_____________________________________________________________
License: Creative Commons Attribution 2.5 South Africa
URL: http://creativecommons.org/licenses/by/2.5/za/

Name and version: NCHLT Clean Afrikaans Text Corpus v2.0

Attribute work to: South African Department of Arts and Culture & Centre for Text Technology (CTexT, North-West University, South Africa)

Attribute work to URL: http://www.nwu.ac.za/ctext 
______________________________________________________________

<fn>(1124200875659 AM) GEMS_APP(AFRIKAANS).txt</fn>
Lees asseblief die aansoekgids op bladsy 7 sorgvuldig deur, want dit bevat belangrike inligting wat jou sal help om die aansoekvorm korrek in te vul.
Vul die aansoekvorm op die agterkant in en maak seker dat jy alle tersaaklike dokumentasie, sowel as jou handtekening, waar nodig verskaf het.
Streeks- instapsentrums: Raadpleeg die aansoekgids op bladsy 7 vir meer besonderhede.
As jou aansoek suksesvol is, sal GEMS binne 7 dae van ontvangs van jou aansoek 'n verwelkomingspak aan jou pos.
Jou aansoek sal vertraag word as jy GEMS nie van al die nodige dokumentasie voorsien nie.
as jou aansoek nie verwerk kon word nie, sal GEMs jou binne 15 dae van ontvangs van jou aansoek kontak.
Skakel gerus ons oproepsentrum by 0860 00 4367, of stuur 'n e-pos aan enquiries@gems.gov.za as jy enige verdere bystand met die invul van jou aansoekvorm verlang.
Maak seker dat jy al die nodige aanvullende dokumentasie voorsien.
Raadpleeg asseblief Afdeling B van die aansoekgids op bladsy 7 om seker te maak dat diegene wat jy as afhanklikes wil benoem, wel daarvoor kwalifiseer.
Kies asseblief SLEGS EEN VOORDEELOPSIE uit die lys hieronder, en merk die toepaslike blokkie met 'n X.
Werkende aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel- of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Gepensioeneerde aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse pensioen aan.
Is jy 'n lid of afhanklike van 'n geregistreerde mediese skema?
Indien ja, is jy die hooflid of 'n afhanklike?
As jy 'n lid/afhanklike is, heg asseblief die lidmaatskapsertifikaat aan van jou vorige mediese skema wat jou einddatum bevestig. (Lidmaatskapkaarte is nie voldoende nie.) Jy moet verseker dat die lidmaatskap van jou vorige mediese skema gekanselleer word.
Tydperk van lidmaatskap aktiewe werknemers se maandelikse bydraes word, waar toepaslik, outomaties van hul salarisse afgetrek.
Ek sal my maandelikse bydraes op die volgende wyse betaal: n Debietorder n kontant as jy verkies om via debietorder te betaal, moet jy Bankbesonderhede van Lid (afdeling H) hieronder invul.
Bankrekeningbesonderhede: Word vereis vir die direkte kreditering van terugbetalings aan lid, asook die direkte debitering van bedrae wat deur my aan die skema verskuldig is.
Enige inligting aan GEMs en/of hul agente se saakbestuurder wat die saakbestuurder mag benodig om my saak of dié van my afhanklike(s) te behartig.
Enige inligting, op 'n anonieme grondslag, aan die gesondheidsorgbestuur, wat vir administratiewe en statistiese doeleindes benodig mag word, mits sodanige inligting te alle tye as vertroulik beskou sal word.
Dit is belangrik om GEMS en/of hul agente jou toestemming te verleen om met jou dokter(s), hospitaal of enige ander gesondheidsorgvoorsiener te onderhandel om te verseker dat jy die beste sorg geniet.
E Die inhoud van hierdie vorm is waar, korrek en volledig. Ek verstaan dat indien daar enige verswyging of wesenlike wanvoorstelling is, my lidmaatskap beëindig kan word, en dat ek verplig kan word om enige bedrag aan die skema terug te betaal wat, indien dit nie vir my misbruik van die voordele of voorregte van die skema was nie, nie namens my uitbetaal sou word nie, onderhewig aan appèlprosedures.
E Ek het my opsiekeuse gemaak en ek het myself van die voordelestruktuur ingevolge hierdie opsie vergewis.
E Ek kom ooreen om myself met die reëls van die skema vertroud te maak.
E My begunstigdes, met die uitsondering van my gade/lewensmaat, is volledig of gedeeltelik van my afhanklik, en in soverre hulle gedeeltelik van my afhanklik is, ontvang hulle nie 'n jaarlikse inkomste wat meer is as die toepaslike maksimum maatskaplike pensioenbedrag nie, of hulle is nie voltyds in diens op die datum van die ondertekening van hierdie vorm nie.
E Ek is bewus daarvan dat GEMS algemene en/of voorwaarde-spesifieke wagtydperke kan instel, soos voorsien in die Wet op Mediese Skemas (131 van 1998).
E Ek verstaan dat my persoonlike besonderhede en mediese inligting (van gesondheidsorgvoorsieners met my uitdruklike toestemming verkry) as vertroulik beskou sal word.
E Ek is bewus daarvan dat my en my afhanklikes se vertroulike gesondheids- en persoonlike inligting vir die doeleindes van navorsing, statistiese data, bestuurde sorg en verslaggewing gebruik kan word en dat enige afwyking hiervan op 'n verbreking van vertroulikheid sal neerkom.
E Ek verstaan dat indien GEMs my of my afhanklikes se vertroulike inligting vir ander doeleindes as dié wat in hierdie verklaring omskryf word, sou wou gebruik, daar van GEMs vereis sal word om verdere toestemming van my en my afhanklikes te verkry.
E Ek verstaan dat my persoonlike en gesondheidsverwante inligting nie vir verwante besigheidsdoeleindes gebruik sal word óf vir kommersiële doeleindes verkoop sal word nie.
E Ek verstaan dat GEMs aan sekere persone binne die organisasie en hul gekontrakteerde derde partye toegang tot lede se persoonlike en gesondheidsverwante inligting verleen het.
E Ek verstaan dat GEMS en hul gekontrakteerde derde partye die mediese/gesondheids-/diagnose-/prosedure inligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes sal gebruik - die verwerking van die aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lid se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
E Ek verstaan dat GEMs vertroulikheidsooreenkomste aangegaan het met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang het tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings.
E Ek verstaan dat alle personeellede van GEMs en hul gekontrakteerde derde partye deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind word. E Ek verstaan dat GEMs sal verseker dat genoegsame datasekuriteitsmaatreëls geïmplementeer word. E Ek verstaan dat GEMS in geval van 'n vertroulikheidskending verantwoordelikheid sal aanvaar en dat die skending in ooreenstemming met GEMs se interne protokolle behartig sal word. E Ek onderneem om myself en my afhanklike(s) aan GEMs se reëls en protokolle te onderwerp. E Ek magtig GEMs hiermee onherroeplik om die betaling van maandelikse bydraes met onmiddellike ingang van my aansluitingsdatum te implementeer. E Ek, as lid van GEMs, is aanspreeklik vir betaling van maandelikse bydraes aan GEMs. E Ek magtig my werkgewer/GEMs hiermee onherroeplik om enige bedrag wat ek GEMs wetlik skuld van my salaris/bankrekening te verhaal en om aan GEMs of hul agente alle sodanig verhaalde bedrae oor te betaal. E nóg ek nóg enige van my afhanklikes is begunstigdes van enige ander geregistreerde mediese skema. E Ek sal die Skema, soos vereis deur die reëls van die Skema, binne 30 dae van die verandering in omstandighede van enige veranderings in my afhanklike(s) se gesondheid of persoonlike status verwittig.
E Ek sal GEMS minstens 48 uur voor 'n hospitaalopname wat nie 'n noodgeval is nie, verwittig. Ek aanvaar dat versuim om dit te doen, tot 'n gedeeltelike betaling deur myself sal lei.
E Ek aanvaar dat die skema/hul agente slegs eisebetalings sal maak wat na hul mening geldig en in ooreenstemming met die skema se reëls is.
E reëls sal te alle tye van krag bly en ek aanvaar dat briewe, nuusbriewe en boekies nie die skemareëls vervang nie.
E Ek stem ooreen dat alle gesprekke tussen my en die skema of hul gekontrakteerde partye opgeneem kan word.
E 'n Lid se persoonlike besonderhede en mediese inligting verkry van gesondheidsorgvoorsieners met die lid se uitdruklike toestemming sal as vertroulik beskou word.
E Lid-inligting (persoonlike en gesondheidsinligting) sal nie vir verwante maatskappy-besigheidsdoeleindes gebruik word óf vir kommersiële doeleindes verkoop word nie.
E Toegang word verleen aan persone binne die organisasie, en hul gekontrakteerde derde partye, tot die persoonlike en gesondheidsinligting van begunstigdes.
E Die Skema en hul gekontrakteerde derde partye sal die mediese/gesondheids-/diagnose-/prosedure-inligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes gebruik: verwerking van aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lede se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
E alle personeellede binne die skema en hul gekontrakteerde derde partye word deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind.
E Die skema het verseker dat vertroulikheidsooreenkomste aangegaan is met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings het.
E In geval van 'n vertroulikheidskending aanvaar die Skema verantwoordelikheid, en die skending sal in ooreenstemming met GEMs se interne protokolle behartig word.
Skakel asseblief 0860 00 4367 as jy nie binne 7 werksdae bevestiging van jou lidmaatskap van GEMS ontvang het nie.
Moet asseblief nie hierdie gids saam met jou ingevulde aansoekvorm indien nie.
Afskrif van hooflid se ID.
M2- en Z583-vorms, indien jy 'n pensioenaris en/of voormalige staatsamptenaar is.
Toelaagbevestigingsbrief van die Nasionale Tesourie, indien toepaslik.
Lidmaatskapsertifikaat van die vorige mediese skema met 'n einddatum.
Jou handtekening waar nodig (Afdelings H, I en J).
AFDELING A: LIDBESONDERHEDEDit is verpligtend om alle inligting in Afdeling A, waar toepaslik, in te vul.
Jou Persal-nommer verskyn op jou salarisstrokie. Pensioenarisse: Verskaf asseblief jou Pensioennommer wat op jou korrespondensie of Pensioensertifikaat van die nasionale Tesourie verskyn.
Dui asseblief jou huidige werkgewer se naam en organisasiekode aan. As jy 'n staatsamptenaar is, verskyn jou organisasiekode op jou salarisstrokie.
Vul asseblief die besonderhede van jou afhanklikes in afdeling B van die aansoekvorm in.
Geen ander afhanklikes as dié wat op die tabel hieronder gelys word, kom vir lidmaatskap in aanmerking nie.
Gade ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm, of Let wel: Indien gewoontehuwelik, 'n beëdigde verklaring van die lid wat die verpligting teenoor die gade bevestig.
Voormalige gade ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm, en afskrif van wetlike verpligting om mediese ondersteuning soos ingevolge egskeidingskikking te voorsien.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die lewensmaat van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid, lewensmaat en getuie ingevul word.
Kind (biologies, aangenome, stief- of pleeg-) met lid se van, onder die ouderdom van 21.
ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm. Let wel: Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring benodig wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik. (Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Kind (biologies, aangenome, stief- of pleeg-) bo die ouderdom van 21.
Indien kind 'n student is: Bewys van voltydse registrasie by 'n erkende tersiêre instelling en-Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
indien kind verstandelik of liggaamlik gestrem is: Bewys van gestremdheid van 'n mediese praktisyn (Evalueringsverslag moet -deur mediese praktisyn ingevul word), en Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
indien kind nóg student nóg gestrem is: Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.-Let wel: Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik, benodig. Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Ouer, Skoonouer, Grootouer, of Skoon-grootouer.
Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid van die begunstigdes van die lid bevestig. Let wel: Skoonouers en skoon-grootouers mag slegs geregistreer word indien gade ook as 'n begunstigde geregistreer is.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die kleinkind van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid en biologiese ouer, waar toepaslik, ingevul word.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die broer/suster van die lid bevestig. (Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.) Let wel: Slegs broer/suster van hooflid kan as 'n begunstigde geregistreer word.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van niggie/s en/of neef/s van die lid bevestig. (Beëdigde verklaring moet deur lid en broer/suster, waar toepaslik, ingevul word.) Let wel: Slegs kinders van broer/suster van hooflid kan as begunstigdes geregistreer word.
Bovermelde beëdigde verklarings wat afgelê moet word, asook die mediese vraelys vir ongeskikte afhanklikes, is op GEMS se webtuiste by www.gems.gov.za beskikbaar, of kan verkry word deur die oproepsentrum by 0860 00 4367 te skakel.
E As jy 'n beëdigde verklaring moet indien, moet jy na jou naaste polisiestasie gaan, óf na enige persoon wat as kommissaris van ede gemagtig is, om te verklaar dat die inligting wat jy aan GEMs voorsien, waar en korrek is.
E Neem die vorm getitel "Evalueringsverslag deur Mediese Praktisyn (Ongeskiktheid)" na die toepaslike mediese praktisyn en versoek hom/haar om die vorm in te vul. Die konsultasie sal gedek word deur geregistreerde lede se voordeel vir algemene praktisyns. Van ongeregistreerde lede sal verwag word om die koste van hierdie konsultasie uit hul eie sak te betaal.
E Maak jou keuse asseblief versigtig, aangesien jy nie in staat sal wees om jou opsie binne 'n jaar sonder die goedkeuring van die Trusteeraad te verander nie.
E Jou dag-tot-dag- en ander blokvoordele sal pro rata bereken word as jou intreedatum nie 1 Januarie is nie.
Dit beteken dat jou voordeellimiete bereken sal word in verhouding met die lidmaatskaptydperk wat vanaf jou aansluitingsdatum vir die jaar oor is. E Jy sal jou opsie aan die einde van elke jaar mag verander, met ingang vanaf die eerste dag van die volgende jaar.
Jy moet die datum waarop jy graag by GEMs wil aansluit in afdeling D van die aansoekvorm aandui.
E Jou toelatingsdatum moet op die eerste dag van 'n maand wees.E Verseker, waar moontlik, dat jou toelatingsdatum by GEMs direk op die kansellasiedatum van jou vorige mediese skema volg, aangesien 'n onderbreking in lidmaatskap jou werkgewersubsidie negatief kan beïnvloed.
E as geen datum aangedui word nie, sal jou registrasiedatum outomaties vir die eerste dag van die volgende maand vasgestel word sodat geen agterstallige bydraes veroorsaak word nie. E as die aansluitingsdatum wat deur jou gekies is agterstallige bydraes tot gevolg het, sal dit van jou salaris of bankrekening (indien toepaslik) afgetrek word. E nuwe werknemers moet daarop let dat hul registrasiedatum nie vroeër as hul aanstellingsdatum kan wees nie.
Gepensioeneerde Aansoekers: Vul asseblief die vorms M2 en Z583 in ter bevestiging van subsidie deur die Tesouriedepartement. Indien jy 'n afskrif van 'n brief van die Nasionale Tesourie het waarin jou subsidie bevestig word, heg dit asseblief aan die aansoekvorm, aangesien dit 'n doeltreffender registrasieproses tot gevolg sal hê.
Werkende Aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel- of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. Sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Heg asseblief 'n lidmaatskapsertifikaat van jou vorige mediese skema met 'n einddatum aan.
E Wetgewing bepaal dat jy of jou afhanklikes nie tegelykertyd by twee mediese skemas geregistreer kan wees nie.
E Kontak asseblief jou vorige mediese skema en versoek hulle om jou van 'n lidmaatskapsertifikaat met 'n einddatum as bewys van lidmaatskap te voorsien.
E Let asseblief daarop dat as jou lidmaatskapserfikaat nie 'n einddatum vertoon nie, ons nie in staat sal wees om dit te gebruik nie. As jy dit nog nie gedoen het nie, onthou om 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief om jou vorige mediese skema te kanselleer, te voltooi en te pos.
E As jy nie in staat is om 'n lidmaatskapsertifikaat te verkry nie, sal ons 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief op jou vorige mediese skema se briefhoof as bewys van bedanking aanvaar. E as jy probleme ondervind om jou vorige mediese skema se aftrekking van jou salaris te beëindig, versoek asseblief jou Menslike Hulpbronne-beampte om 'n hand-beïndiging te prosesseer, aangesien GEMS nie in staat sal wees om 'n aftrekking van jou salaris daarsonder te implementeer nie.
Maak asseblief seker dat jy hierdie afdelings sorvuldig deurlees voordat jy dié afdelings op jou aansoekvorm onderteken.
Let wel: Jou aansoekvorm sal nie sonder jou handtekening verwerk word nie.
As jy besluit om die Sapphire- of Beryl-opsie te kies, moet jy daarop let dat dít netwerk-opsies is.
Prime Cure-netwerk ingekontrakteer is. Jul huidige gesinsdokter/tandarts is dalk nie as 'n voorsiener van die Prime Cure-netwerk gelys nie. As dit die geval is, moet jy GEMS se oproepsentrum by 0860 00 4367 skakel om 'n diensverskaffer in jou omgewing te vind.
So nie kan jy ook 'n SMS stuur na 33489, met jou lidnommer, die diensverskafferkategorie, die voorstad en/of uitbreiding en dorp wat jy verkies. As jy "1234567, GP, Hillcrest, Pretoria" SMS, sal jy onmiddellik 'n reaksie ontvang met die besonderhede van voorsieners, byvoorbeeld, "Dr A Dlamini 103, Kingsley-sentrum, Kerkstraat, 0121234567".
As jy of enige van jou afhanklikes MIV/VIGS het, sal dit in jul belang wees om by GEMS se MIV/VIGS-bestuursprogram aan te sluit deur Hulp vir VIGS by 0860 100 608 te skakel. Dit is 'n vertroulike program en nóg die werkgewer nóg die skema het toegang tot die deelnemer se inligting.
Chroniese medisyne word voorgeskryf om voortgesette toestande soos hoë bloeddruk of asma te behandel en word ononderbroke geneem.
GEMs bied omvattende voordele vir chroniese medisyne aan alle lede. Om vir jou chroniese medisyne te kwalifiseer, moet jy op die chroniese medikasieprogram registreer nadat jy kennisgewing ontvang het dat jy 'n geregistreerde lid van GEMs is.
E Medisyne wat op 'n volgehoue grondslag gebruik word om aftakelende, chroniese siektes te behandel wat produktiwiteit en lewensgehalte aansienlik beïnvloed; en E Duur korttermynmedisyne wat ander duur behandeling, soos hospitalisering, voorkom.
As jy die Sapphire- of Beryl-opsies gekies het, sal jou Prime Cure-netwerkdokter, nadat hy/sy jou diagnose bevestig het, verantwoordelik vir die registrasie van jou toestand by GEMs wees, en om magtiging vir jou chroniese medikasie te verkry.
as jy eers op die program geregistreer is, sal jou gemagtigde medikasie volledig gedek wees, mits jy die medikasie by 'n apteek van die Prime Cure-netwerk of via die aangewese koerierapteek verkry. Jou Prime Cure-dokter sal jou met hierdie reëlings bystaan.
Let asseblief daarop dat slegs medikasie op die Sapphire- en Beryl-medikasieformule gedek is.
As jy die Ruby-, Emerald- of Onyx-opsie gekies het, moet jy om jou chroniese medikasie aansoek doen deur 'n aansoekvorm vir chroniese medisyne van GEMs se oproepsentrum te verkry, of deur een van ons webtuiste by www.gems.gov.za af te laai.
Nadat jou dokter jou ondersoek het en die aansoekvorm ingevul het, moet jy die vorm, tesame met 'n herhalende doktersvoorskrif, na 0866 51 8009 faks vir verwerking. Jy kan dit egter ook e-pos aan chronicDSP@gems.gov.za.
Maak altyd seker dat jou aansoek volledig ingevul is én deur jou sowel as jou dokter onderteken is.
n Kliniese span sal vervolgens jou besonderhede hersien en, indien nodig, jou dokter kontak (hetsy telefonies of skriftelik) met die oog daarop om meer geskikte en/of minder duur medikasie te kies. Jy sal 'n SMS ontvang wat die status van jou aansoek (ontvangs en goedkeuring) aandui. Jou versoek sal ongeveer sewe werksdae neem om te verwerk.
E 'n Afsonderlike chroniese aansoekvorm moet vir elke familielid wat chroniese medisyne benodig, ingevul word.E Hou 'n afskrif van jou ingevulde vorm vir jou eie lêers.E Heg ondersteunende toetse/spesiale ondersoeke en motiverings (soos benodig) aan om vertragings met die verwerking van jou aansoek te voorkom.
Sodra jou aansoek goedgekeur is, sal jy 'n magtigingsbrief ontvang waarin die medisyne gelys word wat uit jou Chroniese Medisyne-voordeel betaal sal word. Die brief sal ook aandui watter medisyne op die goedgekeurde Medisynepryslys (MPL) is, asook daardie medisyne wat buiteformule-medebetalings gaan noodsaak. Alternatiewe wat nie aan 'n formule-medebetaling onderhewig is nie, is ook beskikbaar. Bespreek asseblief die moontlikheid om 'n alternatiewe produk te gebruik met jou voorskrywende dokter indien jy verkies om hierdie medebetaling te vermy. Indien die gemagtigde medisyne van die verlangde medisyne verskil, sal 'n verduidelikingsbrief by jou magtigingsbrief ingesluit word en 'n afskrif aan die voorskrywende dokter gestuur word.
As jou aansoek afgekeur word, sal jy 'n brief ontvang, terwyl 'n afskrif aan jou voorskrywende dokter gestuur sal word. indien verdere kliniese inligting benodig word, sal jou versoek oorweeg word nadat al die tersaaklike inligting van jou dokter verkry is. Jou dokter kan 0860 100 608 om bystand skakel.
As jou chroniese medikasie op enige wyse verander, moet jy GEMS daaromtrent verwittig. Faks asseblief 'n herhaalbare doktersvoorskrif vir die nuwe medikasie na GEMS se aangewese chroniese diensverskaffer (ACDV) by 0866 51 8009.
Aflewering van medikasie n ACDV-konsultant van GEMS sal jou binne 48 uur skakel om vir die aflewering van jou medikasie te reël.
Na verwerking van jou aansoekvorm sal jy 'n SMS ontvang om die ontvangs van jou aansoek te bevestig. Jy sal op soortgelyke wyse ingelig word indien enige bykomende dokumente benodig word om die registrasie van jou aansoek te voltooi.
By voltooiing van die registrasie van jou aansoekvorm, sal 'n lidmaatskapstel wat jou lidmaatskapkaarte en 'n omvattende ledegids insluit, na jou posadres gepos word.
<fn>(128200995402 AM) afrikaans.txt</fn>
Ons het aan die einde van 'n lang winter gekom. 'n Winter waarin ons beproef is deur bitterlik koue Hoëveld-temperature, die Kaap deurgeloop het onder storms en 'n nuwe griepvirus mense oor die hele wêreld laat aanklop het om mediese hulp.
Terwyl ons deur die winter gebibber het, het GEMS se lidmaatskap gegroei tot ver meer as 'n miljoen begunstigdes.
Jaarvergadering in Nelspruit aangebied, baie positiewe finansiële resultate bekend gemaak, 'n splinternuwe DotMobi-webwerf en 'n hele aantal nuwe dienste vir lede bekend gestel, insluitend 'n SMS-voordele-naslaandiens, 'n moederskapprogram en 'n GEMS-welstand-ondersoekdiens. Jy kan meer hieroor lees in hierdie uitgawe van facets.
Sedert GEMS se ontstaan het hy definitief voldoen aan sy mandaat, naamlik om bekostigbare gesondheidsorg-voordele van gehalte aan werknemers van die staatsdiens te bied.
Met meer as 'n miljoen geregistreerde begunstigdes bied GEMS nou dekking aan 2% van die Suid-Afrikaanse bevolking. As 'n mens in ag neem dat 55% van alle GEMS-lede nie voorheen dekking gehad het nie, is dit merkwaardig dat GEMS oor 'n tydperk van drie jaar mediesefondsvoordele ingevoer het vir ongeveer 1% van die bevolking.
Ons is ook die afgelope winter warm gehou deur die vele roerende briewe wat ons van lede regoor die land ontvang het as deel van die GEMS-Sisonke-kompetisie.
Hanteer werkstres-Wenke vir gesonde eetgewoontes -Begin beweeg!
Dankie vir al die wonderlike stories wat julle met ons gedeel het. Hierdie briewe wat ons ontvang, is 'n bewys dat GEMS 'n ongelooflike rol speel in die liggaamlike welstand en gemoedsrus van ons lede. Dit is goed om te weet dat GEMS daar was vir lede wanneer hulle ons nodig gehad het, en in die toekoms ook daar sal wees. Ons sien uit daarna om sommige van hierdie stories in toekomstige uitgawes van facets met julle te deel.
Die wenners in die GEMS-Sisonke-kompetisie word in hierdie nuusbrief aangekondig. Sonder om iets te verklap, móét ek die wenners van die kompetisie en alle lede wat deelgeneem het, gelukwens.
Die winter word altyd opgevolg deur die verfrissende nuutheid en nuwe lewe van die lente! Dit is hierdie "nuutheid van die lewe" wat ek graag aan lede wil bring in hierdie, die 3de kwartaal se uitgawe van facets.
Immer ontevrede met gister se sukses, is dit vir my aangenaam om julle in te lig dat die 2de kwartaal se uitgawe van facets nou in elk van die elf amptelike Suid-Afrikaanse tale in elektroniese formaat op die GEMS-webwerf beskikbaar is. Teen 2012 sal ons al die Fonds-inligting in al die amptelike tale beskikbaar hê.
Ek vertrou julle sal hierdie uitgawe van facets geniet.
Om met MIV/vigs saam te leef is 'n baie persoonlike saak, en om jouself te bemagtig beteken nie jy hoef jou persoonlike uitdaging openbaar te maak nie.
MIV/vigs kan so privaat bly soos wat jy wil hê dit moet wees.
Aid for AIDS (AfA) is 'n MIV/vigs-siektebestuursmaatskappy wat vir GEMS werk om vir jou die vertroulike ondersteuning te bied wat jy nodig het as jy MIV-positief is. Hulle kan ook help indien jy bloot meer inligting oor die siekte verlang.
Eunice , 'n onderwyseres, het sewe jaar gelede haar status uitgevind toe sy besluit het om getoets te word nadat nog 'n gesinslid dood is. "Die moeilikste deel is om te weet wat jou status is. Deur te registreer vir GEMS se MIV-siektebeheerprogram, wat deur AfA bestuur word, het beteken ek sou leiding en advies kry by gekwalifiseerde dokters en dit het my 'n sug van verligting laat slaak."
Ondanks die morbiditeit en gevolge van die siekte is daar 'n uitweg. "Ek was siek en sat daarvoor om depressief te voel daaroor," sê Eunice. "Ek kon snags nie slaap nie omdat ek so bekommerd was. Toe ek uiteindelik vir die Afa-program geregistreer was, was hulle baie geduldig en simpatiek. Hulle het aan my verduidelik dat om MIV te hê en geen mediaksie daarvoor te neem nie, is soos om die deure en vensters van jou huis oop te los wanneer jy weet inbrekers is op pad. Ek was bly dat ek besluit het om verantwoordelikheid te neem, alhoewel ek weet dit is nie my skuld dat ek MIV het nie."
Daar is baie mense soos Eunice wat besluit het om verantwoordelikheid te neem vir hul lewenskwaliteit omdat hulle nie wil hê MIV moet die oorsaak van hul dood wees nie. AfA bied al die mediese dienste wat jy nodig het. Hulle gee vir jou ook nuttige inligting oor die siekte waarvan jy dalk nie bewus is nie.
Sifiso , 'n administratiewe klerk, het gevind dat AfA hom gehelp het om sy gesondheid weer onder beheer te kry.
Leefwyse', wat my wys hoe om my nuwe lewe te leef. Daar is inligting oor hoe om my besittings skoon te hou en my vrugte en groente te was sodat ek nie bakteriële infeksies opdoen nie. Hulle het my ook vertel watter kossoorte goed is vir my en hoeveel oefening en slaap ek nodig het. Om die waarheid te sê, ek voel nou beter as ooit tevore. Dit is ongelooflik. Dit voel of ek 'n nuwe begin kon maak.
Sifiso om hulself te bemagtig, terwyl die Fonds sorg vir al die tegniese aspekte. Die behandeling word noukeurig en deurlopend gemonitor sodat optimale resultate verkry kan word. Die dokters en laboratoriumpersoneel maak seker dat elke pasiënt op die regte medikasie is sodat hul lewens normaal kan voortgaan. Elke pasiënt ontvang toepaslike berading, aangesien hul emosionele en geestelike welstand nie net belangrik is vir hul eie onthalwe nie, maar ook vir hul geliefdes se onthalwe. "Voordat ek vir die AfA-program geregistreer het, was ek permanent bekommerd, want ek het geweet ek is MIV-positief en my gesin kon sien ek is depressief. Dit was soos 'n swart wolk wat oor die huis gehang het en ek het gevoel dit is my skuld. Noudat ek antiretrovirale behandeling ontvang, voel dinge weer normaal by die huis. Vanselfsprekend moes ek my lewe 'n bietjie aanpas, maar dit is die moeite werd. Ek sal eerder die moeite doen om my medikasie op tyd te neem en om 'n trui aan te trek as dit koud raak as om myself te laat doodgaan," sê Sifiso.
Registreer vertroulik by AfA deur hulle by 0860 100 646 te bel of deur die aansoekvorm by www.gems.gov.za af te laai.
Niks goeds het nog ooit daarvan gekom om paniekerig te raak nie! Inteendeel, dit maak alles net erger.
Kommunikasie vertroebel, betekenis verdwyn en onwyse besluite word geneem. Dit is wat nou in ons land en die res van die wêreld gebeur met betrekking tot "varkgriep", "Meksikaanse griep", of die H1N1-virus, ondanks opregte pogings deur mediese beroepslui om die publiek oor die feite in te lig.
Lucille Blumberg, Hoof van Epidemiologie aan die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NIOS), vertel ons dat H1N1 geensins 'n dodelike virus is nie. "Indien jy kyk na die sterftesyfer en komplikasiekoers kyk, is dit nie gevaarliker as gewone seisoenale griep nie. Ek dink dit is belangrik vir mense om te weet dat seisoenale griep ernstige siektes, soos longontsteking, kan veroorsaak. Jy kan komplikasies kry van seisoenale griep - en baie mense gaan inderdaad jaarliks daaraan dood."
Volgens die NIOS is daar op die oomblik in werklikheid meer gevalle van seisoenale griep as van varkgriep in die land. Die rede hoekom varkgriep 'n bekommernis geword het, is eenvoudig omdat dit 'n nuwe virus is. Mense is nie so immuun daarteen soos wat die geval is met ander, gevestigde griepvirusse waaraan hulle reeds blootgestel is nie. Soos met seisoenale griep, behoort varkgriep egter nie ligtelik opgeneem te word nie.
Varkgriep manifesteer soos seisoenale griep, met baie simptome wat baie dieselfde is as seisoenale griep, byvoorbeeld koors, hoofpyn, lugweginfeksie, hoes en 'n loopneus. Varkgriep is egter ook anders as seisoenale griep wat sommige simptome betref. Gevalle van borspyn, diarree en naarheid is aangeteken. Sommige pasiënte het simptome erg ervaar, terwyl ander - trouens die meerderheid - slegs matig siek gevoel het.
Indien jy enige van die bogenoemde simptome ervaar, besoek jou huisdokter voordat jy hospitaal toe jaag of probeer om oseltamivir (Tamiflu), die teenmiddel vir varkgriep, te koop. Alhoewel sommige dokters Tamiflu voorskryf sonder bevestiging van infeksie, stem ander saam dat dit jou in die toekoms weerbaarder sal maak as jy die medikasie neem as jy nié varkgriep onder lede het nie. Hoe gereelder jy hierdie soort medikasie neem, hoe meer bou die virusse 'n weerstand daarteen op. Dit beteken dat dit nie so doeltreffend sal wees soos wat dit moet wees indien jy werklik met varkgriep besmet word en regtig Tamiflu nodig het nie.
Net só sal 'n goeie dokter nooit'n antibiotikum voorstel as voorsorgmaatreël nie, aangesien dit die pasiënt se vermoë aansienlik verlaag om van bakteriële infeksies te herstel.
Die NIOS se raad is dat die doeltreffendste manier om varkgriep te vermy, is om die gewone voorsorgmaatreëls net 'n bietjie strenger na te volg. Konsentreer daarop om jou hande gereeld en deeglik te was en vermeerder jou inname van vloeistowwe. Jy kan ook meer vitamien C en B inneem. Laaste maar nie minste nie, doen die verstandige dinge wat jou ma jou geleer het: trek warm aan, eet jou groente en gaan slaap vroeg!
Beplan jy om binnekort af te tree As jy wil voortgaan met jou GEMS-lidmaatskap, moet jy ons ten minste 'n maand voor jou beplande aftrede daarvan in kennis stel ten einde te verseker dat jou gesondheidsorg-voordele ononderbroke voortgaan. Vroeë kennisgewing stel die Fonds in staat om jou sonder probleme na pensioenaris-status oor te plaas in die maand waarin jy aftree?
Indien jy 'n aktiewe lid van die Fonds is wat wil voortgaan as 'n pensioenaris, moet jy 'n nuwe aansoekvorm invul.
van en vir datum aftrede bankbesonderhede debietorder-aftrekkingsdoeleindes; en indien jy reeds 'n brief van die Nasionale Tesourie het wat jou subsidie as pensioenaris bevestig, stuur dit ook asseblief vir ons. Dit verseker dat ons jou aansoek so doeltreffend moontlik kan verwerk.
Alle vereiste dokumentasie sal aan die Staatsdienswerknemers-pensioenfonds (SWPF) gestuur word vir goedkeuring van jou subsidie. Jou aansoek sal hangende bly totdat ons die subsidie-goedkeuring van die SWPF ontvang.
Jy kan egter kies om jou voordele te behou tot jou subsidie deur die SWPF bevestig is. Sodra jy instem om intussen 100% van jou bydraes te betaal, sal jou status as pensioenaris-lid onmiddellik geaktiveer word. Wanneer die SWPF bevestig dat jy 'n subsidie ontvang, sal die subsidie-gedeelte wat jy reeds betaal het, aan jou terugbetaal word. Indien jy besluit om gebruik te maak van hierdie opsie, vul asseblief die toestemmingsvorm in wat jy as deel van die Pensioenaris-aansoekvorm by www.gems.gov.za kan aflaai. Jy kan ook 'n afskrif van hierdie vorm by een van ons streekkantore kry of deur die Fonds by 0860 00 4367 te bel.
Lees die antwoorde op vrae wat dikwels gevra word hieronder om meer te wete te kom oor hierdie belangrike voordele.
Watter voordele-limiet het ek vir tandheelkundige dienste?
Ruby-lede se tandheelkundige dienste (buite die hospitaal) word teen 100% van die Fondstariewe betaal en is onderworpe aan die lede se Persoonlike Mediese Spaarrekening (PMSR). Hierdie opsie het 'n beperking van R2 000 per begunstigde per jaar vir behoudende/herstellende tandheelkunde in 'n hospitaal. Gespesialiseerde binne-hospitaal-tandheelkunde is onderworpe aan die Voorgeskrewe Minimum Voordele (VMV).
Emerald-lede het 'n tandheelkundige voordeel met 'n gedeelde limiet van R6 300 per begunstigde vir elke twee kalenderjare. Eise word betaal teen 100% van die Fondstariewe. Daar is ook 'n sublimiet van R1 050 per begunstigde vir behoudende en herstellende tandheelkunde. Hierdie limiet word gedeel met die binne-hospitaal-tandheelkunde-limiet en is elke twee kalenderjare beskikbaar.
Die tandheelkundige voordeel vir Onyx-lede'n gedeelde limiet met binnehospitaal-tandheelkunde van R10 418 per begunstigde vir elke twee kalenderjare. Eise word ook betaal teen 100% van die Fondstariewe.
Wat as ek tandheelkundige behandeling onder narkose nodig het?
Jy moet vooraf magtiging kry vir alle prosedures wat algemene narkose of bewustelike kalmering vereis. Voordat jy hierdie tipe behandeling ondergaan, moet jou tandarts 'n motivering gee wat verduidelik hoekom algemene narkose of kalmering nodig is. Alle opnames van begunstigdes ouer as agt jaar moet gemotiveer word deur die tandarts wat die behandeling gaan doen.
Maak asseblief seker dat jy ten minste 48 uur voor behandeling magtiging kry vir hospitalisasie, tensy dit 'n noodgeval is.
Jy het nie vooraf magtiging nodig vir kroon- en brugwerk nie. Dit is egter onderworpe aan die Fonds se reëls en beheerde-sorg-protokolle.
Wat as ek gespesialiseerde tandheelkunde nodig het?
Bel GEMS by 0860 00 4367 voordat jy enige gespesialiseerde tandheelkunde ondergaan om te bevestig dat jy voordele beskikbaar het en dat die prosedure gedek sal word. 'n Skriftelike behandelingsplan en kosteraming van jou tandarts af sal help om te bepaal of jy die nodige voordele het. Dit is veral belangrik voor jy tandheelkundige chirurgie ondergaan of enige verwante behandeling kry. Alle ortodontiese behandelinge moet vooraf gemagtig word. Sommige tandheelkundige prosedures sal nie oorweeg word nie weens die Fonds se reëls en beheerdesorg-protokolle. 'n Voorbeeld is tandheelkundige inplantate, wat deur die Fonds uitgesluit word.
limiet of voordeel.
Besoekers aan ons streekkantore was sekerlik beïndruk deur die kleurryke nuwe voorkoms. Hierdie nuwe handelsmerk-voorsiening van ons kantore strook met die voorkoms en gevoel van alle GEMS-kommunikasie. Die kantore is duidelik sigbaar en onmiddellik herkenbaar.
te leer hoe om aan te sluit en jou afhanklikes te registreer as jy 'n voornemende lid is, en toegang te kry tot alle belangrike Fondskontakbesonderhede.
n Magdom inligting word na jou selfoon gebring en is beskikbaar met die druk van 'n paar knoppies op jou selfoon. Wees op die uitkyk vir die volgende uitgawe van WEB SMART, wat die webwerf in meer besonderhede sal bespreek en jou nuttige wenke sal gee.
Ons is trots om die mobiele webwerf, GEMS DotMobi, bekend te stel - nog 'n innoverende diens wat deur GEMS ontwerp is met jou in gedagte.
Navorsing het gewys dat meer mense in Suid-Afrika via hul selfone in plaas van hul rekenaars toegang tot die internet verkry. Dit is hoekom ons hierdie webwerf geskep het; om seker te maak dat GEMS se aanlyndienste toeganklik is vir soveel as moontlik van ons kliënte.
Met GEMS DotMobi het jy toegang tot inligting oor jou eise, voordele en baie meer - enige plek, selfs wanneer jy nie naby 'n rekenaar is nie. Internettoegang via jou selfoon is ook een van die goedkoopste maniere om toegang tot die web te kry - die gemiddelde GEMS DotMobi-webwerfbladsy sal slegs tussen een en vier sent kos om te besoek!
GEMS DotMobi is ontwikkel om jou toegang tot jou mediese fonds te bied en belangrike Fonds-inligting beskikbaar te stel. Maak eenvoudig jou Hierdie seksie is reg langs die kennisgewing-blok. Hierdie stories is belangrike brokkies wat gewoonlik verwys na nuwe dienste wat deur GEMS gebied word, of belangrike lede-inligting, soos die onlangse GEMS-Sisonke-kompetisie en bekendstelling van die SMS-voordele-soek-diens.
Twee maniere waarop ons jou help om dit te doen is die SMS-gebaseerde Vriende-van-GEMS- en die SMS-Voordele-soekdiens.
Gesondheidsorgverskaffers landwyd, soos algemene praktisyns, tandartse, aptekers, fisioterapeute, sielkundiges, spraakterapeute, optometriste, het ingeteken om "Vriende van GEMS" te word. Hierdie verskaffers het toegestem om nie vir GEMS-lede enige bybetalings of ekstra koste te laat betaal vir dienste wat gelewer word nie. Al wat dit jou kos om 'n "Vriend van GEMS" in jou gebied te vind, is om eenvoudig 'n SMS na 33489 te stuur (elke SMS kos R1,50). As jy in Pretoria-Noord bly en 'n tandarts moet besoek, stuur eenvoudig die volgende SMS: jou lidmaatskapnommer, Tandarts, Pretoria-Noord.
GEMS sal onmiddellik via SMS antwoord met die kontakbesonderhede van tot drie tandartse in die Pretoria-Noord-gebied wat "Vriende van GEMS" is.
Meer as 10 000 gesondheidsorgverskaffers in meer as 35 dissiplines het al vir die "Vriende van GEMS"-program geregistreer sedert dit in Oktober 2007 bekend gestel is. 'n Jy is nooit ver van 'n "Vriend" af as jy een nodig het nie.
Die SMS-Voordele-soekdiens stel jou in staat om presies te weet watter voordele jy nog beskikbaar het. As jy 'n dokter moet besoek om 'n prosedure te ondergaan, kan jy jou beskikbare voordele nagaan deur 'n SMS na 33489 te stuur (elke SMS kos R1,50).
n Stap-vir-stap-gids oor hoe om die SMS-Voordele-soekdiens te gebruik is na jou toe gepos, en die gids is ook beskikbaar in die 2de kwartaal se uitgawe van facets. Jy kan ook die volledige stap-vir-stap-gids op die GEMSwebwerf vind deur www.gems.gov.za te besoek. Al wat dit jou kortliks kos, is om die volgende SMS na 33489 te stuur: Voordeel, lidmaatskapnommer, voordele-kategorie, afhanklike-kode.
GEMS sal onmiddellik via SMS antwoord met die nuutste inligting oor jou beskikbare voordele.
Voel jy gestres by die werk Al is stres 'n normale deel van jou daaglikse roetine, beïnvloed oormatige stres jou vermoë om doeltreffend te werk en bedreig dit jou liggaamlike en emosionele welstand?
Sien om na jouself: Die verbetering van jou liggaamlike en emosionele welstand sal help om werkstres te klop. Oefening en gesonde eet- en leefstylgewoontes is noodsaaklik.
Vermy negatiewe gewoontes en houdings: Identifiseer negatiewe houdings wat bydra tot jou stres en werk daaraan. Prioritiseer en organiseer: Balanseer jou lewe deur voldoende tyd te skep vir werk- sowel as nie-werkverwante aktiwiteite, en delegeer as jy kan. Verbeter verhoudings by die werk: Beter verhoudings met jou kollegas kan jou stresvlakke verlaag.
Eet om te leef: Moenie meer kos eet as wat jou liggaam nodig het nie. Eet 'n verskeidenheid kosse: Kosse uit al die voedselgroepe (proteïen, stysel, koolhidrate en minerale) is nodig. Probeer om vis, neute, groete en vrugte te eet wat jy nie normaalweg eet nie. Matigheid: Wanneer jy kos eet wat hoë kilojoules het, kies 'n voorgereg in plaas van 'n hoofdis. Deel jou dis met 'n vriend en moet nooit enigiets "supergroot" bestel nie. Eet baie vrugte, groente, grane en bone: Probeer om hierdie kossoorte so vars as moontlik te eet. Drink meer water: Die meeste van ons gaan gedehidreer deur die lewe. Probeer om ten minste 6 tot 8 glase water per dag te drink.
Beperk verfynde graanprodukte en kosse met baie suiker of sout. Vermy die middernag-peuselhappie.
By die GEMS-Welstand-ondersoekdae wat in departemente aangebied is, was oefening die een ding wat julle, ons lede, uitgelig het as iets wat julle meer van sou wou doen. Ons almal weet dat oefening lewensbelangrik is, maar ons weet ook dat dit regtig moeilik is om aan die gang te kom.
kan help om die pad na 'n fikser, gesonder jy aan te durf.
Begin stadig: Moenie te veel van jouself verwag nie! Begin stadig en beweeg teen jou eie pas. Deur te vinnig en veeleisend te begin kan lei tot besering en jy kan oorweldig voel voordat jy nog eers begin het. Bel 'n vriend: Deur saam met 'n vriend, in 'n klas of groep te oefen, kan help om jou gemotiveer te hou. Daar is 'n oefenleefwyse vir almal: Ongeag jou gewig, ouderdom of fiksheidsvlak, jy kan fiks word! Daar is spesiale programme wat mense met gebreke, of diegene wat herstel van 'n siekte of operasie, laat deelneem aan oefening. Joga en swem is albei goeie oefeninge wat spier- en gewrigstres help vermy.
Let wel: Hierdie gesondheidswenke vervang nie die mediese advies wat jou gesondheidsorgverskaffer gee nie. Vir meer inligting oor gesonde eet- en leefstyl-gewoontes bel die gesonheidsorghulplyn by 0860 00 4367.
Ons is oorweldig deur die sielsverkwikkende briewe wat ons ontvang het van ons lede wat in hul menigtes aan die GEMS-Sisonkekompetisie deelgeneem het.
Dit was wonderlik om soveel spesiale briewe te ontvang. Dankie aan almal wat die tyd ingeruim het om in te skryf vir die GEMS-Sisonke-kompetisie - dankie dat julle ons laat weet het dat ons 'n hele klomp goed reg doen. Ons was so oorweldig deur julle kommentaar oor hoe GEMS daar was vir julle dat ons nie in staat was om slegs een 1ste- en 2de-prys-wenner te kies nie.
Naweek-wegbreek vir twee, insluitend vlugte, motorhuur, eerste-prys-wenners 1ste huisvesting en maaltye in die provinsie van jou keuse.
Mary Gama, 'n onderwyseres van KZN, wie se seun van twee weke oud ernstig siek was en asemhalingsprobleme ondervind het. GEMS het 'n helikopter gereël om hom na die Pietermaritzburg-Medi-Clinic te neem waar hy vir twee weke gehospitaliseer is. Vandag is hy 'n baie groot, liefdevolle baba van agt maande oud!
Suzan Malindi, 'n administrasieklerk van Mafatsane, wie se babadogter deur 'n drup gebrand is net ná geboorte. GEMS het alle uitgawes betaal en is soos "'n tweede man" vir haar. Ongelukkig het haar man haar verlaat weens al die rekeninge wat hy gedog het hy sou moes betaal het! Suzan se boodskap aan almal wat by GEMS aansluit, is om te ontspan en die dienste wat gebied word, te geniet!
tweede-prys-wenners 2de'n Eendag-wegbreek vir twee by een van Suid-Afrika se top-gesondheidspa's!
Faith Motlhabane, 'n eerste datatikster van Krugersdorp, wie se ma siek geword het en as afhanklike by GEMS aangesluit het. Hierdie proses het slegs twee dae geneem. In die laaste twee jaar het Faith se ma twee operasies nodig gehad - wat albei deur GEMS betaal is. Ongelukkig is sy in Maart vanjaar oorlede, maar danksy GEMS het sy 'n tweede lewenskans ontvang.
Welgedaan aan ons wenners van die Sisonke-kompetisie. Begin sommer Leon Crause, 'n onderwyser van Robertson, moes vergroeisels van sy stembande laat verwyder, 'n algehele knie nou al daardie stories bymekaar maak vervanging ondergaan, en hy het 'n hartaanval gehad! Hy waardeer die hulpvaardigheid, vriendelikheid en empatie wat hy sodat jy ook een van die wenners in van die Fonds gekry het. GEMS het vir hom en sy gesin gemoedsrus gegee - nie net omdat GEMS vir alles betaal het nie, volgende jaar se kompetisie kan wees.
maar ook omdat hulle seker gemaak het dat hy die bes moontlike behandeling kon kry.
GEMS is spesifiek geskep vir staatsdienswerknemers. Niemand wat nie 'n lid van die staatsdiens is nie, mag aan GEMS behoort nie. As jy uit die staatsdiens bedank, moet asseblief nie probeer om jou GEMS-lidmaatskapkaart te gebruik vir gesondheidsorgdienste nie. Enige eise wat aan jou of 'n gesondheidsorgverskaffer betaal word nadat jy uit die staatsdiens bedank het, sal aan GEMS terugbetaal moet word.
Gesondheidsraad vir GEMS-lede is nou net 'n oproep ver. Bel die GEMSgesondheidsorg-hulplyn by 0860 00 4367 vir gratis en vertroulike gesondheidsraad. Jy kan vra om met 'n ervare, geregistreerde verpleegkundige oor jou gesondheids- en welstandsprobleme te praat.
Wanneer jy die gesondheidsorg-hulplyn bel, kan jy ingeligte leiding ontvang oor wanneer jy 'n apteek kan besoek vir oor-die-toonbank-medisyne, en of jy dokter toe moet gaan of eerder na 'n noodgeval-gerief toe. Hierdie hulplyn bied jou vinnige toegang tot gratis gesondheidsinligting en -raad, veral vir lede wat ver van 'n algemene praktisyn of hospitaal af bly.
Let wel: Hierdie diens vervang nie jou gesondheidsorgverskaffer se mening nie.
Die moederskap-program bied ondersteuning, opleiding en raad aan swanger lede in elke stadium van hul swangerskap en in die nageboorte-tydperk.
Ons welstand-ondersoek-dae bring gesondheidsorgdienste na jou toe by jou werksplek. Hierdie diens stel jou in staat om risiko's vroegtydig agter te kom sodat jy die impak van siektes kan voorkom of minimaliseer.
Bel die Fonds by 0860 00 4367 vir meer inligting.
GEMS se benadering teenoor bedrog is een van ZERO VERDRAAGSAAMHEID. Help ons asseblief om bedrog of die moontlikheid van bedrog wat medelede, gesondheidsorgverskaffers of belanghebbendes pleeg, aan te meld. Bel gerus ons gratis, anonieme bedrog-hulplyn by 0800 21 2202 indien jy bewus is van enigiets wat ons behoort te weet. Die bekamping van bedrog is 'n spanpoging.
Het jy geweet dat niemand in Suid-Afrika terselfdertyd aan twee mediese fondse mag behoort nie Dit is teen die wet en word as bedrog beskou. Voordat jy aansoek doen om by GEMS of enige ander mediese fonds aan te sluit, onthou om te bedank uit die fonds waaraan jy tans behoort?
die tweede kwartaal se uitgawe van facets in die taal wat jy verkies.
n Skakel na 'n lys van al 11 amptelike tale sal verskyn. Hier kan jy kies om die nuusbrief in jou moedertaal te lees. Daar is reeds begin werk om alle Fondskorrespondensie teen 2012 te vertaal.
Die Suid-Afrikaanse Geneeskundige en Tandheelkundige Raad (HPCSA) het onlangs gewaarsku oor 'n klomp advertensies deur mense wat beweer hulle is dokters. Wees asseblief op die uitkyk vir hierdie bedrieërs, aangesien enige eis wat ingedien word vir 'n diens wat nie deur 'n mediese praktisyn met 'n geldige registrasienommer gelewer is nie, nié deur GEMS betaal sal word nie. Beskerm jouself! Vra asseblief om die registrasienommer te sien van enige praktisyn oor wie jy twyfel.
Fondsmedikasiereëls is daar om jou voordele te beskerm en om te verseker dat die medikasie behoorlik voorgeskryf word en nie skadelik vir jou is nie. Hierdie reëls is nie daar om jou behandeling, medikasie of toegang tot jou voordele te weier nie. Sekere medikasie kan skadelik en verslawend wees indien dit nie behoorlik gebruik word nie. Kragtens die nuwe Fondsreëls is daar 'n beperking op die getal tablette wat oor 'n sekere tydperk geneem mag word, en sekere kombinasies van medikasie sal nie terugbetaal word nie. Hierdie reëls sal ook verseker dat medikasie wat aan jou voorgeskryf en geresepteer word, toepaslik is volgens jou ouderdom en geslag.
Indien jy enige navrae het, bel GEMS gerus by 0860 00 4367.
Wees op die uitkyk vir jou 2010-voordele-inligting wat aan die begin van November in die pos sal aankom.
<fn>(224201091104 AM) Afrikaans.txt</fn>
Boodskap van die Hoofbeampte was 'n keerpunt! Die Fonds het uitstekend gegroei en dek nou meer as 400 000 lede en 1 000 000 lewens. Ons verwag verdere groei namate meer Staatsdienswerknemers besluit om GEMS hul voorkeurfonds te maak.
Hierdie uitgawe van Facets is vol belangrike inligting vir u en u familie, en sluit die volgende in: Nuus oor GEMS se aanloklike voordele- en opsiewysigings vir 2010; die nuwe 2010 GEMS-gesondheidsorg-diensverskaffernetwerk wat die huidige Prime Cure-netwerk sal vervang; handige wenke om die feesvetjies te vermy, en baie, baie meer.
GEMS is verbind daartoe om gesondheidsorg binne u bereik te plaas. Ons span alles in om u en u familie toegang te gee tot die beste gesondheidsorgvoordele teen bekostigbare tariewe. Ons is bly om te kan sê dat ons tariefverhoging vir ons 2010-bydraes ten spyte van die afswaai in die ekonomie sowat 0,5% minder as 2009 s'n is. Die gemiddelde bydrae-verhoging vir 2010 is 10,8%, en boonop is daar 'n reeks hoogs aantreklike voordeelverbeterings. Let wel dat die tariewe nie bloot gestyg het nie, maar dat dit gekoppel is aan 'n beduidende verhoging in voordele.
Danksy ons volgehoue fokus op die verfyning van u GEMS-ervaring, het ons die salariskerwe wat geld vir alle voordele-opsies met 10% aangepas in 2010, en sodoende verseker dat bekostigbare toegang tot alle opsies verbreed is; dit is werklik goeie nuus, aangesien baie lede moontlik sal vind dat hulle aan die begin van 2010 'afbeweeg' met die salariskerwe, wat hul GEMS-lidmaatskap selfs nog meer bekostigbaar maak.
Die feesseisoen is op ons, en ek verwag dat dit 'n WONDERLIKE een gaan wees! Die weer is warm, die donderstorms knal, die ekonomie groei en ons almal het ongelooflik hard gewerk om sukses te behaal in 2009. Feesviering wat gepaard gaan met hartlikheid en vreugde is beslis nodig! Ek wens u die heel beste toe vir die nuwe jaar, en moedig u aan om lekker uitgerus en vol woema terug te keer werk toe in 2010.
Laaste, maar nie die minste nie, dankie vir u volgehoue lidmaatskap van GEMS en die wonderlike voorstelle wat u in 2009 gemaak het. GEMS bestaan vir sy lede; dit is hierdie lede wat GEMS voortreflik maak!
Beroepspesifieke Bedeling (BSB) en salariskerfaanpassings ontvang, asook jaarlikse salarisverhogings wat terugwerkend tot Julie 2009 van krag gemaak is. Aangesien u GEMS-bydraes van u salaris afhang, is u maandelikse bydraes waarskynlik ook geraak.
Soos u weet, het elk van GEMS se voordele-opsies inkomste-gebaseerde bydraetabelle om toegang tot die betrokke voordele-opsie deur laer inkomsteverdieners in die Staatsdiens te bevorder. Die bydrae wat vir elke opsie in elke inkomstekerf betaalbaar is, het in die 2009-lidhandboek wat lede aan die begin van die jaar ontvang het, verskyn. Indien 'n lid se salaris gedurende die jaar styg, kan hulle vind dat hulle een inkomstekerf opskuif en daarom 'n hoër bydrae moet betaal, bv. deur bevorderings, salariskerfaanpassings, jaarlikse verhogings in lewenskoste en salarisse, asook BSB's. Die salarisaanpassings het gelei tot die verhoging van mediesefonds-bydraes vir 'n aantal GEMS-lede, aangesien die aanpassings hulle in 'n hoër GEMS-inkomstekerf geplaas het.
Die salariskerfaanpassing het gespruit uit die vermindering van salariskerwe van 1-16 tot 1-12. Sowat 10 500 lede is deur hierdie verandering geraak, en 'n SMS is aan daardie lede gestuur om hulle in kennis te stel van die veranderings in hul mediesefonds-bydraes.
GEMS het reeds 'n gevestigde, omvattende voordelebasis waarmee dit werk; dit is nie maklik om iets wat allerweë as'n uitstekende pakket beskou word te verbeter nie. Getrou aan die Fonds se waardes van buigsaamheid en innovering, het ons maniere gevind om die voordele-aanbod verder uit te bou in 2010.
Nuut: In 2010 stel GEMS die GEMS-netwerk bekend; dit sal die Prime Curenetwerk vervang wat lede die afgelope drie jaar gebruik het.
Nuut: Die private hospitaal kraamvoordeel sluit nou patologie en radiologie in, onderhewig aan voorafmagtiging en 'n goedgekeurde lys dienste.
Nuut: Daar word nou vereis dat Sapphire-lede hul chroniese medikasie by die Skema se Aangewese Diensverskaffer vir chroniese medikasie, Medipostapteek, kry.
Nuut: Geestesgesondheidvoordele sluit nou behandeling deur sielkundiges in en is onderhewig aan Voorgeskrewe Minimum Voordele (VMV) by die Fonds se aangewese diensverskaffers.
Nuut: 'n Onbeperkte voordeel vir primêre gesondheidsorg by die Fonds se aangewese diensverskaffers is deel van hierdie opsie.
Nuut: In 2010 stel GEMS die GEMS-netwerk bekend; dit sal die Prime Curenetwerk vervang wat lede die afgelope drie jaar gebruik het.
Nuut: Patologie en radiologie, onderhewig aan 'n goedgekeurde lys dienste en voorafmagtiging.
Nuut: Binne-hospitaal-voordele is onderhewig aan voorafmagtiging en Bestuurdesorg-protokols.
Nuut: Die Geestesgesondheidvoordeel sluit buite-die-hospitaal-sielkunde in, onderhewig aan algehele binne-hospitaal-limiete.
Nuut: Daar word nou vereis dat Beryl-lede hul chroniese medikasie by die Skema se Aangewese Diensverskaffer vir chroniese medikasie, Medipostapteek, kry.
Nuut: 'n Onbeperkte voordeel vir primêre gesondheidsorg by die Fonds se aangewese diensverskaffers is deel van hierdie opsie.
beweeg het, wat gelei het tot hoër bydraes. Hierdie veranderings is terugwerkend tot Julie 2009 van krag gemaak. Meer as 41 000 lede is deur hierdie verhogings geraak. Hierdie terugwerkende inwerkingstelling het daartoe gelei dat sommige lede se mediesefonds-bydraes agterstallig geraak het.
GEMS het pro-aktief met lede wat hierdeur geraak is, geskakel. Gaan asseblief u kwartaallikse bydrae-staat sorgvuldig na om ten volle te verstaan hoe die salarisaanpassings u bydraes kon geraak het.
Die meeste agterstallige bydraes is reeds via Persal aangevra. Indien u geraak is, kan u van Desember 2009 bykomende aftrekkings van u salaris verwag vir agterstallige mediesefonds-bydraes. Persal maak egter slegs voorsiening vir drie maande terugwerkend se agterstallige mediesefonds-aftrekkings.
Hulpbronne-praktisyn aangevra word.
se agterstalligheid nie via Persal afgetrek kon word nie. GEMS sal in die loop van hierdie maand bydrae-rekonsiliasies en 0189-inwerkingstellingsbriewe na Menslike Hulpbronne-praktisyns uitstuur wat sal help om die agterstalligheidsaftrekkings in werking te stel.
Skakel ons gerus by 0860 00 4367 met enige navrae.
Nuut: Nie-VMV, binne-hospitaal dagtoelatings sal nie eweredig verdeel word nie. Die limiet verhoog na R10 760.
Nuut: Basiese patologievoordeel sluit nou vloeistof-gebaseerde sitologiepapsmeer teen 'n fonds-onderhandelde tarief in.
Nuut: Tandheelkundige dienste: buite-die-hospitaal tandheelkunde oorvleuel met binne-hospitaal tandheelkunde (R2 050 per begunstigde per jaar).
Die limiet op mediese en chirurgiese toestelle het verdubbel.
Die Blokvoordeel het gestyg tot R1 070 per familie. Eise word uit hierdie voordeel betaal sodra die PMSR uitgeput is.
Nuut: Nie-VMV, binne-hospitaal dagtoelatings sal nie eweredig verdeel word nie. Die limiet is verhoog na R10 760.
Die Blokvoordeel het gestyg tot R2 820 per begunstigde en R5 640 per familie.
Nuut: Basiese Patologievoordeel sluit nou vloeistof-gebaseerde sitologiepapsmeer teen 'n fonds-onderhandelde tarief in.
Nuut: Omvattende chroniese medisyne-voorskriflys geld onder en oor limiete.
Nuut: 'n Aanvullende Blokvoordeel van R7 000 per begunstigde oor twee kalenderjare is bygevoeg. Sublimiete geld. Hierdie aanvullende voordeel is beskikbaar vir die volgende: tandheelkundig (buite-die-hospitaal), optiese en verwante gesondheidsdienste en basiese radiologie.
Die voordeel vir mediese en chirurgiese toestelle het verdubbel.
Nuut: Nie-VMV, binne-hospitaal dagtoelatings sal nie eweredig verdeel word nie. Die limiet is verhoog na R10 760.
Nuut: Basiese Patologievoordeel sluit nou vloeistof-gebaseerde sitologiepapsmeer teen 'n fonds-onderhandelde tarief in.
Nuut: 'n Sublimiet van R1 150 per begunstigde vir selfmedikasie is in werking gestel.
Nuut: Die optiese sublimiet vir rame is verhoog na R1 500.
Die voordeel vir mediese en chirurgiese toestelle het verdubbel.
Suzan Malindi, een van ons Sisonke-kompetisie se pryswenners, het 'n brief gestuur om GEMS te bedank vir haar heerlike ervaring. Sy het Kaapstad as haar bestemming gekies.
Ons naweek was wonderlik! Alles was perfek! 'n Wonderwerk soos min - my ma, wat aan diabetes ly, het 'n wond gehad wat nie wou gesond word nie. Nadat GEMS dit vir haar moontlik gemaak het om die see te besoek, het dit genees! Dankie, GEMS! Die reis was so interessant; ons het baie dinge oor die pragtige Moederstad geleer.
Die Berekenaar is gerieflik geplaas as 'n grafiese simbool op die tuisblad, en onderaan elke blad op die webwerf. Dit is ook beskikbaar onder die afwipkieslys getiteld "Members", indien u verkies om hierdie opsie te gebruik.
Die Berekenaar stel u in staat om u maandelikse bydrae te bereken deur u die opsie te gee om een van twee profiele te kies.
Bereken u bydrae deur u salaris en die getal volwasse en kinderafhanklikes in u familie te selekteer.
Ons by GEMS poog om sterk verhoudings met die dokters te bou wat sorg verleen aan ons meer as 1 000 000 begunstigdes.
Ons wil seker maak dat u dokter u versorging bly koördineer en u teen die beste waarde-vir-geld-tariewe behandel. Daar is baie voordele daaraan verbonde om 'n GEMS-netwerkdokter te besoek.
U hoef nie enige heffings of onkoste uit u sak te betaal nie.
Fondstariewe aan GEMS-lede te voorsien, en om nie vir u enige bybetalings of bykomende kostes te vra nie.
Alle GEMS-netwerkdokters is bereid om profiele van hul praktyke te laat neem en, indien nodig, riglyne van hul kollegas te aanvaar (portuurleiding) om hul lewering van kostedoeltreffende sorg te verbeter.
Dokters wat deur profielbepaling die hoogste status bereik, word beloon met 'n hoër konsultasiefooi wat uit risiko betaal word, teen geen bykomende fooi vir u nie.
Vóór 2010 moes Sapphire- en Beryl-lede 'n Prime Cure-netwerkverskaffer besoek as hulle sorg nodig gehad het. Van 2010 af sal lede met hierdie opsies 'n dokter en gesondheidsorg-diensverskaffer op die GEMS-netwerk moet besoek. Let asseblief daarop dat Prime Cure-netwerkdokters ook lede van die GEMSnetwerk kan wees, maar dit is belangrik vir lede om dit te bevestig.
Sapphire- en Beryl-lede moet daarop let dat hul dokter teen 2010 by die GEMSnetwerk moes aangesluit het. Nuwe ooreenkomste word tans deur GEMS en dokters gesluit. Maak asseblief seker dat u dokter 'n lid van die GEMS-netwerk is voordat u sy/haar dienste in 2010 gebruik.
Al die nuwe inligting en kontakbesonderhede van dokters en gesondheidsorg-diensverskaffers in die GEMS-netwerk sal binnekort saam met u nuwe lidmaatskapkaart na u toe gestuur word.
die Vriende van GEMS SMS-diens te gebruik.
simbool in die dokter se spreekkamer te soek.
Om 'n situasie te vermy waarin u nie u gesondheidsorgvoordele kan benut nie, hier is 'n eenvoudige verduideliking van die eisebetalingsproses, en vermybare foute wat kan lei tot die weiering van eise.
Stap 1 Jy of jou gesondheidsorg-diensverskaffer dien 'n eis in.
Stap 2 Die Eisedepartement ontvang, evalueer en keur geldige eise goed.
Stap 3 'n Eisewaarskuwing-SMS word na die lid gestuur om die verwerking van die eis te bevestig. Die waarskuwing beteken nie dat die eis betaal is nie, maar dat dit tans verwerk word. As jy nie die eisewaarskuwing-SMS ontvang het nie, skakel 0860 00 4367 om hierdie diens te aktiveer.
Stap 4 Na evaluering van die eis, betaal die Fonds die eis, in ooreenstemming met Fondsreëls en beskikbare voordele, uit.
Stap 5 Die eis sal tydens die volgende betalinglopie uitbetaal word. GEMS het twee betalinglopies per maand.
Sodra u uit die Fonds tree, kan u nie meer die voordele getree het.
n lid uitgetree het nie.
geniet wat vroeër aan u gebied was nie.
n Deel van die eiseproses se verstaan behels dat 'n mens moet weet waar om jou eise in te dien. Maak seker dat u eis by die korrekte adres ingedien word.
Alle eise kan ook gefaks word na 0861 00 4367 of per e-pos gestuur word na enquiries@gems.gov.za. Indien u onseker is van die regte bestemming, kontak die Fonds onverwyld by 0860 00 4367.
GEMS is 'n beperkte mediesefonds vir Staatsdienswerknemers - slegs Staatsdienswerknemers kan aan die Fonds behoort.
hulle van wangedrag aangekla word; of hulle by 'n ander mediesefonds aansluit. Almal word volgens wet verbied om aan twee mediesefondse op 'n slag te behoort.
Indien u voortgaan om u lidmaatskapkaart te gebruik nadat u uitgetree het, en die eise word betaal, sal u die bedrae moet terugbetaal van eise wat ná die uittreedatum op ons rekords val. U kan uittree deur ons te skakel by 0860 00 4367 of deur vir ons 'n uittreebrief te faks by 0861 00 4367.
Wat gebeur met my chroniese medikasie-voorskrifte wanneer ek uittree by GEMS?
Medipost, by GEMS-lede afgelewer. Wanneer u uit die Staatsdiens - en dus uit GEMS - tree, moet u alternatiewe reëlings tref vir die aankoop van u medikasie.
Om gewig te verloor is nie net 'n goeie idee as u in 'n kleiner paar jeans wil pas nie; dit is kritiek vir u gesondheid. Ten einde gewig te verloor, moet u 'n plan hê. Om die skaal te klop verg lewenstylveranderinge, gesonde voedselkeuses en 'n aktiewe lewenstyl!
Studies toon dat die eet van 'n heilsame ontbyt een van die positiefste dinge is wat 'n mens kan doen as jy ekstra kilo's wil verloor.
Hier is nog 'n paar wenke om heeljaar, maar veral tydens die feesseisoen, fiks te bly en te keer dat u gewig optel.
Verminder u rooivleisinname en eet meer hoender of vis.
Rooster of bak u kos.
Drink water in plaas van drankies met 'n hoë suikerinhoud. Verminder ook u alkoholverbruik.
Gebruik botter en/of margarien spaarsamig.
Party mense glo dat hulle moet ophou eet as hulle probeer gewig verloor, maar dit is 'n mite. Volgens studies oor gewigsverlies versnel 'n mens se metabolisme hoe meer jy eet. Een manier om metaboliese tempo te verhoog, is om meer gereeld kleiner maaltye te eet, en om gesonde peuselkos (soos neute, vrugte of groente) te eet wanneer u honger is of aan iets wil knaag.
Ondergewig = 18.
Normale gewig = 18.5 - 24.
Oorgewig = 25 - 29.
Word aktief n Goed gebalanseerde dieet wat ten minste 30-40 minute se oefening drie maal per week insluit, is 'n goeie begin. Kies enige aktiwiteit wat u geniet, solank u aan die beweeg kom.
Verwys asseblief na Kwartaal 3 se Facets vir meer wenke oor 'n gesonde leefstyl en dieet! Hierdie nuusbrief is ook beskikbaar op die webwerf, www.gems.gov.za, in die taal van u keuse!
ADV's is 'n uitgesoekte groep voorkeur gesondheidsorg-verskaffers by wie GEMS-lede gesondheidsorgdienste van gehalte kan bekom. Lede wat 'n ADV gebruik, geniet omvattende dienste sonder die kopseer van bybetalings en behandelingslimiete ten opsigte van voorgeskrewe minimum voordele (VMV'e).
Deur 'n ADV te gebruik, benut u ook beter pryse wat namens u deur GEMS onderhandel is.
Medipost-apteek sal met ingang van 2010 die ADV vir die voorsiening van chroniese medikasievereistes vir GEMS-lede op AL vyf opsies wees. GEMS sal slegs 100% vir chroniese medikasie-eise betaal indien die medikasie op die Fonds se medisyne-voorskriflys ('n lys van goedgekeurde chroniese medikasie) verskyn wat by u opsie pas, en mits dit onderhewig aan die Fondsreëls van die ADV verkry word.
bybetaling sal geld.
GEMS hef nie 'n bybetaling of administrasiefooi vir die reseptering en verwerking van voorskrifte vir medisyne nie, mits die medisyne op die Fonds se voorskriflys verskyn, binne die medisyne-pryslys (MPL) se verwysingsprys val en van die chroniese ADV verkry word. Die MPL geld slegs vir die Ruby-, Onyx- en Emerald-opsies.
Lede wat aan die Sapphire- en Beryl-opsies behoort, moet kennis neem dat alle items wat nie op die GEMS-medisyne-voorskriflys val nie, geweier sal word (u sal dit self moet betaal) en dat die MPL-verwysingsprys nie geld nie. U dokter of apteker kan nagaan of die voorgeskrewe medisyne op die GEMS-medisyneformlulelys is of nie.
Vir meer inligting oor ADV's en VMV'e, skakel GEMS by 0860 00 4367.
Ons verstaan dat lede van GEMS wat oorsee werk, unieke behoeftes het wat toegang tot hul gesondheidsorgvoordele betref.
Hier is 'n paar wenke om u eise oor die afstand te bestuur.
Om hierdie struikelblok die hoof te bied, maak seker dat u GEMS se amptelike reis-/internasionale eisvorm wat by www.gems.gov.za beskikbaar is, gebruik wanneer u eise indien. Indien u u eis op enige ander vorm indien, kan dit daartoe lei dat die Fonds onvolledige inligting ontvang. Dit kan daartoe lei dat 'n kleiner bedrag betaal word, of dat 'n eis geweier word.
Wanneer u 'n eis uit die buiteland indien, maak asseblief seker dat u eisvorm volledig voltooi is en dat dit 'n beskrywing van die behandeling bevat.
Verskaffertipe Algemene praktisyn, apteek, tipe spesialis, ens.
Uiteensetting van toetse wat uitgevoer is (bv. patologie en radiologie)
Indien bogenoemde dokumentasie in 'n vreemde taal is, maak asseblief seker dat 'n volledige Engelse vertaling aan GEMS gestuur word.
Onthou om u eis onmiddellik aan die Suid-Afrikaanse ambassade en konsulaat te stuur vir verwerking, aangesien hulle die eis na GEMS sal verwys om verwerk te word. 'n Eis wat ouer as die verjaartydperk (vier maande) is, sal geweier word, en u departement sal nie in staat wees om die voordeel van GEMS te eis nie.
Die gebruik van 'n reis-eisvorm (onder indien van eise uit die buiteland) geld vir eise van lede wat nie om amptelike redes in die buiteland gestasioneer is nie. Dit geld vir lede wat direk van GEMS eis vir mediese uitgawes wat aangegaan is tydens besoeke in die buiteland.
Onthou: die sleutel om toegang tot u voordele in ander lande te kry, is om te verseker dat die korrekte eisvorm GEMS so gou moontlik bereik.
U kan nou sekere items soos belastingsertifikate of vorms aanvra deur ons gerieflike 24-uur- telefoniese selfhelpdiens. U kan ook u voordele-opsies en kontakbesonderhede wysig. Skakel eenvoudig 0860 00 4367 en volg die stemaanwysings.
Hoewel ons hoop dat u dit nooit nodig kry nie, is dit 'n goeie idee om voorbereid te wees op noodgevalle.
U kan u selfoon as 'n hulpmiddel gebruik om paramedici te laat weet wie om in noodgevalle te kontak as u nie kan praat nie. Indien u selfoon nie gesluit is nie, sal hierdie beroepslui dikwels in u kontaklys soek na 'n ICE-nommer (In Case of Emergency). Dit is die nommer van iemand wat u wil hê hulle namens u moet kontak in 'n noodgeval. Indien daar meer as een nommer is, kan u die nommers onder ICE 1, ICE 2, ens. berg. U kan met ander woorde u eggenoot, u ouers, 'n huisvriend of u dokter daaronder lys, afhangende van u omstandighede. U kan ook die GEMS-noodnommer (0800 44 4367) op u selfoon berg vir maklike toegang tot mediese nooddienste wanneer u dit die meeste nodig het.
Wanneer u 'n faks na GEMS toe stuur, maak seker dat u die regte nommer gebruik - 0861 00 4367 vir algemene fakse en eise, en 0866 51 8009 vir chroniese medikasie.
Wag op 'n faksbevestiging, veral as u 'n openbare faks gebruik. Die faksbevestiging dien as bewys dat ons u faks ontvang het.
Onthou asseblief om u lidnommer op alle korrespondensie met GEMS te noem - dit stel ons in staat om vinnig u regte besonderhede te kry.
Sowat 5.7 miljoen mense lewe met MIV/VIGS. 'n Beduidende aantal daarvan is vroue, party van hulle swanger, wat die virus aan hul pasgebore babas sal oordra. Die wêreld vier Wêreldvigsdag op 1 Desember 2009. Hierdie spesiale dag word daaraan gewy om die openbare bewustheid van die MIV/VIGS-pandemie te verhoog. Hierdie jaar se tema, "Universele toegang en menseregte", plaas voorkoming en sorg op die voorgrond as 'n basiese mensereg, asook die vordering wat gemaak is om die pandemie aan te spreek; hierdie vordering moet versnel word deur 'n wêreldwye verbintenis te bevorder om die doelwit van universele toegang te bereik.
Wat beteken finansieel afhanklik?
n Afhanklike is finansieel afhanklik as hy/sy minder verdien uit alle inkomstebronne as die Welsynspensioen.
Die afhanklike moet ook heeltemal van die lid afhanklik wees vir toegang tot mediese versekering en voordele.
GEMS benut alle beskikbare tegnologie ten volle. Verskeie SMS-gebaseerde dienste, soos ons handige SMS Voordele Naslaandiens en die Vriende van GEMS soekfunksie stel u in staat om met die Skema te kommunikeer om u beskikbare voordele na te gaan of om 'n gesondheidsorg-diensverskaffer in u area te vind.
Daar is ook 'n handige eisekennisgewingsprosedure wat u via SMS laat weet as ons 'n eis vir u of een van u afhanklikes ontvang; sodoende help ons u om tred te hou met al u eise.
U kan die GEMS DotMobi-webwerf op u selfoon oopmaak deur eenvoudig m.gems.gov.za op u selfoon se internetblaaier in te tik. Hierdie webwerf is geskep om te verseker dat GEMS se aanlyndienste toeganklik is vir soveel as moontlik van ons lede. GEMS DotMobi plaas belangrike mediesefonds-inligting op u vingerpunte.
Maak seker dat ons u regte selnommer het, sodat ons u in staat kan stel om hierdie dienste te gebruik.
As 'n GEMS-lid, het u gratis toegang tot 'n kraamprogram wat spesifiek ontwerp is om u te voorsien van steun, voorligting en advies deur alle stadia van u swangerskap, bevalling en post-natale (nageboortelike) tydperk.
<fn>(310201010412 PM) FINAL SELECTION PACK AFRIKAANS.txt</fn>
By GEMS luister ons as ons lede praat. Ons koester ons waarde van duidelike kommunikasie en streef voortdurend daarna om te verseker dat ons voordele-opsies en dienste ons lede se behoeftes aanspreek.
Ek is bly om die 2010-voordele aan u bekend te stel. Hierdie brosjure voorsien meer inligting oor die bekostigbare en doeltreffende gesondheidsorg waartoe u as 'n GEMS-lid in 2010 toegang kan kry. Ons moedig u aan om die opsie te kies wat die beste by u en u familie se behoeftes pas.
was nie 'n maklike jaar nie, maar GEMS het aangehou om uit te styg. Ons het met groot opgewondenheid die mylpaal gevier dat GEMS 1 000 000 lewens dek, wat u werklik een uit 'n miljoen maak! Hierdie prestasie plaas GEMS aan die voorpunt van die mediesefonds-bedryf, met 'n voordeleaanbod wat vanself spreek. Ons is die grootste beperkte mediesefonds in die land, wat u deel maak van 'n sterk, finansieel lewenskragtige mediesefonds wat u belange op die hart dra.
Ons voortdurende strewe na uitnemendheid getuig van ONS verbintenis teenoor u, u gesondheidsorgbehoeftes en U keuses. Ons sit ons vyf bekostigbare opsies in hierdie gids uiteen - om u te help om 'n ingeligte besluit te neem oor die voordele-opsie wat u familie se behoeftes die beste sal pas in 2010.
Die kernvoordele wat lede in 2009 gehad het, is behou vir 2010. Ons het ook die beskikbare voordele-limiete verhoog en nuwes bygesit, soos die nuwe Blokvoordeel in die Emerald-opsie. Ons is trots daarop dat ons ten spyte van die moeilike ekonomiese omstandighede waarin ons ons bevind, steeds bekostigbare, gehalte- gesondheidsorg aan u kan bied.
In 2010 begin bydraes by R424; ons het daarin geslaag om die gemiddelde bydrae-verhoging vir al die opsies op 10,8% te hou. Die 2010-bydraetabelle word by hierdie gids ingesluit, sodat u presies kan sien hoe die verhoging u sak raak.
Hierdie jaar stel ons die nuwe GEMS-netwerk bekend, 'n toegewyde netwerk gesondheidsorgverskaffers wat na die gesondheidsorgbehoeftes van ons Sapphire- en Beryl-lede sal omsien. Die GEMS-netwerk sal die Prime Cure-netwerk vervang wat lede van die genoemde opsies die afgelope 3 jaar gebruik het. Meer nuus oor hierdie opwindende ontwikkeling sal aan die einde van 2009 deurgegee word.
Ek wil u bedank vir u volgehoue steun en wens u uitstekende gesondheid in 2010 toe. Onthou dat GEMS u vennoot vir blakende gesondheid bly.
Maak u KEUSE.
Voordele wat ontwerp is vir u gesondheid en geluk!
Aan die einde van elke jaar gee ons ons lede geleentheid om oor te skakel na 'n ander voordele-opsie. U moet u gesondheidsorgbehoeftes, die voordele wat elke opsie bied en die maandelikse bydrae sorgvuldig oorweeg om u keuse te maak.
Oorweeg dit asseblief noukeurig, aangesien u slegs een keer per jaar toegelaat word om u opsie te wysig. Indien u u opsie vir 2010 wil wysig, volg asseblief die drie eenvoudige stappe hieronder. Onthou dat u "Maak u keuse"-vorm ons voor of op 30 November 2009 moet bereik.
Hierdie gids is 'n opsomming van 'n wye verskeidenheid GEMS-aspekte. Dit is slegs vir vinnige verwysingsdoeleindes en vervang nie die reëls van die Skema nie. In die geval van 'n dispuut sal die geregistreerde reëls voorkeur geniet.
<fn>(3102010124331 PM) FINAL MB AFRIKAANS.txt</fn>
GEMS is geskep met u in gedagte. Ons is die grootste geslote mediesefonds wat ons uitsluitlik toespits op die gesondheidsorgbehoeftes van Staatsdienswerknemers.
Ons is daartoe verbindom deur 'n reeks van 5 voordele-opsies aan 'n ieder en 'n elk van ons lede en hul families toegang te gee tot bekostigbare, omvattende voordele. Vandat die eerste lid in 2006 by GEMS aangesluit het, het ons ongekende groei beleef en geen steen onaangeroer gelaat om 'n uitnemende, doeltreffende en bekostigbare mediesefonds vir alle Staatsdienswerknemers te wees nie.
Ons by GEMS verstaan die dinamika van die voortdurend veranderende gesondheidsorgbedryf; as deel van ons etos verwelkom ons dus nuwe, GEMS VOORDELE-OPSIES uitdagende eise.
Netwerke Middelslag Omvattend ingesluit word en dat niemand agterweë bly nie.
Wie kan 'n lid word?
n Provinsiale Administrasie wat in Skedule 2 van die Staatsdienswet ge organisasies wat in Skedule 3 van die Staatsdienswet gelys word; of enige werkgewergroep wat deur die Fonds goedgekeur is.
die Suid-Afrikaanse Gehei enige departement waar die diensvoorwaardes nie GEMS-lidmaatskap moontlik maak nie.
GEMS bied bekostigbare voordele aan almal!
Almal kan bekostig om GEMS-lede te word, want die bedrag wat u verdien, bepaal die bedrag wat u betaal om aan die Fonds te behoort. Dit beteken dat u minder vir dieselfde voordele-opsie betaal as iemand wat meer verdien. Hoeveel u betaal, hang ook van u familie se grootte, en watter een van die vyf opsies u kies, af.
n Fonds wat werklik omgee oor u behoeftes en daarop fokus - ons luister as ons lede praat!
Uitstekende gesondheidsorgvoordele teen bekostigbare tariewe.
Absolute privaatheid - u mediese inligting word deurentyd heeltemal vertroulik gehou - selfs van u werkgewer.
Flink, doeltreffende betaling van eise elke 14 dae.
Gereelde kommunikasie met lede.
n Inbelsentrum wat u kan bystaan in enige van die amptelike Suid-Afrikaanse landstale.
Vriendelike, doeltreffende kliëntediens by ons Inbelsentrum en streekskantore.
Streekskantore dwarsdeur die land vir maklike toegang tot bystand en dienste.
Toegang tot uitgebreide mediese sorg by openbare en private geriewe.
n Siektebeheerprogram om die behandeling en kostes van chroniese siektes te bestuur.
n Aangewese diensverskaffer wat sal verseker dat u maandeliks n MIV/Vigs-beheerprogram wat u van vertroulike sorg voorsien as u dit die nodigste het.
n 24 uur- mediese nooddiens wat 'n groot gedeelte van Suid-Afrika dek.
Innoverende gesondheidsorgdienste en -programme soos 'n Kraamprogram, Welwees-toetsdae by u werkplek, en baie meer n hele mandjie vol dienste wat voortdurend groei. Ons wil dit vir u maklik maak om gesond te bly.
Wanneer u by GEMS aansluit, is u deel van 'n finansieel kragtige mediesefonds met 'n vinnig groeiende lidmaattal.
Stap 1: Kry 'n aansoekvorm - laai dit óf af van die web www.gems.gov.
Stap 2: Voltooi die vorm - maak seker dat u al die afdelings volledig voltooi en voorsien die nodige aanvullende dokumente raadpleeg: Watter dokumente moet u by u aansoek insluit?
Stap 3: Faks, Pos of E-pos vir ons die volledige vorm en dokumente.
Watter dokumente moet u by u aansoek insluit?
Indien u 'n GEMS-lid wil word, moet u gewaarmerkte afskrifte van sekere dokumente, soos identiteitsdokumente vir uself en u familielede, saam met u aansoekvorm verskaf. Raadpleeg ons webwerf www.gems.gov.za vir 'n volledige lys van die dokumente wat u moet indien, of skakel ons Inbelsentrum by 0860 00 4367. Dit is belangrik om daarop te let dat GEMS nie u aansoek kan verwerk as u nie al die dokumente insluit wat ons nodig het nie; daar sal 'n vertraging wees totdat al die nodige dokumente ontvang is.
GEMS strewe voortdurend daarna om die beste moontlike gesondheidsorgvoordele aan u te bied wat u sak pas. In pas hiermee het ons daarin geslaag om die styging in u maandelikse bydraes binne die perke van mediese inflasie te hou. Ons onderneming teenoor u is om aan u meer keuses te bied. Daar is 'n voordele-opsie wat nommerpas is vir u familie se gesondheidsorgbehoeftes en vir u sak!
Die volgende is die totale maandelikse bydrae, en weerspieël nie die werkgewersubsidie nie. Indien 'n werknemer in aanmerking kom vir 'n subsidie, betaal die werkgewer 'n gedeelte van die bydrae, en die werknemer betaal die balans. Die maksimum subsidie hang van die familie se grootte af, en word beperk tot 75% van u maandelikse bydrae, 'n perk van R2 390.
Stuur 'n SMS met u Persal-nommer na 083 450 4367, en ons sal u terugskakel.
Skakel die Inbelsentrum by 0860 00 4367.
<fn>(3172010120044 PM) FINAL MB AFRIKAANS.txt</fn>
GEMS is geskep met u in gedagte. Ons is die grootste geslote mediesefonds wat ons uitsluitlik toespits op die gesondheidsorgbehoeftes van Staatsdienswerknemers.
Ons is daartoe verbindom deur 'n reeks van 5 voordele-opsies aan 'n ieder en 'n elk van ons lede en hul families toegang te gee tot bekostigbare, omvattende voordele. Vandat die eerste lid in 2006 by GEMS aangesluit het, het ons ongekende groei beleef en geen steen onaangeroer gelaat om 'n uitnemende, doeltreffende en bekostigbare mediesefonds vir alle Staatsdienswerknemers te wees nie.
Ons by GEMS verstaan die dinamika van die voortdurend veranderende gesondheidsorgbedryf; as deel van ons etos verwelkom ons dus nuwe, GEMS VOORDELE-OPSIES uitdagende eise.
Netwerke Middelslag Omvattend ingesluit word en dat niemand agterweë bly nie.
Wie kan 'n lid word?
n Provinsiale Administrasie wat in Skedule 2 van die Staatsdienswet ge organisasies wat in Skedule 3 van die Staatsdienswet gelys word; of enige werkgewergroep wat deur die Fonds goedgekeur is.
die Suid-Afrikaanse Gehei enige departement waar die diensvoorwaardes nie GEMS-lidmaatskap moontlik maak nie.
GEMS bied bekostigbare voordele aan almal!
Almal kan bekostig om GEMS-lede te word, want die bedrag wat u verdien, bepaal die bedrag wat u betaal om aan die Fonds te behoort. Dit beteken dat u minder vir dieselfde voordele-opsie betaal as iemand wat meer verdien. Hoeveel u betaal, hang ook van u familie se grootte, en watter een van die vyf opsies u kies, af.
n Fonds wat werklik omgee oor u behoeftes en daarop fokus - ons luister as ons lede praat!
Uitstekende gesondheidsorgvoordele teen bekostigbare tariewe.
Absolute privaatheid - u mediese inligting word deurentyd heeltemal vertroulik gehou - selfs van u werkgewer.
Flink, doeltreffende betaling van eise elke 14 dae.
Gereelde kommunikasie met lede.
n Inbelsentrum wat u kan bystaan in enige van die amptelike Suid-Afrikaanse landstale.
Vriendelike, doeltreffende kliëntediens by ons Inbelsentrum en streekskantore.
Streekskantore dwarsdeur die land vir maklike toegang tot bystand en dienste.
Toegang tot uitgebreide mediese sorg by openbare en private geriewe.
n Siektebeheerprogram om die behandeling en kostes van chroniese siektes te bestuur.
n Aangewese diensverskaffer wat sal verseker dat u maandeliks n MIV/Vigs-beheerprogram wat u van vertroulike sorg voorsien as u dit die nodigste het.
n 24 uur- mediese nooddiens wat 'n groot gedeelte van Suid-Afrika dek.
Innoverende gesondheidsorgdienste en -programme soos 'n Kraamprogram, Welwees-toetsdae by u werkplek, en baie meer n hele mandjie vol dienste wat voortdurend groei. Ons wil dit vir u maklik maak om gesond te bly.
Wanneer u by GEMS aansluit, is u deel van 'n finansieel kragtige mediesefonds met 'n vinnig groeiende lidmaattal.
Stap 1: Kry 'n aansoekvorm - laai dit óf af van die web www.gems.gov.
Stap 2: Voltooi die vorm - maak seker dat u al die afdelings volledig voltooi en voorsien die nodige aanvullende dokumente raadpleeg: Watter dokumente moet u by u aansoek insluit?
Stap 3: Faks, Pos of E-pos vir ons die volledige vorm en dokumente.
Watter dokumente moet u by u aansoek insluit?
Indien u 'n GEMS-lid wil word, moet u gewaarmerkte afskrifte van sekere dokumente, soos identiteitsdokumente vir uself en u familielede, saam met u aansoekvorm verskaf. Raadpleeg ons webwerf www.gems.gov.za vir 'n volledige lys van die dokumente wat u moet indien, of skakel ons Inbelsentrum by 0860 00 4367. Dit is belangrik om daarop te let dat GEMS nie u aansoek kan verwerk as u nie al die dokumente insluit wat ons nodig het nie; daar sal 'n vertraging wees totdat al die nodige dokumente ontvang is.
GEMS strewe voortdurend daarna om die beste moontlike gesondheidsorgvoordele aan u te bied wat u sak pas. In pas hiermee het ons daarin geslaag om die styging in u maandelikse bydraes binne die perke van mediese inflasie te hou. Ons onderneming teenoor u is om aan u meer keuses te bied. Daar is 'n voordele-opsie wat nommerpas is vir u familie se gesondheidsorgbehoeftes en vir u sak!
Die volgende is die totale maandelikse bydrae, en weerspieël nie die werkgewersubsidie nie. Indien 'n werknemer in aanmerking kom vir 'n subsidie, betaal die werkgewer 'n gedeelte van die bydrae, en die werknemer betaal die balans. Die maksimum subsidie hang van die familie se grootte af, en word beperk tot 75% van u maandelikse bydrae, 'n perk van R2 570.
Stuur 'n SMS met u Persal-nommer na 083 450 4367, en ons sal u terugskakel.
Skakel die Inbelsentrum by 0860 00 4367.
<fn>(32201090225 AM) REO Afrikaans met benefit schedule.txt</fn>
Hoekom is dit belangrik om u lidmaatskap te bestuur?
Wie kom in aanmerking om 'n GEMS-lid te wees?
Het u geweet?
Waarvoor betaal GEMS nie?
Staan saam teen BEDROG!
Welkom by GEMS, die voorkeur-mediesefonds wat gesondheid binne u bereik plaas. U is nou deel van 'n sterk, finansieel gesonde mediesefonds wat aan u 'n verskeidenheid gesondheidsorgvoordele bied wat nommerpas vir u en u gesin se behoeftes is.
U kan rus in die wete dat u die regte keuse gemaak het toe u 'n GEMS-lid geword het.
Ons is trots daarop dat GEMS se onverpoosde strewe na uitnemendheid, ons toewyding aan u en u gesondheidsorgbehoeftes ons steeds besiel om aan u die beste moontlike gesondheidsorgvoordele teen die bekostigbaarste tariewe te bied.
Met 2010 wat voorlê, het GEMS homself bewys as 'n gedugte fonds met 'n uitgebreide netwerk diensverskaffers wat gekontrakteer is om u toegang te gee tot die beste gesondheidsorgdienste teen bekostigbare tariewe.
GEMS se missie of doel is...
Om alle staatsdienswerknemers van gelyke toegang tot bekostigbare, omvattende gesondheidsorgvoordele te voorsien.
Die Fonds se visie is...
Om 'n uitnemende, bekwame en doeltreffende mediesefonds vir alle staatsdienswerknemers te wees.
U gesondheid is kosbaar! Elke beampte by GEMS lê die nodige sorg en ywer aan die dag om te verseker dat u dit goed oppas.
Hierdie omvattende pamflet sit die uitgebreide voordele en dienste wat tot u beskikking is, uiteen. Lees die gids sorgvuldig en bêre dit op 'n veilige plek om te verseker dat u dit weer kan raadpleeg indien u enige vrae het.
Hierdie gids bevat belangrike inligting oor die Ruby, Emerald en Onyx-opsies. Indien u graag u opsie wil wysig, raadpleeg asseblief bladsy 23 vir meer inligting. U kan ons webwerf www.gems.gov.za besoek vir nader besonderhede oor GEMS se Sapphire en Beryl-netwerkopsies, of u kan die Fonds kontak by 0860 00 4367. Hierdie gids som verskeie aspekte van GEMS se voordele en die Fondsreëls op. Dit word slegs gebied om as 'n verwysing te dien en vervang nie die geregistreerde reëls van die Fonds nie. In geval van 'n dispuut, geniet die geregistreerde reëls voorkeur. Die geregistreerde reëls is op skriftelike versoek beskikbaar by: www.gems.gov.za, die Raad op Mediesefondse of die Hoofbeampte.
Hoekom is dit belangrik om u lidmaatskap te bestuur?
In u hoedanigheid as 'n lid moet u seker maak dat u sekere reëls en prosedures nakom om die meeste waarde uit u lidmaatskap te put. U moet die Fonds op die hoogte hou van enige wysiging aan u persoonlike besonderhede, en hou by die bepalings en voorwaardes van u lidmaatskap.
Om die jongste lid-inligting by te hou sal verseker dat u 'n moeitevrye ervaring beleef wanneer u van u voordele gebruik moet maak.
Wie kom in aanmerking om 'n GEMS-lid te wees?
Indien u aan enige werkgewergroep wat deur die Fonds goedgekeur is, behoort.
In die geval van 'n tradisionele huwelik, 'n beëdigde verklaring deur die hooflid wat sy verpligting jeens sy eggenoot bevestig.
Verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
Die eggenoot moet geregistreer wees ten einde die stiefkind by te voeg.
Beëdigde verklaring deur lid wat die begunstigdes se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Die kind van die hooflid of die lid se eggenoot moet geregistreer wees ten einde die aangetroude kind by te voeg.
Beëdigde verklaring deur hooflid wat die begunstigdes se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Skoonouers en aangetroude grootouers mag slegs geregistreer word indien die eggenoot ook as 'n begunstigde geregistreer is.
Bewys van kindersorgtoelaag wat deur die lid of die eggenoot ontvang word.
Beëdigde verklaring (wat deur die lid en die biologiese ouer, waar van toepassing, voltooi moet word) wat die kleinkind se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Indien die kind se ouer ook as 'n afhanklike geregistreer is, word 'n verklaring slegs vir die kleinkind of agterkleinkind benodig.
Beëdigde verklaring (wat deur die lid voltooi moet word) wat die sibbe se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Die sibbe van 'n hooflid of die lid se eggenoot kan as 'n begunstigde geregistreer word.
Die eggenoot moet geregistreer wees ten einde die eggenoot se sibbes as afhanklikes by te voeg.
Beëdigde verklaring wat die broers- en/of susterskinders se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig. Die beëdigde verklaring moet deur die lid en die sibbe, waar van toepassing, afgelê word.
Die kinders van 'n sibbe van 'n hooflid of die lid se eggenoot kan as begunstigdes geregistreer word.
Indien die kind se ouer ook as 'n afhanklike geregistreer is, hoef slegs die hooflid 'n verklaring vir die broers-/susterskind af te lê.
Huishoudelike en biochemiese rate; o Steroïede; o Sonskermmiddels en o Roaccutane en Retin A, of enige behandeling vir ligter vel.
Die maksimum voordele waarop 'n lid en sy/haar afhanklikes in enige finansiële jaar geregtig is, is beperk, soos uiteengesit in die voordeleskedule vir daardie spesifieke jaar. Voordele wat verband hou met medisyne wat per voorskrif verkry is, is beperk tot een maand se voorraad vir elke sodanige voorskrif of herhaling daarvan, tensy die Raad anders besluit.
Onthou asseblief dat, indien u ná 1 Januarie by die Fonds aansluit, u voordele pro rata bereken sal word ooreenkomstig u aansluitingsdatum. Indien u byvoorbeeld in Julie aansluit, sal u slegs op die helfte van die voordele geregtig wees wat onder sekere sublimiete voorsien word, bv. Chroniese Medisyne- en Akute Medisyne-voordele. Indien u onseker is oor hoe dit u sal raak, kontak gerus die Fonds by 0860 00 4367.
Die SMS Voordele Naslaandiens stel u in staat om presies te weet watter voordele u nog beskikbaar het. Indien u 'n dokter moet spreek of 'n prosedure moet laat doen, kan u u beskikbare voordele nagaan deur 'n SMS na 33489 te stuur (elke SMS kos R1.50).
Stap 1 Tipe Voordeel.
Stap 3 Kies die voordeel wat u wil nagaan, bv. algehele jaarlikse perk
Naam" kry (bv. 00, 01, ens.). Indien u die hooflid is, tik "00" in.
Stap 6 Druk stuur op u selfoon.
Stap 7 Wag 'n paar sekondes vir GEMS se antwoord.
Indien u enige navrae het, skakel GEMS asseblief by 0860 00 4367. 'n Stap-vir-stap-gids vir die gebruik van hierdie diens kan ook van die webwerf afgelaai word by www.gems.gov.za.
Wat is chroniese medikasie?
Baie duur korttermynmedikasie wat ander duur behandeling soos hospitalisasie sal voorkom.
Hoe laat ek my chroniese medikasie goedkeur?
Skakel GEMS by 0860 00 4367 en vra vir 'n chroniese medikasie aansoekvorm of laai een af by www.gems.gov.za.
Elke lid van u familie wat chroniese medikasie benodig, moet 'n aparte aansoekvorm invul. U hoef hierdie aansoekvorm slegs een keer vir elke familielid in te vul.
Die dokter wat u behandel moet die vorm voltooi.
n Afsonderlike vorm moet voltooi word vir elke lid van u familie wat chroniese medikasie benodig. U hoef hierdie aansoekvorm slegs een keer vir elke familielid in te vul.
Verseker dat u aansoek volledig is en deur u en u dokter geteken is.
Faks die voltooide vorm en herhaalbare doktersvoorskrif na 0866 51 8009 vir oorweging.
Indien u aansoek heeltemal of gedeeltelik goedgekeur is, sal u 'n Medisyne-toegangskaart kry wat die medisynes lys waarvoor betaling uit u chroniese medikasie-voordeel goedgekeur is.
Indien die goedgekeurde medikasie verskil van die medikasie wat versoek is, sal 'n brief aan u Medisyne-toegangskaart geheg word, en 'n afskrif sal ook na u dokter wat dit voorgeskryf het, gestuur word.
Indien 'n aansoek om chroniese magtiging van 'n item/items afgekeur word, sal u en u dokter ook 'n brief ontvang waarin die besluit gemotiveer word.
Voorskrifte moet elke 6 maande hernu word.
Hoe kry ek my goedgekeurde chroniese medikasie?
Die handgeskrewe, herhaalbare voorskrif deur u dokter vir die medisyne wat op die Medisyne-toegangskaart gelys word, moet na die GEMS Chroniese Medisyne Aangewese Diensverskaffer (ADV), Medipost, by 0866 51 8009 gefaks word. Onthou om u mediesefonds-nommer en kontakbesonderhede te verskaf.
Die ADV sal u dan kontak om die afleweringsdatum en die afleweringsadres te finaliseer. Hulle sal ook verseker dat u elke maand u chroniese medikasie ontvang sonder dat u hulle hoef te kontak.
Indien daar 'n wysiging is aan u standaard behandelingsvereistes, gee asseblief die ADV genoegsaam kennis (een week of meer) voor u volgende afleweringsdatum.
Indien u verkies om u goedgekeurde chroniese medikasie by 'n apteek of 'n resepterende dokter van u keuse te kry, sal u aanspreeklik wees vir 'n 30% bybetaling wat u direk aan die apteek of resepterende dokter moet betaal.
Indien u dokter medikasie voorskryf wat nie op die GEMS-medikasielys is nie, sal daar 'n bybetaling wees wat u direk aan die apteek of resepterende dokter moet betaal.
Betaal GEMS vir alle chroniese medikasie wat deur dokters voorgeskryf word?
GEMS sal vir chroniese medikasie betaal wat volgens die medisyne-voorskriflys voorgeskryf word. Die medisynevoorskriflys is 'n lys kostedoeltreffende medikasie wat die dokter se behandeling van spesifieke mediese toestande rig. Medisynevoorskriflyste word voortdurend deur mediese spesialiste nagegaan en bygewerk om te verseker dat dit strook met die jongste behandelingsriglyne.
Daarby kwalifiseer slegs siektes wat in die Chroniese Siekte-lys (CSL) genoem word, vir chroniese medisyne. Die Chroniese Siekte-lys (CSL) is 'n wetlik gepromulgeerde lys met spesifieke chroniese toestande waarvoor 'n verpligte minimum behandelingsvlak bestaan (sien hieronder).
Hoe groot is my beskikbare chroniese medikasie-voordeel?
Sien die volledige voordeleskedule op bladsy 7 vir nader besonderhede of skakel die Fonds by 0860 00 4367.
Watter toestande word onder die chroniese voordeel gedek?
Hospitalisasiebeheer verseker dat u gepaste gehalte- gesondheidsorg ontvang terwyl u in die hospitaal is. Die voorafmagtigingsproses verseker die mediese noodsaaklikheid en gepastheid van die beplande ingryping vóór toelating tot die hospitaal.
Sekere medisynes en prosedures word as nuwe tegnologie beskou, wat beteken dat langtermynresultate en positiewe uitslae nog nie nagevors is nie, of as nie gedekte items beskou word. Hierdie sake behoort te alle tye voor toelatingmet u bespreek te word, maar word soms nagelaat. In so 'n geval, kan GEMS bykomende inligting en motivering vereis, en selfs dan kan sodanige proses nog nie vir befondsing gedek word nie. Bespreek asseblief al u opsies met u behandelingverskaffer en neem ingeligte besluite oor u en u geliefdes se sorg.
U moet 'n Voorafmagtigingsnommer (VAM) by GEMS kry deur 0860 00 4367 te kontak.
Wanneer moet ek vir 'n VAM aansoek doen?
Indien u beplan om in die hospitaal opgeneem te word (buitepasiënt of binnepasiënt) of om vir 'n skandering te gaan, laat weet ons asseblief ten minste 48 uur voordat u hospitaal toe gaan.
Wat gebeur in 'n noodgeval as ek nie vir 'n VAM kan aansoek doen nie?
Indien u vir noodbehandeling moet gaan, of oor 'n naweek, op 'n openbare vakansiedag of snags in die hospitaal opgeneem moet word, moet u of 'n familielid die Fonds op die eerste werkdag ná die insident skakel.
Wat gebeur indien ek nie om 'n VAM aansoek doen nie?
Indien u versuim om voorafmagtiging vir 'n beplande gebeurtenis te kry, of om magtiging te kry op die eerste werksdag ná 'n noodgeval, sal u aanspreeklik wees vir 'n boete van R1 000.
Hoe doen ek na-ure aansoek om VAM?
Die selfdiensgerief is ná gewone sake-ure tot lede se beskikking.
Behandelingsverskaffer se praktykkode (Praktykkode van die verskaffer, bv. dokter, radioloog, ens.)
Watter inligting moet ek gereed hou as ek vir VAM aansoek doen?
die verwante mediese diagnose; en die beplande prosedure, asook die tariefkodes wat die dokter van plan is om te gebruik.
Die eerste stap om te verseker dat u eis suksesvol verwerk en betaal word, is om die eisebetalingsproses te verstaan.
Wie kan eise indien?
Die lid (uself) of die gesondheidsorgdiensverskaffer (u dokter) kan eise indien.
Hoe word die eis verwerk?
Die Eisedepartement ontvang, takseer en keur betaling van geldige eise goed in ooreenstemming met Fondsreëls en beskikbare voordele.
Wanneer word eise betaal?
Twee keer per maand tydens elke betalinglopie.
Word medisyne-eise intyds verwerk?
U apteek kan medisyne-eise elektronies by die verkoopspunt indien, waar al die reëls binne sekondes beslis kan word. Dit beteken dat u onmiddellik sal weet wat u voordelestatus is en dat u u medikasie sal kry sonder dat enigiemand aandring dat u kontant daarvoor moet betaal.
Dit is belangrik dat die Fonds die jongste lidmaatskapinligting ontvang ten einde u eise te verwerk. Ons het hierdie inligting nodig om seker te maak dat ons eise korrek uitbetaal, en dat ons lidmaatskaprekords altyd volledig en op datum is. Dit is ook belangrik dat lede hul afhanklikes se ID-besonderhede aan die Fonds verskaf. Wanneer u eise vir afhanklikes indien, verseker dat hulle geregistreer is en dat hul besonderhede op die eisvorm verskyn. Die Fonds benodig ook 'n afskrif van u afhanklikes se geboortesertifikaat(e) of ID-dokument(e) om te verseker dat premies ten volle betaal is.
Stuur die dokumentasie per pos na: Premiebestuur, Privaatsak X782, Kaapstad 8000 of per faks na 0861 00 4367 of deur e-pos te stuur na enquiries@gems.gov.za.
Dit is belangrik om voorafmagtiging te kry vir behandeling soos onkologie en hospitalisasie. Ná die magtiging moet u dokter GEMS steeds in kennis stel van enige verandering in u behandeling, aangesien u magtiging geëvalueer en bygewerk moet word. Indien dit nie gedoen word nie, kan u eise afgekeur word of uit die verkeerde voordeel betaal word, aangesien daar nie 'n lidmaatskapkaart vir gesondheidsorgdienste te gebruik nie. Enige eise wat aan u of aan 'n gesondheidsorgverskaffer betaal word ná u uittrede uit die Dit is in u belang om te verseker dat u die eisebetalingsproses verstaan om enige ongerief met die skikking van u eise te vermy.
Kontak GEMS by 0860 00 4367 indien u onseker is hoekom u eis geweier is.
Maak asseblief seker dat die volgende besonderhede korrek is: Ons het die volgende inligting nodig:o Verskaffertipe algemene praktisyn, apteek, tipe spesialis, ens.
Takkode; eno Uiteensetting van toetse wat uitgevoer is (bv. patologie en radiologie)
Rekeningtipe (tjek/lopend of spaar)o Medikasie, individueel gelys en gepryso Bykomende items, gelys met volle naam en prys Faks asseblief hierdie inligting na 0861 00 4367 of stuur dit per e-pos na enquiries@gems.gov.za. Indien bogenoemde dokumentasie in 'n vreemde taal is, maak asseblief seker dat 'n volledige Engelse vertaling aan GEMS gestuur word.
Eise: Wat het ons nodig om u terug te betaal?
Om u sowel as u Fonds te beskerm, word terugbetalings aan lede elektronies gedoen. U moet derhalwe verseker dat die Fonds u korrekte bankbesonderhede het.
U kan u voordele-opsie slegs een keer per jaar wysig. As u besluit om u opsie te U hoef nie 'n opsiekeusevorm in te vul as u met die bestaande opsie wil wysig, sal die lidmaatskap van u nuwe opsie op 1 Januarie die volgende jaar begin. voortgaan nie. Indien enige van u persoonlike besonderhede egter verander het, GEMS sal elke jaar in November inligting oor nuwe voordele en 'n opsiekeusevorm is die opsiekeusevorm ook 'n handige manier om te verseker dat ons u mees vir die volgende jaar aan u stuur. onlangse kontakbesonderhede het. Enige ander versoeke om 'n opsie gedurende 'n voordeeljaar te wysig, moet aan die Raad van Trustees voorgelê word vir goedkeuring.
U kan nou voordeel trek uit die geleentheid om professioneel by u werkplek getoets te word vir bestaande en potensiële gesondheidsrisiko's. Ons doel is om u en werknemers in u departement in staat te stel om gesondheidsrisiko's vroeg op te spoor, sodat die ontwikkeling van siektes voorkom of beperk kan word.
Gesondheidsorg-beroepslui is beskikbaar om u gesondheidsrekord persoonlik met u te bespreek en om mediese siftingstoetse uit te voer. Die uitslae van die toetse sal individueel met u bespreek word. U sal raad ontvang oor stappe wat u kan doen om u gesondheid te verbeter.
Boonop word kop- en nekmasserings verskaf as 'n heerlike toegif!
Watter gesondheidstoetse sal gedoen word?
U sal 'n mediese geskiedenis-vraelys moet invul wat aan die mediese beroepslid insig sal gee in u gesondheidsrisikoprofiel voordat daar toetse gedoen word.
Indien die vraelys of toetse wys dat u die risiko loop om gesondheidsprobleme te ontwikkel, sal die mediese beroepslid berading en advies verskaf oor stappe wat gedoen moet word om toekomstige risiko te beperk of te vermy.
Inligtingsbrosjures oor onderwerpe soos rook, oefening en gewigbeheer word ook voorsien.
Alle inligting en toetsuitslae is vertroulik en sal nie aan enige Regeringsdepartement of sy amptenare verskaf word nie.
n GEMS-welwees-toetsdag kan bespreek word deur die bestaande versoekprosedure vir GEMS-aanbiedings te volg, naamlik via die GEMS-inbelsentrum en deur die opsie te kies om by GEMS aan te sluit; so nie, kan u e-pos stuur na join@gems.gov.za en 'n versoek via e-pos rig. U kan ook een van ons bemarkingsverteenwoordigers vra wanneer hulle u departement besoek.
Indien die versoek binne ons standaard bestek vir welwees-siftingstoetse val, sal dit binne 24 uur deur GEMS bevestig word, en kan ons uitsien na 'n genotvolle dag.
Wat beteken daardie akroniem?
Akute medikasie: Medisyne wat vir 'n tydelike siekte of toestand voorgeskryf is om simptome van infeksies, verstuitings, ens. te verlig, of 'n homeopatiese middel.
Aanvullende Chroniese Siektelys (ACSL): Dit is chroniese siektes wat bykomend is tot dié wat verskyn in die gepromulgeerde lys van 26 siektes waarvoor die Fonds chroniese medikasie-voordele verskaf.
Begunstigde: 'n Begunstigde is óf die GEMS-hooflid of een van sy/haar geregistreerde afhanklikes.
Chroniese Siektelys (CSL): 'n Gepromulgeerde lys van 26 chroniese toestande waarvoor 'n verpligte minimum behandelingsvlak bestaan.
Konsultasie: 'n Besoek aan u dokter, chirurg of ander diensverskaffer om 'n diagnose en/of behandeling te kry.
CT-en MRI-skanderings: Spesiale X-strale wat van die binnekant van die liggaam geneem word om die oorsaak van 'n siekte op te spoor.
Aangewese Diensverskaffer (ADV): 'n ADV is 'n gesondheidsorgverskaffer wat deur die fonds aangewys is om spesifieke dienste aan lede te bied.
Algemene Praktisyns (AP's): Dokters wat algemene kundigheid het en nie net 'n spesialisdiens lewer nie.
Generiese medikasie: Generiese medikasie het dieselfde chemiese bestanddeel, sterkte en formulering (m.a.w. tablet, stroop) as die oorspronklike handelsmerknaam-produk. Die Medisynebeheerraad (MBR) gaan die gehalte van alle generiese en handelsmerknaam-medikasie na voor dit geregistreer word. Generiese medikasie is net so veilig en doeltreffend soos die oorspronklike handelsmerknaam-produk, maar gewoonlik meer bekostigbaar.
Medisyne-voorskriflys: 'n Medisyne-voorskriflys is 'n lys kostedoeltreffende medisynes wat 'n dokter lei in die behandeling van spesifieke mediese toestande. Medisyne-voorskriflyste word voortdurend deur mediese spesialiste nagegaan en bygewerk om te verseker dat dit strook met die jongste behandelingsriglyne.
Medisyne-uitsluitingslys (MUL): 'n Uitsluitingslys wat spesifiek is aan GEMS, wat betaling vir sekere medisynes om verskeie redes uit die Akute Voordeel uitsluit.
Medisyne-pryslys (MPL): MPL is 'n prysgewingstelsel vir verwysing wat geld vir sekere groepe medisyne wat generies soortgelyk is.
NGVPL: Nasionale Gesondheid Verwysingspryslys (NGVPL): Die mees onlangse verwysingspryslys vir gesondheidsdienste wat deur die Nasionale Departement van Gesondheid gepubliseer is.
Persoonlike Mediese Spaarrekening (PMSR): Die Fonds ken 'n gedeelte van u maandelikse bydrae aan 'n spaarrekening toe wat in u naam gehou word. Die geld in hierdie rekening word gebruik om te betaal vir u mediese onkostes buite die hospitaal. Wanneer die geld in u rekening opraak, raak hierdie voordele ook op.
Voorafmagtiging: Die proses om GEMS voor die tyd in te lig oor 'n beplande prosedure sodat goedkeuring verkry kan word.
Voorgeskrewe Minimum Voordele (VMV'e): Dit is basiese voordele wat vir sekere mediese toestande voorsien word, bv. Asma, Hipertensie, ens. wat volgens wet deur alle geregistreerde mediesefondse voorsien moet word.
Voorkomende Sorg: GEMS betaal deur die blokvoordeel, of PMSR in die geval van Ruby, vir hierdie dag-tot-dag voorkomende sorgvoordeel in alle opsies. In Ruby is daar egter bykomende dekking buiten die dag-tot-dag-voordele vir voorkomende toetse buite die hospitaal. Dit beteken dat die koste van voorkomende dienste vir Ruby-lede, soos beskryf in die voordeleskedule, deur die Fonds se risikopoel gedek word, en nie deur die lid se spaarrekening en/of blokvoordeel nie.
Hooflid: Dit is die hooflid wat by die Fonds geregistreer is.
Professionele Resepteringsfooi (PRF): 'n Gepromulgeerde maksimum fooi wat 'n apteker of resepterende dokter mag hef vir dienste gelewer.
Geregistreerde afhanklike: 'n Persoon of persone wat afhanklik is van die hooflid en wat deur die Fonds geregistreer is om te deel in die voordele wat aan die hooflid gebied word.
Beperkte mediesefonds: 'n Mediesefonds waaraan slegs werknemers van 'n spesifieke organisasie mag behoort.
Fondstarief: Die tarief wat deur die Fonds en sy diensverskaffers onderhandel is ten opsigte van betaling vir dienste wat die diensverskaffers aan lede van die Fonds gelewer het.
Gedeelde limiet: 'n Gedeelde limiet is 'n voordeelbedrag wat vir twee of meer voordelekategorieë geld. 'n Goeie voorbeeld is die Gevorderde Radiologievoordeel met sy buite-hospitaal- en binne-hospitaal- gedeelde limiet. Dit beteken dat, indien u die volle voordeelbedrag vir buite-hospitaal-voordele gebruik, die binne-hospitaal-voordele vir daardie spesifieke voordeelkategorie ook uitgeput sal wees.
Enkel-aanbevole Prys (EAP): Dit is 'n gepromulgeerde basiese prys wat aptekers of resepterende dokters vir medikasie hef.
Spesialiste: Dokters wat gespesialiseer het op 'n spesifieke mediese terrein soos onkologie, pediatrie of ginekologie.
<fn>(32201090302 AM) SB Afrikaans with benefit schedule.txt</fn>
Welkom U keuse.
Bestuur u lidmaatskap Hoekom is dit belangrik om u lidmaatskap te bestuur Wie kom in aanmerking om 'n GEMS-lid te wees?
Alles oor AFHANKLIKES Hoe om u afhanklikes te registreer Het u geweet?
U VOORDELE vir 2010 GEMS jaarlikse voordele 2010 Waarvoor betaal GEMS nie?
Staan saam teen BEDROG!
Welkom by GEMS, die voorkeur-mediesefonds wat gesondheid binne u bereik plaas. U is nou deel van 'n sterk, finansieel gesonde mediesefonds wat aan u 'n verskeidenheid gesondheidsorgvoordele bied wat nommerpas vir u en u gesin se behoeftes is.
U kan rus in die wete dat u die regte keuse gemaak het toe u 'n GEMS-lid geword het.
Ons is trots daarop dat GEMS se onverpoosde strewe na uitnemendheid, ons toewyding aan u en u gesondheidsorgbehoeftes ons steeds besiel om aan u die beste moontlike gesondheidsorgvoordele teen die bekostigbaarste tariewe te bied.
Met 2010 wat voorlê, het GEMS homself bewys as 'n gedugte fonds met 'n uitgebreide netwerk diensverskaffers wat gekontrakteer is om u toegang te gee tot die beste gesondheidsorgdienste teen bekostigbare tariewe.
GEMS se missie of doel is...
Om alle staatsdienswerknemers van gelyke toegang tot bekostigbare, omvattende gesondheidsorgvoordele te voorsien.
Die Fonds se visie is...
Om 'n uitnemende, bekwame en doeltreffende mediesefonds vir alle staatsdienswerknemers te wees.
U gesondheid is kosbaar! Elke beampte by GEMS lê die nodige sorg en ywer aan die dag om te verseker dat u dit goed oppas.
Hierdie omvattende pamflet sit die uitgebreide voordele en dienste wat tot u beskikking is, uiteen. Lees die gids sorgvuldig en bêre dit op 'n veilige plek om te verseker dat u dit weer kan raadpleeg indien u vrae het.
Hierdie gids bevat belangrike inligting oor dieBeryl- en Sapphire-opsies. Indien u graag u opsie wil wysig, raadpleeg asseblief bladsy 6vir meer inligting. U kan ons webwerf www.gems.gov.za besoek vir nader besonderhede oor GEMS se Ruby-, Emerald- en Onyx-opsies, of u kan die Fonds kontak by 0860 00 4367. Hierdie gids som verskeie aspekte van GEMS se voordele en die Fondsreëls op. Dit word slegs as 'n verwysing gebied en vervang nie die geregistreerde reëls van die Fonds nie. In geval van 'n dispuut, geniet die geregistreerde reëls voorkeur. Die geregistreerde reëls is op skriftelike versoek beskikbaar by: www.gems.gov.za, die Raad op Mediese Skemas en die Hoofbeampte.
Bewys van voltydse registrasie by 'n erkende tersiêre inrigting.
Verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
Bewys van gestremdheid deur mediese praktisyn (mediese praktisyn moet Evalueringsverslag voltooi).
n Beëdigde verklaring deur die hooflid wat finansiële afhanklikheid bevestig, en dat die kind nie in 'n staatsinrigting is nie.
Die eggenoot moet geregistreer wees ten einde die stiefkind by te voeg.
Beëdigde verklaring deur lid wat die begunstigdes se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Die kind van die hooflid of die lid se eggenoot moet geregistreer wees ten einde die aangetroude kind by te voeg.
Beëdigde verklaring deur hooflid wat die begunstigdes se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Skoonouers en aangetroude grootouers mag slegs geregistreer word indien die eggenoot ook as 'n begunstigde geregistreer is.
Bewys van kindersorgtoelaag wat deur die lid of die eggenoot ontvang word.
Beëdigde verklaring (wat deur die lid en die biologiese ouer, waar van toepassing, voltooi moet word) wat die kleinkind se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Indien die kind se ouer ook as 'n afhanklike geregistreer is, word 'n verklaring slegs vir die kleinkind of agterkleinkind benodig.
Beëdigde verklaring (wat deur die lid voltooi moet word) wat die sibbe se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig.
Die sibbe van 'n hooflid of die lid se eggenoot kan as 'n begunstigde geregistreer word.
Die eggenoot moet geregistreer wees ten einde die eggenoot se sibbes as afhanklikes by te voeg.
Beëdigde verklaring wat die broers- en/of susterskinders se finansiële afhanklikheid van die lid bevestig. Die beëdigde verklaring moet deur die lid en die sibbe, waar van toepassing, afgelê word.
Die kinders van 'n sibbe van 'n hooflid of die lid se eggenoot kan as begunstigdes geregistreer word.
Indien die kind se ouer ook as 'n afhanklike geregistreer is, hoef slegs die hooflid 'n verklaring vir die broers-/susterskind af te lê.
Het u geweet?
Dit is baie belangrik om u pasgebore kind betyds te registreer!
U moet binne 60 dae na u kind(ers) se geboorte 'n voltooide pasgeborene-registrasievorm en stawende dokumentasie aan die Fonds stuur. 'n Afskrif van die geboortesertifikaat moet ingesluit word. Indien u pasgebore kind se van van u s'n verskil, moet u 'n beëdigde verklaring aan die Fonds verskaf wat die rede vir die verskil uiteensit.
Bydraes vir u kind sal betaalbaar wees op die eerste dag van die maand wat volg op die maand waarin hy/sy gebore is. Indien u versuim om hom/haar betyds te registreer, sal ons ongelukkig nie in staat wees om u kind(ers) van hul geboortedatum af as afhanklikes van die Fonds te registreer nie. Dit beteken dat die hospitaaleise wat met u pasgebore kind se geboorte verband hou, nie gedek sal word nie en dat u hierdie eise self sal moet betaal.
Waarvoor betaal GEMS nie?
o Die behandeling van mediese toestande of beserings wat deur 'n begunstigde of medeversekerde afhanklike wat nie by die Aangewese Diensverskaffer Voordeel-opsie ingesluit is nie, opgedoen word.
o Alle dienste wat nie deur 'n verwysing verkry is, vooraf gemagtig is of kragtens die Fonds se bestuurdesorg-protokols gelewer is nie.
o Gesondheidsorgdienste wat verband hou met eksperimentele, nie-bewysgegronde behandeling, of tegnologie en/of medikasie wat nie by die Raad op Gesondheidsberoepe of enige ander erkende owerheid geregistreer is nie.
o Alle snykundige prosedures of behandeling vir kosmetiese doeleindes en/of rekonstruksie-operasies, wat, sonder beperking, gesondheidsorgdienste sal insluit wat verband hou met vetsug en verwante komplikasies, geboortevlekke, otoplastie vir bakore, keloïedletsels, haarverwydering, blefaroplastiese snykunde (ooglid-operasies), neusrekonstruksie (insluitend septumplastie en/of osteotomie, en neuspunt-rekonstruksie). Die Mediese Komitee sal die alleenreg hê om te bepaal of 'n spesifieke snykundige prosedure of behandeling kosmeties van aard - en as sulks uitgesluit - is, op grond van die motivering wat voorgelê word en objektiewe kriteria.
o Misbruik, verslawing, oordosis of enige komplikasies daarvan.
Enige komplikasie wat mag spruit uit enige uitsluiting wat in die Bylaag genoem is.
o Behandeling vir onvrugbaarheid wat nie kragtens die voorgeskrewe minimum voordele voorgeskryf is nie.
o Operasies of behandelings wat nie medies aangedui word nie.
o Gesondheidsorgdienste wat benodig word tydens enige verpligte wagperiode.
o Mediese ondersoeke wat deur werkgewers vereis word.
o Nie-mediese essensiële items of behandeling.
o Behandeling vir beserings waar 'n ander party verantwoordelik is vir betaling (bv. werklui-besering- of besering-aan-diens-verslae). Die lid is egter geregtig op die normale voordele wat betaalbaar sou wees, en is verplig om die Fonds terug te betaal wanneer hy vir mediese uitgawes vergoed word.
o Tandheelkundige ekstraksies vir nie-mediese doeleindes.
o Die voorsiening van goue vulsels in gebitte.
o Die verskaffing van mediese, snykundige of ander toestelle, tensy spesifiek uitgesonder.
o Sonskermmiddels; en o Roaccutane en Retin A, of enige behandeling vir ligter vel.
Beperkings o Die maksimum voordele waarop 'n lid en sy afhanklikes in enige finansiële jaar geregtig is, is beperk, soos uiteengesit in die voordeleskedule vir daardie spesifieke jaar.
o Voordele wat verband hou met medisyne wat per voorskrif verkry is, is beperk tot een maand se voorraad vir elke sodanige voorskrif of herhaling daarvan, tensy die Raad anders besluit.
Gestel ek moet 'n tandarts na-ure spreek?
U word toegelaat om in 'n noodgeval een besoek per jaar by u naaste tandarts af te lê as 'n GEMS-netwerktandarts nie beskikbaar is nie (bv. na-ure, vir 'n toestand wat ernstig genoeg is dat u onmiddellik tandheelkundige behandeling benodig). Hierdie voordeel dek slegs noodtandetrekkery, en pyn- en sepsisbehandeling.
Gestel ek benodig gespesialiseerde tandheelkunde?
Die tandheelkunde-voordeel op die Beryl-opsie is van 1 Januarie 2010 af verbeter, en sluit dekking vir kunsgebitte in, met 'n limiet van R4 400 per begunstigde oor 'n 24-maande-tydperk. Slegs een stel tande per familie word in 'n 24 maande voordelesiklus toegelaat. Hierdie voordeel geld nie vir lede op die Sapphire-opsie nie.
Op watter akute medikasie is ek geregtig?
Akute medikasie wat deur u GEMS-netwerktandarts voorgeskryf is, is onbeperk en ten volle gedek, mits dit op die goedgekeurde GEMS-medisynelys (medisyne-voorskriflys) verskyn.
Kan ek enige optometris besoek, en wat is die voordele?
U kan enige optometris in die GEMS-netwerk besoek. Op die Sapphire-opsie: Daar is 'n voordeel van een oogtoets per begunstigde per jaar. Brille is beperk tot een bril per begunstigde, slegs by 'n netwerkverskaffer, en beperk tot R2 750 per familie elke 24 maande. Op die Beryl-opsie: Daar is 'n voordeel van een oogtoets per begunstigde per jaar. Brille is beperk tot een bril, of vier bokse weggooibare kontaklense, of een paar harde/permanente lense ter waarde van R930 per begunstigde, slegs by 'n netwerkverskaffer. Die voordeel is elke 24 maande beskikbaar.
Kan ek direk na 'n spesialis gaan sonder om deur my dokter verwys te word?
U moet eers 'n algemene praktisyn (AP) in die GEMS-netwerk raadpleeg, en dan na 'n spesialis verwys word. Die AP moet GEMS by 0860 00 4367 skakel om toestemming en 'n voorafmagtigingsnommer te kry voor u die spesialis besoek. Die spesialis sal die voorafmagtigingsnommer benodig om sy/haar rekening te laat vereffen. Indien u nie die regte prosedure volg nie, sal u die spesialis se rekening moet betaal. Op die Sapphire-opsie: Daar is geen private spesialis-voordeel nie, behalwe vir die voorgeboortelike spesialis-voordeel, en toestande wat verband hou met Voorgeskrewe Minimum Voordele (VMV'e), waar van toepassing. Indien 'n spesialis u wil hospitaliseer, sal u na 'n openbare (staats-) hospitaal verwys word. Op die Beryl-opsie: Daar is 'n buite-die-hospitaal-spesialisvoordeel van drie konsultasies per begunstigde per jaar, en tot en met vyf konsultasies per familie per jaar. Daar is 'n oorkoepelende finansiële limiet van R1 455.30 per begunstigde en R2 182.95 per familie per jaar.
Medisyne word in drie kategorieë gedeel, naamlik Akute, Chroniese en Selfmedikasie.
Akute medikasie: medisyne wat vir 'n tydelike siekte of toestand voorgeskryf word, of om simptome te verlig.
Kan ek enige medikasie kry wat ek wil hê, en waar kan ek dit kry?
Slegs medikasie op die goedgekeurde medisynelys (GEMS medisyne-voorskriflys) is onbeperk en gedek teen 100% van die enkel- aanbevole prys, plus die gereguleerde professionele resepteringsfooi. Indien u medikasie soek wat nie op die medisyne-voorskriflys is nie, sal u self daarvoor moet betaal. U kan akute medisyne by 'n resepterende GEMS-dokter ('n dokter wat gemagtig is om medisyne te verskaf) of by 'n GEMS-netwerkapteek kry.
Wat moet ek doen as 'n spesialis vir my 'n medikasievoorskrif wil gee as ek op die Beryl-opsie is?
U kan die medisyne by 'n GEMS-netwerkapteek kry, mits die medikasie op die GEMS-medisyne-voorskryflys verskyn. Die spesialis kan GEMS kontak by 0860 00 4367 om uit te vind of die medikasie wat nodig is om u toestand te behandel op die voorskriflys verskyn, of die spesialis kan die voorskriflys op die GEMS-webwerf raadpleeg by www.gems.gov.za. So nie, kan die Spesialis u Netwerk-AP kontak om die voorskriflys te bevestig. Onthou asseblief dat u spesialisbesoek deur die GEMS-netwerk se gesondheidsorg-diensverskaffer gemagtig moet word.
GEMS bied spesifieke sorgprogramme aan sy lede om die beheer van verskeie chroniese siektes en toestande te steun.
Geregistreerde Verpleegsters bied advies en voorligting aan lede wat vir die Sorgprogramme geïdentifiseer is, en steun die dokter-pasiënt-verhouding. Lede wat vir die programme geregistreer is, is beter ingelig oor hul toestand, is meer selfversekerd, en kan hul siekte beter bestuur. Dit lei tot beter lewensgehalte.
Hoe weet u of u in aanmerking kom om by 'n Siektebeheerprogram aan te sluit?
Indien u as 'n potensiële kandidaat geïdentifiseer is, sal 'n siektebeheer-verpleegster u kontak en u nooi om by die program aan te sluit. Dit sal telefonies of per e-pos gedoen word.
Chroniese medikasie-program Wat is chroniese medikasie?
Baie duur korttermynmedikasie wat ander duur behandeling soos hospitalisasie sal voorkom.
Hoe laat ek my chroniese medikasie goedkeur?
Skakel GEMS by 0860 00 4367 en vra vir 'n chroniese medikasie aansoekvorm of laai een af by www.gems.gov.za.
Elke lid van u familie wat chroniese medikasie benodig, moet 'n aparte aansoekvorm invul. U hoef hierdie aansoekvorm slegs een keer vir elke familielid in te vul.
Die netwerkdokter wat u behandel moet die vorm voltooi. Vorms deur dokters wat nie deel is van die netwerk nie, sal nie verwerk word nie.
n Afsonderlike vorm moet voltooi word vir elke lid van u familie wat chroniese medikasie benodig. U hoef hierdie aansoekvorm slegs een keer vir elke familielid in te vul.
Verseker dat u aansoek volledig is en deur u en u dokter geteken is.
Faks die voltooide vorm en herhaalbare doktersvoorskrif na 0866 51 8009 vir oorweging.
Indien u aansoek heeltemal of gedeeltelik goedgekeur is, sal u 'n Medisyne-toegangskaart kry wat die medisynes lys waarvoor betaling uit u chroniese medikasie-voordeel goedgekeur is.
Indien die goedgekeurde medikasie verskil van die medikasie wat versoek is, sal 'n brief aan u Medisyne-toegangskaart geheg word, en 'n afskrif sal ook na u dokter wat dit voorgeskryf het, gestuur word.
Indien 'n aansoek om chroniese magtiging van 'n item/items afgekeur word, sal u en u dokter ook 'n brief ontvang waarin die besluit gemotiveer word.
Voorskrifte moet elke 6 maande hernu word en gefaks word na 0866 51 8009.
Hoe kry ek my goedgekeurde chroniese medikasie?
Die handgeskrewe, herhaalbare voorskrif deur u netwerkdokter vir die medisyne wat op die Medisyne-toegangskaart gelys word, moet na die GEMS Chroniese Medisyne Aangewese Diensverskaffer (ADV), Medipost, by 0866 51 8009 gefaks word. Onthou om u mediesefonds-nommer en kontakbesonderhede te verskaf.
Die ADV sal u dan kontak om die afleweringsdatum en die afleweringsadres te finaliseer. Hulle sal ook verseker dat u elke maand u chroniese medikasie ontvang sonder dat u hulle hoef te kontak.
Indien daar 'n wysiging is aan u medikasie, gee asseblief die ADV genoegsaam kennis (een week of meer) voor u volgende afleweringsdatum.
Betaal GEMS vir alle chroniese medikasie wat deur dokters voorgeskryf word?
GEMS sal vir chroniese medikasie betaal wat volgens die medisyne-voorskriflys voorgeskryf word. Die medisyne-voorskriflys is 'n lys kostedoeltreffende medisyne wat die dokter se behandeling van spesifieke mediese toestande rig. Medisyne-voorskriflyste word voortdurend deur mediese spesialiste nagegaan en bygewerk om te verseker dat dit strook met die jongste behandelingsriglyne.
Daarby kwalifiseer slegs siektes wat in die Chroniese Siekte-lys (CSL) genoem word, vir chroniese medisyne. Die Chroniese Siekte-lys (CSL) is 'n wetlik gepromulgeerde lys met spesifieke chroniese toestande waarvoor 'n verpligte minimum behandelingsvlak bestaan (sien hieronder).
Hoe groot is my beskikbare chroniese medikasie-voordeel?
Sien die volledige voordeleskedule op bladsy 17 vir nader besonderhede of skakel die Fonds by 0860 00 4367.
Watter toestande word onder die chroniese voordeel gedek?
GEMS het "Aid for AIDS" (AfA) aangestel om die MIV/VIGS-siektebeheerprogram vir GEMS-lede te bestuur. Indien u of een van u familielede MIV/VIGS onder lede het, kan registrasie by die MIV-siektebeheerprogram u die steun bied wat u nodig het om vir 'n lang tyd 'n gesonde, produktiewe lewe te lei.
Sal my inligting vertroulik hanteer word?
Die program word deur 'n span gesondheidsorgdeskundiges geadministreer en word apart van ander fondsprogramme en die werkgewer bestuur. AfA het sy eie vertroulike telefoon, faks en privaatsak-posgeriewe. Indien u MIV-positief is en besluit om by die program aan te sluit, word geen moeite ontsien om vertroulikheid te handhaaf nie.
Kan ek enige optometris besoek?
U kan slegs 'n optometris besoek wat deel is van die GEMSoptometrienetwerk.
Watter voordele is beskikbaar?
Die voordeel bestaan uit een oogtoets deur 'n optometris per jaar, en een paar enkelvisie- of bifokale deursigtige plastieklense per begunstigde elke 24 maande.
Slegs deursigtige, enkelvisie- en bifokale plastieklense word gedek. 'n Keur van rame is beskikbaar waaruit lede kan kies. Indien u 'n duurder raam wil hê, sal u die verskil moet betaal. Op die Sapphire-opsie: Daar is geen voordeel vir kontaklense nie. Op die Beryl-opsie: Die voordeel vir kontaklense is beperk tot een paar permanente of harde lense, of vier bokse geselekteerde weggooibare kontaklense, beperk tot R930 per begunstigde elke 24 maande. Indien u die kontaklens-voordeel benut, kwalifiseer u nie vir die brilvoordeel ook nie. Die voordeel kan slegs deur die Optometrienetwerkverskaffer bekom word.
Plat (zero vergroting) lense vir albei oë sal NIE deur die Fonds gedek word nie. Sonbrille en oorganglense word ook nie deur die Fonds gedek nie.
GEMS het die tandheelkunde-voordeel ontwerp om deur die GEMS-tandartsnetwerk kostedoeltreffende, gehalte-tandheelkunde te verseker vir sy lede wat gesteld is op hul tande.
Gestel ek benodig tandheelkundige behandeling onder algemene narkose?
U benodig voorafmagtiging vir alle prosedures wat algemene narkose of bewussynsverdowing vereis. Voordat u hierdie tipe behandeling ondergaan, moet u GEMS-netwerktandarts 'n motivering verskaf waarin die mediese noodsaaklikheid van algemene narkose of verdowing verduidelik word. Alle opnames vir begunstigdes ouer as 8 jaar moet deur die behandelende tandarts gemotiveer word.
Maak asseblief seker dat u ten minste 48 uur voor behandeling magtiging vir hospitalisasie bekom, tensy dit 'n noodgeval is.
As 'n swanger lid van GEMS, geniet u toegang tot die GEMS-kraamprogram. Hierdie program is spesifiek ontwerp om u te voorsien van steun, voorligting en advies deur alle stadia van u swangerskap, bevalling en post-natale (nageboortelike) tydperk.
Die Kraamprogram word gelei deur ervare, geregistreerde verpleegsusters met bykomende kwalifikasies in verloskunde. Hierdie gevallebestuurders sal u bystaan met registrasie vir die Kraamprogram en kan gekontak word vir raad en inligting.
Ons moedig u aan om hierdie wonderlike voordeel tydens hierdie spesiale tyd te benut. Die gevallebestuurder sal ná u opname in die hospitaal en die geboorte van u baba kontak behou met u om volgehoue raad en inligting in die vroeë fases van ouerskap te voorsien.
Die Kraamprogram word gelei deur ervare, geregistreerde verpleegsusters met bykomende kwalifikasies in verloskunde. Die gevallebestuurders sal u bystaan met registrasie vir die Kraamprogram en kan gekontak word vir raad; hulle sal ook ná u opname in die hospitaal en die geboorte van u baba met u kontak hou.
Ná registrasie vir die Program sal u 'n GEMS-boek oor swangerskap, geboorte en vroeë ouerskap ontvang.
Tydens u derde trimester sal u 'n kraamgeskenkpak ontvang.
Gratis toegang tot alle dienste wat deur die Program gebied word.
Inligting wat u in staat sal stel om die voordele te verstaan wat GEMS tydens u swangerskap en na die geboorte van u kind bied.
U ontvang 'n Sorgplan om u dokter te lei ten opsigte van gepaste behandeling wat nodig is vir die duur van u swangerskap.
Raad oor die voordele wat tydens u bevalling deur GEMS gedek sal word, en ander alternatiewe wat voorsien word.
Toegang tot inligting oor gesondheidsorg wat u in staat sal stel om saam met u vroedvrou of dokter deel te neem aan besluite oor u gesondheid en geboortekeuses.
Magtiging vir u toelating tot die hospitaal/geboortekliniek van u keuse.
Telefoniese raad en steun indien u probleme ondervind tydens die eerste paar weke van ouerskap.
U moet die Inskrywingsvorm voltooi wat by www.gems.gov.za afgelaai kan word of wat telefonies aangevra kan word by 0860 00 4367. U kan ook 'n omvattende brosjure op die webwerf lees deur op die Kraamprogram-ikoon te kliek.
Faks asseblief 'n voltooide registrasievorm na 0861 00 4367 of e-pos dit na enquiries@gems.gov.za. So nie, kan u die vorm pos na die GEMS-kraamprogram, Privaatsak X782, Kaapstad 8000.
Hospitalisasiebeheer verseker dat u gepaste gehaltesorg ontvang terwyl u in die hospitaal is. Die voorafmagtigingsproses verseker die mediese noodsaaklikheid en gepastheid van die beplande ingryping vóór toelating tot die hospitaal.
U moet 'n Voorafmagtigingsnommer (VAM) by GEMS kry deur 0860 00 4367 te kontak.
Sekere medisynes en prosedures word as nuwe tegnologie beskou, wat beteken dat langtermynresultate en positiewe uitslae nog nie nagevors is nie, of as nie-gedekte items beskou word. Hierdie sake behoort te alle tye voor toelating met u bespreek te word, maar word soms nagelaat. In so 'n geval, kan GEMS bykomende inligting en motivering vereis, en selfs dan kan sodanige proses nog nie vir befondsing gedek word nie. Bespreek asseblief al u opsies met u behandelingverskaffer en neem ingeligte besluite oor u en u geliefdes se sorg.
Wanneer moet ek vir 'n VAM aansoek doen?
Indien u beplan om in die hospitaal opgeneem te word (buitepasiënt of binnepasiënt) of om vir 'n skandering te gaan, laat weet ons asseblief ten minste 48 uur voordat u hospitaal toe gaan.
Wat gebeur in 'n noodgeval as ek nie vir 'n VAM kan aansoek doen nie?
Indien u vir noodbehandeling moet gaan, of oor 'n naweek, op 'n openbare vakansiedag of snags in die hospitaal opgeneem moet word, moet u of 'n familielid die Fonds op die eerste werkdag ná die insident skakel.
Wat gebeur indien ek nie om 'n VAM aansoek doen nie?
Indien u versuim om voorafmagtiging vir 'n beplande gebeurtenis te kry, of om magtiging te kry op die eerste werksdag ná 'n noodgeval, sal u aanspreeklik wees vir 'n boete van R1 000. Indien u noodgeval na ure plaasvind, moet u op die eerste werksdag ná die insident 'n voorafmagtigingsnommer kry.
Hoe doen ek na-ure aansoek om VAM?
Die selfdiensgerief is ná gewone sake-ure tot lede se beskikking. Die normale proses kan vir voorafmagtigings gevolg word, tot by die punt waar die oproep na 'n agent deurgeskakel word. In plaas daarvan om deurgeskakel te word, sal die inbeller gevra word vir 'n terugbelnommer (wat ingevoer moet word) en sy/haar naam (wat opgeneem sal word).
n Boodskap wat aandui dat die inbeller die volgende werksdag teruggebel sal word, sal gespeel word voor die oproep beëindig word.
Is u 'n diensverskaffer?
Gerief se praktykkode (Praktykkode van die fasiliteit, bv. hospitaal, radiologie-eenheid, kliniek, ens.) o Indien u nie oor dié inligting beskik nie, sê net "Ek het dit nie"
Behandelingsverskaffer se praktykkode (Praktykkode van die verskaffer, bv. dokter, radioloog, ens.)
Watter inligting moet ek gereed hou as ek vir VAM aansoek doen?
Vra u dokter vir 'n volledige beskrywing van: . die rede vir opname in die hospitaal of rede vir die skandering; . die verwante mediese diagnose; en.
die beplande prosedure, asook die tariefkodes wat die dokter van plan is om te gebruik.
Slegs prosedures wat ingevolge die reëls van die Fonds gedek word, sal gedek word.
Onthou om die korrespondensie te lees wat die VAM bevestig, asook die vrywarings wat daarby ingesluit word.
Indien u dokter of hospitaal die voorafmagtiging namens u kry, sal hulle die Fonds se amptelike kennisgewing telefonies, via e-pos, faks, pos of SMS kry. U sal ook dieselfde magtiging ontvang. Dit is belangrik dat u die bepalings en voorwaardes sorgvuldig bestudeer.
In die geval van 'n noodbesoek aan die Fonds se Aangewese Diensverskaffer-hospitale, sal die Fonds 100% van die behandelingskoste betaal indien dit 'n Voorgeskrewe Minimum Voordeel is. Indien u egter besluit om nie na die Aangewese Diensverskaffer te gaan nie, sal daar 'n bybetaling wees.
Deur die fonds op die hoogte te hou van u kontakbesonderhede (selfoonnommers, pos- en e-posadresse) sal u ook op die hoogte gehou word van sekere tersaaklike inligting, te wete die magtigingsnommer en - in die geval van e-pos- en posadresse - volledige vrywarings ten opsigte van voordele vir elke magtiging.
Nooddienste Die Fonds voorsien onbeperkte mediese noodbystand aan GEMS-lede.
Oorplasing van 'n pasiënt as mediese ingryping nodig is.
Skakel 0800 44 4367 om die GEMS-nooddiensverskaffer, Netcare 911, te kontak.
Verstrek u naam en die telefoonnommer waarvanaf u bel.
Verstrek 'n kort beskrywing van wat gebeur het en hoe ernstig die situasie is.
Verstrek die adres of ligging van die insident, sodat paramedici daar kan kom.
Moenie die foon neersit voordat die persoon aan die ander kant afgelui het nie.
Verseker asseblief dat al u geregistreerde afhanklikes bewus is van hierdie diens.
Stel u kind se skool in kennis dat hy/sy 'n lid van GEMS is. Maak seker dat u kind en die skool die mediese nooddiensnommer ken. Skakel 0800 44 4367 indien 'n mediese noodgeval plaasvind.
Lede moet 0800 44 4367 skakel in alle mediese noodgevalle. In gevalle waar 'n lid onwillekeurig deur 'n ander diensverskaffer (as Netcare 911) vervoer word, moet die lid verseker dat die diensverskaffer binne 10 dae na die diensdatum 'n faktuur aan Netcare 911 lewer om betaling van hierdie rekening te verseker.
U moet die hospitaal waar u opgeneem word, in kennis stel dat u 'n GEMS-lid is, en dat enige hospitaaloorplasings gemagtig moet word deur Netcare 911 te bel.
Die eerste stap om te verseker dat u eis suksesvol verwerk en betaal word, is om die eisebetalingsproses te verstaan.
Wie kan eise indien?
Die lid (uself) of die gesondheidsorgdiensverskaffer (u dokter) kan eise indien.
Hoe word die eis verwerk?
Die Eisedepartement ontvang, takseer en keur betaling van geldige eise goed in ooreenstemming met Fondsreëls en beskikbare voordele.
Dit beteken dat u apteek medisyne-eise elektronies by die verkoopspunt kan indien, waar al die reëls binne sekondes beslis word. Dit beteken dat u onmiddellik sal weet wat u voordelestatus is en dat u in staat sal wees om u medisyne te kry sonder dat enigiemand vra dat u kontant daarvoor moet betaal.
Wanneer word eise betaal?
Twee keer per maand tydens elke betalinglopie.
Dit is belangrik dat die Fonds die jongste lidmaatskapinligting ontvang ten einde u eise te verwerk. Ons het hierdie inligting nodig om seker te maak dat ons eise korrek uitbetaal, en dat ons lidmaatskaprekords altyd volledig en op datum is. Dit is ook belangrik dat lede hul afhanklikes se ID-besonderhede aan die Fonds verskaf. Wanneer u eise vir afhanklikes indien, verseker dat hulle geregistreer is en dat hul besonderhede op die eisvorm verskyn. Die Fonds benodig ook 'n afskrif van u afhanklikes se geboortesertifikaat(e) of ID-dokument(e) om te verseker dat premies ten volle betaal is.
Stuur die dokumentasie per pos na: Premiebestuur, Privaatsak X782, Kaapstad 8000 of per faks na 0861 00 4367 of deur e-pos te stuur na enquiries@gems.gov.za.
Dit is belangrik om voorafmagtiging te kry vir behandeling soos onkologie en hospitalisasie. Ná die magtiging moet u dokter GEMS steeds in kennis stel van enige verandering in u behandeling, aangesien u magtiging geëvalueer en bygewerk moet word. As dit nie gedoen word nie, kan u eise afgekeur word of uit die verkeerde voordeel betaal word, aangesien daar nie 'n ooreenstemmende magtiging is nie.
Om voorafmagtiging te verkry of om 'n bestaande voorafmagtiging te wysig, bel GEMS by 0860 00 4367 voor behandeling ontvang word.
Wanneer u voordele uitgeput is, weens eise vir kostes wat hoër of meer is as die jaarlikse voordeleperke waarop u ingevolge die bepalings van die Fondsreëls geregtig is, sal hierdie eise nie betaal word nie.
Wanneer 'n lid of 'n afhanklike versuim om 'n doktersafspraak na te kom, sal eise vir daardie doktersbesoek nie betaal word nie.
Eise vir dienste wat deur 'n gesondheidsorgverskaffer gelewer is wat nie kragtens 'n toepaslike wet geregistreer is nie, sal nie betaal word nie. Maak seker dat u eise aan die nodige vereistes voldoen voor dit na die Fonds toe gestuur word.
Eise moet die Fonds binne vier maande ná die behandelingsdatum bereik. 'n Eis wat later as die afsnydatum ontvang word, sal kragtens die Wet op Mediese Skemas as "verouderd" geklassifiseer word en nie betaal word nie. Die lid is in sulke gevalle aanspreeklik vir die koste.
Eise wat ingedien word nadat 'n GEMS-lid uitgetree het, sal nie betaal word nie. GEMS is 'n beperkte mediesefonds wat ontwerp is vir staatsdienswerknemers. Slegs persone wat lede is van die staatsdiens mag aan GEMS behoort. Wanneer u uit die staatsdiens tree, moet asseblief nie probeer om u GEMS-lidmaatskapkaart vir gesondheidsorgdienste te gebruik nie. Enige eise wat aan u of aan 'n gesondheidsorg-diensverskaffer betaal word ná u uittrede uit die staatsdiens, moet aan GEMS terugbetaal word.
Kontak GEMS by 0860 00 4367 indien u onseker is hoekom u eis geweier is.
Watter inligting moet op my eise verskyn?
U kan nou voordeel trek uit die geleentheid om professioneel by u werkplek getoets te word vir bestaande en potensiële gesondheidsrisiko's. Ons doel is om u en werknemers in u departement in staat te stel om gesondheidsrisiko's vroeg op te spoor, sodat die ontwikkeling van siektes voorkom of beperk kan word.
Gesondheidsorg-beroepslui is beskikbaar om u gesondheidsrekord persoonlik met u te bespreek en om mediese siftingstoetse uit te voer. Die uitslae van die toetse sal individueel met u bespreek word, en u sal advies ontvang oor watter stappe om verder te doen.
Boonop word kop- en nekmasserings verskaf as 'n heerlike toegif!
Watter gesondheidstoetse sal gedoen word?
U sal 'n eenvoudige mediese geskiedenis-vraelys moet invul wat aan die mediese beroepslid insig sal gee in u gesondheidsrisikoprofiel voordat daar toetse gedoen word.
Die volgende vrywillige toetse word by die toetssessies uitgevoer:o Bloeddruktoetse;o Bloedsuiker en cholesterol (een prik op die vinger nodig);o Gewig en lengte, met liggaamsmassa-indeks; eno Middellyf-omtrek.
Indien die vraelys of toetse wys dat u die risiko loop om gesondheidsprobleme te ontwikkel, sal die mediese beroepslid berading en advies verskaf oor stappe wat gedoen moet word om toekomstige risiko te beperk of te vermy.
Inligtingsbrosjures oor onderwerpe soos rook, oefening en gewigbeheer word ook voorsien.
Alle inligting en toetsuitslae is vertroulik en sal nie aan enige Regeringsdepartement of sy amptenare verskaf word nie.
Hoe om 'n Welwees-toetsdag te bespreek n GEMS-welwees-toetsdag kan bespreek word deur die bestaande versoekprosedure vir GEMS-aanbiedings te volg, naamlik deur ons via die GEMS-inbelsentrum by 0800 00 4367 te skakel en die opsie te kies om by GEMS aan te sluit; so nie, kan u e-pos stuur na join@gems.gov.za en 'n versoek via e-pos rig. U kan ook een van ons bemarkingsverteenwoordigers vra wanneer hulle u departement besoek.
Indien die versoek binne ons standaard bestek vir welwees-siftingstoetse val, sal dit binne 24 uur deur GEMS bevestig word, en kan ons uitsien na 'n genotvolle dag.
Bedrog is 'n ernstige saak wat u mediesefonds-voordele raak.
Wat behels bedrog?
Bedrog word beskryf as 'n onwettige, doelbewuste wanvoorstelling wat lei tot bewese of potensiële skade aan die mediesefonds (GEMS). Ons het 'n anonieme, tolvrye Bedroglyn, 0800 21 22 02, in werking gestel. Indien u weet van enige onderduimse aktiwiteit deur lede of gesondheidsorg-diensverskaffers, laat ons asseblief weet!
Voorbeelde van bedrog sluit in: Om u lidmaatskapkaart vir 'n vriend te leen of om 'n dokter toe te laat om 'n rekening uit te reik vir dienste wat hy/sy nie gelewer het nie.
Die GEMS-bedroglyn word bestuur deur KPMG, 'n onafhanklike firma wat seker maak dat lede wat bedrog rapporteer anoniem bly; dit waarborg dat die gebruik van hierdie diens veilig is. Die ligging van die veilige Inbelsentrum en webwerf word nie bekend gemaak nie, om inbellers en rekords te beskerm. Almal wat bel, bly anoniem, tensy hulle verkies om hul identiteit bekend te maak.
Indien u weet van enige bedrog wat plaasvind of wat beplan word, steek onmiddellik 'n stokkie daarvoor deur die 24-uur- tolvrye GEMS-bedroglyn by 0800 21 22 02 te skakel.
Buiten die Fonds se Raad van Trustees (RVT) en die Bestuurspan, is daar vyf Raadskomitees wat die werk wat in verskeie areas gedoen word, monitor. Hulle voer hul pligte uit met u belang op die hart; u kan rus in die wete dat u mediesefonds in bekwame hande is.
Help die RVT met die uitvoering van hul pligte wat verband hou met die Fonds se boekhoudingbeleidstukke, interne kontrolestelsels, finansiële verslagdoening en risikobestuurspraktyke.
Help die RVT om doeltreffende bedryf van die Fonds te verseker, byvoorbeeld die invordering van bydraes, eisebetalings en bestuur van lederekords. Die Komitee help ook die RVT met bemarking en kommunikasie.
Takseer, besluit en doen verslag oor die goedkeuring van Ex Gratia-betalings, m.a.w. betaling van lede-eise waar normale voordele nie beskikbaar is nie. Streng kriteria word konsekwent toegepas wanneer die Komitee maandeliks bymekaarkom om versoeke om Ex Gratia-betalings te oorweeg.
Verseker dat gesonde korporatiewe beheer in die Fonds se sake toegepas word deur seker te maak dat die Fonds nie enige wet of reël wat sy besigheid beïnvloed, oortree nie. Dit moet ook seker maak dat risiko's vir die Fonds se sake geïdentifiseer en behoorlik bestuur word, en dat die belange van al die belanghebbers in die Fonds behoorlik beskerm word.
Oorweeg en besleg, onafhanklik, enige dispuut wat die Hoofbeampte na hulle mag verwys vir beoordeling.
Akute medikasie: Medisyne wat vir 'n tydelike siekte of toestand voorgeskryf is om simptome van infeksies, verstuitings, ens. te verlig, of 'n homeopatiese middel.
Aanvullende Chroniese Siektelys (ACSL): Dit is chroniese siektes wat bykomend is tot dié wat verskyn in die gepromulgeerde lys van 26 siektes waarvoor die Fonds chroniese medikasie-voordele verskaf.
Begunstigde: 'n Begunstigde is óf die GEMS-hooflid of een van sy/haar geregistreerde afhanklikes.
Chroniese Siektelys (CSL): 'n Gepromulgeerde lys van 26 chroniese toestande waarvoor 'n verpligte minimum behandelingsvlak bestaan.
Konsultasie: 'n Besoek aan u dokter, chirurg of ander diensverskaffer om 'n diagnose en/of behandeling te kry.
CT- en MRI-skanderings: Spesiale X-strale wat van die binnekant van die liggaam geneem word om die oorsaak van 'n siekte op te spoor.
Aangewese Diensverskaffer (ADV): 'n ADV is 'n gesondheidsorgverskaffer wat deur die fonds aangewys is om spesifieke dienste aan lede te bied.
Algemene Praktisyns (AP's): Dokters wat algemene kundigheid het en nie net 'n spesialisdiens lewer nie.
Generiese medikasie: Generiese medikasie het dieselfde chemiese bestanddeel, sterkte en formulering (m.a.w. tablet, stroop) as die oorspronklike handelsmerknaam-produk. Die Medisynebeheerraad (MBR) gaan die gehalte van alle generiese en handelsmerknaam-medikasie na voor dit geregistreer word. Generiese medikasie is net so veilig en doeltreffend soos die oorspronklike handelsmerknaam-produk, maar gewoonlik meer bekostigbaar.
Medisyne-voorskriflys: 'n Medisyne-voorskriflys is 'n lys kostedoeltreffende medisynes wat 'n dokter lei in die behandeling van spesifieke mediese toestande. Medisyne-voorskriflyste word voortdurend deur mediese spesialiste nagegaan en bygewerk om te verseker dat dit strook met die jongste behandelingsriglyne.
Of skakel die Inbelsentrum by 0860 00 4367 om met 'n verteenwoordiger oor GEMS te praat.
<fn>(415201023444 PM) Revised Application Form_Afrikaans.txt</fn>
Lees asseblief die aansoekgids sorgvuldig deur, want dit bevat belangrike inligting wat jou sal help om die aansoekvorm korrek in te vul.
Vul die aansoekvorm op die agterkant in en maak seker dat jy alle tersaaklike dokumentasie, sowel as jou handtekening, waar nodig verskaf het.
Streeks-instapsentrums: Raadpleeg die aansoekgids vir meer besonderhede.
As jou aansoek suksesvol is, sal GEMS binne 7 dae van ontvangs van jou aansoek 'n verwelkomingspak aan jou pos.
Jou aansoek sal vertraag word as jy GEMS nie van al die nodige dokumentasie voorsien nie.
As jou aansoek nie verwerk kon word nie, sal GEMS jou binne 5 dae van ontvangs van jou aansoek kontak.
Skakel gerus ons oproepsentrum by 0860 00 4367, of stuur 'n e-pos aan enquiries@gems.gov.za as jy enige verdere bystand met die invul van jou aansoekvorm verlang.
RAADPLEEG GERUS DIE GIDS OM jOU MET DIE INVUL VAN HIERDIE VORM TE HELP. MOET EGTER NIE HIERDIE GIDS SAAM MET jOU INGEVULDE AANSOEKVORM INDIEN NIE.
Maak seker dat jy al die nodige aanvullende dokumentasie voorsien.
Voorletters Titel (Mnr., Mev., Me., of Ander)
Raadpleeg asseblief Afdeling B van die aansoekgids om seker te maak dat diegene wat jy as afhanklikes wil benoem, wel daarvoor kwalifiseer. Ons kan nie jou vorm verwerk as ID besonderhede nie voorsien word nie. Dit is dus verpligtend om hierdie afdeling volledig te voltooi.
Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel-of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. Sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Dui asseblief jou basiese maandelikse pensioen aan.
Is jy 'n lid of afhanklike van 'n geregistreerde mediese skema Indien ja, is jy die hooflid of 'n afhanklike?
As jy 'n lid/afhanklike is op 'n ander skema, heg asseblief die lidmaatskapsertifikaat aan van jou vorige me-diese skema wat jou einddatum bevestig (lidmaatskapkaarte is nie voldoende nie). jy moet verseker dat die lidmaatskap van jou vorige mediese skema gekanselleer word, voordat jy deur GEMS gedek kan word.
Aktiewe werknemers se maandelikse bydraes word, waar toepaslik, outomaties van hul salarisse afgetrek.
As jy verkies om via debietorder te betaal, moet jy Bankbesonderhede van Lid (Afdeling H) hieronder invul.
Bankrekeningbesonderhede: Word vereis vir die direkte kreditering van terugbetalings aan lid, asook die direkte debitering van bedrae wat deur my aan die Skema verskuldig is. Ons kan nie terugbetalings aan jou maak indien ons nie jou bankbesonderhede op rekord het nie.
Enige inligting aan GEMS en/of hul agente se saakbestuurder wat die saakbestuurder mag benodig om my saak of dié van my afhanklike(s) te behartig.
Enige inligting, op 'n anonieme grondslag, aan die gesondheidsorgbestuur, wat vir administratiewe en statistiese doeleindes benodig mag word, mits sodanige inligting te alle tye as vertroulik beskou sal word.
Dit is belangrik om GEMS en/of hul agente jou toestemming te verleen om met jou dokter(s), hospitaal of enige ander gesondheidsorgvoorsiener te onderhandel om te verseker dat jy die beste sorg geniet.
Die inhoud van hierdie vorm is waar, korrek en volledig. Ek verstaan dat indien daar enige verswyging of wesenlike wanvoorstelling is, my lidmaatskap beëindig kan word, en dat ek verplig kan word om enige bedrag aan die Skema terug te betaal wat, indien dit nie vir my misbruik van die voordele of voorregte van die Skema was nie, nie namens my uitbetaal sou word nie, onderhewig aan appèlprosedures.
Ek het my opsiekeuse gemaak en ek het myself van die voordelestruktuur ingevolge hierdie opsie vergewis.
Ek kom ooreen om myself met die reëls van die Skema vertroud te maak.
My begunstigdes, met die uitsondering van my gade/lewensmaat, is volledig of gedeeltelik van my afhanklik, en in soverre hulle gedeeltelik van my afhanklik is, ontvang hulle nie 'n jaarlikse inkomste wat meer is as die toepaslike maksimum maatskaplike pensioenbedrag nie, of hulle is nie voltyds in diens op die datum van die ondertekening van hierdie vorm nie.
Ek is bewus daarvan dat GEMS algemene en/of voorwaarde-spesifieke wagtydperke kan instel, soos voorsien in die Wet op Mediese Skemas (131 van 1998).
Ek verstaan dat my persoonlike besonderhede en mediese inligting (van gesondheidsorgvoorsieners met my uitdruklike toestemming verkry) as vertroulik beskou sal word.
Ek is bewus daarvan dat my en my afhanklikes se vertroulike gesondheids- en persoonlike inligting vir die doeleindes van navorsing, statistiese data, bestuurde sorg en verslaggewing gebruik kan word en dat enige afwyking hiervan op 'n verbreking van vertroulikheid sal neerkom.
Ek verstaan dat indien GEMS my of my afhanklikes se vertroulike inligting vir ander doeleindes as dié wat in hierdie verklaring omskryf word, sou wou gebruik, daar van GEMS vereis sal word om verdere toestemming van my en my afhanklikes te verkry.
Ek verstaan dat my persoonlike en gesondheidsverwante inligting nie vir verwante besigheidsdoeleindes gebruik sal word óf vir kommersiële doeleindes verkoop sal word nie.
Ek verstaan dat GEMS aan sekere persone binne die organisasie en hul gekontrakteerde derde partye toegang tot lede se persoonlike en gesondheidsverwante inligting verleen het.
Ek verstaan dat GEMS en hul gekontrakteerde derde partye die mediese/gesondheids-/diagnose-prosedureinligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes sal gebruik - die verwerking van die aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lid se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
Ek verstaan dat GEMS vertroulikheidsooreenkomste aangegaan het met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang het tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings.
Ek verstaan dat alle personeellede van GEMS en hul gekontrakteerde derde partye deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind word.
Ek verstaan dat GEMS sal verseker dat genoegsame datasekuriteitsmaatreëls geïmplementeer word.
Ek verstaan dat GEMS in geval van 'n vertroulikheidskending verantwoordelikheid sal aanvaar en dat die skending in ooreenstemming met GEMS se interne protokolle behartig sal word.
Ek onderneem om myself en my afhanklike(s) aan GEMS se reëls en protokolle te onderwerp.
Ek magtig GEMS hiermee onherroeplik om die betaling van maandelikse bydraes met onmiddellike ingang van my aansluitingsdatum te implementeer.
Ek, as lid van GEMS, is aanspreeklik vir betaling van maandelikse bydraes aan GEMS.
Ek magtig my werkgewer/GEMS hiermee onherroeplik om enige bedrag wat ek GEMS wetlik skuld van my salaris/bankrekening te verhaal en om aan GEMS of hul agente alle sodanig verhaalde bedrae oor te betaal.
Ek verklaar dat ek bewus is dat GEMS skuldverhalingstappe teen my kan neem in ooreenstemming met die reëls van die Skema, indien ek nie my bydraes of enige gelde verskuldig aan GEMS betaal nie.
Nóg ek nóg enige van my afhanklikes is begunstigdes van enige ander geregistreerde mediese skema.
Ek sal die Skema, soos vereis deur die reëls van die Skema, binne 30 dae van die verandering in omstandighede van enige veranderings in my afhanklike(s) se gesondheid of persoonlike status verwittig.
Ek sal GEMS minstens 48 uur voor 'n hospitaalopname wat nie 'n noodgeval is nie, verwittig. Ek aanvaar dat versuim om dit te doen, tot 'n gedeeltelike betaling deur myself sal lei.
Ek aanvaar dat die Skema/hul agente slegs eisebetalings sal maak wat na hul mening geldig en in ooreenstemming met die Skema se reëls is.
Reëls sal te alle tye van krag bly en ek aanvaar dat briewe, nuusbriewe en boekies nie die skemareëls vervang nie.
Ek stem ooreen dat alle gesprekke tussen my en die Skema of hul gekontrakteerde partye opgeneem kan word.
n Lid se persoonlike besonderhede en mediese inligting (verkry van gesondheidsorgvoorsieners met die lid se uitdruklike toestemming) sal as vertroulik beskou word.
Lid-inligting (persoonlike en gesondheidsinligting) sal nie vir verwante maatskappy-besigheidsdoeleindes gebruik word óf vir kommersiële doeleindes verkoop word nie.
Toegang word verleen aan persone binne die organisasie, en hul gekontrakteerde derde partye, tot die persoonlike en gesondheidsinligting van begunstigdes.
Die Skema en hul gekontrakteerde derde partye sal die mediese/gesondheids-/diagnose-/prosedure-inligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes gebruik: verwerking van aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lede se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
Alle personeellede binne die Skema en hul gekontrakteerde derde partye word deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind.
Die Skema het verseker dat vertroulikheidsooreenkomste aangegaan is met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings het.
In geval van 'n vertroulikheidskending aanvaar die Skema verantwoordelikheid, en die skending sal in ooreenstemming met GEMS se interne protokolle behartig word.
Skakel asseblief 0860 00 4367 as jy nie binne 7 werksdae bevestiging van jou lidmaatskap van GEMS ontvang het nie.
Moet asseblief nie hierdie gids saam met jou ingevulde aansoekvorm indien nie.
Ons het die belangrike inligting in die onderskeie afdelings van jou aansoekvorm beklemtoon om jou te help om jou aansoekvorm korrek in te vul. Lees die gids asseblief sorgvuldig deur.
Afskrif van hooflid se ID.
M2-vorm wat u aansoekvorm moet vergesel wanneer u mediese skema-besonderhede wil verander en steeds dieselfde subsidie wil ontvang.
Z583 vorms indien u wil aftree en aansoek wil doen om voortgesette lidmaatskap of indien u 'n afhanklike is wat sy/haar lidmaatskap wil voortsit na die afsterwe van die Hooflid.
Toelaagbevestigingsbrief van die Nasionale Tesourie, indien toepaslik.
Lidmaatskapsertifikaat van die vorige mediese skema met 'n einddatum.
Jou handtekening waar nodig (Afdelings H, I en J).
AFDELING A: LIDBESONDERHEDEDit is verpligtend om alle inligting in Afdeling A, waar toepaslik, in te vul.
Jou Persal-nommer verskyn op jou salarisstrokie.
Verskaf asseblief jou Pensioennommer wat op jou korrespondensie of Pensioensertifikaat van die Nasionale Tesourie verskyn.
Dui asseblief jou huidige werkgewer se naam en organisasiekode aan. As jy 'n staatsamptenaar is, verskyn jou organisasiekode op jou salarisstrokie.
Vul asseblief die besonderhede van jou afhanklikes in Afdeling B van die Aansoekvorm in. Dit is verpligtend om die ID besonderhede van jou afhanklikes in hierdie afdeling te voltooi. Ons kan nie jou aansoek verwerk indien hierdie inligting nie voorsien word nie.
Geen ander afhanklikes as dié wat op die tabel hieronder gelys word, kom vir lidmaatskap in aanmerking nie.
Ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm.
Indien gewoontehuwelik, 'n beëdigde verklaring van die lid wat die verpligting teenoor die gade bevestig.
Indien getroud en gade se van verskil van Hooflid; 'n huweliksertifikaat.
Afskrif van wetlike verpligting om mediese ondersteuning soos ingevolge egskeidingskikking of hofbevel, indien geldig, te voorsien.
Indien getroud en gade se van verskil van Hooflid, 'n huweliksertifikaat.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die lewensmaat van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid, lewensmaat en getuie ingevul word.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die lewensmaat van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid, lewensmaat en getuie ingevul word.
Ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm.
Let wel: Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring benodig wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik. Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Kind (biologies, aangenome, stief- of pleeg-) bo die ouderdom van 21.
Let wel: Die eggenoot moet geregistreer wees om 'n stiefkind te registreer.
Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik, benodig. Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm.
Beëdigde verklaring deur Hooflid wat finansiële afhanklikheid van die begunstigde bevestig.
Let wel: Die kind van die hooflid of die hooflid of die eggenoot van die hooflid moet geregistreer wees om 'n stiefkind te registreer.
Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid van die begunstigdes van die lid bevestig.
Let wel: Skoonouers en skoon-grootouers mag slegs geregistreer word indien die gade ook as 'n begunstigde geregistreer is.
Kleinkind, agterkleinkind, ens.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die kleinkind van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid en biologiese ouer, waar toepaslik, ingevul word.
Let wel: Indien die ouer van die kind ook geregistreer is as 'n afhanklike, word 'n beëdigde verklaring slegs vir die kleinkind of agterkleinkind benodig.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die broer of suster op die hooflid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Let wel: Die broer of suster van 'n hooflid of die hooflid se eggenoot kan as afhanklike geregistreer word.
Let wel: Die eggenoot moet geregistreer wees om sy/haar broers/susters by te voeg.
Ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die broers- en/of susterskind(ers) van die hooflid bevestig. (Beëdigde verklaring moet deur lid en broer of suster ingevul word, waar toepaslik.
Let wel: Slegs kinders van broer/suster van hooflid of die hooflid se eggenoot mag as afhanklikes geregistreer word.
Let wel: Indien die ouer van die kind ook as 'n afhanklike geregistreer is, word 'n beëdigde verklaring slegs vir die broers- of susterskind vereis.
ID-dokumente of geboortesertifikate word vir alle afhanklikes vereis.
Let asseblief daarop dat u volwasse afhanklikes se lidmaatskap jaarliks hersien mag word. Lede moet jaarliks bewys van afhanklikheid vir alle afhanklikes ouer as 21, gestremde afhanklikes uitgesluit, voorsien.
Bovermelde beëdigde verklarings wat afgelê moet word, asook die mediese vraelys vir ongeskikte afhanklikes, is op GEMS se webtuiste by www.gems.gov.za beskikbaar, of kan verkry word deur die oproepsentrum by 0860 00 4367 te skakel.
As jy 'n beëdigde verklaring moet indien, moet jy na jou naaste polisiestasie gaan, óf na enige persoon wat as kommissaris van ede gemagtig is, om te verklaar dat die inligting wat jy aan GEMS voorsien, waar en korrek is.
Neem die vorm getitel "Evalueringsverslag deur Mediese Praktisyn (Ongeskiktheid)" na die toepaslike mediese praktisyn en versoek hom/haar om die vorm in te vul. Die konsultasie sal gedek word deur geregistreerde lede se voordeel vir algemene praktisyns. Van ongeregistreerde lede sal verwag word om die koste van hierdie konsultasie uit hul eie sak te betaal.
Maak jou keuse asseblief versigtig, aangesien jy nie in staat sal wees om jou opsie binne 'n jaar sonder die goedkeuring van die Trusteeraad te verander nie. Jou dag-tot-dag- en ander blokvoordele sal pro rata bereken word as jou intreedatum nie 1 Januarie is nie. Dit beteken dat jou voordeellimiete bereken sal word in verhouding met die lidmaatskaptydperk wat vanaf jou aansluitingsdatum vir die jaar oor is. Jy sal jou opsie aan die einde van elke jaar mag verander, met ingang vanaf die eerste dag van die volgende jaar.
Jy moet die datum waarop jy graag by GEMS wil aansluit in Afdeling D van die Aansoekvorm aandui.
Jou toelatingsdatum moet op die eerste dag van 'n maand wees. Verseker, waar moontlik, dat jou toelatingsdatum by GEMS direk op die kansellasiedatum van jou vorige mediese skema volg, aangesien 'n onderbreking in lidmaatskap jou werkgewersubsidie negatief kan beïnvloed. As geen datum aangedui word nie, sal jou registrasiedatum outomaties vir die eerste dag van die volgende maand vasgestel word sodat geen agterstallige bydraes veroorsaak word nie. As die aansluitingsdatum wat deur jou gekies is agterstallige bydraes tot gevolg het, sal dit van jou salaris of bankrekening (indien toepaslik) afgetrek word. Nuwe werknemers moet daarop let dat hul registrasiedatum nie vroeër as hul aanstellingsdatum kan wees nie.
Gepensioeneerde Aansoekers: Vul asseblief die vorms M2 en Z583 in ter bevestiging van subsidie deur die Nasionale Tesouriedepartement. Hierdie vorms is beskikbaar op GEMS se webtuiste (www.gems.gov.za) of jy kan die oproepsentrum by 0860 00 4367 skakel. Indien jy 'n afskrif van 'n brief van die Nasionale Tesourie het waarin jou subsidie bevestig word, heg dit asseblief aan die aansoekvorm, aangesien dit 'n doeltreffender registrasieproses tot gevolg sal hê.
Werkende Aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel- of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. Sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Heg asseblief 'n lidmaatskapsertifikaat van jou vorige mediese skema met 'n einddatum aan.
Wetgewing bepaal dat jy of jou afhanklikes nie tegelykertyd by twee mediese skemas geregistreer kan wees nie.
Kontak asseblief jou vorige mediese skema en versoek hulle om jou van 'n lidmaatskapsertifikaat met 'n einddatum as bewys van lidmaatskap te voorsien.
Let asseblief daarop dat as jou lidmaatskapserfikaat nie 'n einddatum vertoon nie, ons nie in staat sal wees om dit te gebruik nie. As jy dit nog nie gedoen het nie, onthou om 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief om jou vorige mediese skema te kanselleer, te voltooi en te pos.
As jy nie in staat is om 'n lidmaatskapsertifikaat te verkry nie, sal ons 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief op jou vorige mediese skema se briefhoof as bewys van bedanking aanvaar.
Dit is verpligtend om hierdie afdelings volledig te voltooi. Jou aansoekvorm sal nie verwerk word as bankbesonderhede nie voorsien word nie.
Maak asseblief seker dat jy hierdie afdelings sorvuldig deurlees voordat jy dié afdelings op jou aansoekvorm onderteken.
Let wel: jou aansoekvorm sal nie sonder jou handtekening verwerk word nie.
As jy besluit om die Sapphire- of Beryl-opsie te kies, moet jy daarop let dat dit netwerk-opsies is. Dit beteken dat jy en jou afhanklikes verplig sal wees om slegs van die gesondheidsorgverskaffers gebruik te maak wat by die GEMS-netwerk ingekontrakteer is. Jul huidige gesinsdokter/tandarts/optometris is dalk nie as 'n voorsiener van die GEMS-netwerk gelys nie. As dit die geval is, moet jy GEMS se oproepsentrum by 0860 00 4367 skakel om 'n diensverskaffer in jou omgewing te vind.
Om 'n "Friend of GEMS" in jou area te vind, kan jy 'n SMS na 33489 stuur met jou lidnommer, die diensverskafferkategorie, die voorstad en/of uitbreiding en dorp wat jy verkies.
As jy byvoorbeeld in Hillcrest, Pretoria woon en 'n Algemene Praktisyn moet besoek, moet jou SMS soos volg lyk: 1234567, GP, Hillcrest, Pretoria. Jy sal onmiddellik 'n reaksie ontvang met die besonderhede van die verskaffers, byvoorbeeld, "Dr. A Dlamini, 103 Kingsley-sentrum, Kerkstraat, 012 1234567". Die tarief vir SMS'e is R1.50 en die reaksie-SMS is daarby ingesluit. Hierdie diens is vir al die voordeelopsies beskikbaar.
As jy of enige van jou afhanklikes MIV/VIGS het, sal dit in jul belang wees om by GEMS se MIV/VIGS-bestuursprogram aan te sluit deur Aid for AIDS by 0860 100 608 te skakel. Dit is 'n vertroulike program en nóg die werkgewer nóg die Skema het toegang tot die deelnemer se inligting.
Chroniese medisyne word voorgeskryf om voortgesette toestande soos hoë bloeddruk of asma te behandel en word ononderbroke geneem.
GEMS bied omvattende voordele vir chroniese medisyne aan alle lede. Om vir jou chroniese medisyne te kwalifiseer, moet jy op die chroniese medikasieprogram registreer nadat jy kennisgewing ontvang het dat jy 'n geregistreerde lid van GEMS is.
Duur korttermynmedisyne wat ander duur behandeling, soos hospitalisering, voorkom.
As jy die Sapphire- of Beryl-opsies gekies het, sal jou GEMS-netwerkdokter, nadat hy/sy jou diagnose bevestig het, verantwoordelik vir die registrasie van jou toestand by GEMS wees, en om magtiging vir jou chroniese medikasie te verkry.
As jy eers op die program geregistreer is, sal jou gemagtigde medikasie volledig gedek wees, mits jy die medikasie via die aangewese koerierapteek (Medipost) verkry. Jou GEMS-netwerkdokter sal jou met hierdie reëlings bystaan.
Let asseblief daarop dat slegs medikasie op die Sapphire- en Beryl-medikasieformule gedek is.
As jy die Ruby-, Emerald- of Onyx-opsie gekies het, moet jy om jou chroniese medikasie aansoek doen deur 'n aansoekvorm vir chroniese medisyne van GEMS se oproepsentrum te verkry, of deur een van ons webtuiste by www.gems.gov.za af te laai.
Nadat jou dokter jou ondersoek het en die aansoekvorm ingevul het, moet jy die vorm, tesame met 'n herhalende doktersvoorskrif, na 0866 51 8009 faks vir verwerking. Jy kan dit egter ook e-pos aan chronicDSP@gems.gov.za. Maak altyd seker dat jou aansoek volledig ingevul is én deur jou sowel as jou dokter onderteken is.
n Kliniese span sal vervolgens jou besonderhede hersien en, indien nodig, jou dokter kontak (hetsy telefonies of skriftelik) met die oog daarop om meer geskikte en/of minder duur medikasie te kies. Jy sal 'n SMS ontvang wat die status van jou aansoek (ontvangs en goedkeuring) aandui. Jou versoek sal ongeveer sewe werksdae neem om te verwerk.
n Afsonderlike chroniese aansoekvorm moet vir elke familielid wat chroniese medisyne benodig, ingevul word.
Hou 'n afskrif van jou ingevulde vorm vir jou eie lêers.
Heg ondersteunende toetse/spesiale ondersoeke en motiverings (soos benodig) aan om vertragings met dieverwerking van jou aansoek te voorkom.
Sodra jou aansoek goedgekeur is, sal jy 'n magtigingsbrief ontvang waarin die medisyne gelys word wat uit jou Chroniese Medisyne-voordeel betaal sal word. Die brief sal ook aandui watter medisyne op die goedgekeurde Medisynepryslys (MPL) is, asook daardie medisyne wat buiteformule-medebetalings gaan noodsaak. Alternatiewe wat nie aan 'n formule-medebetaling onderhewig is nie, is ook beskikbaar. Bespreek asseblief die moontlikheid om 'n alternatiewe produk te gebruik met jou voorskrywende dokter indien jy verkies om hierdie medebetaling te vermy. Indien die gemagtigde medisyne van die verlangde medisyne verskil, sal 'n verduidelikingsbrief by jou magtigingsbrief ingesluit word en 'n afskrif aan die voorskrywende dokter gestuur word.
As jou aansoek afgekeur word, sal jy 'n brief ontvang, terwyl 'n afskrif aan jou voorskrywende dokter gestuur sal word. Indien verdere kliniese inligting benodig word, sal jou versoek oorweeg word nadat al die tersaaklike inligting van jou dokter verkry is. Jou dokter kan 0860 100 608 om bystand skakel.
As jou chroniese medikasie op enige wyse verander, moet jy GEMS daaromtrent verwittig. Faks asseblief 'n herhaalbare doktersvoorskrif vir die nuwe medikasie na GEMS se aangewese chroniese diensverskaffer (ACDV) by 0866 51 8009.
Aflewering van medikasie n ACDV-konsultant van GEMS sal jou binne 48 uur skakel om vir die aflewering van jou medikasie te reël.
Na verwerking van jou aansoekvorm sal jy 'n SMS ontvang om die ontvangs van jou aansoek te bevestig. Jy sal op soortgelyke wyse ingelig word indien enige bykomende dokumente benodig word om die registrasie van jou aansoek te voltooi.
By voltooiing van die registrasie van jou aansoekvorm, sal 'n lidmaatskapstel wat jou lidmaatskapkaarte en 'n omvattende ledegids insluit, na jou posadres gepos word.
<fn>(42200942018 PM) NIMAS_Appli. FormAfr_PD7023.txt</fn>
A VOORDEELOPSIESMerk asseblief die toepaslike blokkie met 'n "X". Kies slegs een voordeelopsie op die lys hieronder.
Ons benodig bewys van inkomste (mees onlangse salarisstrokie of bankstate vir die afgelope twee maande), anders sal u maandelikse bydrae op die "R8 001 pm en meer" inkomstekategorie gebaseer word. Individuele lede (lede wat nie deel is van 'n geregistreerde werkgewergroep nie) moet vir uself en u gade/metgesel inkomstebewyse verskaf, indien u hom/haar registreer as 'n afhanklike.
Enige huidige afhanklike wat nie in hierdie aansoek ingesluit word nie se toekomstige aansoek sal onderhewig wees aan uitsluitings van voordele op voorafbestaande toestande. 'n Drie-maande algemene wagperiode sal ook van toepassing wees op die afhanklike se lidmaatskap. Verskaf asseblief bewyse van wetlike verantwoordelikheid vir gesinssorg en finansiële verantwoordelikheid van enige afhanklikes buiten u gade/metgesel en kinders.
Indien u of u afhanklikes voorheen aan 'n mediese skema behoort het, heg asseblief sertifikate van lidmaatskap aan en verskaf besonderhede hieronder.
Het u op u vorige mediese skema aan 'n mediese spaarplan bygedra?
Is 'n boete vir laat aansluiting van u vorige mediese skema op u of enige van u begunstigdes opgelê?
Is enige wagperiodes op u of enige van u begunstigdes opgelê toe u by u vorige mediese skema aangesluit het?
Geen hooflid of afhanklike mag aan meer as een geregistreerde mediese skema behoort nie.
Algemene en toestandspesifieke (voorafbestaande toestande) wagperiodes sal toegepas word in ooreenstemming met die Wet op Mediese Skemas.
Verskaf asseblief lidmaatskapsertifikate van al die bogenoemde vorige mediese skemas. Indien lidmaatskapsertifikate nie aangeheg is nie, sal 'n boete van laat aansluiting en wagperiodes ingestel word in ooreenstemming met die Wet op Mediese Skemas.
Sou u na 1 Januarie van 'n jaar aansluit, sal u voordeelperke op 'n pro rata basis in die eerste jaar van lidmaatskap toegepas word.
Verskaf asseblief 'n gesertifiseerde afskrif van u of u afhanklikes se identiteitsdokument/e of paspoort/e saam met hierdie aansoek sodat NIMAS u identiteit kan bevestig asook vir oudit vereistes.
Alle afdelings hieronder moet deur die aansoeker voltooi word. Die vrae het betrekking op almal vir wie daar om lidmaatskap aansoek gedoen word.
Het u of u afhanklikes in die afgelope 12 maande mediese advies, diagnose, behandeling of sorg vir enige van die onderstaande toestande ontvang?
KARDIO VASKuLêRE STELSEL Borspyn/angina; hartaanval; hartklep gebrek; rumatiekkoors; hoë bloeddruk hipertensie; hoë cholesterol; hartgeruis; bloedomloop of sirkulatoriese probleme/versteurings; spatare; diep veneuse trombose DVT of enige ander hart- of sirkulatoriese probleme?
RESPIRATORIESE STELSEL Asma; moeilike asemhaling; brongospasma; tuberkulose TB; uithoes van bloed; emfiseem; pneumonie/ longontsteking; sistiese fibrose; phthisis; chroniese brongitis; kortasem of ander asemhalings probleme?
BLAAS EN NIERE Bloed in urine; nierversaking; polysistiese niere; nier of blaasinfeksies; nierverwydering nefrektomie; nierstene; abnormale nier of uriene toetse; urinêre inkontinensie of enige ander blaas of nier probleme?
REPRODuKTIEwE STELSEL Endometriose; infertiliteit; ovariële siste; histerektomie; abnormale menstruele bloeding; abnormale pap smeer; laserbehandeling;servikale en/of bors biopsies; bors fibro-adenose;laparoskopië;hormoon-vervangingsterapie HVT; prostaatinfeksies of chirurgie; prostaat vergroting of enige ander voortplantings probleme?
SPySVERTERING STELSEL Duodenale ulkusse; gastriese ulkusse; peptiese ulkusse; hiatus hernia diafragma breuk; kolon probleme; Crohn se siekte; ulseratiewe kolitis; galblaas probleme; lewer probleme of enige ander probleme van die spysverteringstelsel?
OOR, NEuS EN KEEL Doofheid; oorinfeksies; sinus probleme; neus chirurgie; keel chirurgie; ortodontiese behandeling; tandheelkundige chirurgie; spraak probleme; haaslip; gesplete verhemelte, slaapapnee of enige ander oor, neus of keel probleme?
OË Blindheid gedeeltelik of algeheel; oogchirurgie; lensinplanting; katarakte; gloukoom; retinitis pigmentosa; retinale loslating; visuele probleme of enige ander oog probleme?
ENDOKRIENE STELSEL Diabetes mellitus, diabetes insipidus "suiker in die bloed"; onderaktiewe skildklier; ooraktiewe skildlier; skildklierchirurgie; Cushing sindroom; Addison se siekte; pituitêre klier probleme of enige ander klier probleme?
NEuROLOGIES Epilepsie; beroerte CVO; migraine; breinbeserings; spinale koord beserings; verlamming; serebrale verlamming; veelvuldige sklerose MS; verstandelike vertraging; narkolepsie; motorneuron siekte; Parkinson se siekte; Alzheimer se siekte of enige ander neurologiese probleme?
TuMORE EN GROEISELS Benigne of maligne groeisels of tumore, insluitend melanoom; limfklierkanker; leukemie en borskanker of enige ander tumor, groeisels of kanker?
BLOED Bloedkwale of bloedafwykings, bv. bloedarmoede; hemofilie; stollingsfaktor gebreke; plaatjie- of enige ander bloedstollingsprobleme?
BEPLANDE TANDHEELKuNDIGE BEHANDELING Het u of enige van u afhanklikes gedurende die afgelope 12 maande enige gespesialiseerde tandheelkundige werk, insluitend ortodonsie onder algemene narkose ondergaan, of beplan u of enige van u afhanklikes om binne die volgende 12 maande enige gespesialiseerde tandheelkundige werk insluitend ortodonsie onder algemene narkose te ondergaan?
GEVAARLIKE TyDVERDRywE Beoefen u of enige van u afhanklikes 'n gevaarlike sport of beroepe, bv. renjaag, brugspring, lugduik, mikroligte vlieg of enige ander gevaarlike tydverdrywe?
SwANGERSKAP Is u of enige van u afhanklikes huidiglik swanger Indien "ja", wat is die verwagte geboortedatum?
MOTORVOERTuIG ONGELuKKE Was u of enige van u afhanklikes ooit in 'n motorvoerrtuigongeluk MVO betrokke dit sluit ook kleiner beserings in?
FAMILIE GESKIEDENIS Is u ouers of u broers/susters ooit behandel vir diabetes, kanker, beroerte, hartkwale of enige ander ernstige of oorerflike siekte?
HOSPITALISASIE Is u of enige van u afhanklikes gedurende die afgelope 12 maande in die hospitaal opgeneem?
BEHANDELING EN CHIRuRGIE Is u of enige van u afhanklikes bewus van, of ondervind u enige ander toestande/simptome wat dalk mediese/ tandheelkundige ondersoeke, advies of behandeling vereis?
MEDIKASIE Gebruik u of u afhanklikes huidiglik enige medikasie wat nie op die aansoekvorm verskyn nie?
PSIGIATRIE/SIELKuNDE Het u of enige van u afhanklikes behandeling ondergaan asook huidiglik vir depressie, bipolêre gemoedsversteuring, skisofrenie, angs, paniek- of eetversteuring?
LW: U MIV-status moet nie op hierdie vorm aangedui word nie. Skakel 0861 888 300 om by die MIV/VIGS-program aan te sluit.
Indien u versuim om mediese toestande aan te dui, sal dit lei tot die kansellasie van die gesin se NIMAS lidmaatskap, of geen voordele sal toegestaan word vir enige kostes wat verband hou met hierdie toestande nie.
Indien u "ja" op enige van die vrae op bladsy 2 en 3 geantwoord het, moet u asseblief volledige besonderhede hieronder verskaf. Die vrae het betrekking op die aansoeker en alle afhankikes.
NIMAS behou die reg voor om mediese verslae te versoek wat hierdie aansoek mag beinvloed. Die koste van hierdie mediese verslae sal deur NIMAS gedek word.
Dui asseblief u rekeningbesonderhede hieronder aan om elektroniese terugbetalings te ontvang. U kan enige tyd u besonderhede verander.
Ek magtig NIMAS hiermee om die bydraes verskuldig ten opsigte van my lidmaatskap met NIMAS uit my bankrekening by bogenoemde instansie te onttrek. Dit sal plaasvind op die eerste werksdag van en elke maand totdat ek die lidmaatskap kanselleer deur 30 dae skriftelike kennisgewing te gee, of totdat ek geen bedrae meer verskuldig is aan NIMAS deur my voorafgaande bedanking as 'n lid van NIMAS nie.
Ek verstaan dat geen voordele toegeken sal word totdat die eerste maand se bydrae deur NIMAS ontvang is nie.
Ek verstaan dat in die geval waar een maand se bydrae nie ontvang word nie, voordele tydelik opgeskort sal word.
Ek verstaan dat ek nie geregtig is op enige terugbetaling van bedrae wat deur NIMAS van my rekening verhaal is terwyl hierdie magtiging in plek is nie, indien sodanige bedrae wetlik aan NIMAS verskuldig is.
Ek aanvaar en verstaan hiermee dat indien ek vrywilliglik my lidmaatskap beëindig, ek verantwoordelik sal wees vir enige pro-rata betalings.
Ek aanvaar om enige bankkostes gekoppel aan hierdie debietorder instruksie te betaal.
Ek aanvaar dat die party wat hierdeur gemagtig word om fondse uit my rekening te onttrek nie sy regte aan 'n derde party mag sedeer of oorgee sonder dat ek nie vooraf skriftelik toestemming daartoe gegee het nie. Ek mag ook nie sonder skriftelike toestemming van die gemagtigde party, enige van my verpligtinge kragtens hierdie kontrak/magtiging aan 'n derde party delegeer nie.
Indien ek hierdie instruksie namens 'n vennootskap/trust/geslote korporasie/openbare of publieke maatskapy teken, waarborg ek dat ek gemagtig is om namens die instansie te teken, en dat bewys van sodanige magtigting versoek mag word. Indien ek die magtiging nie onderteken namens 'n instansie nie, doen ek dit in my persoonlike kapasiteit.
Ek benoem hiermee die volgende persoon as my makelaar/tussenganger vir my NIMAS lidmaatskap. Ek verstaan dat hierdie aansoek om lidmaatskap aan NIMAS nie onderworpe is aan makelaar/tussenganger dienste nie en dat ek die reg het om hierdie dienste enige tyd te beëindig.
Ek verstaan dat die aansoeker vir my as die makelaar aangestel het, en ek bewus is dat die aansoeker hierdie dienste enige tyd kan beëindig.
Ek verklaar dat ek 'n geldige kontrak met NIMAS het, dat ek 'n geldige akkreditering met die Raad vir Mediese Skemas het en dat ek geregistreer is met die RFD volgens die FAIS-Wet ten tyde hierdie dokument geteken is. Indien ek nie voldoen aan enige van bogenoemde nie, verstaan ek dat ek geen kommisiebetalings sal ontvang en dat ek nie deur NIMAS erken sal word as 'n geldige makelaar/tussenganger nie.
Ek verklaar dat ek my kontakbesonderhede aan die aansoeker verskaf het, insluitend maar nie beperk tot my naam, fisiese adres, posadres en telefoonnommers nie.
Ek verklaar dat daar aan die aansoeker geen wesenlike wanvoorstelling van enige feite is nie. In die geval van wesenlike wanvoorstelling of onwettige optrede, onderneem ek om alle gelde wat aan my betaal is terug te betaal as gevolg van die wanvoorstelling of optrede.
Ek verklaar dat die aansoeker vertroud is met die inligting versoek in die aansoekvorm en dat alle toepaslike inligting aan die aansoeker voorsien is. Ek verklaar verder dat enige advies of hulp aan die aansoeker onpartydig en in die belang van die aansoeker is. Ek verstaan dat die Skema kommissie betaal, soos uiteengesit in die kontrak tussen myself en NIMAS. Ek verklaar dat hierdie vorm deur die hoofaansoeker geteken is.
Die betaling van kommisie is onderhewig aan 'n geldige kontrak tussen die makelaar en die Skema, sowel as geldige akkreditasie by die Raad vir Mediese Skemas.
Ons sertifiseer hiermee dat hierdie aansoeker 'n bona fide werknemer van die werkgewer is en erken ons aanspreeklikheid vir alle bedrae verskuldig aan NIMAS met betrekking tot hierdie aansoek. Ons bevestig verder dat die werknemer nie betrokke is by aktiwiteite met 'n abnormale hoë risiko vir beserings nie (bv. vlieënier, ens.).
Ek doen hiermee aansoek om lidmaatskap van NIMAS, en onderneem om myself vertroud te maak met die Reëls van die Skema wat van tyd tot tyd sal verander,'n afskrif daarvan, asook wysigings, sal op versoek van NIMAS se kantore beskikbaar wees. Ek verklaar dat die inligting verskaf op hierdie dokument na die beste van my kennis in alle opsigte korrek en volledig is. Indien enige van die besonderhede doelbewus verkeerd of onvolledig is, stem ek in om alle voordele van NIMAS te verbeur en om alle bedrae wat deur NIMAS namens my betaal is, terug te betaal.
Ek verstaan dat, met voorafbestaande toestande, 'n toestand-spesifieke wagperiode opgelê mag word. Boonop mag 'n algemene wagperiode vir ander toestande/ prosedures opgelê word.
Ek magtig enige diensverskaffer om die mediese geskiedenis en die aard van enige behandeling wat in die verlede of huidiglik deur my of my afhanklikes ontvang is aan NIMAS bekend te maak indien die Skema dit versoek. Ek stel die Skema vry van enige verantwoordelikheid wat betref die voorsiening van vertroulike inligting wat betrekking het op my en my afhanklikes, aan 'n gekontrakteerde derde party vir enige rede wat die Skema as voldoende beskou.
Ek aanvaar dat ek ten alle tye persoonlik aanspreeklik sal wees vir alle bedrae wat NIMAS namens my uitbetaal, wat dan van my verhaal sal word kragtens die Grondwet en Reëls van NIMAS. Ek aanvaar verder my borgstelling vir bydraes betaalbaar met betrekking tot my lidmaatskap deur my werkgewer volgens my diensvoorwaardes. Ek aanvaar ook volle aanspreeklikheid vir bydraes betaalbaar waar my werkgewer nie verantwoordelikheid aanvaar het vir sodanige kondisies volgens my diensvoorwaardes nie.
Ek magtig NIMAS om enige kredietverwysings met betrekking tot hierdie aansoek te bekom, waar nodig.
Ek onderneem om NIMAS persoonlik skriftelik in kennis te stel van enige verandering in my woon- en posadres terwyl ek 'n lid is en na die beëindiging van my lidmaatskap, solank ek geld aan NIMAS verskuldig mag wees as gevolg van eise wat verwerk is na die beëindiging van my diens/lidmaatskap. Ek onderneem ook om my lidmaatskapkaart/e onmiddellik na die beëindiging van my lidmaatskap vir kansellasie terug te besorg. Indien ek enige bedrae verskuldig aan NIMAS nie betaal nie, aanvaar ek dat NIMAS my aan hul Kredietburo kan oorhandig.
Ek onderneem hiermee om binne 30 dae vir NIMAS in kennis te stel oor enige veranderinge in die stand van my gesin of hul gesondheid.
Ek gee hiermee toestemming dat alle gesprekke met die Skema opgeneem mag word vir oudit doeleindes.
Indien ek bygestaan is in die voltooiing van hierdie aansoekvorm, vrywaar ek deur my handtekening enige sodanige persoon van enige gevolge wat uit hul bystand mag ontstaan, behalwe in die geval van kwaadwillige optrede en op voorwaarde dat indien die hulp deur 'n geakkrediteerde gesondheidsorgmakelaar voorsien is, die makelaar voldoen aan alle statutêre vereistes.
Ek, die ondergetekende, erken hiermee dat in my keuse om 'n lid van NIMAS te word en in die kies van die toepaslike voordeelopsie, dat ek uitsluitlik staatgemaak het op feitelike en objektiewe inligting wat deur die toepaslike werknemer/s van NIMAS aan my voorsien is en dat ek my eie onafhanklike keuse gemaak het om 'n lid van NIMAS te word en nie deur aanbevelings, leiding of voorstelle van enige werknemer van NIMAS beïnvloed is nie. Ek verklaar hiermee dat ek myself vertroud gemaak het met die voordele van elke opsie en dat ek my opsie keuse dienooreenkomstig uitgeoefen het.
Indien ek nie 'n privaataansoeker is nie, stem ek in dat alle bedrae wat ek aan NIMAS verskuldig is, kragtens die Reëls, deur NIMAS deur my werkgewer verhaal mag word en ek magtig hiermee my werkgewer om sodanige bedrae van my besoldiging of enige ander geldbedrae wat deur die werkgewer aan my verskuldig is, af te trek.
b aanvaar ek dat my lidmaatskap tydelik opgeskort mag word tot die eerste betaling ontvang word.
NIMAS verklaar dat lede se persoonlike besonderhede en mediese inligting (ontvang van gesondheidssorg verskaffers met uitdruklike toestemming van die lid) vertroulik gehou sal word.
Lede se persoonlike- en gesondheidsinligting sal nie gebruik word vir die doel van verwante maatskaplike besigheid, of vir handelverkopings nie.
NIMAS se inligting word op 'n beveiligde databasis gehou. Alle data word van die administrateur na die gekontrakteerde derde partye oorgedra met beveiligde FTPtegnologie, wat die vertroulikheid van enige persoonlike- en gesondheidsinligting verseker.
NIMAS het aan sy personeel en gekontrakteerde derde partye toegang gegee tot begunstigdes se persoonlike- en gesondheidsinligting, met die doel om alle NIMAS begunstigdes se mediese toestande en gesondheid effektief te kan bestuur.
NIMAS en gekontrakteerde derde partye sal die mediese/gesondheids/diagnose/prosedure inligting gebruik vir die volgende: verwerking en onderhoud van lidmaatskapbesonderhede; terugbetaling van eise; bepaling van lid se reg aan voordele en risikobestuur praktyk. Risikobestuur praktyke sluit die volgende in: MIV/VIGS, siekte, medisyne, hospitaal en kliniese risikobestuur.
NIMAS verseker enige aansoeker en hul begunstigdes dat alle personeel en gekontrakteerde derde partye gebind is deur vertroulikheidsooreenkomste. In die geval van 'n vertroulikheidsbreuk, neem NIMAS verantwoordelikheid en die breuk sal behandel word volgens die Skema se interne protokol.
<fn>(43200923151 PM) GEMS_APP(AFRIKAANS).txt</fn>
Lees asseblief die aansoekgids sorgvuldig deur, want dit bevat belangrike inligting wat jou sal help om die aansoekvorm korrek in te vul.
Vul die aansoekvorm op die agterkant in en maak seker dat jy alle tersaaklike dokumentasie, sowel as jou handtekening, waar nodig verskaf het.
Streeks- instapsentrums: Raadpleeg die aansoekgids vir meer besonderhede.
As jou aansoek suksesvol is, sal GEMS binne 5 dae van ontvangs van jou aansoek 'n verwelkomingspak aan jou pos.
Jou aansoek sal vertraag word as jy GEMS nie van al die nodige dokumentasie voorsien nie.
As jou aansoek nie verwerk kon word nie, sal GEMS jou binne 5 dae van ontvangs van jou aansoek kontak.
Skakel gerus ons oproepsentrum by 0860 00 4367, of stuur 'n e-pos aan enquiries@gems.gov.za as jy enige verdere bystand met die invul van jou aansoekvorm verlang.
Maak seker dat jy al die nodige aanvullende dokumentasie voorsien.
raadpleeg asseblief afdeling B van die aansoekgids om seker te maak dat diegene wat jy as afhanklikes wil benoem, wel daarvoor kwalifiseer. Ons kan nie jou vorm verwerk as ID besonderhede nie voorsien word nie. Dit is dus verpligtend om hierdie afdeling volledig te voltooi.
Kies asseblief SLEGS EEN VOORDEELOPSIE uit die lys hieronder, en merk die toepaslike blokkie met 'n X.
Werkende aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel- of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Gepensioeneerde aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse pensioen aan.
Is jy 'n lid of afhanklike van 'n geregistreerde mediese skema?
Indien ja, is jy die hooflid of 'n afhanklike?
As jy 'n lid/afhanklike is, heg asseblief die lidmaatskapsertifikaat aan van jou vorige mediese skema wat jou einddatum bevestig. (Lidmaatskapkaarte is nie voldoende nie.) Jy moet verseker dat die lidmaatskap van jou vorige mediese skema gekanselleer word.
Tydperk van lidmaatskap aktiewe werknemers se maandelikse bydraes word, waar toepaslik, outomaties van hul salarisse afgetrek.
Ek sal my maandelikse bydraes op die volgende wyse betaal: n Debietorder n kontant as jy verkies om via debietorder te betaal, moet jy Bankbesonderhede van Lid (afdeling H) hieronder invul.
Bankrekeningbesonderhede: Word vereis vir die direkte kreditering van terugbetalings aan lid, asook die direkte debitering van bedrae wat deur my aan die skema verskuldig is. Ons kan nie terugbetalings aan jou maak indien ons nie jou bankbesonderhede op rekord het nie.
Enige inligting aan GEMs en/of hul agente se saakbestuurder wat die saakbestuurder mag benodig om my saak of dié van my afhanklike(s) te behartig.
Enige inligting, op 'n anonieme grondslag, aan die gesondheidsorgbestuur, wat vir administratiewe en statistiese doeleindes benodig mag word, mits sodanige inligting te alle tye as vertroulik beskou sal word.
Dit is belangrik om GEMS en/of hul agente jou toestemming te verleen om met jou dokter(s), hospitaal of enige ander gesondheidsorgvoorsiener te onderhandel om te verseker dat jy die beste sorg geniet.
E Die inhoud van hierdie vorm is waar, korrek en volledig. Ek verstaan dat indien daar enige verswyging of wesenlike wanvoorstelling is, my lidmaatskap beëindig kan word, en dat ek verplig kan word om enige bedrag aan die skema terug te betaal wat, indien dit nie vir my misbruik van die voordele of voorregte van die skema was nie, nie namens my uitbetaal sou word nie, onderhewig aan appèlprosedures.
E Ek het my opsiekeuse gemaak en ek het myself van die voordelestruktuur ingevolge hierdie opsie vergewis.
E Ek kom ooreen om myself met die reëls van die skema vertroud te maak.
E My begunstigdes, met die uitsondering van my gade/lewensmaat, is volledig of gedeeltelik van my afhanklik, en in soverre hulle gedeeltelik van my afhanklik is, ontvang hulle nie 'n jaarlikse inkomste wat meer is as die toepaslike maksimum maatskaplike pensioenbedrag nie, of hulle is nie voltyds in diens op die datum van die ondertekening van hierdie vorm nie.
E Ek is bewus daarvan dat GEMS algemene en/of voorwaarde-spesifieke wagtydperke kan instel, soos voorsien in die Wet op Mediese Skemas (131 van 1998).
E Ek verstaan dat my persoonlike besonderhede en mediese inligting (van gesondheidsorgvoorsieners met my uitdruklike toestemming verkry) as vertroulik beskou sal word.
E Ek is bewus daarvan dat my en my afhanklikes se vertroulike gesondheids- en persoonlike inligting vir die doeleindes van navorsing, statistiese data, bestuurde sorg en verslaggewing gebruik kan word en dat enige afwyking hiervan op 'n verbreking van vertroulikheid sal neerkom.
E Ek verstaan dat indien GEMs my of my afhanklikes se vertroulike inligting vir ander doeleindes as dié wat in hierdie verklaring omskryf word, sou wou gebruik, daar van GEMs vereis sal word om verdere toestemming van my en my afhanklikes te verkry.
E Ek verstaan dat my persoonlike en gesondheidsverwante inligting nie vir verwante besigheidsdoeleindes gebruik sal word óf vir kommersiële doeleindes verkoop sal word nie.
E Ek verstaan dat GEMs aan sekere persone binne die organisasie en hul gekontrakteerde derde partye toegang tot lede se persoonlike en gesondheidsverwante inligting verleen het.
E Ek verstaan dat GEMS en hul gekontrakteerde derde partye die mediese/gesondheids-/diagnose-/prosedure inligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes sal gebruik - die verwerking van die aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lid se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
E Ek verstaan dat GEMs vertroulikheidsooreenkomste aangegaan het met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang het tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings.
E Ek verstaan dat alle personeellede van GEMs en hul gekontrakteerde derde partye deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind word. E Ek verstaan dat GEMs sal verseker dat genoegsame datasekuriteitsmaatreëls geïmplementeer word. E Ek verstaan dat GEMS in geval van 'n vertroulikheidskending verantwoordelikheid sal aanvaar en dat die skending in ooreenstemming met GEMs se interne protokolle behartig sal word. E Ek onderneem om myself en my afhanklike(s) aan GEMs se reëls en protokolle te onderwerp. E Ek magtig GEMs hiermee onherroeplik om die betaling van maandelikse bydraes met onmiddellike ingang van my aansluitingsdatum te implementeer. E Ek, as lid van GEMs, is aanspreeklik vir betaling van maandelikse bydraes aan GEMs. E Ek magtig my werkgewer/GEMs hiermee onherroeplik om enige bedrag wat ek GEMs wetlik skuld van my salaris/bankrekening te verhaal en om aan GEMs of hul agente alle sodanig verhaalde bedrae oor te betaal. E nóg ek nóg enige van my afhanklikes is begunstigdes van enige ander geregistreerde mediese skema. E Ek sal die Skema, soos vereis deur die reëls van die Skema, binne 30 dae van die verandering in omstandighede van enige veranderings in my afhanklike(s) se gesondheid of persoonlike status verwittig.
E Ek sal GEMS minstens 48 uur voor 'n hospitaalopname wat nie 'n noodgeval is nie, verwittig. Ek aanvaar dat versuim om dit te doen, tot 'n gedeeltelike betaling deur myself sal lei.
E Ek aanvaar dat die skema/hul agente slegs eisebetalings sal maak wat na hul mening geldig en in ooreenstemming met die skema se reëls is.
E reëls sal te alle tye van krag bly en ek aanvaar dat briewe, nuusbriewe en boekies nie die skemareëls vervang nie.
E Ek stem ooreen dat alle gesprekke tussen my en die skema of hul gekontrakteerde partye opgeneem kan word.
E 'n Lid se persoonlike besonderhede en mediese inligting verkry van gesondheidsorgvoorsieners met die lid se uitdruklike toestemming sal as vertroulik beskou word.
E Lid-inligting (persoonlike en gesondheidsinligting) sal nie vir verwante maatskappy-besigheidsdoeleindes gebruik word óf vir kommersiële doeleindes verkoop word nie.
E Toegang word verleen aan persone binne die organisasie, en hul gekontrakteerde derde partye, tot die persoonlike en gesondheidsinligting van begunstigdes.
E Die Skema en hul gekontrakteerde derde partye sal die mediese/gesondheids-/diagnose-/prosedure-inligting wat voorsien is, vir die volgende doeleindes gebruik: verwerking van aansoek om lidmaatskap, terugbetaling van eise, vasstelling van lede se geregtigheid op voordele en risikobestuurspraktyk.
E alle personeellede binne die skema en hul gekontrakteerde derde partye word deur interne vertroulikheidsooreenkomste gebind.
E Die skema het verseker dat vertroulikheidsooreenkomste aangegaan is met alle gekontrakteerde derde partye wat toegang tot begunstigde-inligting met die oog op data-oordrag en -bestuur, skema-administrasie en bestuurde sorg-reëlings het.
E In geval van 'n vertroulikheidskending aanvaar die Skema verantwoordelikheid, en die skending sal in ooreenstemming met GEMs se interne protokolle behartig word.
Skakel asseblief 0860 00 4367 as jy nie binne 7 werksdae bevestiging van jou lidmaatskap van GEMS ontvang het nie.
Afskrif van hooflid se ID.
M2- en Z583-vorms, indien jy 'n pensioenaris en/of voormalige staatsamptenaar is.
Toelaagbevestigingsbrief van die Nasionale Tesourie, indien toepaslik.
Lidmaatskapsertifikaat van die vorige mediese skema met 'n einddatum.
Jou handtekening waar nodig (Afdelings H, I en J).
AFDELING A: LIDBESONDERHEDEDit is verpligtend om alle inligting in Afdeling A, waar toepaslik, in te vul.
Jou Persal-nommer verskyn op jou salarisstrokie. Pensioenarisse: Verskaf asseblief jou Pensioennommer wat op jou korrespondensie of Pensioensertifikaat van die nasionale Tesourie verskyn.
Dui asseblief jou huidige werkgewer se naam en organisasiekode aan. As jy 'n staatsamptenaar is, verskyn jou organisasiekode op jou salarisstrokie.
Vul asseblief die besonderhede van jou afhanklikes in afdeling B van die aansoekvorm in. Dit is verpligtend om die ID besonderhede van jou afhanklikes in hierdie afdeling te voltooi. Ons kan nie jou aansoek verwerk indien hierdie inligting nie voorsien word nie.
Geen ander afhanklikes as dié wat op die tabel hieronder gelys word, kom vir lidmaatskap in aanmerking nie.
Gade ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm, of Let wel: Indien gewoontehuwelik, 'n beëdigde verklaring van die lid wat die verpligting teenoor die gade bevestig.
Voormalige gade ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm, en afskrif van wetlike verpligting om mediese ondersteuning soos ingevolge egskeidingskikking te voorsien.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die lewensmaat van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid, lewensmaat en getuie ingevul word.
Kind (biologies, aangenome, stief- of pleeg-) met lid se van, onder die ouderdom van 21.
ingevulde afdeling oor afhanklike(s) op aansoekvorm. Let wel: Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring benodig wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik. (Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Kind (biologies, aangenome, stief- of pleeg-) bo die ouderdom van 21.
Indien kind 'n student is: Bewys van voltydse registrasie by 'n erkende tersiêre instelling en-Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
indien kind verstandelik of liggaamlik gestrem is: Bewys van gestremdheid van 'n mediese praktisyn (Evalueringsverslag moet -deur mediese praktisyn ingevul word), en Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.
indien kind nóg student nóg gestrem is: Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid bevestig.-Let wel: Indien die kind se van van dié van die lid verskil, word 'n beëdigde verklaring wat die verpligting teenoor die kind bevestig en die rede vir die verskil verduidelik, benodig. Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.
Ouer, Skoonouer, Grootouer, of Skoon-grootouer.
Beëdigde verklaring deur lid wat finansiële afhanklikheid van die begunstigdes van die lid bevestig. Let wel: Skoonouers en skoon-grootouers mag slegs geregistreer word indien gade ook as 'n begunstigde geregistreer is.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die kleinkind van die lid bevestig. Beëdigde verklaring moet deur lid en biologiese ouer, waar toepaslik, ingevul word.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van die broer/suster van die lid bevestig. (Beëdigde verklaring moet deur lid ingevul word.) Let wel: Slegs broer/suster van hooflid kan as 'n begunstigde geregistreer word.
Beëdigde verklaring wat finansiële afhanklikheid van niggie/s en/of neef/s van die lid bevestig. (Beëdigde verklaring moet deur lid en broer/suster, waar toepaslik, ingevul word.) Let wel: Slegs kinders van broer/suster van hooflid kan as begunstigdes geregistreer word.
Let asseblief daarop dat u volwasse afhanklikes se lidmaatskap jaarliks hersien mag word. Lede moet jaarliks bewys van afhanklikheid vir alle afhanklikes ouer as 21, gestremde afhanklikes uitgesluit, voorsien.
Bovermelde beëdigde verklarings wat afgelê moet word, asook die mediese vraelys vir ongeskikte afhanklikes, is op GEMS se webtuiste by www.gems.gov.za beskikbaar, of kan verkry word deur die oproepsentrum by 0860 00 4367 te skakel.
E As jy 'n beëdigde verklaring moet indien, moet jy na jou naaste polisiestasie gaan, óf na enige persoon wat as kommissaris van ede gemagtig is, om te verklaar dat die inligting wat jy aan GEMs voorsien, waar en korrek is.
E Neem die vorm getitel "Evalueringsverslag deur Mediese Praktisyn (Ongeskiktheid)" na die toepaslike mediese praktisyn en versoek hom/haar om die vorm in te vul. Die konsultasie sal gedek word deur geregistreerde lede se voordeel vir algemene praktisyns. Van ongeregistreerde lede sal verwag word om die koste van hierdie konsultasie uit hul eie sak te betaal.
E Maak jou keuse asseblief versigtig, aangesien jy nie in staat sal wees om jou opsie binne 'n jaar sonder die goedkeuring van die Trusteeraad te verander nie.
E Jou dag-tot-dag- en ander blokvoordele sal pro rata bereken word as jou intreedatum nie 1 Januarie is nie. Dit beteken dat jou voordeellimiete bereken sal word in verhouding met die lidmaatskaptydperk wat vanaf jou aansluitingsdatum vir die jaar oor is.
E Jy sal jou opsie aan die einde van elke jaar mag verander, met ingang vanaf die eerste dag van die volgende jaar.
Jy moet die datum waarop jy graag by GEMs wil aansluit in afdeling D van die aansoekvorm aandui.
E Jou toelatingsdatum moet op die eerste dag van 'n maand wees.E Verseker, waar moontlik, dat jou toelatingsdatum by GEMs direk op die kansellasiedatum van jou vorige mediese skema volg, aangesien 'n onderbreking in lidmaatskap jou werkgewersubsidie negatief kan beïnvloed.
E as geen datum aangedui word nie, sal jou registrasiedatum outomaties vir die eerste dag van die volgende maand vasgestel word sodat geen agterstallige bydraes veroorsaak word nie.
E as die aansluitingsdatum wat deur jou gekies is agterstallige bydraes tot gevolg het, sal dit van jou salaris of bankrekening (indien toepaslik) afgetrek word.
E nuwe werknemers moet daarop let dat hul registrasiedatum nie vroeër as hul aanstellingsdatum kan wees nie.
Gepensioeneerde Aansoekers: Vul asseblief die vorms M2 en Z583 in ter bevestiging van subsidie deur die Tesouriedepartement. Indien jy 'n afskrif van 'n brief van die Nasionale Tesourie het waarin jou subsidie bevestig word, heg dit asseblief aan die aansoekvorm, aangesien dit 'n doeltreffender registrasieproses tot gevolg sal hê.
Werkende Aansoekers: Dui asseblief jou basiese maandelikse salaris aan. As jy op middel- of senior bestuursvlak is, dui asseblief jou bruto maandelikse pakket aan. Sluit jongste salarisstrokie of aanstellingsbrief in as jy 'n nuwe werknemer is.
Heg asseblief 'n lidmaatskapsertifikaat van jou vorige mediese skema met 'n einddatum aan.
E Wetgewing bepaal dat jy of jou afhanklikes nie tegelykertyd by twee mediese skemas geregistreer kan wees nie.
E Kontak asseblief jou vorige mediese skema en versoek hulle om jou van 'n lidmaatskapsertifikaat met 'n einddatum as bewys van lidmaatskap te voorsien.
E Let asseblief daarop dat as jou lidmaatskapserfikaat nie 'n einddatum vertoon nie, ons nie in staat sal wees om dit te gebruik nie. As jy dit nog nie gedoen het nie, onthou om 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief om jou vorige mediese skema te kanselleer, te voltooi en te pos.
E As jy nie in staat is om 'n lidmaatskapsertifikaat te verkry nie, sal ons 'n lidmaatskapbeëindigingsbrief op jou vorige mediese skema se briefhoof as bewys van bedanking aanvaar. E as jy probleme ondervind om jou vorige mediese skema se aftrekking van jou salaris te beëindig, versoek asseblief jou Menslike Hulpbronne-beampte om 'n hand-beïndiging te prosesseer, aangesien GEMS nie in staat sal wees om 'n aftrekking van jou salaris daarsonder te implementeer nie.
Dit is verpligtend om hierdie afdeling volledig te voltooi. Jou aansoekvorm sal nie verwerk word as bankbesonderhede nie voorsien word nie.
Maak asseblief seker dat jy hierdie afdelings sorvuldig deurlees voordat jy dié afdelings op jou aansoekvorm onderteken.
Let wel: Jou aansoekvorm sal nie sonder jou handtekening verwerk word nie.
As jy besluit om die Sapphire- of Beryl-opsie te kies, moet jy daarop let dat dít netwerk-opsies is.
Prime Cure-netwerk ingekontrakteer is. Jul huidige gesinsdokter/tandarts is dalk nie as 'n voorsiener van die Prime Cure-netwerk gelys nie. As dit die geval is, moet jy GEMS se oproepsentrum by 0860 00 4367 skakel om 'n diensverskaffer in jou omgewing te vind.
Om 'n "Friend of GEMS" in jou area te vind, kan jy 'n SMS na 33489 stuur met jou lidnommer, die diensverskafferkategorie, die voorstad en/of uitbreiding en dorp wat jy verkies.
As jy byvoorbeeld in Hillcrest, Pretoria woon en 'n Algemene Praktisyn moet besoek, moet jou SMS soos volg lyk: 1234567, GP, Hillcrest, Pretoria. Jy sal onmiddellik 'n reaksie ontvang met die besonderhede van die verskaffers, byvoorbeeld, "Dr A Dlamini, 103 Kingsley-sentrum, Kerkstraat, 012 1234567." Die tarief vir SMSe is R1.50 en die reaksie sMs is daarby ingesluit.
As jy of enige van jou afhanklikes MIV/VIGS het, sal dit in jul belang wees om by GEMS se MIV/VIGS-bestuursprogram aan te sluit deur Hulp vir VIGS by 0860 100 608 te skakel. Dit is 'n vertroulike program en nóg die werkgewer nóg die skema het toegang tot die deelnemer se inligting.
Chroniese medisyne word voorgeskryf om voortgesette toestande soos hoë bloeddruk of asma te behandel en word ononderbroke geneem.
GEMs bied omvattende voordele vir chroniese medisyne aan alle lede. Om vir jou chroniese medisyne te kwalifiseer, moet jy op die chroniese medikasieprogram registreer nadat jy kennisgewing ontvang het dat jy 'n geregistreerde lid van GEMs is.
E Medisyne wat op 'n volgehoue grondslag gebruik word om aftakelende, chroniese siektes te behandel wat produktiwiteit en lewensgehalte aansienlik beïnvloed; en E Duur korttermynmedisyne wat ander duur behandeling, soos hospitalisering, voorkom.
As jy die Sapphire- of Beryl-opsies gekies het, sal jou Prime Cure-netwerkdokter, nadat hy/sy jou diagnose bevestig het, verantwoordelik vir die registrasie van jou toestand by GEMs wees, en om magtiging vir jou chroniese medikasie te verkry.
as jy eers op die program geregistreer is, sal jou gemagtigde medikasie volledig gedek wees, mits jy die medikasie by 'n apteek van die Prime Cure-netwerk of via die aangewese koerierapteek verkry. Jou Prime Cure-dokter sal jou met hierdie reëlings bystaan.
Let asseblief daarop dat slegs medikasie op die Sapphire- en Beryl-medikasieformule gedek is.
As jy die Ruby-, Emerald- of Onyx-opsie gekies het, moet jy om jou chroniese medikasie aansoek doen deur 'n aansoekvorm vir chroniese medisyne van GEMs se oproepsentrum te verkry, of deur een van ons webtuiste by www.gems.gov.za af te laai.
Nadat jou dokter jou ondersoek het en die aansoekvorm ingevul het, moet jy die vorm, tesame met 'n herhalende doktersvoorskrif, na 0866 51 8009 faks vir verwerking. Jy kan dit egter ook e-pos aan chronicDSP@gems.gov.za.
Maak altyd seker dat jou aansoek volledig ingevul is én deur jou sowel as jou dokter onderteken is.
n Kliniese span sal vervolgens jou besonderhede hersien en, indien nodig, jou dokter kontak (hetsy telefonies of skriftelik) met die oog daarop om meer geskikte en/of minder duur medikasie te kies. Jy sal 'n SMS ontvang wat die status van jou aansoek (ontvangs en goedkeuring) aandui. Jou versoek sal ongeveer sewe werksdae neem om te verwerk.
E 'n Afsonderlike chroniese aansoekvorm moet vir elke familielid wat chroniese medisyne benodig, ingevul word.E Hou 'n afskrif van jou ingevulde vorm vir jou eie lêers.E Heg ondersteunende toetse/spesiale ondersoeke en motiverings (soos benodig) aan om vertragings met die verwerking van jou aansoek te voorkom.
Sodra jou aansoek goedgekeur is, sal jy 'n magtigingsbrief ontvang waarin die medisyne gelys word wat uit jou Chroniese Medisyne-voordeel betaal sal word. Die brief sal ook aandui watter medisyne op die goedgekeurde Medisynepryslys (MPL) is, asook daardie medisyne wat buiteformule-medebetalings gaan noodsaak. Alternatiewe wat nie aan 'n formule-medebetaling onderhewig is nie, is ook beskikbaar. Bespreek asseblief die moontlikheid om 'n alternatiewe produk te gebruik met jou voorskrywende dokter indien jy verkies om hierdie medebetaling te vermy. Indien die gemagtigde medisyne van die verlangde medisyne verskil, sal 'n verduidelikingsbrief by jou magtigingsbrief ingesluit word en 'n afskrif aan die voorskrywende dokter gestuur word.
As jou aansoek afgekeur word, sal jy 'n brief ontvang, terwyl 'n afskrif aan jou voorskrywende dokter gestuur sal word. indien verdere kliniese inligting benodig word, sal jou versoek oorweeg word nadat al die tersaaklike inligting van jou dokter verkry is. Jou dokter kan 0860 100 608 om bystand skakel.
As jou chroniese medikasie op enige wyse verander, moet jy GEMS daaromtrent verwittig. Faks asseblief 'n herhaalbare doktersvoorskrif vir die nuwe medikasie na GEMS se aangewese chroniese diensverskaffer (ACDV) by 0866 51 8009.
Aflewering van medikasie n ACDV-konsultant van GEMS sal jou binne 48 uur skakel om vir die aflewering van jou medikasie te reël.
Na verwerking van jou aansoekvorm sal jy 'n SMS ontvang om die ontvangs van jou aansoek te bevestig. Jy sal op soortgelyke wyse ingelig word indien enige bykomende dokumente benodig word om die registrasie van jou aansoek te voltooi.
By voltooiing van die registrasie van jou aansoekvorm, sal 'n lidmaatskapstel wat jou lidmaatskapkaarte en 'n omvattende ledegids insluit, na jou posadres gepos word.
<fn>(492010114730 AM) PHR brochure_Afrikaans.txt</fn>
Die PGR-databasis bevat jou mediese rekords wat op jou eisegeskiedenis gebaseer is.
Jy kan nou 'n PGR via GEMS se webtuiste aanvra, en besluit om hierdie inligting met jou gesondheidsorgverskaffer te deel. Hou in gedagte dat hierdie rekord slegs gesondheids- en eise-inligting sal bevat wat deur GEMS aangeteken is.
Bygewerkte geskiedenis van medikasie-eise.
Mediese geskiedenis, insluitende chroniese toestande en allergieë.
Hospitalisering en geskiedenis van mediese prosedures wat ondergaan is.
Word inligting omtrent MIV in hierdie rekord ingesluit?
Nee, inligting omtrent MIV sal nie in die PGR ingesluit word nie.
Die pasiënt se gesondheidsrekord is slegs vir die hooflid toeganklik. Dit is jou reg om te besluit met wie jy hierdie inligting wil deel.
Wat is die voordele van die Pasiënt-gesondheidsrekord?
Dit kan help om die gehalte van jou gesondheidsorg te verbeter, aangesien jou gesondheidsorgverskaffer al die inligting byderhand sal hê wat hy/sy mag benodig.
Die gesondheidsrekord sal ook inligting bevat omtrent allergieë, wat handig sal wees om mediese foute te voorkom of te verminder.
Geen duplisering van mediese toetse nie! Alle toetse wat reeds ondergaan is, sal aangeteken word, met die gevolg dat jou voordele langer sal hou.
Hoe om toegang tot jou Pasiënt-gesondheidsrekord te verkry.
via GEMS se webtuiste by www.gems.gov.za, of deur GEMS se oproepsentrum by 0860 00 4367 te skakel. Die Pasiënt-gesondheidsrekord sal dan óf per e-pos óf per pos aan jou gestuur word.
Het jy 'n PIN vir GEMS se webtuiste?
As jy 'n PIN het, gaan direk voort met stap 1.
As jy nie 'n PIN het nie, gaan na www.gems.gov.za, kliek op "Login" en kliek op "Register" onder "Member". Jy sal vervolgens jou lidnommer (mediese skema-nommer), jou gekose PIN en ID-nommer moet intik. As jy dit gedoen het, kliek op die "Submit"-knoppie.
Jy sal dan versoek word om 'n e-posadres in te tik as jy 'n elektroniese weergawe wil e-pos, so nie, kliek op die "Cancel"-knoppie om die uitdrukbare weergawe te sien.
Sodra jy op die "Cancel"-knoppie gekliek het, sal die uitdrukbare weergawe in 'n nuwe venster verskyn.
Om historiese Pasiënt-gesondheidsrekords te sien, kliek op "View History" om die geskiedenisblad oop te maak.
n Bladsy sal oopmaak wat die PGR in PDF-formaat bevat, asook die datum waarop dit gegenereer is.
Kliek op die "Download Letter"-knoppie om die PDF-weergawe van die gekose historiese PGR oop te maak.
Die PDF-weergawe van die PGR sal soos onderstaande voorbeeld lyk.
Jy moet 'n aktiewe lid van GEMS wees om die jongste resultate te verkry.
SLEGS hooflede kan hierdie inligting aanvra.
Lede moet 'n aktiewe aanteken-PIN hê. Dit kan op die webtuiste geskep word.
Moet asseblief nie huiwer om ons by 0860 00 4367 te skakel as jy enige hulp met die gebruik van hierdie diens benodig nie.
<fn>(49201020930 PM) afrikaans nomination forms.txt</fn>
GEMS se geregistreerde Reëls bepaal dat die werksaamhede van die Fonds bestuur sal word deur 'n Raad bestaande uit 12 (twaalf) persone wat geskik is om Trustees te kan wees.
Die Mediese Fonds vir Staatsamptenare (GEMS) het in 2007 hul eerste verkiesing vir 'n Raad van Trustees gehou om 'n tussentydse Raad te vervang wat na behore deur die Minister van Openbare Dienste en Administrasie aangestel is kort nadat die Fonds in 2006 in werking getree het. Ses persone is direk deur hooflede vanuit hul geledere verkies, terwyl die oorblywende ses deur die Minister van Openbare Dienste en Administrasie aangestel is.
Die drie trustees wat die hoogste aantal stemme verwerf het, het 'n ampstermyn van 4 (vier) jaar.
Die oorblywende drie trustees het 'n ampstermyn van 3 (drie) jaar.
Mnr. Marthinus Brand n Trusteeverkiesing vir die drie lidtrustees moet plaasvind en in Junie 2010 afgehandel word. Die drie kandidate wat die hoogste aantal stemme in die verkiesingsproses verwerf, sal aangestel word om hul ampte vir 'n tydperk van drie jaar te beklee.
Die doel van hierdie kommunikasie is om die verkiesingsproses uiteen te sit en om Hooflede in te lig omtrent die stappe wat hulle moet doen om te kan deelneem.
Die verkiesingsproses sal deur The Elexions Agency bestuur en gemoniteer word. The Elexions Agency is 'n professionele diensverskaffer van administratiewe en bestuursdienste vir verkiesings. Hulle sal die onafhanklikheid van die proses verseker en beskerm. Die betrokkenheid van die Raad van Trustees en die Bestuur van GEMS en hul aangewese verskaffers in die verkiesingsproses sal tot 'n absolute minimum beperk word.
Dat die persone wat as trustees verkies word Hooflede van die Fonds is en lede wat hul verpligtinge gereeld nakom.
n Onafhanklike ouditfirma sal die trusteeverkiesing as bykomende voorsorg moniteer.
Aangesien die Raad van Trustees verantwoordelik is vir die behoorlike en gesonde bestuur van die Fonds in ooreenstemming met die voorwaardes van die Wet op Mediese Fondse en GEMS se Reëls, moet die persone wat tot die Raad verkies word geskikte persone wees wat in staat is om 'n vetrouensamp te beklee en te vul soos deur die Wet beoog.
Ek moedig derhalwe alle Hooflede aan om aan die verkiesingsproses deel te neem aangesien die doeltreffende bestuur van die sake van die Fonds van die krag en integriteit van die Raad afhang. Deur aan die verkiesingsproses deel te neem, lewer lede 'n bydrae tot die aanstelling van trustees met die nodige eienskappe om van GEMS 'n puik mediese fonds te maak.
Aangesien hierdie ons tweede verkiesing van trustees is, glo en vertrou ek dat lede ten volle en op 'n konstruktiewe wyse sal deelneem.
Slegs Hooflede wat vanaf 1 Februarie 2010 by die Fonds geregistreer is en aktief was, mag kandidate benoem of as kandidate staan. Geskorste lede en lede wat geregistreer maar onaktief is, is NIE verkiesbaar om deel te neem nie. Die afhanklikes van die lede kwalifiseer ook NIE om deel te neem nie.
n Hooflid (Voorsteller) is daarop geregtig om 'n ander Hooflid te benoem wat aan al die benoemingsvereistes voldoen, soos uiteengesit in die Benoemingskriteria hieronder.
Benoemings moet ingedien word deur van die amptelike Benoemingsvorm gebruik te maak wat by hierdie kommunikasie ingesluit is.
Volle name, lidmaatskapnommers, kontakbesonderhede en handtekenings van sowel die voorsteller as die benoemde MOET volledig in Afdeling 1 van die benoemingsvorm ingevul word.
Volle name, lidmaatskapnommers en handtekenings van 14 ander Hooflede wat die benoemde soos in 3(a) hierbo ondersteun, MOET volledig in Afdelings 2 en 3 van die Benoemingsvorm ingevul word.
Die kwalifiserende kandidate met betrekking tot 3(a), wat die ondersteuning van die ondersteunende lede in 3(b) hierbo geniet en wat die Benoemingsoudit geslaag het, sal deur die kiesbeampte van The Elexions Agency gekontak word om die amptelike Curriculum Vitae-voorleggingsvorm in te vul. Ingevulde Benoemingsvorms moet The Elexions Agency se kiesbeampte teen nie later nie as 17:00 op 9 April 2010 bereik.
Wie is verkiesbaar om as kandidaat in GEMS se verkiesing van lidtrustees te staan?
GEMS se Reëls bepaal dat slegs Hooflede van GEMS wat hul verpligtinge gereeld nagekom het, kwalifiseer om vir die verkiesing te staan. 'n Hooflid wat geskors is, is dus NIE verkiesbaar nie.
Wie is NIE verkiesbaar om as kandidaat in GEMS se verkiesing van lidtrustees te staan nie?
n Werknemer, direkteur, beampte, konsultant of kontrakteur van enige persoon wat deur die Fonds gekontrakeer is om administratiewe, bemarkings- of bestuurde gesondheidsorgdienste te bied, insluitende ingedien word en / of na enige ander adres gestuur word as die adresbesonderhede soos hierbo vermeld en / of nie volledig ingevul is nie, ONGELDIG VERKLAAR EN NIE OORWEEG SAL WORD NIE.
Sodra die benoemingsproses voltooi is, sal die kiesbeampte alle benoemings wat ontvang is, nagaan om hul geldigheid ingevolge die Fondsreëls te bepaal en alle kandidate omtrent die uitslag van die benoemingsproses verwittig.
Die lys van suksesvol benoemde kandidate sal vir 'n tydperk van vyf dae van 23 tot 28 April 2010 op GEMS se webtuiste gepubliseer word, gedurende welke tydperk Hooflede toegelaat sal word om beswaar te maak teen kandidate wat ingevolge die Fondsreëls nie kwalifiseer om Trustees te word nie. Lede kan ook 'n lys van die kandidate bekom deur 0860 999 006 te skakel, of deur 'n faks aan 0866 800 983 te stuur, of 'n e-pos na elections@gems.gov.za. Slegs geskrewe besware wat deur kontroleerbare bewyse ondersteun word, sal oorweeg word. Besware moet op dieselfde wyse as die Benoemingsvorms ingedien word.
Nadat alle besware oorweeg en 'n besluit daaroor geneem is, sal die finale kandidatelys op GEMS se webtuiste gepubliseer word.
Dit moet beklemtoon word dat die benoeming van persone en die stemproses twee onafhanklike en verskillende prosesse is. Die een lei tot en vul die ander aan.
By voltooiing van die Benoemingsoudit en die bekendmaking van die finale lys van kandidate sal 'n stembrief voorberei word waarop die name van al die kandidate in alfabetiese orde, met vanne eerste, sal verskyn.
Stemming geskied by wyse van posstemme.
n Vooruitbetaalde, geadresseerde koevert.
Inligting met betrekking tot die stemfase, insluitende die stemdatums, sal in die Steminstruksie- en -proseduredokument, sowel as op GEMS se webtuiste, uiteengesit word.
Die name van die verkose trustees sal op 30 Junie 2010 op die Algemene Jaarvergadering van Lede bekendgemaak word.
Enige persoon wat die Lede wil verkies, maar wat nie self 'n Hooflid is nie; en Enige persoon wat 'n materiële verbintenis het met enige persoon wat deur die Fonds gekontrakteer is, of in die proses van 'n tender vir die Fonds is om enige administratiewe, makelaars-, bestuurde gesondheidsorg- of ander dienste te lewer, hetsy alleen of met of via 'n beheermaatskappy, filiaal, gesamentlike onderneming of medewerker.
Die Raad van Trustees het 'n belangrike verantwoordelikheid om na die Fonds se administratiewe en finansiële sake om te sien en om dit in die beste belang van die Fondslede te doen. Dit is derhalwe belangrik dat lede daarna streef om trustees te verkies wat eerlik is en oor die nodige vaardighede en ondervinding beskik om hul pligte as trustees na te kom, aangesien hulle al die lede van die Fonds verteenwoordig.
Dissipline: Om ywerig na die sake van die Fonds om te sien en om toegewyd daaraan te wees om gedrag te openbaar wat algemeen as geskik en van pas erken word.
Deursigtig: Om besluite met eerlikheid en integriteit te neem en om enige persoonlike gewin of voordeel in besluite omtrent die bestuur van die Fonds te vermy.
Onafhanklik: Om in die beste belang van die lede op te tree, om belangebotsing te vermy en besluite objektief te neem sonder om deur buitepartye gelei of beïnvloed te word.
Aanspreeklik: Om nie van verantwoordelikhede afstand te doen nie en om te verseker dat verslaggewing alle sake van die Fonds akkuraat en eerlik dek.
Verantwoordelik: Om groter sorg aan die dag te lê wanneer Fondssake behartig word as wanneer trustees hul eie sake behartig. Om die nodige vaardighede en kennis te verkry om pligte as trustees na te kom. Om die vertroulikheid van lidinligting te beskerm.
Regverdig: Om alle begunstigdes van die Fonds gelyk en onpartydig te behandel.
Maatskaplik verantwoordelik: Om ingelig en simpatiek omtrent maatskaplike aangeleenthede te wees. Om deur hoë etiese standaarde gelei te word.
Naam en Van van die BENOEMDE (SKRYF ASSEBLIEF NAAM IN BLOKLETTERS) om die pos van Trustee op die Raad van Trustees van die Mediese Fonds vir Staatsamptenare, ingevolge Reël 19 van die Fondsreëls, te beklee.
Ek, die ondergetekende, GEMS-lidmaatskapnommer verklaar AANVAARDING van benoeming om as 'n kandidaat te staan vir verkiesing tot die Raad van Trustees van die Mediese Fonds vir Staatsamptenare, ingevolge Reël 19 van die Fondsreëls. Ek verklaar voorts dat ek ingevolge die Fondsreëls nie gediskwalifiseer is om 'n Trustee te word nie.
Hierdie vorm moet op beide kante volledig ingevul word om die Kiesbeampte teen nie later as die sperdatum vir benoemings op 9 April 2010 te bereik nie.
Hierdie vorm moet op beide kante volledig ingevul word en moet die Kiesbeampte teen nie later as die sperdatum vir benoemings op 9 April 2010 bereik nie.
<fn>(527201092929 AM) Afrikaans Maternity Programme.txt</fn>
ondersteuning, opvoeding en advies deur in jou lewe gebruik te maak. Die gevallebestuurder sal kontak alle stadia van jou swangerskap, bevalling en die met jou behou na jou hospitaaltoelating en die geboorte van tydperk na die geboorte te voorsien. jou baba. Die doelwit is om voortgesette advies en inligting tydens vroeë ouerskap te bied.
n GEMS-boek oor swangerskap, geboorte en vroeë ouerskap wanneer jy vir die Kraamprogram registreer. 'n Kraamsak wat in jou derde trimester aan jou gestuur sal word. Gratis toegang tot alle dienste wat deur die Kraamprogram gebied word. Inligting wat jou in staat sal stel om die voordele te verstaan wat GEMS jou tydens jou swangerskap en na die geboorte van jou baba bied.
Advies omtrent die voordele wat tydens jou bevalling deur GEMS gedek sal word, en ander alternatiewe tot jou beskikking. Toegang tot gesondheidsorginligting wat jou in staat sal stel om saam met jou vroedvrou of dokter besluite omtrent jou gesondheids- en geboortekeuses te neem. Magtiging vir jou toelating tot die hospitaal/kraamfasiliteit van jou keuse. Telefoniese advies en ondersteuning indien jy probleme tydens die eerste paar weke van ouerskap ondervind.
Om toegang tot hierdie voordele te verkry, moet jy eers vir die program registreer deur die ingeslote inskrywingsvorm in te vul en dit na 0861 00 4367 te faks, of dit aan enquiries@gems.gov.za te e-pos. Jy kan ook die vorm na GEMS se Kraamprogram pos by Privaatsak X782, Kaapstad 8000.
LET WEL: Om die voordele te kan geniet, is dit verpligtend om vir die program in te skryf.
Om jou omtrent dinge soos jou dieet, oefening, geringe ongerief tydens swangerskap, tuisgeboorte, self-medisering en borsvoeding te adviseer.
Om jou te bemagtig oor hoe om na jouself tydens swangerskap, die bevalling en ná die geboorte om te sien.
As jou baba om enige rede tot die neonatale eenheid toegelaat word, sal die gevallebestuurder jou baba se vordering monitor deur die hospitaal te kontak.
Die gevallebestuurder sal ook daar wees om jou en jou baba tot en met die nageboortelike ondersoek te ondersteun.
Die gevallebestuurder kan jou na geskikte hulpbronne, waaronder vroedvroue, dokters, spesialiste, hospitale, geboorte-eenhede en ondersteuningsgroepe in Suid-Afrika verwys.
<fn>(54201091637 AM) NIMAS_Appli. FormAfr_03.05.2010.txt</fn>
A VOORDEELOPSIESMerk asseblief die toepaslike blokkie met 'n "X". Kies slegs een voordeelopsie op die lys hieronder.
Enige huidige afhanklike wat nie in hierdie aansoek ingesluit word nie se toekomstige aansoek sal onderhewig wees aan uitsluitings van voordele op voorafbestaande toestande. 'n Drie-maande algemene wagperiode sal ook van toepassing wees op die afhanklike se lidmaatskap. Verskaf asseblief bewyse van wetlike verantwoordelikheid vir gesinssorg en finansiële verantwoordelikheid van enige afhanklikes buiten u gade/metgesel en kinders.
Indien u of u afhanklikes voorheen aan 'n mediese skema behoort het, heg asseblief sertifikate van lidmaatskap aan en verskaf besonderhede hieronder.
Het u op u vorige mediese skema aan 'n mediese spaarplan bygedra?
Is 'n boete vir laat aansluiting van u vorige mediese skema op u of enige van u begunstigdes opgelê?
Is enige wagperiodes op u of enige van u begunstigdes opgelê toe u by u vorige mediese skema aangesluit het?
Geen hooflid of afhanklike mag aan meer as een geregistreerde mediese skema behoort nie.
Algemene en toestandspesifieke (voorafbestaande toestande) wagperiodes sal toegepas word in ooreenstemming met die Wet op Mediese Skemas.
Verskaf asseblief lidmaatskapsertifikate van al die bogenoemde vorige mediese skemas. Indien lidmaatskapsertifikate nie aangeheg is nie, sal 'n boete van laat aansluiting en wagperiodes ingestel word in ooreenstemming met die Wet op Mediese Skemas.
Sou u na 1 Januarie van 'n jaar aansluit, sal u voordeelperke op 'n pro rata basis in die eerste jaar van lidmaatskap toegepas word.
Verskaf asseblief 'n gesertifiseerde afskrif van u of u afhanklikes se identiteitsdokument/e of paspoort/e saam met hierdie aansoek sodat NIMAS u identiteit kan bevestig asook vir oudit vereistes.
Alle afdelings hieronder moet deur die aansoeker voltooi word. Die vrae het betrekking op almal vir wie daar om lidmaatskap aansoek gedoen word.
Het u of u afhanklikes in die afgelope 12 maande mediese advies, diagnose, behandeling of sorg vir enige van die onderstaande toestande ontvang?
KARDIO VASKuLêRE STELSEL Borspyn/angina; hartaanval; hartklep gebrek; rumatiekkoors; hoë bloeddruk hipertensie; hoë cholesterol; hartgeruis; bloedomloop of sirkulatoriese probleme/versteurings; spatare; diep veneuse trombose DVT of enige ander hart- of sirkulatoriese probleme?
RESPIRATORIESE STELSEL Asma; moeilike asemhaling; brongospasma; tuberkulose TB; uithoes van bloed; emfiseem; pneumonie/ longontsteking; sistiese fibrose; phthisis; chroniese brongitis; kortasem of ander asemhalings probleme?
BLAAS EN NIERE Bloed in urine; nierversaking; polysistiese niere; nier of blaasinfeksies; nierverwydering nefrektomie; nierstene; abnormale nier of uriene toetse; urinêre inkontinensie of enige ander blaas of nier probleme?
REPRODuKTIEwE STELSEL Endometriose; infertiliteit; ovariële siste; histerektomie; abnormale menstruele bloeding; abnormale pap smeer; laserbehandeling;servikale en/of bors biopsies; bors fibro-adenose;laparoskopië;hormoon-vervangingsterapie HVT; prostaatinfeksies of chirurgie; prostaat vergroting of enige ander voortplantings probleme?
SPySVERTERING STELSEL Duodenale ulkusse; gastriese ulkusse; peptiese ulkusse; hiatus hernia diafragma breuk; kolon probleme; Crohn se siekte; ulseratiewe kolitis; galblaas probleme; lewer probleme of enige ander probleme van die spysverteringstelsel?
OOR, NEuS EN KEEL Doofheid; oorinfeksies; sinus probleme; neus chirurgie; keel chirurgie; ortodontiese behandeling; tandheelkundige chirurgie; spraak probleme; haaslip; gesplete verhemelte, slaapapnee of enige ander oor, neus of keel probleme?
OË Blindheid gedeeltelik of algeheel; oogchirurgie; lensinplanting; katarakte; gloukoom; retinitis pigmentosa; retinale loslating; visuele probleme of enige ander oog probleme?
ENDOKRIENE STELSEL Diabetes mellitus, diabetes insipidus "suiker in die bloed"; onderaktiewe skildklier; ooraktiewe skildlier; skildklierchirurgie; Cushing sindroom; Addison se siekte; pituitêre klier probleme of enige ander klier probleme?
NEuROLOGIES Epilepsie; beroerte CVO; migraine; breinbeserings; spinale koord beserings; verlamming; serebrale ver-lamming; veelvuldige sklerose MS; verstandelike vertraging; narkolepsie; motorneuron siekte; Parkinson se siekte; Alzheimer se siekte of enige ander neurologiese probleme?
TuMORE EN GROEISELS Benigne of maligne groeisels of tumore, insluitend melanoom; limfklierkanker; leukemie en borskanker of enige ander tumor, groeisels of kanker?
BLOED Bloedkwale of bloedafwykings, bv. bloedarmoede; hemofilie; stollingsfaktor gebreke; plaatjie- of enige ander bloedstollingsprobleme?
BEPLANDE TANDHEELKuNDIGE BEHANDELING Het u of enige van u afhanklikes gedurende die afgelope 12 maande enige gespesialiseerde tandheelkundige werk, insluitend ortodonsie onder algemene narkose ondergaan, of beplan u of enige van u afhanklikes om binne die volgende 12 maande enige gespesialiseerde tandheelkundige werk insluitend ortodonsie onder algemene narkose te ondergaan?
GEVAARLIKE TyDVERDRywE Beoefen u of enige van u afhanklikes 'n gevaarlike sport of beroep, bv. renjaag, brugspring, lugduik, mikroligte vlieg of enige ander gevaarlike tydverdrywe?
SwANGERSKAP Is u of enige van u afhanklikes huidiglik swanger Indien "ja", wat is die verwagte geboortedatum?
MOTORVOERTuIG- ONGELuKKE Was u of enige van u afhanklikes ooit in 'n motorvoertuigongeluk MVO betrokke dit sluit ook kleiner beserings in?
FAMILIE GESKIEDENIS Is u ouers of u broers/susters ooit behandel vir diabetes, kanker, beroerte, hartkwale of enige ander ernstige of oorerflike siekte?
HOSPITALISASIE Is u of enige van u afhanklikes gedurende die afgelope 12 maande in die hospitaal opgeneem?
BEHANDELING EN CHIRuRGIE Is u of enige van u afhanklikes bewus van, of ondervind u enige ander toestande/simptome wat dalk mediese/ tandheelkundige ondersoeke, advies of behandeling vereis?
MEDIKASIE Gebruik u of u afhanklikes huidiglik enige medikasie wat nie op die aansoekvorm verskyn nie?
PSIGIATRIE/SIELKuNDE Het u of enige van u afhanklikes behandeling ondergaan asook huidiglik vir depressie, bipolêre gemoeds-versteuring, skisofrenie, angs, paniek- of eetversteuring?
LW: U MIV-status moet nie op hierdie vorm aangedui word nie. Skakel 0861 888 300 om by die MIV/VIGS-program aan te sluit.
Indien u versuim om mediese toestande aan te dui, sal dit lei tot die kansellasie van die gesin se NIMAS lidmaatskap, of geen voordele sal toegestaan word vir enige kostes wat verband hou met hierdie toestande nie.
Indien u "ja" op enige van die vrae op bladsy 2 en 3 geantwoord het, moet u asseblief volledige besonderhede hieronder verskaf. Die vrae het betrekking op die aansoeker en alle afhankikes.
NIMAS behou die reg voor om mediese verslae te versoek wat hierdie aansoek mag beinvloed. Die koste van hierdie mediese verslae sal deur NIMAS gedek word.
Dui asseblief u rekeningbesonderhede hieronder aan om elektroniese terugbetalings te ontvang. U kan enige tyd u besonderhede verander.
Ek magtig NIMAS hiermee om die bydraes verskuldig ten opsigte van my lidmaatskap met NIMAS uit my bankrekening by bogenoemde instansie te onttrek. Dit sal plaasvind op die eerste werksdag van en elke maand totdat ek die lidmaatskap kanselleer deur 30 dae skriftelike kennisgewing te gee, of totdat ek geen bedrae meer verskuldig is aan NIMAS deur my voorafgaande bedanking as 'n lid van NIMAS nie.
Ek verstaan dat geen voordele toegeken sal word totdat die eerste maand se bydrae deur NIMAS ontvang is nie.
Ek verstaan dat in die geval waar een maand se bydrae nie ontvang word nie, voordele tydelik opgeskort sal word.
Ek verstaan dat ek nie geregtig is op enige terugbetaling van bedrae wat deur NIMAS van my rekening verhaal is terwyl hierdie magtiging in plek is nie, indien sodanige bedrae wetlik aan NIMAS verskuldig is.
Ek aanvaar en verstaan hiermee dat indien ek vrywilliglik my lidmaatskap beëindig, ek verantwoordelik sal wees vir enige pro-rata betalings.
Ek aanvaar om enige bankkostes gekoppel aan hierdie debietorder instruksie te betaal.
Ek aanvaar dat die party wat hierdeur gemagtig word om fondse uit my rekening te onttrek nie sy regte aan 'n derde party mag sedeer of oorgee sonder dat ek nie vooraf skriftelik toestemming daartoe gegee het nie. Ek mag ook nie sonder skriftelike toestemming van die gemagtigde party, enige van my verpligtinge kragtens hierdie kontrak/magtiging aan 'n derde party delegeer nie.
Indien ek hierdie instruksie namens 'n vennootskap/trust/geslote korporasie/openbare of publieke maatskapy teken, waarborg ek dat ek gemagtig is om namens die instansie te teken, en dat bewys van sodanige magtigting versoek mag word. Indien ek die magtiging nie onderteken namens 'n instansie nie, doen ek dit in my persoonlike kapasiteit.
Ek benoem hiermee die volgende persoon as my makelaar/tussenganger vir my NIMAS lidmaatskap. Ek verstaan dat hierdie aansoek om lidmaatskap aan NIMAS nie onderworpe is aan makelaar/tussenganger dienste nie en dat ek die reg het om hierdie dienste enige tyd te beëindig.
Ek verstaan dat die aansoeker vir my as die makelaar aangestel het, en ek bewus is dat die aansoeker hierdie dienste enige tyd kan beëindig.
Ek verklaar dat ek 'n geldige kontrak met NIMAS het, dat ek 'n geldige akkreditering met die Raad vir Mediese Skemas het en dat ek geregistreer is met die RFD volgens die FAIS-Wet ten tyde hierdie dokument geteken is. Indien ek nie voldoen aan enige van bogenoemde nie, verstaan ek dat ek geen kommissiebetalings sal ontvang en dat ek nie deur NIMAS erken sal word as 'n geldige makelaar/tussenganger nie.
Ek verklaar dat ek my kontakbesonderhede aan die aansoeker verskaf het, insluitend maar nie beperk tot my naam, fisiese adres, posadres en telefoonnommers nie.
Ek verklaar dat daar aan die aansoeker geen wesenlike wanvoorstelling van enige feite is nie. In die geval van wesenlike wanvoorstelling of onwettige optrede, onderneem ek om alle gelde wat aan my betaal is terug te betaal as gevolg van die wanvoorstelling of optrede.
Ek verklaar dat die aansoeker vertroud is met die inligting versoek in die aansoekvorm en dat alle toepaslike inligting aan die aansoeker voorsien is. Ek verklaar verder dat enige advies of hulp aan die aansoeker onpartydig en in die belang van die aansoeker is. Ek verstaan dat die Skema kommissie betaal, soos uiteengesit in die kontrak tussen myself en NIMAS. Ek verklaar dat hierdie vorm deur die hoofaansoeker geteken is.
Die betaling van kommissie is onderhewig aan 'n geldige kontrak tussen die makelaar en die Skema, sowel as geldige akkreditasie by die Raad vir Mediese Skemas.
Ons sertifiseer hiermee dat hierdie aansoeker 'n bona fide werknemer van die werkgewer is en erken ons aanspreeklikheid vir alle bedrae verskuldig aan NIMAS met betrekking tot hierdie aansoek. Ons bevestig verder dat die werknemer nie betrokke is by aktiwiteite met 'n abnormale hoë risiko vir beserings nie (bv. vlieënier, ens.).
Ek doen hiermee aansoek om lidmaatskap van NIMAS, en onderneem om myself vertroud te maak met die Reëls van die Skema wat van tyd tot tyd sal verander,'n afskrif daarvan, asook wysigings, sal op versoek van NIMAS se kantore beskikbaar wees. Ek verklaar dat die inligting verskaf op hierdie dokument na die beste van my kennis in alle opsigte korrek en volledig is. Indien enige van die besonderhede doelbewus verkeerd of onvolledig is, stem ek in om alle voordele van NIMAS te verbeur en om alle bedrae wat deur NIMAS namens my betaal is, terug te betaal.
Ek verstaan dat, met voorafbestaande toestande, 'n toestand-spesifieke wagperiode opgelê mag word. Boonop mag 'n algemene wagperiode vir ander toestande/ prosedures opgelê word.
Ek magtig enige diensverskaffer om die mediese geskiedenis en die aard van enige behandeling wat in die verlede of huidiglik deur my of my afhanklikes ontvang is aan NIMAS bekend te maak indien die Skema dit versoek. Ek stel die Skema vry van enige verantwoordelikheid wat betref die voorsiening van vertroulike inligting wat betrekking het op my en my afhanklikes, aan 'n gekontrakteerde derde party vir enige rede wat die Skema as voldoende beskou.
Ek aanvaar dat ek ten alle tye persoonlik aanspreeklik sal wees vir alle bedrae wat NIMAS namens my uitbetaal, wat dan van my verhaal sal word kragtens die Grondwet en Reëls van NIMAS. Ek aanvaar verder my borgstelling vir bydraes betaalbaar met betrekking tot my lidmaatskap deur my werkgewer volgens my diensvoorwaardes. Ek aanvaar ook volle aanspreeklikheid vir bydraes betaalbaar waar my werkgewer nie verantwoordelikheid aanvaar het vir sodanige kondisies volgens my diensvoorwaardes nie.
Ek magtig NIMAS om enige kredietverwysings met betrekking tot hierdie aansoek te bekom, waar nodig.
Ek onderneem om NIMAS persoonlik skriftelik in kennis te stel van enige verandering in my woon- en posadres terwyl ek 'n lid is en na die beëindiging van my lidmaatskap, solank ek geld aan NIMAS verskuldig mag wees as gevolg van eise wat verwerk is na die beëindiging van my diens/lidmaatskap. Ek onderneem ook om my lidmaatskapkaart/e onmiddellik na die beëindiging van my lidmaatskap vir kansellasie terug te besorg. Indien ek enige bedrae verskuldig aan NIMAS nie betaal nie, aanvaar ek dat NIMAS my aan hul Kredietburo kan oorhandig.
Ek onderneem hiermee om binne 30 dae vir NIMAS in kennis te stel oor enige veranderinge in die stand van my gesin of hul gesondheid.
Ek gee hiermee toestemming dat alle gesprekke met die Skema opgeneem mag word vir oudit doeleindes.
Indien ek bygestaan is in die voltooiing van hierdie aansoekvorm, vrywaar ek deur my handtekening, enige sodanige persoon van enige gevolge wat uit hul bystand mag ontstaan, behalwe in die geval van kwaadwillige optrede en op voorwaarde dat indien die hulp deur 'n geakkrediteerde gesondheidsorgmakelaar voorsien is, die makelaar voldoen aan alle statutêre vereistes.
Ek, die ondergetekende, erken hiermee dat in my keuse om 'n lid van NIMAS te word en in die kies van die toepaslike voordeelopsie, dat ek uitsluitlik staatgemaak het op feitelike en objektiewe inligting wat deur die toepaslike werknemer/s van NIMAS aan my voorsien is en dat ek my eie onafhanklike keuse gemaak het om 'n lid van NIMAS te word en nie deur aanbevelings, leiding of voorstelle van enige werknemer van NIMAS beïnvloed is nie. Ek verklaar hiermee dat ek myself vertroud gemaak het met die voordele van elke opsie en dat ek my opsie keuse dienooreenkomstig uitgeoefen het.
Indien ek nie 'n privaataansoeker is nie, stem ek in dat alle bedrae wat ek aan NIMAS verskuldig is, kragtens die Reëls, deur NIMAS deur my werkgewer verhaal mag word en ek magtig hiermee my werkgewer om sodanige bedrae van my besoldiging of enige ander geldbedrae wat deur die werkgewer aan my verskuldig is, af te trek.
b aanvaar ek dat my lidmaatskap tydelik opgeskort mag word tot die eerste betaling ontvang word.
NIMAS verklaar dat lede se persoonlike besonderhede en mediese inligting (ontvang van gesondheidsorgverskaffers met uitdruklike toestemming van die lid) vertroulik gehou sal word.
Lede se persoonlike- en gesondheidsinligting sal nie gebruik word vir die doel van verwante maatskaplike besigheid, of vir handelverkopings nie.
NIMAS se inligting word op 'n beveiligde databasis gehou. Alle data word van die administrateur na die gekontrakteerde derde partye oorgedra met beveiligde FTP-tegnologie, wat die vertroulikheid van enige persoonlike- en gesondheidsinligting verseker.
NIMAS het aan sy personeel en gekontrakteerde derde partye toegang gegee tot begunstigdes se persoonlike- en gesondheidsinligting, met die doel om alle NIMAS begunstigdes se mediese toestande en gesondheid effektief te kan bestuur.
NIMAS en gekontrakteerde derde partye sal die mediese/gesondheids/diagnose/prosedure inligting gebruik vir die volgende: verwerking en onderhoud van lidmaatskapbesonderhede; terugbetaling van eise; bepaling van lid se reg aan voordele en risikobestuur praktyk. Risikobestuur praktyke sluit die volgende in: MIV/VIGS, siekte, medisyne, hospitaal en kliniese risikobestuur.
NIMAS verseker enige aansoeker en hul begunstigdes dat alle personeel en gekontrakteerde derde partye gebind is deur vertroulikheidsooreenkomste. In die geval van 'n vertroulikheidsbreuk, neem NIMAS verantwoordelikheid en die breuk sal behandel word volgens die Skema se interne protokol.
<fn>(712201041932 PM) Member newsletter Q2 afrikaans.txt</fn>
Die winter is hier en ons het die geleentheid om na te dink, te hersien en te vernuwe. Verandering mag dalk ongemaklik wees, maar dis sonder twyfel ook propvol wonderlike geleenthede.
Een so 'n verandering is die verkiesing van die nuwe GEMS-lidtrustees. Drie verkose trustees wat die Fonds gedien het se termyn kom in Julie tot 'n einde. Ons wil graag vir mnr. Marthinus Brand, mnr. Adriaan van Wyk en me. Kgomotso Kgang bedank vir die waardevolle bydrae wat hulle gemaak het en die toewyding waarmee hulle verseker het dat die belange van alle GEMS-lede beskerm word. As stigter-trustees van 'n groot, baanbrekende mediese fonds het hulle 'n grondslagrol gespeel, nie net in GEMS se geskiedenis nie, maar ook in die geskiedenis van gesondheidsorgbefondsing binne Suid-Afrika. Ons wil ook hierdie geleentheid gebruik om vir me. Vuyelwa Vumendlini te bedank vir die rol wat sy as trustee en adjunkvoorsitter van die Raad gespeel het. Me. Vumendlini, 'n werkgewer-aangestelde trustee, verlaat die Raad om 'n nuwe pos as Senior Raadgewer by die Wêreldbank in Amerika te vul. Ons wil die nuutverkose en aangestelde trustees wat in Julie 2010 die tuig opneem hartlik verwelkom.
Nog 'n positiewe verandering is die begin van die era van ingeligte gesondheidsorg-verbruikers. Dit is ons doelwit by GEMS om te verseker dat al ons lede hierdie konsep ten volle aangryp. Ons vergeet nie waarom mense by 'n mediese fonds aansluit nie en ons doelwit is om te verseker dat ons lede ten minste ontvang waarop hulle geregtig is: toeganklike, bekostigbare gesondheidsorg van 'n hoë gehalte.
Lees asseblief ons spesiale artikel in hierdie uitgawe van Facets oor hoe belangrik dit is om met jou dokter te onderhandel. Daar is ook 'n spesiale artikel oor diabetes en 'n herinnering dat jy jou glukosevlakke kan laat toets op een van GEMS se welstand-siftingstoetsdae wat in jou departement gehou word - wees asseblief op die uitkyk hiervoor. Hierdie dae is 'n wonderlike geleentheid om beheer te neem oor jou gesondheid sonder om geld te bestee of om jou werkplek te verlaat.
Diegene wat "e-bevoeg" is sal ons Webslim-artikel geniet deur vas te stel hoe om die Friends of GEMS-diens op DotMobi te gebruik. In hierdie uitgawe is daar ook 'n artikel oor MIV/Vigs en veelvoudige middelweerstandige Tuberkulose, 'n gesondheidsorgbedreiging wat ernstig opgeneem moet word.
Dis winter, dis koud en jy het dalk al klaar griepagtige simptome, maar moenie moed verloor nie! Jy het GEMS aan jou kant om jou fiks en gesond te hou.
Volgens GEMS se aangewese diensverskaffer vir MIV/Vigs-bestuur, Aid for Aids (AfA), leef ongeveer 5,8 miljoen mense met MIV/Vigs in Suid-Afrika en Tuberkulose (TB) is die mees algemene infeksie by MIV-positiewe mense in hierdie land. Deur die siekte, die kliniese ingrypings wat toepaslik is vir behandeling én maniere om voort te gaan met antiretrovirale middels of hoogs aktiewe antiretrovirale-terapie (HAART) te verstaan, sal begunstigdes in staat wees om op 'n gesonde wyse met MIV/Vigs saam te leef.
n Persoon kan met aktiewe of onaktiewe TB besmet word. Aktiewe TB beteken die kieme vermenigvuldig en veroorsaak siekte in die liggaam. Mense met aktiewe TB kan kieme na ander mense oordra deur te hoes of te spoeg. Onaktiewe TB beteken die liggaam hou die infeksie suksesvol in bedwang. Baie mense in Suid-Afrika het onaktiewe TB na vorige blootstelling aan die bakterieë. Mense met hierdie soort TB voel goed, het geen simptome nie en kan nie die siekte na ander oordra nie. Wanneer die immuniteitstelsel in gevaar gestel word deur 'n infeksie soos MIV/Vigs, kan onaktiewe TB aktief word. MIV-besmette mense loop die risiko om nuwe TB-infeksies te ontwikkel en die onaktiewe TB te heraktiveer, wat vinnig ontwikkel en deur die hele liggaam versprei.
Algemene simptome van TB sluit in: borspyn, chroniese nat hoes en kortasem vir twee weke of langer. Hierdie tekens kom nie altyd by alle mense voor nie. Die enigste aanduiding is chroniese moegheid, erge nagsweet en onverklaarbare dramatiese gewigsverlies. TB-behandeling Spreek jou dokter: Jou dokter sal 'n volledige fisieke ondersoek en 'n speekselondersoek doen. Soms word X-strale van die borskas geneem en/of bloedtoetse gedoen om TB te diagnoseer. Sodra die diagnose bevestig is, sal drie verskillende anti-TB-medikasies toegedien word as deel van die TB-behandeling.
MDR-TB kom voor wanneer TB-kieme weerstand opbou teen ten minste twee van die gebruiklike middels waarmee eerste keer-TB behandel word. Dit beteken dat die TB-behandeling slegs gedeeltelik doeltreffend sal wees of glad nie werk nie. MDR-TB word veroorsaak deur onvoldoende of gedeeltelike behandeling weens TB-middels wat nie reg geneem is nie. Vandaar die behoefte aan DOTS - om seker te maak dat pasiënte behandel word en dat oordrag voorkom word.
MDR-TB is baie moeiliker om te behandel en behels langdurige behandeling met verskeie middels, waarvan sommige onaangename newe-effekte het.
TB-middels kan tesame met antiretrovirale middels (ARV's) toegedien word, maar gewoonlik word dokters aanbeveel om TB eerste te behandel voor daar met antiretrovirale terapie (ART) begin word. Die soort ARV's wat in die teenwoordigheid van TB begin word kan anders wees, omdat TB-middels en ARV's mekaar kan beïnvloed en die newe-effekte kan vererger. Dokters is opgelei om hierdie gevalle te hanteer. Dit is belangrik dat behandelingsdosisse gevolg word en dat die volledige kursus TB-behandeling voltooi word. Deur ARV's reg te neem en nie dosisse oor te slaan nie, kan die CD4-telling van die MIV-positiewe pasiënte verbeter en die risiko om vir 'n tweede keer met TB besmet te word, aansienlik afneem.
n Doeltreffende en volhoubare plan van aksie is om gesond te bly en positief ingestel te wees, deur te weet watter opportunistiese infeksies 'n MIV-positiewe persoon voor vatbaar is en hoe om dit te voorkom.
Skakel AfA by 0860 100 646 vir nadere besonderhede of sluit by die vertroulike MIV/Vigs-siektebeheerprogram aan.
TB is 'n VMV-toestand, en die Fonds sal vir die diagnose betaal. Jy moet egter jou TB-behandeling by staatsfasiliteite ontvang.
Kombinasie-behandeling word vir ten minste 6 maande gegee. Die aanbevole benadering vir behandeling in Suid-Afrika staan bekend as direk waargeneemde behandeling, kort kursus (DOTS). Die TB-medikasie moet presies volgens voorskrif geneem word, of dit gaan nie effektief wees nie en die TB-kieme kan weerstand daarteen opbou.
Die verhouding tussen pasiënte en gesondheidsorgverskaffers behoort op wedersydse vertroue gegrond te wees. Vir hierdie doel is daar 'n stel etiese en professionele reëls wat gesondheidsorgverskaffers moet volg.
Die Departement van Gesondheid het 'n Handves van Pasiënteregte ontwikkel wat jou, as pasiënt, van jou regte en verantwoordelikhede inlig.
Almal het die reg om volledige en noukeurige inligting rakende die aard van hul siekte, diagnostiese prosedure, voorgestelde behandeling, die risiko wat met die behandeling meegaan en die koste daaraan verbonde, te ontvang. Dit is jou reg om hierdie inligting ten volle te verstaan.
Dit is die pasiënt se verantwoordelikheid om na sy of haar eie gesondheid om te sien; om tersaaklike en noukeurige inligting aan die gesondheidsorgverskaffer oor te dra; om navraag te doen na die verwante behandelings- en/of rehabilitasiekoste en om te sorg dat betaling geskied.
Moenie bang wees om jou gesondheidsorgverskaffer soveel moontlik vrae te vra nie, om te verseker dat jy alles verstaan en tevrede is met die behandeling en koste. Dit is beide jou reg en jou verantwoordelikheid. Jy verminder toekomstige spanning en moontlike misverstande deur vrae te vra voor die behandeling begin. Vra of jou diensverskaffer Fondstariewe gaan hef, en indien nie, presies hoeveel hulle gaan hef (sien Onthou vir nadere besonderhede oor Fondstariewe). Kry 'n tweede mening as jy nie tevrede is met die antwoorde wat jy ontvang nie.
As jy ontevrede is met die diens wat jy ontvang, praat met die betrokke gesondheidsorgverskaffer. As die saak nie opgelos word nie, het jy die reg om te kla en jou klagte te laat ondersoek, ongeag of dit oor onbehoorlike gedrag en of dit oor buitensporige tariewe handel. Jy kan ook 'n klagte lê by die RGBSA (vir meeste gesondheidsorgverskaffers), die Suid-Afrikaanse Verpleegkundige Raad (as dit met individuele verpleegpersoneel verband hou), die Hospitaalvereniging van Suid-Afrika (vir privaathospitale), Raad vir Aanvullende Gesondheidsberoepe in Suid-Afrika (as dit met homeopate, maatskaplike werkers, ens. verband hou) of die kliniek-/hospitaalbestuurder van 'n openbare fasiliteit. Kontakbesonderhede vir al hierdie instellings kan by www.hpcsa.co.za gevind word.
volle sal betaal, indien jy Fondsreëls en -prosesse, asook die bepalings van die Wet op Mediese Fondse volg.
Diabetes is 'n chroniese siekte waar jou liggaam nie in staat is om suiker- of glukosevlakke te reguleer nie.
Vir siftingstoetsdoeleindes kan jy jou bloedglukosevlakke op GEMS se welstand-siftingstoetsdae, wat landwyd by verskeie staatsdepartemente gehou word, laat nagaan.
Doen navraag oor GEMS se volgende welstand-siftingstoetsdae wat by jou departement gehou word by jou menslike hulpbronne-praktisyn (HR).
Diabete behoort hulle glukosevlakke self te monitor en hulle aptekers en/of algemene praktisyns (AP's) gereeld te raadpleeg. Jou algemene praktisyn sal jou raad gee oor hoe gereeld hierdie konsultasies en glukosetoetsing nodig is.
Jou diabetesmedikasie sal slegs vanuit die regte voordeel befonds word as jy by die GEMS-medisynebeheerprogram geregistreer is. Dit is noodsaaklik om seker te maak dat jy by hierdie program geregistreer is. Die GEMS-medisynebeheerprogram verseker dat jou medikasie strook met die mees koste-effektiewe, klinies geskikte en bewese riglyne, soos in die Fondsreëls, protokols en voorskriflyste uiteengesit. Jou dokter sal moontlik 'n motivering moet verskaf, indien voorgeskrewe medikasie buite hierdie riglyne val. As jou dokter medikasie versoek terwyl 'n meer koste-effektiewe alternatief beskikbaar is, of medikasie wat nie op die voorskriflyste is nie, sal beide jy en jou dokter in kennis gestel word dat 'n motivering benodig word. As jy kies om nie die alternatief wat aan jou gebied word te gebruik nie, of die motivering is nie suksesvol nie, sal jy in kennis gestel word en aanspreeklik wees vir 'n medebetaling. GEMS se diabetes-siektebeheerprogram vervang nie die dokter se kliniese beheer van die siekte nie. Die doelwit van hierdie program is om bykomende omvattende advies en inligting te bied om welstand te bevorder. Die program streef ook daarna om die risiko vir kort- en langtermyn komplikasies te verlaag, en pasiënte se lewensgehalte te verbeter. Die program bemagtig diabete om hulle toestand koste-effektief te beheer. Die GEMS-span sal jou rakende hierdie diens kontak sodra jy as 'n diabeet op GEMS se medisynebeheerprogram geregistreer is.
Aansoekvorms vir GEMS se medisynebeheerprogram is by www.gems.gov.za en via die Inbelsentrum (0860 00 4367) beskikbaar. Chroniese medikasie word via die Fonds se chroniese ADV (Medipost-apteek) verkry.
Die GEMS-Gesondheidslyn is 'n handige diens wat aan alle lede beskikbaar is. Dit is 'n gratis, vertroulike telefoniese gesondheidsadvies-diens vir jou gerief, wat deur ervare geregistreerde verpleegpersoneel beman word. Hierdie verpleegpersoneel verskaf onmiddellike inligting rakende jou simptome en maniere om gesond te leef met diabetes.
Onthou om voorafmagtiging te verkry voor hospitalisering wat met diabetes verband hou. Dit kan deur jou, jou dokter of die hospitaal gedoen word. Kontak ons by 0860 00 4367 vir 'n voorafmagtigingsversoek.
GEMS verstaan dat dit jou prioriteit is om jou diabetes te beheer en is daartoe verbind om jou die beste moontlike ondersteuning te bied om jou gesondheidsdoelwitte te bereik.
Wanneer jy aan die Sapphire- of Beryl-opsies behoort, moet jy gesondheidsorgverskaffers wat deel is van die GEMS-netwerk besoek. Hierdie netwerk bied jou toegang tot toegewyde gesondheidsorgverskaffers in jou omgewing. Meer as 10 000 algemene praktisyns, tandartse, oogkundiges en apteke maak nou deel uit van GEMS se Sapphire- en Beryl-netwerk. Jy vermy heffings en medebetalings, en jy ontvang gehaltesorg, wanneer jy 'n gesondheidsorgverskaffer uit die GEMS-netwerk besoek. 'n Netwerkverskaffer word maklik uitgeken deur die GEMS-netwerkkennisgewing in die spreekkamer.
Jou netwerk-AP is die ko.rdineerder van jou sorg en verwys jou vir patologie, mediese tegnologie en spesialiskonsultasies. Maak altyd seker dat jy 'n netwerk-AP gebruik om doeltreffende uitvoering van verdere gesondheidsorgdienste te verseker.
Dienste wat vrywillig van 'n verskaffer wat nie op die netwerk is nie verkry is, wanneer dit nie 'n noodgeval is nie, sal slegs tot die beskikbare voordeleperk betaal word, waarna daar geen eise betaal sal word nie.
As jou AP nie deel is van die GEMS-netwerk nie, of as daar nie 'n AP binne 10 km van jou is nie, vra asseblief jou plaaslike AP om ons te kontak sodat ons hom/haar op die verskaffersnetwerk kan registreer. Jy kan ons ook kontak by 0860 00 4367 vir bystand.
As jy 'n spesialis moet sien, sal jy eers jou netwerk-AP moet raadpleeg sodat hy/sy jou na 'n spesialis kan verwys. Jou AP sal die nodige reëlings tref, die betrokke voorafmagtiging verkry en jou 'n spesialisverwysingsvorm gee. As jy nie deur 'n AP na jou spesialis verwys is nie, sal jou spesialiskonsultasie nie betaal word nie en sal jy verantwoordelik wees vir die rekening.
By GEMS is ons doelwit om uitstekende, knap en koste-effektiewe gesondheidsorgdienste aan jou en jou gesin te verskaf. Die GEMS-netwerk help ons om dit te doen!
Besoek ons webtuiste by www.gems.gov.za en kliek op die GEMS-netwerklogo. Gebruik Friends of GEMS se SMS-diens deur 'n SMS na 33489 te stuur met jou lidmaatskapnommer, ligging en die diensverskaffer waarna jy soek (AP, tandarts), en ons sal jou dadelik antwoord met die besonderhede van ten minste drie geskikte diensverskaffers in jou omgewing.
Hierdie diens kos R1.50 per SMS.
Die mees doeltreffende manier by verre om griep te voorkom, is om jaarliks daarteen ingeënt te word.
jou hande en moenijou neus, oë of mond raak Was gereeld e onnodig aan nie.
jou n openbare plekke te raak nie - Probeer om nie aan voorwerpe rondom isoos binne-in 'n hyser, of jou hoesende kollega se pen of rekenaarmuis, ens.
lang tye naby mense met verkoue en griep om Vermy nabye kontak en blootstelling te verminder. Die ontkiemingstyd van verkoue of griep is een tot vier dae en die aansteeklike tydperk is sewe dae of langer, maar dit is die beste om enigeen met griep vir ten minste 'n week te vermy. Een besmette persoon in 'n hyser, bus, vliegtuig of skool kan almal redelik vinnig aansteek.
Neem vitamiene A en C, of 'n betakaroteen-aanvulling om die binneste slymlaag van die asemhalingskanaal te beskerm.
Hou op rook. Mense wat rook is meer vatbaar vir griepkomplikasies.
Die PGR-databasis bevat jou mediese rekords wat op jou eisgeskiedenis gebaseer is. Jy kan nou 'n PGR via die GEMS-webtuiste versoek en die inligting met jou gesondheidsorgverskaffer deel, as jy wil. Hou in gedagte dat die rekord slegs gesondheids- en eisinligting bevat wat deur GEMS hanteer is.
Bygewerkte geskiedenis van eise.
Mediese geskiedenis, insluitende chroniese toestande en allergieë.
MIV/Vigs-inligting is nie in die PGR ingesluit nie.
Jou gesin is dalk nie almal saam wanneer 'n ramp tref nie, dus is dit belangrik om vooruit te beplan en af te spreek hoe julle mekaar gaan kontak, hoe en waar julle gaan ontmoet en wat julle gaan doen in 'n noodgeval.
Dit is belangrik dat lede hulle afhanklikes se ID-nommers aan die Fonds verskaf. Ons benodig hierdie inligting om eise korrek te betaal en om ons lede se rekords altyd volledig en op datum te hou. Stuur asseblief kopieë van jou afhanklikes se geboortesertifikate of ID-dokumente deur dit te pos aan Premium Management, Privaatsak X782, Kaapstad 8000 of deur dit na 0861004367 te faks. Jy kan ook 'n e-pos na enquiries@gems.gov.za stuur.
n Noodgeval kan veroorsaak dat jy nie namens jouself kan praat nie. In so 'n geval benodig jy die telefoonnommer van iemand wat gebel kan word. Berg hierdie nommers as "ICE" (In Case of Emergency) op jou selfoon, want noodpersoneel sal jou ICE-nommers op jou selfoon nagaan om met iemand wat jou ken in aanraking te kom. Stel asseblief die mense wat jy as noodkontakte bygevoeg het daarvan in kennis. Maak seker dat almal in jou gesin weet dat hulle 0800 44 4367 moet skakel. Dit is GEMS se aangewese mediese nood-diensverskaffer, Netcare 911, se nommer vir mediese noodgevalle. Maak seker dat 'n selfoon, kleingeld of 'n voorafbetaalde telefoonkaart beskikbaar is vir hierdie doeleinde.
GEMS het 'n geoutomatiseerde telefoondiens vir gehalte-opnames waaraan jy kan deelneem wanneer jy die GEMS-oproepsentrum skakel.
Wanneer die agent jou oproep beantwoord, sal jy gevra word of jy aan die opname wil deelneem. Dit sal nie meer as 'n oomblik van jou tyd neem nie, maar dit sal ons baie help om 'n uitstekende diens aan jou te lewer.
Dit is jou kans om vir ons te sê as ons nie aan jou verwagtinge voldoen nie, of as jy beïndruk is met ons diens. Ons wil graag van jou hoor!
Jou baba sal van sy of haar geboortedag af geregistreer wees as jy jou lidmaatskaprekord binne 60 dae vanaf geboorte bywerk. Dit is ook op aannemings en die ongelukkige gevalle waar pasgebore babas sterf van toepassing.
As jy jou baba na 60 dae vanaf die geboorte registreer, sal die baba slegs vanaf die eerste dag van die maand waarvoor jy aansoek gedoen het om registrasie, geregistreer wees. Enige eise voor die registrasiedatum sal nie betaal word nie.
GEMS is spesifiek geskep vir Staatsdienswerknemers. Slegs werknemers van die Staatsdiens mag aan GEMS behoort. As jy uit die staatsdiens bedank, moet asseblief nie probeer om jou GEMS-lidmaatskapkaart vir gesondheidsdienste te gebruik nie. Enige eise wat aan jou of 'n gesondheidsorgverskaffer ná jou bedanking betaal word, sal aan GEMS terugbetaal moet word.
Jou lidmaatskapkaart mag slegs deur jou en jou geregistreerde afhanklikes gebruik word. Dit is bedrog om jou lidmaatskapkaart aan enige ander persoon te gee om te gebruik.
GEMS betaal lede se eise teen die Fondstarief, wat die nasionale verwysingspryslys (NVP) se pryse óf 'n alternatiewe tarief wat die Fonds beding het, is. Die NVP-tarief vir 2010 is teen die 2009 NVP-tarief + 7,9 % bepaal. Nie alle gesondheidsorgverskaffers sal hierdie tariewe hef nie. Waar die Fonds 'n tarief met verskaffergroepe (bv. hospitale en patoloë) beding het, is die gesondheidsorgverskaffers verplig om daardie tariewe te hef. Maak seker dat jy weet wat jou gesondheidsorgverskaffer se rekeningbeleid is, want die Fonds sal slegs eise tot die Fondstariefperk betaal en die verskil sal vir jou eie rekening wees (met VMV-voordele in ag genome).
Soos in vorige Facets-uitgawes genoem, werk GEMS daaraan om alle Fonds-dienste teen 2012 aan lede in die taal van hul keuse te verskaf.
Die volgende stap in die vertaalproses is dat jy ons in kennis stel wat jou voorkeurtaal is deur ons Kontaksentrum te skakel, 'n streekkantoor te besoek of by ons veilige lidafdeling op die GEMS-webtuiste vanaf Julie 2010 aan te teken en die kommunikasievoorkeur by te werk.
LW: Maak asseblief seker dat jy die volledige naam, m.a.w. Government Employees Medical Scheme, skryf as jy tjekbetalings aan GEMS maak. Banke aanvaar nie meer tjeks wat aan GEMS uitgemaak is nie.
<fn>(7302010105026 AM) GEMS AR09-10_Afrikaans.txt</fn>
Opening en Verwelkoming a Die Adjunk-voorsitter van die Raad van Trustees, me. Vuyelwa Vumendlini-Schalk, het die vergadering om 10:00 geopen.
c Die Voorsitter van die vergadering het bevestig dat die kworumvereiste van 30 lede ingevolge GEMS se Reël 28.1.3 nagekom is.
f 'n Videoboodskap van die Voorsitter van die Raad van Trustees, prof. Richard Levin, oor die Skema se hoogtepunte in 2008 is aan die vergadering vertoon.
g Die Voorsitter van die vergadering het die Hoofbeampte van die Skema, dr. Eugene Watson, die geleentheid gegee om aan die vergadering verslag te doen oor die bedryfsvertoning van die Skema in die tydperk onder beskouing. Dr. Watson het daarop die uitstaande kenmerke van die Skema se vertoning aan die hand van die goedgekeurde strategiese plan vir 2008 aan die vergadering geskets, asook sleutel-sakeaanwysers en tendense wat in die oorsigtydperk na vore gekom het.
Die voorlegging en goedkeuring van die finansiële jaarstate vir die jaar tot 31 Desember 2008, en iii Die aanstelling van die eksterne ouditeure van die Skema vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009.
b Die vergadering het kennis geneem dat ingevolge die Reëls van die Skema, resolusies op enige algemene jaarvergadering goedgekeur word by wyse van 'n gewone meerderheidstem van al die lede teenwoordig en verteenwoordig deur 'n gevolmagtigde.
cDie Voorsitter het die vergadering ingelig dat die Skema teen die afsnydatum van 19 Junie 2009 207 geldige volmag-aanstellingsvorms van lede ontvang het. Altesame 48 volmagvorms moes weggegooi word omdat dit verkeerde of geen lidmaatskapnommers bevat het, of persone wat nie lede van die Skema is nie as gevolmagtigdes aangewys het.
d Die vergadering het verder kennis geneem dat die lede van die Skema wat deur ander lede aangewys is om namens hulle te stem almal trustees en lede van die Skema se Uitvoerende Bestuurspan is. Die persone wat só aangestel is, het op 23 Junie 2009 op 'n vergadering van die Raad van Trustees aangedui hoe hulle wil stem ten opsigte van elke resolusie wat op die vergadering ter tafel gelê is.
e Nadat elk van die volgende resolusies ter tafel gelê en bespreek is, het die Voorsitter die lede ingelig oor hoe die aangestelde gevolmagtigdes gestem het en die resolusies vir goedkeuring ter tafel gelê.
f Goedkeuring van die Notule van die Tweede Algemene Jaarvergadering van lede gehou op 30 Junie 2008.
Die Voorsitter het lede ingelig dat die Notule van die Tweede Algemene Jaarvergadering van lede wat gehou is op 30 Junie 2008 by die Boardwalk-konferensiesentrum, Port Elizabeth, ingesluit is in die Jaarverslag vir 2008 wat aan lede versprei is en die Notule vir goedkeuring ter tafel gelê.
die Raad van Trustees die konsepnotule van 24 April 2009 oorweeg en die mening uitgespreek het dat dit 'n ware weerspieëling van die verrigtinge op die Skema se Tweede Algemene Jaarvergadering van lede gehou op 30 Junie 2008 was; en lede volgens die volmagvorms wat ontvang is ten gunste van die aanvaarding van die Notule van die TweedeAlgemeneJaarvergaderingvanledegehouop30Junie2008gestemhetas 'nakkurateweerspieëling van die vergadering, terwyl 1 lid buite stemming wou bly.
Die Voorsitter het die notule vir goedkeuring ter tafel gelê.
Die Notule van die Tweede Algemene Jaarvergadering is goedgekeur nadat mnr. Manganyi Abraham voorgestel het dat die vergadering die notule aanvaar. Die voorstel is deur mnr. Nxumalo Themba gesekondeer.
Die Voorsitter van die vergadering het die Skema se finansiële jaarstate vir die jaar tot 31 Desember 2008 vir goedkeuring ter tafel gelê en die vergadering ingelig dat lede voor die vergadering van die geouditeerde verkorte finansiële state voorsien is.
Die eksterne ouditeur van die Skema, mnr. Johann Strauss van die firma SizweNtsaluba VSP, is aan die teenwoordige lede voorgestel en het daarop sy eksterne onafhanklike bevestiging van die inligting verskaf aan lede in die Jaarverslag van die Raad van Trustees vir 2008 aan die vergadering voorgelê. Die eksterne ouditeur het bevestig dat die Skema 'n ongekwalifiseerde ouditverslag vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2008 ontvang het en dat die Skema goed bestuur word.
Die Voorsitter van die vergadering het die aanwesige lede ingelig dat volgens die volmagvorms wat ontvang is, 205 lede ten gunste van die goedkeuring van die Finansiële Jaarstate vir 2008 gestem het, terwyl geen lede teen die aanvaarding van die finansiële state was nie. Twee lede wou buite stemming bly.
Die Voorsitter het aanbeveel dat die vergadering die Skema se Finansiële State vir die jaar tot 31 Desember 2008 aanvaar. Die resolusie is goedgekeur nadat mnr. Elliot Nyathikazi voorgestel het dat die Skema se Finansiële State vir die jaar tot 31 Desember 2008 aanvaar word en die voorstel deur me. Sibongile Nkosi gesekondeer is.
i Die vergadering het kennis geneem dat SizweNtsaluba VSP met ingang van 1 Januarie 2006 deur die Skema se Tussentydse Raad van Trustees aangestel is nadat 'n formele tenderproses in 2005 gevolg is.
Die vergadering het gehoor dat 'n oop tenderproses gevolg is om 'n ouditfirma vir aanstelling as eksterne ouditeure van die Skema vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009 te identifiseer.
Die Voorsitter van die vergadering het die onafhanklike Voorsitter van die Ouditkomitee van die Skema, dr. DP van der Nest, aan die lede van die Skema voorgestel.
Dr. Van der Nest het 'n oorsig van die aankoopproses wat gevolg is aan die vergadering voorgehou en die aanwesige lede ingelig dat SizweNtsaluba VSP by wyse van 'n oop en deursigtige proses vir aanstelling geïdentifiseer is.
Dr. Van der Nest het aanbeveel dat die lede die aanstelling van SizweNtsaluba VSP as die Skema se eksterne ouditeur vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009 goedkeur.
Die Voorsitter van die vergadering het die aanwesige lede ingelig dat 201 lede volgens die volmagvorms wat ontvang is, ten gunste van die goedkeuring van die resolusie rakende die aanstelling van die Skema se eksterne ouditeur vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009 gestem het. Twee lede het teen die aanvaarding van die resolusie gestem en 4 lede wou buite stemming bly.
Die Voorsitter van die vergadering het gevra dat lede die aanstelling van SizweNtsaluba VSP om die finansiële state van die Skema vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009 te oudit, aanvaar, onderworpe aan die voorwaarde dat die Registrateur van Mediese Skemas die aanstelling van die ouditfirma goedkeur. Die resolusie is goedgekeur nadat mnr. Patrick Malatjie voorgestel het dat SizweNtsaluba VSP aangestel word as die Skema se eksterne ouditeur vir die finansiële jaar tot 31 Desember 2009. D
Die Mediese Skema vir Staatswerknemers (GEMS), die grootste beperkte mediese skema in die land, asook algeheel die naasgrootste mediese skema, het 2009 betree as 'n betekenisvol getransformeerde onderneming van drie jaar oud.
Die Skema het in 2009 voortgegaan om te groei en ondanks hierdie voortgesette groei, die suiwer grootte van die onderneming en die uitdagings wat ontstaan het, 'n aantal betekenisvolle prestasies in 2009 behaal. Die Raad van Trustees van GEMS is trots op die vooruitgang wat die Skema gemaak het, die manier waarop die uitdagings wat in 2009 na vore gekom het bestuur is, en hoe die belange van die begunstigdes van GEMS te alle tye beskerm is.
Dit is vir my aangenaam om namens die Raad van Trustees 'n oorsig te gee van die werk wat die Raad in 2009 gedoen het en die Verslag van die Raad vir die tydperk tot 31 Desember 2009 aan die lede van GEMS voor te hou.
Om aan alle staatsdienswerknemers gelyke toegang tot bekostigbare en omvattende gesondheidsorgvoordele te bied.
Visieverklaring n Uitnemende, volhoubare en doeltreffende mediese skema vir alle staatsdienswerknemers.
Die Skema se streng korporatiewe beheerstelsel noodsaak die ontwikkeling van 'n strategiese plan vir die kort en medium termyn wat die sake van die Skema rig en stuur. GEMS se welslae kan toegeskryf word aan die sterkte van sy beheer- en bestuurstrukture, asook die nougesette strategiese beplanning wat gedoen word - gesamentlik het hierdie twee faktore verseker dat GEMS 'n rekord opgebou het van suksesvolle inwerkingstelling van sy strategiese jaarplanne en bereiking van die doelwitte wat daarin gestel is.
Die Raad het sy strategiese beplanning vir 2009 gedoen bewus van die feit dat die Skema ontwikkel het tot 'n volwasse organisasie gekenmerk deur 'n gesonde bedryfsomgewing en streng finansiële bestuurstelsels. Beplanning is gedoen met die oog daarop om GEMS verder te posisioneer as 'n uitnemende, doelteffende en doelmatige mediese skema vir werknemers in die staatsdiens.
Die tema van die Strategiese Plan wat deur die Raad vir 2009 goedgekeur is, was "Toegang tot uitnemende gesondheidsorg wat bekostigbaar en administratief doeltreffend is" en die plan was gemik op die handhawing en verbetering van die bedryfsaspekte van die onderneming. Terselfdertyd moes dit ook die Skema die geleentheid gee om te begin met ondersoeke na die verhoogde voorsiening vir, of bestryding van koste rakende gesondheidsorgdienste wat lede nodig gehad en ontvang het. Die plan was toegespits op die werk wat nodig was om 'n stewige grondslag te lê wat GEMS in 'n gunstige posisie plaas om sy aanbiedinge en waarde-onderneming in ooreenstemming met die verwagtinge van beide die begunstigdes van die skema en sleutelbelanghebbers soos die werkgewer te begin bring. Vir hierdie doel is die strategiese doelwit van "Inwerkingstelling van dinamiese gesondheidsorgbestuur wat die Skema se kliniese risikoprofiel sal verbeter" by die plan ingevoeg.
Om GEMS doeltreffend te bemark en te posisioneer as 'n Uitnemende Mediese Skema vir alle lede en potensiële lede, en die getal werknemers sonder dekking in die staatsdiens beduidend te verminder.
Om 'n gesonde beheerstelsel te handhaaf, waar rekenpligtigheid, verantwoordbare voldoening en doeltreffende belanghebberverhoudings sentraal staan.
Om Skemadienste en bedryfsbeheer te handhaaf en te optimaliseer, met uitnemende diensleweringsvlakke en doeltreffende lededienste.
Om oorskotte te bewerkstellig, voldoende reserwes op te bou en gesonde rekenkundige standaarde te handhaaf.
Om korporatiewe skemadienste te handhaaf en te verbeter.
Om risiko pro-aktief en doeltreffend te bestuur, met die oog daarop om die Skema se blootstelling aan verlies te beperk.
Die Raad het kwartaal-en tussentydse vorderingsverslae van die Skema se Bestuur ontvang oor voldoening aan prestasie-aanwysers vervat in die strategiese plan vir 2009 en is tevrede dat die strategiese doelwitte teen 31 Desember 2009 gehaal is.
Die Raad het die samestelling van die Komitees wat in 2009 deur die Raad ingestel is, hersien sodat die vaardighede en kundigheid van trustees en onafhanklike Komiteelede ten volle benut kon word. Die Raad se hersiening het ook oorweging van die toepaslikheid van die opdrag van die Komitees ingesluit en klein veranderinge was nodig.
Trustees wat in 2009 in die Komitees gedien het, word in afdelings 7 en 8 van die Raad se Verslag aangedui. Die Raad het in sy jaarlikse Beoordeling van Raadsdoeltreffendheid bevestig dat die Komitees goed funksioneer en verslaggewing aan die Raad van 'n hoë gehalte is.
Die Onafhanklike Komiteelede wat in die Skema se Oudit-, Ex Gratia-en Dispuutkomitees dien, word deur die Raad aangestel vir ampstermyne van drie jaar en die termyne van 'n paar van hierdie komiteelede het in die oorsigtydperk verstryk. Die Raad het al hierdie Komiteelede vir 'n verdere termyn van drie jaar aangestel, wat in 2012 verstryk.
Trustees en onafhanklike Komiteelede het weer omvattende opleiding in korporatiewe beheer ontvang. Dit het ingesluit die vereistes van die King III-verslag oor Korporatiewe Beheer, wat "binnekort geïmplementeer moet word", asook finansiële bestuur van mediese skemas, tersaaklike wetgewing, ontwikkelings in die bedryf waaronder die beoogde Nasionale Gesondheidsversekeringstelsel en etiese korporatiewe beheer. Nege opleidingsessies is in 2009 gehou. Trustee-opleiding sal in 2010 geïmplementeer word ingevolge 'n trustee-opleidingsbeleid, wat deur die Raad vir inwerkingstelling op 1 Januarie 2010 goedgekeur is.
Die Skema se jaarlikse Beoordeling van Raadsdoeltreffendheid is in September en Oktober 2009 gedoen. Die Raad het 'n selfbeoordelingsmodel met die hulp van 'n onafhanklike ouditfirma toegepas en die bevinding was dat die Raad en die Komitees van die Raad goed vertoon het.
Ooreenkomstig die geregistreerde reëls van GEMS sal die dienstermyne van 50% van die trustees in die huidige Raad van Trustees in Julie 2010 ten einde loop. 'n Nuwe Raad sal saamgestel word om op 21 Julie 2010 diens te aanvaar. Vir hierdie doel sal die hooflede van die Skema drie nuwe trustees verkies, terwyl die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ook nuwe trustees sal aanstel om 50% van die Raad vol te maak.
Die verkiesing van Lidverkose Trustees moet per stembrief en in ooreenstemming met 'n prosedure uiteengesit in hierdie reëls plaasvind.
Moet sertifiseer dat daardie persone wat as Lidtrustees verkies is, inderwaarheid waardige Lede is.
As die Raad ná oorweging van die verslag van die onafhanklike persoon of liggaam tevrede is dat die verkiesing in ooreenstemming met die prosedure deur die Raad bepaal plaasgevind het en dit 'n vrye en regverdige verkiesing was, moet die Hoofbeampte die verkose Lede skriftelik in kennis stel van hul verkiesing en die datum, tyd en plek van die volgende vergadering van die Raad. Hulle moet ook uitgenooi word om die vergadering by te woon.
Die Raad moedig die hooflede van die Skema aan om deel te neem aan die 2010-verkiesingsproses met inagneming daarvan dat die Raad van Trustees die belangrike verantwoordelikheid het om na die Skema se administratiewe en finansiële sake om te sien en dit te doen in die beste belang van die lede. Dit is daarom belangrik dat lede daarna streef om trustees met integriteit te verkies, en wat toepaslike vaardighede en ondervinding het om die pligte van 'n Trustee uit te voer.
Die Skema se prestasies word in meer besonderhede in die Hoofbeampte se Bedryfsverslag bespreek. Uitdagings en nuwe werk wat nie voorsien is toe strategiese beplanning vir 2009 gedoen is nie, het in die loop van 2009 na vore gekom. Die Raad van Trustees en die bestuur het hierdie uitdagings deurtastend aangepak en verseker dat die Skema deurgaans daarop toegespits gebly het om die Skema se missie en visie na te streef sonder dat die Skema se waardeverklarings in gevaar gestel word. Van hierdie uitdagings en nuwe werk het ingesluit die oorplasing van MEDCOR se sake na GEMS, die inwerkingstelling van terugwerkende salarisverhogings vir werknemers in die staatsdiens met 'n uitwerking op ledebydraes en skuld, en 'n heroorweging deur die Raad op Mediese Skemas van GEMS se reëls rakende wie lidmaatskap kan verkry.
Gesprekke tussen die Skema en sleutel-belanghebbers het uitgeloop op 'n besluit deur die Raad om toe te stem tot die oordrag van die sake van MEDCOR na GEMS ingevolge artikel 63 van die Wet op Mediese Skemas, 1998.
Die sakebedrywighede van MEDCOR is met ingang van 1 Januarie 2010 na GEMS oorgedra ingevolge 'n Memorandum van Verstandhouding gesluit tussen die twee skemas.
Die indiensnemingskontrakte van drie MEDCOR-werknemers is na GEMS oorgedra, terwyl twee senior werknemers van MEDCOR skeidingspakkette ontvang het.
MEDCOR is met ingang van 21 Januarie 2010 as mediese skema deur die Raad op Mediese Skemas gederegistreer en die ontbinding van die bedrywighede van MEDCOR is op 30 April 2010 afgehandel.
Ooreenkomstig die beleid van mediese bystandsubsidie van toepassing op die staatsdiens, ingesluit die Departement van Korrektiewe Dienste, kon die lede van MEDCOR op 'n vrywillige grondslag by GEMS aansluit. Namens die Raad van Trustees, wil ek die gewese lede van MEDCOR wat by GEMS aangesluit het, welkom heet.
Die Skema se geregistreerde bydraetabel is op inkomste gegrond en lede betaal maandeliks bydraes ooreenkomstig hul maandelikse inkomste. 'n Salarisverhoging in die loop van 'n jaar kan meebring dat 'n lid 'n groter bydrae betaal, maar dieselfde voordele-opsie behou omdat hy kwalifiseer vir 'n hoër-inkomstegroepering.
GEMS-ledehetin2009salarisblok-aanpassings(die16salarisvlakkeistot12verminder),jaarlikselewenskoste-salarisverhogings sowel as Beroepspesifieke Bedelings (BSB's) ervaar. Hierdie veranderinge is terugwerkend van krag gemaak, wat beteken het dat daardie lede wat hoër bydraes moes betaal ook bydraeskuld bygekry het.
Hoewel die Skema die inkomsteblokke met ingang van 1 Januarie 2009 pro-aktief by die bydraeblokke aangepas het om die uitwerking van die 2009-salarisverhogings in die staatsdiens te temper, het die salarisse van GEMS-lede vanweë die BSB's en salarisblokaanpassings betekenisvoller verander as wat verwag is. Die Raad het ontevredenheid onder lede en belanghebbers wat hieruit gespruit het, gemonitor en ook die meganismes tot beskikking van die Skema oorweeg om hierdie onbedoelde gevolge van die inkomstegegronde premies op GEMS-lede en die Skema se skuldbestuurspraktyke te temper.
Werk sal in 2010 gedoen word om inkomsteblokke só aan te pas dat voorkom word dat 'n beduidende persentasie lede deur salarisaanpassings geraak word en om 'n gelykmatige verspreiding van salarisvlakke en lede in elke inkomsteblok te verseker. 'n Reëlverandering sal ook bedink word om die invordering van terugwerkende uitstaande bydraes voortspruitend uit salarisaanpassings te voorkom.
GEMS is geregistreer as 'n mediese skema met beperkte ledetoelating en die verkryging van lidmaatskap word bepaal deur die geregistreerde reëls van die Skema. Ingevolge die huidige reëls kan werknemers van nasionale en provinsiale departemente en regeringsafdelings genoem in artikel 7 van die Staatsdienswet, 1994, soos gewysig, en werknemers van entiteite wat deur die Raad van Trustees as deelnemende werkgewers erken word, lidmaatskap verkry.
Die Raad van Mediese Skemas het vereis dat die Reëls gewysig word sodat die Raad van Trustees nie meer na goeddunke entiteite in die openbare sektor buite die bestek van die Staatsdienswet kan insluit nie. 'n Reëlverandering is deur die Skema ingedien, maar die Raad se voorstel was dat die sfeer van GEMS se ledetoelating vergroot word.
Dit is die Raad se verantwoordelikheid om te verseker dat die belange van lede beskerm word ingevolge artikel 57 (a) van die Wet op Mediese Skemas, en dat hulle volle en doeltreffende toegang het tot die voordele waarop hulle as lede van GEMS geregtig is.
Ooreenkomstig die Raad se verantwoordelikheid en die Skema se missie om aan alle staatsdienswerknemers gelyke toegang tot bekostigbare en omvattende gesondheidsorgvoordele te bied, is 'n aantal stappe geneem om toegang en lede se ervaring van dienslewering te verbeter.
Die Raad het goedkeuring gegee vir die geleidelike vertaling van al die Skema-en lede-kommunikasiestukke in al 11 amptelike tale. Die projek het in 2009 begin en sal oor drie jaar tot 2012 strek.
Die Skema het die gebruik van sake-antwoordkoeverte met betrekking tot ledekommunikasie waar reaksie van lede vereis word, ingevoer.
Die GEMS-kraamprogram is ingestel om te verseker dat verwagtende moeders sorg van hoë gehalte gedurende swangerskap ontvang en om die risiko van moontlike komplikasies te help verminder.
n SMS-voordelenavraagdiens waar lede kan vasstel watter voordele aan hulle en hul geregistreerde afhanklikes beskikbaar is, is vir alle voordele-opsies ingestel.
Alle bestaande instapsentrums vir lede is opgeknap en party het na nuwe en beter persele geskuif. 'n Tweede instapsentrum is in elke provinsie geopen om dit vir lede makliker te maak om "aangesig-tot-aangesig"-diens te ontvang.
Kwartaallikse bydraestate is ingestel om lede te help om premies by te hou.
Verlengde diensure is vir die oproep-en instapsentrums vir lede ingestel, waaronder dienste op Saterdae.
Die Raad van Trustees het in die oorsigtydperk koersvas en pligsgetrou gewerk. Altesame 33 Raads-en Komiteevergaderings is gehou en geen vergadering moes in die tydperk onder beskouing herskeduleer word weens die gebrek aan 'n kworum nie. Raads-en Komiteevergaderings is op 'n produktiewe en doeltreffende wyse gelei wat die Raad in staat gestel het om alle belangrike kwessies binne sy invloedsfeer te hanteer. Die trustees se onwrikbare toewyding aan die begunstigdes van die Skema het 'n kenmerk van hierdie Raad gebly en ek wil die trustees bedank vir hul bydrae tot nog 'n suksesvolle jaar vir die Skema.
Ek wil ook my waardering uitspreek teenoor me. Vuyelwa Vumendlini-Schalk, die Adjunk-voorsitter van die Raad, vir haar bydrae tot die doeltreffende funksionering van die Raad.
Dr. DP van der Nest, die onafhanklike Voorsitter van die GEMS-ouditkomitee, het die vergaderings van die Raad in 'n nie-amptelike hoedanigheid bygewoon en ek wil hom ook bedank vir sy bydrae om te verseker dat die Skema se beheeromgewing voldoende en doeltreffend gebly het.
Daarby wil ek mnr. Velile Mbethe, dr. Tertius Geldenhuys en dr. Eugene Watson bedank vir hul voorsitterskap van die Raadskomitees vir onderskeidelik Korporatiewe Beheer en Risiko, Bedryf en Ex Gratia-aangeleenthede in die jaar onder beskouing.
Die onafhanklike Komiteelede deur die Raad aangestel om op die Skema se Oudit-, Ex Gratia-en Dispuutkomitee te dien, het weer wesenlik bygedra tot die welslae behaal deur die Skema in 2009 en namens die Raad wil ek die lede bedank vir hul waardevolle bydraes en die kundigheid wat hulle tot beskikking van die Raad en Skemabestuur gestel het.
Namens die Raad wil ek my hartlikste dank betuig teenoor dr. Eugene Watson, Hoofbeampte van GEMS. Die Hoofbeampte het nogmaals voldoen aan die Raad se verwagtinge en die vertroue in hom gestel en het die Raad deurgaans beïndruk met sy toewyding en entoesiasme vir GEMS. Die Hoofbeampte het die goedgekeurde Strategiese Plan vir 2009 suksesvol toegepas en verseker dat die sakebedrywighede van die skema doeltreffend en glad loop.
Die Raad is verheug oor die resultate behaal deur die Skema se Uitvoerende Bestuur en personeelkomponent onder die bekwame leierskap van die Hoofbeampte.
Die Raad sal die leisels op 21 Julie 2010 aan 'n nuwe Raad van Trustees oorgee en is vol vertroue dat die nodige grondslag gelê is vir die Skema om sy prestasies verder uit te bou.
In 2009 het die Skema die behoefte raakgesien om sy nastrewing van uitnemendheid van bloot bedryfsbeheer en versekeringsaspekte van die onderneming uit te brei na gesondheidsdienste - wat toevallig dieselfde area is waarvoor 90% van die Skema se geld toegewys word - en hoe die Wet op Mediese Skemas die onderneming van 'n mediese skema definieer. Die Strategiese Plan vir 2009 wat deur die Raad van Trustees aanvaar is, vereis dat die Skema bou op bestaande suksesse en strewe na welslae in die gesondheidsorg-arena deur vernuwing, deeglike ontledings, nougesette beplanning en dinamiese gesondheidsrisikobestuur.
Die tema vir 2009, "Toegang tot uitnemende gesondheidsorg wat bekostigbaar en administratief doeltreffend is", was gemik op die handhawing en verbetering van die bedryfsaspekte van die onderneming. Terselfdertyd moes dit ook die Skema die geleentheid gee om te begin met ondersoeke na die verhoogde voorsiening vir, of bestryding van koste rakende gesondheidsorgdienste wat lede nodig gehad en ontvang het. GEMS het begin werk aan 'n verandering van die manier waarop dit optimale toegang tot gesondheidsorgdienste aan lede verskaf. Die werk wat in 2009 gedoen is, bied 'n stewige grondslag vir verdere werk in hierdie verband.
Die jaarlikse strategiese plan gee uitvoering aan die Raad se verantwoordelikhede deurdat dit die werksaamhede van die Hoofbeampte en bestuur rig, beheermaatstawwe verskaf waarteen prestasie gemonitor kan word en verseker dat die sake van die Skema doeltreffend en glad loop. Voorts stel die strategiese plan die Raad in staat om alle aspekte van die sakebedrywighede van die Skema te beoordeel en te verseker dat die onderneming nie net doeltreffend nie, maar ook volhoubaar bedryf word.
As die Hoofbeampte is ek die rekenpligtige beampte van die Skema en is dit my verantwoordelikheid om te verseker dat die Skema se bedryfsplanne ingestel is op die doeltreffende en behoorlike uitvoering van die strategiese plan wat die Raad goedgekeur het, en verder, dat gereelde geskeduleerde verslaggewing rakende die prestasie-aanwysers in die plan plaasvind.
Gedurende die oorsigjaar is die Raad voorsien van kwartaallikse en ad hoc-vorderingsverslae van werk gedoen rakende die prestasie-aanwysers in die Strategiese Plan. 'n Finale verslag is op 10 Desember 2009 aan die Raad voorgelê, waarin bevestig is dat 96% van die prestasie-aanwysers in die praktyk bereik is.
Die Strategiese Plan het gedien as die allesomvattende riglyn vir die bestuur in die finansiële jaar 2009. Op hierdie grondslag dien ek hierdie verslag met betrekking tot die Strategiese Plan in. Aanvullende inligting oor sleutel-sakeaanwysers, tendense en statistiek word in die Raad van Trustees se Verslag op bladsye 23 tot 50 van hierdie verslag verskaf.
Om GEMS doeltreffend te bemark en te posisioneer as 'n Uitnemende Mediese Skema vir alle lede en potensiële lede, en die getal werknemers sonder dekking in die staatsdiens beduidend te verminder.
Die ledetal het op 31 Desember 2009 op 409,804 gestaan, wat groei van meer as 100,000 hooflede in 2009 beteken. Dit verteenwoordig jaar-op-jaar-groei van 36% vergeleke met die aantal hooflede van 300,536 op 31 Desember 2008. Meer as 150,000 werknemers op die salarisvlak 1 - 5 het teen 31 Desember 2009 by GEMS aangesluit.
Die suksesvolle inwerkingstelling van die Sisonke-projek het behels dat vier bemarking-SMS'e kwartaalliks aan ongedekte werknemers op salarisskale 1 - 5 gestuur is en drie suksesvolle radioveldtogte in die jaar onderneem is.
Die teikengehore van hierdie veldtogte het goed gereageer en die Skema sal in 2010 voortgaan met hierdie suksesvolle veldtogte.
Heelwat meer as 1,320 aanbiedings en uitstallings is gedurende die jaar gehou. Belangrik is dat wedersydse verhoudinge tussen die Skema en Staatsdepartemente versterk is deur die ondersteuning van meer as 250 gesondheid- en welstandsdae.
Die Skema se strategie om met verskaffers te skakel is versterk deur die ontwikkeling en instelling van 'n Nuusbrief vir Gesondheidsorgverskaffers, wat elke kwartaal na meer as 28,000 gesondheidsorgverskaffers versprei is. Altesame 594 nuusbriewe vir personeelpraktisyns is ook elke kwartaal versprei. Verskeie artikels is ook kwartaalliks in vakbondpublikasies, gesondheidsorgpublikasies, departementele nuusbriewe en nuusbriewe van die staatspensioenfonds (GEPF) geplaas.
n Driejaarplan vir die geleidelike vertaling van Skemastukke het in 2009 begin en alle bemarking- en kommunikasiedokumente, insluitende die Reëls van die Skema, sal in alle amptelike tale vertaal word. In 2009 is nuusbriewe aan lede vertaal en op die GEMS-webtuiste beskikbaar gestel.
Die GEMS-kraamprogram is op 1 Mei 2009 bekendgestel en het ten doel om lede van die Skema vrye toegang tot ondersteuning, opvoeding en raad deur al die fases van swangerskap, bedgebondenheid en die nageboorte-tydperk te bied. Voordele en dienste wanneer by die program aangesluit word, sluit 'n GEMS-boek in oor swangerskap, geboorte en die eerste fase van ouerskap; asook 'n kraamsak; inligting vir lede oor beskikbare voordele; 'n gesondheidsorgplan en voortgesette telefoniese raad en ondersteuning.
Meer as 10,000 gesondheidsorgverskaffers het vir die Friends of GEMS-program geregistreer en die Skema het die program se welslae aktief gemonitor deur te kyk na die lede wat suksesvol die kontakbesonderhede verkry het van gesondheidsorgverskaffers wie se tariewe ooreenstem met dié waarvolgens die Skema uitbetaal.
Ledekommunikasie in die tydperk van 1 Januarie 2009 tot 31 Desember 2009 het die verspreiding van verskeie informatiewe nuusbriewe ingesluit, waaronder kwartaallikse nuusbriewe sowel as ad hoc-nuusbriewe om lede aan nuwe dienste bekend te stel. Meer as 340,000 eksemplare van 2008 se Jaarverslag is gemaak en teen 29 Mei 2009 aan lede versprei. Die Skema is trots op die manier waarop aan lede verslag gedoen word.
Die Skema se tweede peiling oor ledetevredenheid is in die vierde kwartaal van 2009 gedoen met die finale bevinding en ontleding wat op 10 Desember 2009 aan die Raad van Trustees voorgelê is. Die peiling se bevinding is dat 77.6% van die lede tevrede is met die Skema se dienste en dat die Skema se waarde-onderneming strook met lede se behoeftes.
Om 'n gesonde stelsel van korporatiewe beheer, gebou op verantwoordbaarheid, voldoening aan wetsvereistes en doeltreffende belanghebberverhoudinge te handhaaf.
Doeltreffende sekretariaatdienste is in die oorsigtydperk aan die Raad van Trustees en die Komitees van die Raad gelewer ooreenkomstig die Skema se goedgekeurde Beleid rakende Korporatiewe Beheer. Maatreëls wat in die beleid vervat is, verseker dat die beheerstrukture van die Skema optimaal funksioneer.
Waar trustees en komiteelede in vorige jare deurentyd opleiding ontvang het, is 'n formele trustee-opleidingsbeleid in 2009 opgestel om te verseker dat trustee-ontwikkeling en oriëntering ooreenkomstig 'n geformaliseerde program geskied. Verwagte veranderinge aan die Raad van Trustees in die tydperk tot einde Desember 2010 vereis dat groter klem op intrede-opleiding vir nuwe trustees geplaas word.
Die Skema se stelsel van korporatiewe beheer is verder verbeter deur die instelling van gesondheidskontrolering vir trustees en werknemers. Die doelstelling van die kontroleringsprosedure is om te bevestig dat trustees, onafhanklike komiteelede en werknemers gesond en geskik is om 'n pos te beklee.
Die derde Algemene Jaarvergadering van Lede van GEMS is op 30 Junie 2009 te Nelspruit, Mpumalanga, gehou. Daar was 91 lede teenwoordig by die AJV en al die resolusies wat ter tafel gelê is, is aanvaar.
Om die Skema se dienste en bedryfsbeheer te handhaaf en te optimaliseer met uitnemende diensleweringsvlakke en doeltreffende lededienste n Eersteklasbestuurstrategie is uit 'n interne hersieningsproses gebore om kwessies rondom debiet- en kredietsaldo's, PERSAL-voorleggings, pensioentrekkerlede, skorsing van lede en wagtende aansoeke uit te sorteer. Hierdie hersiening het 'n algehele afname van 50% in klagtes van geassosieerde lede meegebring.
Die vertoning van diensverskaffers is aktief bestuur en doeltreffend verbeter om uitdagings wat geïdentifiseer is, te hanteer. Vertoning is aktief teen kontraktuele verpligtinge gemeet en verslag daaroor gedoen na aanleiding van planne en strategieë.
Koppelmeganismes vir eise is ontwikkel en toegepas om doeltreffende indiening, monitering en bestuur van eise in die openbare gesondheidsektor te verseker. Algeheel was meer as 99% van eisverwerkings deur die Skema in 2009 korrek.
n Handleiding vir die verwerking en terugbetaling van eise verwant aan Voorgeskrewe Minimum-voordele (VMV's) is onwikkel. Dit het die suksesvolle inwerkingstelling van 'n geoutomatiseerde VMV-oplossing tot gevolg gehad, wat toegepas word in ooreenstemming met Aanhegsel G van die Skema se Reëls en die bepalings van die Wet op Mediese Skemas. Die VMV-handleiding is deur die Skema opgestel om te verseker dat die vereistes gestipuleer in die Raad op Mediese Skemas se Omsendbrief 37 van 2009 nagekom word.
Al die Skema se kontrakte met verskaffers is hersien. Bestaande kontrakte is behou en kontrakte vir nuwe dienste vir die voorsiening van Gesondheid- en Welstandstoetse, 'n Kraamprogram en Kommunikasiedienste is suksesvol in werking gestel.
Die Diensvlakooreenkoms-oudit vir 2009 is deur die Skema se interne ouditeur gedoen en die Skema se bestuur van kontrakte, sowel as die diensleweringsomgewing, is as bevredigend aangeslaan.
In 2009 het GEMS voortgegaan om te verseker dat sy databestuursproses in stand gehou en alle data veilig en suksesvol gerugsteun is. Alle REF-opgawes was akkuraat en is betyds by die Raad op Mediese Skemas ingedien.
Die proses om MEDCOR se sake na GEMS oor te dra, is geïnisieer. 'n Oorname-handleiding en Ontbindingsprojekplan is opgestel en het die grondslag gevorm van die MEDCOR-implementeringsplan.
Die opname van die werknemers van die Raad op Mediese Skemas, die Nasionale Instituut vir Hoër Onderwys van Mpumalanga (NIHO) en die Raad op Hoër Onderwys (RHO) is gefinaliseer en die werknemers van hierdie entiteite is by die Skema geregistreer. Die Skema se Bedrogbestuursbeleid is in werking gestel en die Skema se Bedrogforum het toesig oor die werk gehou, met ondersoekondersteuning van die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE).
GEMS se model vir bydraes en voordele vir 2010 is op 25 September 2009 aan die Raad op Mediese Skemas voorgelê en is teen 31 Desember 2009 suksesvol met betrekking tot alle diensverskaffers in werking gestel.
Die Skema het R8.9 miljard in bydraes ingesamel en R7.9 miljard aan eise uitbetaal, wat 'n bruto gesondheidsorgoorskot van R774 miljoen vir die jaar tot gevolg gehad het. Kostes buite die gesondheidsorgsfeer is streng bestuur en verteenwoordig 7.19% van bruto bydrae-inkomste.
Bringing health within your reach lewensvatbaarheidstudie te doen, 'n uiteensettingsdokument en 'n implementeringsplan op te stel en die take rondom die implementering van die oordrag te bestuur. Die lewensvatbaarheidstudie het bevestig dat die transaksie lewensvatbaar is en gebiede wat kommer wek, uitgelig. Die uiteensettingsdokument is aan die Raad op Mediese Skemas voorgelê ingevolge Artikel 63 van die Wet op Mediese Skemas. Die Reëlingskomitee onder voorsitterskap van Damaria Pholosi het in die praktyk toesig oor die werk van die Transaksie-adviseur en die totale oordragplan gehou.
Die Skema het die beleggingstrategie in die loop van die jaar hersien en die voortgesette toepassing van die strategie in die res van die jaar bevestig. Die Skema het fondse in vaste deposito's en daggeldrekeninge by vyf finansiële instellings belê.
Optimale beleggingsopbrengste is behaal op die fondse wat in hierdie instellings belê is. Beleggingsinkomste as 'n persentasie van bydrae-inkomste het op 31 Desember 2009 op 0.90% gestaan.
Die vertoning van beleggingsopbrengste is maandeliks gemonitor deur die maandelikse bestuursrekeninge en daar is formeel daaroor verslag gedoen in 'n kwartaallikse verslag oor beleggingsprestasie. Vir hierdie doel het die Skema 'n kwartaallikse maatstafverslag opgestel oor die resultate van die beleggingstrategie wat toegepas is. Hierdie verslae het bevestig dat die opbrengste wat behaal is baie met die mark ooreenstem. Selfs gedurende die ekonomiese resessie van 2009 het die Skema daarin geslaag om fondse versigtig te belê en optimale opbrengste te verseker.
n Beduidende volume werk is in 2009 gedoen om finansiële beheer en stelsels te optimaliseer sodat gebiede geïdentifiseer kan word waar opknapping nodig is. 'n Streng ouditplan, bestaande uit interne en eksterne ouditwerk, is in die loop van die jaar onder toesig van die Ouditkomitee uitgevoer.
Die verkryging van 'n ongekwalifiseerde ouditverslag in ons vierde jaar van bedryf dien as bevestiging van die mate waartoe die bestuur en Raad pligsgetrou gewerk het om die Skema se bates en die belange van lede te beskerm.
Die Strategiese Plan vir 2009 het wegbeweeg van 'n stelsel gegrond op versekeringsdekking na een waar individuele lede toegang tot toepaslike gesondheidsorgdienste het, met voldoende "wigte en teenwigte". Die werk wat die grondslag lê vir die verskuiwing weg van 'n versekeringsgegronde stelsel is gedoen onder die strategiese doelwit om dinamiese gesondheidsorgbestuur in te stel wat die Skema se kliniese risikoprofiel sal verbeter.
Die Raad het 'n verkrygingsplan vir 2009 goedgekeur wat die Skema se bestuurdesorgdienste volgens dissipline gehanteer het - waar bestuurdesorgdienste voorheen volgens voordele-opsie toegedeel is.
MIV-Siektebestuursdienste aan begunstigdes op alle geregistreerde voordele-opsies van GEMS.
Voorkeurverskaffers is op 31 Julie 2009 deur die Raad van Trustees geïdentifiseer en die kontrakteringsproses is teen Oktober 2009 gefinaliseer.
As gevolg van die herstrukturering van bestuurdesorgdienste is kapitasiereëlings vir 2010 opgeskort en gesondheidsorg-risikobestuur van al die Skema se voordele-opsies, insluitende Beryl en Sapphire, na die Skema se bestuurdesorgverskaffer oorgedra. Werk is gedoen om die nuwe GEMS-netwerk vir Beryl- en Sapphire-begunstigdes en die spesiale tariewe vir implementering in 2010, te ontwikkel en te vestig.
Bringing health within your reach die verskaffers op die Friends of GEMS-netwerk in. Lede wat geraak word het teen 31 Desember 2009 omvattende inligting ontvang om die gewysigde dienste aan hulle bekend te stel.
Die Skema se voordele vir 2010 en gesondheidsorgbegrotings vir die bestuurdesorg-organisasies deur die Skema gekontrakteer, is opgestel op grond van streng aktuariële en finansiële ontledings.
Aansporings vir die haal van bestuurdesorg-prestasieteikens vir die Beryl- en Sapphire-opsies is in die Skema se bestuurdesorg-kontrakte vir 2010 opgeneem.
Werk om alternatiewe terugbetalingsreëlings te tref, het begin met die bekendstelling en implementering van 'n loodsprojek tussen die Skema en KZN se Netwerk van Spesialiste. Die doelwit van die loodsprojek is om die moontlike vermindering van gesondheidsorgkostes wat kan spruit uit 'n samewerkingsinisiatief tussen die Skema en 'n netwerk van gesondheidsorgverskaffers te bepaal en te meet. Hospitaalgroepe is ook betrek rakende alternatiewe terugbetalingsreëlings vir dienste gelewer.
n Ontwerp-projek vir die ontwikkeling van individuele risikoprofiele vir GEMS se begunstigdes is geskep en in werking gestel. Dit sal gebruik word om vernuwende voordele-modelle op te stel, gemik op die bevordering van toegang tot gesondheidsorgdienste op medium termyn vir GEMS se begunstigdes.
Administrasie oorgedra ter ondersteuning van die ontwikkeling van gesondheid- en welstandsprogramme in die werkplek.
Risikobestuur is ingebou in alle aspekte van die Skema se sake en alle bedryfsplanne sluit risikobestuur as 'n sleutel-prestasiegebied in. In ooreenstemming met die Skema se goedgekeurde Risikobestuursbeleid het die Skema se jaarlikse risikobestuursiklus in Februarie 2009 begin met die deurvoer van 'n assesering van strategiese risiko deur die Skemabestuur om strategiese risiko's wat die Skema in die gesig staar, te identifiseer. Die Skema se register van strategiese risiko is bygewerk op grond van hierdie werk en alle interne ouditwerk is in verband gebring met geïdentifiseerde prioriteitsrisiko's. 'n Saamgestelde versekeringsplan wat toon dat alle geïdentifiseerde risiko's gedek was deur verantwoordelike partye, is met die nodige versekering aan die Raad van Trustees voorgelê.
Benewens die strategiese risiko's is bedryfsrisiko's pro-aktief geïdentifiseer en risiko-verminderingsmaatreëls opgestel vir inwerkingstelling in die tydperk onder beskouing. Alle risiko-bepaling en -verminderingstrategieë is deur die Raad goedgekeur en deur die Ouditkomitee oorweeg. Die Hoofbeampte het die Raad van kwartaallikse vorderingsverslae voorsien rakende die implementering van die goedgekeurde risikoverminderingsmaatreëls en nakoming van die Skema se risikobestuursbeleid is in Desember 2009 bevestig.
Die Skema se Risikobestuursbeleid is verder hersien om die korrekte verwysings na die King III-verslag oor Korporatiewe Beheer in te sluit.
GEMS se Verkrygingsplan vir 2009 is op 26 Maart 2009 deur die Raad van Trustees goedgekeur en dienste is in 2009 dienooreenkomstig verkry.
Die Skema se Aanbodketting-bestuursbeleid is nagekom en die maatreëls rondom etiese korporatiewe beheer, wat in 2008 ingestel is, is ook in die tydperk onder beskouing toegepas.
Die Appèlraad van die Raad op Mediese Skemas het in September 2008 teen GEMS beslis met betrekking tot die voorlegging van 'n pediater se eis om Modifiseringskode 0019 en die Raad het GEMS se betaling van hierdie eise vanaf November 2008 goedgekeur omdat die Kode ook ingesluit is in die 2009-konsep van Nasionale Gesondheid se Verwysingspryslys (NHRPL). Die finale 2009-NHRPL het egter nie die terugbetaling van pediater-eise teen Modifiseringskode 0019 ingesluit nie en GEMS het regdeur 2009 hierdie eise uitbetaal. Hierdie saak het tot die Raad se aandag gekom en gevolglik is goedgekeur dat GEMS sou voortgaan om Modifiseringskode 0019 uit te betaal as dit deur pediaters geëis word.
Die Raad van Trustees het dit voorheen goedgekeur dat GEMS die Departement van Internasionale Verhoudinge en Samewerking moet help om 'n internasionale voordele-opsie te ontwikkel vir werknemers wat in die buiteland uitgeplaas is. Aanvanklike beplanning, aktuariële werk en oorlegpleging met die Raad op Mediese Skemas is onderneem, maar die proses het gestol omdat toepaslike data vanaf die Departement en die mediese skemas waar die werknemers tans geregistreer is, ingewag is. GEMS bly verbind daartoe om die proses vorentoe te neem. Die data is uiteindelik ontvang en werk is in die laaste deel van 2009 hervat.
Die maandelikse sukseskoers van lede wat die Friends of GEMS-diens gebruik, het onder 50% gebly. Verskeie stappe is deur die bestuur gedoen om die sukseskoers te verbeter, insluitend die verspreiding van 'n spesifieke "hoe om"-brosjure aan lede. Met die bekendstelling en voortgesette verspreiding van herhaalde boodskappe word verwag dat die sukseskoers mettertyd sal verbeter.
Die Skema se reserweverhouding het nie aan die vereistes van Regulasie 29 van die Wet op Mediese Skemas voldoen nie. Die Skema het in die oorsigtydperk beduidende groei in ledetal ondervind en dit het die Skema se reserwevlakke en solvensieverhouding verswak.
Gesondheid se Verwysingspryslys (die tariewe wat deur die Skema gebruik word om eisterugbetalings te bepaal) en verhogings by die Enkel-uitgangsprys (EUP) vir medikasie gedurende die oorsigtydperk, wat reserwes met 0.89% laat afneem het. Verder is die eise ontvang, wat in 2009 hoër as verwagting was, toegeskryf aan verskeie epidemies (soos griep, varkgriep en RSV-lugweginfeksie) en 'n toename in die aantal kiesprosedures wat in hospitale gedoen is. Die solvensieverhouding van 11.08% op 31 Desember 2009 is onder die vlak van 11.93% goedgekeur deur die Registrateur in 2007, wat gevolg het op die goedkeuring van die sakeplan wat deur die Skema aan die Raad op Mediese Skemas voorgelê is. Die Skema het dadelik aan die Raad op Mediese Skemas verslag gedoen ingevolge Artikel 29 van die Wet op Mediese Skemas. Wat belangrik is, is dat die werklike opgehoopte fondse met ongeveer 36% van R732 miljoen tot R986 miljoen gestyg het, maar dit was nie genoeg om by te hou by die styging van 59% in die jaarlikse bydrae-inkomste nie.
Die Onyx-opsie is die enigste voordele-opsie wat 'n tekort vir die oorsigjaar verklaar het en nie daarin geslaag het om aan die bepalings van artikel 33 van die Wet op Mediese Skemas te voldoen nie. Die verliese by hierdie opsie is verwant aan die groot aantal eise, chroniese siektes en toelatingskoers van begunstigdes op hierdie opsie, sowel as die feit dat meer as 20% van begunstigdes op hierdie opsie pensioentrekkers is (drie maal hoër as die persentasie pensioentrekkers vir die fonds as geheel). Die waarde en frekwensie van eise het vooruitskattings oorskry, beide wat nuwe en bestaande Onyx-lede betref. Die voordele en bydraes is egter in 2008 vir 2009 gewysig om die eise-situasie te verbeter en die spektrum van lidmaatskap van die opsie te verbreed. Die Registrateur het die sakeplan van die opsie om op medium termyn selfvoorsienend te word, goedgekeur en geskeduleerde verslaggewing is gedoen. Belangrik is dat die Onyx-opsie as 'n voordele-opsie vir 2010 geregistreer is ná die voorlegging van die sakeplan vir 2010.
ie derde dag van die om te alle tye hul deel te lewer, word ten seerste waardeer. Vergun my ook om waardering uit te spreek vir die werk van die Uitvoerende lid: Finansies, Karyna Pierce, vir die verkryging van 'n ongekwalifiseerde ouditverslag, die Uitvoerende lid: Korporatiewe Beheer en Belanghebbersverhoudinge, Jeannie Combrink, vir 'n doeltreffende AJV, die Uitvoerende lid: Kommunikasie en Ledesake, Liziwe Konyana, vir die verhoogde bemarkingsteenwoordigheid van GEMS en die Uitvoerende lid: Kontrakte en Bedryf, Bella Mfenyana, vir 'n gesonde kontrakomgewing.
Ek wil al die personeellede bedank en gelukwens met hul voortgesette groei en ontwikkeling. 'n Spesiale dankie moet gaan aan die lede van die Reëlingskomitee, naamlik Damaria Pholosi (Voorsitter), Charles Irumba en Nokukhanya Zwane, wat die MEDCOR-transaksie bykomend tot hul normale pligte suksesvol bestuur het.
Ek wil David Makgalo ook bedank vir die inwerkingstelling van GEMS se Personeelopleidingsprogram regdeur die Staatsdiens in die tweede kwartaal van 2009.
Ek wil hierdie geleentheid gebruik om die werknemers van die diensverskaffers wat deur die Skema gekontrakteer is om dienste te lewer, te bedank. Hierdie werknemers het verskeie uitdagings gedurende die oorsigtydperk oorkom, maar het deurgaans hul verbintenis tot die begunstigdes van die Skema getoon.
Ek wil die Minister hartlik bedank dat die Skema in staat gestel is om te gedy en vir sy gewig agter Skema-geleenthede en prosesse.
Die Waarnemende Registrateur van Mediese Skemas, mnr. Craig Burton-Durham, en sy span wat op 'n gereelde basis met GEMS skakel, se leiding is van onskatbare waarde en die kundigheid wat aan die Skema beskikbaar gestel word wanneer nodig, word opreg waardeer.
Die voormalige Registrateur van Mediese Skemas, mnr. Patrick Masobe, sowel as die voormalige waarnemende Registrateur van Mediese Skemas, mnr. Patrick Matshidze, word ook bedank vir hul leiding en ondersteuning aan GEMS gedurende die tydperk onder beskouing.
Laastens moet 'n spesiale woord van dank gaan aan my pragtige vrou en kinders, wat my toegelaat het om na my pligte as Hoofbeampte om te sien, van wat steeds die staat se uitstekende mediese skema is.
Die Raad van Trustees lê hiermee hul jaarverslag vir die jaar tot 31 Desember 2009 voor.
Die Mediese Skema vir Staatswerknemers (GEMS) is 'n mediese skema sonder winsbejag met beperkte toegang geregistreer ingevolge die Wet op Mediese Skemas, 131 van 1998 (die Wet), soos gewysig.
Die spaarplanverpligting verteenwoordig spaarplanbydraes, wat die depositokomponent is van die versekeringskontrakte wat tussen die lede en die Skema gesluit is, minus die eise wat deur die Skema namens sy lede uit die spaarverpligtinge betaal is. Die depositokomponent is ontbondel omdat die Skema die depositokomponent apart kan meet en sy rekenkundige beleid nie andersins vereis dat alle verpligtinge en regte wat uit die depositokomponent voortspruit, erken word nie. Die versekeringskomponent van die lede se totale maandelikse bydraes word erken ooreenkomstig IFRS 4 (Internasionale Standaard vir Finansiële Verslagdoening).
Die spaarplanverpligting, naamlik die depositokomponent, word erken in ooreenstemming met IAS 39 (Internasionale Rekenkundige Standaard) en word teen koste bepaal omdat dit 'n vraagkenmerk het. Spaarplanbydraes word op 'n ophopingsgrondslag gekrediteer en onttrekkings op 'n kontantgrondslag gehanteer, m.a.w. geen voorsiening word gemaak vir uitstaande eise teen die jaareinde nie.
Die ooreenkomste voldoen aan die reëls van die Skema en is in ooreenstemming met trusteevereistes. Die duur van die hernieude ooreenkoms is een jaar, wat van 1 Januarie 2009 van krag is en op 31 Desember 2009 verval. Die Skema het die reg om die ooreenkomste te beëindig met 'n kennisgewing van 90 dae. Die Skema het die risiko-oordragreëling vir die Sapphire-en Beryl-opsies gedurende die jaar onder beskouing hersien en hierdie strukture in 2010 verander.
Wat voorafmagtiging vir hospitale en noodreddingsdienste betref, word tariewe bereken op grond van die getal geregistreerde lede vir die maand (geskorste lede uitgesluit). Geen rente is op die uitstaande balans van toepassing nie en dit is binne 7 dae betaalbaar.
Die Health Monitor Company is vroeg in 2010 as die Skema-aktuaris aangestel en het die finale IBNR-syfer (eise opgeloop, maar nog nie ingedien nie) soos op 31 Desember 2009 aan die Skema verskaf.
Die Skema het in 2009 in vaste deposito's vir tydperke van nie meer as ses weke nie en daggeldrekeninge belê. Die beleggingstrategie word jaarliks deur die Raad van Trustees hersien met inagneming van voldoening aan die Wet, die risiko's en opbrengste van die verskillende beleggingsinstrumente en die oorskot van geld beskikbaar. In 2009 het die Skema voortgegaan met sy beleggingstrategie om oorskotgeld in laerisiko korttermyn-rentedraende instrumente te belê.
Die Skema se beleggingsbedrywighede het dit aan 'n verskeidenheid van finansiële risiko's blootgestel, ingesluit die uitwerking van rentekoersverskuiwings. Die Skema se algemene risikobestuursprogram is toegespits op die onvoorspelbaarheid van die finansiële markte en probeer die potensiële negatiewe uitwerking op die finansiële vertoning van die Skema se beleggings tot die minimum beperk sodat verpligtinge teenoor lede nagekom kan word.
Risikobestuur en beleggingsbesluite word deur die Skema se Uitvoerende Bestuur, onder leiding van en volgens beleid bepaal deur die Raad van Trustees, behartig. Die Uitvoerende Bestuur verskaf geskrewe beginsels vir algemene risikobestuur, asook geskrewe beleid wat spesifieke areas dek soos rentekoersrisiko, kredietrisiko, die gebruik van afgeleide finansiële instrumente en hoe oorskotlikiditeit belê kan word.
Belangrike sakestatistiek en prestasieparameters word in hierdie afdeling van die Raad se Verslag gegee om die omvang van groei in die sake van die Skema, dienste gelewer en hoe die onderneming tans vertoon, te illustreer.
Die tabel hieronder gee 'n ontleding van die manier waarop die Skema se gelde toegewys word aan gesondheidsorgdienste en dienste wat nie gesondheidsorg behels nie. Daarby verskaf die vergelyking van hierdie parameters begrip van die mate waarin die Skema gegroei het en sy grootte benut om ekonomiese skaalbesparings tot voordeel van die lede te verkry.
Die groei in ledetal regdeur 2009 het gelei tot die aansluiting van 109,000 nuwe lede gedurende die jaar. Die groter ledetal het 'n toename in die aantal en verskeidenheid eise wat ontvang, verwerk en uitbetaal is, veroorsaak. Die Skema het altesame 47 miljoen eise in 2009 geskik (teenoor 32 miljoen in 2008).
Die toename in voordele-uitgawes van April tot September van elke jaar is seisoensverwant (naamlik wintermaande). Die Skema ondervind gewoonlik 'n eisbetalingsiklus van 4 weke, maar die stygings gedurende die maande Julie en Augustus is weens eisvoorkomssiklusse met langer verwerkingstydsduur, naamlik eissiklusse van 5 weke. Die verhouding van eise wat in Desember 2009 ondervind is, was 72.06% vergeleke met 41% in Desember 2008. Hierdie groter bedrywigheid kan toegeskryf word daaraan dat Desember meer diensdae (34 dae) het as November (28 dae). Diensverskaffers was ook gouer met die indiening van hul eise vir Desember, met meer as 60% van eise wat in Desember geskik is wat betrekking op dienste gelewer in daardie maand gehad het.
Soos getoon in die tabel hieronder, het die Skema hom toegespits op die uitbreiding van Aangewese Diensverskaffernetwerke (ADV) om redelike toegang tot sorg vir lede te verseker deur geoplanne te gebruik om lede by ADV-netwerke te laat inskakel.
Die bevordering van toegang tot die ADV-netwerk vir lede van die Sapphire-en Beryl-opsies is nie net beperk deur die numeriese groei in die netwerk se ledetal nie, maar ook die ligging van elke netwerkverskaffer teenoor die van die lede se huise en werkplekke. Meer as 90% van lede op die Sapphire-en Beryl-opsies bly en werk binne 10 km van 'n netwerkverskaffer. 'n Geoplan van netwerkdekking relatief tot lidmaatskap word hieronder gegee.
Die grafiek hieronder som die groei in ledetal en gesinsgrootte van GEMS van Januarie 2009 tot 31 Desember 2009 op.
Die Skema se lidmaatskap het in die lopende jaar met gemiddeld 36% van 300,536 (824,738 begunstigdes) hooflede einde 2008 tot 409,304 (1,147,897 begunstigdes) einde 2009 gegroei. Alle opsies het in 2009 positiewe groei getoon. Soos in 2008 het die Emerald-opsie in nominale terme (277,121 begunstigdes, of 46% vergeleke met 2008) die vinnigste gegroei. Die Beryl-opsie het die kleinste nominale groei (3,314 begunstigdes) ondervind. Die grafiek hieronder illustreer die lidmaatskapspreiding volgens opsies soos op 31 Desember 2009.
Die Emerald-opsie bly die grootste voordele-opsie (76.6% van hooflede), terwyl die Beryl-opsie steeds die Skema se kleinste voordele-opsie is (2.8% van hooflede). Die Sapphire-opsie het die hoogste persentasiegroei per lid per maand vergeleke met die res behaal. Hierdie opsie het hierdie hoë groeikoers in vyf agtereenvolgende maande tot Desember behaal, wat die welslae van die Skema se teikengerigte bemarkinginisiatiewe oor die betrokke maande bevestig.
Die groei in begunstigdes per voordele-opsie in 2009 word hieronder aangegee. Die Beryl-en Onyx-opsies toon maandelikse groeikoerse van minder as 1%.
Die Onyx-opsie het steeds die oudste lede met begunstigdes gemiddeld 36.0 jaar oud, terwyl die Ruby-opsie die jongste lede het met begunstigdes gemiddeld 26.3 jaar oud. Die gemiddelde ouderdom van GEMS-begunstigdes is 27.1 jaar. Die proporsie van begunstigdes ouer as 65 het van 2.34% in Desember 2008 tot 2.46% in Desember 2009 toegeneem.
Die gemiddelde gesinsgrootte van lede van GEMS was 2.75 in 2008. Die Sapphire-en Emerald-opsies het die grootste gemiddelde gesinsgroottes (onderskeidelik 3.41 en 2.81). Die grafiek hieronder illustreer die afhanklike-verhouding (aanduiding van gesinsgroottes).
Alle GEMS-opsies weerspieël 'n hoër persentasie vroulike begunstigdes teenoor manlikes. Die Sapphire-en Beryl-opsies was egter die enigste opsies wat 'n groter persentasie manlike as vroulike hooflede gehad het. Die Skema het in 2009 56.6% vroulike begunstigdes gehad (56.4% in 2008). Die oorheersing van vroulike begunstigdes is te verwagte gegewe die groot aantal vroue wat in die gesondheid-en onderwyssektor werk.
Van die Sapphire-en Beryl-opsies het Beryl die grootste persentasie laerinkomsteverdieners (minder as R3,000) terwyl die Onyx-en Emerald-opsies die hoogste persentasie hooflede het wat meer as R6,000 per maand verdien. In die algemeen verdien 31,3% van GEMS-lede minder as R6,000 per maand (pensioentrekkers ingesluit).
Die Onyx-opsie weerspieël steeds teen 15.0% 'n betekenisvol hoër pensioentrekkerverhouding as die res van die opsies soos Sapphire (1.2%), Beryl (4.0%), Ruby (1.9%) en Emerald (2.2%). Die werklike aantal begunstigdes ouer as 65 het stelselmatig in hierdie tydperk gestyg (van 20,090 in Desember 2008 tot 28,299 in Desember 2009). Die pensioentrekkerlede op die Skema word geïdentifiseer deur 'n pensioenaanwyser te gebruik, sowel as bevestiging van die status van voortgaande lede.
Die jaar 2009 het 'n toename in dekking van kwalifiserende werknemers nasionaal getoon. Die Wes-Kaap, Vrystaat en Noord-Kaap het die hoogste syfers van werknemers wat dekking het. Die grafiek hieronder toon dat die Oos-Kaap die hoogste persentasietoename in lede (53.64%) gehad het, gevolg deur Mpumalanga (39.76%) en dan die Vrystaat (38.08%).
Die uitbetaling van eise verteenwoordig 'n groot deel van die werk wat GEMS doen.
Die Skema het gedurende 2009 redelik goed vertoon en meer bydraes ingesamel as wat aan eise en uitgawes vir al die opsies behalwe Onyx bestee is. Die volgende tabel som die vertoning van die onderskeie GEMS-opsies in 2009 op.
Algeheel was die totale in-hospitaaleise ongeveer 6.23% laer as waarvoor begroot is. Die kategorieë vir in-hospitaaleise wat die grootste persentasie-afwyking van die begroting ondervind het, naamlik laer as verwagte eise, was MIV/VIGS, kaak-en-gesig en kraamvoordele. In nominale syfers was die afwyking van die begroting vir kaak-en-gesigseise en MIV/VIGS egter marginaal (naamlik 'n afwyking van minder as R0.20 per lid per maand van die begroting).
Die kategorieë binne-hospitaaleise wat die grootste persentasie-afwykings van die begroting ondervind het, naamlik hoër as verwagte eise, was borsverkleinings, interne en eksterne prosteses, orgaanoorplantings en nierdialise. In nominale syfers was die grootste afwyking vir in-hospitaaleise van die begroting vir algemene hospitalisasie, naamlik R57.59 per lid per maand minder as wat verwag is, wat die primêre rede was vir die laer as verwagte in-hospitaaleise vir 2009.
Die grootste nominale afwyking van die begroting vir buite-hospitaaleise was vir buite-hospitaalspesialiste, akuut en selfmedikasie, MIV/VIGS en gespesialiseerde tandheelkunde. Hierdie eise was in wese die hoofredes vir die afwyking van die begroting ondervind in buite-hospitaaleise in 2009.
Die Beryl-en Sapphire-opsies is netwerkopsies waar GEMS die eisrisiko na die Aangewese Diensverskaffer (Prime Cure) oorgeplaas het in ruil vir die beperking van sorg aan netwerkverskaffers alleenlik.
Die Skema het gedurende die jaar begin met 'n veldtog om gebruikmaking van voorkomende sorg by lede op die Beryl-en Sapphire-opsies te bevorder. Die inligtingsveldtog het tot 'n beter begrip van die voordele en benutting van die opsie gelei.
Dieselfde geld vir die Sapphire-opsie waar ADV-benutting in 2009 bokant 97% was.
Die koste-per-lewe-styging in toelatings van 16.6% hang saam met normale tariefverhogings en die verandering in die tydsduur van toelatings, soos in die grafiek hieronder aangedui.
EUP-en NHRPL-prysverhogings wat in die jaar toegestaan is, was hoër as wat voorsien is in 2009 se begroting en prysvooruitskattings. Dit het die reserweverhouding met 0.
Die veroudering van die lidmaatskapprofiel word duideliker.
Die Skema het egter bly groei en voldoende maatreëls is ingestel om te verseker dat die vereiste reserwes in toekomstige jare gehandhaaf en 25% teen 2011 gehaal sal word. Die groei in opgehoopte fondse van R723 miljoen tot R986 miljoen is noemenswaardig.
Bewegings in reserwes word in die Verklaring van Veranderinge in Fondse en Reserwes uiteengesit. Daar was geen ongewone bewegings wat die Trustees meen onder die aandag van lede van die Skema gebring behoort te word nie.
Ingevolge Reël 13.2 van GEMS se Skemareëls en Artikel 26 van die Wet op Mediese Skemas is ledebydraes maandeliks agterstallig betaalbaar en teen nie later nie as die derde dag van elke maand. In die tydperk onder beskouing het sekere werkgewergroepe bydraes namens lede ná die derde dag van die maand oorbetaal. Die Skemabestuur het met die betrokke werkgewergroepe geskakel om die redes vir die laat betaling van bydraes vas te stel en die uitwerking van hierdie praktyk op die lede van die Skema uit te wys. Die Ouditeur-generaal is gevolglik oor die laatbetalende werkgewergroepe ingelig.
Die grondslag vir berekenings en die bewegings in die voorsiening vir uitstaande eise word in Nota 8 van die finansiële jaarstate uiteengesit. Daar was geen ongewone bewegings wat die Trustees meen onder die aandag van lede van die Skema gebring behoort te word nie.
Die Health Monitor Company is vroeg in 2010 as die Skema se aktuarisse aangestel en het die IBNR-voorsiening (eise verwag, maar nog nie ingedien nie) soos op 31 Desember 2009 aan die Skema gelewer.
Die Skema het geen beleggings in werkgewers wat deelneem aan die Skema nie.
Die Ouditkomitee ontvang sy mandaat van die Raad van Trustees in die vorm van geskrewe opdragte rakende sy lidmaatskap, magte en pligte. Die Komitee bestaan uit ses lede, waarvan twee lede van die Raad van Trustees is. Die meerderheid van lede, insluitende die Voorsitter, is nie Beamptes van die Skema of enige van sy diensverskaffers nie. Een onafhanklike lid was voorheen 'n trustee.
Die Hoofbeampte, die Uitvoerende Lid vir Finansies van die Skema, die Finansiële Bestuurder van die Administrateur, die Skema se Interne Ouditeure en die Eksterne Ouditeure, woon op uitnodiging Komiteevergaderings by en het onbelemmerde toegang tot die Voorsitter van die Ouditkomitee.
Dr. DP van der Nest (Voorsitter)
Ingevolge die bepalings van die Wet, is die primêre verantwoordelikheid van die Ouditkomitee om die Raad van Trustees by te staan in die uitvoering van hul pligte met betrekking tot die Skema se rekenkundige beleid, interne beheerstelsels, finansiële verslaggewing en risikobestuurspraktyke. Die Ouditkomitee het hul verantwoordelikhede in 2009 ooreenkomstig die Ouditkomitee se Handves nagekom. Die Eksterne Ouditeure en Interne Ouditeure doen formeel aan die Komitee verslag oor kritieke bevindings wat in oudits uitgelig word.
Die Komitees hieronder gelys ontvang hul mandate van die Raad van Trustees in die vorm van geskrewe opdragte rakende hul lidmaatskap, magte en pligte. Hierdie Komitees kom ten minste kwartaalliks byeen en soos aangedui in die jaarbeplanner wat vir elke jaar goedgekeur word. Komiteevergaderings word bygewoon deur Trustees, Skema-bestuurders en ander kundiges wat nie lede van daardie komitees is nie, in 'n raadgewende hoedanigheid. Die tabelle op bladsye 49 en 50 dui die bywoningsyfer van die onderskeie Komitees aan.
Dr. T Geldenhuys (Voorsitter en Trustee)
Die primêre verantwoordelikheid van die Komitee is om oor die goedkeuring van Ex Gratia-betalings aan lede van die Skema te besin, te beslis en verslag te doen. Die Komitee het die mandaat om Ex Gratia-betalings goed te keur slegs waar die toestand en die weerhouding van terapie lewensbedreigend is; die behandeling beter lewensgehalte vir die aansoeker tot gevolg sal hê; die behandeling klinies toepaslik is en gegrond op internasionaal aanvaarde bewysgegronde behandelingsriglyne en protokol; of die aansoeker die onvermoë bewys het om die behandeling op enige ander manier te finansier.
Dr. E Watson (Voorsitter en Hoofbeampte)
Die primêre verantwoordelikheid van die Komitee is om enige dispuut wat deur die Hoofbeampte na die Dispuutkomitee vir uitspraak verwys word, onafhanklik te oorweeg en daaroor te sit, asook om die Raad van Trustees oor die hantering van dispute in die algemeen te adviseer.
Geen dispute is in 2009 deur die Komitee ontvang nie.
<fn>(762010100622 AM) 1495 Final Gems Birthing Options_AFR.txt</fn>
Om 'n baba te kry, beloof om een van die bevredigendste dog stres-volste gebeurtenisse van jou lewe te wees. Aan die een kant sien jy daarna uit om jou langverwagte bondeltjie vreugde na nege maande te verwelkom. Aan die ander kant moet jy ook probeer verseker dat jou kind se oorgang van jou liggaam na die buitewêreld met so min trauma as moontlik geskied.
As jy egter van al jou opsies bewus is en jou gesondheidsorg-diens-verskaffer gereeld raadpleeg, kan jy die regte besluite vir jou en jou baba neem. Jou algemene gesondheid en welsyn, asook dié van jou ongebore baba, sal die bepalende faktore wees om die omvang van die keuses tot jou beskikking te bepaal. Maak seker dat jy verstaan wat gaan gebeur en wat die voor- en nadele van jou keuses is.
Die normale geboorteproses begin gewoonlik spontaan na om en by 37 tot 42 weke van swangerskap.
Jy en jou baba word regdeur die kraamproses gemonitor, en opgeleide mediese personeel is byderhand indien daar komplikasies is.
Oormatige monitering kan tot onnodige mediese ingryping aanleiding gee.
Jy het in hierdie tyd dalk die gerusstelling van bekende dinge om jou nodig, en 'n hospitaal is nie altyd 'n gesellige en vertroostende plek nie.
Tuisgeboorte is 'n veilige opsie as jou swangerskap normaal verloop, jou vroedvrou die nuutste, draagbare toerusting gebruik en in staat is om jou huis betyds te bereik.
Jy bevind jou in 'n bekende en gerieflike omgewing terwyl jy geboorte skenk.
Indien komplikasies intree, hang die bystand wat jy gaan ontvang van die kundigheid van die verpleegster of vroedvrou af en van die vinnige beskikbaarheid van vervoer na 'n hospitaal, indien dit nodig mag wees.
Dit is 'n normale kraamproses wat onder water plaasvind en wat as 'n vorm van pynverligting tydens die bevalling gebruik kan word.
Jy kan vryelik in die water rondbeweeg.
Daar is 'n risiko van infeksie vir jou en jou baba.
Die baba word gebore via 'n snit deur die buik en die baar-moeder. Dit kan die baba en moeder se lewens red, maar die newe-effekte van ingrypende chirurgie en narkose kan allerlei komplikasies vir die moeder tot gevolg hê.
Gekose keisersneë word tydens swangerskap beplan as gevolg van mediese of kraamkomplikasies, wanneer die be-valling as onveilig vir die baba of die moeder beskou word.
Noodkeisersneë word gedoen wanneer komplikasies tydens die bevalling voorkom. Die behoefte aan 'n keisersnee is soms nie duidelik voordat die bevalling reeds begin het nie, en sommige moeders wat beoog om normaal geboorte te skenk, moet noodgedwonge keisersneë ondergaan.
Die bevalling verloop nie na wense nie.
kontraksies te swak is, baba te groot is, of as die bekken te nou is.
Die baba se hartklop, wat op die elektroniese aanwyserma-sjien gemonitor sal word, kan suggereer dat die baba pro-bleme tydens die bevalling ondervind.
Indien jou baba teen die einde van jou swangerskap in die baarmoeder met die kop na bo en die voete na onder lê (stuitposisie), is 'n keisersneegeboorte die minder riskante opsie.
Swangerskap met veelvuldige babas (bv. tweeling)
In sommige gevalle is geboorte via 'n keisersnee noodsaaklik.
MIV-positiewe moeder n Keisersnee word as geboortemetode aanbeveel as die moeder MIV-positief is. Dit verminder die kans dat die moed-er die MI-virus na haar baba oordra.
In die meeste gevalle is 'n verdere keisersnee die voorkeurmetode na 'n vorige keisersneegeboorte.
Dit is 'n ontsteking van die baarmoeder wat vier tot sewe dae na chirurgie kan ontwikkel.
Dit word met antibiotika behandel.
Word gewoonlik behandel met medikasie wat veroorsaak dat die baarmoeder saamtrek en ophou bloei.
n Bloedoortapping, chirurgie, en in seldsame gevalle 'n histerektomie (chirurgiese verwydering van die baar-moeder) kan vereis word.
Besering aan die blaas of dermkanaal kan voorkom.
Swangerskap en 'n keisersnee verhoog die risiko dat moeders bloedklonte in die bene, bekend as diepaar-trombose (DVT), kan ontwikkel.
Hierdie risiko kan deur die dra van anti-DVT-kouse en stap, binne so min as 24 uur na die keisersnee, verminder word.
Vroue met 'n hoë risiko om DVT te ontwikkel, kan ook 'n antistolmiddel (bloedverdunningsmedikasie) toegedien word om hul risiko te verlaag.
Jy moet vir die Kraamprogram registreer om toegang tot jou voordele as 'n lid van een van die volgende GEMS-voordeelopsies te verkry.
Sluit kraamvoordeel in aangewese netwerk van privaathospitale in.
Tuisgeboorte teen R6 610 per begunstigde.
Tuisgeboorte teen R6 610 per begunstigde.
<fn>(87200914958 PM) afrikaans.txt</fn>
Boodskap van die Hoofbeampte maande later is dit tyd om dankie te sê!
Hernuwing van dienskontrak: Maak seker die administrasie is op datum!
Friends of GEMS - nou selfs beter!
Ons is halfpad deur 2009 en stewig in winter se greep. So saam met die korter, kouer dae hoop ons hierdie uitgawe van Facets, die tweede in 2009, bring u 'n bietjie warmte en gemoedsrus.
Lede het geesdriftig gereageer op die nuwe voorkoms van Facets en ons hoop jy vind hierdie uitgawe prikkelend, interessant en bruikbaar.
Gedagtig daaraan dat al die bedrywighede van GEMS daarop gefokus is om ons meer as 350 000 lede gelukkig en gesond te hou, is dit nogal verbasend dat ons so min ware verhale - dikwels met gelukkige eindes - van ons lede hoor. Die verhaal van Mzimasi Ngqelu wat letterlik by die dood omgedraai het, het onlangs by ons kantoor opgedaag. Ons was almal diep geraak oor die impak wat GEMS op Mzimasi se lewe gehad het, maar ek gaan nie nou alles verklap en die storie bederf nie. Lees sy inspirerende verhaal op bladsy twee.
In hierdie uitgawe stel ons ook Sisonke, ons eie ledekompetisie bekend wat deur Mzimasi se ervaring geïnspireer is. Ons wil graag hê u moet vir die kompetisie inskryf, want ons wil hoor hoe GEMS u lewe geraak het.
Hoewel ons nog net halfpad deur 2009 is, het ons reeds 'n hele paar nuwe lededienste ingestel. In hierdie uitgawe kan jy meer lees oor ons spesiale Swangerskap-program wat op 1 Mei 2009 bekendgestel is om swanger lede bystand, inligting en raad te bied in elke stadium van swangerskap en ook na die geboorte.
Ons het die GEMS welwees-dae ingestel wat ondersoekdienste na u werkplek neem. Nog 'n diens wat in hierdie uitgawe bekendgestel word, is die SMS Benefit Lookup en lede word aangemoedig om dit te gebruik. Al wat jy hoef te doen om uit te vind watter voordele jy geniet voordat jy 'n eis instel, is om 'n SMS aan jou skema te stuur en ons stuur binne sekondes die vereiste inligting terug!
Elk van hierdie nuwe dienste word later in hierdie nuusbrief meer volledig bespreek - lees gerus meer daaroor. Met die opstel van hierdie boodskap het ek soos altyd my bes probeer om aan lede te toon dat GEMS voortdurend streef na uitstekende dienslewering. Lidmaatskap groei steeds en ons lede word beskou as, en behandel soos persone wat die heel beste verdien.
Ek hoop u geniet hierdie uitgawe van Facets en tot volgende keer - bly warm en gesond.
Mnr Mzimasi Ngqelu se lewe het drasties verander sedert die dag dat hy byna dood is in 'n motorongeluk. Ngqelu, Adjunk-direkteur: Kommunikasie, Departement van Openbare Ondernemings en lid van GEMS het onlangs weer daardie dag intens beleef toe hy 'n finale rekening vir die mediese onkoste deur die pos ontvang het.
Ek het skielik besef dat ek nooit die volle yslike bedrag van R180 000 hospitaalgeld uit my eie sak sou kon betaal nie" vertel Ngqelu. "Die groot bedrag wat GEMS betaal het om die hospitaalgeld te dek, het verseker dat ek die beste behandeling gekry het. En dit het my lewe gered," sê Ngqelu aangedaan.
Nadat hy die finale faktuur ontvang het, wou hy GEMS bedank vir hulle bystand. "Die feit dat ek geen blywende beserings van die insident oorgehou het nie, herinner my daagliks dat GEMS tot my redding gekom het - en dit nadat ek skaars 'n jaar lank lid van GEMS was."
Op die dag van die ongeluk, 8 Oktober 2007, het grys wolke 'n storm voorspel. Na werk ry hy in sy Nissan Micra van sy kantoor in Hatfield, Pretoria na sy huis in Centurion. Net verby die hoek van Hofmeyer- en Bothalaan jaag 'n motor oor 'n rooi verkeerslig. Hy onthou die geweldige slag toe die motor die passasierskant tref. Toe raak alles donker. Byna bewusteloos onthou hy dat hy 'n plakker van GEMS op sy voorruit het. "Min het ek geweet hoe noodsaaklik daardie plakker in my tyd van nood sou wees."
Blykbaar het 'n bystaander Netcare 911 gebel en Hannes Bosman, 'n senior paramediese noodhulpbeampte van Unitas Netcare Hospitaal het na die toneel gehaas. Bosman onthou nog die ongeluk. "Dit het begin reën terwyl ons gesukkel het om Ngqelu te bevry uit die frommelstaal wat eens sy motor was. Toe ons die plakker sien, het ons geweet ons kan hom na die beste en naaste hospitaal neem en daar sal geen oponthoud wees soos wat soms die geval is met pasiënte wat nie lid van 'n mediese fonds is nie."
Bosman en die dokters het nie gedink Ngqelu sal leef nie. Die dokters het aan sy familie gesê die moontlikheid bestaan dat hy nie sal bykom nie en al herwin hy sy bewussyn, kan hy aan geheueverlies ly of verlam wees. Maar almal het Ngqelu se veggees onderskat.
Intensiewe Sorgeenheid van die Unitas Netcare Hospitaal het Ngqelu sy bewussyn herwin - en sy brein het normaal funksioneer.
Hy is oorgeplaas na die rehabilitasiesentrum vir beserings in Kensington, Johannesburg waar hy fisioterapie ontvang het en sielkundige evaluering ondergaan het. In Januarie 2009 was hy, teen die dokters se verwagting in, fiks genoeg om terug te keer werk toe en hy sê sy lewe het ten goede verander.
Ek heg groter waarde aan die lewe en het selfs my vrou ontmoet voeg hy by.
Hy geniet nou sy nuwe lewe en moedig soveel mense moontlik aan om by GEMS aan te sluit. "Baie dankie nogmaals GEMS. Julle het nie net 'n verskil aan my lewe gemaak nie; julle het my lewe help red" sluit hy af.
Ons kondig met trots 'n uitsonderlike kompetisie aan. Een wat net vir jou geskep is! As jy lid van GEMS is, kwalifiseer jy outomaties om in te teken en dan staan jy 'n kans om 'n gesogte prys te wen.
Wat behels die kompetisie?
Mzimasi Ngqelu se verhaal was vir ons almal by GEMS so 'n groot inspirasie dat ons besluit het om nog lede aan te moedig om hulle spesiale stories met ons te deel. Het iets miskien gebeur waar GEMS tot jou redding gekom het wat ander ook moet hoor?
iemand wat net daardie ekstra myl of twee gee vir jou en jou geliefdes?
Het die feit dat jy lid van GEMS is jou lewe of die lewe van een van jou familielede gered Of het jou lewe en gesondheid merkbaar verbeter sedert jy lid van GEMS is?
Wel, ons wil graag hoor van die positiewe ervarings wat jy gehad het as 'n lid van GEMS. As jy jou verhaal met ons deel soos wat Mzimasi Ngqelu gedoen het, kan jy moontlik 'n prys wen! Jy hoef nie 'n baasskrywer of storieverteller te wees nie; jy moet net 'n goeie storie hê.
Hoe skryf ek in?
Dis so maklik! Stuur ons net 'n faks, e-pos of brief per pos waarin jy jou positiewe storie vertel. Jy kan in enige van die amptelike tale skryf - ons sal alles lees!
Onthou om jou naam, kontakbesonderhede en lidmaatskapnommer in te sluit.
Stuur jou brief aan GEMS Sisonke Kompetisie, GEMS Privaatsak X782, Kaapstad 8000; faks jou brief na 0861 00 4367 (merk dit vir aandag: GEMS Sisonke Kompetisie); of e-pos jou brief na competition@gems.gov.za.
Wat kan ek wen?
As dit vir jou goed klink, maak seker jy skryf in vir die GEMS Sisonke Kompetisie. Ons sien uit daarna om van jou te hoor! Die GEMS Sisonke Kompetisie begin 1 Julie 2009 en duur tot einde Augustus 2009.
Vir meer inligting oor bepalings en voorwaardes vir die kompetisie, besoek www.gems.gov.za.
Ons maak met trots bekend dat begunstigdes nou by die nuwe GEMS Swangerskap-program kan aansluit. Die program is op 1 Mei 2009 bekendgestel en voorsien bystand, inligting en raad aan swanger begunstigdes deur al die stadiums van swangerskap asook na die geboorte.
Hoe werk die program?
Die program word gelei deur gevallebestuurders wat ervare, opgeleide verpleegsters is met bykomende kwalifikasies in verloskunde. Hulle sal jou help met die registrasieproses en hulle kan in enige stadium van jou swangerskap vir raad en inligting genader word.
Jy kry 'n GEMS swangerskap- en geboorteboek met belangrike inligting vir verwagtende moeders.
Moeders kry 'n praktiese geskenkpakkie van GEMS! Dit word aan lede gestuur wat in die derde trimester van hulle swangerskap is.
Begunstigdes ontvang 'n persoonlike sorgplan met besonderhede oor die kraamdienste wat GEMS goedgekeur het.
Jy het toegang tot gesondheidsinligting wat jou help om saam met jou dokter of vroedvrou besluite te neem oor keuses aangaande jou gesondheid en bevalling.
Telefoniese raad en bystand is beskikbaar indien jy tydens die eerste paar weke van ouerskap probleme ondervind.
Let wel: Die program is gratis vir lede en die gebruiklike kraamvoordele geld steeds. Die program bied lede baie voordele maar vervang nie die goeie mediese raad en sorg wat lede van hulle dokters ontvang nie.
Hoe registreer ek vir die program?
Jy moet registreer sodra jou dokter jou swangerskap bevestig het. Om te registreer of om verdere inligting te kry kontak GEMS by 0860 00 4367 of stuur 'n e-pos na enquiries@gems.gov.za.
Hoe dikwels moes jy al inderhaas die voordele van jou mediese fonds bevestig Ons weet dit kan soms dringend wees en ons het lank gedink aan 'n oplossing vir die probleem?
Jou voordele kan nou vinnig en maklik deur SMS bevestig word. Stuur 'n SMS aan GEMS in die voorgeskrewe formaat (sien onder) en binne sekondes kry jy 'n SMS antwoord wat jou voordele bevestig. Let daarop dat die kort kodes vir lede van Sapphire en Beryl verskil van dié van Ruby, Emerald of Onyx lede. Net nog 'n blink idee van GEMS wat gesondheidsorg binne jou bereik plaas!
Hoe werk ditSMS net die volgende inligting na 33489 (elke SMS kos R1.50): Stap 1: Sleutel in Benefit. Stap 2: Sleutel in jou GEMS lidmaatskapnommer. Stap 3: Kies die voordeel wat jy wil bevestig uit die tabel onder (NB slegs een voordeelkategorie kan per SMS bevestig word). Stap 4: Sleutel die kort kode uit die lys hier onder in. Stap 5: Sleutel jou afhanklikheidskode in (die kode verkyn agter op jou lidmaatskapkaart onder Name, bv. 00,01). As jy die hooflid is, sleutel 00 in. Stap 6: Druk stuur op jou selfoon. Stap 7: Wag 'n paar sekondes op die antwoord van GEMS?
As jou SMS boodskap nie slaag nie sal jy 'n antwoord van GEMS kry wat die rede daarvoor gee. Jy kan die fout regstel en 'n nuwe SMS stuur om die inligting te kry wat jy verlang. Kontak asseblief die GEMS Oproepsentrum by 0860 00 4367 met enige navrae. Elke SMS kos R1.50.
GEMS het vanaf 1 Mei 2009 welwees-dae vir departemente bekendgestel. Lede sal baat vind by hierdie gerieflike geleentheid om by hulle werk professioneel ondersoek te word vir bestaande of onderliggende gesondheidsrisiko's. Ons doel is om lede in staat te stel om vroegtydig bewus te raak van gesondheidsrisiko's sodat die ontwikkeling van die siekte voorkom of verlig kan word.
Staatsamptenare wat huidiglik nie lede van GEMS is nie kan ook van hierdie unieke diens gebruik maak.
Wat gebeur op 'n welwees-dag?
Op uitnodiging van jou departement sal professionele GEMS gesondheidsorgbeamptes 'n welwees toetsplek by jou departement opstel. Al die werknemers op die perseel sal dan gedurende die dag vrywillig gesondheidstoetse kan ondergaan.
Die gesondheidsorgbeamptes sal jou mediese geskiedenis persoonlik met jou bespreek en toetse uitvoer. Uitslag van die toetse en jou mediese geskiedenis sal individueel bespreek word en jy sal raad kry oor wat jy verder moet doen.
Werknemers hoef nie afsprake te maak op die GEMS welwees-dag nie aangesien die gesondheidsorgbeamptes by die vasgestelde toetsplek aan diens sal wees. Hulle kan maar net gaan aanmeld! Op die dag sal kop- en nekmasserings ook vir alle werknemers voorsien word as verdere toegif van jou uitstekende mediese fonds.
Werknemers wat deelneem aan die welwees-toetse sal ingelig word oor hulle persoonlike gesondheidsrisiko's en wat gedoen moet word om gesondheidsprobleme te verhoed of te verlig.
Watter toetse sal uitgevoer word?
Werknemers sal versoek word om 'n eenvoudige vraelys oor hulle mediese geskiedenis in te vul sodat die gesondheidsorgbeampte insig het in hulle risikoprofiel voordat hulle getoets word.
In deel twee van ons WEB SMART reeks vertel ons jou meer van die My Wellness afdeling wat onlangs op die GEMS webwerf ingestel is. Dit voorsien al die inligting en raad oor gesondheid wat jy nodig het. Jy het toegang tot insiggewende welwees artikels en 'n uitgebreide mediese biblioteek oor simptome, siektetoestande, prosedures en medisyne. Vind die onderwerp van jou keuse deur gebruik te maak van ons maklike soekstelsel. Die noodhulpsentrum verskaf raad oor vinnige optrede in die geval van 'n noodtoestand. Jy kan selfs leer om die simptome van 'n hartaanval te herken en hoe om noodhulp toe te pas.
Volg net hierdie eenvoudige aanwysings om in te skakel.
Maak jou websoekenjin oop.
Op die tuisblad van die webwerf, net onder die kennisgewingblokkie sien jy die 'My Wellness' skakel met 'n prentjie van twee gewigte.
Benewens die Fonds se Raad van Trustees en die bestuurspan, is daar vyf Raadskomitees wat toesig hou oor die werk wat in verskeie areas gedoen word. Hulle voer hulle pligte uit met jou belange op die hart. Jy kan gerus wees dat jou mediese fonds in bekwame hande is.
BedryfskomiteeVerleen hulp aan die Raad om doeltreffende bedryf van die Fonds te verseker met a soos insamel van bydraes, eisuitbetalings en bestuur van lederekords. Hierdie komitee help ook die Raad met bemarking en kommunikasie.
Ex Gratia komiteeOndersoek, besluit en doen verslag oor goedkeuring van die ex gratia uitbetalings; d.i. uitbetaling van lede se eise waar gewone voordele nie beskikbaar is nie. Streng kriteria is toepaslik wanneer die komitee een keer per maand vergader om versoeke vir ex gratia uitbetalings te oorweeg.
Insethouerskomiteeverseker dat die Fonds geen wette oortree in die uitvoering van sy pligte nie. Die komitee verseker ook dat risiko's vir die Fonds se sake uitgeken en behoorlik gehanteer word en dat die belange van alle insethouers behoorlik beskerm word.
Dispuutkomitee Oorweeg en beheer onafhanklik enige dispuut wat die Hoofbeampte na hulle verwys vir beoordeling.
Dit is belangrik dat lede die ID besonderhede van hulle afhanklikes aan die Fonds voorsien. Ons het die inligting nodig om seker te maak dat ons eise reg uitbetaal en dat ons lederekords volledig en op datum is. Stuur asseblief 'n afskrif van jou afhanklikes se geboortesertifikaat of ID dokument na Premiebestuur, Privaatsak X782, Kaapstad 8000 of faks dit na 0861 00 4367, of stuur 'n e-pos na enquiries@gems.gov.
Indien u op tydelike, vaste of roldienskontrak in die staatsdiens is, is dit belangrik dat die vereiste administrasie op datum is wanneer die kontrak hernieu word en dat dit op die betaalstelsel is.
Indien nie, word u salaris moontlik nie betaal nie en sal GEMS nie die bydraes tot die mediese fonds kan kollekteer nie. Dit kan tot gevolg hê dat u voordele gestaak word en dat eise vir u mediese onkoste nie gedek word nie.
Wanneer u kontrak hernieu word behoort die betrokke personeeldepartement te bevestig dat die betaalstelsel vir werknemers op datum is sodat u GEMS lidmaatskap sonder enige onderbreking voortgaan.
Die tydsberekening van al hierdie stappe is uiters belangrik en jy moet met 'n GEMS agent praat indien jy enige probleme ervaar.
GEMS kollekteer maandeliks bydraes deur salarisaftrekkings wat deur die werkgewersbetaalstelsel (meestal Persal) gedoen word.
Indien jou maandelikse bydraes nie opbetaal is nie (d.i. agterstallig is), kan GEMS ook die agterstallige bedrag deur middel van elektroniese salarisaftrekking doen. Aftrekkings geskied outomaties sonder dat jy enigiets hoef te doen. Maar as jou bydraes vir langer as drie maande nie inbetaal word nie, kan ons dit nie meer elektronies aftrek nie omdat die betaalstelsel dit nie toelaat nie.
Wat jou te doen staan as jy vir langer as drie maande 'n bedrag aan GEMS verskuldig is: Versoek jou personeeldepartement om handaftrekkings van jou salaris te maak om die agterstallige bydraes te betaal. Jy kan ook die GEMS Oproepsentrum by 0860 00 4367 bel en vra vir 'n 0189 brief wat jy dan na jou personeeldepartement kan neem. Die 0189 brief sal verduidelik wat gedoen moet word.
ONTHOU: Indien jou bydraes nie ten volle opbetaal is nie kan dit lei tot die opskorting van jou voordele wat weer beteken dat jou eise moontlik nie uitbetaal word nie.
100 646. Ons opgeleide voorligters is beskikbaar om jou by te staan en u oproep sal vertroulik bly.
Indien u enige bedrogpleging vermoed, kontak die GEMS noodlyn wat deur KPMG hanteer word. Moet nie huiwer om enige verdagte aktiwiteite by die noodlyn aan te meld nie, aangesien dit 'n onafhanklike, anonieme diens is. Die tolvry noodlyn is 24 uur per dag, sewe dae van die week beskikbaar. Doen die regte ding!
Skakel 0800 21 2202 (gratis).
U kan anoniem bly. Gee volle besonderhede oor die insident aan die operateur. Hierdie detail kan insluit: wie, wat, hoe, waar, wanneer en die waarde wat betrokke is.
U sal 'n verwysingsnommer ontvang. Bewaar dit, want u kan dit in die toekoms nodig kry.
Friends of GEMS, 'n diens wat jou in staat stel om per SMS 'n bekostigbare gesondheisdiens in jou voorstad op te spoor, is nou selfs beter! As daar nie so 'n diens in jou voorstad is nie sal Friends of GEMS outomaties een in 'n buurvoorstad opspoor. Plaas net die versoek en laat ons die opspoorwerk vir jou doen.
Hoe soek jy na 'n gesondheidsdiens met behulp van Friends of GEMS?
Stuur net 'n SMS na 33489 in die volgende formaat: Jou lidmaatskapnommer, beskrywing van gesondheidsdiens, voorstad en stad.
Jy sal onmiddellik 'n antwoord ontvang met inligting oor gesondheidsdienste in jou gebied.
Bel die GEMS Oproepsentrum by 0860 00 4367 of besoek die webwerf vir verdere inligting.
Van tyd tot tyd loods die Skema die een of ander aktiwiteit om van groter waarde vir sy begunstigdes te wees.
Natal. Die doel is om koste effektiewe oplossings te vind vir die hoë koste verbonde aan hospitalisasie deur doeltreffende vergoeding aan dokters vir die lewering van aanvaarbare kliniese dienste te bied.
As u enige van die spesialiste wat betrokke is by die loodsprojek gaan besoek, sal hulle jou inlig oor hulle deelname voordat hulle jou of jou begunstigdes behandel.
As jy in 'n Medi-Clinic hospitaal opgeneem word, moet u by die Skema vasstel of daar genoeg voordele beskikbaar is. Medi-Clinic het aangedui dat hulle GEMS lede mag versoek om bybetalings te doen.
<fn>000225355p1004.txt</fn>
Wanneer 'n persoon die geleentheid soos hierdie gegun word, is die versoeking groot om op die verlede klem te lS in plaas van die toekoms. Ons geleenthede as 'n provinsie en as 'n land, lS in die hede en die toekoms, en sal ek daarom die uitdaging aanvaar om aan die sake aandag te skenk wat ons huidiglik konfronteer en 'n paar sieninge te lug in terme van die pad vorentoe.
Toe die ANC aan bewind gekom het, is daar onmiddelik begin met die proses van rekonsiliasie en nasiebou begin.
Dit was belangrik dat ons onsself as eerstens Suid Afrikaners moes sien en nie as Swart, Blank , Kleurling en Indiers nie. Hierdie identiteite is nie noodwendig verdeeld nie. Hulle het vooruitstrewende elemente wat sekerlik deel kan vorm van ons nasiebou proses.
Die bogenoemde beteken nie dat ons ons primere identiteite moet opsS nie, maar dat ons saamstem dat te midde van ons diversiteit , ons nog steeds strewe na algemene doelstellings van 'n geen ras, geen geslag en demokratiese samelewing vir 'n beter lewe vir almal.
Die Konstitusie maak voorsiening vir die raamwerk om almal se regte te beskerm, maar op n unieke Suid-Afrikaanse manier, het Seksie 185 en 186 van ons Konstitusie voorsiening gemaak vir die daarstelling van die Kommissie van die Regte van Kulturele, Christelike en Taalwetenskaplike gemeenskappe.
Ons moet dus verseker vir n konstitionele meganisme vir die beskerming van die regte van die minderhede.
Nietemin, hierdie regte moet erken word, uitgeoefen en bevorder word in die raamwerk van 'n bre r nasionale eenheid.
Maar dit sal n fout (omgekeerde) wees sou ons die herontwerp apartheid-tipe uitsluiting modelle vir bestuur op verskeie vlakke.
Ons stem saam dat die konsepte hierbo genoem 'n belangrike basis is vir die bou en versterking van ons prestasies. Nooit ooit moet ons weer toelaat dat ons land met neigings van meerderheid/minderheid en van sosiale ongelykheid verval word nie.
Ons leuse moet wees vir gelykheid, sosiale geregtigheid en menslike waardigheid, aangesien hierdie kritiese waardes deel is van ons konstitutionele demokrasie.
Wat baie duidelik vir almal moet wees, is die feit dat ons sedert 1994 as Suid-Afrikaners, gesamentlik n konstitutionele bestel sowel as n wye reeks van beleid- en instutionele reelings ingestel het om dit te versterk.
Elkeen (en almal) is geakkommodeer en die voorwaardes is geskep vir die bou van 'n voorspoedige, geen ras en geen geslag Suid Afrika.
Nietemin, baie moet nog gedoen word in die strewe om alle materiale ongelykhede uit te wis, veral in armoede, onkunde en siektes.
Natuurlik het die land baie behaal en grootskaalse suksesse bereik in die oorgang van die apartheid era na demokrasie, maar dit sal ontydig wees om te aanvaar dat rassisme in Suid Afrika nie dood is nie.
Die strewe van die mense van Suid Afrika is gemik na die stig van n menslike en mense-verenig ingelig deur Ubuntu (Ek is omdat jy is). Ons moet ook aanvaar dat die eliminasie van armoede van lewensbelang is vir die herstel van die waardigheid van ons mense.
Dit is as gevolg van die spook van armoede en die impak op ons poging om die grense van rassisme te verskuif, dat ons almal nou moet saamstaan om 'n ekonomie te bou wat radikaal die lewens van die massas te verander wie nog steeds die bitterheid van rasse-diskriminasie en ekonomiese uitsluiting ondervind.
Rassisme lewe nog aan in Suid-Afrika en die rasseverdeling, ongelykheid en nadele van die verlede vorm nog deel van die karakter van ons gemeenskap.
Hoe kan ons dan nou handel met die uitdaging wat ons nou in die gesig staar?
In die afgelope 10 jaar het ons beweeg van die afsku van die internasionale gemeenskap na 'n blink voorbeeld van hoe om mededingende belange te beslis sonder om oor te gaan na oorlog, geweld en onderdrukking van mense.
Mpumalanga, ongelukkig, het en ondervind nog steeds insidente van rassisme wat onaanvaarbaar is in die nasionale strewe na rekonsiliasie en nasiebou.
Ons erken dat insidente van ru menslike regte, geweld soos die verf van 'n persoon met silver verf, plase ontneem, ondraaglike arbeidspraktyke ens., is maar net n paar simptome van n dieper kern.
Nietemin, dit sal net deur gesamentlike pogings en samewerking wees dat ons sal kan begin om n nuwe omgewing te vestig waarin al die strewe van ons mense bereik sal kan word.
As die Premier van Mpumalanga, het ek by 'n vorige geleentheid 'n afvaardiging van die Afrikanerbond ontmoet.
Ek was verheug om te verneem dat die Afrikanerbond nie 'n konserwatiewe agenda het wat net voorsiening maak vir die Afrikaner gemeenskap nie, maar wat ook die belange van alle Suid Afrikaners op die hart dra.
Die Mpumalanga Provinsiale Regering waardeer die sentimente van die Afrikanerbond ten opsigte van samewerking en vennootskap. Ek was besonder beindruk dat die Arikanerbond met al die vaardighede waaroor lede beskik, bereid is om te belS in ons ontwikkeling en armoedeverligtingsprogramme.
Die inwoners van ons Provinsie benodig ontwikkeling op verskeie vlakke soos byvoorbeeld mannekragontwikkeling, klein entrepreneur ontwikkeling, landbouontwikkeling, jeugontwikkeling, en so voorts.
Gelukkige jeug; en n Kultuur van demokrasie.
Een aspek wat ek graag wil beklemtoon, is dat rassisme in Suid-Afrika met wortel en tak uitgeroei moet word.
Ons kan nie en sal nie hierdie euwel toelaat om goeie verhoudings in ons provinsie te vernietig nie. Ons is gedetermineerd om die voortdurende skending van die waardigheid van veral die minderbevoorregte en weerlose mense in ons provinsie te stuit.
Ons moet hierdie monster in ons daaglikse lewe, in die werksplekke en veral op die plase uitskakel.
Die regering beskou die Afrikanergemeenskap as 'n belangrike komponent en deel van ons land en gemeenskap en is baie gemotiveerd deur die verbintenis gesluit deur die afvaardiging wat my besoek het. Dit is duidelik dat julle 'n rol wil speel in nasiebou en rekonsiliasie.
Kom ons maak die gesamentlike geveg teen rassisme ons eerste prioriteit. Ons moet besef dat ons sonder hierdie vennootskap geen vordering sal maak nie en die ontwikkelingsooreenkoms sal ondermyn.
Ten slotte, wil ek graag 'n aanhaling maak uit die gedig "Gebed om die Gebeente" deur DJ Opperman.
Dit is 'n gebed tot God deur 'n vrou wie se seun, Gideon Scheepers, 'n rebel was wat vermoor is en wie se ligaam nooit gevind is nie. 'n Pleidooi deur 'n Afrikanermoeder vir samewerking en wedersydse respek tussen alle Suid-Afrikaners.
Dat ons as een groot nasie in die gramadoelas met elke stukkie sinkplaat en met elke wiel, en wit en bruin en swart foelie agter skoon glas ewig u sonlig vang en mekaar toespieel.
Ek glo werklik dat, met die goeie voornemens en verbintenisse gesluit deur die Afrikanerbond, 'n stewige grondslag vir ontwikkeling, nasiebou en rekonsiliasie gesluit sal word.
<fn>000602308p1007.txt</fn>
Dit is inderdaad vir my 'n besondere voorreg om u vandag te kan besoek.
Laat my toe om van hierdie geleentheid gebruik te maak om die gemeenskap van Hectorspruit en Malelane hartlik te bedank vir u bydrae tydens die vloedramp.
Daar is min dinge wat so inspirerend is as mense wat hulle moue oprol en hulle self en die naas aan hulle te help.
My dank en die van die regering en die mense van Mpumalanga loop veral uit na die lede van ons veiligheidsmagte. Insluitende die paramediese dienste, dokters, verpleegsters en die sakelui.
Eintlik aan almal.
Meneer die voorsitter, dis vir my 'n besondere trots dat Meneer Hennie Kruger van die Malelane Sakekamer en Meneer Jan Engelbrecht van die Komatipoort Sakekamer ingestem het om lede van die Mpumalanga Vloedramp Fonds te wees. Baie dankie, broers.
Maar ons is vandag hier om gedagtes te ruil. En mekaar op hoogte van sake te hou.
En geen taak is belangriker as om ons land en ons nasie te verenig.
Elke persoon en elke gemeenskap behoort tuis en ingeslote te voel in die nuwe Suid-Afrika wat ons besig is om tesame te bou.
Elkeen van ons behoort daartoe in staat te voel om ons talente en kragte by te draf tot die heropbou en ontwikkeling van ons samelewing.
n Groot aantal Suid Afrikaners is gretig om deel te wees van hierdie opbouende proses.
Maar dis belangrik om u in te lig dat ons land en sy mense nog nie heeltemal genees het nie.
Daarvoor is die wonde wat apartheid ons almal toegedien het nog te diep - maar ons het al vêr gevorder op die pad van nasionale versoening.
Hierdie proses van genesing gaan gepaard met die uitdaging dat 'n mens verby die belange van jou eie kultuurgroep moet kyk en die groter geheel van Suid-Afrika se belange ook moet nastreef.
Die toekoms van Suid-Afrika hang tot 'n groot mate daarvan af dat 'n groter Suid-Afrikaanse bewussyn geskep kan word waar die mense van Suid-Afrika hulself nie in die eerste instansie sien as Afrikaners, of Kleurlinge, of Indiers, of Xhosas ensomeer nie; maar as Suid-Afrikaners wie se optrede gevorm word deur so 'n bewussyn. Die mate waartoe ons daarin slaag sal die sukses van ons nasiebouprogram bepaal.
U behoort bewustelik daardie een slaggat te vermy waarin meeste Suid-Afrikaners so maklik val. Naamlik om sake allereers te benader vanuit die gesigspunt van die rasse-of etniese groep waaraan hulle behoort.
Sonder om noodwendig 'n mens se wortels prys te gee, behoort ons altyd eerste die vraag te stel: wat is die beste belang van Suid-Afrika en al sy mense?
My boodskap aan u is geanker in die konteks van ons Suid-Afrikanerskap, met erkenning dat u soos alle Suid-Afrikaners ook 'n reg het tot die uitbou van u eie kultuur en taal.
Ons grootste krag en hoop vir 'n voorspoedige, regverdige en vreedsame nuwe Suid-Afrika is juis opgesluit in so 'n gees van bereidwilligheid tot saam-praat en skeppende samewerking tussen al die gemeenskappe van ons land. Ek is dankbaar vir die groeiende gesindheid van samewerking wat baie jong Afrikaners aan die dag is.
Meneer die voorsitter, nie vêr hiervandaan is 'n swart woonbuurt. Hoeveel van ons weet werklik waar hierdie woonbuurt geleë is?
Ter wille van 'n eerlike gesprek, mag ek vra of u ooit by u huishulp wat daar woonagtig is gekuier om uit te vind onder watter haglike toestand sy lewe Nora Matsebula is daar woonagtig nie uit eie keuse nie. Sy is daar woonagtig as gevolg van die vorige beskikking wat verhoed het dat sy u bure mag wees?
Die voortbestaan en die voorspoed van ons nasie vereis mans en vroue met visie en durf, persone wat nie wegskram van hul verpligtinge as Suid-Afrikaners nie.
Indien u bereid is om hierdie uitdaging met waagmoed te aanvaar, wag daar 'n blink toekoms vir die Afrikaner in ons land.
Na sulke persone wil ek my hand uitsteek in die wete dat u my onmiskenbare landgenoot is en dat ons almal saam kan bou aan 'n tuiste.
Dan kan u van my verwag om die kosbare geestesgoedere van die Afrikaner te beskerm asof dit my eie is, want ek sal verseker voel van u lojaliteit en trou aan Suid-Afrika en sy mense.
Ek besef maar net te goed dat wanneer Afrikaners oor die toekomstige rol en plek van Afrikaners praat, dit meestal te doen het met die plek en status van die Afrikaanse taal.
Ek het dit al by herhaling gesê, maar ek dink dit is goed om dit weer eens vandag te sê. Afrikaans is 'n taal van hierdie land.
As sodanig sal Afrikaans presies dieselfde beskerming -ontvang soos enige ander taal; en presies dieselfde mate van ondersteuning en bevordering as ander tale.
Die uitmuntende prestasies van Afrikaans op verskeie gebiede; is prestasies waarop die hele Suid-Afrikaanse bevolking trots kan wees.
Afrikaans is 'n taal wat uit die bodem van Suid-Afrika gegroei en ontwikkel het, gevoed deur verskeidenheid van tale en kulture in ons land, gewortel in die soeke na eie identiteit en vryheid.
Sy krag en hoop op die toekoms was nog nooit spesiale -bevoorregting nie, maar as een van die tale van Suid-Afrika wat skouer aan skouer tesame met die ander tale met respek en gelyke regte die toekoms tegemoet moet gaan.
Suid-Afrika behoort aan almal wat in hierdie pragtige land van ons woon. Slegs indien ons bereid is om eie belang ondergeskik te stel aan die groter belang van Suid-Afrika kan daar 'n toekoms vir ons almal wees - ook vir die Afrikaanse taal en kultuur.
Dit is ons almal se taak om seker te maak dat die diep wonde van apartheid genees.
Deur hande te vat en saam te werk KAN ons 'n gesonde en geïntegreerde gemeenskap opbou.
U woon in 'n pragtige deel van die provinsie.
Hierdie gebied het wonderlike toeriste- en landbou-potensiaal en indien daar werklik 'n demokratiese en verteenwoordigende plaaslike regering is wat al die mense insluit, behoort almal wat hier woon 'n goeie lewe te kan voer.
Tog moet 'n mens nie toelaat dat die natuurskoon jou verblind vir die jare-lange lyding van ons mense en die geweldige onregte wat teen u gepleeg is nie. Apartheid het ons mense bitter seer gemaak.
Ek kan die diep gekerfde lyne van pyn en stryd, armoede en honger op die gesigte van u plaasaarbieders sien.
Wanneer ek 'n plaasaarbieder groet voel ek die knoetse op sy vingers en eelte in die palms van sy hande, wat die getuienis is van jare van rugbreek werk op die lande.
Maar ook waaneer ek 'n plaasboer groet voel ek die onsekerheid. 'n Onsekerheid wat vra, Meneer Mahlangu, is my toekoms in hierdie land en in hierdie provinsie verseker?
Daar is 'n wonderlike positiewe gees onder die oorweldigende meerderhied van Suid-Afrikaners wat nou hande vat om 'n nie-rassige en demokratiese Suid-Afrika te bou.
Die Afrikaners het 'n lang en trotse geskiedenis van om te stry vir u vryheid.
Vandag is dit nie net Afrikaners wat vir Afrikanerregte en belange verantwoordelikheid het nie.
Ek, onder andere, het dit ook nog altyd my erns gemaak om aktief om te sien na die belange van Afrikaners, net soos van die ander groepe.
En op dieselfde wyse het Afrikaners die verpligting om hulle nie net met die belange van die Afrikaners te bemoei nie, maar aktief deel te wees van die strewe om die lewe van alle mense in die land te verbeter.
Laat my ten slotte toe om u gemeeskaap alles van die beste toe te wens vir hierdie jaar wat voor ons is.
Rassisme moet finaal vir eens en vir altyd begrawe word.
U moet in die voorste linie teen rassisme veg.
Dit is nie net u reg nie, dit is ook u plig, ter wille van u kinders wat nooit mag deurmaak wat u deurgemaak het nie.
Ek will afsluit om elkeen van julle, vanaf die kleinste tot die oudste, te verseker van my groot liefde en die van die regering vir julle.
Wanneer ons ouer mense nie meer verder kan gaan nie, sal die jongmense moet voortgaan om ons nuwe nasie te bou.
Tesame is ons almal die hoop van ons reënboog nasie.
<fn>000905410p1003.txt</fn>
Ek wil graag vanaand begin deur u almal te vra om op te staan en 'n minuut stilte te hou vir een van Afrikaans se grootste en geliefdste kunstenaars wat Suid-Afrika vandag 'n week gelede verloor het: Tolla van der Merwe. Tolla was werklik 'n bobaas storieverteller en grapmaker, 'n kultuurbate en volksbesit, 'n alombeminde boorling van die Wes-Kaap. Sy dood laat ''n leemte in die vermaaklikheidswSreld en in baie van ons harte agter wat nog lank gevoel sal word.
Dames en here, baie dankie vir die uitnodiging om as gasspreker by die 25-jarige vieringe van die Afrikaanse Taalmuseum op te tree. Was ek tien jaar gelede gevra of ek vieringe van die Afrikaanse Taalmuseum sou bywoon, en boonop nog 'n toespraak lewer, was die antwoord: "Nay, Nog, Never, Nie,". In ons taal beteken dit "Nooit". Maar ek het sedertdien in die politiek en die samelewing geleer dat daar niks soos "Nooit" is nie.
Ek wil vanaand so 'n bietjie afwyk van die normale toespraak en vertel van my eie geskiedenis. My voorouers het in die 17de eeu hier aangekom. Die Morkels is Afrikaners. Hulle het rugby en krieket vir Suid-Afrika gespeel. Hulle het hulle in Beaufort-Wes gevestig. My oupa se pa is daar gebore. My oupa was die eerste Perdewedren Kommissaris in die dertigerjare. Hy was 50 jaar lank ouderling in die kerk, Chris Barnard se pa voorgestel in die NG Kerk op Beaufort-Wes. Chris en Marius, en my pa en susters het saam grootgeword in dieselfde straat !
As klein seuntjie op Beaufort-Wes het ek net Afrikaans gepraat, nooit Engels nie. Ons was bruin Afrikaners. Na 1948 is ons deur wit Afrikaners onderdruk. Die Groepsgebiedewet het ons voorouers gedwing om na Kaapstad te trek. Afrikaans is beskou as die taal van die onderdrukker.
U mag vra wat my laat verander het 'n Toespraak van Tom Langley (KP) oor die reg van die Afrikaner. Ek het net na hom gepraat en gesS: Ek is ook 'n Afrikaner. Bruin, maar Afrikaner. Dit is in die Hansard opgeneem en was ook in baie nuusblaaie?
Ons onderdruktes het ons kinders na Engelse skole gestuur. Alhoewel ons as ouers in die huis Afrikaans met mekaar gepraat het, het ons Engels met ons kinders gepraat.
Om terug te keer na vanaand se vieringe Dit is 'n eer vir my om u toe te spreek as Premier van die Wes-Kaap, 'n provinsie waarvan die meeste inwoners Afrikaans praat - bykans 60 persent.
Maar daar word vandag nie net Afrikaans gepraat nie. Daar word ook baie oor Afrikaans gepraat. Reeds van die begin van die negentigerjare af is die "de jure" en "de facto" posisie van Afrikaans 'n groot besprekingspunt in veral die Afrikaanse pers. Daar is kommer omdat baie meen dat die status van Afrikaans aan die afneem is op regeringsvlak, in die regswSreld, in die onderwys, in die uitsaaiwSreld en op handels- en tegnologiese gebied. Baie Suid-Afrikaners voel sterk dat Engels besig is om die openbare %n private sektore te domineer. Miskien voel baie van u vanaand hier ook so.
Dames en here, ek dink ons stem almal saam dat dit sekerlik die plig van elke Afrikaanssprekende is om te verseker dat Afrikaans sy status behou. Maar ons, as Afrikaanse moedertaalsprekers, moet daarteen waak om nie die taal te isoleer van ander taal-omgewings nie. Op di% wyse sal ons Afrikaans op die ou end van die geleentheid ontneem om by te dra tot nasie-bou in Suid-Afrika.
Dr. Frederik Van Zyl Slabbert het gesS daar is 'n gevaar dat Afrikaans en sy sprekers die taal opnuut kan isoleer. Dit sal gebeur as die beskerming daarvan bedryf word op die vlak van een wat 'n beter Afrikaan wil wees as die ander, of 'n uitbie ry oor wie nou eintlik die beter draer van waardes is.
Een van die doelstellings van Suid-Afrika se nuwe taalbeleid is om kantlyntale (gemarginaliseerde tale) uit te brei en te moderniseer. Die Grondwet verplig ons om dit te doen. Ons is dit ook aan onsself verskuldig as lands- en wSreldburgers - ongeag ons kleur, ras of kultuuragtergrond - om die gebruik van ons tale te bevorder. So sal ons die status van die taal %n die spreker verhoog.
Dames en here, as u saam met my terugdink, is dit presies hoe die status van Afrikaans verhoog is. Met die vorige eeuwisseling was daar geen letterkunde in Afrikaans nie. Die taal was arm aan woordeskat. Toe die Afrikaners in 1948 aan die bewind gekom het, het hulle Afrikaans ontwikkel tot 'n taal wat vandag as onderrigmedium gebruik word in tersiSre instellings soos die Universiteite van Stellenbosch, Pretoria, Potchefstroom en Bloemfontein. Met di% soort toewyding is gewys wat ook vir ander taalgroepe in die toekoms vermag kan word.
Dit is veral op di% gebied wat Afrikaans 'n belangrike rol kan speel. Afrikaanssprekendes moet daarna streef om nie net die status van die taal te behou nie, maar moet ook ander kantlyntale (gemarginaliseerde tale) in die land help ontwikkel deur hulle eie ondervinding met taalgroepe te deel.
Afrikaans as geskrewe taal is vanjaar 125 jaar oud. Afrikaans as amptelike taal is 75 jaar oud. Afrikaans geniet nie meer die status, die bevoorregting, en met alle respek gesS, die gepamperlang wat dit destyds as een van net twee amptelike tale geniet het nie.
Maar is dit nie juis hierdie bietjie bedreiging wat die taal laat blom het tot wat hy vandag is nie Dames en here, daar is geen keer aan Afrikaans nie. Die taal groei welig soos goudgeel gousblomme na geil re ns in Namakwaland. Dit is 'n taal sonder brieke. Dit is 'n taal wat besig is om oor te kook. Dit floreer as advertensietaal, praattaal, grapvertel-taal, singtaal, skryftaal, webbladtaal, kunsfeestaal, noem maar op. Jongmense koop weer CD's met Afrikaanse musiek. Die Afrikaanse literatuur op die winkelrakke is van wSreldgehalte. Die Klein Karoo Nasionale Kunstefees - 'n viering van Afrikaans - het vanjaar die Grahamstad-fees as die grootste kultuurfees in Suid-Afrika verbygesteek. Dit is asof Afrikaans die hartklop van Afrika begin aanvoel het en die kontinent se warm bloed ook nou deur di% taal pols. Ons beleef 'n Afrikaanse renaissance in die volle sin van die woord?
Afrikaans se waarde as reklametaal kan ook nie vandag onderskat word nie. Dit is hoofsaaklik te danke aan die koopkrag van die Afrikaanse mark. Volgens navorsing sal 32,3% van die huishoudelike uitgawes in Suid-Afrika vanjaar deur Afrikaanssprekendes wees, teenoor die 27,9% van Engelssprekendes. Afrikaanses sal ook meer as die ander taalgroepe bestee aan behuising, vervoer, versekering en vakansies.
Navorsing oor Spaans in Amerika, Vlaams in Belgi en Frans in Kanada het bewys dat die kans om 'n kli nt te lok, beter is in die moedertaal. Bemarkers wat hulle sout werd is, sal besef dat reklame in Afrikaans die hartsnare van 'n reuse verbruikersmark kan roer. Die Afrikaanse trek lankal nie meer kaalvoet oor die Drakensberg nie. Hy dra duur Italiaanse skoene en ry met 'n luukse vierwielaangedrewe voertuig die berg uit. Moet hom nie die heel tyd soos 'n tweedeklasburger behandel nie. Praat met hom in sy eie taal !
Dames en here, ons bring vandag hulde aan al die taalvaders en -moeders, die kunstenaars, organisasies, stigtings en liefhebbers van Afrikaans wat deur die jare die taal bevorder het; Maar die meeste aan die praters van die taal - die mense wat in Afrikaans bid, lag, huil, vloek, swaarkry, partytjie hou, liefhet en wiegeliedjies sing.
Ons gee erkenning aan die waardevolle rol wat die Afrikaanse Taalmuseum in die uitbou van die taal gespeel het.
Ons dink ook aan prof. Johan Combrink wat op 25 Julie verlede jaar oorlede is. Sy stem is stil, maar sy ryke taalerfenis leef voort. Sy passie vir die taal bly vir ons 'n inspirasie. Prof. Combrink was die eerste voorsitter van die Wes-Kaapse Taalkomitee wat op 14 April verlede jaar gestig is. Prof. Isabel Cilliers is intussen in sy plek as voorsitter aangestel.
Die komitee is kragtens die Wes-Kaapse Provinsiale Taalwet ingestel. Daarna is dit kragtens die Wet op die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad erken. Dit beteken dat die Taalkomitee 'n tweeledige funksie het. Dit het 'n mandaat van die provinsie om taalbedrywighede in die Wes-Kaap te monitor, te bevorder en te adviseer. Dit het ook 'n mandaat van PANSAT om as sy provinsiale subkomitee te dien.
Afrikaans is een van drie amptelike tale in die Wes-Kaap. Die ander is natuurlik Engels en Xhosa. Die Wes-Kaapse regering het vroe r vanjaar meer as R600 000 aan die Taalkomitee oorhandig om die gebruik van al drie amptelike tale te bevorder, die gelyke status van die tale te monitor en veeltaligheid aan te moedig.
Taal is 'n basiese mensereg. Die visie van die Wes-Kaapse Taalkomitee is om al die inwoners van die provinsie deur taal te bemagtig, hul menswaardigheid deur respek vir mekaar se tale te versterk, en veeltaligheid te bevorder.
Die Taalkomitee se doelwit is om die gelyke gebruik van al drie amptelike tale te monitor, en die ontwikkeling van die voorheen gemarginaliseerde tale van die Wes-Kaap te ondersteun.
Hiervoor gebruik die Taalkomitee twee uitgangspunte: die grondwetlik verskanste taalregte van al die inwoners van die Wes-Kaap, en die Batho Pele-beginsel, wat beteken "die mense eerste".
Die beginsel van veeltaligheid is belangrik wanneer regte en dienslewering in ag geneem word. Ons bevorder veeltaligheid in die Wes-Kaap met die wete dat taalverskeidenheid deel vorm van ons erfenis. Weet u dat tot 21 tale daagliks in die Wes-Kaap gepraat word Di% ryk taalverskeidenheid in die provinsie laat ruimte vir kreatiwiteit en innovasie, en verhoed 'n bleek eenvormigheid. Ons glo taalverskeidenheid is 'n hulpbron en nie 'n probleem nie. Dit is 'n intellektuele, kulturele en ekonomiese bate?
Dames en here, deur veeltaligheid te bevorder, wil ons al die mense in die Wes-Kaap aanmoedig om nie net hul eie taal met trots te praat en kontak met hul moedertaal te behou nie. Ons wil inwoners ook aanmoedig om respek te hS en verdraagsaam te wees teenoor ander se tale; om ander tale aan te leer en te gebruik, en genot daaruit te put.
Om meer doelgerig te kan werk en die groot taaluitdagings van die Wes-Kaap te kan aanpak, is die Taalkomitee in verskeie subkomitees verdeel. Die subkomitees spits hulle toe op fokusgebiede soos die onderwys, die private en openbare sektore, biblioteke, uitgewers, die media en gesondheidsorg.
Een van di% subkomitees werk op die oomblik aan 'n konseptaalbeleid vir die Wes-Kaap. Dit sluit in die opstel van 'n beleid oor die ontwikkeling van gemarginaliseerde inheemse tale in die provinsie.
Dames en here, die Taalkomitee wy hom verder daaraan toe om te verseker dat Afrikaans, saam met Engels en Xhosa, gelyke status in die Provinsiale Regering geniet. Alle provinsiale departementshoofde en die Speaker van die Wes-Kaapse Parlement is hieroor skriftelik ingelig. Daar is ook met die Direkteur-generaal van die Wes-Kaap hieroor vergader.
Een van die gebiede waar ons probleme ondervind, is Xhosa-sprekende pasi nte wat sukkel om in provinsiale hospitale en klinieke te kommunikeer. Die Taalkomitee kyk hierna.
Om veeltaligheid aktief in die Wes-Kaap te bevorder, het die Taalkomitee verlede jaar drie beurse ter waarde van R10 000 elk vir nagraadse studie by 'n Suid-Afrikaanse universiteit of technikon beskikbaar gestel. Dit was vir verdere studie in taaldiens, taal- of geletterdheidsonderrig of taalontwikkeling. Die studie moes op een of meer van die Wes-Kaap se amptelike tale fokus.
Die Taalkomitee hou ook aanstaande maand 'n reeks dinkskrums met 360 meningsvormers in die provinsie. Deelnemers aan die dinkskrums sal oor taalaangeleenthede in hul werksomgewing kan praat, en idees uitruil oor moontlike maniere om die drie amptelike tale billik te hanteer. Die dinkskrums word van 11 tot 15 September gehou en val saam met die viering van Erfenisdag.
Verder is 'n taalpraktisyn aangestel om 'n omvattende databasis saam te stel. Dit is 'n basis van alle persone, organisasies, instellings, toerusting en fasiliteite wat met taalaangeleenthede in die Wes-Kaap te doen het. Almal in die provinsie sal toegang tot di% databasis hS.
Dames en here, die Wes-Kaapse regering is ernstig oor sy taalbeloftes. Ons is veral ernstig oor die bevordering van Afrikaans. Ons erken Afrikaans as die taal wat naas Zoeloe deur meer Suid-Afrikaners verstaan word as enige ander amptelike taal. Afrikaans is 'n kaleidoskoop-taal wat in die kleure van 'n kleuterskoolkind se kryte geskryf word - soms ignoreer sy sprekers die lyne, maar ten minste gaan hulle kreatief te werk en kleur almal opgewonde in aan wat beloof om 'n meesterstuk te wees. Ek is trots om Afrikaans te praat !
<fn>010329345p1003.txt</fn>
Dit is vir die Provinsie van die Wes-Kaap 'n voorreg om die gasheerprovinsie te wees vir die tweede Nasionale Khoisan Oorlegplegende Konferensie in die geskiedenis van Suid-Afrika. Veral aangesien die konferensie ten tye van die Verenigde Nasies se dekade vir inheemse volkere plaasvind.
Die Konferensie is onder andere daarop gemik om die rol van die Khoisan identiteit binne die nasionale konteks van eenheid in diversiteit te definieer. Op sy beurt kan dit 'n belangrike rol in die vorming van 'n nuwe Suid-Afrikaanse nasie speel. 'n Suid-Afrikaanse nasie waar elke individu uit 'n gevoel van trots op sy of haar eie identiteit 'n unieke bydrae kan lewer tot nasiebou en versoening en deel kan hê aan die Afrika Renaissance.
Deur 'n finansiële bydrae te lewer tot die verwesenliking van hierdie konferensie, maak die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap voorsiening vir die behoeftes van die meerderheid van die inwoners van die Wes-Kaap Provinsie wat op 'n Khoisan-erfenis aanspraak kan maak.
Die Provinsiale Regering se bystand in dié verband dien ook as 'n erkenning dat die Khoisan-erfenis van die inwoners van die Wes-Kaap in die verlede gemarginaliseerd is. Om hierdie rede is dit verblydend om te sien dat soveel inwoners van die Wes-Kaap aktief by hierdie inisiatief betrokke is.
Die Provinsiale Regering is vir 'n geruime tyd al betrokke by Khoisan-aangeleenthede. Onder andere het die Wes-Kaapse Kultuurkommissie finansiële bystand verleen vir die Nau-seremonie wat verlede jaar hier in Oudtshoorn gehou is. Verder is daar ook fondse beskikbaar gestel vir die navorsing wat deur die Instituut vir Historiese Navorsing van die Universiteit van Wes-Kaapland onderneem word na die identiteit van afstammelinge van die Khoisan en slawe.
Ook die Wes-Kaapse Taalkomitee het in November verlede jaar 'n werkswinkel vir 'n bewussynsveldtog vir Khoisan-tale in die provinsie gehou. Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap verbind homself om op hierdie wyse die bevordering, bewaring en ontwikkeling van die Khoisan-erfenis van die inwoners van die provinsie binne die bestaande wetlike raamwerk aan te moedig. Deur middel van die samewerking wat reeds bestaan tussen die Provinsiale Regering en die betrokke stamhuise, wil ons die vennootskap opbou sodat dit tot groter voordeel van die inwoners van die Wes-Kaap en van ons land sal strek.
Ek wil u dus vriendelik nooi om na afloop van die konferensie, vir my die resolusies wat ten tye van die konferensie geneem is, te laat kry. Dit is net wanneer ons van mekaar se verwagtinge en doelwitte bewus is dat ons 'n gesamentlike toekomsvisie daar kan stel en die bestaande werksverhouding tussen die betrokke stamhuise en die Provinsiale Regering uit kan brei.
Namens die Wes-Kaapse Regering wens ek u alle sterkte toe met die konferensie en kom veilig tuis.
<fn>020695009.txt</fn>
Die Vryheidsfront het die identiteit van 'n Volksparty - dit is gebore uit krisisomstandighede - uit die noodoomblikke van 'n volk.
Daarom wil ek vanaand, aan die begin van hierdie eerste kongres wat rigtingsoekend sal wees praat oor die party en die volk deur die volgende bestek te behandel.
Die krisis en die Volk.
'n Visie, 'n hoop, 'n koers na 'n bestemming.
Strategie in beplanning om by die bestemming aan te kom.
Die hervestiging van die wil om te oorleef.
Dit is nie vergesog om te sê dat toe die oomblik van waarheid van die eeu vir ons Afrikaners aangebreek het ten opsigte van die finalisering van die konstitusionele verhouding in hierdie heterogene en plurale land van ons, ons lampe sonder lampolie gevind was met ons rustig aan die slaap.
Daar was immers genoeg waarskuwing al van 1960 af. Daar was ook genoeg gevallestudies om vanuit te leer in Afrika en die wêreld. Die halfhartige eksperiment van die driekamerparlement was basies foutief want hoe kan 'n oplossing wat die grootste bevolkingsgroep uitlaat 'n hoop op sukses hê Of was dit sulfhopnose wat toe al die dwaling van die illusie van Magsdeling as basis (of was dit 'n propagandabasis) gebruik het byna soos 'n fopspeen wat 'n valse gerustheid in aanvaarding gebring het?
Politieke onbetrokkenheid van die volk en 'n blinde vertroue in the NP.
Die skos toe heirdie blinde vertroue in die Afrikaner se party van die eu, eenhonderd en tagtig grade omswaai onder die vae slagspreuk van hervorming en die volk los soos 'n warm patat ter wille van die steun van groter getalle van leders af.
Die tragedie van 'n konserwatiewe opposisie wat niks verder as kritiek geken het nie en in protes onttrek aan die enigste onderhandelingsforum waar die toekoms ook van die Afrikaner beslis was. Gekortwiek deur 'n politieke onbuigsaamheid om by die werklikhede van die Strategiese situasie aan tepas, dan finaal hom onttrek aan die politiek van die toekoms deur nie te stem nie, laat hierdie party die konserwatiewe spektrum van die Afrikaners sonder enige verteenwoordiging in die de facto regering van die land.
Die teleurstellende vertoning van die onderhandelaars in die Wêreldhandelsentrum wat die vermoë van die aanslag onderskat het en 'n onderhandelingsproses wat skaars minder as 'n beheersde rewolusie was. 'n Konstitusie waarin Afrikaneridenteit behoue sou kon bly is onder andere ook deur die NP as 'n deurbraak besing.
Die krisis het inderdaad die volk onseker, verdwaasd en meer verdeeld as ooit gelaat. Die byna wanhopige emosie dat die enigste oplossing in 'n geweldadige oorlog sou lê, het byna tot 'n slagting gely wat 'n slagting aan albei kante sou gewees het en nie net tot groot lewensverlies en skade sou gelei het nie, maar ook tot die finale vernietiging van enige hoop op verkryging van sekere konstitusionele voorsiening vir die Afrikaner vir die toekoms. Ons sou dan met die smet van brutale volksmoordenaars 'n veworpe spesie in die wêreld geword het.
'n Situasie van volksdepressie en toe - toe niemand kans gesien het om as volksparty vir die Afrikanervolk weer die politieke rol te vervul nie, 'n rol in totale nuwe omstandighede, het 'n klein groepe verteenwoordigers van die Vryheidsfront die onmoontlike ongelyke geveg aangepak met 'n nuwe politieke visie en benadering.
Toe niemand meer hoop en moed gehad het op die bereiking van di ideaal wat ons so graag voor 27 April wou bereik het op vreedsame wyse nie, toe het dieselfde groepie Vryheidsfront-verteenwoordigers gesê - Ons gee nie op nie, ons sal aanhou tot ons slagg. Ons het gesê ons is bang vir niemand nie want ons saak is reg!. Die Vryheidsfront is 'n Volksparty!
Geagte Toehoorder, die vraag oor wie Afrikaners is en wie ons nou regtig in die VF moet verteenwoordig kom dikwels te sprake. Mnr FW de Klerk gee ongevraagde kritiek en raad wat eitnlik daarop gemik was om ons op hierdie kongres te verdeel en aan die veg te sit oor 'n oop of toe party. Maar as ons sê ons is 'n Volksparty, dan sou dit loon as ons baie goed hieroor besin en self seker wees daaroor.
'n Volk, soos ons Afrikanervolk, moet altyd 'n duidelik onderskeibare gemeenskap wees. Daar is algemene kenmerke wat volkskap aandui soos taal, kultuur, geskiedenis en die siening daarvan en 'n baie gelangrike aanduiding is 'n samehorigheid wat saam met 'n verbondenheid aan 'n gebied lei tot die sterk motiverende krag van vaderlandsliefde. Volksnasionalisme is dus die eindresultaat wat waarde heg aan die eie in 'n volk, dit wil behou en vertroetel en dit selfs sal verdedig as dit bedreig word. Dit bepaal die strewes van ons volk.
Let wel dat die begrip "Afrikaanssprekende gemeenskap" sekerlik 'n gemeenskap is maar veel losser is as die term Afrikanervolk omdat die volksolidariteit ontbreek veral vanweë die afwesigheid van die gemeenskaplike geskiedenis en vertolking daarvan.
Soms is dit moedwilligheid om die bestaan van die Afrikanervolk te bevraagteken en in die meeste gevalle word dit vir party politieke voordele gedoen. Dis ook nie nodig om uit 'n register volkskap te bewys nie want assosiasie met 'n volk is altyd op 'n vrywillige basis en dit word selfs gesê dat 'n volk in 'n mate oop is as gevolg van die vrywillige assosiasie wat sonder uitsondering gebaseer is op die emosionele aanvaardign van, en inskakeling by die onderskeibare kenmerke van die volk.
Ons het 'n taal, ons besing die taal, o moedertaal, o soetste taal jou het ek lief bo alles, en as ons taal bedreig word, kom ons in opstand want ons eie word bedreig. Verskeie taalmonumente is landwyd opgerig. 'n Taal wat al voorheen verneder en probeer vernietig was. Vanselfsprekend eis ons nie alleenreg op Afrikaans op nie en verwelkom ons bruin en swart mense se gebruik van Afrikaans en ons hoop dat hulle Afrikaans saam met ons sal verdedig soos trouens reeds gebeur.
Ons het 'n kultuur - 'n eie kenmerkende leefwyse wat onderskeidend is van ander groepe (ook van ader Afrikaanssprekende groepe), ons godsdienssin, ons liefde vir die grond, ons kultuur van Wet en Orde, dissipline en respek, gasvryheid en ja selfs on politieke verdeeldheid kenmerk ons. Ons kultuur van meer as driehonderd jaar is sigbaar in museums en monumente en ons krygskultuur spreek uit die talle slagvelde, monumente van boereburgers, 'n ryke krygsgeskiedenis en onsterflike roem.
Ons het ons eie geskeidenis wat ons erken en aan ons nageslag vertel. 'n Volk is sy geskiedenis. Ons bly vasgeheg aan ons verlede en voel gebonde aan 'n gelofte was ons voorouers in dae van groot benoudheid gemaak het. Ons geskiedenis lewe van sy pionierskarakter, van durf en moed, van die groot vryheidsdrang wat terugdateer na Vryburgerdae kort na volkstigting.
Samehorigheidsgevoel beteken nie die politieke eenvormigheid 'n voorvereiste is nie. Politieke verskille is deel van 'n stelse maar die byna onvolwasse politieke oorbeheptheid van die Afrikaner het 'n oorsaak.
Die politieke stelsel van die land is nie eie aan die Afrikaner nie. Dis geerf na die tweede Vryheidsoorlog. Samehorigheidsgevoel of nasionalisme kan met tye sluimerend wees. Sodra 'n bedreiging ontstaan, soos tans met die Afrikaner, ontvlam dit spontaan, al was daar 'n apatiese gees kort tevore. Dis volkskap!
Ons in die Vryheidsfront, uit die volk vir die volk bied 'n politieke voertuig aan vir volksgenote wat vrywillig assosieer met ons taal, ons kultuur, ons geskiedenis en wat 'n samehorigheidsgevoel ervaar. Dit spreek dan vanself dat Mnr de Klerk se party wat nie op Afrikanerbelange ingestel is nie sy ondersteuners oor 'n wyer front sal werf en dit is sy goeie reg. Om ons party te gebruik primêr vir Afrikanerbelange is ons goeie reg. Ons lees die politieke aanduidings dat soos onderdrukkings wat in die USSR verdwyn het, gelei het tot die groei van volksnasionalisme, dieselfde hier gaan gebeur. Dit wil sê as hier hopelik nie onderdrukkings daarvan deur oorsentralisasie en toepassing van uitgediende ideologie deur die meerderheid gaan toegelaat word nie.
Geagte Toehoorders, as ons die liefde vir eie bepleit, as ons die party bind tot bevordering van Afrikanerbelange, dan sal ons nie die fout maak deur ander groepe nie dieselfde te gun nie. Ons glo dat volksnasionalisme 'n gesonde krag is met motiveringswaarde en sal graag op federale basis met sulke groepe saamwerk om te waak teen die vernietigende krag wat onbeheersde volksnasionalismes kan ontketen as dit nie demokraties konstitusioneel voor voorsien word nie. Volksnasionalisme kan nie weggewens word nie - dit moet kosntitutsioneel ingebind en bestuur word.
Geagte Kongresganger, u het gehoor van ons volksidentiteit. Dit is nou vir my belangrik dat ek 'n strategiese riglyn probeer neerlê waaraan hierdie kongres behoort aandag te gee.
Dat ons moet aanvaar dat die volk nie beperk is tot een politieke party nie.
Dat ons volwasse in ons benadering moet wees en bereid moet wees om oor volksake soos selfbeskikking om 'n tafel te sit. Dit verg groter verdraagsaamheid van almal en neutraliseer die haat teen Afrikaners wat soms by ander groepe bestaan.
Dat ons politieke partye nie kultuurorganisasies moet probeer oorheers of probeer beheer nie en geen obstruksie mag wees op die pad na kulturele groei nie.
Dat kultuurorganisasies nie party polities gekleurd moet raak nie en liefs in die kultuur alleen aktief moet wees.
Hierdie party se beleid is dus duidelik. Ons beywer ons tans vir ons eie mense. Ons wil nie, in 'n poging om alles vir almal te wees, of te bereik, later sukkel om iets vir iemand te beteken nie. Die groter rol as waardige Afrikaner element in die groter landspolitiek kan so beter gedoen word deur reguit eerlike grope tot groep verhoudinge. In elke geval is die getalle oorheersing so danig dat enige politieke oorwinning oor die huidige ANC meerderheid wensdenkery is. Daar moet binne die raamwerk van selfbeskikking vir ons volkwees geskep word.
As ons identiteit verstaan, dit is 'n gegewe tans, en die rol aanvaar soos ek in die eerste strategiese riglyn neergelê het, dan kort daar 'n nuwe visie om hoop vir en koers na 'n bestemming te gee.
Die huidige getalle oorwig en die voorspelde groei in die nuwe Suid-Afrika is 'n verdoemende situasie soos uit die Groenskrif oor bevolkingsontwikkeling blyk. Met reeds meer as 43 miljoen mense word verwag dat oor dertig jaar dit sal verdubbel. Die politieke meerderheidssituasie blyk dus onomkeerbaar en die rewolusionêre momentum sal heel waarskynlik min ruimte vir die Afrikaner laat. Die vergelyking van die groeikoerse van bevolkingsgroepe toon duidelik dat die Afrikaner se politieke verhouding wat getalle betref drasties sal versleg. Op die koop toe stroom Afrikan na Suid-Afrika in groot getalle. Ons word bedreig deur verswelging. Vandaar dat ons eie ruimte of ruimtes moet beding op alle vlakke van regering.
Die reënboognasie teorie, die hoop op kitsbou van 'n nuwe geintegreerde nasie bestaan reeds.
Ekonomiese groeimoontlikhede verdof. Net om bevolkingsgroei te neutraliseer beweer Minister AB Williams dat 'n groei van 6% daarvoor nodig is. Dit is tans ongeveer 2%. Dit te midde van 'n werkloosheidssituasie van bykans 50%. Voeg hierby die val in beleggingsvertroue (hoofsaaklik vanweë onstabiliteit) wat Suid-Afrika baie laag op die wêreldlys plaas dan is dit duidelik dat ekonomiese agteruitgang vir die volgende paar jaar ons voorland is. Die wêreldtendens ens is om eerder te onttrek van Afrika.
Hiermee saam moet regstellende aksie se uitwerking genoem word. Sonder om in te gaan in die moontlikhede dat die konstitusionele bepalings rassisme inderdaad kan bevorder moet veral twee uitwerkings daarvan in ag geneem word.
Dit is die Afrikaner in sy tradisionele werkvelde wat die hardste getref gaan word - die staatsdiens, weermag, polisie en openbare dienste ens ens. Die volle impak van hierdie tegniek gaan nog ons volk mettertyd tref.
Die wyse van toepassing van die tegniek gaan 'n insinking in produktiwiteit in Suid-Afrika tot gevolg hê in die openbare sektor en besigheidsektore waar meriete aanstellings plek maak vir regstellende aksie aanstellings. Daar is nie veel wat hieraan gedoen kan word nie - veral omdat dit in Kempton Park konstitusioneel vasgelê is. Die meerderheid regeer en is vry om die konstitusionele toepassings toe te pas soos dit hulle pas.
'n Aantal afleidings kan uit bogenoemde faktore wat 'n werklikheid, 'n gegewe is, gemaak word.
Ons volk moet weet wat kom.
Ons moet beplanning doen en voorbereid wees.
Die Afrikaner is onmisbaar ingeweef met die ekonomie van groter Suid-Afrika. Al sou hy wil kan hy hom nie nou losmaak daarvan sonder katastrofiese ekonomiese gevolge vir homself en vir groter Suid-Afrika nie. Ekonomiese stabiliteit is in almal se voordeel.
Net 'n wonderwerk van 'n ekonomiese oplewing kan die situasie red.
Groot getalle boere, staatsamptenare, polisiemanne en ander Afrikaners gaan werkloos raak en dit onmoontlik vind om werk te kry sonder om 'n beroepsaanpassing te maak weg van kripwerkies na private ondernemings.
Die surplus bronne van entrepreneurs sal tot voordeel van onsself en tot voordeel van Suid-Afrika aangewnd moet word maar die ekonomiese groeipotensiaal binnelands gaan so 'n idee kelder. Die dreinering van breinkrag deur emigrasie is ooglopend uit ons eie volk se oogpunt asook streeksverband, onwenslik.
Die oorskot van entrepreneurs is waarskynlik aanwendbaar as ekonomiese ontwikkeling in streekverband in Suider-Afrika gelyktydig met Suid-Afrika aangepak word.
Suider-Afrika die potensiaal het van bronne, maar kortskiet aan kennis en ondernemers.
Suider-Afrika state oor die lagemeen die les geleer het dat sosialistiese ekonomiese beleid nie kos en ontwikkeling bring nie en is daarom meer krities ten aansien van staatsbeheer oor ekonomie.
Suider-Afrika 'n groot nood het en wonderbaarlik die moontlikheid van hulp van Afrikanerentrepreneurs verwelkom omdat volgens hulle die Afrikaner inheems is tot Afrika, die inwoners van Afrika ken en, en 'n bewese pioniersprestasie het. Die positiewe bydra van die Afrikaner geniet hier erkenning - hy word nie net met die modder van apartheid gegooi nie.
Die grootskaalse politieke ideologiese botsings in Suider-Afrika aan die uitsterf is - kolonialisme en Sowjet Ekspansionisme. Daarby is die vordering met konflikoplossing loop baie minder in daardie state as in Suid-Afrika. Ekonomiese ontwikkeling word 'n voertuig vir streekssamewerkings in plaas van konflikte van weleer.
Daar skyn 'n belangstelling by hulpverlenende instansies van die wêreld te wees om in ontwikkeling te belê veral as versekerde suksesprojecte voorgelê word wat seker bronne het, bewese markte, ondernemers wat agtergrond en goeie beher oor finansies steun.
Deur ontwikkeling in Suider-Afrika te stimuleer behoort die onbeheerbare toevloei van onwettige immigrante na Suid-Afrika af te weer wat verseker groot waarde inhou vir die Regering van ekonomie van die streek aan die gang te sit om as skokbreker te dien vir die rowwe pad wat Suid-Afrika nog gaan aandurf maar indien dit 'n uitvoerbare suksesstorie gemaak kan word, mag dit die uiteindelike oplossing vir talle politieke, staatkundige, ekonomiese en selfs etniese probleme wees in streeksverband. Natuurlik sal besondere aandag gegee moet word aan bemarking van die idee binne Afrikanerverband en ook internasionaal. Dit wat die ekonomie betref.
Kultureel kan uit die faktore ook afleidings gemaak word. Die immerstygende getalle oorwig teen ons Afrikaners maak van ons in hierdie land 'n permanente minderheidsgroep wat kultureel kwesbaar is veral as die voorgaande steuning oor die eise van ekonomiese oorlewing in ag geneem word. Die probleem is al reeds die yl verspreiding van die ekonomiese onmisbare Afrikaner entrepreneur en reeds met die binnelandse situasie is die Afrikaner se strewe na 'n Volkstaat sterk. Nou sal 'n ekonomiese rol in Suider-Afrika sake nog verder bemoeilik want groter verspreiding bring orals groter verknorsing en dus bedreiging van kultuur mee. Hier is sonder twyfel 'n konflik wat ernstige oorweging genoodsaak het want tussen die eise van die ekonomiese visie, die beperkte moontlikhede van kulturele selfbeskikking en die territoriale konsep van selfbeskikking in 'n Volkstaat moet 'n balans gevind word wat Afrikanerselfbeskikking aantreklik maak vir die nuwe Suid-Afrika, aanvaarbaar in wêreldverband en tog vir die Afrikaner kultuuroorlewing verseker.
Die vraag is kompleks. As ons kinders soos tans oorsee emigreer omdat hier nie ekonomiese bestaansruimte gebied word nie, is hulle vir ons volk verlore. Nog erger as baie ekonomies lewenskragtige burgers besluit om soos die Argentynse boere te verhuis na die vreemde, (en dit gebeur reeds) is dit 'n onvervangbare verlies. Eending is duidelik uit ons hele geskiedenis - die Afrikaner trek agter die lewensmoontlikhede en vrede aan en sal nie vrywillig verarm self nie vir die ideaal van 'n Volkstaat nie. Daar mag seker uitsonderings wees. Ons moet dus prioritiet aandag daaraan gee dat die arm blanke vraagstukke van die dertigerjare nie weer ontstaan nie. Ons moet vooruit beplan vir 'n ekonomies lewenskragtige volk. Geleenthede moet geskep word, maar, indien moontlik in die streeksverband in Suidelik-Afrika waar ons mense gekonsolideer is en waar ons toekoms lê as volk.
Verder weet die Afrikaner dat waar hy reeds sy politieke gesag afgestaan het en niks, nie eers Mnr de Klerk se vae wigte en teenwigte oor het nie, is 'n onmisbaarheid as ekonomiese entrepreneur naas konstitusionele selfbeskikking 'n alternatief wat 'n waardige volksbeeld sal verseker. Onder die huidige omstandighede is dit vir ons selfbeeld nodig sodat ons die toekoms met vertroue kan tegemoet gaan.
In die geval van plurale gemengede distrikte is daar sekere regeringsfunksies wat 'n direkte invloed het op die identiteit en die behoud van die besondere waardes van ultuurgemeenskappe. Sommige kultuurgemeenskappe mag verkies om kultureel te integreer, ander weer, soos ons, sou verkies om institusionele beheer te hê oro sodanige identiteitsvormende funksies. Die beginsel is dan dat die gemeeenskaplike funksies gesamentlik met die ander kultuurgemeenskappe bestuur word. Die funksies vir eie bestuur sal moet onderwys insluit want die Afrikaanse kultuur word in die kind gevorm deur kerk en skool buite gesinsverband. Daarsonder en veral waar ons soos in die huidige oorgangsproses blykbaar alle beheer oor onderwys prysgee soos skole integrasie vorder gaan die volgende geslag ons kultuur begin verloor. Die visie sluit dus in Afrikanerrade by elke gemeenskap waar nou vrywille bewaring van die kultuureie 'n behoefte is wat hierdie kultuur funksies beheer - kulturele selfregering tot in die uithoeke raak selfs Afrikalande waar ons ekonomiese visie ons neem. Kulturele koördinaise en rigtinggewing sal dan geskied by wyse van skakeling met die Volkstaat as kulturele basis - die hart wat die kultuurbloed uitpomp na gedesentraliseerde gemeenskappe.
Geagte Toehoorder, ek het vir u die algemene visie geskets van die beste oorlewingshoop vir die Afrikaner. Dit sluit in ekonomiese sienings en kulturele voortbestaan deur die selfbeskikkingsbeginsel vir sy tussenvermoë. Dit sou onwys wees om in hierdie kongres in te veel besonderhede te argumenteer want die Volkstaatraad se voorstelle moet bestudeer word en nog onderhandel word. Die vloeibaarheid van die huidige situasie en veral die groot aantal belanghebbendes wat in die gees van die groter demokraise geraadpleeg moet word verg 'n aanpasbare soepelheid wat van 'n politieke party dieselfde eis.
Daar is drie primêre doelwitte wat bereik moet word en waarvoor die VF homself beywer naamlik ekonomiese aanpassing en ontwikekling, politieke selfbeskikking in 'n Volkstaat en derdens kulturele selfbeskikking.
Eerstens moet ons Afrikaners rigting gegee word om ekonomies weg te swaai van vorige tradisionele werksvelde na die rol van entrepreneurs. Dit sal grootliks help om die werkskonflik wat voortspruit uit regstellende aksie te neutraliseer. Hiervoor moet saam met belangegroepe 'n deeglike studie en beplanning van stapel gestuur word. Heropleiding mag nodig wees en koördinasie met HOP beplanning sal nodig wees.
Die konsep om algemene ekonomiese herlewing vir Suider-Afrika af te skop deur landbou-aktiwiteite moet vinnig ontwikkel word.
Identifisering van landbourprojekte wat die ontplooiing van Afrikaner gemeenskappe in groeipunte wat kulturele ondersteuning soos skole sal insluit moontlik sal maak.
Die reël van finansiering deur donateurlande.
Die stigting van 'n beheerliggaam wat die Suid-Afrikaanse regering die gasheerlande, donateurinstansies en die betrokke Suid-Afrikaanse Landbou Unies sal insluit om die uitvoering te monitor en te beheer.
Soos die Landbouontwikkeling vorder moet entrepreneursgeleenthede in ander rigtings identifiseer word vir ontginning saam met die gasheerlande sodat almal voordeel daaruit sal put. Dink aan infrastruktuurontwikkeling, landbou verwante bedrywe en algemene besigheid en toerisme. Vanselfsprekend sal hierdie ontwikkeling op 'n gesamentlike basis plaasvind sodat die potensiaal van burgers van die gasheerlande ontwikkel word.
Die Vryheidsfront het die politieke fasette van die Afrika projek saam met die Landbou Unies onderneem. Die ekonomiese herstrukturering van ons Afrikaners is te groot vir die Vryheidsfront alleen en 'n liggaam soos die van Reddingsdaadbond moet waarskynlik geïnisieer word en word in die vooruitsig gestel. Dit sal ook meer algemene deelname verseker.
Bestudering van die Volkstaatraadverslag en skakeling met ander aprtye en organisasies om groter Afrikanerbetrokkenheid te verkry.
Bilaterale onderhandelings met veral die ANC maar ook ander partye en provinsiale regerings om steun te werf.
Konstitusionele uitvoering van die planne in die Grondwetskrywende vergadering en as vroeë aanvaarding verkry word kan die proses selfs in werking gestel word om vervroegde uitvoering te gee aan die voorstelle.
Geagte Kongresgangers, hierdie drie primêre doelwitte is volksake, nie partysake alleen nie. Dis ook nie sake waaroor ons net in die Parlement kan praat nie, daar moet dade volg.
'n Sekondêre doelwit wat byna so belangrik soos die primêre doelwit is, is die heropbou van die Afrikaner se beeld by onsself, binne die nuwe Suid-Afrika en internasionaal. Ons beeld was geknak. Die skade wat die rewolusionêre stryd sielkundig aan ons volk aangerig het en nog steeds poog om ons af te kraak en met skuldgevoel te oorlaai, is, reg of verkeerd, verdiend of onverdiend, 'n saak wat regstelling verg.
Die afweer van 'n oorlog of slagting in April 1994 is tot ons krediet. Dit het vreedsame oorgang moontlik gemaak en 'n stryd wat moontlik in elk geval futiel kon gewees het, vermy.
Die vreedsame wyse waarop die Afrikaner sy selfbeskikkingsaak vir 'n jaar lank ondersoek het en die gehalte werk wat die Vokstaatraad gelewer het strek ons tot eer.
Die wyse waarop die Vryheidsfront die moeilike nuwe rol in die nuwe parlementêre kultuur gespreek het, het respek afgedwing.
Die bereidwilligheid van die Afrikaner om positief by ontwikkeling in Suid-Afrika 'n leidende rol te speel om 'n groot leemte te vul, het wêreldwyd 'n gunstige beeld geskep en binne Afrika groot aanvaarding bewerkstellig. Die Afrikaner begin om uit die omhulsel van apartheidshaat (reg of verkeerd maak nie saak nie) 'n nuwe beeld van waardigheid en selfs onmisbaarheid te skep. Dis 'n vorm van offensief wat 'n beter verdediging is as 'n groot lawaai en kragtige uitlatings oor 'n aanslag wat nou in felheid toeneem. Daar is plek vir die Afrikaner en natuurlik ander kultuurgroepe om 'n gewaardeerde nuttige rol met die volle behoud van os eie waarvoor ons lief is. Dit is nie 'n voorvereiste om soos die NP jou eie te verloën om meer getalle bymekaar te maak nie. Dit bring my by die laaste gedagte en dit gaan oor die skep van en behoud van die wil om te oorleef.
Dit is heel verstaanbaar dat die Afrikanervolk gedemoraliseerd mag wees en soos in Namibië en Zimbabwe ontrekkingssimptome toon weg van Volksnasionalisme. Soos ek reeds vir u aangetoon het is dit nie nodig nie en ook nie wenslik nie. Rigtingloosheid, verdeeldheid en die onderlinge selfmoordgeveg is hiervoor verantwoordelik.
Mnr de Klerk moet nie ons bereidwilligheid om van tyd tot tyd oor gemeenskaplike sake te praat verkeerd vertolk nie. Die NP het nie 'n sppor gelaat wat ons wil volg nie - behalwe om op hom jag te maak! Nou weer het die NP die Afrikaner oor sekere sake soos die Waarheidskommissie in die steek gelaat. Nee ons stel nie belang om deur 'n our uitgediende draak ingesluk te word nie. Maar ons erken dat daar 'n sekere spektrum Afrikaners nog op grondvlak is wat miskien nou ontnugter is, wat selfs nog hoop Mnr de Klerk sal die haas uit die hoed uithaal. Daardie mense moet nie vir ons volk verlore gaan nie. Ons verhouding met die NP is uit politieke volwassenheid gebore en word genoodsaak omdat daar op grondvalk 'n oplewing is van Afrikanerskap wat ondanks partyverskille vir oorlewing wil saamstaan.
Vir die Konserwatiewe Party wil ons sê dat ons glo dat u 'n fout gemaak het maar verwelkom u hertoetrede tot die Afrikanerpolitiek. Daar is in konserwatisme 'n groot rol om te speel in die nuwe Suid Afrika. Laat ons gesond kompeteer met mekaar want die bestaan van die twee partye is nou 'n feit en het ontstaan uit 'n sekere stel omstandighede. Van ons kant af was ons nie soos dikwels van KP kant af venynig nie. Die belang van die volk word nie daardeur gedien nie.
Ons verhouding met die ANC. Die VF het besluit tot deelname aan die verkiesing en aan die regering na 9 maande bilaterale samesprekings met die leiers van die ANC. Tydens hierdie samesprekings het ons op bilateral vlak probeer om wat duidelik agterweë gebly het in die Kempton Parkse konferensie reg te stel. Ons het beding oor selfbeskikking vir die Afrikaner. En ons het 'n ooreenkoms daaroor bereik wat op 23 April 1994 onderteken is. Uti hierdie onderhandelings het belangrike konstitusionele wysigings voortgespruit waarvoor ons meer geredelik steun van die ANC gekry het as van die NP. Daaruit het ook die Volkstaatraad voorgespruit, wat eersdaags hulle verslag oor 'n Afrikanervolkstaat vrystel. Hierdie raad het as statutêre liggaam sy werk gedoen en is deur die regering finansieël gedra sonder dat daar enige inmening of beïnvloeding was. Ons betreur dit dat die NP na sy mislukkings op Kempton Park hieraan nie wou deelneem nie. Ons doen 'n beroep op hulle om die verslag van die raad die oorweging te gee wat hulle eie ondersteuners van hulle verwag. Daar was mense van die KP wat deelgeneem het maar amptelik het die party dit maar weer geboikot. Ek hoop dat ook hulle nou konstruktief sal deelneem aan die oorweging van die verslag - t.w.v. die Afrikaner. Ek noem hierdie dinge omdat ons kennis moet neem van die steun wat in hierdie verband van die ANC leierskap gekom het - met meer groothartigheid en versiendheid as sekere tradisionele Afrikanerpartye. Ons het 'n ooreenkoms met die ANC oor Afrikaner selfbeskikking en dit is daarop wat ons verhouding met hulle gegrond is. Ons verhouding met hulle is ondubbelsinnig, eerlik en gegrond op wedersydse respek. Ons is oortuig daarvan dat hierdie houding die tradisionele Afrikaner karakter verteenwoordig en vra dus daarvoor nie verskoning nie. Ek dink ons het 'n konstruktiewe werkverhouding met die ANC ontwikkel omdat ons die belange van die land en ook van die Afrikanervolk stel bo die van enige politieke party. Ons sal op hierdie pad voortgaan in die toekoms en die groot meerderheid van regdenkende Afrikaners sal ons daarin steun as ons saam 'n aanvaarbare toekoms vir alle Afrikaners probeer uitwerk, en daarby die basis lê vir versoening en naasbestaan van almal in hierdie deel van die wêreld.
Rigtingsloosheid en planloosheid is 'n groot oorsaak van insinking en kan vererger soos die fisiese aanslag teen ons mense toeneem op ekonomiese en sielkundige gebied. Die VF het planne en u het vanaand lank daarna geluister. As enigiemand beter planne het, sê vir ons want ons is buigsaam. So nie steun ons om die planne bekend te maak en dit uit te voer.
Kommunikasie as VF is afhanklik van partystrukture. Sonder kommunikasie is daar 'n insinking van moreel. Partystrukture moet dus vinnig gefinaliseer word en uitgebou word sodat beter met die volk gedagtes gewissel kan word en ons algemene finansiële vermoë so uitgebou word dat beter kommunikasiemiddels bekostig kan word.
Geagte Kongresgangers, met hierdie aansluting van ons strategie en denke is dit vir my 'n groot genoeë om die kongres geopen te verklaar. Laat ons vryelik luister en praat sodat ons kan hoor en dan oorweeg in die besluitnemingsproses wat by ons Federale Raad sal plaasvind.
Net 'n paar woorde oor my posisie as Leier want soms kom ek dit teë dat die mense onseker is omdat hulle weet dat ek terughunker na my beeste toe. Dit is natuurlik so - ek is nie 'n natuurlike langtermyn beroepspolitikus nie. Maar ek het die uitdaging aanvaar nadat ek gevra was deur ons mense. Ek het 'n leeftyd van militêre oriëntasie agter my en is opgelei om nie oor te gee nie. Dit is my doel om hierdie stryd te wen omdat ons staan in die kulminasie van die Afrikanervolk se naasbestaanstryd. Ek glo die Afrikanerkultuur en die kultuur van tradisionele swart mense is versoenbaar en die oplossing lê nie in geweld nie maar in sinvolle konstitusionele reëlings en wedersydse respek. Vir baie land worstel ons teen groot oormagte vir wie ons steeds hul eie gun maar nie ten koste van ons eie nie. Hierdie oormagte gaan groter word. Natuurlik het ek my eie styl en karakter want ek glo aan takvolle medemenslikheid, opregte en eerlike politiek en 'n goeie saak wat opreg en geregtigheid gegrond is.
Daar is werk - laat ons dit doen. Ek dank u.
<fn>021095008.txt</fn>
Die onderwys het my nog altyd na aan die hart gelê. Ek verwelkom dus die geleentheid om hier, by die aanvang van die Kongres, enkele perspektiewe met u te deel. Dit is ook heerlik om soveel ou vriende te sien.
Graag wens ek u geluk met die inisiatief om hierdie Kongres te reël. Dit is tydig en nodig.
Onderwys, soos baie ander lewensterreine, staan in die teken van diepliggende verandering. Die belange wat vanaand hier verteenwoordig is, staan voor 'n groot uitdaging. U wil op 'n sinvolle wyse deel word en help rigting gee aan hierdie proses - anders was u nie hier nie. Daarvoor is nodig deeglike beplanning, ooreenkoms oor gemeenskaplike doelwitte en dan die daarstelling van samewerkingstrukture en meganismes asook die duidelike formulering van strategië om die gestelde doelwitte te kan bereik.
Tot dusver het alle belangegroepe hier verteenwoordig kosbare bydraes gelewer om verandering in die onderwys redelikerwys binne die prinsipiële raamwerk van die Grondwet te hou en te verseker dat dit wat reeds opgebou is, nie onherstelbare skade ly nie. Ek hoop dat hierdie Kongres verdere stimulus sal gee aan gefundeerde en berekende optrede en aksieplanne.
Ek wil u ook gelukwens met die inklusiwiteit van die Kongres. Dit is 'n belangrike mylpaal dat u daarin gelsaag het om die verdelings van die verlede te oorbrug. Die feit dat hierdie 'n Afrikaanse Onderwyskongres is en dat almal vir wie Afrikaans in die onderwys belangrik is hier kragte saamsnoer, is van groot betekenis. Slegs as ons daarin slaag om - met betrekking tot taal, kultuur en onderwysbelange - uit te styg bo politieke verskille en ou verdelings op grond van kleur, kerkverband en kompetisie tussen kultuurorganisasies, slegs dan sal u die belange wat almal met mekaar deel effektief kan bevorder.
Ek wil graag enkele perspektiewe met u deel, nie in die gess van voorskriftelikheid nie, maar in 'n eerlike poging om 'n bydrae te lewer.
Ek glo dat u besprekings en beraadslagings binne die raamwerk van die heersende werklikheid hanteer moet word. Dit sout futiel wees om terug te gryp na ou bedelings of om te probeer om bedelings, wat irrelevant geword het, te laat herleef. Dis verby met die ou Suid-Afrika. Die nuwe Suid-Afrika is nou die werklikheid.
Duidelike beleidsraamwerke is reeds vir toekomstige onderwysontwikkeling in Suid-Afrika neergelê. In hoofsaak vind ons dit in die Grondwet se bepalings wat van onderwysbelang is en in die Witskrif oor Onderwys en Opleiding. Die HOP, wat ook in die Witskrif op 'n besondere wyse beleidsmatig vergestalt word, is eweneens van groot belang.
Die breë raamwerke is dus reeds deur die Regering van Nasionale Eenheid, na 'n proses van wye raadpleging, daargestel. Binne hierdie gegewe raamwerk staan u voor die uitdaging om 'n bepaalde inhoud te gee aan breë beleid, om dit te verbesonder en om dan strategië te bedink wat beleid in praktyk sal omskep. Dit is nodig, want die bestaande breë beleidsraamwerke kan verskillend vertolk word. Aansienlike verdere besinninbg en beplanning word gevra, alvorens daar werklik 'n geloofwaardige en aanvaarbare onderwysvoorsieningstelsel gevestig kan word.
Dit is verder 'n erkende feit dat daar meningsverskil betstaan rondom die vertolking van onderwysregte in Suid-Afrika. Daar is steeds diepliggende debat rondom die bedoeling van bepaalde artikels in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika.
Midde in die debat staan daardie artikels wat verband hou met agterstande en regstelling, met eenheid en verskeidenheid. Ek hoef maar net te verwys na belangwekkende ondersoeke wat reeds in volle gang is - die Kommissie wat Ondersoek na Hoër Onderwys in Suid-Afrika en die Hersiening komitee wat die beheer, organisasie, finansiering en eienaarskap van skole in Suid-Afrika moet ondersoek.
Hierdie Kongres is 'n unieke en tydige geleentheid om 'n gemeenskaplike grondslag te vind oor hoe hierdie ondersoeke benader moet word. Daar moet weë geviond word om oortuigende, goed gefundeerde en opvoedkundige verantwoordbare insette te lewer. U moet hierdie ondersoeke benut vir kreatiewe en pro-aktiewe insette en u moet waak teen blote reaktiewe en defensiewe optrede.
Dit is belangrik dat daar 'n bereidwilligheid sal wees om na uiteenlopende standpunte te luister, om argumente op 'n logiese en beredeneerde wyse teen mekaar op te weeg en 'n openheid te openbaar vir nuwe insigte. Indien nodig, moet u bereid wees om frontverskuiwings in denke te maak, aan die hand van die inligting en besprekings wat tydens die Kongres na vore mag kom. Dit alles moet egter steeds getoets word aan die eise van die werklikhede van ons land en die grondbeginsels van die opvoedkunde wat universeel is.
U sal ook moet waak teen die soeke na kitsoplossings. Geen kongres kan kitsformules optower nie. Die kompleksiteit van die Suid-Afrikaanse samelewing, ook op onderwysgebied, vereis deeglike beplanning, oriëntering en harde werk. By 'n kongres soos hierdie kan u riglyne neerlê, 'n toekomsvisie ontwikkel en grondslae lê vir voorstelle met betrekking tot die nuwe onderwysbedeling. Dit sal egter opgevolg moet word deur spanwerk in kleiner kringe, gerig op gedetaileerde voorstelle en strategieë.
As ons dan vra na riglyne, uitgangspunte en gronslae vir die beplanning van 'n toekomsvisie, dan wil ek enkele gesigspunte uitlig.
Eerstens moet aanvaar word dat onderwys in die toekoms groter betrokkenheid en selfs opofferings van almal gaan vra - opofferings in terme van toegewings en aanpassings in belang van 'n gemeenskaplike doel; geldelike opofferings.
Die Staat kan nie meer alleen die verantwoordelikheid neem vir onderwysvoorsiening vir 'n immergroeiende bevolking op alle vlakke in Suid-Afrika nie. Die Regering het nie die middele daartoe nie. As senior vennoot moet hy die raamwerk verskaf en hulpbronne op 'n gegewe grondslag beskikbaar stel. Daaraan sal egter toegevoeg moet word. Onderwys moet dus 'n vennotskapsaak in Suid-Afrika word. Elke individu en elke verteenwoordigende organisasie op plaaslike, streeks- en nasionale vlak moet uit alle samelewingsverbande by die onderwysvoorsiening in Suid-Afrika betrokke raak. Dit sluit nie net onderwys en kultuur-organisasies in nie. Kerke en die privaatsektor moet by voorbeeld ook betrek word.
Tweedens moet onderwys gedepolitiseer word. Dit moet omskep word tot a saambindende krag. Dit durf nie 'n verdelende mag in Suid-Afrika wees nie.
Daarmee sê ek nie dat onderwys kultuurloos en karakterloos moet wees nie; dat onderwys 'n instrument tot gedwonge uniformiteit moet word nie. Die reg tot moedertaal onderwys, tot kultuurgebonde en religieus gefundeerde onderwys is 'n sleutelfaktor in ons soeke na stabiliteit en die effektiewe beskerming van minderhede.
Onderwys is seker die belangrikste instrument wat geborgenheid vir die verskillende kultuur groeperinge in die Suid-Afrikaanse samelewing kan bring; wat die toekoms vir ons kinders en vir ons mense in den brede kan ontsluit en wat hulle in staat kan stel om binne eie samelewingsverbande geborge te voel.
Dit mag egter nie 'n instrument word om verdeeldheid en tweespalt te saai nie. Dit moet ook die jeug opvoed om in die wyer kring van die Suid-Afrikaanse nasie hulle plek in te neem. Juis daarom het die verskillende rolspelers in die onderwys 'n uitdagende taak en moet almal wat by die onderwys betrokke is, met erkenning van die beginsel van soewereiniteit in eie kring, in 'n gees van samewerking uitreik na mekaar, brue bou, vooroordeel afbreek en versoening bevorder.
Derdens moet ons ontsnap aan geykte denke - moet ons nuut dink en bereid wees om onderwys meer relevant te maak.
Reeds in die RGN-ondersoek is dit beklemtoon dat die wêreld ons klaskamer moet word en dat onderwys en leer 'n lewenslange proses moet wees. 'n Belangrike nuwe dimensie wat in die afgelope jaar of twee sterk na vore getree het, is die feit dat daar ook 'n nouer integrering moet wees tussen onderwys en opleiding. Daar moet 'n nouer verband getrek word tussen die wêreld van die formele onderwys en die wêreld van werk.
Dit is natuurlike makliker gesê as gedaan. Ons durf ons egter nie laat afskrik deur die ingewikkeldheid van die probleem nie.
Suid-Afrika worstel met grootskaalse werkloosheid en ook gevolglike armoede. Die onderwys moet, saam met ander sektore, die sleutel verskaf tot 'n meer voorspoedige en vooruitstrewende Suid-Afrikaanse samelewing. Maksimale indiensneming en die ontwikkeling van 'n vinnig groeiende ekonomie moet sterk in die fokus van u besinning by hierdie Kongres geplaas word.
Opleiding in werkverband moet 'n sleutelrol in onderwys-voorsiening en opleiding in Suid-Afrika speel. Daar sal brue gebou moet word tussen die leerplek en die werkplek. Suid-Afrika is ryk aan hulpbronne, ook menslike hulpbronne. Dit moet egter ontwikkel word op so 'n wyse dat dit die potensiaal van hierdie mooi land ten volle kan ontsluit.
Vierdens is dit nodig dat die probleem van uitermate hoë verwagtinge op feitlik elke lewensterrein, ook ten opsigte van onderwys, effektief bestuur moet word.
Die vestiging van 'n nuwe staatkundige bedeling het vir baie mense in Suid-Afrika nuwe hoop ontsluit, maar ook in baie gevalle onrealistiewe verwagtinge geskep. Onvervulde verwagtinge kan lei tot ontnugtering wat maklik kan oorkook in frustrasie en destabilisering. Dit is daarom van besondere belang dat gesonde realisme vanuit hierdie Kongres saluitstraal ten opsigte van dit wat moontlik is.
Die Heropbou en Ontwikkelingsproses kan nie oornag plaasvind nie. Dit is maar die eerste van baie 5 jaar-planne in die nuwe Suid-Afrika. In Maleisië is hulle nou besig met hule sewende 5 jaar plan en praat hulle van Visie 2020. Suid-Afrika sal noodwendig dieselfde benadering moet ontwikkel.
Ons ekonomiese dravermoë is van so 'n aard, dat onderwys se aandeel uit die Skatkis, persentasiegewys gesproke, kwalik verhoog kan word. Die land se vraagstukke is van so 'n aard dat daar 'n geweldige aanspraak is op fondse uit die Staatskas. Die onderwys sal noodwendig moet meeding met ander prioriteite.
Die luukse en oordaad in die onderwys, wat nie regtig saakmakend is nie, sal dus opgeoffer moet word. Dit verg indringende besinning deur hierdie Kongres oor wat saakmakend is en wat nie; oor wat van blywende belang vir die onderwys is en wat nie. Onderwys sal moet versober.
Daar sal ook ernstig gestreef moet word na metodes om te verseker dat geld wat in die onderwys ingepomp word inderwaarheid, volgens die beginsel van hersirkulering, 'n golf-effek sal hê en nie in die stelsel "verteer" sal word nie. Dwarsdeur die wêreld is die begrip van "recycling of money" vandag algemene gebruikstaal. Suid-Afrika sal ook die punt moet bereik waar geld vir die onderwys 'n selfgenererende effek het en nie telkens in die sand verdwyn nie. Daar sal dus met nuwe oë na onderwysbeurse en opleidingsgelde gekyk moet word. Elke individu wat die vrugte van 'n goeie verdienste van sy of haar onderwys pluk, sal iets aan die onderwys moet teruggee om weer andere te help.
Vyfdens is dit nodig dat onderwys effektief bestuur sal word. Ek is terdeë daarvan bewus dat daar groot kommer heers oor die erodering van kundigheid op die hoër bestuursvlakke van die onderwys. Dit is enersyds so, vanweë 'n eensydige en ondeurdagte toepassing van regstellende maatreëls in bepaalde gevalle. Andersyds baar die onttrekkingsindroom wat duidelik binne die onderwys en die Staatsdiens kenbaar geword het, groot kommer. Dit is die gevolg van 'n groeiende persepsie by baie onderwysadministrateurs en emptenare dat hulle loopbaanvooruitsigte swak is omdat hulle kleur nie reg is nie. Die gevolglike verlies van kundigheid skep tans 'n groot vakuum. Die Afrikaanse Onderwyskongres moet na beide hierdie aspekte kyk en oor oplossings besin. Suid-Afrika kan nie hierdie verlies aan kundigheid bekostig nie.
Beide as Adjunkpresident en as politieke leier maak ek dit tans my erns om te verseker dat sogenaamde regstellende aksie nie ontaard in 'n nuwe vorm van rassediskriminasie nie. Regstelling is nodig en ek is verbind daartoe, maar dan op 'n wyse wat nie tot onreg lei nie. Suid-Afrika kan nie bekostig dat meriete, harde werk, prestasie en ervaring nie erken word nie. Balans is nodig en word tewens voorgeskryf deur ons Grondwet en Handves. Ek vra u om my hand en die van andere te sterk oor hierdie saak.
Ek wil afsluit deur van die partikuliere van die onderwys na die meer oorhoofse vraagstuk van die plek van minderhede in ons gemeenskap te beweeg.
Daar is talle voorbeelde in die geskiedenis van tragiese konflikte wat ontketen is deur die miskenning van die regte van minderhede. Op hierdie oomblik kan feitlik elke konfliksituasie in die wêreld daartoe herlei word. Dit is 'n les wat daagliks grafies en grusaam op ons TV-skerms gedemonstreer word - van Bosnië tot in Burundi.
In die nuwe Suid-Afrika durf ons hierdie les nie miskyk nie. Die noodsaak vir die effektiewe beskerming van minderhede het niks met apartheid of rassisme te doen nie. Dit het alles met kulturele, taal en religieuse minderhede te doen - en daarom ook met onderwys wat nie ontkoppel kan word van taal, kultuur en geloofsoortuiging nie.
In hierdie opsig is dit belangrik om te begryp dat demokrasie in multi-kulturele samelewings nie die simplistiese oorheersing deur die meerderheid beteken nie. Ware demokrasie vereis dat regeer word met die instemming van die wat regeer word. Dit impliseer duidelike beperkings op die reg van die meerderheid om met daardie sake in te meng, wat na regte oorgelaat behoort te word aan die self-beskikking van gemeenskappe - hetsy kultureel gedefinieer of geografies, in terme van provinsies of selfs dorpsgebiede!
Hierdie basiese waarhede word reeds erken in ons Grondwet. Devolusie van mag op 'n geografiese basis is stewig gevestig.
en om waar dit uitvoerbaar is, onderwys-instellings gebasseer op 'n gemeenskaplike kultuur, taal of godsdiens tot stand te bring, met dien verstande dat daar geen diskriminasie op grond van ras mag wees nie.
Die verskeidenheid van taal en kultuur moet erken en beskerm word, en omstandighede vir die bevordering daarvan moet aangemoedig word.
Kollektiewe selfbeskikkingsregte vir die stigting, samevoeging en instandhouding van organe van die burgerlike gemeenskap, met inbegrip van linguistiese, kulturele en godsdienstige verenigings, moet op 'n nie-diskriminerende grondslag van vrye assosiasie erken en beskerm word.
Die reg van die onderskeie kulturele minderhede in Suid-Afrika tot 'n hoë mate van selfbeskikking, word egter die beste weerspieël in beginsel 34 wat duidelike en spesifieke voorsiening maak vir 'n konsep van die reg op selfbeskikking deur enige gemeenskap wat 'n gemeenskaplike kutlurele en taalkerfenis deel, hetsy in 'n territoriale entiteit binne die Republiek of op enige ander erkende wyse.
Dit is teen hierdie agtergrond dat dit nodig is dat ons dit ons ten doel moet stel om ons talle minderhede se onsekerheid en onrustigheid by te lê.
Die grondwetlike bepalings in verband met taalregte moet stiptelike na letter en gees nagekom word, ook deur die SAUK. Dit moet ook neerslag vind in 'n meer gedetaileerde billike taalbeleid, wat sekerheid sal gee aan alle taalgroepe.
Ons onderwys moet so gestruktureer en bestuur word dat die basiese regte oor kultuurgebonde en taalgebonde onderwys ten volle verseker en moontlik gemaak word. Daar moet sterk opgetree word teen pogings om hierdie basiese reg te omseil of te ondermyn.
Die nuwe Grondwet moet by hernuwing en in nog duideliker terme volledig uitdrukking gee aan die beginsels oor minderheidsregte reeds daarin vervat en waarna ek verwys het.
Ten opsigte van al hierdie sake skep hierdie Kongres 'n geleentheid vir die onderwysgemeenskap om toe te tree; om duidelike uitsprake te doen; om standpunte te formuleer en meganismes in te stel om daardie standpunte be bevorder; om planne te beraam oor hoe die ruimte wat die Grondwet bied ten beste benut kan word.
Die Grondwet self het 'n kragtige meganisme geskep in die vorm van die Konstitusionele Hof. Het dit nie tyd geword vir die onderwysgemeenskap soos hier verteenwoordig - om 'n regskomitee te skep nie So 'n meganisme, wat voldoende befonds word, kan verdienstelike sake aanhangig maak by die Kosntitusionele Hof en verseker dat ondermyning van die Grondwet in die kiem gesmoor word?
My beklemtoning van kulturele diversiteit moet nie verkeerd verstaan word nie. Daar is twee groot werklikhede in Suid-Afrika.
Ons diversiteit is een werklikheid wat nooit ontken kan word nie; wat neerslag moet vind in sekuriteit en geborgenheid vir al ons kultuurgroepe.
Die ander, ewe belangrike realiteit is dat ons almal - ons diversiteit ten spyt - baie in gemeen het. Ons staan voor dieselfde uitdagins en bedreigings. Ons het mekaar nodig. Ons is almal lotsgebonde Suid-Afrikaners. As nasie moet ons hande vat en verseker dat diversiteit nooit weer 'n verdelende faktor sal word wat neerslag vind in bitterheid, stryd en geweld nie. Ons het daarvan oorgenoeg gehad.
Hierdie twee werklikhede moet met mekaar versoen word. Ons met eenvoudig 'n brug bou tussen eenheid en verskeidenheid.
Mag hierdie Kongres se beraadslagings 'n reuse bydrae lewer tot die oprigting van 'n onderwyspilaar waarop so 'n brug stewig kan rus.
<fn>04022609461004.txt</fn>
Dankie vir die besondere eer om vandag deel te kan wees van julle konferensie.
Ek is versoek om te praat oor die 2004 Begroting. Die probleem is dat die Begroting sedert verlede Woensdag uit elke hoek ontleed is deur al wat 'n ekonoom is. Waarskynlik die beste kommentaar was dat die Begroting beide vervelig en voorspelbaar was. Dis inderdaad 'n kompliment, want elke ekonoom in openbare finansies mik vir voorspelbaarheid en vastheid van koers. Ons het dit nou bereik.
In die Suid Afrikaanse konteks, is hierdie eienskappe baie belangrik - enersyds omdat ons oor die afgelope jare hard gewerk het om meer deursigtigheid daar te stel, en andersyds, omdat ons op die drumpel van 'n verkiesing staan.
Die Begrotingsproses is nou baie duidelik en oop vir insette. Ons begroot binne 'n drie-jaar of medium termyn raamwerk, en jaarliks in Oktober gee ons 'n begrotingsvoorsmaak aan die parlement. Sodoende is alle Suid Afrikaners, deur die parlement, in staat om insette te lewer. Hierdie openheid en voorspelbaarheid stel ons ook in staat om van staatsdepartemente 'n hoër gehalte bestuur te verwag.
Met die verkiesing wat voorlê, is ons oortuig daarvan dat die ANC weer as regering sal terugkeer. Daar is dus nie die luukse van leë beloftes nie: Wat ons nou openbaar maak, hetsy in 'n manifesto of 'n begroting, sal ons self moet implementeer.
Daar is tans vele woelinge in die wêreldekonomie. Die VSA worstel met 'n dubbeletekort - op hulle begroting en hulle betalingsbalans. VSA rentekoerse is op die laagste vlak ooit en gevolglik sal die waarde van die dollar onder druk bly.
Ons grootste handelsvennote in Europe is selfs slegter daaraan toe - hierdie jaar sal die Euro ekonomie weer met minder as 1% groei. Om hierdie negatiewe druk op ons ekonomie teen te werk, steun ons ekonomiese groei deur die begrotingstekort te laat styg tot 3,1% van BNP. Dit is nie 'n roekelose fout nie - ons beweeg van die standpunt dat fiskale beleid nie alleenstaande is nie - dit moet help om groei te bevorder as die ekonomie onder druk is - en hierdie stimulerende begroting is die derde agtereenvolgende een.
Aan die belastingkant gun ons hierdie jaar slegs R4 miljard se verligting aan betalers van persoonlike belasting. Dit is heelwat minder as die R13 miljard se verligting verlede jaar, en maar 'n klein deel van die meer as R72 miljard wat ons in die laaste 6 jaar aan individue toegestaan het. Staatsinkomste is onder druk - deels weens die stand van die wêreldekonomie, en deels as gevolg van ons beleidsrigting wat tot gevolg het dat maatskappybelasting nou ver meer bydra as persoonlike belasting - gevolglik is daar meer veranderlikheid as winste laer is.
Nieteenstaande hierdie druk, was ons nog steeds in staat om die belastingslas op werkende mense te verlaag, alhoewel minder as in vorige jare.
Aan die uitgawekant, stel ons meer geld beskikbaar aan Provinsies omdat hulle verantwoordelik is vir die groot maatskaplike dienste - skoolopvoeding, gesondheidsdienste en welsyn. Ons het ook R15 miljard begroot vir die uitgebreide openbare werke program met die doel om meer werks- en opleidingsgeleenthede te skep. Oor die volgende drie jaar sal ons ook R47,3 miljard aan munisipaliteite oordra.
Bo en behalwe hierdie uitgawes begroot ons ook meer vir polisieëring, justisie, grondhervorming, binnelandse sake, en vir die weermag, om hulle in staat te stel om vrede elders op die Afrika vasteland te bevorder.
Dit is uiters belangrik om hierdie uitgawes te sien in die konteks van die HOP (Heropbou en Ontwikkelingsprogram). Ons kan met trots sê dat ons oor die laaste tien jaar 'n groot verbetering gebring het in die lewensgehalte van ons armstes. Die verbeterings is sigbaar en meetbaar, maar daar is duidelik oorblywende uitdagings.
Hierdie uitdagings moet aangespreek word binne die raamwerk van beperke finansiële hulpbronne en die kapasiteit van die staat op alle vlakke.
Twee van die grootste uitdagings is werkskepping en die omvang van armoede, twee lewensaspekte wat nou saamhang. Werkloosheid is dwarsoor die wêreld 'n problem en daar is op die oog af nie maklike antwoorde nie.
Tegnologiese ontwikkeling veroorsaak dat al hoe meer vervaardiging in groot lande soos Sjina plaasvind, waar tegnologie beskikbaar is, arbeid spotgoedkoop is, die mark geweldig groot is, en waar onderdrukking steeds aan die orde van die dag is.
Al hoe meer mense werk in die dienstesektor.
Die kapasiteit van regerings om mense in diens the neem het afgeneem.
Lande soos Suid Afrika wat afskop met 'n gebrek aan vaardighede, kan vinnig, verder en verder agter raak.
Dit is uiters belangrik dat almal van ons - in die staat, die privaatsektor, die gemeenskap en, natuurlik, in die vakbonde hierdie aangeleentheid bespreek. Die Groei- en Ontwikkelingsberaad verlede jaar was 'n goeie begin. Maar ook maar net 'n begin. Inisiatiewe soos die uitgebreide openbare werke program vloei direk uit die beraad, so ook die konferensie van die konstruksiesektor wat voorlê.
Moeilik soos hierdie aangeleentheid is, moet die soek na oplossings ons almal betrek - daar is nie 'n enkeling in hierdie saal wat nie deur werkloosheid geraak word nie - hetsy deur 'n familielid, bure of voormalige kollegas.
Werkskepping is aan die einde van die dag nie allen die plig van die staat nie, en ons standpunt is dat die privaatsektor die enjin vir werkskepping moet wees - maar hulle kom klaarblyklik nie die mas op nie. Daar is weliswaar oor die afgelope tien jaar meer as 2 miljoen addisionele werksgeleenthede geskep, maar teen die agtergrond van 'n arbeidsmag wat oor dieselfde tyd met 5 miljoen mense gegroei het, is die gaping vanselfsprekend.
My beroep is vir totale eerlikheid. Werkskepping staan uit as die saak waaroor die leegste verkiesingsbeloftes gemaak word. Ondervra gerus maar die partye wat so leeg belowe, daar is bitter min antwoorde. Mense wat aan werkloses leuens vertel, het geen begrip van hoe onmenslik werkloosheid is nie, en hoe dit mense se selfagting verpletter nie. Werkloosheid is nie 'n saak vir slagspreuke nie, dit is die grootste uitdaging vir almal van ons wat daadwerklik glo dat 'n verskil gemaak moet word.
Ek maak dus'n beroep op almal van julle om met ons hande te vat, om oplossings te soek vir werkskepping.
Met die toenemende belangrikheid van dienste en nuwe tegnologie fokus ons sentraal op die beskikbaarheid en kwaliteit van onderwys en opleiding.
Ons is besig om 'n ommekeer te verseker in onderinvestering in infrastruktuur oor die laaste 25 jaar. En met baie van hierdie projekte is ons verbind tot 'n groter arbeidsinhoud. Voorbeelde is behuising en die instandhouding van paaie, maar dit is inderdaad die sentrale fokus van die uigebreide openbare werke program.
n Uitbreiding van steun vir landbouontwikkeling as deel van die grondhervormingsprogram.
n Vennootskap met besigheid en arbeid, byvoorbeeld deur die "Trots Suid-Afrikaans" veldtog en die finansiële dienste sektor handves wat mik om toegang tot dienste te verbeter.
En waar mense nie tot die arbeidsmark kan toetree nie, het die regering gesorg dat die veiligheidsnet nou veel wyer is - deels as gevolg van groeiende toegang tot ouderdoms en ongeskiktheidspensioene, maar veral deur die instelling en uitbreiding van die kinderonderhoudstoelaag. Hierdie jaar het 7- en 8-jaar-oud kinders toegang gekry. Oor die volgende twee jaar sal kinders tot 13-jaar oud kwalifiseer. Waar meer as vier miljoen kinders nou ondersteuning uit die oord kry sal die getal styg tot oor die ses miljoen in 2006.
Die impak van armoede is 'n probleem wat gesamentlike aandag moet geniet. Die demokratiese Suid-Afrika is inderdaad bevoorreg. Die armstes is ongelooflik geduldig en waarderend maar ons mag dit nie as vanselfsprekend aanvaar nie.
Ons moet alles in ons vermoë doen om armoede te beveg. Dit is werklik die plig van elkeen.
Ten slotte wil ek 'n beroep doen vir 'n verskuiwing van ons ontwikkelingsparadigma/ons siening van ontwikkeling: ons kan nie voortbeweeg met 'n aktiewe staat en 'n passiewe bevolking nie. Ons moet verseker dat die benadering van Batho Pele in die staatsdiens seëvier - ons moet saamwerk om die gehalte van die staat se dienste te verbeter. 'n Meer doeltreffende staatsdiens sal besparings lewer wat gebruik kan word in die stryd teen werkloosheid en armoede. Elke skool, kliniek, hospitaal, polisiestasie, hof, kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens of die department van binnelandse sake, elke instansie wat geld van die staat kry, behoort meer plaaslik aanspreeklik en aanspreekbaar te wees. My beroep is dus beide aan Solidariteit as vakbond, en aan elkeen as lid van die gemeenskap, om 'n verskil te maak. Dit is die aktiewe demokrasie van die HOP en die Vryheidshandves. Dit is waar die verskil gemaak gaan word, dit is die vennootskap vir verandering. Dit is ons volkskontrak. Dit is ons toekoms.
Baie dankie vir die luister.
<fn>04032410461003.txt</fn>
In die meeste lande en veral Europa word die dag as't ware gevier omdat tering in daardie lande feitlik uitgewis is. In ons land en veral in die Wes-Kaap, dien dit vir gesondheidspersoneel as 'n nuwe aansporing om een van ons grootste gesondheidsgevare met nog groter ywer die hoof te bied.
Hierdie boodskap is so baie belangrik dat ek dit kortliks in Afrikaans herhaal. Ek het gesê dis tyd die mense van die Wes-Kaap groter verantwoordelikheid aan die dag lê wanneer dit om tering gaan. Dit is juis onverantwoordelike optrede wat veroorsaak dat ons elke jaar duisende nuwe grafte moet grawe. En dit hoef nooit 'n dodelike siekte te wees nie. Dit is behandelbaar.
Hier in sekere Wes-Kaapse dorpe is die aantal teringgevalle kommerwekkend hoog en neem dit jaarliks toe. Ek het pas 'n toer van verskeie dele van ons mooi provinsie gemaak waar ek vasgestel het wat die toedrag van sake op die verskillende dorpe is. Op Clanwilliam het 1 405 uit elke 100 000 van die bevolking tering in 2001 gehad. 'n Jaar later het 1 622 uit elke 100 000 mense TB gehad. En moenie dink dat dit anders daar is as hier op Stellenbosch nie.
Die boodskap aan al ons inwoners is dat wanneer iemand 'n knaende hoes ontwikkel moet daar dadelik na 'n kliniek gegaan word. Die behandelingsproses strek oor 6 tot 8 maande, maar as die herstelprogram nie voltooi word nie, kan 'n terugslag beleef word en dan word die siekte weer van vooraf versprei. Baie mense voltooi nie die program nie, omdat hulle reeds na omtrent 'n maand nie meer siek voel nie en dan met medikasie ophou. Maar dit beteken nie dat jy gesond is nie. En wat dit nog erger maak is dat die sieke se kanse op genesing verminder.
<fn>04100510451004.txt</fn>
Afrikaans is nie my moedertaal nie, maar dis belangrik dat ek u in die taal waarmee u gemaklik is, toespreek. Dit is die Boland wat daartoe bygedra het dat die Weskaap nou onder ANC-regering staan. Dit is die Boland wat ons regering bystaan om die probleme van al ons mense aan te pak. Dit is die Boland wat ons van helde in ons gemeenskappe voorsien. Daar is talle van ons helde in sport, die sakewêreld, politiek, in die regering, in ons kerke - oral in die lewe vind ons helde - en as jy in hul geskiedenis teruggaan, sal jy uitvind dat hul herkoms in die Boland is. Daar is Breyton Paulse, daar is Chris Nissen, daar is Cecil Esau, daar is Ashwin Willemse en talle andere.
Hulle mag nou in die groot stede woon, maar hulle kom van die Boland. Hulle is mense soos julle. Hulle is die trots van die Boland en hulle hoort hier by julle. Daarom, is ek bly om hier te wees.
Ek is hier om u die geleentheid te gee om u regering toe te spreek. Ek is hier om na u te luister. Ek is hier om te kyk of ek u kan help om u lewe beter en makliker kan maak. Ek is hier om ons beloftes, as regering, aan u na te kom. Ek is hier om te hoor wat u probleme is en, gesamentlik, te kyk hoe ons dit kan aanpak. Ek mag nie al die antwoorde vir u het nie, maar ons sal probeer, saam met die burgermeesteres en andere, om antwoorde aan u te verskaf. Daar waar ons nie antwoorde kan gee nie, sal ons dit aan die relevante departement oorhandig om antwoorde en oplossings te verskaf.
Een van die ander hoofredes waarom ek hier is, is om u te nooi om saam met die Departement van Korrektiewe Dienste 'n vennootskap aan te gaan. Ons wil u deelmaak van die werk wat ons doen. Ons wil seker maak dat u verstaan dat gevangenes, ten spuite van hul misdade, nog altyd deel van ons gemeenskappe uitmaak. Hulle het foute begaan. Hulle het van ons, in ons gemeenskappe seergemaak. Hulle het ons trane laat stort. Hulle het leed aan ons kinders gedoen. En hulle moet daarvoor boet. Hulle moet hul tyd in die gevangenis uitdien. Maar ons kan hulle nooit verwerp nie. Ons kan nooit ons rug op hulle draai nie. Ten spyte van die foute wat hulle in die lewe begaan het, moet ons hulle wys dat daar nog altyd 'n kans is om te verander en om hul lewens te verbeter. Ons moet hulle hoop gee. Ons moet hulle wys dat daar goed in almal van ons is. Al wat hulle moet doen is om te erken dat hulle fouteer het. Hulle moet berou en om verskoning vra en sê dat hulle die straf wat deur die hof opgelê is, aanvaar en sal uitdien.
Ons moet hulle wys dat ons menslik is; dat soos ons Vader, sal ons hulle nie veroordeel nie. Ons moet aan hulle sê dat ons hulle graag terug in ons gemeenskappe wil hê, maar dat hulle eers aan ons moet bewys dat hulle dit verdien om terug te kom. Hulle moet rehabiliteer. Hulle moet regmaak daar waar hulle verbrou het. Eers dank kan ons ons deure oopmaak.
My beroep aan u vandag is om ons te help sodat ons u kan help. Daar is te veel misdaad in ons gemeenskappe. Daar is te veel moorde, verkragtings, kinder-molesterings, rooftogte, vroue-mishandeling en bendes in ons gemeenskappe. Ons moet dit tot 'n einde bring en dit kan in ons huise begin. Dit begin by ons. Dit begin daar waar ons woon. Elkeen van ons kan tot 'n beter lewe bydra.
Ons moet seker maak dat wanneer hulle uit die gevangenis kom, dat hulle nie na misdaad teruggaan nie.
Dit help nie dat ons mense na hulle uitreik nie en dan gaan hulle met hul misdaad voort. As dit gebeur, sal ons hulle so lank moontlik binne hou. Ons sal seker maak dat hulle nie parool kry nie want ons kan nie toelaat dat hulle verdere kwaad in in ons gemeenskappe doen nie.
Dit is nie nodig nie. Laat ons saamstaan - die kerke, organisasies, sportklubs, gemeenskappe- en veg teen dit wat ons agteruit hou.
As Korrektiwe Dienste, wil ons bydra tot veranderinge in jul lewens. Ons wil na julle uitreik. As u Sondagaand na 'n program op TV gekyk het, sal jy gesien het dat baie mense sê dat ons nog gevangenisse moet bou, dat die doodstraf moet terugkom, dat ons gevangenes langer in die tronke moet hou, dat ons hulle nie drie male moet voed nie. Maar dit sal nie ons probleme oplos nie. Dit sal net ons probleme vererger.
Ons moet liewers help om hulle te verander sodat hulle goeie burgers kan word. Binne Korrektiwe Dienste wil ons hulle wys dat hulle menslik is en dat ons seker wil maak dat hulle wel kan verander. Maar ons het u hulp nodig. Reik uit asseblief. Kom nader.
Daar is nou die geleentheid vir gemeenskappe om in Paroolrade betrokke te raak. Ons skep 52 Paroolrade dwarsoor die land. Die voorsitters van Paroolrade kom van ons gemeenskappe en nog twee gemeenskapslede sal op die Rade dien. Dit gee ons gemeenskappe die kans om te besluit of 'n gevangene vir parool kwalifiseer en onder watter voorwaardes. Raak betrokke by ons paroolrade sodat u kan seker maak dat net mense wat rehabiliteer, vrygelaat word voordat hul vonnisse uitgedien is. Dit gee hulle die kans om te vergoed vir dat wat hulle verkeerd gedoen het.
Ek wil nou kortliks op die Departement se Witskrif raak. Dit is die nuwe beleidsrigting van Korrektiewe Dienste. Deur die Witkskrif, wil ons gemeenskappe betrokke in ons werk kry.
Wees gewaarsku. Ons sal jou nie binne Korrektiewe Dienste duld nie. Jy sal wel bewus wees dat ons net verlede week 'n voormalige Streekskommissaris afgedank het. Die saak het lank geneem. Hy het gedink hy kan ons uitoorlê. Hy het 'n duur prys daarvoor betaal. En ons is nie klaar met hom nie. Hy sit nou sonder werk maar ons gaan voort met 'n kriminele saak van bedrog teen hom. Dis sulke mense wat die naam van Korrektiewe Dienste beswader. Dis sulke mense wat nie in die diens behoort nie. Hulle gee ons almal 'n slegte naam maar ons sal van hulle ontslae raak en met mense wat wil werk, vervang. Daar is baie mense in ons gemeenskappe sonder werk wat bereid sal wees om met trots te dien. Ons sal jou uitskop en met goeie mense vervang.
In gisteraand se koerant is daar verskillende aantuigings teen Malmesbury gemaak. Dit is nie 'n goeie storie nie. Ek wil weet wat daar aangaan. Die Area Kommissaris, die hoof van die sentrum en die streekkantoor moet my kom sê wat daar aangaan. As daar enige waarheid in die berigte is, dan moet die skuldiges weet dat jou dae getel is. Ons gaan jou uitvind. Jy gee ons 'n slegte naam. Jy maak Korrektiewe Dienste seer. Jy laat ons bloei.
Ek wil nou graag u die kans gee om met my, die Adjunkminister en andere hiervoor te praat. Deel met ons hoe jy voel. Sê vir ons wat ons moet doen. En dan wil ons graag sien hoe ons met u kan saamwerk.
Ek dank u almal.
<fn>04290x70097.txt</fn>
Een van die kragbronne van die nuwe Suid-Afrikaanse nasie waaraan ons bou, is gelee in die ruimte wat dit bied aan elke taal, kultuur en godsdiens om te groei en gedy. Ons is vandag hier in Upington bymekaar om ons eenheid te vier deur vrye uiting te gee aan die ryk verskeidenheid van ons kultuur. Dit is juis die rykdom van ons verskeidenheid wat krag en diepte verleen aan die eenheid van ons nasie.
Deur ons nasionale Vryheidsdag hier in die Noord-Kaap te vier bring ons hulde aan 'n skitterende voorbeeld van nasie-bou en versoening; betoon ons eer aan die inwoners van die provinsie - mense wat ver weg van die media-kollig, deur gesamentlike optrede een van die ergste erfenisse van vernalating in ons land, te bowe kom; gee ons erkenning aan 'n streek met 'n besielende geskiedenis en 'n kultuurskat wat vir te lank buite sig gehou is.
Hierdie deel van ons land vertoon in sy samestelling 'n rykdom van verskeidenheid, amper gelyk aan die van die nasie. Hier word 'n nuwe kenmerkende identiteit geweef uit die samekoms van Griekwa en Tswana; Khoikhoi en Afrikaner; San en Xhosa; Keurling, Blanke, Indier en African.
Dwarsoor die land is gemeenskappe en navorsers besig om die verwronge beelde van ons geskiedenis waaraan ons vir so lank onderwerp is, reg te stel. Ons erfenis van honderde, selfs duisende, jare se beskawing word her-ontdek en in ere herstel. Die grootse verhale van die heldhaftige weerstand van trotse gemeenskappe om hul land, onafhanklikheid en waardigheid te beskerm, word nou opnuut vertel vir almal om te hoor.
Later vandag sal ons die visie van Abraham September herdenk - 'n man, gebore in slawerny, wat die besproeiing begin het waardeur hierdie streek so vrugbaar gemaak is. Op hierdie wyse sal ons help om erkenning te gee aan die kennis en vaardighede van gewone mans en vroue. Dit is daardie vaardighede en kennis wat oor die eeue hen die natuurlike bronne van ons land omskep het in die rykdom van die nasie.
Die soeke na die waarheid van ons verdeelde verlede, is 'n pynlike proses. Om te staan te kom voor die bittere kennis van die leed wat ons in die laaste jare van apartheid mekaar aangedoen het, is om as nasie die pyn weer te herleef. Maar die werksaamhede van die Waarheids- en Versoeningskommissie het vir ons bewys, meer as wat ons ooit kon gedink het, dat die waarheid helende krag besit. Ons moet van hierdie geleentheid gebruik maak om die Kommissie geluk te wens met die werk wat hulle verrig.
Ons is baie bemoedig deur die groeiende getal mense wat na vore kom om die Kommissie te help in sy pogings om die waarheid in verband met growwe skending van menseregte bloot te le; ons vertrou dat vele meer daardie voorbeeld sal volg.
Die grootste vergoeding wat aan die slagoffers gemaak kan word, en die kragtigste middel tot versoening, is die sukses wat ons sal bereik in die bou van 'n nuwe samelewing.
Die nuwe Grondwet, en die plek wat dit in die harte van ons mense ingeneem het, is ons beste versekering dat Suid-Afrika nooit weer sal toelaat dat sulke vreeslike dinge gebeur nie.
Vandag sal ons ook 'n eksemplaar van die Grondwet aan die Upington Veertien oorhandig. Hul lyding, as deel van 'n onderdrukte gemeenskap, vertel die verhaal van onnoembare getal Suid-Afrikaners, hier in die provinsie en dwarsoor die land.
Toe hul teregstelling afgewag het, en daar 'n internasionale veldtog was om hul lewens gespaar te kry, het die naam van Upington wereldwyd bekend geword. Vandag stuur Upington 'n ander boodskap aan die wereld uit: naamlik, dat dit 'n plek is waar mense hande gevat het in die poging om die droom van 'n beter lewe vir almal te verwerklik; om die ideale van ons Grondwet te verwesenlik. Die vryheid wat hulle ons gehelp het om te bereik, word vandag met groot vrug benut.
Dit is inderdaad die boodskap wat dwarsoor die land weerklink soos gemeenskappe skouer aan die wiel sit om in samewerking met hul demokraties-verkose Rade hul lewens te verbeter.
Dit is reg dat ons nou, hier verby die halfpad-merk van ons eerste termyn van demokratiese regering, onsself afvra: Hoe het ons as nasie gevorder met die vervulling van daardie belofte om gesamentlik ons lewens te verbeter?
Ons kan met vertroue verklaar dat die fondamente van 'n beter lewe gele is. Die regering beskik oor die regte beleidsplanne om die uitdagings vor ons aan te pak. Stadig maar seker is die beleid besig om resultate op te lewer en 'n verskil te maak aan die wyse waarop mense lewe. As regering het ons ons program van aksie verskerp en aan onsself duidelike doelwitte vir die jaar en verder vorentoe gestel. U, die mense, kan en behoort ons toespreeklik te hou vir die bereiking van daardie doelwitte.
Dit verskaf ons ontsaglik veel trots en vreugde dat daar sedert 27 April 1997, aan miljoene mense vir die eerste keer toegang tot skoon water besorg is; tot elektrisiteit; behuisingstoelae; gratis gesondheidsorg; voedingsprogramme; en grondbesit. In die begroting wat die regering sopas aanvaar het, is nog meer meddele aan maatskaplike besteding toegese sodat hierdie programme in die loop van die komende jaar verder uitgebrei kan word.
In die verband, moet ons die regering van Noord-Kaap, sowel as die van ander provinsies, gelukwens met hul planne om die fondse wat deur die nasionale regering beskikbaar gestel is, aan te wend vir versnelde lewering van basiese behoeftes.
Verder verdien die Polisie van hierdie provinsie ons gelukwensinge vir die wyse waarop hul die grootste misdaad-sindikaat in die provinsie aan die kaak gestel het.
Dit is deurbrake soos die - hier en elders - wat ons help om stadig maar seker die geveg teen misdaad te wen. Die groter middele wat die regering beskikbaar stel vir die versterking van die kriminele regsplegingstelsel, sal verder daartoe bydra. So ook die hoe-digtheid misdaadbekamping-veldtog waaraan die Polisie en 10 000 lede van di Nasionale Weermag tans deelneem.
Hierdie welslae is die gevolg van toegewyde diens deur ons Polisie - die oorgrote meerderheid waarvan mans en vrouens is met 'n onwrikbare verbintenis tot die veiligheid en sekerheid van ons mense. Hulle moet dikwels onder baie moeilike en gevaarlike omstandighede werk. En ons doen 'n beroep om elke gemeenskap en alle gedeeltes van ons samelewing om hulle met by te staan in die stryd teen misdaad en misdadigers.
Blywende en lang-termyn oplossings vir die misdaad-probleem sal voortvloei uit verbeterings in lewensomstandighede en die uitwissing van armoede. Op sy beurt, hang dit weer af van die sukses wat ons met ons ekonomiese beleid behaal.
Alles dui daarop dat ons goed op spoor is. Die verstarde ekonomie wat ons ge-erf het, is nou weer op die pad van volgehoue groei as gevolg van die toename in beleggings, produktiwiteit en uitvoere.
Die provinsies het die uitdaging aanvaar om binne die nasionale raamwerk hul eie planne vir groei en ontwikkeling uit te werk, sodat hul in staat is om die besondere behoeftes van hul streke aan te spreek, en terseldertyd by te dra tot die ekonomiese sukses van die land.
Ons het groot bewondering vir die doelgerigtheid waarmee hierdie provinsie wee soek om sy tradisionele afhanklikheid van die landbou en die mynwese, af te skud deur uit te brei na vervaardiging en toerisme. 'n Vennootskap met die privaatsektor om meer fabrieke op te reg om waarde toe te voeg tot die mynbou-produkte, kan lei tot vermeerderde werkskepping in die provinsie. En dit sal bydra tot die bervordering van uitvoere - en van die kern-oogmerke van ons ekonomiese plan.
Maak nie saak watter goeie beleid 'n regering het nie. Sonder die daadwerklike deelname van ieder en elk van ons, kan daardie planne nie slaag nie. Dit is slegs wanneer gemeenskappe betrokke raak dat ons demokrasie 'n lewende werklikheid en 'n krag vir verandering en omvorming sal word; gemeenskappe wat hul verkose verteenwoordigers tot verantwoording roep; wat hul behoeftes en wense uitspreek; wat hul vorstelle tot verbetering van sake op die tafel le; en wat hul burgerlike verpligting nakom deur hul dienste te betaal.
Ons gedeelde visie van 'n nie-rassige samelewing sal verwesenlik word, deur bewustelike optredes aan die kant van gemeenskappe en rade om die rasse-karakter van ons stede en dorpe af te breek. Daardeur sal hulle die ware aard van ons reenboog-nasie weerspieel.
Die positiewe reaksie op die hernude Masakhane veldtog, is 'n bemoedigende teken dat gemeenskappe en rade inderdaad besig is om hande te vat in die poging om ons verskeurde samelewing te herstel.
<fn>05101008451001.txt</fn>
Ons as regering van die Wes-Kaap is tans met 'n Imbizo program besig en het reeds vandag heeldag, van vroeg vanoggend af hier in u omgewing met verskillende belange groepe ontmoet. Ons aktiwiteite word môre om 8 uur op Vredendal voortgesit en sluit Sondag middag op Grabouw af.
Laat my toe om u eerstens geluk te wens met die verrigtinge vanaand en ook dan spesifiek die 100 jarige feesvieringe wat u op 'n paslike wyse laat plaasvind. Die geskiedenis van water en die Nuyrivier is 'n merkwaardige een wat ook aandui dat die probleme en die uitdagings van toe en nou nog steeds dieselfde is soos blykmuit die geskiedenis.
As gevolg van wisselende klimaatsomstandighede en periodieke droogtes was water in die Nuy-omgewing van tyd tot tyd in oorvloed, maar meestal heeltemal ontoereikend en wisselvallig. Dit was dan die oorheersende faktor wat aanleiding gegee het tot die versoek van 11 boere uit die Nuyvallei dat 'n Besproeiingsdistrik hier gestig word. 'n Proklamasie op 31 Mei 1905 verleen toestemming tot die stigting van die Nuyrivier Besproeiingsraad in dieselfde jaar.
Reeds met die tweede Raadsvergadering in dieselfde jaar word besluit op die bou van 'n deeldam by Vierde Drif. Hier sou die hele stroom in twee gelyke dele verdeel word tussen Boonste Besitters en Onderste Besitters. Hierdie deeldam is offisieël op 30 September 1908 deur John X. Merriman geopen.
Die belangrikste bron van water vir die Nuyvallei gedurende daardie jare en steeds vandag kom vanaf Keerom in die Montagu distrik. As gevolg van geskille tussen die Raad en Keerom-bewoners oor onreëlmatige verdeling van water, word daar met die De Kock broers van Keerom onderhandel en grond word in dele hier aangekoop teen 18 725 pond. Totale onkostes vir hierdie hele projek sou min of meer 35 000 pond beloop.
Reeds in 1920 is beplan om 'n bewaringsdam by Keerom op te rig, maar eers in 1953 word Keeromdam, 'n private onderneming, gebou teen 'n koste van 152 000 pond met 'n kapasiteit van 1900 miljoen gellings. Die dam word in 1954 voltooi en oorstroom sy walle in Augustus van dieselfde jaar.
In Januarie 1981 beleef die Nuyvallei die Laingsburg-vloed wat 'n spoor van verwoesting nalaat. Wingerde en landbougrond van onskatbare waarde word verwoes en toegeslik. Om die gehawende Nuyrivier min of meer tot sy oorspronklike loop te kanaliseer sou ± R160 000 beloop. Hiertoe dra die Staat 80% by d.m.v 'n subsidie. As gevolg van toeslikking en groter waterbehoeftes word die wal van Keeromdam gedurende 1889 - 1990 met 3 - 4 verhoog. Die onkoste beloop R1 135 000 en die kapasiteit word met ± 3 miljoen m3 vermeerder.
Dit is duidelik dat daar 'n vennootskap was tussen die mense van die omgewing en die regering van die dag, anders sou daar geen aksie gewees het rondom die belangrike aspek van water nie en ek wil vir u sê dat daardie vennootskap vandag nog net so belangrik is..
Die Sagte Vrugte Bedryf met al sy vertakkings is vir die Wes-Kaapse Regering van groot belang aangesien die bedryf in sy geheel 'n baie groot bydrae maak tot die ekonomie van die Provinsie. Nie alleen verskaf die bedryf aan baie mense werk nie, maar is dit ook vir ons 'n advertensie dwars oor die wêreld as gevolg van die vrugte wat op die winkelrakke van meeste lande oorsee te vinde is. Ons is deeglik bewus van die probleme waarmee u te make het en as 'n departement poog ons om saam met u die pad te stap om oplossings te vind vir die uitdagings Die grootste uitdaging vir ons in Landbou is sekerlik die kwessie van bemagtiging in al sy fasette, maar veral die kwessie van grondhervorming en die vestiging van opkomende boere. Ons wil glo dat ons in die Wes-Kaap gerat is om die uitdagings die hoof te bied en dat hoewel die proses stadig begin het, ons in staat sal wees om spoed op te tel. Daar is vir ons twee belangrike beginsels wat moet geld, naamlik dat die vestiging van nuwe boere op so 'n wyse sal geskied dat dit volhoubaar is en tweedens dat ons moet omsien na die welstand van ons kommersiële boere. U het 'n belangrike taak ten opsigte van mentorskap en om te sorg dat die Landbousektor sy belangrike rol in die ekonomie van die Provinsie sal speel.
In hierdie opsig glo ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap dat een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie, doelgerigte voorpunt navorsing is, en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en instandhouding tot gevolg het. Inligting wat gegenereer word deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm die basis van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Provinsie. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
Die Departement tree pro-aktief op met onder andere 'n program om die werklike waterverbruik deur besproeiing in die belangrikste sektore in die Wes-Kaap te bepaal en te vas te stel hoe die waterverbuiksdoeltreffendheid verbeter kan word. Die koste van die projek beloop R615 000 per jaar. Die Provinsie het ook 'n bedrag van R3 miljoen beskikbaar gestel vir 'n ondersoek na alternatiewe waterbronne. Dr van Rooyen, die hoof van ons Departement staan aan die hoof van die werkgroep wat die proses moet dryf.
U weet dat ons hierdie jaar die 50ste herdenking van die vryheidsmanifes vier en daarin word die regte van elke Suid-Afrikaner uitgestippel. Die vryheidsmanifes vorm ook die basis van die Grondwet. Ons as Regering in die Wes-Kaap is intens bewus van ons verantwoordelikheid teenoor elke lid van die samelewing en die ideale waarna ons moet streef om die vryheidsmanifes 'n lewende dokument te maak. So onthou ons ook die woorde van Hoofman Albert Luthuli in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sê ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sê, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriëntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sê dat u as kommersiële boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie.
Ek wil u sterkte toewens met die volgende 100 jaar en die versekering gee dat ons van die Departement van Landbou se kant af daarna uitsien om die pad saam met u te loop.
<fn>05111709451003.txt</fn>
Dit is 'n wonderlike voorreg vir my om deel van hierdie geleentheid vanaand te wees.
Die Afrikaanse Taalmuseum- en Monument is vir 'n baie lang tyd al 'n kenteken van die identiteit van alle Afrikaanssprekendes.
Die vryheid om onsself uit te druk is een van die wonderlike prestasies van ons nuwe demokrasie. Hierdie vryheid kan duidelik gesien word in die feit dat ons reeds elf amptelike tale het.
Vandag vier ons die 30ste herdenking van die ontstaan van die Afrikaanse Taalmuseum- en Monument. Terwyl die museum geopen is op 14 Augustus 1975, is die monument amptelik op 10 Oktober 1975 onthul. Hierdie erfeniskompleks is nie net ontwerp om die Afrikaanse taal te ontwikkel en te bewaar nie, maar ook die gebruik van die taal te bevorder. Daarom is Afrikaans vandag een van die tale wat se invloed verby die gebruik daarvan as 'n kommunikasie-werktuig strek. Afrikaans het op so 'n manier ontwikkel dat dit moontlik is om hoogs gesofistikeerde wetenskaplike konsepte en teorieë oor te dra.
Dit is egter vir my kommerwekkend dat ons net twee nasionale museums het wat aan die Afrikaans- en Engelssprekendes voorsien. Alhoewel hierdie twee museums hulle bes doen om ook aan die ander tale te voorsien, dink ek steeds nie dat ons genoeg doen nie.
Ons nuwe demokratiese grondwet waarborg gelykheid van waarde van al ons amptelike tale. Aan almal wat 'n mening wil uitlig en aanvoer dat ons taalbeleid nie kan werk nie, of dat dit te veel sal kos om te implementeer, wil ek verseker dat dit kan slaag, indien ons almal saamwerk om sukses te verseker.
Op internasionale front, poog organisasies soos UNESCO ook om taal en kulturele diversiteit te bevorder.
Die gebruik van 'n persoon se moedertaal word gesien as 'n universeel menslike reg. Die universele verklaring van kulturele diversiteit voer aan en waarborg dat alle persone die reg het om hulself uit te druk en om skeppend te wees, asook om hul werk te versprei in die taal van hul eie keuse.
Dit sluit in 'n vrye meningsuiting, meervoudige media, veeltaligheid, gelyke toegang tot kuns en ook tot wetenskaplike en tegnologiese kennis, asook in digitale vorm en die moontlikheid vir alle kulture om toegang te hê tot die vorm en verspreiding van uitdrukking.
Internasionale Moedertaaldag, nog een van UNESCO se programme, word ook in Suid-Afrika elke jaar op 21 Februarie gevier. Die program beoog om bedreigde tale en taalkundige diversiteit te bevorder en te beskerm as 'n noodsaaklike deel van die lewende erfenis van menswees. Mnr Koïchiro Matsuura, die direkteur-generaal van UNESCO, het hierdie jaar op Internasionale Moedertaaldag aangevoer dat taal diversiteit beskerm en om 'n moedertaal aan iemand te leer, van kardinale belang is vir die ontwikkeling wat elke individu se verbintenis aan sy of haar inheemse kultuur beskerm, terwyl dit ook verseker dat elke persoon in aanraking kan kom met ander kulture, en sodoende die voordeel kan trek uit 'n wêreld wat elke dag meer wisselwerkend word.
Die Europese Unie het byvoorbeeld begin met elf tale, tot op hede het dit vermeerder na 21. Behalwe vir die 400 vertalers wat in die permanente diens van die Unie is, is daar 'n groot aantal vryskutvertalers. Dit is benewens die feit dat vertalings slegs 0,8% van die totale begroting uitmaak. Dit werk min of meer uit op 2 tot 3 Euros per persoon per lidstaat.
Ook hier in Suid-Afrika mag ons nie die belangrikheid van taal en ons nasionale taalbeleid onderskat nie in terme van die rol wat dit speel om menseregte te bevorder.
As ons mense die reg voorbehou om te werk, speel, saam te verkeer, studeer en bid in die taal van hul keuse, sal hulle altyd aan die buitekant van die gemeenskap gelaat word en nooit hul plek kon inneem in 'n demokratiese gemeenskap nie.
Daarom wil ek mense aanmoedig om so veel tale as moontlik aan te leer, insluitend gebaretaal, asook Khoi en San tale, ons inheemse tale. Dit sal ons kommunikasie verbeter en ons almal sal 'n aandeel hê aan 'n Suid-Afrika wat werklik aan almal behoort.
Die missie van die Departement van Kuns en Kutuur sluit in die bevordering van die taalkundige diversiteit van ons land. As 'n hulpbron, bemagtig dit alle Suid-Afrikaners om deel te neem in die land se sosiale, politieke en ekonomiese lewe.
Ons departement het die Nasionale Taalbeleidraamwerk ingestel. Hierdie Raamwerk word gemik op die bevordering van die gelykwaardige gebruik van al elf tale en dit verseker regstelling vir die voorheen gemarginaliseerde inheemse tale.
Die beleid teiken alle staatstrukture en openbare instellings om sodoende die bevordering van effektiewe openbare administratiewe diens te verseker deur middel van behoorlike taalbestuur.
Nuwe inisiatiewe, wat in verskillende fases van finalisering is, sluit in die Telefoonvertolkingsdiens, wat deur Minister Jordan in Mei vanjaar geloods is.
Hierdie diens is die eerste van sy soort in Afrika, en ek is vol hoop dat dit die gaping tussen die Suid-Afrikaanse publiek en die staat sal oorbrug.
Die Hoyozela Taalbewusmaking veldtog sal lei tot uitgebreide bewusmaking van die staat se taalbeleid en die publiek se regte ten opsigte van hul taal.
Die regstelling van historiese onewewigtigheid en marginalisering is belangrike prioriteite van die staat. Aleenlik deur die profiel te verhoog en die gebruik van inheemse tale te bevorder, sal ons hulle in die hoofstroom van die Suid-Afrikaanse lewe kan inbring en die waardigheid van die verskillende taalgemeenskappe herstel.
Dit is dus logies om tot die gevolgtrekking te kom dat die bevordering van ons inheemse tale belangrik en kardinaal is in die proses van 'n ontwikkelende demokrasie.
Ons departement het die Transformasiefonds begin om die transformasie van nuwe perspektiewe ten opsigte van navorsingswerk, bewaring, preservering, versamelings, uitstallings en opvoedkundige programme in museums te bewerkstellig, en ook om 'n hernude gewaarwording en trots in ons erfenis aan te moedig.
Die befondsing sal nasionale museums die nodige hupstoot gee om gemeenskapsbetrokkenheid te verseker.
Die Afrikaanse Taalmuseum is ook betrokke by die proses. Die voorstelle wat deurgestuur is vanaf die museum, was om die invloed van Afrikaans op die ander amptelike tale te ondersoek en om Afrikaans te leer aan individue wat dit as 'n 2de of 3de taal sal gebruik.
Laasgenoemde projek word gedoen in samewerking met die Universiteit van Stellenbosch.
Ons departement en die Afrikaanse Taalmuseum is besig met die proses om hierdie voorstelle te verfyn om uiteindelik geïmplementeer te word.
Erfenisdae, wanneer die nasie sy verlede en sy huidige prestasies onthou, en na die toekoms kyk.
Ek was baie bly om te hoor dat hierdie instelling 'n prominente rol gespeel het in die bekendstelling van hierdie jaar se tema vir Erfenisdag, naamlik die bevordering van ons inheemse kossoorte.
Dit was verblywend om te hoor dat kinders ingesluit is in hierdie tema. Ek sê dit omdat ek glo dat kinders die toekoms van hierdie land is. Om in hulle te belê is inderdaad 'n strategiese belegging.
Ek wil verder ook die bestuur van hierdie instelling gelukwens. Hulle werk baie hard om ons taal en letterkundige erfenis te bewaar. Ek noem dit omdat Afrikaans 'n Afrika taal is wat sy onstaan in Afrika het. Dit is 'n erfenis wat baie bygedra het tot die ontstaan van kennis, wat op sy beurt weer gelei het tot die ontwikkeling van hierdie land.
Ek wens u alles van die beste toe in julle toekomstige pogings om hierdie nasionale skat te bewaar en beskerm.
Ten laaste wil ek die Afrikaanse Taalmuseum- en Monument van harte gelukwens met die herdenking van hulle 30ste bestaansjaar. Ons Ministerie en departement is beslis trots om met die museum geassosieer te word.
<fn>05120215151002.txt</fn>
Wat 'n wonderlike, blye geleentheid! Ek is opgewonde en ek hoop u is saam met my opgewonde oor hierdie mylpaal van die plaaswerkergemeenskap van die Wes-Kaap.
Ek sê onomwonde dat die plaaswerkergemeenskap die stiefkind van die nuwe Suid-Afrika is. Die wonderlike nuwe vryheid wat 11 jaar gelede vir ons die weg moes baan na ons volkome menswaardigheid, het by die plaaswerkergemeenskap verby getrek. Die plaaswerkergemeenskap is agtergelaat as 'n groep sonder hoop wat in 'n groot mate nog vasgebind is deur die kettings van apartheid op haas elke terrein van die lewe wat insluit gesondheidsdienste, onderwys, arbeid, sosiale dienste en behuising, om 'n paar te noem. Diep bewus van die miskenning van die regte van hierdie gemeenskap op ons groot uitgestrekte platteland, het ek as Minister van Landbou in die Wes-Kaap opdrag gegeee dat ons werk moet maak om 'n daadwerklike verandering in die kwaliteit van lewe van hierdie groep mense teweeg te bring.
Die Wes-Kaapse provinsiale Departement van Landbou erken die unieke behoeftes van die plaaswerkergemeenskap en het daarom 'n Subprogram: Plaaswerkeraangeleenthede geloods met die spesifieke doel om die dienste wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word effektief te koördineer. Die bevrediging van die ontwikkelingsbehoeftes van die plaaswerkergemeenskap verg egter 'n holistiese benadering waarin die sosiale, kulturele, ekonomiese en politieke behoeftes van die gemeenskap op 'n geïngtegreerde wyse aangespreek word.
My opdrag was dan ook dat enige aksie gebaseer moet word op 'n konkrete strategiese raamwerk waarin duidelike prioriteite en doelwitte uiteengesit moet word sodat ons nie verder op 'n lukrake wyse met die lewe en toekoms van plaaswerkers sal omgaan nie. Dit is vir my aangenaam om vanaand bekend te maak dat hierdie strategiese plan gister deur die kabinetskommitee goedgekeur is vir voorlegging aan die Wes-Kaapse Kabinet.
Ek wil glo dat dit nou die finale stap is om 'n program daar te stel wat 'n einde sal maak aan die marginalisering, diskriminasie en manipulasie wat 'n fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap tot gevolg gehad het en wat nou deur daadwerklike ingryping herstel kan word.
Dit is dan ook met die oog hierop dat my Departement onder die Subprogram Plaaswerkeraangeleenthede 'n bedrag bewillig het om spesifiek aandag te skenk aan die kulturele ontwikkeling van ons plaaswerkers.
Ons het 'n bedrag van R304 000 beskikbaar gestel aan die Plaaswerkerkunste en Mediagroep (PKMG) wat moet fokus op die bewaring en uitbreiding van kultuuraktiwiteite in die plaaswerkergemeenskap om sodoende beeldende en uitvoerende kunste aan te wend vir opheffing en ontwikkelingsdoeleindes onder plaaswerkers.
Die PKMG is 'n implementeringsagentskap wat in oorleg met die kantoor van die Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling die sosiale uitdrukking van die plaaswerkersgemeenskap ontgin. Die klem val enersyds op die aanmoediging en ontwikkeling van kuns-, dans-, drama- en musiektalent om potensiaal bloot te lê. Andersyds word die kunste benut as voertuig vir inligtingsverskaffing en opheffing.
Die rede vir laasgenoemde is gesetel in die lae skolastiese peile en veral die hoë vlakke van nie-geletterdheid in plaaswerkergemeenskappe. Kultuurbedrywighede word dus as 'n meganisme gebruik om sekere waardes op plase te herbevestig. 'n Vername doel van die projek is om inligting oor basiese menseregte, soos vervat in die Suid-Afrikaanse Grondwet en die Handves vir Menseregte, aan plaaswerkergemeenskappe oor te dra. Spesiale klem word gelê op kinder- en vroueregte.
Kinders en vroue is veral kwesbaar en uitgelewer en misdaadstatistiek dui op 'n kommerwekkende styging in onder andere onsedelike aanranding, kindermolestering en geweld teen vroue. As gevolg hiervan is 'n groot deel van die projek gewy aan die beskerming van kinder- en vroueregte. Interaktiewe gemeenskapteater, spesifieke forumteater, poppekas en rolspel word gebruik om probleme te identifiseer en dan saam met die hele deelnemende gemeenskap te bespreek en oplossings te soek. Bewusmaking en opvoeding ten opsigte van kwessies soos alkoholmisbruik en MIV/Vigs geskied ook deur middel van die kunste.
Die musiekblyspel "Kampong" wat vanaand opgevoer gaan word is 'n direkte uitvloeisel van hierdie program. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het R47 000 beskikbaar gestel om Kampong op die planke te bring.
Hierdie musiekblyspel wat die geesteskind van Charl Frank is, het daarin geslaag om rou onontginde talent uit die plaaswerkergemeenskap, wat nog nooit naby 'n verhoog was nie, te ontwikkel om vanaand hierdie wonderlike droom te bewaarheid. Dit is verder moontlik gemaak deur die ondersteuning van 'n groot gees soos Randall Wicomb en afgerond met die behartiging van die choreografie deur Jacoline Frank.
Ek wil voorspel dat daar nog groot name uit hierdie groep na vore gaan tree soos wat Karin Kortjé die laaste klompie weke na vore getree het om haar hand namens die plaaswerkergemeenskap op te steek. In die Wes-Kaap is daar 'n poel van oor die 200 000 plaaswerkers met ongeveer 1,5 miljoen afhanklikes wat nog onontgin is.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vanaand is vir my die werklike begin van die pad om aan plaaswerkers 'n nuwe dimensie van lewe te gee op dieselfde dag waarop die vrystelling van die Kaapse slawe in 1838 herdenk word.
Ek wil u gelukwens met hierdie grootse poging en my dank en waardering uitspreek teenoor elke persoon en instansie wat 'n bydrae gelewer het om hiervan 'n sukses te maak. U lê hierdeur nog 'n steen in die skep van 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
<fn>05120508151001.txt</fn>
Ek kom so baie hier by u op Vuki dat die motor al vanself hier wil indraai as ek verby ry. Daar is 'n spreekwoord wat sê dat 'n mens eers 'n sak sout saam met iemand moet opeet voordat jy hom werklik ken. In hierdie bietjie meer as 'n jaar wat ek vir die eerste keer die mense van Vuki ontmoet het oor die probleme wat u ondervind het met die oorname van die plaas en die verkryging van produksiefinansiering om u in staat te stel om voort te gaan met die goeie werk wat u as 'n span toegewyde mense tot nou toe gelewer het, het ons 'n paar sakke sout saam opgeëet.
Die lang uitgerekte proses waarmee ons hier besig was, het vir my getoon dat u die wilskrag het om bo uit te kom. Ek glo dat ons almal baie geleer het en dat elkeen van ons hier sal wegstap met die wete dat ons nou beter toegerus is om soortgelyke probleme van meet af aan op die regte manier aan te pak. Ons het uiteindelik geseëvier as gevolg van die bereidwilligheid om voortdurend terug te gaan na die tekenbord toe totdat ons die gewensde resultate verkry het.
Ek wil dankie sê aan al die partye wat betrokke was in ons soeke na 'n positiewe uitslag sodat ons reg en geregtigheid kon laat geskied.
Gister was die herdenking van die vrystelling van die Kaapse slawe op 1 Desember 1838. Ek wil glo dat die verkryging van die plaas Vuki ook in 'n mate vir u as die begunstigdes van hierdie projek, werklike losmaak van u verknegting oor jare is.
Ons het vroëer die jaar in Junie 'n provinsiale en 'n nasionale grondberaad gehou wat beraadslaag het oor die regering se grondhervormingsprogram en die vennootskap wat nodig is om die pas van grondhervorming te versnel in 'n poging om gehoor te gee aan die strewe oor grond en die eienaarskap van grond, soos vervat in die vryheidsmanifes.
In ons strewe om dit te bereik wil die Regering van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal in ons provinsie skep. Ons wil hê dat elkeen wat hier woon 'n gelyke kans moet hê om vooruit te gaan en vir homself te werk en sy eie rykdom op te bou.
Die regering het elf jaar gelede begin om planne in werking te stel om uitvoering te bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond verdeel sal word tussen die wat dit besit en die wat 'n behoefte het om hulle eie grond te bewerk, maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie, en nog net vir ander moes werk en ander moes help om vooruit te gaan.
Ons het dit vir onsself gesê dit is vir altyd verby dat mense op die basis van hulle velkleur die eienaars van plase mag wees en dat ons die nodige geld en ander hulp moet voorsien om dit moontlik te maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, om daarop te woon, of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Om te kan boer is nie 'n reg nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg, maar wanneer ons hierdie twee, nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse Departement van Landbou baie belangrik dat bemagtigingsprojekte geslaagd en volhoubaar moet wees.
U, die mense van hierdie Vuki plaasprojek, het oor die afgelope aantal jare getoon dat u die wil en die verantwoordelikheid het om op u eie inisiatief 'n sukses te maak en daarom is ons by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap baie trots op u en assosieer ons graag met u en wil ons u bystaan om van hierdie projek 'n groter sukses te maak. Dit is ook dan daarom dat die Departement van Landbou aan u, R1 090 000 rand, beskikbaar gestel het om u te help in die opbou en vooruitgang van hierdie projek sodat die mense van Vuki verder bemagtig kan word.
Vandag is u hier om dankie te sê en ek weet u wou graag al u implemente wat u met die geld aangekoop het ten toon stel, maar daar het blykbaar administratiewe rompslomp in die pad gekom.
Ek wil ten slotte weer vir u gelukwens met die verkryging van die plaas en vir u alle sterkte toewens met u planne vorentoe. Hou aan om ons trots te maak op dit wat u doen. Hou aan om ons toe te laat om in al ons gesprekke na u te verwys as 'n voorbeeld van suksesvolle grondhervorming en 'n bevestiging dat die regering reg is om sy mense te bemagtig.
<fn>06051712451002.txt</fn>
Die derde siklus van skoolbeheer het in 2003 begin en in 2005 geëindig en tans staan ons op die drumpel van die vierde siklus. In die nege jaar van skoolbeheer wat nou agter die rug is moet die beklemtoon dat 'n hele paar suksesse behaal is.
Onder die vele uitdagings wat sowel die regering as die Onderwysdepartment in die gesig staar, is die ongelukkige werklikheid dat ons steeds ouers het wat koud staan teenoor die onderrig en opleiding van ons kinders, en verder, dat dit gewoonlik hulle is wat skepties is oor ons programme en bedoelings. Maar ons moet dit sê: terselfdertyd is daar hoogs toegewyde ouers, en ons loof hulle daarvoor.
n Bestuursplan vir die skoolbeheerliggaamverkiesing is saamgestel en aan alle skole uitgestuur. Die Department het onder andere die volgende bewusmakingsmateriaal voorberei: baniere, plakkate, en pamflette in Engels, SeTswana, IsiXhosa en Afrikaans, om ons mense te leer oor die belangrikheid van deelname in hierdie sort verkiesings, sodat hulle kan SAAM HELP bepaal watter soort toekoms ons kinders gaan hê en sodoende ook bou aan die toekoms van ons almal, die land en sy mense.
<fn>06080212151001.txt</fn>
Mnr Redcliffe, ouers, leerders, oud-leerders en gewese onderwysers. Dit is my voorreg en eer om uitgenooi te word om deel te hê aan Dalrose Laerskool se 25ste verjaarsdagvieringe. Dit spreek vanself dat elkeen hier baie trots op die skool is.
Na my omvattende en leersame toer van die skool en terrein vanmiddag is daar geen twyfel in my gemoed dat elkeen hier net die hoogste agting vir die die skool het. Oral om my sien ek tekens van omgee en sorg. U kan waarlik trots wees op dit wat u vermag het om Dalrose die skool te maak wat dit is. Een van die dinge wat hierdie skool so spesiaal maak is juis dat julle gekies het om hierdie geleentheid te vier. Ek is seker dat hierdie samekoms dieper betekenis sal bring vir elkeen, vir elkeen wat gekoppel is aan hierdie skool en wat sal verseker dat die skool 'n spesiale leersentrum bly.
Dit is nie my doel om vandag oor onderwysbeleid of oor (vervelige) gegewens en syfers te praat nie. Dit is die provinsiale LUK vir Onderwys se werk. Ek is hier om saam in die feesvieringe te deel en sommer 'n paar gedagtes te deel, gedagte oor hoe elkeen hier 'n bydrae kan lewer en verder kan bou op die stewige fondamente sodat die wat in die 50ste verjaarsdagvieringe sal deel, dieselfde trots sal weerspieël as wat ons vandag sien.
Die Minister van Onderwys Naledi Pandor het in haar begrotingsrede verwys na die belangrike bydrae wat skoolbeheerrade kan lewer om prestasie, positiewe waardes en vaste beginsels in beide die skool én samelewing te bevorder. Soos u sekerlik weet is verreikende magte aan beheerrade gegee, magte wat in ons wetgewing vervat is. Dit is van uiterste belang dat beheerrade hierdie magte gebruik om te verseker dat parktyke en leeruitkomste in ooreenstemming is met die waardes en demokratiese beginsels wat ons as land leer ken het. As ek dit nie mis het nie, moes u ook onlangs verkiesings gehou het om 'n nuwe beheerraad te kies. Ek is seker dat van die nuwe of herkose lede hier teenwoordig is. Ek wil elkeen van u vandag geluk wens en terselfdertyd sterkte toewens met die gewigtige taak wat voorlê.
Hoewel Minister Pandor in die kol is met die sleutelrol wat beheerrade speel, is ek seker dat sy saam sal stem dat ouers, alumni (dis nou oud-leerders) en natuurlik die leerders self net so belangrik, indien nie belangriker is nie. Waarom sê ek so Wel dikwels voel ons dat ons eintlik nie so spesiaal is nie. Baie dink dat as jy nie 'n Minister of 'celebrity' of musiekster is nie, is jou bydrae nie belangrik nie. (As jy nie voor op die verhoog staan nie, is jy nie belangrik nie.) Dit is natuurlik ver van die waarheid af. Elkeen van ons het 'n unieke bydrae te lewer en dikwels is daardie bydrae veel belangriker as die bydrae van diegene wat gereeld in die kollig is. Elkeen kán op 'n unieke manier 'n diens aan hierdie skool lewer en iets teruggee, 'n uur afstaan, help met 'n uitstappie, 'n mentor wees of selfs 'n klein (of groot) bydrae maak?
Toe ons met die geboorte van ons demokrasie 'n model vir skoolbeheerrade in plek gesit het, het ons doelbewus gekies vir 'n model wat die geleentheid skep vir ouers en gemeenskap om betrokke te wees by die opvoeding van ons kinders. Ongelukkig is nie al hierdie geleenthede ten volle ongin in ons armer skole nie en is die vlak van ouerbetrokkenheid nog glad nie na wense nie.
Die demokratiese model waarna ek verwys gaan in wese oor die bou van trots in ons skole. Dit is asof ons vir mekaar sê; Kyk hoe ver het ons gekom, kyk hoe het ons saam gestry teen onderdrukking, en kyk hoe het ons oorwin. Dit is iets om op trots te wees. (En al het van ons jonger leerders nie direk daaraan deel gehad nie, kan ons op ons ouers trots wees, want hulle het hulle eie lewe vir julle vryheid op die spel geplaas.) Dit is 'n trots waarop elkeen van ons kan bou. U sal saamstem dat dit hier nie 'n geval was van "teruggee" nie maar van "terugneem".
Ek veronderstel dat (as ek so rondom my kyk) hier heelwat mense is wat kinders was in die 1974-78 tydvak. Julle sal weet wat ek bedoel met "terugneem". (Is dit nie ietwat ironies dat ek hier voor u staan en in Afrikaans praat terwyl die Soweto-opstand juis ook 'n opstand oor Afrikaans in skole was nie Dit lyk my ons het ook ons taal "teruggeneem" om nie meer as 'n instrument van verdrukking misbruik te word nie.) Dit was die generasie wat ons almal geleer het wat dit beteken om trots te wees op wie jy is en wat jy kan word en wat jy kan bereik. Dit is te danke aan hierdie geslag dat ons skole plekke geword het waar leerders kan leer oor demokratiese waardes, die beginsels van waardigheid, sosiale geregtigheid en natuurlik geslagsgelykheid. (Vir diegene wat nie weet wat sosiale geregtigheid beteken nie is dit dalk 'n goeie idee om 'n skooltaak daaroor te maak?
Hierdie waardes en beginsels word ongelukkig nie vanself deel van ons samelewing nie, daarvoor moet ons ons moue oprol en 'n kultuur van ondersteuning en omgee met harde werk opbou. (As jong leerders van vandag dink dat die jeug van 30 jaar gelede al die werk afgehandel het, maak julle 'n groot fout. Julle het die voorreg om dit waarvoor gestry is 'n werklikheid te maak.) Deur saam te werk kan hierdie skool in 'n "burgerskaplaboratorium" omskep word waar waardes en beginsels van kleins af ingeprent word. Dit kan weer aan die volgende geslag oorgedra word.
Ek wil u graag vertel van 'n belangrike inisiatief; Dit is 'n inisiatief wat begin is deur Welcome Msomi wat Mmabatho, die isiZulu weergawe van Shakespeare se Macbeth geskryf het. Welcome het 'n program geloods wat hy Ziphathe ("gryp dit") noem. Ziphathe se visie in om 'n gemeenskap te skep wat ingelig, selfversorgend en bemagtig is om ontwikkeling te dryf vir almal wat daaraan wil deelneem, jonk en oud.
So wat op aarde het dit met hierdie skool te doen sal u sekerlik vra. Wel Welcome het met 'n paar innoverende idees voorendag gekom, waarvan ek enkeles met u sal deel, idees wat toepaslik is vir hierdie skool en 'n bydrae kan lewer tot die toekomstige opbou van die skool en die skep van 'n volhoubare ondersteuningsgroep vir die skool?
Een van Welcome se idees gaan oor die bou van belangstelling in die skool deur te fokus op die mag van rolmodelle en en om rolmodelle nader aan die leerders te bring. Hy doen dit deur skole te help om "klaskamergallerye" te maak bestaande uit foto's van vorige leerders wat in dieselfde klas gesit het en op een of ander manier sukses behaal het. Om dit te vermag moet leerders en ouers 'n bietjie "navorsing" doen oor die geskiedenis van die skool en vorige leeders en onderwysers identifiseer wat belangrike bydraes gelewer het. Gegewe dat Uitenhage so 'n groot motorvervaardigingsindustrie het, is ek seker dat talle van die werkernemers hulle opvoeding hier begin het. Of miskien is daar 'n prominente lid in die kleinhandel of finansiële wêreld wat kon voortbou op die stewige fundament wat Dalrose help bou het. Hoeveel leerders het onderwysers geword Die lys is nimmereindigend?
Al hierdie mense het die potensiaal om rolmodelle vir huidige leerders te word. Welcome se idee is dat deur die Ziphathe-netwerk fondse vir die skool ingesamel kan word. Foto's van rolmodelle word geneem en opgehang teen 'n "wall of Fame", vir almal om te sien. Hulle dra dan daagliks die boodskap oor dat harde werk sukses bring. Op hulle beurt kan hierdie helde / rolmodelle aktief by die skool betrek word.
Welcome het nog 'n idee: 'n gemeenskapsnavorsingsprojek waarvan die inkomste terugvloei na die skool. Die projek versamel en verpak marknavorsingsinligting van woonbuurt (township) verbruikers. Die navorsers is leerders, werklose mense en lede van plaaslike kerke en ander organisasies. Die inligting word aangestuur na gegradueerdes wat op hulle beurt die inligting verwerk en verslae saamstel. Dit skep die geleentheid om deel te hê aan betekenisvolle ekonomiese aktiwiteite en terug te ploeg in die gemeenskap en skool.
Ter afsluiting; ek wil elkeen hier graag bedank vir die hartlike en opvoedkundige tyd wat ons saam kon spandeer. Julle het julle harte oopgemaak vir my en ek kan nie genoeg dankie sê nie. Ek weet dat julle als het wat nodig is om Dalrose 'n energieke en belangrike deel van die gemeenskap te maak. Ek het inligting oor Welcome Msomi se initiatief aan mnr. Redcliff gegee en ek hoop dat dit elkeen sal inspireer, inspireer met die besef dat wat nodig is om dinge te laat gebeur binne elkeen van ons is. Meer nog, wanneer ons saamstaan, saamwerk as 'n span, as 'n gemeenskap kan niks of niemand ons keer nie.
<fn>06083111451003.txt</fn>
Ek wil heel aan die begin my dank uitspreek teenoor die organiseerders van die Agri-Megaweek vir die uitnodiging om hier saam met julle te wees. Hierdie byeenkoms het reeds sy merk deeglik op die Suid-Afrikaanse Landboukalender gemaak.
Ek wil ook vir u dankie sê vir die rol wat u speel om nie net ons gevestigde produsente nie, maar ook opkomende boere en plaaswerkers te bemagtig met die gebeure tydens die week.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55 en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Miskien besef u dit nie, maar u elkeen speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Plaaswerkeraangeleenthede is een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat uiteindelik uitgeloop het op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaaswerker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Die boodskap wat ek aan u as plaaswerkers wil oordra is dat u 'n integrale deel is van landbou en ons wil seker maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As Minister van Landbou is ek baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van plaaswerkers se lewensomstandighede, ook op die terrein van opleiding. Ek kan u ook die versekering gee dat die regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou in sy geheel groot waarde heg aan die opleiding van werkers en ek weet ook dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan jy soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Ons wil graag opleiding nader bring aan u werkplek, daarom dat ons ook besluit het om n opleidingsentrum hier op Bredasdorp in te rig.
Ek is seker dat daar van u is wat nog nie gehoor het van "Ikapa Elihlumayo" en "'n Tuiste vir almal" nie. Dit is 'n strategie wat die regering het om die lewensomstandighede van al die mense van die Wes-Kaap te verbeter Die regering het tydens die verkiesing van 2004 'n kontrak met die mense van Suid-Afrika aangegaan om op elke gebied te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat u lewensomstandighede kan verbeter.
President Mbeki het gevra dat ons almal 'n poging moet aanwend om weg te beweeg van totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid. Dit beteken dat elkeen van ons moet probeer om ons beter te bekwaam sodat ons nie nodig het om van die staat afhanklik te wees nie. As ons dit doen sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al ons mense verbeter.
Die regering kan nie alleen veg teen armoede en die verval wat daar onder ons mense is nie. Ons het die hulp van ons boere en ander instansies nodig om u omstandighede te verbeter en daarom is ek dankbaar vir hierdie erkenning wat die produsente ook aan u as plaaswerkers bied deur hierdie konferensie aan te bied. Dit is belangrik dat u gebruik moet maak van die geleenthede wat aan u gebied word sodat u u kwaliteit van lewe kan verbeter.
Ons sien u as plaaswerkers ook as kliënte van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, net soos wat boere ons kliënte is, en daarom is ons doelwit om al die dienste, veral sosio-ekonomies en polities, wat aan plaaswerkers verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ons doel as Departement is primêr om landbou te laat groei en almal wat betrokke is, moet hulle deel bydra. Ons moet verstaan dat ons in landbou een groot familie is en dat ons mekaar nodig het. Die boer het u nodig maar u het ook die boer nodig en so het ons as regering vir u en die produsente nodig sodat ons kos op die tafel kan sit vir die mense van hierdie mooi land van ons.
Dit is maklik om 'n geleentheid soos hierdie te gebruik om modder te gooi en te kla. Ek wil egter die hoop uitspreek dat u almal sal deelneem aan hierdie konferensie en dat u hiervan sal gebruik maak om 'n positiewe bydrae te lewer wat tot voordeel van uself en Landbou sal wees.
<fn>06090608451001.txt</fn>
Ek is dankbaar om te kan sê dat vandag se byeenkoms te danke is aan die verhouding wat daar tussen myself, en die Departement aan die een kant en die produsente en die verskillende bedryfsliggame aan die ander kant, is.
Ek is deeglik bewus van die moeilike tye wat landbou op verskillende terreine ervaar, omdat ek in die bevoorregte posisie is dat daar 'n oop verhouding tussen my kantoor en u bestaan, wat ons in staat stel om op 'n gereelde basis met mekaar oor die probleme en uitdagings wat u ondervind, te kan kommunikeer. Dit gee egter ook aan my en my kollegas die geleentheid om aan u die Regering se standpunt ten opsigte van 'n groot aantal sake te stel. Gedurende my gesprekke met u het ek tot die besef gekom dat elke bedryf sy eiesoortige probleme het, maar dat daar 'n hele aantal kwessies is wat gemeenskaplik van aard is.
Die regering van die Wes Kaap erken die belangrike rol wat u as produsente en landbou in sy geheel speel in die skep van groei en welvaart in die ekonomie van die provinsie. Dit is egter belangrik dat ons hierop sal voortbou en ons opnuut sal verbind tot 'n vennootskap waarin ons sal soek na metodes om die gevestigde aktiwiteite te laat groei, terwyl ons ook terselfdertyd alle nuwe toetreders tot die sektor sal omarm en akkommodeer. Meer nog, ons moet saamwerk om die doelwitte ten opsigte van swart ekonomiese bemagtiging te bereik omdat ons daarin glo, nie omdat u voel die regering dwing u om dit te doen nie. Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging bly van kardinale belang vir die sosiale, politieke en ekonomiese stabiliteit in Suid-Afrika en die Wes-Kaap.
Ons is nederig trots op die feit dat die sukses ratio ten opsigte van bemagtigingsprojekte in die Wes-Kaap tans op 54,4% staan, terwyl die wêreldnorm op die oomblik op 19% draai. Dit is egter nie goed genoeg nie. Elke mislukking plaas ons treë agteruit, nie net ten opsigte van bemagtiging nie, maar ook ten opsigte van die groei van landbou en die bereiking van ons doelwitte ten opsigte van die Versnelde en Gedeelde Groeiinisiatief vir Suid-Afrika, AsgiSA.
Die uitdaging ten opsigte van die doelwit in grondhervorming vra dat ons hiervandaan jaarliks 500 000 ha aan voorheen benadeelde persone sal oordra indien ons die doelwit van 30% teen 2014 wil bereik. Dit is 'n enorme taak as ons die huidige situasie in ag neem waar ons tot nou toe in totaal slegs 85 000 ha oorgedra het.
Ons is reeds besig om saam met die Departement van Grondsake die nodige aanpassings te maak om die program te versnel en glo dat ons saam met al die ander rolspelers innoverende opsies op die tafel moet plaas om die proses te stimuleer en te versnel. Ek wil dit aan u stel dat ons dit nie alleen kan doen nie. U het reeds u bereidwilligheid verklaar, maar die tyd het gekom dat ons nou proaktief moet optree en daarom het ek reeds verlede week in samewerking met die Hoofdirekteur in die provinsiale kantoor van Grondsake, Mnr Terrence Fife, 'n forum in die lewe geroep om die nodige aksies te neem om gestalte te gee aan die nuwe implementeringsplanne. Ek wil weereens beklemtoon dat ons dit nie alleen kan doen nie. Ons wil en gaan u betrek in die proses.
Ek is besorg oor die effek wat die inbring van seisoenale werkers na plase op verskeie terreine in die Wes-Kaap het. Baie van hierdie mense gaan nie terug na die provinsies waar hulle vandaan kom nie en dit plaas verdere druk op die regering ten opsigte van behuising en dienste in verskillende vorme.
Programdirekteur, Ek het dit nodig geag om, soos altyd, sake aan te raak wat op die transformasie-agenda is omdat ek weet dat hierdie die sake is wat politieke implikasies het waarmee ons moet handel in belang van Landbou. Daar is egter ook ander uitdagings wat ons binne die landbou-speelveld in berekening moet bring.
a die vervaardiging van veilige, gesonde sowel as omgewings- en sosiaal vriendelike landbouprodukte b die toenemende nasionale en internasionale sensitiwiteit oor die veiligheid van voedsel van dier- en plantoorsprong het addisionele eise geplaas op die lewering van standaarde wat vereis word vir uitvoersertifisering op hierdie produkte en vir verspreiding vir nasionale huishoudelike gebruik c As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, moet pro-aktiewe monitering van sulke stowwe geïnisieer word en sal ons boerderypraktyke moet toepas wat ook "tracking and tracing rekords" daar sal stel wat bo verdenking is d die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tariefplafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte e die skuif van kommoditeitsgedrewe produksie na die 21ste eeuse nisprodukte en -markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waardetoevoeging deur middel van verwerking van die basiese produk f konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur die nuwe vennotskap vir die ontwikkeling van Afrika, NEPAD en nuwe markte in Afrika.
Ons wil graag aan die voorpunt wees om die klimaat te skep waarbinne u moet opereer sodat u met vertroue kan voort gaan om toe te sien dat landbou sy primêre taak kan vervul, naamlik om voedsel te produseer.
Ek het reeds daarna verwys dat daar egter bepaalde gemeenskaplike en ook eiesoortige probleme en uitdagings is wat u in die gesig staar en waarmee u van dag tot dag moet worstel op 'n pad wat u nie alleen kan loop nie.
Dit is primêr hoekom ons hier byeen is, sodat u met ons kan praat oor daardie kwessies wat u daagliks raak en die sake wat u deurlopend met my bespreek. As ek sê ons, dan bedoel ek die ander departemente, hetsy op plaaslike, provinsiale of nasionale vlak, waar wetgewing en regulasies bestaan, wat volgens u stremmend inwerk op landbou.
Voorsitter, daar is heel waarskynlik nog 'n hele aantal ander sake wat u wil opper. Ek wil u uitnooi om onbevange te praat sodat ons die tipe gesprek kan voer waaraan ons binne landbou gewoond is. Dit is ons erns dat ons sal antwoorde kry, daarom dan ook die wye verskeidenheid van verteenwoordiging vanuit die Wes-Kaapse Kabinet, sowel as senior amptenare van departemente en ander instansies wat saam met ons moet soek na die oplossings sodat ons landbou ten volle kan toerus om die uitdagings van vandag en môre die hoof te bied.
<fn>06091214151004.txt</fn>
Die uitbreek van siektes onder diere en die gepaardgaande gevolge kan katastrofiese afmetings aanneem binne die landbousektor. Nie alleen kan dit vir boere miljoene rande se verlies aan inkomste veroorsaak nie, maar kan dit ook die verlies van duisende werksgeleenthede tot gevolg hê.
Ons weet almal dat die voëlgriep wat in Julie 2004 op twee volstruisplase in die Oos-Kaap gevind is, gelei het tot 'n 15-maande lange verbod op die uitvoer van volstruisvleis. Hierdie verbod het 'n R700 miljoen verlies tot gevolg gehad. Sowat 4 000 werksgeleenthede is ook in die proses verloor.
Die Wes-Kaap is die hartland van die Suid-Afrikaanse volstruisbedryf met sowat 70% van die totale produksie wat hier plaasvind. Die Suid-Afrikaanse volstruisbedryf verskaf werk aan sowat 16 000 mense en verdien R1,2 miljard per jaar aan buitelandse valuta vir die land. Dit is 'n bedryf wat 90% uitvoergerig is.
Die afgelope jaar, 18 maande het ons met verskeie ander dreigende rampe te make gehad, in die vorm van Europese varkpes en Afrika perdesiekte.
Siektevoorkoming en -beheer is in 'n groot mate afhanklik van goeie voorligting aan alle boere, beide gevestigde en nuwe toetreders. Terselfdertyd is vinnige optrede wanneer daar tekens van 'n moontlike uitbraak van een of ander siekte is, van kardinale belang.
Uitvoere is egter ook afhanklik van gereelde inspeksies van uitvoerslagfasiliteite deur beamptes van Veeartsenydienste waartydens voorgeskrewe monsters by hierdie fasiliteite geneem word vir laboratoriummonitering van higiëne. Sonder hierdie aksies word vleis nie aanvaar in lande waarheen dit uitgevoer word nie. Die gereelde monitering vir belangrike siektes soos voorheen genoem dra ook by tot die aanvaarding van ons vleisprodukte in die buiteland. Om kompeterend te wees in die internasionale arena is dit noodsaaklik dat ons op die voorpunt sal bly.
Ons het hierdie jaar R25 673 miljoen vir ons Veeartsenydienste in ons begroting toegeken sodat ons hoofsaaklik vyf baie belangrike aspekte kan aanspreek, naamlik: dieresiektevoorkoming en -beheer, voortdurende monitering vir verskeie belangrike siektes, uitvoerfasilitering, veiligheid van vleisprodukte en laboratorium- diagnostiese dienste.
Goeie, goedtoegeruste laboratoriums speel 'n belangrike rol in die effektiwiteit van ons dienste aan ons kliënte en daarom het ons dan ook ons laboratoriumfasiliteite uitgebrei en is dit vir ons aangenaam om hierdie fasiliteite vandag amptelik te open.
Nuwe tegnologie het tot gevolg dat nuwe tegnieke gesien word as die norm vir sekere diagnostiese toetse. PKR (polimerase ketting reaksie) toetse word gebruik vir die identifikasie van veral virusse. Die tegniek is nie goedkoper ten opsigte van reagense en toetse nie, maar is vinnig, meer sensitief en meer spesifiek. Hierdie nuwe seksie van die laboratorium is ook bedoel om die aangrensende provinsies te bedien as deel van die drie-provinsie samewerking. Omdat die laboratoriums wat die tegniek uitvoer beperk is, word daar tans dikwels vertragings ondervind met die verkryging van resultate. Weens die delikate aard van die prosedures is dit nodig om baie spesifieke beheer te verkry oor die toegang tot die verskillende vertrekke en hiervoor is daar 'n rekenaarbeheerde stelsel in plek geplaas. Daar sal begin word met toetse vir voëlgriepvirus en daarna vir Newcastle-siekte- en Afrika perdesiektevirusse. Hierdie seksie is reeds volledig toegerus met apparaat.
Weens die vereistes van die Europese Unie (EU) vir vleis en ook om die veiligheid van dierlike produkte vir interne gebruik te verseker is dit nodig om vir residue van middels en toksiese stowwe te toets. Tans word hierdie toetse by een of twee laboratoriums gedoen en duur dit tot 12 maande voordat resultate beskikbaar word. 'n Voorlegging is reeds na die EU-verteenwoordiger om fondse te beding vir die aankoop van toerusting. Die laboratoriumruimte is nou geskep om sulke toerusting te huisves. Hierdie is weer eens 'n aksie wat deel uitmaak van die samewerking tussen die provinsies.
Vir beide PKR-werk en residu bepalings word water suiwering van 'n besondere mate benodig. Ook hiervoor is ruimte beskikbaar en is die toerusting reeds in plek. In dieselfde vertrek word toerusting vir die vriesdroog van serum en isolate gehuisves.
Monsters waarop toetse uitgevoer word, moet behou word vir 'n periode sodat dit weer kan benut word indien hertoetsing of alternatiewe toetse benodig word. Die lengte van die periode hang af van die tipe monster en die toetse wat daarop uitgevoer word. Die berging van sulke monsters vind oral in die laboratorium plaas en yskaste en vrieskaste neem spasie in wat vir ander doeleindes aangewend kan word. Derhalwe is daar 'n inloop-yskas en inloop-vrieskas in die uitbreiding ingebou vir die kort-- en mediumtermyn berging van monsters. Hierdie kan ook beskou word as mediumtermyn argiewe vir monsters.
Ons het reeds goeie vordering gemaak met die dokumentasie wat nodig sal wees vir akkreditasie van verskeie toetse. Dit is egter nodig dat die beheer hiervan gesentraliseer word met beamptes wat spesifiek hierdie saak as hul verantwoordelikheid het en hiervoor is daar nou 'n "kwaliteitkantoor" beskikbaar gemaak sodat die werk in die regte omgewing gedoen kan word.
Ek is oortuig daarvan dat hierdie verbeterings en uitbreidings wat aangebring is, ons in staat sal stel om nog beter dienste aan ons kliënte te lewer. Dit sal ons verder op die voorpunt plaas in die voorkoming en beheer van die virusse en siektes wat toenemend voorkom en 'n bedreiging inhou, nie net vir die landbousektor nie, maar ook vir die verbruikers, plaaslik sowel as internasionaal.
Ek wil aan u vreugdevolle en vrugbare ure agter u mikroskope en tussen u serummonsters toewens en die vertroue uitspreek dat u sal voortgaan om u dienste wyer as die Wes-Kaap te lewer in belang van die totale landbousektor.
<fn>06091315151002.txt</fn>
Ek moet my verskoning aanbied vir die feit dat ek nie die volle program van vandag kon meemaak nie, maar ek moes op baie kort kennisgewing die Wes-Kaapse Landbou aan die Russiese president gaan bekendstel.
Die skepping van inkomste- en werkgeleenthede geniet 'n hoë prioriteit in ons strategieë, daarom is dit noodsaaklik dat daar altyd nuwe projekte soos hierdie aangepak sal word waar al die mense in die omgewing baat by sal vind. Ons het ook die hulp van ons kommersiële boere en entrepreneurs nodig om werksgeleenthede te skep. Hierdie Bemagtigingsprojek wat deur Pieter Coetzee van Assegaay Bosch Lodge aangepak is, gee aan baie van u die geleentheid om ook nou nuwe hoop op die toekoms te hê.
Die projek saam met Meadow Feeds is 'n tipiese voorbeeld van die soort visie wat ons in die provinsie nodig het, wat nie net 'n invloed op u as bemagtigdes gaan hê nie, maar ook 'n groot invloed op die hele gemeenskap tot gevolg sal hê.
Die Klein Karoo se ekonomie kry 'n ekstra dimensie by met die toetrede van die veevoermaatskappy Meadow Feeds tot die streek.
Die toekomstige werksgeleenthede wat geskep gaan word, plus die feit dat opkomende sowel as kommersiële lusernboere 'n afsetpunt vir hul produk op hul voorstoep sal hê, maak die aankoop van die Ladismith voerverwerkingsaanleg nie net ekonomies nie, maar ook polities volhoubaar.
Die twee bemagtigingsprojekte is rondom die veevoerverwerkingsaanleg gestruktureer en is in twee maatskappye gevestig, naamlik Beavercreek Farms (Pty) Ltd. en Moose Valley Farms (Pty)Ltd. Die twee maatskappye besit elf plase en beslaan tans meer as 26% van die Buffelsrivier Besproeiingskema. Die grondwaarde van hierdie twee projekte beloop R46 miljoen en is deur Assegaay Bosch Ranch vanuit eie fondse befonds. Die First Rand Groep deur die filiaal Wesbank het die implemente ter waarde van 'n verdere R7 miljoen befonds.
Met die betrokkenheid van Meadow Feeds by die veevoeraanleg, beteken dit dat die aanleg voortaan 'n baie wyer inslag op die nasionale mark sal hê en nie net vir die meng van volstruisvoer aangewend sal word soos tans die geval is nie. Daarbenewens het Meadow Feeds 'n lusern-leweringsooreenkoms van 10 jaar met Assegaay Bosh Ranch en die aandeelhouers vanuit ons voorheen benadelde gemeenskap, in wie eienaarskap van die twee Swart Ekonomiese Beamgtigings-maatskappye vestig, aangegaan. Die landbou-infrastruktuur en ekonomieë van Ladismith en Van Wyksdorp is feitlik totaal deur die groot vloed van 1981 vernietig. Veral besproeiingsgrond onder die Buffelsrivier Besproeiingskema is vernietig.
Teen die tyd dat Assegaay Bosch Ranch in 1998 landbougrond onder die Buffelsrivier begin aankoop het, was slegs sowat vyftig persent van die skema herstel. 'n Grootskaalse konstruksiepoging is aangepak en teen 2004 is een duisend driehonderd ha besproeiingsgrond hervestig en derhalwe die Buffelsrivier Besproeiingskema tot sy voormalige glorie herstel. Hierdie lande is vandag gevestig met grootmaat lusern, wingerd, olywe en 'n verskeidenheid vrugte.
Ek wil egter aan u as begunstigdes sê om te kan boer is nie 'n reg nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg, maar wanneer ons hierdie twee, nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse Departement van Landbou baie belangrik dat bemagtigingsprojekte geslaagd en volhoubaar moet wees.
Dit was vir my 'n voorreg om hierdie aandelesertifikate aan u te oorhandig en aan u alle sterkte toe te wens met u toekomstige planne. Ek wil die hoop uitspreek dat u in die toekoms van krag tot krag sal groei in u strewe om saam met die regering 'n tuiste vir al ons mense in die Wes-Kaap te skep.
<fn>06091515451004.txt</fn>
Ons het verlede Dinsdag 'n beraad gehou waartydens die landbousektor met my gepraat het oor die breë algemene posisie van landbou in die provinsie. Ons het ook indringend gekyk na die ekonomiese posisie van ons produsente en hulle bydrae tot die totale ekonomiese groei in die Wes-Kaap. Ek was gister in gesprek met die premier oor die beraad self en die pad vorentoe. Ek is van mening dat hierdie simposium vandag dus op 'n baie goeie tydstip plaasvind.
Verder het President Mbeki in sy openingsrede vanjaar die landbousektor geïdentifiseer as een van die sektore wat 'n beduidende rol moet speel in die bereiking van die regering se doelwit om die ekonomie met 6% te laat groei deur middel van die Versnelde Groei- en Ontwikkelingstrategie (AsgiSA). Ek glo dat die sukses van AsgiSA gaan afhang van die mate waarin ons in staat is om innoverend te dink sodat ons die kettings kan breek wat groei belemmer.
Wat is die geskiedenis hiervan?
Graan Suid-Afrika, by monde van mnr. Niekie Mouton het in die derde kwartaal van 2005 die Departement van Landbou: Wes-Kaap genader met 'n amptelike versoek om die lewensvatbaarheid van 'n bio-etanolbedryf in die Wes-Kaap te ondersoek.
n Model is deur ons landbou-ekonoom in samewerking met die Universiteit van Minnesota en die aanlegte ontwikkel. Die model stel ons in staat om die winsgewendheid van 'n etanolaanleg met mielies of koring as grondstof, wetenskaplik te ondersoek. Dit is 'n eerste vir Suid-Afrika.
Hoewel die Wes-Kaap provinsie nie 'n genoegsame hoeveelheid plantaardige olies soos kanola produseer om 'n grootskaalse bydrae tot energieverskaffing in die vorm van biodiesel te maak nie, bied die produksie van kleingrane soos koring, gars en veral korog 'n uitstekende geleentheid vir die vestiging van 'n etanolaanleg.
Die provinsie produseer die afgelope sewe jaar 'n gemiddelde surplus van 286 000 ton koring. Die koring word tans na ander bestemmings in Suid-Afrika uitgevoer. Dus sal die koringvoorraad wat vir menslike verbruik in die Wes-Kaap bestem is, nie deur die oprigting van 'n aanleg wat jaarliks 286 000 ton inneem, geraak word nie.
n Groot aantal van ons plaaslike bevolking (insluitende mans, vrouens, kinders en afgetredenes) is direk afhanklik van 'n bestaan uit hierdie streeksurplus koring. Die resultate van die gesamentlike Koringverslag van 2005 opgestel deur die Departement van Landbou: Wes-Kaap, Universiteit van Stellenbosch, Universiteit van Pretoria en die Universiteit van die Vrystaat, het duidelik onderstreep in watter benarde finansiële toestand hierdie bedryf verkeer.
Dié surplus koring is genoeg om jaarliks 102 miljoen liter etanol te produseer. Teen 'n insluitingskoers van ses persent etanol in petroleum behoort die koringbedryf in die verwagte vraag na etanol vir die provinsie te kan voorsien. Die Wes-Kaap verbruik nagenoeg 1 739 miljoen liter petroleum jaarliks. Hierdie syfer sluit die bydrae wat gars en veral korog tot die produksie van etanol kan maak, uit.
Die navorsingsresultate toon dat daar vir elke ton B3- en B4-graad koring wat aan die beoogde aanleg gelewer kan word, 'n direkte Randwaarde van R243 per ton toegevoeg word. Die aanleg toon 'n beraamde netto waarde van R69 miljoen in die eerste jaar. Hierdie syfer kan met R25 miljoen verhoog word, indien die aanleg etanol direk aan 'n petroleumaanleg lewer. Met ander woorde, indien dit nie nodig sou wees om 'n denaturant by die etanol te voeg voor lewering nie. Teen 'n eenmalige kapitaalbelegging van R302 miljoen realiseer die belegging 'n opbrengskoers van nagenoeg 30 %.
n Eenmalige kapitaalbelegging van R302 miljoen sal 'n bate vir die Wes-Kaap tot stand bring.
Tydens konstruksie sal 150 werkgeleenthede geskep word.
Om die aanleg te bedryf sal tot 50 nuwe gespesialiseerde werksgeleenthede geskep word.
Bykomend sal die oprigting van die aanleg tussen 560 en 750 nuwe werksgeleenthede in die ekonomie aanleiding gee.
In die koringbedryf sal 7 650 individue (insluitende mans, vrouens, kinders en afgetredenes) verseker wees van groter werkstabiliteit en 'n meer sorgvrye toekoms.
Die nasionale werkloosheidsyfer van 30 persent, wat sommige ontleders reken selfs hoër mag wees, kan dus effektief deur die ontwikkeling van 'n etanol aanleg verminder word.
Nuwe geleenthede vir entrepreneurs en opkomende produsente in die veevoer- en intensiewe veebedrywe (pluimvee, varke, vleisbeeste en suiwel) mag ontstaan. Die aanleg sal ongeveer 95 000 ton hoëproteïen-veevoer (gedroogde distileergraan met oplossings) produseer.
Met die groeiende mark vir koolsuurgas (CO2), veral vir toekomstige watersuiwering, sal die 95 000 ton koolsuurgas wat geproduseer gaan word, verwelkom word.
Vir die produksie van petroleum sal die plaaslike geproduseerde etanol Suid-Afrika minder afhanklik van ingevoerde ru-olie maak.
Wêreldwye kommer oor die verwarming van ons atmosfeer (veroorsaak deur die uitlaatgasse van voertuie wat koolstofdioksied bevat) word aangespreek deur meer etanol in petroleum in te sluit.
Internasionale ooreenkomste soos onder andere die Kyoto Protokol word in 'n toenemende mate nagekom. Etanol word nie, soos die ander oktaanverrykende bymiddels in petroleum, as 'n belangrike karsinogeen in uitlaatgasse beskou nie en sal ook nie grondwater besoedel nie.
Dit is belangrik om wyer te kyk as die tradisionele losstaande aanleg wat net etanol, voergraan en koolsuurgas (CO2) produseer. Ander tipe aanlegte moet ook ondersoek word. Dit is dus van belang om die bestaande investering in silo- en maalfasiliteite in ag te neem asook die produksie van produkte soos gluten, bio-gas, surplus elektrisiteit, organiese kunsmis en ammoniak.
Verdere landbou-ekonomiese navorsing sluit die evaluering van aanlegte in wat in hul eie energiebehoeftes (elektrisiteit) voorsien. Hierdie ondersoek word tans in samewerking met 'n Kanadese konsultasiemaatskappy gedoen. Verder heers daar onsekerheid oor die invloed wat 'n biodieselaanleg met ingevoerde sojabone as grondstof, op die lewensvatbaarheid van 'n etanolaanleg, asook die Wes-Kaap se ekonomie mag hê. Dit moet in die lig gesien word dat die neweprodukte van 'n etanol- en biodieselaanleg waarskynlik in die veevoermark sal meeding. Dit mag 'n onbekende impak op die kanola- en toerismebedryf in die Overbergstreek hê.
Ek glo dat die ontwikkelende etanolbedryf dus saam met die surplus kleingrane 'n uitstekende geleentheid vir groei en stabiliteit in die Wes-Kaap se ekonomie bied en is van mening dat ons die pas sal moet versnel in ons strewe om 'n voorloper in die bedryf te word.
Ek wil vir u baie sterkte toewens met die simposium en die hoop uitspreek dat u vandag daarin gaan slaag om heelwat stene te vorm wat as boublokke sal dien vir die toekoms.
<fn>06091910451003.txt</fn>
Ek het so bietjie gaan rondsoek na 'n paar aanhalings oor varke en op 'n hele paar gesegdes afgekom soos: "hy gooi sommer met die hele vark", of, "hy skree soos maer vark", of, "hy het nie al sy varkies op hok nie", of, "where the hogs are many, the wash is poor". Ek glo dat die interessantste een is 'n aanhaling van Winston Churchill toe hy gesê het: "Ek hou van varke. Honde kyk op na ons en katte kyk neer op ons, maar varke behandel ons soos gelykes". Wat hy presies daarmee bedoel het, is ek nie so seker van nie. Wat ek wel weet is dat hoewel die aanhalings hierbo nie die vleiendste stellings is nie, is daar niks wat by varkvleis kom wanneer dit op jou bord is nie. Of jy nou 'n Duitser of Chinees of Suid-Afrikaner is, daar is bitter min mense wat nie van varkvleis in een of ander vorm hou nie. Varkvleis is wêreldwyd oral ewe gewild.
U bedryf is 'n baie belangrike rolspeler in die landbousektor in die Wes-Kaap. Landbou is die hoof steunpilaar in die provinsie se ekonomie, nie net om kos op die tafel te sit nie, maar in die verskaffing van werk, binne die bedryf en die gepaardgaande waardeketting.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap en ekself plaas nie net 'n baie hoë premie op 'n goeie verhouding met u bedryf nie, maar strewe daarna om sover moontlik 'n groot ondersteunende rol te speel ten einde u produksie op te stoot en ook om u te beskerm teen ongewenste siektes.
U is almal bewus van die krisisse wat ons die afgelope jaar beleef het, beide wat varkboere en die volstruisbedryf aanbetref. Die wyse waarop ons mekaar se hande kon vat, om uit een mond te praat om sodoende die regte besluit te kon neem wat tot voordeel van die bedryf is, behoort te dien as voorbeeld van wat vermag kan word as ons saamstaan om oplossings te vind vir die uitdagings wat ons elke dag in die gesig staar.
In 'n poging om opkomende boere te vestig en die ongelykhede van die verlede uit te wis, is die programme van die Departement grootliks op die transformasie van die landbousektor as geheel gefokus en plaas ons baie sterk klem op die behoorlike vestiging van nuwe boere.
Die rol van kommersiële boere mag egter nooit in die proses onderskat word nie en daarom kan die belangrikheid van navorsing as ondersteuning vir kommersiële boere nooit oorbeklemtoon word nie. Ek glo dat dit die plig van die Regering is om te sorg dat ons deur navorsing aan die voorpunt bly as ons ons markaandeel wil vergroot, ook binne u bepaalde bedryf. Navorsing en die toepassing van resultate het nie net direkte invloed op die bedryf nie, maar die ontwikkeling van die waardeketting help om ook meer werksgeleenthede te skep.
Ten slotte wil ek u bedank vir die baie belangrike rol wat u speel om toe te sien dat ons voldoen aan die internasionale standaarde deur middel van u doelwitte wat u vir uself gestel het en die dienste wat u lewer ten opsigte van opleiding, voedselsekuriteit, tegniese en aanverwante dienste. Die feit dat u organisasie op soveel forums, beide nasionaal en internasionaal verteenwoordig is, is aanduiding van die groot waarde wat u toevoeg tot die uitbou, nie net van landbou nie, maar die ekonomie as geheel. Ek hoop dat hierdie jaarvergadering ook vir u suksesvol sal afloop.
<fn>06100416451002.txt</fn>
Op 14 November 2003 is Landbou met sy volledige waardeketting geïdentifiseer as een van die sleutelsektore in die ontwikkeling van strategieë wat 'n bydrae moet maak in die ekonomiese groei in die Wes-Kaap. Een van die belangrikste vereistes was dat die vier sosiale vennote, nl. regering, besigheid, arbeid en burgerlike samelewing ook deel van die proses moes wees wat hierdeur die nodige erkenning verleen aan die belangrike rol wat elkeen van die vennote in die ekonomie van die Wes-Kaap speel.
Die feit dat die strategie nie minder nie as 90 aksieplanne bevat is 'n teken van die verskeidenheid van Landbou en Landboubesigheid en die uitdagings en potensiaal wat daar binne hierdie sektor opgesluit lê, beide om nuwe stukrag aan die ekonomie te verleen en die klimaat en meganismes te skep wat sal bydra tot die verbetering van die kwaliteit van lewe van ons mense.
In 'n poging om opkomende boere te vestig en die ongelykhede van die verlede uit te wis, is die programme van die Departement grootliks op die transformasie van die landbousektor as geheel gefokus en moet ons baie sterk klem plaas op die behoorlike vestiging van hierdie nuwe boere.
Die rol van kommersiële boere mag egter nooit in die proses onderskat word nie en daarom kan die belangrikheid van navorsing as ondersteuning vir kommersiële boere nooit oorbeklemtoon word nie. Ek glo dat dit die plig van die regering is om te sorg dat ons deur navorsing aan die voorpunt bly. Navorsing en die toepassing van resultate het nie net direkte invloed op die bedryf nie, maar die ontwikkeling van die waardeketting help om ook meer werksgeleenthede te skep.
Die ontwikkeling van nuwe produksiestelsels om die weidingsproduksiepotensiaal en weikapasiteit van die vleisbeesproduksie-eenheid te verhoog sonder dat addisionele grond benodig word, is dus van onskatbare waarde.
Ontledings deur die Analitiese Laboratorium vorm deel van 'n totale inligtingspakkie van die Program Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling, wat ook onder andere bemestingsadvies, besproeiingsadvies en patologiese en entomologiese dienste insluit.
Die analitiese laboratorium van die Departement ontleed meer as 30 000 grond-, plant- en watermonsters jaarliks en is 'n onontbeerlike diens aan boere, adviseurs en ander rolspelers. Omdat hierdie laboratorium ook 'n kritiese rol gaan speel in die strategie van die Departement om die nadelige effekte van klimaatsverandering op landbou in die Wes-Kaap te buffer, is daar vanjaar toerusting van nagenoeg R2 miljoen vervang om steeds op die voorpunt van die nuutste ontledingstegnologie te bly.
U sien dus dat hierdie program Navorsing en Ontwikkeling 'n baie belangrike rol speel binne die totale bydrae van Landbou tot die die groei en ontwikkeling van die provinsie. Ek wil afsluit deur die personeel van Outeniqua te bedank vir hulle toewyding, nie net aan landbou nie, maar ook aan die mense van hierdie streek. Ek wil verder die hoop uitspreek dat u almal baat sal vind by dit wat ons vandag hier vir u gaan aanbied, sodat u hier sal weggaan in die wete dat ons saam met u wil verseker dat landbou daarin sal slaag om sy primêre doel te dien, naamlik om kos op die tafel te sit in die tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
<fn>06102711151002.txt</fn>
Naas die begrotingspos van Landbou elke jaar, is die provinsiale plaaswerker van die jaar toekenningsaand, vir my persoonlik, een van die hoogtepunte op die kalender van landbou in die Wes-Kaap. Hierdie kompetisie wat ses jaar gelede klein begin het, in een streek, en nou sy tweede jaar op provinsiale vlak beleef, is ook besig om sy vlerke wyer te sprei na ander provinsies in die land. Ek wil almal wat by die organisasie en die borgskappe van die kompetisie betrokke is, bedank vir u toewyding om van die kompetisie 'n sukses te maak. Dit is vir my 'n teken dat landbou en die baie produsente aan u as plaaswerkers wil sê dat ons weet julle maak 'n groot bydrae tot die sukses van landbou in die Wes-Kaap. Ons wil n boodskap aan u oordra dat ons wil hê dat u vir u 'n toekoms moet sien waar u ware vennote in die landbou is. As u in die oggend opstaan moet u met 'n lied in die hart gaan werk. Die boerdery moet aan u 'n geleentheid bied om u totale menswees te kan uitleef.
Dit is ook om hierdie rede dat ons selfs internasionale ooreenkomste aangaan om plaaswerkers oorsee te neem en op te lei as wynmakers en kaasmakers. Ons het reeds 32 wynmakers en agt kaasmakers in Frankryk laat oplei en stuur volgende maand vier persone na Frankryk om ondervinding in vatmakery en die instandhouding van vate, te gaan opdoen. Ons is trots op die prestasies wat van hierdie mense al behaal het met kampioen wyne en kase.
Daar is baie mense wat namens u as plaaswerkers wil praat en wil voorgee dat hulle u omstandighede wil verander. Die feit is dat baie van daardie mense self nog nooit 'n dag se werk op 'n plaas gedoen het nie. Hulle wil nou skielik vir ons kom sê hoe ons moet maak om u lewensomstandighede te verbeter, terwyl ons reeds op 'n gestruktureerde manier saam met die plaaswerkers van hierdie provinsie die probleme geïdentifiseer het en die plan daargestel het om dit aan te spreek. Die regering van die Wes-Kaap wil saam met u en die produsente en ander welmenende organisasies werk om u lewensomstandighede te verbeter.
Die seisoen van hoop waarvan President Mbeki vroeër vanjaar gepraat het moet nie net vir u 'n droom bly nie, dit moet aan u die geleenthede bied om u lewensomstandighede te verbeter. Om ware gestalte te gee aan hierdie seisoen van hoop sal daar egter nog baie aanpassings en veranderings moet kom om dit 'n beter plek vir ons almal te maak. Dit kan net gebeur as ons bereid is om 'n rekonstruksie en ontwikkeling van ons denke en ons optrede toe te laat. Oud President Mandela praat van 'n "RDP of the soul".
Ons het nodig dat u u kinders moet lief maak vir landbou, sodat hulle hulleself kan bekwaam vir die landbou deur formele opleiding. Soos wat ons wil hê dat u gebruik moet maak van die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding, wil ons ook hê dat plaaskinders hulle op Elsenburg moet kom toerus om hulle plek vol te staan binne landbou.
Die jong mense van vandag is nie soos ons nie. Daar word gesê dat die jeug van vandag in hul lewe tot vyf keer van beroep gaan verander. Die jongmense van vandag is leergierig, heeltyd opsoek na nuwe uitdagings. Ons moet vir hulle wys watter wonderlike uitdagings en loopbane daar in landbou is.
Daar word so maklik gedink dat as jy in 'n landbou-rigting studeer of werk dat jy die een gaan wees wat net die vrugte moet pluk of die persoon wat die trekker moet ry. Dit is belangrik en nodig dat daar persone is wat daardie werke kan doen. Dit is ook nodig dat daar persone is wat die verskillende kultivars van vrugte kan verduidelik, navorsing kan doen, die grond kan ontleed en sê hoe dit verwerk moet word, die vrugte kan bemark en so kan ek aangaan. Dus, is dit uiters belangrik dat ons jeug besef dat beroepe in landbou, net soos in baie ander industrieë, sekere vaardighede benodig. Baie beroepe in landbou is 'n wetenskap en dit gaan verder as net op die plaas werk. Daar moet veearste, landbouingenieurs en voorligters wees om die landbousektor en sy werknemers te kan ondersteun. Vir baie van u is dit nog nie te laat om gebruik te maak van die opleidingsgeleenthede wat deur die departement aangebied word nie.
Die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding op Elsenburg is verantwoordelik vir die opleiding vir loopbane in Agritoerisme, Diereproduksie, Pomologie (studie van vrugte), Voorligting, Groenteverbouing, Agronomie, Wynkunde en Wingerdbou.
Kennis is mag. Kennis stel jou in staat om jou horisonne te verbreed. U wat aan hierdie kompetisie deelgeneem het, het getoon dat u bepaalde kennis het oor u vakgebied en u het dit duidelik gemaak dat u nog verder wil leer. Dit hoort so. U moet ideale hê. kan nooit ophou om hoër op die leer van kennis te wil klim nie.
Aan die wenners wil ek sê: Baie geluk. U moet weet dat die druk nou groot is en dat die uitdagings nou voorlê. Aan elke deelnemer, of jy gewen het of nie, wil ek sê: noudat jy op die leer van prestasie begin klim het, is daar nie ophou nie. Elke keer as jy dink jy is bo sal jy agterkom die leer het weer langer geword. So as jy bo gekom het, hou aan met klim. Jou beste prestasie nou, het jou net in posissie geplaas om die volgende uitdaging te oorkom.
<fn>06103010151001.txt</fn>
Ek is ingelig dat die Nasionale Seereddingsinstituut van Suid-Afrika (NSRI) plaaswerkerkinders in die gebiede van Worcester, Mosselbaai, die Kaapse Metropool en Knysna, bewus wil maak van water en hulle wil oplei in die veilige benutting van waterbronne. Met ander woorde, hulle wil julle leer hoe om op te tree op plekke soos damme en riviere waar julle met water in aanraking kom..
In hierdie wonderlike sonnige land van ons waar ons graag in die water wil baljaar, is dit tragies dat verdrinking die tweede hoogste rede vir sterfte as gevolg van beserings is.
Dit is veral by voorheen benadeelde en plaaswerkergemeenskappe waar die grootste risiko's voorkom en veral onder die ouderdomsgroepe van een tot vier jaar en dan weer in die groep van nege tot 14. Alkohol speel ook 'n baie groot rol by verdrinkings in Suid-Afrika.
Daar is feitlik elke dag insidente van verdrinkings of amperse verdrinkings. Daar is tot 700 vrywilligers by Sea Rescue op bystand 24/7/365 om mense en bote te hulp te snel, wat in die moeilikheid raak.
Ons sien baie hoe die Vodacom-Netcare Seereddings helikopters gedurig rondvlieg en besig is om tussen die see en damme rond te vlieg om mense te red, veral gedurende die somer.
Baie Suid-Afrikaanse jongmense en kinders word aan wateraktiwiteite blootgestel sonder dat hulle weet van die potensiële gevare van water in die see, damme, riviere, mere en reservoirs.
Daar is baie kinders wat verdrink terwyl hulle afkoel of speel op plekke waar daar water voorkom, net omdat daar geen toesig of beheer is nie, of omdat hulle nie die reëls vir die veilige gebruik van water ken nie. Baie kinders van die platteland verdrink wanneer hulle by die see kom omdat hulle nie bekend is met die toestande van die see nie.
Hierdie NSRI Water Wise projek bestaan uit 'n reeks werkswinkels wat daarop gemik is om kinders en jongmense op te voed wat met verantwoordelikheid en kennis die waterbronne kan geniet. Die werkswinkels is bedoel om basiese vaardighede oor te dra waaroor alle watergebruikers moet beskik.
Kennis van veiligheidsmaatreëls in en naby water ten opsigte van getye seestrome, windrigtings en plaaslike omstandighede.
Wat om in 'n noodgeval te doen; wie om te kontak en aksies wat geneem moet word terwyl daar op hulp gewag word.
Aksies by die omslaan van 'n boot en die toerusting wat nodig is.
Praktiese CPR opleiding. Elke kind kry n mondstuk en word aangemoedig om mond tot mond asemhaling op die pop te oefen.
Die werwing van die volgende generasie reddingswerkers en die kweek van 'n kultuur van vrywillige betrokkenheid om iets terug te gee aan die gemeenskap.
Noue samewerking met paramedici. Die werkswinkel leer van die basiese noodhulp aan pasiënte en die belangrikheid van die eerste paar minute wat krities is vir die pasiënt.
Die doel is om aan 5 000 kinders praktiese ondervinding van CPR te gee tydens die Water Wise werkswinkel.
Water Wise moet maklik toeganklik wees in die platteland en die doel is om dit deeglik bekend te stel in die Wes-Kaap oor 'n vyf jaar periode sodat die blootstelling aan die beginsels van veiligheid en CPR so wyd as moontlik sal wees.
Ek wil dankie sê aan Water Wise wat 'n nie winsgewende organisasie is en 'n vertakking van die NSRI is wat hierdie wonderlik werk gaan doen om aan julle en baie ander kinders op die platteland die beginsels van veiligheid in en om die water gaan leer. Dankie dat u bereid is om ook op hierdie manier vir ons kinders 'n geleentheid te bied vir veilige watergebruik in die Tuiste vir almal.
<fn>06110310451001.txt</fn>
Vanmiddag word nog 'n hoofstuk geskryf in die proses om die ongeregtighede van die verlede uit te wis en aan mense wat vir geslagte bygedra het tot die opbou van die landbousektor in Suid-Afrika, 'n regmatige plek binne die sektor te gee.
Twaalf jaar gelede het die regering begin om planne in werking te stel wat gehoor moes gee en uitvoering moes bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond en rykdom verdeel sal word tussen die wat dit besit, diegene wie dit help bewerk het, die wie 'n behoefte het om grond te besit en te bewerk, maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie.
Ons het dit vir onsself ten doel gestel om vir eens en vir altyd toe te sien dat rasgebaseerde beperking op grondeienaarskap tot 'n einde sal kom deur die nodige middele en infrastruktuur te voorsien. Ons wil dit moontlik maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, hetsy om daarop te woon of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Die vryheidsmanifes sê dat die staat die kleinboere sal voorsien van implemente, saad, trekkers en damme om die grond te bewaar en die werkers te ondersteun terwyl vryheid van beweging gewaarborg sal word.
Dit is vir ons belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere moet vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede. Ons by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol hierdie uitdagings te deel. Ons fokus baie ernstig op die voorsiening en voorligting; ondersteuning en fasilitering van opleiding van boere, met spesiale aandag aan opkomende boere in die implementering van grondhervormingsprogramme en landelike ontwikkelingsprojekte.
Ons het die afgelope jaar geweldig vordering gemaak ten opsigte van die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere uit die historiese benadeelde gemeenskappe. Op hierdie manier is die regering van die Wes-Kaap saam met u besig om op 'n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Vir ons is "Waardigheid, Billikheid en Welvaart" die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan, in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Dit is net onder die vaandel van die ANC wat ons werklik ernstig besig is om armoede te bestry, ongelykhede uit te wis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense te verbeter.
Hierdie tuiste wat die regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte, soos hierdie waarby u betrokke is, in ons gemeenskappe wil vestig om u deel te laat hê aan ekonomiese welvaart wat ons in die provinsie wil skep. Dit beteken dat u wat by hierdie projek betrokke is, op 'n waardige wyse ondersteun moet word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Hierdie projek is 'n sprekende voorbeeld van wat vermag kan word wanneer kommersiële boere en werkers mekaar se hande vat vir die bereiking van die doelwitte wat die regering gestel het vir bemagtiging in die landbousektor. Dit is projekte soos hierdie wat ons sal help om die grondhervormingsdoelwit van 30% teen 2014 te behaal.
Môrester Landgoed is 'n familie-onderneming van bykans 95 jaar oud. Môrester is al baie jare besig om die kwaliteit van lewe van sy werknemers te verbeter deur opleiding, verskaffing van fasiliteite met o.a. 'n kliniek, bewaarskool, sportgronde en gemeenskapsentrum asook bemagtiging in die werksplek. In 2002 het Môrester besluit dat hy graag die proses van bemagtiging wil uitbou deur eienaarskap te vestig en het toe saam met die permanente personeel 'n werkerstrust nl. Harmony Trust gestig.
Hoewel u aansoeke vir die grondherverdelingsprogram vir landbou-ontwikkeling (LRAD) vir fondse ingedien het, het u nie agteroor gesit en wag vir die hulp van die staat af nie. U het voortgegaan om intussen op klein skaal in vennootskap te boer met groente en beeste. Ek verstaan u het intussen 'n stewige Bankbalans opgebou. Harmony Trust het nou die 1 084-ha plaas Harmonie gekoop en vandag besit die 84 begunstigdes 100% van die grond met 'n plaas as betaalde bate ter waarde van R2.8milj, met 'n stewige bankbalans en beeste ter waarde van R200 000, wat u sowat R3.12miljoen sterk maak.
Die plaas word verbou deur "Harmony Farming" wat 'n 50/50 vennootskap is tussen Harmony Trust en Môrester Landgoed.
U vennootskap is 'n bevestiging van die suksesse wat behaal kan word wanneer mentorskap behoorlik geïmplementeer word. Dit bevestig ook my siening dat elke bemagtigingsprojek gekoppel moet wees aan 'n volledige mentorskapprogram.
Ek wil glo dat die Môrester Landgoed se betrokkenheid as mentor daartoe bydra dat Harmony reeds 'n sterk "brand" gevestig het met aartappels en uie op die munisipale markte oor die afgelope drie jaar.
Ek wil u almal bedank vir die pragtige bydrae om te toon dat grondhervorming en bemagtiging binne landbou suksesvol kan plaasvind. Baie geluk met u prestasie tot dusver en alle sukses met u planne vir die toekoms. Ek wil die hoop uitspreek dat u nog van krag tot krag sal gaan en as een van die blink sterre binne landbou sal skyn.
<fn>06110311451001.txt</fn>
U sal met my saamstem dat 'n geleentheid soos hierdie waar ons mense binne landbou in staat stel om internasionale ondervinding in die bestuur en instandhouding van wynvate in Frankryk op te doen, praktiese uitvoering gee aan die kweek van die seisoen van hoop.
As deel van die bevordering van vaardigheidsontwikkeling in landbou, bied die Departement van Landbou in die Wes-Kaap nog 'n eerste aan in die proses van bemagtiging van werkers binne ons sektor. In samewerking met die wynbedryf, wat verteenwoordig word deur die Suid-Afrikaanse wynbedryfstrust (SAWIT), in hierdie geval, kry vyf persone in die wynbedryf geleentheid om internasionale ondervinding op te doen in hulle vakgebied.
Die gekeurde persone sal vanaf 13 tot 25 November 2006 Beaune, Frankryk besoek, waar hulle aan alle komponente van die maak en instandhouding van houtvate blootgestel sal word deur lesings by te woon, kelders te besoek en praktiese opleiding te ontvang. 'n Serfikaat van Beaune CFPPA (Centre de Formation Professionnelle et de Promotion Agricole) sal aan die einde van die kursus aan die kandidate uitgereik word.
Hierdie toevoeging tot ons reeds bestaande programme, om wyn- en kaasmakers na Boergondië te stuur, gee ook uiting aan een van die strategieë van Ikapa Elihlumayo, naamlik die bou en ontwikkeling van menslike kapitaal.
<fn>06110r11697.txt</fn>
Laat my ten eerste toe om u van harte te bedank vir die oor- handiging van die pragtige geskenke. En veral, om u te bedank vir die warmte waarmee u vir my en Mevrou Graca Machel vanaand hier ontvang het.
Feitlik my hele grootmens-lewe is, op een of ander wyse, in die bevrydingstryd deurgebring. En ek wil een deurlopende ervaring van daardie lewe vanaand met u deel. Dit is, naamlik, die opwinding wat n mens deurgaans gevoel het oor die moontlikhede wat daar bestaan in 'n bevryde Suid-Afrika waarin all inwoners van die land as gelykes, as broers en susters, in vrede en harmonie kan saamleef.
In hierdie nuwe demokratiese samelewing waaraan ons bou, word soveel van wat toe opwindende moontlikhede was, nou inderdaad verwerklik. En ek wil erken dat weinig dinge my meer opgewonde en dankbaar maak, as die wyse waarop mense uit die Afrikaanse gemeenskap sonder voorbehoud besig is om deel te word van die nuwe samelewing en van die bou-proses. Die warmte en natuurlike gasvryheid waarmee ons vanaand hier by die Randse Afrikaanse Universiteit ontvang is, is 'n sprekende voorbeeld daarvan.
Ek huiwer om te maklik te praat van "die Afrikaners". En veral hier vanaand, sal dit sekerlik dubbel onvanpas wees om te gladweg te veralgemeen. U inrigting self het bewys hoedat 'n tradisionele wit Afrikaner-instelling aanpas, verander en omvorm om die verskeidenheid van u breer omgewing te begin weerspieel en dien, sonder dat dit wat kultureel belangrik is vir Afrikaners verloen word.
Dit is deel van die opwindende bevrydings-moontlikhede waaroor ons gedroom het. Al meer en meer mense uit die Afrikaanse gemeenskap is besig om hulself te bevry van beperkende omskrywings van hul Afrikanerskap - omskrywings wat daarop gemik was om hulle polities en kultureel gevange te hou, afgesonderd van en in stryd met hul landgenote.
Die bevryding van ons Afrikaanse landgenote uit daardie beperk- ings, is ons almal se bevryding. Dit is nie tot die voordeel van enigiemand in die land dat enige gedeeltes van ons samelewing eenkant, ontevrede of afgesonderd staan nie. Die gees van Afrikaner-pessimisme wat deur sekere intellektuele en kommentators aangewakker en bevorder word, is nie slegs skadelik vir die moreel van Afrikaners nie. Dit vreet aan die sement en boustof van ons hele nuwe samelewing en nasie.
Dit is om daardie rede dat wat hier by RAU gebeur, en dit wat deur u en u werk verteenwoordig word, ons soveel vreugde verskaf. Van wat ons weet van u inrigting en sy bedrywighede, sien ons hier die aangesig van die nuwe Afrikaans-sprekende intellektueel IN en VAN die nuwe Suid-Afrika.
Afrikaners as groep het in sekere opsigte die mees unieke ervaring, en daarom, geleentheid in Suid-Afrika. U ken in u geskiedenis die ervaring van die onderdrukte te wees - soms wreed en onmenslik onderdruk. U ken ook die geskiedenis van heerser wees - dikwels met swaar lyding deur die oor wie daar geheers is. Weinig, indien enige, ander groep kan met daardie historiese ervaring kom aansit by die bou-tafel van die nuwe Suid-Afrika.
Nou het lede van die Afrikaanse gemeenskap die geleentheid en uitdaging om met al daardie middele, vaardighede en ervaring, onmisbaar deel te word van die nuwe samelewing. Ons praat hier van middele en vaardighede in die breedste sin - materieel sowel as intellektueel. En ook die menslike en geestelike middele wat uit so 'n geskiedenis kon groei, en waaruit ons almal kon leer en baat.
Dit is daarom ook dan dat die reaksie van sommige leiers om die Waarheids-en-versoeningskommissie af te maak as 'n heksejag op Afrikaners, so jammerlik en so afbreukend is. Ek hoef nie te herhaal wat ek in die Parlement gese het nie: geen groep staan kollektief in die beskuldigde-bank nie.
En leiers van 'n bevolkingsgroep wat beide onder verdrukking gely het en later self weer deel van 'n onderdrukkende stelsel was, sou deur die Waarheids-en-Versoeningskommissie veel kon bydra tot die versoenende genesing van ons samelewing.
Meneer die Rektor, ek sou ten slotte tog net ook weer 'n woord- jie wou spreek oor die kwessie van Afrikaans in die nuwe Suid-Afrika en dan meer besonderlik, Afrikaans binne die universiteits-wese.
Kort en kragtig en ondubbelsinnig: daar is niks in die beleid of benadering van my regering wat uitsluit dat 'n bedeling beding kan word waar sekere inrigtings 'n spesifieke taal as die hoof-medium van wetenskaps-bedryf mag he nie.
Sover dit Afrikaans betref, is daar die gevaar dat sekere kamp- vegters vir die andersinds heel wettige aansprake van Afrikaans, andere kan vervreem deur die indruk te laat dat Afrikaans die enigste taal is wat in die gedrang is; of dat die belange van Afrikaans-sprekendes die enigste is wat ter sprake is by die oorweging van die saak.
Dit is weer eens ons indruk dat wat hier aan die RAU gebeur, 'n rigtingwyser is van hoe daar met die ingewikkelde kwessie omgegaan kan word. Afrikaans het hier 'n ruimte waar hy kan bly voortbestaan en groei as akademiese medium en wetenskaps-taal. Terselfdertyd, soos ons dit verstaan, word daadwerklike pogings aangewend en middele gebruik om veeltaligheid te bevorder en andertaliges as volle lede van die universiteit te betrek. En wat ons veral opval in verband met die breedte van u fokus, is nie slegs die taalkwessie nie. Die wyse waarop u programme uitreik na die breer gemeenskap, maak van u inrigting 'n waardevolle en onmisbare vennoot in die heropbou en ontwikkeling van ons hele samelewing.
Soms wonder 'n mens of die Afrikaanse intellektuele wat so pessimisties klink, nie uit pas is met die gewone Afrikaans- sprekende burgers van die land nie; want onder laasgenoemde onder vind ek oor die algemeen net 'n positiewe ingesteldheid tot en betrokkenheid by die nuwe Suid-Afrika. As ek sien en hoor wat by die Randse Afrikaanse universiteit aan die gang is, voel ek nog meer oortuigd dat daardie doemprofete nie slegs uit pas is met die gewone Afrikaanssprekende man en vrou nie; hulle is ook nie verteen woordigend van die hele Afrikaanse intellektuele gemeenskap nie.
Dankie vir 'n heuglike aand, en vir die voorreg om met die nuwe Afrikaanse intellektueel te kan verkeer.
<fn>06111312451001.txt</fn>
Landbou in die Wes-Kaap was die afgelope tyd baie in die spervuur oor verhoudings en die beweerde onmenslike behandeling van plaaswerkers deur produsente, en gepaardgaande onverantwoordelike optrede deur mense en instansies wat aan hulle self die reg toe-eien om van landbou ''n politieke speelbal te maak. Ek moes die afgelope ses maande by herhaling vrae beantwoord en debatte voer in die parlement oor grondhervorming en afsettings en die lewensomstandighede van mense op plase. Dit laat noodwendig by jouself vrae ontstaan oor mense se werklike motiewe en of ons uiteindelik daarin gaan slaag om die verlede uit te wis.
En dan beleef jy dae soos vandag waar jy ervaar wat ons in hierdie land kan vermag en waartoe ons in staat is wanneer ons hande vat in opregte pogings om bemagtiging 'n werklikheid te maak en dit te laat slaag.
In die projekte wat ons vandag oorhandig het is daar 'n verskeidenheid van inisiatiewe en modelle wat aan elke projek sy eie unieke karakter verleen. Ek dink dit is gepas dat ek kortliks na elkeen verwys.
In 2003 het die eienaar, Pieter Naude van Denau Boerdery, die Denau Werkers Trust gestig wat bestaan uit 118 begunstigdes. In 2005 is 'n maatskappy gestig wat handel dryf as Hoogland Boerdery. Die maatskappy het die plaas Kleinstraat, geleë tussen De Doorns en Touwsrivier, by Denau Trust gekoop. Die twee trusts het elk 50% aandeel in die nuwe maatskappy. Daar is reeds 24 ha tafeldruiwe onder net gevestig en 'n verdere 14 ha is ook onder net ontwikkel. Die mikpunt is dat oor 4 jaar 'n totaal van 50 ha ontwikkel moet wees.
Die projek bestaan tans uit 8 ha tafeldruiwe van verskillende kultivars. Die eienaar is Osplaas Brd Edms Bpk en bestaan uit 36 aandeelhouers. Die eiendom sal sy water verkry uit die nuwe Osplaasdam aanvullingskema wat teen Junie 2007 voltooi sal wees. Intussen voorsien die Hexvallei Besproeiingsraad water aan die groep uit hul bestaande bronne. Gedurende 2005 is die eerste stokkies geplant en vanjaar is die plaas vergroot na 8 ha. 'n Verdere 4 ha is beskikbaar vir uitbreiding.
André Thops is die alleeneienaar van die plaas Olyfkloof wat hy in 2004 gekoop het (42 ha). Die plaas het lank braak gelê nadat 'n varkboerdery daar ten einde geloop het. André is reeds die afgelope vier jaar besig om olyfbome op groot skaal te kweek. Op Olyfkloof is hy tans besig met die vestiging van ses ha olyfbome en een ha Colombar. Makadamia- en pekanneutbome en jojoba-struike is ook reeds geplant. Volgende jaar gaan die kwekery vergroot word om ook laventel, roosmaryn, hoodia en boegoe te kweek.
Die Uitkoms boerdery is in 2006 aangekoop deur twee kommersiële boere, Boetie Kriel en Theuns Rabie, met die uitsluitlike doel om 'n 40% aandeel aan die Osplaas Brd beskikbaar te stel. Dit verseker ook onmiddellike toegang tot pakfasiliteite aan die Osplaas aandeelhouers. Daar sal uiteindelik 16 ha tafeldruiwe ontwikkel word waarvan twee ha reeds in 2006 aangeplant is.
Die projek bestaan uit 1.7 ha Colombar wyndruiwe. Die eienaar is die Sandrift Nuwe Boere BK en bestaan uit drie lede naamlik Andries Francies, Arrie de Bruin en Andrew Kidelo. Die eiendom sal sy water verkry uit die nuwe Osplaasdam aanvullingskema wat teen Junie 2007 voltooi sal wees. Intussen voorsien die Hexvallei Besproeiingsraad water aan die groep uit hul bestaande bronne. Die groep het gedurende 2006 hul eerste oes van 6.52 ton afgehaal.
Die projek is in 2005 begin met nege aandeelhouers wat bestaan uit die personeel van die De Doorns Wynkelder. 1.8 ha wyndruiwe (Colombar) is net langs die Wynkelder gevestig op nuwe onbewerkte grond. Die verwagting is dat die eerste oes in 2007 gelewer sal word.
Siyazama beteken "nuwe begin". Die projek is in Augustus 2006 aangepak deur agt persone met Frans Hugo as mentor en behoort voor die einde van die jaar gefinaliseer te word. Op Klipland (23.9 ha) word met ses kultivars uitvoerdruiwe geboer. Hulle beoog ook om later ses ha wyndruiwe op oop grond te vestig. Die ander plaas, La Serene, word van die Breedevallei Munisipaliteit gehuur. Daar gaan 5.6 ha medisinale plante en later 9.6 ha wyndruiwe gevestig word.
Die huidige eienaar, Francois Jourdan Familietrust, het die huidige besigheid geherstruktureer sodat die al die werknemers van Amandelrivier nou 'n 30% aandeel in die besigheid besit. Die transaksie is gefinaliseer via 'n leningsrekening vanaf die huidige eienaar. Effektiewe datum van implimentering is 1 Julie 2006.
Mnr De Villiers Graaff het die plaas De Hoop in 2005 in die Hexvallei gekoop om 'n sinvolle bemagtigingsprojek daar te stel vir die mense wat al jare lank in die Graaffs se diens staan. 'n 60% aandeel is aan die 213 aandeelhouers verkoop. Die aandeelhouers is die werknemers van die plase De Hoop, The Pines, en Naudeshof van mnr Graaff asook die plaas Zandhoek van mnr A Reyneke, sy vennoot op The Pines. Die plaas bestaan uit 35 ha tafeldruiwe met 23 ha oop grond wat vir verdere ontwikkeling bestem is vanaf 2007. Die projek is reeds in volle gang met 'n direksie wat maandeliks vergader en sake bestuur. Aandeelhouers ontvang gereeld opleiding rondom die projek.
Ek wil u almal wat op een of ander manier betrokke is by enige van die projekte bedank vir u bydrae en toewyding om van die projekte 'n sukses te maak. Ek weet daar is van die produsente wat werklik diep gedelf het in hulle eie sakke om die projekte te finansier en nog verder gaan terwyl hulle wag vir die staat se bydrae.
Ek wil hê dat hierdie poging 'n aansporing vir produsente moet wees om nie te sit en wag nie. Ek hoor dikwels mense sê hulle is gereed om bemagtiging te laat plaasvind. Die vraag is hoe lank wil diesulkes gereed wees voordat hulle oorgaan tot die implementering van projekte. Hier is van hierdie projekte wat in 'n rekordtyd afgehandel is. Die positiewe is dat almal wat bemagtig is, werkers op plase in hierdie streek is.
Die regering is op die oomblik baie ernstig oor versnelde implementering aangesien ons ver agter is op ons doelwit.
voorraadopname te doen met betrekking tot die vordering wat gemaak is met die implementering van programme.
programme in lyn te bring en lewering te bespoedig.Die woord is eintlik fast track.
Daar is gesamentlik besin oor die magdom uitdagings wat voorlê en vanaf regeringskant het ons ons verbind aan Siyagijima, wat letterlik beteken om te hardloop.
In lyn met die gees van Siyagijima is verskeie areas vir vinnige implementering oor die volgende vyf maande tot aan die einde van die boekjaar, geprioritiseer, asook vir die daaropvolgende twee jaar.
Die finalisering van alle stedelike restitusie eise teen Maart volgende jaar en die afhandeling van alle landelike eise teen 2008 soos deur die President aangekondig tydens die opening van die Parlement in Februarie vanjaar.
Versnelling van die implementering van die besluite wat tydens die Grondberaad geneem is, met gepaardgaande terugrapportering aan belanghebbendes oor die vordering wat gemaak is.
Finalisering van die Swart Ekonomiese Beamgtiging vir die landbou (Agri-SEB) handves teen die einde van hierdie jaar. Transformasie in die landbousektor en die bemagtiging van vroue, die stedelike sowel as die plattelands armes en spesifiek die jeug moet groot momentum kry.
Biobrandstof - indien dit korrek ontwikkel word - hou groot groeipotensiaal in vir die landbousektor en behoort ook opkomende boere te ondersteun. Die regering is reeds besig om met opkomende boere in hierdie verband te onderhandel. Ek is baie ernstig daaroor dat die Wes-Kaap ook sy regmatige aandeel ten opsigte van die ontwikkeling van die biobrandstof bedryf sal kry.
Versnelling van die Ruimtelike Beplanningsproses om effektief met die uitdagings van die gebruik van landbougrond vir ander tipe ontwikkelings te deel en die bespoediging van die proses van grondvoorsiening vir behuisingsdoeleindes. Die huidige vestigingstendense moet hersien word om sodoende heeltemal te breek met die verlede.
Die bestaande akteregistrasiemetodes sal moet hersien word sodat die proses meer vaartbelynd sal wees om onnodige vertragings uit te skakel wat 'n negatiewe impak op groei het en gevolglik die teikens van die versnelde en gedeelde groei-initiatief vir Suid-Afrika (AsgiSA) negatief kan beïnvloed.
Landbank sal sy rol ten opsigte van sy mandaat moet vervul en sal gevolglik sy operasionele aanslag moet verander en baie meer verbruikersvriendelik raak, veral ten opsigte van opkomende boere en Agri-SEB projekte.
Ek wil weer eens die hoop uitspreek dat hierdie pragtige poging in die Hexvallei, soos in die geval van die plaaswerkerkompetisie, 'n aansporing sal wees vir ander streke om dieselfde te doen sodat ons die doelwit van 30% van die grond vir bemagtiging, teen 2014 sal bereik.
<fn>06111611451002.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch-verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as drie jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig op pad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die Provinsiale Regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr. Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. Twintig lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die Provinsiale Regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoerstelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor- en vliegtuigongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familielid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk. Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnisreëlings te koördineer en die regering gaan ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap, wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes, 'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium- en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en omsien na onder andere skool- en verdere onderrig behoeftes, veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met dr. Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende drie maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
<fn>06121309151001.txt</fn>
Aan die studente wil ek dankie sê dat u juis Elsenburg gekies het om u verder te bekwaam om in die toekoms 'n betekenisvolle bydrae tot landbou te lewer. Ook baie geluk aan u wat vandag hier u diplomas en toekennings ontvang. Ek hoop u gaan van tyd tot in u lewe terugkyk na die ervarings en wedervaringe wat u hier op Elsenburg gehad het, en dan vir uself sê dat dit "goed" was.
Ons by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap en dan meer spesifiek, hier by die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding glo dat opleiding in al sy fasette 'n belangrike rol speel in ons strewe om die volhoubaarheid van landbou te verseker, deur gespesialiseerde landbou-opleiding en die ontwikkeling van persone wat by landbou betrokke is.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is daarop ingestel om gelyke toegang tot landbou te verseker en seker te maak dat elkeen wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste bydrae te maak. Die groot vennoot in hierdie proses is hierdie instelling waar u nou u kwalifikasie behaal het.
Die Departement van Landbou is baie ernstig oor ons bydrae om die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak. Soos wat die regering van ons verwag, sien ons dit as ons plig om aan al ons mense 'n geleentheid te bied om hulle self verder te bekwaam en ons wil veral die klem lê op mense uit die voorheen benadeelde gemeenskappe, sodat hulle ook hulle regmatige plek in die Landbousektor kan inneem. Ons doen dit omdat ons uit ons oortuiging glo dat ons met elke moontlike middel tot ons beskikking, daaraan moet werk om die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Net soos in elke ander beroep is dit waar dat 'n mens baie verder kom as jy kan bewys dat jy ook formele opleiding ondergaan het. Sonder gefokusde opleiding is dit nie moontlik nie. Ons glo dat pasgemaakte en behoefte-gedrewe opleiding steeds een van die belangrikste hoekstene tot die bevordering van volhoubare landboubeoefening is. Meer nog, dit is een van die kragtigste instrumente om gelyke toegang tot die landbou te verseker.
Landbou-opleiding beklee 'n belangrike plek in die diensleweringsketting aan begunstigdes van die regering se grondhervormingsprogram. Ons is trots op die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding wat, onder die vleuels van die Departement, die voorste verskaffer van kwaliteit landbou-opleiding in die provinsie is.
Hierdie instelling bestaan reeds vir meer as 100 jaar en het met die tye verander om tred te hou met die behoeftes van die landboubedryf.
Die filosofie van lewenslange leer en uitkomsgebaseerde onderrig vorm die hoeksteen van die opleiding wat in 'n verskeidendheid vorme aangebied word. Dit is dan ook om hierdie rede dat ons probeer om opleiding so na as moontlik aan die mense te bring deur middel van ons satelliet-opleidingsfasiliteite op George, Oudtshoorn, Clanwilliam en in die Overberg.
Opleidingskursusse aan hulpbronarm boere en plaaswerkers in 'n hele aantal vakgebiede soos diereproduksie, landbou-ingenieurswese, plantproduksie, finansiële bestuur, lewensvaardighede, wingerdbou en pomologie word in die vorm van kortkursusse op 'n gedesentraliseerde basis aangebied. Ons glo dat die kursusinhoud ook aangepas moet word volgens die behoeftes van kursusgangers, sodat elke kursusganger pasgemaakte opleiding ontvang.
Ons is ingestel daarop om landbou-opleiding aan studente uit voorheen benadeelde groepe van die samelewing beskikbaar te maak, maar die kostefaktor is nog altyd een van die groot struikelblokke. Daar is weer eens vanjaar miljoene rande deur middel van die nasionale finansiële hulpskema vir studente aan tersiêre instellings beskikbaar gestel. Dit is egter ontstellend om te weet dat studente wat aan landboukolleges studeer van hierdie hulpskema uitgesluit word. Die tragedie hiervan word eers besef as dit in aanmerking geneem word dat opleiding aan landboukolleges veral gemik is op die behoeftes van landelike gemeenskappe en die ekonomie van landelike gebiede. Ons by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap stel al vir 'n tyd lank met groot sukses beurse aan studente beskikbaar en is voortdurend op soek na moontlike befondsingsmetodes om aan die behoefte te voorsien.
Daar is vir baie jare baie min gedoen vir die suksesvolle ontwikkeling en kapasiteitsbou van plaaswerkers. Ons het hierdie jaar op verskeie terreine geleenthede aan plaaswerkers gebied om selfs oorsee opleiding te ontvang.
As deel van ons ooreenkoms met die streeksregering van Boergondië het ons weer hierdie jaar 10 plaaswerkers gestuur om opleiding in die maak van wyn te ontvang. Ons het in terme van dieselfde ooreenkoms vyf aspirant kaasmakers na Beaune gestuur asook vyf persone wat opleiding in wynbediening ontvang het.
Ons is trots op ons internasionale verbintenis met die Universiteit van Wageningen wat ons in staat stel om deur middel van die NUFFIC Projek vyf MSc en twee PhD studente van Elsenburg vir verdere studie oorsee te stuur.
Ek kan nie nalaat om ook die studente wat daartoe bygedra het om Elsenburg se naam hoog te hou op die rugbyveld te bedank nie. Ons het hierdie jaar vir die 30ste keer as die kampioenspan van die veld gestap by die PANNAR Rugbyweek vir Landboukolleges. Nie alleen het ons die trofeë vir die wenner van die toernooi, die meeste drieë en die mees konstruktiewe rugby gespeel, verower nie, maar het ons ook nege spelers in die SA Landboukolleges span gehad. Die agterspeler van die toernooi kom ook uit ons span uit.
Ek wil graag my dank uitspreek teenoor elke personeellid wat daartoe bydra om van hierdie Instituut 'n uitstaande akademiese instelling te maak, wat reeds sy stempel afgedruk het binne die totale transformasie van die landbousektor in die Wes-Kaap. Dankie vir u visie en u toegewydheid om van landbou 'n ware tuiste vir almal te maak.
Weer eens geluk aan diegene wat vandag hier diplomas ontvang het. U moet trots wees op uself net soos wat ons trots is op u. Ek glo dat die opleiding wat u hier op Elsenburg voltooi het, die begin van 'n nuwe era vir u elkeen sal wees en dat die kennis wat u hier opgedoen het waarde sal toevoeg tot u eie volkome mens wees en dat u dit sal terugploeg om ons in staat te stel om landbou, veral in die Wes-Kaap, nog sterker te maak.
<fn>06121508451001.txt</fn>
As ek vanoggend vir u sê dat dit werklik waar vir my 'n besondere eer en voorreg is om hier by u te wees, dan doen ek dit binne die konteks van transformasie en die geleenthede wat daar binne die nuwe Suid-Afrika vir ons almal behoort te wees. Ek sê dit omdat ek nooit kon dink dat ek eendag 'n gehoor van studente op Stellenbosch sou toespreek nadat ek in standerd sewe die skool moes verlaat en as 'n arbeider op 'n plaas hier in die Klapmuts-omgewing begin werk het nie. Ek staan vandag hier in nederigheid omdat ek deur die geloof wat ander mense in my gehad het, my Meestersgraad in Teologiese Etiek kon behaal. Vandag is ek bevoorreg om as Minister, die politieke funksionaris van landbou in die Wes-Kaap te wees.
Prof. Botman, ek dra graag die gelukwense vanaf landbou in die Wes-Kaap aan u oor met u aanwysing as nuwe rektor van hierdie Universiteit.
Laat my ook toe om u te bedank vir die wonderlike verstandhouding en gees van samewerking wat daar tussen hierdie Fakulteit en die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, en in die besonder die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding, bestaan. Ons is trots op hierdie verbintenis en eweneens trots op die eerste 68 studente wat hier hulle B. Agric graad sal ontvang; 52 vandag en die ander 16 in Maart 2007.
Die uitdaging lê verder daarin dat ons as vennote ons programme so sal plooi dat ons te gelykertyd tred sal hou met die behoeftes en probleme van die bestaande industrieë deur middel van volgehoue doelgerigte voorpunt navorsing, terwyl ons die nodige ontwikkelingsgeleenthede skep vir jong groeiende toetreders soos fynbos, boegoe, rooibostee en essensiële olies.
U as afgestudeerde Landbou- en Ingenieurstudente het die rol om 'n betekenisvolle bydrae te lewer binne die waardeketting van landbou om sodoende volgehoue groei van die sektor en die ekonomie te verseker. Die vraag is waarvan moet u bewus wees. Ek noem graag vir u 'n paar.
a Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging in landbou AgriSEB.
b Die vervaardiging van veilige, gesonde sowel as omgewings- en sosiaal vriendelike landbouprodukte.
c Die toenemende nasionale en internasionale sensitiwiteit oor die veiligheid van voedsel van dier- en plantoorsprong plaas groot druk op die lewering van standaarde wat vereis word vir uitvoer sertifisering op hierdie produkte en vir verspreiding vir nasionale huishoudelike gebruik.
d As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, word pro-aktiewe monitering van sulke stowwe n vereiste en sal ons moet verseker dat gesonde boerderypraktyke toepas word om rekords daar te stel wat bo verdenking is.
e Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tariefplafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
f Die skuif van kommoditeitsgedrewe produksie na die 21ste eeuse niche-produkte en -markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waardetoevoeging deur middel van verwerking van die basiese produk.
g Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur die nuwe venootskap vir Afrika se ontwikkeling, NEPAD.
Ons sal op 'n effektiewe wyse tegnologiese ontwikkelings moet inisieer wat aan ons die nodige voorsprong in die volgende dekade sal voorsien ten einde volhoubare boerderypraktyke te verseker.
Klimaatsverandering vra van ons om proefnemings te doen met nuwe gewasse en variëteite en die aanwending van satelliettegnologie om weerstoestande en groeipatrone te bepaal. Ek is bewus daarvan dat u reeds ver gevorder is met u eie programme in hierdie verband. Ek wil die hoop uitspreek dat ons in die toekoms baie nou met mekaar sal kan saamwerk om hierdie program verder uit te bou.
Die vooruitgang van die landbousektor is direk gekoppel aan die mate waarin primêre produksie ooreenstem met die behoeftes van die ekonomie, sowel wat direkte verbruik van basiese kommoditeite as die vraag na landbouprodukte vir verwerking aan betref, asook grondstowwe in die vervaardigingsbedryf. Dit is daarom dat dit belangrik is dat die visie vir landbou binne die breër visie van die globale ekonomie gesien moet word, eerder as 'n beperkte fokus op basiese landbouproduksie.
Om hierdie rede is dit belangrik dat ons met mekaar in 'n vennootskap sal tree om saam met ons maatskaplike en besigheidsvennote daarna te streef dat landbou sy volledige bydrae kan maak tot ekonomiese stabiliteit en groei en ontwikkeling wat tot voordeel moet strek van almal in die land. Ek wil vandag aan u as graduandi 'n uitnodiging rig om van meet af aan deel te wees van hierdie vennootskap. Ons het u nodig.
Ek wil afsluit deur vir u te vra hoe gereed is u vir die opwindende uitdagings wat vir ons voorlê en hoe bereid is u om hierdie pad te stap. Ek wil u geluk wens met u akademiese prestasies en die positiewe resultate op u harde werk (miskien vir sommige minder hard as vir ander) en vir u alle seën toewens op u pad vorentoe.
<fn>07010808451001.txt</fn>
Dit is vir my 'n groot voorreg om vandag met u 'n paar gedagtes te wissel oor misdaad omdat dit in vandag se tye so maklik is om 'n slagoffer te word en daardeur net nog 'n misdaadstatistiek te word.
Ons leef in 'n gemeenskap waar ons onself omring met mure en doringdraad; ons leef in 'n gemeenskap waar ons onsself toesluit agter tralies en waar die uitsig wat ons vanuit ons huise het lyk soos die van 'n tronk. Ons strate is nie meer veilig nie, ons perspektief het totaal verander omdat elke aksie wat ons doen gemeet word aan hoe veilig dit vir my en my kinders is. Daar is nie een van ons wat nie of direk of indirek die impak van misdaad op ons lewens gevoel het of 'n slagoffer was nie.
Ek gee graag 'n kort oorsig oor misdaad statistieke wat in 2006 vrygestel is.
Hierdie syfers is egter nie die ware prentjie nie. Die algemene verwagting is byvoorbeeld dat slegs sowat 50% van verkragtings en poging tot verkragting aangemeld word. Benewens die fisiese trauma van verkragting of 'n aanval, is een van die ergste gevolge van sulke misdade vir Suid Afrikaanse vroue die herbevestiging van die persepsie dat vroue, en spesifiek meisies, swak slagoffers en maklike teikens vir mishandeling is. Daar is bereken dat misdaad die land ongeveer R30 miljard 'n jaar kos wat 'n astronomiese bedrag is wat eerder ander belangrike prioriteite vir die land se ontwikkeling kon befonds.
Terwyl dit lyk asof misdaad op straat 'n afname kan beleef is daar kommer oor die misdaad wat in ons huise afspeel agter ons hoë mure en waarvoor die gemeenskap sy oë sluit en daarmee stilswyend goedkeuring verleen.
Hiervan bly kindermishandeling waarskynlik een van die mees skokkendste. Skrikwekkend is dat in 83% van hierdie gevalle ken die slagoffers die oortreders. Weer eens wys statistieke dat slegs 15 uit 100 gevalle aangemeld word. Die mishandeling van kinders word beskou as misdaad wat nie raakgesien word nie en dit lyk asof die gemeenskap sy gevoel van omgee verloor het. Daarom is hierdie inisiatief soveel te meer belangrik want dit lyk asof die gemeenskap in die geval nie sy kinders vergeet nie.
Duisende vroue en kinders word aan geweld en seksuele misbruik in hul eie huise onderwerp. Dikwels is dit juis diegene wat die naaste aan hulle is wat die kinders en of vrouens mishandel en verneder.
Die provinsiale regering van die Wes-Kaap sit nie op sy louere en verwag dat ander organisasies moet inspring en help om slagoffers by te staan en te ondersteun nie. Daar is veel eerder 'n interaksie tussen regeringsdepartemente, nie-regeringsorganisasies, kerkorganisasies en belangegroepe wat almal tot 'n mindere of meerdere mate inspring om die lot van slagoffers te verlig en bystand te verleen waar nodig.
Dit is een van die redes waarom die Wes-Kaap en die nasionale Departement van Onderwys programme in ons skole aanbied om jong dogters toe te rus met selfverdedigingsvaardighede om terug te kan slaan. Die Slaan Misdaad Hokveldtog verminder nie net die kanse dat vrouestudente aangeval sal word nie, maar spreek ook die wanindruk aan dat vroue en meisies hulleself nie kan verdedig nie en magteloos is. Ons kinders moet geleer word dat mishandeling nie 'n norm is nie, en dat geweld die uitweg van lafaards is wat nie in die gemeenskap tuishoort nie.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid werk saam met die Departement van Maatskaplike Dienste om vrywilligers op te lei om met die berading van verkragting slagoffers te help, en ook om polisiebeamptes in staat te stel om sulke gevalle op 'n behoorlike en sensitiewe wyse te hanteer.
Voorts het die Wes-Kaapse Onderwysdepartement se projek Veilige Skole 'n begroting toegewys om veiligheidskomitees by elke skool dwarsdeur die provinsie in te stel om veiligheidsplanne vir goedkeuring en inwerkingstelling voor te lê.
Gemeenskapspolisiëringsforums (GPFs) het 'n groot rol te speel in die herstel van vertroue en die bou van bande tussen die gemeenskap en die polisie.
Bou van vennootskappe met die SAPD.
Dit alles gese is dit duidelik dat alles wat gedoen word slegs reaktiewe stappe is en dat daar 'n dieper liggende probleem in die gemeenskap teenwoordig is.
n Gebrek aan respek vir menslike lewe daar is 'n afname in beheer van ouers van hul kinders daar is 'n gebrek aan gesag en gesagstrukture misdaad en korrupsie misbruik van alkohol en dwelms misbruik van vroue en kinders en ander weerlose lede van ons gemeenskap n Gebrek aan respek vir ander mense en hul eiendom n Algemene benadering van selfgesentreerdheid en 'n gebrek aan omgee vir andere.
Wat egter kommerwekkend is, is dat ongeveer 3 000 jongmense per maand in die Wes-Kaap gearresteer word. 50% van ons leerders verlaat die skole vroeg wat nie help om die werkloosheid wat tans op 26,8% staan te verlig nie.
Iemand het eenkeer gesê dat as 10% van mense rooi lig verontagsaam dan word dit 'n norm en word dit 'n algemene gebruik. Geen regering - op watter sfeer ookal - kan alleen die taak aanpak om mense weer op die regte pad te bring nie. Wat ons nodig het is 'n morele herlewing waartoe elke individu homself verbind Oud President Mandela het gepraat van 'n RDP van die siel.
Moraliteit hou die sleutel tot 'n gesonde gesinslewe, en 'n gesonde gesinslewe is die sleutel tot soveel goed waarna ons streef, soos suksesvolle opvoeding, 'n misdaadvrye samelewing, standvastige en vredeliewende gemeenskappe - om maar 'n paar te noem. Elkeen van ons moet vandag persoonlik onderneem om 'n verskil by ons huise te maak. Ons moet ons houdings, ons waardes en ons sedes ondersoek.
Daarom het die regering begin met veldtog van morele hernuwing en het ons juis in die Wes-Kaap al verskeie werkswinkels gehad oor die morele hernuwing wat so nodig is - ook in ons eie gemeenskap.
Ons het 'n nuwe moraliteit nodig op elke terrein van ons lewe want ons het 'n samelewing geword wat sy oë gesluit het vir die lot van diegene rondom ons, ons het 'n samelewing geword wat die materiele jaag en nie omgee wie in die proses seerkry of benadeel word nie. Ons het samelewing geword wat hul oe sluit vir die seer van 'n kind wat mishandel word en ons het 'n samelewing geword wat diegene verwerp wat MIV/Vigs onder lede het.
Ek wil graag ook in die verband waardering uitspreek teenoor die vrywilligers in die Gemeenskapspolisiëringsforums wat onvermoeid werk, saam met die SAPD, om die ideaal van 'n misdaadlose gemeenskap te vestig.
Dit is inisiatiewe wat uit die gemeenskap kom wat 'n instrumentele rol kan speel in die herstel van vertroue tussen die polisie en die gemeenskap. Projekte wat in vennootskap tussen die gemeenskap en die SAPD plaasvind sal ongetwyfeld bydrae daartoe om misdaad te beperk en ons omgewings weer leefbaar en vry van kriminele aktiwiteite te maak.
<fn>07022610151002.txt</fn>
U dominansie in die stapelvoedselarena wat gerugsteun word deur u diep gewortelde ankers in die mielie- en koringbedrywe, as meulenaars, asook verskeie ander vertakkinge in die voedselbedryf, maak van u by uitstek 'n sleutelspeler ten opsigte van voedselsekuriteit in Suid-Afrika. Om hierdie rede is dit vir my 'n besondere eer om 'n paar gedagtes met u te mag wissel vanuit 'n landbou-oogpunt.
Daar is sekere universele uitdagings waarmee die breë landbousektor sal moet deel indien ons wil verseker dat daar volgehoue groei binne die sektor is.
b die vervaardiging van genoegsame veilige, gesonde sowel as omgewings- en sosiaal vriendelike landbouprodukte c die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tariefplafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte d toenemende nasionale en internasionale sensitiwiteit oor die veiligheid van voedsel van dier- en plantoorsprong.
e konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur die Nuwe Vennootskap vir die Ontwikkeling van Afrika NEPAD.
Dit blyk duidelik uit beide die President en die Premier van die Wes-Kaap se openingsredes van die onderskeie parlemente dat die geveg teen armoede nou die fase bereik het waar dienslewering op alle vlakke daarop ingestel moet wees om die ekonomie te laat groei sodat ons nuwe werksgeleenthede kan skep wat die katalisator moet wees om die grense van armoede te verskuif.
In hierdie verband het President Mbeki reeds verlede jaar in sy openingsrede van die parlement die landbousektor geïdentifiseer as een van die sektore wat 'n beduidende rol moet speel in die bereiking van die regering se doelwit om die ekonomie met 6% te laat groei deur middel van die Versnelde en Gedeelde Groeistrategie(AsgiSA). Binne die Departement van Landbou is daar verskeie programme wat deur hulle bydraes die klimaat help skep om die grondslag vir sukses te lê. Die sukses van AsgiSA gaan afhang van die mate waarin ons in staat is om innoverend te dink sodat ons die kettings kan breek wat groei belemmer.
Dit is dus duidelik dat die skepping van inkomste- en werkgeleenthede in Suid-Afrika 'n hoë prioriteit in ontwikkelingstrategieë geniet. Hoewel landbou as 'n sleutelsektor beskou word, word die volle rol van landbou in so 'n ontwikkelingstrategie egter selde goed verstaan.
Omdat voedsel die oorgrote gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoër looninkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Toenemende landbouproduksie genereer beide indiensneming en inkomstebinding dwarsdeur die ekonomie, wat weer op sy beurt aangewend kan word in werkverskaffingstrategiëe in industrieë en besighede.
Die verhouding tussen landbouproduksie, ekonomiese groei, werkverskaffing en sosiale harmonie is duidelik: Indien 'n toename in werksgeleenthede, veral van laer-inkomstegroepe, nie saamval met gepaardgaande stygings in landbouproduksie nie, sal daar 'n ontoereikende vraag na voedsel en reële landbouproduksie en die verwante intersektorale skakeleffekte en vermenigvuldigers wees. Dit is belangrik om skepping van werksgeleenthede in verband te bring met entrepreneur-ontwikkeling, omdat dit reeds bewys is dat so 'n benadering 'n betekenisvolle bydrae lewer tot die skep van werksgeleenthede en inkomste. Deurlopende landbou-ontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes. U maatskappy het myns insiens 'n baie groot rol te vervul in hierdie verband.
Dit is belangrik om die uitdagings wat landbou in die gesig staar meer breedvoerig aan te spreek aangesien die sukses van die totale landbousektor gaan afhang hoe spoedig ons hierdie uitdagings aanpak.
Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging is tans die prioriteit van die regering op landbougebied met die oog op maatskaplike, politieke en ekonomiese stabiliteit, veral omdat die pas van grondhervorming tot nou toe baie stadig was. In die Wes-Kaap is daar in die eerste 12 jaar slegs 83 000 hektaar grond aan voorheen benadeelde persone oorgedra. Met ons verskerpte poging het ons egter verlede jaar 125 000 hektaar oorgedra. Dit is egter nog ver van die 383 000 hektaar wat ons jaarliks tot 2014 sal moet oordra indien ons die 30% doelwit wil bereik. Ons moet bou op die suksesverhale en groter klem lê op mentorskap as ons daarin wil slaag om nuwe boere volhoubaar te vestig.
Die veranderende omstandighede in die vraag na landbouprodukte beteken dat die prys van produkte onbepaald onder druk gaan verkeer. Die veranderende wisselkoers maak dit onmoontlik vir produsente om behoorlik te beplan, terwyl die penetrasie van tradisionele markte deur ander mededingers daagliks 'n faktor is waarmee rekening gehou moet word.
Die landbousektor is een van die primêre bewakers van ons natuurlike hulpbronne en biodiversiteit. Behalwe die verantwoordelike gebruik van ons hulpbronne, word die veranderende klimaatsomstandighede 'n al hoe groterwordende faktor in die volhoubaarheid en produksievermoë van produsente. Die ontwikkeling van nuwe programme is dus van kardinale belang. Ek wil vandag tot u 'n versoek rig om saam met ons in vennootskap te gaan om ons navorsingsinisiatiewe verdere stukrag te gee.
Voorsitter, ek wil afsluit deur u weer eens te bedank vir die geleentheid om met u te verkeer. Ek wil u gelukwens met u maatskappy se uitstekende resultate en die hoop uitspreek dat u u doelwitte vir die nuwe jaar sal bereik. Ek wil u egter met een laaste versoek laat, naamlik om met ons in gesprek te tree sodat ons as vennote saam kan werk om die primêre doel om landbou te beskerm naamlik om bekostigbare kos op die tafel te sit van al ons mense.
<fn>07042010151002.txt</fn>
Hierdie stelling is baie van toepassing op die mense op die Koebeeberg by Vanrhynsdorp. Vir baie jare gaan die boere in die area al gebuk onder 'n tekort aan drinkwater vir hulself, hul werkers en hul vee. 'n Oplossing is gevind deurdat die nasionale Departement van Landbou bereid was om te help en uiteindelik was ongeveer 50% van die befondsing deur hulle voorsien terwyl die res deur die Departement Landbou: Wes-Kaap bygedra is.
Die totale kapitaalkoste van die skema is ongeveer R2 miljoen. Vier pompe voorsien deur 18 kilometer pyplyn en 21 opgaartenks nou drinkwater aan nege plase met ongeveer 200 mense in seisoentyd asook die vee op die plase. Elke plaas het 'n watermeter en sal maandeliks 'n rekening vanaf die Watergebruikersvereniging kry vir die hoeveelheid water gebruik.
Die afgelope dekade is meer as 70 onsuksesvolle boorgate deur die agt grondeienaars laat boor in 'n poging om die tekort aan drinkwater op te klaar, maar ongelukkig sonder enige sukses.
Dit is ook nie toevallig dat hulle nie water gekry het nie. Die geologie van die gebied is sodanig dat die waterhoudende Peninsula-formasie van die Tafelbergsandsteen by die Kobeeberg baie diep geleë is en dit dus baie diep boorgate sou benodig om tot in die waterhoudende formasies te boor. Die koste van so 'n boorgat sou waarskynlik gelykstaande wees aan die koste van die hele skema wat nou voltooi is en geen grondeienaar sal dit kan bekostig nie.
Drinkwater vir mens en dier is dus vir baie jare oor groot afstande en teen groot koste en ongerief aangery, in sommige gevalle tot 50 km ver. 'n Kenmerk van die droë gebiede van ons land is dat die mense daar barmhartige Samaritane is wat bereid is om ander te help en wat hulle het, met ander te deel. So kon die mense bo-op die berg water verkry vanuit boorgate onder die berg, wat hulle self moes aanry.
Die grondeienaars het die departement genader om hulp, waarna die tegniese aspekte van die die voorgestelde projek ondersoek en ontleed was. Twee oplossings was moontlik, 'n diep boorgat soos hierbo beskryf of 'n boorgat onder teen die voet van die berg en 'n pomplyn om die water aan die plase te voorsien.
Laasgenoemde opsie was die beste oplossing en 'n boorgat is geboor, maar wat ongelukkig nie veel water gelewer het nie.
n Barmhartige Samaritaan, in die persoon van Johan Smith, het die boorgat op sy plaas beskikbaar gestel vir die skema en die beplanning en ontwerp van die pompskema kon begin. Weens die rotsagtige gebied loop die pyplyn oor groot gedeeltes bo-op die grond, wat weer eiesoortige probleme opgelewer het. Eerstens is die ultra-violetstrale van die son skadelik vir die pype self en brande sal groot skade aan die pyplyn kan aanrig.
n Oplossing vir die son se aanval op die pype is gevind deur hoëdigtheid-poli-etileen (HDPE) pype te gebruik, maar die pyplyn sal deur die grondeienaars met klippe toegepak moet word om brandskade te voorkom. 'n Groot uitdaging was wie eienaarskap vir die skema en die bedryf en instandhouding daarvan sou aanvaar. Die Vanrhynsdorp Watergebruikersvereniging het hulle bereid verklaar om die funksies te verrig en die enigste probleem wat oorgebly het was om die fondse vir die projek te bekom, makliker gesê as gedaan.
Tenders is ingewin vir die voorsiening en instalering van die toerusting en pype en weens die ontoeganklikheid van die gebied, moeilike omstandighede en kort konstruksie-periode voor die einde van die finansiële jaar, is slegs drie tenders ontvang, wat heelwat hoër was as wat verwag is. Gelukkig kon die addisionele befondsing bekom word deur die herprioritisering van projekte en die kontrak toegeken word.
Toe het die probleme die kontrakteur s'n geword. Bestellings kon teen einde November 2006 geplaas word vir aflewering in Januarie 2007, wat geen maklike uitdaging is nie, die hele land kom mos tot stilstand in daardie tyd. Verskaffers het hul deel gedoen en in Januarie kom konstruksie 'n aanvang neem, met eiesoortige probleme. Temperature van meer as 50° Celsius het veroorsaak dat die masjien wat die pyplasse moes doen, nie wou werk nie.
Die kontrakteur, Bergland Landboudienste, het egter nie moed opgegee nie en die skema betyds voltooi en vandag kan almal die vrugte pluk van die baie werk wat oor die afgelope twee jaar ingesit is om 'n sukses van die projek te maak.
Die Koebeebergskema is 'n bewys van wat vermag kan word as daar samewerking is tussen alle rolspelers en elkeen bereid is om sy deel by te dra. In dié geval was dit die grondeienaar wat sy boorgat tot beskikking van die gemeenskap gestel het, die Watergebruikersvereniging wat eienaarskap asook aanspreeklikheid vir die bedryf en instandhouding van die skema ontvang het, die samewerking tussen die nasionale en provinsiale departemente van landbou en 'n kontrakteur wat bereid was om die ekstra myl te loop om die projek betyds onder moeilike omstandighede te voltooi.
n Reusebydrae tot die sukses van die projek is ook gelewer deur die plaaslike ingenieurstegnikus van die departement wat baie ure ingesit het en altyd beskikbaar was om hulp te verleen.
<fn>07060416151001.txt</fn>
Effektiewe Staatsbeheerde Ondernemings (SO) is van kardinale belang vir enige ontwikkelende land. Die kompleksiteit en dinamika van die globale ekonomie, krag van market en groei van globale beleggingspatrone bied uitdagings aan alle state wat die strategiese doel van ekonomiese groei nastreef. Dienooreenkomstig het ons besluit om staatsbesit in sleutel-areas van die ekonomie te steun as 'n strategiese doelwit.
Die SO moet dus finansieël lewensvatbaar wees om bronne in nasionale en internasionale kapitaalmarkte te mobiliseer. Onderwyl die staat in die aanvanklike fase die SOs kan kapitaliseer en in ander spesifiek gedefinieërde omstandighede deur sy eie finansiële bates en kapitaalmarkte aanvul. Dit verg 'n sterk balansstaat en die vermoë om met private kapitaal in vennootskap te tree.
Operasionele effektiwiteit is nog 'n mikpunt vir die SOs. Dít verg bestuurs-, menslike hulpbron- en tegnologiese kapasiteit wat op dieselfde vlak as 'n beste praktyk funksioneer. Saam kan die SO 'n reuse-impak op die ekonomie hê deur middel van beleggings, menslike hulpbronne en ontwikkelingsprogramme.
Sover die staat die ware nut van diamante in Suid-Afrika wil steun is dit duidelik dat Alexcor die ideale voertuig is om dit reg te kry. Alexcor het egter twee bykomstige rolle om te vertolk en albei is belangrik vir ontwikkelings redes. Die eerste hiervan is 'n kommersiële voertuig wat die gemeenskap van die Richtersveld betrek by hul eie ontwikkeling. Die tweede is 'n onlangse, maar in effek, gelyksoortige objektief en dit sal die basis skep vir die rasionalisasie van Namakwaland se diamantvelde. Die onsekerheid oor grondeise het Alexcor egter in 'n baie netelige finansiëele operasionele posisie geplaas. Tyd is op 'n premie, anders sal ons geen keuse hê om seker aktiwiteite te staak en van ander ontslae te raak nie.
Infraco is gestig om te verseker dat ons 'n essensiële kommunikasie-ruggraat skep. Dit is geensins meer moontlik om in die globale kennis-ekonomie van vandag te kompeteer sonder lae koste bandwydte wat ook betroubaar en oor die algemeen, beskikbaar is nie. Daar is sake-ondernemings wat 'n bestaansreg in ons ekonomie sou hê indien die koste verbonde aan bandwydte nie so hoog was nie. Suid-Afrika se ekonomiese groei bly gekortwiek deur gebrekkerige en duur bandwydte.
Denel n Bedrag van R400 miljoen is verkry deur die afsetting van bates wat nie as essensieël beskou word nie. Die afsetting van Denel se oorblywende bates wat nie essensieël is nie, sal in die 2007/08 finansiële jaar geskied. Die verdere konsolidasie van Denel bly 'n sleutel-objektief en my department, Denel en die Departement van Verdediging werk ten nouste saam in dié verband. Wat verdedigingskontrakte aanbetref is 'n aantal kontrakte met plaaslike industrieë aangegaan, insluitend die Hoefyster Infanterie Gevegsvoertuig kontrak en die ontwikkeling van die vyfde generasie A-Darter missiel. Die opgradering van die Oryx word ook beplan. Die bykomstige kontrakte onder die A400M beleid skep oor die algemeen geleenthede vir die lugvaartbedryf.
In terme van die toekoms sal Denel die vestiging van vervaardigingsbronne wat 'n katalisator vir die oordra van vervaardigingstegnologië en kennis kan wees, na die breë vervaardigingsektor steun.
Eskom het aangekondig dat sy R150 biljoen beleggingsprogram oor die volgende vyf jaar sal plaasvind. Teen Junie vanjaar, wanneer kragstasies wat tydelik toegemaak is weer sal werk, sal Eskom 'n kapasiteit hê wat 38 00 MW sal oorskrei. Dit sal Eskom in staat stel om die kragbehoeftes van die winter hoogseisoen, wat op sowat 36 300 MW geskat word, te haal. My department sal voortgaan om die program wat energie wil uitbou te moniteer en die sekuriteit van energievoorraad se status dop te hou. Ons voer tans samesprekings met Eskom, DME en Nersa om 'n verslag saam te stel wat die stelsels monitor.
Oor die volgende periode sal PBMR begin bou aan die Pilot Fuel plant by Pelindaba en vooruitgang maak met die goedkeuring vir die konstruksie van die eerste kragstasie in die Wes-Kaap.
Internasionale belang sal toenemend groei en plaaslik het Sasol aangedui dat hulle samesprekinge met PBMR voer oor 'n aantal prosedures vir die aanwending van hitte. Goeie vooruitgang is gemaak om Eskom se PWR program se beplanning in lyn te bring met ons Generasie IV planne. Dit sal die lokalisering van sleuteltegnologieë uitbou om sodoende Suid-Afrika in staat te stel om mee te ding en venootskappe te stig in die nuwe era van kernkrag.
Nuwe afdelings sal binne Eskom geskep word om met kernkrag te woeker en ook beter ingeneurskapasiteit en navorsingskapasiteit met die departemente van Minerale en Energie, en Wetenskap en Tegnologie en NECSA te vergemaklik. Thulani Gcabashe sal die projekspan lei wat ook met Eskom se Raad en die Departement van Openbare Ondernemings sal skakel om dié reusetaak te vermag.
Die primêre fokus is nou om die befondsingsbehoeftes en die herkapitalisering van die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) se omdraai-strategie te finaliseer, wat SAL in staat sal stel om op sy balansstaat staat te maak. Sekere kosmetiese omskakelings van sy struktuur is egter noodsaaklik. Dit is hoofsaaklik dat die vereenvoudiging van SAL se korporatiewe struktuur, om nuwe vennote in te bring en om van nie noodsaaklike aktiwiteite ontslae te raak. Daar word reeds met die unies gekonsulteer.
Alhoewel die maatskappy 'n beduidende 30% belang in houtbalke vir saagdoeleindes het, is dit slegs vir 2,5% van die bedryf se ekonomiese impak verantwoordelik, en 3.5% van werkverskaffing. Die kabinet het dit goedgekeur dat die laaste pakket van Safcol, die Komatilandwoude, van ontslae geraak moet word.
In 2006/07 het die Raad van Direkteure 'n vyfjaar beleggngsplan van R64,5 biljoen van stapel gestuur. Hierdie vyfjaar rollende plan is in 2007/08 nagesien en dit beloop nou R78 biljoen. Die belegging was daarop gemik om aktiwiteite te verhoog wat yster en koolsteen aanbetref en hawens se infrastruktuur te verbeter van Durban na Johannesburg.
In samewerking met die Raad is ons besig om die raamwerk vir 'n vennootskap te skep om die werking van 'n nuwe houer-vrag terminal te verseker. Die terminaal is tans onder konstruksie by die Ngqura hawe en ons sal meer detail voortaan aankondig.
Die reuse groei in die globale behoefte vir kapitaalgoedere skep probleme met verskaffing. Deur middel van die Competitive Supplier Development Programme (CSDP) stel ons dit ten doel om die ontwikkeling van Suid-Afrika se vervaardigingsektor te steun.
Ons moet ons voorsieningskanale veilig maak vir belangrike toerusting en die beste manier om dit reg te kry is om plaaslike kapasiteit te verseker. Dit sal egter internasionaal kompeterend moet wees in terme van koste en kwaliteit. 'n Gesamentlike poging tussen JPF, die Departement van Onderwys, Departement van Arbeid en die verband-houdende SETAs en ons SOs is reeds aan die gang en daar sal kursusse, kolleges en gegradueerdes aangedui word wat met die berdyf sal kan meeding in terme van opleiding by ons SO alvorens dieslukes in die bedryf getoets word.
Die ontwikkeling van 'n pyplyn na Phalaborwa word ondersoek.
Die Afrika Projek sal sekere sleutel geleenthede identifiseer op die vasteland waar die SO in Suid-Afrika met die ontwikkelingsproses kan help.
<fn>07103009151003.txt</fn>
Baie dankie weer eens vir die uitnodiging om vanaand hier saam met u te kan wees by 'n geleentheid wat nie net vir u nie, maar ook vir my, elke keer 'n besondere groot hoogtepunt is.
Ek wil aan die begin vir almal wat betrokke was om van hierdie jaar se kompetisie en vanaand so 'n groot sukses te maak, baie dankie sê en veral vir Cerina Kruger wat 'n groot aandeel het aan beide die reël van die kompetisie en die pragtige funksie vanaand.
Ek weet dat u as plaaswerkers baie ernstig oor die kompetisie is en dat u wat deelneem, trots is daarop om u spesifieke plaas te verteenwoordig. Ek weet ook dat die kompetisie elke jaar strawwer en strawwer word en dat baie van u wat deelneem, nie net hier opdaag nie, maar dat u uself deeglik voorberei met kennis van die afdeling waarin u op die plaas werk. Die beoordelaars verseker my dat u daarin geslaag het om hulle te beïndruk, nie net met u praktiese kennis van u werk nie, maar dat u ook 'n grondige kennis het van die teorie en die wetlike vereistes wat van toepassing is op u vakgebied.
Ek glo dat die produsente wat hulle werkers inskryf vir die kompetisie net soveel waarde heg aan die kompetisie as u wat daaraan deelneem. Daarom wil ek seker maak dat u as werkers diep bewus sal wees van die waardering wat die produsente het vir die bydrae wat u maak om van landbou in die Wes-Kaap 'n vertoonvenster vir ander provinsies te maak. Hierdie kompetisie is nie net 'n manier om erkenning te verleen aan die werk wat u doen nie, maar dit is ook deel van die bewustheid van die produsente dat u as werkers bemagtig moet word met kennis en vaardighede om u te slyp tot trotse deelnemers aan die ekonomie van die land. Ek wil vir u en die produsente wat hulle werkers aan die kompetisie laat deelneem dankie sê.
Die sukses van die kompetisie word weerspieël in die groei oor die afgelope klompie jare daarvan na die verskillende streekskompetisies wat uitloop op die provinsiale kompetisie waar die mededinging baie straf is.
Baie dankie ook aan Sanlam wat die hoofborg van die kompetisie is en daardeur wys dat u werklik glo aan die ontwikkeling van menslike kapitaal binne landbou.
Vir ons bly die ontwikkeling van menslike kapitaal een van die sleuteluitdagings in die ontwikkelingsprogram, nie net van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap nie, maar vir die landbousektor in sy geheel. Die geleerde mense sê die onwikkeling van menslike kapitaal onderskryf die beginsel dat hoe meer opleiding en vaardigheid die mens ontvang, hoe meer produktief raak hy en word hy in staat gestel om makliker en vinniger aan te pas by veranderende omstandighede en tegnologiese-ontwikkeling. Dit staan in skrille kontras teenoor diegene wat geen opleiding ontvang of verborge talente ontwikkel nie en gevolglik nie die nodige aanpassings en vordering kan maak nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ons as regering in die wes-kaap glo dat die ontwikkeling van ons menslike kapitaal 'n beduidende bydrae kan lewer tot die doelwitte van die IKapa Elihlumayo strategie.
Ek wil vanaand sonder vrees vir enige teenspraak sê dat daar die afgelope paar jaar geweldig baie gedoen is om die lewe en werksomstandighede van u as plaaswerkers te verander. Wanneer 'n mens oor verandering praat, glo ek moet 'n mens by jouself begin en die vraag vra wat is my eie ingesteldheid om my eie omstandighede te verander en tweedens wat is daar in my ingesteldheid om verandering rondom my te weeg te bring.
Soos wat ek van die beoordelaars verstaan is daar baie van u wat aan die kompetisie deelgeneem het wat beslis 'n behoefte het om u kennis te verbreed en u vaardighede uit te brei. Ons is daar om u te help deur middel van die groot verskeidenheid programme wat ons by die Departement se opleidingsentrums aanbied.
Dit is egter nie genoeg nie. Ons wil hê dat u u kinders moet lief maak vir landbou, sodat hulle hulleself kan bekwaam vir die landbou deur formele opleiding. Daarvoor maak ons beurse beskikbaar sodat plaaskinders hulle op Elsenburg kan kom toerus om hulle plek vol te staan binne landbou.
Daar word so maklik gedink dat as jy in 'n landbourigting studeer of werk dat jy die een gaan wees wat net die vrugte moet pluk of die persoon wat die trekker moet ry. Dit is belangrik en nodig dat daar persone is wat daardie werke kan doen. Dit is ook nodig dat daar persone is wat die verskillende kultivars van vrugte kan verduidelik, navorsing kan doen, die grond kan ontleed en sê hoe dit verwerk moet word, die vrugte kan bemark en so kan ek aangaan. Dus, is dit uiters belangrik dat ons jeug besef dat beroepe in landbou, net soos in baie ander industrieë, sekere vaardighede benodig. Baie beroepe in landbou is 'n wetenskap en dit gaan verder as net op die plaas werk. Daar moet veeartse, landbouingenieurs en voorligters wees om die landbousektor en sy werknemers te kan ondersteun. Vir baie van u is dit nog nie te laat om gebruik te maak van die opleidingsgeleenthede wat deur die departement aangebied word nie.
Ek praat baie oor vennootskappe en die krag wat vennootskappe het om verandering te bring en omstandighede te verbeter. Ek wil weer vanaand by u as plaaswerkers 'n pleidooi lewer dat u met u werkgewer in 'n vennootskap sal gaan om as 'n span u omstandighede te verander en ook die belange van landbou en die land op hierdie manier te dien.
Ek wil vanaand 'n ernstige pleidooi lewer en vir u vra om 'n oomblik stil te sit en 'n kwaliteitsbesluit te neem om deel te word van 'n span saam met die regering en die produsente en daardie organisasies wat u lewensomstandighede wil verbeter. U moet ons help om oplossings te soek vir alkoholmisbruik, familiegeweld, dwelmmisbruik, tienerswangerskap en vele ander relevante aangeleenthede wat u lewe of die van u familie raak.
Ek wil afsluit deur aan wenners te sê: Baie geluk. U moet weet dat die druk nou groot is en dat die uitdagings nou voorlê. U moet waardige wenners wees. Daar is mense wat voor u hierdie kompetisie gewen het en vandag reeds voorlopers is en as voorbeelde kan dien van wat vermag kan word as jy elke dag aan jou drome en ideale werk om dit 'n werklikheid te maak. Sterkte ook vir u wat nou aan die provinsiale kompetisie gaan deelneem. Ons gaan u dophou om te sien hoeveel van die Bergrivier se mense is ook Provinsiale kampioene.
<fn>07111409451001.txt</fn>
Die meeste van u wat vandag hier teenwoordig is weet dat daar sekere uitdagings is waarmee ons binne die landbousektor moet deel indien ons wil verseker dat daar volgehoue groei binne die sektor is en terselfdertyd ook gehoor gee aan die regering se opdrag ten opsigte van die transformasie doelwitte.
b dDie vervaardiging van genoegsame veilige, gesonde sowel as omgewings- en sosiaal vriendelike landbouprodukte.
c Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tarief plafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
d Daar is toenemende nasionale en internasionale sensitiwiteit oor die veiligheid van voedsel van dier- en plantoorsprong.
e Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur die nuwe vennootskap vir die ontwikkeling van Afrika, Nepad.
Grondhervorming en die bemagtiging van nuwe boere moet daarop ingestel wees om volhoubaarheid te verseker en nie net om groot getalle mense op grond neer te sit en dan na een of twee jaar weer te vind dat hierdie sogenaamde bemagtigdes die grond terugverkoop aan kommersiële boere nie.
In ons geveg teen armoede het ons nou die fase bereik waar dienslewering op alle vlakke daarop ingestel moet wees om die ekonomie te laat groei sodat ons nuwe werksgeleenthede kan skep wat die katalisator moet wees om die grense van armoede te verskuif en daarom is dit nodig dat ons voortdurend daarna sal streef dat die landbousektor 'n konstante groei sal toon.
U weet dat die landbousektor geïdentifiseer word as een van die sektore wat 'n beduidende rol moet speel in die bereiking van die regering se doelwit om die ekonomie met 6% te laat groei deur middel van die Versnelde Groei en Ontwikkelingstrategie (AsgiSA).
Binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is daar verskeie programme wat deur hulle bydraes die klimaat help skep om die grondslag vir sukses te lê. Die sukses van AsgiSA gaan afhang van die mate waarin ons in staat is om innoverend te dink sodat ons die kettings kan breek wat groei belemmer.
Toenemende landbouproduksie sal beide indiensneming- en inkomste dwarsdeur die ekonomie genereer, wat weer op sy beurt aangewend kan word in werkverskaffingstrategiëe in industrieë en besighede.
Ek wil graag weer terugkom na grondhervorming toe aangesien grondhervorming en swart ekonomiese bemagtiging tans die prioriteit van die regering op landbougebied is, veral met die oog op maatskaplike, politieke en ekonomiese stabiliteit. Die pas van grondhervorming was tot nou toe baie stadig. In die Wes-Kaap is daar in die eerste 12 jaar slegs 83 000 hektaar grond aan voorheen benadeelde persone oorgedra. Met ons verskerpte poging het ons egter verlede jaar 125 000 ha oorgedra. Dit is egter nog ver van die 383 000 hektaar wat ons jaarliks tot 2014 sal moet oordra indien ons die 30% doelwit wil bereik. Ons moet bou op die suksesverhale en die groter klem lê op mentorskap as ons daarin wil slaag om nuwe boere volhoubaar te vestig.
Die veranderende omstandighede in die vraag na landbouprodukte beteken dat die prys van produkte onbepaald onder druk gaan verkeer. Die veranderende wisselkoers maak dit onmoontlik vir produsente om behoorlik te beplan, terwyl die penetrasie van tradisionele markte deur ander mededingers daagliks 'n faktor is waarmee rekening gehou moet word.
Vir die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is die beginsel van vennootskappe een van die fondamentstene in die bereiking van ons doelwitte om opkomende boere so te vestig dat hulle volhoubaar kan boer.
Ek wil die Sagtevrugte Produsente Trust bedank vir sy visie en toewyding om seker te maak dat die sagtevrugtebedryf 'n voorbeeld stel wanneer dit kom by bemagtiging.
<fn>07112614451005.txt</fn>
Dit is amper asof die geskiedenis homself herhaal op dag en datum. Verlede jaar het ek op 24 November 2006 in amper soortgelyke projek in 'n ander deel van die provinsie, naamlik Op die Berg naby Piketberg, 'n behuisingsprojek aan 56 gesinne oorhandig. Wat nog meer merkwaardig is, is dat die twee projekte feitlik dieselfde naam het. Die ander projek staan bekend as die Oak View Village.
By daardie geleentheid het ek onder andere gesê, en ek haal aan: Die afgelope twee weke was werklik waar 'n tydperk van hoogtepunte en laagtepunte vir ons in landbou. Twee Saterdae gelede het ons 'n wonderlike ervaring gehad waar ons nie minder as agt bemagtigingsprojekte aan plaaswerkers oorhandig het waar hulle nou ook volwaardig deel sal hê aan dieselfde boerdery-aktiwiteite waar hulle tot nou toe net werkers was.
Die Maandagoggend is ons almal geruk deur die grusame ongeluk waarin plaaswerkers hulle lewe verloor het op pad werk toe. In die twee weke tot nou toe het ons as provinsie en landbougemeenskap gewys dat elkeen vir ons belangrik is in hierdie groter familie. Die regering van die Wes-Kaap, private ondernemings, die breë gemeenskap en die landbougemeenskap het onmiddellik gereageer om die groot verlies vir die agtergeblewenes sowel as die geaffekteerde persone so lig as moontlik te maak.
U weet almal van die twee padongelukke wat die lewens van plaaswerkers die afgelope twee weke geeis het. Hierdie gebeure het ook weer eens die lot van plaaswerkers onder die soeklig gebring, en mense wat nie weet nie vra vir ons wat doen julle om plaaswerkers se omstandighede te verbeter.
Nog 'n belangrike fokus vir hierdie jaar sal die heropleiding van werklose uitgesette plaaswerkers wees. Hierdie groep is regtig kwesbaar en al is die bestuur of beheer van uitsettings nie ons mandaat nie, lê die verknorsing waarbinne hulle hul dikwels bevind, my na aan die hart. Vir hierdie rede gaan ons poog om aan hierdie groep mense nuwe vaardighede soos sweiswerk, basiese konstruksiewerk en instandhouding van besproeiingstelsels, te bied. Ook het ons vroeër hierdie week 'n uiters suksesvolle konferensie vir sowat 300 plaaswerkers, produsente en kundiges aangebied oor alkoholmisbruik onder plaaswerkers en die moontlike voorkoming daarvan. Ons help alreeds vir FASfacts, 'n nie-regeringsorganisasie wat op fetale alkoholsindroom fokus, 'n bydrae van R738 928 gegee om opleiding aan leerders sowel as volwassenes te bied. Hierdie is 'n vierjaar projek.
Een van die plaaswerker-ontwikkelingsinisiatiewe waarop ek geweldig trots is, is ferm gebou op vennootskappe. Die idee is om die lewensomstandighede van plaaswerkerkinders in die Aan De Doorns-omgewing te verbeter en die groot behoefte aan 'n veeldoelige gemeenskapsaal, 'n addisionele klaskamer, 'n crèche en sportfasiliteite aan te spreek. Die grond langs die Aan De Doorns Primêre Skool is deur die plaaslike boer, Steven Hugo, beskikbaar geste.
In die Wes-Kaap wil ons hê dat die woorde; Waardigheid, Billikheid en Welvaart nie net dooie woorde sal wees nie, maar dat 'n lewende werklikheid vir elke inwoner van hierdie provinsie sal wees in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Binne in hierdie proses is dit egter so dat ons as Regering dit nie alles alleen kan doen nie, maar het ons almal se samewerking nodig om die ongeregtighede van die verlede aan te spreek en die regering se planne tot uitvoer te bring. Een van daardie doelwitte is om aan mense die reg te gee tot toegang tot huisvesting.
Hierdie tuiste wat die regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte soos hierdie waarby u betrokke is in ons gemeenskappe wil vestig om u deel te laat hê aan welvaart wat ons in die Provinsie wil skep. Dit beteken ook dat elkeen 'n blyplek van sy eie sal hê waarop hy of sy trots kan wees. Dit beteken ook dat baie van u wat u lewe hier deurgebring het nie hiervandaan hoef pad te gee nie.
As Minister van Landbou in die Wes-Kaap is ek bekommerd oor die bewerings dat daar toenemende voorvalle rondom uitsettings en die hele kwessie van verblyfreg is. Nie net bring dit onsekerheid by u as mense wat lank op 'n sekere plek gewerk het nie, maar bring dit ook spanning mee binne die landbousektor en meng dit in met die hooftaak van landbou, naamlik om toe te sien dat daar kos op die tafel van die mense van hierdie land is. Dit kan ook 'n verkeerde beeld skep by die mense in die buiteland waarna ons, ons produkte uitvoer en hulle mag net besluit dat hulle nie meer ons produkte wil koop nie. Die gevolg hiervan is dat daar 'n vermindering aan inkomste is wat daartoe kan ly dat mense afgedank word en hulle inkomste verloor.
Dit is vir ons aangenaam om te weet dat dit nie net die regering is wat by projekte betrokke is om die ongelykhede van die verlede uit te wis nie, maar dat kommersiële boere en georganiseerde landbou en privaat instansies, almal betrokke is om seker te maak dat ons 'n vennootskap het wat werk en wat toesien dat bemagtiging in Landbou in die Wes-Kaap behoorlik plaasvind. Hierdie projek is 'n sprekende voorbeeld hiervan.
Hoekom is ons saam met u bly oor wat vandag hier gebeur?
Vandag word die titelaktes van 107 huise aan inwoners oorhandig tesame met 'n ouetehuis met agt wooneenhede vir egpare. Daar is nog een bewoonbare eenheid wat nie vandag oorhandig gaan word nie.
Daar is ook ander geboue en fasiliteite wat aan die Oaks Village Korporasie oorgedra word.
Programdirekteur, ek wil afsluit deur vir u te sê dat met die oorhandiging van hierdie 107 huise en ander fasiliteite wys ons vir u wat gedoen kan word wanneer ons mekaar se hande vat. Hierdie is 'n gebeurtenis wat deur die regering saam met produsente geskep is om aan u te sê dat ons ernstig is om die ongelykhede van die verlede uit te wis. Ons wil hê dat u moet voel soos ware huisgenote in die tuiste vir almal wat deur die ANC regering in die Wes-Kaap gevestig word.
Ek wil my dank aan al die Molteno Broers Trust betuig vir die toewyding aan die projek, nie omdat u gedwing voel nie, maar omdat u glo dat dit die regte ding is om te doen deur ook aan ander die geleentheid te bied wat vir baie jare van hulle ontneem is. Ek wil ook my dank aan die amptenare van die Departement van Grondsake oordra vir die werk wat u ingesit het om die projek tot op hierdie stadium te bring. Ek wil ook in dieselfde asem vir die begunstigdes vra om hierdie bates wat julle nou bekom het, op te pas en te versorg sodat julle kinders en hulle kinders ook voordeel daaruit kan trek.
<fn>08022110151002.txt</fn>
Veroorloof my om by hierdie geleentheid van die voorlaaste Gesamentlike Sitting van die derde Parlement vir die jaarlikse debat oor die stand van ons nasie, al die agbare lede van die Parlement 'n voorspoedige en produktiewe nuwe jaar toe te wens.
Ek vertrou dat 2008 een van die merkwaardigste jare van ons demokrasie sal wees, soos wat ons almal saamwerk om die kernstrewe van ons mense te verwesenlik om 'n beter lewe vir almal te bewerkstellig. Ek sê dit want, na ons oordeel, is dit selde dat daar 'n beroep gemaak word op 'n nasie word om alles moontlik te doen om 'n droom te verwesenlik. En sodanig is dit die opdrag wat die geskiedenis ons vandag oplê.
Mevrou die Speaker, ek praat vandag in die teenwoordigheid van my moeder, Epainette Mbeki, MaMofokeng, wat 'n ondubbelsinnige boodskap gebring het van die landelike mense van Transkei, tussen wie sy al dekades lank woon. Sy sê dat hierdie menigte van almal van ons wat daarop aanspraak maak dat ons hul leiers is, eis dat ons hulle en ander soos hulle elders in die land, kan verseker dat ons steeds verbind is tot die onderneming wat ons gemaak het dat môre beter sal wees as vandag. Oor agt dae, op 16 Februarie, sal sy 92 jaar oud wees. Sy wil die waarheid as 'n verjaarsdaggeskenk hê. Ek dank haar dat sy die moeite gedoen het om vandag saam met ons te wees, en vertrou dat ons haar nie sal teleurstel nie.
Ek wil ook van hierdie geleentheid gebruik maak om hulde te bring aan President Nelson Mandela, een van die uitmuntende stigters van ons demokrasie, wat op 18 Julie vanjaar sy 90ste verjaarsdag sal herdenk.
Ons verwelkom Mnr Dinilesizwe Sobukwe, seun van die uitstaaande patriot en leier, Robert Sobukwe, wat ook 30 jaar gelede oorlede is nadat hy baie jare se tronkstraf, verbanning en ander vorme van onderdrukking verduur het. Ons gee erkenning aan die menige stigters van die United Democratic Front, 25 jaar gelede, wat vandag beide as agbare lede en gaste teenwoordig is.
Al hierdie agbare gaste wat herinnering sowel as hoop verteenwoordig, herinner ons deur hul teenwoordigheid dat ons taak dié is van 'n afloswedloop van voortdurende hergeboorte sodat die droom van 'n beter lewe 'n werklikheid word vir alle Suid-Afrikaners. Hulle verteenwoordig inderdaad 'n feesviering van die onblusbare gees van ons mense, en stel 'n uitdaging aan ons almal om só op te tree dat ons nie die verwagtinge van die mense verraai of teleurstel nie.
Ons staan op die vooraand van die laaste volledige finansiële jaar van die huidige en derde demokratiese parlement en regering, waarna ons binnekort ons vierde algemene verkiesing sal hou. Die Regering het dus 'n oorsig gedoen van die vordering wat gemaak is met betrekking tot die implementering van die mandaat wat deur die mense gegee is in 2004.
Ek is verheug om te sê dat ons inderdaad baie uitgerig het om die verbintenisse wat ons aan die mense in 2004 gemaak het, te implementeer. Maar - en glad nie onverwags nie - is dit duidelik dat ons in hierdie verband nog baie uitstaande werk het om te doen.
Aangesien ons die einde van ons mandaattydperk nader, het die Regering besluit om 'n lys top-prioriteite te identifiseer waarop daar op 'n spesiale manier gefokus moet word. Dit sal gebruik word om die doelwitte wat die mense ons opdrag gegee het om na te streef, nog vinniger te bereik.
Gelukkig het hierdie Staatsrede my die geleentheid gebied om verslag te doen aan die Regering en die mense ten opsigte van 24 top-prioriteite, wat vir eerbare lede beskikbaar sal wees op die Regering se webtuiste gedurende die verloop van volgende week.
Die identifisering van die top-prioriteite beteken dat al drie sfere van die Regering - nasionaal, provinsiaal en plaaslik - op uitvoerende sowel as administratiewe vlak, hierdeur 'n beliste onderneming maak dat ons die kort tydperk wat vir ons voorlê sal benut om ons strewe na die verwesenliking van die allerbelangrike doelwit van 'n beter lewe vir al ons mense, met mag en mening te bevorder.
Ons regeringstelsel in sy geheel onderneem dus dat, in die tydperk wat voorlê, hy sy beste sal doen om die opdrag van "Besigheid Buitengewoon" uit te voer! Wanneer ons praat van "Besigheid Buitengewoon" verwys ons nie na enige veranderings in ons bestaande beleide nie, maar wel na die spoedige, doeltreffende en doelmatige implementering van hierdie beleide en programme, sodat die lewensgehalte van ons mense ten goede kan verander, eerder vroeër as later.
Om te verseker dat dit gebeur, het ons die nodige stappe geneem om seker te maak dat die jaarlikse Begroting wat die Minister van Finansies later hierdie maand sal voorlê, die nodige toewysings sal maak om ons van die middele te voorsien om die top-prioriteite te implementeer.
die verdere versnelling van ons ekonomiese groei en ontwikkeling n versnelling in die proses van die oprigting van infrastruktuur om ons ekonomiese en maatskaplike doelwitte te bereik n verbetering in die doeltreffendheid van ons ingrypings wat gerig is op die Tweede Ekonomie en die uitwissing van armoede n verbetering in die impak van ons programme wat gerig is op die krities belangrike gebied van onderwys en opleiding n versnelling in ons strewe om die doelwit van gesondheid vir almal te bereik die opknap van ons strafregstelsel om ons geveg teen misdaad te verskerp n verdere versterking van die Regering se werksaamhede om te verseker dat dit die kapasiteit het om aan ons ontwikkelingsdoelwitte te voldoen n verbetering in ons fokus op sleutelgebiede met betrekking tot ons stelsel van internasionale betrekkinge, met spesifieke fokus op sommige Afrika-aangeleenthede en Suid-Suid-betrekkinge.
Die situasie wat ons land en nasie in die gesig staar, en die take wat ons onsself opgelê het, vereis nou, meer as ooit tevore, dat ons ons mense inspireer en organiseer om saam te staan, om alles te doen wat gedoen moet word, en om te begryp dat, in die ware sin van die woord, ons toekoms in ons almal se hande is!
Terwyl ons saamstaan oral in ons land, moet ons ook begryp dat ons nou te make het met "Besigheid Buitengewoon"!
Terwyl ek hierdie toespraak voorberei het, het een van my kollegas aangevoer dat ons land geteister word deur sterk dwarswinde wat dit veral moeilik maak om te voorspel waar ons land more gaan wees.
Hy het voorgestel dat ek die welbekende woorde waarmee Charles Dickens sy novelle A Tale of Two Cities geopen het, aanhaal om die werklikheid wat ons in die gesig staar, vas te vang.
U mag vra of ek saamstem met hierdie evaluering, en of ek ook glo dat ons 'n tydperk van verwarring betree het, waar ons nie anders kan as om die pad byster te raak nie, onseker waarheen ons op pad is, onvas op ons voete, bang vir die toekoms!
My antwoord op hierdie vraag is 'n besliste Nee! Soos die res van ons regering, is ek oortuig daarvan dat die grondslag wat gelê is vir ons land se vooruitgang gedurende die afgelope 14 jaar nog steeds in plek is. Dit voorsien ons nog steeds van 'n sterk basis van waar ons moet voortgaan terwyl ons doelgerig streef om die doelwit van 'n beter lewe vir al ons mense te bereik. Daarom moet ons almal weereens bevestig dat ons op koers sal bly terwyl ons voortgaan in ons strewe om hierdie nasie 'n wenner te maak.
Soos al die agbare lede, is ek egter bewus van die feit dat baie mense in ons gemeenskap geteister word deur 'n diepliggende gevoel van onrus oor waar ons land more gaan wees.
Hulle is besorg oor die nasionale noodtoestand waarin ons land gedompel is as gevolg van die onverwagte onderbrekings in elektrisiteitsvoorsiening.
Hulle is besorg oor sekere verwikkelings in ons ekonomie, veral die bestendige toename in rentekoerse en kos- en brandstofpryse wat die veral die armes nog armer maak. Sommige mense is bekommerd oor die moontlike uitwerking wat die dreigende ekonomiese reses in die Verenigde State op ons eie ekonomie mag hê.
Hulle is bekommerd oor ons vermoë om die demokratiese regte en die demokratiese Grondwet wat uit enorme opofferings gebore is, te beskerm. Hierdie kommer word aangevuur deur verwikkelings soos die vervolging van die Nasionale Kommisaris van die Polisie, die skorsing van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging, en vrese rondom die bedreiging van die onafhankliheid van die regstelsel en landswette, en die huidige aantygings oor die misbruik van regeringsmagte vir politieke doeleindes.
Hulle is besorg dat ons land moontlik bedreig word deur die anargie wat verteenwoordig is deur die kriminele brandstigting wat verlede maand plaasgevind het op ses passasierstreine in Tshwane.
Alhoewel hulle die reg van die regerende party om sy eie sake te behartig erken en respekteer, is hulle besorg dat die party moet voortgaan om sy rol te vervul as een van die hoofargitekte van 'n demokratiese, nie-rassistiese, nie-seksistiese en vooruitstrewende Suid-Afrika.
Dit sal duidelik onverantwoordelik wees om hierdie en ander besorgdhede te ignoreer en hulle af te maak as die tipiese gesanik van doemprofete. Die werklike uitdaging is om op hierdie besorgdhede ag te slaan op so 'n wyse dat dit 'n duidelike boodskap aan almal in ons land uitdra en aan die miljoene mense in Afrika en elders in die wêreld wat ons land met belangstelling dophou. Hierdie boodskap is dat ons ferm staan by ons besluit om voort te gaan om 'n Suid-Afrika te bou wat hoop bied aan ons mense sowel as baie ander buite ons grense.
Ek wil dit dus duidelik stel dat hierdie geskiedkundige oomblik vereis dat ons land verenig soos nog nooit tevore nie, en dat ons alles in ons vermoë moet doen om ons gemeenskaplike uitdagings aan te spreek en om die droom te behou wat ons almal aangespoor het gedurende ons lang en ongekaarte tog na die skepping van die Suid-Afrika wat in ons Grondwet vorm aangeneem het.
Die nasionale noodtoestand wat veroorsaak is deur die huidige kragonderbrekings bied 'n uitdaging en die geleentheid aan ons hele nasie om gehoor te gee aan die beroep wat ons so pas gedoen het dat ons almal moet saamstaan om ons land op koers te hou. Dit sê aan ons almal dat ons inderdaad 'n tydperk van uitdagings in die gesig staar, maar hierdie uitdagings is oorkombaar. En juis omdat dit 'n tydperk van uitdagings is, is dit ook 'n tydperk van geleenthede!
Dit is egter ook nodig dat ons van hierdie geleentheid gebruik maak om namens die Regering en Eskom die land om verskoning te vra vir die nasionale noodtoestand wat tot gevolg gehad het dat ons almal die gevolge van beurtkrag moes ervaar. Ek wil ook alle landsburgers bedank vir hul deursettingsvermoë en geduld in die lig van die huidige moeilikhede.
Gedurende die afgelope twee weke het die ministers van minerale en energiesake en van openbare ondernemings die aard van die noodtoestand wat ons in die gesig staar, omskryf asook wat elkeen van ons kan doen om die toestand te normaliseer. Verlede week het die agbare lede die geleentheid gehad om oor hierdie aangeleenthede te besin.
Uiteraard het die aansienlike styging in die behoefte aan elektrisiteit gedurende die afgelope twee jaar die nuwe kapasiteit wat ons beskikbaar gestel het oorskry. Die inperking in voorsiening wat daardeur teweeg gebring is, maak die stelsel kwesbaar vir enige insident wat die beskikbaarheid van energie kan beïnvloed. Die huidige situasie verg dat ons onbeplande kragonderbrekings moet verminder, en die enigste manier waarop ons dit onmiddelik kan doen, is om die aanvraag te verminder en gevolglik 'n beter reserwegrens te verseker.
As die Regering, is dit ons taak om die land nou te lei en te verenig in die veldtog vir energiedoeltreffendheid wat hierdie uitdaging sal aanspreek. Ons moet, onder andere, die huidige teenspoed aanwend om te verseker dat ons huise en ekonomie meer energiedoeltreffend word.
Daar is daadwerklike stappe wat elke indivdu, huishouding en besigheid kan neem. Hierdie inligting word deur die Departement van Minerale en Energiesake versprei en ons verwelkom enige ander voorstelle wat u, ons medeburgers, aan ons wil maak en met mekaar wil deel.
Die Regering sal begin met die implementering van 'n veldtog om doeltreffende beligting te verseker, asook watervehitting deur middel van sonkrag, die beheer van die las van warmwatertoestelle in huishoudings, insluitend behuisingstandaarde vir alle nuwe huise en ontwikkelings. Ons maan alle huishoudings wat dit kan bekostig om dit te oorweeg om onmiddelik hierdie energiebesparingsmaatreëls te implementeer.
Alle regeringsgeboue is aangesê om hulle elektrisiteitsverbruik te verminder, en neem asseblief die vrymoedigheid om diegene wat dit nie doen nie, by die naam te noem.
Die besonderhede van ander vrywillige en verpligte optredes in die Kragbesparingsprogram is deur die ministers uiteengesit en sal verfyn word deur middel van samesprekings met die onderskeie belanghebbendes. Dit sal dan gepubliseer word.
Die massiewe Eskom-bouprogram ten opsigte van nuwe opwekking- , transmissie- en verspreidingskapasiteit sal voortgaan; en waar moontlik sal sommige projekte bespoedig word. In hierdie opsig, wil ek die privaatsektor bedank vir hul bereidwilligheid om ons op enige moontlike wyse behulpsaam te wees. Tydens 'n vergadering met die Voorsitter van General Electric verlede week, het General Electric aangebied om hulp te verleen deur skaars turbinetoerusting names ons aan te koop. In Suid-Afrika is groot maatskappye soos Sasol, Anglo en BHP Billiton almal betrokke by samesprekings met die departemente van minerale en energiesake en van openbare ondernemings om koste-effektiewe en volhoubare oplossings te vind vir die voorsieningsbeperkinge. Die benadering is een van gesamentlike optrede eerder as wedersydse verwyt..
Ek wil veral die mynbedryf loof vir die manier waarop hulle ons en die ekonomie behulpsaam was om 'n werklike krisis wat ons op 24 Januarie getref het, op te los. Ons sal almal saamwerk om die negatiewe uitwerking wat hierdie gebeure op die ekonomie gehad het, hok te slaan.
Gesamentlike pogings en beraadslaging is die kern in ons antwoord op hierdie noodtoestand. Taakspanne is tans werksaam in baie gebiede. Aanstaande week sal die provinsiale premiers met die burgemeesters vergader om energiebesparingsmaatreëls te beplan en te implementeer in al die munisipaliteite regoor die land. Hulle sal ondersteun word deur die tegniese spanne van EDI Holdings, Eskom en die Nasionale Agentskap vir Energiedoeltreffendheid. Die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering sal hierdie aktiwiteite koördineer en sal bygestaan word deur die departemente van minerale en energiesake en van openbare ondernemings.
Ons staar 'n noodtoestand in die gesig, maar ons kan die probleme in 'n relatiewe kort tydjie oorbrug. Hierdie situasie het die onvermydelike besef dat die tydperk van goedkoop en voldoende elektrisiteit op 'n einde is, verhaas. In die lig van ons groot basis van geïnstalleerde opwekkingskapasiteit, sal ons ekonomie egter nog vir geruime tyd een van die min ekonomieë wees met bekostigbare elektrisiteit.
Ons ekonomie is gebaseer op ons minerale hulpbronne. Ons moet dus voortgaan om die mynbedryf te ondersteun. Dit is onvermydelik dat, indien ons voortgaan om te groei as 'n vervaardigingsland, ons ook sal moet voortgaan om die prosesseringsbedryf te ondersteun. Dit is egter noodsaaklik dat alle ondernemings meer energiedoeltreffend word. Energiedoeltreffendheid het inderdaad ekonomiese geleenthede tot gevolg.
Laat ons dus hierdie noodtoestand gebruik om die eerste boublokke te lê van die noodsaaklike energiedoeltreffende toekoms wat ons nie kan vermy nie. Kom ons verseker dat almal aan boord is om die ontwrigtings wat ons getref het, aan te spreek, geïnspireer deur die wete dat ons omstandighede nou vra vir "Besigheid Buitegewoon"!
Dit is presies dieselfde benadering wat ons moet aanneem terwyl ons voortgaan met voorbereidings om as gasheer op te tree tydens die FIFA Konfederasiebeker-toernooi in 2009 en die 2010 FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi, wat 854 dae van nou af sal afskop. Ek verwys vandag na hierdie belangrike gebeurtenis, want die uitdagings wat ons tans in die gesig staar het daartoe gelei dat sommige mense elders in die wêreld weereens wonder of ons in staat is om hierdie toernooie suksesvol aan te bied.
Ek twyfel natuurlik glad nie dat ons ons beloftes sal gestand doen aan FIFA en die wêreldgemeenskap van sokkerspelers en -liefhebbers nie om al die nodige omstandighede te skep om die beste FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi ooit aan te bied.
Die indruk wat ons kry onder alle sektore van die Suid-Afrikaanse gemeenskap en oor ons grense heen, en wat verteenwoordig word deur die werklike daaglikse vooruitgang wat gemaak word in ons algehele voorbereidings is een van "Besigheid Buitegewoon": almal aan boord vir 2010! En ons moet seker maak dat ons hierdie benadering volhou.
Ons is heeltemal bewus daarvan dat 'n kritieke bestanddeel van ons voorbereidings die bou is van 'n sterk Suid-Afrikaanse span op wie ons en die hele sokkergemeenskap trots kan wees. Ek is seker dat die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging, ons afrigters onder leiding van Carlos Alberto Parreira, en die spelers self bewus is van die geweldige verantwoordelikheid wat op hul skouers rus om 'n nasionale span voor te berei waarop ons en Afrika trots kan wees.
Ek wil weereens die Springbokke bedank wat die aanvoorwerk gedoen het toe hulle die Rugbywêreldbeker verlede jaar gewen het. Dit moet Bafana Bafana inspireer, net soos wat dit ons atlete wat in die Beijing Olimpiese Spele later vanjaar deelneem, moet inspireer.
Veroorloof my om aan te beweeg na die top-prioriteite wat ek genoem het.
Om ons ekonomiese groei en ontwikkeling nog verder te bespoedig, sal ons die Industriële Beleidsaksieplan implementeer. Die Regering sal voortgaan met ons industrialiseringsprogram en om geleenthede te skep vir groei en werkskepping. In hierdie opsig, is R2,3 biljoen begroot vir nywerheidsbeleidinisiatiewe en 'n verdere R5 biljoen belastingaansporings oor drie jaar sal die nywerheidsbeleid ondersteun.
Ons sal ook, so gou moontlik en in samewerking met die besigheid- en arbeidsektor, sleutelaksieplanne ontwikkel in sektore waar sulke planne nie bestaan nie, byvoorbeeld myn- en mineraleveredeling, duursame goedere vir verbruikers, die kleinhandel met die klem op verbeterde ondersteuning van kleinsake-ondernemings, konstruksie, die skeppende nywerhede, landbou en agro-prosessering.
Op makro-ekonomiese vlak sal ons voortgaan om 'n fiskale beleid vol te hou wat voortdurende ekonomiese groei en ontwikkeling ondersteun en ons eksterne kwesbaarheid verminder.
Om die bou van infrastruktuur te bespoedig sal ons die ontwikkeling van 'n geïntegreerde infrastruktuurplan finaliseer, met spesifieke klem op energiedoeltreffendheid. Dit behels die koördinering van staatsondernemings se planne en toesig oor al die infrastruktuurplanne, insluitend vrag en ander logistiek, energiepypleidings, inligting- en kommunikasietegnologie, paaie-infrastruktuur, en water en elektrisiteit, ten opsigte van beide hul tydsberekening en geografiese ligging.
Oorkoepelend aan hierdie planne en dus 'n kritiese prioriteit, is inligting- en kommunikasietegnologie wat beide 'n fasiliteerder en 'n sektor in eie reg is. Ons sal dus vanjaar die lisensiëring en inwerkingstelling van Infraco afhandel. Geld is reeds aan Sentech toegewys om 'n koordlose Internetgroothandelaar te word en om sy digitasie te finansier. In samewerking met ander regerings op die kontinent en met die privaatsektor, sal ons die proses om kabels onder die see aan te lê, afhandel.
Terselfdertyd beoog ons om digitale uitsending aan 50% van die bevolking beskikbaar te stel teen die einde van die jaar. Hiermee gepaardgaande is 'n vervaardigingstrategie vir die ontwikkeling van "set top boxes" in Suid-Afrika, wat teen die middel van die jaar gefinaliseer behoort te wees.
In die lig van die traagheid waarmee die Regering aansoeke verwerk ten opsigte van beleggings met betrekking tot aangeleenthede soos grondverkryging, infrastruktuur en omgewingsimpakevaluerings - waarvan almal somtyds beleggers se besluite positief of negatief kan beïnvloed - het ons besluit, in die gees van "Besigheid Buitengewoon", om so gou moontlik 'n inbelsentrum op te rig sodat beleggers en die Regering hierdie prosesse kan moniteer. Werk het alreeds begin.
n Element van die Regering se top-prioriteite is 'n doelbewuste fokus op aangeleenthede rakende die ontwikkeling van vaardighede. Die hersiening van die Nasionale Menslike Hulpbronontwikkelingstrategie sal hierdie jaar afgehandel word, en die projekte wat onderneem is deur die gesamentlike span wat bestaan uit regering-, arbeid-, besigheid- en akademiese instellings, en wat gereël word deur die "Joint Initiative on Priority Skills Acquisition" (Jipsa), sal verskerp word.
Ons voel inderdaad bemoedig deur die goeie reaksie vanuit die privaatsektor, soos gedemonstreer deur die onderneming van die hoof uitvoerende beamptes van 70 van die maatskappye wat op die Johannesburg Securities Exchange gelys is, om saam met die Regering te werk om die uitdaging van skaars vaardighede aan te spreek.
Bykomend tot hierdie onderneming is ons prioriteit gedurende die komende tydperk ook verdere ingrypings in die voortgesette onderwys- en opleingskolleges (VOO-kolleges), die sektorale onderwys- en opleingsowerhede (SETAs), befondsing van skole in die laagste drie kwintiele sodat hulle vrygeskeld kan word van die verantwoordelikheid om fondse te verhaal, en die bespoediging van indiensopleiding vir professionele gegradueerdes.
Nadat die tekortkominge wat ons verelde jaar in ons Basiese Volwassene-Opleidingsprogram uitgelig het, reggestel is, gaan ons hierdie maand die Kha Ri Gude (kom ons leer) massa geletterdheidsveldtog van stapel stuur. Ingesluit is die opleiding van meesteropleiers wat basiese geletterdheidsklasse vir 300 000 volwassenes en jong mense sal aanbied in 2008.
Die kern van ons ekonomiese programme was, en moet altyd wees, die oorweging of die sukses daarvan bydra om die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te verbeter, en of die programme dien as 'n belangrike wapen in ons oorlog teen armoede en in die versnelling van ons strewe om doelwitte soos die afname in werkloosheid te bereik en om die doelwit van gesondheid vir almal te bevorder.
Ten opsigte van die program om volhoubare menslike huisvesting te verskaf, is ons nou in staat om 260 000 behuisingseenhede per jaar te voorsien, en 'n ooreenkoms is bereik met Salga om 'n moratorium te plaas op die verkoop van grond wat aangewend kan word vir die behuisingsprogram.
Tesame met die vordering wat ons maak ten opsigte van die verskeidenheid van ingrypings wat op die vermindering van armoede gerig is, gaan ons voort om 'n aantal tekortkominge aan te spreek, insluitend die prosessering van die Konsepwet op Grondgebruik, die finalisering van grondhervormingsgevalle, die ondersteuningsprogram vir diegene wat grond bekom, en die ontwikkeling en implementering van 'n vasgestelde landelike ontwikkelingsprogram.
Hierdie is 'n paar van die aangeleenthede wat vanjaar spesiale aandag sal geniet, en wat sal verseker dat ons die doelwitte wat ons vir onsself daargestel het, bereik.
Nog 'n kritiese top-prioriteit is die uitbreiding van 'n geïntegreerde en omvattende anti-armoedestrategie wat veral diegene in die bevolking aanspreek wat die ergste geraak word. Dit sluit in kinders, vroue, jongmense, mense wat in landelike gebiede en informele nedersettings woon, mense met gebreke of kroniese siektes, en bejaardes.
Sommige van die belangrikste intervensies is: die uitbreiding van die openbare werke-program, werksubsidies vir direkte werkskepping vir geoogmerkte groepe, verbetering van werksoekvermoë, verbetering van onderwys en opleiding, verbetering van dienste aan en bates van arm gemeenskappe, spesifieke ingrypings in arm huishoudings, en om die doeltreffendheid te verseker van instellings wat vroue en ander sektore ondersteun. Ons sal onder andere ook die geslagskwessie evalueer om alle aspekte wat verband hou met die bemagtiging van vroue, te verbeter.
Gelyklopend met hierdie onderneming is 'n spesiale projek om ingrypings te ondersoek wat nodig is ten opsigte van kwesbare kinders ouer as 14.
Ons moet egter saamstem dat ons gemeenskap en veral die armes nie kan wag vir strategieë en samesprekings en slypskole nie - hoe belangrik hulle ook al mag wees. In elk geval is die meeste van die ingrypings dinge wat die Regering alreeds doen, alhoewel dit nie genoegsaam geïntegreerd is nie. Daarom, in die gees van "Besigheid Buitengewoon", is die Regering van plan om vanjaar die veldtog te verskerp om spesifieke individuele huishoudings en individue wat uiters swaarkry, te identifiseer en om intervensies in te stel wat tydens die tussenkomende tyd sal bydra om die verknorsing in daardie individuele huishoudings te verlig.
Om dit te doen, benodig ons 'n nasionale oorlogkamer vir die oorlog teen armoede, en waartydens departemente soos maatskaplike ontwikkeling, provinsiale en plaaslike regering, handel en lywerheid, landbou en grondsake, openbare werke, en gesondheid sowel as provinsiale en plaaslike administrasies, byeen sal kom en saam met nie-regeringsorganisasies en -besighede sal werk om die ingrypings wat in spesifieke huishoudings nodig is, te identifiseer en om hulle as 'n noodsaaklikheid te implementeer.
Ons sal vanjaar aandag skenk aan ander spesifieke prioriteite wat noodsaaklik is vir die land se oorlog teen armoede, in ons strewe na sosio-ekonomiese insluiting.
Die bespoediging van grondhervorming met gedetailleerde planne vir grondverkryging, 'n verbetering in die implementering van landbou-ondersteuningsdienste en voedselverskaffing aan huishoudings, en 'n verbetering in die kapitaalbasis en omvang van Mafisa om mikro-krediet te verleen aan hierdie sektor. Groter klem sal geplaas word op gebiede met groot hoeveelhede plaasbewonders en gebiede met hoë uitsettingsyfers, en ons beplan om swart entrepreneurskap in landbouproduksie met 5% per jaar te verhoog. Die oudit van grondeienaarskap sal ook bespoedig word.
Die Begroting sal voorsiening maak vir 'n verhoging in die maatskapliketoelae-stelsel deur die ouderdom vir ouderdomspensioen gelyk te stel aan 60, en wat gevolglik ongeveer 'n halfmiljoen mans sal bevoordeel.
Die verskerping van pogings wat alreeds 'n aanvang geneem het om hulp aan koöperatiewe en kleinsake-ondernemings te verleen, veral aan diegene wat vroue insluit, met die klem op die verskaffing van opleiding en markte, en wat blootstelling aan gevestigde ondernemings insluit.
Die uitbreiding van die openbare werke-program, wat, deur die vasgestelde doelwitte te oortref, die potensiaal getoon het om meer nuwelinge te absorber. Dit sal insluit 'n verhoogde inname van jongmense in die program om openbare infrastruktuur in stand te hou, die verdubbeling in die aantal kinders wat ingeskryf is vir programme vir vroeë ontwikkeling van kinders (Early Childhood Development) na 600 000 deur die totstandkoming van 1 000 nuwe persele met meer as 3 500 praktisyns wat opgelei en in diens geneem is, en deur die aantal versorgers te verhoog. Ongeveer R1 biljoen sal oor die basislyn toegeken word aan programme wat binne die openbare werke-program val.
Die instelling van 'n stelsel van produkte vir voorkeurverskaffing aan die Regering deur klein- , medium- en mikro-ondernemings; en die daarstelling van 'n nougesette stelsel deur die "Small Enterprises Development Agency" om te verseker dat die 30-dag betalingstydperk nagekom word.
Ons sal ook die program integreer om die ontwikkeling van volhoubare menslike nedersettings te bespoedig, en verskerpte pogings sal, as noodsaaklike prioriteit, aangewend word om universele toegang tot water, sanitasie en elektrisiteit te bespoedig sodat ons teen 2014 ordentlike nedersettings sal hê en dat alle huishoudings toegang tot hierdie dienste sal hê.
Die bespoediging van ons strewe na die doelwit van gesondheid vir almal sluit in verskerpte implementering van Nasionale Strategiese Plan teen MIV en Vigs. Ons beoog ook om gedurende hierdie jaar die hoeveeldheid mense wat versuim om TB-behandeling te voltooi, te verminder van 10% na 7%, en om meer as 3 000 gesondheidspersoneel op te lei in die bestuur van die siekte, en om seker te maak dat alle pasiënte wat bestand is teen TB-medikasie, behandeling ontvang.
Ons beplan om die werk ten opsigte van die uitgebreide maatskaplike sekuriteitstelsel af te handel, en voordeel te trek uit die samesprekings wat alreeds met maatskaplike vennote gevoer is.
Terwyl ons aan boord gaan en regmaak vir "Besigheid Buitengewoon", moet ons ook nasionale dialoog uitbrei ten opsigte van die aangeleenthede wat ons as 'n nasie definieer.
Twee van hierdie aangeleenthede verdien om vlugtig bespreek te word.
Die eerste is 'n voorstel dat ons 'n eed ontwikkel wat deur leerders opgesê word tydens die oggendbyeenkoms, asook 'n Eed vir die Jeug wat die voordele van menslike gedrag en eenheid onder Suid-Afrikaners sal beklemtoon. Die Minister van Onderwys sal volgende week oor die nasionale debat oor hierdie aangeleenthede uitbrei.
Die tweede aangeleentheid het te doen met geografiese en plekname, wat 'n gesinchroniseerde proses regoor al die provinsies verg sodat ons 'n basis kan vorm vir die veranderings wat ons voorstel. Hierdie gesinchroniseerde proses sal binnekort van stapel gestuur word, onder leiding van die Suid-Afrikaanse Raad vir Geografiese Name en sy provinsiale komitees.
Toe ons besin het oor misdaad tydens verlede jaar se Gesamentlike Sitting van die Parlement, het almal ernstige kommer uitgespreek oor die hoë misdaadsyfer en ook oor die feit dat dit wou voorkom of omstandighede vererger het, veral ten opsigte van moord - iets wat alle vooruitgang sedert die demokrasie in die wiele ry.
Daarom het ons verlede jaar stelselmatig begin om besigheids- en ander sektore van die bevolking te nader om sodoende 'n holistiese benadering te ontwikkel ten opsigte van die verbetering van die strafregstelsel in sy geheel.
In die gees van "Besigheid Buitengewoon", het die Kabinet dus ooreenkomstig besluit op 'n aantal veranderings wat nodig was om 'n nuwe, moderne, doeltreffende en getransformeerde strafregstelsel te skep. Dit sal onder andere behels dat 'n nuwe koördinerende en bestuurstruktuur op alle vlakke van die stelsel opgestel word, van nasionale vlak tot plaaslik, en wat die Regsbank en magistrate verenig, asook die polisie, aanklaers, korrektiewe dienste en die Regshulpraad, sowel as ander intervensies, insluitend die bemagtiging van die gemeenskapspolisiëringsforums.
Soos wat die agbare lede weet, is sommige van hierdie inisiatiewe alreeds van stapel gestuur; maar ons is seker dat indien dit op 'n geïntegreerde en aanvullende wyse uitgevoer word, die uitwerking daarvan baie meer doeltreffend sal wees in die bekamping van misdaad. Die ministers van die Justisie, Misdaadvoorkoming en Sekuriteit Groepering sal in die verloop van volgende week hieroor en oor ander inisiatiewe uitbrei.
Ons sal ook gedurende hierdie jaar die wetsontwerpe ten opsigte van die transformasie van die Regbank verwerk, in samewerking met regters en magistrate, en die strategie ten opsigte van verskerpte grensbeheer en sekuriteit sal afgehandel word. Ons sal die Slagoffershandves in die lewe roep, veral aandag skenk aan gewoonte-oortreders, en ons sal voortgaan met die implementering van bykomende maatreëls wat voortgespruit het uit die aanbevelings van die Waarheids- en Versoeningskommissie.
Gelei deur die behoeftte om die aanslag teen georganiseerde misdaad te verskerp, asook die aanbevelings van die Khampepe Regskommissie ten opsigte van die werking en ligging van die Direktoraat vir Spesiale Operasies en deur verder oor hierdie aangeleentheid te besin, insluitend die hervorming van die strafregstelsel, sal ons teen die einde van Maart vanjaar met die Parlement samesprekings voer aangaande wetgewing en ander besluitnemingsmaatreëls om ons vermoë om misdaad te beveg, verder te verbeter.
Ons sal voortgaan om gelei te word deur die Regering se volkome verbintenis om georganiseerde misdaad te beveg en om die bestuur, doeltreffendheid en koördinering van ons wetstoepassingsagentskappe te verbeter.
Die belangrikste is dat ons sukses in die stryd teen misdaad afhang van ons almal se samewerking as wetsgehoorsame burgers, aangevuur deur die beginsels van die landswette, respek vir ons regbank en die strewe na gelyke menseregte, wat ons Grondwet ons beveel om in ons daaglikse bestaan en uitsprake na te kom.
Ons sal hierdie jaar voortgaan met ons pogings om die Regering se bedrywighede te verbeter sodat dit sy verpligtinge teenoor ons burgers kan nakom. Die gees van "Besigheid Buitengewoon" behoort van toepassing te wees op alle individue wat die voorreg geniet om staatsamptenare te wees.
Daar is eenvoudige dog dringende en kritiese prioriteite waaraan ons sal aandag skenk as deel van die algehele poging om die organisasie en kapasiteit van die Staat te verbeter.
Daar is eerstens ooreengekom dat, op alle regeringsgebiede, noodsaaklike vakatures gevul moet word binne ses maande nadat die vakature ontstaan het. Die Departement van Staatsdiens en Administrasie sal 'n moniteringstelsel opstel om die implementering van hierdie besluit te moniteer.
Tweedens behoort alle senior bestuurders hul prestasieooreenkomste teen Mei van elke jaar (en binne twee maande na die aanvang van die finansiële jaar op plaaslike regeringsvlak) by die betrokke owerhede ingedien het. Die Kantoor van die Staatsdienskommissie sal moniteringstelsels in hierdie opsig opstel.
Derdens, en met die wete dat die Departement van Binnelandse Sake elke burger se lewe raak, sal ons die implementering van die omwentelingstrategie wat deur die Kabinet goedgekeur is, verskerp. Dit sluit in die verbetering van IT-stelsels, die opleiding van personeel ten opsigte van nuwe stelsels, die uitwissing van korrupte elemente, en die bekendstelling van die nuwe ID-kaart.
Die verbetering in die prestasie van die Staatsdiens is ook afhanklik van die gehalte van die leierskap wat deur die uitvoerende en seniorbestuur verskaf word. Dit is verder baie belangrik dat die verbintenis van staatsamptenare tot hul pligte verbeter word - 'n taak wat rus op die skouers van die leiers, staatsamptenare en die werkersuniebeweging.
In hierdie opsig sal ons vanjaar in samewerking met die staatsdiensunies 'n Staatsdiens Spitsberaad hou om hierdie aangeleenthede aan te spreek sodat die gees van "Batho Pele" gestalte kan aanneem wanneer ook al 'n regeringsdiens gelewer word.
Teen die einde van hierdie jaar sal ons, in samewerking met ander maatskaplike vennote, seker maak dat die tweede Nasionale Anti-Korrupsieprogram aanvaar word, en dat die plan van aksie waarop daar ooreengekom is met besighede, geïmplementeer word. Op plaaslike regeringsvlak sal ons die eerste 150 van ons munisipaliteite behulpsaam wees met die ontwikkeling van anti-korrupsie strategieë.
Ons sal vanjaar voortgaan om pogings te verskerp om plaaslike regeringskapasiteit te versterk ooreenkomstig die Vyf-Jaar Agenda van Plaaslike-Regering Strategie. Om te verseker dat stelselmatige monitering in hierdie opsig plaasvind, het die Suid-Afrikaanse vereniging vir plaaslike regering, Salga, ingestem om kwartaalikse verslae voor te lê ten opsigte van die werk wat verrig word.
Om die diens wat aan kwesbare sektore soos veterane, vroue en jonmense gelewer word nog verder te verbeter, sal ons die strukture wat opdrag gegee is om hierdie funksies te verrig, hersien en die mees gepaste reëlings bestudeer, insluitend die evaluering van regeringstrukture wat spesifiek ingestel is om op die ontwikkeling en bemagtiging van die jeug te konsentreer.
Baie van die uitdagings in ons werk wat uitgelig is, spruit voort uit ernstige tekortkominge ten opsigte van ons beplanning. Daarom, as deel van ons top-prioriteite, sal ons in die komende tydperk die prosesse afhandel wat ons in staat sal stel om die Regering se kapasiteit te verbeter om realistiese en geïntegreerde planne in werking te stel wat alle sfere van die Regering sal dek.
Die program wat ons uiteengesit het sluit in die verbintenisse wat ons land gesluit het met die leiers van die kontinent deur middel van die Afrika Portuur-oorsigsmeganisme.
Ter bevordering van die Afrika-agenda vanjaar, lê ons klem op die versterking van die Afrika-instellings, insluitend die Afrika-unie en sy ontwikkelingsprogram, Nepad.
Ons sal dit doen, aangevuur deur die gemeenskaplike strewe van die mense van die kontinent na verhoogde integrasie in hul soeke na kontinentale eenheid op alle vlakke. 'n Belangrike stap in hierdie opsig is die konsolidasie van streeksinstellings en aktiwiteite wat gemik is op die verwesenliking van streeksintegrasie.
Ons is steeds verbind tot 'n vrye handelsgebied in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, en hoop dat ons ons voorsitterskap van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADC) in 2008/09 kan aanwend om meer stukrag aan streeksondernemings in hierdie opsig te verleen.
Dit is ook in hierdie konteks dat ons sal voortgaan met ons bilaterale en multilaterale interaksies met ons buurlande en die Europese Unie, binne die konteks van die proses wat gelei word deur die Afrika-Unie, om te verseker dat samesprekings oor die ekonomiese vennootskapsooreenkomste so gou moontlik afgehandel word, gebaseer op die bespoediging van die ontwikkeling van ons streek.
Gedurende die afgelope jaar het ons die opdrag van SADC uitgevoer om die politieke leierskap van Zimbabwe behulpsaam te wees om 'n blywende oplossing te vind vir die politieke uitdagings wat hulle in die gesig staar. Ons is die geleentheid gebied tydens die AU-beraad in Addis Ababa om 'n omvattende verslag aan die leierskap van SADC oor hierdie aangeleentheid voor te lê.
Kortom, die partye wat betrokke was by die samesprekings het ten volle saamgestem oor alle aspekte wat verband gehou het met die aangeleenthede wat hulle moes aanspreek. Dit sluit in aangeleenthede ten opsigte van die Grondwet, sekuriteit, media en verkiesingswette, en ander aangeleenthede wat vir baie jare reeds twispunte was. Die betrokke wette in hierdie opsig is alreeds deur die Parlement goedgekeur, insluitend die nodige grondwetlike wysigings. Wat egter nog uitstaande is, is 'n prosessuele aangeleentheid ten opsigte van die tydsbeplanning en die manier waarop die nuwe Konsepgrondwet toegepas sal word.
Ons sluit dus aan by die SADC se staats- en regeringshoofde wanneer ons diegene gelukwens wat betrokke was by die Zimbabwe-samesprekings met hul prysenswaardige prestasies, en ons moedig hulle aan om saam te werk om die oorblywende prosessuele aangeleentheid op te los. Soos wat die SADC staats- en regeringshoofde ons versoek het, is ons steeds gereed om voort te gaan om die Zimbabwe-onderhandelings te fasiliteer. Terselfdertyd wens ons die mense van Zimbabwe alle sukses toe met die verkiesing wat vir 29 Maart beplan word.
Ons veelvlakkige betrekkinge met die Demokratiese Republiek van Kongo sal voortduur in ons soeke om 'n bydrae te lewer tot die pogings van die buurmense van daardie land om langdurige vrede te bewerkstellig, en om hulle herkonstruksie- en ontwikkelingsplan te implementeer.
Ons is veral bekommerd oor die sinnelose geweld en moorde in beide Kenia en Tsjad. Dit is verwikkelings wat duidelik die vooruitgang kniehalter wat ons die afgelope paar jaar gemaak het ten opsigte van die herlewing van die Afrika-kontinent. Ons doen 'n beroep op alle inwoners van Afrika om alles in ons vermoë te doen sodat ons saam 'n einde kan maak aan al hierdie negatiewe verwikkelings.
Ons sal natuurlik ook voortgaan om ons take in die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad uit te voer. Van uiterse belang in hierdie opsig is die versterking van ons samewerking tussen die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad en die Vrede- en Veiligheidsraad van die Afrika-Unie.
Aangevuur deur die begeerte om die verbetering van die lewensgehalte van alle mense aan te moedig, veral in die ontwikkelende lande, sal ons daarop konsentreer om ons deelname uit te brei in die Indië-Brasilië-Suid-Afrika-forums, die nuwe Afrika-Asië Strategiese Vennootskap, die Onverbonde Beweging, die Groep van 77 en in die onderhandelings om die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SACU)-Mercusor handelsooreenkoms af te handel.
Ons sal ook voortgaan om 'n bydrae te lewer tot die verwesenliking van die doelwitte van die Kyoto-Pprotokol op Klimaatsverandering en voortdurende verbeterings in hierdie opsig, en om meer stukrag te verleen aan die onderhandelings oor die Wêreldhandelsorganisasie se Doha Ontwikkelingsrondte.
Vanjaar vier ons die 10de herdenking van die instelling van diplomatieke betrekkinge tussen Suid-Afrika en die Republiek van China. Die uitbreiding van 'n verskeidenheid betrekkinge in verskeie gebiede tussen ons regerings en mense bevestig dat die China-Suid-Afrika-Vennootskap vir Groei en Ontwikkeling 'n strategiese verhouding is met wedersydse voordele, wat net van krag tot krag kan gaan.
Aanstaande jaar sal ons die gasheer wees vir die Hersieningskonferensie om die implementering te evalueer van die besluite wat geneem is op die Wêreldkongres teen Rassisme wat in ons land gehou gehou is in 2001. Op grond van hul afkeer in die plaag van rassisme en die verwoestende gevolge wat dit inhou, vertrou ons dat die regerings en mense van die wêreld saam met ons sal werk om te verseker dat die Hersieningskonferensie sy doelwitte bereik.
Hierdie globale verantwoordelikhede, insluitend om as gasheer op te tree tydens die 2010 FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi, beklemtoon ten sterkste die vertroue wat die mensdom in ons land het as 'n strategiese rolspeler in die eerbare pogings van die mensdom. Ons moet dit egter nie as vanselfsprekend aanvaar nie.
Ek vertrou dat, onder die leierskap van die Internasionale Bemarkingsraad (IMC), Handel en Belgging Suid-Afrika (TISA), Toerisme Suid-Afrika en ander agentskappe, ons almal sal saamwerk om aan die res van die wêreld die gees van "Besigheid Buitengewoon" uit te dra, en dat ons sal voortgaan om te streef na die daarstelling van 'n gemeenskap wat omgee en omstandighede skep vir 'n wêreld wat in ons land byeen gaan kom in 2010 om Afrika se menslikheid te vier.
Na wat alles gesê is, keer ek terug na die vraag: wat is die stand van die nasie terwyl ons 2008 betree?
Wat ek wel weet en pront-uit kan sê, is: wat ook al die uitdagings van die oomblik is, ons is steeds op koers!
Ek sê dit met onwrikbare oortuiging omdat ek seker is dat Suid-Afrikaners in staat is en toegerus is om die uitdagings van die verlede die hoof te bied - om alles in ons vermoë te doen - om op die daaglikse nasionale uitdagings te reageer, insluitend dié wat betrekking het op ons ekonomie, die politieke en ekonomiese situasie in Afrika en elders in die wêreld, en om die geleenthede aan te gryp wat ons land se vooruitgang gedurende die afgelope 14 jaar gebied het.
Met almal aan boord, en daartoe verbind om ons sake op 'n buitengewone en meer doeltreffende wyse te behartig, sal ons die proses van ons herkonstruksie en ontwikkeling volhou en dit selfs na hoër vlakke neem.
<fn>08033111151001.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om die opening van hierdie meerdoelige gemeenskapsentrum te kom waarneem. Ek beskou dit as 'n besondere eer en voorreg om saam met u hierdie geleentheid mee te maak, onder andere omdat hierdie projek deel is van die proses van lewering en die skep van gesonde volwaardige gemeenskappe wat moet deel aan die voorspoed wat die regering vir al die mense wil skep.
Daar was verskeie organisasies wat 'n rol gespeel het in die totstandkoming van hierdie projek.
Ek het reeds gesê die regering van die Wes-Kaap is ernstig oor die verdere ontwikkeling van ons mense en gemeenskappe en die bewys daarvan kan ook gesien word in die betrokkenheid van die Departement van Landbou binne hierdie gemeenskap. Daar is verskeie projekte wat op hierdie stadium in en om Kranshoek wat die Kranshoek gemeenskap raak. Hierdie projekte is onder andere; Die Kranshoek Boere, Ericaville Heuningbos tee en Jakalskraal melkery.
Die Kranshoek Boereprojek bestaan uit 15 plus agt persele wat deur Kranshoek inwoners bewerk word. Die beplanning vir die opgradering van infrastruktuur en die verskaffing van meganisasie is deur Cape Agency for Sustainable Integrated Development in Rural Areas (CASIDRA) afgehandel. Die Departement van Landbou het die besigheidsplan alreeds goedgekeur. CASIDRA moet slegs die projek implementeer en die kapitale items aankoop.
omheining van die persele opgradering van besproeiingstelsels verskaffing van watertenks op persele vir veesuiping en benatting van klein groentepersele trekker ripper, grop en sleepwa kettingsaag en gereedskap.
Die Ericaville Heuningbosteeprojek is 'n Land Redistribution for Agricultural Development (LRAD) plaas waar heuningbostee geproduseer word. Die groep het aansoek gedoen vir finansiering vir die verpakkingsaanleg met toerusting. Die aansoek is in die finale stadium waar daar vir goedkeuring van die nasionale Departement van Landbou gewag word voor implementering.
Jakalskraal Gemeenskapplaas is 'n melkery wat vir baie jare deur CASIDRA bestuur is. Die plaas is reeds aan die gemeenskap oorgedra met CASIDRA wat nog steeds die plaas tegnies ondersteun. Die Departement van Landbou is behulpsaam met tegniese ondersteuning en opgradering van infrastruktuur.
Die eerste fase waarmee Departement van Landbou besig is, is om die nodige inligting te bekom en 'n volledige beplanning te doen. Hieruit kan bepaal word wat die grootste behoefte is in terme van die opgradering van infrastruktuur en verskaffing van tegniese ondersteuning.
Ten slotte wil ek 'n beroep doen op u as gemeenskap om nie net hierdie fasiliteit u eie te maak nie, maar om dit op te pas en te bewaar sodat u almal die voordeel daarvan kan benut.
Dit is dan nou vir my 'n voorreg om hierdie fasiliteit oop te verklaar.
<fn>08033116451004.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vandag saam met u te mag wees en te kon sien waarmee u besig is wanneer u gebruik maak van die voordele en hulp wat ons vanaf die regering van die Wes-Kaap en die Dept. van Landbou se kant af vir u beskikbaar stel. Dit is altyd vir my aangenaam en besonderse voorreg om op plekke te kom waar ons praktiese uitvoering kan gee aan die bemagtigingsproses binne landbou. Ek hou daarvan om op die grond by u te kom sodat ek eerstehands kan ervaar watter vooruitgang daar ten opsigte van ons mense binne landbou is.
Wanneer ek elke dag by projekte en gemeenskappe kom of in my kantoor met vergaderings besig is word ek aangespoor deur die besef watter belangrike rol landbou binne hierdie provinsie van ons speel, en ook binne die land.
Ek word aangedryf deur die wete dat daar nog so baie van ons mense is wat jare op plase bly en werk of wat oor 'n lappie grond beskik maar nie altyd die finansiële vermoë het om werklik winsgewend te boer nie.
Dit is waarskynlik ook grootliks die rede waarom my tyd as Minister van Landbou een van die verrykendste ervarings van my lewe is, ook omdat landbou my so na aan die hart lê, maar ook omdat landbou soveel fasette het wat 'n rol speel in die ontwikkeling en voortbestaan van ons mense, asook in die ekonomiese groei van die Wes-Kaap.
Dit klink al teen hierdie tyd of ek my self herhaal wanneer ek vir mense sê daar in die Wes-Kaap twee baie belangrike begrippe is wat ons in die harte van ons mense wil ingraveer, naamlik: 'n Ikapa Elihlumayo en 'n tuiste vir almal. 'n Ikapa Elihlumayo beteken groeiende Kaap en daarmee saam beteken dit dan dat ons ook wil hê dat ons mense wat vir so baie jare swaar gekry het, ook moet groei. Ook binne die Departement van Landbou probeer ons dit 'n werklikheid maak met die hulp wat ons vanaf die regering se kant vir u wil verleen. Maar ons wil ook terselfdertyd hê dat die twee begrippe 'waardigheid, billikheid' wat die basis vorm van ons visie om aan al ons mense hoop vir die toekoms te gee by u 'n werklikheid moet wees.
Ons wil hê dat daar verandering in ons samelewing moet kom waar ons nie nodig het om op die staat te wag om ons maatskaplike welsyn te verbeter en ons lewensomstandighede te verbeter nie. Dit moet gebeur deur u ekonomiese selfstandig te maak deur middel van projekte soos hierdie, waarvan u deel is. Dit help ook met die groei van die ekonomie en dit bring ook 'n toename in werksgeleenthede. Die belangrikste is egter die uitbreiding van eienaarskap. As ons hierin kan slaag, sal ons armoede behoorlik kan bestry en die ongelykhede van die verlede sal uitwis en aan u 'n beter lewe kan voorsien.
Die skepping van inkomste- en werkgeleenthede is vir ons as regering 'n baie hoë prioriteit en daarom is dit nodig dat daar altyd nuwe projekte aangepak sal word waar al die mense in die omgewing baat by sal vind.
Ek glo baie sterk daaraan aan om te kan boer nie 'n reg is nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg wat deur die Grondwet van die land aan u gegee word, maar wanneer ons hierdie twee nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse departement van Landbou baie belangrik dat ons ook aan u die nodige ondersteuning moet bied om toe te sien dat u 'n sukses maak van u boerdery.
Waterverbruik en doeltreffende besproeiing is noodsaaklik en wat dit aan betref het ons program volhoubare hulpbron bestuur sowat R283 000 aan 'n watervoorsienings projek hier in u omgewing gespandeer en gaan ons seker oor die volgende paar jaar nog fondse bewillig om u omstandighede met betrekking tot water, te verbeter.
Volgens my inligting boer u met tamaties en skorsies om 'n inkomste te genereer. Dit is goed om te weet dat u nie sit en wag vir die plaas en die hoof boerdery om aan u 'n inkomste te verskaf nie. Ek glo dat ons na verdere maniere moet kyk om u te help deur middel van projekte soos wat ons verlede jaar op Murraysburg en ander plekke geloods het met groente tuine en hoenders.
Ek wil verder hê dat ons moet kyk na ons stelsels van waterbesparing en dit ook hier by u uitbrei. Water is skaars en ons moet altyd soek na metodes om dit te spaar. Ons kan dit egter nie alleen doen nie en ek wil 'n beroep op u doen om ons daarmee te help. Ek is dankbaar vir die inisiatief wat u hier geneem het om Omaza Trust in 2000 te registreer, nadat daar 'n behoorlike konsultasieproses plaasgevind het tussen die werkers en die plaaseienaars, Mnre Jan Louw en Truter Lutz.
Ek wil vir u sê dat een van ons belangrikste gevegte teen armoede, die opleiding van ons mense is en ek is dankbaar vir die inisiatief wat u ook op hierdie gebied geneem het en vir Mnr Gus Pickard bedank vir die rol wat hy hierin speel. Dit is goed om te hoor dat daar reeds mense is wat hulle matriek geslaag het deur middle van Adult Basic Education and Training (ABET). Dit behoort vir u 'n aansporing te wees sodat daar meer van u is wat u op hierdie wyse toerus. Ek weet ook dat u reeds verskeie kursusse op landbougebied deurloop het. Ook hier wil ek u uitnooi om gebruik te maak van die opleidingsfasiliteite van die Departement op Clanwilliam, wat spesifiek hiernatoe gebring is sodat u meer geredelik daarvan gebruik kan maak.
Hierdie projek wat u hier van stapel gestuur het, is 'n voorbeeld van wat vermag kan word wanneer produsent en werker hande vat om van die Wes-Kaap en spesifiek dan ook landbou, 'n ware tuiste vir almal te maak.
Die voorbeelde van u suksesverhaal is wyd in omvang. Ek kan nie anders om te glo dat hier ware bemagtiging plaasvind, as daar reeds twee van u as werkers is, wat eienaars van u eie trekkers is nie, of as reeds mede-aandeelhouers in 'n druiwe-oesmasjien is nie.
As ons wil slaag in ons doelwit om ware transformasie binne die landbousektor te weeg te bring, dan sal ons meer van hierdie tipe ontwikkelings moet hê, waarin daar op eie inisiatief voortgegaan word om hande te vat.
As departement is ons daartoe verbind om u op alle terreine binne ons mandaat by te staan en ek wil dan ook in hierdie verband ons dienste en kennis aanbied en u uitnooi om daarvan gebruik te maak.
Ek wil u weereens bedank vir die geleentheid en die hoop uitspreek dat u goeie tye sal belewe as bewerkers van die grond en dat u saam met ons die stryd sal stry om die draak van armoede die hoof te bied met die wonderlike geleenthede wat die goeie regering vir ons bied om te sorg dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal sal wees.
<fn>08040113451001.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vandag hier saam met u te mag wees en deel te hê aan die erkenning wat daar aan u verleen is vir die besondere prestasie wat u behaal het.
Swart Ekonomiese Bemagtiging in die Landbou (Landbou SEB) is 'n inisiatief waarna sommige met groot verwagting uitsien, terwyl ander dit met vrees, bewing en visioene van Zimbabwe ervaar.
Die regering is op die oomblik besig om die Landbou SEB handves te finaliseer wat een doel het om die ongelykhede van die verlede, binne die landbousektor uit die weg te ruim.
Daar is 'n paar baie belangrike aspekte wat ons in aanmerking moet neem.
Dit is 'n feit dat die Landbou SEB handves een doel het: om die basis van SEB te verbreed. Tot op hede is SEB slegs binne die konteks van direkte eienaarskap, bestuursverteenwoordiging en werkplekgelykheid gesien. Hierdie drie punte is nou uitgebrei met die insluiting van elemente soos onder meer ondernemingsontwikkeling sowel as landelike ontwikkeling. Verder word daar ook erken dat die ruimte vir SEB binne kleiner ondernemings beperk is. Wat bedoel ons hiermee Die resultaat hiervan is dus dat 'n blanke boer, wat uit sy of haar hart uit die regte goed vir die plaasmense en die gemeenskap doen, in die praktyk 'n hoër SEB vlak kan bereik as die 100 persent swart eienaar-buurplaas wat geen bydrae tot die lewenskwaliteit van die plaasmense en gemeenskap lewer nie. In ander woorde, die blanke boer hoef nie meer sy grond te verkoop om SEB te laat werk nie, maar die sukses daarvan is gesetel in die gesindheid waarmee almal hierdie uitdaging aanvaar?
Die fondament waarop ons in hierdie provinsie die groeiende Kaap wil bou het drie begrippe, naamlik 'n waardigheid, billikheid en welvaart.
Vir ons is die waardigheid van elke mens belangrik en u sal met my saamstem dat u betrokkenheid by hierdie projek 'n nuwe betekenis gee aan u menswaardigheid. Dit stel ook nuwe eise aan u waar u waardig teenoor mekaar moet optree en mekaar met dieselfde billikheid en opregtheid sal behandel as waarmee u al die jare behandel wou wees. Die regering wil ook sien dat u as mense wat vir jare verdruk en ontsê is van u regmatige deel, nou ten volle deel moet wees van die geleenthede wat die nuwe Suid-Afrika aan u bied. Wanneer u eers ten volle deel is, sal u dan ook die volle welvaart kan ervaar in elke aspek van u menswees.
As ons sê ons wil 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap skep, dan is dit noodsaaklik dat almal bewus sal wees van die uitdagings. Dit beteken dat die wat tot nou toe bevoorreg was, sal moet deel word van die visie van die regering. Dit beteken ook dat die wat tot nou toe ontsê is van sekere regte en voorregte ook 'n positiewe en verantwoordelike bydrae sal lewer om te bou aan die tuiste vir almal sodra u die geleentheid kry.
As ons dit doen sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en daarmee saam, die kwaliteit van lewe van al ons mense verbeter.
Suid-Afrika het ongeveer 57 980 kommersiële plase waarvan 8 352 in die Wes-Kaap is. Hierdie plase in ons provinsie verskaf werk aan plus minus 200 000 werkers. Daar is baie van hierdie werkers wat weet hoe om te boer en sal kan wys wat in hulle steek, as hulle net die geleentheid kan kry om te boer.
As Minister van Landbou was ek die afgelope tyd by baie hoogs suksesvolle projekte waar voorheen benadeelde persone, wat vir jare op plase gewerk het, betrokke is, en nou op een of ander wyse die geleentheid gekry het om aktief tot die boerdery toe te tree. Ek was weer gister op Lutzville by so 'n projek gewees.
Daar is 'n groot verskeidenheid van modelle waarin bemagtiging van plaaswerkers besig is om plaas te vind, hetsy individueel of in goed beplande projekte saam met kommersiële boere of saam met ander opkomende boere.
Daar is wonderlike suksesverhale waarop ons in die Wes-Kaap trots kan wees, soos Trevor Abrahams naby Ceres en die Koekedouw-boere, wat al vrugte pluk vir die uitvoermark; Vuki waar die werkers 'n trust gevorm het, 'n bankrot boerdery oorgeneem het en nou reeds die buurplaas ook bestuur op die selfde beginsels as die wat van Vuki in alle opsigte 'n suksesverhaal maak. Bouwland en 'n paar ander plase wat al wyn bemark in die buiteland. Verskeie plase wat spog met wynmakers en kaasmakers wat in Boergondië opgelei is en wat reeds kampioenwyne en -kase op die mark het. So kan ek aangaan vir u een na die ander projek op noem waar daar of deur die regering, of deur privaat inisiatief, of gesamentlik, hulp verleen is aan mense wat die grond lief het en nou ook die geleentheid kry om hulle ideale te verwesenlik.
Ek is ook trots op hierdie projek wat bestaan uit mense, wat bewys het dat hulle die geleentheid aangegryp wat vir hulle geskep is.
Grondhervorming en bemagtiging deur boerdery is die voertuig wat ons in landbou moet gebruik om die lewensomstandighede van al ons mense te verbeter. Tydens die verkiesing in 2004 het die regering met u 'n kontrak aangegaan om saam met u te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval. Op ons beurt het die Departement van Landbou hom daartoe verbind om ook deur ons programme van bemagtiging, opleiding en ondersteuning 'n bydrae te lewer om ons kant van die kontrak na te kom.
Hierdie projek dien werklik as 'n werkbare voorbeeld waarin plaaswerkers se kwaliteit van lewe sal verbeter en hulle die volle voordeel sal trek van mede-eienaarskap van die onderneming. Hierdie projek maak nou nie net van u as werkers mede-eienaars van grond nie, dit maak ook van u mense wat 'n nuwe visie moet hê en dit maak van u mense wat 'n nuwe hoop op die toekoms moet hê. U kry nou 'n nuwe plek in die tuiste vir almal waarna die regering van die Wes-Kaap strewe.
Ek sal my plig versuim as ek nie ook erkenning verleen aan die kommersiële boere wat hulle reeds verbind het tot die visie van die regering om saam met ons te werk om landbou in al sy fasette te transformeer nie. Daarom wil ek ook my dank uitspreek vir die pragtige inisiatief wat u hier geneem het.
In die Wes-Kaap is ons baie ernstig oor hierdie proses en daarom wil ons hê dat ons eerder met mekaar moet saamwerk om die transformasie binne landbou so glad en so vinnig as moontlik te laat geskied.
Hierdie geleentheid wat vandag hier is, is om aan u dankie te sê dat u aan die Agri-Black Economic Empowerment (Agri BEE) spoggeleentheid op 21 Februarie 2008 in die Kaap deelgeneem het en ook om erkenning te verleen aan die besondere prestasie wat u behaal het deur ons wenner te wees. Ons wil vir u dankie sê vir die toewyding waarmee u werk om van hierdie De Goree Boerdery 'n sukses te maak, terwyl u besig is om in baie opsigte die pas aan te gee oor hoe dit gedoen moet word.
Ek wil afsluit met die gedagte dat, wanneer ons mense binne landbou bemagtig, is daar een baie belangrike doel wat ons na streef en dit is dat die proses volhoubaar moet wees. Ek wil vandag 'n beroep op u doen dat u in hierdie opsig, saam met ons daardie doelwit sal nastreef. Die ondervinding het geleer dat mense ongeduldig raak oor die vordering wat gemaak word en dat daar somtyds onrealistiese verwagtinge by party deelnemers is. Moet asseblief nie dat u 'n baie belowende projek laat skipbreuk ly deur groepvorming en verdagmakery nie.
EK wil ten slotte vir u baie sterkte toewens met die doelwitte wat u vir uself gestel het. Wees verseker dat ons u vordering met belangstelling sal dophou omdat ons graag wil hê dat u ook moet help bou aan die tuiste vir almal en wil sien dat daar ook uit hierdie projek, deurlopend, nuwe toetreders tot die landbou sal kom en sodoende 'n positiewe bydrae sal lewer om te bou aan die tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
<fn>08050913151003.txt</fn>
Ek is intens bewus van die belangrike rol wat u organisasie speel om die produsent en die verbruiker bymekaar uit te bring en die gepaardgaande toewyding waarmee u dit doen.
Die proses waar lewende hawe tot bruikbare vleis omskep word, verg uiteraard hoë standaarde van voedselveiligheid en dit is duidelik uit u missieverklaring dat u dit wil bereik deur die daarstelling van gespesialiseerde opleiding en tegniese ondersteuning. Die bemagtigingsrol wat u deur middel van inligtings verspreiding speel, sorg dat u nie net abattoir eienaars se belange dien nie, maar dat dit bydra tot die hoë standaarde van veiligheid en kwaliteit wat nodig is om die Rooivleisbedryf te laat groei deur die vertroue wat dit by die verbruiker skep.
Dit is egter ook belangrik dat ons sal besef dat dit nie alleen u taak is nie, maar dat die regering ook 'n groot rol moet speel om deur ons ondersteuning, toestande te skep wat bevorderlik is vir groter groei in u bedryf.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap en ekself plaas nie net 'n baie hoë premie op goeie verhouding met die bedryf nie, maar strewe daarna om sover moontlik 'n groot ondersteunende rol te speel.
Op die oomblik is die kwessie van voedselsekuriteit en hoër voedselpryse van die mees kwellende vraagstukke waarmee ons almal te kampe het. Ek glo dat dit ook 'n baie direkte impak op u bedryf het.
Hierdie is 'n uiters ernstige saak en ons sal iets hieraan moet doen. Vir analitiese doeleindes word Suid-Afrikaanse huishoudings in 10 LSM (LSM = Life Style Measure) groepe ingedeel. In LSM 1 (Die armste groep) word omtrent 70 persent van beskikbare kontant aan voedsel spandeer, terwyl in LSM 10 (die rykste groep) dit net 10 persent is. Die armste mense word dus die meeste geraak deur stygings in voedselpryse en indien dit nie versag word nie sal ons beslis ongewenste reaksie in Suid-Afrika sien.
a Die grootste fout sou wees om voedselpryse veral vir produsente op 'n laer vlak vas te pen. In hierdie stadium het ons juis die aanmoediging nodig sodat soveel as moontlik voedsel geproduseer word. Ry maar net deur die graanproduserende areas van die Wes-Kaap en sien hoe die boere oënskynlik op die gunstige prys-seine reageer. Indien ons voedselpryse vaspen stuur ons die verkeerde sein uit en kry ons nie die nodige produksie respons nie.
b Ons kan landbouproduksie stimuleer. Dit is egter nie 'n korttermyn intervensie nie, maar ons het beslis nodig om die produktiwiteit in die landbou te verhoog. Dus, navorsing, voorligting en opleiding in landbou is noodsaaklik ten einde groter hoeveelhede voedsel beskikbaar te stel.
c Ons sou direkte subsidies aan verbruikers kon betaal ten einde hulle in staat te stel om voedsel te bekom. 'n Hele aantal vrae bestaan egter rondom die bekostigbaarheid van sulke subsidies, die administratiewe koste verbonde aan geteikende subsidies, lekkasie van subsidies, bepaling van parameters en die aanwending daarvan.
Die belangrikheid van navorsing as ondersteuning vir kommersiële boere kan nooit oorbeklemtoon word nie en ek glo dat die plig van die Regering is om te sorg dat ons aan die voorpunt bly as ons markaandeel wil vergroot, ook binne u bepaalde bedryf.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en 'n instandhouding tot gevolg het. Inligting, soos gegenereer deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm dan ook die hoeksteen van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Wes-Kaap.
Ten slotte wil ek u bedank vir die baie belangrike rol wat u speel om toe te sien dat ons voldoen aan die internasionale standaarde deur middel van u strategiese doelwitte wat u vir uself gestel het en die dienste wat u lewer ten opsigte van opleiding, voedselsekuriteit, tegnies en aanverwante dienste. Die feit dat u organisasie op soveel forums, beide nasionaal en internasionaal verteenwoordig is, is 'n aanduiding van die groot waarde wat u toevoeg tot die uitbou, nie net van Landbou nie, maar die ekonomie as 'n geheel.
Voorsitter ek wil u weereens bedank vir die geleentheid en ook dan vir die voorreg om so n bietjie breër met u te praat oor sake wat ons almal raak.
<fn>08080416451002.txt</fn>
Ek wil begin deur vir u baie dankie te sê dat u hierdie geleentheid kom bywoon het. Dit is 'n bewys van die erns wat u in u omdra om van landbou 'n sukses te maak en ook omdat u 'n bydrae wil lewer om saam met ons die doelwitte wat die regering gestel het, ten opsigte van bemagtiging, te bereik.
Ek wil dadelik vir u sê dat die pad wat u saam met ons ingeslaan het, nie 'n maklike pad is nie. Die uitdagings wat daar vir ons voor die deur lê is nie kinderspeletjies nie en nog minder is dit vir mense wat nie ernstig is om 'n sukses van Landbou te maak nie. Daar is baie mense wat vol moed en met baie groot verwagting wil boer maar dan skielik met die harde werklikheid van boerdery kennis maak. Daar is ook baie mense wat op 'n stadium kom waar hulle moed opgee omdat hulle nie kans sien om aan te pas by die nuwe verantwoordelikheid en veranderende omstandighede waarmee hulle te make het nie.
So vertel hulle die storie van die ou oom wat al lank geboer het en gewoond was om op die ou manier aan te gaan en te sukkel en toe op n punt gekom het waar hy nie meer verder wou gaan nie.
Die oom het toe maar na baie jare se gesukkel besluit om op te gee en sy goed op 'n vendusie te verkoop.
Dit het alles in 1961 begin," sê die oom, "toe die geldstelsel van ponde na rande verander en my oortrokke rekening dus verdubbel het."
Ek was net besig om daaraan gewoond te raak, toe bring hulle kilogram in die plek van ponde en onse en my oes verminder met die helfte. Daarna verander hulle die reënval van duime na millimeters en ons het sedert daardie tyd nog nie weer 'n duim reën gehad nie.
Wat doen hulle toe Hulle bring 'n ding genaamd Celcius in en die temperatuur verminder met vyftig grade. Geen wonder my mielies wil sedertdien nie groei nie?
Asof dit nie genoeg was nie, verander hulle my grond boonop van morge na hektaar en my plaas verminder oornag met tien persent.
Dit is toe wat ek besluit om te verkoop. Ek het pas my plaas in die mark gesit, toe verander hulle myle na kilometer en nou is my boerdery so ver uit die dorp dat niemand daarin belangstel nie.
U sien hierdie byeenkoms is juis daarop gemik om u blootstelling te gee aan die pad van verandering wat die Departement, as instrument van die regering, ingeslaan het. Ons is hier om vir u te verduidelik en terselfdertyd te luister na die probleme waarmee u te make het, sodat ons saam met u die uitdagings die hoof kan bied en u ook bewus te maak van die hulp en ondersteuning wat ons aan u kan bied.
Ons wil tydens hierdie konferensie met u deel wat die regering se visie is ten opsigte van die vermeerdering van produksie om 'n toename van tussen 10 en 15 persent in produksie teweeg te bring.
As regering wil ons n toename sien van ten minste 10 persent in swart ondernemerskap.
Ons wil aan u toon watter ondersteuning u van die Departement kan verwag deur middel van ons verskillende programme binne die departement.
Dit is een van die Departement se doelwitte om landbouhandel en -markte met tussen 10 en 15 persent te verhoog en ons wil saam met u beraadslaag hoe om dit te bereik en hoe om u te help om deel daarvan te wees.
Ons moet teen 2014, 30 persent van landbougrond aan voorheen benadeelde gemeenskappe oordra en ons moet saam met u beraadslaag hoe om hierdie doelwit te bereik en aan u toon wat die verskillende opsies is en watter maatreëls daar in plek is om hierdie doelwitte te bereik.
Sekerlik een van die belangrikste uitkomste van hierdie konferensie moet die stigting van 'n vereniging vir nuwe boere wees, waarin u u kan saamsnoer om op 'n georganiseerde wyse op 'n gereelde grondslag met ons te beraadslaag oor sake wat spesifiek vir u van belang is. Ek wil in hierdie opsig dit baie duidelik maak dat die doel van so 'n vereniging nie is om mense nou in verskillende kategorieë te plaas of om 'n nuwe organisasie te stig wat 'n georganiseerde landbouliggaam vir nuwe boere is nie. Ons wil hê dat u by bestaande strukture sal inskakel en sodoende maksimum voordeel trek uit die kundigheid wat daar reeds binne georganiseerde landbou bestaan.
Ek is opgewonde oor die konferensie omdat dit die eerste van sy soort is waar u as nuwe boere en ander rolspelers bymekaar kom saam met die Departement sodat ons saam die uitdagings van landbou kan aanspreek.
Ons wil hê dat u onbevange moet deelneem aan die gesprekke wat hier sal plaasvind en openlik en met eerlikheid u mening sal lig ten opsigte van die kwellende vrae wat u het en ook die probleme wat u ondervind, met ons sal bespreek.
Ek wil u graag versoek om egter ook te luister na die belangrike inligting en raad wat u hier mag ontvang sodat u met verrykte kennis hier sal weggaan. Ek hoop dat u saam met ons hierdie konferensie as n nuwe en verrykend ervaring sal meemaak.
<fn>08091814151001.txt</fn>
Dit is nou veertien jaar na die eerste demokratiese verkiesing en Suid-Afrika is nog steeds die skynende lig in Afrika, ten spyte van verskeie verwagtinge en persepsies dat daar geen toekoms in die land is nie. Dit is egter 'n feit dat ons nog op koers is ten opsigte van die teikens vir versnelde en gedeelde groei-inisiatief vir Suitd-Afrika (AsgiSA), waarin landbou 'n uiters belangrike rol speel.
Dit is egter ook waar dat landbou veral deur 'n baie moeilike tyd gaan ten opsigte van stygende insetkoste, gekoppel aan die hoër olieprys met sy rippelende effek, kompetisie met goedkoper ingevoerde kommoditeite en ander eksterne faktore soos droogte en op ander plekke weer vloedskade wat miljoene rande beloop.
Die vraag bly egter: Wat is die landbousektor se rol binne hierdie omgewing?
a werkskepping b vrystelling van arbeid vir die industrie c voorsiening van voedsel vir die mense d voorsiening van markte vir industriële produkte en e voorsiening van buitelandse valuta vir die land.
Dit is egter so dat die wêreld voortdurend verander en die Suid-Afrkaanse landbou is dikwels die pasaangeër in hierdie veranderende omgewing. Gevolglik is daar mettertyd bykomende rolle wat vir landbou geskep word.
Dit is van meet af aan belangrik om in gedagte te hou dat 'n toename in landbouproduksie nie deur die druk van 'n knoppie gebeur of deur 'n nuwe fabriek staan te maak nie. Meer kos kan slegs geproduseer word deur harde en volgehoue inspanning.
a Nuwe tegnologie moet ontwikkel word wat tot meer effektiewe landbouproduksie of opbrengsverhogende tegnologie aanleiding gee.
b Hierdie nuwe tegnologie moet aan boere oorgedra word en daar moet seker gemaak word dat alle boere toegang het tot die mees effektiewe landboutegnologie.
c Toepaslike ondersteunende infrastruktuur tot voedselproduksie moet daargestel word.
Met verwysing na tegnologie-ontwikkeling is die Wes-Kaapse Departement van Landbou een van die leidende skeppers van landboutegnologie in Suid-Afrika. Die tegnologie-ontwikkelingsfunksie van die departement is rondom drie navorsingsinstitute (diereproduksie, plantproduksie en hulpbrongebruik) georganiseer en meer as R54 miljoen word jaarliks op die 180 verskillende navorsingsprojekte spandeer wat op die sewe navorsingsplase uitgevoer word. Driehonderdeen-en-twintig personeellede, van wie ses spesialisnavorsers, 25 navorsers en 38 navorsingstegnici is, wy hulle lewe aan die landbousektor toe.
semi-wetenskaplike en populêre publikasies.
voordragte tydens boeredae, ens.
Die oordrag van tegnologie kan geskied deur hetsy opleiding of voorligting. Die departement, deur middel van sy opleidingsbeen Cape Institute for Agricultural Training (CIAT), speel 'n uiters aktiewe rol in die opleiding en heropleiding van boere, plaasbestuurders en plaaswerkers. Die kennis en vaardigheidsbasis van (voornemende en huidige) boere word verbreed deur opleiding wat, in sy beurt, 'n direkte impak het op die effektiwiteit van produksie. Die departement verskaf hoër opleiding aan 450 voornemende kommersiële boere en plaasbestuurders per jaar. Verder ontvang tussen 800 en 1 100 plaaswerkers vaardigheidsopleiding per jaar deur middel van kort kursusse en leerlingskappe.
As deel van die tweede been van kennisoordraging bedryf die Wes-Kaapse Departement van Landbou 'n gedesentraliseerde voorligtingsdiens in al ses distrikte van die Wes-Kaap. Die vlak van desentralisasie word geïllustreer deur die feit dat die departement tans oor 54 kantore beskik van waar 67 voorligters hul dagtaak verrig. Jaarliks word daar ongeveer R47 miljoen aan hierdie diens bestee. Die voorligtingsdiens word aktief deur die ander programme van die departement ondersteun deur middel van aktiwiteite soos boere- en inligtingsdae.
Bykomend tot die infrastruktuurelemente wat reeds genoem is, is dit die moeite werd om op rekord te plaas dat my departement jaarliks ongeveer 30 000 plant-, water- en grondmonsters ontleed. Hierdie resultate ondersteun boere om ingeligte plant- en kunsmistoedieningsbesluite te neem.
Alhoewel sekere veranderlikes wat in die landbousektor voorkom ook in sommige van die ander sektore van die ekonomie aanwesig is, is die landbousektor uniek in dié sin dat dit die enigste sektor is waar ál hierdie veranderlikes gelyktydig teenwoordig is.
a Boerdery voorsien in een van die mees basiese behoeftes van die mens, naamlik voedsel.
b Sonder voldoende voedsel in 'n gebalanseerde dieet kan die res van die ekonomie nie funksioneer nie.
c Die sektor is afhanklik van die klimaat met al die gepaardgaande risiko's.
d Die natuurlike hulpbron grond, water, klimaat bepaal die aard van die besigheid.
e Die hulpbron waarvan boerdery gebruik maak is beperk en daar is toenemende druk vanuit ander oorde om van hierdie hulpbron beskikbaar te stel vir ander gebruike. Byvoorbeeld, druk om grond beskikbaar te stel vir behuising en verstedeliking, water vir menslike en nywerheidsgebruik, ens.
f Boerdery is in wese gebaseer op biologiese prosesse. Dit beteken dat dieselfde mate van deterministiese produksie nie moontlik is as in die geval van die nywerheidsektor is nie.
g Boerdery is versprei oor groot geografiese areas wat die beheer en kontrole oor die produksieprosesse bemoeilik.
h In Suid-Afrika is landbougrond gelaai met politieke en sosiale emosie en verwagtinge. Dit is dus noodsaaklik dat grondhervorming so spoedig moontlik kan voortgaan terwyl daar terselfdertyd so min as moontlik ontwrigting in die ander funksies van landbou moet intree.
i Dit verskaf werksgeleenthede en sinvolle ekonomiese aktiwiteit vir 'n groep mense wat op weinig ander plekke in die ekonomie geakkommodeer kan word.
j Landbou is egter nie net daar vir voedselproduksie nie, maar het ook 'n rol in die generering van buitelandse valuta, ekonomiese aktiwiteit, 'n mark vir die vervaardiging sowel as vir die skepping van kapitaal wat in die sektor, maar ook in die res van die ekonomie, belê kan word.
k Die keersy van die munt is dat boerdery nie net 'n finansieel/ekonomiese rol het nie, maar ook 'n sosiale rol. Dit word dikwels gesien as 'n maatstaf of riglyn waarteen die waardes en norme in die veral stedelike samelewing gemeet word.
l Boerdery verskaf lafenis vir die mens se siel - die feit dat dit daar is, die landskap en die geleentheid om in die landelike area te ontspan verskaf 'n sekere waarde aan die landbou.
Die hele kwessie van stygende kommoditeitspryse en die impak daarvan op die landbousektor is egter 'n ander onderwerp wat my dae lank kan besig hou. Dit is so dat voedselpryse die afgelope jaar vinniger as inflasie gestyg het. So byvoorbeeld het die Verbruikersprysindeks vir voedsel (VPI-voedsel) oor die tydperk April 2007 tot April 2008 met 15,7 percent gestyg. Dít is heelwat hoër as die inflasieteiken van tussen drie en ses persent. Aangesien Suid-Afrika 'n oop ekonomiese beleid volg, is ons voedselpryse die afgeleide van internasionale voedselpryse. Dus is dit belangrik om daarop te let dat die nominale wêreldpryse van al die belangrikste voedselgroepe hul hoogste vlak in vyftig jaar bereik het en die reële pryse van hierdie voedselgroepe die hoogste in dertig jaar is.
<fn>08092312451001.txt</fn>
Hiermee 'n kort agtergrondoorsig oor die 'Mini Drug Master Plan' vir plaaswerkers wat Minister Dowry Maandag amptelik onderteken en bekend gestel het.
Junie 2007 is daar 'n konferensie oor alkoholmisbruik onder plaaswerkers gehou. Hierdie konferensie was goed bygewoon deur baie organisasies en rolspelers.
Een van die uitkomste van die konferensie was dat 'n forum bestaande uit verteenwoordigers van die verskillende wynbedrywe, nie-regeringsorganisasies (NGO's) en rolspelers gestig word. Minister Dowry het hierdie forum in Junie 2007 aangekondig. Die forum het met sy werksaamhede op 22 Julie 2007 begin.
Die forum se eerste taak was om 'n 'Mini Drug Master plan' in lyn met die 'National Drug Master Plan 'te ontwikkel en op te stel.
Die forum het 'n klein taakspan aangewys wat gehelp het om die dokument te skryf en te finaliseer.
Daar is ook 'n begroting van R200 000 aan die plan gekoppel vir die huidige finansiele jaar.
Die oogmerk met die plan is om plaaswerkers wat hulp of rehablitasie teen alkoholverslawing nodig het, te help. Hierdie hulp sal in oorleg met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling geskied.
<fn>08092316151003.txt</fn>
DP en JC Goosen Boerdery (Edms) Bpk, en 'n groep van 30 werknemers van DP en JC Goosen Boerdery (Edms) Bpk wat nog nie deel van 'n swart ekonomiese bemagtigingsprojek (SEB) is nie, gaan saam die twee stukke grond verder ontwikkel. Die twee stukke grond is tans in die besit van Goosen Trust. Die totale omvang van die projek gaan ongeveer 44 hektaar (ha) wees. Daar words tans onderhandel met Departement van Omgewingsake om nog ses ha by te kry vir ontwikkeling. Die 50 ha sal bestaan uit steenvrugte, wingerd en olywe.
Om die projek van die grond af te kry het DP en JC Goosen Boerdery (Edms) Bpk reeds nege ha gevestig wat in vol produksie is en daar word nog sewe ha in 2009 aangeplant. DP en JC Goosen Boerdery (Edms) het ook al agt boorgate geboor waarvan sewe water kan voorsien en 'n dam gebou op die betrokke grond.
In die beplanning van die projek word daar ook 'n nuwe dam gebou sodat daar genoeg water sal wees om die 50 ha te besproei. Die nuwe dam sal dan deur die boorgate en bergstrome gevul word. Dit is noodsaaklik dat die dam gebou word omdat die boorgate nie genoeg water op 'n slag kan gee nie. Die dam sal dan gebruik word om al die water op te gaar en dan sal die boorde vanaf die dam besproei word. Die dam sal ook help om die besproeiingskostes te verminder, want jy kan dan van die blokke met natuurlike druk van die water besproei. Dit sal dus nie nodig wees om die water te pomp nie.
Daar word beplan ook om twee berghuise te vestig wat verhuur gaan word aan toeriste. Die huise sal gebou word met bloekomhout wat sonder enige kostes aan die projek deur DP en JC Goosen Boerdery (Edms) Bpk voorsien gaan word.
<fn>08092611451001.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vandag saam met u te mag wees en te kon sien waarmee u besig is wanneer u gebruik maak van die voordele en hulp wat ons vanaf die Departement van Landbou se kant af vir u beskikbaar stel, om saam met kommersiële boere uitvoering te gee aan die grondhervormingsprogram van die regering. Hierdie projek van u is 'n bewys watter suksesse behaal kan word as ons doelgerig werk daaraan om u wat al ook volwaardige burgers van die land is, deel te maak van landbou en te sorg dat u ook grondbesitters word. Ek hou daarvan om op die grond by u te kom sodat ek eerstehands kan ervaar watter vooruitgang daar ten opsigte van ons mense binne landbou is.
Landbou in die Wes-Kaap speel 'n baie belangrike rol in die ekonomie van die provinsie en die land en u as plaaswerkers het reeds oor baie jare 'n groot rol gespeel om die Wes-Kaap die sterkste landbouprovinsie te maak.
Ek word aangedryf deur die wete dat daar nog so baie van ons mense is wat jare op plase bly en werk of wat oor 'n lappie grond beskik maar nie altyd die finansiële vermoë het om werklik winsgewend te boer nie.
Dit is waarskynlik ook grootliks die rede waarom my tyd as Minister van Landbou een van die verrykendste ervarings van my lewe is, ook omdat landbou my so na aan die hart lê, maar ook omdat landbou soveel fasette het wat 'n rol speel in die ontwikkeling en voortbestaan van ons mense, asook in die ekonomiese groei van die Wes-Kaap.
Die Wes-Kaapse Regering wil hê dat daar verandering in ons samelewing moet kom waar ons nie nodig het om op die staat te wag om ons maatskaplike welsyn te verbeter en ons lewensomstandighede te verbeter nie. Dit moet gebeur deur u ekonomies selfstandig te maak deur middel van projekte soos hierdie, waarvan u deel is. Dit help ook met die groei van die ekonomie en dit bring ook 'n toename in werksgeleenthede. Die belangrikste is egter die uitbreiding van eienaarskap. As ons hierin kan slaag, sal ons armoede behoorlik kan bestry en die ongelykhede van die verlede uitwis en aan u 'n beter lewe kan voorsien.
Die skepping van inkomste en werkgeleenthede is vir ons as regering 'n baie hoë prioriteit en daarom is dit nodig dat daar altyd nuwe projekte aangepak sal word waar al die mense in die omgewing baat by sal vind.
Dit is ook baie belangrik dat bestaande projekte suksesvol moet wees om volhoubaarheid in landbou te verseker.
Ek glo baie sterk daaraan dat om te kan boer nie 'n reg is nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg wat deur die Grondwet van die land aan u gegee word, maar wanneer ons hierdie twee nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse Departement van Landbou baie belangrik dat ons ook aan u die nodige ondersteuning moet bied om toe te sien dat u 'n sukses maak van u boerdery.
Hierdie projek wat u hier van stapel gestuur het, is 'n voorbeeld van wat verwag kan word wanneer produsent en werker hande vat om van die Wes-Kaap en spesifiek dan ook landbou, 'n ware tuiste vir almal te maak.
As ons wil slaag in ons doelwit om ware transformasie binne die landbousektor te weeg te bring, dan sal ons meer van hierdie tipe ontwikkelings moet hê, waarin daar op eie inisiatief voortgegaan word om hande te vat.
As departement is ons daartoe verbind om u op alle terreine binne ons mandaat by te staan en ek wil dan ook in hierdie verband ons dienste en kennis aanbied en u uitnooi om daarvan gebruik te maak.
Ek is bewus daarvan dat Denou Farming 'n bemagtigingsmaatskappy is wat in 2003 gestig is met die Goosen Boerdery Trust wat 'n 49 persent en die Den Haag Werknemers Trust wat 'n 51 persent aandeel in die onderneming het.
Dit is verblydend om te sien dat die 116 begunstigdes, waarvan 59 betrokke is op die plase te Prince Alfred Hamlet en 57 op die plase te Wolseley, ook verteenwoordigend is van beide geslagte, met 67 mans en 49 vroue.
Ek is ook baie dankbaar dat daar behalwe die gronhervorming vir volgehoue boerdery-program (LRAD) fondse van R3,6 miljoen wat beskikbaar gemaak is vir die gedeeltelike befondsing van die projek, my departement R346 000 bygedra het tot die skepping van infrastruktuur.
Ek wil aan Goosen Boerdery dankie sê dat u soveel erns maak met die deelname van u werkers aan landbou, dat u ook nou die oorblywende 30 werkers deel gaan maak van die nuwe onderneming in die Waverley/Goukyk Projek, waar u twee stukke grond Waverley en Goukyk, verder gaan ontwikkel met 50 hektaar steenvrugte, wingerd en olywe.
Dit is ook goed dat u 'n redelike hoeveelheid bevorderingsgeleenthede vir die werkers geskep het, waarvan die belangrikste een die ontwikkeling van 'n produksie-bestuurder is. Anthony Janse (Voorsitter van DHWT en Direkteur van Denou Farming) is dan ook sedert Julie 2007 as produksiebestuurder van Denou Farming aangestel. Ek verstaan dat u ook onlangs akkreditasie by die Fairtrade-handelsmerk verkry het en die eerste premie-fondse wat ontvang is, aangewend word vir sosiale en ekonomiese opheffing van die gemeenskap deur middel van 'n verskeidenheid projekte. Dit is gerusstellend om te weet dat die maatskappy se finansiële posisie geweldig verbeter het en dat die totale omset feitlik verdubbel het sedert die ontstaan van die maatskappy.
Dit is egter so dat u nie dink dat u nou kan agteroor sit en dink u hoef nou nie meer hard te werk of u verder te bekwaam as individue nie.
U moet uself verder laat oplei deur die programme wat die Departement van Landbou beskikbaar stel.
Ons glo baie sterk aan opleiding om jou lewensomstandighede te verbeter en daarom het ons vanjaar weer R30,8 miljoen uit ons begroting beskikbaar gestel vir gestruktureerde landbou-opleiding.
Ek weet dat die Goosens ook baie waarde heg aan opleiding en daarom moet u sorg dat u deel word van die opleidingsprogramme van die onderneming.
Ek wil afsluit deur u geluk te wens met die groei van die projek en die toewyding waarmee u werk om daarvan 'n sukses te maak. Ek wil aan die mense in die nuwe projek sterkte toewens en die vertroue uitspreek dat u as 'n span sal saamwerk om seker te maak dat hierdie projek ook suksesvol sal wees en as 'n voorbeeld sal dien vir ander plase in die omgewing.
Ek wil u weereens bedank vir die geleentheid en die hoop uitspreek dat u goeie tye sal belewe as bewerkers van die grond en dat u saam met ons die stryd sal stry om die draak van armoede die hoof te bied met die wonderlike geleenthede wat die goeie regering vir ons bied om te sorg dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal sal wees.
<fn>08101614451002.txt</fn>
Nuwe mariene bewaringsarea (MBA) sal noodsaaklike beskerming te weeg bring.
Die twintigste mariene bewaringsarea langs die Suid Afrikaanse kuslyn sal hierdie week geproklameer word deur Marthinus van Schalkwyk, Minister van Omgewingsake en Toerisme, soos vandag aangekondig.
Die nuwe Stilbaai Mariene Bewaringsarea is 'n belangrike toevoeging tot die Suid Afrikaanse netwerk van MBAs. Dit sal die nodige beskerming verleen aan verskeie mariene en getyrivier habitatte wat belangrik is vir oorbenutte visssoorte en ander inheemse spesies. Die beperkte area is gelee langs 'n beskermede landelike gebied en dit sal help om die natuurlike kuslyn teen die bedreiging van klimaatsverandering teen te werk, het Minister van Schalkwyk gesê.
Die minister se aankonding val saam met Nasionale Mariene Week wat hierdie jaar gevier sal word vanaf 13 tot 17 Oktober. Die tema vir die viering is Klimaatsveranderinge en die impak op ons oseane, kuslyne en lewens. Dit is gerig op die bewusmaking van klimaatsverandering en die impak wat dit het op ons marienebronne en die kuslyn.
Volgens Van Schalkwyk sal die nuwe Stilbaai MBA verskeie mariene habitate insluit. Dit sluit in 'n groot sanderigebaai aan die oostekant, kleinerige rotsagtige baaie aan die weste kant met die mond van die Goukourivier tussenin.
Dit is merkwaardig dat die hele Goukougetyrivier in die MBA gelee is wat beter beskerming aanbied. Te danke aan die insluiting van albei die getyrivier en die mariene areas in die MBA sal dit spesies soos kabeljou wat in altwee areas voorkom, beter beskerm.
Historiese visvyvers is ook in die MBA ingesluit en hulle is 'n voorbeeld van hoe die oorspronklike inwoners visgevang het. Die dorp van Stilbaai en sy mense is afhanklik van toegang tot die see en die getyrivier. Daar is 'n geproklameerde vissershawe wat deur kommersiele vissers en sporthengelaars gebruik word.
Van Schalkwyk het gese dat die Stilbaai MBA sal algemene beskerming aanbied teen visvang en aasversameling in ongeveer 75 persent van die Goukou getyrivier en 20 vierkante kilometers van die see area. Die marine gebiede bestaan uit twee beperkte sones, naamlik Skulpiesbaai beperkte sone in die weste en groter Geelkrans beperkte sone in die ooste. Hierdie beskerming sal lei tot die herstel van die oorbenutte visspesies, en hulle volhoubare benutting buite die beperkte sones. Inheemse spesies en hulle omgewing sal ook beskerm word in die see en getyrivier.
Die oorblywende dele van die MBA bestaan uit gekontroleerde sones waar visvang toegelaat kan word. Die gekontroleerde sone van die getyrivier strek van die mond opwaarts tot net bokant die Olive Grove dam (omtrent twee kilometers noord van die brug), waar sportvisvang sowel as aasversameling (net op die oostelike bank) toegelaat sal word. In die mariene gekontroleerde area van ongeveer 12 vierkantige kilometer wat langs die mond van die geryrivier lê sal sport visvang asook kommersiele lynvisvang toegelaat sal word, maar nie treilvisvang nie.
Die proklamering volg na verskeie konsultasies met die gemeenskappe en ander belanghebbendes oor 'n periode van meer as twee jaar. Hulle kommentaar, voorstelle en bekommernisse is gedurende die proses in aanmerking geneem, wat gelei het tot die finale sonering van die MBA.
<fn>08103115451001.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vandag saam met u te mag wees om hierdie projek amptelik te oorhandig aan die 197 begunstigdes en ook sertifikate te oorhandig aan die van u wat opleiding ontvang het deur middel van die opleidingsprogramme wat ons as Wes-Kaapse Departement van Landbou aan mense soos u beskikbaar stel.
Hierdie projek van u is die grootste van sy soort in hierdie omgewing en gee aan u as plaas en pakstoorwerkers 'n beherende aandeel van 52% in die vrugteplaas. Dit dien ook as 'n voorbeeld van die suksesse wat ons kan behaal wanneer kommersiële boere soos me Barbara van den Bossche en mnr Charl van den Berg, bereid is om uitvoering te gee aan die grondhervormingsprogram van die regering.
Die Departement van Landbou onder die ANC regering in die Wes-Kaap spandeer op die oomblik 80% van sy jaarlikse begroting aan die bemagtiging van ons voorheen benadeelde gemeenskappe om te sorg dat ons, ons nuwe boere op die beste moontlike maniere gevestig kan kry en dat die plaaswekergemeenskap ook voordeel sal put uit die bevryding wat die nuwe demokrasie moes bring.
U weet dat ons in Landbou 'n baie groot waardering het vir die belangrike rol wat plaaswerkers speel om landbou in die provinsie aan die gang te hou en daarom doen ons op die oomblik alles in ons vermoë om die omstandighede en kwaliteit van lewe van ons plaaswerkers te verbeter, sodat u nie soos tweedeklas burgers in hierdie land moet lewe nie. Dit het tyd geword dat die nuwe Suid-Afrika ook voor u deur moet kom stilhou en by u voordeur moet inkom.
Landbou in die Wes-Kaap speel 'n baie belangrike rol in die ekonomie van die Provinsie en die land en u as plaaswerkers het reeds oor baie jare 'n groot rol gespeel om die Wes-Kaap die sterkste landbouprovinsie te maak.
As regering word ons aangedryf deur die wete dat daar nog so baie van ons mense is wat jare op plase bly en werk of wat oor 'n lappie grond beskik maar nie altyd die finansiële vermoë het om werklik winsgewend te boer nie. Ons wil hê dat u as plaaswerkers ook voordeel moet trek uit die regering se doelwit om 30% van landbougrond aan mense soos u, oor te dra.
Dit is waarskynlik ook grootliks die rede waarom my tyd as Minister van Landbou een van die verrykendste ervarings van my lewe is, ook omdat Landbou my so na aan die hart lê, maar ook omdat landbou soveel fasette het wat 'n rol speel in die ontwikkeling en voortbestaan van ons mense, asook in die ekonomiese groei van die Wes-Kaap.
Die Wes-Kaapse Regering wil hê dat daar verandering in ons samelewing moet kom waar ons nie nodig het om op die staat te wag om ons maatskaplike welsyn te verbeter en ons lewensomstandighede te verbeter nie. Dit moet gebeur deur u ekonomies selfstandig te maak deur middel van projekte soos hierdie, waarvan u deel is. Dit help ook met die groei van die ekonomie en dit bring ook 'n toename in werksgeleenthede. Die belangrikste is egter die uitbreiding van eienaarskap. As ons hierin kan slaag, sal ons armoede behoorlik kan bestry en die ongelykhede van die verlede uitwis en aan u 'n beter lewe kan voorsien.
Die skepping van inkomste- en werkgeleenthede is vir ons as regering 'n baie hoë prioriteit en daarom is dit nodig dat daar altyd nuwe projekte aangepak sal word waar al die mense in die omgewing baat by sal vind. Dit is ook baie belangrik dat bestaande projekte suksesvol moet wees om volhoubaarheid in landbou te verseker.
Ek glo baie sterk daaraan aan om te kan boer nie'n reg is nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg wat deur die Grondwet van die land aan u gegee word, maar wanneer ons hierdie twee nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse Departement van Landbou baie belangrik dat ons ook aan u die nodige ondersteuning moet bied om toe te sien dat u 'n sukses maak van u boerdery.
As ons wil slaag in ons doelwit om ware transformasie binne die landbousektor te weeg te bring, dan sal ons meer van hierdie tipe ontwikkelings moet hê, waarin daar op eie inisiatief voortgegaan word om hande te vat.
As Departement is ons daartoe verbind om u op alle terreine binne ons mandaat by te staan en ek wil dan ook in hierdie verband ons dienste en kennis aanbied en u uitnooi om daarvan gebruik te maak.
Dit is egter so dat u dink dat u nou kan agteroor sit en dink u hoef nou nie meer hard te werk of u verder te bekwaam as individue nie.
Ons glo baie sterk aan opleiding om jou lewensomstandighede te verbeter en daarom het ons vanjaar weer R308 miljoen uit ons begroting beskikbaar gestel vir Gestruktureerde Landbou-opleiding. Ek weet dat u mede-eienaars ook baie waarde heg aan opleiding en daarom moet u sorg dat u deel word van die opleidingsprogramme van die onderneming.
Ek wil afsluit deur u geluk te wens met die groei van die projek en die toewyding waarmee u werk om daarvan 'n sukses te maak. Ek wil aan die mense in die nuwe projek sterkte toewens en die vertroue uitspreek dat u as 'n span sal saamwerk om seker te maak dat hierdie projek ook suksesvol sal wees en as 'n voorbeeld sal dien vir ander plase in die omgewing.
Ek wil u weereens bedank vir die geleentheid en die hoop uitspreek dat u goeie tye sal belewe as bewerkers van die grond en dat u saam met ons die stryd sal stry om die draak van armoede die hoof te bied met die wonderlike geleenthede wat die goeie Regering vir ons bied om te sorg dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal sal wees.
<fn>09021915451002.txt</fn>
Dit is my voorreg om die Gesamentlike Sitting van die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika toe te spreek met die aanvang van hierdie laaste sessie van ons Derde Demokratiese Parlement.
Ek staan met ootmoed voor die mense van Suid-Afrika vir die geleentheid wat ek gegun is om die hoogste amp in die land te beklee as gevolg van die unieke omstandighede wat ontstaan het na die besluit van die heersende regerende party om die voormalige president te herroep.
My verantwoordelikheid, binne 'n kwessie van enkele maande, was om die Nasionale Uitvoerende Raad te lei in die uitvoer van die mandaat wat in die 2004-verkiesing aan die African National Congres toegeken is, en om die grondslag te lê vir die na-verkiesing-administrasie om dadelik aan die werk te spring.
Dat ons in staat was om vyf maande gelede 'n gladde oorgang te hê en kontinuïteit in die regeringstelsels kon verseker is te danke aan die volwassenheid van ons grondwetlike stelsel, wat deels deur die samewerking van die lede van die Uitvoerende Raad - oud en nuut - en die vaste hand van ons openbaresektor-bestuurders weerspieël word.
As ons terugkyk oor die afgelope 15 jaar wil ek graag erkenning gee aan President Nelson Mandela en President Thabo Mbeki se verbintenis en harde werk, asook die talle vroue en mans wat 'n rol gespeel het om die demokratiese staatstuig te stuur: in die Uitvoerende Raad en die Administrasie, die wetgewers op die drie regeringsvlakke en die Regsbank; gedryf deur die begeerte om die lewenskwaliteit van alle Suid-Afrikaners te verbeter.
Bowenal staan ek voor u met trots en met die vertroue dat die Suid-Afrika wat ons vandag kan vier - ver verwyder van die verdeeldheid, konflik en uitsluiting van slegs 15 jaar gelede - die produk is van die harde werk en geswoeg van Suid-Afrikaanse vroue en mans uit alle vlakke van die samelewing.
Hierdie Suid-Afrikaners verteenwoordig die hoop en deursettingsvermoë wat ons nasie kenmerk.
In dieselfde asem wil ek ook graag Me Helen Suzman noem, 'n waarlik voortreflike Suid-Afrikaner wat die waardes van ons nuwe Parlement reeds in die ou een se kamers verteenwoordig het.
Dit is hierdie en ander patriotte wat die grootste deel van die akkolade verdien as ons nou verklaar - nieteenstaande die ekonomiese storms wat aan ons deur hamer, ongeag die politieke onsekerhede wat ons gemeenskaplike bewussyn binnedring in die tyd van oorgang - dat dit goed gaan met ons nasie.
Ons moet egter nie die uitdagings onderskat wat ons in die gesig staar nie. Die wêreldwye ekonomiese ineenstorting hou ernstige gevare vir ons ekonomie in wat werksverliese en die lewenskwaliteit van ons mense aanbetref.
Vanselfsprekend kan die onsekerhede oor die politieke oorgang meer vrae meebring as wat daar tans antwoorde is.
Gevolglik kan party van ons dalk gehipnotiseer word deur die kortstondige onweer en ons skouers krom trek teen die stormwinde van ekonomiese onstuimigheid en politieke beroering.
Maar ons reis is een van hoop en volharding.
Ons kan selfs sê, danksy 'n vreemde wending van die noodlot, dat baie aspekte van ons grondwetlike orde onlangs getoets is, en elkeen het die toets geslaag om 'n demokrasie te openbaar wat uitsonderlik veerkragtig is.
Ons demokrasie is gesond. Dit word stadig maar seker sterker, en dit word ondersteun deur 'n Grondwet wat nêrens ter wêreld geëwenaar kan word nie.
Die krag van ons politieke verbintenis tydens hierdie tyd van die verkiesingstryd - wat ons almal saamstem waardig en vredevol moet afloop - is inderdaad die beste waarborg van die volgehoue oorlewing en verdieping van ons demokrasie.
Dit is Suid-Afrika se mense wat die land se vooruitgang verseker; en dit is hulle wat ons demokrasie sal verseker in die jare wat voorlê.
Vergun my, Mevrou die Speaker en Voorsitter, om op hierdie noot alle stemgeregtigde Suid-Afrikaners aan te spoor om te registreer en te stem in die komende nasionale en plaaslike verkiesings sodat ons self die toekoms kan bepaal.
Dit kan elke werksdag by die munisipale kantore gedoen word tot tyd en wyl die kieserslys afgesluit word. Maar ons moet ook gebruik maak van die spesiale registrasie-naweek wat deur die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (die OVK) gereël is, naamlik môre en Sondag, onderskeidelik die 7de en 8ste Februarie.
Ek wil ook van die geleentheid gebruik maak om te sê dat ek oor die volgende paar dae samesprekings met die Verkiesingskommissie en die provinsiale premiers sal hê en die datum van die verkiesing sal aankondig.
Ons is ons status as demokrasie te danke aan die mense van Suid-Afrika wat op 27 April 1994 vir die eerste keer gesamentlik hul toekoms in hul eie hande geneem het.
Met daardie eenvoudige dog verreikende aksie om 'n kruisie te trek vir 'n regering vir al die mense van ons land, het ons die rug gekeer op 'n verlede wat almal ontmens het.
Daarom is dit gepas om by hierdie geleentheid die 20ste herdenking te vier van die Verklaring van die OAE se ad hoc-komitee vir Suidelike Afrika ten opsigte van die vraag oor Suid-Afrika - algemeen bekend as die Harare Deklarasie.
Daardie inisiatief het die grondslag gelê vir wêreldwye konsensus deur die Verenigde Nasies oor die benadering tot onderhandelinge in Suid-Afrika.
In Suid-Afrika het dit ook die inhoud van die 1989 Konferensie vir 'n Demokratiese Toekoms bepaal - wat patriotte vanuit byna alle vlakke van die samelewing verenig het.
Al hierdie dinge het gelei tot die onderhandelingsproses wat uitgeloop het op ons eerste demokratiese verkiesing in 1994.
In hierdie opsig moet ons die oorlede president van die African National Congress, Oliver Reginald Tambo, salueer vir dit wat hy deur vastelands- en wêreldliggame geïnisieer en bekendgestel het en wat later 'n kompas vir die vreedsame oplossing van die konflik in ons land sou word.
Die moedige stap om 'n raamwerk te ontwerp wat vrede en rekonsiliasie nagestreef het, in plaas van oorlog en konflik, het eens en vir altyd die skyndaeraad van 'n 100 jaar tevore herroep, naamlik die sluiting in 1909 van die Nasionale Konvensie, wat die vorming van die Unie van Suid-Afrika voorspel het.
Alhoewel daardie konvensie die territoriale integriteit van Suid-Afrika soos ons dit vandag ken gedefinieer het, was dit gebaseer op rasse-onderdrukking en uitsluiting.
En nou, 15 jaar na die aanvang van ons demokrasie, kan ons bevestig dat die vrees, onsekerheid en weersin wat 100 jaar gelede 'n eksklusiewe en bedrieglike vrede onder koloniale meesters geskep het, nie net ongegrond was nie, maar ook waarlik misplaas was.
Daardie vrese en onsekerhede het gelei tot dekades van verset. In hierdie opsig salueer ons daardie dapper seun van ons mense, Solomon Kalushi Mahlangu, wat 30 jaar gelede ter dood veroordeel is met sy kop omhoog, in die trotse wete dat sy bloed die boom van vryheid sou voed.
Solomon Mahlangu het die tradisie van vergange krygsmanne voortgesit, onder meer diegene wat onder Koning Cetshwayo geveg het en wat in 1879 die Britse weermag in Isandlwana oorwin het ter verdediging van die vryheid van die inheemse mense van ons land en die soewereiniteit van hul grond.
n 130 jaar later staan ons verwonder oor die hoop en deursettingsvermoë wat daardie onversetlike harte besiel het.
In opleidingsentrums het daardie selfde deursettingsvermoë massaverset aangevuur gedurende daardie koue winter ná die verbanning van die vryheidstryd en die inhegtenisneming van meeste van die senior leiers daarvan.
n Groep moedige soldate het 40 jaar gelede weggebreek van NUSAS om die Suid-Afrikaanse Studente-organisasie (Saso) te stig.
In dieselfde asem moet ons ook erkenning gee aan die oorlede Ephraim Mogale, die stigterspresident van die Kongres van Suid-Afrikaanse Studente (Cosas) en andere 30 jaar gelede.
In herinnering aan hierdie studente van vervloë dae is daar 'n blywende boodskap, en die dors na vryheid en kennis is nou selfs sterker ingeboesem by ons jeug.
Die boodskap van hul heldedade geld vandag nog net so duidelik as soveel jaar gelede, naamlik dat ons saam die grense van geleenthede moet verken; dat ons inderdaad, soos die Vryheidsmanifes dit stel, die "deure van geleerdheid en van kultuur" nog wyer moet oopmaak!
Ons onthou hierdie organisasies en leiers om die gees van hoop en uithouvermoë te beklemtoon wat die demokratiese stryd geïnspireer het, selfs toe alles treurig gelyk het; om die verantwoordelikheid te benadruk wat op ons skouers rus, naamlik om die ideale waarvoor daar soveel opgeoffer is, te bevorder; om te weier om te swig voor terugslae en ontberinge.
En dus, Mevrou die Speaker en Agbare Voorsitter, moet ons onsself afvra: hoe het ons dade die afgelope 15 jaar, sedert die geboorte van ons demokrasie, die weg gebaan vir die Suid-Afrikaanse samelewing se evolusie, en hoe het ons die saak van menslike ontwikkeling en menswaardigheid sedert die 2004 demokratiese mandaat bevorder!
Vandag het ons 'n doeltreffende demokratiese stelsel, gebaseer op die beginsels van deursigtigheid en openheid, met verskeie platforms vir openbare deelname en onafhanklike instansies wat deur die Grondwet gelas is om demokrasie te ondersteun.
Deur die jare het ons voortdurend die regeringstrukture verbeter. Ons het 'n stelsel van gesonde interregeringsverhoudings tussen alle sfere opgebou, en integrasie binne en tussen hulle verbeter.
Die Regering kan met reg trots wees daarop dat ons die demografiese samestelling van die Staatsdiens verander het, wat feitlik in alle opsigte die karakter van ons samelewing weerspieël.
Maar hoewel vroue omtrent 34% van alle senior poste in die Staatsdiens beklee, is dit minder as die teiken vir gelykheid wat ons vir onsself gestel het.
In die nasionale en provinsiale wetgewers is daar aanduidings dat ons nasie hierdie jaar die 32%-vlak van vroulike verteenwoordiging sal oortref wat in 2004 bereik is, en hopelik selfs die 40% wat in die 2006 plaaslike verkiesings bereik is.
Ons hoop dat al die politieke partye, terwyl hulle hul verkiesingslyste finaliseer, 'n bydrae sal maak tot hierdie edele strewe!
Alhoewel sekere vooruitgang gemaak is (naamlik 0,2%), is die situasie minder indrukwekkend met betrekking tot mense met gebreke wat vir die Regering werk, gemeet teen die 2%-teiken wat ons vir onsself gestel het.
In albei gevalle is die privaatsektor ver agter.
Verskeie maatreëls is in plek gestel om die doeltreffendheid van die Staatsdiens te verbeter, insluitend finansiële bestuur, Thusong-dienssentrums en ander diensleweringsinisiatiewe, izimbizo en, soos tans in die Departement van Binnelandse Sake, ferm leierskap.
Daar moet egter nog baie meer gedoen word om die dienskultuur en diensgerigtheid van sommige staatsdiensamptenare te verbeter, veral diegene wat direk met die publiek werk.
Soos die agbare lede weet, het ons regering die geveg teen misdaad een van ons hoof-fokusareas gemaak.
Dit word onder meer weerspieël deur wetgewing, reëls en regulasies vir sowel staatsamptenare as politieke ampsbekleërs, vennootskappe met die burgerlike gemeenskap en teenkorrupsie-blitslyne.
Dit mag wees dat die stelsels vir die voorkoming en straf van korrupsie steeds onvoldoende is, maar uit 'n regeringstelsel-oogpunt kan ons troos vind in die feit dat meer as 70% van korrupsiesake waaroor in die media berig word, openbaar gemaak word omdat die Regering die oortreding opgetel het en inderwaarheid daarteen optree.
Die privaatsektor het met dieselfde uitdagings te kampe. Op die ou einde het die uitdagings net soveel met regulering te doen as wat dit met konsekwente toepassing te doen het.
Ek is seker ons almal stem saam dat die welstand van ons samelewing grootliks afhang van die vordering wat ons maak om die nasie se welvaart uit te bou en te verseker dat die voordele van ekonomiese groei deur alle mense gedeel word.
Dit is algemene kennis dat Suid-Afrika, ná die ekonomiese stagnasie van die laat-1980s en vroeë-1990s, die langste tydperk van volgehoue ekonomiese groei beleef het sedert statistieke daaroor in 1940 vir die eerste keer aangeteken is.
In die Eerste Dekade van Vryheid het die ekonomie jaarliks gemiddeld met 3% gegroei, en dit het verhoog tot 5% gemiddeld per jaar tussen 2004 tot 2007.
Terwyl die verbruikersbloeitydperk, aangevuur deur meer werksgeleenthede, stygende inkomste en laer inflasie- en rentekoerse, in hierdie verband 'n rol gespeel het, word ons bemoedig deur die breë spektrum geleenthede vir verdere ontwikkeling in die toekoms.
Dit sluit eerstens hoër beleggingskoerse in, beide deur die openbare en privaatsektor. Wat dit betref, omtrent vyf jaar gelede het ons gedraai by 16% van bruto vastekapitaalformasie as 'n persentasie van Bruto Binnelandse Produk (BBP). Die groei in beleggings was so groot dat hierdie syfer vandag 22% is, nader aan die 25% wat ons beoog het om eers in 2014 te verkry.
Dit is deels die gevolg van doelbewuste programme deur die Regering om openbare infrastruktuur uit te brei.
Dit is ook 'n gevolg van beleide om die klimaat vir privaatsektor-beleggings te verbeter; en om fiskale en monetêre beleid so te bestuur dat dit toegang tot dienste verbeter en die inflasielas verminder, en terselfdertyd makro-ekonomiese stabiliteit en volhoubaarheid verseker.
Die fokus op mikro-ekonomiese hervorming gedurende die afgelope dekade, en veral die pogings sedert 2004 om stelselmatig die magdom versperrings in die pad van groei uit die weg te ruim, het 'n positiewe impak gehad.
Dit is in hierdie konteks dat die Inisiatief vir Versnelde en Gedeelde Groei (AsgiSA) geïmplementeer word, om te verseker dat alle deurslaggewende blokkasies soos infrastruktuur-bottelnekke, geïntegreerde nywerheidsbeleid en programme, die vaardigheidstekort, gereguleerde opeenhopings en ondoeltreffendheid van regeringsdienste op 'n gefokusde en stelselmatige wyse aangespreek word.
Ons ekonomie het meer toeganklik geword, en sedert 1994 het dit gelyktydig meer geïntegreerd geraak in die globale stelsel. Ons finansiële instellings is 'n kragtige voorbeeld wat ons ietwat beskut het teen die wêreldwye ekonomiese storms.
Tog is hul reikwydte in ons samelewing ver onder verwagting. Ons ekonomie bly grotendeels afhanklik van mynbou en landbou vir uitvoere. Buiten die privaatsektor is daar nog nie genoeg uitbreiding van kritieke sektore nie, veral wat vervaardiging betref.
Daarom is die groeikoers van uitvoere nie so hoog soos in vergelykbare lande nie. Dit is presies hierdie swakheid wat verantwoordelik is vir die groot negatiewe saldo van die Lopende Rekening, veral in die tye toe ons hoër groei beleef het.
En omdat ons nie genoeg gespaar het nie, moes ons op korttermyn-kapitaalvloei staatmaak om die tekort sowel as ons beleggingsprogramme te finansier.
Dit is die uitdagings wat ons land vir seker sal moet aanspreek op die pad vorentoe.
Van deurslaggewende belang is die vraag: waaroor behoort ekonomiese groei eintlik te gaan Welvaart word geskep om mense se lewenskwaliteit te verbeter?
Dus behoort die vraag of groei regverdig verdeel word 'n sentrale aspek van alle ekonomiese oorwegings te wees.
Wat belangrik is, is dat die voordele van groei werkskepping moet insluit en moet verseker dat daar behoorlike werk is.
Ons kan inderdaad met trots meld dat die ekonomie tussen 1995 en 2003 ongeveer 1,5 miljoen netto nuwe werksgeleenthede geskep het en selfs meer merkwaardig, omtrent 500 000 werksgeleenthede tussen 2004 en 2007.
In die laasgenoemde tydperk is daar vir die eerste keer sedert die aanbreek van demokrasie meer werk geskep as die aantal mense wat die arbeidsmark betree het, wat die werkloosheidskoers van 31% in 2003 tot 23% in 2007 laat daal het.
Natuurlik moet dit ons nie laat afsien van ons verpligting om die kwessie van die kwaliteit van hierdie werke te bevraagteken nie, insluitend die regte en voordele wat werkers geniet.
Om die voordele van groei te deel sluit ook versnelde implementering van regstellende aksie in, insluitend breë swart ekonomiese bemagtiging.
Dit is nie 'n strewe na 'n sogenaamde rassistiese agenda nie. In werklikheid sal 'n land wat nie die betrokkenheid van sy hele bevolking op alle vlakke van ekonomiese aktiwiteit verseker nie, definitief ver onder sy ware potensiaal presteer.
Die feit dat die privaatsektor nie genoeg doen om die demografie van bestuurs- en vaardigheidsberoepe in ondernemingsontwikkeling en so meer te verander nie, maak van ons land deels 'n agtergeblewene in hoëgroei-aandele.
Om in die voordele van groei te deel beteken ook dat die Staat belastinggeld doeltreffend en billik moet aanwend as 'n instrument om die las van voorsiening van openbare goedere te herverdeel én te deel.
Agbare lede sal bekend wees met meeste van die data oor kwessies rakende maatskaplike dienste. Ek sal egter 'n paar voorbeelde opnoem om weereens die aard van die vooruitgang wat ons al gemaak het en die uitdagings wat ons nog in die gesig staar, uit te lig.
Die Regering is pynlik bewus daarvan dat volslae armoede nog steeds te wydverspreid in ons samelewing voorkom, en die vlak van ongelykheid is te hoog.
Ons het in die afgelope 15 jaar ons bes gedoen om hierdie euwel deur maatskaplike dienste uit te roei.
Eerstens het geld-metrieke armoede aansienlik afgeneem sedert die eeuwisseling. Hierdie afname is grootliks te danke aan 'n dramatiese uitbreiding van besteding op maatskaplike toelae sedert 2002. Hierdie verbetering word weerspieël deur toegang tot basiese dienste - 'n vinnige afname in bate-armoede het die afname in geld-metrieke armoede voorafgegaan, Tweedens, alhoewel die afname in armoede wesenlik was, het algehele ongelykheid gedurende die 1990s vermeerder. Derdens, die dinamika onderliggend aan armoede- en ongelykheidsneigings bepaal die breë beleidsuitkyk Armoede het afgeneem sedert die oorgang, maar ongelykheid het nie verbeter nie.
In huishoudings met kinders (gedefinieer as diegene 17 jaar en jonger), het die aantal huishoudings wat gemeld het dat 'n kind honger ly, tussen 2002 en 2006 dramaties verminder (van net oor 31% tot 16%). Dit gee te kenne dat die armoede-situasie opmerklik verbeter het, veral onder mense wat die hoogste graad van welsynsontneming ervaar. Die voorkoms van honger kinders het in vier jaar byna halveer.
Hierdie waarnemings word inderdaad bevestig deur ons eie navorsing, wat wys dat inkomste-armoede veral in swart- en kleurling-gemeenskappe afgeneem het, deels as gevolg van laer vlakke van werkloosheid en beter toegang tot maatskaplike toelaes. Terwyl die aantal toelae-begunstigdes in 1999 2,5 miljoen was, het dit teen 2008 vermeerder tot 12,4 miljoen.
Dit is grootliks te danke aan grootskaalse verbetering in toegang tot die Kindersorg-toelae, wat vermeerder het van 34 000 begunstigdes in 1999 tot 8,1 miljoen in 2008.
As gedeeltelike bydraer tot die inkomste van die armes, is die teiken van een miljoen werksgeleenthede deur die Uitgebreide Openbare Werke-Program in 2008 bereik, 'n jaar vroeër as beoog in die 2004-verkiesingsmandaat. Dit het die moontlikheid om die program uit te brei en die kwaliteit daarvan te verhoog, aansienlik verbeter.
Wat huishoudelike toegang tot basiese dienste aanbetref, spreek die syfers vanself. Byvoorbeeld, toegang tot drinkwater het van 62% in 1996 tot 88% in 2008 verbeter; asook tot elektrisiteit (58% tot 72%); en sanitasie (52% tot 73%).
Bewyse van maatskaplike dienste kan ook gesien word in die reuse verbetering in toegang tot primêregesondheidsorggeriewe. Altesaam 95% van Suid-Afrikaners leef nou nader as vyf kilometer aan 'n gesondheidsfasiliteit, en ons is ingelig dat alle klinieke nou toegang tot drinkwater het. Immunisasiedekking vir kinders het gelykmatig verbeter tot omtrent 85%; en malaria-gevalle het dramaties afgeneem.
Ons is ook bemoedig dat navorsing oor die voorkoms van MIV stabilisasie 'n effense afname in die tempo van infeksie toon.
Ons antiretrovirale behandelingsprogramme is nie net die grootste ter wêreld nie, maar dit brei ook voortdurend uit, met meer as 690 000 pasiënte wat al met antiretrovirale behandeling begin het sedert die aanvang van die program.
Tog het baie gesondheidsgeriewe nie altyd die nodige medisyne, geskikte aantal personeellede en 'n bestendige voorsiening van basiese dienste soos skoon lopende water en elektrisiteit nie. In sommige van hierdie geriewe is die bestuur swak en die gesindheid van personeel moet verbeter.
In onderwys was daar 'n daling in die onderwyser-leerder-verhouding; amper universele toegang met betrekking tot inskrywings op laerskoolvlak, en 'n verbetering in die aantal leerlinge wat Wiskunde slaag, om 'n paar voorbeelde te noem.
Terselfdertyd is baie moeite gedoen om infrastruktuur in arm gebiede te verbeter.
Natuurlik weet ons dat die uitsakkoers, veral op sekondêre en tersiêre vlak, onaanvaarbaar hoog is, en dat die onderwysstelsel nog die nodige vaardighede moet voorsien wat deur die samelewing vereis word.
Om aan te sluit hierby, dui neigings in prestasie, beide vir onderwys en leer, 'n kommerwekkende ooreenstemming met die sosiale verdeeldheid van die verlede.
Ironies genoeg is die infrastruktuur en administratiewe en onderwyservermoëns juis die minste indrukwekkend waar onderwys die nodigste is om die siklus van armoede te verlig.
Die Regering se maatskaplike programme het die batebasis van arm mense verbeter, in die vorm van behuising - met 2,6 miljoen gesubsidieerde huise wat voorsien is.
Natuurlik moet ons ook toegee dat die grondherverdelingsprogram en die na-vestiging-ondersteuning vinniger en beter hanteer kon word.
Oor die algemeen is ons trots op die vordering van ons maatskaplike programme. Maar ons kan nie tevrede wees met slegs kwantitatiewe verandering nie.
Hetsy in onderwys, gesondheid, behuising, water of sanitasie, die sentrale vraag waarmee ons elke dag gekonfronteer word, is hoe om die kwaliteit van hierdie dienste te verbeter! Ons het nog baie werk wat dit aanbetref.
Die euwel van misdaad bly 'n hoofbron van onsekerheid vir Suid-Afrikaners. Daar is daagliks, beide in arm en ryk buurte, vrees vir die moontlikheid van 'n gewelddadig aanval.
In openbare en privaatinstansies is die moontlikheid van misdadige skemas wat hulpbronne uitwis deur korrupsie altyd 'n bron van groot kommer.
Die feit is dat die algehele misdaadkoers, nadat dit in 2002 'n hoogtepunt bereik het, bestendig gedaal het. Allerhande statistieke kan aangehaal word om dit te bevestig.
Maar ons weet dat die afname nie vinnig genoeg gebeur nie, nie eens teen die koers van 7% tot 10% wat ons vir onsself in verskeie kontakmisdaadkategorieë gestel het nie. Die feit dat voorvalle van gewelddadige inbrake in huise en besighede toegeneem het, en dat misdaad teen vroue en kinders nie beduidend afgeneem het nie, is rede tot groot kommer.
Dit dui op swakhede in ons buurte, veral om bande van gemeenskaplike solidariteit te bou wat ons sal help om misdaad te voorkom en te bekamp. Dit dui op swakhede in die doeltreffendheid van die hofstelsel, beide met betrekking tot tegniese en ander infrastruktuur en bestuur.
Hierdie is die kwessies wat nou aangespreek word deur omvattende veranderinge in die kriminele regstelsel.
Tog, as ons heeltemal eerlik wil wees, moet ons nie die feit uit die oog verloor dat ons 'n stelsel beoordeel wat by verre meer legitimiteit geniet as wat ons ooit tevore in ons land gehad het nie.
Dit is te danke aan die transformasie wat hierdie instansies ondergaan het betreffende hul doktrines, gebaseer op 'n kultuur van menseregte, hul demografiese samestelling en hul stelsels vir aanspreeklikheid.
Maar ons moet onsself nie flous nie: soos op alle maatskaplike gebiede, is sulke transformasie steeds in wording. Ons het nog 'n ver pad om te gaan.
Ek is seker dat die agbare lede sal saamstem dat die menslikheid van ons demokratiese bedeling uitdrukking behoort te vind in die mate waartoe ons aandag skenk aan die weerbaarste lede van ons samelewing.
In hierdie opsig het ons, deur wetgewing, internasionale konvensies, regulasies en veldtogte, verseker dat daadwerklike pogings gemaak word om die toestande van kinders, vroue, mense met gebreke en bejaardes te verbeter.
Deur bewusmakingsveldtogte en inderdaad as gevolg van die vennootskappe wat ons gesluit het met organisasies wat hierdie kwesbare groepe verteenwoordig, het ons bewustheid rondom die kwessies wat hulle beïnvloed verbeter; en toenemend die belangrikheid van hierdie sake aangemoedig.
Ons kan byvoorbeeld met trots getuig dat huishoudings waar vroue aan die hoof staan 'n groter as gemiddelde deel van die maatskaplike toelaes ontvang het, insluitend behuising en gesondheidsorg; en dat van die suksesvolste programme dié rondom kinderimmunisasie en -voeding was.
Tog is toegang tot werksgeleenthede 'n swaar las op plattelandse vroue, jeugdiges en mense met gebreke. MIV het die grootste impak op jong vroue. Geweld teen vroue en kinders is ook heeltemal te hoog.
Al hierdie dinge verg aandag in die tyd wat kom.
Dit is dan sommige van die vooruitgang wat die demokrasie meegebring het, en die vordering wat die Regering gemaak het om aan die verkiesingsmandaat te voldoen.
Dit kan geensins ontken word dat die vooruitgang sedert 1994 gemeet aan enige maatstaf indrukwekkend is nie. Maar daar is ook geen twyfel dat daar nog baie uitdagings is nie.
Ek het die lang pad na vryheid geloop. Ek het probeer om nie struikel nie; ek het 'n paar misstappe langs die pad gegee. Maar ek het die geheim ontdek dat, nadat jy 'n groot heuwel oorkom het, vind jy daar is nog soveel ander heuwels om te klim. Ek het 'n oomblik geneem om te rus, om vlugtig na die roemryke vista rondom my te kyk, om terug te kyk oor die afstand wat ek al afgelê het. Maar ek kan net vir 'n oomblik rus, want saam met vryheid kom verantwoordelikhede, en ek durf nie talm nie, want my lang pad is nog nie verby nie.
Oor 'n paar maande van nou af sal die mense van ons land besluit wie se leierskap hulle verkies om die edel werk van hierdie groot vryheidsvegter en ander stigters van ons demokrasie voort te sit.
Terwyl ons benaderings mag verskil, is die doelwitte waarvoor ons moet mik duidelik en ondubbelsinnig uiteengesit in ons Grondwet: om 'n verenigde, nie-rassige, nie-seksistiese, demokratiese en vooruitstrewende samelewing te skep wat 'n positiewe bydrae lewer tot die skep van 'n beter wêreld.
Ses jaar gelede het die leiers van die mense bymekaargekom vir die Wêreldberaad oor Groei en Ontwikkeling en ooreengekom oor die take wat ons moet uitvoer om die lewenskwaliteit van Suid-Afrikaners te verbeter, spesifiek om werkloosheid en armoede teen 2014 te halveer.
die skep van meer werk, beter werk en behoorlike werk vir almal deur hoër vlakke van belegging, openbarewerke-programme, sektor-vennootskappe en -strategieë, plaaslike verkryging, die bevordering van klein ondernemings en ondersteuning vir koöperasies die aanspreek van beleggingsuitdagings deur spaarfondse te verbeter, en om hulpbronne met betrekking tot pensioen- en voorsorgfondse, behuising, bydraes van die finansiële sektor en swart ekonomiese bemagtiging toepaslik aan te wend die bevordering van gelykheid, die ontwikkeling van vaardighede, die skep van ekonomiese geleenthede en die uitbreiding van dienste, plaaslike aksie en implementering vir ontwikkeling, insluitend die voorsiening van infrastruktuur en toegang tot basiese dienste.
Ek is oortuig daarvan dat Suid-Afrikaners sal saamstem dat daar as deel hiervan en bykomend tot hierdie doelwitte 'n behoefte is om die onderwysstelsel te verbeter; om doeltreffende, behoorlike en billike gesondheidsorg te bied; om ons plattelandse gebiede te ontwikkel en voedselsekuriteit te verseker; en om die geveg teen misdaad en korrupsie te verskerp.
Ek noem nie hierdie kwessies omdat hulle omvattend is of omdat ons alle probleme in ons samelewing sal oplos as ons hulle identifiseer nie. Die rede hoekom ek hulle noem is om die punt te beklemtoon dat Suid-Afrika nie 'n gebrek aan ideale het nie. Ons uitdaging is om hierdie ideale om te skakel in programme en projekte wat doeltreffend geïmplementeer kan word.
Hierdie ideale word deur die hele mensdom gedeel, soos dit weerspieël word in die Verenigde Nasies se millennium ontwikkelingsdoelwitte.
En tog word die mensdom vandag gekonfronteer met die gevaar dat die bereiking van hierdie doelwitte nog vir baie jare, indien nie dekades nie, uitgestel kan word weens die ekonomiese krisis wat die wêreld oorval het.
Wat oppervlakkig as 'n finansiële krisis tussen 'n paar krediteure ontstaan het, het ontplof in 'n wêreldwye kredietnood, met erge gevolge vir werklike produksie en handel.
Ons kan die gulsigheid, kortsigtigheid en sorgeloosheid van bestuurders van groot korporasies, wat die krisis bespoedig het, blameer. Ons kan regeringsbeleide verdoem wat nie behoedsaam was nie en toegelaat het dat die hebsug van ongereguleerde markte verwoesting saai onder finansiële stelsels. Ons kan al hierdie dinge doen, en ons sal heeltemal korrek wees.
Maar tog is ons belangrikste en noodsaaklikste taak om die algehele gevolge van hierdie verwikkelinge op ons eie ekonomie en ons streek behoorlik te verstaan, en om antwoorde te vind wat die impak daarvan sal beperk, veral op die kwesbaarste sektore van ons samelewing.
Wat ons wel weet, is dat ons land se regulerende omgewing en die teensikliese begrotingsbeleide wat ons aanvaar het, gehelp het om die ergste impak van die krisis te vermy.
Maar ons is tog ten volle bewus dat die aanvraag na ons uitvoere verminder omdat ons sterk in die wêreldekonomie geïntegreer is; dat toegang tot finansies en kapitale invloei versleg het; dat laer aanvraag tot 'n afskaal in produksie gelei het; dat die skep van werk negatief beïnvloed is en dat personeelvermindering in sommige sektore 'n realiteit geword het.
Hierdie probleme het saamgeval met 'n tydperk waarin inflasie en rentekoerse steeds te hoog was.
Tesame voorspel hierdie dinge niks goed vir die inkomste wat ons nodig het om die voorsiening van dienste uit te brei en om ons infrastruktuur-projekte te implementeer nie. Daarom is ons gedwing om ons vooruitsigte met betrekking tot groei en werkskepping af te skaal.
Ons weet ook dat Suid-Afrika veel minder geraak word as baie ander lande. Inderwaarheid kan Suid-Afrika en die res van die kontinent steeds groei verwag, al is dit teen 'n stadiger koers, in 'n tyd wanneer ander lande resessies ervaar of voorspel.
In hierdie opsig, agbare lede, is ek bly om te berig dat ons tydens die interaksie tussen Die Kantoor van die President en leiers van verskeie maatskaplike vennote gesamentlik saamgestem het om bemiddelings daar te stel wat die impak van die krisis op ons samelewing sal beperk.
Eerstens sal die Regering aanhou met openbare beleggingsprojekte, waarvan die waarde vermeerder is na R690 biljoen oor die volgende drie jaar. In hierdie opsig sal ons, waar nodig, kreatiewe maniere vind om fondse in te samel.
Tweedens, sal ons openbaresektor-werkskeppingsprogramme uitbrei. Aan die een kant sal planne voortgaan om werksgeleenthede uit te brei in sektore soos gesondheid, maatskaplike werk, onderwys en wetstoepassingsagentskappe. Aan die ander kant sal ons die bekendstelling van die volgende fase van die Program vir Uitgebreide Openbare Werke bespoedig.
Derdens, sal versagtende aksies binne die privaatsektor gedoen word om die buitensporige afname in belegging en onnodige sluiting van produksielyne of aanlegte teen te werk.
Alternatiewe tot afleggings sal ondersoek word, insluitend langer vakansies, langer opleidingstye, korttyd en posdeling. Dit sal gekombineer word met die bevordering van die Trots Suid-Afrikaanse-veldtog en fermer optrede teen onwettige invoere.
Vierdens, sal die Regering maatskaplike besteding handhaaf en uitbrei, insluitend om toenemend die Kindersorgtoelae na kinders tot en met 18 jaar uit te brei en die ouderdom waarop mans geregtig is om ouderdomspensioen te ontvang na 60 jaar verminder.
Boonop sal ons die Maatskaplike Noodverligting-toelae en voedselsekuriteit-maatreëls meer gereeld aanwend, spesifiek om ook diegene te teiken wat nie deur die Werkloosheidsversekeringsfonds gedek word nie of wie se voordele uitgeput is.
Ons sal ook aanhou om spesiale aandag te skenk aan die uitdaging van anti-kompeterende gedrag deur sommige van ons korporasies. In hierdie opsig prys ons die Kompetisiekommissie vir die ferm hand waarmee hulle verseker dat oortreders aan die pen ry.
Ons hoop egter dat die burgerlike gemeenskap hul eie vlak van aktivisme sal verskerp om onder andere te verseker dat die voordeel deur die samelewing gevoel sal word soos wat insetkoste afneem.
Hierdie onmiddellike maatreëls sal gelei word deur die beginsel van 'n teensikliese fiskale beleid. Ons sal nogtans verseker dat die leningsvlakke van die Regering versigtig en volhoubaar is. Dit impliseer ook 'n vinnige afname in regeringskuldvlakke wanneer toestande weer 'n gunstige wending neem.
Ons pogings sal ook ingelig word deur die wete dat die maatreëls om die omgewing te beskerm en om die impak van klimaatsverandering af te weer ook kan bydra tot werkskepping.
In beide die G20-vergaderings en ander interaksies met multilaterale instansies het ons regering redes aangevoer vir toepaslike en dringende ingrypings, veral ten opsigte van ontwikkelde lande waar die krisis ontstaan het en waar dit die ergste gevoel word. Ons glo dat die tyd nou aangebreek het om binnelandse regulasies en oorsigte oor die finansiële stelsel te verstewig, maar ook dat strenger toesig oor en optrede op 'n wêreldwye skaal onvermydelik en noodsaaklik geword het.
Uiters belangrik is dat ons ook die integriteit van die wêreldhandelstelsel moet beskerm, die huidige samesprekings van die Doha-rondte moet voltooi en verseker dat ontwikkelingshulp nie afgeskaal word nie.
Die grootste les om uit hierdie ervaring te leer is dat ons sterker vennootskappe tussen plaaslike en globale ekonomiese rolspelers nodig het, nie net om die impak van die krisis te stuit nie, maar ook om maatreëls in plek te stel wat 'n herhaling daarvan sal voorkom.
In ons eie land sal ons al hierdie dinge doen as deel van die proses om ons samelewing op 'n pad van hoër groei en ontwikkeling te plaas. Dit gaan beteken dat dit effens langer gaan neem om 'n hoër trajek te bereik. Maar ons twyfel nie dat dit wel een of ander tyd sal aanbreek nie.
In hierdie opsig sal dit uiters belangrik wees hoe ons die land posisioneer om voordeel te trek uit die unieke geleenthede wat oor ons pad gekom het. Ek verwys hier spesifiek na die FIFA-Wêreldbeker in 2010, sowel as die Konfederasiebeker 'n paar maande van nou af. Byna al die projekte en planne is voltooi of naby aan klaar - van stadions, vervoerinfrastruktuur, veiligheidsmaatreëls, kwessies rondom akkommodasie, tot gesondheid- en immigrasieplanne - wat die vertroue bevestig van die globale sokkerwêreld dat hierdie 'n waarlik suksesvolle toernooi sal wees.
En ons glo, ná vyf agtereenvolgende oorwinnings, dat die nasionale sokkerspan nou met meer selfvertroue voorberei om bo verwagting te presteer!
Maar meer as dit, die ware erfenis van hierdie skouspel sal ons vermoë wees om Suid-Afrikaanse en Afrika-gasvryheid en medemenslikheid ten toon te stel - om eens en vir altyd die persepsies oor ons land en ons kontinent in die oë van die wêreld te verander. Dit gaan van ons afhang, en daar kan nie 'n prys daaraan geheg word nie!
Ons wil ook graag in hierdie opsig al ons sportspanne gelukwens wat Suid-Afrika se strewe na uitnemendheid gedurende die afgelope jaar bevestig het. 'n Spesiale woord van lof aan ons krieketspan wat die kruin van die wêreldranglys bereik het.
Ons is natuurlik ook die rugby-wêreldkampioene; Giniel de Villiers en sy span het die Dakar-wedren gewen; ons paralimpiese atlete gee ons voortdurend 'n rede om trots te voel; en ons onder-20-sokkerspan het heel goed gevaar in 'n uiters kompeterende omgewing.
Slegs twee weke gelede het Suid-Afrika saam met Mali 'n deel van die argiewe voltooi om die antieke manuskripte van Timboektoe te bewaar.
Hierdie ryk erfenis dui op Afrika as die baken van wetenskap en letterkunde, filosofie en handel, wat verbreek is deur die slawehandel en 'n gejaag na Afrika se rykdom.
Hierdie inisiatief kan ons aanspoor om saam te werk met ander lande op ons vasteland en verder weg om die toestande van mense te verbeter.
Ons het inderdaad gedurende die afgelope 15 jaar nie 'n kans laat verbygaan om te verseker dat Afrika die hernuwing beleef in wat eintlik die Afrika-eeu moes wees nie. Stadig maar seker vorder ons vasteland na renaissance, met die belange van ons mense wat bo-aan ons leiers se agenda is. Ons vasteland wys die wêreld hoe hoop en deursettingsvermoë lyk.
En dit is om hierdie rede, en slegs om hierdie rede, dat ons aanhou om die mense van Zimbabwe te probeer help om 'n blywende oplossing vir die krisis in daardie land te vind. Ons wil graag in hierdie verband al die partye in Zimbabwe gelukwens met die onderhandelinge wat hulle aangegaan het, met die uiteindelike prys wat nog altyd die wens van die mense van daardie land en die subkontinent as 'n geheel was, naamlik 'n stabiele en wettige regering wat die uitdagings wat deur die mense in die gesig gestaar word, wil aanspreek. Ons is opreg bemoedig dat die Zimbabwiese Parlement gister Wysiging 19 van die Grondwet aanvaar het, wat die basis vorm vir die implementering van 'n inklusiewe regering.
Spesiale vermelding moet in hierdie opsig gemaak word van die SAOG-fasiliteerder, voormalige President Thabo Mbeki, en die span wat onvermoeid en geduldig gehelp het om die proses suksesvol te voltooi.
Nou kan die heropbouwerk in erns begin, en Suid-Afrika is gereed om te help waar ons kan. In hierdie opsig is daar 'n dringende behoefte om die menseregte-krisis in daardie land te help aanspreek. Ons is vol vertroue dat die internasionale gemeenskap, omdat hulle omgee, saam met die mense van Zimbabwe sal werk om 'n nuwe pad vorentoe oop te maak.
Ongeag die stampe en stote wat klaarblyklik die vordering van die mense van die Demokratiese Republiek van Kongo (DRK) op hul pad na stabiliteit en vooruitgang karakteriseer, is dit ook bemoedigend dat vooruitgang daar gemaak word.
Die vennootskap wat die afgelope tyd ontstaan het tussen die leierskorps van die DRK en Ruanda beloof vooruitgang in die toekoms rakende sake soos veiligheid en die hantering van die menseregte-krisis; maar hopelik ook ten opsigte van politieke dialoog. Op dieselfde wyse sal ons aanhou om saam met ander lande en die Afrika-Unie te werk om hierdie doelwitte in Burundi, Soedan, Westelike Sahara, die Ivoorkus, Somalia en elders na te streef.
Soos verskeie verwikkelinge tydens die afgelope paar maande bewys het, sal Suid-Afrika die voorreg as voorsitter van die SAOG gebruik om hierdie noodsaaklike streeksinstansie te versterk, met spesifieke klem op die implementering van beraadsbesluite en die versterking van strategiese streeksamehang.
Terselfdertyd wil ons ook SAOG se interaksie met die Gemeenskapsmark vir Oos- en Suider-Afrika (COMESA) en die Oos-Afrika Gemeenskap (OAG) verbeter. Hierdie inisiatiewe sal onderneem word ten einde die diepgrondige verhoudings wat ons binne die Suider Afrikaanse Doeane-Unie geniet. te versterk eerder as te verswak.
Ons wil graag van die geleentheid gebruik maak om die mense en leierskorps van Zambië, Ghana en die Verenigde State van Amerika geluk te wens met verkiesings wat simbolies die nougesette grense van hul lande oorgesteek het.
Ons sal altyd poog om samewerking met hierdie en ander lande te versterk ten einde die mensdom tot voordeel te strek.
Ons is bevoorreg om hierdie jaar die einde van die eerste dekade van ons diplomatiese verhouding met China te vier. Deur die jare het dit duideliker as ooit geraak dat hierdie vennootskap baie wedersydse voordele inhou.
Ons wil ook graag weereens ons verbintenis bevestig aan die noue bande wat ons met Brazil en Indië gevorm het deur die IBSA; en ook die versterking van bande wat ons land gesmee het met Rusland en lande in Asië, die Midde-Ooste, sowel as Latyn- en Noord-Amerika.
Ons het al op vele geleenthede ons kommer uitgespreek oor die volharding van konflik in die Midde-Ooste oor die algemeen, en spesifiek in Israel en Palestina. Ons afgryse met die onlangse eskalasie van die konflik en massiewe lewensverlies van veral burgerlikes - insluitend kinders, vroue en bejaardes - kan nie in woorde uitgedruk word nie.
Daar is geen regverdiging vir sodanige dade van moedswillige vernietiging en wreedheid nie. En ons hoop hierdie keer dat hernude pogings deur die internasionale gemeenskap om blywende oplossings vir hierdie konflik te vind, vrugte sal afwerp sodat die Israeliete en die Palestyne as bure vrede en sekuriteit kan geniet binne hul soewereine gebiede.
Ons spesiale gelukwensing gaan aan die Regering en mense van Kuba met die 50ste herdenking van hul soewereiniteit en, daarmee saam, die vryheid om hul eie ontwikkelingspad te kies.
Ons was gedurende die afgelope jaar in staat om verdere onderhandelinge met die Europese Unie te voer oor ons strategiese vennootskap; en ons hoop dat die goeie gees waarin die gebeure plaasgevind het, sal voortduur soos ons die multilaterale onderhandelinge oor die ekonomiese vennootskapooreenkomste met lande in ons streek finaliseer.
Ons sien ook uit daarna om hierdie vennootskap te versterk wanneer ons later hierdie jaar die Suid-Afrika-EU-beraad aanbied.
Saam met ander suidelike lande sal ons aanhou om die saak van die herstrukturering van die Verenigde Nasies, die Internasionale Monitêre Fonds en ander multilaterale instansies na te streef, sodat hulle die veranderde en veranderende globale werklikheid weerspieël en op 'n demokratiese, gelyke en openlike wyse bedryf word.
Ons verbind onsself ook daartoe om te voldoen aan die oogmerke van internasionale ooreenkomste, insluitend die Kyoto Protokol en die opvolgers daarvan, tot voordeel van toekomstige generasies van ons eie mense en mense regoor die wêreld.
Daar is twee basiese beginsels wat ons lei in ons strewe: die noodsaaklikheid om die mandaat uit te voer wat in 2004 aan hierdie regering gegee is; en om seker te maak dat die Regering wat ons opvolg na die verkiesing 'n platform kry wat gereed is vir die implementering van programme sonder onnodige oponthoud.
In die volgende paar maande wat die nasionale en provinsiale verkiesings voorafgaan, sal ons poog om ons algemene mandaat uit te voer.
Hierdie en ander programme, insluitend die Apex-Prioriteite wat in verlede Februarie se Staatsrede geïdentifiseer is, vorm die basis van ons pogings om aan ons mandaat te voldoen en die grondwerk vir die toekoms te doen.
Ons sal ons pogings verskerp, geïnspireer deur die entoesiasme, hoop en veerkragtigheid van die Suid-Afrikaanse mense in 'n strewe na dit wat die beste is vir ons almal. Dit, hoofsaaklik, is die bron van ons vertroue wanneer ons sê dat dit goed gaan met ons nasie. Ons demokrasie is gesond. Dit word toenemend sterker.
En dus, in die woorde van voormalige President Mandela, "durf ons nie talm nie, want ons lang pad is nog nie verby nie".
Ek dank u.
<fn>09030516451001.txt</fn>
Geagte programdirekteur, verskeie verteenwoordigers van organisasies wat betrokke is by die projek, begunstigdes van die projek, senior amptenare van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, dames en here.
Soos altyd is dit vir my 'n voorreg om op plekke te kom waar die Departement van Landbou in die Wes-Kaap intens betrokke is by ons mense wat voorheen nie deel was van landbou anders as om net maar gewone werkers te wees en nie die hoop gehad het om eendag ook as volwaardige boere 'n lewe te maak uit landbou nie.
Dit is nog lekkerder as ek weet dat dit nie net die regering is wat by projekte betrokke is om die ongelykhede van die verlede uit te wis nie, maar dat kommersiële boere en georganiseerde landbou en privaat instansies, almal betrokke is om seker te maak dat ons 'n vennootskap het wat werk en wat toesien dat bemagtiging in landbou in die Wes-Kaap volhoubaar plaasvind.
Ek is absoluut oortuig daarvan dat hierdie projek 'n sprekende voorbeeld hiervan is.
Die Elim Melkeryprojek het sy ontstaan te danke aan die Elim-gemeenskap se behoefte om natuurlike hulpbronne tot hul beskikking optimaal te benut. So is daar ses jaar gelede 'n melkery op Elim geïdentifiseer en is die Departement van Landbou in die Wes-Kaap genader om met die beplanning van die melkery te begin. Daarna moes die skep van die nodige infrastruktuur kom en uiteindelik moes die produksie-eenheid behoorlik in werking gestel word.
Soos dit soms maar gaan het skepping van die infrastruktuur langer as die beplande skedule geneem en is daar besluit om na strategiese vennote te soek om te help met die inwerkingstelling van die produksie-eenheid.
Insetkosteverskaffers wat bestaan uit Overberg Agri-Landbou Besigheid, die veevoermaatskappy mMeadow, die chemiese maatskappy Terrason, kunsmisverskaffer Omnia, Erasmus Petroleum wat brandstof voorsien en die maatskappy wat drade en pale verskaf, Cape Gate. So u sien dat daar 'n groot aantal rolspelers is wat 100 persent aan die projek verbind is.
Ek glo die projek bevat al die elemente om 'n sukses te maak. Dit het al die bestanddele van 'n suksesvolle boerdery.
Die oogmerk was om met 40 koeie te begin en die projek so uit te bou dat dit as 'n volwaardige besigheidseenheid kan opereer.
Daar is twee besigheidsentiteite geskep. Een waarin die melkery gesetel sal wees en tweede waarin koeie wat ingehuur sal word, opgeneem sal word. Albei gevalle met volwaardige direksies.
Ons glo dat die projek homself daartoe leen vir uitstekende toepassing van swart ekonomiese bemagtigingsprojek (SEB) binne landbou en spesifiek ten opsigte van die fasilitering van spesiaal gestruktureerde lenings deur banke waardeur die opkomende gemeenskap melkkoeie kan aankoop. Hierdeur kry die gemeenskap die geleentheid om volwaardig tot landbou toe te tree soos enige kommersiële boer.
Suiwel sal as gesonde voedsel direk in opkomende markte se huise ingedra word deurdat hulle eienaarskap opgeneem het en op die manier kan suiwel deel wees van die regering se strewe om deur middel van sy Accelerated and Shared Growth Initiative for South Africa (AsgiSA)-program ses persent groei in die ekonomie te laat plaasvind.
Kommersiële suiwelprodusente kan volgens die unieke konsep ook koeie verhuur aan die projek en daardeur punte op hul SEB-telkaart kan verwerf. Werkers van suiwelprodusente kan deur middel van 'n lening of deur 'n skenking van die werknemer beeste verhuur aan die Elim-projek.
Ons skep dis hier 'n unieke geleentheid vir verskeie rolspelers binne landbou om deel te hê aan die bemagtigings prosesse van die regering.
Die projek het op 6 September 2007 sy eerste beeste van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap ontvang. Ons het 30 Jersey stoetbeeste vir die projek aangekoop van die Outeniqua-kudde van die departement.
Ek noem graag vir u wat die departement se direkte en indirekte bydrae tot die projek beloop.
Die koste van die eerste 30 koeie was R2 535 elk wat n totaal van R76 050 beloop.
Ons het nou nog n verdere 40 koeie geskenk.
Die koste van die melkstal is R920 000 en die melkmasjien kos R160 000.
Die besproeiingstoerusting wat reeds geïnstalleer is beloop tot op datum R400 000.
Program direkteur, ek wil afsluit deur vir u te sê dat hierdie projek die Elim-gemeenskap volwaardig deel maak van landbou. Hierdie is n geleentheid wat deur die regering geskep word om aan u te sê dat ons ernstig is om die ongelykhede van die verlede uit te wis. Ons wil hê dat u volwaardige deelnemers aan die ekonomie van die land moet wees en dat u werklik moet voel soos ware landbouers wat deel is van die groter landboufamilie van die Wes-Kaap.
Ek wil my dank aan al die rolspelers betuig vir die toewyding aan die projek, nie omdat u gedwing voel nie, maar omdat u glo dat dit die regte ding is om te doen deur ook aan ander die geleentheid te bied wat vir baie jare van hulle ontneem is. Ek wil u alle voorspoed toewens en vir u die versekering gee dat ons u vordering met belangstelling sal dophou.
<fn>09062512251001.txt</fn>
President Zuma se besluit om grondsake en landbou te skei, het positiewe en negatiewe reaksies uitgelok. Net so het die president se aankondiging van sy kabinet, en spesifiek die landbouministers, positiewe en negatiewe reaksies uitgelok. Die media se kommentaar daarop het gewissel van verbasing tot skok maar ook groot lof. Kommentators was dit egter eens dat die President met die skeiding van die departemente van grondsake en landbou, asook met sy keuse van Ministers 'n besliste boodskap aan die landbousektor maar ook aan die hele Suid-Afrika wou stuur.
Ek sien hierdie boodskap van die President as dat hy besef hoe belangrik 'n suksesvolle landboubousektor vir die toekoms van Suid-Afrika is, en dat ons oor politieke en ander grense heen genoeg met mekaar in gemeen het om saam hieraan te kan werk omdat die krisis in die landbousektor so ernstig is.
Dat die landbousektor voor vele probleme staan en dat die toekoms groot eise aan ons almal hier teenwoordig gaan stel, is nie te betwyfel nie. Ek het die aanstelling as adjunk-minister na deeglike oorweging aanvaar wetende van die groot eise wat dit gaan stel asook die risiko's wat so 'n besluit inhou.
Johan van Wyk, oud-joernalis, maak my besluit nie makliker nie as hy in 12 Junie se Landbouweekblad 'n humoristiese artikel oor al die oud-ministers van landbou skryf. Daarin skryf hy hoe landbou-ministers in Suid-Afrika glad nie lank hou nie -- volgens sy syfers het Suid-Afrika die afgelope 100 jaar reeds meer as 30 landbou-ministers gehad -- en toon hy aan hoe hulle baie gou ongewild raak.
As van voedselsekuriteit in die Suid-Afrikaanse konteks gepraat word, is dit dikwels nie soseer 'n tekort aan voedsel nie, maar eerder die voedselpryse wat die probleem is. Voedsel word so duur dat selfs basiese voedselsoorte ver buite bereik van 'n groot deel van die bevolking is.
Die vraag is waarom die prys van voedsel op die winkelrakke steeds duurder word, terwyl sommige landboukommoditetispryse daal?
Een voorbeeld: Volgens statistiek van die Nasionale Landboubemarkingsraad het die prys van koring van April 2008 tot April 2009 met 36% gedaal. In hierdie tyd het die Safex-prys vir koring van R3 962 per ton tot R2 526 per ton gedaal.
Terwyl koring se prys met 36% gedaal het, het bruinbrood se prys in dieselfde tyd met 22% gestyg. Hoe verklaar 'n mens dit?
Volgens dr Andre Jooste, senior bestuurder van die Nasionale Landboubemarkingsraad, is die groot les wat almal hieruit moet leer, dat daar 'n verband is tussen voedselsekuriteit en die winsgewendheid van landbou. As koring winsgewend verbou kan word, sal boere dit plant en so verseker dat daar genoeg kos bekostigbaar geproduseer word. Die omgekeerde is natuurlik ook waar.
Die Departement van Landbou, die kommersiële boere en die opkomende boere is van die belangrikste rolspelers om van landbou in Suid-Afrika 'n sukses te maak en voedselsekuriteit te waarborg. Die groot uitdaging in die volgende paar jaar gaan wees om die regte balans te kry tussen hierdie rolspelers.
In hierdie opsig is kommersiële boere net so deel van die oplossing as die opkomende boere. Te dikwels word kommersiële boere as die probleem en nie as deel van die oplossing gesien nie. Verantwoordelike vennootskappe tussen kommersiële- en opkomende boere kan baie van die huidige probleme aanspreek. Verantwoordelike vennootskappe behels egter begrip vir die verwagtinge van opkomende boere aan die een kant maar ook begrip vir die probleme en onsekerhede van kommersiële boere aan die ander kant.
n Kommersiële boer keer my onlangs voor en kritiseer my dat ek net praat van opkomende en kommersiële boere. Volgens hom is daar naas kommersiële- en opkomende boere ook nog 'n derde groep boere naamlik "ondergaande kommersiële boere"!
Van die probleme en onsekerhede van boere waarvoor daar ook begrip moet wees is onder andere verhoogde insetkostes en lae winsgewendheid; ondoeltreffende steunstelsels; volhoubare hulpbronbestuur en veral veiligheid en sekuriteit.
Hoewel almal in Suid-Afrika met misdaad te kampe het, het landelike misdaad 'n skokkende statistiek geword. Misdaad op plase bly 'n ernstige probleem. Onlangs het ons byvoorbeeld die ongelukkige voorval by Bultfontein gehad waar na bewering polisiereserviste by so 'n plaasaanval betrokke was. Die kernprobleem bly die veiligheidsvakuum wat ontstaan het na die afskaffing van die kommando's. Daarom is die veiligheid- en sekuriteitsforum, tussen die landbou-unies en die polisie, waarna in die hersiene landboustrategie plan verwys word, belangrik.
Die uitnodiging van die President van die Republiek van die Kongo aan Suid-Afrikaanse boere om daar te kom boer, sê ook iets van hoe Afrika die belangrikheid van Suid-Afrikaanse boere sien. Die regering van die Republiek van die Kongo is bereid om kosteloos vir Suid Afrikaanse kommersiële boere eksklusiewe gebruiksreg oor plase vir 99-jaar termyne te gee. Boonop kry boere 'n vyf-jaar belastingvakansie, en word hulle vrygestel van invoerbelasting op alle landbou-insette en -toerusting. Winste en beleggings kan ter enige tyd weer uit die land uitgeneem word. Die regering van die Kongo het staatsplase in die vrugbare Niarri-Vallei, wat gesamentlik meer as 135 000 ha groot is, uitsluitlik vir Suid Afrikaanse boere geoormerk, en 'n verdere 10 miljoen hektaar kan ook beskikbaar gestel word.
Om 'n Suid-Afrikaanse boer wat winsgewend boer te verloor, vind ek altyd 'n groot jammerte en 'n verlies vir Suid-Afrika. Ons moet dit voorkom. Tog moet die Suid-Afrikaanse bevolking en die regering kennis neem van die waarde wat Afrika-regerings aan hierdie boere heg in hulle pogings om Suid-Afrikaanse boere na ander Afrikalande te lok.
President Zuma glo dat ten opsigte van landbou ons oor politieke grense heen genoeg met mekaar in gemeen het om saam die uitdagings van die landbousektor te kan aanpak. Hierdie uitdaging het hy aan ons almal hier teenwoordig gestel. Die toekoms sal leer tot watter mate ons, in belang van almal in Suid-Afrika, hierdie uitdagings aanvaar en suksesvol aangepak het.
<fn>09102114551001.txt</fn>
Baie dankie dat ek, as die Provinsiale Minister vir Gemeenskapsveiligheid vanaand by die gedenkdiens vir Nadine Jantjies, 'n kind uit die gemeenskap, 'n kort woord kan lewer.
Ek doen dit met gemengde gevoelens - intense hartseer én groot kommer. Veral gesien teen die gewetenlose wyse waarop haar jong lewe beeïndig is.
Ek wil weereens my Departement se innige meegevoel aan die ouers en familie van Nadine oordra. Mag die Hemelse Vader u deur hierdie routyd dra en u net omring sal wees met baie liefde en omgee van geliefdes.
Nadine was maar vir sewe jaar op aarde, maar is sy nie 'n regverdige kans gegee om haar potensiaal uit te leef nie.
Sy moes vanaand knus in haar ouerhuis gesit het en die tyd met haar ouers en susters gedeel het.
Die gemeenskap van Wesbank en Delft, asook die provinsie, het uitverloor op 'n kans om 'n unieke bydrae van hierdie meisie te kon ontvang.
Dié geweldsmisdaad teen haar is nog vars in ons geheue en herinner ons weer dat gemeenskappe nié gerus kan slaap nie.
Die aanslag op ons kinders is fel en altyd teenwoordig.
Die groot bekommernis is egter dat hierdie doodsaanslae veral kom vanuit die spesifieke woning waarin die slagoffer gebly het.
Dat die familie-hande wat die kind moet oppas, ingespan word om geweldsmisdade te pleeg.
Die vraag moet weereens gevra word: Met wie kan ons ons kinders nog deesdae vertrou?
Mammas kan met reg nou vra: Kan ek my kind met my broer, neef, pa en selfs oupa en ja, selfs my man, vertrou?
Wat het ook geword van die manne wat hul en ander se huise moet beskerm?
Waar is die mans, dat hul huise kwesbaar gelaat word vir die wolwe in die gemeenskap?
Ek en die Wes-Kaapse Premier, mev. Helen Zille, is baie bekommerd oor die feit dat kinders hull lewe op so 'n jong ouderdom, op so 'n wyse moet inboet.
Net verlede Vrydag het die geagte Premier, mev. Zille, tydens haar toespraak in die parlement, oorlog verklaar teen misdaad en veral misdaad teen kinders.
Een van haar planne is om so gou moontlik 'n Kommissaris vir die Beskerming van Kinders aan te stel.
Eerskomende Vrydag lewer ek die Gemeenskapsveiligheid Departement se begrotingsrede, waarin ek planne sal aandui oor hoé ons gemeenskappe in die Provinsie veiliger wil maak.
Ook hoe u, as gemeenskapslede, deur u betrokkenheid, 'n betekenisvolle en kritieke rol kan speel om gemeenskappe veiliger te maak.
Ek wil daarom die Wesbank- en Delft-gemeenskap vra om nie na dié voorval terug te deins nie.
Werk saam met jul gemeenskapsleiers, die polisie en die Departement van Gemeenskapsveiligheid.
Laat ons hande neem en op 'n georganiseerde wyse die baie uitdagings, om misdaad te bekamp, aanvat.
Laat die dood van Nadine Jantjies nie verniet wees nie.
<fn>09102908351001.txt</fn>
Die Wes-Kaapse munisipaliteite lewer oor die algemeen baie goeie diens in vergelyking met die res van die land. Só sê mnr. Anton Bredell, minister van Plaaslike Regering, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning.
Kaapstad is as die nommer-een metropolitaanse gebied aangewys met 'n punt van 73,4%, terwyl Johannesburg met 70,8% die tweede plek behaal het. Die navorsing in verband met die 231 plaaslike munisipaliteite, 46 distriksmunisipaliteite en ses metropolitaanse munisipaliteite is deur Empowerdex gedoen.
Volgens die 2001-sensus het 116 258 huishoudings in die Wes-Kaap nie oor basiese sanitasie beskik nie. Die Gemeenskapsopname van 2007 het aangedui dat laasgenoemde syfer tot 93 084 huishoudings gedaal het en volgens die Departement van Waterwese en Bosbou se opname in 2009 is die situasie tans dat 86 759 huishoudings nie toegang tot sanitasie het nie, dus 'n wesenlike verbetering. Die syfers vir toegang tot elektrisiteit en vuillisverwydering toon dieselfde tendens, wat net weer eens daarop dui dat die Wes-Kaap se plaaslike regerings heel goed doen in vergelyking met die res van die land.
Ten spyte van al die positiewe syfers meen Bredell egter dat daar steeds ruimte vir verbetering is. Hy erken dat die meeste burgemeesters en munisipale bestuurders ook hiervan bewus is. "Die uitdagings van plaaslike rade is geweldig groot en ons sal in die opleiding van ons mense moet belê sodat kundigheid teruggebring kan word. Voorts moet politieke inmengery in besluitneming ook gestaak word," het Bredell gesê. Hy meen die boodskap van die president op 20 Oktober was baie positief en die verdere gesprekke op 21 en 22 Oktober het redelik goed verloop. "'n Mens kan jou met baie van die idees wat geopper is, vereenselwig. Dis egter die uitvoering daarvan wat sukses waarborg."
Bredell meen indien mens jou afvra hoekom daar munisipaliteite - ten spyte van die leemtes in die huidige stelsel - suksesvol is, daar na die volgende gedagtes gekyk moet word: Suksesvolle munisipaliteite het kundigheid teruggebring en/of behou; hulle het 'n stabiele politieke omgewing geskep; hulle het korrupsie aangespreek en beperk; en hulle het 'n doeltreffende kredietbeheerstelsel daargestel.
Enige nuwe stelsel is gedoem indien bogenoemde gedagtes nie in berekening gebring word nie. Ons fokus moet in die eerste plek op die opleiding van personeel, die bestryding van korrupsie en politieke volwassenheid gefokus wees. Ek spreek graag my dank uit teenoor alle burgemeesters, munisipale bestuurders, raadslede en amptenare wat dienaars van hul gemeenskappe is, het Bredell gesê.
<fn>09111216151002.txt</fn>
Die Gautengse Provinsiale Regering het hom verbind tot die bevordering van gehalte-onderwys en om vaardighede te lewer. Om dit te doen moet ons seker maak dat elke leerder goed doen en ons instellings verlaat met die nodige kennis, vaardighede en kwalifikasies wat hul die beste kans van sukses in hul volwasse lewens kan gee.
Vanaf Januarie 2010 sal die regering begin om al die onderwysers in graad 1 - 3 met die standaard lesplanne vir geletterdheid en gesyferdheid te voorsien. Later in die jaar sal leerders in hierdie grade werkboeke kry om hul te help met geletterdheid en gesyferdheid.
Dit is die begin van 'n nuwe ondersteuningsprogram vir primêre skole wat daarop gemik is om seker te maak alle kinders slaag wiskunde en Engels teen die tyd dat hulle graad 7 verlaat. Om skoolhoofde, onderwysers en ouers te help om te weet hoe goed hul leerders vaar, sal alle kinders jaarliks getoets word in geletterdheid en gesyferdheid in graad 3 en graad 6.
Hierdie toetse sal ook die Departement van Onderwys, skoolhoofde en die skoolbeheerliggaam help om programme te implementeer om swak presterende skole te verbeter.
te luister na hoe jou kind lees vir 10 minute eenvoudige somme met jou kind te doen vir 10 minute jou kind help oefen om te skryf vir 10 minute seker te maak dat jou kind betyds op skool is en homself/haarself goed gedra.
Dit is ook belangrik vir ouers om skoolvergaderings by te woon en jou kind se onderwyser een keer 'n kwartaal te ontmoet en jou kind se vordering te bespreek.
President Jacob Zuma het 'n beroep op almal van ons gedoen om die onderwys 'n prioriteit te maak vir almal. Hy het ook 'n beroep op skoolhoofde, ouers, onderwysers en leerders gedoen om wat hy noem die nie-onderhandelbare vir onderwyste respekteer en te implementeer: "Onderwysers moet betyds in die klas wees om les te gee met die korrekte handboek en geen mishandeling van leerders nie; leerders moet betyds in die klas wees om te leer, respekvol wees teenoor hul onderwysers en teenoor mekaar en hul huiswerk doen," sê President Jacob Zuma.
<fn>10020113351001.txt</fn>
Dames en here, dit is 'n voorrreg en 'n plesier om vannaand by u te kan wees. Landbou is weereens, of moet ek sê, alweer, of, soos gewoonlik in ongekarteerde terrein. Die faktore wat ons sektor beïnvloed daag telkens in nuwe verhoudings met mekaar op, en sorg dat 'n boer nooit gerus kan raak in Suid Afrika nie.
Op die oomblik is daar verseker 'n wêreldwye voedseltekort op die horison. Ons eet meer as wat ons produseer, maar tog word dit nog nie in kommoditeitspryse weerspieël nie. Uitvoerders word gestraf deur die sterk Rand en swak vraag vanuit oorsese markte. Klimaatsverandering is besig om 'n realiteit te raak vir ons hier in die Wes-Kaap, en volgens alle aanduidings is ons die Provinsie wat die meeste geaffekteer gaan word in die land. En dan is daar nog 'n nuwe regering in die Wes-Kaap asook 'n nuwe nasionale Minister van Landbou.
U kan dus tereg vannaand die vraag vrae: Waarheen nou?
Dames en here, niemand ken u onderskeie industrieë beter as uself nie, so ek gaan my nie daaroor uitlaat nie. Laat my egter toe om 'n paar opmerkings te maak oor landbou vanuit my perspektief as Minister van Landbou in die Wes-Kaap. Ek hoop dat ek daarmee moontlike vrae wat u mag hê sal beantwoord.
Na die onlangse verkiesings het die politieke landskap in Suid Afrika interessante veranderings ondergaan. Direk op u van toepassing is die nuwe regering in die Wes-Kaap en ook die nuwe nasionale Minister van Landbou, Tina Joemat-Pettersson.
Ek en die Nasionale Minister is besig om 'n baie goeie verhouding op te bou. Ons is die enigste Afrikaanssprekendes by die MinMEC vergaderings. Sy het 'n landbou agtergrond en verstaan kommersiële landbou. Sy werk hard en verwag vinnige resultate van haar amptenare. Laasgenoemde kan dalk 'n probleem wees, maar dit lyk asof sy ook onder hulle begin inklim as daar nie gewerk word nie.
Ek en Minister Joemat-Pettersson is tans in gesprek oor die moontlike herinstelling van die destydse Kredietraad. U kan self dink watter groot kopskuif dit binne ANC geledere moet wees, aangesien dit grondhervorming soos ons dit tans ken heeltemal op sy kop draai. Voornemende boere sal met behulp van die Kredietraad geld by die regering kan leen teen basies geen rente nie, maar dit moet terugbetaal word. Produksielenings kan met dieselfde beginsel bekom word.
In hoe 'n mate hierdie tipe van denke by Lethuli Huis afgaan sal mens nog moet sien, maar ek kan met die Minister se denke vereenselwig.
In die Wes-Kaap is daar nou ook 'n nuwe regering met Hellen Zille as Premier. U sal die moddergooiery aan die begin van ons termyn onthou t.o.v geslag en die manlike kabinet. Wat mense nie weet nie, is dat terwyl hierdie geveg in die media gewoed het, was die Premier saam met President Zuma by 'n bosberaad. Hulle praat met mekaar, en hy vra haar opinie oor sake. Sy uitlatings oor onderwys in sy intreerede was byvoorbeeld gegrond op ons Premier se opmerkings aan hom.
En hier in die Wes-Kaap sal haar manlike kabinet hul vingers stomp werk vir haar. En ons doen dit. Sy het 'n ongelooflike talent om tegelykertyd aan groot sake en klein detail aandag te gee.
Verlede week het die Premier met die munisipale bestuurders en burgemeesters van die Wes-Kaap vergader. 'n Raadslid noem toe dat daar 'n opdrag van die nasionale Minister van Plaaslike Regering gekom het om 'n anti-korupsie veldtog te "launch". Dit moet dan sorg dat korrupsie in munisipaliteite teen 2014 uitgeroei is.
Die Premier was nie ingenoeë hiermee nie, en voer toe aan dat daar gans te veel "launches" is, en dat dit net 'n verskoning vir 'n partytjie is. Sy sê dat in die Wes-Kaap doen ons eerder eers die werk, en dan hou ons 'n partytjie in 2014 as die korrupsie uitgeroei is. Die Raadslid byt vas en wys die brief met die instruksie dat die veldtog "gelaunch" moet word. "Goed" sê die Premier. "Ek launch die Wes-Kaap se anti-korrupsie veldtog nou. Dit is nou gelaunch".
Ek dink dat hierdie voorval skets 'n goeie opsomming van wat tans in die Wes-Kaap aan die gebeur is. Daar word gefokus op werk en dienslewering en nie beeldpoets nie.
Die Premier verwag van haar Ministers om saam met mekaar te werk en duld nie Departemente wat nie met mekaar wil skakel nie. Dit is van belang vir landbou, aangesien kwessies soos arbeid en behuising altyd voor die deur van Landbou gegooi word, maar die relevante departemente, soos behuising, (Arbeid slegs Nasionaal) raak nie betrokke nie. Hierdie stand van sake sal verander in die toekoms.
Departement van Landbou.
U sou in die pers gesien het dat daar verskeie hoë profiel koppe, ook Departementshoofde, gerol het met die nuwe regering se oorname in die Wes-Kaap. Gelukkig was dit nie die geval by die Departement van Landbou nie. Ek vertrou my Departementshoof, Joyene Isaacs, ten volle. Ek het haar immers agt jaar gelede in haar huidige pos aangestel. Sy bestuur haar departement uiters professioneel, en haar amptenare hou hulle uit die politiek en doen hul werk.
Daar gaan 'n klemverskuiwing kom by die fokusareas van die Departement oor die volgende vyf jaar, deurdat ons meer aandag aan landbou gaan gee en minder aan politiek. Dit is moontlik omdat Helen Zille my toelaat om op landbou te fokus. Dit is 'n luukse wat my voorganger, Cobus Dowry nie altyd gehad het nie.
Die eerste klem verskuiwing wat ek wil noem, is dat ons beslis meer aandag aan navorsing en tegnologie gaan gee. Die huidige begroting maak slegs 16% van die totaal voorsiening hiervoor. Dit sal meer raak in die volgende paar jaar. Ek dink dat grondhervorming en sosiale sake die fokus weg van landbou geneem het die laaste ruk, en ek wil dit regstel.
Maar: Ondersteuning van ons nuwe boere bly egter van kritieke belang. Ek wil nou sien dat die nuwe boere wat reeds gevestig is gehelp moet word om te ontwikkel tot kommersiële produsente. Mense kan vir altyd nuwe boere bly nie. Ons sal ook kyk na projekte wat kronies sukkel, en dan harde besluite neem. Miskien is daar gevalle waar iemand anders nou 'n kans moet kry.
Ons begroting is onder druk, so ons gaan vir eers poog om dit wat ons reeds doen, beter te doen. So gaan ons ernstig kyk na die kwaliteit van ons voorligtingsdienste. Ons voorligters word ook eersdaags met nuwe tegnologie toegerus wat ons in staat sal stel om hulle beter te bestuur.
Klimaatsverandering gaan baie aandag geniet. U weet ons provinsie is water arm, en die gewasse wat ons verbou is uiters sensitief ten opsigte van klimaat. Ek dink aan vrugtebome en hul koue behoeftes, en u weet watter impak die weer op die kwaliteit van 'n wyn oesjaar kan hê. Die departement is reeds besig met navorsing oor die effektiewe gebruik van besproeiingswater asook verbouiingstegnieke, soos geen-bewerking, waar grondvog bewaar word.
Ons het pas ons Human Capital Development Strategy bekend gemaak. Dit fokus op samewerking tussen die Departement en alle ander rolspelers in die landbou sektor om menslike kapitaal op te bou. Dit fokus ook op die Departement se personeel, want beter opgeleide amptenare sal ook beter diens aan u lewer.
Ek soek dringend studente vanuit minderbevoorregte gemeenskappe met wiskunde en wetenskap om in landbou te studeer. Ons het beurse en ek waarborg vir suksesvolle studente werk in die Departement. Ons benodig landbou-ingenieurs, ekonome en veeartse. Daar sal beslis aandag gegee moet word om talentvolle jongmense te oortuig dat landbou 'n goeie loopbaangeleenheid kan wees.
Dames en here, ek weet daar word altyd baie gekla oor die slegte beeld wat landbou het en hoe onregverdig die pers ons hanteer. Die probleem is meestal daai een vrot appel wat dit vir ons almal moeilik maak. Roofdierbeheer is tans 'n sensitiewe kwessie. So moet nou nie met dooie jakkalse agter aan jou bakkie se tralies dorp toe ry nie.
Net so is arbeidskontrakteurs besig om 'n politieke speelbal te raak. Ek wil u vra om u kontrakteur versigtig te kies. Daar is reeds verskeie inisiatiewe om die bedryf te reguleer, maar gebruik asseblief gesonde oordeel en bly weg van kontrakteurs wat ons bedryf in 'n slegte lig kan plaas.
So gepraat oor die beeld van landbou: Ek was ongelooflik trots met ons begrotingsrede, waar boere en plaaswerkers na uitgenooi was, toe die opposisie my beskuldig dat daar net boere in die gallery sit. Ek kon toe vir die Huis regwys, en aandui dat daar verskeie arbeiders ook sit, onder andere die huidige Plaaswerker van die Jaar, wat oppad Frankryk toe is vir 'n wingerd en wyn opleidingskurses. Boere en werkers lyk nie noodwendig anders nie, en dit is iets positiefs wat tans aan die gebeur is.
Landelike ontwikkeling is nog 'n fokus wat baie aandag gaan geniet. Ons gaan eersdaags 'n senior Landelike Ontwikkelingspos skep, wat nou saam met my Ministerie en Departement gaan werk om te kyk hoe ons die platteland weer lewensvatbaar kan maak. Ons het reeds twee moontlike areas, Matzikamma of Oudtshoorn Munisipaliteite, geïdentifiseer waar werkskeppingsprojekte geloods kan word. Ons wil voor die einde van die jaar die eerste landelike ontwikkelings projek bekend maak.
Ek sluit af: U kan 'n regering in die wes-Kaap vir die volgende 5 jaar verwag wat nie gaan inmeng waar dinge goed werk nie. U boer, en ons gaan probeer om dienslewering op te skerp en te verbeter waar moontlik. Praat asseblief met my as u probleme het en dan kyk ons of ons dit saam kan oplos. Ek dank u.
<fn>10020113551001.txt</fn>
Dankie vir die geleentheid om vanaand met u te kan praat. Dit is altyd lekker om by boere uit te kom, en landbou is ook naby aan my hart. Dit is ook 'n voorreg vir my om hier voor u te kan staan.
Vriende, ek wonder of u besef hoe belangrik die werk wat u doen werklik is. Ons leef in 'n tyd waar die wêreld meer voedsel verbruik as wat dit produseer. Politici kan praat en ekonome kan voorspel en kerkleiers kan paai, maar as daar nie kos is nie, en mense raak honger, dan raak daardie mense onrustig...
U sorg vir voedsel sekuriteit in ons land deur die werk wat u verrig, en daarvoor sê ek vir u baie dankie.
Ek is opgewonde omdat u deelneem aan hierdie kompetisie. Dit sê vir my dat u strewe na 'n beter lewe vir u en u families.
EK is opgewonde omdat u die tipe mense is wat gaan floreer in die Wes-Kaap se Ope Geleentheid Samelewing.
Wat bedoel ek met 'n Ope Geleentheid Samelewing Dit is 'n samelewing waar 'n man of vrou so ver kan vorder in die lewe as wat hulle bereid is om daarvoor te werk en waar niemand 'n plafon op jou potensiaal plaas nie?
Die nuwe regering in die Wes-Kaap glo dat elke inwoner die vryheid moet hê om homself op te werk in die lewe. Jy gaan staan of val op jou eie meriete, en nie op die van jou konneksies nie.
Maar met hierdie vryheid kom ook verantwoordelikheid. Hier dink ek aan jong meisies wat kinders kry voor hulle skool klaarmaak. Dit staan jou vry om dit te doen, maar jy vernietig al jou toekoms geleenthede, en ook die van die kind, aangesien jy nog nie reg is om vir 'n baba te sorg nie.
Ek dink aan die manne wat babas maak, maar dan nie die verantwoordelikheid van vaderskap wil aanvaar nie. Manne wat nie onderhoud betaal vir hul eie kinders nie.
En ek dink aan die manne en vroue wat hul hard verdiende loon uitmors en nie verantwoordelik bestuur nie.
Vryheid is inderdaad 'n swaard wat na twee kante sny. Maar: Ek weet dat omdat u wat aan hierdie kompetisie deelgeneem het, u reeds u verantwoordelikhede vierkantig in die oë gekyk het.
U weet dat om voorentoe in die lewe te vorder harde werk en toewyding verg. Dit verg 'n gevoel van trots en eienaarskap op jou werk.
Ek wil vir u sê dat elkeen van u wat vannaand hier is, is 'n wenner. As Minister van Landbou is ek trots op u. Ons benodig u toewyding en vaardighede in die Wes-Kaap se landbou sektor.
My Departement op Elsenburg staan gereed met 'n verskeidenheid van kursusse wat spesiaal gemik is op plaaswerkers. Ons staan ook reg vir u kinders wat skool suksesvol klaargemaak het. As u kinders het wat sterk in wiskunde en wetenskap is, sal ons beurse gee vir hul studies in landbou rigtings, en ek waarborg ook vannaand vir hulle werk in my Departement. Ons soek dringend veeartse, landbou-ingenieurs en ekonome.
As hierdie tipe werke vir u vreemd of "te hoog" klink, wil ek hê u moet weer dink. Onthou wat ek vroeër gesê het oor die Oop Geleentheid Samelewing. U kinders kan universiteit of kollege toe gaan (dit is die geleentheid), maar dan moet hulle eers hard werk op skool (die verantwoordelikheid). U kan hulle help om hoogtes te bereik waarvan u nog net gedroom het, maar dan moet u as ouers die huislike omstandighede skep waar dit vir hulle moontlik is.
Die Oop Geleentheid Samelewing daag u uit om daardie vlammetjie wat binne jou bors brand, wat vir jou sê: "Ek kan beter doen", om daai vlammetjie toe te laat om na jou kop te gaan. En dan moet u begin glo dat u daadwerklik "beter kan doen". Dit is hoe 'n mens vorder van algemene werker tot 'n toesighouer tot 'n assistant-bestuurder tot bestuurder en met bietjie geluk aan jou kant, tot 'n trotse boer van jou eie plaas.
Ek sluit af deur vir u aantemoedig: Werk hard, droom groot, aanvaar u verantwoordelikhede, en die toekoms behoort aan u.
<fn>10022610151003.txt</fn>
Ons is baie bly om hierdie spesiale aand saam met u te kan deel.
Ek staan vanaand hier voor u, 20 jaar nadat President Nelson Rolihlahla Mandela as 'n vry man uit die gevangenis gestap het.
Ons het juis hierdie dag gekies om hierdie Gesamentlike Sitting van die Parlement byeen te roep om die Staatsrede te lewer en sodoende 'n waterskeidingsoomblik wat ons land se geskiedenis vir ewig verander het, te gedenk.
Madiba se vrylating was die uitkoms van Suid-Afrikaners se onvermoeide stryd. Voormalige politieke gevangenes en veterane wat hier saam met ons is, was deel van daardie proses en kan getuig daarvan.
U sal natuurlik onthou dat die massas in hierdie land, in hul onderskeie formasies, met vasberadenheid gereageer het op die oproep om die land onregeerbaar en apartheid onwerkbaar te maak.
Ons vier hierdie dag saam met voormalige politieke gevangenes wat ons spesiaal uitgenooi het om hier by ons aan te sluit.
Dit is ook ons voorreg om die regspan van die Rivonia Hoogverraadverhoor - Lord Joel Joffe, wat tans in Londen gebaseer is, en Regter Arthur Chaskalson hier by ons te hê.
Hy was onder andere ook 'n lid van die Rivonia-regspan.
Ons bedank graag ons vriende en comrades in die internasionale gemeenskap vir hul stryd saam met ons om ons vryheid te wen.
n Spesiale woord van welkom aan die Madiba-familie.
Hulle is 'n simbool van die opofferings wat baie moes maak wat soveel weens apartheid moes trotseer.
Ons groet die leiers van die regerende party en sy Alliansie-vennote, vir wie hierdie 'n besonder spesiale geleentheid is.
Op hierdie spesiale dag moet ons ook die bydrae erken van diegene in die leierskorps van die Nasionale Party, wat uiteindelik besef het dat apartheid geen toekoms sou hê nie.
Laat ek spesifiek die rol van voormalige President PW Botha hier noem.
Dit was hy wat die bal aan die rol gesit het met gesprekke oor die moontlike vrylating van politieke gevangenes.
Hulle het 'n sleutelrol gespeel in die proses wat tot Madiba se vrylating gelei het.
Suid-Afrika moet nog ten volle erkenning gee aan die deurslaggewende rol van die voormalige President van die ANC, Comrade Oliver Tambo, wat die grondslag gelê het vir hierdie land om 'n uitmuntende voorbeeld van demokrasie en vryheid te word.
Dit is te danke aan sy uitstaande leierskap, versiendheid en duidelike visie dat hy die ANC kon lei om die strewe na 'n onderhandelde skikking te verskerp.
Sy wysheid het ook duidelik geblyk uit die Harare Deklarasie, wat hy geskryf en onvermoeid bepleit het.
Hierdeur is die basis gelê vir die historiese aankondigings wat President FW de Klerk 20 jaar gelede gemaak het.
President de Klerk het hierdeur groot moed en besliste leierskap aan die dag gelê.
Op hierdie groot dag wil ek ook die rol van wyle me Helen Suzman uitlig.
Sy was baie lank die enigste stem in die Parlement wat haar onverpoosd vir verandering beywer het.
Ons erken ook die rol van die leier van die Inkatha Vryheidsparty, Inkosi Mangosuthu Buthelezi, wat Madiba se vrylating geëis het, asook die vrylating van ander politieke gevangenes en die terugkeer van uitgewekenes.
Ons herbevestig ons innige dankbaarheid teenoor die internasionale gemeenskap vir hul onwrikbare steun vir ons stryd.
Hierdie oomblikke in ons geskiedenis demonstreer ons vermoë om saam te werk, selfs onder moeilike omstandighede, en om die land se belange bo alle ander oorwegings te stel.
Deur saam te werk, kan ons meer bereik.
Gedurende die loop van hierdie jaar sal ons die eeufeesviering van die stigting van die Unie van Suid-Afrika vier, wat in 1910 tot stand gekom het.
Dit het tot 'n verenigde staat gelei.
Van besondere belang is dat die uitsluiting van swart mense van hierdie Unie een van die hoofredes was vir die stigting van die African National Congress in 1912.
Wanneer ons later vanjaar hierdie eeufees vier, moet ons besin oor hoe ver ons reeds as 'n land gekom het.
Ek staan voor julle, nie as 'n profeet nie, maar as 'n nederige dienaar van julle, die mense.
Julle onvermoeide en heldhaftige opofferings het dit vir my moontlik gemaak om vandag hier te wees.
Daarom plaas ek die oorblywende jare van my lewe in julle hande.
Hierdie woorde inspireer ons om nie te rus totdat ons die ideale bereik het van 'n samelewing wat vry is van armoede en ontneming nie.
Gedurende die twee dekades sedert Madiba se vrylating het ons land fundamentele veranderinge ondergaan.
President Mandela het hierdie land verenig tot 'n nie-seksistiese, nie-rassige, demokratiese en welvarende Suid-Afrika as doelwit.
Waar ons vandag Madiba se vrylating vier, moet ons onsself weer daartoe herverbind om 'n beter toekoms vir alle Suid-Afrikaners, swart en wit, te bou.
Kom ons streef opnuut na die ideaal waarvoor Madiba sy hele lewe lank geveg het - die ideaal van 'n demokratiese en vrye samelewing, waarin alle mense in harmonie en met gelyke geleenthede saamleef.
Ons het hierdie gesamentlike sitting in die aand byeengeroep sodat die meerderheid van ons land se mense, werkers en skoolkinders, ook deel van die geleentheid kan wees.
Ons is beïndruk deur die entoesiasme van die jeug oor hierdie geleentheid.
Tweehonderd ses-en-sestig kinders van al die provinsies het deelgeneem aan die pre-Staatsrede-debat oor die rol van die jeug in die stryd teen armoede.
Baie geluk aan die algehele wenner, Charlotte Le Fleur van Worcester Sekondêre Skool, asook aan al die deelnemers vir hul harde werk.
Ons ontmoet hier teen die agtergrond van 'n wêreldwye ekonomiese krisis.
Verlede jaar het ons ons eerste resessie in 17 jaar ervaar.
Die krisis het ons ekonomie ongeveer 900 000 werksgeleenthede gekos.
Baie mense wat hul werk verloor het, was die broodwinners van arm families.
In Februarie verlede jaar het die regering, sakelui, arbeidsektor en gemeenskapsverteenwoordigers ooreengekom op 'n pakket van maatreëls om die skaal en impak van die krisis te bekamp. Ons het talle van hierdie maatreëls reeds in werking gestel.
Ons het besliste teen-resessiebesteding deur die regering geïmplementeer, veral op infrastruktuur.
Ten einde 'n veiligheidskussing vir armes te skep, het ons die verhogings in maatskaplike toelaes vervroeg, en die Kindersorgtoelaag uitgebrei na kinders ouer as 14 jaar. Gedurende die volgende drie jaar sal 'n addisionele twee miljoen kinders uit arm gesinne en huishoudings tussen die ouderdom van 15 en 18 jaar, by die Kindersorgtoelaag baat vind.
Die Regering het 'n "opleidingsafleggingskema" ingestel om aan werkers die opsie van 'n opleidingstydperk, in plaas van aflegging, te bied.
Hierdie pogings is deur ons Openbare Werke-program versterk.
Die nasie sal onthou dat ek tydens die 2009-Staatsrede aangekondig het dat die Uitgebreide Openbare Werke-program teen Desember 2009 500 000 werksgeleenthede sou skep.
Ek wil beklemtoon dat dit nie poste in die hoofstroom-ekonomie is nie. Hierdie is werksgeleenthede wat geskep is om werklose mense van 'n inkomste, ervaring en opleidingsgeleenthede te voorsien.
Ons kondig graag aan dat ons teen die einde van Desember reeds meer as 480 000 openbare werksgeleenthede geskep het, met ander woorde, 97% van die doelwit wat ons gestel het.
Hierdie poste is in areas soos konstruksie, tuis- en gemeenskapsgebaseerde sorg en omgewingsprojekte.
Ons het 'n aantal terreine geïdentifiseer waar ons in die toekoms verder gaan verbeter, soos om meer arbeidsintensiewe projekte te verseker.
Ons weet egter dat hierdie en ander maatreëls nie die uitwerkings van die resessie heeltemal kan temper nie.
Ons is dankbaar vir die gees van familie, gemeenskap en vrywillige werk wat soveel mense inspireer om diegene wat die swaarste deur die krisis getref word, deur hierdie moeilike tye te help.
Ekonomiese aanwysers dui daarop dat ons nou deur die ergste van die ekonomiese resessie is.
Ekonomiese aktiwiteit is aan die toeneem in Suid-Afrika, en ons verwag groei in die toekoms.
Die arbeidstatistiek wat Dinsdag vrygestel is, dui daarop dat die ekonomie tans werksgeleenthede skep eerder as om dit in te boet.
Dit is egter te gou om seker te wees oor die tempo van hierdie herstelproses.
Die Regering sal dus nog nie sy ondersteuningsmaatreëls opskort nie.
Dit is nou die tyd om die basis te lê vir sterker groei in die toekoms en vir groei wat tot meer werksgeleenthede lei.
Ons langtermyn-infrastruktuurprogram sal ons help om vinniger te groei.
Ons onderwys- en vaardigheidsprogramme sal ons produktiwiteit en mededingendheid verhoog.
Ons Nywerheidsbeleids-aksieplan en ons nuwe fokus op groen werksgeleenthede sal sterker en meer arbeids-absorberende nywerhede bou.
Ons landelike ontwikkelingsprogram sal landelike produktiwiteit verhoog en die lewens van die mense in landelike gebiede verbeter.
Ons kapitaalinvesteringsprogram lê ten grondslag aan ons strategie vir ekonomiese herstel en groei.
Oor die volgende drie jaar sal die regering R846 biljoen aan openbare infrastruktuur spandeer.
Op die terrein van vervoer, sal ons ons padnetwerk in stand hou en uitbrei.
Ons sal verseker dat ons spoornetwerk betroubaar en mededingend is en beter met ons seehawens geïntegreer is.
Om betroubare kragtoevoer te verseker, het ons 'n Inter-Ministeriële Komitee oor Energie ingestel, om 'n 20-jaar geïntegreerde hulpbronplan te ontwikkel.
Hierdie komitee sal, onder andere, kyk na die deelname van onafhanklike kragprodusente, en arm mense teen stygende elektrisiteitspryse beskerm.
Ons sal 'n onafhanklike stelseloperateur instel, wat afsonderlik van Eskom Beherend sal funksioneer.
Eskom sal voortgaan om addisionele opwekkingskapasiteit te bou en die instandhouding van sy kragstasies te verbeter.
Ten einde 'n inklusiewe ekonomie te verseker wat groei en ontwikkeling bevorder, het ons die Adviesraad oor Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging in die lewe geroep, onder voorsitterskap van die President.
Beleidsverandering moet fokus op ingrypings om werksgeleenthede vir jongmense te skep.
Voorstelle sal ingedien word om die koste van die indiensneming van jonger werkers te subsidieer ten einde ondernemings aan te moedig om onervare personeel in diens te neem.
n Verdere uitbreiding van openbare-werkskeppingsprogramme is ook reeds aan die gang.
Dit sluit in plaaslike-infrastruktuur- en tersiêre projekte en geletterdheidsprojekte, tuisgebaseerde versorging, skoolinstandhouding en vroeëkindontwikkelings-inisiatiewe.
Verlede jaar het ons die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap in die lewe geroep.
Ons het die Agentskap aangesê om vinniger te werk om sy strukture regdeur die land te vestig sodat dit ons kan help om jeugontwikkelingsprogramme in die regering as hoofstroomprojekte te loods.
Toe hierdie administrasie verlede jaar aan bewind gekom het, het ons onsself daartoe verbind om harder te werk om 'n sterk ontwikkelingstaat te bou.
Ons het gesê dat dit 'n staat sou wees wat op die mense se behoeftes en aspirasies reageer, en wat beter en vinniger presteer.
Hierdie jaar, 2010, sal 'n jaar van aksie wees.
Die onderskeidende kenmerk van hierdie administrasie sal wees dat dit weet waar mense bly, hulle behoeftes verstaan en vinniger daarop reageer.
Die Regering moet vinniger, harder en slimmer werk.
Ons sal van die Uitvoerende Gesag en die Staatsdiens verwag om aan hierdie visie te voldoen.
Ons bou 'n staat wat op effektiewe werkverrigting fokus. Dit sal bereik word deur beplanning asook prestasie-monitering en -evaluering te verbeter.
Ons moet ook geslagsgelykheidsmaatreëls in die Regering se Aksieprogram integreer.
Hierdie optrede sal verseker dat vroue, kinders en persone met gestremdhede toegang tot ontwikkelingsgeleenthede kry.
Ons kondig graag aan dat ons in die Regering dinge op 'n nuwe manier gaan doen.
Departemente se werk sal gemeet word deur uitkomste, wat op grond van ons prestasie-monitering-en-evalueringstelsel ontwikkel word.
Die ministers wat vir 'n bepaalde uitkoms verantwoordelik is, sal 'n gedetailleerde leweringsooreenkoms met die president onderteken.
Hierdie ooreenkomste sal duidelik uiteensit wat gedoen moet word, hoe, deur wie, binne watter tydperk en met behulp van watter maatreëls en hulpbronne.
onderwys, gesondheid, landelike ontwikkeling en grondhervorming, skepping van ordentlike werksgeleenthede en die bestryding van misdaad.
Daarbenewens sal ons werk om die effektiwiteit van plaaslike regering, infrastruktuurontwikkeling en menslike nedersettings te verbeter.
Ons sal 'n aantal sleutelaktiwiteite onderneem ter bereiking van hierdie uitkomste.
Ons het onderwys en vaardigheidsontwikkeling as die middelpunt van hierdie regering se beleide gestel.
In ons 2010-program wil ons die vermoë van kinders om in die grondslagjare te lees, skryf en tel, verbeter.
As ons dit nié doen nie, sal ons nie die gehalte van die onderwys kan verbeter nie.
Ons onderwysteikens is eenvoudig, maar van kritiese belang.
Ons wil hê dat leerders en onderwysers betyds in die skool, in die klas moet wees, besig om sewe uur per dag te leer en te onderrig.
Ons sal onderwysers help deur gedetailleerde daaglikse lesplanne te voorsien.
Ons sal werkboeke wat maklik is om te gebruik in al 11 tale aan studente voorsien.
Van vanjaar af sal alle leerders in graad 3, 6 en 9 geletterdheids- en gesyferdheidstoetse skryf, wat onafhanklik gemodereer word.
Ons mikpunt is om die slaagsyfer vir hierdie toetse van die huidige gemiddeld van tussen 35 en 40% tot minstens 60% teen 2014 te verhoog.
Die uitslae sal aan die ouers gestuur word om vordering te monitor.
Daarbenewens sal elk van ons 27 000 skole deur amptenare van die Departement van Basiese Onderwys geassesseer word.
Dit sal in 'n ouditeerbare skriftelike verslag opgeteken word.
Ons beoog om die aantal matriekstudente met universiteitstoelating teen 2014 tot 175 000 per jaar te verhoog.
Ons spoor ouers aan om met ons saam te werk om 'n sukses hiervan te maak.
Ons verwelkom verlede maand se verklaring deur die drie onderwysersvakbonde, NAPTOSA, SADTU en SAOU, waarin hulle hulle vanaf die begin van 2010 herverbind het tot die Kwaliteit Leer- en Onderrigveldtog.
Ons moet in ons jeug belê ten einde 'n vaardige en bekwame werksmag te verseker wat groei en werkskepping ondersteun.
Ons beplan dus om die opleiding van 16 tot 25-jarige persone te verbeter in verdere onderwys-en-opleidingsfasiliteite.
Dit sal ons in staat stel om aan diegene wat nie vir universiteit kwalifiseer nie, nog 'n kans op geleerdheid te bied.
Ons werk saam met hoëronderwysinstellings om te verseker dat studente wat daarvoor kwalifiseer, deur die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente finansiële bystand ontvang.
Ons het ook ambisieuse doelwitte gestel vir vaardigheidsontwikkeling om addisionele ingenieurs en tegnici te kweek en om die aantal gekwalifiseerde Wiskunde- en Wetenskaponderwysers te vermeerder.
Ons moet verseker dat meer jongmense leerderskappe in die privaat- en openbare sektor betree.
Nog 'n sleuteluitkoms is om 'n lang en gesonde lewe vir alle Suid-Afrikaners te verseker.
Ons sal voortgaan om ons gesondheidsorgstelsel te verbeter.
Dit sluit in die bou en opgradering van hospitale en klinieke en die verdere verbetering van die werksomstandighede van gesondheidswerkers.
Ons het 'n vennootskap met die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika (DBSA) gesluit om die funksionaliteit van openbare hospitale en hul distrikskantore te verbeter.
Ons moet die feit in die gesig staar dat lewensverwagting by geboorte van 60 jaar in 1994, tot net onder 50 jaar vandag, gedaal het.
Ons doen dus stappe om sterftesyfers onder moeders te verlaag, om nuwe MIV-infeksies te verminder en om MIV en tuberkulose effektief te behandel.
Ons sal ook babasterftesyfers deur 'n massiewe immuniseringsprogram verlaag.
Ons sal gesondheidsprogramme in skole herinstel.
Ons sal al die ondernemings wat op Wêreldvigsdag met betrekking tot die voorkoming van nuwe MIV-infeksies en die behandeling daarvan gemaak is, implementeer.
Intensiewe stappe word geneem om te verseker dat hierdie werk op skedule bly.
Ons werk hard om te verseker dat almal in Suid-Afrika veilig voel en veilig is.
Ons sal ons werk uitbrei om ernstige en geweldsmisdade te verminder en te verseker dat die regstelsel doeltreffend funksioneer.
Ons implementeer planne om die aantal polisiemanne en -vroue oor die volgende 10 jaar met 10% te vermeerder.
Ons het die stryd teen kapings, besigheids- en huisrooftogte asook kontakmisdade soos moord, verkragting en aanranding, as ons topprioriteite geïdentifiseer.
Ons het almal 'n rol om te speel.
Laat ons aan gemeenskapsveiligheidsforums deelneem.
Kom ons hou op om gesteelde goedere te koop.
Laat ons altyd gereed wees om die polisie van inligting oor misdaadaktiwiteite te voorsien.
Deur saam te werk sal ons misdaad verslaan.
Die plaaslike regering moet werk.
Munisipaliteite moet die voorsiening van behuising, water, sanitasie, elektrisiteit, afvalbestuur en paaie verbeter.
Ons het verlede jaar met burgemeesters en munisipale bestuurders vergader.
Dit het waardevolle insig in die uitdagings op die terrein van plaaslike regering gebied.
Na afloop van die Balfour-besoek het ons 'n ministeriële span, bestaande uit nege lede, gestuur om die gebied te besoek en aandag te skenk aan die kwessies wat deur die gemeenskap geopper is.
n Hele aantal sake het reeds aandag geniet.
Ek het die ministers beveel om die uitstaande aangeleenthede ook op te los.
Ons wil herbeklemtoon dat geen griewe ooit geweld en die vernietiging van eiendom kan regverdig nie.
Ons het wetstoepassingsagentskappe beveel om strenger op te tree teen wetteloosheid in Balfour en ander gebiede.
In Desember 2009 het die Kabinet 'n omkeerstrategie vir die plaaslike regering goedgekeur.
Dit sal verseker dat die plaaslike regering oor die korrekte bestuurs-, administratiewe en tegniese vaardighede beskik.
Laat ons gedurende hierdie jaar van aksie saamwerk om plaaslike regering almal se besigheid te maak.
Ons werk daaraan om goed geleë informele nedersettings op te gradeer en om teen 2014 aan minstens 500 000 huishoudings behoorlike dienste en grondbesit te verskaf.
Ons beplan om meer as 6 000 hektaar goed geleë openbare grond vir lae-inkomste en bekostigbare behuising opsy te sit.
n Nuwe sleutelinisiatief sal wees om mense te akkommodeer wie se salarisse te hoog is om regeringsubsisies te ontvang, maar wat te min verdien om vir 'n normale bankverbandlening te kwalifiseer.
Ons sal 'n waarborgfonds van R1 biljoen opsy sit as aansporingsmaatreël om die private bank en behuisingsektor aan te moedig om nuwe produkte te ontwikkel om in hierdie vraag na behuising te voorsien.
Verlede jaar het ons gesê dat mense op die platteland ook die reg het om elektrisiteit, water, spoeltoilette en paaie te hê.
In hierdie verband het ons in Augustus verlede jaar die eerste loodsterrein van die Omvattende Landelike-ontwikkelingsprogram in Giyani, Limpopo, geloods.
Sedertdien is 231 huise gebou.
Vordering is ook gemaak met die voorsiening van infrastruktuur om landbou-ontwikkeling en opleiding vir gemeenskapsleiers te ondersteun.
Toegang tot gesondheids- en onderwysgeriewe het verbeter.
Ons implementeer tans soortgelyke programme in sewe terreine regoor die land, tot voordeel van 21 wyke.
Ons beoog om teen 2014 terreine in 160 wyke te hê.
Ons mikpunt is dat 60% van huishoudings in hierdie terreine teen 2014 uit eie produksie in hul voedselbehoeftes sal voorsien.
Tree vir tree sal ons dit maak, soos die spreekwoord lui, landsgenote, groot dinge begin met klein treetjies.
Ons wil ook grondhervornming en landbou-ondersteuningsprogramme beter integreer.
Ons sukses op hierdie terrein sal gemeet word deur die toename in die aantal kleinskaalse boere wat ekonomies lewensvatbaar word.
Ons is nie 'n waterryke land nie.
Maar steeds verloor ons baie water deur lekkende pype en onvoldoende infrastruktuur.
Ons sal maatreëls instel om ons waterverlies teen 2014 met die helfte te verminder.
As deel van ons pogings om groter ekonomiese groei aan te moedig, doen ons stappe om die koste verbonde aan kommunikasie te besnoei.
Die Suid-Afrikaanse publiek kan uitsien na 'n selfs verdere verlaging in breëband-, selfoon-, landlyn- en openbaretelefoon-tariewe.
Ons sal stappe doen om breëbandspoed te verhoog en 'n hoë standaard van internet-dienste te verseker wat in ooreenstemming met internasionale norme is.
Hierdie regering sal verseker dat ons omgewingsbates en natuurlike hulpbronne goed beskerm en deurentyd verbeter word.
Saam met Brasilië, Indië en China, en in samewerking met die Verenigde State, wat die ontwikkelde wêreld verteenwoordig, het ons 'n wesenlike bydrae gelewer tot die ooreenkoms wat in Desember verlede jaar by die Klimaatberaad in Kopenhagen aanvaar is.
Alhoewel dit nie ver genoeg gaan nie, is dit tog 'n belangrike stap in die regte rigting, aangesien dit alle lande daartoe verbind om op klimaatsverandering te reageer.
Ons sal harder met ons internasionale eweknieë moet saamwerk om 'n wettig bindende verdrag te beding.
As Suid-Afrika, het ons ons vrywillig verbind tot spesifieke uitlaatgas-verlagingsteikens, en ons sal aanhou werk aan ons langtermynstrategie om klimaatsverandering teen te werk.
Ons sal harder werk om Suid-Afrika se belange wêreldwyd te bevorder.
Ons sal pogings ondersteun om die politieke en ekonomiese integrasie van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap- (SAOG) streek te bespoedig en intra-streekhandel en beleggings te bevorder.
Suid-Afrika gaan voort om 'n toonaangewende rol te speel in kontinentale pogings om die Afrika Unie en sy organe te versterk en na eenheid te streef.
Ons sal ons energie daarop toespits om die Nuwe Vennootskap vir Afrika se Ontwikkeling (Nepad) te laat herleef, as 'n strategie vir ekonomiese ontwikkeling op die vasteland.
Die Staatsdiens moet reageer op die beroep om hierdie termyn deur vinniger optrede en beter prestasie deur die staat te laat kenmerk.
Ons vereis uitnemendheid en harde werk.
Ons benodig staatsamptenare wat toegewyd en bekwaam is en wat na landsburgers se behoeftes omsien.
Die Regering werk reeds aan die ontwikkeling en implementering van 'n staatsdiens-ontwikkelingsprogram, wat die norme en standaarde vir staatsamptenare in alle sfere sal bepaal.
Ons sit ons pogings voort om korrupsie en bedrog in verkrygings- en tenderprosesse uit te wis, asook in aansoeke om bestuurderslisensies, maatskaplike toelaes en identiteitsdokumente, om net 'n paar te noem.
Ons is tevrede met die vordering van die regering op sommige terreine.
Hierdie week het ons 32 687 onregmatige maatskapliketoelaagbetalings opgeskort, ter waarde van R180 miljoen.
Ons Inter-Ministeriële Komitee op Korrupsie ondersoek maniere om korrupsie doelgerig die nek in te slaan.
Deur saam te werk kan ons meer doen.
Soos u weet, het ons die Presidensiële Klagtelyn ingestel om die regering en die Presidensie meer toeganklik vir die publiek te maak en om te help om blokkasies in dienslewering uit die weg te ruim.
Die klagtelyn verteenwoordig ons vasberadenheid om dinge anders in die regering te doen.
Dit het 'n verskil aan baie Suid-Afrikaners se lewens gemaak.
Ons kan mev Buziwe Ngaleka van Mount Frere hier noem, wie se oproep oor haar oorlede man se pensioen die eerste oproep was wat ons op die eerste dag van die klagtelyn geneem het.
Sy is vanaand hier saam met ons.
Ons het ook mnr Nkululeko Cele hier by ons, wat bygestaan is om sy identieitsdokument te kry sodat hy by die Tshwane Universiteit van Tegnologie kon inskryf.
Dit is net twee van die talle suksesstories.
Uit hierdie en ander voorbeelde het ons swakhede geïdentifiseer wat deur die onderskeie regeringsfere reggestel moet word.
Deur die Speaker het ons 'n veelparty-afvaardiging van die Parlement uitgenooi om die oproepsentrum te besoek, sodat LP's eerstehandse ervaring kan kry van die werk wat gedoen word.
Ek het 'n uiteensetting gegee van die hoofelemente van ons planne vir 2010, ons kollektiewe verbintenis as regering teenoor die mense van Suid-Afrika. Die Staatsrede bied 'n breë oorsig oor ons aksieplan. Ministers sal die details in hul onderskeie begrotingsredes verskaf.
In November vanjaar vier ons die 150ste herdenking van die aankoms van die Indiërs in Suid-Afrika. Dit bied 'n geleentheid om erkenning te gee aan die belangrike bydrae van die Indiese gemeenskap op die gebied van arbeid, die sakesektor, wetenskap, sport, godsdiens, kuns en die bereiking en konsolidasie van ons demokrasie.
Ek wil weer van hierdie geleentheid gebruik maak om ons almal se diepe meegevoel te betuig teenoor die Regering en die mense van Haiti met die enorme tragedie wat hulle getref het.
Ons is bly dat ons reddingspanne hulle kon gaan bystaan.
Ek wil graag besondere erkenning verleen aan een Suid-Afrikaner wat nooit huiwer om in tye van nood en rampe te help nie, en ons help om die visie van 'n sorgsame gemeenskap te bevorder. Ons verwelkom vandag dr Imtiaz Sooliman van Gift of the Givers in hierdie huis.
Om as gasheerland vir die FIFA Wêreldbeker op te tree, maak van 2010 voorwaar 'n jaar van aksie.
Ons beplan reeds jare lank aan hierdie Wêreldbeker. Daar is nog net drie maande oor voor hierdie geskiedkundige gebeurtenis plaasvind. En ons is vasberade om 'n sukses daarvan te maak. Die nodige infrastruktuur, sekuriteit en logistieke reëlings is alles gereed om 'n suksesvolle toernooi te verseker.
President Mandela het 'n sentrale rol gespeel om die land te help om die gasheerregte vir hierdie groot geleentheid te wen. Ons moet dus tot sy eer 'n sukses van die Wêreldbeker maak.
Landsgenote, kom ons skaar ons ook agter ons nasionale span, die Bafana Bafana.
Die belangrikste is, wees in besit van julle kaartjies, landsgenote!
Kom ons koop almal betyds kaartjies sodat ons die wedstryde kan bywoon.
Wanneer ons vandag Madiba se vrylating gedenk, herverbind ons onsself tot versoening, nasionale eenheid, nie-rassigheid en om 'n beter toekoms vir ons as Suid-Afrikaners, swart en wit, te bou.
Gedurende my lewe het ek myself toegewy aan hierdie vryheidstryd van die mense van Afrika.
Ek het gestry teen blanke oorheersing en ek het gestry teen swart oorheersing.
Ek het die ideaal gekoester van 'n demokratiese en vrye samelewing, waarin almal in harmonie saamleef met gelyke geleenthede.
Dit is 'n ideaal waarvoor ek hoop om te lewe en te bereik.
Maar, as dit nodig sou wees, is dit 'n ideaal waarvoor ek bereid is om te sterf.
Besiel deur ons ikoon Madiba, is dit nou vir my 'n eer om hierdie 2010-Staatsrede aan al ons helde en heldinne, besonge en onbesonge, bekend en onbekend, op te dra.
Kom ons werk saam om hierdie jaar van aksie 'n suksesvolle jaar vir ons land te maak.
Ek dank u.
<fn>10050311451001.txt</fn>
Vriende en landbouers, dankie vir die uitnodiging om hierdie skou vannaand te open. Landbouskoue het 'n lang en keurryke geskiedenis in Suid Afrika. Ook in die Wes-Kaap hoef ons nie terug te staan nie. Dankie aan almal wat agter die skerms werk om hierdie skou moontlik te maak.
En vanjaar is 'n ekstra besonderse jaar, aangesien die Wêreld Sokker Beker ons oor 'n paar maande gaan tref. Die hele planeet se oë gaan op ons wees, en ook die Breëriviervallei gaan internasionale aandag geniet.
So net soos u hier met die streek se landbou skou, moet ons ook met ons dorpe, ons provinsie, en ons land, skou tydens die toernooi.
Ek is persoonlik 'n groot voorstaander van landbouskoue. En wil vannaand vir u sê hoekom ek so voel. Maar voor ek dit doen, laat my toe om iets te sê oor xenofobia en water.
Ons het verlede jaar die onsmaaklike episode in De Doorns gehad met beweerde Xenofobia en bewerings van arbeidsvergrype aan die kant van boere. Die situasie blyk steeds te sluimer, en ons hou dit dop. In retrospeksie is ek steeds trots op die boere van die Hexriviervallei en staan ek by my oortuiging dat hulle niks verkeerd gedoen het nie. Ek skroom ook nie om dit in die openbaar te sê nie.
Maar ek doen ook 'n beroep dat die aanhitsers van xenofobia, ook as dit politici is, swaar gestraf sal word. Ek sien hierdie dade in dieselfde lig as 'n bomplanter of brandstigter, wat geen beheer het oor die uiteindelike effek van sy dade nie. Ons moet immers met ons politici ook kan skou.
U is besproeiingsboere. Toekomstige waterskaarste gekoppel aan ESKOM se tariefverhogings gaan u dwing om in die nabye toekoms oor elke kubieke meter water wat gepomp word te besin. Ek wil ook graag met ESKOM kan skou.
Ek het aan die einde van 2009 die eerste, en Bergriviere besoek met die fokus op besoedeling. Daar is nog baie werk wat in hierdie verband gedoen moet word. Ek was egter verras deur die goeie gesindheid van die verskillende rolspelers, en ek is versigtig optimisties dat daar lig in die tonnel is.
Ek is bewus daarvan dat daar ook by die Breërivier kommer is oor die gehalte van die water. Dit is 'n kwessie wat ons in hierdie jaar sal aanspreek. Ek is oortuig dat indien die verskillende vlakke van regering saam werk en fokus op die probleem en nie op onderlinge verskille nie, dit suksesvol bestuur kan word.
Suid Afrika behoort met al sy riviere te kan skou. Kom ons aanvaar die uitdaging om die voortou te neem in die Wes-Kaap. Kom ons maak werk daarvan om skouriviere in ons provinsie te hê.
Ek noem dit net kortliks om 'n aanduiding te gee van die kwessies wat reeds op die tafel is vir 2010. Daarby kom 'n betoog vanaf die Wes-Kaap dat aandeelhoudingskemas as 'n manier van grondhervorming weer ingestel moet word.
Daar is tans 'n moratorium op hierdie transaksies, maar ek glo dat dit tot op hede seker die beste en mees suksesvolle model vir grondherverdeling was. Ek wil ook met grondhervorming kan skou, en daarvoor benodig ons meer suksesverhale. Maar vannaand is ons hier omdat dit Worcester se landbouskou is. En soos ek aan die begin gesê het: Skou is belangrik.
Dit is slegs mense wat iets het om mee te spog wat skou. By implikasie kan slegs 'n landboustreek skou indien dit gesond en suksesvol is. Mense wat skou is trots op hul handewerk.
My oë het onlangs gerek toe 'n werkskolega, wat 'n gesoute wêreldreiseger is, vir my meedeel dat sy nog nooit op 'n plaas in Suid Afrika was nie. Ek sluit nou nie besoeke aan wynkelders met proelokale hierby in nie. Maar dit het my aan die dink gesit. Die algemene publiek het nie toegang tot plase nie.
Daar is 'n hek; dit is privaat grond, en indien jy nie vriende het wat boer nie, gaan jy dit nooit beleef hoe dit op 'n gewone plasswerf gaan nie. Dalk minder so hier op die platteland, maar vir stadsmense is dit wel die realiteit.
So hier by die skou is die perfekte geleentheid vir stadsjapies om kennis te maak met regte landbou. Dit is ook ons geleentheid, as landbouers, om die publiek positief in te stem teenoor landbou. Miskien is dit 'n aspek van landbouskoue wat meer aandag kan kry. Landbouskoue word deur landbou beheer. Ons bepaal die agenda.
By verlede jaar se From the Earth skou in Kaapstad was daar byvoorbeeld karoo boere wat inligting oor skaap verliese as gevolg van roofdierprobleme aan die publiek bekend gemaak het.
Dit is daardie kant van die saak wat nie altyd die algemene pers haal nie. Dit is by skoue wat ons as boere die geleentheid het om landbou aan die verbruiker aan te bied soos dit is, en nie soos Woolworths of Pick and Pay se reklame afdeling dink dit moet wees nie.
So hier is ons kans om ook ons kant van die saak te stel. By skoue kan al die werk wat agter die skerms gedoen word vir sosiale opheffing erkenning kry. Dit is 'n geleentheid om aan verbruikers te wys dat ons nie monsters is wat hulle probeer vergiftig met gevaarlike chemikalieë nie. Ons is mense wat lief is vir die natuur.
Boere is immers die eerste linie van natuurbewaarders in die land. En elke boer weet dat hy sy brood en botter net uit 'n gesonde natuurlike omgewing kan verdien.
U ken almal die kosteknyptang wat ons elke jaar dwing om meer produktief te boer. Nuwe tegnologie en navorsing is die wapen waarmee ons hierdie uitdaging die hoof kan bied. Die ekonoom, Roelof Botha het twee weke gelede by Vinpro se konges gesê dat ons ekonomie slegs kan herstel as ons goed koop. En jy kan volgens hom maar op skuld koop, solank jy die rente kan diens. Ek neem aan dat hy u dus sal aanmoedig om na die nuwe trekkers en bakkies te kyk en patriotiese besluite met die beursie sal maak.
Ten slotte: Die jaar is so vol dat wanneer jy jou oë uitvee is dit weer verby. Ons leef by mekaar verby, so gebruik ook die geleentheid om weer op te vang met ou vriende. Die skou is ook die ideale geleentheid om nuwe kontakte op te bou. Gesels weer met jou verskaffers en gaan dan terug plaas toe met nuwe moed vir die jaar wat voorlê.
<fn>10300w41296.txt</fn>
Dit is vir my 'n besondere groot voorreg om vandag hier met u te kan wees. Ek is diep geraak daardeur dat ek vandag vereer word deur die inwoners van 'n dorp waar ek voorheen as gevangene tyd deurgebring het. Dit is egter ook 'n dorp wat ek as my tuiste aanvar het, omdat ek geweet het dat die meerderheid van die inwoners my as hul bloed en vlees aanvaar het.
Toe ek in Februarie 1990 uit Victor Verster-gevangenis gestap het, was dit met 'n hart vol hoop vir ons toekoms. Ek bedank u vir die geleentheid om te mag terugkeer om die Vryheid van Paarl te ontvang; om dit te ontvang van mense wat nou weet hoe dit voel om hul verteenwoordigers self te verkies - sy dit as nasie, as provinsie of as dorp. Dit was 'n lang pad, maar vandag is ek hier, vas in die oortuiging dat ons stewig op die weg is na 'n beter lewe vir almal.
Dit is altyd 'n groot vreugde om hier te kan wees in die pragtige vallei wat soveel digters besiel het; in hierdie plek wat wereld-wyd bekend is vir haar skoonheid; onvergeetlik vir enigeen wat ooit hier gewoon het. Die stem mens tot nederigheid om te mag staan in 'n kleinerige dorp wat deur die kaliber en gehalte van haar inwoners 'n diep kerf op die boom van ons geskiedenis gelaat het; 'n dorp wat verbind word met baanbrekers op verskeie terreine.
Vandag erken ons dat die bydrae tot die ontstaan en ontwikkeling van die Afrikaanse taal meer geskakeerd en kleurryk is as wat op 'n sekere tydstip te kenne gegee is. Geen herskryf van daardie geskiedenis sal egter die baanbrekers-bydrae van Paarl tot die amptelike erekenning van Afrikaans, kan misken nie.
Die verloop van ons geskiedenis en die aard van magsverhoudinge het bepaal dat hierdie mooi taal sedertdien ook gekoppel is aan onreg en onderdrukking. Nou staan ons egter weer voor die wonderlike geleentheid om Afrikaans te laat groei en gedy as 'n taal van al die mense, in al haar rykdom en verskeidenheid.
Die KWV-hoofkwartiere is 'n monument tot die bydrae wat die vroee wynbouers van hierdie gebied tot ons wynbedryf gemaak het. Laat ons nou hulde bring aan die slawe wat vir geslagte lank sonder dank hier moes arbei; aan die plaaswerkers wie se regte deur apartheid ontneem is; en aan diegene wat vir hulle swoeg en sweet tot die dop-stelsel verdoem is. Al hierdie mense het saam bygedra om die fondamente te le van ons wyn-bedryf; 'n bedryf wat vandag die vermoe het om ons uitvoer en ons toeriste-bedryf enorm te stimuleer.
Dit is ook vir my van besondere betekenis om my verbintenis met Paarl te kan deel met 'n hele paar uitsonderlike vroue wie se opofferings die vlam van vryheid brandend gehou het. Ek dink, byvoorbeeld, aan Lizzy Nomaliso Phike. Ray Alexander, Lizzie Abrahams. Elizabeth Mafikeng en soveel ander leiers in die gemeenskap se weerstand teen apartheid.
Vandag moet ons ook dink aan die slagoffers van apartheid. Die name van sommige het slegs bekend geword vir die wyer publiek toe die Waarheids- en Versoeningskommissie onlangs hier vergader het. Die verskyning van die N G Kerk se Ring by daardie verhore het 'n baie sterk boodskap uitgestuur dat ons besig is om die verlede te oorkom terwyl ons die nuwe nasie bou. Die baanbrekers-karakter van daardie optrede, die nederigheid en eerlikheid daarvan, het 'n ontsaglike stoot gegee aan die helings-proses.
Ons sien dieselfde verbintenis tot eenheid in die wyse waarop die demokraties-verkose en verenigde Raad verskille ter syde gestel het om die groter onthalwe van Paarl.
Dit is deur op die wyse saam te werk dat ons die las en erfenis van apartheid sal kan aanspreek. Plaaslike demokrasie bring aan u, die mense van Paarl, die middele om self verantwoordelikheid te neem vir u toekoms. Dit sal u in staat stel om die uitdagings voor u met eie krag aan te pak - tesame met die res van ons nasie.
Vooraan staan die uitdaging om te verseker dat ons demokraties verkose plaaslike owerhede doeltreffende middele word vir die verbetering van die lewens-gehalte van al ons mense.
Stil en sonder die publisiteit van die stede, is u besig om te lewer aan diens-verbetering: planne om teen die einde van hierdie boekjaarelektrisiteit, riolering en afvoer-water aan al die inwoners van Paarl te voorsien, vorder goed. Ook op die behuisings-front is die vordering bemoedigend en 'n riem onder die hart.
Baie belangrik is die ooreenkoms tussen die plaaslike raadslede en gemeenskaps-organisasies betreffende betaling van diensgelde en huur. Die uitvoering hiervan sal help om ons demokrasie te laat werk.
Masakhane beteken vennootskap; dit beteken dat ontwikkeling almal moet bevoordeel, nie slegs sommige mense nie. Om die wan-balanse van die verlede reg te stel, sal krag en geduld vereis. As die vervanging van verouderde onderwys- en gesondheidstelsels deur nuwe en beter stelsels vereis word vir die beswil van Suid-Afrika se mense, dan is dit wat ons moet doen. U eie stadsraad voorsien 'n skitterende voorbeeld in die verband.
n Verdere groot uitdaging is om ons swaar-gewonne vryheid te beskerm teen diegene wat dit bedreig deur misdaad en bende-bedry- wighede. Die stigting van drie gemeenskaps-polisie-forums in die Paarl omgewing is 'n blyke van die Polisie se vasberadenheid om met die gemeenskap saam te werk. Hulle doen dit ten spyte van die skaarste aan middele waaronder hulle gebuk gaan. Hulle benodig en verdien u ondersteuning. Daardeur sal misdadigers en bende-lede duidelik die gesamentlike boodskap kan hoor dat daar geen plek vir hulle in die Paarl is nie.
Ek is trots om 'n burger van Paarl te wees, want ek is vol vertroue dat die mense van Paarl hulself getrou sal bewys aan die beste aspekte van hul baanbrekers-geskiedenis. Die tyd vir nuwe baanbrekers het aangebreek - mans, vroue en jongmense wat daad- werklik sal deelneem in die bou van 'n nuwe gemeenskap wat 'n beter lewe vir almal sal verseker.
Ek bedank u.
<fn>114724_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
President van die Republiek 2, 4, 6 Adjunkpresident ... 7 Minister van Arbeid... 10, 11,16, 17 Minister van Behuising ... 3, 8, 20 Minister van Binnelandse Sake ... 10, 11, 21, 22 Minister van Buitelandse Sake ... 4, 6 Minister van Finansies... 9, 10 Minister van Gesondheid... 20 Minister vir Intelligensie ... 8 Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling... 12, 13 Minister van Korrektiewe Dienste ... 6 Minister van Kuns en Kultuur ... 18 Minister vir Landbou en Grondsake... 5, 14 Minister van Maatskaplike Ontwikkeling ... 3, 4, 9 Minister van Minerale en Energie... 3, 9, 15 Minister van Omgewingsake en Toerisme... 5, 14, 15, 16, 17, 18 Minister van Onderwys...
Vrydag, 6 Februarie 2009 2 Minister vir Openbare Ondernemings 7, 8, 14 Minister van Openbare Werke ... 9, 22 Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering ... 8, 10, 11, 19, 20 Minister van Veiligheid en Sekuriteit ... 5, 6, 11, 12, 13, 17 Minister van Verdediging ... 7, 10 Minister van Vervoer... 2, 4, 18, 19 Minister van Waterwese en Bosbou... 21, 22 Minister van Wetenskap en Tegnologie...
of haar departement oor 'n beleid beskik wat die jaarlikse verhoging in skoolgeld reguleer; so nie, waarom nie, so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die maatstawwe vir die keuring van sokkerlegendes etniese groepe en ras in oorweging neem; so ja, wat die statistieke is ten opsigte van sokkerlegendes wat volgens ras gekeur is?
of die verslag van dié oudit en/of ondersoek aan die publiek beskikbaar gestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of daar spesifieke tekorte aan (a) maatskaplike werkers en (b) kinder- en jeugsorgwerkers in deur geweldgeteisterde gebiede is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, in watter gebiede?
of sy departement dit oorweeg om die betrokke rolspelers ten opsigte van dié saak te betrek; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
watter (a) provinsies en (b) munisipaliteite die hoogste aanvraag na rehabilitasiesentrums vir middelmisbruik het wat ten volle of gedeeltelik deur die Staat beheer word?
Of die Regering ter wille van besparing olie direk van olieprodusente koop en nie van handelaars nie; so nie, waarom nie?
a Hoeveel huise die Regering in die boekjaar i 2006-07, ii 2007-08 en iii 2008-09 in die Wes-Kaap gebou het, b watter koste in elk van die boekjare aan dié bouprojekte verbonde was, c hoeveel mense in dié huise gehuisves word en di wat die huidige agterstand met behuisingsvoorsiening in die Wes-Kaap is en ii die gemiddelde wagperiode vir individue is om staatsbehuising te ontvang?
a Hoeveel i slaggate sy departement in die boekjaar aa 2006-07, bb 2007-08 en cc 2008-09 herstel het op paaie wat onder sy departement se toesig val, ii motorongelukke in die boekjaar aaa 2006-07, bbb 2007-08 en ccc 2008-09 direk deur dié slaggate veroorsaak is en iii mense in dié ongelukke aa beseer en bb oorlede is en b wat sy departement se begroting vir die herstel van paaie in dié onderskeie boekjare was?
a Met verwysing na haar antwoord van 21 Julie 2006 op vraag 442 en van 6 Junie 2006 op mondelinge vraag 177, watter armoedegradering of "poverty measure" die Regering as amptelike maatstaf gebruik om armoede te bepaal, b wat die totale koste verbonde was aan die proses om die armoedegradering vas te stel en c watter impak dit op haar departement se werk in verband met maatskaplike toelaes gehad het?
Of die Regering steeds betaal vir die verblyf en ander koste wat met die verblyf van.
of die Regering . keerdatum daargestel het tot wanneer die gemelde persoon as presidensiële gas gehuisves sal word; so ja, wat dié datum is; so nie, waarom nie?
van watter begroting die koste vir dié proses verhaal is?
a hoeveel Afrikaans-dubbelmediumskole sedert 1994 na Engels-mediumskole verander het, b in watter provinsies die skole is en c waarom die Afrikaans-dubbelmediumskole sedert 1994 na Engels-mediumskole verander het?
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of die Regering die aanbevelings van die Jali-kommissie aanvaar het; so nie, waarom nie; so ja, of al die aanbevelings aangaande vonnisvermindering met betrekking tot aangehoudenes wat voor die kommissie getuig het in werking gestel is; so nie, waarom nie, so ja, wanneer?
Of die Regering.
of die gebrek aan kapasiteit in Suid-Afrika se ambassade vir die Verenigde Nasies enige betrekking op die Regering se besluit gehad het om nie die verklaring te steun nie; so ja, (a) wat die aard van die kapasiteitsprobleem is, (b) in hoeverre Suid-Afrika se deelname aan die aanneem van ander verklarings ingeperk is en (c) watter planne ingestel is om dié probleem aan te pak?
Of, met betrekking tot die aankondiging deur die Regering in Desember 2008 van bystand aan Zimbabwe (besonderhede verstrek), die Regering sodanige bystand verleen het; so ja, (a) waarom die bystand verleen is in die afwesigheid van.
of enige ooreenkomste aangegaan is of besluite geneem is aangaande wie die bystand gaan ontvang; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is en (b) hoe die Regering navolging van dié ooreenkomste of besluite moniteer?
Of . sekere persoon (naam verstrek) steeds beskerming deur die SA Polisiediens sal ontvang; so ja, (a) vir hoe lank en (b) wat die koste van sodanige beskerming per maand beloop?
wat die totale bedrag is wat tot dusver aan die projek bestee is?
In die lig van die onlangse aankondiging in die media deur twee maatskappye (name verstrek) rakende die vertraging van ongeveer drie jaar met die lewering van die A400M Airbus militêre vragvliegtuie, wat die uitwerking op Denel en die SA Verdedigingsverwante Nywerheid (SADRI) ten opsigte van (a) die voorgenome vervaardiging van onderdele vir die vliegtuie en (b) die voorsienbare finansiële gevolge gaan wees?
Of sy departement . kontrak met . private huurmaatskappy en/of enige ander maatskappy aangegaan het om.
of die departement . alternatief en meer lonende reëling gaan bedink om dié funksie uit te voer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige terugvoer as gevolg van dié advertensies van die publiek ontvang is; so ja, (a) watter terugvoer en (b) watter stappe haar kantoor as gevolg van die terugvoer gedoen het?
of alle personeel in diens van die Departement van Intelligensie en Sekuriteit (DIS). sekuriteitsklaring gedoen het toe hulle by die NIA ingeskakel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Hoeveel lede van die Suid-Afrikaanse Lugdiens-kajuitpersoneel gedurende die afgelope vyf jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is i in hegtenis geneem, ii aangekla is van en iii geskors is vir vermeende dwelmhandel en b wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
wat die redes is dat dié munisipaliteite nie in staat is om elektisiteit aan huishoudings te voorsien nie?
Wat die totale bedrag is wat in 2008 ten opsigte van die Munisipale Infrastruktuur Toekenning (MIG) aan munisipaliteite (a) toegewys is en (b)(i) bestee en (ii) nie bestee is nie?
Of munisipaliteite toegelaat word om onthale aan die einde van die jaar te hou; so nie, waarom nie; so ja, of enige raadsbesluite vir dié onthale goedgekeur is; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter munisipaliteite sodanige besluite goedgekeur het, (b) wat die besonderhede is van elke besluit wat goedgekeur is, (c) watter munisipaliteite onthale aan die einde van die jaar gehou het en (d) hoeveel elke munisipaliteit aan sy onthaal aan die einde van die jaar bestee het?
Of haar departement . sekere televisieprogram (naam en besonderhede verstrek) gemagtig het; so nie, wie die program gemagtig het; so ja, (a) wat die doel met die magtiging van die program is, (b) hoeveel (i) elke televisiekanaal betaal is om die reeks uit te saai en (ii)(aa) daarvoor begroot is en (bb) aan die program bestee is, (c) uit watter begroting die bedrag toegeken is en (d) wat die uitsaaitermyn vir die program is?
Of enige vordering gemaak is om uitvoering te gee aan die aanbevelings soos uiteengesit in die parlementêre verslag wat op 12 September 2006 (besonderhede verstrek) deur die Portefeuljekomitee oor Openbare Werke ter tafel gelê is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer stappe gedoen sal word om dié aanbevelings ten uitvoer te bring; so ja, (i) watter (aa) maatskappye genader is om met die projekte te help, (bb) plaaslike maatskappye betrokke is en (cc) departemente lede het wat op die komitee dien en (ii) wat die geraamde koste van die program is?
Of, in die lig van die aankondiging deur 'n sekere maatskappy (naam verstrek) dat die myn dit oorweeg om sy werksaamhede in Boksburg te staak, haar departement enige stappe gedoen het om te verseker dat die rehabilitasie van die mynhope, spoorlyn en ander terreine wat operasioneel is (a) voldoende befonds is, (b) aan die gang is en (c) dat dit voortgesit sal word totdat dit afgehandel is; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
Of die riglyne om ongeskiktheid ten opsigte van ongeskiktheidstoelaes te bepaal in die afgelope twaalf maande verander het; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer dit verander het, b wat die veranderinge is en c op watter wyse die betrokke assessore ingelig is?
Of sy departement enige ondersoek ingestel het oor 'n geval van bedrog oor ongeskiktheidstoelae teen 'n sekere persoon (besonderhede verstrek); so ja, (a) wat die bevindings van sodanige ondersoek was; (b) wanneer dit beskikbaar sal wees, (c) watter pogings aangewend word om enige geld te verhaal wat as gevolg van bedrog uitbetaal is en (d) wanneer kriminele klagtes ingedien sal word; so nie, of hy sodanige ondersoek oorweeg; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of die voorspelling van inkomste uit belasting aangepas is; so nie, waarom nie; so ja, hoe?
of enige spesifieke stappe gedoen sal word om die noukeurigheid van die tellery in informele nedersettings te verseker; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of enige spesifieke stappe gedoen word om dié fondse waarvan die skemas nie voorgelê is nie, verantwoordelik te hou; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
a Wat die totale koste is van die advertensie wat op Maandag 26 Januarie 2008 deur sy departement in . sekere nuusblad naam verstrek geplaas is en b wat die doel met die plasing van die advertensie was?
Of enige van die streekkantore probleme ondervind met die verspreiding van identiteitsdokumente wat nie afgehaal is nie; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, ten opsigte van elke streekkantoor, (a) hoeveel steeds nie afgehaal is nie, (b) hoe lank reeds dit nie afgehaal is nie en (c) watter stappe gedoen is of gedoen sal word om te verseker dat aansoekers hul identiteitsdokumente ontvang?
Of . sekere maatskappy (naam verstrek).
of enige regstellende stappe gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of enige munisipaliteite teen 31 Desember 2008 nie gekonsolideerde finansiële state ingedien het nie; so ja, (a) hoeveel, (b) watter munisipaliteite en (c) wat hul finansiële prestasie in die boekjaar 2006-07 was?
Of daar enige munisipaliteite is wat tans met agterstande te kampe het ten opsigte van die (a) voorsiening van drinkbare water, (b) uitwissing van die emmerstelsel en (c) elektrifisering van huishoudings in gemeenskappe wat onder hulle ressorteer; so ja, (i) watter munisipaliteite, (ii) wat die agterstand in elke geval is en (iii) wanneer sy departement beplan om die bestaande agterstande in te haal?
Hoeveel (a) wit, (b) gekleurde, (c) Indiër- en (d) swart leerders in 2008 in elke provinsie (i) hulle matriekeksamen geslaag het en (ii) matriekvrystelling gekry het?
Of die Nasionale Navorsingstigting (NNS) die stand van die universiteitsrekenings van studente wat vir meesters- en doktorsgrade geregistreer is, moniteer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar (a) 'n gedragskode is wat die optrede van amptenare tydens besoeke aan sakeondernemings (besonderhede verstrek) bepaal en (b) 'n stel reëls aangaande die uitreiking van waarskuwings en boetes is; so nie, waarom nie; so ja, of hy in elke geval vir me A M Dreyer, LP, van 'n afskrif sal voorsien; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement oor enige inligting beskik rakende hoeveel Suid-Afrikaners tans oorsee (a)(i) werk of (ii) woon; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel, in elke geval en (b) wat die ontleding volgens land is van Suid-Afrikaners wat oorsee werk of woon?
Of enige kriminele aanklagte teen . bepaalde Divisie-kommissaris vir Beskermings-en Sekerheidsdienste ingedien is met betrekking tot sy beweerde betrokkenheid by.
of enige vordering met betrekking tot dié geval gemaak is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar enige beperkings op . beampte van die BBP-beskermingseenheid se regte is om (a) die wettige spoedbeperking te oorskry en (b) waarskuwingsligte en/of sirenes te gebruik; so nie, waarom nie; (i) so ja, (i) wat die tersaaklike besonderhede is en (ii) watter maatstawwe beskikbaar is om te bepaal of beamptes in bepaalde gevalle wettig of onwettig die spoedbeperking oorskry het en/of waarskuwingsligte en sirenes gebruik het?
Of, met verwysing na.
of met enige van die beeldmateriaal gepeuter is of dit verander is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, volgens watter regsbepaling?
Met verwysing na die beskerming wat deur die BBP-beskermingseenheid verskaf word, (a) hoeveel in die afgelope vyf jare tot en met die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is per provinsie aan die verskaffing van beskerming bestee is, (b) wat die aantal voertuie bepaal tot . BBP-konvooi toegewys word, (c) hoeveel elke jaar aan dié voertuie bestee is en (d) hoeveel geloofbare inligting oor die afgelope jare ontvang is dat sommige beskermde persone wel bedreigings van . ernstige aard die hoof moes bied om betekenisvolle beskerming te regverdig?
Wat die totale bedrag is wat die Staat tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is ten opsigte van.
of dié persoon . verbintenis aangegaan het om die regskoste terug te betaal; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, onder watter omstandighede die koste terugbetaal sal word?
of daar enige planne ingestel is betreffende die staatsaanklaers en forensiese ondersoekbeamptes wat deel van die DSO was maar wat nie ná die ontbinding van die DSO na die SAPD oorgeplaas is nie; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
of dié maatskappye op.
of daar . behoefte in sy departement bestaan om van . private sekuriteitsmaatskappy in plaas van staatssekuriteit gebruik te maak; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die SAPD enige inspeksie oudit uitgevoer het; so nie, waarom nie; so ja, wat die bevindings van elke oudit was?
of (a) die verslag tans behoorlik hersien is en (b) enige van dié aanbevelings uitgevoer is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met betrekking tot.
of die Staat steeds van voorneme is om die plaas te koop; so ja, wanneer; so nie, of die eienaar dus die plaas in die ope mark kan verkoop; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) watter magtigingsdokument(e) die Staat aan die eienaar sal voorsien en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
inbetaal is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of 'n permit kragtens die Wet op Voorkoming van Lugbesoedeling, Wet 45 van 1965, aan dié perseel toegestaan is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaaklike besonderhede is?
of sy departement aan die omgewingsprosesse deelgeneem het wat met die moontlike toekenning van mynregte by dié plek verband hou; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Departement van Omgewingsake en Toerisme oor dié voorgestelde projek geraadpleeg is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a wanneer hy sy vorige besluit om die perlemoenvisbedryf te sluit, sal hersien en b watter bewyse hy sal oorweeg ten einde tot 'n gevolgtrekking te kom?
Of, met verwysing na die feit dat die navorsingsvaartuig "RV Polarstern" vanaf Kaapstad na die suidelike oseaan vertrek het, sy departement.
of dié eksperiment in stryd is met die Konferensie van die Partye (COP) Nommer 9 van die Konvensie oor Biologiese Diversiteit, waarvan Suid-Afrika.
of sy departement finansieël mariene bemestingseksperimente bygedra het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of jag toegelaat word in enige van dié (a) provinsiale parke en (b) private reservate waar daar geen grensheining tussen dié gebiede en die nasionale park is nie; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, in watter (i) provinsiale parke en/of (ii) private reservate?
of enige van die planne ten opsigte van die bestuur van olifante wat tot dusver van provinsiale owerhede ontvang is die uitdunning van olifante ingesluit het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a wat die motivering was dat die toelae aan die TMDM uitbetaal is en nie aan ander munisipaliteite nie, b hoe groot die toelae was, c wat die verwagte resultate is en d wie die diensverskaffer is?
a wat die bedrag is van die jongste twee bonusse wat aan die hoof- uitvoerende beampte van Theta betaal is en b op watter datums dit betaal is?
of sy departement tans enige immuun-voorbehoedingsplanne vir olifante steun; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
a watter totale getal projekte deur die diskresionêre fonds van bogenoemde owerheid gefinansier is vir die boekjare aa 2006-07 en bb 2007-08 en ii gedurende die huidige boekjaar tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, b wat die aard van elke sodanige projek was en c wie die diensverskaffer in elke geval was?
of enige van dié verhore op enige vorm van dissiplinere optrede uitgeloop het; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel, (b) wat die besonderhede van elke optrede was en (c) waaruit dit bestaan het?
Of daar georganiseerde werkswyses is waarvolgens Mariene en Kusbestuur met nywerheidsverenigings in die verskillende visserysektore in aanraking kom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wat die huidige stand van die beleid oor die oordrag van visvangregte is, b waarom dit so lank geneem het om dié beleid af te handel en c wanneer die beleid na verwagting afgehandel sal wees?
tender betrokke was; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement by die ondersteuning van.
of dié reservaat onder die beskerming van die Ramsar-konvensie oor Vleilande val; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy beoog om . kommissie van ondersoek aan te stel om die matriekeksamens van 2008 te ondersoek ten opsigte van die (a) vertraging met die bekendmaking van die matriekuitslae, b verlore eksamenuitslae en c bewerings dat dié uitslae verhoog is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy die bevindings van die forensiese oudit na die Robbeneiland-museum wat in 2008 gedoen is, bekend sal maak; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die bevindinge van dié ondersoeke (a) in die Parlement ter tafel gelê en (b) aan die publiek bekend gemaak sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of enige plaaslike busvervaardigers vir óf produksie óf montering oorweeg is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Watter prosesse gevolg word wanneer.
of daar enige diefstal van dié ou rybewyse plaasgevind het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) waar en (b) hoeveel rybewyse in elke geval gesteel is?
of spesiale beveiliging vir dié diens verskaf sal word, soos inspekteurs en spoorwegpolisieoffisiere om tariefontduikers, misdadige optrede en algemene bandelose gedrag van passasiers wat toegang tot dié treine sou kon verkry te voorkom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wanneer 'n tender sekere besonderhede verstrek rakende die bestuur van veldtogte, bemarking en b kommunikasiebedrywighede vir Vervoermaand in Oktober in die Staats-tenderbulletin geadverteer is, hoeveel aansoeke vir die tender ontvang is, c wie die aansoekers was, d wat die waarde van elk van die tenders was, e wie die suksesvolle aansoeker was en f vir watter tydperk die tender toegeken is?
Of hy enige stappe gedoen het teen munisipaliteite wat nie daarin geslaag het om teen die sperdatum emmertoilette finaal uit te faseer nie; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter stappe en (b) teen watter munisipaliteite?
of enige munispaliteite enige bewyse van cholera in hul watertoevoer gevind het; so ja, a watter munisipaliteite, b wanneer die cholera-besmetting eers ontdek is en c watter stappe in dié verband gedoen is?
Hoeveel dokters wat in die buiteland gekwalifiseer het in elk van die afgelope vyf jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is in (a) staatshospitale en (b) staatsklinieke aangestel is?
of hy/sy op enige stadium . prestasiebonus gedurende sy/haar tydperk in dié posisie ontvang het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame deur haar departement beperk is of beperk gaan word vanaf die dag waarop die verkiesing aangekondig word tot die dag waarop die uitslae van die verkiesing bepaal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame van haar departement opgeskort is of opgeskort sal word van die dag waarop die verkiesing aangekondig is tot wanneer die uitslae van die verkiesing vasgestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of advertering van sy departement ingekort is of ingekort sal word vanaf die dag waarop die verkiesing afgekondig word tot die dag waarop die verkiesingsuitslae bepaal is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame deur haar departement beperk is of beperk gaan word vanaf die dag waarop die verkiesing aangekondig word tot die dag waarop die uitslae van die verkiesing bepaal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of advertering van haar departement ingekort is of ingekort sal word vanaf die dag waarop die verkiesing afgekondig word tot die dag waarop die verkiesingsuitslae bepaal is; so nie , waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of advertensies deur haar departement ingekort is of ingekort sal word vanaf die dag waarop die verkiesing afgekondig tot die dag waarop die verkiesingingsuitslae bekend gemaak word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Verkiesingskommissie onlangs sy webwerf opgegradeer het om dit versoenbaar te maak; so ja, (a) watter bedrag oorspronklik vir dié doel begroot is, (b) watter bedrag in werklikheid bestee is en (c)(i) van wie tenderaansoeke ontvang is om die werk te doen, (ii) wat die bedrag van elk van die tenders was, (iii) aan wie is die tender uiteindelik toegeken is en (iv) wat die hoofoorwegings was waarvolgens die kontrak uiteindelik toegeken is?
wat tans die omstandighede in alle ander militêre, voormalige militêre en ander dorpies in staatsbesit is?
of haar departement, voordat die tenders aangevra is, enige belanghebbende partye genader het of deur hulle genader is; so ja, wat die (a) rede vir sulke toenaderings was, b aard van sulke besprekings was, c met watter maatskappye die besprekings gevoer is, d waar die maatskappy in elke geval geregistreer is en e wat die BEE-komponent is?
Of die probleem van cholera in Limpopo en Mpumalanga met die gehalte van drinkwater verband hou; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
<fn>141628_1.txt</fn>
+ Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Minister van Binnelandse Sake 46, 47, 48, 52 Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling ... 47 Minister van Kommunikasie ... 51 Minister vir Landbou en Grondsake ... 49, 53 Minister van Onderwys... 46, 47 Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering... 46, 47, 48, 49, 50, 53 Minister van Sport en Ontspanning ... 49, 50, 51 Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 50 Minister van Veiligheid en Sekuriteit ... 53 Minister van Waterwese en Bosbou ... 49 Minister van Wetenskap en Tegnologie...
a hoeveel Afrikaans-dubbelmediumskole sedert 1994 na Engels-mediumskole verander het, b in watter provinsies die skole is en c waarom die Afrikaans-dubbelmediumskole sedert 1994 na Engels-mediumskole verander het?
wat die redes is dat dié munisipaliteite nie in staat is om elektrisiteit aan huishoudings te voorsien nie?
Wat die totale bedrag is wat in 2008 ten opsigte van die Munisipale Infrastruktuur Toekenning (MIG) aan munisipaliteite (a) toegewys is en (b)(i) bestee en (ii) nie bestee is nie?
Of enige van die streekkantore probleme ondervind met die verspreiding van identiteitsdokumente wat nie afgehaal is nie; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, ten opsigte van elke streekkantoor, (a) hoeveel steeds nie afgehaal is nie, b hoe lank reeds dit nie afgehaal is nie en c watter stappe gedoen is of gedoen sal word om te verseker dat aansoekers hul identiteitsdokumente ontvang?
Of enige munisipaliteite teen 31 Desember 2008 nie gekonsolideerde finansiële state ingedien het nie; so ja, (a) hoeveel, (b) watter munisipaliteite en (c) wat hul finansiële prestasie in die boekjaar 2006-07 was?
Of daar enige munisipaliteite is wat tans met agterstande te kampe het ten opsigte van die (a) voorsiening van drinkbare water, (b) uitwissing van die emmerstelsel en c elektrifisering van huishoudings in gemeenskappe wat onder hulle ressorteer; so ja, i watter munisipaliteite, ii wat die agterstand in elke geval is en iii wanneer sy departement beplan om die bestaande agterstande in te haal?
Hoeveel (a) wit, (b) gekleurde, (c) Indiër- en (d) swart leerders in 2008 in elke provinsie (i) hulle matriekeksamen geslaag het en (ii) matriekvrystelling gekry het?
Of haar departement oor enige inligting beskik rakende hoeveel Suid-Afrikaners tans oorsee (a)(i) werk of (ii) woon; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel, in elke geval en (b) wat die ontleding volgens land is van Suid-Afrikaners wat oorsee werk of woon?
of dié maatskappye op.
of daar . behoefte in sy departement bestaan om van . private sekuriteitsmaatskappy in plaas van staatssekuriteit gebruik te maak; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy enige stappe gedoen het teen munisipaliteite wat nie daarin geslaag het om teen die sperdatum emmertoilette finaal uit te faseer nie; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b teen watter munisipaliteite?
of enige munispaliteite enige bewyse van cholera in hul watertoevoer gevind het; so ja, (a) watter munisipaliteite, (b) wanneer die cholera-besmetting eers ontdek is en (c) watter stappe in dié verband gedoen is?
Of sy departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of advertering van sy departement ingekort is of ingekort sal word vanaf die dag waarop die verkiesing afgekondig word tot die dag waarop die verkiesingsuitslae bepaal is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of advertensies deur haar departement ingekort is of ingekort sal word vanaf die dag waarop die verkiesing afgekondig tot die dag waarop die verkiesingingsuitslae bekend gemaak word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Verkiesingskommissie onlangs sy webwerf opgegradeer het om dit versoenbaar te maak; so ja, (a) watter bedrag oorspronklik vir dié doel begroot is, (b) watter bedrag in werklikheid bestee is en (c)(i) van wie tenderaansoeke ontvang is om die werk te doen, (ii) wat die bedrag van elk van die tenders was, (iii) aan wie is die tender uiteindelik toegeken is en (iv) wat die hoofoorwegings was waarvolgens die kontrak uiteindelik toegeken is?
of haar departement, voordat die tenders aangevra is, enige belanghebbende partye genader het of deur hulle genader is; so ja, wat die (a) rede vir sulke toenaderings was, (b) aard van sulke besprekings was, (c) met watter maatskappye die besprekings gevoer is, (d) waar die maatskappy in elke geval geregistreer is en (e) wat die BEE-komponent is?
Ten opsigte van elke stadion wat (a) opgegradeer of (b) gebou is as gevolg van die toeken van die bod aan Suid-Afrika om die 2010-sokkerwêreldbekertoernooi aan te bied, (i) wat die oorspronklike geraamde koste was, (ii) wat die finale geraamde koste is en (iii) watter bydrae die (aa) nasionale en (bb) provinsiale regering tot die finale koste van elke stadion sal lewer?
of haar departement ander vorme van reklame gebruik het of gebruik om hulself te bemark; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter ander vorm van reklame haar departement gebruik het, (b) hoeveel keer haar departement ander vorme van reklame gebruik het en (c) hoeveel haar departement oor die afgelope vyf jaar sedert 9 Februarie 2009 aan reklame bestee het?
a Hoeveel fasiliteerders van rekeningdienslewering teen 31 Desember 2008 uitgeplaas is, b by watter munisipaliteite hulle geplaas is en c watter kernveranderinge hulle teweeg gebring het?
a Wat die departement in elke geval gedurende en ná die oproer gedoen het om steun te verleen aan munisipaliteite wat weens 'n gebrek aan dienslewering aan openbare oproer onderworpe was, b watter munisipaliteite dit was en c in watter provinsie elkeen geleë is?
of dié prestasiebonus ooreenkomstig (a) die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Wet 1 van 1999, (b) Tesourie-regulasies en (c) die goedkeuring van die Boksvereniging van SA betaal is; so nie, waarom nie?
Of sy departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame deur sy departement opgeskort gaan word vanaf die dag waarop die verkiesing aangekondig word tot die dag waarop die uitslae van die verkiesing vasgestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame deur sy departement opgeskort gaan word vanaf die dag waarop die verkiesing aangekondig word tot die dag waarop die uitslae van die verkiesing vasgestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is.
of reklame deur sy departement opgeskort gaan word vanaf die dag waarop die verkiesing aangekondig word tot die dag waarop die uitslae van die verkiesing vasgestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige familielede of vriende van SABC-amptenare en -raadslede saam op die vlug was; so ja, (a) watter (i) familielede en (ii) vriende van amptenare en raadslede saam na Beijing gereis het, (b) wat die totale koste vir vervoer en verblyf van die (i) amptenare, (ii) raadslede, (iii) vriende, (iv) familielede en v kliënte van die SABC was en c in watter deel van die SABC se begroting daar volgens die SABC se verklaring daarvoor voorsiening gemaak is?
Of die SA Broadcasting Corporation (SABC).
of die SABC self ondersoek ingestel het na die probleme in sy Seepunt-kantoor; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer, (b) wanneer die ondersoek afgehandel is en (c) wanneer die verslag met aanbevelings (i) bekend gemaak is en (ii) in die Parlement ter tafel gelê is?
wat dit kos om (a) amptenare van haar departement wat by die vervalsing, steel en onwettige verkoop van SA reisdokumente en paspoorte betrokke is, te vervolg en (b) nuwe personeel op te lei om hulle te vervang?
Wat die koste per kieser vir die Staat was vir (a) kiesers wat (i) plaaslik en (ii) in die buiteland en (b) staatsamptenare wat in die buiteland aan die nasionale en provinsiale verkiesing van 2004 deelgeneem het?
of die Regering enige vervolgings ingestel het teen dié persone wat in besit van Suid-Afrikaanse paspoorte en ander reisdokumente betrap is; so nie, waarom nie, so ja, hoeveel vervolgings tot skuldigbevindings gelei het?
Of 'n sekere grondeis (besonderhede verstrek) in die Wes-Kaap ingedien en afgehandel is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit afgehandel sal wees; so ja, (i) wanneer dit afgehandel is en (ii) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of hy . verdere stel regulasies oor die Local Government: Municipal Property Rates Act, Wet 6 van 2004, geproklameer het om die verhoging van eiendoms-belasting deur munisipaliteite en die verhouding tussen verskillende eiendoms-kategorieë te reël; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Wat die bewyse is ter stawing van sy verklaring op ongeveer 9 Februarie dat.
of hy dié bewyse aan die Ouditeur-generaal verskaf het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
<fn>146612_1.txt</fn>
Mev D VAN DER WALT (DA): Agb Speaker, die DA vra dat die kriteria vir alle studiebeurse hersien moet word om gelyke toegang tot studiegeleenthede vir alle voornemende onderwysstudente te verseker.
Die opstel van studiebeurskriteria, sodat voornemende studente uit sekere taalgroepe nie meer aan die beursvereistes voldoen nie, is verregaande. In hierdie tydvak waarin die skaarste aan gekwalifiseerde onderwysers een van die grootste krisisse is wat die onderwys in die gesig staar, kan nie een voornemende onderwysstudent 'n studiegeleentheid geweier word op grond van moedertaaldiskriminasie nie.
Dit is veral skokkend om te let op die bepaling van die Fundza Lushaka-program, dat slegs studente wat Engels en isiXhosa saam met Wiskunde en Wetenskap neem vir onderwysbeurse kwalifiseer. Dit sal daartoe lei dat arm Afrikaanssprekende studente in die Wes-Kaap nie toegang tot leergeleenthede kan kry nie. Ons praat hier van sogenaamde bruin studente wat in arm, bruin gemeenskappe wil gaan skoolhou, waar die voertaal oorwegend Afrikaans is.
Ek praat dan nog nie eers van die voornemende onderwysstudente wat graag ons ander agt landstale deur die onderwys wil laat voortleef en uitbou nie. Hierdie beursprogramme is veronderstel om die onderwys 'n aantreklike beroep te maak, nie om ons Grondwet te ondermyn deur bloot net nog deel te wees van die ANC se ras- en etniesgebaseerde nasionalisme nie.
Minister, ons is nou 14 jaar in 'n nuwe demokratriese bestel. Ons kan nie bekostig om dieselfde foute van die verlede te herhaal deur mense op grond van hul taal uit te sluit nie. Translation of Afrikaans member's statement follows.
<fn>164773_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui 'n vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
President van die Republiek 127Minister van Arbeid ...129, 134, 146, 150Minister van Basiese Onderwys ...132, 138, 142, 156Minister van Binnelandse Sake ...132, 145, 149Minister van Ekonomiese Ontwikkeling ... 144Minister van Energie ... 132, 144Minister van Finansies...130, 131, 137, 145, 148Minister van Gesondheid...127, 128, 135, 145, 148, 155, 156Minister van Handel en Nywerheid...135, 148, 152, 157Minister van Hoër Onderwys en Opleiding...129, 130, 134, 145, 149, 156Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking ... 146, 149Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling... 146, 150Minister van Kommunikasie... 127, 143Minister van Korrektiewe Dienste...133, 143, 144Minister van Kuns en Kultuur ...130, 145, 154Minister van Landbou, Bosbou en Visserye...132, 136, 145, 154Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming...129, 147, 151Minister van Maatskaplike Ontwikkeling... 147, 151Minister van Menslike Nedersettings ...129, 140, 146, 149, 155Minister van Mynwese ...136, 142, 146, 150, 154Minister van Openbare Ondernemings ...129, 133, 137, 141, 146, 151, 161Minister van Openbare Werke ...133, 134, 147, 151Minister van Polisie...128, 139, 140, 146, 150Minister van Samewerkende Regering en Trad. Sake ...128, 130, 131, 137, 143, 155, 157Minister van Sport en Ontspanning ... 147, 152Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ...135, 147, 153Minister van Staatsveiligheid ... 147, 152Minister van Toerisme ... 148, 152Minister van Verdediging en Militêre Veterane ...130, 134, 139, 141, 142, 144Minister van Vervoer...135, 137, 138, 148, 153Minister vir Vroue, die Jeug, Kinders en Mense met Gestremdhede ...148, 153, 157Minister van Wateren Omgewingsake .129, 130, 136, 140, 141, 142, 148, 153, 154, 155Minister van Wetenskap en Tegnologie ...130, 147, 151Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
of enige van dié hospitale se begrotings vir radioterapie die afgelope drie boekjare besnoei is; so ja, a watter hospitale en b met watter bedrag in elke geval?
Of al die gelde wat verskuldig is aan private hospitale wat na staatspasiënte omgesien het gedurende die staking van verpleegkundigesin 2008 betaal is; so nie, (a) waarom nie, (b) watter hospitale nog betaal moet word en (c) watter bedrag in elke geval uitstaande is; so ja, watter bedrag aan elke hospitaal betaal is?
Of hy van voorneme is om 'n regterlike kommissie van ondersoek na sekere bewerings (besonderhede verstrek) rondom die ontbinde raad van die SA Uitsaaikorporasie (SAUK) en die SAUK in te stel; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die opdrag sal wees?
Of die SuidAfrikaanse Uitsaaikorporasie SABC of enige lid van sy uitvoerende bestuur enige Themde of geld geskenk het om Themde vir.
of hy . verklaring oor die aangeleentheid gaan doen?
Watter persentasie van die sang wat in 2008 op die SABC se radiostasie Radio Sonder Grense (RSG) aangebied is in (a) Afrikaans, (b) Engels en (c) ander tale was?
Of hy, ooreenkomstig die bevindings van die Nasionale Tesourie (besonderhede verstrek), beoog om stappe te doen teen.
wat die huidige en toekomstige status van sodanige munisipaliteite is?
of munisipaliteite ten volle vergoed sal word vir die hoër elektrisiteitspryse; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is en (b) wanneer die aangepaste bedrae aan die munisipaliteite toegewys sal word?
Wat die persentasie klagtes van wangedrag teen lede van die SA Polisiediens is wat aanleiding gegee het tot aansoeke om vrystelling van dissiplinêre stappe ingevolge die Wet op Gesinsgeweld, Wet 116 van 1998, (b) watter persentasie van sodanige aansoeke daartoe gelei het dat die Onafhanklike Klagtesdirektoraat vryskelding toegestaan het en watter maatstawwe gebruik word om te bepaal of vrystelling toegestaan moet word?
of enige maatreëls ingestel sal word om te verhoed dat die herstrukturering van die klagteverwerkings, moniteringsen ondersoekprogram en die inligtingbestuursen navorsingsprogram sal inmeng met ondersoekers wat klagtes direk ontvang en besluit watter verdere stappe gedoen sal word; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
of hy beoog om enige ingrypingsmaatreëls te tref om die getal sterftes by inlywingskole te verminder; so nie, waarom nie; so ja, watter ingrypingsmaatreëls?
Aan hoeveel persone wat afgesit is, regshulp deur die Land Rights Management Facility (LRMF) verleen is van die totstandkoming daarvan tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
of hy ander aspekte van die NFSAS sal heroorweeg; so ja, watter aspekte?
Of hy die uitgawes en geografiese verspreiding volgens die belangrikste prestasiegebiede van die Rural Housing Loan Fund (FHLF) (besonderhede verstrek) sal aanpas; so ja, watter veranderinge hy in werking sal stel; so nie, waarom 0% aan die NoordKaap, 3% aan die Vrystaat en 8% aan die OosKaap toegewys is?
of sy departement 'n verslag oor die aangeleentheid saamgestel het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die regering die gebruik van sonen windkrag sal oorweeg; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Regering die herbenutting van (a) water, (b) papier, (c) metaal, (d) plastiek, (e) bioafbreekbare stowwe en (f) ander verbruiksgoedere sal bevorder met die doel om werkgeleenthede, volhoubare ontwikkeling en 'n meer lewensvatbare omgewing te skep; so nie, waarom nie; so ja, (i) wanneer en (ii) hoe dit gedoen sal word?
of enige stappe gedoen sal word teen maatskappye wat steeds nie aan die bepalings voldoen nie; so nie, waarom nie; so ja, (a) teen watter maatskappye en b watter stappe?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of die geraamde 30 aansoeke om patente voortspruitend uit navorsing wat deur die staat gefinansier is in die boekjaar 200809 bereik is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of sy voornemens is om verdere stappe in dié verband te doen; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of die SA Nasionale Weermag (SANW) die Departement van Binnelandse Sake of enige ander staatsdepartement ten opsigte van grensbeveiliging steun; so nie, wat die SANW verhoed om in dié verband 'n rol tot in die grootste mate moontlik te speel; so ja, (a) wat die omvang van die medewerking is en (b) wat die uitkomstes was?
a Watter suksesse met die stedelike hernuwingsprogram behaal is in die stede wat vir hernuwing geteiken is en b watter geldelike steun aan elke goedgekeurde terrein verleen is?
Of die beginsel van gemeenskaplikheid wat moes geld alvorens verskillende instellings van hoëronderwys kon saamsmelt, wel gehandhaaf is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige van die nuwe eienaars aan die voorheen benadeelde gemeenskappe behoort; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige gevalle wat voor 1 Januarie 2008 aangemeld is, ondersoek word; so nie, waarom nie; so ja, waarom dit so lank duur om dié gevalle af te handel?
wat die totale bedrag is wat die Staat tot op die jongste datum waarvoor inligting beskikbaar is aan dié munisipaliteite bestee het?
by watter van die munisipaliteite waar insidente van oproerigheid, demonstrasies en protesaksies weens geen of swak dienslewering voorgekom het (a) dienslewering verbeter is of (b) dienste gelewer is waaroor daar protesaksies was ten einde nuwe insidente te voorkom?
wat die totale finansiële verlies is wat die Regering gely het as gevolg van die produktiewe landbougrond wat in onbruik verval het?
hoeveel (a) enkelmediumskole daar in April 1994 was wat (i) een van die 10 inheemse tale en (ii) Engels as onderrigtaal gebruik het en (b) dubbelmediumskole daar in April 1994 was wat'n inheemse taal en Engels as onderrigtaal gebruik het?
hoeveel van die poste (a) vakant is en (b) sedert die inwerkingtreding van die EmploymentEquityAct, Wet 55 van 1998, met persone uit die aangewese groepe gevul is?
van die maatreëls en/of projekte is en (b) geraamde koste is wat aan die maatreëls en/of projekte verbonde is?
Of toekomstige kapitaalbeleggingsprojekte deur tariefverhogings gefinansier sal word as geen ander geld beskikbaar is nie; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Regering 'n beleid vir die finansiering van nuwe kapitaalbeleggings vir staatsmaatskappye soos Transnet en Eskom oorweeg; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter deel van die Regering se infrastruktuurprogram aan kleiner kontrakteurs, wat nie op die Johannesburgse Sekuriteitebeurs (JSE) gelys is nie, toegeken is?
of haar departement enige stappe doen om die voorkoms van verkragting in korrektiewe sentrums te verminder of uit te roei; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter stappe?
of haar departement advertensies in die naweekkoerante besonderhede verstrek geplaas het; so ja, a watter koerante, b teen watter koste en c om watter rede?
of daar op die voltooide werk sonder enige verdere verlies vir die staat gebou kanword; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
In elk van die afgelope drie jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, hoeveel ingenieurs (a) afgestudeer het en (b) geregistreer het by die Ingenieursraad van SuidAfrika om die verkryging van voorkeurvaardighede te verhoog soos deur Gesamentlike Inisiatief oor die Verkryging van Voorkeurvaardighede (Jipsa) vereis word?
Hoeveel ingenieurs het in elk van die afgelope drie jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is grade behaal in die (a) lugvaartkundige, (b) landboukundige, (c) chemiese, (d) burgerlike, (e) rekenaar, (f) elektriese, (g) omgewings, (h) nywerheids, (i) materiaal, (j) meganiese, (k) metallurgiese en (l) mynbouvakrigtings om die verkryging van voorkeurvaardighede te vermeerder soos deur die Gesamentlike Inisiatief oor die Verkryging van Voorkeurvaardighede (Jipsa) vereis?
In elk van die afgelope drie jaar waarvoor inligting beskikbaar is, hoeveel mense (a) opleiding as ambagsmanne gekry het deur middel van diensvlakooreenkomste met sektorale onderwysen opleidingsowerhede (Setas), (b) die vaktoets afgelê en geslaag het, (c) handelsverwante leerprogramme by die Nasionale Kwalifikasieraamwerk se vlakke 3 en 4 (i) afgehandel (ii) en die vaktoets geslaag het, ooreenkomstig die Gesamentlike Inisiatief oor Vaardigheidsontwikkeling (Jipsa) se mikpunt om 50 000 vakmanne teen 2010 op te lei?
of sy enige samesprekings met enige ander sfeer of staatsdepartement gevoer het om weg te doen met dié fasiliteit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Hoeveel persone (a) onder die Uitgebreide Openbare Werkeprogram elke jaar sedert sy aanvang tot op 30 April 2009 deur (i) sy departement en (ii) elke provinsiale departement in diens geneem is en (b) nog steeds by (i) sy departement en (ii) elke provinsiale departement in diens is?
of enige meganismes bestaan om te verseker dat oopvlekkers anoniem bly; so nie, waarom nie; so ja, watter meganismes?
Of daar enige afgehandelde uitvoeringsplanne bestaan om die Snel Vervoervoerdiens vir Sakelui in te stel wat in Johannesburg, Durban en Kaapstad beplan is; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel daar vir die (a) vestiging daarvan en (b) voorsiening van dié dienste vir elke stad voor begroot is?
Of daar enige (a) planne, (b) tydraamwerke en (c) spertye vasgestel is om voorsiening te maak vir passasiers met spesiale behoeftes wat van die spoorweë gebruik maak; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel begroot is vir die (i) oprigting en (ii) voorsiening van diens aan passasiers met spesiale behoeftes?
Of die Regering in die lig van die trae ekonomiese groei van voorneme is om kredietverleningsmaatstawwe vir verbruikers te verslap; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige stappe gedoen is om die situasie reg te stel en om departemente te verplig om hul rekeninge te vereffen; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of hy'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of haar departement (a) enige stappe gedoen het buiten die inwerkingstelling van die Wet op Gesondheid en Veiligheid in Myne, Wet 29 van 1996, (b) enige bykomende maatreëls gaan instel om die (i) onwettige mynboubedrywighede en ii noodlottige mynbouongelukke aan diens te keer of te verminder; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of enige van die plase wat privaat bedryf word die eiendom van voorheen benadeelde persone is; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel, (b) waar hulle geleë is, (c) watter produkte by elke plaas gekweek word en (d) wat die totale nasionale opbrengs ten opsigte van elke produk was in elk van die afgelope vyf jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
of enige planne in werking gestel is om die bydrae wat akwakultuurboerdery tot die nasionale mariene produksie lewer, te verhoog; so nie, waarom nie; so ja, a watter planne, b wat die geteikende persentasie is en c wat die tydraamwerke vir die verhoogde bydrae is?
Of enige persele geïdentifiseer is vir bykomende mariene akwakultuurplase; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel persele, (b) waar hulle geleë is, (c) watter produkte in elke geval gekweek sal word en (d) wie die plase sal bedryf?
Of enige bestuurstelsels ingestel is om te sorg vir die nodige instandhouding en opgradering van damme en ander infrastruktuur vir grootmaatwater wat deur haar departement aan die waterrade oorgedra is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die bevindings van die ondersoek van die Inspektoraat vir Omgewingsbestuur na die werksaamhede van die mangaanertsbehandelingsaanleg by hawe in die Port Elizabeth is?
maatreëls te tref om die probleem van wateren grondbesoedeling aan te pak en/of te voorkom; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die besonderhede van haar departement se nakomingsvereistes is en (b) watter stappe deur haar departement gedoen sal word in gevalle waar daar nie aan dié vereistes voldoen word nie?
Of hy of die Nasionale Tesourie die staatsdepartemente instruksies gegee het oor verpligte uitgawebesnoeiings met betrekking tot die proses om die aansuiwering van begrotings vir nasionale besteding in 200910 te bepaal; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of hy sodanige instruksies sal uitreik; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
op hoeveel direksies ondernemings dien?
Mnr W P Doman Tradisionele Sake:+ (DA) vra die Minister van Samewerkende Regering en a Hoeveel beroepslui en deskundiges soos teen 31 Maart 2009 onder sy departement se programme by munisipaliteite ontplooi is en b wat die totale getal munisipaliteite in elke provinsie is waarin hulle ontplooi is?
Mnr W P Doman Tradisionele Sake:+ (DA) vra die Minister van Samewerkende Regering en a Hoeveel in die boekjaar 200809 deur sy departement aan konsultante bestee is en b wat die opdrag van elke konsultant se kontrak was?
of die tender deur die Raad van Direkteure van die RTMC goedgekeur is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié kontrak deur die PVBKraad goedgekeur is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die besluit om die tender toe te ken deur die Direksieraad van die RMTC goedgekeur is; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of alle provinsies aan die studie deelgeneem het; so nie, (a) watter provinsies nie deelgeneem het nie en (b) watter regstellende maatreëls ingestel is om met hul niedeelname rekening te hou?
of gesondheidsondersoeke ten opsigte van leerders se (a) ore, (b) oë, (c) monde en (d) liggaamsgewig uitgevoer word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
hoeveel (a) aansoeke om toelating tot onderwyseropleidingskolleges in elk van die afgelope drie akademiese jare goedgekeur is en (b) van dié aansoeke op die gebied van (i) wiskunde, (ii) wetenskap, (iii) rekeningkunde en (iv) Engelse taalrigtings was?
of enige planne vir die opknapping van enige vermelde vliegtuig in 21 Eskader bestaan; so nie, waarom nie; so ja, ten opsigte van elke vermelde vliegtuig, (a) watter opknapping beoog word, (b) waarom dit beoog word, (c) wanneer dit na verwagting gedoen sal word en (d) wat die totale verwagte koste van die opknapping is?
of daar planne bestaan om luukse motorvoertuie aan te koop; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) watter voertuie, (b) hoeveel en (c) wanneer hulle aangekoop sal word?
Wat die (a) totale hoeveelheid (i) poste en (ii) werknemers, (b) vakaturekoers en (c) hoeveelheid bykomende poste vir elke kritieke beroep in die SA Lugmag is ten opsigte van (i) vegvlieëniers, (ii) vervoerhelikoptervlieëniers, (iii) vervoervlieëniers, (iv) mariene vlieëniers, (v) BBPvlieëniers, (vi) lugverkeerbeheerders, (vii) tegniese ondersteuningspersoneel en (viii) ingenieurs?
Of die Noodreaksiedokument voltooi is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit voltooi sal word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die betrokke persoon in dié maande 'n salaris ontvang het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié projekte steeds geblokkeer is; so ja, waarom; so nie, (a) wanneer so 'n projek weer oopgestel is en (b) wanneer dit voltooi is of sal word?
of die beweerde oortreders na 'n ander provinsie oorgeplaas is; so ja, (a) na watter provinsie(s), (b) waarom en (c) wat die verdere tersaaklike besonderhede met betrekking tot dié oorplasing is?
Hoeveel lede van die SA Polisiediens in elke provinsie kragtens die Wet op Gesinsgeweld, Wet 116 van 1998, aangekla is (a) in die boekjaar 200809 en (b) gedurende die tydperk 1 April 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
a Hoeveel verhoorafwagtende gevangenes tans in aahouding by polisiekantore in elke provinsie is en b wat die gemiddelde tydperk is dat sodanige gevangenes by polisiekantore aangehou word?
of haar departement enige steun oor luggehaltebestuur aan die plaaslike munisipaliteit verskaf; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dit aanvaarde praktyk is; so nie, (a) hoe dié praktyk toegelaat word om voort te gaan en (b) waarom dié besondere krematorium toegelaat word om mediese afval te aanvaar; so ja, op watter grondslag dit toegelaat word?
of haar departement vanaf 1 Januarie 2008 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is 'n mening uitgespreek het oor aansoeke aan die Departement van Minerale om op grond in of naby die opvanggebied van die Komatirivier (a) te prospekteer of (b) te myn; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of Eskom oor die nodige vaardighede beskik om die aanlegte buite diens te stel; so nie, hoe Eskom toegang tot dié vaardighede sal verkry; so ja, hoe daar tot dié gevolgtrekking gekom is?
of daar enige hofgedinge na aanleiding van dié projek ontstaan het; so ja, wat die (a) regskoste is wat op hede aangegaan is en (b) verdere tersaaklike besonderhede is?
watter voordele en (b) wanneer dié voordele in elke geval uitgebuit kan word?
of, met inagneming van die uitwerking op die omgewing, suurmyndreinering 'n negatiewe omgewingsimpak het; so nie, hoe daar tot dié gevolgtrekking gekom is; so ja, waarom fondse wat vir die rehabilitasie van myne bedoel is nie aangewend word om suurmyndreinering te hanteer nie?
of al die artikels in die Wet op die SuidAfrikaanse Weerdiens, Wet 8 van 2001, op dieselfde dag in werking getree het; so nie, op watter datums die onderskeidelike artikels in werking getree het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van sy begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
Of enige funksie gereël is ter viering van die lewering van haar begrotingspos in 2009; so ja, (a) watter totale bedrag aan dié funksie bestee is, (b) uit watter begroting die geld toegewys is, (c) watter bedrag aan (i) voedsel en verversings, (ii) plek, (iii) vermaak, (iv) personeel en (v) vervoer bestee is en (d) hoeveel mense genooi is om die funksie by te woon?
waarom 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit gebruik word?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir sy departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
waarom dit vir haar departement nodig is om 'n private sekuriteitsfirma in plaas van staatsekuriteit te gebruik?
of die sandmynboubedrywighede wat bestuur word deur.
of enige riglyne teen die bedrywigheid uitgereik is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaaklike besonderhede is?
of enige voorskrifte vir oortredings wat met koei/kalfiepare verband hou aan lisensiehouers uitgereik is sedert die lisensies die eerste keer toegestaan is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
hoe die fondse wat deur die verkope ingesamel is deur Sanparke aangewend sal word?
Of, met verwysing na sy kommentaar oor die voorgestelde N2tolpad (besonderhede verstrek), hy ingelig is dat (a) nieomgewingsmagtiging toegestaan is en (b) die voorgestelde pad tans die onderwerp van 'n omgewingsimpakstudie is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of sy kommentaar in ooreenstemming met 'n beleidsbesluit gemaak is; so nie, waarom die kommentaar gemaak is; so ja, watter beleidsbesluit?
a Watter vordering in elke provinsie gemaak is om die mikpunt teen 2014 te bereik om informele nedersettings uit te wis, b wat die i aanvangsdatum van elke projek was, ii die tydperk is waaroor 'n projek sal strek, iii vordering van elke projek tot op datum is, iv bedrag is waarvoor begroot is en v getal beplande eenhede per projek is?
a Hoe sal i behuisingbehoeftes geregistreer word, ii behuisingsubsidies toegeken word, ii die databasis bestuur word en iv bedrog en korrupsie ooreenkomstig die "nuwe toekenningstrategie" beperk word en b hoe dit van die waglysstelsel wat tans in werking is, verskil?
oor watter maatreëls beskik word om te verseker dat die bewerings deur rehabilitasiesentrums rakende die geneeskundiges wat vir hulle werk, die waarheid is?
of veiligheidsmaatreëls om psigiatriese pasiente daarteen te beskerm dat hulle hulself of ander pasiente skade berokken, bestaan; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
Of daar enige skole is wat in elk van die afgelope vyf jaar tot met 31 Desember 2008 'n zeromatriekslaagsyfer behaal het; so ja, (a) hoeveel, (b) watter skole, (c) waar die skole geleë is, (d) wat die totale getal (i) opvoeders in diens is en (ii) opvoedersposte beskikbaar is, (e) hoeveel van dié opvoeders (i) bedank, (ii) gesterf, (iii) afgetree, (iv) afgedank en (v) in diens geneem is en (f) hoeveel van dié vakante poste vir (i) wetenskap, (ii) wiskunde, (iii) biologie, (iv) rekeningkunde, (v) Engels eerste taal en (vi) Engels tweede taal is?
a Wat die totale getal skole was in i 1995, ii 2000, iii 2005 en iv gedurende die tydperk 1 Januarie 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is en b hoeveel skole in elk van dié jare i oor lopende water, ii toiletgeriewe, iii elektrisiteit, iv telefone, v sportvelde en iv biblioteke beskik?
Wat in elk van die afgelope vyf jaar tot en met 2008 die (a) verwagte en (b) werklike getal gegradueerdes by elke (i) universiteit, (ii) technikon en (iii) kollege vir verdere onderwys en opleiding (VOO) was?
of haar departement enige herwinningsingrypingsmaatreëls ingestel het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of voorsitters vir elke tak aangestel is; so nie, waarom nie; so ja, wie in elke geval aangestel is?
Of die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap oor 'n begroting beskik om hul bedryfskoste te dek; so nie, waarom nie; so ja, watter bedrag hiervoor begroot is?
of Amafa aKwaZuluNatali (KwaZuluNatal Erfenis) die sloping van die geskiedkundige mark goedgekeur het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Nasionale Kredietreguleerder verslag gelewer het die gehoorgewing van die NAEDOstelsel (Nonauthenticated Early Debit Order System) aan die bepalings van die NationalCreditAct, Wet 34 van 2005; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of 'n verslag oor die gehoorgewing aan die NationalCreditAct, Wet 34 van 2005, voorberei word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 3)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 3)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 3)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 37)--Presidensie (Nasionale Beplanningskommissie).
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 37)--Presidensie - Prestasiemonitering en evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Me B C Blaai (Cope) (bl 39)--Korrektiewe Dienste.
Die Leier van die Opposisie (bl 95)--Finansies.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 95)--President van die Republiek.
<fn>170000_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui 'n vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
InhoudsopgawePresident van die Republiek 194Adjunkpresident... 169Minister van Arbeid ... 172, 179, 191Minister van Basiese Onderwys... 171, 176, 184, 188Minister van Binnelandse Sake... 190Minister van Ekonomiese Ontwikkeling ...183, 189Minister van Energie... 171, 189Minister van Finansies ...171, 173, 176, 185, 189, 190Minister van Gesondheid ...169, 176, 181, 182, 189, 194Minister van Handel en Nywerheid ... 178, 179, 180, 183, 192Minister van Hoër Onderwys en Opleiding ... 190Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking ... 190Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling ...172, 173, 176, 183, 184, 190, 194Minister van Kommunikasie... 186, 188Minister van Korrektiewe Dienste ... 184, 189, 194Minister van Kuns en Kultuur ... 170, 179, 186, 188Minister van Landbou, Bosbou en Visserye ... 176, 188Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming... 170, 172, 185, 191Minister van Maatskaplike Ontwikkeling... 177, 178, 179, 180, 192Minister van Menslike Nedersettings ... 175, 185, 190, 193Minister van Mynwese ... 184, 191Minister van Openbare Ondernemings ... 174, 175, 186, 191, 194Minister van Openbare Werke ... 180, 191Minister van Polisie...170, 172, 173, 177,181, 183, 184, 186, 191Minister in die Presidensie: Nasionale Beplanningskommissie... 187, 199Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asookAdministrasie in die Presidensie... 187, 188, 203, 204Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake... 174, 189, 195, 199Minister van Sport en Ontspanning ... 171, 192Minister vir die Staatsdiens en Administrasie... 191Minister van Staatsveiligheid... 173, 192Minister van Toerisme ... 192Minister van Verdediging en Militêre Veterane ... 179, 187, 188, 189, 197Minister van Vervoer...172, 173, 174, 175, 182, 186, 193Minister van Wateren Omgewingsake ... 178, 182, 190, 193Minister van Wetenskap en Tegnologie ... 169, 170, 192Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
hoeveel geld in elke boekjaar sedert die sluiting van die Kempton Parkhospitaal op (a) sekuriteit en (b) ander dienste bestee is?
of sy departement.
of enige ondersoek in elke sodanige geval gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar in die afgelope 15 jaar enige stappe gedoen is om die lewering te verhoog; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of haar departement beoog om (a) te verseker dat alle rekenaars wat deur die Regering gebruik word ingestel word om SuidAfrikaanse Engels te gebruik, in die lig van die nadelige invloed van woordverwerkingsprogramme met VSAspelling en grammatika as verstekstelling, (b) dit ook buite regeringskantore te bevorder en (c) te vereis dat woordverwerkingsprogramme wat in SuidAfrika verkoop word vooraf op SuidAfrikaanse Engels ingestel word; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter stappe gedoen word om te verseker dat die vervaardiging van die Jouleelektriese motor in Suid Afrika eerder as in 'n ander land geskied?
of daar enige aansporingsmaatreëls vir opgeleide beamptes is om in die diens van die OKD aan te bly nadat hul opleiding voltooi is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die gemiddelde (a) getal sake per ondersoekbeampte tans by die (i) hoofkantoor en ii satellietkantore is en b salaris van 'n ondersoekbeampte is?
wat die eenheid se beoogde prestasieaanwysers aangaande (a) 'n dokumentasiebeheerstelsel, (b) voldoening aan voorskrifte van die Nasionale Tesourie en c die opleiding van provinsiale personeellede in batebeheer is?
a hoeveel van dié plase onproduktief is, b wat die redes is dat dié plase in 'n onproduktiewe toestand verval het en c watter stappe teen dié boere gedoen word wat hul plase in dié toestand laat verval het?
met betrekking tot die bogenoemde skuldlaste, wat die (a)(i) beoogde bron en (ii) tydraamwerk vir terugbetaling is, (b)(i) gemiddelde rentekoers en (ii) uitkeerdatum is van voormelde effekte wat tans nog bestaande is en (c) wie die geregistreerde houers van die voormelde nogbestaande Staatseffekte en kredietwaarborge is?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of daar 'n forum bestaan waar arbeidsektor, die Regering en konstruksiemaatskappye op gereelde grondslag bymekaar kom om tersaaklike aangeleenthede te bespreek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar maatreëls bestaan om te verseker dat daar geen kragtekorte tydens die Wêreldbekertoernooi in 2010 sal wees nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of 'n oplossing gevind is vir die probleem met die Durbanse busvervoerstelsel wat sedert einde Junie 2009 nie meer funksioneer nie; omdat die operateur (naam verstrek) sy werksaamhede gestaak het, so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is en (b) wanneer die busdiens weer ten volle in werking sal wees?
Of sy departement enige bystand sal verleen om die Mzintorivierbrug op die R102 in KwaZuluNatal te herstel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of 'n nuwe polisiekantoor in Umkomaas, KwaZuluNatal, gebou sal word; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer bouwerk 'n aanvang sal neem en (b) wanneer dit na verwagting in werking sal wees?
a Hoeveel grondeise tussen 1 Maart 2008 en 30 April 2009 in KwaZuluNatal afgehandel is, b watter individuele bedrae uitbetaal is om elk van dié eise af te handel en c wat die name van die begunstigdes is wat vergoeding ontvang het?
of die departement 'n ondersoek na die gemelde persoon se vermeende oneerlike gedrag van stapel sal stuur; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Italiaanse regering of enige van sy instrumente of agentskappe . aansoek om die uitlewering van.
of die bilaterale ooreenkoms tussen Italië en SuidAfrika wat uitleweringskwessies betref, nóg van krag is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
hoeveel keer in die afgelope vyf jaar waarvoor inligting beskikbaar is die NVG (a) nie oortreders vervolg het nie of (b) 'n kriminele aanklag laat vaar het omdat die slagoffer privaatregtelike aksie tot sy/haar/dit beskikking het in verband met die optrede wat die misdaad beliggaam?
Wat die (a)(i) omvang van die amptelike ontwikkelingsbystand (AOB) vir SuidAfrika in die boekjaar 200809 is en (ii) uit watter bron dit ontvang is, (b)(i) uitgawes van AOB vir die betrokke jaar is en (ii) waar die uitgawes aangegaan is en (c)(i) skaal van onbestede geld was en (ii) bedrag is wat aan die skenkers terugbesorg is?
Of daar enige planne is om die aanloopbaan by die Port Elizabethlughawe te verleng ten einde voorsiening te maak vir groter vliegtuie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die statistiek is ten opsigte van die (a) waarde, (b) tonnemaat van lugvrag wat in elke maand vir die afgelope 12 maande waarvoor inligting beskikbaar is by die Port Elizabethlughawe gehanteer is en (c) getal internasionale passasiers wat Port Elizabeth as hul eerste vertrekpunt of hul laaste toetredingspunt gebruik het?
wat die (a) huidige instandhoudingsagterstand vir (i) nasionale paaie en (ii) provinsiale paaie in elke provinsie is, (b) ooreenstemmende begrotingstoekenning vir dié agterstand in elke provinsie is en (c) geraamde tyd is om sodanige agterstand uit te wis?
Of daar enige sekuriteitsmaatreëls met betrekking tot inligting in alle staatsdepartemente ingestel is; so nie, waarom nie; so ja, (a) in watter departemente dit gedoen is (b) watter bedrag geld deur elke departement bestee word en (c) wat die totale koste van die beskerming van inligting per departement beloop?
wat die totale bedrag geld is wat toegeken is om die administrasie van die SAPDbedrywighede in die Maupa Nagagebou in Pretoria te bedryf (a) in elk van die afgelope vyf boekjare en (b) gedurende die tydperk 1 April tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
of daar enige kosteimplikasies vir die (a) departement, (b) provinsie en/of (c) stad is; so nie, waarom nie; so ja, wat die aard van dié kosteimplikasies is?
Of die SA Lugdiens van arbeidsmakelaars gebruik maak; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter arbeidsmakelaars gebruik word en (b) waarom?
of prestasiekontrakte met elk van die huidige (a) munisipale bestuurders en (b) hooffinansiële beamptes in elk van die ses metropole onderteken is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of die genoemde gebied vir residensiële doeleindes hersoneer sal word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of hy 'n verklaring oor die hersonering van landbougrond vir behuisingsen ander doeleindes sal doen?
of die spoorlyn tussen die NoordKaap en die Koeganywerheidsone opgegradeer sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die koste verbonde aan die voorsiening van (a) ekstra subbasisboumateriaal, (b) addisionele verdigtingsmasjinerie en (c) Armcokeermure was?
Met verwysing na regshulp wat deur die Regshulpraad in sekere sake (besonderhede verstrek) toegestaan is, (a)(i) wanneer en (ii) waarom regshulp in elke geval toegestaan is en (b)(i) wanneer en (ii) waarom regshulp in elke geval teruggetrek is?
of enige vrywaring aan die hoofuitvoerende beampte van die Bank toegestaan is; so nie, in watter omstandighede sodanige vrywaring aan staatsamptenare of -instellings toegestaan sal word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige geld toegeken is om die vloedskade in Junie 2008 in die UGUdistrik langs die suidkus van KwaZuluNatal te herstel; so nie, waarom nie; so ja, watter bedrag toegeken is?
Wat die tersaaklike besonderhede is met betrekking tot die (a) begroting toegewys aan en (b) werklike uitgawe ten opsigte van (i) salarisse, (ii) reis, (iii) verblyf, (iv) drukwerk wat gedoen word en (v) ander werksaamhede van die Ministeriële Komitee vir Vordering na Transformasie en Sosiale Samehorigheid en die Uitskakeling van Diskriminasie in Openbare Hoëronderwysinstellings?
Of sy departement inligting verskaf omtrent die huidige situasie ten opsigte van wetgewing en verwante regulasies met betrekking tot stamseloorplantings; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar 'n agterstand in die verwerking van sodanige aansoeke is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy 'n staatsnaelstringbloedbank sal stig; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige bome vir enige van die opknappings afgekap is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) watter soort bome afgekap is, (b) hoeveel van elke boomspesie afgekap is, (c) hoe oud elkeen van die bome was wat afgekap is en (d) om watter rede elkeen van die bome afgekap is?
of hy in kennis gestel is van enige terugkerende SAPDpersoneellede wat weens gelykberegtigingsdoelwitte weggewys is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a hoeveel bewaarskole in die Vrystaat geregistreer is, volgens munisipaliteite en b wat die naam van elk van dié bewaarskole is?
of daar enige navraag omtrent die saak gedoen sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer die bevindinge van die ondersoek beskikbaar gestel sal word?
of al die gefinansierde projekte rekenskap kan gee van die gelde wat hulle ontvang het; so nie, (a) waarom nie, (b) watter projekte nie rekenskap kan gee van al die gelde wat hulle ontvang het nie, (c) wat die totale waarde van die gelde is waarvan nie rekenskap gegee kan word vir elk van die projekte nie en (d) watter stappe met betrekking tot elke situasie gedoen is?
wanneer die volgende sensus vir die (a) wit en (b) swart renosterbevolking waarskynlik uitgevoer sal word?
a Hoeveel pryse toegeken is en b wat was die totale waarde van die pryse deur die Nasionale Lotery toegeken i in aa 2005, bb 2006, cc 2007 en dd 2008 en ii gedurende die tydperk 1 Januarie 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
of die keuringsproses afgehandel is; so nie, wanneer daar verwag word dat dit afgehandel sal wees; so ja, wie die nuwe raadslede is?
in elke geval, (a) op watter datum (i) die klagte aanvanklik geopper is, (ii) . ondersoek van stapel laat loop is en (ii).
of enige stappe teen die persone gedoen is wat aan korrupsie skuldig bevind is; so nie, waarom nie; so ja, met betrekking tot elke persoon wat skuldig bevind is, (a) wat hul name is, (b) aan watter klagte hulle skuldig bevind is, (c) wat die aanbeveling van die ondersoekverslag was en (d) watter stappe teen hulle gedoen is?
Of al die geld wat deur die Nasionale Loterye Verspreidingsfonds beoog was vir verspreiding (a) in (i) 2007 en (ii) 2008 en (b) gedurende die tydperk 1 Januarie 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, aan sport organisasies betaal is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is met betrekking tot die bedrag wat aan elke vermelde organisasie toegeken is?
wat SuidAfrika se (a) verklaarde bydrae en (b) werklike bydrae tot die Verenigde Nasies se begroting vir vredesbewaring in elk van die afgelope vyf boekjare was?
Of, in die lig van kommentaar deur sekere persone (besonderhede verstrek) oor die lewensvatbaarheid en koste betrokke by die inwerkingstelling van die SouthAfricanLanguagesBill, haar departement enige kosteontleding oor die toepassing van die wetsontwerp onderneem het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of haar department so 'n kosteontleding sal onderneem; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
a Om watter redes die programme van die sektorale onderwys en opleidingsowerhede tot stand gekom het, bi watter totale bedrag daarvan bestee is en ii hoeveel persone in elke jaar sedert die totstandkoming van die program opgelei is?
hoeveel werknemers in diens is van die motormaatskappye wat om finansiële reddingsaksies gevra het?
Of sy departement inligting met betrekking tot die huidige Doha (WHO)onderhandelings oor enige toegewings rakende groter marktoegang vir uitvoerders van beesvleis, suiker, druiwe en lemoene sal verskaf; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of huise in parlementêre dorpe aan alle nuwe LPs wat behuising benodig, toegewys is; so nie, (a) waarom nie en (b) aan hoeveel LPs geen huis toegewys is nie?
of daar gedurende die evaluasie van die kindertehuise onreëlmatighede geïdentifiseer is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wat die onreëlmatighede was, (b) by watter kindertehuis elke onreëlmatigheid geïdentifiseer is en (c) watter stappe gedoen is om die situasie reg te stel?
behandelingsprogramme; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar 'n stigtingsdokument vir die voorgestelde nasionale gesondheidversekeringstelsel (NHI) is; so nie, waarom nie; so ja, (a) waarom dit nie vir kommentaar deur die publiek vrygestel is nie en (b) wanneer dit vrygestel sal word?
waarom sy departement versuim het om aan die aansoek van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000, (PAIA), te voldoen wat deur die Demokratiese Alliansie ingedien is?
of dié moratorium opgehef sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die (a)(i) name en (ii) ampstitels van die personeel is wat die goedkeuring vir die uitvoer van wilde perlemoen in elk van dié jare hanteer het en (b) begroting was wat met die funksie van die hantering van wilde perlemoen verband gehou het?
wat die uiteensetting van die getal diere per spesie is wat by elke nasionale park verkoop is (a) in 2008 en (b) gedurende die tydperk 1 Januarie 2009 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
wat (a) die Munisipaliteit van eThekwini se geraamde totale waterverbruik in 2008 was en (b) na verwagting die Munisipaliteit van eThekwini se geraamde totale waterverbruik in 2020 sal wees?
Of die Padverkeerbestuurskorporasie (RTMC).
of die RTMCraad die huurooreenkoms onderteken het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of omkeerpraktisyns voorgeskrewe fooie of op 'n gebeurlikheidsgrondslag betaal sal word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die regering van voorneme is om die huidige arbeidswetgewing te hersien in die lig van toenemende werksverliese van 475 000 gedurende die eerste helfte van die jaar; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar bevind is dat die huidige looneise en die dreigement van stakings deur georganiseerde arbeid . negatiewe uitwerking op toekomstige werkskepping gehad het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige stappe gedoen is teen diegene wat die beleid oor die gebruik van amptelike voertuie wanneer hulle van diens af is, oortree het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter stappe?
hoeveel SAPDkantore per provinsie in elke geval nie toegang tot (a) epos en (b) 'n faksfasiliteit het nie?
Of die Nasionale Register vir Seksoortreders, daargestel ingevolge artikel 42 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), teen die spertyd van 30 Junie 2009 voltooi en geïmplimenteer is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement enige (a) uitsondering en/of (b) verligting vir die nakoming van die vereistes op die MineralandPetroleumResourcesDevelopmentAct(MPRDA), Act28of2002, (i) ten gunste van of (ii) met betrekking tot (aa) die mynmaatskappy in staatsbesit, African Exploration Mining and Finance Corporation (AEMFC) en (bb) enige ander mynmaatskappy toegestaan het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, in elke geval, wat die (aaa) uitsonderings ten opsigte van die tersaaklike gedeelte van die MPRDA is, (bbb) tersaaklike besonderhede met betrekking tot die uitsonderings en (ccc) redes vir die toestaan van sodanige verwagtinge en/of verligting?
a Hoeveel aansoeke in die afgelope vyf jaar deur amptenare in haar departement gedoen is om ingevolge artikel 276A van die Strafproseswet, Wet 51 van 1977, gevangenisstraf na korrektiewe toesig te verander en b wat die uitslag van elke aansoek was?
Of sy die aanbevelings van die paroolraad en die Nasionale Raad vir Korrektiewe Dienste om 'n sekere persoon (naam verstrek) op parool vry te laat, sal aanvaar; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement enige statistieke rakende die ontleding van matriekkandidate in 2008 ten opsigte van ras het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) hoeveel (i) swart, (ii) bruin, iii Indiër, iv wit, v Asiëren vi ander leerders in 2008 die senior sertifikaateksamen in elke provinsie geskryf het en b hoeveel van dié leerders i gedruip het, ii geslaag het, iii met matriekvrystelling geslaag het, iv met meriete geslaag het en v met onderskeiding geslaag het?
Of die President gevra is om 'n datum te proklameer vir die inwerkingtreding van die Wysigingswet op die Regterlike Dienskommissie, Wet 20 van 2008; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) watter datum en (b) watter aanduiding die President gegee het betreffende die datum wat hy verkies vir die inwerkingtreding daarvan?
Of 'n sekere saak (besonderhede verstrek) in die Athlone se landdroshof teruggetrek is aangesien dit aan die lig gekom het dat speurders wat aan die SA Polisiedienstak in Manenberg verbind is nog nie hul ondersoek voltooi het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, hoeveel sake wat van die SAPDtak in Manenberg afkomstig is om dié of soortgelyke redes teruggetrek is?
of sy departement sal aanhou om kontrakte met boere te sluit om grond vir (a) vergoeding en (b) herverdeling aan te koop indien die begroting uitgeput is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of die boere van die tydraamwerk vir betaling in kennis gestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat sal die tydraamwerk wees?
Of 'n besluit deur sy departement geneem is wat slegs die koper toelaat om 'n prokureur aan te stel om grondoordragte te hanteer, so ja, (a) waarom, (b) wie die besluit goedgekeur het, (c) hoeveel prokureurs beskikbaar is om met grondoordrag te werk en (d) watter uitwerking dié besluit op die tempo van grondoordrag gehad het?
hoeveel eenhede (a) beskikbaar is en (b) tans bewoon word?
wat die totale tekort aan inkomsteinvloei teenoor die begroting nou na raming teen die einde van die boekjaar sal wees?
Of hy en sy departement 'n program in werking sal stel om die behuisingsagterstand in al die provinsies uit te roei; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer die program sal begin en (b) wat die vasgestelde mikpunt is wat bereik moet word?
of hy dié persone in HOPhuise sal hervestig; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement enige ander stappe doen om 'n einde aan oneerlike bedrywighede te maak; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of . taakspan aangestel is om "te help om die SABC reg te ruk"; so ja, (a) om watter rede sodanige taakspan aangestel is, (b)(i) uit hoeveel lede dié taakspan bestaan, (ii) wie hulle is, (iii) op watter grondslag hulle aangestel is, (iv) wanneer hul kontrakte verval en (v) wat die (aa) koste vir maatskappye se salarispakkette beloop en (bb) uiteensetting van dié salarispakkette beloop wat aan elke taakspanlid gebied is, (c) wat die (i) verantwoordelikhede en (ii) vereiste resultate van dié taakspan gaan wees, (d)(i) hoe dié taakspan gefinansier gaan word en (ii) wat die totale geraamde eindkoste beloop vir die afhandeling van dié taakspan se vereistes en (e) aan wie dié taakspan verantwoordbaar gaan wees?
Of die forensiese ouditverslag van 2008 rakende die Robbeneiland Museum aan die nuwe waarnemende hoofuitvoerende beampte beskikbaar gestel is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit beskikbaar gestel sal word?
wat Eskom doen om private deelname aan die onafhanklike produksie van elektrisiteit te bevorder?
watter toevlug motoriste kan neem wanneer padtekens nie meer sigbaar is nie?
Of hy met sy aanstelling 'n nuwe voertuig gekoop het; so ja, (a) waarom, (b) wat die fabrikaat en die jaartal van die voertuig is, (c) wat die prys van die voertuig was en (d)(i) watter ekstra's by die aankoopprys ingesluit was en (ii) wat sodanige ekstra's gekos het; so nie, of hy 'n bestaande voertuig geërf het; so ja, (a) wat die fabrikaat en die jaartal van die voertuig is en (b) hoe oud die voertuig is?
Of (a) hy en (b) die President met hulle aanstelling nuwe voertuie gekoop het; so ja, in elke geval (i) waarom, (ii) wat die fabrikaat en die jaartal van die voertuie is, (iii) wat die prys van die voertuig was en (iv)(aa) watter ekstra's by die aankoopprys ingesluit was en (bb) wat sodanige ekstra's gekos het; so nie, of (a) hy en (b) die President bestaande voertuie geërf het; so ja, in elke geval (i) wat die fabrikaat en die jaartal van die voertuig is en (ii) hoe oud die voertuig is?
of die SANDF enigsins hulp gaan verleen met die beskerming van die nasionale grense; so nie, waarom nie; so ja, of daar . strategiese plan vir die ontplooiing van die SANDF is om die nasionale grense te beskerm; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die jongste datum vir die aanvang van die ontplooiing van die SANDF aan die nasionale grense is, (b) teen watter datum sal alle nasionale grense beskerm word deur ontplooide lede van die SANDF en (c) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
met verwysing na elk van die 82 internasionale vlugte wat deur die gespesifiseerde vliegtuie in 21 Eskader van die SA Lugmag (besonderhede verstrek) onderneem is, wat die (a) rede vir die vlug en (b) plek van (i) vertrek en (ii) aankoms was?
wat die redes is waarom elk van die vliegtuie van 21 Eskader van die SA Lugmag, nie op elk van die sewe geleenthede, beskikbaar was nie?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, die Presidensie enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in die Presidensie, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, die Nasionale Tesourie enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in sy departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Nasionale Tesourie riglyne aan alle Ministers en hul departemente, insluitende provinsies, voorsien het om besparing op lopende besteding te bewerkstellig; so nie, waarom nie; so, ja, wat die riglyne is?
Of sy ingelig is oor appèlle om die grondeiskwessies in die Nasionale Kruger Wildtuin te heropen; so ja, wat haar departement se beleid oor dié aangeleentheid is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is NW796A enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in sy departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in haar departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in sy departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in haar departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in sy departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, (b) reise, (c) reise deur amptenare in sy departement, (d) verblyf en huishoudelike bystand of (e) enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, sy departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in sy departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die huidige resessie en die gevolglike tekort in staatsinkomste, haar departement enige strengheidsmaatreëls ingestel het om sy besteding met betrekking tot (a) amptelike voertuie, b reise, c reise deur amptenare in haar departement, d verblyf en huishoudelike bystand of e enige ander aspekte van staatsbesigheid te beperk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié betalings (a) deur sy departement, (b) deur die plaaslike reëlingskomitee, (c) deur 'n derde party of (d) direk aan operateurs gedoen is?
Of sy departement enige vordering gemaak het om (a) toegang tot bekostigbare openbare vervoer te verbeter, (b) die netwerk vir vraglogistiek langs sleutelroetes meer vaartbelyn te maak, (c) bedryfsdoeltreffendheid te verbeter en (d) 'n regulerende stelsel en kapasiteit te ontwikkel om te verseker dat operateurs in die vervoersektor aan die vereiste veiligheid en sekuriteit voldoen; so nie, waarom nie; so ja, (i) wat die prestasies tot op hede ten opsigte van elk van bogemelde is en ii in watter mate sy departement daarin geslaag het om 'n aansienlike afname van die koolstofspoor in die vervoersektor te verseker?
Hoeveel diere in die verskillende spesies in die boekjaar 200809 by die Nasionale Kruger Wildtuin en wildreservate onder die beheer van provinsies gesteel is?
of dit die bou van HOPhuise sal vertraag en gevolglik langer agterstande op die behuisingswaglys skep; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of hy voornemens is om enige stappe te doen ten einde dié vertraging so veel as moontlik te beperk; so ja, watter stappe?
Of die jaarlikse bedryfskoste van die maatskappy Pebble Bed Modular Reactor (PBMR) R1 miljard is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die ontleding van die uitgawes ten opsigte van die bedrag is?
of dié hindernisse spoedig uit die weg geruim sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
Of sy departement 'n nuwe tenderdokument vir die verkryging van vroulike kondome uitgereik het; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit uitgereik sal word?
wanneer hy beoog om die register ten volle in werking te hê?
Of haar departement, ingevolge die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), Wet 32 van 2007, die besonderhede aangestuur het vir die registrateur van die Nasionale Register vir Seksoortreders van elke gevangene wat tronkstraf uitdien of tronkstraf uitgedien het weens skuldigbevinding op 'n aanklag van 'n seksuele oortreding teen 'n kind; so nie, waarom nie; so ja, wat die totale getal gevangenes is wie se besonderhede aan die registrateur gestuur is?
Wat die totale koste in elke provinsie was vir die oorplasing van pasiënte na private hospitale as gevolg van die onlangse staking deur dokters?
of dié salarisse ooreenstem met soortgelyke salarisposte in ander munisipaliteite; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die stand van die instandhouding van die (a) paaie, (b) geboue en (c) infrastruktuur vir (i) water, (ii) krag en (iii) riolering is?
hoeveel poste (a) bestaan en (b) vakant was by Statistieke SA in elk van die afgelope vyf boekjare tot op 31 Maart 2009?
of die grondwetlike imperatief van die drie onafhanklike regeringsfere in ag geneem is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of voorsitters vir elke tak aangestel is; so nie, waarom nie; so ja, wie in elke geval aangestel is?
Of die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap oor 'n begroting beskik om hul bedryfskoste te dek; so nie, waarom nie; so ja, watter bedrag hiervoor begroot is?
<fn>184525_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui 'n vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
Minister van Arbeid 431, 445Minister van Basiese Onderwys... 430, 433, 444Minister van Binnelandse Sake... 433Minister van Ekonomiese Ontwikkeling... 441, 442Minister van Energie... 438Minister van Finansies ... 431, 437, 438, 442, 447Minister van Gesondheid ... 430, 431, 432, 442, 465Minister van Hoër Onderwys en Opleiding ... 432, 445Minister van Handel en Nywerheid ...432, 435, 439, 441, 443, 447, 449Minister van Kommunikasie... 432, 433Minister van Korrektiewe Dienste ... 433, 434, 437Minister van Kuns en Kultuur... 436Minister van Landbou, Bosbou en Visserye ... 437Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming ... 431, 432, 439, 444, 445Minister van Maatskaplike Ontwikkeling... 433, 434, 442, 447Minister van Mynwese... 440, 446Minister van Openbare Ondernemings ... 441, 444, 448, 449Minister van Openbare Werke ... 439Minister van Polisie ...430, 434, 435, 436, 440, 443, 448Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asookAdministrasie in die Presidensie... 431, 448Minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake ... 438Minister van Sport en Ontspanning ... 433, 448Minister vir die Staatsdiens en Administrasie... 434Minister van Vervoer ... 430, 440, 441, 444, 445Minister van Waterwese en Omgewingsake ... 436, 445, 446, 447Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Of sy voornemens is om gebaretaal as 'n amptelike skoolvak in te stel; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die tydraamwerk is vir die skep van 'n proses wat erkenning aan gebaretaal as skoolvak gee en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Met verwysing na sy antwoord op Vraag 332 op 24 Julie 2009, (a) watter kwalifikasies van persone vereis word ten einde vir 'n betrekking by die Kantoor vir die Nakoming van Standaarde in aanmerking te kom en (b) waarom die vestiging van die Kantoor vir die Nakoming van Standaarde kragtens die Wet op Nasionale Gesondheid, Wet 61 van 2003, vertraag is?
of alle eise van en uitbetalings vir privaatregtelike aanspreeklikheid in die jaarverslag van die SAPD onder die opskrif van Gebeurlikheidslaste vermeld word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of 'n registrateur van die PVOA ingevolge artikel 8 van die gemelde wet aangestel is; so nie, waarom nie; so ja, wie aangestel is?
Of sy departement elkeen van die beweerde onreëlmatige niegoedgekeurde aankope en betalings deur die hoof uitvoerende beampte van die Padverkeersbestuurskorporasie (RTMC) (besonderhede verstrek) ondersoek het; so nie, waarom nie; so ja, wat die resultate van die ondersoeke was?
Of die Nasionale Tesourie 'n ondersoek gedoen het of opdrag vir 'n ondersoek gegee het na die a fiskale, b finansiële en/of ekonomiese gevolge van die voorgenome verbod op tydelike indiensnemingsagentskappe of arbeidsmakelaars; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié nuwe formule artikel 25 van die Handves van Regte in die Grondwet in ag gaan neem; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die riglyne.
of hy . verklaring sal doen aangaande die openbare herrie oor die aankoop van amptelike voertuie deur die Ministers en Adjunkministers; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
Wat (a) die totale getal vakante poste vir (i) dokters en (ii) verpleegkundiges in die departement in elke provinsie is en (b) watter stappe gedoen word om vir dié tekorte voorsiening te maak?
a Wat die totale getal mediese dokters is wat in die afgelope drie jaar gegradueer het en b watter stappe gedoen word om die registrasie van studente vir die mediese beroep te vermeerder?
Met verwysing na sy antwoord op vraag 604 op 2 September 2009, (a) wat die gevolg van die spesiale komiteevergadering was wat op 7 Augustus 2009 sou plaasvind, (b) wat die besluit aangaande die bevestigingsverslag was en (c) op watter strafmaatreël besluit is?
Hoeveel stelle regulasies (a) die Onafhanklike Kommunikasieowerheid van SA (Okosa) tans kragtens die Wet op Elektroniese Kommunikasies en Transaksies aan werk en (b) deur Okosa in die Staatskoerant geplaas is?
of sy departement dié oponthoude sal oplos; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige ander departemente oor die ontwikkeling van die opleiding vir mediese studente geraadpleeg is; so nie, waarom nie; so ja, watter departemente?
Of sy departement opdrag gegee het dat onafhanklike studies ten opsigte van die doeltreffendheid en volhoubaarheid van programme vir handelaansporingsmaatreëls in die afgelope vyf jaar gedoen word; so nie, waarom nie; so ja, of sodanige studies enige sektore geïdentifiseer het waarin aansporingsmaatreëls meer doeltreffend ten opsigte van die uitwerking daarvan op ekonomiese groei en/of werkskepping sal wees; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement in 'n universititeit belê het wat in tale buiten Engels en/of Afrikaans onderrig gee; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement programme opstel met inagneming van die verslae en werksaamhede van plaaslike regeringsprogramme soos Projek Konsolideer en die Geïntegreerde Volhoubare Landelike Ontwikkelingsprogram; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement in November 2008 'n aansoek om fondse vir die huidige boekjaar van die SA Forum vir Ouer Persone ontvang het; so ja, wanneer die aansoek afgehandel sal word?
ai Wat die aa identiteitsnommer, bb Persalnommer en cc beroep van elk van die lede is wat vir die boekjaar 200809 tot haar departement se ouditkomitee benoem is en ii in wie se diens elke lid van die ouditkomitee is, b op watter datums in die boekjaar 200809 die ouditkomitee vergader het en c watter rekords van elk van dié vergaderings beskikbaar is?
of enige van dié programme uitgesaai sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of 'n sekere persoon (naam verstrek) as gevolg van die kwessie rondom geslagstoetsing bedank het; so nie, wat die rede vir sy bedanking is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die amptenaar by haar departement se kantoor in Pinetown wat na bewering die aansoek om . identiteitsdokument van.
of sy enige stappe gedoen het om die publiek se beskouing en ervaring van haar departement as onverskillige, onbehulpsame en onvriendelike staatsamptenare te wysig; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die genoemde persoon ingevolge artikel 2761i van die Strafproseswet, Wet 51 van 1977, in aansoek vir die omrekening van 'n deel van dié vonnis ingedien het; so ja, a by wie dié aansoek ingedien is en b wat die uitslag was?
Of haar departement 'n tekort aan (a) sielkundiges en (b) maatskaplike werkers ondervind; so ja, i hoeveel, in elke geval, ii watter uitwerking dié tekort op die rehabilitasie van oortreders het en iii watter stappe sy gedoen het om dié vakante poste te vul?
wat die vyf mees vermelde onreëlmatige optredes is wat deur die NACH aangeteken is?
Wat (a) die bedrag geld is wat vir die inwerkingstelling van die Children's Act, Wet 38 van 2005, toegewys is en (b)(i) die finansiering na raming sou beloop en (ii) die optimale bedrag geld is wat vir gemelde wet toegewys behoort te word?
of enige SAPDlede in die GKSeenhede (a) psigometriese toetsing ondergaan het en b kursusse in speurdiens afgelê het; so nie, i waarom nie en ii wanneer hulle aa getoets sal word en bb op kursusse gestuur sal word; so ja, aaa hoeveel lede in elke geval, bbb wanneer die aaaa toets en bbbb kursus in elke provinsie plaasgevind het, ccc hoeveel lede in elke provinsie in elke geval geslaag het, ddd hoeveel lede steeds in elke provinsie dié toets en kursus moet onderneem en eee wanneer sodanige aaaa toetsing en bbbb kursus deur diegene wat dit nog nie onderneem het nie ondergaan sal word?
of enige lede van die SA Polisiediens enige opleiding rakende die vermelde wet ontvang het; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel (a) in elke provinsie en (b) van diegene wat opleiding ontvang het steeds aktiewe diens lewer?
watter (a) gemiddelde en (b) langste tyd aangeteken is (i) om 'n oproep by elke sentrum te beantwoord, (ii) om 'n eenheid na elke saak by elke inbelsentrum uit te stuur en (iii) vir die eenheid wat uitgestuur is om op die oproep te reageer?
a watter bedrag van staatsinkomste in elk van die afgelope vyf boekjare van i tariewe en ii invoerbelasting ontvang is en b wat die verwagte staatsinkomste in die volgende vyf boekjare van dié bron is?
Of hy voornemens is om invoertariewe te verwyder; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter uitwerking dit moontlikop die ekonomie sal hê?
of enige van diegene wat skuldig bevind is, ook voorheen aan pedofilie skuldig bevind is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, hoeveel?
Hoeveel (a) persone (i) aangekla is van en (ii) skuldig bevind is aan die verkragting van 'n kind onder die ouderdom van 18 jaar in elke provinsie vir elk van die afgelope vyf jaar tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is en (b) slagoffers (i) manlik en (ii) vroulik is?
a Watter oordragte die onderbesteding van meer as R43 miljoen deur haar departement uitmaak, b watter bedrag op elk van die oordragte onderbestee is en c waarom dit nie in elke geval oorgedra is nie?
wat die geraamde koste van elk van dié aktiwiteite is?
of die verslag se bekendstelling sal saamval met 'n openbare verbintenis tot 'n plan van aksie ter hantering van die tekortkominge wat in die verslag geïdentifiseer word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of verbruikers die koste van die verhoging in dikte van die plastiekdrasakke en platsakke sal moet dra; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige stappe gedoen sal word om die herevaluering van sodanige aansoeke te bespoedig wat sedert 2007 verwerp of afgekeur is op grond van SEBriglyne wat nie by die gemelde wet en landbouhandves inskakel nie?
of 'n ontleding gedoen is van die risiko wat met sodanige verslapping gepaard gaan; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige oordrag van skuld verwag word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a wat die saakbelading van elke paroolraad is en b wat die agterstand by elke paroolraad is?
a Wanneer die i artikels van die Wysigingswet op Korrektiewe Dienste, Wet 25 van 2008, wat op die kantoor van die Ondersoekende Regter betrekking het, afgekondig sal word en ii hoofuitvoerende beampte vir die Regterlike Inspektoraat aangestel sal word en b watter werwingsproses gebruik sal word om die hoofuitvoerende beampte aan te stel ten einde die onafhanklikheid van die Regterlike Inspektoraat te verseker?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen rakende die aantygings wat teen die wenner gemaak is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat is die stand van alle kriminele ondersoeke na voormalige werknemers van die Landbank?
of hy voornemens is om stappe te doen ten einde die omstandighede van die inwoners te verbeter; so nie, waarom nie; so ja; watter stappe?
Of die Afbakeningsraad met betrekking tot die onlangse betoging oor dienslewering 'n toename in die getal raadslede in munisipaliteite voorstel; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel bykomende raadslede, (b) wat die kosteimplikasies van dié bykomende poste is en (c) hoe die bykomende koste gefinansier sal word?
of sy enige stappe gedoen het om toe te sien dat Eskom in ooreenstemming met die strategieë en programme van haar departement gereguleer word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wanneer die volgende Nasionale Kleinsakeadviesraad NSBAC tot stand sal kom, b watter bedrag gedurende die vorige raad se termyn op werksaamhede bestee is, c wat dié raad se impak op die bevordering van kleinsake in SuidAfrika was en d watter stappe hy sal doen om te verseker dat die nuwe raad as 'n outonome instansie van kenners erken sal word?
of enige meganismes ingestel is om te verseker dat die Uitgebreide Openbare Werkeprogram die armes in dié verband bystaan; so nie, waarom nie; so ja, watter meganismes?
Of die loodsprojek wat in die dorpie Muyexe in Giyane, Limpopo van stapel gestuur is dieselde basismodel het as dié wat in ander aangewese gebiede in ander provinsies gebruik sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die a begroting is wat vir dié inisiatief toegeken is en b werklike bedrag is wat sedert die aanvang daarvan bestee is?
Of die Onafhanklike Ontwikkelingstrust sy doel om modderen onveilige skole in die boekjaar 200809 uit te wis, bereik het; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel (a) skole, (b) klaskamers, (c) wasfasiliteite en (d) nuwe administrasiegeboue in die boekjaar 200809 gebou is?
of enige stappe gedoen is om die huidige agterstande in die verwerking van sake by die FWL's te hanteer; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter stappe en (b) waarom daar steeds lang vertragings in die verwerking van monsters is?
Wat die (a) optimale en (b) werklike toekennings vir (i) personeel en (ii) sleuteltoerusting is waarvoor inventarisse in die SA Polisiediens se (aa) kriminele rekordsentrum en (bb) forensiese misdaadlaboratorium bewaar word?
of enige arbeidsverwante sake tans aan . regsprosedure onderwerp word; so ja, (a) hoeveel en (b) waar in die regsprosedure elkeen van dié sake is?
of sy enige stappe gedoen het om die (a) oorsake aan te pak en (b) ontginning van goud te verhoog; so nie, waarom nie in elke geval; so ja, watter stappe in elke geval?
hoeveel aansoeke om (a) prospektering, (b) mynbou en (c) ander soorte aansoeke wat by haar departement ingedien is voor 1 September 2009 ingevolge die MineralandPetroleumResourcesDevelopmentAct, Wet 28 van 2002, in elke streekkantoor nog nie afgehandel is nie?
Of Eskom regstappe en/of eise teen steenkoolverskaffers (besonderhede verstrek) ingestel het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of omkeerpraktisyns op 'n gebeurlikheidsgrondslag betaal sal word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wanneer die teenkorrupsieveldtog teen i smokkelary, ii omspringery en die misbruik van aansporingsooreenkomste en iii kwotabedrog en die misbruik van korting op items in die klereen tekstielsektor ingestel is en b watter bedrag geld die SA Inkomstediens in die boekjaar 200809 weens doeanebedrog aan belasting verloor het?
of sy departement die eiendom vir landboudoeleindes a sal verhuur of b van die hand sal sit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement . register gehou het van die afgelope drie boekjare met betrekking tot seniorvlak amptenare in sy departement wat finansiële belange het en/of betrokke was by tenders wat toegeken is; so nie, waarom nie; so ja, of hy.
of sy departement oor enige beleid beskik wat betrekking het op betrokkenheid by die toeken van tenders; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met verwysing na die deflasie van huispryse deur deurgaans driekwart van 2009 met beperkte tekens van verbetering betreffende eiendomsaanvraag en die gepaardgaande spanningsdrukverkope in die residensiële eindomsmark, die Regering wetgewing sal deurvoer om handelsbanke toe te laat om die leningskriteria te verslap ten einde die eiendomsmark te stimuleer en die huidige behuisingstekort te verlig; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Regering stappe sal doen om die nodige maatreëls in te stel ten einde meerjarige terugbetalingsooreenkomste aan senior bankiers te reguleer; so nie, waarom nie; so ja, of die Regering van plan is om maatreëls in te stel ten einde die uitbetaling van vergoeding aan senior bankiers te kontroleer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die uitwerking op die behandeling van bejaardes sal wees, indien die publikasie van dié bepalings in die Staatskoerantvertraag word?
of enige van dié diensverskaffers kondome vervaardig het wat daarna herroep moes word; so ja, (a) watter diensverskaffer, (b) watter hoeveelheid herroep moes word, (c) wat die totale waarde van die kondome is wat herroep moes word, (d) watter provinsies hierdeur geraak is en (e) wat die rede vir die herroeping was?
of hy van plan is om die getal verpleegkundiges wat die vergunning het om medisyne uit te reik, te vermeerder; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter planne in werking gestel is om dit te bereik?
of die raadslede prestasieooreenkomste onderteken het; so nie, (a) waarom nie en (b) watter ander maatreëls gebruik word om die tempo waarteen die toewysing van geld goedgekeur word te versnel; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar nog soortgelyke sake is wat deur die georganiseerde midsdaadeenheid ondersoek moet word; so ja, (a) waarom dié sake nie oorhandig is nie en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
of daar nog soortgelyke sake is wat deur die georganiseerde midsdaadeenheid ondersoek moet word; so ja, (a) waarom dié sake nie oorhandig is nie en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
a hoeveel wettige perlemoenregtehouers perlemoen in só.
of enige stappe teen wettige perlemoenregtehouers gedoen is wat perlemoen in só . mate verwyder het dat hulle hul toegewese kwota vir die seisoen 200607 oorskry het; so nie, waarom, nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar nog soortgelyke sake is wat deur die georganiseerde midsdaadeenheid ondersoek moet word; so ja, a waarom dié sake nie oorhandig is nie en b wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of hy, aangesien hy die oproep van die Verenigde Nasies (VN) ondersteun om padsterftes teen 2019 (besonderhede verstrek) met die helfte te verminder, enige planne het om te verseker dat die doelwitte van dié onderneming bereik word; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter planne, (b) hoe hulle (i) in sy departement en (ii) aan die provinsies oorgedra is en (c) watter begroting in dié verband toegewys is?
Watter bedrag in die vorm van bonusse deur Eskom aan elke lid van die (a) raad en (b) senior bestuur in die boekjare (i) 200607, (ii) 200708 en (iii) 200809 toegeken is?
of enige maatreëls bestaan om die probleme te voorkom wat in die NSSE's in 2008 ontstaan het; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Of sy enige stappe gedoen het om die uitslae van die antwoordstelle van November 2008 vir die Nasionale Senior Sertifikaat wat hernagesien is, bekend te maak; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of, met verwysing na sy antwoord op Vraag 873 op 7 September 2009, enige grondeise afgehandel is sedert die herstelprogram in Limpopo begin het; so nie, waarom nie; so ja, a hoeveel en b wat die huidige stand van die plase is wat gee.
a wat vir elk van die 983 eise die rede is waarom dit nie afgehandel word nie en b watter bedrag vir elk van dié eise benodig word om dit ten volle af te handel?
of enige stappe in enige soortgelyke sake gedoen is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die uitslag in elke geval was?
Of kontrakte vir die verkoop van grond dienooreenkomstig die grondherstelprogram waarvoor nog nie betaal is nie deur sy departement onderteken is; so ja, (a) hoeveel in elke provinsie op betaling wag na sluiting van die verkoopsooreenkoms, (b) op watter datums dié verkoopsooreenkomste gesluit is en (c) wat die tydsraamwerk is waarbinne dié eise afgehandel moet word?
Of die resultate van die studie oor koshuise wat deur sy department aangevra is, voltooi is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer dit bekend gemaak gaan word en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Met verwysing na die gekwalifiseerde opinies van die Ouditeurgeneraal oor die MAPPPen CETAsetas, watter stappe deur hom gedoen word om (a) die finansiële toestand van die meerderheid van die setas wat tans 'n gekwalifiseerde oudit ontvang en (b) hul volgehoue verkwistende uitgawes aan te pak?
Of hy enige stappe gedoen het om die wanfunksionerende ITstelsel te vervang ten einde 'n beter diens aan die publiek te lewer; so nie, waarom nie; so ja, wanneer die nuwe stelsel ten volle in werking sal wees?
of die aflaaiproses gelei het tot enige omgewingsvoorvalle wat herstelmaatreëls vereis het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié plan rekening hou met stortings wat dalk kom van vaartuie wat ystererts vervoer kan kom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of SA Nasionale Parke (SANParke) vir die koste van dié ontplooiing betaal; so nie, watter entiteit betaal; so ja, wat die koste vir SANParke bedra?
of enige belanghebbendes in die nywerheid van dié besluit in kennis gestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige voorskrifte teen die myn uitgereik is vanweë nienakoming van sake wat met die lisensie verband hou; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; en a hoeveel keer sedert 1 Januarie 2009 inspekteurs van haar departement om nakoming te bepaal die myn besoek het en b wat die datum van elke besoek was?
of enige voorskrifte aan die myn uitgereik is sedert werksaamhede daar begin het omdat hulle nie ag slaan op sake wat met die OBPV verband hou nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die tersaaklike artikels is van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, Wet 18 van 1998, wat die goedkeuring van permitte onder die tussentydse verligting toelaat?
a om watter redes . aansoeker wat tussentydse permitte vir verligting in 200809 ontvang het, nie.
a watter enititeit die finale besluit neem wat bepaal watter aansoekers vir die tussentydse verligtingstydperk vir 200910 suksesvol is en b wat die name van alle individue op die paneel is wat dié besluite neem?
hoeveel sterftes van pensionarisse wat in rye gewag het by elke vermelde uitbetalingspunt in elke maand aangemeld is a in die boekjaar i 200708 en ii 200809 en b gedurende die tydperk 1 April 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
Of sy departement van arbeidsmakelaars gebruik gemaak het of voornemens is om arbeidsmakelaars te gebruik ten einde hulle permanente personeel aan te vul; so ja, watter getal tydelik aangestelde werknemers in die boekjare (a) 200708 en (b) 200809 gebruik is?
Hoe ver het die SA Inkomstediens gevorder met die BTW deregistrasieprojek van maatskappye wie se belasbare lewerings minder as R20 000 per jaar was?
of al die staatsdepartemente meganismes ingestel het om die klagtes wat aangemeld word, te hanteer; so nie, waarom nie; so ja, wat die maatreëls behels?
of die klag teen bogenoemde maatskappy deur die Valke ondersoek word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer hulle die ondersoek sal afhandel?
Of sy stappe gaan doen om die verhoging en bonus van 'n sekere persoon (besonderhede verstrek) te kanselleer; so nie, waarom hy 'n 26% salarisverhoging ontvang het (a) teenoor die 10,5% wat aan gewone werkers by Eskom toegeken is en (b) ná die R9,7 miljard verlies wat Eskom in die boekjaar 200809 gely het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of ASA die InternationalAssociationofAthleticsFederations(IAAF)voor die byeenkoms in Berlyn in Augustus 2009 van dié toetse in kennis gestel het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of die wyse waarop die voorsitter van die ASA (naam verstrek) die aangeleentheid oor die geslagstoetse gehanteer het, ingevolge sy departement se beleid is; so nie, of hy 'n ondersoek deur (a) sy departement of (b) 'n onafhanklike instelling na die aangeleentheid sal gelas; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of daar voor die partytjie besluit is om haar kontrak te hernu; so ja, waarom daar met die partytjie voortgegaan is; so nie, of hy die uitgawes vir so 'n partytjie as 'n verkwisting van NOK fondse beskou; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe hy gaan doen om die geld te herwin?
Of Eskom oor enige planne beskik om aandag te skenk aan die watertekorte (besonderhede verskaf) wat deur hulle geïdentifiseer is; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Die Leier van die Opposisie (bl 199)--Minister in die Presidensie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 261)-- Minister in die Presidensie. Nasionale Beplanningskommissie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 261)-- President van die Republiek.
Mnr N J van den Berg (DA) (bl 354)--Minister in die Presidensie. Prestasiemonitering en evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Beplanningskommissie.+ 1199. Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 398)--Minister in die Presidensie. Prestasiemonitering en evaluering asook Administrasie in die Presidensie.+ 1200. Mnr M Mnqasela (DA) (bl 399)--Minister in die Presidensie.
of hy enige stappe sal doen om seker te maak dat die fonds oor voldoende middele beskik; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 21)--Minister in die Presidensie. Nasionale Beplanningskommissie.
<fn>188371_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui . vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui . skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui . vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
InhoudsopgaweMinister van Basiese Onderwys 919, 928, 959, 960 Minister van Binnelandse Sake... 929, 932, 933 Minister van Energie... 921, 922, 939 Minister van Finansies ... 928 Minister van Gesondheid... 919, 920, 929, 936, 937 Minister van Hoër Onderwys en Opleiding ... 932 Minister van Handel en Nywerheid ... 922, 923, 927 Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking ... 933 Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling ... 920, 921, 923, 926, 937, 958 Minister van Kuns en Kultuur ... 927, 958 Minister van Landbou, Bosbou en Visserye... 920, 921, 935, 938 Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming ... 924, 925 Minister van Maatskaplike Ontwikkeling... 937 Minister van Menslike Nedersettings ... 925 Minister van Mynwese... 921, 931 Minister van Openbare Ondernemings... 925, 932 Minister van Openbare Werke ... 932 Minister van Polisie ... 926, 927, 928, 933, 940 Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie ... 923, 935, 959 Minister vir Samewerkende Regering en Tradisionele Sake... 922, 935, 940 Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 922 Minister van Toerisme... 930 Minister van Vervoer... 925, 927, 930, 934, 939 Minister van Waterwese en Omgewingsake... 924, 929, 930, 931, 935, 936 Minister van Wetenskap en Tegnologie ... 934 Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
of haar departement enige studie gelas het of enige ander studies uit ander bronne oorweeg het wat dui op die impak van primêre vlak moedertaalonderrig op prestasie in sekondêre onderrig waar onderrig in.
of die huidige taalbeleid deur dié bevindinge toegelig word; so ja, op watter wyse?
Hoeveel (a) skole wat nie model C-skole is nie oor sportvelde beskik en (b) hiervan sedert 1994 gebou is?
Of liggaamlike opvoeding en/of sport in die algemeen deel is van die kurrikulum by staatskole; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit . standaarddeel van die kurrikulum sal uitmaak; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige ondersoek gedoen sal word om korrupsie in sy departement uit te roei; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige ondersoek gedoen sal word om korrupsie in sy departement uit te roei; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige ondersoek gedoen sal word om korrupsie in haar departement uit te roei; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy sal toelaat dat die privaatsektor mediese studente as dokters oplei; so nie, waarom nie; so ja, op watter tydstip hulle toegelaat sal word om mediese studente op te lei?
of die maatskappy se werksaamhede in diamantmynbou enige winste toon; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy ondersoek gedoen het of voornemens is om ondersoek in te stel na die omstredenheid aangaande die skorsing van die hoof- uitvoerende beampte naam verstrek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wanneer die proses moontlik gemaak gaan word?
of dié tariewe op . vergelyking met tariewe in die buiteland gebaseer is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of Eskom . taakspan saamgestel het om seker te maak dat daar aan die vereistes van.
of sy enige maatreëls in werking gestel het om te seker te maak dat Eskom sal daarin slaag om aan die vereistes van die smelter te voldoen; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
Of hy . ondersoek na die ineenstorting van. sekere smeltoond (naam verstrek) in Coega gelas het; so nie, waarom nie; so ja, (a) wie in dié ondersoekspan sal dien, (b) wat die span se verwysingsraamwerk is en (c) wanneer die verslag bekend gemaak sal word?
Of . oudit gedoen is van die totale bedrag geld wat direk en indirek toegewys is om.
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of sy departement enige uitstaande of onvoltooide projekte het wat ander departement regstreeks raak; so ja, (a) watter projekte, (b) watter departemente geraak word, (c) waarom hulle (i) uitstaande of (ii) onvoltooid is, (d) watter finansiële koste (i) sy departement en (ii) ander departemente vanweë die uitstaande of onvoltooide projekte aangegaan het, (e) watter ander projekte vanweë die uitstaande of onvoltooide projekte geraak is en (f) wanneer elke uitstaande of onvoltooide projek voltooi sal word?
Of, met verwysing na.
of hy die instel van maatreëls ter versekering van verhoogde verantwoordbaarheid van regeringsamptenare in die toekoms beoog; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy ministerie stelsels en strukture ingestel het of van voorneme is om stelsels en strukture in te stel om (a) te verseker dat klagtes op.
of daar vereis word dat die operateurs oor enige vaardighede beskik; so nie, waarom nie; so ja, of enige opleiding aan die blitslynpersoneel voorsien is; so nie, waarom nie; so ja, watter opleiding?
a Watter koste direk met die beheerfunksies van elk van die rade of beheerstrukture van sy departement se instellings verband hou en b watter persentasie van die totale omset of inkomste die koste vir beheer oor dié instellings was?
Of enige lede van rade of bestuurstrukture wat deur hom aangestel is minder as 6% van raadsvergaderings in die boekjaar 2008-09 bygewoon het; so ja, (a) watter lede, (b) watter persentasie van vergaderings hulle bygewoon het, (c) op watter raad of rade hulle gedien het en (d) watter stappe gedoen is om hul bywoning van raadsvergaderings te verbeter?
Of sy departement kragtens die Nasionale Taalbeleidraamwerk . taaleenheid op die been gebring het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of . evaluering oor die projek vir inheemse tale in howe gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of (a) water wat vir huishoudelike gebruik voorsien word, (b) grys water wat deur watersuiweringsaanlegte gestort word en (c) rivierwater wat in die algemeen deur gemeenskappe vir huishoudelike doeleindes gebruik word op . gereelde grondslag ontleed word om die aanwesigheid en vlak van Kriptosporidium oösiste te bepaal; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede van sodanige ontleding in elke geval is?
of . proses van oorlegpleging met belanghebbendes deel van die ontwikkeling van die hersiene strategie gaan uitmaak; so nie, waarom nie; so ja, wanneer die oorlegplegingsproses.
a watter staatsdepartemente by die ontwikkeling van die hersiene strategie betrokke gaan wees en b wat die i grondrede vir en ii besonderhede van die betrokkenheid van elke departement is?
Of sy enige maatreëls getref het om (a) omgewingsvoetspore aan te moedig wat dié van koolstof, water en rommel insluit en (b) die toenemende afname in omgewingsvoetspore as. meganisme om die selfregulering van die omgewing aan te moedig; so nie, (i) waarom nie en ii wanneer dié benadering aangeneem gaan word; so ja, aa watter sektore aaa tans geteiken word en bbb in die toekoms geteiken gaan word en bb wat die besonderhede van haar departement se betrokkenheid gaan wees?
of al die eisers ten volle betaal is; so nie, (a) waarom nie, (b) watter bedrag in elke geval uitstaande is en (c) hoeveel eise nog in elke provinsie afgehandel moet word?
Of sy departement, met verwysing na sy antwoord op Vraag 1382 op 29 Oktober 2009, in die boekjaar 2008-09 die totale bedrag aan huurgeld van die huurders van plase in staatsbesit ontvang het; so nie, (a) waarom nie, (b) watter (i) bedrag en (ii) persentasie van die totale verskuldigde bedrag ontvang is en (c) watter stappe teen huurders gedoen is wat nie hul betalings doen nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is NW2934A Of, met verwysing na sy antwoord op mondelinge Vraag 233 op 4 November 2009, enige van die uitsettings (a) op staatsgrond of (b) as gevolg van grondherstel plaasgevind het; so nie, wat die posisie in elke geval is; so ja, (i) hoeveel uitsettings in elke geval en (ii) watter stappe sy departement in elke geval gedoen het om te verseker dat die plaasbewoners huise ontvang?
Met verwysing na die R5,2 miljoen wat aan die vestiging van sy Adjunkminister se kantoor bestee is, hoeveel aan (a) kantoormeubels, (b) skryfbehoeftes (c) personeelsalarisse, (d) kantoorhuur en (e) ander vermelde items bestee is?
a Wat die name van die persone en organisasies is wat aan die einde van die vorige Minister se ampstermyn geskenke ontvang het en b watter geskenke gegee is?
Watter bedrag van die R7,7 miljoen (besonderhede vertrek) aan die huidige waarnemende hoof- uitvoerende beampte van . sekere maatskappy (naam verstrek) ten opsigte van (a) die beëindiging van kontrakte en (b) afskeidingsuitbetaling toegeken is?
a Wat die totale getal kilometers is wat in elke provinsie ooreenkomstig roete-afstand i oor die geheel en ii geëlektrifiseerd deur spoorlyne beslaan word en b hoeveel bykomende afstand i in die boekjare aa 2005-06, bb 2006-07, cc 2007-08 en dd 2008-09 en ii gedurende die tydperk 1 April 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, beslaan is?
wat die totale getal treinstasies in elke provinsie is?
of verpligte sielkundige voorligting vir lede wat in traumatiese voorvalle betrokke was, beskikbaar is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Hoeveel (a) monsters rakende seksuele misdade teen (i) vroue en (ii) kinders in die afgelope drie boekjare na die Forensiese Wetenskaplaboratorium gestuur is en (b) in elke geval binne i een maand, ii twee maande, iii drie maande, iv ses maande en v een jaar of langer afgehandel is?
Of . sekere landdros (naam verstrek) verdere uitstelling geweier en.
of die Direkteur van Openbare Vervolgings in Grahamstad geweier het om die staatsaanklaer vry te laat wat die saak aanvanklik aangevoer het; so ja, waarom?
of dokters die fooie van deskundige getuies betaal word wat gebaseer word op die tyd wat hul bestee aan wag of die gee van hul deskundige opinie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Mededingingskommissie met die die Prokureursorde van SA en banke skakel weens . klagte (besonderhede verstrek) ten einde te versoek dat die (a) Prokureursorde by regsfirmas ingryp wat onderneem het om hoegenaamd nie teen.
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of hy of sy departement enige stappe doen om te verseker dat.
of hy enige (a) stappe en (b) opleiding sal bekendstel om te verseker dat meer polisiekantore en lede van die SA Polisiediens aan die Wet op Gesinsgeweld, Wet 116 van 1998, voldoen; so nie, waarom in elke geval nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of sy beoog om haar departement se beleid in dié verband in die toekoms te verander; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of . sekere persoon (naam verstrek) (a) BBP-beskerming of (b) polisie-beskerming ontvang; so ja, (i) wat die omvang van die beskerming is, (ii) hoeveel lyfwagte aan hom toegewys is, iii wat die koste per maand vir dié beskerming beloop, iv wat die totale koste van beskerming vir hom oor die afgelope twaalf maande beloop waarvoor inligting beskikbaar is en v waarom hy beskerming ontvang?
Of . ondersoek geloods gaan word na die beweerde jaagvoorval van.
of hy gearresteer is; so nie, waarom nie?
of die salaris van enige voormalige werknemers van die Skerpioene wat na die Valke oorgeplaas is, verminder is; so ja, (a) hoeveel, (b) watter persentasie van oorgeplaaste werknemers se salarisse verminder is, (c) met watter bedrag dit verminder is en (d) om watter rede?
of hy beoog om maatreëls in te stel om die doeltreffende administrasie van sodanige belasting te verseker; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
Of enige planne bestaan om te verseker dat die werkboeke vir graad 1- tot graad 7-leerders a op i die aangewese tyd en ii aangewese plek verskaf word en b se i gehalte geskik is en ii die hoeveelheid voldoende is met spesifieke verwysing na die aa aanskaffings-proses, bb verspreidingsplanne en cc die tersaaklike tydraamwerke ten einde die projek suksesvol af te handel; so nie, waarom nie; so ja, watter planne in elke geval?
a Wat die bevindings van die studie oor die produksiekapasiteit van opleidingsinstellings is wat sy departement gedoen het, b watter onderwysinstellings in die studie vervat is, c watter vordering sedert die bekendmaking van die verslag gemaak is om die situasie ten opsigte van menslike hulpbronne te verbeter?
a wat die koste van opleiding vir elke dokter is en b wie vir die opleiding in elke geval betaal?
of daar enige minimum vereistes vir die toepassing van die Wet bestaan; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter vereistes en (b) wat die (i) werklike en (ii) optimale getal inspekteurs is wat metrorade of distriksrade het?
of die uitkoms van die verhoor aan die (a) publiek en (b) ander personeel by dié kantoor gekommunikeer sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of . beleidsdokument of meningskrif deur die MKB opgestel word waarin betoog gelewer word vir die omskakeling daarvan in.
of die aangeleentheid op . ander wyse deur Mariene- en Kusbestuur hersien word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of enige entiteit buite die MKB gekontrakteer is om die beleidsdokument of meningskrif op te stel; so ja, (a) watter entiteit en (b) wat die koste van die projek is?
of enige van die bogemelde rioolstortingsplekke . kennisgewing van voorneme ontvang het om.
wat die tersaaklike statistieke rakende nakoming was?
Of hy van mening is het dat die vlugte wat vir die tydperk van die Fifa-wêreldbekersokkertoernooi in 2010 geskeduleer is, voldoende is; so nie, (a) watter moontlike knelpunte uitgewys is, (b) watter stappe gedoen is om die knelpunte aan te pak en (c) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
a Watter persentasie van toeriste wat Suid-Afrika besoek het i meer as een keer en ii meer as tien keer hierheen gereis het en b watter persentasies op die toeriste van toepassing is wat meer rande as die gemiddelde toeris bestee?
wat die (a) name en (b) betiteling van al die persone is wat op die keuringspaneel vir dié poste was?
In die lig van die getal aansoeke ingevolge die Mineral and Petroleum Resources Development Act (MPRDA), Wet 28 van 2002, vir die verskeie lisensies en permitte soos deur die MPRDA voorsien word, (a) wat die name van die (i) maatskappye, (ii) wettige entiteite en/of (iii) individue is aan wie lisensies en/of permitte vir die tydperk 31 Oktober 2008 tot 1 November 2009 toegestaan is om bedrywighede uit te voer waarvoor . permit en/of lisensie vereis word, (b) wat die aard van die lisensies en/of permitte is wat aan bogenoemde maatskappye, wettige entiteite en/of individue ingevolge die onderskeie afdelings van die MPRDA toegestaan is en (c) op watter datum elk van die aangevraagde lisensies en/of permitte uitgereik is?
of enige stappe deur haar departement gedoen is om . einde aan dié onwettige bedrywighede te bring; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of die Peak-steengroef in Eersterivier.
wat die OBPV se bepalings aangaande steengroefoperateurs se beheer oor (a) geraas en (b) stof is?
Hoeveel oproepe deur sy departement se Operation Re Ya Patala-blitslyn se (i) tolvrye en ii faksnommers ontvang is (besonderhede verstrek), (b) aan hoeveel van dié oproepe aandag gegee is, (c) watter bedrag aan diensverskaffers terug betaal is na aanleiding van die oproepe wat deur die blitslyn ontvang is, (d) aan hoeveel diensverskaffers nog geld geskuld word, (e) watter bedrag nog aan diensverskaffers geskuld word teen (i) een maand, (ii) drie maande en iii ses maande en f wanneer dié geld betaal sal word?
of die sekuriteitspersoneel teenwoordig was toe die vuur begin het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die (a) besonderhede van elke kontrakbreuk deur.
of daar enige kontrakte is waarvoor die gemelde maatskappy steeds verantwoordelik is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wie die lede van die oorgangs- en toesighoudingskomitee en die ses tegniese spanne was wat aangestel is om die beweging van die verdere onderwys- en opleidingsinrigtings na sy departement te monitor, b watter begroting vir hul werk toegewys is en c wat die i tydraamwerke en ii spertye vir die indien van die verslae is?
of enige van dié masjiene nie te alle tye gebruik word soos daar beplan is nie; so ja, watter stappe sy gedoen het?
Of alle kantore van haar departement vir mense met gestremdhede toeganklik is; so nie, (a) waarom nie en (b) watter stappe gedoen is om dié probleem te herstel; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of die moontlikheid bestaan dat enige van hulle hul straftermyn in Suid-Afrika sal uitdien; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, hoeveel?
In watter mate die ekonomiese venootskapsooreenkomste wat tussen die Europese Unie (EU) en sommige lidlande van die (a) Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) en die (b) Suider-Afrikaanse Doeane-unie (Sadu) onderteken is (i) . uitwerking op streeksintegrasie in die substreek het, (ii) die verdeling van inkomste onder lidlande van Sadu raak en (iii) toekomstige diplomatieke en ekonomiese verhoudinge tussen Suid-Afrika en SAOG en/of lande van Sadu raak?
of enige stappe oorweeg word om vuurwapeneienaars met gelisensieerde vuurwapens wat nagelaat het om hul vuurwapens te herlisensieer toe te laat om weer vuurwapens kragtens die nuwe Wet te lisensieer; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
a Wie die inwerkingstelling van die strafpunt-bestuurderslisensiestelsel sal bestuur, b wanneer dié stelsel amptelik in werking sal tree, c watter gedeelte van die begrote bedrag tot dusver bestee is en d wat vir die toekoms vir dié stelsel begroot word?
op daar enige begrotingsimplikasies is om te verseker dat die trein vir die Fifa-sokkerwêreldbekertoernooi in 2010 gereed is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy voornemens is om die mediese en landbou- navorsingsrade onder die beheer van haar departement te plaas; so nie, waarom nie; so ja, of onderhandelings met die tersaaklike regeringsdepartemente . aanvang geneem het; so nie, waarom nie; so ja, a watter vordering gemaak is en b wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
a Watter inisiatiewe deur haar departement onderneem word om die vervaardiging van entstof aan te dryf ten einde beide i menslike en ii dieresiektes te bekamp, b watter entstowwe voorkeur kry, c watter entiteit vir die vervaardiging van die entstowwe verantwoordelik is en d onder watter departementele begrotings elke geval resorteer?
a wat die status van die agterstand in nuwe aansoeke om registrasie is, b by watter ondersoekeenheid die agterstand plaasvind, c wat die oorsaak van die agterstand is en d watter stappe ter regstelling van die situasie gedoen word?
Met verwysing na sy antwoord op Vraag 1425 op 20 Oktober 2009, (a) wat die name van die voormalige politieke hoofde is wat in die boekjaar 2008-09 verlofuitbetalings ontvang het en (b) wat die tersaaklike bedrae in elke geval is?
Wat die aanvaarbare tydperk is vir . munisipale bestuurderspos om vakant te bly?
of sy die a name en b liggings sal verskaf van die oorblywende myne wat sonder waterlisensies bedryf word en nie in antwoord op Vraag 60 genoem is nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat (a) is die (i) naam, (ii) ligging, (iii) datum van aanvang en (iv) beskrywing van elke projek wat deur.
of die direkteur-generaal by die seleksieproses vir enige van dié projekte betrokke was; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye by dié program betrokke is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige kosteberekening gedoen is van die koste verbonde aan die voorsiening van VMVe aan openbare gesondheidsorgpasiënte; so nie, waarom nie; so ja, teen watter bykomende koste?
Of enige studies om die skadelike effek wat alle dwelms, insluitend alkohol en tabak, op verbruikers het, onderneem is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer so.
of sy departement oorweeg om alle dwelms volgens die skadelike effek daarvan op die verbruiker te klassifiseer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy enige stappe om te verseker dat (a) bedrog hokgeslaan word en (b) geld verhaal word, ingestel het of sal instel; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of haar departement in enige van die vermelde provinsies van die tydelike werkverskaffingsdienste en/of arbeidsmakelaars gebruik gemaak het; so ja, (a) waarom, (b) hoeveel poste deur tydelike werkverskaffingsdienste in die boekjaar (i) 2006-07, (ii) 2007-08 en (iii) 2008-09 in elke provinsie gevul is, (c) watter persentasie van die totale personeelsterkte die tydelike werkverskaffingsdienste in elk van dié jare bygedra het en (d) hoeveel geld aan tydelike werksverskaffingsdienste in elke jaar bestee is?
Of haar departement veiligheidsoorde of beskermingshuise aan slagoffers van gesinsgeweld, veral vroue en kinders, verskaf; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of sy enige stappe gedoen het om sodanige veiligheidsoorde of beskermingshuise te verskaf; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of daar enige departementele inisiatiewe in werking gestel is om uitgebreide dekking van die program in alle gebiede te verseker; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die kontrak na.
of die organisasie sy kontraktuele verpligtinge nagekom het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wanneer die projek (i) . aanvang geneem het en (ii) afgehandel is en (b) wat die uitkoms van die projek is?
Of geld van die AgriSEB-fonds aan enige organisasie uitbetaal is om.
of die kontrak ná.
of. geskrewe kontrak tussen haar departement en . organisasie aangegaan is vóór dié organisasie met die projek begin het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; en of dié organisasie sy kontraktuele verpligting nagekom het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wanneer die projek (i) . aanvang geneem het en (ii) afgehandel is en (b) wat die projek se resultaat is?
Of geld uit die AgriSEB-fonds aan enige organisasie om.
of die kontrak ná.
of die organisasie al sy kontraktuele verpligtinge nagekom het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat die a name, b betiteling en c aanstellingsvlak van al die persone is wat opdrag ontvang het om.
of die plan deur enige groep buiten die opstellers daarvan nagegaan is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige effekte deur die paaie- of spooragentskap deur middel van . veiling ingesamel is; so nie, waarom nie; so ja, (a) waarom dit gedoen is en (b) wat (i) die waarde in elke geval was en (ii) die verdere tersaaklike besonderhede is?
of die statistieke van boetes en strafopleggings wat vir oorlaaide voertuie uitgereik word deur sy departement ingesamel, bygehou en opgedateer word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in dié verband in elke provinsie vir elk van die afgelope drie jaar is?
a Wat is die geraamde i getal kilometers van onderhoudsagterstande vir aa tolpaaie en bb nie-tolpaaie en ii bedrag wat nodig is om dié agterstande uit die weg te ruim en b watter strategiese planne sy departement ingestel het om dié agterstande uit die weg te ruim?
Wat (a) die beraamde (i) getal kilometers spoorlyn is waar agterstande rakende instandhoudingswerk bestaan en (ii) bedrag is wat nodig is om dié agterstande uit te wis en (b) strategiese planne sy departement ingestel het om dié agterstande uit te wis?
Of daar enige planne is om Lughawensmaatskappy van Suid-Afrika se passasiersgelde te verhoog; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of daar sedert die aanstelling in hul poste vir die (a) President en (b) Adjunkpresident enige nuwe voertuie aangekoop is; so ja, in elke geval, (i) waarom, (ii) wat die (aa) fabrikaat en (bb) model van die voertuig was, (iii) hoeveel elke voertuig gekos het, iv watter toebehore bo die voertuig se aankoopprys ingesluit is en v wat die koste van sulke toebehore beloop het; so nie, of die (a) President en (b) Adjunkpresident enige bestaande voertuie geërf het; so ja, in elke geval, (i) wat die (aa) merk en (bb) model van elk van dié voertuie was en (ii) hoe oud elke voertuig is?
Of (a) sy departement en (b) die SA Plaaslike Regeringsorganisasie (Sapro) by die kontrolering van die kwalifikasies van huidige ampsbekleërs van munisipaliteite betrokke is; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, hoe?
Mnr D A Kganare (Cope) (bl 431)--Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering- en evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Me L D Mazibuko (DA) (bl 644)--Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en - evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Dr L L Bosman (DA) (bl 645)--Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en - evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 840)--Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
magistrate of (d) enige ander vermelde regsamptenare voorsien; so ja, (i) aan hoeveel amptenare in elke kategorie, (ii)(aa) aan wie dié vervoer voorsien is en (bb) wanneer, (iii) wat die fabrikaat en model van die voertuig is wat aan elke persoon voorsien is, (iv) wat die koste vir (aaa) elk van dié voertuie en (bbb) bykomstighede of toebehore beloop en (v) op watter datum elke voertuig aangeskaf is?
Of hy of sy departement met tersaaklike aandeelhouers en departement in aanraking is om die toestand van vervalle, toegegroeide en vernielde gewilde toeriste besienswaardighede soos die plek in KwaZulu-Natal waar Nelson Mandela gevange geneem is, die Heldeakker, die Lugmagmonument en die geskiedkundige forte in Gauteng aan te pak; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die aard van sodanige wisselwerking is en (b) wat die tersaaklike besonderhede is?
Of maatskaplike werkers vir die J aangewys is; so ja, hoeveel; so nie, J Serfontein-nywerheidskool in Queenstown of sy enige stappe doen om maatskaplike werkers by die skool aan te wys; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Me M R Shinn (DA) vra die Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en - evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
of enige van die geteikende programme die jaareinde sperdatums vooruitloop; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Hoeveel onderrigure voor die 2009-verkiesing verloor is weens onderwysers van . bepaalde vakbond (naam verstrek) wat in die aanloop tot die verkiesing . veldtog gevoer het?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 101)--Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
<fn>190995000.txt</fn>
Dankie vir die vriendelike verwelkoming, dit is lekker om vannaand saam met u hier te wees.
Terwyl ons gestaan en gesels het, moes ek erken dat my credentials nie heeltemal reg vir Stellenbosch nie, my cv loop so bietjie skeef want ek het op Potchefstroom gestudeer, maar ek wil net vir strafversagting aanvoer dat Stellenbosch Universitiet my die eer aangedoen het om my ere-doktersgraad te gee so ek is ook 'n graduandes van hierdie universiteit en twee van my kinders wel ook hier studeer.
Dit is lekker om hier te wees. Hierdie Universiteit het dwarsdeur ons land se geskiedenis 'n baie belangrike rol respeel in die ontwikkelingsgang van Suid-Afrika. En die Universiteit saam met alle ander Universiteite staan voor die uitdaging van daar die nuwe Suid-Afrika, in die bevestiging van die blywende waardes waarin ons 'n suksesvolle nuwe Suid-Afrika moet bou, wees geroepe, om ook in daardie proses 'n deurslaggewende en 'n belangrike rol te speel.
Teen daardie agtergrond wil ek vanaand want ek wil graag ook vir u 'n geleentheid gee vir vrae en ek wil nie lank praat nie, wil ek graag na die toekoms kyk en saam met u besin oor die vraag; is dit belangrik, my antwoord is ja, dan waarom is dit belangrik?
Want die Nasionale Party moet groei, waarom is dit belangrik dat u vir die Nasionale Party bly stem, of as u nie 'n ondersteuner van die Nasionale Party is nie, moet oorweeg om 'n ondersteuner van die Nasionale Party te word. In die proses gaan ek probeer om enkele redes vir u uit te lig, nie 'n volledige lys nie, want dan sal ek 'n baie lang toespraak moes hou, en sal ek ook onder andere ook spesiaal op dit te fokus op wat ek meen dit vir u as studente, vir u as akedemici, vir uas mense met 'n redelike wetenskaplike benadering tot die land, vir u as analitiese mense, daarom dit juis vir u belangrik is dat die Nasionale Party moet wen.
Ek wil begin by die politieke toneel, ons het vir die eerste keer in ons geskiedenis 'n ware veel party demokrasie, eerste keer in ons geskiedenis kan elke Suid-Afrikaner, mand en vrou van agtien jaar en ouer volledig deel hê aan die bepaling van wie hulle regeer. En elke vyf jaar die geleentheid kry om te besluit wie hulle wil hê moet regeer. Vir die eerste keer in ons geskiedenis kan u ook vir 'n sterk Provinsiale Regering stem in u streek in die Provinsie vir wie u wil hê moet regeer en aanstonds hoop ons om ook daardie reg vir die eerste keer in die geskiedenis vir 'n dinamiese politieke partye wat mekaar op 'n demokratiese wyse weer die stryd aansê wat beleid teenoor beleid stel, wat 'n werklike keuse bied aan die kiesersvolk. Voordat ons hierdie nuwe volledige veelparty demokrasie gehad het, het ons 'n beperkte demokrasie gehad, net Blankes kon stem, dit is later verbreed, later het almal stemreg gehad maar in afsonderlike kompartemente, maar ook ons het gesien hoe skeef dinge kan loop. Hoe 'n mens vasgevang kan raak in 'n stroom as daar nie lewensvatbare opposisie, krag teen krag in die party politiek is nie. Die Nasionale Party het naderhand te veel mag gehad in die ou bedeling. En nou na die uitslag van 27 April in hierdie eerste gewone verkiesing het ons 'n situasie van een party wat 62% van die stemme gekry het.
Sonder om kleinlik te wees, dit was nie regtig 62% nie, ons het nie regtig net 20 gekry nie, as al die skelm stemme en dubbel stemme ens afgetrek word dink ek die die uitslag was nader aan omtrent 56 teenoor 28. Maar nogtans, 'n oorweldigende meerderheid. Die vraag is wie gaan hier die ANC wat 'n gevaarlike party is, wat 'n party is wat nie 'n vaste filosofie grondslag het nie. Sy folosofiese grondslag was of wat genoem was die wit rassisteise minderheidsregering om ver te werp. Sy doel in die lewe was om 'n einde aan apartheid te bring. Hy soek nog 'n nuwe doel. Hy huisves op die oomblik onder sy sambreel, herde kommuniste wat glad nie glo aan die ekonomiese beleid van die Regering van Nasionale Eenheid nie. Hy huisves nog in sy geleerde radikaliste wat steeds sê ons sal nie rus voordat hier 'n eenparty staat is nie. Hy huisves nog in sy geleerdere selfs die pensioenes wat weier om hulle wapens oor te gee, en wat steeds besig is met politieke geweld. Iemand moet hierdie party aanvat, en dit is net die Nasionale Party wat ek op die politieke horison sien wat dit met sukses, relatiewe sukses gedoen het en met groter sukses in die toekoms kan kyk.
Ek is nie hier vannaand om ander partye sleg te maak nie, maar as ons kyk na die politieke toneel, watter ander party is daar wat die ANC kan aanvat en veelparty demokrasie en magsbalans in Suid-Afrika kan bou. Daar is die IVP, die IVP is a streekparty, dit is 'n etnies gebasserde party, hy is vasgevang en hy raak al hoe meer vasgevang en sy jas dra hy al hoe meer vas, bloot in harde Zoeloe politiek. Ek sê nie hy het nie 'n bestaansreg, maar die IVP dink eerste aan KwaZulu-Natal, en aan Zoeloe politiek, en is nie werklik besig met betrokkenheid en is nie 'n party wat reeds die vermoë het om Nasionale tentakels te hê wat by elke stembus dwarsdeur die land soos die Nasionale Party reeds ondersteuning geniet het. Waardesgewys, beleidsgewys is die verskille tussen ons en die IVP en dieselfde geld vir die Demokratiese Party nie so groot nie. Daar is baie sake waar ons kan saamwerk. Die Nasionale Party is besig met inisiatiewe om te sê kom ons identifiseer dit en kyk hoe kan ons saamwerk oor daardie sake. Maar uiteindelik is dit die Nasionale Party wat die Nasionale ondersteuningsbasis reeds gevestig het as 'n nuwe 'n Nasionale Party, as 'n nie-rassige party, as 'n party wat reeds meer as 50% van sy ondersteuning getrek het uit Suid-Afrikaners van kleur. 'n Party met 'n nuwe hart, die party was self apartheid nek om gedraai het en begrawe het, is die Nasionale Party wat die ANC kan aanvat. Die Vryhgeidsfront wil hom nie aanvat nie, hulle het ewens 'n redelike onheilige vryery met mekaar aan die gang tussen die ANC en die Vryheidsfront.
Die engiste party in die Parlement wat rasgebasseerd is, hulle ontken dit, maar hulle sê 'n Afrikaner Volkstaat, en as jy sê wie is die Afrikaner dan kom dit daarop uit dat meeste van u sal kwalifiseer, maar meer as 50% van die mense wat Afrikaans praat en Afrikaans liefhet sal nie kwalifiseer nie omdat hulle kleur verkeerd is. Die DP het 'n magsbasis slegs in die ryke woonbuurtes van die groter stede. Vir die wat nie kan praat nie, hulle is 'n rykmansparty. Wat nie allerande verstaan soos die Nasionale Party nie. Wat nie die worstelling van mense wat swaarkry by afterstande werklik verstaan nie. Wat nie die hartklop ook daar in elke hoekie selfs van elke pondokkie regtig kan verstaan nie. Daarom is dit die Nasionale Party wat die ander pool in die politiek is en as ons veelparty demokrasie wat een van die voorvereistes wat langtermyn voorspoed en stabiliteit in Suid-Afrika, as ons dit will verseker, dan moet die Nasionale Party dit doen. Maar dan belangriker as dit, die Nasionale Party staan vir bepaalde waardes, en beginsels. Hy het 'n etos, by het 'n waarde sisteem, hy grond sy bepaalde lewensuitkyk op vaste uitgangspunte wat hom anders maak as sy hoofopponent die ANC. En ek wil wanneer ek van hierdie waardes en beginsels en uitgangspunte met u behandel vanaand, wil ek dit doen deur telkens dit te doen in kontras met wat die ANC oor dieselfde sake sê?
Nie om hulle af te kraak nie maar om die persepsie te vernietig dat die Nasionale Party eintlik op sleep tou geneem is deur die ANC. Wat ons eitnlik in die ANC se sak bring. Ons hoor partykeer mense sê "Whats the diffs". En baie dividende in die media bou hierdie deel van 'n Nasionale Party wat eintlik nie meer 'n bestaansreg het nie?
Die teenoorgestelde is waar en ek hoop ek gaan dit vir u antwoord. Samewerking ter wille van die beste belang van almal in Suid-Afrika. Opbouende medewerking binne Regerings van Nasionale en Provinsiale eenheid om te verseker dat ons in hierdie potensieël onstabiele prominente doelwitte soos versoening van die bitterheid van die verlede vir eens en vir altyd agter ons te sit. Die feit dat ons dieselfde samewerking voorkeur gee aan 'n gesamentlike ooreengekome program soos die Heropbou en Ontwikkelingsprogram wat ons uitreik, en 'n beter lewe vir alle Suid-Afrikaners op 'n verstandige en bekostigbare wyse wil verseker moet nie verwar word met vennootskap, alliansie, net in die sak te wees nie. Ons werk saam van uit 'n bepaalde beginsel en by elke verkiesing en tussen alle verkiesings sal ons daardie die doodlike verskille wat tussen ons bestaan ook uitlig want u het 'n keuse. En elke Suid-Afrikaner het 'n keuse telkens 'n herhalende keurse, en hierdie party sal nie rus voordat hy weer die grootste party in Suid-Afrika is nie.
Ek, en mnr Piet Marais en dr Kraai ons jobs will hou, maar omdat ons oortuig is dat slegs as hierdie waardes sisteem van ons die grondslag vorm waarop die nuwe Suid-Afrika gebou word, slegs dan sal u as jongmens 'n veilige toekoms vir Suid-Afrika hê, slegs dan sal die geleenthede ontvou, sal die werkgeleenthede vir mendigvuldit word van jaar tot jaar sodat daar goeiende bevolking werk sal wees. As ek van hierdie waardes, beginsels en uitgangspunte praat kom ons begin, kom ons begin by dit waarmee u besig is en waarmee u betrokke is, die Onderwys, die Universiteitswese, die folosofiese siening ten opsigte van die Maatskaplik.
Die Nasionale Party sê dat Onderwys nie maar net die oordrag van kennis is nie, dat Onderwys 'n dissipline is van opvoeding, en dat Onderwys daarom ook geworpe is in gemeenskappe en individue se lewens en wêreldbeskouing, se filosofiese siening van die lewe, se kultuur basis, se taal en daarom het ons geveg tot ons arms stompies was en met sukses kan sê, dat die beginsels in die Handves van Regte ingeskryf word wat hierdie verkeerde uitgangspunte bevoeg. Die reg van elke taalgemeenskap in Suid-Afrika waar dit enigsins prakties uitvoerbaar is, wat dit wil hê op moedertaalonderwys.
Die reg van elke Universiteit om sy eie karakter te bekom, die erkenning van die outonomie van elke Universiteit. Die Nasionale Party glo onwrikbaar vas dat as ons aan die akademiese vryehdi van ons Universiteite en Tersiêre instellings sou vat, en as ons Onderwys sou misbruik om mense te manipuleer in hulle denke, en as daar voorskriftelikheid sou wees van Regeringskant om Onderwys in bepaalde rigtings te stuur en inspraak van ouers, die kerk en die gemeenskap in die Onderwys wat hulle wil hê, te ondermyn, dan stuur ons op 'n ramp af in Suid-Afrika. Dan ondermyn ons die kwaliteit van opvoeding, en dan tas ons die wetenskapsbeoefening in sy wese aan. Ons moes in die skryf van die nuutste Onderwys-witskrif, in die nuwe bedeling voortdurende aksies voer en mnr Piet Marais hier vanaand het 'n reuse rol gespeel en ek wil hulde aan hom bring, saam met Renier Schoeman, saam met Andre in die Parlement om te verseker dat totale onaanvaarbare uitgangspunte wat die ANC se Advisears veral wil inhê, nie in daardie Witskrif en nie in daardie beleidsdoelwitte verskyn nie. Maar die gevaar is nog nie verby nie, hierdie denkstroom loop in die ANC, en as die ANC alleen Onderwysbeleid moet bepaal dan sou hy bepaal, drastiese inmenging in die sake van Universiteite en Tersiêre instellings. Dan sou hy voorskriftelik wou wees, dan sou hy wou afwyk van die ewehandige hantering van subsidies en sou hy aan sekere Universiteite 'n beter finansiële bedeling wou gee as ander wat nie heeltemal met hom wil saamwerk nie. Met visie kom dit saam, die Nasionale Party omdat ons daar is maak dit 'n verskil. As hierdie beginsels vir u belangrik is, dan moet u weet, u kan dit toevertrou aan die Nasionale Party, want dit is ons dieptste oortuiging.
Weer 'n voorbeeld van die verskil: hoe moet kultuurverskeidenheid akkommodeer word in Suid-Afrika Die volleerde filosofie van die ANC as u na sy werklike party politieke uitsprake kyk, is een van onsensitiwiteite vir ons kultuurrespek - is een van min begrip oor die werklike magte en kragte was dit in 'n land loslaat - is een van so vasgevang te sit in pogings om apartheid aan die lewe te hou om hulle ondersteunerskorps te bly mobiliseer. Dat elke vorm van sinvolle bydrae oor die kwessie dat ons in die Nuwe Suid-Afrika kultuurverskeidenheid sinvol moet akkommodeer, afgemaak word as 'n verskuilde vorm van apartheid. As ons gaan kyk na Bosnië, het Naroanda Maruti en Srilanka en na al die gebiede dwarsdeur die wêreld waar mense sterf, waar geweld hoogty vier, waar demokrasie nie bestaan nie, waar daar voortdurende voortgesette growwe inbreak gemaak word op basiese menseregte, dan is dit in die gemeenskappe wat nie 'n resepte oor hoe om kultuur en geloof die meeste verskeidenheid sinvol te akkommodeer nie?
Die Nasionale Party het 'n helder standpunt hieroor, wat niks te doen het met apartheid nie, wat niks te doen het kleur nie, maar wat sê in hierdie land van ons met sy ingewikkelde bevolkingsamestelling is dit fundamenteel, dat ons as ons wil hoofsaaklik nasiebou, as ons alle Suid-Afrikaners wil verenig agter 'n gemeenskaplike doelwit, dat ons ook tergelyker tyd aan al die samestellende kultuur strewe aan ons nasie se gebou, aan al die verskillende tale and kultuurgemeenskap, ruimte moet gee en 'n gevoel van sekerheid moet gee.
Dat dit wat vir hulle kosbaar en dierbaar is nie vertrap sal word of van hulle weggeneem sal word, of gamnipuleer sal word. Dat hulle taal en hulle tradisies en hulle basiese lewens en wêreldbeskouing in hulle hand gelaat sal word. Dat hulle die reg sal hê om hulle kinders groot te maak in die taal van hulle keuse en volgens die lewensbeskoulike uitgangspunte wat vir hulle belangrik is. Daarvoor staan die Nasionale Party en ons glo dat in hierdie nuwe Suid-Afrika en in die nuwe grondwet ons verder moet gaan as die beskerming wat reeds gegee word in die Handves van Regte.
Ons glo dat dit moet bewys word deur ook gemanismes te skep waarlangs die weg van vrywillige assosiasie, kultuurgemeenskappe wat dit wil doen en hulle self kan orgeniseer, kom ons noem dit kultuurrade kan stig wat kan op plaaslike vlak en Provinsiale vlak en selfs op Nasionale vlak saamwerk rondom dit wat hulle saam bind, rondom die bevordering, beskerming en uitbouing van besondere tale, besondere kulture, van besonder belange wat daardie kultuur gemeenskap het. Want as die reg moet wees vir sulke kultuurrade om naas advies en naas raadgewing voordat wetgewing wat kultuurgemeenskappe se belange direk mag raak, ook betrokke te raak by die versorging van lede van daardie kultuurgemeenskap, of dit nou is voorskoolse kinders, in chreches en of dit is in tehuise of weeshuise of wat ook al. Om betrokke te raak by die welsyn van hulel families en hulle kultuurgemeenskap. Toenemende rol aan die gemeenskapslewe van alle gemeenskappe aan sulke kultuurrade.
Die Vryheidfront sê nee, hulle fokus net op die belang van een kultuurgroep en dit is die Afrikaner, en dan will hulle daardie kultuurgroep se belange beveilig deur hulle doel iewers in 'n hoekie in 'n plek waar dit nie prakties uitvoerbaar is waar jy grense trek, dwarsdeur die middel van 'n dorp om net te kan sê hier is 'n bepaalde kultuurmeerderheid in so 'n gebied. Daar wil hulle van die Afrikaner 'n kwynende groep maak, wie se invloed kwyn wat geen werklike invloed het nie, wat in afsondering moet voortbestaan. Dit kan nie werk sonder om rassediskriminasie terug te bring in Suid-Afrika nie. En die Nasionale Party sê nooit weer.
Ek wil vanaand 'n voorspelling maak, hierdie vryery tussen die ANC en die Vryheidsfront, gaan min of meer op die volgende uitloop; Op die ou end gaan die ANC glad nie voldoen aan al die verwagtinge wat hy op die oomblik by die Vryheidsfront wek nie, skielik gaan hulle sê jammer vir julle volkstaat sê ons definitief nee. Maar ons sal vir julle kutluurrade gee, daardie beleid van die Nasionale Party want ons gaan dit so bewoord, dat dit lyk asof dit jully is wat dit gekry het, want julle bedreig ons mos nie, die Nasionale Party baklei met ons, en ons gaan hierdie toegewings so manipuleer dat ons partypolitieke voordeel daaruit trek. Dit so op 'n voetnotajie en terloops kom ons kyk so oor 'n jaar of twee of ek reg was met my voorspelling.
Maar dit gaan filosofies dieper, President Mandela het hierdie jaar toe hy die Parlement geopen het, almal het gejuig en gesê daar moet nou 'n einde kom aan hierdie onordelikheid in Suid-Afrika. Daar moet nou orde kom, almal moet werk, maar toe sy eie ondersteuners, en sy eie jeugliga, en verbande organisasie, Universiteite en Tegnikons tot stilstand bring, op tafels dans, meubels breek, krisisse veroorsaak, was daar dissipline Is daar sterk opgetree Neel, maar die ANC is basies sag op goed soos stay aways, en stakings en ontwrigtings en sit-ins. Die Nasionale Party sê die stryd in Suid-Afrika is verby, as ons vertroue wil vestig ook by buitelandse beleggers, moet hier orde kom. Strome mense verlaat nog Suid-Afrika?
Die Nasionale Party sê as ons praat oor Wet en Orde die wet moet ongeag wie daarby betrokke is, op 'n billike en regverdige wyse hanteer word en almal moet eenders hanteer word.
Daar is wesentlike verskille tussen ons oor die kwessie van dissipline, gesag en orde. Dieselfde geld die ekonomie, ons het goeie vordering gemaak, en ek sê dit nie om politieke punte aan te teken nie, om die ANC aan boord te kry van 'n verstandige gebalanseerde ekonomiese doelwit. As u gaan lees wat hulle gesê het voor die verkiesing en u hoor wat sê die Regering van Nasionale Eenheid nou, dan sal die waarheid van wat ek sê vir u duidelike word. Hulle sê ook nou saam met die Nasionale Party dat hulle ekonomiese groei soek, dat hulle 'n beleggersvriendelike klimaat wil skep. Hulle sê ook nou saam met die Nasionale Party dat daar fiskale dissipline moet wees, dat daar goeie beheer moet wees oor Staatsuitgawes, hulle sê ook nou dat daar gefokus moet word op 'n ekonomiese beleid wat die privaatsektor geleentheid gee om wins te maak en sy deel te doen. As u dieper gaan kyk soos weereens soos op die ander onderwerpe, kom die diepliggende verskille tussen die Nasionale Party en die ANC na vore.
Ek het 'n paar voorbeelde vir u. Die Nasionale Party is entoesiasties en sê die privatisering moet groot aandag geniet. Dit is 'n hoë prioriteit, dit is in elke ander land waar dit toegepas is, het dit gelei tot nuwe geleenthede, tot die stimulering van die ekonomiese groei, tot groter identiteit en tot die beskikbaarstelling van kapitaal, nie om uit te mors op lopende uitgawes, maar kapitaal wat aangewend kan word en wat belê kan word in ander kapitaalstrukture wat nodig is in ons geval om die Heropbou en Ontwikkelingsprogram te ondersteun. Suksesvolle privatisering kan die problematiek rondom agterstande oor skole en klinieke byvoorbeeld in 'n oogopslag omskep. Ons sê net dinamiek moet ons privatisering toepas. Die ANC hoor oor privatisering hoe bang is hy vir COSATU, en oor hy nog nie wil sê privatisering dan is dit duidelik dat daar 'n belangrike beklemtoningsverskil is tussen ons en die ANC. Die ANC sleep sy voete, ons voel sterk oor die beskerming van fundamentele ekonomiese regte binne in die handves in die Temakomitees van die grondwetskrywende proses in die Parlement wil die ANC die huidige beskerming van daardie fundamentele ekonomiese regte afwater, en hulle beswaar of sterk elemente van hulle teen die feit dat privaateiendomsbesit het, nie beskerm nie.
En dan wil ek hier net afwyk en 'n besondere saak baie kortliks met u hanteer. U het almal in die koerant gelees van 'n nuwe meganisme wat binne in die Kabinet geskep is, 'n taakgroep waarop die President, die twee Adjunk-Presidente, my insluit, Minister Buthelezi en drie Ministers van die Kabinet sal dien. Ek is bly daar is so taakgroep. Ons in die Nasionale Party was menig aandadig aan die feit dat so 'n taakgroep gestig is. By 'n vorige geleentheid toe ek teruggekom het van 'n buitelandse amptelike besoek het ek op die Kabinet se agenda geplaas en gesê, ons huis is nie in orde as dit kom by beleggings werf en beleggings trek nie. Ons moet iets doen daaraan. Dit het aanleiding gegee tot sekere werksaamhede. Dit het aanleiding gegee tot sekere verslae in die Kabinet. Die Kabinet het dit bespreek, nou verlede week in daardie debat het die Nasionale Party tot 'n standpunt gekom wat veral gesê was dat as ons beleggings wil hê kan ons nie net sê ons wil 'n belegginsvriendelike klimaat skep nie, ons moet sê watse spesifieke programme wil ons in die plek skep, om onsself aantrekliker te maak vir beleggers. Want slegs as ons beleggers kry nuwe beleggings van 'n groot omvang sal daar nuwe werksgeleenthede ontstaan wat ons werkloosheidsprobleem kan hanteer. En ek is dankbaar dat daar ook van ander partye in die Kabinet dieselfde punte gekom.
Dit het uitgeloop op 'n algemene konsensus wat behalwe die breë beplanning en visies wat aan ons voorgehou is, daar spesifieke tussentydse aksieprogramme wat oop is op agt of nege of tien punte wat sê, dit gaan sommer gou gedoen word om beleggers na Suid-Afrika te trek om meer 'n effektiewe koòrdinasie en bestuur te verseker ens. Ons het saamgestem daaroor en nou is ek nie kleinlik nie maar word dit in die pers aangebied asof hierdie hele idee asof die ANC skielik die redder van die ekonomie gaan wees, en bo-op hierdie gesamentlike besluit as 'n beeldbou koop van slegs een van die deelnemers aan die Regering van Nasionale Eenheid. En dit gebeur beslis met ander goed, die Wêreldbekertoernooi wat hier was is misbruik as 'n beeldbou situasie vir slegs een party. As dit nie vir die Nasionale Party was nie was die Wêreldbekertoernooi nie hier nie. Elk rugbyadministrateur het my kom groet en elkeen het dit vir my gesê van elke land in die wêreld, as dit nie vir julle was nie was hierdie wêreldbekertoernooi nie hier nie. En so sal veral wanneer ek vir julle voorbeelde gee oor die verskil wat die Nasionale Party maak wat nie voldoende erkenning kry, en wat nie raakgesien word.
Die laaste voorbeeld behuising: Ons het gehoor van die Slovo-plan, wyle mnr Slovo was verstandig om die plan van 'n Nasionale Party Minister van Behuising, die Louis Shill-plan, op sy tafel te vat, te aanvaar, dit sy eie tienpunte gee en toe gaan verkoop. Ek is dankbaar dat hy dit gedoen het, maar daardie plan, daardie bostuk is basies uitgewerk en beplan deur die Nasionale Party in die tyd voor 27 April 1994. Ek sou nog baie voorbeelde vir u kon noem. Die Nasionale Party maak 'n verskil, en sonder om verwaand te wees, daar waar dit goed gaan met die Regering van Nasionale Eenheid is waar daar ook geluister is na goeie advies wat in die binne beraadslagting gegee is van die Nasionale Party kant. Daar waar dit sleg gaan is waar die individuele Ministers hulle eie ding gaan doen het, en hulle ore gesluit het vir goeie advies.
Ek wil afsluit met twee laaste voorbeelde, maatskaplike aangeleenthede. Ons en die ANC werk saam aan die Heropbou en Ontwikkelingsprogram. Dit is nie hulle program nie, dit is nie ons program nie, dit is nie die IVP program, dit is die Regering van Nasionale Eenheid se program. Maar as ons dieper gaan kyk dan is daar 'n diep filosofiese verskil tussen die Nasionale Party en die ANC.
Die ANC is in sy wese sosialisties en sentralisties en sentralisties. Wat my bring by die laaste voorbeeld grondwetlike sake. Nasionale Party staan 'n federale stelsel voor wat balans skep tussen die magsposisie van die Sentrale Regering en die Provinsies, wat 'n duidelike onderskeid trek en sê ten opsigte van die Provinsiale funksies is hulle outonoom, en 'n behoorlike definisie daarvan gee en ten opsigte van Sentrale funksies die Sentrale Regering. Maar ten opsigte van daardie sake waardaar oorvleuling moet wees en waar daarvan jy nie kan ontsnap nie, die mag van die Sentrale Regering, basies beperk tot sake soos standaarde daarstel ten einde eenvormigheid te verseker waar eenvormigheid nodig is en werklike aangeleenthede is. Die ANC sentristies in sy denke, as hulle hul sin kry, dan sal die Provinsies maar net marionette wees van die Sentrale Regering. Maar di alles dames en here kan u aflei en ek het probeer om so objektief moontlik te wees in die motivering van my saak, dat nieteenstaande ons deelname aan die Regering van Nasionale Eenheid, ons duidelik teenoor die ANC staan en 'n duidelike alternatief bied. Dat daar wesenlike en fundamentele verskille is en dit is daardie keuse wat moet deurkom na die kieserspubliek. As ons mense sosialisme wil hê, die wat linkse sosialisme, wat nog sterk beinvloed wword deur die-hard kommuniste, dan moet hulle vir die ANC stem of hulle kan vir die Nasionale Party stem wat staan vir daardie waardes en beginsels wat dwarsdeur die wêreld geslaag het, wat jy grondslag lê van die sukses van elke land, wat kan sê dat hy ekonomies suksesvol is en voorspoed vir sy mense gebring het.
Die kiesers het 'n keuse, tussen die nuwe Nasionale Party wat homself van binne skoongemaak het, wat gebreek het met die foute van die verlede, wat gebreek het met apartheid, of the ANC wat nog nie die moed het om te breek met ewe stewe, ewe onregverdig, 'n ewe vernietigende ideologie en dit is die kommunisme.
Ek voel net daar 'n duidelike keuse, en in hierdie proses kan niemand bekostig om op die kantlyn te sit nie. In die nuwe Suid-Afrika kan elke Suid-Afrikaner sy of haar ko hoog lig en sê dit is waarvoor ek staan. Ek het die reg om te glo wat ek wil glo. Ek het 'n vrye keuse, ek het die reg om te sê wat ek wil sê, want vryheid van spraak is bevestig. Ek praat van u as jongmense vanaand hier, om my hand te vat en die hand van die Nasionale Party en ons te help om die Nasionale Party te bou en uit te bou sodat dit weer 'n wenparty kan word. Nie terwille van die Nasionale Party nie, maar terwille van u eie toekoms en die van Suid-Afrika want hierdie land het 'n sterk kragtige lewensvatbare Nasionale Party nodig wat die ANC voor die bors kan vat, wat 'n geldige en geloofwaardige uitdaging aan die ANC kan rig. Dit is wat ons gaan doen. Dit is waarnatoe ons in staat is. Dit is waarvoor ek u ondersteuning vra.
<fn>2000-04-afr.txt</fn>
WET Om gevolg te gee aan artikel 9 gelees met item 23 van Bylae 6 by die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, om onbillike diskriminasie en teistering te voorkom en verbied; om gelykheid te bevorder en onbillike diskriminasie uit te skakel; om haatspraak te voorkom en verbied; en om voorsiening te maak vir verwante aangeleenthede.
Suid-Afrika het ook internasionale verpligtinge ingevolge bin-dende verdrae en gebruiklike internasionale reg op die gebied van menseregte wat gelykheid bevorder en onbillike diskrimina-sie verbied.
Gelykheidshowe en voorsittende beamptes Art 16 vervang deur art 1 van Wet 52 van 2002 miv 15 Januarie 2003.
Implementering van Wet Art 31 vervang deur art 3 van Wet 52 van 2002 miv 15 Januarie 2003.
menswaardigheid ondermyn; of iii 'n nadelige uitwerking het, van 'n ernstige aard ver-gelykbaar met diskriminasie op 'n grond in paragraaf a, op 'n persoon se gelyke genot van regte en vryhede.
geslagtelikheid, geslag, seksuele oriëntasie, of n persoon se lidmaatskap of vermoedelike lidmaatskap van 'n groep wat gekenmerk word deur een of meer van die verbode gronde of 'n eienskap wat met so 'n groep geassosieer word.
Datum van inwerkingtreding van art 1: 1 September 2000.
om die verdere nakoming van internasionale verpligtinge aan te help, insluitend verdragsverpligtinge ingevolge, onder andere, die Konvensie vir die Uitwissing van Alle Vorme van Rassediskriminasie en die Konvensie vir die Uitwissing van Alle Vorme van Diskriminasie teen Vroue.
Datum van inwerkingtreding van art 2: 1 September 2000.
die Aanhef, oogmerke en leidende beginsels van hierdie Wet, om daardeur die gees, strekking en oogmerke van hierdie Wet te vervul.
vergelykbare buitelandse reg.
Enige persoon wat hierdie Wet toepas of vertolk moet die konteks van die dispuut en die doel van hierdie Wet in ag neem.
Datum van inwerkingtreding van art 3: 1 September 2000.
die ontwikkeling van spesiale vaardighede en vermoëns by mense wat hierdie Wet toepas ten einde die doeltref-fende implementering en administrasie daarvan te verse-ker.
Die bestaan van sistemiese diskriminasie en ongelyk-hede, veral ten opsigte van ras, geslag en gestremdheid in alle sfere van die lewe as gevolg van vroeëre en huidige onbillike diskriminasie, veroorsaak deur kolonialisme, die apartheid-stelsel en patriargie; en die behoefte daaraan om op alle vlakke maatreëls te tref om sodanige diskriminasie en ongelykhede uit te wis. Datum van inwerkingtreding van subart : 1 September 2000.
Hierdie Wet bind die Staat en alle persone.
As enige teenstrydigheid ontstaan ten opsigte van 'n aange-leentheid wat in hierdie Wet behandel word en die bepalings van enige ander wet, behalwe die Grondwet of 'n Wet van die Parlement wat uitdruklik hierdie Wet wysig, moet die bepalings van hierdie Wet geld.
Hierdie Wet is nie van toepassing nie op enige persoon op wie, en vir sover as, die Wet op Gelyke Indiensneming, 1998 (Wet 55 van 1998) toepassing het.
Datum van inwerkingtreding van art 5: 1 September 2000.
Nóg die Staat, nóg enige persoon mag onregverdig diskrimineer teen enige persoon.
Datum van inwerkingtreding van art 6: 1 September 2000.
die weiering van toegang tot geleenthede, insluitend toegang tot dienste of kontraktuele geleenthede vir dienslewering teen betaling, of die versuim om stappe te doen om redelike voorsiening te maak vir die behoeftes van sodanige persone.
sistemiese ongelykheid van toegang tot geleenthede vir vrouens as gevolg van die verdeling van arbeid op grond van geslag.
om haat te bevorder of te propageer.
Sonder benadeling van enige siviele regsmiddele ingevolge hierdie Wet, kan die hof, ooreenkomstig artikel 21 (n) en waar toepaslik, enige saak wat te doen het met die publikasie, propagasie, verkondiging of oordrag van haatspraak soos beoog in subartikel , verwys na die Direkteur van Open-bare Vervolging wat jurisdiksie het oor die instelling van strafsake ingevolge die gemene reg of relevante wetgewing.
Geen persoon mag enige persoon aan teistering onderwerp nie.
enige advertensie of kennisgewing publiseer, wat redelikerwys vertolk of redelikerwys begryp kan word as sou dit 'n duidelike bedoeling hê om teen enige persoon te diskrimi-neer nie: Met die voorbehoud dat bona fide betrokkenheid by artistieke skepping, akademiese en wetenskaplike navorsing, bil-like en akkurate verslagdoening in die openbare belang, of publi-kasie van enige inligting, advertensie of kennisgewing ooreenkomstig artikel 16 van die Grondwet, nie deur hierdie artikel belet word nie.
moet die respondent bewys, aan die hand van die feite voor die hof, dat die diskriminasie nie plaasgevind het soos beweer is nie; of die respondent moet bewys dat die optrede nie op een van die verbode gronde gebaseer is nie.
as een of meer van die omstandighede wat in para-graaf (b) van die omskrywing van "verbode gronde" uiteengesit is, bewys is; en ii tensy die respondent bewys dat die diskriminasie bil-lik is.
Maatreëls vir die beskerming of bevordering van persone of kategorieë van persone wat deur onbillike diskriminasie benadeel is, of die lede van sodanige groepe of kategorieë van persone, is nie onbillik nie.
of die diskriminasie redelik en regverdigbaar onderskei tussen persone aan die hand van objektief bepaalbare kri-teria, eie aan die betrokke aktiwiteit.
aandag te gee die benadeling wat voortspruit uit of verbonde is aan een of meer van die verbode gronde; of ii diversiteit te akkommodeer.
Artikel 14 is nie van toepassing op gevalle van haatspraak en teis-tering nie.
d die hoof van 'n administratiewe gebied soos beoog in paragraaf c moet, behoudens subartikel 2, skriftelik enige landdros of addisionele landdros aanwys as voorsit-ter van die gelykheidshof.
voor die datum van inwerkingtreding van artikel 31; of soos beoog deur artikel 31, en wie se naam ingesluit is in die lys soos beoog in subartikel (a), mag ingevolge subartikel as sodanig aangewysword.
met die beskikbare hulpmiddels alle redelike stappe doen om minstens een voorsittende beampte aan te wys vir elke gelykheidshof binne sy of haar jurisdiksiegebied; en sonder vertraging die Direkteur-Generaal van die Depar-tement verwittig van enige regter, landdros of addisio-nele landdros wat 'n opleidingskursus afgelê het soos deur artikel 31 en beoog, of wat ingevolge subarti-kel aangewys is.
n opleidingskursus soos beoog in artikel 31 en vol-tooi het; of aangewys is as voorsittende beampte van 'n gelykheids-hof soos beoog in subartikel.
n Voorsittende beampte moet die funksies, pligte en magte uitvoer wat kragtens hierdie Wet of enige ander wet aan hom of haar toegewys is.
Klerke van gelykheidshowe a Behoudens subartikel 2 en die wette wat die staatsdiens reël, kan die Direkteur-Generaal van die Departement, vir elke gelykheidshof, een of meer beamptes in die Departe-ment aanstel of aanwys, of een of meer persone op die voorgeskrewe wyse en op die voorgeskrewe voorwaardes aanstel, as klerke van die gelykheidshof, wat in die alge-meen die hof waaraan hulle verbonde is moet bystaan in die uitvoering van die hof se funksies, en wat die funksies wat voorgeskryf mag word, moet uitvoer.
b As 'n klerk van 'n gelykheidshof vir welke rede ook al nie in staat is om as sodanig op te tree nie, of as 'n klerk nie ingevolge paragraaf a vir 'n gelykheidshof aangestel of aangewys is nie, kan die voorsittende beampte, ongeag subartikel 2, enige bevoegde beampte in die Departe-ment aanwys as klerk vir so lank as wat die genoemde klerk nie in staat is om op te tree nie, of totdat 'n klerk ingevolge paragraaf a aangestel of aangewys word, na gelang van die geval.
voor die datum van inwerkingtreding van artikel 31; of soos beoog deur artikel 31, en wie se naam ingesluit is in die lys soos beoog in subartikel , mag ingevolge subartikel (a) as sodanig aangestel ofaangewys word.
n opleidingskursus soos beoog in artikel 31 voltooi het; of aangewys is as voorsittende beampte van 'n gelykheids-hof ingevolge subartikel (a).
Die Direkteur-Generaal kan, behoudens sodanige voorwaar-des as wat hy of sy mag bepaal, enige bevoegdheid wat deur hierdie artikel aan hom of haar verleen word, skriftelik dele-geer aan 'n beampte in diens van die Departement, maar sal nie daardeur ontneem word van die bevoegdheid wat so gedelegeer is nie, en kan enige besluit van die gedelegeerde in die uitoefening van sodanige bevoegdheid, wysig of ter-syde stel.
Die bywoning van getuies en die betaling van getuiegelde in sake wat uit die toepassing van hierdie Wet voortspruit, moet op die voorgeskrewe wyse deur die Minister bepaal word.
jurisdiksie, behoudens subartikel , en vir sover geen ander bepaling in die regulasies kragtensartikel 30 van hierdie Wet gemaak is nie.
Alle verrigtinge voor die hof moet in 'n oop hof gevoer word, behalwe vir sover die hof anders mag beveel in die belang van die administrasie van geregtigheid.
aBehoudens paragraaf b, belet niks in hierdie Wet 'n landdroshof wat as gelykheidshof sit om 'n bevel te gee soos beoog in artikel 212, waarvan die geldwaarde die jurisdiksie van 'n landdroshof oorskry nie, in welke geval die bevel op die voorgeskrewe manier vir bekragtiging voorgelê moet word aan 'n regter van die Hoë Hof wat jurisdiksie het.
b Die werking van paragraaf a, ten opsigte van die bekragtiging van 'n bevel, word opgeskort totdat enige appèl soos beoog in artikel 23 afgehandel is.
die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie, of die Kom-missie vir Geslagsgelykheid.
n Persoon wat ingevolge hierdie Wet geregtelike stappe wil instel, moet op die voorgeskrewe wyse die klerk van die gelykheidshof in kennis stel van sy of haar voorneme om dit te doen.
a Die klerk van die gelykheidshof moet, binne die voorge-skrewe tydperk vanaf die ontvangs van sodanige kennis-gewing, die saak na 'n voorsittende beampte van die betrokke gelykheidshof verwys, en dié moet, binne die voorgeskrewe tydperk, besluit of die saak in die gelyk-heidshof verhoor moet word, en of dit verwys moet word na 'n ander toepaslike instelling, liggaam, hof, tribunaal of ander forum hierna alternatiewe forum genoem wat, na die mening van die voorsittende beampte, die saak meer toepaslik sal kan behartig ingevolge daardie alterna-tiewe forum se bevoegdhede en funksies.
b As die voorsittende beampte besluit dat die saak in die gelykheidshof verhoor moet word, moet die voorsittende beampte die saak verwys na die klerk van die gelykheids-hof, wat binne die voorgeskrewe tydperk vanaf sodanige verwysing 'n verhoordatum aan die saak moet toeken.
die menings van die betrokke amptenaar by enige alter-natiewe forum wat oorweeg word.
a As die voorsittende beampte besluit dat die saak na 'n alternatiewe forum verwys moet word, moet hy of sy op die voorgeskrewe manier beveel dat die klerk van die gelykheidshof die saak moet oorplaas na die alternatiewe forum wat in die bevel genoem word.
b Wanneer 'n bevel soos beoog in paragraaf a gegee word, kan die voorsittende beampte enige kommentaar aanheg wat hy of sy onder die aandag van die alternatiewe forum wil bring.
By ontvangs van 'n bevel soos dié waarna in subartikel verwys is, moet die klerk van die gelykheidshof die saak oor-dra en die partye tot die saak op die voorgeskrewe manier van die oordrag in kennis stel.
By ontvangs van 'n saak wat aan hom oorgedra is, moet die betrokke alternatiewe forum die saak spoedig afhandel inge-volge sy bevoegdhede en funksies.
nalaat om die saak binne 'n redelike tydperk in die omstandighede af te handel; of nie in staat is om die saak tot bevrediging van een of albei partye by te lê nie, en op versoek van een of albei partye, moet die alternatiewe forum die saak op die voorgeskrewe wyse terugverwys na die gelykheidshof waarvandaan dit oor-geplaas is, vir beregting binne die voorgeskrewe tydperk vanaf die datum waarop dit na die gelykheidshof terugge-stuur is.
Die Staat en grondwetlike instellings moet, so ver as redelik moontlik, enige persoon bystaan wat ingevolge hierdie Wet geregtelike stappe wil instel, onder andere deur te verseker dat die persoon verwys word na die toepaslike amptenaar vir die nodige optrede om die betrokke saak te bevorder.
Die gelykheidshof waarin geregtelike stappe ingestel word ingevolge of kragtens hierdie Wet moet op die voorgeskrewe wyse ondersoek instel om te bepaal of onbillike diskrimina-sie, haatspraak of teistering, na gelang van die geval, plaasge-vind het soos beweer.
n bevel wat onbillik diskriminerende praktyke belet of bepaal dat spesifieke stappe gedoen word om die onbil-like diskriminasie, haatspraak of teistering stop te sit.
n bepaling wat vereis dat die respondent gereelde vorde-ringsverslae ten opsigte van die uitvoering van die hof se bevel voorlê aan die hof of aan die relevante grondwet-like instelling.
n bevel om aan enige bepaling van die Wet gehoor te gee.
n Bevel wat ingevolge hierdie Wet deur 'n gelykheidshof gemaak is, het, waar toepaslik, die werking van 'n bevel wat daardie hof in 'n siviele geding gemaak het.
enige verrigtinge voor die hof verwys na enige relevante grondwetlike instelling of gepaste liggaam vir bemidde-ling, versoening of onderhandeling.
Die hof het al die aanvullende bevoegdhede wat nodig is vir of redelik saamgaan met die uitvoering van sy funksies en die uitoefening van sy bevoegdhede, insluitend die bevoegdheid om tussentydse bevele of interdikte toe te staan.
In enige verrigtinge ingevolge hierdie Wet, kan die hof, op versoek van enige van die partye, of uit eie beweging as die voorsittende beampte dit beskou as in die belang van gereg-tigheid, die bystand ontbied van een of twee persone wat geskik en beskikbaar is en gewillig mag wees om te sit en as assessors op te tree.
Assessors wat ingevolge subartikel aangestel is, word, behoudens subartikel , beskou as lede van die hof vir doel-eindes van hierdie Wet.
Enige regsaangeleentheid wat vir beslissing by die betrokke verrigtinge geopper word, en enige kwessie of 'n aangeleent-heid wat beslis moet word 'n feite- of regsaangeleentheid is, moet op die voorgeskrewe manier deur die voorsittende beampte beslis word.
Ten opsigte van alle feite-aangeleenthede is die bevinding of beslissing van die meerderheid van die lede van die hof die bevinding of beslissing van die hof, en in die geval van een assessor, geld die bevinding of beslissing van die hof.
gelas dat die verrigtinge van voor af begin; of iii as 'n assessor afwesig is, die verrigtinge uitstel ten einde die assessor se teenwoordigheid te bekom.
b Die voorsittende beampte moet redes aanvoer vir enige bevel waarna in subparagraaf i of ii verwys word.
as daardie party tot die verrigtinge nie deur 'n regs-verteenwoordiger bygestaan word nie; en ii as die voorsittende beampte meen dat die betrokke assessors duidelik 'n foutiewe bevinding kon gemaak het.
Die klerk van die gelykheidshof moet so gou as wat prak-ties is, daardie redes en die oorkonde aan die betrokke appèlhof voorlê vir hersiening op die voorgeskrewe wyse.
Die appèlhof het die bevoegdheid om die genoemde bevindings te bekragtig of om ten opsigte van sodanige bevinding enige gepaste bevel te gee wat, na die mening van die appèlhof, in die omstandighede gegee moes gewees het.
Enige persoon wat gekrenk is deur 'n bevel wat ingevolge of kragtens hierdie wet deur 'n gelykheidshof gemaak is kan, binne die voorgeskrewe tydperk en op die voorgeskrewe wyse, teen sodanige bevel appelleer by die Hoë Hof wat juris-diksie het of by die Hoogste Hof van Appèl, na gelang van die geval.
Op appèl kan die Hoë Hof of die Hoogste Hof van Appèl, na gelang van die geval, na goeddunke 'n bevel gee oor die aan-geleentheid.
Nieteenstaande subartikel , kan enige persoon wat gekrenk is deur 'n bevel wat deur 'n gelykheidshof gegee is, behoudens die reëls van die Grondwetlike Hof, direk na die Grondwetlike Hof appelleer.
In die geval dat voorsittende beamptes teenstrydige beslis-sings maak in aangeleenthede ten opsigte van paragraaf (b)van die omskrywing van "verbode gronde", kan die Minister 'n bepaalde saak vir beslissing na die Hoogste Hof van Appèl of die Grondwetlike Hof verwys.
aAs 'n voorsittende beampte in 'n landdroshof 'n bepaling maak ten opsigte van 'n grond van diskriminasie waarna in paragraaf b van die omskrywing van "verbode gronde" verwys is, moet die bepaling, na afhandeling van die verrigtinge en op die voorgeskrewe wyse, aan die Hoë Hof wat jurisdiksie het voorgelê word vir hersiening.
Die betrokke Hoë Hof moet, na oorweging van die aange-leentheid, 'n bepaling maak ten opsigte van die grond waarna in subartikel (a) verwys word, en kan daarna na eie goeddunke enige bepaling ingevolge hierdie Wet maak.
Die werking van subartikel (a) word opgeskort totdat enige appèl wat deur hierdie artikel beoog word, afgehan-del is.
Die Staat het 'n plig en verantwoordelikheid om gelykheid te bevorder en te verwesenlik.
heid te bevorder. Datum van inwerkingtreding van art 24: moet geproklameer word.
inligtingsveldtogte voer om hierdie Wet te populari-seer.
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie en ander rele-vante grondwetlike instellings kan, benewens enige ander verpligting, ingevolge die Grondwet of enige wet, enige ander komponent wat ressorteer onder die definisie van Staat of enige persoon versoek om inligting te verskaf oor enige maatreëls ten opsigte van die verwesenliking van gelykheid, insluitend, waar toepaslik, oor wetgewende en uitvoerende optrede en nakoming van wetgewing, praktykskodes en pro-gramme.
op die voorgeskrewe manier by die Departement gereelde verslae te versoek oor die aantal sake en die aard en uit-slag daarvan.
enige vorm van onbillike diskriminasie of die voortset-ting van ongelykheid in enige wet, beleid of praktyke waarvoor daardie Ministers verantwoordelik is, uit te wis; en op die voorgeskrewe wyse gelykheidsplanne voor te berei en ten uitvoer te bring, waarvan die inhoud 'n tydraam-werk moet insluit vir die uitvoering van sodanige planne, geformuleer in oorleg met die Minister van Finansies.
a Die gelykheidsplanne moet, binne twee jaar na die inwerkingtreding van hierdie Wet, voorgelê word aan die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie wat op die voorge-skrewe wyse daaraan moet aandag gee.
b Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie moet die Kommissie vir Geslagsgelykheid raadpleeg wanneer hy handel met die planne wat in paragraaf a beoog word.
Datum van inwerkingtreding van art 25: moet geproklameer word.
gelykheidsplanne, kodes, regulerende meganismes wat deur hulle ontwikkel is, toe te pas en die toepassing te monitor; en gereeld aan die relevante moniterende owerhede of instel-lings verslag te doen, soos deur die regulasies bepaal mag word, waar van toepassing.
Datum van inwerkingtreding van art 26: moet geproklameer word.
Ingevolge artikel 26, moet alle persone, nie-regeringsorgani-sasies, gemeenskapsgebaseerde organisasies en tradisionele instellings in hulle verhoudings met ander liggame en in hulle openbare aktiwiteite gelykheid bevorder.
Die Minister moet regulasies ten opsigte van hierdie Wet ont-wikkel, en ander Ministers kan regulasies ten opsigte van ander Wette ontwikkel, wat vereis dat maatskappye, beslote korporasies, vennootskappe, klubs, sportorganisasies, korpo-ratiewe entiteite en verenigings, waar toepaslik, op 'n wyse wat proporsioneel is tot hulle grootte, hulpmiddels en invloed, ten opsigte van maatreëls om gelykheid te bevorder, gelykheidsplanne voorberei of voorgeskrewe praktykskodes nakom of verslag doen aan 'n liggaam of instelling.
Datum van inwerkingtreding van art 27: moet geproklameer word.
As daar in die vervolging van enige oortreding bewys word dat onbillike diskriminasie op grond van ras, geslag of gestremdheid 'n rol gespeel het in die pleeg van die oortre-ding, moet dit beskou word as 'n verswarende omstandig-heid vir doeleindes van vonnisoplegging.
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie moet, by sy ver-slag waarna verwys word in artikel 15 van die Wet op die Menseregtekommissie, 1994 (Wet 54 van 1995), 'n raming insluit van die mate waarin onbillike diskriminasie op grond van ras, geslag en gestremdheid in die Republiek voortbe-staan, en van die uitwerking daarvan, asook aanbevelings oor wat daar omtrent die probleme gedoen kan word.
gelykheid ten opsigte van ras, geslag en gestremdheid te bevorder.
uitvoerbare aksieplanne instel vir die bevordering en verwesenliking van gelykheid ten opsigte van ras, geslag en gestremdheid, en iv voorkeur gee aan die uitwissing van onbillike diskri-minasie en die bevordering van gelykheid ten opsigte van ras, geslag en gestremdheid.
Sonder om afbreuk te doen aan die algemeenheid van die bepalings van hierdie Wet, is die Bylae by hierdie Wet bedoel om sekere praktyke te illustreer en te beklemtoon wat onbil-lik is of mag wees, wat wyd verspreid is, en waaraan aandag gegee moet word.
Die Staat moet, waar toepaslik, verseker dat wetgewende en ander maatreëls getref word om aandag te gee aan die prak-tyke waarna in subartikel 1 verwys word.
Datum van inwerkingtreding van subart : moet geproklameer word.
Die Minister moet, op aanbeveling van die Gelykheidshersie-ningskomitee, voortdurend bepaal hoe relevant die praktyke is wat in die Bylae vervat is, vir die doel van die uitbreiding, verstelling, verandering of wysiging van die lys van praktyke in die Bylae.
Die illustratiewe lys van praktyke in die Bylae is nie afdoende nie, en moet voortdurend deur die Gelykheidshersieningsko-mitee oorweeg en hersien word.
enige ander aangeleentheid wat voorgeskryf moet word ten einde die oogmerke van hierdie Wet te verwesenlik.
Enige regulasie wat ingevolge hierdie artikel gemaak is en wat uitgawes vir die Staat kan meebring moet in oorleg met die Minister van Finansies gemaak word.
n Regulasie wat kragtens hierdie artikel gemaak is kan bepaal dat enige persoon wat 'n bepaling daarvan oortree of ver-suim om gehoor te gee daaraan, aan 'n misdryf skuldig is en by skuldigbevinding onderhewig is aan 'n boete of tronkstraf van nie meer as 12 maande nie.
aEnige regulasie wat ingevolge hierdie artikel gemaak is, moet 30 dae voor publikasie daarvan in die Staatskoerant in die Parlement voorgelê word as die Parlement dan in sitting is.
b As die Parlement nie in sitting is soos in paragraaf abeoog nie, moet die regulasies 30 dae voor publikasie daarvan in die Staatskoerant aan die Speaker van die Par-lement voorgelê word.
Die regulasies wat gemaak word ingevolge hierdie artikel, en in die besonder subartikel (a) met betrekking tot die prosedure by 'n ondersoek, moet, sover as moontlik, verseker dat die toe-passing van die Wet eenvoudig, billik en bekostigbaar is.
Ongeag artikel 16 mag geen geding in enige hof ingestel word tensy 'n voorsittende beampte en een of meer klerke beskikbaar is nie.
die Minister moet binne twee jaar na die inwerkingtre-ding van hierdie Wet, die Wet in al die amptelike tale beskikbaar stel.
Die Direkteur-Generaal van die Departement moet, met die beskikbare hulpmiddels van die Departement, alle redelike stappe doen om te verseker dat 'n klerk vir elke hof in die Republiek beskikbaar is.
deur voorsittende beamptes op te lei ten opsigte van die sosiale konteks; en eenvormige norme, standaarde en prosedures neer te lê wat deur voorsittende beamptes nagekom moet word in die uitvoering van hulle funksies en pligte en die uitoefe-ning van hulle magte.
Die Hoofregter moet, in oorleg met die Regterlike Dienskom-missie, die Landdrostekommisie en die Minister, die oplei-dingskursusse wat in subartikel beoog word, implementeer.
deur klerke op te lei ten opsigte van die sosiale konteks; en eenvormige norme, standaarde en prosedures neer te lê wat deur klerke nagekom moet word in die uitvoering van hulle funksies en pligte.
Die Minister moet, soos voorgeskryf, 'n verslag in die Parle-ment ter tafel lê oor die inhoud en implementering van die opleidingskursusse waarna in subartikels en verwys word.
n lid van die Nasionale Raad van Provinsies. Datum van inwerkingtreding van art 32: 1 September 2000.
d het die ander bevoegdhede en funksies soos beskryf.
Die Gelykheidshersieningskomitee kan by sy vergaderings sy sake en verrigtinge na eie goeddunke behartig.
Lede van die Gelykheidshersieningskomitee waarna in arti-kel 32 (a), (d) en (e) verwys is, word vir 'n tydperk van vyf jaar aangestel en mag na verstryking van hulle ampstermyn heraangestel word.
Die ander bepalings en voorwaardes van aanstelling van lede van die Gelykheidshersieningskomitee is soos voorgeskryf.
Die administratiewe werk verbonde aan die uitvoering van die funksies van die Gelykheidshersieningskomitee moet uit-gevoer word deur amptenare wat deur die Direkteur-Gene-raal van die Departement aangewys is.
Die lede van die Gelykheidshersieningskomitee is geregtig op sodanige vergoeding, toelaes en ander voordele as wat deur die Minister in oorleg ment die Minister van Finansies bepaal mag word.
Datum van inwerkingtreding van art 33: 1 September 2000.
moet die Gelykheidshersieningskomitee, binne een jaar, ondersoek instel en die nodige aanbevelings by die Minister maak.
verhoed 'n hof om te beslis dat enige van hierdie gronde kragtens paragraaf (b) van die omskrywing van "verbode gronde" is, of inbegrepe is by een of meer van die gronde wat in paragraaf (a) van die omskrywing van "verbode gronde" uiteengesit word nie.
Hierdie Wet heet die Wet op Bevordering van Gelykheid en Voorkoming van Onbillike Diskriminasie, 2000, en tree in werking op 'n datum wat die President deur proklamasie in die Staatskoerant bepaal sal word.
Verskillende datums kan bepaal word ten opsigte van verskil-lende bepalings van hierdie Wet.
Die skep van kunsmatige hindernisse in die pad van gelyke werksgeleenthede deur die gebruik van sekere wer-wings- en keuringsprosedures.
Die aanwending van praktyke vir die benutting, ontwik-keling, bevordering en behoud van menslike hulpbronne wat diskrimineer teen persone van groepe wat in die ver-bode gronde geïdentifiseer word.
Versuim om die beginsel van gelyke vergoeding vir gelyke werk te eerbiedig.
Voortsetting van disproporsionele inkomsteverskille voortspruitend uit vorige onbillike diskriminasie.
Onbillike uitsluiting van leerders uit opvoedingsinstel-lings, met inbegrip van leerders met spesiale behoeftes.
Onbillike weerhouding van studiehulp, beurse, of enige ander vorm van bystand van leerders van bepaalde groepe wat in die verbode gronde geïdentifiseer word.
Versuim om diversiteit in opvoeding sover redelik en uit-voerbaar te akkommodeer.
Onderwerping van persone aan mediese eksperimente sonder hulle ingeligte toestemming.
Onbillike weerhouding of weiering van toegang van enige persoon tot gesondheidsorg-fasiliteite of versuim om gesondheidsorg-fasiliteite vir enige persoon toegank-lik te maak.
Weiering om mediese noodbehandeling te gee aan per-sone of bepaalde groepe wat in een of meer van die ver-bode gronde geïdentifiseer word.
Weiering om redelike gesondheidsdienste aan bejaardes te verskaf.
Arbitrêre uitsetting van persone op een of meer van die verbode gronde.
Uitsondering op grond van ras en sosiale stand.
Onbillike diskriminasie in die voorsiening van huisver-bande, lenings of geldelike bystand op grond van ras, geslag of ander verbode gronde.
Versuim om die spesiale behoeftes van bejaardes redelik te akkommodeer.
Onbillike weiering op een of meer van die verbode gronde om 'n versekeringspolis aan enige persoon beskikbaar te stel.
Onbillike diskriminasie in die voorsiening van verseke-ringsverwante voordele, fasiliteite en dienste.
Onbillike benadeling van 'n persoon of persone, inslui-tend die onbillike en onredelike weiering om aan per-sone dienste te lewer bloot op grond van MIV/VIGS status.
Onbillike uitsluiting van enige persoon van lidmaatskap van 'n aftreefonds of van ontvangs van enige voordele van die fonds op een of meer van die verbode gronde.
Onbillike diskriminasie teen lede of begunstigdes van 'n aftreefonds.
Bepaling op 'n onbillik diskriminerende wyse van wie gevra moet word om 'n vennoot in die betrokke ven-nootskap te word.
Die oplê van onbillike en diskriminerende bepalings of voorwaardes waarkragtens 'n persoon gevra of toegelaat word om 'n vennoot te word.
Die oplê van voorwaardes wat toegang tot die beroep deur persone van histories benadeelde groepe onbillik beperk.
Onbillike beperking of weiering van toegang van lede tot voordele of fasiliteite op grond van 'n verbode grond.
Onbillike weiering of versuim om die goedere of dienste te voorsien of om die fasiliteite beskikbaar te stel aan enige persoon of groep van persone op een of meer van die verbode gronde.
c Onbillike beperking van toegang tot kontraktuele geleen-thede vir die verskaffing van goedere en dienste.
Onbillike weiering van 'n persoon se aansoek vir lidmaat-skap van die vereniging of klub op grond van enige van die verbode gronde.
Onbillike weiering of beperking van 'n lid se toegang tot enige voordeel wat die vereniging of klub aanbied.
Versuim om diversiteit te bevorder in die kies van ver-teenwoordigende spanne.
<fn>2004022502.txt</fn>
Dankie vir die besondere eer om vandag deel te kan wees van julle konferensie.
Ek is versoek om te praat oor die 2004 Begroting. Die probleem is dat die Begroting sedert verlede Woensdag uit elke hoek ontleed is deur al wat 'n ekonoom is. Waarskynlik die beste kommentaar was dat die Begroting beide vervelig en voorspelbaar was. Dis inderdaad 'n kompliment, want elke ekonoom in openbare finansies mik vir voorspelbaarheid en vastheid van koers. Ons het dit nou bereik.
In die Suid Afrikaanse konteks, is hierdie eienskappe baie belangrik - enersyds omdat ons oor die afgelope jare hard gewerk het om meer deursigtigheid daar te stel, en andersyds, omdat ons op die drumpel van 'n verkiesing staan.
Die Begrotingsproses is nou baie duidelik en oop vir insette. Ons begroot binne 'n driejaar of medium termyn raamwerk, en jaarliks in Oktober gee ons 'n begrotingsvoorsmaak aan die parlement. Sodoende is alle Suid Afrikaners, deur die parlement, in staat om insette te lewer. Hierdie openheid en voorspelbaarheid stel ons ook in staat om van staatsdepartemente 'n hoër gehalte bestuur te verwag.
Met die verkiesing wat voorlê, is ons oortuig daarvan dat die ANC weer as regering sal terugkeer. Daar is dus nie die luukse van leë beloftes nie: Wat ons nou openbaar maak, hetsy in 'n manifesto of 'n begroting, sal ons self moet implementeer.
Daar is tans vele woelinge in die wêreldekonomie. Die VSA worstel met 'n dubbeletekort - op hulle begroting en hulle betalingsbalans. VSA rentekoerse is op die laagste vlak ooit en gevolglik sal die waarde van die dollar onder druk bly. Ons grootste handelsvennote in Europe is selfs slegter daaraan toe - hierdie jaar sal die Euro ekonomie weer met minder as 1% groei. Om hierdie negatiewe druk op ons ekonomie teen te werk, steun ons ekonomiese groei deur die begrotingstekort te laat styg tot 3,1% van BNP. Dit is nie 'n roekelose fout nie - ons beweeg van die standpunt dat fiskale beleid nie alleenstaande is nie - dit moet help om groei te bevorder as die ekonomie onder druk is - en hierdie stimulerende begroting is die derde agtereenvolgende een.
Aan die belastingkant gun ons hierdie jaar slegs R4 miljard se verligting aan betalers van persoonlike belasting. Dit is heelwat minder as die R13 miljard se verligting verlede jaar, en maar 'n klein deel van die meer as R72 miljard wat ons in die laaste 6 jaar aan individue toegestaan het. Staatsinkomste is onder druk - deels weens die stand van die wêreldekonomie, en deels as gevolg van ons beleidsrigting wat tot gevolg het dat maatskappybelasting nou ver meer bydra as persoonlike belasting - gevolglik is daar meer veranderlikheid as winste laer is . Nieteenstaande hierdie druk, was ons nog steeds in staat om die belastingslas op werkende mense te verlaag, alhoewel minder as in vorige jare.
Aan die uitgawekant, stel ons meer geld beskikbaar aan Provinsies omdat hulle verantwoordelik is vir die groot maatskaplike dienste - skoolopvoeding, gesondheidsdienste en welsyn. Ons het ook R15 miljard begroot vir die uitgebreide openbare werke program met die doel om meer werks- en opleidingsgeleenthede te skep. Oor die volgende drie jaar sal ons ook R47,3 miljard aan munisipaliteite oordra.
Bo en behalwe hierdie uitgawes begroot ons ook meer vir polisieëring, justisie, grondhervorming, binnelandse sake, en vir die weermag, om hulle in staat te stel om vrede elders op die Afrika vasteland te bevorder.
Dit is uiters belangrik om hierdie uitgawes te sien in die konteks van die HOP (Heropbou en Ontwikkelingsprogram). Ons kan met trots sê dat ons oor die laaste tien jaar 'n groot verbetering gebring het in die lewensgehalte van ons armstes. Die verbeterings is sigbaar en meetbaar, maar daar is duidelik oorblywende uitdagings.
Hierdie uitdagings moet aangespreek word binne die raamwerk van beperke finansiële hulpbronne en die kapasiteit van die staat op alle vlakke.
Twee van die grootste uitdagings is werkskepping en die omvang van armoede, twee lewensaspekte wat nou saamhang. Werkloosheid is dwarsoor die wêreld 'n problem en daar is op die oog af nie maklike antwoorde nie.
Tegnologiese ontwikkeling veroorsaak dat al hoe meer vervaardiging in groot lande soos Sjina plaasvind, waar tegnologie beskikbaar is, arbeid spotgoedkoop is, die mark geweldig groot is, en waar onderdrukking steeds aan die orde van die dag is.
Die kapasiteit van regerings om mense in diens the neem het afgeneem.
Lande soos Suid Afrika wat afskop met 'n gebrek aan vaardighede, kan vinnig, verder en verder agter raak.
Dit is uiters belangrik dat almal van ons - in die staat, die privaatsektor, die gemeenskap en, natuurlik, in die vakbonde hierdie aangeleentheid bespreek. Die Groei- en Ontwikkelingsberaad verlede jaar was 'n goeie begin. Maar ook maar net 'n begin. Inisiatiewe soos die uitgebreide openbare werke program vloei direk uit die beraad, so ook die konferensie van die konstruksiesektor wat voorlê. Moeilik soos hierdie aangeleentheid is, moet die soek na oplossings ons almal betrek - daar is nie 'n enkeling in hierdie saal wat nie deur werkloosheid geraak word nie - hetsy deur 'n familielid, bure of voormalige kollegas. Werkskepping is aan die einde van die dag nie allen die plig van die staat nie, en ons standpunt is dat die privaatsektor die enjin vir werkskepping moet wees - maar hulle kom klaarblyklik nie die mas op nie. Daar is weliswaar oor die afgelope tien jaar meer as 2 miljoen addisionele werksgeleenthede geskep, maar teen die agtergrond van 'n arbeidsmag wat oor dieselfde tyd met 5 miljoen mense gegroei het, is die gaping vanselfsprekend.
My beroep is vir totale eerlikheid. Werkskepping staan uit as die saak waaroor die leegste verkiesingsbeloftes gemaak word. Ondervra gerus maar die partye wat so leeg belowe, daar is bitter min antwoorde. Mense wat aan werkloses leuens vertel, het geen begrip van hoe onmenslik werkloosheid is nie, en hoe dit mense se selfagting verpletter nie. Werkloosheid is nie 'n saakvir slagspreuke nie, dit is die grootste uitdaging vir almal van ons wat daadwerklik glo dat 'n verskil gemaak moet word.
Ek maak dus'n beroep op almal van julle om met ons hande te vat, om oplossings te soek vir werkskepping.
Met die toenemende belangrikheid van dienste en nuwe tegnologie fokus ons sentraal op die beskikbaarheid en kwaliteit van onderwys en opleiding.
Ons is besig om 'n ommekeer te verseker in onderinvestering in infrastruktuur oor die laaste 25 jaar. En met baie van hierdie projekte is ons verbind tot 'n groter arbeidsinhoud. Voorbeelde is behuising en die instandhouding van paaie, maar dit is inderdaad die sentrale fokus van die uigebreide openbare werke program n Uitbreiding van steun vir landbouontwikkeling as deel van diegrondhervormingsprogram.
n Vennootskap met besigheid en arbeid, byvoorbeeld deur die "Trots Suid-Afrikaans" veldtog en die finansiële dienste sektor handves wat mik om toegang tot dienste te verbeter.
En waar mense nie tot die arbeidsmark kan toetree nie, het die regering gesorg dat die veiligheidsnet nou veel wyer is - deels as gevolg van groeiende toegang tot ouderdoms en ongeskiktheidspensioene, maar veral deur die instelling en uitbreiding van die kinderonderhoudstoelaag. Hierdie jaar het 7- en 8-jaar-oud kinders toegang gekry. Oor die volgende twee jaar sal kinders tot 13-jaar oud kwalifiseer. Waar meer as vier miljoen kinders nou ondersteuning uit die oord kry sal die getal styg tot oor die ses miljoen in 2006.
Die impak van armoede is 'n probleem wat gesamentlike aandag moet geniet. Die demokratiese Suid-Afrika is inderdaad bevoorreg. Die armstes is ongelooflik geduldig en waarderend maar ons mag dit nie as vanselfsprekend aanvaar nie. Ons moet alles in ons vermoë doen om armoede te beveg. Dit is werklik die plig van elkeen.
Ten slotte wil ek 'n beroep doen vir 'n verskuiwing van ons ontwikkelingsparadigma/ons siening van ontwikkeling: ons kan nie voortbeweeg met 'n aktiewe staat en 'n passiewe bevolking nie. Ons moet verseker dat die benadering van Batho Pele in die staatsdiens seëvier - ons moet saamwerk om die gehalte van die staat se dienste te verbeter. 'n Meer doeltreffende staatsdiens sal besparings lewer wat gebruik kan word in die stryd teen werkloosheid en armoede. Elke skool, kliniek, hospitaal, polisiestasie, hof, kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens of die department van binnelandse sake, elke instansie wat geld van die staat kry, behoort meer plaaslik aanspreeklik en aanspreekbaar te wees. My beroep is dus beide aan Solidariteit as vakbond, en aan elkeen as lid van die gemeenskap, om 'n verskil te maak. Dit is die aktiewe demokrasie van die HOP en die Vryheidshandves. Dit is waar die verskil gemaak gaan word, dit is die vennootskap vir verandering. Dit is ons volkskontrak. Dit is ons toekoms.
Baie Dankie vir die luister.
<fn>2007 Service charter afr.txt</fn>
Die Dienshandves vir Slagoffers van Misdaad in Suid-Afrika (die "Slagofferhandves") is 'n belang-rike instrument ter bevordering van geregtigheid vir almal. Die Slagofferhandves staan in die gees van die Suid-Afrikaanse Grondwet (Wet 108 van 1996)en die Verenigde Nasies se De-klarasie van Basiese Beginsels van Geregtigheid vir Slagof-fers van Misdaad en Magsmis-bruik,1985 (GA/RES/40/34).
Sedert 1994, en in ooreen-stemming met die kweek van 'n menseregtekultuur, het die fokus geleidelik verskuif, van 'n adversoriese en vergeldende strafregstelsel na 'n stelsel van Herstellende Geregtigheid. Die kern van die konsep van Herstellende Geregtigheid is die erkenning van misdaad nie as bloot 'n oortreding teen die staat nie, maar ook as onregmatige daad of onreg wat 'n ander persoon aangedoen is.
Dit is in ooreenstemming met die Nasionale Misdaad-voorkomingstrategie se slagoffergesentreerde visie vir die strafregstelsel. Die uiteindelik doelwit is slagofferbemag-tiging deur in slagoffers se behoeftes te voorsien, hetsy materieel of emosioneel.
Die Slagofferhandves en die aangehegte Minimum-standaarde-dokument is belangrike instrumente wat die regte en verpligtinge met betrekking tot dienste van toepassing op slagoffers en oorlewendes van misdaad in Suid-Afrika verduidelik en konsolideer. Die Slagofferhandves is in ooreenstemming met die bepalings van artikel 234 van die Grondwet.
Ek is vol vertroue dat, met die verbintenis en toewyding van alle rolspelers in die strafregproses, hierdie Slagofferhandves sal bydra tot die implementering van die toepaslike wette op so 'n wyse dat dit sy doel sal dien - om geregtigheid 'n werklikheid vir almal te maak!
Bevestig die Regering se verbintenis tot die implementering van maatreëls wat gemik is op die deurlopende hervorming van die strafregstelsel om die regte van slagoffers te beskerm en te bevorder ooreenkomstig internasionale verpligtinge kragtens internasionale menseregte-instrumente soos die VN se Deklarasie van Basiese Beginsels van Geregtigheid vir Slagoffers van Misdaad en Magsmisbruik en die addendum oor die Voorkoming en Uitwissing van Geweld teen Vroue en Kinders by die SAOG se Deklarasie oor Ge-slagsgelykheid en Ontwikkeling.
Neem kennis dat beduidende vordering sedert die begin van demokrasie met betrekking tot die transformering van die strafregstelsel gemaak is om te verseker dat almal, ongeag van ras, geslag, kultuur en klas, toegang tot geregtigheid en regsprosesse het.
en om voorsiening te maak vir regres vir slagoffers wan-neer standaarde nie nagekom word nie.
Jy het die reg om flink en hoflik bedien te word, met respek vir jou waardigheid en privaatheid deur alle lede van enige departement, instelling, agentskap of organisasie wat regstreeks of onregstreeks 'n diens aan jou lewer (hierna diensverskaffers genoem).
Die polisie, tydens ondersoeke; die aanklaers en hof-amptenare tydens voorbereiding van en gedurende die verhoor; asook alle ander diensverskaffers, sal stappe doen om jou enige onnodige ongerief te spaar deur onder meer onderhoude met jou in jou voorkeurtaal en, indien nodig, privaat te voer.
Jy het die reg om inligting tydens die kriminele onder-soek en verhoor aan te bied.
Die polisie, aanklaer en korrektiewedienste-amptenaar sal stappe doen om te verseker dat enigiets wat jy tot die ondersoek, vervolging en paroolverhoor wil bydra, aangehoor en oorweeg sal word in die besluit of daar met die ondersoek voortgegaan moet word, of tydens die verloop van die vervolging of paroolraadverhoor.
Hierdie reg beteken dat jy kan deelneem (indien no-dig en waar moontlik) aan strafregverrigtinge deur die borgtogverhoor, die verhoor, vonnisoplegging en/of paroolraadverhoor by te woon.
Dit beteken dat jy die geleentheid sal hê om nóg 'n verklaring by die polisie af te lê as jy meen dat jou eerste verklaring onvolledig was; jy mag ook, waar toepaslik, 'n verklaring voor die hof aflê of tydens von-nisverrigtinge getuig om die hof se aandag op die erns van die misdaad te vestig.
Jy mag ook 'n skriftelike aansoek tot die voorsitter van die paroolraad rig om die paroolverhoor by te woon en skriftelike vertoë voor te lê.
Jy het die reg om oor jou regte ingelig te word en hoe om dit uit te oefen.
As deel van hierdie reg mag jy vra dat enigiets wat jy nie verstaan nie in jou eie taal aan jou verduidelik word.
Jy het die reg om inligting te ontvang en ingelig te word oor alle relevante dienste wat diensverskaffers aan jou kan lewer.
Jy sal oor jou rol in die saak ingelig word en jy mag ook weet ongeveer hoe lank die saak sal duur. Jy mag inligting aanvra oor hofdatums, getuiefooie en die getuiebeskermingsprogram.
Jy mag weet hoe die saak vorder, of die oortreder in hegtenis geneem is, aangekla is, of borgtog toegestaan is en of sy/hy skuldig bevind of gevonnis is.
Jy mag redes aanvra vir 'n besluit wat in jou saak ge-neem is oor vervolging al dan nie.
Jy is geregtig om dokumente te ontvang waartoe jy regtens toegang mag hê.
Jy mag versoek dat jy in kennis gestel word van ver-rigtinge wat jy mag bywoon.
Jy mag die aanklaer versoek om jou werkgewer in kennis te stel van verrigtinge wat jy in werkstyd moet bywoon.
Jy het die reg om vry te wees van intimidasie, teistering, vrees, bemoeienis, omkopery, korrupsie en mishandeling. As jy 'n getuie is, moet jy enige sodanige dreigemente by die polisie of senior aanklaer aanmeld.
Mits jy aan sekere vereistes voldoen, sal die polisie aansoek doen dat jy in 'n getuiebeskermingsprogram geplaas word.
As dié aansoek slaag, sal jy in 'n getuiebeskermings-program opgeneem word waar jy so ver moontlik beskerm sal word teen alle vorms van onbehoorlike beïnvloeding, teistering of intimidasie.
Dit sal jou veiligheid as getuie en die beskikbaarheid van jou getuienis verseker, en verhoed dat jy jou getuienis weerhou as gevolg van onbehoorlike beïnvloeding.
Hierdie reg beteken ook dat die hof in sekere omstan-dighede die publikasie van enige inligting (waaronder jou identiteit) mag verbied, of dat die hof gelas dat die verhoor agter geslote deure (in camera) plaasvind.
Jy mag Korrektiewe Dienste versoek om jou te verwittig as die oortreder ontsnap het of oorgeplaas is.
Jy het die reg om bystand aan te vra en, waar toepaslik, toegang te kry by tot beskikbare maatskaplike, gesond-heids- en beradingsdienste asook regshulp wat jou be-hoeftes in aanmerking neem.
Die polisie sal jou bystaan deur polisieprosedures te verduidelik, jou oor jou regte in te lig en jou na ander relevante diensverskaffers te verwys.
Die kantoorbestuurder of kantoorhoof by die hof sal vir die dienste van 'n tolk reël.
Die aanklaer sal verseker dat spesiale maatreëls met betrekking tot seksuele oortredings, gesinsgeweld en kinderondersteuning of onderhoudsake getref word en dat sulke sake, indien moontlik, in gespesialiseerde howe verhoor word.
As jy spesiale behoeftes het, sal alle diensverskaffers, binne hulle lynfunksie, alle redelike stappe doen om jou tegemoet te kom en te verseker dat jy op 'n sensitiewe wyse behandel word.
Jy het die reg op vergoeding vir verlies van of skade aan eiendom wat gely is as gevolg van misdaad wat teen jou gepleeg is.
Jy mag versoek om teenwoordig te wees in die hof op die datum van vonnisoplegging en die aanklaer versoek om by die hof aansoek te doen om 'n vergoedingsbevel ingevolge artikels 297 en 300 van die Strafproseswet, 1977 (Wet 51 van 1977).
Vergoeding het betrekking op 'n bedrag geld wat 'n strafhof toeken aan die slagoffer wat verlies of skade aan eiendom gely het, met inbegrip van geld, as gevolg van 'n kriminele daad of versuim deur die aangeklaagde.
Die aanklaer sal jou in kennis stel indien 'n vergoedings-bevel toegestaan is, die inhoud daarvan verduidelik en hoe om dit af te dwing. Jy kan ook 'n siviele geding teen die beskuldigde instel as die strafhof nie 'n vergoedings-bevel toestaan nie. Dit gebeur gewoonlik wanneer die skade nie maklik in terme van geld bepaal kan word nie, soos byvoorbeeld sielkundige letsel of pyn en lyding.
Die klerk van die hof sal jou bystaan met die afdwing van 'n vergoedingsbevel wat deur die hof toegestaan is.
Jy het die reg op restitusie indien jy wederregtelik van jou goedere of eiendom ontneem is, of indien jou goedere of eiendom wederregtelik beskadig is.
Restitusie het betrekking op gevalle waar die hof, ná skuldigbevinding, die aangeklaagde gelas om die eien-dom of goedere waarvan jy wederregtelik ontneem is aan jou terug te besorg, of om die eiendom of goedere wat wederregtelik beskadig is, te herstel sodat jy weer die posisie kan geniet waarin jy was voordat die mis-daad gepleeg is.
Die aanklaer sal jou verwittig wat restitusie behels, en die klerk van die hof sal jou help om hierdie reg uit te oefen.
Met inagneming van die feit dat jy die reg het om te kla, mag jy die betrokke staatsdepartement of diensverskaffer kontak as jy enige klagte het oor die diens wat jy ontvang, of as jou regte oor die hoof gesien word.
a. Die Kantoor van die Openbare Beskermer b. Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie c. Die Kommissie op Geslagsgelykheid d. Die Onafhanklike Klagtedirektoraat e. Metropolisie f. Die Raad vir die Gesondheidsprofessies van Suid-Afrika g.
Lees asseblief die Minimum Diensstandaarde ten opsigte van Misdaadslagoffers as jy meer inligting oor enige aspek van die Slagofferhandves verlang. Hierdie dokument is beskikbaar by die kantore van rolspelende staatsdepartemente.
Die Dienshandves vir Misdaadslagoffers in Suid-Afrika is opgestel deur die Geslagsgelykheidsdirektoraat in die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling, in samewerking met die departemente van Maatskaplike Ontwikkeling, Korrektiewe Dienste, Onderwys, en Gesond-heid, asook die Nasionale Vervolgingsgesag, die Suid-Afri-kaanse Polisie-diens, die Suid-Afrikaanse Regshervorming-skommissie, die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie, die Kantoor van die Openbare Beskermer, die Onafhanklike Klagtedirektoraat, lede van die Landdroste- en Regterlike Dienskommissie asook lede van die Tshwane-metropolisie.
Die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling stel ook die bydraes van verskeie nie-regeringsorganisasies en akademiese instellings tot die ontwikkeling van die Slag-offerhandves hoog op prys.
<fn>2008 DV Afrikaans brochure.txt</fn>
Wat gebeur as die beskermingsbevel verbreek word?
Indien die respondent die beskermingsbevel verbreek deur jou fisiese of verbale mishandeling (soos in die be-gin van hierdie gids beskryf) te herhaal, kan jy 'n klag by die polisiestasie indien en die lasbrief vir inhegtenisname aan die polisie oorhandig, wat die respondent dan sal arresteer.
Die besluit om die lasbrief vir inhegtenisname te gebruik na-dat die bevel verbreek is, is uitsluitlik joune. Wanneer hy eers gearresteer is, sal 'n kriminele klag teen die respondent gelê word en in 'n strafhof verhoor word vir die verbreking van die beskermingsbevel.
Onthou egter dat indien die hof bevind dat die lasbrief vir inhegtenisname kwaadwillig gebruik word (om die respondent te laat arresteer sonder enige gegronde rede), kan jy kragtens die Wet vervolg word.
Die respondent sal in die strafhof verskyn om verhoor te word onder die kriminele klag vir die verbreking van die bepalings van die beskermingsbevel wat aan hom/haar beteken is.
Kan die kriminele klag teruggetrek word?
As die respondent eers gearresteer is vir die verbreking van die beskermingsbevel, kan die applikant nie besluit om die klag terug te trek nie. Die Senior Openbare Vervolger het die uitsluitlike goeddunke om die klag terug te trek.
Kan ek die bevel ter syde stel?
Jy kan te eniger tyd 'n aansoek indien om die bevel ter syde te stel. Dit is egter die landdros se goeddunke of so 'n bevel ter syde gestel word al dan nie. Dit beteken dat die beskerm-ingsbevel nietig verklaar word.
Dit is belangrik om daarop te let dat in 'n geregshof die landdros finaal beslis of n beskermingsbevel ter syde gestel word of nie.
Die saak kan tot 'n latere hofdatum vir verhoor uitgestel word. Die klerk van die hof sal jou help of jou na iemand verwys wat jou met die opstel van die antwoord kan help.
Op die dag van die verhoor sal die landdros poog om 'n beslissing te vel wat gebaseer is op die beëdigde verklarings wat deur albei partye ingedien is. Die landdros kan een of albei van julle versoek om sekere aangeleenthede op te klaar. Die landdros kan besluit om die bevel te bekragtig, die bevel ter syde te stel of om te gelas dat verbale getuienis aangehoor word.
Die Wet op Gesinsgeweld, wet 116 van 1998, stel 'n slagoffer van gesinsmishandeling of -geweld in staat om 'n beskermingsbevel by die landdroshof aan te vra teen die persoon wat die mishandeling pleeg. Die doel van hierdie gids is om 'n slagoffer van die inligting te voorsien wat hy of sy nodig het om kragtens die Wet op Gesinsgeweld vir 'n besker-mingsbevel aansoek te doen. Mans sowel as vroue kan skuldig wees aan of slagoffers wees van gesinsgeweld. Vir die doel van hierdie gids het ons egter mishandeling van vroue beskryf aangesien dit meer algemeen voorkom.
Teen wie kan jy beskerming aanvra?
n persoon met wie jy dieselfde woning deel of onlangs gedeel het.
Indien die respondent versuim om by die siviele verhoor te verskyn, en jy be-wyse het dat die beskermingsbevel wel aan hom beteken is (die relaas van betekening), sal die landdros die bevel bekragtig.
Indien die landdros tevrede is dat die beëdigde verklaring wat deur die ap-plikant opgestel is duidelik bevestig dat mishandeling plaasgevind het, sal die landdros die beskermingsbevel bekragtig.
Sal daar 'n verhoor wees?
Indien die landdros nie tydens die verhoor in staat is om 'n beslissing te bereik tydens die verhoor nie omdat daar feitelike teenstrydighede tussen jou weergawe en dié van die respondent is, byvoorbeeld indien daar 'n geskilpunt is in die inligting wat deur albei partye voorsien is, sal die landdros die saak vir verhoor uitstel.
Tydens die verhoor sal albei partye verplig word om getuienis onder eed te lewer en om deur die ander party onder kruisverhoor geneem te word. Albei partye sal toege-laat word om getuies op te roep en om enige ander getuienis wat hulle nodig het om hul saak te bewys, te lewer, byvoorbeeld mediese sertifikate, hospitaalrekords, foto's, dokumente, ens.
Onthou dat die polisie jou kragtens die wet op welke manier ook al in die hofbevel gestipuleer word behulpsaam moet wees, byvoorbeeld met die afhaal van persoonlike besittings, jou identiteitsdokument, kinders se boeke of klere, ens. Indien jy van mening is dat die polisie-beampte onbehulpsaam is en weier om sy samewerking ingevolge die hofbevel te gee, kan jy dit aan die Onhafhanklike Klagtesdirek-toraat rapporteer.
Let ook daarop dat dit nie die plig van die polisie is om jou behulpsaam te wees met die verwydering van meubels, rekenaars, breekgoed, ens. nie.
Sal die respondent met die beskermingsbevel gearresteer word?
Die respondent sal nie tydens die betekening van die beskermingsbevel gearresteer word nie. Dit is slegs wanneer die bepalings van die bevel verbreek word dat respon-dent gearresteer mag word.
Wat is 'n verbreking van die beskermingsbevel?
Dit is wanneer die respondent versuim om aan die bepalings van die bevel te voldoen. Met ander woorde, hy gaan voort met die onregmatige gedrag wat die beskerming-bevel hom verbied om te doen.
Wat is minagting van die hof?
Dit is wanneer die respondent wat die bevel verbreek het, versuim het om in 'n strafhof te verskyn om op die aanklagte teen hom te pleit.
Wat doen ek met die relaas van betekening?
Jy moet die klerk van die hof so gou moontlik van die relaas van betekening van die beskermingsbevel voorsien. Wanneer die klerk in besit is van hierdie dokument, sal die hof 'n lasbrief vir inhegtenisname van die respondent magtig. Hierdie lasbrief mag slegs teen die respondent gebruik word in die geval van enige toekomstige verbrek-ings van die beskermingsbevel.
Wat is die keerdatum?
Die keerdatum is die datum wat vasgestel is om die hof die geleentheid te bied om die respondent aan te hoor voordat die beskermingsbevel bekragtig word.
Wat gebeur op die keerdatum?
Die respondent het die geleentheid om in die teenwoordigheid van die applikant sy/haar kant van die saak aan die landdros te stel. Die respondent sal 'n bestrede beëdigde verklaring indien of die geleentheid aanvra om 'n bestrede beëdigde verklaring in te dien. Hierdie dokumente sal aan jou beteken word. Jy sal dan die geleentheid gegun word om 'n antwoord in te dien.
beskadiging van eiendom of ander persoonlike besittings verbale mishandeling enige ander oor-heersende of mishandelende gedrag teenoor jou waar soda-nige optrede jou en jou gesin se veiligheid, gesondheid of welstand skaad of dreigende leed ten opsigte van jou en jou gesin se veiligheid, gesondheid of welstand kan mee-bring.
Beide mans en vroue kan hulself skuldig maak aan, of slagoffers wees van gesinsgeweld..
Wat sal in die tussentydse beskermingsbevel staan?
Die tussentydse beskermingsbevel sal versoek dat die respondent (die persoon wat hom/haar skuldig maak aan die mishandeling) jou nie op die spesifieke manier wat jy in jou beëdigde verklaring aanvoer mishandel nie.
Die respondent kan beveel word om nóg jou nóg jou kinders fisies of verbaal te mis-handel.
In uiterste gevalle sal die landdros dit goeddink om die respondent uit die gedeelde woning te gelas of om hom/haar tot sekere gebiede van die gedeelde woning te beperk.
Indien die kinders die slagoffers van mishandeling is, kan die hof gelas dat die respon-dent geen kontak met die kinders het nie, of slegs beperkte kontak het.
Die hof mag 'n bevel vir geldelike noodbystand gee. Dit beteken dat indien jy mediese koste moet eis of alternatiewe akkommodasiekoste moet betaal wat direk as gevolg van die mishandeling ontstaan het, moet jy bewys lewer van die koste aangegaan en die hof versoek om hierdie aansoek te oorweeg.
Die hof kan die polisie gelas om op die respondent se vuurwapen beslag te lê indien hy/sy jou lewe bedreig het.
Om die aard van die spesifieke mishandeling wat jy ondergaan ten volle te begryp, maak die hof staat op die beëdigde verklaring wat jy aflê wanneer jy aansoek doen. In jou beëdigde verklaring moet jy die hof dus voorsien van al die toepaslike inligting, byvoorbeeld besonderhede van die insidente van mishandeling, die datum en plek en die aard van die laaste insident.
Jy mag nie onderhoudsgeld van die gesinshof eis nie.
Dit moet deur die onderhoudshof gedoen word.
Wat moet ek doen?
As jy van mening is dat jy 'n slagoffer is van enige vorm van gesinsgeweld soos hierbo uiteengesit, gaan na die naaste landdroshof en vra hulle om jou te help om aansoek te doen om 'n beskermingsbevel. Die klerk van die hof sal jou help met die invul van die nodige vorms en sal jou dan na die landdros neem wat sal besluit of hy die bevel toestaan al dan nie. Die besonderhede van diensverskaffers wat jou raad kan gee en jou in hierdie verband kan help, word aan die begin van hierdie gids verskaf.
Onthou dat hierdie diens in noodgevalle 24 uur per dag beskikbaar is.
Wat doen ek met die tussentydse beskermingsbevel?
Die tussentydse beskermingsbevel moet so gou moontlik aan die respondent (die per-soon wat skuldig is aan die mishandeling) beteken word. Jy kan nie die bevel persoonlik aan die respondent oorhandig nie, aangesien dit nie behoorlike betekening uitmaak nie. Met ander woorde, die betekening van die tussentydse beskermingsbevel is die verantwoordelikheid van iemand in 'n amptelike hoedanigheid, byvoorbeeld 'n polisie-beampte.
Jy moet die tussentydse beskermingsbevel na die kantore van die balju neem, of na die polisiestasie wat die naaste aan die respon-dent se woon- of werkadres is. Wanneer jy by die polisiestasie is, onthou asseblief om die naam en/of kentekennommer van die polisiebeampte aan wie jy die bevel oorhandig, neer te skryf. Dit maak dit vir jou makliker om die bevel by 'n latere geleentheid na te speur. Die meeste polisiestasies het 'n aangewese beampte wat sake hanteer wat met gesinsgeweld verband hou.
Reël met die polisiebeampte om die relaas van betekening (bewys van betekening) af te haal. Dit dien as bewys dat die tussentydse beskermingsbevel aan die respondent beteken is en dat hy/sy dit persoonlik ontvang het. Moet nie met die polisie reël dat hulle die relaas van betekening aflewer of dit direk aan die hof pos nie, aan-gesien dit dikwels te lank neem en nie op die keerdatum by die hof uitkom nie.
Die klerk van die hof sal jou help met die invul van die nodige vorms en sal jou dan na die landdros neem.
Na watter hof moet ek gaan?
Gaan na die hof wat die naaste aan jou bly of werkplek is.
Indien jy geforseer was om jou woning te verlaat as gevolg van die geweld en jy woon tydelik op 'n ander plek, kan jy na die hof die naaste aan jou tydelike woon-plek gaan.
n Beëdigde verklaring is 'n verklaring wat jy onder eed aflê. Dit beteken dat die persoon wat die verklaring aflê, gesweer het om die waarheid te praat en dat hy/sy bewus is dat hy/sy vervolg sal word as daar bevind word dat die inhoud (of gedeeltes daarvan) van die verklaring onwaar is. Dit is 'n oortreding om 'n valse verklaring in 'n geregshof af te lê.
<fn>205984_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui 'n vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
President van die Republiek 146, 147, 156, 168 Minister van Arbeid ... 147 Minister van Basiese Onderwys... 149, 157, 165, 170 Minister van Binnelandse Sake... 160, 161, 172, 173 Minister van Ekonomiese Ontwikkeling ... 174 Minister van Energie... 177 Minister van Finansies ... 147, 166, 167, 173, 174, 176 Minister van Gesondheid ... 156, 157, 170, 173, 176 Minister van Hoër Onderwys en Opleiding ... 150 Minister van Handel en Nywerheid ... 150, 152, 153, 174, 175 Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling ... 148, 168, 169 Minister van Kommunikasie ... 157, 162, 175, 178 Minister van Korrektiewe Dienste ... 150, 151, 159, 164, 171 Minister van Kuns en Kultuur ... 152, 169 Minister van Maatskaplike Ontwikkeling ... 173, 177 Minister van Menslike Nedersettings ... 149, 173 Minister van Minerale Hulpbronne... 171, 176 Minister van Openbare Ondernemings ... 155, 156, 166, 175, 176, 177, 178 Minister van Openbare Werke ... 150, 154, 178 Minister van Polisie ... 148, 158, 167 Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie ... 150, 161, 172, 176 Minister vir Samewerkende Regering en Tradisionele Sake... 150, 169, 174 Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 151, 165, 166 Minister van Toerisme ... 168 Minister van Verdediging en Militêre Veterane...
Minister van Vervoer 154, 155, 163, 164, 165 Minister van Waterwese en Omgewingsake... 153, 154, 159, 160, 162, 163, 171, 174 Minister van Wetenskap en Tegnologie... 148, 161, 162, 175 Minister van Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede ... 156 Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
a Wat die belangrike uitkomste van sy samesprekings met die Britse regering en ander rolspelers gedurende sy amptelike besoek aan die Verenigde Koninkryk vanaf 2 tot 6 Maart 2010 was en b hoe dié besoek bilaterale / wedersydse verhoudinge met die Verenigde Koninkryk versterk het?
Of die hersiening van staatsinstellings wat hy onlangs aangekondig het die impak van die Regering se neiging om slegs persone van.
of die hersiening.
waarom die hersiening van alle ondernemings in staatsbesit nie in sy staatsrede aangekondig is nie?
Of hy versoek het dat ondersoek ingestel word na bewerings dat verskeie munisipaliteite in die Limpopo-provinsie kontrakte ter waarde van meer as R140 miljoen aan.
of hy die interministeriële komitee oor korrupsie opdrag sal gee om dringende stappe te doen om deursigtigheid van die tenderproses te verseker sodat gemeenskappe kan weet wie vir . tender aansoek gedoen het, wie aangestel is en waarom die tender aan . bepaalde maatskappy toegeken is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
In watter mate die maatreëls wat in 2009 aangekondig is en in die Raamwerkooreenkoms vervat is daarin geslaag het om as . veiligheidsnet te dien vir mense wat nadelig deur die wêreldwye ekonomiese krisis getref is?
of hy addisionele inligting en/of dokumente versoek het buiten die inligting wat in die aansoeke self vervat word om hom te help om sy mag uit te oefen om kwytskelding toe te staan of te weier; so nie; waarom hy die aanbod van bykomende inligting deur die aansoekers se prokureurs geweier het; so ja, watter inligting en dokumente aan hom voorgelê is om hom in staat te stel om sy mag in elk van die aansoeke uit te oefen?
Of die nasionale debat oor moraliteit (besonderhede verstrek) wat hy aangevra het die moraliteit van persone in die Regering en persone wat bande met die Regering het en geldelik by tenders baat vind, sal insluit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement voornemens is om weg te beweeg van ras as maatstaf na sosio-ekonomiese maatstawwe om vir regstellende aksie en swart bemagtigingsvoordele in aanmerking te kom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Tesourie. studie gedoen het om die impak en uitwerking van die verhoogde belasting op brandstof vas te stel; so nie, waarom nie; so ja, wat die bevindinge was?
Of haar departement voornemens is om spesifieke maatreëls in te stel om die vermoë om satelliete teen.
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of hy, in die lig daarvan dat hy die polisiediens van misdadigers gaan suiwer, van plan is om optrede teen . sekere persoon naam verstrek te hersien noudat dié persoon in die hof aan diefstal by.
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
a Hoeveel wetsadviseurs op.
a watter bedrae in i 2008 en ii 2009 aan dié besondere firma's uitbetaal is en b wat in i 2008 en ii 2009 die totale onkoste van uitgekontrakteerde regsdienste was?
Of hy . prestasie-ooreenkoms met die President onderteken het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
hoe amptenare a wat bouwerk van . swak standaard aanvaar het, aanspreeklik gehou sal word en b in die koste sal deel wat dit die Regering beloop?
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Wat (a) die SA Raad vir Opvoeders (SARO) se totale salarisuitgawe vir die (i)(aa) 34 permanente en (bb) 8 tydelike personeel in die boekjaar 2007-08 en (ii)(aa) 39 permanente en (bb) 4 tydelike personeel in die boekjaar 2008-09 was en (b) die besonderhede betreffende die (i) salarisse, (ii) byvoordele en (iii) bonusverhogings in elke geval is?
Of al die belanghebbende vakbonde in spesifieke besonderhede tot die aankoop van eiendom van R12 100 000 deur die SA Raad vir Opvoeders (SARO) en die verbeterings en/of rekonstruksie van die gebou teen. geraamde koste van R49 281 812 toegestem het; so nie, (a) wie nie ingestem het nie en (b) waarom nie; so ja, wanneer die ooreenkoms (i) aangevra en (ii) gesluit is?
a Wat die totale begroting vir die Nasionale Vaardigheidsfonds is, b watter bedrag tot 1 November 2009 bestee is, c watter bedrag vir die boekjaar 2009-10 nie teen 1 November 2009 bestee is nie, d watter bedrag vir die boekjaar 2009-10 teen 1 November 2009 nog nie aan . projek toegewys is nie en e wat die bedrag van die NVF se onbestede toewysings is, soos vir elke provinsie uiteengesit?
Met verwysing na die artikels (besonderhede verstrek), (a) hoeveel die eiendom gekos het wat onlangs gekoop en vir die Hoofregter bestem is, (b) wanneer die eiendom gekoop is, (c) om watter rede die eiendom gekoop is en (d) waarom die departement vyf jaar lank versuim het om die Adjunkhoofregter met.
of ander opsies oorweeg is voordat dié eiendom gekoop is; so nie, waarom nie; so ja, wie die vorige eienaar van die eiendom was?
Of hy in kennis gestel is dat daar oor die jaarlikse herregistrasie van beslote korporasies verwarring heers, aangesien hulle in die verlede nie verplig was om weer te registreer nie; so ja, of hy in kennis gestel is (a) oor die kapasiteitsprobleme betreffende die Registrasiekantoor vir Maatskappye en Intellektuele Eiendom van Suid-Afrika (CIPRO) se webtuiste en (b) dat maatskappye beboet word of gederegistreer word omdat hul versuim om opgawes in te dien nadat hul opgawes wat elektronies ingedien is, afgewys is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter maatreëls getref word (i) om toegang tot CIPRO te verseker en (ii) om met maatskappye te kommunikeer ten einde (aa) lig te werp op die situasie en aandag daaraan te skenk, (bb) probleme reg te stel en (cc) onredelike boetes tersyde te stel?
of enige stappe met betrekking tot die klagtes gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe en (b) teen watter datum hy vasgestel het waarteen elke klagte afgehandel moet wees?
Of enige aangehoudenes straf uitdien as gevolg van die feit dat hulle nie daartoe in staat is om boetes wat deur die howe opgelê is, te betaal nie; so ja, (a) hoeveel en (b) wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige verband tussen die verslagdoening oor die gebruik van geweld en voorvalle van aanranding in korrektiewe sentrums is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die (a) tydlyn vir . besettingsyfer van 100% by die nuwe Korrektiewe Sentrum in Kimberley is, (b) demografiese indeling van die Kimberley-bestuursgebied ooreenkomstig (i) ras en (ii) geslag is en (c) besettingsyfer by die Korrektiewe Sentrum in Kokstad is?
of enige geld van die amptenare verhaal is wat aan korrupsie en/of diefstal skuldig bevind is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy enige stappe gedoen het om (a) die vakatures rakende vaardige en hoogs vaardige werknemers in die staatsdiens te vul en (b) die aanstellingsprosedures te versnel ten einde die aanstellingsproses te bespoedig; so nie, waarom in elke geval nie; so ja, watter stappe in elke geval?
of die suksesvolle bieër van enige subkontraketurs gebruik maak of sal maak; so ja, a watter subkontrakteurs en b vir watter komponente of dienste van die kontrak?
a Hoeveel entiteite geklassifiseer is tot entiteite wat buitensporige deposito's in die bankrekening van die Companies and Intellectual Property Registration Office Cipro gemaak het, b wat die i gemiddelde en ii grootste bedrae is wat by dié praktyk betrokke is en c watter bedrag in die boekjaar 2009-10 na verwagting aan entiteite terugbetaal sal word?
Of die Nasionale Argiefadviesraad weer ingestel is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit weer ingestel sal wees; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement oor enige beleid beskik na aanleiding waarvan personeellede by die argiewe toegelaat word sensuur op openbare rekords te beoefen voor dit vir openbare betragting beskikbaar gemaak word; so nie, of personeellede by die argiewe ingelig is dat dit ontoelaatbaar is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of (a) die bewaring van dokumentasie op enige manier in gevaar gestel is of (b) gedurende die opknappings van die Argiefbewaarplek in Pietermaritzburg beskadig is; so ja, (i) wat die tersaaklike besonderhede is en (ii) watter stappe gedoen is om te voorkom dat dit gedurende enige ander opknappings plaasvind?
Of haar department die onttrekking van grondwater beheer; so nie, waarom nie; so ja, wat die besonderhede van die beheer is?
Of sy ingevolge die National Environmental Management: Waste Act, Wet 59 van 2008,.
of elke munisipaliteit waarna in artikel 10 van die Wet verwys word, . aangewese afvalbestuursbeampte het; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of stappe gedoen word om die waterverlies vanuit infrastruktuur by skole aan te spreek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die permitte tydens . vergadering met . kworum bestaande uit die meerderheid van die raadslede bekragtig is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a wat die i naam van die land is en ii beheerde goedere is en b op watter datum permitte onderteken is om i magtiging te verleen, ii opskorting te bewerkstellig of iii te herroep ten einde beheerde goedere aa uit te voer of bb in te voer aaa gedurende die tydperk 1 Januarie 2006 tot 31 Maart 2006, bbb in die boekjare aaaa 2006-07, bbbb 2007-2008 en cccc 2008-2009 en ccc gedurende die tydperk 1 April 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
Of, met verwysing na die 480 000 werkgeleenthede wat geskep is, . doelwit vir elke provinsie gestel is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die doelwit vir elke provinsie was en b hoeveel werkgeleenthede in elke provinsie geskep is?
of sy daarvan in kennis gestel is dat die kontrakteur wat vir die DOW werk sonder.
of enige amptenaar sedert die projek begin het die terrein besoek het om vordering te kontroleer; so nie, waarom nie; so ja, op watter datums?
watter ooreenkoms ten opsigte van die voortgesette onderhoud van dié busse aangegaan is?
Of die Lughawensmaatskappy van Suid-Afrika (ACSA) (a) in die boekjare (i) 2004-05, (ii) 2005-06, (iii) 2006-07, (iv) 2007-08 en (v) 2008-09 en (b) gedurende die tydperk van 1 April 2009 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is enige dividendbetalings aan sy departement gemaak het; so nie, waarom nie; so ja, wat die dividendbedrae vir elk van die vermelde tydperke was?
a wanneer sy departement beoog om dié stelsel oor te neem en b watter agentskap vir die toekomstige bestuur en onderhoud van die stelsel verantwoordelik sal wees?
wat elkeen van dié maatskappye se bydrae tot die fiskus en as . persentasie van die bruto binnelandse produk BBP is?
of die uitvoer van elektrisiteit bo binnelandse verbruik voorrang geniet; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of the Staat.
of . sekere maatskappy naam verstrek enige sakebelange in Hitachi het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of sy enige stappe gedoen het om belangebotsings te vermy; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
a Vir hoeveel mense daar in die boekjaar 2010-11 in elke provinsie voorsiening vir die gebruik van antiretrovirale middels gemaak is en b wat die aanvraag in elke provinsie is?
of enige nuwe beleidsprosesse vir elke bepaalde sektor ten opsigte van a die vernaamste fokusterreine, b beoogde prosesse vir openbare deelname en c moontlike kosteberekening ten opsigte van inwerkingstelling tans aan die gang is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of enige stappe gedoen word om te verseker dat daar voldoende skole met die nodige strukturele en kommunikatiewe toeganklikheid vir kinders en jongmense met gestremdhede is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige vordering in verband met die inwerkingstelling van breëbandverbinding gemaak is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die stand van onderhandelings insake die volgende generasienetwerk (NGN) is en (b) wanneer . uitvoerige plan beskikbaar sal wees?
Of enige provinsies hul gesondheidsbegrotings vir die boekjaar 2009-10 na raming sal oorbestee en/of reeds oorbestee het; so ja, (a) watter provinsies en (b) watter bedrag hulle na beraming sal oorbestee en/of reeds oorbestee het?
of enige ander maatreëls oorweeg word om die getal spesialiste en subspesialiste te verhoog wat in Suid-Afrika kwalifiseer; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Hoeveel i dokters en ii verpleegkundiges wat in die buiteland gekwalifiseer het in elk van die vyf mees onlangse boekjare waarvoor inligting beskikbaar is aa aansoek gedoen het om of bb gekwalifiseer het vir registrasie by die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika en b van watter lande hulle afkomstig is?
a wat die jaarlikse koste vir die opleiding van FWL-personeel in i 2007, ii 2008 en iii 2009 was, b wat die gemiddelde opleidingskoste vir elke i tegnikus en ii kategorie van opleidingskursus is, c hoe lank elke opleidingskursus duur en d wat die ontleding van koste vir elke kursus is?
a Wat die agterstand ten opsigte van i sake en ii monsters by elk van die forensiese wetenskapslaboratoriums FWL by die SA Polisiediens beloop, b wat die gemiddelde vertraging beloop vanaf ontvangs en ondersoek van die monsters by elk van die FWL in elke provinsie in die boekjare i 2007-08, ii in 2008-2009 en iii gedurende die tydperk 1 April 2009 tot op die jongste datum waarvoor inligting beskikbaar is, c wat die totale begroting vir die laboratoriums vir die boekjaar 2009-10 beloop, d wat die totale bedrag beloop wat in dié tydperk bestee is vir die i aankoop van analitiese toerusting en ii instandhouding van infrastruktuur, e wat die gemiddelde koste beloop om elke FWL te bou, f wat die totale koste van die nuwe FWL beloop wat tans onder konstruksie in die Weskaap is, g wanneer dit na raming voltooi sal word en h wanneer konstruksie begin het?
Of sy voertuie donker-getinte ruite het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, waarom?
of . verslag deur . maatskaplike werker saamgestel is voordat elke oortreder ontslaan is waarin daar verklaar word dat die oortreder nie meer. gevaar vir die samelewing is nie; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter oortreders nie as . gevaar vir die samelewing beskou is nie en (b) watter maatskaplike werkers die verslag in elke geval geskryf het?
Of, met verwysing na die Wet op Brandweerdienste, Wet 99 van 1987, sy departement minimum standaarde gestel het met betrekking tot (a) opleiding van brandbestryders, (b) die getal brandbestryders per skof en (c) toerusting wat gedurende elke skof aan brandbestryders beskikbaar is; so nie, waarom nie; so ja, wat die minimum standaarde in elke geval is?
a wat die huidige oornagtelike besoekersvermoë van die Nasionale Krugerwildtuin is, b watter maksimum- oornagtelike besoekersvermoë die park se bestuur as doenlik beskou en c hoe laasgenoemde syfer vasgestel is?
of die SA Nasionale Parke (SANparke) deur.
of daar . plan is om die bou van nuwe hotelondernemings in die Nasionale Krugerwildtuin te bestuur; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonder-hede is?
Of, met verwysing na haar antwoord op vraag 124 op 22 Februarie 2010, die oorlegplegings oor die toeken van . waterlisensie aan . bepaalde steenkoolmyn (naam verstrek), al dan nie, rekening gehou het met (a) doeltreffende en voordelige watergebruik in die openbare belang, (b) die sosio-ekonomiese uitwerking van watergebruik deur die myne, (c) die waarskynlike gevolg dat die watergebruik gemagtig gaan word ten opsigte van die (i) waterhulpbron en (ii) ander watergebruikers, (d)(i) klas en (ii) gehalte-oogmerke van die waterhulpbron en (e) die gehalte van die waterhulpbron wat nodig mag wees vir (i) die reservaat en (ii) die nakom van internasionale verpligtinge; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
Met verwysing na elke vermelde (a) bataljon, (b) regiment en (c) eskadron van die SA Weermag, wat die (i) totale getal poste (aa) wat beplan word, (bb) gevul is, (cc) vakant/oortollig is en (ii) persentasie vakante/oortollige poste met betrekking tot elke vermelde beroep in die SA Weermag is?
Wat die (a) totale koste en (b) ontleding van die koste is (i) om haar departement se BBP-sitkamer by die O R Tambo-lughawe daar te stel, (ii) sedert 1 April en (iii) waarvoor in die finansiële jaar 2009-10 begroot is?
of sy maatreëls ingestel het om te voorkom dat dit weer gebeur; so nie, waarom nie; so ja, wat die maatreëls is?
of daar stappe gedoen is om die situasie in die toekoms a op te los en b te vermy; so nie, waarom nie, so ja, wat die stappe is?
of enige van dié PBSU's teruggevind is; so nie, waarom nie; so ja, in elke geval, (a) watter skandeerders teruggevind is, (b) op watter datum en (c) waar?
Of, met verwysing na sy antwoord op vraag 99 op 18 Februarie 2010, die verlofuitbetalings aan (a) voormalige adjunkpresident P G Mlambo-Ngcuka en (b) minister E G Pahad betaal is ooreenkomstig.
of die voormalige president Thabo Mbeki enige soortgelyke betalings ontvang het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Regering enige geldelike inkomste en/of gelykwaardige inkomste van die internasionale vennote vir hul gebruik van Salt sal ontvang; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die inisiatief vir ander netwerkdiensverskaffers behalwe Sentech oopgestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Hoe gereeld die berekening van i 100-jaar en ii 50-jaar vloedlyne hersien word en b wat die implikasies is ten opsigte van i permanente strukture en ii verwante riool-infrastrukture wat onder gevestigde vloedlyne gebou word?
Of stappe met die oog op die (a) deursigtige, (b) regverdige en (c) doeltreffende toekenning van permitte om walvisse vanaf.
of, met verwysing na . insetsel wat tydens . sekere televisieprogram (besonderhede vertrek) uitgesaai is, haar departement.
of daar stappe teen enige persoon gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige stappe om in elke geval die situasie reg te stel, gedoen word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié uitgawes vrugteloos bevind is; so nie, wat die tersaaklike besonderhede is?
a hoeveel van die geïnspekteerde paaie in elke provinsie as in.
of enige van die provinsiale paaieagentskappe in samewerking met (a) sy departement en/of (b) die SA Nasionale Padagentskap Bpk (SANPAB) maatreëls aangeneem het waarvolgens . eenvormige stel riglyne vir die klassifisering van die toestand van die paaie in elke provinsie geskep kan word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die SA Padfederasie se voorleggings oor die toestand van die padnetwerk en met verwysing na die aanbevelings deur die Finansiële- en Fiskale Kommissie ten opsigte van padbestuur en -infrastruktuur, sy departement 'n beleidsrigting geformuleer het om die geraamde jaarlikse surplus in padgebruikerskoste van R20 miljard te verminder; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met verwysing na die Aksieplan van die Nywerheidsbeleid se uitkenning van bosbou as.
wat elke bosbouonderneming waaraan.
soos teen die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, (a) hoeveel aansoeke om waterlisensies van bosbouondernemings in elke provinsie wag om afgehandel te word en (b) in die geval van elkeen van dié aansoeke, op watter datum dit vir die eerste keer by die departement ingedien is?
Of opvoeders in diens van of verbonde aan haar departement betaling ooreenkomstig die beroepspesifieke bedeling (BSB) ontvang het; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer hulle betaling sal ontvang; so ja, (i) wanneer hulle dit ontvang het en (ii) hoeveel opvoeders sodanige betaling ontvang het?
a Watter bedrag tussen 1 Januarie tot 31 Desember 2009 deur haar departement bestee is aan die werwing van nuwe werknemers ingevolge i reklame, ii tenders vir werwingsagentskappe en iiiaa huisvesting en bb reisuitgawes vir aansoekers wat gekortlys is en b hoeveel poste i geadverteer is, ii gevries is weens. moratorium op werwing en iii gevul is, of enige poste gevul is nadat die moratorium ingestel is; so ja, (a) watter poste, (b) hoeveel posisies, (c) om watter redes dié poste gevul is en (d) wat die jaarlikse salarisimplikasies vir elk van dié poste is?
Of daar oortreders vrygelaat is sonder dat hulle aan die voorvrylatingsprogram deelgeneem het; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel gevangenes per korrektiewe sentrum vir die afgelope drie jaar en (b) wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige bilaterale ooreenkomste tans van krag is vir (a) Oliver Tambo-Internasionale Lughawe, (b) Kaapstadse Internasionale Lughawe en (c) Kruger Mpumalanga Internasionale Lughawe; so nie, waarom nie; so ja, (i) hoeveel, (ii) met watter lugrederye en (iii) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of hy ingelig is oor voorstelle deur Transnet om die terrein by die Durbanse Internasionale Lughawe vir die doel van.
hoe dié terrein verkoop sal word en die markwaarde bepaal sal word?
of dié lughawens ten opsigte van (a)(i) beligting en (ii) navigasiemiddele en (b) hul herstel- en instandhoudingsprogramme aan die vereistes voldoen; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, of enige van dié lughawens se sertifisering (a) onttrek is of (b) onder termyn geplaas is; so ja, (i) watter lughawens en (ii) aan watter vereistes daar nie voldoen is nie?
Of alle (a) primêre en (b) sekondêre skole in elk van die provinsies (i) biblioteke en (ii) media-/rekenaarsentrums het; so nie, (aa) waarom nie, (bb) watter skole is dit, (cc) hoeveel leerders daar by elke skool is en (dd) wanneer hulle dié fasiliteite sal bekom; so ja, hoeveel onderwysers in elke provinsie gekwalifiseerd is om leerders oor die rekenaar te onderrig?
Of die staatsdiensamptenare enige rol tydens die Fifa-sokkerwêreldbekertoernooi in 2010 gaan speel om doeltreffende en geskikte dienslewering te verseker; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of . nasionale skool-eed ingestel is waarvolgens skoolkinders . eed moet aflê wat uitdrukking gee aan hul verbintenis tot respek teenoor en die beskerming van andere, en om die regte en waardes voor te staan wat in die Grondwet vervat is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die totale (a) getal poste is waarvoor beplan is, (b) getal poste is wat gevul is, (c) getal vakante/oortollige poste is en (d) persentasie vakante/oortollige poste ten opsigte van elke vermelde rang in die (i) SA Weermag, (ii) SA Lugmag, (iii) SA Vloot en (iv) SA Militêre Gesondheidsdienste is?
Ten opsigte van elke vermelde eskader van die SA Lugmag wat die totale (a) getal poste is waarvoor beplan is, (b) getal poste is wat gevul is, (c) getal vakante/oortollige poste is en (d) persentasie vakante/oortollige poste vir elke vermelde beroep is?
Ten opsigte van elke vermelde seevarende dek van die SA Vloot, wat vir elke vermelde beroep die totale getal (a) beplande, (b) gevulde, (c) vakante/oortollige en (d) persentasie vakante/oortollige poste is?
of die kantoor op versoek van die gemeenskap heropen sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of tussentydse stappe gedoen sal word om besteding aan a besoldiging vir uitvoerende amptenare en b nuttelose en spandabelrige besteding te beperk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Nasionale Tesourie riglyne sal opstel oor hoe die tersaaklike data ten opsigte van finansies en prestasie beklemtoon sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar . spesialiseenheid bestaan wat skelmstreke betreffende die internet en kortboodskapdiens hanteer; so nie, a waarom nie en b waar dié misdade aangemeld moet word; so ja, hoe so . misdaad aangemeld word?
of daar 'n kontrak vir die instandhouding bestaan; so nie a waarom nie, b hoe die instandhouding hanteer word, c aan watter maatskappy die tender vir die installering toegeken is en d wat die koste van die eenheid beloop het; so ja, i met wie en ii wat die voorwaardes is?
of daar planne beraam word om hulle in die toekoms te installeer; so nie, waarom nie; so ja, hoe lank die filmmateriaal gehou word, b watter maatreëls getref word om in geval van sekuriteitskending die filmmateriaal te beveilig en c watter ondersteuning van geslotekringtelevisie-filmmateriaal bestaan?
Hoeveel belastinginkomste die SA Inkomstediens (SAID) van belanghebbendes in die toeristebedryf ingevorder het vir elke rand wat ontvang is?
of 'n raming van die bykomende inkomste gemaak is wat Sars van die toerisme-bedryf sal ontvang in die tien jaar na afloop van die Fifa-sokkerwêreld-bekertoernooi in 2010; so nie, waarom nie, so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement.
of enige verteenwoordigers die vergaderings bygewoon het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die misdaadrekordsentrum van die SA Polisiediens rekord hou van (a) presidensiële kwytskeldings en (b) die skrapping van rekords ingevolge die Strafproseswet voor die skrapping van . rekord teweeggebring word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of (a) . graad of . driejaar-diploma of (b) twee jaar ervaring by howe geadverteer is as maatstawwe vir die aanstelling van poste in landdroskantore in die Vrystaat; so ja, of persone wat by (a) Jakobsdal, (b) Petrusburg en (c) Phillipolis aangestel is, aan die vereistes voldoen het; so nie, waarom nie; so ja, oor watter grade, diplomas of hofervaring hulle beskik?
of dié situasie die uitstel van sake voor die hof tot gevolg het; so ja, hoeveel sake in (a) Kroonstad en (b) die Vrystaat?
Of enige Speakers en/of burgemeesters of munisipaliteite die uitnodiging aanvaar het om.
of daar enige agterstande oor basiese dienslewering by enige van dié munisipaliteite is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of enige provinsie voornemens is om vakature-lyste in 2010 te publiseer; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
met verwysing na haar antwoord op vraag 113 op 12 Junie 2009, wat die tersaaklike vakkundige gebied van elk van die lede is wat tot die raad aangestel is?
of enige monsters wat sedert 1 Januarie 2008 deur die SA Polisiediens na die forensiese chemie-laboratoriums gestuur is, afgekeur is omdat daar nie aan vasgestelde maatstawwe voldoen is nie; so ja, a hoeveel monsters van watter polisiekantore, b wat die belangrikste probleme rakende van nie-nakoming was en c watter stappe gedoen is om met die forensiese chemie-laboratoriums saam te werk om die proses van die indien van monsters te verbeter?
in elk van dié jare, wat die gemiddelde tydsduur vir die registrasie van . nuwe mesisyne was?
a Watter vordering gemaak is om veranderinge aan die tendervereistes vir die verkryging van antiretrovirale middels in werking te stel, b watter veranderinge aan die vereistes oorweeg word en c wanneer dié veranderinge afgehandel sal word?
of enige van dié skole.
wat die gemiddelde tydsduur in elke provinsie is wat poste vir skoolhoofde a vakant was en b nie . permanente aanstelling gehad het nie?
of . ondersoek na die omstandighede betreffende die ontsnapping ingestel is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wanneer die beoordelingsproses van bieërs vir die bou van die voorgestelde viersterhotel by Malelane in die Nasionale Krugerwildtuin afgehandel is, b wanneer die tender aan die suksesvolle bieër toegestaan is en c wat die name van alle organisasies wat.
of van die afsonderlike persone op die beoordelingspaneel.
of al die regulasies wat die toekenning van tenders deur die SA Nasionale Parke beheer, nagekom is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of, aangesien die proses wat uitloop op die oordra van volmagte van myne aan die Minister van Waterwese en Omgewingsake afhanklik is van die verordening van bogenoemde Wet, sy dié aangeleentheid met die Minister van Waterwese en Omgewingsake bespreek het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige gevolge vir Ministers sal wees wat nie hul prestasiekontrakte nakom nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of elke gade en kind (a) BBP-beskerming, (b) staatsvoertuie en (c) kredietkaarte van die Regering ontvang; so ja, wat die (i)(aa) fabrikaat en model, (bb) aankoopprys en cc aankoopdatum van elke voertuig is en ii wat die aa rede is dat.
of elk van die President se gades . (a) kantoor en (b) administratiewe ondersteuningsstruktuur het; so nie, waarom nie; so ja, (i) wat die (aa) operasionele koste en (bb) personeeltal vir elk van dié kantore is en (ii) waarvoor die kantore gebruik word?
Of enige kantoor van haar departement se krag as gevolg van die wanbetaling of laat betaling van rekeninge afgesny is (a) in (i) 2008 en (ii) 2009 en (b) gedurende 1 Januarie 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (i) watter kantore, (ii) op watter datums en (iii)(aa) hoe lank die krag gesny is, (bb) wat die bedrag verskuldig in elke geval is, (cc) watter stappe gedoen is om die situasie te verbeter en (dd) wat die beraamde verlies aan inkomste vir haar departement as gevolg daarvan is?
Wat die (a) bedryfskoste per maand van die Lindela-repatriasiesentrum gedurende die tydperk 1 Januarie 2005 tot 28 Februarie 2010 beloop het en (b) aantal persone is wat per maand gedurende dié tydperk gehuisves is?
Of daar enige agterstand met die verwerking van aansoeke om permanente verblyf vir elk van die maande vanaf 1 Junie 2009 tot 28 Februarie 2010 is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wat die omvang van die agterstand in elke geval is en (b) hoeveel aansoeke van buitelandse gades van Suid-Afrikaanse burgers ontvang is?
Met verwysing na die 923 staatsamptenare wat volgens . ondersoek deur die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) na die vorige Departement van Behuising by ongerymdhede betrokke was, (a) hoeveel van die betrokke amptenare (i) in die hof verskyn het, (ii) sake het wat op beregting wag en (iii) se dienskontrakte bee.ndig is en (b) hoeveel sake afgehandel is?
Vir elk van die vyf mees onlangse vermelde jare waarvoor inligting beskikbaar is, a hoeveel i sertifikate wat vir voordeelbetalings kwalifiseer deur die Kommissaris vir Beroepsbeserings en -Siektes ontvang is en ii hiervan verwerk is en b wat die gemiddelde tydsduur vir die verwerking van.
of die pos vir die Kommissaris van Vergoeding geadverteer is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, a wanneer, b hoeveel aansoeke ontvang is en c watter besluit ten opsigte van. aanstelling gemaak is?
of die verslag deur die Openbare Beskermer rakende die beweerde onreëlmatige transaksies waarby die gemelde persoon betrokke is, aan die publiek beskikbaar gestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met verwysing na sy antwoord op vraag 43 op 11 Februarie 2010, die Gauteng-provinsie enige vakatures vir elke vermelde gesondheidsberoep het; so nie, wat die situasie is?
Of hy voornemens is om aanstaande jaar verpligte besparing vir belastingbetalers in te stel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige voorsiening in die nuwe nywerheidsbeleid-aksieplan (IPAP) gemaak word vir groen nywerhede wat die opwekking van volhoubare energie sal insluit, spesifiek vir die vervaardiging van huishoudelike sonwaterverwarmers; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige van hul kredietgraderings die afgelope twee jaar verlaag is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die omgewingsimpakstudie oor die kruising oor die Limpopo-rivier wat Zimbabwe en Mosambiek met Suid-Afrika in die Groot Limpopo-oorgrenspark verbind, voltooi is; so nie, waarom nie; so ja, wanneer die kruising oopgestel sal word?
Of die tussen-ministeriële komitee wat deur die regering tot stand gebring is om die veldtog teen korrupsie te koördineer reeds programme onderneem om korrupsie uit te roei; so nie, a wat die hindernis is en b waar dit na verwagting aan die gang sal kom; so ja, i wanneer die program 'n aanvang geneem het, ii hoe die program sal werk, iii hoe prosedurevertragings oorkom sal word, iv watter maatreëls bestaan ten opsigte van oortreders en v hoe daar verseker sal word dat die verkrygingsproses 100% deursigtig is?
Of die aksieplan ten opsigte van die nywerheidsbeleid beoog om die ekonomie in sy geheel tot . volhoubare, groen ekonomie te verander; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe gedoen sal word om die land aan die spits van die groen rewolusie te plaas?
Of daar enige inter-ministeriële besluite geneem is om die nuwe groeiplan te steun ten einde die probleem van . onbetroubare en duur spoor- en hawestelsel aan te pak; so nie, waarom nie; so ja, watter (a) ooreenkomste ingestel word om . gewenste uitkoms te bereik, (b) tydraamwerke ooreengekom is en (c) struikelblokke steeds bestaan?
Of sy departement enige aangesig-tot-aangesig interaksie met bepaalde oortreders gehad het om te help om die probleem op te los van (a) monopolistese prysvasstelling van deurslaggewende bydraes en (b) die aankoop van uitsette; so nie, waarom nie; so ja, (i) watter interaksie, (ii) met wie en (iii) wat die gevolge was?
of sy a ministerie en b departement van tyd tot tyd regsdienste van privaat- regsfirmas of praktisyns bekom; so ja, of.
a watter bedrae aan die onderskeie firmas uitbetaal is in i 2008 en ii 2009 en b wat die totale koste van uitgekontrakteerde regsdienste in i 2008 en ii 2009 beloop het?
Of haar departement sedert Mei 2009 enige welslae behaal het op die terrein waar kennis gegenereer word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement oor die afgelope tien maande deur middel van die programme van instellings onder sy beheer tot die ekonomiese groei en sosioekonomiese ontwikkeling bygedra het so nie, waarom nie; so ja, wat die (a) aard en (b) omvang van dié bydrae tot die sosio-ekonomiese ontwikkeling is?
Of tegnologiese nuwighede sedert Mei 2009 vir die bespoediging van die groei en transfor-masie van die ekonomie toegepas is om werk en . volhoubare lewensbestaan te skep; so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel werkgeleenthede geskep is, (b) in watter sektore dié werkge-leenthede geskep is en (c) watter kwalifikasies vir dié werkgeleenthede vereis word?
Wat die (a) totale ontginning van onverwerkte diamante in (i) karaat en (ii) rand was in (aa) 2008 en (bb) 2009, (b) omvang van handel in onverwerkte diamante deur die Staats-diamanthandelaar was in (i) 2008 en (ii) 2009 en (c) rede vir die Staatsdiamanthandelaar se lae diamanthandelsvlakke teenoor die bedryfsvolumes in dié tydperk is?
Of die Regering enige maatreëls sal tref om die strategiese vennootskap van SA Express en SA Airlink met die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) te bevorder om so ander lugrederye in te sluit ten einde (a) te help om regverdigheid te bewerkstellig, (b) mededingendheid te bevorder en (c) die bedryf te laat groei; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls haar departement sal tref om die samestelling van so . strategiese vennootskap te bevorder?
Of sy 'n verklaring betreffende die hegte strategiese vennootskap wat tussen 'n private maatskappy (naam verstrek) en SA Lugdiens (SAL) aangegaan is, sal doen?
Of die nuwe eenheid by Groote Schuur-hospitaal wat opgedra word aan vroue-sokkerondersteuners behandeling aan alle vroue wat slagoffers van mishandeling is, ongeag of hulle sokkerondersteuners is of nie, sal verskaf; so nie, waarom nie; so ja, of dié eenhede ná die Fifa-sokkerwêreldbekertoernooi in 2010 hul werksaamhede sal voortsit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of hy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Hoeveel deur (a) die nasionale Regering en (b) elkeen van die nege provinsiale regerings in die 12 maande voor die nasionale/provinsiale verkiesings van 2009 op voedselpakkette uitgegee is?
Of sy bevind het dat die tendens betreffende die nasionale elektrifiseringprogram van 1 Januarie 2002 tot op hede 'n bestendige afname toon in die getal aansluitings wat jaarliks plaasvind; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Hoeveel elektrisiteit vir Eskom en/of munisipaliteite as gevolg van diefstal verlore gaan, b wat die waarde van dié verlies in rand is en c wat die omvang van dié geldelike verlies vir Eskom en die munisipaliteite is?
of sy ook.
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of sy enige stappe gedoen het om faktore teen te werk soos a hoë lugreisgeld, b duur kaartjies vir die wêreldbekersokkerwedstryde, c die winterseisoen waartydens die wedstryde aangebied word en d . sterk rand wat toeriste ontmoedig om na Suid-Afrika te kom ten einde groot genoeg getalle te lok om die uitgawes te regverdig wat die aanbieding van die toernooi beloop; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of sy van sy korrespondensie na haar kantoor in kennis gestel is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, waarom sy versuim het om te reageer?
Met verwysing na die mediaberig oor die staat wat.
of die eiendom wat deur die vorige kommissaris gebruik is, onvoldoende is om die nuwe kommissaris te huisves; so ja, waarom?
Wat die totale bedrag is wat sedert sy bestaan aan die lede van die ministeriële taakspan oor Sentech en die SABC betaal is?
Of die SABC voornemens is om onderskrifte te gebruik om meer as een miljoen dowe persone te help om sy televisieprogramme te kyk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement.
a op watter datum in Augustus 2008 hy die Ouditeur-generaal ontmoet het toe hy oor die nie-nakoming ingelig is en b watter maatreëls hy ter regstelling van die probleem getref het?
Evaluering sowel as Administrasie in die Presidensie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 99)--Minister in die Presidensie. Prestasiemonitering en- evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 99)--Minister in die Presidensie. Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 99)--Minister in die Presidensie. Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
Of hy die Regering se standpunt oorgedra het oor die wenslikheid van die regsgeding wat in die Verenigde State van Amerika aanhanging gemaak is deur Khulumani en.
of dié standpunt wat hy oorgedra het deur die (a) President van die Republiek, (b) Kabinet en (c) Ministers in die Ekonomiese Groep goedgekeur is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of . koste-analise in dié verband gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat was (a) die uitslag en (b) die nuwe maatreëls wat in dié verband ingestel is?
Of die saak teen . bepaalde persoon (naam verstrek) vir oortreding van wette wat met medisynebeheer verband hou, soos ingedien by die SA Polisiediens in Pinetown op 8 Maart 2006, afgehandel is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die resultaat was?
Of enige steenkool (a) uitgevoer is uit en (b) ingevoer is van enige hawe in elk van die afgelope vyf boekjare tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so nie, wat die posisie in dié verband is, in elke geval; so ja, in elke geval, (i) van watter hawe, (ii) deur watter maatskappy, (iii) na watter land, (iv) wat die (aa) gewig, (bb) kwaliteit en (cc) waarde in geld van die steenkool is, in elke geval en (v) waarvoor die ingevoerde steenkool gebruik is?
<fn>233785_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Dui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Dui 'n vraag vir skriftelike beantwoording aan wat nog nie beantwoord is nadat 10 werkdae verstryk het nie.
Minister van Arbeid 627, 633Minister van Basiese Onderwys ... 608, 611, 614, 621, 623, 631Minister van Binnelandse Sake ... 626, 633, 636Minister van Ekonomiese Ontwikkeling ... 625, 632, 636Minister van Energie ... 625, 632Minister van Finansies... 616, 617, 618, 625, 632, 636Minister van Gesondheid... 611, 612, 622, 623, 625, 632Minister van Handel en Nywerheid... 610, 616, 630, 635Minister van Hoër Onderwys en Opleiding... 626, 632Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking ... 611, 626, 633Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling... 615, 627, 633, 635Minister van Kommunikasie ... 624, 631Minister van Korrektiewe Dienste... 610, 617, 618, 624, 632, 637Minister van Kuns en Kultuur ... 623, 631Minister van Landbou, Bosbou en Visserye ... 612, 621, 623, 631Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming ... 609, 628, 634Minister van Maatskaplike Ontwikkeling ... 614, 629, 634Minister van Menslike Nedersettings ... 609, 626, 633, 637Minister van Minerale Hulpbronne ... 615, 627, 633Minister van Openbare Ondernemings... 628, 633Minister van Openbare Werke... 628, 634, 638Minister van Polisie ... 614, 619, 627, 633, 638Minister in die Presidensie: Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie ... 613, 617, 630, 634Minister vir Samewerkende Regering en Tradisionele Sake... 612, 615, 624, 632, 635, 636Minister van Sport en Ontspanning... 629, 634, 637Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 628, 634, 636Minister van Staatsveiligheid ... 629, 634Minister van Toerisme ... 616, 630, 635Minister van Verdediging en Militêre Veterane...
Minister van Vervoer 613, 622, 630, 635, 638Minister vir Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede ... 608, 615, 631, 635Minister van Waterwese en Omgewingsake... 609, 619, 620, 621, 631, 635Minister van Wetenskap en Tegnologie ... 616, 617, 629, 634Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Of sy, in die lig daarvan dat haar departement steun op nie-regeringsorganisasies met min inkomste in KwaZulu-Natal om ondersteuningsdienste aan kinders met gestremdhede te lewer, . ondersoek daarna sal instel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar bevind is dat die GTA ondoeltreffend is om . stelselmatige maatstaf vir leer op graad 9-vlak te bied; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
a Watter tipe opleiding die lede van.
of sy . verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of hy oor die verslegtende toestand van die strukture op die eiendom ingelig is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of 26 huise wat in Mthatha geleë is aan . bepaalde ontbinde entiteit (naam verstrek) oorgedra is en later in 2008 deur die Oos-Kaapse LUR vir Plaaslike Regering by.
waarom die inwoners van die huise nie voorkeur gekry het toe die eiendomme verkoop is nie?
of enige van dié finansiering voorwaardelik ter ondersteuning van die in situ-opgradering van die informele Hillview-informele nedersetting was; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of enige ander finansiering vir dié projek voorsien is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy enige stappe gedoen het om verdere besoedeling van die gebied te voorkom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wanneer die bou van die vier nuwe-generasie tronke.
of sy beoog om die huidige argitektoniese modelle te hersien ten einde bendebedrywighede in tronke te beperk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige planne bestaan om meer of ander sodanige helikopters aan te skaf; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar tans enige (a) vroue, (b) kinders en (c) mense met gestremdhede by enige korrektiewe dienssentrum is; so ja, (i) hoeveel in elke geval, (ii) by watter korrektiewe dienssentrum hulle in elke geval gehuisves word en (iii) watter geriewe aan (aa) kinders en (bb) mense met gestremdhede by elke korrektiewe dienssentrum gebied word?
wat die uiteensetting van loteryfondse in elk van dié jare ten opsigte van (a) administrasie, (b) pryse, (c) fondse aan instellings en (d) ander gespesifiseerde uitgawes is?
Of die Regering van voorneme is om . diplomatieke sending in Bangladesh tot stand te bring; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
of sy beoog om die MIV/Vigs-inligtingsveldtog na ander skole en grade uit te brei; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer, (b) na watter skole, (c) watter grade en (d) wat die geraamde begroting is?
of daar enige ander inligtingstelsels vir provinsiale hospitale is wat provinsies in staat gestel het om pasiëntinligting suksesvol te deel onderwyl hulle van elektroniese boodskapstandaarde gebruik maak, met inbegrip van dié wat in die onderskeie dokumente van die Nasionale Gesondheidsinligtingstelsel van Suid-Afrika (NHIS/SA) vermeld word; so nie, waarom nie; so ja, of dié deel van pasiëntinligting in . lewende hospitaalomgewing bereik is; so ja, watter bepaalde aspekte van data-elemente soos naam, ID-nommer, hartklop en bloeddruk op . elektroniese wyse tussen die stelsels gedeel is; so nie, of dié deel van pasiëntinligting bereik is in.
of elke bovermelde provinsie steeds voortgaan om die data-elemente te deel; so nie, (a) waarom nie, (b) watter provinsies geraak word en (c) wat die redes is dat die inligting nie gedeel word nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy (a) sy departement, (b) die RGBSA of (c) die PRNDW opdrag gaan gee om alle gedingvoering in dié verband te staak; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
a Hoeveel i diepsee-en ii kusvaartuie tans in haar departement se besit is en b met betrekking tot elke vaartuig, wat i die aa doel, bb rol, cc diepgang en dd aankoopprys is, ii die aa onderhoudskoste, bb bedryfskoste, cc totale seemyl afgelê en dd totale getal ure aaa in die hawe en bbb op see was in elke boekjaar sedert die aankoop daarvan en iii die spesifikasies en verdere tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement.
of haar departement . evaluering gedoen het om vas te stel of daar genoeg veeartse is om dié diere te behandel en te moniteer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige van die burgemeesters en/of lede van die burgemeesterskomitee van enige van die munisipaliteite onder administrasie hul volle salaris ontvang het; so nie, (a) wat die posisie in dié verband is en (b) wat elkeen van hulle tans verdien; so ja, wat elke persoon tans in elke vermelde munisipaliteit verdien?
of enige van dié amptenare en/of ampsdraers tans regeringsposisies beklee; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of enige (a) personeel en/of (b) dokumente van die Nasionale Jeugkommissie aan die Nasionale Jeugontwikkelingagentskap oorgedra is; so nie, waarom nie; so ja, (i) wat die besonderhede van die oordragproses is en (ii) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
a Hoe die Alumnivereniging wat deel uitmaak van die Nasionale Jeugontwikkelings-agentskap saamgestel is, b wat sy i visie, ii missie en iii aksieplan is, c wat die koste vir die i vestigting en ii onderhoud van dié vereniging is en d hoeveel personeellede die vereniging in diens sal neem?
of bestaande stelsels in Autopax, soos rekenaar- en loonlysstelsels, deur die Passasierspooragentskap van Suid-Afrika (Prasa) oorgeneem is; so nie, (a) waarom nie en (b) wat in dié verband in werking gestel word; so ja, of dit by bestaande stelsels geïntegreer is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, ten opsigte van.
a watter prosesse, prosedures en meganismes in dié verband gevolg is en b hoe die finale skikking onderhandel is?
Of sy of haar departement oor enige plan beskik om.
of haar departement . beleidsdokument het wat riglyne aan opvoeders voorsien oor hoe om afknouery in skole te hanteer; so nie, (a) waarom nie, (b) wanneer sodanige dokument na verwagting saamgestel sal word en (c) watter riglyne in die afwesigheid van sodanige dokument gebruik word; so ja, (i) wat die tersaaklike besonderhede is en ii waar.
of die kurrikulum voorsiening maak vir optrede soos om (a) leerders te ontmoedig om . deel aan afknouery te hê, (b) leerders oor die gevaar van sodanige kultuur in te lig, c leerders leiding te gee om hanteringstrategieë te ontwikkel en d leerders te straf wat oortredings begaan; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of enige SAAMS-amptenaar skuldig bevind is aan bedrog by die agentskap (a) in die boekjare (i) 2007-08, (ii) 2008-09 en (iii) 2009-10 en (b) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
Of enige vliegtuie van die SA Lugdiens na haar begrotingstoespraak in Mei 2010 gebruik is; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter soort vliegtuie gebruik is, (b) wat die rede in elke geval was, (c) wat die koste in elke geval was en (d) wat die besonderhede ten opsigte van die plek van (i) vertrek en (ii) aankoms in elke geval is?
of enige sake van die hofrol verwyder is weens onakkurate inligting wat deur beamptes van die SA Polisiediens neergeskryf is wat nie in staat was om in Afrikaans in die Noord-Kaap te kommunikeer nie; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) hoeveel in die boekjare (i) 2005-06, (ii) 2006-07, (iii) 2007-08, (iv) 2008-09 en (v) 2009-10 en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of hy voor die verhoging van die toelaes van wykkomiteelede met enige munisipaliteit oorleg gepleeg het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of elk van dié persone sonder betaling geskors is; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, (a) wat die redes is en (b) watter stappe in elke geval gedoen word om die situasie reg te stel?
of dié projekte in die (a) landelike en (b) stedelike gebiede bevorder is; so nie, waarom nie; so ja, (i) hoe, (ii) wat die (aa) name en (bb) liggings van die gebiede is waar dié projekte bevorder is, (iii) wanneer die bevordering van elke projek binne elke gebied (aaa). aanvang geneem het en (bbb) tot . einde gekom het en (iv) watter koste aangegaan is om die KVG se projekte binne elk van dié gebiede te bevorder?
Of, in die lig van die aanbeveling deur die Ouditeur-generaal, (a) . volledige bateregister saamgestel is, (b) alle huurkontrakte opgespoor is en (c). aangewese persoon toegewys is om die bateregister te administreer; so nie, (i) waarom nie en (ii) wanneer dit na verwagting gedoen sal word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige van die onbenutte myne om.
hoeveel sluitingssertifikate aan myne uitgereik is (a) in die boekjare (i) 2005-06, (ii) 2006-07, (iii) 2007-08, (v) 2008-09 en (v) 2009-10 en (b) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is?
Of enige sektore van die Suid-Afrikaanse ekonomie wat na die Euro-gebied uitvoer, negatief geraak is deur die (a) betreklik sterker rand en (b) Euro-skuldkrisis; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Regering dit oorweeg om die Australiese voorbeeld te volg en . superbelasting op hulpbronwinste in te stel; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
watter tydraamwerk die KMMO's het om die handves na te kom?
a Wat die i totaal en ii uiteensetting van die bedrag is wat op 4 Mei 2010 bestee is aan die prysuitdelingsplegtigheid van die Nasionale Wetenskap- en Tegnologieforum wat in Johannesburg plaasgevind het, b hoeveel persone i na die geleentheid uitgenooi is en ii die geleentheid bygewoon het en c hoe die totale bedrag wat bestee is en die totaal wat uitgenooi is en die geleentheid bygewoon het, met die vorige jaar vergelyk?
of daar enige ander lynitems in haar departement se administrasiebegroting is wat aan begrotingsbesnoeiings onderworpe is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met betrekking tot artikel 3.6(b) van die etiese kode vir lede van die uitvoerende gesag, Proklamasie No. 41 van 28 Julie 2 000, Staatskoerant No 21399, enige lid van die uitvoerede gesag die administrasie van . sekere belang onder die beheer van.
of enige proses ingestel is om te verseker dat die lid nie . kontrak met die onafhanklike en professionele persoon of agentskap aangaan nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die gebruik van Suid-Afrikaanse rande deur Zimbabwe . uitwerking sal hê op die a waarde van die rand en b geldvoorraadgroei van die rand; so nie, waarom nie, in elke geval; so ja, wat die tersaaklike besonderhede in elke geval is?
of haar bevindings . afname in dié getalle sedert die inwerkingstelling van die Child Justice Act, Wet 75 van 2008, aantoon; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement beplan om meer van gevangeniswerkers vir sulke infrastruktuurontwikkeling gebruik te maak; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter riglyne hy aan nasionale departemente uitgereik het met betrekking tot die inwerkingstelling van die nuwe Geïntegreerde Finansiële Bestuurstelsel ten opsigte van die handhawing van data-integriteit, (ii) toegangsekuriteit vir werknemers in die bepaalde departement en (iii) herwinning en herstel van data ná . ernstige ramp en (b) watter maatreëls hy ingestel het om die nakoming van dié riglyne te verseker?
of enige stappe teen die verskaffer gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige bykomende koste as.
of enige stappe teen die diensverskaffer gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige styging in koste ten opsigte van elk van die polisiekantore is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
hoeveel klas-klagtes deur die OKD van elke provinsie in die boekjaar 2009-10 ontvang is?
of vermiste polisiedossiere ondersoek word, in elke geval; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel van die ondersoeke tot (a) tugstappe en (b) afdanking gelei het?
Of enige steenkoolmynmaatskappye wat in Mpumalanga sake bedryf, vervolg is vanweë nie-nakoming kragtens artikel 9, wat verband hou met die tydelike of permanente beëindiging van . myn of mynbedrywigheid, van die regulasies betreffende gebruik van water vir mynbou- en verwante aktiwiteite gerig op die beskerming van waterhulpbronne, GkR.704, wat gepubliseer is in die Staatskoerant Vol.
of enige stappe gedoen sal word om te verseker dat die eienaars van verlate steenkoolmyne in Mpumalanga die bovermelde voorskrifte nakom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy, in die afwesigheid van. assessering, sal voortgaan om watergebruiklisensies vir steenkoolmynbedrywe in die bogenoemde opvanggebiede uit te reik; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of sy.
of . beperking op die getal lisensies geplaas is wat in die gebied uitgereik mag word; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die besonderhede van dié beperking is en (b) watter maatreëls gebruik word om aansoeke om sodanige watergebruiklisensies te keur?
of haar departement (a) klagtes of besorgdhede oor die werk of integriteit van praktisyns ondersoek en (b).
of dié rekord aan die publiek beskikbaar is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met verwysing na die antwoord op vraag 539 op 9 Junie 2008, die Waternavorsingskommissie sy studie oor reinigingsmiddels met.
of haar departement voornemens is om die gebruik van fosfaat in reinigingsmiddels te verbied; so nie, waarom nie; so ja, (i) wat die tersaaklike besonderhede is en (ii) watter stappe haar departement in dié verband gaan doen?
of die entiteit wat die bedrag aan regtehouers uit die bykomende R6 miljoen gaan betaal.
of sy . datum vir die heropening van die perlemoenvissery vasgestel het; so ja, wat die datum is?
of die eienaars van huisbote wat geraak word deur Sanparke geraadpleeg is voor hulle gelas is om weg te trek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement die koste van . opvoeder vir die meer as vyftig leerders wat tans by die skool ingeskryf is, sal betaal; so nie, waarom nie; so ja, wat die maatstawwe is wat haar departement toepas wanneer bystand aan . skool van dié aard oorweeg word?
of die bakterie wat blousiekte veroorsaak as.
of enige (a) kennisgewings van voorneme om . lasgewing uit te reik, (b) lasgewings of (c) kriminele klagte teen besoedelaars van die water hoër op uitgereik is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar . maksimum tydperk is waarbinne.
hoeveel ondersoeke wat tans vir die RGBSA hangende is langer as (a) 3-6 maande, (b) 6-9 maande, (c) 9-12 maande, (d) 12-18 en (e) 18-24 maande geneem het om af te handel?
a hoeveel i babas doodgebore is en ii suigelinge voor hul eerste verjaardag by elke bepaalde hospitaal aa in aaa 2007, bbb 2008 en ccc 2009 en bb sedert 1 Januarie 2010 gesterf het, b in watter provinsie elke vermelde hospitaal geleë is en c wat die oorsaak van die dood in elke geval was?
of sy departement op dreef is om die tersaaklike MOD'e te bereik; so nie, (a) waarom nie en (b) watter stappe gedoen word om te verseker dat die MOD'e bereik word?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of (a) die Nasionale Tesourie of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, (ccc) wat die geldwaarde van elke kontrak is, (ddd) wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, (eee) wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en (fff) wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of (a) die Presidensie of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of sy (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, ccc wat die geldwaarde van elke kontrak is, ddd wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, eee wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en fff wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, (ccc) wat die geldwaarde van elke kontrak is, (ddd) wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, (eee) wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en (fff) wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Of haar (a) departement of (b) enige van sy instellings enige kontraktuele ooreenkomste met sekere maatskappye (name verstrek) of enige van hul filiaalmaatskappye onderteken het (i) in die boekjare (aa) 2008-09 en (bb) 2009-10 en (ii) gedurende die tydperk 1 April 2010 tot op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is; so ja, (aaa) wat die aard van elke kontrak is, (bbb) wat die (aaaa) begin- en (bbbb) einddatum van elke kontrak is, (ccc) wat die geldwaarde van elke kontrak is, (ddd) wat die besonderhede van die ondertekeningsproses van elke kontrak is, (eee) wie anders getender het vir elke kontrak wat toegeken is en (fff) wat die getenderde bedrag in elke geval was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Kommissaris en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Hoof van die SA Nasionale Weermag en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Kommissaris en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
Wat die begin- en einddatum van die ampstermyn van elke (a) permanente en (b) waarnemende (i) Direkteur-generaal en (ii) hoof- finansiële beampte gedurende die tydperk 1 Januarie 2000 tot 31 Desember 2009 was?
of die lewenskostevergoeding betaal is wat sedert 1 Januarie 2010 (a) tot op vlak 12 en b bo vlak 12 betaal sou word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die prestasiebestuurstelsel op plaaslike regeringsvlak in ooreenstemming met die statutêre bepalings toegepas word; so nie, of sy departement die nakoming van al die prestasievereistes afgedwing het om te verseker dat munisipaliteite na behore funksioneer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wat die vlak van nakoming van die spertyd is vir die voorlegging van omkeerstrategieë vir plaaslike regering LGTAS, b hoeveel LGTAS vir plaaslike regering ten opsigte van gehalte geëvalueer is en c wat i die bevindings ten opsigte van die evaluering was, ii die tydraamwerk is waarbinne die LGTAS ten volle in werking gestel moet word, iii die vlak van en die soort steun is wat aan munisipaliteite verskaf moet word ten einde LGTAS in werking te stel en iv die koste van dié projek vir die fiskus beloop?
a Wat die omvang van die tekort aan finansiële vaardighede by munisipaliteite is, b watter stappe hy gedoen het om die tekort aan te vul, c wat die uitwerking van sodanige stappe is en d watter planne ingestel is om die situasie in die toekoms te verbeter?
Of hy enige gebeurlikheidsplan opgestel het om enige dreigende risiko van . internasionale finansiële ineenstorting (besonderhede verstrek) te hanteer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede van die plan is?
Wanneer hy die nuwe hersiene Handboek vir Lede van die Uitvoerende Gesag en Voorsittende Beamptes gaan aankondig?
Wanneer die visumvereistes vir Suid-Afrikaners wat die Verenigde Koninkryk besoek, opgehef gaan word?
a Watter kriteria bepaal of . R200-noot geldig is en b tot wanneer die note met mnr T Mboweni se handtekening daarop geldig sal wees?
Of hy van voorneme is om wetgewing in te dien wat op die regulering van vergoeding aan munisipale bestuurders gemik is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer sodanige wetgewing ingedien sal word en (b) wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat (a) die totale getal sterftes is van gevangenes in bewaring wat in die boekjare (i) 2007-08, (ii) 2008-09 en (iii) 2009-10 in elke gevangenis opgeteken is en (b) die oorsaak van dood in elke geval was?
of sy departement die uitwerking daarvan in elke geval geëvalueer het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a in watter provinsies daar oop toilette is en b wat hy gedoen het om die aangeleentheid te behandel?
of enige ondersoek gedoen is om na te gaan of die oorspronklike mense aan wie dié huise toegeken is dit steeds bewoon; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die SA Polisiediens (SAPD) beskerming aan enigiemand buiten BBP's, Ministers, Regters en LUK's bied; so ja, wat die (a) maatstaf vir sodanige beskerming is en (b) totale koste vir die SAPD beloop om beskerming te bied aan diegene wat nie kragtens die Handboek vir Lede van die Uitvoerende Gesag en Voorsittende Beamptes virt sodanige beskerming kwalifiseer nie?
of sy departement gebeurliksheidsplanne ingestel het om te verseker dat vaardighede in die verlangde gebiede oorgedra is wanneer persone met tegniese vaardighede uittree-ouderdom bereik; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of . standbeeld van Mahatma Gandhi deur.
of die skenker uitgenooi sal word; so nie, waarom nie?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 567)--President van die Republiek.
Prestasiemonitering en -evaluering asook Administrasie in die Presidensie.
<fn>27683b.txt</fn>
Oorkoepelende sektorale doelwitte. 6.
regtehouers in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handleiding sal in fyn die Departement te delegeer. Hiedie beleid sal die ged aansoeke in hierdie vissery.
Suid Aftika se belangrikste vissery en vir die laaste dekade is diverantwoordelik vir ongeveer die hem van al die rykdom wat geskep word deur kommersiele visserye. In die 1960's het buitelandse langafstand dote in die Suidoos Atlantiese Oseaan inbeweeg wat gely het tot die wesentlike oorontginning van bronne van bodemvis spesies langs die Suid-Afrikaanse en Namibiese kuslyne.
IKSOAV geskep in 'n poging om die snel groeiende vissely te beheer. Dit was egter eers die verklaring van die 200 seemyl Eksklusiewe Ekonomiese Sone en die daaropvolgende uitsluiting van buitelandse vaartuie in 1978 wat Suid Afrika in staat gestel het om weer op sy visbronne aanspraak te maak en begin om die bodemvis bronne weer op te bou.
Tot 1978 was die bodemvissery grootliks ongereguleerd en deelnemers was nie beperk deur visvangperke nie. 'n Jaarlikse ll was ingestel in 1978 en individuele kwotas die jaar daarna. Die vissery was ook amptelik verdeel tussen diepsee-en kustreilsektore.
van treilvangste op die Suidkus (hoofsaaklik vlakwater stokvis). Die balans word aangevul deur verskeie byvangste spesies, waarvan baie benut word en gemiddeld word net oor die 90% van vangste behou. Die diepsee-stokvistreilgebiede is wydverspreid op die Kaapse weskus in water dieper as 200 meter. Op die Kaapse suidkus mag treilers nie visvang in water vlakker as 110m nie of binne 20 seemyl vanaf die kus nie, watter een ook al verder is, en word daar hoofsaaklik gefokus op twee visvanggebiede.
Die Departement bestuur die diepseetreilvissery as deel van 'n "stokvis kollektief".
vir stokvis (gekombineerd vir beide spesies). Voor die verdeling tussen die stokvisvangssektore word daar uit die globale stokvis ll n resetwe opsygesit om byvangste te dek in die maasbanker vissery asook, tot en met 2004, 1000 ton vir buitelandse vissers.
na aftrekking van die maasbanker byvangs resetwe verdeel tussen diepseetreil, kustreil, stokvislanglyn-en stokvishandlynvisserye sonder dat die verdeling van die stokvis spesies tussen die verskillende sektore in ag geneem word.
toegeken aan die diepsee treilvissery, 6% aan die kustreilvissery en 10% word verdeel tussen stokvislanglyn en stokvishandlyn. 'n Sektorale toekenningproses wat die spesie wat in daardie sektor gevang word en die spesie se bydra tot die globale TTV, in ag neem, moet moontlik ontwikkel word ten einde ontginning van stohis met die produktiiiteit van die twee spesies te paar.
gevul deur persone uit histories benadeelde gemeenskappe, terwyl vroue 40% vul.
Werksomstandighede in die diepsee stohis-treilvissery word beskou as beter as dit wat tans bestaan in meeste ander visserye. Die meerderheid van die werknemers word op voltydse, jaar-uit basis in diens geneem met vasgestelde salarisse en indiensnemingsvoordele. Die gemiddelde jaarlikse inkomste van die bemanning (insluitende kapteine) is R63 000 per jaar.
Die diepsee stokvii-treilvissery is 'n uiters kapitaal-intensiewe vissery. Bestaande deelnemers het aansienlike beleggings in vaartuie sowel as prosesserings-en bemarkingsinfrastrukuur gemaak.
biljoen geskat. Die markwaarde van die jaarliks gelande vangste is ongeveer R2 biljoen teen huidige markpryse. Hoewel vaartuie so klein as 30 meter lank in die vissery werksaam is, is 66 persent van diepsee treilers tussen 45 en 50 meter lank. Visvangtogte op see duur van minder as 'n week tot meer as 30 dae.
gehou. In 2004 het die vyf grootste maatskappye, minder as 75 persent van die stokvisbronne gedeel.
ton. Tien jar later is die kleinste kwota 336 ton en die grootste 45 000 ton. Die verskil tussen die kleinste en die grootste toekennings raak kleiner.
Die "interne" transformasie van die tradisionele maatskappye en die toetrede van maatskappye in swart besit en onder swart bestuur sedert 1992 het gelei tot 'n aansienlik verbeterde transformasieprofiel in hierdie vissery.
persent is klein of medium grote ondememings;..
word deur maatskappye in swart besit gehou (in 1992,was dit nul persent).
Oorkoepelende sektorale doelwitte.
Om die internasionale beeld van die Suid-Afrikaanse diepsee stokvis-treilvissery in stand te hou en te ontwikkel, sal daar ag geslaan word op Suid-Afrika se verpligtinge op nasionale, streeks-en internasionale vlakke wanneer visvangregte toegeken word.
die erkende impakte van treilvisserye op die mariene ekosisteem te bestuur. Dit sluit in maatreels in wat byvangste bestuur, voorkom en verminder.
en Die ekonomiese lewensvatbaarheid en omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te ondersteun.
die behoefte om ekonomiese stabiliteit in stand te hou en internasionale mededingingheid van die vissery te verhoog; die feit dat hierdie vissery MSC gesertifiseer is; en die feit dat die diepsee stokvisbron goed bestuur word ingevolge betroubare en huidige data, sal kommersiele visvangregte vir 'n tydperk van 15 jaar toegeken word (1 Januarie 2006 tot 31 Desember 2020). Die Departement sal gereeld regtehouers evalueer teen voorafbepaalde prestasiekriteria (sien paragraaf 12 hier onder).
Die diepsee stokvis-treilvissery is tans oor-onderskryf met 53 deelnemers. Die huidige vangsvlakke is hersien en 'n konserwatiewe bestuursplan is oor die afgelope drie jaar geimplementeer.
is verminder en verdere afnames mag nodig wees in die nabye toekoms. Nuwe inkomelinge kan toegelaat word, maar die totale aantal deelnemers in hierdie vissery sal nie vermeerder word nie.
All aansoeke sal volgens 'n stel "uitsluitingskriteria" gesif word. Nuwe aansoekers en bestaande regtehouers wat aansoek doen sal daarna apart evalueer word in terme van 'n stel gelaaide Vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt of rangorde sal dan bepaal word om die suksesvolle aansoekers te bepaal.
sal dan aan elke suksesvolle aansoeker toegeken word in terme van 'n stel "kwantumkriteria".
Maatskappyewet 61 van 1973 sal in aanmerking kom. Regte sal nie toegeken word aan natuurlike persone d.w.s.
individue of eenmansake nie. Natuurlike persone wat bestaande regtehouers is moet aansoek doen in die vorm van 'n beslote korporasie of maatskappy en sal as medium termyn regtehouers behandel word indien hulle aan die rigiyne uiteengesit in die Algemene Beleid voldoen.
b Wetsnakoming: lndien 'n regtehouer aansoeker of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers skuldig bevind is aan 'n misdryf ingevolge die WLMH nie, sal 'n reg nie aan die aansoeker toegeken word nie. Dit sluit nie die betaling van 'n skulderkenningsboete in nie. Regte sal ook nie toegeken word aan 'n regtehouer-aansoeker indien die aansoeker of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers se visvangregte gekanselleer, opgeskort of ingetrek is ingevolge die WLMH of daar op hul bates beslag gel6 is in terme van die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad 121 van 1998of die WLMH nie.
Besluite kan gereserveer word oor die aansoeke van regte-houers wat ondersoek word vir oottredings van die WLMH. 'n Besluit oor so 'n aansoek sal geneem word na afhandeling van die ondersoek.
Die Departement vereis dat elke regtehouer 'n heffing betaal op die geteikende vis wat geland word. Regte houers wat vangste onder-gerapporteer het ten einde, inter alia, die betaling van heffings te vermy sal uitgesluit word. Regtehouers wat nie heffings betaal het nie sal gepenaliseer word in die vergelykende balanseringsproses soos hieronder uiteengesit. Sou sodanige aansoeker egter nietemin vir 'n reg iwalifiseer, sal h visvangpermit nie uitgereik word nie alvorens die uitstaande gelde aan die Departement betaal is nie.
Papier-kwotas, soos gedefinieer in die Algemene Beleid, sal uitgesluit word.
Toegang tot 'n geskikte vaartuig: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle 'n reg van toegang tot 'n geskikte vaartuig het sien verder paragraaf 8 hieronder vir die beskrywing van 'n geskikte vaattuig.
Aansoekers wat regte hou, asook potensiele nuwe inkomelinge, sal evalueer word ingevolge die volgende balanseringskriteria, wat gelaai sal word ten einde die sterkte van elke aansoek te bepaal. Die kriteria hieronder uiteengesit moet saamgelees word met die ooreenstemmende kriteria in die Aigemene beleid vir verdere detail. Dit is in besonder van toepassing op die "transformasie" kriterium.
Een van die doelwitte met die toekenning van langtermyn visvangregte in hierdie vissery is om die huidige transformasievlak te verbeter.
Nakoming van die Wet op Diensbillikheid 55 van 1998 en die verteenwoordigheid van swart persone en vroue op die verskillende diensvlakke. Die gedelegeerde owerheid mag ook die verskil in besoldigingsvlakke tussen die hoogste en laagste betaalde werknemers in ag neem.
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Beleggings in geskikte vaartuie en ander vaste bates. Met betrekking tot e vaartuie sal beleggings in die vorm van aandeelhouding ook in aanmerking geneem word. Regtehouer aansoekers sal nie beloon word vir die sluit van vootwaardehke koopooreenkomste nie.
Wat nuwe inkomeling aansoekers betref, sal die gedelegeerde owerheid oorweging gee aan beleggings gemaak in ander sektore in die vorm van vaartuie, vaste bates, prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur.
Daar sal van alle nuwe inkomeling aansoekers vereis word om aan te toon dat hulle die kennis, vaardigheid en kapasiteit het ten einde aan die diepsee stokvistreilvissety deel te neem.
Regtehouers wat sonder goeie rede meer of minder as hul toekennings gevang het met mer as lo/, sal penaliseer word. Finansiele prestasie sal gemeet word soos aangedui in die Algemene Visserybeleid.
Die gedelegeerde owerheid mag oorweging skenk aan ondememingsontwikkeling en aansoekers se vermd om waarde toe te voeg tot stokvis by wyse van prosessering.
Die diepsee stokvis-treilervissery verskaf ongeveer 8 800 werksgeleenthede.
per jaar vir werknemers wat seevarend is.
termyn toekenningsproses sal beoordeel word.
Die volume byvangste wat geland word deur deelnemers in die diepsee stokvistreilvissery bly 'n bron van kommer vir die Departement.
Lophius vomerinus is besonder kommerwekkend orndat opnames daarop dui dat die huidige vangste van beide spesies bo volhoubare vlakke is. Koningklip-talrykheid aan die suidkus is vera1 lag.
ton. Hierdie byvangstoegewings is op de hele stokvisvissery van toepassing. Daar sal vereis word van voomemende aansoekers om aan te toon watter byvangsmitigasie en verminderingsmaat&Is hulk in werking gestel het of in die geval van nwe inkomeling aansoekers, in gaan investeer ten einde te verseker dat aan bogenoemde byvangsbeperkings voldoen word.
ingesta is of waarin investeer sal word ten einde de byvangste van snoek Thyrsites atun te verminder.
Dit word erken dat die gebnrik van treilvangs skade aan die seebed berokken. Tot op datum is daar geen afdoende bewys van die omvang van die skade aandui wat veroorsaak word nie.
skade aan die seebed te verminder; en mer energie en brandstof doeltreffend te wees ook van toepassing op prosesseringsfabrieke.
regte-houers met kleiner toekennings en nuwe inkomeling aansoekers, gekies het om hulle vangste te land en te prosesseer in sentrums buite die groot metropolianse gebiede soos Kaapstad en Port Elizabeth.
Regtehouer aansoekers sal penaliseer word as hul heffings betaalbaar aan die Departement vir h tydperk langer as 60 dae agterstallig is op datum van hulle aansoek.
Wetsnakoming lndien de aansoeker, sy lede of direkteure of beherende aandeelhouers skulderkenningboetes betaal het vir oortredings van die WLMH, die wet se regulasies of perm*Woorwaardes sal die aansoeker penaliseer word.
In hierdie vissery sal die meganisme vir die toekenning van kwantum die onderwetp wees van verdere konsultasie met aansoekers nadat die aansoeke in die vissery ooweeg is en die suksesvolle aansoekers geidentifiseer is. Onderhewig aan die uitkoms van die konsultasie proses, sal die volgende drie beginsels toegepas word met betrekking tot die toekenning van kwantum.
Eerstens, die toekenning van kwantum aan suksesvolle medium-temp regtehouers sal vasgestel word met verwysing na kwantum gehou deur regtehouers in 2005.
Derdens, en bykomend tot die bogenoemde twee beginsels, sal die gedelegeerde owerheid by magte wees om kwantum toe te ken gebaseer op kriteria wat daarop gemik is om die oogmerke van hierdie beleid te bereik, soos transformasie en prestasie. Hierdie kriteria moet ontwerp word op 'n wyse wat mod verseker dat alle suksesvolle aansoekers, afgesien van die grote van hulle vorige toekenning, daarby kan baat vind indien hulle aan die kriieria voldoen.
Toegerus is met 'n werkende vaartuigmoniteringstelsel.
Regtehouers in die diepsee stokvistreilvissery word nie verhinder om regte in enige ander vissery in Groepe A en B vissrye te hou nie. Regtehouers in die diepsee stokvistreilvissery (insluitende hulle lede, beherende aandeelhouers en lede van hulle uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiele visregte in Groepe C en D te hou nie. Dieselfde geld vir tradisionele lynvis.
Die waarde van die vis wat toegeken word oor die duur van die reg.
Januarie 2006 betaalbaar is, sal hersien word na oorlegpleging met regtehouers. Die heffings betaal sal deur die Departement gebruik word vir die mitigasie van jaarlikse kostes van bestuur, wetsnakoming en navorsing.
Die bestuursmaatreels wat hier onder bespreek word, weerspied sommige van die Departement se hoofvoornemens vir die bestuur van hierdie vissery nadat regte toegeken is.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot die bestuur van visserye (UEBV).
n Ekosisteembenadering tot visserybestuur is 'n holistiese en geintegreerde benadering wat erken dat visvang en verwante aktiwiteite op land die bree mariene omgewing beinvloed.
EBV in die diepsee stokvistreilvissery nie. Die EBV in die diepsee stokvistreilvissery sal verder uitgestippel word in die Bestuurshandboek vir die Diepsee Stokvistreilvissery. Suid-Afrika bly verbind tot die teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van 'n EAF in die kommersiele visserye.
Kleiner regtehouers verkies om hul sakebedrywighede te konsolideer.
Die konsolidasie van regtehouers is egter onderworpe aan die Departement se benaderingtot monopoliee (sien paragraaf 11.5).
en suidooskus. lndien die voorgestelde Namakwalandse Mariene Beskermde Gebied verklaar word, sal die oes van stokvis effektiewelik verdeel word in drie bepaalde gebiede aangesien treilvisvangbedrywighede langs die weskus na die noorde en die suide van die MBG verdeel sal word.
en stokvis-langlynvissers te verminder. Artikel 15 van die WLMH maak voorsiening vir die verklaring van visvangbestuursgebiede. Die Departement sal oorweeg om sodanige bestuursgebiede te verklaar in 'n poging om potensiele gebruikerskonflik tussen treilvissers en langlynvissers aan te spreek.
Daar is tans 100 diepsee treilvaartuie in Suid-Afrikaanse waters bedrywig.
Die meerderheid is ouer vaartuie wat vervang moet word, Die opgradering van die vloot mag 'n verhoging in die vangspoging tot gevolg hQ.
Die Departement sal die bykomende vangspoging as gevolg van verdere en nuwe vaartuie wat in die vloot ingebring word, met sorg evalueer. Regtehouers sal nie toegelaat word om vaartuie te gebruik wat in staat is om baie meer vangspoging te ontplooi as wat hulle in term van hulle toekenning kan vang nie. Verder mag die Departement met die Bedryfsligaam van die Visvangsektor oorleg pleeg in verband met aansoeke om verdere of nuwe vaartuie in die sektor te benut.
Tetwyl die Departement konsolidasie van regtehouers in hierdie die vissery sal aanmoedig, is die Departement gekant teen monopoliee wat tot nadeel van die kleiner regtehouers kan werk.
wat enige enkele regtehouer mag hou of beheer instel nie, maar sal moniteer of enige groot regtehouers op h wyse optree wat strydig is met billike mededingingspraktyke.
langlynvissery sal grotendeels behou word. Die verhouding mag-egter -herSien word indien verdere data oor die relatiewe impak van die onderskeie visserye beskikbaar word.
Die Departement sal 'n aantal formele prestasiemetingoefeninge instel vir die duur van de kommerside visvangregte. Daar word beoog om die prestasiemetingoefening na twee jaar uit te voer en dan elke drie jaar daarna.
nakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die oogmerk met prestasiemeting sal wees om te verseker dat die doelstellings van die vissery bereik word en dat bestuursmetodologie en prosedures geskik is en op datum bly.
Die Departement se huidige waarnemersprogram sal uitgebrei word om waarneming vir wetstoepassings-doeleindes in te sluit. Die Departement sal verder die dekking van waameming van hierdie vissery progressief uitbrei. Daar sal van regtehouers verwag word om die koste van die waarnemingsproses te dra.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvootwaardes sal vasgestel word na konsultasie met regtehouers in hierdie vissery en sal onderwope wees aan hersieningsoos en wanneer dit nodig mag wees.
<fn>29045.txt</fn>
(i) van die Wet op Skuldinvorderaars, 1998 (Wet No.
Telefoonnommer: 082 801 6071.
Telefoonnommer:082 801 6071.
waaraan skuldig bevind: Poging tot moord-aanranding etbgebruik van vuurwapen onder invloed van drank.
of 600 dae gevangenisstraf en 'n verdere 5 jaar gevangenisstraf wat opgeskort is vir 5 jaar.
of 100 dae gevangenisstraf.
Ek was tydens die voonral nie werksaam as 'n invorderaar nie. Ek was op 'n sosiaie besoek by 'n danspiek. Ek is buite van agter aangerand waar ek my vuurwapen in selfverdediging gebruik het.
Ek verklaar dat die besonderhede deur my verskaf, in alle opsigte volledig en korrek is. Geteken te Philadelphia op hierdie 26ste dag van Oktober 2005. Opmerkings: lngevolge die Regulasies betreffende Skuldinvorderaars, 2003, is dit 'n misdryf om vals of misleidende besonderhede of inligting te verskaf of om 'n vals of misleidende verklaring te maak.
<fn>51598_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
QDui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Minister van Gesondheid 97, 99, 100Minister van Handel en Nywerheid... 97, 98, 101Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling. 96, 97, 98, 100Minister van Korrektiewe Dienste ... 96Minister van Minerale en Energie ... 103Minister van Omgewingsake en Toerisme ... 97, 98, 102, 103, 105Minister vir Openbare Ondernemings... 102Minister van Onderwys... 99, 103Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering ... 96, 101Minister van Veiligheid en Sekuriteit... 96, 97, 101, 104Minister van Verdediging... 97, 100, 102, 104Minister van Waterwese en Bosbou ... 103Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Of daar enige growwe nalatigheid aan die kant van gevangenisbeamptes was wat tot die ontsnapping van 'n sekere gevangene (besonderhede verstrek) uit Pretoria se C-Maks-gevangenis gelei het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter stappe (a) hy of sy departement sal doen om te verseker dat dit nie weer gebeur nie en (b) gedoen sal word teen gevangenisbeamptes wat nalatig bevind word?
a hoeveel munisipaliteite op 31 Januarie 2006 nog steeds nie hul.
of die department beoog om enige stappe te doen om die swak. nansiële verslagdoening van munisipaliteite te verbeter; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
a waarom verklarings betreffende die beweerde aanranding van sekere persone name verstrek op 19 November 2006 eers op 18 Januarie 2007 afgeneem is, b wat 'n sekere polisiekantoor naam verstrek omtrent die beweerde mislukte inhegtenisneming van 'n sekere persoon naam verstrek op 18 Januarie 2007 gedoen het en c wat die huidige stand van sake betreffende orde en stabiliteit in die informele nedersetting Thulamntwana is?
of hy die besonderhede van dié skenkings en toewysings aan die Parlement vermeld het; so nie, (a) waarom nie en (b) hoe die Parlement dié inligting kan bekom; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié beleidsrigtings tans in die Wes-Kaapse-afdeling van die hoë howe toegepas word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die bestuur van die Durbanse Metro-polisiediens oor enige vordering betreffende sodanige aanbevelings verslag gedoen het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy departement enige stappe sal doen om die situasie reg te stel; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of, in die lig van die aanval op 'n staatsaanklaer in die landdroskantoor in Pretoria en die moord op 'n polisieman in 'n hof in Noordwes, haar department metaalverklikkers in hofgeboue geinstalleer het om iets te doen omtrent die veiligheid en sekuriteit van hofpersoneel; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer iets omtrent die probleem gedoen gaan word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of daar enige ondersoek gedoen word na die uitwerking van Sutherlandia met betrekking tot (a) 'n veiligheidsondersoek by 'n sekere hospitaal (naam verstrek) en b die uitwerking op pasiënte met MIV/Vigs by 'n sekere hospitaal naam verstrek; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, i wie beide ondersoeke doen, ii aan wie die resultate meegedeel word, iii wat die aard van elke ondersoek is, iv deur wie elke ondersoek eties goedgekeur is en vaa wanneer en bb waar die resultate gepubliseer sal word?
of sy departement enige tydraamwerke vir dié planne het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar enige inisiatiewe bestaan om nuwe sakeondernemings in Suid-Afrika (a) te bevorder en (b) te ondersteun; so nie, waarom nie; so ja, watter inisiatiewe?
of daar enige regres vir verbruikers sal wees; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement 'n beleid het ten opsigte van die gebruik van afgetrede landdroste en ander gevestigde prokureurs wat bereid is om hul dienste gratis beskikbaar te stel as voorsittende beamptes in howe na die voltooiing van 'n opleidingskursus wat deur haar departement aangebied word; so ja, wat die beleid behels; so nie, of sy dit sal oorweeg om 'n beleid in dié verband op te stel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement ingelig is dat pensioenarisse van Zimbabwe wat in Suid-Afrika woonagtig is sedert 2003 nie hulle staatspensioene ontvang nie; so ja, of die Regering enige hulp aan dié pensioenarisse verleen om hul (a) maandelikse en (b) agterstallige pensioene te bekom; so nie, waarom nie; so ja, i wat die aa formaat is en bb omvang van dié hulp is en ii watter probleme die Regering ondervind om die pensioengeld van dié pensioenarisse te laat oorbetaal?
of die pas van transformasie aangepas sal word by die beskikbaarheid van geskikte kandidate in die Vrystaatse afdeling van die Hooggeregshof om te voorkom dat die regbank negatief getref word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter uitwerking dit op die. nalisering van sake in dié afdeling sal hê?
of 'n staatstenderproses in die verkoop of verhuring van die eiendom gevolg is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige spesiale maatreëls ingestel is om die prestasie van dié skole in 2007 te verbeter; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
of enige planne in werking gestel is om die getal skole wat enige spesi.eke tale aanbied te (a) vermeerder of (b) verminder; so nie, waarom nie; so ja, (i) watter tale en (ii) watter planne?
of die wanbestuur van die program se gelde soos deur dié verslag uitgewys is enige veranderings teweeggebring het ten opsigte van hoe die voedingsprogram tans bestuur word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of dié ambulanse aan bepaalde hospitale toegewys is; so nie, op watter grondslag hulle toegewys word aan pasiënte wat hulle benodig; so ja, hoeveel ambulanse aan elke hospitaal in die distrik toegewys word?
of dié ambulanse aan bepaalde hospitale toegewys word; so nie, op watter grondslag hulle aan pasiënte toegewys word wat dit benodig; so ja, hoeveel ambulanse aan elke hospitaal in die distrik toegewys word?
Watter bedrag in elk van die drie jongste boekjare waarvoor inligting beskikbaar is aan BTW op die verkoop van medisyne ingesamel is?
of enige aansoeke om nuwe apteeklisensies oor dié tydperk afgekeur is; so ja, in elke geval, (a) wie aansoek gedoen het en (b) waarom die aansoek afgekeur is?
of enige redes aangevoer is vir die verskille in die studieresultate van verskillende toetsterreine; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wat die redes is en (b) watter stappe na aanleiding van dié studie gedoen gaan word?
Of sy die hersiene voorkomings,-behandeling-en versorgingsplan vir MIV/vigs aangepas het om die uiters weerstandige (XDR) TB-epidemie te beheer; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) watter bedreigings wat die XDR TB vir die Vigsprogram inhou deur dié dokument identi.seer word en (b) watter maatreëls voorgestel word om dié bedreigings te verlig?
Of sy departement voornemens is om openbare-privaatvennootskappe ten opsigte van die gebruik van militêre lughawes aan te gaan; so nie, waarom nie; so ja, ten opsigte van watter lughawe(ns), wanneer sodanige vennootskappe aangegaan sal word en (c) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement se nuwe bestuursvloeistelsel vir howe by die Hat.eld-landdroshof toegepas word; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel sake kwali.
of 'n sekere saak (besonderhede verstrek) kwali.seer?
Wat die omvang van die ophoping van sake by Hof A en Hof B by die Hat.
of haar departement se strategie vir die vermindering van die ophoping van sake, soos uiteengesit deur adv Simon Jiyane by die Parlement op 30 Januarie 2007, by die Hat.
of 'n bepaalde saak (besonderhede verstrek), wat met 'n botsing op 12 Mei 2005 verband hou, by die strategie vir die vermindering van die ophoping van sake ingesluit is; so nie, (a) by hoeveel geleenthede dié saak uitgestel is, (b) om watter rede dit in elke geval uitgestel is en (c) wat die huidige stand van dié saak is?
Hoeveel SA Polisiediens-dossiere wat verband hou met hofstukke van die Hat.
of haar departement voornemens is om. nansiële hulp te verleen aan boere wat as gevolg van veediefstal skade gely het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
hoeveel (i) verrigtinge in dié sake vertraag is teruggetrek is?
of tydelike infrastruktuur daar ingestel is om basiese dienste soos water, elektrisiteit en sanitasie te verskaf; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of Khula Ondernemings Beperk aan sy strategiese oogmerke voldoen het met betrekking tot die uitsette en uitkomste van die (a) Khula-kredietskema, (b) Khula-bemagtigingsfasiliteit vir grondhervorming, (c) Khula-mentorprogram en (d) aanvangsfonds vir Khula-sakevennote; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Geslags-en Bemagtigingseenheid van sy departement die departement se doelwitte in die boekjaar 2005-06 behaal het soos in sy departement se strategiese plan uiteengesit is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of enige stappe gedoen is teen diegene wat in dié verband gefaal het; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Watter provinsies teen 28 Februarie 2007 (a) 'n rampbestuursentrum tot stand gebring het, (b) dié sentrums ten volle operasioneel gemaak het, (c) 'n voltydse hoof vir elke sentrum aangestel het, (d) 'n provinsiale rampbestuuradviesforum tot stand gebring het en (e) 'n. nale provinsiale rampbestuurplan opgestel het?
Of enige provinsies versuim het om 'n bygewerkte onroerende bateregister soos op 28 Februarie 2007 saam te stel; so ja, (a) watter provinsies en (b) wat die redes vir dié versuim is?
Of (a) sy departement en/of (b) die betrokke provinsies enige bystand gaan verleen aan die munisipaliteite in (i) KwaZulu-Natal en (ii) die Noord-Kaap wat nie 'n vaardigheidsplan vir die werkplek in 2006 opgestel en ingedien het nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
wat Eskom se beleid is teenoor elektrisiteitsbesparing deur sy personeel in hul daaglikse werksomstandighede?
Of enige proses in sy departement, in die besonder in die Gauteng-en Pretoria-gebied, aan die gang is wat daarop gemik is om die rassepro.
of daar enige plan is om die aantal personeellede wat in Pretoria werk, te verminder; so ja, (a) met hoeveel mense en (b) wat die rasse-indeling van sodanige persone is?
a Wat die totale getal werkgewers is wat tans namens hul huiswerkers tot die Werkloosheidversekeringsfonds bydra en b ten opsigte van elke boekjaar sedert die inwerkingstelling van wetgewing wat werkgewers van huiswerkers magtiging gee om tot die Werkloosheidversekeringsfonds by te dra, wat die totale i bedrag geld in rand is vir bydraes wat van sodanige werkgewers ontvang is, ii getal eise is wat deur huiswerkers teen die fonds ingestel is, iii waarde in rand van eise is wat deur huiswerkers teen die fonds ingestel is en iv waarde in rand van eise is wat deur die fonds aan huiswerkers uitbetaal is?
of dit die bedoeling is om die Waterkloof-lugmagbasis weer tot volle opersasionele status te herstel; so ja, (a) wat gedoen moet word en (b) wanneer dit gedoen sal word?
Hoeveel ambassadeurs en ander buitelandse missiehoofde (a) gedurende die tydperk 1 Januarie tot 30 Desember 2006 'n afspraak met haar adjunkministers aangevra het, b wel 'n afspraak met haar adjunkministers gehad het en c steeds op bevestiging van 'n afspraak met haar adjunkministers wag?
Of sy departement 'n omgewingsoudit uitgevoer het om onder andere sake wat verband hou met private vervoer en behuising te ondersoek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter vordering met die implementering van staatsbeleid ten opsigte van hernubare en energiedoeltreffende tegnologie gemaak is?
Of sy departement enige strategieë beplan het om (a) herwinning en (b) die praktyk van energie-doeltreffendheid te bevorder; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar, met verwysing na haar antwoord op Vraag 344 op 9 November 2006, enige bepalings en voorwaardes aan die belegging van R20 miljoen deur Silulumanzi in infrastruktuur vir die munisipaliteit Mbombela verbonde was; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wat die bepalings en voorwaardes is en (b) hoe die belegging terugbetaal gaan word?
Of kriptosporidium in enige waterbronne in die land gevind word; so ja, a in watter waterbronne en b wat gedoen word om i die situasie onder beheer te kry en ii die publiek te waarsku oor die moontlike gevare verbonde aan die drink van sodanig besmette water; so nie, of sy tevrede is dat toetse op waterbronne voldoende uitgevoer word; so ja, waarop haar gevolgtrekking gebaseer is?
Of hy dit sal oorweeg om belastingverligting te verskaf aan ondernemings wat sekuriteitverwante toerusting voorsien of wat sekuriteitverwante infrastruktuur bou; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dié tekort uitgewis gaan wees?
of hy ingelig is dat pasiënte onnodig ten duurste in hospitale gehou word teen groot onkoste vir sy departement, aangesien hulpmiddels nie voorsien word nie; so ja, of hy enige stappe gedoen het om dié situasie te hanteer; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of hy enige stappe sal doen om dié tekort aan te pak; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dit gedoen gaan word?
Of sy as die voorsitter van die Nasionale Vigstrust verantwoordelikheid ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Wet 1 van 1999, vir die verkwistende besteding gaan aanvaar; so nie, (a) waarom nie, (b) wie vir dié verkwistende besteding verantwoordelik is en (c) watter stappe gedoen is teen die persoon/persone wat verantwoordelik is vir die wanbestuur van die trust se. nansies; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy oor die Ouditeur-generaal se spesiale verslag R.P 40/2005 oor die beweerde onreëlmatighede by die Krygstuigkorporasie van Suid-Afrika Edms Bpk ingelig is; so ja, of hy enige stappe gedoen het ten opsigte van die aanbevelings wat in dié verband deur die Ouditeur-generaal gemaak is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of hy enige stappe gedoen het om te verseker dat dié betalings gedoen sal word; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b teen wanneer dié uitstaande betalings gedoen sal word?
Of daar enige gebiede in die land is wat die SA Polisiediens as niemandsland beskou; so nie, waarom die Sydenham-polisiekantoor die afgelope maand versuim het om 'n inperkingsbevel in die Quarry Road-informele nedersetting te bestel; so ja, watter gebiede?
Hoeveel polisiebeamptes in elk van die afgelope drie jaar tot en met inbegrip van 2006 in elke provinsie (a) aangekla en (b) skuldig bevind is aan (i) aanranding, (ii) verkragting en (iii) moord?
of enige koste aangegaan is vanweë die opdrag van die NHBRR; so ja, a wat die totale koste beloop en b hoe dié koste uiteengesit word?
a Wat die i.
a aan watter maatskappye kontrakte vir die bou van die N2 Gateway-behuisingsontwikkeling toegeken is, b wat die waarde van die kontrak in elke geval was en c watter bedrag op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is aan elk van dié maatskappye betaal is?
a Hoeveel eenhede in fase 1 van die N2 Gateway-behuisingsontwikkeling wat beset is, toegewys is aan i persone op Kaapstad se behuisingslys, ii slagoffers van die brand in Joe Slovo in 2000 en 2004 en iii ander vermelde aansoekers, b wat die i inkomste-en ii ander vermelde maatstawwe was vir die toewysing van so 'n eenheid in fase 1 en c wat die i inkomste-en ii ander vermelde maatstawwe vir fase 2 van die ontwikkeling gaan wees?
of daar met dié projek begin is; so nie, (a) waarom nie en (b) wanneer dit 'n aanvang gaan neem?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
<fn>51698_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
QDui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling 221, 222, 223,227Minister van Kommunikasie 227Minister van Korrektiewe Dienste... 227Minister van Kuns en Kultuur ... 222Minister vir Landbou en Grondsake... 220, 229Minister van Minerale en Energie ... 223, 226Minister van Omgewingsake en Toerisme ... 223, 225, 228Minister van Onderwys... 220Minister vir Openbare Ondernemings ... 220, 221, 226, 227Minister van Openbare Werke ... 227Minister in die Presidensie ... 220Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering... 225Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 224Minister van Veiligheid en Sekuriteit 220, 221, 224, 225, 226, 227,229Minister van Verdediging ... 224, 227, 228Minister van Vervoer... 225, 236Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Of, in die lig van die onlangse oproep deur 'n Lid van die Uitvoerende Gesag om die getal provinsies te hersien, die Regering dit oorweeg om die getal provinsies te rasionaliseer; so nie, waarom nie; so ja, (a) op watter grondslag so 'n besluit geneem is, (b) wanneer die proses na verwagting sal begin en (c) watter uitwerking dit op staatsbestuur sal hê?
Watter vordering gemaak is om die Suider-Afrikastreek te integreer ter nastrewing van die bevordering van 'n gemeenskaplike politieke en ekonomiese agenda vir die Afrika-kontinent?
Of (a) die verandering van plekname of (b) die oorskryf van geskiedenis om 'n oorheersende politieke standpunt te weerspieël enige geleentheid sal bied vir versoening en nasiebou; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Watter vordering in die Regering se stryd teen armoede en die skep van bevorderlike toestande vir die ekonomiese ontwikkeling van die meerderheid van ons mense gemaak is en b watter deurslaggewende suksesse behaal is in die i bestryding van armoede en ii vermindering van werkloosheid?
of die Afrika-portuuroorsigmeganisme nog enige noemenswaardige rol te speel het in die beoordeling van staatsbestuur in (a) Suid-Afrika en (b) die Afrika-kontinent; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Wat die sleutelresultate was van die Internasionale Beleggingsraad IIC se vergadering wat vanaf 11 tot 13 Mei 2007 gehou is en waarvan die Regering die gasheer was en b hoe dié resultate die Regering se ontwikkelingsagenda en vertroue in die Suid-Afrikaanse ekonomie bevorder?
a Hoeveel gevalle van verkragting van kinders onder die ouderdom van 12 jaar aangemeld is tydens die jongste vermelde tydperk van twee jaar waarvoor inligting beskikbaar is, b hoeveel skuldigbevindings verkry is weens sodanige gevalle wat aangemeld is en c hoeveel sodanige gevalle wat aangemeld is op skoolgronde plaasgevind het?
of die RKIS of die Presidensie sekere radiostasies (name verstrek) vir die onderhoud genader het; so ja, (a) watter persone hulle genader het en (b) op watter grondslag hulle tot die onderhoud ingestem het?
a Wat die huidige. nansiële posisie van die Transnet Tweede Vastevoordeelfonds is en b watter persentasieverhoging in die komende termyn aan pensioenarisse betaal gaan word?
Hoeveel studente in elke jaar vanaf 1997 tot 2007 by die Universiteit van die Vrystaat vir die vakkursus SeSotho op (a) eerstejaar-, (b) tweedejaar-, (c) derdejaar-, (d) honneurs-, (e) magister-en (f) doktorale vlak ingeskryf was?
Of enige marknavorsing al onderneem is om vas te stel of daar 'n aanvraag na die nuusbrief SARS Practitioners Newsletter in Afrikaans en die ander amptelike landstale bestaan; so ja, (a) wanneer die navorsing gedoen is en (b) watter terugvoer ontvang is; so nie, of hy dit sal oorweeg om die SARS Practitioners Newsletter in ander landstale beskikbaar te stel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of elke eis uitbetaal is; so nie, waarom nie?
Wat die huidige (a) rasse-en (b) geslagsamestelling van die regbank is?
Of 'n saak van roekelose en nalatige bestuur teen die veiligheidskonvooi van 'n sekere persoon naam verstrek in KwaZulu-Natal geopen is; so ja, of enige stappe in dié verband gedoen is teen lede van dié konvooi; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b teen wie?
of enige van die beamptes wat van verkragting aangekla is, steeds hul pos beklee; so ja, waarom hulle nie geskors is nie?
of enige geld uit die. skus hiervoor aangewend is of word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige verdagtes reeds a geïdenti.
of daar prioriteit aan die ondersoek gegee word; so nie, waarom nie; so ja; wat die tersaaklike besonderhede is?
Met verwysing na die bepalings in Hoofstuk 1 van die Grondwet van Suid-Afrika, Wet 108 van 1996, met betrekking tot die vestiging van 'n Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad, watter stappe sedert die instelling daarvan gedoen is om respek vir alle (a) tale wat in die algemeen deur gemeenskappe in Suid-Afrika gebruik word en (b) ander tale wat vir godsdienstige doeleindes in Suid-Afrika gebruik word, te bevorder en te verseker?
watter stappe hy gaan doen om toe te sien dat gedenkstene van alle gemeenskappe bewaar word?
Of haar department 'n beleid ten opsigte van die gebruik van tale in ons howe voltooi het; so nie, waarom nie; so ja, wat die beleid is?
of (a) die bestuur van die Regshulpraad enige verdere geding met betrekking tot dié verhoor verbied het en (b) enige hofsake sedert dié verbod deur lede van die Regshulpraad ingestel is; so ja, of enige stappe in dié verband deur die raad gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b teen wie?
of die Regshulpraad enige beleid het aangaande die bedryf van private praktyke deur sy lede; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
In elk van die afgelope drie jaar tot en met 2006, (a) hoeveel senior uitvoerende lede van die Regshulpraad wat op kontrak werk, vas aangestel is, (b) wat die (i) name en ii posbenaming van elk van dié lede is, c wat elkeen se salaris was toe hulle op kontrak aangestel is, d wat elkeen se salaris sedert vaste aanstelling is en e om watter redes elk van dié lede vas aangestel is?
of sy ondersoek na dié aangeleentheid gaan instel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die Suid-Afrikaanse jaarverslag aan Cites beskikbaar is; so nie, waarom nie; so ja, waar 'n afskrif verkry kan word?
hoeveel permitte vir jag per spesie gedurende (a) 2006 en (b) 2007 ingevolge die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Wilde Fauna-en Flora-spesies (Cites) in elke provinsie uitgereik is?
of haar departement ten spyte van dié vakatures sy doelwitte bereik het soos uiteengesit in in sy begrotingsprogram vir (a) 2004, (b) 2005 en (c) 2006; so nie, waarom nie; so ja, of haar departement oorweeg het om met dié vakante poste weg te doen; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement ten spyte van dié vakatures sy doelwitte bereik het soos uiteengesit in in sy begrotingsprogram vir (a) 2004, (b) 2005 en (c) 2006; so nie, waarom nie; so ja, of haar departement oorweeg het om met dié vakante poste weg te doen; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy departement ten spyte van dié vakatures sy doelwitte bereik het soos uiteengesit in in sy begrotingsprogram vir (a) 2004, (b) 2005 en (c) 2006; so nie, waarom nie; so ja, of sy departement oorweeg het om met dié vakante poste weg te doen; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige riglyne is met betrekking tot die (a) vergoedingspakkette en (b) prestasiebonusvereistes en persentasies waarop daar tydens die aanstel van rekenpligtige beamptes ooreengekom word?
of enige vervangingstoerusting en masjienonderdele vir die nuwe patrolliebote plaaslik beskikbaar sal wees; so nie, (a) waar dié toerusting en masjienonderdele verkry sal word en (b) teen watter koste; so ja, by wie?
of sy departement ander moontlike alternatiewe vir die verkryging van dié. nansiering ondersoek het; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter alternatiewe, (b) om watter rede dié alternatiewe nie gebruik word nie, (c) wie die stelsel in stand gaan hou en (d) teen watter koste?
of die bestaande 94 bote steeds benut sal word; so nie, (a) waarom nie en (b) wat met hulle gedoen sal word?
wat die huidige posisie betreffende die billike aandeel vergeleke met die koste van gratis basiese dienste by munisipaliteite is?
Of die (a) lidmaatskapsgelde wat die SA Vereniging vir Plaaslike Regering (SAVPR) van munisipaliteite vra redelik is en (b) munisipaliteite dié gelde kan bekostig; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of hy die aangeleentheid sal ondersoek en die SAVPR en munisipaliteite in dié verband van raad sal bedien; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige lid van die wetenskaplike personeel wat verantwoordelik vir die MPA's is, na aanleiding van dié besluit bedank het of sy/haar voorneme om te bedank, verklaar het; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige wetgewing bestaan wat daarvoor voorsiening maak dat die publiek eise kan indien vir verliese en skade wat gely is weens Eskom se nalatigheid deurdat hy nie die vermelde hoofkabel herstel het nie; so nie, waarom nie; so ja, in watter a Wet en b artikels sodanige bepaling voorkom?
hoeveel (a) vlieëniers, volgens geslag en ras, tans opleiding in dieselfde lugdienste ontvang, (b) poste vir (i) vlieëniers en (ii) medevlieëniers tans in elke lugredery vakant is en (c) poste die afgelope twee jaar as gevolg van (i) uittrede, ii bedanking en iii ontslag vakant geword het?
in die lig van die tekort aan wetgewing met betrekking tot mensehandel, watter aanklagtes ingebring word teen 'n persoon wat weens mensehandel gearresteer is?
of enige voorstelle ontvang is van bepaalde kategorieë gesondheidswerkers wat ontevrede met die pas van die onderhandelinge is; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is en (b) wat sy reaksie was?
of daar enige stappe gedoen word om dié kategorieë in te sluit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
In elk van die vyf mees onlangs vermelde jare waarvoor inligting beskikbaar is, a watter bedrag die departement aan navorsing oor TB toegewys het, b aan watter instellings dié geld toegewys is en c wat die spesi.
of enige stappe na aanleiding van dié bevindings gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of die departement enige geld ontvang het vir die uitsluitlike doel om navorsing oor TB te doen; so ja, a watter bedrag en b van wie?
Of enige eise vir vergoeding gedurende die afgelope drie jaar ontvang is van gesondheidsberoepslui wat in die loop van hul werk met enige siektes besmet is; so ja, in elke geval, (a) wanneer die besmetting plaasgevind het, (b) wat die betrokke gesondheidsinstelling was, (c) watter siekte opgedoen is en (d) wat die resultaat in elke geval was?
Hoeveel persone sedert 1 Januarie 2000 in elke provinsie (a) aangekla is weens die (i) besit, (ii) vervaardiging en (iii) verkoop van tik en (b) ten opsigte van dié klagtes skuldig bevind is?
Of Denel enige kontrakte vir die verkoop van wapens en ammunisie oor die afgelope drie jaar gesluit het; so ja, wat die (a) beskrywing van die verkoopte wapens en ammunisie, (b) waarde van elke transaksie en (c) gekombineerde waarde van alle verkope in dié tydperk behels?
of die SA Poskantoor enige planne het om die getal posbusse in dié gebied te vermeerder; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of elke gevangene wat by die korrektiewe sentrum by Pollsmoor opgeneem word, 'n liggaamlike ondersoek ondergaan, soos bepaal deur artikel 6 (b) van die Wet op Korrektiewe Dienste, Wet No 111 van 1998; so nie, (a) waarom nie, (b) by watter sentrum(s) sodanige ondersoeke nie gedoen word nie en (c) sedert watter datum dit nie gedoen is nie?
Of enige planne bestaan om dié dele van die grond waarop die Goodwood Korrektiewe Sentrum en die Streekkantoor van die Departement van Korrektiewe Dienste geleë is en nie deur die Departement van Korrektiewe Dienste beset word nie, te benut; so ja, (a) wat dié planne behels en (b) wanneer dit uitgevoer gaan word?
Wat die besonderhede is met betrekking tot die aanskaffing, verkryging en verskaffing van projekbestuursdienste vir (a) die SA Vloot ten opsigte van die (i) aanskaf van twee tenders vir veeldoelige hawens, (ii) aanskaf van 'n onderwater-spesialiteitsmeetstelsel, (iii) hal.eeftydopgradering van die SAS Drakensberg, (iv) aanskaf van mynteenmaatreëls-toerusting (MTT), (v) lewensverlenging van die Warrior-klas aanvalsvliegtuig, (iv) aanskaf van tipe 351-mynveërs, (vii) aanskaffing van mynteenmaatreëlprosesseringstelle en (viii) aanskaf van ses algemene werkbote en (b) die SA Spesiale Magte met betrekking tot langafstandsnelbote?
Wat die uiteensetting is van die kompensasie wat van al die ondernemings betrokke by die wapenverkrygingsproses ontvang is met betrekking tot watter kompensasie (a) afgehandel en (b) steeds uitstaande is?
of die gemelde maatstawwe vir alle lande, insluitend Suid-Afrika, geld; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of die robkolonies enige bedreiging vir die voëllewe op enige van dié eilande inhou; so ja, (a) watter eilande en (b) wat gedoen word om sodanige bedreigings te beheer?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of enige van die grondeise (besonderhede verstrek) afgehandel is; so nie, (a) wat die afhandeling vertraag het en (b) wanneer die eise na verwagting afgehandel sal word; so ja, (i) op watter datums en (ii) wat die voorwaardes vir elke eis-afhandeling is?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
of enige stappe gedoen is of beoog word om uitbetaling deur die POF aan die staatshospitale te bespoedig; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
<fn>51709_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
QDui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Adjunkpresident 245Minister van Behuising ... 244Minister van Finansies ... 239, 241Minister van Gesondheid ... 243, 244Minister van Handel en Nywerheid ... 244Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling . 240, 241, 244Minister van Korrektiewe Dienste...
Minister vir Openbare Ondernemings 240, 242, 243Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering ... 241Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 239, 241Minister van Veiligheid en Sekuriteit ... 240, 242, 244, 245Minister van Vervoer ... 242, 245Minister van Waterwese en Bosbou ... 244, 245Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Of 'n sekere persoon (naam verstrek) al die voorwaardes van sy vonnis nagekom het wat die Randburgse Landdroshof op of ongeveer 16 April 2003 hom opgelê het (besonderhede verstrek); so nie, watter stappe sy departement in dié verband gedoen het?
of die wyse waarop die borgskappe bekom word ingevolge die Tesourie-regulasies toegelaat word; so nie, watter stappe hy doen om toe te sien dat die regulasies nagekom word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Hoeveel (a) Suid-Afrikaners in elke jaar sedert 1994 in die buiteland gestudeer het en b buitelandse studente in elke jaar sedert 1994 in Suid-Afrika gestudeer het?
Of die nuwe belastingopgawevorm wat pas vrygestel is ook in Afrikaans en die ander nege inheemse landstale beskikbaar sal wees; so nie, waarom nie; so ja, wat die totale koste vir die druk van die vorms in al die landstale is?
a op watter gebied en b ingevolge watter wetgewing en/of regulasies onafhank-like akademiese instellings meer vryheid as openbare instellings geniet?
of hy geskors is; so ja, (a) wanneer en (b) waarom?
Of enige nie-Suid-Afrikaanse burgers gedurende die tydperk (a) 2002-03 en (b) 2004-05 opleiding van die SA Instituut vir Bestuursontwikkeling (Samdi) ontvang het; so ja, (i) hoeveel persone sodanige opleiding ontvang het, (ii) wat die duur van elke opleidingsprogram was, (iii)(aa) wat die koste van die opleiding was en (bb) wie die koste van sodanige opleiding gedra het en (iv)(aa) hoeveel persone verteenwoordigers van buitelandse regerings was en (bb) watter regerings hulle verteenwoordig het?
of enige maatreëls getref is om die bewerings te ondersoek; so nie, waarom nie; so ja, a watter maatreëls en b wat die uitslag van die ondersoek was?
of dieselfde pos weer geadverteer is; so ja, (a) waarom en (b) wie die lede van die onderhoudspaneel was?
Of die privatisering van die SA Lugdiens oorweeg word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
watter gedeelte van die reis-en verblyfuitgawes in die boekjaar 2006-07 toegewys is aan uitgawes wat deur die Direkteur-generaal van die departement aangegaan is?
Of daar onlangs 'n omsendbrief oor veiligheid op vliegtuie van die SA Lugdiens (SAL) ten opsigte van langafstandvlugte aan SAL-vlugkapteins gestuur is; so ja, of daar in dié omsendbrief beweer word dat (a) vlugpersoneel waarskuwings-ligte op vliegtuie saboteer deur die drade van waarskuwingsligte uit te trek, wat 'n kortsluiting kan veroorsaak, (b) 'n kombers op 'n sekere vlug gebruik is om waarskuwingsligte te bedek en (c) dié sabotasie 'n tweede ''Helderberg-ramp'' kan veroorsaak; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, met betrekking tot die verslag van die Ouditeur-generaal oor die Rekening vir die Verhaling van Kriminele Bates (Cara) vir die tydperk 1 April 1999 tot 31 Maart 2005, haar department diegene geïdenti.seer het wat verantwoordelik was vir die (a) laat indiening van.
of 'n moniteringstelsel ingestel is om die deponering van geld en die lewering van eiendom deur die curator bonis te moniteer; so nie, waarom nie; so ja, met betrekking tot die boekjare (a) 2005-06 en (b) 2006-07, (i) wat die totale waarde beloop van (aa) geld, (bb) eiendom wat uit die nakoming van beslagleggingsbevele verkry is en (c) eiendom wat deur Cara toegewys is en ii watter aa wetstoepassingsagentskappe en bb instellings dié toewysings ontvang het?
of die interne ouditfunksie van haar departement sedert 31 Maart 2005 'n a interne oudit van Cara en b formele risiko-evaluering gedoen het; so nie, waarom nie; so ja, wat die resultate is?
of sy department in kennis gestel is dat (a) 'n kriminele klag van bedrog teen genoemde maatskappy vir bedrog ten opsigte van 'n soortgelyke kontrak by die Ekurhuleni metropolitaanse munisipaliteit aanhangig gemaak is en (b) daar gevind is dat die maatskappy die Stad Tswhane ten opsigte van 'n sekere tender (besonderhede verstrek) probeer mislei het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (i) op watter gronde bogenoemde tender aan die vermelde maatskappy toegestaan is en (ii) wat die redes is waarom sy department geen stappe teen die maatskappy ten opsigte van bogenoemde oortredings gedoen het nie?
of die Nasionale Tesourie oorweeg het om met dié vakante poste weg te doen; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy departement ten spyte van dié vakatures sy doelwitte bereik het soos uiteengesit in in sy begrotingsprogram vir (a) 2004, (b) 2005 en (c) 2006 tot 1 April 2007; so nie, waarom nie; so ja, of sy departement oorweeg het om met dié vakante poste weg te doen; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a wat die gemiddelde wagtydperk vir die uitreiking van 'n serti.kaat van aanstelling is en b wat die agterstand in verband met die uitreiking van dié serti.kate in elk van die afgelope drie jaar is?
of 'n sekere kontrak (naam verstrek) op bekwame wyse met betrekking tot die a bodproses, b ontwikkelingsproses, c projekbestuursproses, d toepas-singsproses en e. nansieringsproses bestuur is; so nie, of hy 'n onafhanklike oudit van die kontrak sal instel; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a hoe die gelde om deel te neem, vasgestel word en b wat die gelde per deelnemer is?
of Suid-Afrika vir dié ooreenkoms betaal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die betrokke vergoeding is?
of enige studies gedoen is om die getal mense vas te stel wat weens diabetes a blind geword het en b ledemate verloor het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy departement van mening is dat daar genoeg mediese personeel is vir die voorsiening van toereikende mediese gesondheidsorg soos ingevolge artikel 12 van die Wet op Korrektiewe Dienste, Wet 111 van 1998, vereis word; so nie, of sy departement enige stappe doen om die aantal personeellede aan te vul; so nie, waarom nie; so ja, wanneer dié stappe in werking gestel gaan word?
of dié persoon enige medikasie vir sy toestand ontvang het; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter medikasie en (b) vir hoe lank voor sy dood?
of die departement in enige van die afgelope drie jaar 'n veldtog oor diabetesbewustheid ge.
of die departement beplan om 'n bewustheidsveldtog vir Wêreld-diabetesdag op 14 November 2007 te organiseer en te. nansier; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die departement enige gebeurlikheidsplanne uitgewerk het om die onwrigting van pasiëntesorg as gevolg van stakings te minimaliseer; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Mnr L K Joubert Ontwikkeling:+ (DA) vra die Minister vir Justisie en Staatkundige a Wat die getal i poste en ii vakatures vir aanklaers in die aanklaersdiens is en b hoeveel nuwe aanklaers deur dié diens i in 2006 en ii gedurende die tydperk 1 Januarie 2007 tot die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is in diens geneem is?
of sy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dié tekort uitgewis gaan wees?
of sy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dié tekort uitgewis gaan wees?
of hy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dié tekort uitgewis gaan wees?
Of enige proses aan die gang is om die behandelings te omskryf wat mediese fondse ooreenkomstig voorgeskrewe minimum voordele moet betaal ten einde sekerheid omtrent dié voordele te skep; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a hoeveel van die oortreders meer as twee keer skuldig bevind is en b vir watter misdade hulle in elke geval skuldig bevind is?
Of enige vordering gemaak is met die inhegtenisneming van verdagtes vir die moord op 'n sekere polisiebeampte (naam verstrek); so nie, waarom nie; so ja, (a) hoeveel persone in hegtenis geneem is en (b) wanneer hulle in die hof sal verskyn?
Gedurende die tydperk 1 Januarie 2004 tot 31 Desember 2006, (a) hoeveel misdade gepleeg is deur persone wat op borgtog was toe die oortreding begaan is, (b) ten opsigte van dié misdade, wat was die (i) aard van die misdaad, (ii) geslag en ouderdom van die slagoffer en (iii) geslag en ouderdom van die oortreder en (c) wat die aard van elk van die vorige oortredings is wat deur die oortreder begaan is?
Met verwysing na die SA Polisiediens se getaldoelwitte soos voorgeskryf deur die Employment Equity Act, Wet 55 van 1998, watter a.
of mense toegelaat word om hul rasseklassi.kasie te verander indien hulle as blank geklassi.seer is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of alle departemente hul (a) mini-dwelmmeesterplan aan die Sentrale Dwelm-owerheid teen 1 April 2007 ingedien het en (b) verslae oor hoe operasionele planne toegepas is teen 31 Maart 2007 ingedien het; so nie, (i) watter departemente versuim het om dit te doen, (ii) wat die redes vir die oponthoud was, (iii) wanneer hulle dit uiteindelik ingedien het in elke geval en (iv) watter stappe hy van voorneme is om te doen om nie-nakomende departemente te verplig om gehoor te gee?
Of sy verwag dat Kabinetministers skriftelike vrae binne 'n redelike tydraam-werk sal beantwoord; so nie, waarom nie; so ja, of sy a enige stappe sal doen teen Kabinetsministers wat versuim om dit te doen en b sal verseker dat hulle parlementêre vrae beantwoord; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of enige nuwe aanlegte deur haar departement beplan word; so nie, waarom nie; so ja, a waar, b wat die geraamde koste is en c wanneer hulle voltooi sal word?
Of enige stappe gedoen sal word om te voorkom dat onbehandelde riool die Kamfersdam in Kimberley in die Noord-Kaap besoedel; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter stappe en (b) wanneer dit gedoen sal word?
Of. uoried by die drinkwater in Suid-Afrika gevoeg word; so nie, waarom nie; so ja, a in watter gebiede, b waarom dié gebiede gekies is en c wat die voordele is om.
of daar enige planne is om in die toekoms ander gebiede in te sluit; so nie, waarom nie; so ja, a watter gebiede en b wanneer dit sal plaasvind?
of oorweging daaraan geskenk is om dié gelde regdeur die land te standaardi-seer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Landbank 'n moratorium geplaas het op die beslaglegging en verkoop van bates waar uitspraak gelewer is teen voorheen benadeelde individue of groepe wat kliënte van die Landbank is; so ja, (a) op wie se gesag dié moratorium ingestel is, b wat die besonderhede van die moratorium is en c wat die. nansiële uitwerking van dié moratorium op die Landbank is?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
<fn>51808_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
QDui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
MinistervanArbeid 140Minister van Behuising ... 131, 135, 139Minister van Binnelandse Sake ... 131, 134Minister van Buitelandse Sake ... 131, 134, 140Minister van Finansies ... 134, 140Minister van Gesondheid... 132, 135, 136, 138Minister van Handel en Nywerheid... 131, 139Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling.
141Minister van Kommunikasie 133, 137Minister van Korrektiewe Dienste... 138, 140Minister van Kuns en Kultuur ... 141Minister vir Landbou en Grondsake ... 132, 133, 137, 141Minister van Maatskaplike Ontwikkeling... 139Minister van Minerale en Energie ... 134Minister van Omgewingsake en Toerisme ... 137, 141Minister van Onderwys... 132, 134, 136, 138, 141Minister vir Openbare Ondernemings ... 133, 135, 136, 137, 138Minister van Openbare Werke... 138, 140Minister in die Presidensie ... 140Minister vir Provinsiale en Plaaslike Regering ... 132, 134, 140Minister van Sport en Ontspanning... 139Minister vir die Staatsdiens en Administrasie ... 140, 141Minister van Veiligheid en Sekuriteit... 131, 132, 137, 139Minister van Verdediging... 138, 141Minister van Vervoer... 139Minister van Waterwese en Bosbou ... 138, 139Minister van Wetenskap en Tegnologie ... 139Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
Met verwysing na elke tipe kapitaaltoerusting wat haar departement, of enige van die entiteite waarvoor sy verantwoordelik is, moet voorsien, (a) wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe kapitaaltoerusting in terme van (i) die getal toerustingeenhede en (ii) randwaarde en (b) wat die agterstand is ten opsigte van die instandhouding van kapitaaltoerusting in terme van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde?
of enige stappe gedoen is betreffende die aanvalle op en inbrake by buitelandse ambassadeurs wat in Suid-Afrika woon; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of swart buitelandse burgers aan wie Suid-Afrikaanse burgerskap toegestaan word voordeel trek uit die indiensnemingsregulasies van die Employment Equity Act, Wet No 55 van 1998; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of die verslag aan die publiek beskikbaar gestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar enige maatreëls ingestel is om.
of sy 'n begroting om. nansiële bystand aan arm gemeenskappe te verleen om hulle te help om toegang tot vermelde howe te verkry, sal oorweeg; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy, met verwysing na 'n sekere koerantartikel (besonderhede verstrek) op 18 Maart 2007, die bewerings dat 'n sekere persoon (naam verstrek) meer as een paspoort het, gaan laat ondersoek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
watter begrote bedrag in die boekjaar 2006-07 aan die SAPD se miniplan teen dwelms toegeken is?
watter begrote bedrag in die boekjaar 2006-07 aan sy departement se miniplan teen dwelms toegeken is?
watter begrote bedrag in die boekjaar 2006-07 aan haar departement se miniplan teen dwelms toegeken is?
of enige stappe teen sodanige munisipale bestuurders gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of enige stappe gedoen is om dié poste te vul; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
hoe dié voorstelle in net een sektor van 'n vryemarkekonomie ingevolge 'n liberale grondwet toegepas sal word?
of hy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, a watter stappe en b wanneer dié tekort uitgewis gaan word?
of hy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter stappe en (b) wanneer dié tekort uitgewis gaan word?
of sy enige stappe gaan doen om werk te maak van dié tekort; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter stappe en (b) wanneer dié tekort uitgewis gaan word?
of enige ander stappe gedoen is om 'n oplossing vir dié problem te vind; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of (a) vastelyndienste opgeskort word wanneer die rekeningperk voor die einde van die tersaaklike rekeningtydperk oorskry word en (b) intekenare daarvan in kennis gestel word voor hulle die rekeningperk oorskry waarvoor hulle 'n betaling moet doen; so nie, waarom nie; so ja, (i) watter tipe voorafkennis gegee word, (ii) hoe die intekenaar in kennis gestel word, (iii) hoeveel intekenare se diens in dié verband opgeskort is, (iv) hoeveel van die intekenare wie se diens opgeskort is hul rekeninge betaal het en (v) hoeveel klagtes ingedien is?
a Hoeveel Telkom begroot het om in die boekjaar 2007-08 aan advertensies te bestee i in randwaarde en ii as persentasie van sy totale begrote aa uitgawe en bb inkomste en b wat die redes vir dié besteding is?
of haar departement enige meganismes ingestel het om die effektiwiteit van dié spesiale verslag te bepaal; so nie, waarom nie; so ja, watter meganismes?
watter stappe gedoen gaan word voortspruitend uit die ondersoeke wat reeds plaasgevind het?
Met betrekking tot elk van die twee projekte van die Versnelde en Gedeelde Groei-inisiatiewe vir Suid-Afrika (Asgisa) wat vir die Ooskaap uitgewys is (besonderhede verstrek), (a) wat die verwagte uitgawes vir (i) die boekjaar 2007-08 en (ii) elk van die twee daaropvolgende boekjare is, (b) vir watter doel die geld in elke geval aangewend gaan word en (c) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of enige stappe gedoen word of gedoen is ten opsigte van die herstel van Suid-Afrika se posisie as 'n aanloklike bestemming vir beleggings in mynbou onder die wereld se hulpbron-ekonomieë; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of daar enige gevalle van. nansiële wangedrag in haar departement in die boekjaar 2004-05 was; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is en (b) waarom 'n verslag in dié verband nie aan die Staatsdienskommissie soos vereis deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (PMFA), Wet 1 van 1999, saamgelees met Tesourieregulasies, voorgelê is nie?
Of die Regering bystand sal verleen aan skole wat verplig is om dubbelmediumklasse in te stel deur meer onderwysers of. nansiering te voorsien; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of prestasiebonusse aan amptenare sonder pretasie-evaluerings betaal is; so ja, a waarom en b watter bedrae in elke geval betaal is?
of dié verhogings ingestel is; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
of dít enige uitwerking op ontwikkeling in die twee munisipaliteite sal hê; so ja, watter uitwerking?
of enige samesprekings met die gemeenskap gevoer word of gevoer gaan word om 'n skikkingsooreenkoms met die eisers te bereik; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
In die lig van haar departement se inisiatief om werkloosheid te verminder deur die subsidieskemaprojekte wat deel van die Uitgebreide Openbare Werkeprogram uitmaak, (a) hoeveel projekte in elke provinsie deel van die inisiatief uitgemaak het in die boekjaar (i) 2005-06 en (ii) 2006-07, (b) wat die (i) totale waarde en (ii) huidige stand van elke projek is, (c) wat die geraamde getal werkgeleenthede is wat deur elke projek geskep is, (d) hoe dié getalle bepaal is en (e) wat die geraamde gemiddelde tydperk van indiensneming was?
of dié ambulanse aan enige bepaalde hospitale toegewys is; so nie, op watter grondslag dit toegewys word aan pasiënte wat dit benodig; so ja, hoeveel ambulanse aan elke hospitaal toegewys is?
In elk van die drie jongste vermelde boekjare waarvoor inligting beskikbaar is, (a) hoeveel (i) lewer-, (ii) hart-, (iii) nier-en (iv) kornea-oorplantings uitgevoer is by elke vermelde (aa) akademiese en (bb) private hospitaal, (b) wat die geraamde huidige waglys met betrekking tot dié organe by elke sodanige hospitaal is en (c) watter maatstawwe vir pasiënte geld wat sodanige organe nodig het?
Of die Medisynebeheerraad enige ondersoek geloods het na die moontlikheid om die beskikbaarheid van medisyne te beperk wat pseudoe.drien en e.
of sodanige ondersoek afgehandel is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer, (b) wat die bevindings was en (c) watter stappe tot dusver in dié verband gedoen is?
of gesondheidspersoneel enige opleiding in die hantering van pasiënte met XDR TB aangebied is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die pos van Direkteur vir Geestesgesondheid en Dwelmmisbruik tans gevul is; so nie, (a) wanneer dié pos vakant geraak het, (b) wie die vorige bekleder was en (c) watter stappe tot dusver gedoen is om dié pos te vul; so ja, (i) wie die pos beklee, (ii) wanneer die aanstelling gedoen is, (iii) wie die pos beklee het vóór die aanstelling gedoen is en (iv) wanneer dié persoon dié pos verlaat het?
of 'n afskrif van die verslag ten opsigte van dié ondersoek beskikbaar gestel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
Of, in elk van die drie jongste vermelde jare waarvoor inligting beskikbaar is, enige onderwysers getugtig is oor enige kwessies wat met hul prestasie in die klaskamer verband hou, met inbegrip van wegblyery, alkoholisme, misbruik of enige ander verwante probleme; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, in elke geval, (a) wat die naam van die betrokke (i) skool en (ii) opvoeder is, (b) wat die aard van elke aanklag was en (c) watter stappe teen die betrokke onderwyser gedoen is?
of die bedoeling is dat dié stelsel onbepaald van toepassing moet wees; so nie, wanneer dit na verwagting beëindig gaan word; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
aOor watter akademiese kwali.kasies van geakkrediteerde opleidings-instansies die i hoof-uitvoerende beampte en ii hoof-.nansiële beampte van die SA Lugdiens beskik en bi wie die laaste vier voorsitters van die SAL was en ii wat hul.
wat die personeelomset in elke jaar gedurende bovermelde tydperk was ten opsigte van personeel wat (a) die SAL se diens verlaat het en (b) by die SAL aangestel is?
of die SAL in enige van bogenoemde gevalle noodbestuurmaatreëls moes toepas deur van ander lugrederye gebruik te maak om SAL-passasiers te vervoer; so ja, a in hoeveel gevalle en b wat die redes daarvoor was?
a Wat die ooreenkoms tussen die SA Lugdiens en Mango ten opsigte van die verhuring van vliegtuie aan Mango behels, b aan wie die verhuurde vliegtuie behoort, c wie die.
a wat die SAL se lening van R100 miljoen aan Mango behels en b vir watter gebruik dit aan Mango beskikbaar gestel is?
Wat die (a) totale getal diere is wat deur SANparke gedokumenteer is as deur wildstropers in die Nasionale Kruger-wildtuin in die boekjaar 2006-07 doodgemaak is en (b) uiteensetting volgens spesies is?
of enige vordering in die formulering van 'n konsepbeleid gemaak is om dié probleem te hanteer; so nie, waarom nie; so ja, watter vordering?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departemente of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat die SA Polisiediens of enige van die entiteite waaroor hy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat die SA Nasionale Weermag of enige van die entiteite waaroor hy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat sy departement of enige van die entiteite waaroor hy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat sy departement of enige van die entiteite waaroor hy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
i die getal infrastruktuureenhede en ii randwaarde en b verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van i die soort instandhouding wat nodig is en ii randwaarde is?
Met verwysing na elke tipe infrastruktuur wat haar departement of enige van die entiteite waaroor sy toesig het (a) verantwoordelik is om te voorsien, wat die agterstand is ten opsigte van die voorsiening van nuwe infrastruktuur ten opsigte van (i) die getal infrastruktuureenhede en (ii) randwaarde en (b) verantwoordelik is om te onderhou of op te gradeer, wat die agterstand ten opsigte van (i) die soort instandhouding wat nodig is en (ii) randwaarde is?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan sy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Met betrekking tot (a) elke persoon wat in die raad dien en (b) elke lid van die uitvoerende bestuurspan van elk van die entiteite ten opsigte waarvan hy die uitvoerende gesag is, (i) hoeveel direkteurskappe en/of lidmaatskap van rade elke sodanige persoon by ander entiteite beklee en (ii) by watter van dié entiteite die persoon sodanige direkteurskappe beklee en/of lidmaatskap van rade het?
Of daar enige navorsing gedoen is na die gevolge van die beleid oor regstellende aksie op die staatsdiens; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of haar departement die Regering se huidige riglyne vir die behoud van personeel gemoniteer en geëvalueer het om sodoende die bestaande beperkings te identi.seer ten einde die bestaande uitdagings aan te pak om professionele skaars vaardighede te bekom en te behou; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
<fn>51833_1.txt</fn>
Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
QDui 'n skriftelike vraag aan wat vir mondelinge beantwoording oorgeplaas is op versoek van die betrokke lid (Reël 117).
Minister van Gesondheid 432, 433, 434Minister van Handel en Nywerheid ... 431, 437Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling ... 437Minister van Korrektiewe Dienste ... 431, 436Minister vir Landbou en Grondsake ... 433Minister van Maatskaplike Ontwikkeling ... 436Minister van Minerale en Energie ... 435, 436Minister van Omgewingsake en Toerisme ... 435, 436Minister vir Openbare Ondernemings ... 432, 434Minister van Veiligheid en Sekuriteit ... 431, 434, 435, 436Minister van Verdediging ... 434Minister van Waterwese en Bosbou ... 437Opsomming van vrae vir skriftelike beantwoording...
of die Regering beoog om enige bykomende programme en instellings te skep om die ontwikkeling van vroue te versnel; so nie; waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Regering enige stappe doen om aandag te skenk aan die sake van belang wat tydens 'n aantal diensleweringsprotesaksies regdeur die land na vore gekom het; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of die Kantoor van die President dit sal oorweeg om 'n Ministerie vir Vroue en Landelike Ontwikkeling in te stel om die stryd teen landelike armoede, werkloosheid en onderontwikkeling te verskerp en die algemene opheffing van vroue te versterk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, na aanleiding van die Kabinet se halfjaarlikse lekgotla in Julie, die vooruitgang met die inwerkingstelling van die Regering se program van aksie bevredigend is; so nie, (a) waarom nie en (b) watter ingrypmaatreëls die lekgotla geïdenti.seer het om vooruitgang in dié verband te versnel?
of Suid-Afrika enige verdere stappe gaan doen om oplossings te vind vir die a krisis in Zimbabwe en b onlangse toename in die getal onwettige immigrante wat Suid-Afrika binnekom; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of hy, in die lig van sy verwysing na maatskaplike samehorigheid in sy staatsrede vanjaar, homself en die Regering daartoe sal verbind om wen-wen-oplossings te vind deur erkenning te gee aan alle gemeenskappe se agtergrond, geskiedenis en helde soos dit uitdrukking vind in die benaming van dorpe, stede en plekke waardeur suksesvolle maatskaplike samehorigheid bevorder kan word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy ingelig is dat dié kategorie 'n groot getal mense byvoeg van wie daar vroeër nie rekenskap gegee kon word nie; so ja, of die insluiting van dié kategorie beteken dat die proses van insameling en ontleding van dié statistiek nie in die vorige jare na behore geoudit is nie, aangesien dié weglating nie aangeteken is nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige maatreëls getref is om die verspeiding van MIV/vigs onder ander gevangenes te voorkom; so nie, waarom nie; so ja, watter maatreëls?
of enige uittredingsonderhoude in elke geval gevoer is; so nie, waarom nie; so ja, hoeveel?
Of Suid-Afrika enige rol speel om die kon.ik in Sri Lanka te probeer oplos; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of daar enige planne is om die probleme wat die klere-en tekstielbedryf in die gesig staar en tot werksverliese lei, in te kort; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Of daar, met verwysing na 'n sekere mediaberig (besonderhede verstrek) oor vertragings by sy departement, enige planne bestaan om (a) die situasie te verbeter en b dienslewering te bevorder ten einde holistiese groei in Suid-Afrika te bewerkstellig; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
of, ingevolge bestaande wetgewing en voorskrifte, dié koste buitensporig is en 'n belemmering van besigheidsgroei word; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter uitweg daar is vir kwali.
of 'n reeks billike tariewe bekend gestel kan word vir kontrole oor die nakoming van voorwaardes van SEB op grond van die waarde wat hulle tot ondernemings toevoeg; so nie, waarom nie; so ja, wat 'n reeks billike tariewe sal behels?
Wat die geldwaarde van goedere is wat die afgelope drie boekjare (i) gesteel is, ii verdwyn het of (iii) weggeraak het tydens Spoornet se landwye vervoer van goedere, (b) wat dit Spoornet aan skadevergoeding gekos het en (c) welke maatreëls ingestel is om sulke skade te voorkom?
Wat die geldwaarde van goedere is wat die afgelope drie boekjare (i) gesteel is, ii verdwyn het of (iii) weggeraak het by al die hawens in Suid-Afrika waar goedere deur Transnet vir in-en uitvoer en/of verskeping gehanteer word, (b) wat dit Transnet aan skadevergoeding gekos het en (c) welke maatreëls ingestel is om sulke voorvalle te voorkom?
a Watdie redes is vir Transnet se kapasiteitprobleme ten opsigte van vertragings en opeenhopings van goedere tydens die op-en a.
of operateurs van (a) hyskrane en (b) sommige ander hawedienste net een skof per 24 uur werk; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, waarom langer skofte nie ingestel word nie?
hoeveel verpleegkundestudente in elke provinsie na verwagting teen die einde van 2007 sal gradueer?
of sy dit sal oorweeg om ondersoek deur middel van onaangekondigde besoeke in plaas van aangekondigde besoeke te doen; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
ten opsigte van elke aansoek om 'n oorsese reis wat sedert 1 Januarie 2005 deur amptenare van die Department van Gesondheid vir. nale goedkeuring voorgelê is, wat (a) die doel van die reis was, (b) die totale begrote onkoste van die reis was en (c) haar.
of dit algemene praktyk is dat reëlings vir oorsese reise bevestig word voordat amptelike goedkeuring ontvang word; so nie, watter omstandighede daartoe gelei het dat reëlings bevestig is voordat amptelike goedkeuring in hierdie geval ontvang is; so ja, (a) waarom en (b) vir watter ander reise sedert 2005 reëlings bevestig is voordat amptelike goedkeuring ontvang is?
a wat die naam van die huidige hoof-uitvoerende beampte by die hospitaal is, b wat sy/haar kwali.
of die hospitaal toereikende fasiliteite het om in die behoefte rakende sy dienste te voorsien; so nie, wat die posisie in dié verband is?
Of, in die lig van die bevindings voortspruitend uit die taakspan se ondersoek na die Frere-hospitaal in Julie 2007 dat die hospitaal se instandhoudingsbegroting nie voldoende was nie, haar departement landwyd ondersoek ingestel het na instandhoudingsbesteding by staatshospitale om vas te stel of daar 'n patroon van onderbesteding aan instandhouding is; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer, b watter vorm dit aangeneem het, c wat die bevindings is en d watter stappe op grond van dié ondersoek gedoen is?
a wat die koste van elke projek vir die Staat beloop het as i toelaes en ii banklenings, (b) wat die tydperk van terugbetaling vir elke lening was, hoeveel konsultante deur die (i) Staat en (ii) begunstigdes gebruik is en hoe hulle deur die (i) Staat en (ii) begunstigdes betaal is?
of 'n individu ook as 'n SEB-verskaffer kan registreer; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy in kennis gestel is van die feit dat antiretrovirale middels wat aan die gemeenskap van Graaff-Reinet en omstreke belowe is, nie voorsien is nie (besonderhede verstrek); so ja, of sy enige stappe gedoen het om die probleem aan te pak; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of die herstruktureringsplan van die SA Lugdiens, soos onlangs berig in 'n koerantartikel (besonderhede verstrek), aan die gang is; so nie, waarom nie; so ja, a wat dié plan behels, b wat die tydraamwerke is en c wie vir die projek verantwoordelik is?
of die wet vereis dat almal wat wettige aborsies aanvra deur 'n toepaslik gekwali.seerde praktisyn van raad bedien word; so nie, waarom nie; so ja, of alle vroue wat aborsies wil hê berading ontvang; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar 'n uitvoerige vergelykende koste-ontleding gedoen is om die koste van 'n Suid-Afrikaans-vervaardigde voertuig met dié van die Finse voertuig te vergelyk; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat die tersaaklike besonderhede is, b watter bewyse daar is om aan te toon dat die goedkoper opsie om die voertuie op te gradeer, oorweeg is en c op watter grondslag die besluit geneem is om slegs seswiel-gepantserde voertuie te koop, terwyl die landmagte voertuie met rusperbande nodig het wat by tenks kan byhou asook voertuie wat deur digte plantegroei kan beweeg ten einde hul verantwoordelikhede rakende vredesmagoperasies na te kom?
of die betrokke verslag deur die adjunkkommissaris van polisie in die provinsie goedgekeur is; so ja, of enige stappe teen hom gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
of die SAPD of enige munisipaliteite enige inspeksie-oudit gedoen het; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die uitslag van elke oudit was?
a Watter Ministers lede van die Interministeriële Komitee oor Klimaatverandering is en b wat die i datums en ii belangrikste items op die agenda van elk van die komiteevergaderings sedert sy stigting was?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid gaan doen?
of daar 'n (a) openbare proses ten opsigte van benoeming vir die komitee is en b dokument beskikbaar is wat die doel, funksies en werk van dié komitee uiteensit; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter beheermaatreëls daar bestaan om seker te maak dat (i) alle funksionele lede van die SA Polisiediens ten volle rekenskap kan gee van alle ammunisie wat op 'n gereelde grondslag aan hulle uitgereik word en (ii) alle polisiekantore ten volle rekenskap kan gee van alle ammunisie wat aan hulle uitgereik is en op die perseel gehou word, (b) hoe dikwels 'n volledige oudit by elke kantoor uitgevoer word en watter stappe gedoen word wanneer daar nie rekenskap van ammunisie gegee kan word nie?
Of enige oorweging geskenk gaan word aan die wysiging van die Wet op Finansiële Advies-en Tussengangerdienste, Wet 37 van 2002; so nie, waarom nie; so ja, in watter opsig (a) skiet die Wet te kort of (b) vereis dit wysiging?
Of hy enige stappe gaan doen om toe te sien dat die Registrateur van Banke mense vervolg wat voorgee om banke te bedryf, maar nie geregistreer is nie; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
a Wat die totale koste vir die Staat was van raadgewers wat deur sy departement in die boekjaar i 2005-06 en ii 2006-07 gebruik is, b wat hul name is, c vir watter doel hulle gebruik is en d waarom voorkeur aan raadgewers gegee is in plaas daarvan dat persone met die nodige vaardighede benut is?
wanneer daar verwag word dat die inventaris met betrekking tot dié projek afgehandel sal wees?
wat die getal a sake teen lede van die SA Polisiediens en b skuldigbevindings vir voorvalle van i dood, ii poging tot moord, iii aanranding en iv verkragting in elke provinsie is?
Of daar voorsiening gemaak is vir (a) straatmense en (b) straatmense sonder identiteitsdokumente ingevolge die huidige behuisingsprogram; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die inwerkingstelling van 'n hoër standaard van veiligheidsvereistes en -reëls vir die mynbedryf oorweeg word as gevolg daarvan dat die dodetal nie afneem nie; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of hy beoog om met sy saak vir naamskending teen die gemelde persoon voort te gaan; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of die gemelde persoon in sy pos herstel sal word; so nie, waarom nie; so ja, wanneer?
Of die Regering dit sal oorweeg om 'n afsonderlike ministerie en departement tot stand te bring om aan jeugaangeleenthede aandag te skenk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
met betrekking tot die toegestane aansoeke, watter (a) redes hy aanvaarbaar geag het om sodanige aansoeke toe te staan, (b) prosedure gevolg is om die verdienste van dié aansoeke te evalueer en (c) rol die Ministerie van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling in die verwerking van dié aansoeke gespeel het?
Of die Regering maatreëls ingestel het om die invoer van goedere wat deur a dwangarbeid, b kinderarbeid en c nulkoste arbeid van gevangenes vervaardig is, te voorkom; so nie, waarom nie; so ja, wat dié maatreëls behels?
of (a) daar aan al die vereistes van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur (Nema), Wet 107 van 1998, in die besonder dié met betrekking tot openbare deelname, voldoen is in die proses wat daartoe gelei het dat bome op dié verhuurde grond afgekap is en (b) die verhuring aanvaarde waarde vir haar departement inhou; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Met betrekking tot die verhuring van grond deur haar departement aan 'n sekere maatskappy (naam verstrek), (a) wat die doel van sodanige verhuring is, (b) wat die i duur en ii huurgeld vir die verhuring is, c wat die grootte van dié verhuurde grond is, d wie die i direkteure en/of ii hoof aandeelhouers van die gemelde maatskappy is en e wat haar departement se raming van die handelswaarde van die hout is wat op die verhuurde grond afgekap gaan word?
a Wat die huidige stand van sake met die vestiging van die Hoë Hof in Polokwane is en b wat die i redes vir die oponthoud en ii teikendatum vir die opening van dié hof is?
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
Die Leier van die Opposisie (DA) (bl 15)--President van die Republiek.
<fn>56977_1.txt</fn>
LET WEL: 1. +Dui vertaalde weergawe van die vraag aan.
+Dui 'n vraag vir mondelinge beantwoording aan.
Of daar 'n instroming van Keniaanse vlugtelinge as gevolg van die onrus in daardie land is; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
a Watter maatreëls haar departement beoog om aan die aandrang op die totstandkoming van 'n nasionale onderwysevaluasie-en ontwikke-lingseenheid aandag te gee en b watter ander strategieë oorweeg word om die professsionele ontwikkeling van onderwysers te verbeter?
of enige stappe teen die verantwoordelike persoon of persone gedoen is; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of die Regering 'n Nasionale Gesondheidversekeringstelsel as 'n ideale meganisme beskou om behoorlike gesondheidsdiens te verskaf; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Mev I Mars (IVP)--Binnelandse Sake.
Watter afsluitingstrategieë daar in haar departement betreffende die Uitgebreide Openbare Werke-program ten opsigte van Werk (a) vir Water, (b) met Vuur en (c) vir Vleilande bestaan?
waarom sy, ten spyte van die ondersoek wat sy na die paspoortskandaal ingestel het, tot dusver nie die bevindings aan die Parlement voorgelê of dit openbaar gemaak het nie?
Of die bevindings van die ministeriële taakspan, dat 'n aansienlike persentasie studente na graad nege die skool verlaat, 'n nadelige uitwerking op studente se onderwys en opleiding van vaardighede het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wat haar standpunt in dié verband is, (b) waarom dié ongesonde verskynsel voorkom en (c) watter stappe haar departement gaan doen om leerders tot die einde van hul skoolloopbaan in die stelsel te hou?
Wat sy departement se massamobiliserings-en kommunikasieplan is ten opsigte van die mandjie dienste wat beskikbaar is vir dié wat dit nodig het om te verseker dat hulle kennis dra van die reeks dienste wat aangebied word en weet hoe om toegang tot dié dienste te kry?
Of sy, in die lig van die wye debat wat ontstaan het oor haar departement se voorgestelde skool-eed, enige stappe sal doen om behoorlike oorlegpleging met lede van die publiek en ander rolspelers oor dié kwessie te verseker; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
In watter mate munisipaliteite (a) die implementering van hulpbehoewende (i) beleidsrigtings en (ii) registers ter ondersteuning van behoeftiges en (b) die bekendmaking van behoeftiggesinde beleidsrigtings nagekom het?
of hy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Met verwysing na haar antwoorde op Vraag 91 vir mondelinge beantwoording op 16 Augustus 2006 en Vraag 34 vir mondelinge beantwoording op 7 Maart 2007, (a) wanneer die Van Zyl Slabbert-verslag deur die Kabinet oorweeg gaan word en (b) wat die gepaste tyd is om die beoogde aanbevelings van dié verslag met die Kabinet te bespreek?
of haar departement 'n oudit gedoen het van die opknapping van watergehalte en -infrastruktuur; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement oor enige planne beskik om Suid-Afrika se artefakte tydens die geleentheid van die Sokkerwêreldbekertoernooi in 2010 te vertoon; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Of die land 'n watertekort-of 'n waterbesoedelingskrisis in die gesig staar; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, watter stappe haar departement doen om iets aan dié saak te doen?
Of daar in gasheerstede enige planne ingestel is om 'n blywende erfenis na a.oop van die 2010 Fifa-wêreldbekersokkertoernooi te verseker; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Of die beweerde huidige binnegevegte tussen sekere sportadministrateurs 'n nadelige invloed op (a) transformasie van die betrokke sportkodes en (b) spanprestasies het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (i) wat die tersaaklike besonderhede is en (ii) wat gedoen word om die situasie reg te stel?
Of die inwerkingstelling van gemeenskapsdiens vir verpleegsters 'n aanvang geneem het; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of sy departement enige stappe gedoen het om die werksverhouding tussen lede van die LOC te verbeter; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Hoeveel (a) vroue en (b) kinders vir die doel van mensehandel na Suid-Afrika gebring is onder die voorwendsel dat hulle werk aangebied sal word?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
of sy 'n verklaring oor die aangeleentheid sal doen?
Of sy departement beplan om jaarlikse gebeure soos die (a) Jazzfeeste en (b)(i) Rand-en (ii) Koninklike Feeste te roteer sodat elke provinsie die ekonomiese voordeel daaruit kan trek; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of haar departement enige ander planne het om sodanige uitdagings die hoof te bied; so nie, waarom nie; so ja, watter planne?
Of Suid-Afrika formeel deur die Verenigde Koninkryk meegedeel is dat Suid-Afrikaners wat na die VK reis visums sal benodig, na aanleiding van die onthulling van die onwettige aktiwiteite van reisigers in dié lande; so ja, (a) waarom dié vereiste ingestel is, (b) wanneer dit van krag sal wees en (c) wat die voorgestelde koste vir so 'n visum is?
Of die deurlopende onrus op die kampus van die Universiteit van die Oranje-Vrystaat weens die integrasie van koshuise 'n manifestering is van die voortgesette steun deur sekere afdelings van die studentegemeenskap vir koshuise wat op grond van ras geskei is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is; so nie, of die onrus 'n uitdrukking is van organisatoriese probleme by die koshuise; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy enige maatreëls ingestel het ten opsigte van (a) alkohol-en drankmisbruik by leerders, (b) die tekort aan opvoeders, (c) infrastruktuur soos mure en plafonne wat inval, (d) swak stormwaterpype, (e) die Tweede Kans-program vir matrikulante en (f) rassisme in skole; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Sedert 1 Januarie 2007, (a) aan hoeveel onderwysers tugmaatreëls opgelê is en (b) hoeveel onderwysers afgedank is omdat hulle hul pligte nie behoorlik uitgevoer het nie of dit afgeskeep het?
of plaasskole by dié vervoerprogram ingesluit is; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of die Spesiale Ondersoekeenheid (SOE) sy taak ten opsigte van bestaansveiligheidsbedrog voltooi het; so nie, wat die tydraamwerke vir voltooiing in die (a) openbare en (b) private sektor is; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Op die jongste vermelde datum waarvoor inligting beskikbaar is, (a) watter provinsies dubbelterapie (i) begin toepas het en (ii) nog nie begin toepas het nie, (b) wat die redes hiervoor is en (c) watter stappe sy doen om die toepassing van dié beleid te bespoedig?
of die opleidingsagentskappe van VKO-onderwysers oor die kapasiteit beskik om die beoogde inname van nuwe kwekelinge te behartig; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Watter vordering daar met die voorsiening van waterkwota ten opsigte van sanitasie gemaak is?
a Hoeveel vakatures daar in die openbare sektor vir i geneeshere en ii verpleegsters was op die jongste datum waarvoor inligting beskikbaar is en b watter bepaalde stappe sy gedoen het om die getal geneeshere en vepleegsters te verhoog wat beskikbaar is om in Suid-Afrika te werk deur i vertragings met die goedkeuring van aansoeke van buitelands gekwali.seerde beroepslui te verminder en ii die getal beskikbare plekke vir die opleiding van geneeshere te vermeerder?
Of die doelwit wat gestel is vir die wegdoening van die emmer-sanitasieselsel in informele gebiede teen die voorgenome datum van Desember 2007 bereik is; so nie, waarom nie; so ja, watter provinsies nog nie die beoogde doelwit gehaal het nie?
Of, in die lig van ontwikkelinge wat tot die goedkeuring van die entstof teen servikale kanker gelei het, haar departement enige planne het om dié entstof beskikbaar te stel; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter planne en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
of daar 'n voorgeskrewe beperking op die tydperk is waarvoor dié werkers in die Staatsdiens mag werk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tydperk is?
of daar enige toekomsplanne bestaan om te verseker dat hulle'n konstante watervoorraad sal hê om die ekonomie 'n hupstoot te gee; so ja, watter planne?
of wetgewing oor uitsettings nog tydens dié termyn van die Parlement afgehandel sal word; so nie, waarom nie; so ja, (a) wanneer en (b) wat die verdere tersaaklike besonderhede is?
Of sy 'n verklaring sal doen oor die SA Uitsaaikorporasie se hantering van die geskil oor die verlies van die Premier-sokkerliga se televisieregte om sokker uit te saai?
Watter vordering daar gemaak is met die gebruik van alternatiewe vorms van energie in die huisvestigingsprogram?
of enige stappe gedoen word om toe te sien dat mynowerhede die waterlisensiëringprosedures volg; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Of haar departement die instelling van wetgewing oorweeg om die vermenigvuldiging van informele nedersettings teen te werk; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of enige munisipaliteite akkreditasie as gevolg van sodanige bystand ontvang het; so nie, a waarom nie en b wanneer hulle na verwagting akkreditasie sal ontvang; so ja, watter munisipaliteite?
Of, in die lig van die opname wat in 2007 deur die Nasionale Huisbouersregistrasieraad oor huisdefekte in die Oos-Kaap vir die tydperk van 1994 tot 2004 gedoen is, haar departement maatreëls ingestel het om te verseker dat 'n regstellende program van stapel gestuur word, gegewe dat begrotingstoekennings hiervoor gemaak is; so nie, waarom nie; so ja, (a) watter maatreëls en (b) aan hoeveel huise in die Alfred Nzo-munisipaliteit aandag gegee is, spesi.ek in die Mount Frere-en Mount Ayliff-gebiede?
Of provinsies enige sukses behaal om aan die behuisingsprojekte wat geblokkeer is, aandag te gee; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Wat die beredenering agter die verskuiwing van hoofstroomkursusse weg van die Vistakampus na die Nelson Mandela-Metropolitaanse Universiteitskampus is in die lig van die feit dat armer studente nou geld vir reiskoste moet opdok?
of enige skenker.
of enige van die energiedoeltreffende praktyke gemoniteer en geëvalueer is om die werklike resultate vas te stel; so nie, waarom nie; so ja, wat die resultate was?
Watter planne daar is om die baie besige Port Elizabeth-kantoor te verbeter noudat die internskappe aan die einde van Februarie 2008 verstryk het?
Of sy onlangs met navorsers byeengekom het om die tekortkominge in die navorsing oor mikrobisiedes en entstowwe te bespreek; so nie, waarom nie; so ja, (a) wat haar departement se standpunt is rakende opmerkings wat deur sommige van die navorsers gemaak is dat wêreldnavorsers oor die aannames rakende MIV verkeerd is en (b) wat die implikasies van dié erkenning vir ons MIV-en Vigs-programme is?
a Watter vordering die Nasionale Taaldiens in sy departement ten opsigte van die ontwikkeling en instelling van 'n nasionale taalbeleid gemaak het, b watter stappe gerig is op die instelling van 'n nasionale taalbeleid met verwysing na die beoogde Taalwetsontwerp en c wanneer dié wetsontwerp afgehandel gaan wees?
Of alle provinsiale departemente gereed is om die beleid van dubbelterapie toe te pas; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
of daar, benewens die regsproses wat deur die Mededingings-kommissie ingestel is, enige planne is om maatskappye te beboet wat aan prysvasstelling skuldig bevind word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Waarom nóg sy nóg die adjunkminister die vergadering van die Komitee oor Openbare Rekenings op Woensdag, 20 Februarie 2008 bygewoon het om die jaarverslag te bestudeer en die strategiese ingrypingsproses te bespreek wat daarop gemik is om werk te maak van die situasie in haar departement en dit reg te ruk, ondanks die feit dat haar departement 'n derde agtereenvolgende ouditafwysing van die Ouditeur-generaal in die jaarverslag 2006-07 ontvang het?
a Wat die lede van die metropolisie se stand van gereedheid in die stryd teen misdaad in die gasheerstede is ter voorbereiding vir die 2010 Fifa-wêreldbekersokkertoernooi en b wat dit gedurende dié geleentheid sal wees?
of daar nou aandag geskenk is aan die probleme in dié gemeenskap; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of vordering met die toepassing van die Regering se skoolsportbeleid gemaak is; so nie, (a) waarom nie en (b) watter (i) uitdagings geïdenti.seer is and (ii) suksesse sover behaal is; so ja, watter vordering?
Of sy departement voornemens is om swart ekonomiese bemagtiging in sy programme te verbeter of in te stel; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, wat die uitdagings is?
Of die afwesigheid van 'n direkteur-generaal 'n negatiewe uitwerking op die prestasie van haar departement het; so nie, wat die posisie in dié verband is; so ja, (a) wanneer dié pos gevul sal word en (b) wat die redes is dat die pos steeds nie gevul is nie?
a Wat die sperdatum vir die oplossing van die probleme tussen die Ncome-en Bloedrivier-museums is en b wat tot dusver in dié opsig gedoen is?
Of die program om die nasionale simbole in al die sektore van ons land gewild te maak, effektief was; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of, in die lig van die opskorting van R513 miljoen van die Munisipale Infrastruktuurtoekenning (MIG) se oordragte na munisipaliteite in die boekjaar 2006-07 volgens artikel 19 van die Division of Revenue Act, Wet 5 van 2002, sy departement enige teenmaatreëls teen die voortdurende onderspandering van MIG-fondse deur munisipaliteite geneem het of sal neem; so nie, waarom nie; so ja, watter stappe?
Watter vordering sy departement gemaak het met die oprigting van monumente, biblioteke en gemeenskapsentrums in die landelike gebiede?
Of hy, in die lig van die Ouditeur-generaal se derde agtereenvolgende verwerping van die SA Plaaslike Regeringsvereniging se boekhouding vir die boekjaar 2006-07 en dié vereniging se nie-nakoming van die beslissings van die Komitee oor Openbare Rekenings, die departement se oordrag van fondse na die organisasie vir die boekjaar 2008-09 gaan terughou totdat daar behoorlik van sy. nansies boekgehou word; so nie, waarom nie; so ja, wat die tersaaklike besonderhede is?
Of sy departement beoog om die belasting op staatseiendom ingevolge die regulasies rakende die Municipal Property Rates Act, Wet 6 van 2004, te beperk; so nie, waarom nie; so ja, (a) waarom en (b) teen watter koers?
Of die deelname van die Parlement by die opstel van die Suid-Afrikaanse verslag aan die Kommissie oor Geslagsgelykheid van die Verenigde Nasies noodsaaklik is; so nie, waarom nie; so ja, waarom die verslag aan die VN voorgelê word sonder dat die Parlement vooraf geraadpleeg is?
<fn>960516_0r204.txt</fn>
Dis weereens vir my 'n voorreg om u te kan verwelkom by die voortsetting van hierdie belangrike gesprek wat op vorige geleent- hede met 'n verskeidenheid van groepe begin is. En dis veral vir my aangenaam om u ook hier in die Kaap te kan ontvang, aangesien ons vorige gesprekke hoofsaaklik in die Noorde plaasgevind het.
Dis miskien gepas dat ons die eerste gesprek oor Afrikaans na die aanvaarding van die nuwe grondwet hier in die Kaap voer; want per slot van sake is dit die geboorte-plek van Afrikaans. En miskien gaan die groei en ontwikkeling van Afrikaans nou juis daarby baat vind om terug te gaan na sy ontstaanswortels, en om al sy sprekers, ook die verskillende Kaapse gemeenskappe, in gelyke mate te betrek by daardie gesprek.
Ek het verlede Woensdag in die Grondwetgewende Vergadering gese dat die aanvaarding van die nuwe grondwet nie 'n eindpunt is nie, maar wel die begin van ons lang pad om 'n nasie te bou en in stand te hou. Nou mnoet ons daardie nasie uitbou.
Ek het dit ook uitdruklik gestel dat daar, ten spyte van die aanvaarding van 'n nuwe grondwet, steeds punte van kommer bestaan onder verskillende minderheids-belangegroepe. En die feit dat ons die grondwet aanvaar het beteken beslis nie dat ons nou nie meer daardie punte van kommer gaan aanspreek nie. Ons sal voortgaan om te soek vir onderling aanvaarbare oplossings, want ons wil he dat elkeen moet voel dat hy of sy deel uitmaak van die pogings om die probleme van Suid-Afrika op te los. En elkeen moet onvervreembaar deel voel van die Suid-Afrikaanse nasie wat ons bou.
Hierdie voortsettings-gesprek is dan ook deel van daardie poging. Een van die brandpunte in die grondwetlike onderhandelinge was die kwessie van taalmedium in die onderwys, en spesifiek die vraag na enkel-medium inrigtings. Kom laat ons hierdie gesprek vanoggend begin met die onderlinge aanvaarding van die feit dat daar van albei kante 'n kompromis aangegaan is oor hierfdie saak. Nou le dit op ons weg om in die implementering van daardie grondwetlike kompromis toe te sien dat aan alle belange gereg geskied. Dit word nou 'n kwessie van die politieke wil om dinge te laat slaag.
U weet dat die groot kommer rondom die kwessie van enkel-medium skole was dat dit misbruik kon word om rassisme in verskuilde vorm voort te sit, en om ou voordele te verskans. Aan die ander kant, is ek bewus, is daar die vrees en agterdog dat die onwilligheid om enkel-medium skole te verskans eintlik maar neerkom op 'n verskuilde plan om Afrikaans te vernietig. Die uitdaging aan ons is om binne die nuwe grondwetlike bepaling toe te sien dat nie een van hierdie twee euwels bewaarheid word nie. Want ek wil vir u verseker dat net soos die voortsetting van rassisme en ras-gebaseerde voordele 'n euwel is, sal enige pogings tot die vernietiging van Afrikaans 'n euwel wees.
Dit sal voorbarig wees van my om aan enige belange-groep voor te skryf oor hoe hulle hul saak behoort te bevorder. Daarom wil ek liewer by wyse van vraagstelling sekere sake opper. Word die saak van Afrikaans nie miskien 'n onreg aangedoen deurdat dit in die persepsie van so baie mense gekoppel gaan word aan die belange van 'n enkele kleurgroep nie?
Die argument wat gevoer kan word vir die behoud, beskerming en vertroeteling van Afrikaans is sekerlik nasionaal eerder as seksio- neel. Dit is 'n Suid-Afrikaanse taal wat, volgens alle standaarde, merkwaardig presteer het in terme van ontwikkeling as 'n taal van wetenskaplike, akademiese en algemeen-intellektuele uitdrukking. 'n Nasie wat sy intellektuele prestasies op prys stel, sal uit sy pad gaan om die middele van daardie prestasies te beskerm en te bevorder. Dit, glo ek, is die groot en sterk argument vir Afrikaans. Dit is dieselfde argument wat gemaak kan word vir die bevordering van wetenskaplike uitdrukkingsvermoe in al die inheemse tale; dit is in die nasionale belang om 'n algemene wetenskaplike geletterdheid binne bereik van 'n groter publiek te bring.
En dan wil ek nog vra: is een van Afrikaans se groot prestasies, wat ongelukkig deur die onlangse verlede te veel verskuil is, nie juis dat dit so 'n nie-rassige spraak-gemeenskap het nie Waarom probeer Afrikaans nie daardie feit in verband met homself met groter "Nuwe Suid-Afrikaanse" vreugde en viering uitleef nie Sal so 'n benadering nie die saak versterk van ons almal wat probeer om die saak van Afrikaans ter wille te wees?
Daardie is egter maar net die vrae van iemand wat nie 'n moedertaal-spreker van Afrikaans is nie, maar wat die belange van die taal en sy sprekers sterk op die hart dra. Dit is nie vir myom voor te skryf nie; u sal besluit hoe u op daardie vrae reageer.
Ons het nou nie net 'n nuwe grondwet nie, die aankondigings van die afgelope week kondig in 'n sekere sin ook die volwasse-wording van ons demokrasie aan. Noudat die tweede grootste party aan die regering onttrek het, het ons 'n meerderheidsparty wat byna alleen regeer en die verantwoordelikheid van regering moet aanvaar. Dit sluit in verantwoordelikheid teenoor alle belange en belangegroep in die land, en dit geld natuurlik ook vir Afrikaans en Afrikaans- sprekendes. En ek vertrou dat ons van die gesprek hier vanoggend kan vertrek met 'n sekere begrip oor hoe ons nou verder op 'n ordelike en algemeen-aanvaarbare wyse uitvoering kan gee aan die relevante onderwys-bepalings in ons grondwet.
<fn>960906_0w29496.txt</fn>
Kunswerke bied dikwels dieper en meer verhelderende antwoorde op die mense se kwelvrae as al ons ander vorme van gesprek daaroor. Ewe dikwels stuur kuns-gebeurtenisse net sulke verhelderende simboliese boodskappe uit.
Om verstaanbare redes is daar baie kwelling in sekere Afrikaans- sprekende gemeenskappe oor die toekoms van Afrikaans. Die politieke raamwerk waarbinne Afrikaans homself oor die afgelope sestig tot sewentig jaar bevind het, het dramatiese verander. Die Afrikaanse taal-saak het in al daardie jare baie na aan die hart van die politieke saak geklop. Die status en die welvaart van die taal is ten nouste gekoppel aan die besit en uitoefening van politieke mag.
Die Afrikaanse openbare lewe dra die afgelope tyd swaar aan die kommer-las oor die toekoms van die taal. Oral is daar bekommerde en soms beswaarde gesprekke oor wat van die Afrikaanse taal en kultuur word. Die gesprekke word in en deur die pers gevoer, in politieke forums, op kultuur-verhoe, in onderwyskringe en deur die algemene publiek.
Kyk 'n mens egter na wat op die gebied van die Afrikaanse letterkunde aangaan, vind jy veel rede tot opgewondenheid oor wat besig is om met Afeur. In plaas van donker wolke, me aanbreek van 'n helder nuwe daeukkie gelede was die koerante en tydskrfite vol oor die verskynintwee-en-sewentigjarige Kleurlingmtterkundige prys verower, een daarvan die Eugene Marais-prys - 'n toekenning met 'n sterk tradisionele inslag in die Afrikaanse letterkunde. Die verskying van 'n sterk en belangrike werk deur iemand soos Scholtz getuig daarvan dat Afrikaans se wereld verbreed en groei, en dat die toekoms van die taal en letterkunde geanker eid.
Nog 'n voorbeeld van die opwindende en vernuwende dinge wat besig is om in Afrikaans te gebeur, is die onlangse stigting uwe Afrikaanse letterkundige vereniging. Die inisiatief vir die stigting daarvan het oorspronklik gekom vanaf 'n groep swart Afrikaanse skrywers, en tesame met hulit kollegas het daar nou 'n insle organisasie tot stand gekom. Dege instellings is die taalgemeenig om ferm beslag te gee aan die feit dat die gesamentlike belange van al sy sprekers gedien en nagestreef word.
En vandag is ons hier bymekaar om nog so 'n gbeurtenis te vier in die teken van die nuwe groei en ontwikkeling van Afrikaans, naamlik Matthews se boek, Deur die oog van 'n naa.
Laat ons in die eerste plek geluk se aan die skrywer. Die publikasie van 'n boek is altyd svan 'n kind. Dit is 'n gebeurtenis van vreugde en trots.
Ook Tafelberg-uitgewers verlukwensinge. 'n Publikasie is 'n vennootskap tussen skrywer en uitgewer, en daar is vele redes om op 'n besondere wyse trots te voel op die produk van hierdie vennootskap.
Nie slegs het Matthews prikkelende en interessante leestof gelewer met die skryf van hierdie boek nie; die simboliek en betekenis van die verskyning daarvan spreek ewe hard.
Diegene wat graag die voorstelling maak dat Afrikaans in 'n vyandige omgewing bestaan, hoef nou net na hierdie boek verwys te word. Hier het ons 'n ANC premier, 'n African, 'n man wat ses tale praat - en hy verkies om in Afrikaans te dig en te publiseer.
Die verskyning van hierdie boek het dus betekenis wat veel verder strek as die toekoms van Afrikaans. Dit dra 'n betekenisvolle boodskap van versoening en nasie-bou. Alhoewel die meeste van ons sterk identifiseer met een van die baie Suid-Afrikaanse tale, kan ons ook ons tale deel; om na mekaar uit te reik; om ons diepste gevoelens en hoogste aspirasies met mekaar te deel; om respek en begrip vir mekaar te betoon.
Deur mekaar se tale aan te leer en te gebruik, gee ons erkenning aan die menswees wat ons met mekaar deel, en bou ons die nuwe Suid- Afrikaanse nasie.
Ons staan reeds saam om te werk aan 'n beter lewe vir almal. Laat ons ook met mekaar praat in die verskillende tale van ons land.
<fn>96j15_0x995.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om hierdie byeenkoms van Jong Afrikaner-leiers toe te spreek. Slegs 'n paar jaar gelede sou dit ondenkbaar wees dat ek die Ruiterwag sou toespreek! - maar dit is diw wonder van Suid-Afrika dat ons daarin slaag om dit wat onmoontlik gelyk het te bereik. Ons land en sy mense het nog nie heeltemal genees nie - daarvoor le die wonde wat apartheid ons almal toegedien het nog te diep - maar ons het al ver gevorder op die pad van nasionale versoening.
Hierdie proses van genesing gaan gepaard met die uitdaging dat 'n mens verby die belange van jou eie kultuurgroep moet kyk en die groter geheel van Suid-Afrika se belange ook moet nastreef. Die toekoms van Suid-Afrika hang tot 'n groot mate daarvan as of 'n groter Suid-Afrikaanse bewussyn geskep kan word waar die mense van Suid-Afrika hulself nie in die eerste instansie sien as Afrikaners, of Kleurlinge, of Indiers, of Xhosas ensomeer nie; maar as Suid-Afrikaners wie se optrede gevorm word deur so 'n bewussyn. Die mate vaartoe ons daarin slaag sal die sukses van ons nasiebouprogram bepaal.
Trouens, juis omdat u in u eie reg leiers is, behoort u bewustelik daardie een slaggat te vermy waarin meeste Suid-Afrikaners so maklik val: naamlik om sake allereers te benader vanuit die gesigspunt van die rasse- of etniese groep waaraan hulle behoort. Sonder om noodwendig 'n mens se wortels prys te gee, behoort ons altyd eerste die vraag te stel: wat is die beste belang van Suid-Afrika en al sy mense?
My boodskap aan u is ge-anker in die konteks van ons Suid-Afrikanerskap, met erkenning dat u soos alle Suid-Afrikaners ook 'n reg het tot die uitbou van u eie kultuur en taal.
Ons grootste krag en hoop vir 'n voorspoedige, regverdige en vreedsame nuwe Suid-Afrika le juis opgesluit in so 'n gees van bereidwilligheid tot saam-praat en skeppende samewerking tussen al die gemeenskappe van ons land. Ek is dankbaar vir die groeiende gesindheid van samewerking wat baie jong Afrikaners aan die dag le.
Die jeug het 'n besondere taak in die proses van nasiebou, rekonstruksie en ontwikkeling. Ons, die ouer geslag, dra onvermydelik nog swaar aan die las van ons verlede. Julle, die jeug, kan met oper gemoedere na die toekoms kyk en daaraan bou. Die Afrikaner-jeug het daarom dan ook 'n historiese taak om nou weer 'n leierskaprol te speel in julle gemeenskap in die proses van nasiebou.
Jul leierskap is juis nou van die uiterste belang om die delikate balans tussen Suid-Afrikanerskap en Afrikanerskap te vind. Dit sal wysheid en groot sensitiwiteit van die nuwe generasie van Afrikaner leiers verg en 'n bewussyn dat die indrukke wat u skep by u mede Suid-Afrikaners van die uiterste belang is om of vertroue te skep of dit te ondermyn.
Terwille van 'n eerlike gesprek moet ek vanoggend vir u se dat die onlangse verklarings wat gedoen is in die naam van die "Stigting vir Gelykheid voor die Wet" en die optog wat die organisasie vandag na die Uniegeboue gereel het, in 'n uiters negatiewe lig gesien word deur die meerderheid van die mense in Suid-Afrika. Die betrokkenheid van leierskap figure uit die Apartheid regime van die verlede en die valse verklarings wat gemaak is in verband met die doelstellings van die Waarheids en Versoeningskommissie en die Regering van Nasionale Eenheid se taalbeleid laat 'n wrang smaak in die mond. Die indruk word geskep dat 'n mens hier te doen het met pogings om die onregverdige bevoordeling waarby die Afrikaner in die verlede gebaat het, te behou.
Ons almal weet dat in die vorige bestel, in die jare van apartheid en blanke oorheersing, het die Afrikaners die politieke mag besit en op alle terreine was hulle besonderd bevoorreg. Dit is daarom te verstane dat die nuwe bestel met heelwat vrees en voorbehoude benader word. Maar terselfdertyd weet 'n mens ook dat hoe minder Afrikaners die nuwe sosiale en politieke bestel aanvaar, hoe moeliker word hul eie posisie - en ek wil allermins he dat die Afrikaner op die kantlyn van die politiek van die nuwe Suid-Afrika moet staan. U, die jeug, het die taak om die leiding te neem om u gemeenskap teen volle betrokke te hou as aktiewe en entoesiastiese deelnemers aan die nuwe Suid-Afrika.
Die nuwe generasie van jong leiers in die Afrikanergemeenskap sal genoeg moed aan die dag moet leom aan die leiers van vorige generasies dit duidelik te maak dat die ware belange van Afrikaners nie deur 'n eng en eksklusiewe benadering bevorder kan word nie. Julle moet weier om betrek te word by ondernemings wat die boodskap uitstuur dat Afrikanerskap gelykgestel word aan die verdediging van die skending van menseregte en teenkanting teen die onafhanklike Waarheids- en Versoeningskommissie; die verdediging van blanke bevoorregting te midde van die massale armoede in ons land; en teenstand teen demokratiese regering. Sulke persepsies, glo ek, is alles in ondiens aan die Afrikaner.
Die voortbestaan en die voorspoed van ons nasie vereis mans en vroue met visie en durf, persone wat nie wegskram van hul verpligtinge as Suid-Afrikaners nie. Indien julle bereid is om hierdie uitdaging met waagmoed te aanvaar, wag daar 'n blink toekoms vir die Afrikaner in ons land. Na sulke persone wil ek my hand uitsteek in die wete dat u my onmiskenbare landgenoot is en dat ons almal saam kan bou aan 'n tuiste. Dan kan u van my verwag om die kosbare geestesgoedere van die Afrikaner te beskerm asof dit my eie is, want ek sal verseker voel van u lojaliteit en trou aan Suid-Afrika en sy mense.
Ek besef maar net te goed dat wanneer Afrikaners oor die toekomstige rol en plek van Afrikaners praat, dit meestal te doen het met die plek en status van die Afrikaanse taal. Ek het dit al by herhaling gese, maar ek dink dit is goed om dit weereens vandag te se: Afrikaans is 'n taal van hierdie land. As sodanig sal Afrikaans presies dieselfde beskerming ontvang soos enige ander taal; en presies dieselfde mate van ondersteuning en bevordering as ander tale. Die uitmuntende prestasies van Afrikaans op verskeie gebiede, is prestasies waarop die hele Suid-Afrikaanse bevolking trots kan wees.
Daar is derhalwe van die kant van die Regering van Nasionale Eeenheid geen poging om Afrikaans af te gradeer nie. Dit sal kultureel onnosel wees om af te breek wat reeds gebou is. Wat die Grondwet ons wel verplig om te doen en wat 'n morele plig is in die nuwe samelewing waaraan ons bou, is om al die verskillende tale van ons land op 'n gelyke voet te plaas. U sal sekerlik saamstem dat die spesiale en bevoordeelde posisie wat Afrikaans en Engels in die vorige bestel geniet het, nie onveranderd gehandhaaf kan word nie. U as jong leiers het die plig en die geleentheid om te help bou aan 'n situasie waar al die tale van ons land eenders behandel en bevorder sal word. Ek wil u nogmaals die versekering gee dat daar geen spesifieke vyandigheid teenoor Afrikaans is nie; en dat daar ook geen poging is om Engels te bevorder as 'n manier om enige ander taal by te kom nie.
Die Afrikaners het 'n lang en trotse geskiedenis van om te stry vir u vryheid. Ten spyte van groot opofferinge en aangrypende helde dade was die Afrikaners nie in een van die twee Vryheidsoorloe milter oorwinnaars nie. Tog het u elke keer uit die stryd getree met 'n verdiepste sin van u eie identiteit en daaruit het ons land op verskillende maniere gebaat.
Vandag staan u voor 'n Derde Vryheidsoorlog en die wyse waarop u deelneem aan hierdie stryd sal ook tot 'n groot mate die houding teenoor Afrikaans en Afrikaners help bepaal. Die oorlog vandag is nie militer teen 'n eksterne of interne vyand nie. Dit is 'n oorlog en stryd teen verdeeldheid en grootskaalse sosiale ongelykheid. Dit is nie net Afrikaners wat vir Afrikanerregte en belange verantwoordelikheid het nie. Ek, onder andere, het dit ook nog altyd my erns gemaak om aktief om te sien na die belange van Afrikaners, net soos van die ander groepe. En op dieselfde wyse het Afrikaners die verpligting om hulle nie net met die belange van die Afrikaners te bemoei nie, maar aktief deel te wees van die strewe om die lewe van alle mense in die land te verbeter.
Dit is in die konteks wat ek u wil vra om die kwessie van regstellende aksie te benader. Daar is ongelukkig 'n groeiende persepsie onder die meerderheid van die mense van Suid-Afrika - wat onder apartheid gely het - dat kritiek van Afrikanerkant in verband met regstellende aksie uitsluitlik daarop gemik is om soveel moontlik van die Afrikaner se onregverdige bevoorregte posisie van die verlede te behou. Vir soverre dit waar is sal u hand in eie boesem moet steek. Selfkritiek oor 'n aangeleentheid soos hierdie hoef nie vernederend te wees nie, dit kan bevrydend wees. Dit is egter van die uiterste belang dat ons almal moet verstaan die onregverdighede van die verlede aangespreek moet word. Oor die wyse waarop regstellende aksie toegepas word is dit belangrik dat ons met 'n oop en kritiese gemoed daaroor moet kan praat. Enige konstruktiewe voorstelle van u kant sal waardeer word.
Ek het opgemerk dat die Ruiterwag 'n organisasie is wat hom op 'n Christelike grondslag baseer. Onderliggend aan die idee van die Waarheids en Versoeningskommissie is daar opvattings wat diep weerklank behoort te vind by gelowiges. Die hoofoogmerk met die kommissie is om nasionale versoening te bewerkstellig. Ware en blywende versoening is egter nooit 'n goedkoop of oppervlakkige onderneming nie. Ware versoening en vergifnis veronderstel dat ons kennis sal neem van die pyn wat die een die ander aangedoen het; dat ons besorgdheid oor die wat gely het sal betoon en dat ons dan as 'n meer gesuiwerde nasie saam sal hande neem en 'n toekoms bou waar sulke vergrype nie weer moontlik sal wees nie. Ek voel verseker dat die besondere manne en vroue wat aangestel is in die Kommissie, van sodanige kaliber en integriteit is dat hulle sal toesien dat die Kommissie in daardie gees werk.
Die opmerkings wat duur sommige van u, ook onder die vaandel van die "Stigting vir Gelykheid voor die Wet" gemaak is, oor die Waarheids en Versoeningsskommissie was uiters ongelukkig. 'n Mens is met die indruk gelaat dat daar gepoog word om Afrikaners deur middel van 'n vrees psigose te mobiliseer teen die Kommissie. Die waarheid oor die doelstelling en die funksie van die Kommissie is verdraai en ek wil 'n baie ernstige oproep op enige van u wat by sodanige verklarings betrokke was om dit te stop. U doen die saak van Afrikaner net skade en u doen u eie mense 'n groot onreg aan deur hul te mislei oor wat die Regering se werklike versoenende oogmerke is met die Kommissie. Soos ek al vroeer gese het; u het 'n plig om u mense te help om werklik deel van die nuwe Suid-Afrika te word. Terwille van die Afrikaner, moet assegblief nie toelaat dat enigiemand u daarvan tee hou nie.
Laat my ten slotte toe om u organisasie, en al die jong Afrikanerleiers, alles van die beste toe te wens vir hierdie jaar wat voor ons le.
Ons het in die byna twee jaar wat verby is 'n goeie grondslag vir ons nuwe nasie gele. 1996 is die jaar waarin ons moet konsolideer en daadwerklike veranderinge in de lewens van ons mense moet bring - veral hulle wat in die verlede soveel onder apartheid geley het. Daarin het elkeen van ons 'n groot rol om te speel - U as jong Afrikaners ook.
Ek wil nog 'n keer by u aandring om nooit te vergeet dat u Suid-Afrikaners is nie. Indien dit altyd 'n duidelike deel van u bewussyn is het ek geen twyfel dat u, soos in soveel tye in die geskiedenis van ons land, weer eens gesien sal word as sentrale bouers aan die nuwe. Volwaardige Suid-Afrikaners wat nou nog meer as ooit te vore hul budrae tot hierdie pragtige land van ons kan maak, omdat hulle finaal bevry is van die kettings van rassisme en apartheid.
<fn>970905_bothasmutsmarais.txt</fn>
Na die drie applikante sal gerieflikheidshalwe op hulle vanne verwys word indien individueel na hulle verwys.
Al drie applikante is skuldig bevind aan sewe aanklagtes van moord, sewe en twintig aanklagtes van poging tot moord en twee aanklagte waarin die onwettige besit van 'n AK47 geweer en ammunisie beweer is. 'n Afskrif van die klagstaat waaruit volledige besonderhede verkry is, word hierby aangeheg en waaruit ook blyk dat die klagtes oor die onwettige besit van vuurwapens verskil van applikant tot applikant.
Al drie applikante was lede of ondersteuners van die Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) onder die leiding van mnr Eugene Terreblanche en die Orde Boerevolk onder leiding van mnr Piet Rudolph. Volgens die getuienis was laasgenoemde organisasie meer militant as die AWB an het lede van die Orde Boerevolk 'n eed afgelê wat as Bewysstuk A by die aanhoor van die aansoeke ingedien is.
Al die mag en alle middele tot my beskikking al beteken dit ook dat ek my lewe in die proses moet opoffer. Voorts dat ek getrou aan hierdie eed alle opdragte wat ter bereiking van die bogenoemde ideaal aan my uitgereik mag word, sal uitvoer; dat ek sal toesien dat opdragte wat ek mag gee, ter bereiking van bogenoemde ideaal uitgevoer sal word.
Soos blyk uit die klagstaat het die voorval waarop hierdie aansoeke betrekking het, plaasgevind op 9 Oktober 1990 in die Durban distrik. Die vorige afsnydatum vir indemniteitsaansoeke onder die Indemniteitswet van 1992, was 8 Oktober 1990, sodat hierdie aansoeke nie daaronder kon ressorteer nie.
Die feite waaruit hierdie aansoeke spruit staan vas en blyk ook uit die uitsprake van die Regters wat onderskeidelik Botha en Smuts in een saak en Marais in 'n ander saak, verhoor het.
Gedurende die oggend van die 9de Oktober 1990 het Botha berigte oor die radio gehoor, en dit is in latere nuusberigte herhaal, dat swart jeugdiges geklee in PAC T-hemde 'n groep blankes op die Durbanse strand aangeval het. Een blanke het gesterf as gevolg van die meswonde terwyl ander in 'n ernstige toestand in die hospitaal opgeneem is. Botha wat 'n kommandant in die AWB en 'n leier in die Richardsbaai omgewing was, was ook leier van 'n Orde Boerevolk sel aldaar. Piet Rudolph, die leier van die Orde Boerevolk, sou volgens Botha se getuienis dit aan die lede van sy Orde Boerevolk opgedra om toe te sien dat indien een blanke om die lewe gebring word vanweë 'n politieke motief, hulle moes toeslaan en toesien dat minstens 10 swartes met dieselfde lot getref word. Dit sou aan die regering en die bevrydingsorganisasies die duidelike boodskap stuur dat politieke moorde op blankes tienvoudig vergeld sou word. Dit moes dien as 'n afskrikmiddel teen verdere politieke moorde op blankes en die militêre aanslag wat met die oog op verkryging van eenvormige politieke regte gevoer is.
Nadat Botha hierdie nuusberigte gehoor het, het hy, uit hoofde van sy rang en gesagsposisie in die gemelde organisasies, Smuts en Marais na sy huis ontbied, versoek dat hulle wapens saambring en het die drie van hulle die aand na Durban vertrek op 'n missie om die oggend se aanval op die strand te vergeld.
Die doel was dat een en almal die boodskap moes ontvang dat sulke politieke moorde met groter geweld en meer lewensverlies beantwoord sou word. Na 'n soektog om, volgens hulle, 'n geskikte teiken te kry, het 'n bus met swart passasiers verbygekom en is besluit om met die outomatiese gewere op die bus los te brand. Die resultaat was die dood van sewe insittendes en die verwonding van talle ander.
Die feit dat die aanval gemik was teen onskuldige burgerlikes en hoe dit in verband staan met 'n politieke motief gerig teen die regering of 'n bevrydingsbeweging, word deur Botha as volg beantwoord met verwysing na die dood van burgerlikes in oorlogsituasies soos die gebruik van die atoombom op burgerlike Japannese.
Die eerste vraag wat beantwoord moet word is of hierdie optrede van die applikante gesien kan word as misdade geassosieer met 'n politieke doelwit. Dit is nie noodwendig dat die daad self polities gemotiveerd moet wees nie. Die daad moet geassosieer wees met 'n politieke oogmerk.
Die optrede van die daders kan ongetwyfeld net spruit en geassosieer word met hulle politieke doelwitte, naamlik om die politieke hervorming waarvoor die bevrydingsbewegings veg en waarmee die Nasionale Party regering hom in 'n minder of meerdere mate vereenselwig, teen te staan, en om aan die bevrydingsbewegings die boodskap te stuur dat as hulle onskuldige burgerlike blankes vermoor, dieselfde lot onskuldige swartes sal tref. Hierdie boodskap sou uiteraard die regering self tref want die Nasionale Party regering was getaak om oor alle inwoners van die RSA se veiligheid te waak en rassekonflik af te weer.
Vierdens, en miskien van die grootste waarde in hierdie opsig, aanvaar ons dat wat die beskuldigdes gedoen het, hulle in die bona fide geloof in die Orde Boerevolk se saak en doelstellings gedoen het. Hoewel hulle blykbaar ook lede is van die AWB speel hierdie feit geen rol in hierdie saak nie. Wat betref die Orde Boerevolk se saak het die beskuldigdes geglo dat die PAC 'n beleid van geweld teen blankes voortstaan en dat hulle plig was om die Orde Boerevolk se beleid te gehoorsaam, naamlik dat vir elke blanke wat deur swartes doodgemaak word, daar tien swartes moet sterwe. Beskuldigde 1 sê dat hy glo dat die blanke in Suid-Afrika in 'n oorlog gewikkel is.
Dat lede soos die appellante vas glo dat die Afrikanervolk reeds in 'n verbete stryd om voortbestaan teen ander bevolkingsgroepe gewikkel is, kan nie betwyfel word nie - daarvan spreek eerste en derde appellante se getuienis.
In die onderhawige geval is die politieke weerwraak nie persoonlike weerwraak nie en gaan dit gepaard met 'n politieke doelwit, naamlik, die uitsending van 'n politieke boodskap indien 'n bevrydingsbeweging soos die PAC blanke burgerlikes aanval, dieselfde lot swart burgerlikes sal tref. Botha het herhaaldelik in sy getuienis voorgehou dat die "reëls" vir hierdie optrede geskryf is deur die PAC in hulle optrede wat die gebeure voorafgegaan het. Hierdie bewering is irrelevant sover dit die aansoek self betref, maar wel relevant in soverre dit daarop dui dat die daad nie uit persoonlike kwaadwilligheid, nyd of haat gepleeg is nie, maar polities geïnspireerd was. In Engels gestel: "it wasn't revenge, it was retaliation."
Uit die aard van die saak sal ander mense hewig verskil van die beleid en uitsprake van die organisasies waarvan die applikante lede was. Dit verander egter nie die feit dat daardie organisasies algemeen bekende organisasies was wat in 'n politieke stryd gewikkel was met die regering en ander politieke organisasies nie. Dit bring die applikante binne die bepalings van Artikel 20 (a) van Wet 34 van 1995. Die daad wat hulle gepleeg het, is 'n daad wat met 'n politieke oogmerk "in verband staan." Die vraag is egter of dit voldoen aan die kriteria wat gestel word in Artikel 20 van die voormelde wet. Hierdie sub-artikel lê kriteria of maatstawwe neer en nie vereistes nie.
Daar is reeds vroeër met die motiewe van die applikante gehandel. Subjektief gesien wat hulle motiewe polities van aard, wat ookal die objektiewe oordeel daaroor mag wees.
Die konteks waarin die daad gepleeg was, was 'n daad voortspruitend uit die konflikte van die verlede en was as deel van 'n politieke oproerigheid of gebeure of in reaksie daarop. Die misdryf was ongetwyfeld van 'n ernstige aard. Die ernstigheid en gewigtigheid van hierdie geval waar sewe onskuldige burgerlikes gedood is, kan nie onderskat word nie. Die gemelde wet lê in Artikel 20 'n verpligting op die Komitee om ook te kyk na indemniteitsverlening onder die vorige wette. Vergelykings is altyd moeilik omdat feite verskil. Die kriteria uiteengesit in Artikel 20 van Wet 34 van 1995 is egter soortgelyk aan die kriteria genoem in die wette waarna in Artikel 20 verwys word. Ook in daardie wette was dit slegs maatstawwe en nie vereistes nie en het die indemniteitsverlening daarvolgens geskied. Die aspekte verwys na in Artikel 20 en van Wet 34 van 1995 is nie vereistes waaraan in elk en iedere geval as voorvereistes voldoen moet word nie. Dit is kriteria wat as hulpmiddels dien om te bepaal of die besondere daad wat gepleeg is, 'n daad is wat geassosieer is met 'n politieke oogmerk soos in die onderhawige gevalle hierbo aangetoon.
Die voorval spruit uit die konflikte van die verlede en het direk verband gehou met die strewe van die bevrydingsbewegings tot groter en gelyke politieke seggenskap en die verset van onder andere die AWB en die Orde Boerevolk daarteen. Beide hierdie organisasies was openbare bekende politieke organisasies wat in uitgesproke verset was teen die destydse beoogde politieke hervorming en al drie die applikante was lede van hierdie organisasies. Beide organisasies het sowel die Staat se hervorming as die doelwitte van die bevrydingsbewegings hand en tand beveg.
Die getuienis was verder dat die applikante geglo het dat die aanval deur jeugdiges met PAC hemde en embleme op blankes die begin was van 'n openlike stryd soos elders in Afrika ondervind was.
Opruiende toesprake deur die leiers van die organisasies waarvan die applikante lede was, was ook aan die orde van die dag. Die dade is dan ook in hierdie konteks gepleeg na die voorval wat deur aanhoorders van die nuusberigte deur die SAUK oor die aanval op blankes op die strand as 'n politieke voorval gesien is, en was volgens al die getuienis gepleeg in reaksie daarop.
Regtens en feitelik was die dade met besondere ernstige aard. Onskuldige buspassasiers het die lewe gelaat of is vermink. In daardie tydperk was dit wel skokkend, maar nie vreemd aan die Suid-Afrikaanse politieke toneel nie. Talle onskuldige burgerlikes het ook in bomaanvalle of landmyne gesterf en aanvalle het by sportgeleenthede, kerke en begrafnisse voorgekom. Die voorval op die strand daardie selfde oggend was maar net aanduidend van die politieke milieu. Ofskoon dit afkeuringswaardig mag wees, so is enige verlies van menselewens, is dit die feitlike situasie wat op 'n stadium in die konfliksituasie van die verlede gegeld het en waarmee rekening gehou moet word. Dit is so dat indemniteit verleen is in gevalle wat net so grusaam as die huidige was en waar onskuldige vrouens en kinders ook die slagoffers was en selfs waar die aanbevelingskomitee bevind het dat proporsionaliteit tussen die politieke doelwit wat nagestreef is en die daad, ver verwyderd was.
Uit die getuienis het dit ook duidelik na vore gekom dat die konflik tot 'n groot mate in bepaalde geledere 'n rassekonflik was - 'n stryd teen rassediskriminasie en 'n stryd ten gunste van wat genoem is kleuronderskeid. Hierdie is een van die waarhede van die verlede wat dikwels vermy of ontken word, maar wat vierkantig in die oë gekyk moet word. Die politieke skikking wat bereik is, het verhoed dat die konflik gegroei het tot 'n volskaalse rasse-oorlog.
Na oorweging van die voorafgaande kom die Komitee tot die slotsom dat Smuts en Marais op bevel van Botha gehandel het. Botha, soos reeds aangedui, was 'n kommandant van die AWB en was in bevel van die Orde Boerevolk sel waarvan Smuts en Marais lede was. Hy het dan ook op 10 Oktober 1990, die dag na die voorval, die SAUK gebel en gesê die Orde Boerevolk aanvaar aanspreeklikheid vir die aanval op die bus. Botha was in die bevelstruktuur van die Orde Boerevolk die persoon wat bevele aan Smuts en Marais kon gee. Soos blyk uit die eed vroeër aangehaal, het hierdie lede hulle verbind om hierdie opdragte te gehoorsaam.
Die onderskei hulle posisie van Botha se posisie. Botha het geen direkte opdrag ontvang om hierdie spesifieke dade te pleeg nie. Daar is geen getuienis voorgelê dat die AWB of die Orde Boerevolk Botha beveel het om hierdie dade te pleeg nie of dat hy dit met hulle goedkeuring gepleeg het nie. Nog Eugene Terreblanche, nog Piet Rudolph het getuienis ter ondersteuning van Botha afgelê of op enige wyse tydens die verhoor te kenne gegee dat hy met hulle goedkeuring of op grond van hulle bevele gehandel het nie. Geen brief, geskrif of eedsverklaring deur hierdie leiers of hulle organisasies is in hierdie verband voorgelê nie. Botha beroep hom dus slegs op 'n algemene opdrag wat hy beweer aan hom gegee is by sy inswering. Hierdie inswering was in die geheim en geeneen van sy leiers of persone wat hierdie inswering bygewoon het, het na vore gekom om sy bewerings te staaf nie. Dit plaas 'n vraagteken oor die feit of so 'n algemene opdrag bestaan het of beoog het dat teen onskuldige persone opgetree kan word. Dit laat die vraag ontstaan of dit nie 'n hakkejag operasie beoog het teen die persone of die partygenote van die persone wat verantwoordelik was vir die dood van die blanke as gevolg waarvan die vergeldingsmaatreëls getref is nie en of dit nie doodslag van ander mense wat nie PAC lede was nie, sou insluit. Op die getuienis voor die Komitee kan nie bevind word dat Botha in hierdie spesifieke geval in opdrag van sy organisasie opgetree het nie. Smuts en Marais het egter in gevolge die bevel van hulle gesagvoerder opgetree en hulle was geregtig om te aanvaar dat hy, as bevelvoerder, dit vooraf sou uitgeklaar het met sy leiers.
Hulle maak dus staat daarop dat hulle namens of ten behoewe van hulle organisasie opgetree het in 'n politieke stryd en oorlogsituasie wat hulle geglo het aan die orde van die dag was. Die optrede moet gesien word binne die konteks van die destyds heersende politieke stryd wat gekenmerk was deur aanvalle van die strydende partye oor en weer en voorvalle waarin burgerlikes ook te sterwe gekom het, hetsy deur aanvalle van die sekuriteitsmagte of deur bevrydingsbewegings. Die wapens en ammunisie wat Smuts en Marais op hierdie bepaalde tydstip in hulle besit gehad het, was volgens hulle getuienis ook verkry en gehou om gebruik te word in die politieke oorlog wat hulle voorsien het.
Gevolglik word AMNESTIE AAN SMUTS EN MARAIS VERLEEN op al die klagtes waaraan hulle skuldig bevind is. AMNESTIE AAN BOTHA WORD GEWEIER, BEHALWE DAT AMNESTIE WEL AAN HOM VERLEEN WORD VIR DIE ONWETTIGE BESIT VAN 'N VUURWAPEN EN AMMUNISIE wat vir dieselfde bekom is as in die gevalle van Smuts en Marais.
GETEKEN HIERDIE 5de DAG VAN SEPTEMBER 1997.
<fn>98a13_0w1309811219.txt</fn>
Laat my asseblief toe om eerstens verskoning te vra aan die gemeenskap van Garies vir die feit dat my vorige besoek, weens tegniese probleme met ons helikopter, op sulke kort kennisgewing gekanselleer moes word.
Ek is baie dankbaar dat my vriende in die sakegemeenskap hierdie saak as belangrik genoeg beskou om weer vandag hier te wees sodat ons gesamentlik oplossings kan soek vir die nood wat hierdie gemeenskap beleef.
Dit is verder ook van betekenis dat hierdie besoek saamval met die Masakhane Fokus Week. Deur middel van 'n duisend projekte dwarsoor die land, word daar in hierdie week gevier en erkenning gegee aan die krag van vennootskap en selfopheffing, aan bemagting en selfverantwoordelikheid - dit alles in diens van die verandering en verbetering van mense se lewens, en die bou van 'n nuwe Suid Afrikaanse nasie.
Primere gesondheidsorg is 'n basies behoefte in ons lewens. Ons kan nie 'n toestand duld waar ons mense hierdie basiese reg ontse word nie. Daarom is ek dan ook so bly om deel te wees van hierdie belangrike besoek aan die Garies hospitaal-projek, saam met sake-leiers van die Wes-Kaap.
Ons benodig gesondheidsorg-sentrums wat maklik bereikbaar is vir die publiek. Die feit is dat siek en beseerde mense nog steeds weggewys word omdat daar nie plek in ons hospitale is om hulle op te neem nie.
Ons demokraties-verkose regering is besig om dit aan te spreek en te verander deur klinieke te bou en hospitale op te gradeer.
Ten spyte van die beperkte middele en vermoens waaroor ons beskik, is ons besig om vordering te maak met die verbetering van die lewensgehalte van mense; of dit nou is met gesondheidsorg, toegang tot skoon water, elektrisiteit en telefone; of die opgradering van paaie; of die voorsiening van onderwys-geleenthede.
Maar, trots soos ons tereg mag wees op die vordering, besef ons dat dit nog jare sal neem voordat ons aan die behoeftes van al ons mense voldoen het. Dit is 'n taak wat geen regering op sy eie kan uitvoer nie, en dit is daarom dat ons gemeenskappe en die sake-sektor gevra het om in vennootskap met ons hieraan te werk.
Die gemeenskap van Garies het soos enige ander die reg tot ordentlike gesondheidsorg. Ons het almal 'n gesamentlike verantwoordelikheid om ons maatskaplike probleme op te los. Diegene van ons wat, vanwee hul samelewingsposisie in die verlede, vaardighede en middele bekom het, het nou 'n belangrike rol te speel om die lewenstandaarde van die armes te verbeter.
Die Noord-Kaap is 'n provinsie wat gebukkend gaan onder groot maatskaplike en ekonomiese agterstande. Dit is veral so in gebiede soos die afgelee Kalahari, die Karoo en Namakwaland. Ons het 'n verpligting om die lewe te verbeter van daardie mense van hierdie provinsie wat benadeel is deur die apartheidsbeleid van die verlede.
Ek bedank van harte die Wes-Kaapse sake-leiers en verteenwoordigers wat die tyd geneem het om vir hulself te kom sien wat die behoeftes van die Garies-gemeenskap is. Dit is 'n bewys van u belangstelling om 'n bydrae te maak tot maatskaplike projekte wat deur die mense van die provinsie en gemeenskap self voorgestel is.
Elke keer nog dat ek 'n versoek tot sake-leiers gerig het om the help met sulke projekte om die dringendste behoeftes van ons mense aan te spreek, was die reaksie oorweldigend. Dwarsoor die land is daar klinieke, skole en hospitale wat gebou en opgegradeer is met die vrygewige bystand van die privaat-sektor. Dit is 'n klinkende voorbeeld van wat versoening in die praktyk beteken, as mense saamwerk om die erfenis van ons verdeelde verlede ongedaan te maak. Dit is 'n belegging wat in die gemeenskap teruggeploeg word; dit is 'n belegging in die toekoms van ons land.
Gemeenskappe self het ook die verantwoordelikheid om projekte in hul eie midde te begin. Mense behoort deel te neem aan die verandering en verbetering van hul lewensomstandighede. Ons is bewus van die ongelukkige omstandighede waarin u uself bevind. Ons is u regering en is hier om u te dien. Ons kom om na u te luister omdat ons wil voortgaan om saam met die mense te regeer. Dit is verblydend om te weet dat so 'n vennootskap reeds in hierdie provinsie bestaan.
Deur so 'n vennootskap tussen regering, gemeenskap en privaat-sektor, kan ons die visie van 'n beter lewe vir almal verwerklik.
Ek bedank u een en almal.
<fn>98b05_mandel9811334.txt</fn>
Dit is 'n groot voorreg vir my om vandag hierdie projek aan die gemeenskap, en hierdie land aan die plaaswerkers te oorhandig.
Ek het nou net, nie ver hiervandaan nie, 'n behuisingsprojek amptelik geopen.
Regdeur ons land word nuwe huise gebou, deur talle nuwe projekte word die lewens van miljoene verbeter. Waterkrane word aangelè en elektrisiteit word na huise gebring.
Sommige van hierdie projekte word met groot feesviering geopen; in ander gevalle word dit stiller gedoen. Sedert ons eerste demokratiese verkiesings in Suid Afrika, 'n skrale vier en n half jaar gelede, is soveel al reggestel dat ek nie anders kan as om vreugde in my hart te voel nie.
Hoe meer ons regkry, hoe meer verstaan ons hoeveel nog gedoen moet word. Hoe meer ons sien hoeveel kinders deur die regering se voeding-skema bereik word, hoe meer vasbeslote word ons om daarvan 'n sukses te maak.
Julle moet trots wees oor wat julle en die Noord-Kaap regering tot dusver al reg gekry het. Maar, ons weet dit is nie genoeg nie; daar is nog so baie wat gedoen moet word.
Ons moet almal hard saamwerk om nog baie meer te bereik en van ons land die plek te maak waarvan ons droom: 'n land vry van armoede, vry van misdaad, vry van diskriminasie, 'n land waar gelykheid nie net in ons grondwet geskryf staan nie, maar 'n werklikheid is in die alledaagse lewens van al ons mense.
Die volgende verkiesings is op hande.
Binne enkele maande sal elkeen van ons wat oor die ouderdom van agtien is, vir die tweede keer ons demokratiese reg om te kan stem, uitoefen. Maak asseblief seker dat julle almal julle groen idenditeitsdokumente met die "bar codes" het; en dan dat julle almal registreer sodat elkeen sy plig teenoor sy land kan doen. Onthou: om te mag stem is nie net 'n demokratiese reg nie; dit is ook 'n burgerlike plig.
Met hierdie woorde, wil ek graag amptelik hierdie bou projek aan die gemeenskap van Ritchie en hierdie titel-akte van die land aan die nege-en-vyftig plaaswerkers oorhandig.
Ek sien daarna uit om later weer na Ritchie terug te keer, en 'n vrugbare, ontwikkelende plek hier te sien. Wanneer ek terug kom wil ek graag baksteenhuise hier sien staan. Dit sal hierdie dag dubbel en dwars die moeite werd maak.
<fn>990423224p1005.txt</fn>
n Mens kan nou al die dae begin tel na die einde van ons eerste demokratiese regering. Vir myself sal dit natuurlik beteken dat ek uiteindelik uit die openbare lewe kan tree en bietjie terug sit. Ek sien geweldig daarna uit om tyd te spandeer met my kleinkinders en om weer rustig te kan lees en dink, en gewoon net stil te sit.
As ek terug dink oor hierdie laaste vyf jaar, sal my interaksie met mense uit die Afrikaner-gemeenskap my altyd bybly. Ek het dit as my plig beskou om in aanraking te bly met alle gemeenskappe van ons land; maar dit is 'n feit dat van al die groepe, ek van die mees volgehoue kontak met Afrikaners gehad het.
Dit is nie omdat 'n mens Afrikaners wou verhef bo ander nie; of omdat ek gedink het hulle is meer van 'n probleem as ander nie. Afrikaners het 'n besondere rol gespeel en beklee 'n sonderlinge posisie in die oorgang wat ons land gemaak het. Dit is hul politieke leiers wat die ongekende stap geneem het om deel te neem aan die onderhandelde oordrag van politieke mag. In die proses moes hulle as 'n groep inboet aan alleenreg op mag en toegang tot ekonomiese bevoordeling.
Ek weet nie of Afrikaners altyd ten volle besef watter unieke posisie hulle in Suid-Afrikaanse geskiedenis beklee nie. En hoe daardie geskiedenis hulle toerus om mee te werk aan die ontwikkeling van ons land. Afrikaners was op verskillende stadiums van hul geskiedenis veroweraars en verowerdes; slagoffers van verdrukking en beoefenaars van onderdrukking. Met daardie agtergrond en historiese ervaring, en met hul kundigheid, kan hulle 'n besondere rol speel om die land op te bou tot een van voorspoed, geregtigheid en vreedsame saambestaan.
Veel van wat gedoen kan word, sou in die eerste plek kon wees oor hoe die Afrikaanse taal homself plaas en uitleef in die nuwe omstandighede. Is dit nie soms so dat Afrikaans nog te dikwels gehoor word as die taal van ontevredenheid en negatiwiteit oor die nuwe nie En dat daardeur 'n bepaalde beeld van Afrikaners in die algemeen geskep word - 'n beeld wat ek persoonlik weet nie juis is nie. My ervaring van Afrikaners is dat hulle oor die algemeen met geesdrif meedoen aan die nuwe en dat hulle die probleme en uitdagings aanvaar as ons gesamentlike besit en verantwoordelikheid?
Afrikaans-sprekendes, waarvan Afrikaners so 'n belangrike deel is, het die sonderlinge geleentheid om rondom hul taal 'n werklik nie-rassige eenheid te bou. Op hierdie wyse kan hulle 'n voorbeeld en besieling wees vir ons hele samelewing, want dis een van ons hooftake as Suid-Afrikaners om die erfenis van rasse-verdeling te oorkom. Vir Afrikaans om die taal en middel vir nie-rassige eenheid te word, sal op 'n sprekende wyse net weer die bewys lewer van Suid-Afrikaners se wonderbaarlike vermo om die geskiedenis om te keer.
Ek sien reeds op baie terreine hoe Afrikaners en Afrikaans-sprekendes hierdie rol vervul. Sommige van die Afrikaans-talige universiteite neem die voortou om hulself oop te stel vir almal en om betrokke te raak by ontwikkelings-projekte in swart gemeenskappe. Elke keer as ek 'n beroep doen op Afrikaanse sakelui om te help met die bou van skole en klinieke, kry ek 'n positiewe antwoord. Afrikaans-sprekendes in die ekonomiese sektor speel 'n leidende rol om ons 'n mededinger in die wSreld te maak. Een of twee Afrikaanse publikasies staan kop bo skouers uit as stemme van gehalte in ons nuwe demokrasie. En so sou 'n mens kon voortgaan om voorbeeld na voorbeeld te noem.
Die eerste vyf jaar in die lewe van ons demokratiese regering het in baie groot mate gewentel rondom die ontwikkeling van beleid; die voorbereiding van wetgewing om ons apartheid-verlede ter syde te stel; die daarstelling van strukture en prosedure wat die hele bevolking kan dien; en die ontwikkeling en in werking stel van 'n ekonomiese beleid en raamwerk. Dit bly een van die groot jammertes van hierdie tydperk dat die Nasionale Party, op daardie stadium die grootste verteenwoordiger van Afrikaners, die Regering van Nasionale Eenheid verlaat het. Daardeur het hulle grootliks bygedra tot die gevoel onder sommige Afrikaners dat hulle eenkant staan in daardie belangrike proses van heropbou.
Alhoewel veel reeds bereik is in terme van lewering van dienste en die verandering van mense se lewens, sal die volgende fase beslis een van versnelde implementering en lewering wees. Dit sal ook 'n tydperk wees waarin alle Suid-Afrikaners hande moet vat en saamwerk om van ons land die suksesverhaal te maak wat dit kan wees. Terwyl Afrikaners nie meer die oorwegende politieke besit van enige enkele party is nie, behoort die lot van 'n bepaalde party nie hul deelname aan die nasionale lewe te beïnvloed nie. 'n Mens sien uit na die volle medewerking van almal, insluitende Afrikaners in die verskillende rolle wat hulle dwarsdeur ons samelewing beklee.
Een van die belangrikste debatte in ons eerste parlement, was die onlangse een oor Afrikaners waartydens Adjunk-President Thabo Mbeki verslag gedoen het oor sy samesprekings met Afrikaners. Hierdie debat was 'n aanduiding van die erns waarmee die Regering die belange en aspirasies van minderhede beje n. Dit was in die besonder 'n wegwyser na wat van Adjunk-President Mbeki verwag kan word wanneer hy die President word, soos ons almal verwag.
Dit was nog altyd die beleid van ons organisasie om daarna te strewe dat uit elke situasie ons as land meer verenigd moet kom. Dit was ons benadering tydens die onderhandelinge en dit was die weg wat ons gevolg het in die Regering van Nasionale Eenheid. Thabo Mbeki is 'n jong man wat deur en deur gevorm is in daardie organisasie, en dit spreek duidelik uit sy optredes. Hy is as 't ware groot gemaak deur Oliver Tambo, en daar kon geen groter voorstander van nasionale eenheid gewees het as Oliver Tambo nie. Suid-Afrika sal in baie goeie hande wees, en minderhede in hierdie land sal 'n verfynde kampvegter vir hul regte vind in 'n President Thabo Mbeki.
Versoening en nasionale eenheid word bereik deur 'n proses van wederkerigheid en ek moet my beroep herhaal dat almal deel word en gesien word as deel van die taak van die heropbou en omvorming van ons land. Die bekamping van misdaad en korrupsie, en die skepping van werksgeleenthede gaan voorop staan in die regering se taakstelling vir die volgende fase. Ons moet almal saamstaan en saamwerk in hierdie opsig. Dit is tot niemand se voordeel en help niemand as ons eenkant staan en vingers wys nie. Dit is ons almal se probleme en ons moet dit mede-eien. 'n Suid-Afrika wat voorspoed maak, maak almal voorspoed.
Ek het baie groot vertroue in Afrikaners. Hul naam het hulle daarvan dat hulle hulself beskou het as van Afrika. Hul taal het sy oorsprong hier in Afrika. Ek weet dat die oorgrote meerderheid van hulle sal voortgaan om te help bou aan hierdie Afrika-vaderland van hulle. Vanuit die rustigheid van my aftrede sal ek met belangstelling bly toekyk hoe daar uiteindelik die groot blydskap uit hierdie suiderland kom waaroor Van Wyk Louw gewonder het. In die geskiedenis van ons land het Suid-Afrikaners dikwels teen en onder mekaar geveg; nou kyk die wSreld met verwondering hoe ons saamwerk om een nasie in ons verskeidenheid te bou.
Ek bedank u vir die voorreg om vanaand met u te kon gesels en vir al die jare wat ek met u kon saamwerk. Sterkte en alles van die beste vir u en vir ons land.
<fn>991123431p1007.txt</fn>
Julle weet, vandag se lewe is so gejaag en gespanne, veral in hierdie laaste lopie na die einde van die jaar toe, dat dit vir my heerlik is om te sien daar is nog Wes-Kapenaars wat tyd maak om fees te vier. Dit is verblydend om te sien dat 'n gemeenskap self inspring om 'n geleentheid soos hierdie VIR die gemeenskap te organiseer. Dit is vir my en Hazel 'n voorreg om hier by julle op Lambertsbaai te kom kuier. Baie dankie vir die eer om julle fees vanoggend amptelik te open.
Eintlik is ons vroeër die week ook al bederf met 'n besoek aan die platteland. Die Wes-Kaapse kabinet het die week vir die eerste keer 'n kabinetsitting op die platteland gehou. Ons vergadering op Pacaltsdorp naby George was deel van die provinsiale regering se strewe na deursigtigheid en verantwoording. Dit was ons eerste eksperiment en na my mening 'n baie geslaagde een, ondanks sekere groepe wat dinge vir ons probeer moeilik maak het. Die Wes-Kaapse regering wou graag die mense van die provinsie die geleentheid gee om die kabinetslede te ontmoet, uit te vind wat die ministers doen en wat hulle planne vir die volgende vyf jaar is. Ons as kabinet wou ook graag self die mense van die Wes-Kaap ontmoet en hoor wat hulle probleme en tekortkominge is. Ons wil hê die inwoners van ons provinsie moet mede-regeerders wees. Dit is waarom ons die kabinetsvergadering op die platteland 'n kwartaallikse instelling gaan maak. Volgende keer, dit is in Februarie volgende jaar, kom ons Weskus toe !
Dit laat my dink aan die drie plattelandse seuns wat die huis verlaat en elkeen op sy eie uitgegaan en gaan geld maak het. Nadat hulle na jare weer bymekaar kom, praat hulle toe oor wat hulle vir hulle bejaarde moeder gedoen het. Die eerste seun sê, "Ek het 'n groot huis vir Ma gebou." Die tweede seun sê, "Ek het vir haar 'n Mercedes met 'n bestuurder gestuur." Die derde een glimlag en sê, "Nee wat, ek het beter as julle albei gevaar. Onthou julle hoe lief Ma daarvoor was om die Bybel te lees En julle weet mos sy kan nie nou meer so lekker sien nie. So toe stuur ek vir haar 'n baie slim pappegaai wat die hele Bybel kan opsê?
Dit het die ouderlinge van die kerk 12 jaar gevat om hom dit te leer. Hy is enig in sy soort. Ma hoef net die Bybelhoofstuk en versie te noem, dan sê hy dit op.
Nie te lank daarna nie begin die bejaarde moeder haar bedankingsbriewe uitstuur na haar seuns: "Frans," skryf aan die eerste seun, "Die huis wat jy vir my gebou het is so groot. Ek bly net in die een kamer, maar ek moet die hele huis skoonmaak."
Gert," skryf sy aan die tweede, "Ek is te oud om te reis. Ek bly die meeste van die tyd by die huis, so ek gebruik byna nooit die Mercedes nie. En dan is die bestuurder nog so onbeskof ook!"
Liewe Willem," skryf sy vir haar derde seun, "Jy weet darem net hoe om jou ma se hartsnare te roer. Daai hoender was heerlik !"
Dit wys jou net, 'n mens moenie 'n dier se waarde onderskat nie. So moet ons ook nie die waarde van kreef vir Lambertsbaai, die Weskus en die Wes-Kaap onderskat nie. Die hou van 'n kreeffees, en vanjaar is dit al die sewende een, gee erkenning aan die waarde van kreef. Ek moet julle gelukwens met die fees. Die waarde van so 'n fees vir die groei van toerisme in die streek kan nie in rande gemeet word nie. Die waarde van die Lambertbaaise Kreeffees sal hopelik nie net in julle sake-ondernemings se November-winste gesien word nie, maar nog lank deur die gemeenskap gevoel word.
Dames en here, behalwe dat kreef vir die meeste van ons een van die heerlikste lekkernye onder die son is, is die seedier se grootste waarde waarskynlik daarin dat dit die brood en botter van menige Weskusser is. Maar die Weskussers sukkel om by die brood en botter uit te kom. Hierdie afgelope week was dit weer baie duidelik hoe ontevrede vissers is omdat hulle nie handelskwotas gekry het nie. Hulle moet nou soos sportvissers seisoenpermitte koop om kreef te kan uithaal. Party was so ongelukkig dat hulle die week die see ingevaar en onwettig kreef gaan uithaal het.
Dames en here, dit is nie die oplossing nie. Onwettige optrede was nog nooit die antwoord nie. Daar is ander maniere wat gevolg kan word en gevolg moet word. Nou sal julle vir my sê, maar Premier jy weet nie wat hier aangaan en hoe swaar ons kry nie. Jy weet nie wat dit is om saans jou honger kinders en vrou in die oë te moet kyk en weet jy kan nie kos op die tafel sit nie. Jy weet nie watter frustrasie dit is om 'n boorling van die Weskus te wees, 'n gebore visser, 'n kind van geslagte en geslagte se vissersfamilies, en jy kan nie jou lewe maak uit jou omgewing nie. Jy weet nie wat dit is om jou hele lewe op die see deur te bring en geen ander lewe te ken nie.
En ek sou sê, miskien nie, maar wat ek wel weet, is dat die vissers van die Weskus se ongelukkigheid en probleme my na aan die hart is. Die afgelope jaar se katastrofe met die viskwotas die beskuldigings van korrupsie in die bedryf, die beweerde nepotisme dit alles is onaanvaarbaar. Die kreef- en visbedryf is 'n eeue-oue bedryf van die Kaap. Dit is een waarop ons trots is. Ons kan nie toelaat dat die bedryf deur sulke vrot kolle bederf word nie. As die nasionale regering wat die wette maak, nie die gemors kan uitsorteer nie, gaan die Wes-Kaapse regering ingryp. As dit beteken dat ons moet inmeng, dan meng ons in.
Dit is in elk geval hoog tyd dat die magte by die provinsie berus. Wat weet Pretoria wat langs die Weskus aangaan (Hulle het dan nie eers 'n see nie.) Ons kan nie langer toelaat dat ons mense ly nie?
Maar intussen moet ek julle vra om die wet te gehoorsaam. Ons sal saam met julle aan die regte deure klop om by die oplossing uit te kom.
Toerisme is vandag een van die Wes-Kaap se grootste bates. Ons moet dit reg bestuur en ons bemarking doen. Dit is tyd dat die Weskus sy regmatige prominensie in Wes-Kaapse toerisme-brosjures kry. Toeriste moet weet buite Kaapstad is nie net die Stellenbosse wynlande, Tuinroete en die Kango-grotte nie, maar ook die Weskus met al sy skatte sy parke, sy skilderagtige kusdorpe, sy diepblou see en seker sy grootste bate, sy mense met hul harte van goud. Die Here het die Weskus geseën met hierdie skatte. Dit is Hy wat die eer verdien. Ons wil ook aan Hom dankie sê dat Hy hierdie fees moontlik gemaak het.
Nou het ek genoeg gepraat. Dit is tyd vir die fees om te begin. Baie dankie dat julle Lambertsbaai kom ondersteun het. Geniet die propvol feesprogram wat die organiseerders vir ons voorberei het.
<fn>A - Hake Deep Sea Trawl Afrikaans.txt</fn>
Hierdie dokument is 'n konsepbeleid vir openbare kommentaar oor die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die diepsee stokvis-treilvangsvissery (of diepse stokvis-treilvissery) soos uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene-en Kusbestuur ("die Departement") Die konsepbeleid moet saamgelees word met die Konsep van die Algemene Beleid aangaande die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid"). Belanghebbende en geaffekteerde partye mag skriftelik kommentaar indien by die Departement teen 4 April 2005. Opermkings wat na hierdie datum ontvang word sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die diepsee stokvis-treilvissery uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Hulle is in die verlede deur die Departement gebruik by die toekenning van regte. Hierdie beleid verteenwoordig tewens 'n dokumentasie van sodanige oorwegings.
Sekere voorgenome bestuursbeleidsrigtings verskyn ook in hierdie konsepbeleid. 'n Bestuurshandboek vir die Diepsee Stokvis-treilvissery sal met al die regtehouers in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in die fynste besonderhede die toepaslike bestuursmetodes en -prosedures vir die bedryf uitstippel.
aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer..
Die diepsee treilvissery is sedert die aanvang daarvan in 1890 Suid-Afrika se belangrikste en finansieel mees winsgewende vissery. Tot 1978 was hierdie vissery hoofsaaklik ongereguleerd en deelnemers is nie beperk tot maksimum vangsperke nie. Sedert 1978 is die stokvis-treilvissery bestuur ingevolge 'n jaarlikse totale toelaatbare vangs (TTV) wat merkwaardig stabiel gebly het. Tussen 1978 en 2004 het die TTV gewissel tussen 140 000 ton en 133 000 ton . Negentig persent van alle stokvis-treilvangste bestaan uit diepsee stokvis. Die orige tien persent beslaan vlak-water stokvis en byvangste van koningklip, monniksvis en ander spesies. Die diepsee stokvis se treilervisserygebied is geleë aan die Kaapse wes-en suidkus. Treilvissery word hoofsaaklik gefokus op drie visvanggebiede geleë op dieptes van meer as 110 meter (minstens 20 myl van die kus af).
Die Departement bestuur die diepsee stokvis-treilvissery as deel van 'n "stokvis-kollektief". Ingevolge die WLMH word 'n globale TTV vir alle stokvis jaarliks deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme vasgestel. Van die globale TTV word 83 persent van die TTV aan diepsee stokvis-treilvissery toegeken. Die res word gedeel deur die langlyn-, handlyn-en kustreilvissery. Tot 2004 is 1 000 ton opsy gesit vir buitelanders. Hierdie toekenning sal gestaak word.
Die diepsee stokvis-treilvissery onderhou ongeveer 8 800 regstreekse werksgeleenthede langs Suid-Afrika se wes-en suid-oostelike Kaapse kus. Uit hierdie werksgeleenthede word 90 persent gevul deur persone uit histories benadeelde gemeenskappe, terwyl vroue 40 persent van die werkers uitmaak. Werksomstandighede in die diepsee stokvis-treilvissery word beskou as beter as in ander visserye. Die meeste van die werknemers word op voltydse, jaar-uit basis in diens geneem met vasgestelde salarisse en indiensnemingsvoordele. Die gemiddelde jaarlikse inkomste van die bemanning (insluitende die kaptein) is R63 000 per jaar. Baie van die groter diepsee treilvisvangmaatskappye is geregistreer by die "Trots Suid-Afrikaans"-veldtog wat hulle verbintenis tot nasiebou-inisiatiewe en billike arbeidspraktyke bevestig.
Die diepsee stokvis-treilvissery is 'n uiters kapitaal-intensiewe vissery. Bestaande deelnemers het aansienlike beleggings in vaartuie sowel as prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur gemaak. Die totale waarde van bates in die vissery word op meer as R700 miljoen geskat. Die markwaarde van die jaarliks gelande vangste is ongeveer R1,4 biljoen. Hoewel vaartuie so klein as 30 meter lank in die vissery gebruik word, is 66 persent van diepsee treilers tussen 45 meter en 50 meter lank. Vaarte duur van minder as 'n week tot meer as 30 dae.
In 1992 het die vyf grootste maatskappye in die vissery 92 persent van die TTV beheer. In 2004 het die vyf grootste maatskappye, minder as 75 persent van die stokvisbronne gedeel. Net so belangrik, is dat in 1992 die kleinste kwota 50 ton was en die grootste 53 000 ton. Tien jaar later is die kleinste kwota 336 ton en die grootste 45 000 ton. Die verskil tussen die kleinste en die grootste toekennings raak dus kleiner.
Die "interne" transformasie van die tradisionele maatskappye en die toetrede van maatskappye in swart besit en onder swart bestuur sedert 1992 het gelei tot 'n aansienlik verbeterde transformasieprofiel in hierdie bedryf.
persent van die TTV word deur maatskappye in swart besit gehou in was dit nul persent.
Oorkoepelende sektorale doelwitte.
Om die internasionale beeld van die Suid-Afrikaanse diepsee stokvis-treilvissery in stand te hou en te ontwikkel, sal daar ag geslaan word op Suid-Afrika se verpligtings op nasionale, streeks-en internasionale vlakke wanneer visvangregte toegeken word. Hieronder tel die behoefte om die langtermyn volhoubare gebruik van stokvisvoorraad te verseker en om al die bekende impakte op die mariene ekosisteem wat deur treilvissery beïnvloed word, te bestuur. Dit sluit in maatreëls wat byvangste voorkom en verminder.
n belegging-en werkskeppingsvriendelike omgewing te skep; en die ekonomiese lewensvatbaarheid en omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te ondersteun.
die aantal voltydse werksgeleenthede van gehalte wat voorsien word; die behoefte om ekonomiese stabiliteit in stand te hou en internasionale mededinging van die vissery te verhoog; en die feit dat die diepsee stokvisbron goed betroubare en lopende data, bestuur word ingevolge is die Departement voornemens om kommersiële regte vir 'n tydperk van 15 jaar (1 Januarie 2006 tot en met 31 Desember 2020) toe te ken en, onderworpe aan hersiening op gereelde grondslag teenoor voorafbepaalde prestasiekriteria, soos die bereiking van ooreengekome transformasiedoelwitte (sien verder paragraaf 12 hier onder)..
Die diepsee stokvis-treilvissery het tans te veel deelnemers. Die onlangse hoë vlak van bevisting vereis dat 'n konserwatiewe bestuursplan toegepas word. Hierdie bestuursplan, wat oor die afgelope drie jaar toegepas is, vereis 'n geleidelike afname in die TTV.
Hoewel geen bykomende deelnemers toegelaat sal word tot die diepsee stokvis-treilvissery nie, sal nuwe inkomelinge se aansoeke tog oorweeg word. Huidige regtehouers wat nog nie die transformasiedoelwitte in werking gestel het waartoe hulle hulself verbind het in hulle onderskeie medium-termyn regte-aansoeke en wat nog nie belê het in, of betrokke geraak het by die vissery oor die medium-termyn tydperk nie, kan vervang word deur 'n geskikte nuwe inkomeling.
onmiddellike toegang het tot geskikte vaartuig/vaartuie en tot die nodige kapitaal om 'n diepsee stokvis-treilvissery te finansier.
Alle aansoeke sal ingevolge 'n stel "uitsluitingskriteria" gesif word. Nuwe aansoekers en vorige regtehouers se aansoeke sal daarna apart nagegaan word volgens 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt vir telling of rang sal dan vasgestel word ten einde die suksesvolle aansoekers te kies. 'n Gedeelte van die TTV sal dan aan elk van die suksesvolle aansoekers toegeken word ingevolge 'n stel "kwantumkriteria".
a Vorm van die aansoeker: Slegs aansoeke van entiteite geïnkorporeer ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, Wet 69 van 1984 en die Maatskappyewet, Wet 61 van 1973 sal in aanmerking kom. Aansoeke van natuurlike persone d w s individue of eenmansake en trusts sal nie oorweeg word nie.
b Wetsnakoming: Visvangregte vir diepsee stokvis-treilvissery sal nie toegeken word nie aan regtehouers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers wat skuldig bevind is aan 'n misdryf ingevolge die WLMH sonder die opsie om 'n boete te betaal, die Seewet, die Konvensie, deklarasie of verdrag van CCAMLR, of die bepalings van enige ander land se mariene en/of vissery se wette. Regte sal ook nie toegeken word nie aan regtehouer-aansoekers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers wie se visvangregte gekanselleer, opgeskort of ingetrek is ingevolge die WLMH.
Besluite sal voorbehou word op aansoeke van regtehouers wat ondersoek word vir oortredings van die WLMH. 'n Besluit sal geneem word nadat die ondersoek afgehandel is.
Die Departement verwag dat elke regte-houer 'n heffing betaal op die teikenspesies van visvangste. 'n Aantal regtehouers het òf nog nie heffings betaal nie of nie die hoeveelheid van die vangste korrek aangemeld nie om daardeur onder andere die betaling van heffings te vermy. Laasgenoemde sal uitgesluit word. Eersgenoemde sal gepenaliseer word in die vergelykende balanseringsproses soos hier onder uiteen gesit. Sou sodanige aansoeker egter nietemin vir 'n reg kwalifiseer sal 'n visvangpermit nie uitgereik word ni, e alvorens die uitstaande heffings (plus rente) by die Departement betaal is.
Papier-kwota's: Papier-kwota's soos uiteengesit in die Algemene Beleid, sal uitgesluit word.
Toegang tot 'n geskikte vaartuig: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle 'n reg van toegang tot 'n geskikte vaartuig het (sien verder paragraaf 8 hier onder vir die definisie van 'n geskikte vaartuig).
Aansoekers wat regte hou asook potensiële nuwe inkomelinge sal evalueer word ingevolge die volgende balanseringskriteria en die aansoeke sal dan opgeweeg word teen mekaar ten einde die sterkte van elke aansoek te bepaal.
aTransformasie Een van die Departement se doelwitte tydens die proses om langtermyn visvangregte in hierdie vissery toe te ken, is om die huidige vlakke van transformasie te verbeter.
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Beleggings in geskikte vaartuie. In hierdie verband sal beleggings in die vorm van aandeelhouding in aanmerking geneem word.
Beleggings in prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur. In hierdie verband sal die Departement regtehouers wat in stokvisprosesseringsfabrieke en bemarkingsinisiatiewe belê het beloon.
Betreffende nuwe aansoekers, sal die Departement oorweging gee aan beleggings gemaak in die vorm van vaartuie, prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur. Verder sal nuwe aansoekers moet aantoon dat hulle die kennis, vaardigheid en vermoë het om aan die diepsee stokvis-treilervissery te kan deelneem.
Regtehouer-aansoekers wat aansienlike hoeveelhede minder of meer as hulle toekennings gevang het (meer as 10 persent van hulle toekennings) gedurende die medium-termyn tydperk sal gepenaliseer word. Finansiële prestasie sal gemeet word soos in die Algemene Visserybeleid aangedui.
Die Departement sal die vermoë van regtehouers om waarde tot die stokvis toe te voeg met prosessering in aanmerking neem. Van nuwe inkomeling-aansoekers sal verwag word om aan te dui hoe hulle voornemens is om die maksimum waarde by stokvis toe te voeg deur middel van prosessering.
Die diepsee stokvis-treilervissery verskaf ongeveer 8 800 werksgeleenthede van gehalte. Salarisse is gemiddeld R63 000 per jaar vir werknemers wat seevarend is.
Veilige werksomstandighede, sal positief evalueer word.
In die geval van regtehouers sal werksgeleenthede geskep word per ton vis, toegeken gedurende die medium-termyn toekenningsproses bepaal word en in aanmerking geneem word.
Die Departement sal ook die loonverskille tussen die hoogste en laagste besoldigde werknemers in aanmerking neem.
Die Hoeveelheid byvangste wat deur deelnemers aan die diepsee stokvis-treilvissery geland word bly 'n bron van kommer vir die Departement. Die teiken van hoë-waarde byvangspesies soos koningklip (Genypterus capensis) en monnikevis (Lophius vomerinus), is veral kommerwekkend. Huidige vangskoerse dui daarop dat vangste van albei spesies nie volhoubaar is nie. Koningklip-talrykheid aan die suidkus is veral baie laag.
Die Departement het bepaal dat die maksimum jaarlikse byvangs vir koningklip tot 3 000 ton beperk word en dié vir monnikevis tot 7 000 ton. Hierdie byvangs-toelating is van toepassing op die stokvisbedryf as geheel. Bestaande regtehouer aansoekers sal moet demonstreer watter byvangstempering en verminderingsmaatreëls hulle in werking gestel het , of in die geval van nuwe aansoekers, watter metodes hulle sal toepas om te verseker dat hulle sal voldoen aan bogenoemde byvangsbeperkings. Die Departement sal ook in ag neem watter maatreëls ingestel is of ingestel sal word om byvangste van snoek (Thyrsites atun) te verminder.
Dit is bekend dat treilvissery skade aan die seebodem berokken. Tot op datum is daar te min data om beskikbaar om sodanige skade te kwantifiseer.
Meer energie-en brandstof-doeltreffendheid (ook van toepassing op prosesseringsfabrieke).
Die Departement sal aansoekers (veral kleiner regtehouers en nuwe aansoekers) bevoordeel wat verkies om hulle vangste te land en te laat prosesseer in sentrums buite die groter metropolitaanse gebiede soos Port Elizabeth en Kaapstad. Dit sal egter nie lei daartoe dat die groter regtehouers van diepsee stokvis-treilvissery wat aansienlike beleggings in prosesseer-en bemarkingsfasiliteite in Kaapstad en Port Elizabeth gemaak het, gepenaliseer sal word nie.
Regtehouers sal gepenaliseer word indien hulle heffings agterstallig is vir 'n tydperk langer as 60 dae vanaf die datum van die aansoek nie.
Aansoekers wat versuim om te voldoen aan hulle verpligtings ingevolge die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 97 van 1998 en die Wet op Heffing van Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999, en diegene wat geringe oortredings van die WLMH begaan het (d w s oortredings wat nie hulle uitsluiting regverdig nie) sal gepenaliseer word.
Klein-en medium-grootte ondernemings: 10 persent van die diepsee stokvistreilvissery se TTV sal opsy-gesit word om suksesvolle aansoekers wat klein-of medium-grootte ondernemings het te bevoordeel. Klein-of medium-formaat entiteite word gedefinieer as dié met 'n jaarlikse omset van nie meer as R5 miljoen vir die medium-formaat en R3 miljoen vir die klein-formaat onderneming nie.
Enige suksesvolle nuwe aansoeker sal die kleinste hoeveelheid toegeken word wat aan 'n suksesvolle regtehouer toegeken word.
Toegerus is met 'n werkende vaartuigmoniteringstelsel.
Regtehouers in die diepsee stokvistreilvissery word nie daarvan uitgesluit om regte in enige ander vissery in die Groep A-en Groep B visserye te hou nie. Regtehouers in die diepsee stokvistreilvissery (insluitende hulle beherende aandeelhouers en lede van hulle uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële visvangregte in die Groep C-en Groep D visserye te hou nie. Hierdie sektore word gereserveer vir vissers wat op die visbron staatmaak vir hulle inkomste of die grootste deel van hulle inkomste.
die koste van die algehele regtetoekenningsproses, met inbegrip van konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, verifikasie, appèlle en hersienings. In hierdie verband sal die koste aangegaan gedurende die mediumtermyn proses as riglyn dien; en die waarde van die vis wat toegeken word oor die duurtyd van die reg.
Die jaarlikse heffings wat betaalbaar is met ingang vanaf 1 Januarie 2006 sal hersien word na oorlegpleging met die geaffekteerde en belanghebbende partye.
Die bestuursmaatreëls wat hier onder bespreek word verwys na sommige van die Departement se hoofvoornemens vir die bestuur van hierdie vissery nadat regte toegeken is.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot die bestuur van visserye (EBV). 'n Ekosisteembenadering tot die bestuur van die vissery is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erkenning gee daaraan dat visvang en verwante aktiwiteite op land die breë mariene omgewing kan beïnvloed. Hierdie deel van die beleid vir die diepsee stokvistreilvissery, is egter nie daarop gerig om 'n beleidsverklaring te maak oor EBV in die diepsee stokvistreilvissery nie. Die EBV in die diepsee stokvistreilvissery sal verder uiteengesit word in die Bestuurshandboek vir die Diepsee Stokvis-treilvissery. Suid-Afrika bly verbind tot 'n teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van 'n EAF in die kommersiële vissery.
Kleiner regtehouers verkies om hulle sakebedrywighede te konsolideer.
Konsolidering van regtehouers is egter onderhewig aan die Departement se benadering tot monopolieë (sien paragraaf 11.5 hier onder).
Die diepsee stokvis-treilvissery teiken twee soorte stokvis langs die Kaapse wes-, suid-en suidooskus. Indien die voorgestelde Namakwalandse Mariene Beskermde Gebied gevestig word, sal die oes van stokvis effektief verdeel word in drie aparte gebiede aangesien treilvisvangbedrywighede langs die weskus na die noorde en die suide van die MBG verdeel sal word.
Die Departement is ook van voorneme om die deel van visvangebiede deur stokvistreil-en stokvis-langlynvissers te ontmoedig. Artikel 15 van die WLMH maak voorsiening vir die verklaring van visvangbestuursgebiede. Die Departement sal oorweeg om sodanige bestuursgebiede te verklaar in 'n poging om potensiële konflik tussen treilvissers en langlynvissers uit te skakel.
Daar is tans 100 diepsee treilvaartuie vir stokvis wat in Suid-Afrikaanse waters vang. Die meerderheid hiervan is ouer vaartuie wat vervang moet word. Opgradering van die vloot mag 'n verhoging in die vangspoging tot gevolg hê. Die Departement sal die bykomende vangspoging as gevolg van verdere en nuwe vaartuie wat in die vloot ingebring word, met sorg evalueer. Regtehouers sal nie toegelaat word om vaartuie te gebruik wat in staat is om baie meer vangspoging te ontplooi as wat hulle in terme van hulle toekenning kan vang nie. Verder mag die Departement met die Bedryfsligaam van die Visvangsektor oorleg pleeg in verband met aansoeke om verdere of nuwe vaartuie in die sektor te benut.
Hoewel die Departement konsolidasie van regtehouers in die vissery sal aanmoedig, is die Departement gekant teen monopolieë wat tot nadeel van die kleiner regtehouers kan strek. Die Departement is veral bekommerd dat die kleiner regtehouers in die vissery nie in staat is om die waarde van hulle toekennings ten volle te realiseer nie. Op hierdie stadium sal die Departement nie 'n maksimum drempel van die TTV wat enige enkele regtehouer mag hou of beheer instel nie, maar sal moniteer of enige groot regtehouers op 'n wyse optree wat strydig is met billike mededingingspraktyke.
Die huidige TTV-verhouding van treilvissery : langlynbedryf sal oor die algemeen behou word. Die verhouding mag egter hersien word indien verdere data oor die impak van die onderskeie bedrywe beskikbaar word.
Die Departement sal 'n aantal formele ondersoek instel om prestasie in die benutting van regte te meet. Daar word beoog om die eerste prestasiebepalings na twee jaar uit te voer en daarna elke drie jaar.
wetsnakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige waarnemerprogram sal uitgebrei word om waarneming vir wetstoepassingsdoeleindes in te sluit. Verder sal die Departement die waarneming van hierdie vissery stelselmatig uitbrei. Van regtehouers sal verwag word om die koste van die waarnemingsprogram te dra.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes van toepassing vir hierdie vissery vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Belanghebbende en geaffekteerde partye word uitgenooi om op hierdie permitvoorwaardes kommentaar te lewer.
<fn>A - Hake Inshore Afrikaans.txt</fn>
Hierdie dokument is 'n konsepbeleid vir openbare kommentaar aangaande die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die stokvis kustreilvangsvissery en word deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") uitgereik. Hierdie beleid moet saam met die Konsep van die Algemene Beleid aangaande die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid") gelees word. Belanghebbende en geaffekteerde partye kan skriftelike kommentaar teen 4 April 2005 indien. Kommentaar wat na hierdie datum ontvang word sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die stokvis kustreilvissery uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Die Departement het hulle in die verlede gebruik om regte toe te ken. Hierdie beleid weerspieel sodanige beleid, maar 'n paar veranderings en toevoegings is ingesluit.
Sekere voorgenome bestuursbeleidsrigtings vir die tydperk na toekennings, verskyn ook in hierdie konsepbeleid. 'n Bestuurshandboek oor Kustreilvissery sal met die regtehouers in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in fyn besonderhede die bestuursmetodes en -prosedures vir hierdie vissery uiteensit.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme is voornemens om die artikel 18-magte in terme waarvan kommersiële visvangregte van die kustreilvissery toegeken word ingevolge artikel 79 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, 18 van 1998 (WLMH) aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer.
Die kustreilvissery het 'n aansienlik korter kommersiële geskiedenis as sy meeganger, die diepsee treilvissery. Die kustreilvissery het gedurende die 1900s ontstaan. Dit is egter eers teen die 1950's dat die vissery kommersieel geword het toe kleiner treilers die vissery binnegekom het, om stokvis en die meer waardevolle Agulhas tongvis te teiken. Die kustreilvissery teiken steeds hierdie spesies.
Soos in die geval van die diepsee treilvissery, was die kustreilvissery ook grotendeels ongereguleerd tot 1978, toe deelnemers nie tot 'n maksimum vangs beperk is nie. Sedert 1978 is die kustreilvissery volgens 'n totale toelaatbare vangs (TTV) bestuur, wat merkwaardig stabiel gebly op ongeveer 6 persent van die globale stokvis TTV.
Die Departement bestuur die kustreilvissery as deel van 'n "stokvis kollektief". Ingevolge die WLMH stel die Minister van Omgewingsake en Toerisme jaarliks 'n globale TTV vir alle stokvis-soorte vas. Die diepsee treilvissery kry 83 persent van die TTV, die kustreilvissery 6 persent en die res word verdeel tussen die stokvis-handlyn-en -langlynsektore. Tot en met 2004 is 1 000 ton stokvis opsygesit vir buitelandse vissers. Hierdie toekenning sal gestaak word.
Kustreilgebeide is gelë tussen Kaap Agulhas in die weste en die Groot Keirivier in die ooste. Treil vir stokvis fokus op 'n enkele visgrond geleë op dieptes vlakker as 110 meter maar minstens vyf myl van die kus af.
Die kustreilvissery verskaf regstreekse werksgeleenthede vir ongeveer 1 100 persone. Ongeveer 90 persent van hierdie werksgeleenthede word deur swart persone gevul, en 42 persent deur vroue. Werksomstandighede in die kustreilvissery word beskou as beter as dié wat ander visserye geld. Die meeste werknemers is dwarsdeur die jaar voltyds in diens met vasgestelde salarisse en diensvoordele. Die gemiddelde jaarlikse inkomste vir see-bemanning beloop R35 000. Werkers wat op die see uitgaan word geregistreer by die bedingingsraad vir die Suid-Afrikaanse Visvangnywerheid wat uit twee kamers bestaan: een vir die diepsee treilvissery en een vir die kustreilvissery. Die Bedingingsraad stel basiese indiensnemingsvoorwaardes vir hierdie visserye op.
Die kustreilvissery is nie so kapitaal-intensief soos die diepsee treilvissery nie, maar aansienlike beleggings in vaartuie, prosessering-en bemarkingsinfrastruktuur is nietemin deur die bestaande deelnemers gemaak. Die totale waarde van bates in die vissery word op meer as R100 miljoen beraam. Die markwaarde van vangste ontskeep is jaarliks ongeveer R16 miljoen werd.
Stokvisvoorraad word tans ooreenkomstig 'n konserwatiewe strategie bestuur. Die TTV vir stokvis is jaarliks sedert 2003 verminder en verdere verminderings is moontlik.
Soos in die geval van ander kommersiële visserye in Suid-Afrika is die kustreilvissery histories deur 'n handjievol groot maatskappye in blanke besit oorheers. Die invoering van TTV in 1978 het kleiner maatskappye uit die vissery gedwing. In 1992 het elf groot maatskappye 35 treilers in die vissery vissery. Teen 2004 het 16 maatskappye deelgeneem. Ewe belangrik is die feit dat in 1992 die verhouding tussen die kleinste en die grootste kwota 1:45 was. Tien jaar later is die verhouding tot 1:26 verminder. Die gaping tussen die grootste en die kleinste toekennings krimp dus.
Die "interne" transformasie van die tradisionele maatskappye en die toetrede van maatskappye in swart besit en onder swart bestuur sedert 1992, het die transformasieprofiel van die vissery wesentlik verbeter.
persent van die stokvis TTV en 46 persent van die tongvis TTV word deur maatskappye in swart besit gehou (in 1992 was dit een persent).
die ekonomiese lewensvatbaarheid en omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te ondersteun.
Met inagneming van die transformasieprofiel van die vissery; die feit dat die huidige kustreilvloot verouderd is en vervang moet word; die aantal voltydse werksgeleenthede van gehalte wat voorsien word; die noodsaaklikheid om die huidige ekonomiese stabiliteit in die vissery te handhaaf; en die feit dat die kusbronne van stokvis en tongvis goed bestuur word volgens betroubare en huidige data, is die Departement voornemens om kommersiële visvangregte vir 'n tydperk van 10 jaar toe te ken (1 Januarie 2005 tot en met 31 Desember 2015), onderhewig aan hersiening met gereelde tussenposes teenoor voorafbepaalde prestasiekriteria, soos die bereiking van ooreengekome transformasiedoelwitte (sien paragraaf 12 hier onder).
Stokvis en tongvis word tans bestuur volgens 'n herstelplan omdat daar tekens is dat hierdie voorrade besig is om af te neem. Boonop het die inname van nuwe inkomeling-aansoekers tussen 1992 en 2002 tot gevolg gehad, dat stokvistoekenning van gemiddeld 900 ton na 600 ton per regtehouer afgeskaal is. Tongvistoekennings is soortgelyk van 'n gemiddeld van 80 ton tot 50 ton per regtehouer verminder.
Die Departement is van mening dat die huidige aantal deelnemers en die visvangpoging (16 regtehouers wat 35 vaartuie gebruik) optimaal is. Die transformasieprofiel van hierdie vissery is egter laer as die gemiddeld van die industrie (66 persent). Die Departement sal daarom nuwe aansoekers verkies bo bestaande regtehouers, wat nog nie die transformasiedoelwitte uitgevoer het waartoe hulle hulself verbind het in hulle onderskeie medium-termyn regtetoekenningsaansoeke nie. Nuwe inkomeling kan ook verkies word bo bestaande regtehouers wat nie wesentlik in die vissery belê het oor die medium-termyn regte periode nie.
onmiddellike toegang tot 'n geskikte vaartuig/vaartuie het asook die nodige kapitaal om 'n stokvis-en tongvis-kustreilvissery te finansier.
Aansoeke sal volgens 'n stel "uitsluitingskriteria" gesif word. Nuwe aansoekers en bestaande regtehouers wat aansoek doen sal daarna apart evalueer word in terme van ''n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt sal dan bepaal word om die suksesvolle aansoekers te kies. 'n Deel van die TTV sal dan aan elke suksesvolle aansoeker toegeken word in terme van 'n stel "kwantumkriteria".
Vorm van aansoeker: Slegs aansoeke van entiteite geïngekorporeer ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, 69 van 1984 en die Maatskappyewet 61 van 1973 sal oorweeg word. Aansoeke van natuurlike persone (d w s individue en alleen-eienaars) en trusts sal nie in aanmerking kom nie.
Wetsnakoming: Visvangregte vir die kustreilvissery sal nie toegeken word nie aan regtehouers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers wat skuldig bevind is aan 'n oortreding ingevolge die WLMH (sonder die opsie om 'n boete te betaal). Verder sal 'n visvangreg vir die kustreilvissery ook nie toegeken word nie aan regtehouers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers wie se visvangregte gekanselleer, opgeskort of ingetrek is ingevolge die WLMH.
Besluite sal voorbehou word oor aansoeke van regtehouers wat vir oortredings van die WLMH ondersoek word. 'n Besluit sal geneem word nadat sodanige ondersoek afgehandel is.
Die Departement verwag van elke regtehouer om 'n heffing te betaal op geteikende vis wat geontskeep is. Daar is regtehouers wat òf nog nie heffings betaal het nie, of wat vangste onderrapporteer het om onder andere betaling van heffings vry te spring. Laasgenoemde sal uitgesluit word. Eersgenoemdes (nie-betaling van heffings aan die Departement verskuldig) sal in die vergelykende balanseringskriteria soos hier onder uiteengesit, gepenaliseer word. Indien sodanige aansoeker egter nogtans kwalifiseer vir 'n reg sal 'n visvangpermit nie uitgereik word voordat die volle bedrag (plus rente) betaal is nie.
Papierkwota's: Papierkwota's soos uiteengesit in die Algemene Beleid sal uitgesluit word.
Toegang tot 'n geskikte vaartuig: Aansoekers sal 'n reg van toegang tot 'n geskikte vaartuig moet bewys (sien paragraaf 8 hier onder).
Regtehouer-aansoekers en potensiële nuwe aansoekers sal evalueer word in terme van die volgende balanseringskriteria, wat gelaai sal word om die sterkte van elke aansoek te bepaal.
Die Departement se doel met die toekenning van langtermyn visvangregte in hierdie vissery is om die huidige transformasievlakke te verbeter.
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Beleggings in geskikte vaartuie. Belegging in die vorm van aandeelhouding sal oorweeg word.
Beleggings in prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur. Die Departement sal aansoekers beloon wat in stokvis-en tongvis-prosesseringsfabrieke en bemarkingsinisiatiewe belê het.
Betreffende nuwe aansoekers sal die Departement oorweging gee aan watter belegging in die vorm van vaartuie, prosessering-en bemarkingsinfrastruktuur gemaak is. Verder sal nuwe aansoekers moet bewys of hulle die kennis, vaardigheid en vermoë het om te treil vir stokvis en tongvis.
Regtehouer-aansoekers wat aansienlik meer of minder as hulle reg (meer as 10 persent) gevang het sal gepenaliseer word. Finansiële prestasie sal gemeet word soos in die Algemene Beleid aangedui.
Die Departement sal die vermoë van regtehouers om waarde by die stokvis en tongvis toe te voeg deur die prosessering van produkte vir die plaaslike en internasionale mark, in aanmerking neem.
Die stokvis kustreilvissery voorsien ongeveer 1 100 betreklik hoë kwaliteit werksgeleenthede.
Die meeste werknemers word voltyds in diens geneem met voordele soos mediese fonds en pensioen. Billike arbeidspraktyke kom oor die algemeen voor.
Veilige werksomstandighede, sal positiewe punte kry.
In die geval van bestaande regtehouers sal werksgeleenthede geskep per ton vis toegeken gedurende die medium-termyn regtetoekenningsproses evalueer word en in aanmerking kom. Die Departement sal ook kyk na die loonverskille tussen die hoogste en laagste besoldigde werknemers.
Die hoeveelheid byvangste in die kustreilvissery bly 'n bron van kommer vir die Departement. Veral die teikening van byvangspesies met hoë waarde soos koningklip (Genypterus capensis) en monnikevis ('Monk Fish)(Lophius vomerinus) is besonder kommerwekkend. Huidige vangskoerse dui daarop dat vangste van albei spesies bo volhoubare vlakke is. Koningklip-talrykheid aan die suidkus is veral laag.
Die Departement het die maksimum byvangsperk vir koningklip op 3000 ton per jaar bepaal en dié van monnikevis op 7000 ton. Hierdie byvangstoegewings is op die hele stokvisvissery van toepassing. Voornemende aansoekers sal moet bewys watter byvangstempering en verminderingsmaatreëls hulle in werking gestel het of in die geval van nuwe aansoekers, in werking gaan stel om te verseker dat aan bogenoemde byvangsbeperkings voldoen word.
Die Departement sal positiewe punte toeken aan aansoeke van veral kleiner regtehouers en nuwe aansoekers wat verkies om hulle vangste te ontskeep en te laat prosesseer in sentrums buite die groot metropolitaanse gebiede soos Port Elizabethe en Kaapstad . Dit sal egter nie penalisering van die groter stokvis-kustreilregtehouers wat wesentlik in prosessering-en bemarkingsfasiliteite in Kaapstad en Port Elizabeth belê het, tot gevolg hê nie.
Regtehouers sal gepenaliseer word indien hulle heffings vir langer as 60 dae voor die aansoekdatum uitstaande is.
Aansoekers wat versuim het om aan hulle verpligtings te voldoen ingevolge die Wet op Vaardigheidsontwikkeling 97 van 1998, en die Wet op die Heffings van Vaardigheidsontwikkeling 9 van 1999 en diegene wat geringe oortredings van die WLMH begaan het (d w s oortredings wat nie hulle uitsluiting regverdig nie) sal gepenaliseer word.
Klein-en medium-grootte ondernemings: 10 persent van die stokvis-en tongvis-kustreil TTV word opsygesit om klein-en medium-grootte ondernemings te ondersteun. Klein-en medium-grootte entiteitaansoekers is onder andere entiteite met 'n jaarlikse omset van nie meer R5 miljoen vir medium en R3 miljoen vir die klein ondernemings.
Enige nuwe inkomeling sal 'n hoeveelheid kry wat gelyk staan aan die kleinste hoeveelheid wat aan 'n suksesvolle bestaande regtehouer toegeken word.
Toegerus is met 'n werkende vaartuigmoniteringstelsel.
n maksimum perdekrag van 750 het; en toegerus is om tongvis en stokvis op 'n diepte van nie meer as 110m te vang.
Regtehouers in die kustreilvissery word nie verhinder om regte in enige ander vissery in Groepe A en B te hou nie. Regtehouers in die kustreilvissery (insluitende hulle beherende aandeelhouers en lede van hulle uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële regte in Groepe C en D te hou nie.
die koste van die hele regtetoekenningsproses, insluitende konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, verifikasie, appèlle en hersienings. In hierdie verband sal die koste aangegaan met die medium-termyn proses as riglyn gebruik word; en die waarde van die vis toegeken oor die tydsduur van die reg.
Die jaarlikse heffings wat op 1 Januarie 2006 betaalbaar is, sal na oorleg met geaffekteerde en belanghebbende partye hersien word.
Die bestuursmaatreëls wat hier onder bespreek word, dui op 'n paar van die Departement se hoofvoornemens vir bestuur van die vissery na regtetoekenning.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot visserye (EBV). 'n Ekosisteembenadering tot bestuur van die visvangvissery is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erken dat visvang-en verwante land-gebaseerde bedrywighede die breë mariene omgewing kan beïnvloed. Hierdie deel van die beleid aangaande kustreilvisvang probeer nie 'n beleidsverklaring oor EBV uitreik nie. Die EBV in die kustreilvissery word in die Bestuurshandboek vir die kustreilvangsvissery uiteengesit. Suid-Afrka bly verbind tot 'n teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van 'n EBV in die kommersiële visvangvissery.
Die stokvis kustreilvissery teiken twee stokvis-spesies en Agulhas tongvis binne 'n betreklik klein mariene gebied. Die Departement is bekommerd dat die intensiewe teikening van stokvis in hierdie gebied nie-volhoubare druk op lynvissoorte soos kabeljou en koningklip plaas. Die Departement is ook voornemens die deling van visgronde tussen treilers en langlynvissers te verminder.
Artikel 15 van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne maak voorsiening vir die verklaring van visserybestuursgebiede. Die Departement oorweeg om sodanige bestuursgebiede te verklaar om die byvangste van veral kabeljou en koningklip te probeer verminder en om die potensiële gebruikerskonflik tussen langlynvissers en treilers aan te spreek.
Waar kleiner regtehouers verkies om hulle sakebedrywighede te konsolideer.
Konsolidasie van regtehouers is egter onderhewig aan die Departement se benadering tot monopolieë (sien paragraaf 11.5 hier onder).
Vaartuie en vangspoging Daar is tans 35 kustreilervaartuie wat in Suid-Afrikaanse waters vang. Die meeste hiervan is verouderde vaartuie en moet vervang word. Opgradering van die vloot mag groter doeltreffenheid te weeg bring. Die Departement sal dus die stapeleffek van meer en nuwe vaartuie in die vloot versigtig evalueer. Regtehouers sal nie toegelaat word om vaartuie in te bring wat vangspoging ver bo hulle toekenning kan verrig nie. Verder sal die Departement die Visvangvissery se Nywerheidsliggaam raadpleeg oor alle aansoeke om meer en nuwe vaartuie in die vissery in te bring.
Hoewel die Departement konsolidasie van regtehouers in hierdie vissery sal voorstaan, is die Departement gekant teen monopolieë, wat tot nadeel van die kleiner regtehouers kan strek.
Op hierdie stadium sal die Departement nie 'n maksimum drempel van die TTV wat enige regtehouer mag hou of beheer, bepaal nie maar sal moniteer of groter regtehouers optree op 'n manier wat in stryd is met billike wedyweringspraktyke.
TTV-verhoudings -Treiler : Langlyn Die huidige TTV verhouding van treilvangs : langlynvangs sal oor die algemeen gehandhaaf word. Die verhouding sal egter hersien word sodra verdere data oor die relatiewe impak van treilvangs en langlynvangs beskikbaar word.
Die Departement sal 'n aantal formele ondersoeke instel om prestasie van regtehouers te meet. Daar word beoog om die prestasiebepalings na twee jaar uit te voer en dan elke drie jaar daarna.
nakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige waarnemerprogram sal uitgebrei, ten einde wetsnakoming in te sluit. Verder sal die Departement die waarneming van hierdie vissery stelselmatig uitbrei.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery word jaarliks uitgereik. Die permitvoorwaardes van toepassing op hierdie vissery vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Belanghebbende en geaffekteerde partye word uitgenooi om oor hierdie permitvoorwaardes kommentaar te lewer..
<fn>A - KZN Prawn Trawl Afrikaans.txt</fn>
Dié beleid vir die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die Kwazulu-Natal garnaal-treilvangsvissery hierna ook verwys na as die "KZN garnaal-treilvissery" word uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene-en Kusbestuur "die Departement" vir openbare kommentaar. Hierdie konsepbeleid moet saamgelees word met die Konsep van die Algemene Beleid oor die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 "die Algemene Visvangbeleid". Belanghebbende en geaffekteerde partye mag skriftelik kommentaar lewer by die Departement teen 4 April 2005. Kommentaar wat na hierdie datum ingelewer word sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die KZN garnaaltreilvissery uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Hulle is in die verlede toegepas deur die Departement. Hierdie beleid weerspieel sodanige oorwegings, maar sluit ook 'n paar veranderinge en byvoegings in.
Sekere voorgenome bestuursbeleidrigtings in verband met die toekenning van regte verskyn ook in hierdie konsepbeleid. 'n Bestuurshandleiding vir die KZN garnaal treilvissery sal in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handleiding sal in fyn besonderhede die bestuursmetodologie en prosedures uiteensit vir die bedryf.
Marienelewe en Hulpbronne ("die WLMH"), aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer.
Wit garnale (Penaeus indicus), bruin garnale (Metapenaeus monoceros) en tiergarnale (Penaeus monodon) word op die bodem van die vlak modderbanke langs die noordelike-ooskus gevind. Bamboe garnale (Penaeus japonicus) word ook per geleentheid op die St Lucia-gronde gevind. Hierdie garnale groei vinnig en het 'n lewensduur van ongeveer een jaar. Eiers word op die abdomen van die vroulike garnale gedra. Larwes broei gedurende die tweede helfte van die jaar uit, en word deur die seestrome na die estuaria langs die KZN-kus binnegedra, waar hulle bly tot die eerste kwartier van die volgende jaar en groei tot jongelinge. Jong garnale beweeg uit die estuaria tot op die modderbanke, waar hulle tot volwassenheid groei, voortplant en sodoende hul lewensiklus voltooi.
Die KZN garnaal treilvissery is gebaseer in Kwazulu-Natal (KZN) en bestaan uit twee komponente: 'n aanlandige vissery (5 tot 40m diep) op die Tugela-oewer en by St Lucia in 'n gebied wat ongeveer 400 vierkante kilometer beslaan; en 'n aflandige vissery (100 to 600m diep) wat van Cape Vidal in die noorde tot Amanzimtoti in die suide strek en 'n gebied van ongeveer 1 000 vierkante kilometer langs die rand van die vastelandsplat beslaan.
Tot die 1960's was treilvisvangery sporadies, maar daarna het die sektor ontwikkel tot soveel as 12 maatskappye en 21 vaartuie, waarvan talle ook in Mozambiek visvang. Gereelde statistiek is sedert 1988 ingesamel.
Vangste en vangskoerse van individuele spesies wissel geweldig, soms as gevolg van visvangstrategie (die teiken van bepaalde spesies) eerder as wisselings in die beskikbaarheid van 'n spesie. Die beskikbaarheid van vlakwater garnale hang af van reënvalpatrone en die uitwerking daarvan op die deurspoeling van die estuaria waar larwes en jong garnale ontwikkel. In die algemeen was daar in die afgelope twee dekades 'n afname in die vangs van wit garnale, pienk garnale, langoustines, kreef and rooikrap.
Die vissery word bestuur deur gebruik te maak van 'n strategie van Totale Ontplooide Vangspoging ("TOV") wat die aantal vaartuie beperk wat toegelaat word om in die aanlandige en aflandige gebiede vis te vang. 'n TOV van agt visvangpermitte is oor die afgelope dekade gehandhaaf.
Die sektor is kapitaal-intensief en die infrastruktuur, bemarking en produkverspreiding word gedomineer deur gevestigde maatskappye. Die vissery verg gespesialiseerde vaartuie en toerusting en is slegs geskik vir kommersiële visvangs. Visgronde is op die Suid-Afrikaanse vastelandsplat en geen buitelandse visvangvaartuie word toegelaat nie. Vaartuie is groot staal treilers van 24 tot 40 meter in lengte, met 500 - 1 000 perdekrag enjins. Treilernetgroottes wissel tussen 25 tot 60 meter voettoulengtes, met 'n gestrekte oog wat afdun van 70 milimeters in die vlerk tot 38 milimeters in die sak-end. Treilvissery vind plaas op 'n 24-uur-basis, teen 'n spoed van tussen twee tot drie knope en 'n gemiddelde drag/sleepduur van vier uur. Treilers word beman met ongeveer 15 bemanningslede en bly ter see vir twee tot drie weke op 'n slag.
Vangste (gemeet aan gewig) van die KZN-treilvisserye bestaan uit sowat 20 persent teikenspesies, 10 persent gehoude byvangste en 70 persent verwerpte byvangste. Die byvangste wat behou word is sefalopode (seekat, pylinkvis en inkvis), weekdiere, en wesentlike hoeveelhede van verskeie ander visspesies. Die verwerpte byvangste (jong of klein vis, lae-waarde skaaldiere, elasmotakke en weekdiere) beloop ongeveer 1 000 tot 2 000 ton per annum.
Aanlandige treilvissery is seisoengebonde, met goeie vangste tussen Januarie en Maart langs St Lucia, en van Maart tot September op die Tugela-oewer. Aflandige treilvissery vind regdeur die jaar plaas. Die grens tussen die aan-en aflandige visserye is sewe see-myl vanaf die kus, tussen die St Lucia vuurtoring en Zinkwazi.
Vangste word ter see volgens grootte gesorteer, gegradeer, verpak en lugsak bevries. Min waarde word op land toegevoeg. Beskeie kus-gebaseerde infrastruktuur, insluitende ankerplek, herverpakking, berging en bemarkingsgeriewe is in Durban geleë. Bevrore produkte word op plaaslike markte verkoop. Die ontskeepte vangste in die KZN garnaal vissery beloop omtrent R21 miljoen per jaar.
Visvangregte is in 2001 vir 'n medium-termyn tydperk van vier jaar toegeken. Regte word deur vyf visvangmaatskappye (met 'n totaal van agt vaartuie), waarvan drie (met vyf vaartuie) geregtig is om beide in die aanlandige sowel as die aflandige visserye vis te vang, en die ander twee regtehouers (met drie vaartuie) tot aflandige vissery beperk word.
persent onder swart bestuur is; en die sektor aan ongeveer 150 mense werk verskaf, waarvan 88 persent swart is.
die transformasieprofiel van die KZN garnaalvissery wesenlik te verbeter; Transformasie sal 'n belangrike oorweging wees by die toekenning van langtermyn-visvangregte. Nog 'n doelwit sal wees om te verseker dat die profiel van die vissery die demografiese profiel van die land meer breedvoerig weerspieel. Alhoewel dit waarskynlik is dat die huidige aantal vaartuie in die vissery (agt) behou sal word, sal die noodsaaklikheid van transformasie beteken dat die regte nie noodwendig aan bestaande regtehouers toegeken word nie. Nuwe inkomelinge wat transformeer het, mag bo bestaande deelnemers verkies word.
te verseker dat stappe geneem word om vermybare byvangs te verminder, veral vangste van lynvisspesies wat gelys is as verbode en ontspanning spesies; en te verseker dat, waar moontlik, byvangste aan land gebring word, sodat hulpbronne nie vermors word nie.
Die hoeveelheid byvangste en die uitwerking wat garnaal treilvissery op die bentiese habitat het, bly 'n bron van groot kommer en die Departement sal aansoekers in die vissery beloon wat kan aantoon watter maatreëls hulle in werking kan stel om byvangste te vermy. Die Departement sal toenemend vereis dat byvangste aan land gebring word, hulpbronne nie vermors word nie en dat regtehouers markte vir die byvangste soek. Waar die byvangste egter spesies insluit wat as verbode of vir ontspanning gelys is, sal die verkoop daarvan nie toegelaat word nie.
beoog die Departement om kommersiële visvangregte toe te ken vir 'n tydperk van agt jaar (1 Januarie 2006 to 31 Desember 2013), onderhewig aan 'n oorsig op gereelde tussenposes teen vasgestelde prestasiekriteria, met inbegrip van die bereiking van transformasiedoelwitte (sien paragraaf 14 hier onder).
Nuwe inkomelinge sal oorweeg word en mag bo bestaande regtehouers verkies word, veral indien hulle insluiting transformasie van die KZN garnaal visserye sal aanhelp.
Aansoeke sal gesif word aan die hand van 'n stel "uitsluitingskriteria". Aansoeke van nuwe deelnemers en bestaande regtehouers sal daarna afsonderlik oorweeg word in terme van 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria ". 'n Afsnypunt in terme van punte toekenning sal dan bepaal wie die suksesvolle aansoekers is.
Vorm van die aansoeker: Aansoeke sal slegs oorweeg word van entiteite wat ingelyf is in terme van die Wet op Beslote Korporasies, 69 van 1984 en die Maatskappyewet, 61 van 1973. Aansoeke van natuurlike persone (d.w.s indiwidue of eenmansake) en trusts sal nie oorweeg word nie. Regtehouers wat bestaan in die vorm van trusts sal hulle self moet inlyf as 'n maatskappy of 'n beslote korporasie.
Wetsnakoming: Aansoekers sal nie kwalifiseer vir die toekenning van KZN garnaal regte, insluitende direkteure of beherende aandeelhouers, wat skuldig bevind is aan 'n oortreding in terme van die WLMH (en gevonnis tot tronkstraf sonder die opsie van 'n boete). Aansoekers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers, wie se visvangregte al gekanselleer of herroep was in terme van die WLMH, sal ook nie KZN garnaal regte oesregte ontvang nie. Ander nie-nakomings van die WLMH sal 'n nadelige invloed hê op die oorweging van die aansoek, soos hieronder uiteengesit sal word.
Die Departement verwag dat elke regtehouer 'n heffing betaal op die teikenspesies van visvangste. 'n Aantal regtehouers het óf nog nie heffings betaal nie óf nie die hoeveelheid van die vangste korrek gerapporteer nie, om daardeur onder andere die betaling van die heffings te vermy. Laasgenoemde sal uitgesluit word. Eersgenoemde sal gepenaliseer word in die vergelykende balanseringsproses soos hier onder uiteengesit. Sou sodanige aansoeker egter nietemin vir 'n reg kwalifiseer, sal 'n visvangpermit nie uitgereik word nie alvorens die uitstaande heffings (plus rente) by die Departement betaal is nie.
Papierkwota's: Papierkwota's soos uiteengesit in die Algemene Beleid, sal uitgesluit word.
Toegang tot geskikte vaartuig: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle 'n reg van toegang tot 'n geskikte vaartuig beding het (sien verder paragraaf 9 hier onder).
Aansoekers wat regte hou, asook potensiële nuwe inkomelinge, sal geëvalueer word ingevolge die volgende balanseringskriteria, wat gelaai sal word ten einde die sterkte van elke aansoek te bepaal.
Korporatiewe sosiale belegging.
Beleggings in geskikte vaartuie vir die oes van KZN garnale.
Beleggings in prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur.
Betreffende nuwe aansoekers, sal die Departement oorweging gee aan beleggings gemaak in die vorm van vaartuie, prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur. Verder sal nuwe aansoekers moet aantoon dat hulle die kennis, vaardigheid en vermoë het om aan die KZN garnaal treilvissery te kan deelneem.
Die Departement sal ook die loonverskille tussen die hoogste en laagste besoldigde werknemers in aanmerking neem.
Finansiële prestasie sal gemeet word soos in die Algemene Visvangbedryfbeleid aangedui. Verder, sal die Departement die aansoeker se visvangprestasie in ag neem, veral met betrekking tot die aantal dae wat in Suid-Afrikaanse gebiedswaters visgevang word teenoor die hoeveelheid dae wat daar in Tanzanië of Mosambiek visgevang word.
Regtehouers sal gepenaliseer word as hul heffings vir 'n tydperk van langer as 60 dae agterstallig is.
Aansoekers wat versuim om te voldoen aan hulle verpligtings ingevolge die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 97 van 1998 en die Wet op Heffing van Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999, en diegene wat geringe oortredings van die WLMH begaan het (d w s oortredings wat nie hulle uitsluiting regverdig nie) sal gepenaliseer word.
Die Departement sal daarna streef om regtehouers aansoekers te beloon wat belê het in en maatreëls inwerkinggestel het om die hoeveelheid byvangste te verminder. Die Departement sal ook positiewe punte toeken aan aansoekers wat markte gevind het vir byvangstespesies (behalwe lynvisspesies wat vir ontspanning of as verbode gelys is).
Die TOV is verdeel tussen bedieningsgebiede vir aanlandig-en aflandige visserygebiede. Aansoekers sal toegelaat word om vir beide aanlandige en aflandigevisvangregte op dieselfde vaartuig of op twee verskillende vaartuie aansoek te doen. Daar moet gelet word dat aflandige vaartuie nie toegelaat sal word om aanlandig vis te vang nie. Aanlandige vaartuie word toegelaat om aflandige vis te vang.
Die KZN garnaal treilvissery is 'n gespesialiseerde vissery en aansoekers moet toegang het tot groot seevaardige visvangvaartuie wat ingerig is om vir garnale te treil. Visvang moet geskied deur bodemtreil met 'n agterstewe-enkelnet, of slagboom-werking dubbel of driedubbele nette. Treilnette moet 'n maksimum voettoulengte van 60 meter met 'n gestrekte maas wat afdun van 70 millimeters in die vlerk tot 50 millimeter in die sak-end. Vaartuie moet toegerus wees met werkende vaartuigmoniteringstelsels.
Regtehouers in die KZN-garnaal-treilvissery word nie daarvan uitgesluit om regte in enige ander vissery in die Groep A-en Groep B-visserye te hou nie. Regtehouers in die KZN garnaal treilvissery (asook hul beherende aandeelhouers en van hul uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële visvangregte in die Groep C-en Groep D-visserye te hou nie. Vaartuie wat in die KZN garnaal treilvissery gebruik word, mag nie in ander sektore gebruik word nie.
Die Suid-Afrikaanse hawens van Durban en/of Richardsbaai moet gebruik word om vangste te ontskeep. Geen ander hawens mag gebruik word nie.
Mariene hulpbronne is hernieubare hulpbronne en die gebruiker-betaal beginsel sal toegepas word.
Die koste van die hele regtetoekenningsproses, met inbegrip van konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, verifikasie, appèlle en hersienings.
Die waarde van die vis wat toegeken word oor die duur van die reg.
Die jaarlikse heffings wat betaalbaar is vanaf 1 Januarie 2006, sal na oorlegpleging met die geaffekteerde en belanghebbende partye hersien word.
Die bestuursmaatreëls wat hieronder bespreek word is sommige van die Departement se hoofvoornemens vir die bestuur van hierdie vissery nadat regte toegeken is.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot visserye (EBV). 'n Ekosisteembenadering tot die vissery is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erkenning gee daaraan dat visvang en verwante aktiwiteite die breë mariene omgewing kan beïnvloed. Hierdie deel van die beleid vir die KZN garnaal treilvissery probeer nie om 'n beleidsverklaring oor EBV in die KZN garnaal treilvissery te voorsien nie. Die EBV in die KZN garnaal treilvissery sal verder breedvoerig in die handboek vir Algemene Visvangbestuur vir die KZN garnaal treilvissery uiteengesit word. Suid-Afrika bly verbind tot die teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van 'n EBV in die kommersiële vissery.
Byvangste in KZN garnaal treilvissery is die onderwerp van verskeie navorsingsprojekte wat gefokus het op die kwantifisering van byvangstespesies; die uitwerking op lynvisspesies en op ekosisteme; die uitwerking van uitsluitertoestelle op die hoeveelheid byvangste; en die impak van 'n geslote visvangseisoen in die aanlandige vissery. Alle byvangstespesies wat behou word (waarmee nie weggedoen word nie) moet deur die skeepskapteins verklaar word. Geen gespikkelde knorhaan ("Spotted Grunter")(Pomadasys commersonii) wat deur die KZN garnaal treilvissery gevang word, mag verkoop word nie. Sektor-spesifieke regulasies met betrekking tot verwerpte byvangste sal na die afloop van die navorsingsprojekte ingestel word.
Agt vaartuie is tans gemagtig om in hierdie sektor vis te vang. Die huidige TOV (in terme van vaartuie en deelnemers) word al vir 'n dekade behou. Daar word slegs 50 tot 60 persent van die beskikbare poging in KZN uitgeoefen; die res bly latent. Van die vaartuie vang vir die grootste deel van die jaar vis in Mosambiek. Nie meer as agt vaartuie sal toegelaat word om in hierdie sektor deel te neem nie.
Vis wat in Mosambiek gevang is, mag by Durban of Richardsbaai ontskeep word, maar dit moet vergesel word van dokumentasie wat die volgende verklaar: die oorsprong, die koördinate van die posisies waar vis gevang is, die visvangpoging wat tydens die vangs gebruik is en die hoeveelhede wat aan wal gebring is.
Hierdie is 'n gespesialiseerde vissery wat slegs toeganklik is vir plaaslike kommersiële visvang. Die vissery is klein in vergelyking met ander visvangbedrywe en geen betroubare voorraadmeting van die teikenspesies is nog uitgevoer nie. Die KZN treilvisvanggebiede is klein en sal waarskynlik nie uitbrei nie. 'n Voorsigtige benadering tot die bestuur van visvangpoging in die vissery sal gevolg word totdat bevredigende meting van die bron en die ekologiese uitwerking van visvang onderneem is.
Die Departement erken dat die wisseling en onvoorspelbaarheid van die bron die winsgewendheid van die vissery beperk. Die prestasie van die vissery sal noukeurig gemonitor word en die doelwit is om dit doeltreffend en volhoubaar te bestuur.
Die Departement sal formele prestasiemeting onderneem vir die volle tydperk van die kommersiële regte. Dit word voorsien dat die eerste stel metings sal plaasvind binne twee jaar na die toekenning van die regte en daarna elke drie jaar.
nakoming van die toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige waarnemersprogram sal uitgebrei word om ook wetsnakoming in te sluit. Verder sal die Departement ook die waarnemers-en moniteringsdekking in hierdie bedryf toenemend vermeerder. Daar sal van regtehouers verwag word om die koste van die waarnemers-en moniteringsprogram te dek.
Permit voorwaardes vir hierdie bedryf sal jaarliks uitgereik word. Die permit voorwaardes wat van toepassing is op die bedryf vir die 2005 seisoen word aangeheg as Bylae A. Belanghebbendes en geaffekteerde partye word genooi om kommentaar te lewer op hierdie permit voorwaardes.
<fn>A - Small Pelagics Afrikaans.txt</fn>
Dié konsepbeleid vir openbare kommentaar vir die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die klein-pelagiesevissery vir ansjovis en sardyn beursnetvangs word uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur (die "Departement"'). Die konsepbeleid moet saamgelees word met die Konsep van die Algemene Beleid oor die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid"). Belanghebbende en geaffekteerde partye mag teen 4 April 2005 skriftelik kommentaar lewer by die Departement. Kommentaar wat na hierdie datum ingelewer word, sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die klein-pelagiesevissery uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut.. Hulle is in die verlede deur die Departement gebruik by die toekenning van regte. Hierdie beleid vervat sodanige oorwegings, maar sluit ook. paar veranderinge en byvoegings in.
Sekere voorgenome bestuursbeleidsrigtings in verband met die toekenning van regte verskyn ook in hierdie beleid.. Bestuurshandboek vir klein-pelagiesevissery sal in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in fyn besonderhede toepaslike bestuurmetodologie en -prosedures vir die visbedryf uitstippel.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme is voornemens om die artikel 18-magte om kommersiële visvangregte van die klein-pelagiesevissery toe te ken, ingevolge artkel 79 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, Wet 18 van 1998 ("die WLMH") aan. senior beampte van die Departement te delegeer.
Die klein-pelagiesevissery dateer terug na die 1940's toe. vloot in private besit, sardyne en marsbankers met behulp van beursnet vaartuie begin vang het. In 1953 is. jaarlikse maksimumbeperking van 270 000 ton vasgestel, maar dit was nooit toegepas nie. Die gevolg was dat vangste dié getal gereeld oorskry het. Teen 1961 is die maksimumbeperking opgehef. In 1962 is meer as 410 000 ton sardyn gevang, maar teen 1966 het die vangste tot 100 000 ton afgeneem. Die vloot het daarna hoofsaaklik ansjovis gevang deur nette met. kleiner ooggrootte te gebruik. In 1987 het ansjovisvangste. hoogtepunt van 600 000 ton bereik, maar vangste het daarna afgeneem en in 1996 is daar slegs 40 000 ton gevang. Ansjovis-en sardynvangste het sedertdien toegeneem, met vangste van beide spesies wat, oor die afgelope vyf jaar gemiddeld omtrent 250 000 ton bereik het. Die vissery word tans ingevolge die Operasionele Bestuursprosedure ("OBP") bestuur wat die jaarlikste Totale Toelaatbare Vangste ("TTV") vir ansjovis en sardyne bepaal.
Klein-pelagiesevis word naby die kus aangetref, hoofsaaklik langs die wes-en suidkus (ansjovis en sardyn) van die Wes-Kaap en die Oos-Kaapse kus (sardyn).
Die pelagiese visvloot bestaan uit beursnetvaartuie met. lengte van tussen 15 tot 30 meter met rompe wat uit hout-, GRP en staal bestaan. Die vissery verskaf werk aan. geraamde 7 800 persone. Hiervan is 5 300 persone tans op. permanente grondslag en 2 500 op. seisoenale grondslag in diens. Die gemiddelde jaarlikste inkomste van die seemanne is R94 000 - die hoogste in die visbedryf. Vyf-en-negentig persent van die werkers in die visbedryf is histories-benadeelde persone. Die waarde van die kusvissery is tans ongeveer R800 miljoen per jaar. Die markwaarde van die 106 vaartuie wat in dié bedryf werksaam is, is meer as R600 miljoen (.gemiddelde vaartuig se waarde is meer as R7 miljoen). Die vissery is kapitaal-intensief met regtehouers wat in vaartuie en prosessering-en bemarkingsinfrastruktuur moet belê of toegang moet verkry daartoe deur vangste-en prosesseringsooreenkomste.
In 1992 het histories-benadeelde persone ongeveer sewe persent van die klein-pelagiesevissery beheer. Sedert die toetreding van nuwe deelnemers vanaf 1991, het die gaping tussen die grootste en kleinste toewysings gekrimp. Oor dieselfde tydperk was daar. tienvoudige toename in swart betrokkenheid en eienaarskap in die vissery (van sewe persent tot 73 persent). In 2001 en 2002 het die Departement 113 medium-termyn (vierjaar) kommersiële klein-pelagiese visvangregte toegeken.
persent van regtehouers is klein-of mediumondernemings (KMOs); en persent van alle vaartuie in die vissery word besit deur entiteite onder swart beheer.
Voorkombare byvangste te verminder ; en ekonomiese lewensvatbaarheid en omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te bevorder.
Die Departement sal nie kommersiële regte toeken met die uitsluitlike doel om vis as aas te benut nie.
beoog die department om kommersiële visvangregte toe te ken, vir 'n tydperk van nie langer nie as 12 jaar (1 Januarie 2006 tot 31 Desember 2018). Elke regte-houer sal nietemin met gereelde tussenposes teen voorafbepaalde prestasiekriteria getoets word.
Die Departement het besluit om nie regte vir die maksimumtydperk van 15 jaar toe te ken nie, vanweë kommer wat spruit uit oor-vangste en die onder-rapportering van deur regtehouers. Dié probleme word tans ondersoek.
In die lig van die talrykheid van ansjovis en sardyne wat tans heers, tesame met die inherente wisselvalligheid van voorraad van die klein pelagiese visbron is dit baie moontlik dat die talrykheid van een of albei spesies in die nabye toekoms sal afneem.. Aansienlike afname in die TTV en poging in dié vissery word in die voooruitsig gestel. Verder is dit. vissery van hoë volume en lae wins. Dit beteken dat wesentlike langtermyntoekennings gemaak moet word, ten einde finansieel vatbaar te wees.
onmiddellike toegang tot. geskikte vaartuig(-e) het en die kapitaal het om klein pelagiese-onderneming te finansier.
Aansoeke sal ingevolge. stel "uitsluitingskriteria" ondersoek word en daarna volgens. gelaaide stel "vergelykende balanseringskriteria" geëvalueer word. Daarna sal. afsnypunt vasgestel word om die suksesvolle aansoekers te kies. Visvangregte sal afsonderlik vir die ansjovis-en sardynvissery toegestaan word en aansoekers mag aansoek doen om. reg in elk van dié visserye.. Persentasie van die TTV sal daarna aan elke suksesvolle aansoeker ingevolge. stel "kwantumkriteria" toegeken word.
Vorm van die aansoeker: Slegs aansoeke van entiteite geïnkorporeer ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, Wet 69 van 1984 en die Maatskappyewet, Wet 61 van 1973 sal in aanmerking kom. Aansoeke van natuurlike persone (d.w.s. individue of eenmansake) en trusts sal nie oorweeg word nie.
Wetsnakoming: Visvangregte vir die klein-pelagiesevissery sal nie toegeken word nie aan regtehouers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers wat skuldig bevind is aan. misdryf ingevolge die WLMH (sonder opsie om. boete te betaal). Regte sal ook nie toegeken word nie aan regtehouer-aansoekers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers, wie se visvangregte gekanselleer, opgeskort of ingetrek is ingevolge die WLMH.
Regtehouers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers, wat ondersoek word vir oortredings, hetsy krimineel of administratief, van die WLMH sal nie kwalifiseer vir regte voor die afhandeling van die betrokke ondersoek nie.
Die Departement vereis dat elke regtehouer. heffing betaal op die teikenspesies wat geland word.. Aantal regtehouers het óf nog nie heffings betaal nie óf nie die hoeveelheid van die vangste korrek gerapporteer nie, om daardeur onder andere die betaling van die heffings te vermy.
Laasgenoemde regtehouers sal uitgesluit word. Eersgenoemde (nie-betaling van heffings verskuldig aan die Departement) sal gepenaliseer word in die vergelykende balanseringsproses soos hieronder uiteengesit.. Sou sodanige aansoeker egter nietemin vir. reg kwalifiseer, sal. visvangpermit nie uitgereik word nie alvorens die uitstaande heffings (plus rente) aan die Departement betaal is.
Papierkwota's: Papierkwota's soos uiteengesit in die Algemene Beleid, sal uitgesluit word.
Toegang tot geskikte vaartuig: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle. reg van toegang tot. geskikte vaartuig beding het sien paragraaf 8 onder vir die definisie van.
Drie-en sewentig persent van regtehouers in dié vissery is tans in swart besit. Die regtehouers beheer 75 persent van die TTV. Klein -en medium ondernemings beslaan 85 persent van regtehouers.
Die Departement se doelwit by die toeken van langtermyn-visvangregte in die vissery is om die huidige transformasievlakke in stand te hou of te verbeter.
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Beleggings in geskikte vaartuie vir die oes van klein-pelagiesevisse.
Beleggings in prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur.
Betreffende nuwe aansoekers sal die Departement oorweging gee aan beleggings gemaak in die vorm van vaartuie, prosesserings-en bemarkingsinfrastruktuur. Verder sal nuwe aansoekers moet aantoon dat hulle die kennis, vaardigheid en vermoë het ten einde aan die klein-pelagiesevissery deel te neem.
Regtehouers wat wesentlik meer of minder as hul toekennings vang (meer as 10%), sal gepenaliseer word. Finansiële prestasie sal gemeet word soos aangedui in die Algemene Visserybeleid.
Die Departement is besorg oor onwettige visvang met gebruik van beursnette wat gerig is op lynvisse (geelstert, witsteenbras en kabeljou) sowel as oor die oorskryding van die voorsorgmaatreël wat die bogrens vir die vang van jong marsbankers bepaal. Die vissery se interaksie met robbe is ook. rede tot kommer. Die vang van dolfyne in nette moet vermy word.
Die Departement sal daarna streef om regtehouers te beloon wat maatreëls in werking stel om byvangstespesies te verminder en die inmenging met seesoogdiere te beperk.
Die storting van vis is verbode en regtehouers wat hulle daaraan skuldig maak, mag moontlik nie kwalifiseer vir die toekenning van visvangregte nie. Die alternatief is dat hulle regte ingevolge artikel 28 van die WLMH gekanselleer of opgeskort kan word indien hulle wel visvangregte ontvang het.
Die Departement mag oorweging gee aan aansoekers se vermoë om waarde toe te voeg tot klein-pelagiesevisse vir plaaslike en internasionale markte. Die Departement sal veral oorweeg of aansoekers op. direkte of indirekte wyse belê het, of beleggings gefasiliteer het, in die ontwikkeling van ansjovis-en sardynprodukte vir menslike gebruik.
In heelwat van Suid-Afrika se klein kusdorpies is daar. behoefte aan belegging en werkskepping.
Saldanha aan wal bring en pelagiese vissery wat alreeds gepenaliseer word nie.
f Werksgeleenthede prosesseer.
Die klein-pelagiesevissery voorsien ongeveer 7 800 werksgeleenthede. Die salarisse van seevarende personeel beloop gemiddeld R94 000 per jaar - die hoogste van al die visserye. Die meeste werkers word op. voltydse basis in diens geneem party met mediese-en pensioenvoordele.
In die geval van bestaande regtehouers, sal werksgeleenthede wat geskep word per ton vis toegeken gedurende die medium-termyn toekenningsproses, bepaal word en in aanmerking gebring word. Die Department sal ook die loonverskille tussen die hoogste en laagste besoldigde werknemers in aanmerking neem.
Regtehouers sal gepenaliseer word as hul heffings vir. tydperk langer as 60 dae agterstallig is.
Aansoekers wat versuim om te voldoen aan hulle verpligtings ingevolge die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 97 van 1998 en die Wet op Heffings vir Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999, en diegene wat geringe oortredings van die WLMH begaan het (d w s oortredings wat nie hulle uitsluiting regverdig nie) sal gepenaliseer word.
Die vissery word gereguleer ooreenkomstig 'n Totale Toelaatbare Vangs (TTV). In. onlangse uitspraak het die Hoogste Hof van Appél bevind dat die metodologie wat gebruik word om kwantum vir sardyn en ansjovis toe te ken, hersien moet word. Dié kwantumformule is vir die 2005-visseisoen hersien. Die Departement sal langtermyn klein-pelagiesevisvangregte vir elke spesie afsonderlik toeken en aansoekers kan vir visvangregte in elke vissery aansoek doen. Dit beteken dat daar van. regtehouer van klein-pelagiesevisse vereis sal word om die kwantum van sardyn en/of ansjovis waarvoor aansoek gedoen word, te spesifiseer. Die kwantum wat toegeken word vir ansjovis en sardyn sal afsonderlik uitgedruk word as. persentasie van die TTV vir daardie spesie.
Vir regtehouers sal die Departement die 2005-toekennings as.
Ondernemings van klein en medium formaat: Tien persent van die klein-pelagiesevissery se TTV vir elke spesie sal opsygesit word vir suksesvolle aansoekers wat ondernemings van klein of medium formaat is. Klein of medium ondernemings word gedefinieer as dié met.
Waardetoevoeging: Vyftien persent van die klein-pelagiesevissery se TTV vir elke spesie sal opsygesit word vir herverdeling aan dié suksesvolle aansoekers wat in die ontwikkeling van produkte vir menslike gebruik van TTV, op. direkte of indirekte wyse, belê het of dit voortgehelp het. Die punte van suksesvolle aansoekers vir waardetoevoeging sal gebruik word om die TTV te herverdeel.
Enige nuwe aansoeker sal. kwantum toegeken word wat gelykstaande is aan die laagste kwantum van 'n suksesvolle regtehouer. In die geval waar die laagste getal nul was (vir of sardyn of ansjovis), sal die Departement dan die tweede laagste hoeveelheid toeken.
In die klein-pelagiesevissery is. geskikte vaartuig.
wat vir beursnetvissery toegerus is; en wat nie aangehou word of ingevolge die WLMH gekonfiskeer is nie.
Regtehouers in die klein-pelagiesevissery word nie daarvan weerhou om regte in enige vissery in die Groep A-en Groep B visserye te hou nie. Regtehouers in die klein-pelagiesevissery (met inbegrip van beherende aandeelhouers en lede van hul uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële visvangregte in Groep C-en Groep D visserye te hou nie.
Die koste van die regtetoekenningsproses, met inbegrip van konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, verifikasie, appèlle en hersienings. In hierdie verband sal die koste aangegaan gedurende die mediumtermyn proses as.
Die waarde van die vis wat toegeken word oor die duur van die reg.
Die jaarlikse heffings wat met aanvang van 1 Januarie 2006 betaalbaar is, sal hersien word na oorlegpleging met geaffekteerde en belanghebbende partye.
Die bestuursmaatreëls soos hieronder uiteengesit verwys na sommige van die Departement se hoofvoornemens vir die bestuur van hierdie vissery, nadat regte toegeken is.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot die vissery (EBV).. Ekosisteembenadering tot die bestuur van die vissery is. holistiese en geïntegreerde beleid wat erkenning gee daaraan dat visvang en verwante aktiwiteite die breë mariene omgewing beïnvloed. Hierdie deel van die beleid vir die klein-pelagiesevissery probeer nie om. beleidsverklaring oor EBV in die vissery te voorsien nie. Die EBV in die klein-pelagiesevissery sal verder uiteengesit word in die bestuurshandboek vir die Klein-pelagiesevissery. Suid-Afrika bly verbind tot die teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van. EBV in die kommersiële visserye.
Kleiner regtehouers verkies om hul sakebedrywighede te konsolideer.
Alhoewel die klein-pelagiesevissery gerig is op die benutting van ansjovis en sardine, word rooi-oog harings ook geteiken, veral vroeg in die jaar. Daar is bewyse dat rooi-oog haring substansie.l onderbenut word. Die Departement wil verdere inkomste en werksgeleenthede skep deur beter benutting van hierdie spesies aan te moedig. Om dit te bereik, ondersoek die Departement die moontlikheid om. beheerde vissery vir hierdie spesie tot stand te bring. Die Departement behou die reg voor om sodanige vissery te eniger tyd in die toekoms en na oorlegpleging met regtehouers en ander belanghebbendes, in te stel.
Daar is tans 106 klein-pelagiesevisvangvaartuie wat in Suid-Afrikaanse waters werksaam is. Omdat baie regtehouers nie die eienaars is van die vaartuie waarmee hulle visvang nie en omdat sommige vaartuie vervang moet word, besef die Departement dat baie regtehouers, na die verkryging van toekenning van langtermyn-visvangregte, nuwe en verdere vaartuie sal wil inbring. Die Departement beskou die huidige pogingsvlakke in die vissery as optimaal. Regtehouers sal nie toegelaat word om vaartuie te gebruik wat in staat is om 'n vangspoging te ontplooi wat veel meer is as hulle toekenning nie. Verder mag die Departement met die Bedryfsliggaam van die Vissery konsulteer in verband met aansoeke om verdere of nuwe vaartuie in die sektor te benut.
Hoewel die Departement konsolidering van regtehouers aanmoedig in die vissery, is die Departement gekant teen monopolieë wat tot nadeel van die kleiner regtehouers kan werk.
Die versuim om vangste korrekte te rapporteer, het. aansienlike administratiewe en finansiële las op die Departement geplaas en dit is ook. risiko vir die behoorlike bestuur van die hulpbron. Die Departement oorweeg dit om. totale ontplooide vangspoging (TOV) vir hierdie bedryf in te stel en sal later met die regtehouers oorlegpleeg oor hierdie bestuursprosedure.
Die Departement sal. aantal formele prestasiemaatstawwe instel vir die tydsduur van die kommersiële visvangregte. Dit word in die vooruitsig gestel dat die eerste prestasiemeting na twee jaar sal plaasvind en daarna elke vierde jaar.
nakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige waarnemersprogram sal uitgebrei word om waarneming vir wetstoepassings-doeleindes in te sluit. Die Departement sal verder die waarneming van hierdie vissery stelselmatig uitbrei. Van regtehouers sal verwag word om die koste van die waarnemingsproses te dra.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes op hierdie vissery vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Belanghebbende en geaffekteerde partye word uitgenooi om oor hierdie permitvoorwaardes kommentaar te lewer.
<fn>A5afrik.txt</fn>
Waarom so 'n heffing?
Water is 'n skaars en dus kosbare, artikel in Suid-Afrika. Daar moet deeglik beplan word om te verseker dat alle waterverbruikers voldoende water het.
Die bestuur van ons waterbronne - in samewerking met die Departement van Waterwese en Bosbou en uiteindelik ook die bestuursagentskappe van die opvangsgebiede - sal ons in staat stel om waterverbruik só te bestuur dat elke Suid-Afrikaner toegang tot water het.
Sedert 1 April 2002 is 'n Waterbronbestuurheffing betaalbaar om 'n gedeellte van die waterbestuur-koste te delg. Dié heffing is betaalbaar deur elke geregistreerde waterverbruiker in 'n opvanggebied onder die volgende verbruikersektore: nywerhede, myne, munisipaliteite, besproeiing, huishoudelik en bosbou.
betrokke gebied tot regstreekse voordeel van alle verbruikers aangewend word.
Wie word deur die heffing bevoordeel?
Elkeen wat die heffing betaal, sal daarby baat vind omdat dit sy reg tot beskerming van die waterbronne waarborg. Die geld wat in elke Waterbestuurgebied (WBG) ingevorder word, sal in daardie besondere gebied bestee word. Geld wat in een WBG ingevorder word, sal nie in 'n ander gebied bestee word nie (behalwe waar water van een bestuurgebied na 'n ander oorgedra word en waar dié bevoordeeldes vir die voorreg sal betaal). Op hierdie wyse sal die geld wat 'n waterverbruiker betaal regstreeks tot sy eie voordeel bestee word.
Wat is waterbronbestuur?
Die Waterbronbestuurheffing is ingestel om waterhulp-bronne behoorlik te bestuur.
die beheer oor wateronttrekking om te verseker.
Monitering en beheer van besoedeling om ons.
beplanning vir die ontwikkeling van nuwe skemas.
uitroei van uitheemse indringerplante wat te. veel water verbruik.
Wie moet die heffing betaal?
Die Rouwater Prysbepalingstrategie, wat in 1999 gepubliseer is, maak voorsiening daarvoor dat elk van die elf gedefinieerde waterverbruikers vir die heffing aanspreeklik gehou kan word.
Aanvanklik sal 'n heffing slegs geld vir twee van die waterverbruikersgroepe wat groot hoeveelhede water gebruik. Kragtens die beplanning sal die heffingstruktuur mettertyd van toepassing gemaak word op die ander waterverbruikersgroepe in ooreenstemming met die Rouwater Prysbepalingstrategie.
Verbruikers wat water van waterhulpbronne gebruik grond- of opper-.
Verbruikers wat betrokke is by bedrywighede wat lei tot die vermindering. van stroomvloei - kommersiële bosbou-aanplanting.
Die Waterbronbestuurheffing sal gehef word vir onttrekking van water uit waterhulpbronne en vir stroomvloeivermindering bv. 'n bosbou aktiwiteit.
Wie hoef nie te betaal nie?
Water bekom kragtens 'n ooreenkoms. met 'n watervoorsiener (soos 'n. munisipaliteit) omdat hulle reeds. kragtens die ooreenkoms vir hul water.
Skedule 1-waterverbruikers is ingevolge die Nasionale Waterwet, (Wet no 36 van 1998). 'n Voorbeeld van so 'n waterverbruiker is iemand wat water regstreeks van 'n waterhulpbron kry vir huishoudelike gebruik, tuine, vee (vir nie-kommersiële doeleindes), opgaring of die gebruik ven reënwater afkomstig van 'n dak.
Hoeveel kos waterbronbestuur die verbruiker?
Die Waterbronbestuurheffing word bereken volgens die werklike koste van waterbronbestuurbedrywighede in die waterbestuursgebied, per eenheid (kubieke meter) water wat gebruik word.
In WBGe waar daar 'n tekort aan water is, is die relatiewe bestuurskoste hoër as in WBGe waar 'n groter hoeveelheid water beskikbaar is. Vir die 2003/04 finansiële jaar is die maksimum koste vir waterbestuur 3,16 sent per kubieke meter. Die minimum koste is 0,27 sent per kubieke meter. Die koste om landbougrond te besproei, beloop nie meer as 1.07 sent per kubieke meter in dié jaar nie.
Die tabel op die volgende bladsy gee 'n aanduiding van die waterbronbestuurheffing per kubieke meter volgens die drie hoof-verbruikersektore (huishoudelik/nywerheid, besproeiing en bosbou) per Waterbestuurgebied.
Wat van ander heffings wat betaalbaar is?
Die bestaande heffing vir Waternavorsing - wat talle waterverbruikers betaal - sal steeds betaalbaar wees. Die heffing sal in die toekoms by 'n gesamentlike rekening ingesluit word wat die verbruikerheffing en die waterbronbestuurheffing sal insluit.
Waterverbruikheffings, wat reeds ingevorder word, sal gehef word deur middel van rekeninge vir watergebruik in betrokke staatswaterskemas. Boere buite dié skemas word nie deur die heffing geraak nie.
Die bestaande Trans Caledon Tonnelowerheid (TCTO) - heffing sal ingesluit word in die rekeninge wat soos gewoonlik betaalbaar is deur verbruikers op wie dit van toepassing is.
Waar betaal ek my rekening?
Rekeninge is betaalbaar by enige poskantoor landwyd, enige kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou of by die volgende banke: ENB, ABSA en Standard Bank. Besonderhede van hierdie reëlings verskyn op elke rekening.
Wanneer kan ek my rekening verwag?
Rekeninge word gewoonlik elke ses maande aan besproeiingsboere gestuur. Die eerste rekeninge aan besproeiingsboere, waarby die waterbestuurheffing ingesluit is, is in Desember 2002 uitgereik.
Wat gebeur indien ek nie betaal nie?
Wanbetaling is 'n ernstige oortreding. 'n Waterverbruiker wat nie sy rekening betaal nie, sal vervolg word. Sy waterregte kan opgeskort of van hom ontneem word.
Hoekom moet ek nou vir waterverbruik begin betaal Is dit regverdig?
Die inkomste wat van die bestaande belastingstelsel verkry word, is reeds ge-oormerk vir spesifieke doeleindes betreffende die administrasie van die land asook die voorsiening van dienste. Die dringende noodsaaklikheid om die nasionale waterhulpbronne doeltreffend te bestuur is 'n saak van hoogste prioriteit. Dit is gestruktureer in die belang van diegene wie se waterverbruik die duurste is wat betref die bestuur en die invloed of moontlike invloed wat dit op die omgewing en ander verbruikers uitoefen.
Vir watter dienste betaal ek?
Die breë doelwit van die waterbronbestuur sluit in die spektrum van ondersoek, monitering en beplanning, die vasstelling van die behoefte aan 'n infrastruktuur en die ontwikkeling van nuwe skemas of die uitbreiding daarvan, beheer van besoedeling, uitroei van uitheemse indringerplante en die beskerming van waterhulpbronne.
Hoe moet betaal word Hoe word dit bepaal?
Dit is onvermydelik dat die koste wat verband hou met waterbestuur, sal verskil van een WBG na 'n ander en van een sektor na 'n ander (huishoudelike verbruik, landbou, bosbou, nywerhede). Plaaslike omstandighede het ook 'n invloed op die koste. Uiteindelik sal elkeen van die negentien Waterbestuurgebiede 'n Opvanggebiedbestuuragentskap hê. Hierdie agentskappe sal verantwoordelik wees vir die vasstelling van heffings vir die bestuur van sy betrokke waterhulpbrone. 'n Duidelike uiteensetting van die heffing per kubieke meter van geregistreerde waterverbruik vir die 2003/04 finansiële jaar kan gesien word in die brosjure. In die tussentyd sal die Departement van Waterwese en Bosbou, asook sy streekkantore, die pligte van die Opvanggebiedbestuursagentskape vervul.
Word daar reeds voor betaling ooreengekom oor die hoeveelheid water wat verbruik sal word en word die verbruik geverifieer?
Die bepaling van 'n rekening vir besproeiing word gegrond op statistiek wat voorsien en bevestig word deur middel van 'n ondertekende verklaring wanneer elke spesifieke waterverbruik geregistreer word of kragtens 'n lisensie wat deur die Departement uitgereik is. Waterverbruik word nie gemeet of bereken volgens die werklike verbruik op 'n maand-totmaandgrondslag nie.
Wat gebeur indien ek vir meer water geregistreer het as wat ek werklik gebruik en uitvind dat ek nou vir die volle hoeveelheid betaal?
Wanneer 'n verbruiker sy waterverbruik registreer, onderteken hy 'n verklaring waarin hy bevestig dat die waterverbruikstatistiek wat ingehandig word, akkuraat is. Op daardie tydstip word die beraming as akkuraat aanvaar. Die rekening word dan volgens dié inligting opgestel.
Indien die waterverbruik weens omstandighede verander - of indien 'n verbruiker vermoed dat daar 'n fout begaan is - is dit moontlik om die inligting te verander. Tree met die naaste kantoor van die Departement in verbinding om die nodige vorms en advies oor hoe om te werk te gaan.
Wanneer sal Waterbronbestuurheffings verhoog word?
Die heffings sal jaarliks deur die Departement van Waterwese en Bosbou hersien word.
Om meer inligting, skakel die naaste kantoor van die Departmenet van Waterwese en Bosbou.
<fn>AFRIKAAN.txt</fn>
In April het julle oorweldigend gestem vir nasionale eenheid en versoening. Julle het gestem sodat saamgestaan kan word in 'n volkskontrak, om werk te skep, om armoede te beveg en 'n beter lewe vir almal te bou.
Julle het in groot getalle op ondubbelsinnige wyse jul vertroue in die regering gestel om aan die begin van hierdie die tweede dekade van vryheid julle te lei en met jul toekoms te vertrou.
Teen 2014 gaan ons armoede met die helfte verminder deur ekonomiese ontwikkeling, bestaanssekerheid, grondhervorming en verbeterde huishoudelike en gemeenskapsbates. Ons gaan ook werkloosheid met die helfte verminder deur werk te skep; deur vaardigheidsontwikkeling, hulp aan kleinsake-ondernemings, en geleenthede daar te stel vir mense om hul eie besighede te vestig en volhoubare gemeenskapsprojekte op die been te bring. Ons beoog om vaardighede te ontwikkel wat deur die ekonomie benodig word, vermoëns te skep en hulpbronne regoor die gemeenskap beskikbaar te stel wat, deur ons onderwysstelsel, mense sal aanmoedig om werk te skep vir hulself.
In die Vrystaat belowe ons om meer en beter te vermag deur onder meer op die volgende te fokus.
Die Provinsiale Regering gaan 'n omgewing tot stand bring waar ekonomiese geleenthede geskep en uitgebrei word tot voordeel van ons mense.
In September 2004 gaan ons die Uitgebreide Openbare Werkeprogram regoor die provinsie bekendstel. Dit is 'n arbeidsinstensiewe program wat meer volhoubare werksgeleenthede vir ons mense sal skep, veral vir vroue en werkloses. Dit sal veral fokus op nodale punte wat deur die Nasionale Kabinet geïdentifiseer is.
Ons gaan, in vennootskap met Plaaslike Owerhede, die Openbare Werkeprogram aanwend om die plaaslike ekonomieë te stimuleer deur middel van die Munisipale Infrastruktuurtoelae deur integrering van uitsette na IDPs en die LED-strategieë van munisipaliteite, en sodoende basiese gehaltedienste te kan lewer.
die Landelike Behuisingsplan bekendstel wat eenduisend landelike huise in die nodale punte van Thabo Mofutsanyana en Thaba 'Nchu sal voorsien.
dat voortdurend terugvoering gekry word vangemeenskappe en belanghebbendes oor die regering se dienslewering.
Hierdie is 'n dringende taak om uit te voer, veral in die lig daarvan dat dit kan dien as 'nvroeë waarskuwingstelsel om tekortkominge aan te dui in die implementering van ons programme.
In vennootskap met ons maatskaplike vennote, arbeid, die private sektor, en burgerlike instellings, kan onseffektief saamwerk om werk te skep en armoede in die Vrystaat te beveg.
Met dit ten doel gaan ons binne die volgende driemaande wyd konsulteer met alle belanghebbendes om 'n program van aksie in werking te stel.
Ons verbind onsself as provinsiale regering om vir dievolgende dekade, in samewerking met gemeenskappe en ons vennote, ons kant te bring om 'n Volkskontrak te sluit om 'n beter Suid-Afrika tot stand te bring.
Die Vrystaatse Provinsiale Regering gee om vir sy mense. Ons provinsie se mense gee om vir mekaar.
die reikwydte en doelmatigheid van gratis voorsiening van dienste van gehalte in die provinsie meet en bespoedig.
Ons moet sorg dat alle mense van die Vrystaat, met inbegrip van die armes en kwesbares - kinders, jongmense, vroue, bejaardes, en mense met gestremdhede - ten volle in staat gestel word om hul grondwetlike regte uit te oefen en die waardigheid van hul vryheid geniet.
Die jaar 2004 is die jaar van die Gesin en van Kinders. Deur ons programme in die provinsiale regering wil ons die lewensgehalte van gesinne versterk en verbeter.
Die Morele Herlewingsbeweging gaan in die provinsie versterk word om seker te maak dat gemeenskappe bemagtig word om deel te neem aan die volkskontrak om 'n mensgerigte samelewing wat omgee tot stand te bring.
Ons sal sorg dat vroue en kinders beskerm word teen alle vorms van mishandeling en vernedering.
Ons gaan die opleiding van pleegmoeders en aanneemouers versnel om seker te maak dat daar vir ons jongmense en kinders gesorg word.
Voorsiening van Omvattende Sorg en Hulp aan Kwesbare Skoolgaande Kinders deur hierdie boekjaar vervoer te voorsien aan daardie kinders wat tot 21 km ver moet reis om by die skool te kom, asook om die koshuisprogram uit te brei om 'n groter getal hoërskoolkinders te akkommodeer.
die instelling van 'n uitgebreide Skoolvoedingsprogram om te sorg dat skoolkinders ten minste een maaltyd per dag kry.
die instelling van 'n subsidie op skooluniforms en skoene vir kinders wat dit nie kan bekostig nie. Dit behoort byvoordele te hê vir Klein en Medium Entrepreneurs en sal deel uitmaak van ons Swart Ekonomiese bemagtigtingsprogram.
hersiening van alle skoolgelde vir diegene wat dit nie kan bekostig nie. Ons moet 'n geleentheid biedaan kinders om op skool te bly al is hul ouers ook werkloos.
MIV en VIGS, TB, Malaria, Diabetes, Hipertensie, Asma en ander siektes die stryd aan te sê.
Ons gaan die nuwe Geïntegreerde Noodsentrum met die tolvryenommer 10177 bekendstel. Hierdie sentrum is die eerste van sy soort en sal gekenmerk word deur vinnige reaksie.
Goeie staatsbestuur en administrasie n Deernisvolle regeringsdiens aan mense op nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsvlak is gebiedend noodsaaklik. Openbare verteenwoordigers moet toeganklik wees en mense moet bewus wees van hul regte. Om in ons doelstellings te slaag wat betref die uitwissing van armoede en werkloosheid benodig ons 'n toegewyde kader van staatsamptenare, wat in staat is om gehalte dienste te lewer aan die mense van die provinsie.
Daar is nie plek vir lui, afwesige staatsamptenare nie.
Daar is ook nie plek vir korrupte en gierige staatsamptenare nie.
Ons sal korrupsie en bedrog uitroei.
Die Departement van die Premier gaan 'n doelmatige en doeltreffende koördineringsmeganisme by die hartsentrum van die regering gereed kry.
Ons uitdaging op hierdie gebied is die voorsiening van primêre gesondheidsorg en om meer mense toegang te gee tot 'n gehalte gesondheidsdiens. Hierdie is 'n voortdurende en lewenslange uitdaging.
As regering is ons verplig om gratis basiese gesondheidsorg aan kinders en bejaardes te voorsien. Mense op landelike gebiede - plaaswerkers, werkloses moet ook baat vind by 'n betroubare en toeganklike gesondheidsorgstelsel.
gaan ons die Provinsiale Plan om Provinsiale Gesondheid te Bevorder onthul.
Hierdie plan sal verseker dat ons voorkombare siektes soos TB, malaria, diabetes, hipertensie en asma beveg. Ons gesondheids-bevorderingsplan sal sorg dat ons veral aandag gee aan voorkoming asook om mense op te voed oor 'n voorkomende lewenswyse.
Ons gaan die ARV-program in elke distrik van die provinsie bekendstel. In elke distrik sal 'n plek wees waar die bekendstelling plaasvind. Die eerste pasiënt het medikasie op 15 Junie 2004 by die Bongani Hospitaal in Welkom ontvang en teen die einde van die kalenderjaar sal 'n bekendstelling plaasvind in elke distrik.
Ons gaan die vier gevestigde kolleges vir Verdere Onderwys en Opleiding versterk ten einde die dringende behoefte aan vaardighede in die arbeidsmark aan te pak.
Die verbetering van Leerlingskapprogramme is daarop gemik om die werkloses en veral jeug met die nodige vaardighede toe te rus om hulle in staat te stel om deel te word van die hoofstroom van ekonomiese ontwikkeling in hierdie land. Alle leerlingskapsinisiatiewe, tesame met die Uitgebreide Openbare Werkeprogam, sal die nodige menslike hulpbronne voorsien om ekonomiese geleenthede vir jongmense, vroue en werkloses uit te brei.
n Vaardigheidsdatabasis van graduandi in die onderskeie vakdissplines sal opgestel word.
Die regering moet sorg dat baie mense toegang tot ekonomiese geleenthede kry omdat die regering beleggings aanmoedig van openbare fondse in arbeidsintensiewe projekte.
Die Departement van Openbare Werke, Paaie en Vervoer en die Departement van Plaaslike Regering en Behuising sal verdere besonderhede verskaf oor infrastruktuurbeleggings en -ontwikkeling en oor die Program vir Uitgebreide Openbare Werke.
Ons is verheug dat Suid-Afrika die gasheer gaan wees van die 2010 FIFA Wêreldbekertoernooi vir sokker. Dit is duidelik dat Afrika se tyd aangebreek het.
Die jaar 2010 gaan sonder twyfel geweldige ekonomiese geleenthede in die breë meebring vir Swart Ekonomiese Bemagtiging in die toerismebedryf.
Die provinsiale regering gaan, in samewerking met plaaslike regering en die private sektor, sorg dat ons maksimum voordeel put uit die 2010 Wêreldbeker asook seker maak dat Swart Ekonomiese Bemagtiging in die breë die hoofbegunstigde sal wees uit die aanbieding van hierdie toernooi in die Vrystaat.
raad te gee oor arbeidsintensiewe infrastruktuurbelegging en ontwikkeling en oor 'n betroubare en veilige paaienetwerk in die provinsie.
Die Vrystaatse Regering beoog om in September vanjaar 'n Vrystaatse Toerisme-owerheid in die lewe te roep om die provinsie effektief as 'n toeristebestemming te bemark.
Verhoogde landbouproduksie is die sleutel tot ekonomiese groei n Verhoging in die uitvoer van verwerkte landbouprodukte is net so belangrik; so ook die veiligheid van boere regoor die provinsie.
Ons sal voorkeur gee aan die verbetering van die lewensomstandighede van plaaswerkers. Ons sal voorkeur gee, in ons gesprekke met ons maatskaplike vennote, met werkgewers en arbeidsleiers, aan hierdie dringende saak.
Die Departement van Landbou gaan mettertyd 'n program onthul wat sal sorg dat almal baat sal vind by en toegang sal kry tot die Landbou Kredietstelsel soos aangekondig deur die President in sy Staatsrede.
<fn>Act1_2004_Annex FS Init School Afr after comment.txt</fn>
Bewys moet in die vorm van 'n geboortesertifikaat of 'n identiteitsdokument gelewer word dat die voornemende ingewyde ten opsigte van wie toestemming gevra word is ten minste 18 jaar oud, of indien die ouers van die ingewyde dit spesifiek versoek, is van voorgeskrewe ouderdom.
Ouerlike toestemming moet verkry word ten opsigte van 'n voornemende ingewyde wat onder 18 jaar oud is.
n Voornemende ingewyde moet voor die besnyding 'n mediese ondersoek ondergaan wat deur 'n mediese praktisyn of primêre gesondheidsorg verpleegkundige uitgevoer word. Die mediese sertifikaat moet aandui of die voornemende ingewyde geskik is om besnyding te ondergaan, op grond van die ondersoek deur die mediese praktisyn wat onder andere die voornemende ingewyde se mediese geskiedenis moet oorweeg.
n Tradisionele snydokter wat 'n besnyding moet uitvoer binne 'n gebied wat onder 'n tradisionele owerheid val, moet die betrokke tradisionele owerheid daarvan in kennis stel.
Waar 'n tradisionele snydokter nie aan die nodige voorgeskrewe vereistes voldoen om 'n besnyding te doen nie, moet hy dit onder die toesig van 'n ervare tradisionele snydokter uitvoer.
n Instrument wat gebruik word om 'n besnyding op 'n ingewyde uit te voer nie, moet nie gebruik word om 'n besnyding op 'n ander ingewyde uit te voer.
Die tradisionele snydokter moet die instrumente gebruik wat deur die Distrik Mediese Beampte voorsien of voorgeskryf word waar die tradisionele snydokter meer as een besnyding op meer as een ingewyde moet doen, maar nie oor genoeg instrumente beskik nie.
Die tradisionele snydokter moet die instrumente wat deur hom of haar gebruik word te alle tye skoon hou voordat 'n besnyding uitgevoer word, en moet 'n middel voorgeskryf deur 'n Distrik Mediese Beampte gebruik om die instrumente te steriliseer.
Die tradisionele snydokter moet te alle tye met die betrokke Distrik Mediese Beampte saamwerk ten opsigte van enige opdrag of besluit van die Distrik Mediese Beampte kragtens die bevoegdhede aan die Distrik Mediese Beampte deur die Wet verleen.
Die tradisionele snydokter moet 'n register hou wat die name van die ingewydes aandui, die datums wanneer hy of sy die ingewydes toegelaat het, wanneer die besnyding gedoen is, asook die datums wanneer die ingewydes hul verblyf by die Inisiasieskool voltooi het.
Onder geen omstandighede mag die tradisionele snydokter enige vorm van lyfstraf op die ingewydes toepas nie.
Die inhoud van hierdie Aanhangsel moet aan die ingewyde of sy ouers verduidelik word.
Ek, , tradisionele snydokter, aanvaar en gaan akkoord met die voorwaardes bedoel in Aanhangsel A en onderneem om binne een maand vanaf die datum hieronder die Distrik Mediese Beampte met bewyse te voorsien betreffende nakoming van die bovermelde voorwaardes.
Ek, , Distrik Mediese Beampte, bevestig hiermee dat die voorwaardes bedoel in Aanhangsel A aan die tradisionele snydokter verduidelik is in die amptelike taal wat deur hom of haar verstaan word.
Die Distrik Mediese Beampte het die reg om 'n afwyking van die gebruik van tradisionele instrumente voor te skryf slegs in gevalle waar daar vroeë tekens van besmetting of ander soortgelyke gesondheidstoestande aanwesig is en om op die gebruik van chirurgiese instrument aan te dring.
Die Distrik Mediese Beampte moet deur die tradisionele snydokter toegelaat word om te eniger tyd die Inisiaskool te besoek en so gereeld as wat die Distrik Mediese Beampte dit nodig ag, ten einde die gesondheidstoestand van die ingewyde te inspekteer.
Die ingewyde moet, minstens vir die eerste agt dae ná die besnyding, deur die tradisionele snydokter toegelaat word om 'n redelike hoeveelheid water in te neem om te verhoed dat die ingewyde enige dehidrasie ondervind.
Die tradisionele snydokter moet nie 'n ingewyde aan enige gevaar of skadelike situasie blootstel en moet redelike sorg neem met die hou van die Inisiasieskool.
Die tradisionele snydokter moet enige teken van siekte by die ingewyde so spoedig moontlik by die Distrik Mediese Beampte aanmeld.
Die tradisonele snydokter moet gedurende die eerste agt dae van die inisiasieproses 24 uur per dag saam met die ingewyde deurbring, en na afloop van die eerste agt dae van die inisiasieproses, moet hy tot die ingewyde se beskikking wees, en sodanige stap kan dalk in toepaslike omstandighede 'n afwyking vanaf die tradisionele metodes behels.
Die Distrik Mediese Beampte is daarop geregtig om gedurende enige stadium van die inisiasieproses enige nuwe stappe voor te skryf wat hy of sy op redekike gronde nodig ag in die belang van die goeie gesondheid van die ingewyde, en sodanige stappe kan dalk in toepaslike omstandighede 'n afwyking vanaf die tradisionele metodes behels.
Die tradisionele snydokter moet te alle tye met die Distrik Mediese Beampte saamwerk ten oposigte van enige opdrag of besluit van die Distrik Mediese Beampte kragtens die bevoegdhede deur die wet verleen.
Ek, , tradisionele snydokter, aanvaar en gaan akkoord met die voorwaardes bedoel in Aanhangsel B en onderneem om binne een maand vanaf die datum hieronder die Distrik Mediese Beampte met bewyse te voorsien betreffende nakoming van die bovermelde voorwaardes.
Ek, , Distrik Mediese Beampte, bevestig hiermee dat die voorwaardes bedoel in Aanhangsel B aan die tradisionele snydokter verduidelik is in die amptelike taal wat deur hom of haar verstaan word.
erken dat ek die voorwaardes begryp vir die verkryging van toestemming vir die uitvoering van die besnyding en die voorwaardes vir die hou van 'n Inisiasieskool of vir die behandeling van ingewydes, welke voorwaardes die tradisionele snydokter bind; en stem toe dat my kind die Inisiasieskool mag bywoon en 'n besnydingsoperasie mag ondergaan.
erken dat ek die voorwaardes begryp vir die verkryging van toestemming vir die uitvoering van die besnyding en die voorwaardes vir die hou van 'n Inisiasieskool of vir die behandeling van ingewydes, welke voorwaardes die tradisionele snydokter verbind; en stem in tot die bywoning van die Inisiasieskool en die besnyding.
<fn>Act1_2004_FS Init School Bill Afr after comment.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die nakoming van gesondheidstandaarde in tradisionele Inisiasieskole; om voorsiening te maak vir die verlening van toestemming vir die uitvoering van 'n besnydingsoperasie en die hou van Inisiasieskole; en om voorsiening te maak vir verwante aangeleenthede.
Engelse teks deur die Premier bekragtig en geteken.
Mediese Praktisyn 'n persoon wat as sodanig onder die Wet op35 Gesondheidsdiensberoepe, 1974 Wet No.
Provinsie die Vrystaat Provinsie ingestel deur artikel 103 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 Wet No.
tradisionele snydokter" 'n persoon wat opgelei en ondervindig het vir die uitvoering van tradisionele besnyding en behandeling van ingewydes; en "voorgeskryf" by regulasie voorgeskryf.
'n Persoon mag nie 'n Inisiasieskool hou of 'n ingewyde behandel nie sonder om 'n aansoek in te dien en skriftelike toestemming te verkry vanaf die Distrik Mediese Beampte vir die distrik waarin die Inisiasieskool gehou of die ingewyde behandel word: Met dien verstande dat die subartikel nie van toepassing is op die behandeling van 'n ingewyde in 'n hospitaal of deur 'n gekwalifiseerde mediese praktisyn nie.
(e)bewys van ondervinding en kundigheid betreffende die hou van 'n Inisiasieskool.
Beampte, moet die voorgeskrewe vereistes wat in die aansoekvorm vermeld word, voorlees in die amptelike taal wat verstaan word deur die persoon wat om toestemming aansoek doen.
Die tradisionele snydokter wat aansoek doen om 'n Inisiasieskool te hou of ingewydes behandel moet die dokument bedoel in Aanhangsel B in die Skedule voltooi en die Distrik Mediese Beampte moet dit ook onderteken om te verklaar dat die voorwaardes daarin vermeld noukeurig aan die tradisionele snydokter verduidelik is in 'n amptelike taal wat deur die tradisionele snydokter verstaan word.
Die ouer van 'n voornemende ingewyde moet, ten opsigte van 'n voornemende ingewyde onder die ouderdom van 18 jaar, die 25 toestemmingsvorm bedoel in Aanhangsel C voltooi en onderteken.
Die ouer van 'n ingewyde moet, benewens alle ander verantwoordelikhede van sodanige ouer ten opsigte van die ingewyde, bystand en samewerking lewer soos voorgeskryf in belang van die gesondheid van die ingewyde, versoek word.
Die voornemende ingewyde wat 18 jaar of ouer is en wat nie ouerlike toestemming benodig nie, moet 'n toestemmingsvorm bedoel in Aanhangsel D voltooi en onderteken.
'n Persoon, met inbegrip van die ouer van 'n ingewyde, mag nie met die Distrik Mediese Beampte inmeng of hom in die uitvoering van sy of haar pligte onder hierdie Wet belemmer nie.
Die minimum ouderdom vir ingewydes is soos voorgeskryf.
Dit is 'n oortreding om 'n ingewyde tot 'n Inisiasieskool toe te laat sonder syuitdruklike ingeligte toestemming of die toestemming van 'n ouer.
Die tydperk vir inisiasie mag nie twee kalendermaande oorskry nie.
Inisiasieskool 'n ander ingewyde behandel of poog om te behandel nie.
Slegs die tradisionele snydokter, mediese praktisyn, die Distrik MedieseBeampte of 'n ander persoon wat deur die Distrik Mediese Beampte daartoegemagtig is, mag 'n ingewyde behandel.
'n Tradisionele snydokter mag nie 'n besnyding in die Provinsie uitvoer sonder die skriftelike toestemming van die Distrik Mediese Beampte vir die distrik waar die besnyding gedoen moet word nie: Met dien verstande dat die subartikel nie van toepassing is op die behandeling van 'n ingewyde in 'n 25 hospitaal of deur 'n gekwalifiseerde mediese praktisyn nie.
a 'n Tradisionele snydokter kan soos voorgeskryf aansoek om toestemming doen om 'n besnyding uit te voer en sodanige toestemming kan slegs verleen word indien die voorwaardes in 30 Aanhangsel A bedoel, nagekom word.
die gebruik van 'n chirurgiese instrument weier wat die 35 tradisionele snydokter beoog om te gebruik; en ii n geskikte chirurgiese instrument voorskryf of voorsien waar die die gebruik van 'n bepaalde instrument ingevolge subparagraaf geweier is.
Waar 'n geskikte chirurgiese instrument ingevolge paragraaf (b)(ii) voorgeskryf of voorsien word, moet die betrokke Distrik Mediese Beampte of iemand wat deur die Distrik Mediese Beampte daartoe gemagtig word, aan die tradisionele snydokter demonstreer of hom 45 oplei oor die gebruik daarvan.
d Die Distrik Mediese Beampte, of 'n persoon wat sodanige Distrik Mediese Beampte bystaan, moet die voorwaardes voorlees in die amptelike taal wat deur die tradisionele snydokter wat om toestemming aansoek doen, verstaan word.
e Die tradisionele snydokter wat om toestemming aansoek doen om 'n besnyding uit te voer en die Distrik Mediese Beampte moet die dokument voltooi wat die voorwaardes bevat wat in Aanhangsel A bedoel word.
'n Tradisionele snydokter wat aansoek om toestemming gedoen het om 'n besnyding uit te voer, moet binne een maand vanaf die datum van die aansoek, bewys indien van nakoming van die voorwaardes waarna in Aanhangsel A verwys word, by gebreke waarvan die aansoek verval.
n Tradisionele snydokter wie se aansoek soos beoog in subartikel 3 verval het, kan van nuuts af by die betrokke Distrik Mediese Beampte om toestemming aansoek doen, en die bepalings van hierdie Wet sal geld asof daar vir die eerste keer aansoek gedoen word.
Die geldigheidsduur van toestemming ingevolge hierdie Wet toegeken, is soos voorgeskryf.
b Wanneer 'n bestaande vaste termyn toestemming verval en 'n aansoek vir die hernuwing daarvan by die Distrik Mediese Beampte ingedien is, bly sodanige toestemming geldig totdat die aansoek afgehandel is.
opdrag gee dat 'n Inisiasieskool gesluit word waar sodanige skool die bepaalings van hiedie Wet oortree.
Die Distrik Mediese Beampte het die reg van toegang tot enige perseël ofkan enige geleentheid of aanleg bywoon waar besnyding uitgevoer of 'ningewyde behandel word.
Die LUR moet ten minste een Omgewingsgesondheidsbeampte per distrik skriftelik aanwys as 'n inspekteur vir Inisiasieskole.
Die instrumente vir besnyding gehou, voorberei en gebruik word op 'n wysewat nie enige risiko van besering, siekte of dood vir die ingewyde inhou nie.
'n Persoon wat die bepalings van artikels 2 , 3 en 5 oortree, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding blootgestel aan 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens ses maande.
'n Persoon wat die bepalings van artikel 61 oortree is skuldig aan 'noortreding, en by skuldigbevinding blootgestel aan 'n boete ofgevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens tien jaar, of gevangenisstraf vir'n tydperk van vyf jaar sonder die keuse van 'n boete.
Hoof van die Departement appèl aanteken indien hy of sy nie tevrede is nie met die besluit geneem deur die Distrik Mediese Beampte ingevolge artikels 2 en 6.
Die appèl moet binne 30 dae ingedien word vanaf die datum nadat 10 kennisgewing van die besluit van die Distrik Mediese Beampte ontvang is.
b Die gronde waarop die appèl gebaseer is.
Die Hoof van die Departement moet binne 14 dae na ontvangs van die appèl reageer, en die appellant moet behoorlik oor die uitslag in kennis 20 gestel word.
Die LUR kan regulasies uitvaardig met betrekking tot enige aangeleentheid wat na mening van die LUR nodig of wenslik sal wees om die mikpunte die Wet te verwesenlik.
Korttitel 30 14. Die Wet heet die Vrystaatse Inisiasieskoolgesondheidswet, 2004.
<fn>Afr Sport, Arts.txt</fn>
HANDLEIDINGWET OP DIE BEVORDERING VAN TOEGANG TOT INLIGTING, 2000 Wet No.
Die Departement strewe daarna om die Vrystaat as 'n wenprovinsie te vestig deur die voorsiening van voortreflike dienste, ten opsigte waarvan 'n getransformeerde gemeenskap toegang sal hê tot geredelike en billike toegang tot inligtingbronne, die ontwikkeling van en deelname in sport, kuns, kultuur, wetenskap en tegnologie.
Ons missie is om 'n professionele diens deurmiddel van 'n gedissiplineerde werksmag te voorsien en om departementele beleid en prosedures te implementeer en daardeur die profiel van sport, kuns, kultuur, wetenskap en tegnologie te verhoog.
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie moet 'n gids opstel oor hoe om die Wet te gebruik. Die gids sal nie later as Augustus 2003 beskikbaar wees nie.
Die kennisgewing ingevolge artikel 15 wat 'n beskrywing gee van die kategorieë van rekords wat beskikbaar is sonder dat 'n versoek gerig word om toegang ingevolge die Wet te verkry, is tans nie beskikbaar nie.
Toegang tot sodanige rekords word nie geweier op enige gronde vir weiering in die Wet nie.
Die aanvraer moet die vorm gebruik wat in die Staatskoerant gedruk is [Regerings Kennisgewing R187 - 15 Februarie 2002] (Vorm A).
Die aanvraer moet ook aandui of die versoek gerig word vir 'n afskrif van die rekord of indien die aavraer net die rekord wil nagaan by die kantore van die Provinsiale Administrasie. Alternatiewelik, indien die rekord nie 'n dokument is nie, kan dit besigtig word in die aangevraagde vorm, indien moontlik artikel 292.
Wanneer die persoon vra vir toegang in 'n besonder vorm moet die aanvraer toegang gegee word op die wyse waarvoor aangevra is. Voldoening aan die versoek mag nie op 'n onredelike wyse met die departement se werksaamhede inmeng, of skade aan die rekord aanrig, of enige kopiereg wat nie aan die staat behoort, skend nie. Indien daar vir enige rede nie toegang verleen kan word soos vereis nie, maar wel op 'n alternatiewe manier, moet die heffingsgeld bereken word volgens die persoon se eerste versoek artikel 293 en 4.
Indien die aanvraer benewens 'n skriftelike antwoord tot 'n geskrewe antwoord op sy aanvraag vir die rekord, ook op 'n ander manier in kennis gestel wil word, b.v. telefonies, moet dit aangedui word artikel 182e.
Indien die aanvraer die inligting namens iemand anders aanvra, moet die hoedanigheid waarin die versoek gerig word, aangedui word artikel 182f.
Indien 'n aanvraer nie in staat is om te lees of te skryf, of indien hy/sy gestremd is, kan hulle die versoek mondelings rig. Die inligtingsbeampte moet die vorm namens die aanvraer invul en hulle van 'n afskrif voorsien artikel 183.
n Aanvraer wat toegang tot 'n rekord verlang wat persoonlike iligting oor die aanvraer bevat, hoef nie die aanvraaggeld te betaal nie. Elke aanvraer wat nie 'n persoonlike aanvraer is nie, moet die vereiste aanvraaggeld betaal.
Die inligtingsbeampte moet die aanvraer (behalwe wanneer dit 'n persoonlike aanvraer is) by wyse van kennisgewing inlig, en die aanvraer versoek om die voorgeskrewe geld (indien enige) te betaal voordat die versoek verwerk word.
Die aanvraaggeld wat betaalbaar is aan openbare instansies is R35. Die aanvraer kan 'n interne appèl, indien van toepassing, of 'n aansoek aan die hof rig, teen die aanbieding of betaling van die aanvraaggeld.
Nadat die inligtingsbeampte 'n besluit geneem het rakende die aanvraag, moet die aanvraer van sodanige besluit in kennis gestel word op 'n wyse soos versoek deur die aanvraer.
Indien daar aan die versoek voldoen word, moet verdere toegangsgeld betaal word vir opspoor, voorbereiding, reproduksie en vir die tyd wat die voorgeskrewe ure oorskry wat gewy is aan opsporing en voorbereiding van die rekord vir openbaarmaking.
Voorsien profesionele ondersteuningsdienste aan bibliotekeVoorsien biblioteek en inligtingsdienste aan gemeenskappe. Bevorder kennis en die gebruik van wetenskap en tegnologie ingemeenskappe.
Lewer 'n Menslike Hulpbronbestuursdiens Lewer 'n Arbeidsverhoudingediens Lewer 'n Opleidingsdiens Lewer 'n Hulpdiens Bestuur Spesiale Programme wat verband hou met Geslagsake, Jeugsake en sake rakende Gestremdes, in die Departement.
Die dienste wat deur hierdie departement voorsien word, is hoofsaaklik tot voordeel van die Provinsie Vrystaat. Om toegang tot die dienste van die Departement te verkry, moet versoeke aan die Departementshoof gerig word. Die Departement beskik oor 'n tolvrynommer 0800 202 837.
Ingevolge die Reëls en Ordes van die Provinsiale Wetgewer, word alle wetgewing gepubliseer vir kommentaar voordat dit ter tafel gelê word. Die publiek word die geleentheid gebied om geskrewe vertoë te rig of om voor verskillende portefeulje komitees te verskyn.
Verskillende provinsiale wette maak voorsiening vir lede van die publiek om lede te nomineer wat op sekere komitees kan dien.
Iemand wat 'n versoek rig kan 'n interne appèl indien teen die beslissing van die inligtingsbeampte, by 'n persoon wat deur die Premier aangewys is. Die persoon wat die aansoek rig kan by die hof aansoek doen vir toepaslike regshulp nadat hy/sy die interne prosedure uitgeput het. Die howe moet genader word in gevalle waar daar nie deur die Provinsiale administrasie voldoen is aan die bepalings van die Wet nie. Dit sal geld vir enige situasie waar die persoon wat die versoek rig teen 'n beslissing van die inligtingsbeampte wil appelleer.
Die Provinsiale Administrasie sal, indien nodig, hierdie handleiding met tussenpose van hoogstens een jaar, bywerk en publiseer.
n Afskrif in elk van die drie amptelike tale moet by elke plek van pliglewering beskikbaar gestel word soos omskryf in artikel 6 van die Wet op Pliglewering 1997; die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie; en elke kantoor van daardie openbare liggaam.
<fn>Afrikaans version business plan part B.txt</fn>
Die sakeplan moet voorafgegaan word deur goedkeuring soos gesien kan word in die voorbeeld in Deel C.
Sien Deel C.
Gee 'n kort verklaring van die doel van die dokument.
Vermeld die oppervlakte in hektare en beskryf die area van die BBV, sien Deel C. Heg 'n kaart aan op 'n skaal wat op 'n A3 of A4 folio sal pas.
Meld die begin en eind datums waarin die dokument geldig is (onthou dat die dokument vir 'n vyfjaar tydperk opgestel word).
Hierdie is die strategiese konteks vir die sakeplan.
Agtergrond en geskiedenis van die BBV.
Beskryf toepaslike omgewingskundige faktore in die BBV gebied; sien Deel A.4.2 en Deel C.
Beskryf hoe die plaaslike klimaat en weersomstandighede die voorkoms (getal) en gedrag van brande be-invloed. Maak 'n kort opsomming van die toestande wat "hoë brandgevaar" omskryf. Sien Deel C vir hierdie en die onderstaande paragrawe.
Met die hulp van bestaande rekords en ondervinding maak 'n opsomming van die oorsake van veldbrande en waar die meeste ontstekings voorkom. Identifiseer probleem-areas en oorsake.
Maak 'n opsomming van die hooftipes plantegroei, en/of gewasse en die brandgedrag in elkeen van hierdie plantegroeitipes. Sien Deel C Tabel 1.
Aan die hand van bestaande rekords, bepaal die brandregime (seisoen, frekwensie en intensiteit). Ontleed historiese groot brande en hulle impakte.
Beskryf die voordelige en ekologiese rol van brande en ook hoe om hierdie voordele te behou.
Beskryf nasionale-en provinsiale wetgewing asook plaaslike verordeninge wat van toepassing is in die gebied.
Beskryf die huidige praktyk ten opsigte van die gebruik en bestuur van brande.
Gebruik die onderstaande opskrifte en maak 'n opsomming onder elkeen van hulle ten opsigte van die impakte van histories brande. Bespreek onlangse gevalle en meld of daar 'n toename of afname in impakte is.
Maak 'n lys van die kriteria wat gebruik word om veldbrand-risikos aan te slaan. Hierdie lys van kriteria moet deur die lede van die BBV self ooreengekom word. Gebruik die kriteria om die gevolge van veldbrande aan te slaan (sien 4.4 hieronder).
Die veldbrandbestuurstrategie is die risikobestuur gedeelte van u sakeplan. Sien die toepaslike gedeelte in Deel A en Deel C vir 'n voorbeeld oor hoe om dit te doen.
Stel die doel wat u wil bereik met die veldbrand-bestuurstrategie.
Maak 'n lys van al die oogmerke wat behaal moet word ten einde die doel te bereik. Sien Deel C.
Aan die hand van die omgewing se brandgeskiedenis , die oorsprong en oorsake, identifiseer, lys en beskryf die gevare soos in die voorbeeld. Hierdie gevare moet a die wees wat bates aan gevaar blootstel en b moet teikens word vir bestuur. Vir hierdie en die volgende opskrifte sien Deel A en Deel C.
Lys die belangrike bates wat aan gevaar blootgestel word vir elkeen van die onderstaande groeperinge. Skryf dit in die tabel in soos in Tabel 3, 4 en 5 in deel C.
Veldbrandrisiko's binne die BBV gebied.
Die oogmerk van hierdie afdeling is om veldbrandrisiko so aan te slaan dat objektiewe opsies vir veldbrandbestuur vir elke gevaartoestand bepaal kan word. Die samevoeging van al hierdie opsies word dan die veldbrandbestuurstrategie. Deel A is 'n riglyn vir die proses wat u moet volg. Sien ook Tabel 6 in Deel C.
Hulpbronne vir veldbrandbestuur.
Hierdie afdeling bestaan uit 'n inventaris van hulpbronne wat aan lede beskikbaar is asook kollektief binne die BBV. Lede moet ooreenkom ten opsigte van die standaarde wat hier gestel word. Konsulteer die Brandweerhoofde as daar is asook enige grondeienaars wat reeds standaarde toepas (bosbedryf ens.). Daar is voorbeelde in Deel C. Sluit die deel van die dokument af met 'n stelling van genoegsame hulpbronne of ge-identifiseerde tekortkominge. Onthou om risikovlak en bekostigbaarheid in die oog te hou.
Bepaal en beskryf die kapasiteit binne u BBV.
Bepaal en beskryf die mannekrag wat beskikbaar is binne die BBV, dws. Wat beskikbaar sal wees vir hulp aan die Brandbeskermingsbeampte onder die verskillende toestande. Dui die getal gekwalifiseerde persone aan wat beskikbaar is vir verskillende brandbestuursposte.
Lys die standaard kategorieë van toerusting en fasiliteite wat beskikbaar is binne die BBV.
Beskryf die verskillende kommunikasiegeriewe wat beskikbaar is in die BBV.
Ondersteuning deur sambreelverenigings.
Indien 'n sambreelvereniging hulp verleen, lys die dienste wat hulle bied.
Beoordeling van genoegsame hulpbronne en tekortkominge.
Bepaal die tekortkominge en spesifiseer die beoogde tydraamwerk om dit reg te stel binne die vyf jaar van die plan.
Met die hulpbronne tot u beskiking in gedagte, ontwikkel u veldbrandbestuur-strategie.
Sien Deel A vir 'n riglyn vir hierdie proses.
Sien Deel A en Deel C.
Die operasioneleplanne vir die individuele eienaars moet in die ge-integreerde bestuursplan vir die gebied saamgevat word.
Plan vir ondersteuning deur die sambreel organisasie.
Plan vir ondersoeke na brande, rekords en verslae.
Opgraderingsplan wat toerusting en fasiliteite betref.
Die operasioneleplan sal die verskeie agentskappe meld wat verantwoordelik is vir die implementering van die strategie.
Die Departement sal nie operasioneleplanne nagaan en goedkeur nie. Die Departement sal egter bepaal of die lede van die BBV genoegsame aandag geskenk het betreffende die risikos in die gebied en daarvoor objektief beplan het in die strategie. Hiermee saam sal die departement besluit of die bepalings van Artikel 5 (b) van die Wet en 5 (e) nagekom gaan word. Eersgenoemde gaan oor samewerking tussen BBVs en laasgenoemde oor die doeltreffende kommunikering van die brandgevaaraanslag.
Die BBB en die uitvoerendekomitee moet verseker dat die jaarverslag voldoen aan die vereistes wat deur die Minister gestel word. Die BBB moet die verslagsisteem instand hou. Die departement se Veldbrand Informasiesisteem is met die oog op hierdie doel ontwerp.
die implementering van die besigheidsplan as 'n geheel.
n Opsomming van die misdrywe wat na bewering gepleeg is, vervolgings en skuldigbevindings onder die wet of tersaaklike verordeninge wat in die gebied van toepassing is.
n verslag oor enige grootskaalse veranderinge aan die sakeplan ten einde die funksionering van die BBV te verbeter; en enige ander toepaslike inligting.
Die sakeplan moet ook aandui hoe die BBV van plan is om samewerking te verkry.
Die reëls van die vereniging word opgestel volgens die onderstaande opskrifte. Deel C van die gewerkte voorbeeld, verskaf verdere toeligting.
Vereistes opgedeel in die tipe en klas van lidmaatskap.
Sien Tabel 8 in Deel C vir voorbeeld.
Minimum aantal bevoegde personeel in die verskillende werkskategorieë.
Sien Tabel 9 in Deel C vir voorbeeld.
Sien Tabel 9 in Deel C vir voorbeeld.
Verwys na die Beroepsveiligheidswet . Sien ook Deel C vir voorbeeld.
Algemene reëls betreffende die gebruik van vuur.
Onderlinge-hulpverleningsooreenkomste moet op skrif gestel word en moet deur al die partye en getuies onderteken word. Hierdie ooreenkomste moet aan die standaarde wat deur die brandweerdienste gestel word voldoen. Die ooreenkomste moet onderlinge ooreenkomste tydens die eskalasie van brandgevaar insluit en moet ook voorsiening maak vir die betaling van uitgawes aangegaan deur die verskeie partye. Neem kennis dat Afdeling 19 van die Wet voorsiening maak vir ooreenkomste met die Minister ten opsigte van staatsbosgrond.
Brandvoorkoming en gereedheid tydens tydperke van hoë brandgevaar.
Brandvoorkoming en gereedheid tydens tydperke van matige brandgevaar: Tydperke van brandverbod.
Toepaslike brandregimes vir voorgeskrewe brandwerk.
Spel uit watter persone bemagtig is om die Wet toe te pas (BBB, en ander persone aan wie magte gedelegeer is) t.o.v. misdrywe en en strawwe.
Lys die verskillende plaaslikeverordeninge wat van toepassing is op nie-lede.
n LYS VAN MAGTE EN PLIGTE WAT DEUR DIE MINISTER AAN DIE BBV IN TERME VAN AFDELING 5 (k) GEDELEGEER MOET WORD.
In die begin mag daar dalk nie 'n noodsaaklikheid bestaan vir sulke delegasies nie. Die departement voorsien egter dat met die verloop van tyd BBVs en sambreel BBVs met magte en pligte toegerus sal word.
<fn>Afrikaans version business plan part C.txt</fn>
Veldbrande en die klimaat.
Reëls t.o.v. die tye van voorbereiding 26
Minimum beskermde oorklere en toerusting.
Hierdie sakeplan is aanvaar deur die lede van die Entabeni Brandbeskermingsvereniging tydens 'n vergadering op Deur dit te aanvaar onderneem die lede om die pligte van die Vereniging uit te voer soos omskryf in hierdie dokument asook om hulle te hou by die reëls van die Vereniging.
Hierdie sakeplan is opgestel deur die lede van die Entabeni Brandbeskermingsvereniging in konsultasie met die Brandweerdiens soos vereis deur Afdeling 5 van die Nasionale Wet op Veld en Bosbrande.
Die area van die Entabeni Brandbeskermingsvereniging val binne die Pitso Meetse Plaaslike Munisipaliteit. Die area beslaan ongeveer 210 000 hektaar. Die lede verteenwoordig ongeveer 140 van die 700 eienaars in die gebied. Die area onder beheer van die lede is 70 000 hektaar of naastenby 33% van die area van die BBV.
Die sakeplan sal geldig wees vir vyf jaar en begin op 1 April 2003 tot 31 Maart 2008.
Die Entabeni area het 'n bevolking van ongeveer 13 300. Die dorpie Ruiterslaagte het ongeveer 3 300 permanente inwoners waarvan ongeveer 3 000 in die Tinginono woongebied woon. Ongeveer 10 000 mense woon op plase of op ander landelike eiendomme. Ongeveer 8 500 van hierdie mense is werknemers met hulle families.
Die Ge-integreerde Ontwikkelingsplan (IDP) van die Pitso Meetse munisipaliteit identifiseer veldbrande as 'n omgewingsrisiko in die area.
Veldbrande kom hoofsaaklik in die winter voor. Die hoogste brandgevaar vind plaas tydens tydperke wanneer kouefronte verby beweeg. Tydens sulke tydperke is daar gepaardgaande sterk weste winde en baie lae humiditeit.
Entabeni het primêr 'n plattelandse ekonomie met, bosbouplantasies, veeplase, ekotoerisme, saagmeulens, 'n plaaslike meubelbedryf en fabrieke wat handvaardighede produseer.
Onlangse veldbrande het gelei tot ernstige beserings, lewensverlies, verlies aan hout, weiding en strukture. Steurnisse by die Inhlanzi Lughawe en kragonderbrekings lei ook tot ernstige verliese.
Sosiale bates wat in die gebied aan hoë risikos blootgestel word, is die huise in die Tinginono woongebied asook plaashuise en vakansieoorde. Ekonomies bates wat aan uiterste of hoë risikos blootgestel word is plantasies, veeplase, die 132 KVA hoogspanningslyn wat deur die gebied loop sowel as die Inhlanzi Lughawe wat aan die ooste, net buite die gebied, geleë is. Daar is ook ontspanningsoorde en die bates van opkomende boere. Omgewingsbates wat blootgstel is aan uiterste of hoë risikos sluit die broeiplekke van die Lelkraanvoëls in. Hierdie spesies is baie gevoelig vir versteurings a.g.v. brande. Dit sluit ook die Veerkombersvlei bewaringsgebied en gepaardgaande vleilande in. Hierdie risikos is hoofsaaklik as gevolg van brande wat inbeweeg van die grasvelde, plantasies en indringerbosse tydens koue fronte. Baie brande ontstaan ook in die Tinginono-woongebied.
Die BBV beoog om 'n bydrae te lewer tot die ontwikkeling van die gebied deur die bekamping van onbeplande brande, die teenwerking van verlies van lewens en bates asook die doeltreffende gebruik van vuur vir bestuursdoeleindes, te bevorder. Die BBV beoog om die veldbrandbestuur-strategie stelselmatig in plek te stel en aan die einde van die 5 jaar tydperk ten volle in plek te hê.
Hierdie dokument sit die strategie vir die bestuur van hierdie risikos uiteen. Dit bevat ook die operasioneleplanne wat die strategie ondersteun. Verder noem dit die vereistes vir monitering en hersiening van die strategie en die reëls waarby die lede van die BBV hulle moet hou.
Hierdie is 'n strategiese dokument wat die benadering en planne van die Entabeni Brandbeskermingsvereniging (BBV) beskryf ten einde veldbrandrisikos in die gebied te verminder en te bestuur.
Die area van die Entabeni BBV beslaan 210 000 hektaar. Dit strek vir ongeveer 40 km noordwaarts van die westelike grens van die Pitso Meetse Plaaslike Munisipaliteit, noordwaarts vanaf die N99, daarna draai dit oos vir ongeveer 60 km op die grens wat die munisipaliteit deel met die Vrygrond munisipaliteit tot by die punt waar die grens aansluit by die Kwenarivier, daarna suidwaarts met die Kwena tot by die N99, dan weswaarts al met die N99 tot by die Pitso Meetse-grens. Die kaart, gemerk Figuur 1, toon die area.
Die sakeplan is geldig vir vyf jaar vanaf 1 April 2003 tot 31 Maart 2008.
Grondeienaars binne die gebied werk al geruimetyd saam vir verskillende doeleindes.
Die Vaalbos Brandbestrydingskomitee is 'n vrywillige organisasie met 17 lede.
grondeienaars is al sedert 1991 betrokke by die Imvubu Bewaringsgebied wat dit ten doel stel om die omgewing te bewaar.
Die Hoogland Kraanvoël-organisasie het grondeienaars en bewaringsinstansies by mekaar uitgebring deur die instel van programme om hierdie voëls en die vleilande doeltreffend te bestuur.
Sedert die afkondiging van die Nasionale Wet op Veld en Bosbrande in 1998 het die grondeienaars binne die gebied met hernieude belangstelling na die bestuur van hulle gebied gekyk. Die opstel van die Pitso Meetse Ge-integreerde Ontwikkelingsplan (IDP) het die veranderinge in die plaaslike ekonomie onderstreep. Veldbrande wat telkens begin, werk negatief in op hierdie ontwikkeling en dit affekteer ook sosiale ontwikkeling in die gebied. Die gebied het ook belangrike omgewingsbates wat beskerm moet word, maar wat ook afhanklik is van die korrekte gebruik van vuur. Al hierdie faktore in ag geneem het die inwoners van die gebied in 1999 begin bymekaar kom om bestuur te verbeter. Die uitslag van hierdie vergaderings is die voorstel om die Entabeni BBV te stig. Die BBV sal oorspronklik 140 grondeienaars van die ongeveer 700 in die area bedien. Die geheel oppervlak van die area is ongeveer 70 000 ha of ongeveer 33% van die area van die BBV.
Die Entabeni area het 'n bevolking van ongeveer 13 300. Die dorp Ruiterslaagte het ongeveer 3 300 inwoners wat permanent daar vertoef. Van hierdie is ongeveer 3 000 woonagtig in die Tinginono woongebied. Ongeveer 2 000 van hierdie mense woon in die informele woongebied. Ongeveer 10 000 inwoners woon in die plattelandse gebied op plase of op ander eiendomme. Ongeveer 8 500 van hierdie mense is werknemers en hulle families.
Grondhervorming is besig om vinnig in tempo toe te neem en ongeveer 100 eiendomme sal in die volgende paar jaar waarskynlik van eienaar verander. Die grootste verandering, die laaste aantal jare, is die toetrede van die safari en vlieghengel bedrywe in die gebied. Ongeveer die helfte van die eiendomme is al aan hulle asook naweekboere verkoop. Die veranderende eienaarsprofiel het gelei tot die totstandkoming van nuwe, en beter, werksgeleenthede. Nogtans het daar 'n groot toevloei na dorpe soos Ruiterslaagte plaasgevind. Werkloosheid is nog hoog en geletterdheid lag.
Ekotoerisme: nuwe ekonomiese groei word gestimuleer deur die toetrede van beleggers by safari-plase, vlieghengel geriewe, die Veerkombersvleipark, voetslaanroetes en die dienstesektor wat met hierdie bedrywe verband hou.
Industrie: 'n Saagmeul, meubelfabrieke en handwerkindustrie genereer R80 miljoen per jaar.
Die feit dat heelwat nuwe plantasieoppervlakte kaprypheid nader en die vestiging van die Maputu Ontwikkelingskorridor, het nuwe ekonomiese groei gestimuleer.
Die Entabeni area se mees belangrikke rol in die omgewing is die van 'n wateropvanggebied. Die area betrokke maak die boonste opvanggebied uit van die Kwenarivier en van sy sytakke. Hierdie water word op verskeie plekke opgedam en word binne, en stroomaf van die gebied, gebruik vir besproeiing, industrie, mynbou en water vir menslike gebruik.
Die tweede mees belangrike rol is die van biodiversiteit. Die hoogliggende grasvelde van die area maak deel uit van die Noordoostelike Bergsentrum van endemisiteit. Baie skaars en endiemiese grasspesies sowel as blomplante, gewerwelde diere en, die pas ontdekte Gouemol, kenmerk die area.
Die derde mees belangrike rol is die van die estetiese van die landskap.
Veldbrande is belangrik in die plaaslike omgewing en is dit al vir miljoene jare. Die meeste spesies en habitatte is dan ook aangepas by brande. Natuurlikebosse verdra egter nie brande nie en word beskerm deurdat hulle in die ontoeganklike klowe voorkom. Die gebruik van vuur in die bestuur van die omgewing sowel as die uitsluiting daarvan het gevolge op die natuurlike samestelling.
In sekere gebiede het indringerplante soos Swartwattel, Bloekoms en opslag Dennebome die grasveld verdring. Hierdie is veral opvallend in die Hoogland Plato langs riviere en op die plato self. Hierdie indringers is 'n gevaar vir biodiversiteit en skep 'n groot brandgevaar.
Veldbrande en die klimaat.
Veldbrande kom normaalweg in die winter, vanaf die begin van Mei tot laat September, voor. Dit is gewoonlik die tydperk van na die eerste ryp tot na die eerste lentereën.
Hoëdrukselle wat diep atmosferiese inversies veroorsaak.
Tussen die bogenoemde toestande is daar verspreide periodes van een of twee dae wanneer kouefronte suid en oos van die land verbybeweeg. Hierdie verskysel het sterk westewinde en baie lae humiditeit tot gevolg en die uitvloeisel hiervan is hoë of selfs uiters hoë brandgevaar.
Tydens tydperke van inversies is veldbrande geneig om stadig te begin brand, maar in intensiteit toe te neem. Onder die ander stel toestande sal vure wat plantasies, en indringerwarbosse binnegaan, vinnig verander in verwoestende brande gekenmerk deur kroonvure.
Weerlig is die enigste natuurlike oorsaak van brande in die gebied. Weerligvure kom hoofsaaklik in die herfs en vroeë lente voor. Die menslike invloed ten opsigte van brande strek waarskynlik soveel as 250 000 jaar terug en maak dus deel uit van die historiese brandregime.
Beplande brande wat hand-uitruk.
Ontstekings as gevolg van nalatigheid by piekniekplekke, by kookvure of by asgate waar as uitgegooi word.
Brande wat die gebied binnekom. Hoofsaaklik vanaf die westelike kant.
In plantasies word brande dikwels veroorsaak deur menslike werksaamhede. Werksaamhede soos die uithaal van byneste en die gebruik van kragtoerusting wat in die bedryf gebruik word.
Tabel 1. 'n Opsomming van die brandregime-en gedrag in die hooftipes plantegroei in die Entabeni BBV gebied.
Brand hoofsaaklik na die eerste ryp in Mei tot die eerste reën geval het in Oktober, brande kom natuurlik ongeveer een keer elke twee jaar voor in enige gegewe area. Boere en bestuurders van bewaargebiede maak gebruik van "mosaiek" brande gewoonlik aan die begin of end van die brandseisoen. Hierdie is klein brande onder matige toestande. Hierdie brande word toegelaat om te versprei totdat hoë humiditeit dit uitsit.
Gedurende inversies beweeg grasvure stadig teen ongeveer 1 tot 2 km per uur. Vlamlegte wissel van 0.2 tot 0.6m. Gedurente winderige frontale stelsels beweeg brande van 6 tot 8 km per uur. Vlamlengtes wissel van 1 tot 4 meter.
Brand hoofsaaklik na die eerste ryp in Mei tot die eerste reën geval het in Oktober, brande kom natuurlik ongeveer een keer elke twee tot drie jaar voor in enige gegewe area.
Omrede die gras tot 2 meter hoog is beweeg hierdie vure gedurende winderige frontale toestande van 6 tot 8 km per uur. Vlamlengtes 2 tot 6 meter. Tydens inversietoestande beweeg die brande stadig maar wanneer die gras droog is , is die vlamlengte 2 tot 4 meters.
Brande kom nie gereeld hier voor nie. Brande begin of kom die plantasies van buite af in hoofsaaklik in die winter. Groot plantasiebrande vind almal tydens frontale weer plaas.
Onder matige toestande brand plantasievure stadig in die bosafval, vlamlengtes van 0.2 tot 0.5m. Gedurende frontalestelsels beweeg plantasiebrande teen tot 8 km per uur en gaan dit gepaard met intense hittevrystelling. Kroonvure ontstaan in sulke gevalle en kolvure word van 0.5 km tot 2km ver gewerp.
Brande ontstaan net na die oesreste droog geword het. Brande vind gewoonlik tydens frontalestelsels plaas.
Brande in oesreste brand stadig en met lae vlamme.
Brande ontstaan gewoonlik net tydens frontalestelsels.
Geen vure nie.
Tabel 1 bevat 'n beskrywing van die brandregime en brandgedrag in die mees algemene plantegroeitipes in die gebied.
Veldbrande is nog altyd 'n deel van die omgewing in hierdie gebied. Soos die gebied ontwikkel het, het brande egter 'n gevaar geword vir lewe, eiendom en die behoud van die omgewing.
Die BBV het ongelukkig nie 'n genoegsame stel rekords van veldbrande binne die gebied nie.
Keerom: 7 000ha grasveld, weiding op die plase van die opkomende boere , drie opstalle.
Highflats: 1 500 ha plantasie, 3 000 ha grasveld, een brandweerwa en een trekker verwoes, drie brandslaners gehospitaliseer.
Hofgedinge na onlangse brande het gelei tot die betaling van R1 miljoen.
Omdat veldbrande 'n historiese element van die omgewing in die gebied uitmaak, is ekosisteme hierby aangepas. Grasveld herstel vinnig na brand en inheemse bome is hierby aangepas. Baie dieresoorte is aangepas om in brandveld te kan wei. Indien vure uitgehou word, vermeerder ou gras, verloor dit sy groeikrag en indien dit dan plaasvind is die vuur intens, beskadig dit die grasgemeenskap en kan dit erosie veroorsaak.
In plantasies stel die intense brande wat van tyd-tot-tyd voorkom die grond bloot aan ernstige erosie.
As gevolg van ontwikkeling het lugkwaliteit belangrik geraak.
Die dynserigheid veroorsaak swak uitsig wat soms veroorsaak dat die Inhlanzi-lughawe toegemaak moet word. Die swak luggehalte werk ook toerisme teë.
Regulasie 12 van die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne: Voorkoming en beheer van veldbrande: die regulasie vereis dat enige eienaar wat veld wil brand vir weidingsdoeleindes die nodige permit van die plaaslike landbouvoorligter moet verkry, permitte word nie toegestaan vir die tydperk tussen 15 Mei en 1 Oktober nie.
Die Lugkwaliteite wetgewing bemagtig die Lugbesoedelingsbeheerbeampte om enige brande te verbied wat as 'n hindernis beskou kan word; tot op datum is die wet nog nie in die area toegepas nie, maar die toepassing word oorweeg in die lig van die sluiting van die lughawe.
Munisipale verordeninge ter versterking van die Wet op Brandweerdienste bestaan in die twee dorpsgebiede. Hierdie verordeninge vereis dat sekere boustandaarde gehandhaaf word. Daar is ook verordeninge wat vereis dat alle vlambaremateriaal op erwe verwyder moet word tot 'n afstand van 10 meter van strukture.
Die Vaalbos Brandbeskermingskomitee het vroeë waarskuwingsdienste deur die gebruik van 'n vuuruitkyk en verleen ook ondersteuningsdienste vir brandbestryding aan sy lede.
Die skets van histories brande in 3.5.
Verlies aan lewensmiddelle.
Brande het 'n positiewe impak in die sin dat dit die grasveldbedekking behou wat as weiding aangewend word.
Die voorkoms van brande is noodsaaklik vir die behoud van biodiversiteit in die grasveld gebiede.
Die versperieding van indringerplante as gevolg van brande op die verkeerde tyd.
Die onbeperkte verspreiding van indringerplante veroorsaak 'n akkumulerende verandering van die brandomgewing in die gebied.
Hierdie kriteria is toegepas om die gevolge te bepaal tydens die risikobepaling vir die gebied.
Die BBV beoog om 'n bydrae te lewer tot die ontwikkeling van die gebied deur die verlies van lewens en beserings as gevolg van veldbrande stop te sit, om ook die negatiewe impakte op die bates en die omgewing progresief te verbeter, asook die doeltreffende gebruik van vuur vir bestuursdoeleindes, te bevorder. Die BBV beoog om binne die eerste vyf jaar van die strategie dit in die hele gebied in werking te stel.
Om al die "uiters hoë" risikos so te bestuur dat dit na vyf jaar as "hoë risiko" geklasifiseer kan word. So ook met "hoë risiko" na "matige risiko".
Om deurmiddel van bewusmaking 'n meer ingeligte algemene publiek daar te stel.
Tabel 2 lys en beskryf die mees algemene gevare in die Entabeni BBV area.
In uiterste toestande, dws. tydens frontale weerstoestande is dit waarskynlik dat dele sal brand wat nie vir brand geoogmerk is nie. Gegewe die intensiteit van sulke brande sal dierelewe ernstig benadeel word.
Die grootste negatiewe impakte is die nie-seisoenale brand van die plantegroei (wat plantkundige-en dierkundige samestelling be-ïnvloed) asook die vernietiging van weiding.
Die hoë intensiteit van brande in plantasies veroorsaak dat alle bogrondse materiaal verbrand wat die grond blootstel aan erosie en ook sterilisering.
Die voorkoms van baie brandbare materiaal (houthuise, grasdakke, tuinvullis, brandstof opgaardepot ens.) maak die dorp 'n gevaar vir homself.
Hierdie woongebied is 'n gevaar opsigself meesal as gevolg van beperkte toegang, hoë digtheid van "shacks" die gebruik van oop vure en koolstowe vir kook en verhittingsdoeleindes; soos dit tans is, is dit ook 'n gevaar vir die veld in die omgewing.
Tabel 3 lys die sosialebates, dit is bates wat nodig is vir die welstand van inwoners. Hierby ingesluit is kulturelebates en die wat met erfenis te doen het.
Tabel 4 lys bates met ekonomiese waarde. Dit sluit die Inhlanzi lughawe in alhoewel dit buite die gebied geleë is. Vure in die gebied affekteer werksaamhede by die lughawe.
Tabel 5 lys omgewingskundigebates. Hierdie sluit aspekte in soos die landskap, natuurlike gemeenskappe en opvanggebiedwaardes.
Tabel 6 lys die risiko's binne die gebied as gevolg van die blootstelling aan gevare.
Tabel 3. Lys van sosialebates binne die Entabeni BBV-gebied saam met 'n bepaling van die veldbrandrisiko vir elke groep en die vlak waarop dit uitgekom het.
Die dorp is redelik goed beskerm en het bestuursplanne wat toegepas word. Die gevolg is dat die waarskynlikheid vir impakte laag is.
Verlies aan eiendom is hoog, matige risiko vir beserings tydens brandbestryding.
Grasveldbrande (tydens uiterste brandgevaar) plantasies, indringerstande en die woongebied self.
Soos bo, maar daar is swak toegang en hoë digtheid van vlambare strukture.
Verlies aan eiendom is hoog, risiko vir beserings tydens brandbestryding is hoog.
Grasveldbrande (tydens uiterste brandgevaar) plantasies, indringerstande.
Alhoewel uiterste toestande elke tweede jaar voorkom is die opstalle goed beskerm.
Die moontlikheid bestaan vir die verlies van strukture en beserings tydens brandbestryding.
Tabel 4. Lys van ekonomiesebates binne die BBV-gebied met 'n bepaling van die veldbrandrisiko's vir elke groep en die vlak waarop dit uitgekom het.
Gebeur elke jaar op baie plase.
Brande wat in plantasies of indringerbosse ontstaan versprei een keer elke drie tot vier jaar na veeplase.
Groot verliese aan weiding wat lei tot die aankoop van voer. Veeverliese kom dikwels voor.
Groot verliese aan weiding wat lei tot die aankoop van voer. Veeverliese kom dikwels voor.
Grasveldvure tydens gemiddelde toestande.
Gegewe die beskermingsmaatreels wat op plantasies geld word somige grasbrande tydens uiterste toestande gekeer, maar 'n groot brand is moontlik elke 5 jaar.
Plantasies brand slegs een keer elke 20 jaar as gevolg van vure onder gemiddelde toestande.
Ongeveer 2000 ha word per geleentheid afgebrand met 'n verlies van R4.5 miljoen. Hierdie vure is ook uiters gevaarlik vir die brandslaners.
Rook onder die lyne veroorsaak kortsluitings wat die lyn laat uitsny.
Wisseling in stroomsterkte en kortsluitings veroorsaak groot verliese vir industriee.
Gebeur dikwels. Tydens tydperke van inversie word die uitsig belemmer.
Swak sig veroorsaak dat vlugte nie kan land nie met gepaardgaande verlies aan toerisme en ander besigheid.
Grasveld , plantasies en indringerbosse tydens uiterste toestande.
Ontspanningsoorde is goed beskerm en in die reel nie in die gevaar areas nie.
Daar is effektiewe planne in plek met die gevolg dat die verliese redelik goed beperk word. Kanse van beserings by brandpersoneel is hoog.
Eiendom van ontluikende boere.
Grasveld onder uiterste toestande.
Totale verlies aan eiendom asook lewe is hoog.
Potensiaal om elke tweede jaar voor te kom.
Kom elke 1 in vyf jaar voor.
Grasvelde is aangepas by vure en herstel redelik vinnig.
Gevolge is intens: verlies aan bedekking, verhoogde erosie , grondsterilisasie, verlies aan opvanggebied-funksies. Mag tot 40 jaar neem om te herstel.
Mag soms onder uiterste toestande voorkom.
Baie spesies in aangepas by vure, maar verhoogde frekwensies mag spesie-samestelling verander; uitsluiting van brand veroorsaak hoër brandintensiteit en vure in die peet-lae met langtermyn gevolge.
Hoë intensiteit brande veroorsaak plaaslike skade wat jare neem om te herstel.
Gegewe die brandtraagheid van die ekosisteem vind brande slegs een keer elke 40 jaar plaas.
Gebeur net onder uiterste toestande en dan ook selde.
Groot dele brand af en dit neem jare om te herstel.
Grasveld onder uiterste toestande.
Kolle indringerbosse mag onder uiterste toestande brand.
Impak is plaaslik en mag jare neem om te herstel.
Kom elke 2 jaar voor.
Verspreide kolle mag onder uiterste toestande brand.
Brande bedreig die broeiplekke en voedsel in die vleie; rook mag broeigedrag beïnvloed wat agteruitgang van getalle beteken.
Kom ongeveer elke twee jaar voor.
Verspreide kolle wat baie skade aanrig brand ongeveer elke 5 tot 10 jaar uit.
Verspreide kolle mag brand onder uiterste toestande.
Onwaarskynlik n Toename in brande mag die habitat verander en voedseltekorte bewerk.
Plaaslike hoë-intensiteit brande mag lei tot uitwissing van die mol.
Tabel 6: Lys van prioriteite t.o.v. risikobestuur in die Entabeni BBV-gebied.
Grasveld onder uiterste toestande, plantasies en indringerbosse.
Grasveld -vure onder uiterste toestande.
Grasveld onder alle toestande, plantasies en indringerbosse.
Grasveld onder uiterste toestande, plantasies en indringerbosse.
Grasveld onder uiterstes, plantasies, indringerbosse en die dorp opsigself.
Grasveld onder uiterste toestande en ook indringerbosse.
Grasveld onder uiterste toestande, plantasies en indringerbosse.
Grasveld onder uiterste toestande.
Die BBV is geskep deur die samevoeging van bestaande ondervinding en bevoegdhede van persone wat 'n geskiedenis van samewerking het. Daar is ook 'n reeds bestaande administratiewe komponent wat eenvoudige stelsels bedryf. Die BBV het die ondersteuning van 'n verkose en bevoegde uitvoerende bestuur sowel as die samewerking van die Ruiterslaagte Brandweerdiens. Die diens kan egter nie personeel of toerusting beskikbaar stel nie.
Daar is egter 'n probleem met die dat net 20% grondeienaars aan die vereniging behoort. Daar is 'n groot aantal naweekboere wat glad nie aan die vereniging behoort nie.
Ongeveer 20% van eienaars het opgeleide personeel. Gemiddeld twee per eienaar.
n 4x4 brandweerwa met 2000 l tenk en pomp wat gebruik word saam met die grondspan. Die grondspan het ook standaard rugsakpompe, vuurplakke, drup-aanstekers (drupfakkel) en "rake-hoes".
Al die lede het 'n bakkiesakkie (een), een standaard rugsakpomp, brandplak, drupfakkel en "rake-hoe" vir elke opgeleide persoon.
Selfone, daar is volledige dekking.
Kommunikasie met die sambreëlorganisasie is per landlyn en selfoon.
Daaglikse weer-en brandgevaar voorspellings vir die Entabeni gebied.
Meting en verwerking van weerdata.
Tegniese advies met betrekking tot veldbrandbestuur.
Lugsteun betreffende reconnaissance en tydens die blus van brande. Hierdie diens is slegs vir lede wat bereid is om self daarvoor te betaal.
Oor die algemeen is die afsonderlike lede redelik goed toegerus, maar daar is 'n tekort aan opgeleide personeel in die gebied as geheel. Die snel-ontplooiingspan behoort uitgebrei te word na 24 lede.
Kommunikasie is nie voldoende nie en die BBV het 'n behoefte aan 'n "trunked" radiodiens sodat daar met ander partye gekommunikeer kan word.
Nie-lede is 'n gevaar in die gebied omdat hulle nie aan minimum standaarde t.o.v. personeel en toerusting voldoen nie. Die afforseer van minimum standaarde en die werwing van lede moet prioriteit geniet.
Meer lede moet opgelei word om veldbrandinsidente te kan bestuur.
n Ooreenkoms met die sambreëlorganisasie is nodig wat ondersteuning in die Gesamentlike Operasionêlesentrum (JOC) betref tydens groot veldbrande.
Lede het saamgestem daarmee dat die bereiking van minimum standaarde (soos in afdeling 6 uiteengesit) deur die gebied voor einde Maart 2007 bereik moet wees.
Die BBV het die standaard riglyn t.o.v. veldbrandrisiko-bestuur gevolg. Tabel 7 lys die toegekende opsies gekoppel aan risiko.
Neem kennis dat in egte gevalle opsies toegeken word aan uiterste en hoë risiko's. Matige en lae risiko's moet deur roetine strategieë bestuur word.
Bewusmaking en opvoeding n Program sal van stapel gestuur word om alle inwoners en besoekers in die gebied in te lig oor a vermindering van ontstekings b die nakoming van reëls en regulasies c bereiking van maksimum selfbeskerming, insluitende lewens en eiendom. Hierdie program sal gekoppel word met plaaslike ABET -programme.
Soos reeds gemeld het grasveld ongeveer elke twee jaar 'n brand nodig. Hierdie brande moet of in die laat somer, herfs of lente plaasvind ten einde biodiversiteit en groeikrag te behou. Die BBV verbind hom daartoe om deur die toepassing van so 'n brandregime optimum beskerming aan die natuur te bied. Die reëls maak ook voorsiening vir minimum standaarde t.o.v. die beheer van indringerplante.
Die BBV is verbind om met die owerhede saam te werk ten einde nie-lede te kry om aan die standaarde van die Wet te voldoen. Die BBV is ook verbind om deur middel van die verkondiging van die voordele, lede te werf.
Beide plantasie eienaars en die Mpumalanga Parkeraad het bestaande kodes van standaarde vir die formulering en toepassing van ge-ïntegreerde bestuursplanne. Die BBV sal standaarde ontwikkel vir ge-ïntegreerde brandbestuur vir die verkillende grondgebruike. Hierdie standaarde sal in oorleg met die eienaars opgestel word. Daar sal van eienaars verwag word om hierdie planne in werking te stel.
Die planne sal beide brandbeskerming en die gebruik van brand vir veldbestuur insluit. Dit sal in lyn wees met die plaaslike rampbestuursplan en ook bydra om sekere aspekte daarvan te definieer.
Spesifikasies tov vlakke van gereedheid vir verskillende brandgevaar aanslae (voorspellings), insluitend die hulp wat verleen moet word deur lugsteun organisasies.
Definisies van die toestande wat verskillende optredes vereis. Dit ook vir verskillende (eskalerende) toestande.
Reëls vir die eskalering van beheer tydens insidente.
Hierdie planne sal so opgestel word dat dit die verskillende bates in die gebied beskerm.
Die gebied wat die N99 roete, die oos-wes hoogspanningslyn en die Middelveld plantasie insluit, is 'n gebied met 'n "uiterste risiko".
Die eienaars, dit is die Nasionale Padagenskap, ESKOM en die Middelveld Bosboumaatskappy, sal toesien dat hulle brandbeskermingsplanne streng toegepas word.
Hiermee saam sal die Laeveld Sambreël BBV 'n snelontplooiingspan-en lugsteun dienste in die korridor lewer. Bystand-standaarde sal eskaleer saam met eskalerende toestande (geel na oranje, oranje na rooi).
Grasveld (uiterste toestande), plantasies, indringerbosse.
Vermy risiko: Beperk die aanplant van plantasies in gebiede met groot risiko's (steil hellings, noordelike hange).
Verminder gevare: Gevaar: Moedig die effektiewe bestuur bv die brand van grasveld langs plantasies aan. Ook die uithaal van indringerplante.
Verminder ontstekings: Pas standaard brandplanne deurgaans in al die bosbougebiede toe as deel van ge-ïntegreerde bestuur; pas die algemene brandverbod en soortgelyke reëls toe; bevorder die bestuur van brandstofladings in die plantasies; moniteer en bestuur aktiwiteit in die omgewing van die plantasies tydens hoë-risiko tydperke.
Verminder gevolge: Verseker dat effektiewe brandbestrydingsmaatreëls in plek is om risiko's vir verlies en beserings te verminder.
Bestuur residuele risiko's: Streng implimentering van brandbestrydingsplanne.; Maak seker dat die BBV en sambreel BBV voorrang verleen aan die plantasie areas.
Oordrag van risiko's: Verseker dat eienaars voldoende versekering het.
Beskerming van bates: Implementeer beter beskermings maatreëls soos effektiewe brandbane, seker maak dat eiendomme teenaan plantasies dieselfde standaarde toepas as die plantasies self.
Ontwikkel bewuswording in die gemeenskap van die belangrikheid om brande in die gebiede te voorkom.
Verminder ontstekings: Gedurende tydperke van hoë risiko moet aktiwiteite binne en naby die gebiede gemonitor word bv. Voetslaners, vlieghengelaars, Dept van Paaie, SPOORNET werkspanne.
Verminder gevolge: Gemeenskaps opvoedings/inligtings programme. Bewusmaking van omgewingswaardes en opvanggebied waardes.
Verseker dat brandbeskermingstrategieë in plek is.
Aanvaar residuele risiko's: Ontwikkel gesamentlike bestuursplanne vir die streek.
Verseker dat alle grondbestuurders bewus is van bestuur -standaarde.
Ontwikkel en implementeer 'n bewusmakingsprogram vir alle inwoners ; beklemtoon die noodsaaklikheid vir 'n gesonde opvanggebied, die gevolge van swak brandbestuur, die noodsaaklikheid van die toepas van die natuurlike brandregime en die belangrikheid van 'n' gesonde opvanggebied in die algemeen.
Grasveld onder alle toestande.
Verminder gevare: Gevaar: Maak seker dat goeie brandregimes deur bestuur gevolg word.
Bate beskerming: Gemeenskaps bewusmaking oor die verwantskap tussen brandregime en die behoud van die spesies.
Verminder ontstekings: Skort vuurbedrywighede op tydens tydperke van hoë brandgevaar.
Aanvaar residuele risiko's: Ontwikkel ko-operatiewe opsporings en optredings netwerke en planne. Toerusting moet gereed wees vir snel optrede.
Geen gedetailleerde voorbeelde van operasioneleplanne word verskaf nie. Die departement sal nie planne nagaan en goedkeur nie. Die departement sal slegs bepaal of lede van die BBV genoegsame omsigtigheid aan die dag gelê het tydens die opstel van die plan.
Die veldbrandbestuurstrategie word op individuele eiendomme toegepas wat almal saam deel uitmaak van die ge-ïntegreerde bestuursplan.
Plan vir die opgradering van hulpbronne/fasiliteite.
Die operasioneleplan identifiseer die verskeie agentskappe wat verantwoordelik is vir die implementering van die bestuurstrategie.
Daar word van die BBV verwag om een keer per jaar 'n jaarverslag voor te hou aan die algemene jaarvergadering. Hierdie verslag mag voorstelle vir wysigings in die bestuurstrategie insluit.
Vordering evalueer t.o.v. die vervolging en rehabilitasie van persone wat brande veroorsaak het deur nalatigheid of brandstigting.
Wanneer die verslag goedgekeur is, sal die Voorsitter dit indien as jaarverslag aan die Minister.
Die BBB sal verslaggewing deur die brandweerdienste en lede propageer ten einde die jaarverslag te kan opstel. Die Departementele Internet-gebaseerde Veldbrand-informasiestelsel sal hiervoor gebruik word.
Lede moet 10-meter breë brandbane op alle eiendomsgrense instandhou. Indien 'n eiendom groter as 500 hektaar is moet dit in blokke van 250ha verdeel word deur die maak van 5 meter breë interne brandbane.
Die Middelveld-plantasie , wat sewe plase inkorporeer, word daarvan vrygestel [moet deur die Minister goedgekeur word] om brandbane op die plaasgrense te maak op die voorwaarde dat die buitegrense beskerm word deur brandbane van 40 meter wyd. Binnebane, volgens die brandplan van die plantasie, moet 20 meter breed wees. Die Veerkombersvlei-Bewaria word volgens dieselfde voorwaardes vrygestel.
Reëls t.o.v. die tye van voorbereiding
Waar brandbane gemaak word deur dit te brand of te sny, mag die werk nie voor 15 Mei begin nie en moet dit teen 15 Junie afgehandel wees.
Waar bane gemaak word deur dit te brand moet bure voldoen aan Afdeling 12 in die Wet. Geen verdere verpligtinge word opgelê nie.
Indien persone bane wil voorberei op enige ander manier as om dit te brand, moet die persoon die bestuurder van Veerkombersvlei nader ten einde uit te vind of daar enige skaars of bedreigde spesies in die beoogde brandbaan voorkom. Indien daar sulke spesies voorkom moet daar maatreëls getref word om die spesies te beskerm.
Sien Tabel 8.
Tabel 8: Minimum vereistes vir brandblusuitrusting vir lede van die Entabeni BBV.
Tabel 9: Minimum vereistes vir brandblus personeel in die BBV area. Elke kategorie personeel moet bevoegdheidsertifikate van gesertifiseerde instansies soos FIETA en PAETA besit.
Minimum beskermde oorklere en toerusting.
Piekniek-en kampvure: Mag slegs in permanente vuurmaakplekke met 'n twee meter skoon brandstrook, of skoon grondoppervlak waarvan die naaste brandbare materiaal ten minste twee meter weg is, gemaak word. Die vure moet ten alle tye opgepas word en na gebruik deeglik geblus word.
Rook: Geen persoon mag 'n aangesteekte sigaret, vuurhoutjie of enige brandende materiaal neergooi of laat val nie. Geen persoon mag 'n brandende sigaret of vuurhoutjie binne 15 meter van enige gepakte graan, hooi of strooi of enige droë lande , droë gras of oesreste of plantasie-afval bring nie.
Voorgeskrewe brande insluitend die brand van brandbane: Eienaars wat van voorneme is om 'n voorgeskrewe brand te maak of brandbaan skoon te brand moet 'n "Brandpermit" van die BBV bekom om dit te mag doen.
Gee u bure en die BBB 24 uur kennis voordat u die vuur aansteek. Bekom die weervoorspelling en hou die weer dop. Maak seker dat daar altyd iemand by die vuur is terwyl dit brand. Kom al die voorwaardes van u permit na.
Wanneer 'n hoë-brandgevaar voorspel en afgekondig word deur die SA Weersdienste en gepubliseer word in die media volgens wettelike voorskrifte, kom 'n algemene brandverbod tot stand. Die verbod geld van middernag aan die begin van die dag van hoë gevaar tot middernag aan die einde van die dag. Gedurende tydperke van hoë brandgevaar mag geen vure in die opelug gemaak word nie.
Hierdie verbod sluit die gebruik van vullis verbranders, die brand van tuin vullis, piekniek en kampvure in, wat soliede brandstof, dit is, hout of houtskool gebruik.
Op 'n erf binne 20 meters van 'n huis of met die toestemming van die BBV.
In jare waar die Droogte-indeks wys dat die brandseisoen vroeg gaan begin, mag die BBV die brandverbod datums wysig.
Grasveld mag nie meer as een maal per twee jaar gebrand word nie. Brandwerk moet plaasvind tussen 31 Maart en 15 Mei, of 1 Oktober en 31 Oktober.
Geen voorbeeld word bespreek nie.
Geen voorbeeld word bespreek nie.
Die Brandbeskermingsbeampte (met delegasie van magte onder die Wet op Brandweerdienste t.o.v. plaaslike verordeninge)
Die Brandweerhoof en persone met gedelegeerde magte , dws. Adjunk- Brandweerhoof en Verkeersbeamptes.
Munisipale verordeninge onder die Wet op Brandweerdienste is van toepassing in verklaarde dorpsgebiede en vereis van eienaars om aan sekere boustandaarde te voldoen wat brandbeskerming betref en om alle brandbare materiaal te verwyder wat binne 10 meter van strukture voorkom.
Nie uitgewerk vir hierdie voorbeeld nie. Geen delegasies mag vir die oomblik nodig wees nie. Die departement verwag dat daar met verloop van tyd magte en pligte aan die BBV's en die sambreel-organisasies gedelegeer sal word.
<fn>Afrikaans.txt</fn>
Die rol van 'n Landswapen n Landswapen, of Staatsembleem, is die hoogste visuele simbool van die Staat.
Die Landswapen is ook 'n sentrale deel van die Groot Seël wat tradisioneel as die hoogste embleem van die Staat geag word. Onvoorwaardelike magtiging word aan elke dokument gegee wat die Groot Seël dra, want dit beteken dat die dokument goedgekeur is deur die President van Suid-Afrika.
Die nuwe Landswapen vervang die een wat Suid-Afrika sedert 17 September 1910 gebruik het. Die verandering weerspieël die Regering se doelwit om die demokratiese veranderinge en 'n nuwe patriotisme in Suid-Afrika te beklemtoon.
Die Landswapen bestaan uit 'n reeks elemente wat ingedeel is in twee bepaalde sirkels wat bo-op mekaar geplaas is.
Die eerste element is die leuse in 'n groen halfsirkel. Twee simmetries geplaasde olifantstande wat opwaarts wys voltooi die halfsirkel. Binne die sirkel, gevorm deur die tande, is twee simmetriese koringare wat weer 'n sentraal geplaasde goue skild omraam.
Die vorm van die skild verwys na die drom, en bevat twee mensfigure uit Khoisan rotskuns. Die figure wys na mekaar in begroeting en eenheid.
Bo die skild is 'n spies en knopkierie, gekruis in 'n enkele eenheid. Hierdie elemente is in harmonie gerangskik om fokus te gee aan die skild en vervul die onderste sirkel van fondasie.
Net bo die sirkel van fondasie is die visuele middelpunt van die Landswapen, 'n protea. Die kroonblare vorm 'n driehoekige patroon wat herinner aan die kunsvlyt van Afrika.
Die sekretarisvoël is bo die protea geplaas en die blom vorm die bors van die voël. Die sekretarisvoël staan met uitgestrekte vlerke in 'n koninklike en opstaande gebaar. Die duidelike kopvere van die sekretarisvoël bekroon 'n sterk en waaksame kop. Die opkomende son bo die horison is tussen die vlerke van die sekretarisvoël geplaas en voltooi die sirkel van opkoms.
Die kombinasie van die boonste en onderste sirkels kruis om 'n ongebroke, oneindige baan te vorm en die harmonie tussen die basiese elemente lei tot 'n dinamiese, elegante en unieke ontwerp. Nogtans behou dit duidelik die stabiliteit, stemmigheid en dringendheid wat 'n Landswapen vereis.
Die leuse, !ke e: /xarra //ke, is geskryf in die Khoisan taal van die /Xam mense en beteken letterlik diverse mense verenig. Dit spreek elke individuele poging aan om die eenheid tussen denke en aksie in te span. Op 'n kollektiewe skaal, vra dit die nasie om te verenig in 'n gesamentlike gevoel van samehorigheid en nasionale trots - eenheid in verskeidenheid.
Dis 'n embleem van vrugbaarheid en simboliseer ook die idee van ontkieming, groei en die ontwikkeling van enige potensiaal. Dit hou verband met die voeding van die mense en dui dus op die landbou aspekte van die grond.
Olifante simboliseer wysheid, krag, matigheid en ewigheid.
Dit funksioneer as beide 'n medium vir die weerspieëling van identiteit en van geestelike verweer. Dit bevat ook die primêre simbool van ons nasie.
Die figure is afkomstig van beelde van die Lintonrots, 'n wêreldberoemde voorbeeld van Suid-Afrikaanse rotskuns, en word nou gehuisves en tentoongestel in die Suid-Afrikaanse Museum in Kaapstad. Die Khoisan, die oudste bekende inwoners van ons land, getuig van ons gesamentlike menslikheid en herkoms as Suid Afrikaners. Die figure wys na mekaar in begroeting en simboliseer eenheid. Dit verteenwoordig ook die begin van die individu se transformasie na 'n groter gevoel van samehorigheid aan die nasie en, by verlenging, gesamentlike mensdom.
Dit is beide simbole van verdeding en gesag en verteenwoordig ook die magtige bene van die sekretarisvoël. Die spies en knopkierie is neergelê en dit simboliseer vrede.
Die protea is 'n embleem van die skoonheid van ons land en die ontblomming van ons potensiaal as 'n nasie op soek na die Afrika Renaissance. Die protea simboliseer die holistiese integrasie van kragte wat groei vanaf die grond en versorg word van bo. Die mees gewilde kleure van Afrika word aan die protea toegewys - groen, goud, rooi en swart.
Die sekretarisvoël word voorgestel in vlug, die natuurlike gevolg van groei en spoed. Dit is die ekwivalent van die leeu op die grond. Die magtige voël se bene, wat as die spies en knopkierie voorgestel word, bevoordeel dit in sy jag vir slange en simboliseer die beskerming van die nasie teen sy vyande. Dit is 'n boodskapper van die hemele en weerspieël grasie op aarde. In hierdie sin, is dit 'n simbool van goddelike statigheid. Die uitgestrekte vlerke is 'n simbool van die opkoms van ons nasie, en bied ons terselfdertyd beskerming. Dit word voorgestel in goud wat dit duidelik assosieer met die son en die hoogste mag.
Dis 'n embleem van helderheid, prag en die hoogste beginsel van die aard van energie. Dit simboliseer die belofte van hergeboorte, die aktiewe vermoëns van oorweging, kennis, goeie oordeel en wilskrag. Dit is die simbool van die bron van lewe, van lig en die heelheid van mensdom.
Die volledige struktuur van die Landswapen kombineer die onderste en boonste sirkels in 'n simbool van oneindigheid. Die pad wat die onderste deel van die band, deur die lyne van die olifantstande, verbind met die boonste horison vanwaar die son opkom, vorm die kosmiese eier waarbinne die sekretarisvoël opstaan. In die simboliese sin impliseer dit die hergeboorte van die gees van ons groot en dapper nasie.
Die voormalige Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie het idees vir die nuwe Landswapen van die publiek gevra. 'n Opdrag, gebaseer op die idees wat ontvang was, tesame met insette van die Kabinet, is opgestel. Die Government Communication and Information System het daarna Design South Africa - 'n sambreelliggaam wat ontwerpsagentskappe landswyd verteenwoordig - genader om tien van die beste ontwerpers in te lig omtrent die opdrag. Drie ontwerpers was gekies om hulle konsepte aan die Kabinet voor te lê. Mnr Iaan Bekker se ontwerp is gekies vir die nuwe Landswapen. Hy is 'n direkteur by die FCB Groep en het verskeie korporatiewe identiteite vir publieke en privaat-sektor organisasies ontwerp.
Batho Pele is 'n Sesotho frase wat 'Mense Eerste' beteken. Dit verbind die Staatsdiens om al die mense van Suid-Afrika te dien. Die Batho Pele waardes en beginsels ondersteun die Landswapen. Op 1 Oktober 1997, het die Staatsdiens met 'n Batho Pele-veldtog begin wat gemik is op die verbetering van dienslewering aan die publiek. Veranderinge sal aangebring moet word om van hierdie nuwe benadering 'n sukses te maak. Staatsdiens stelsels, prosedures, houdings en gedrag moet kliënte - die publiek - beter bedien.
Die beste moontlike waarde vir geld.
Batho Pele elimineer duur interne sisteme wat nie ontwerp was om die behoeftes van die mense eerste te stel nie. Dit verseker ook dat die Staatsdiens se finansiële beplanning in lyn is met die publiek se behoeftes en prioriteite.
Die meerderheid van die verbeteringe wat die publiek wil sien kos niks: dinge soos 'n glimlag, die respekvolle behandeling van kliënte, eerlikheid met die weergee van inligting en verskoning vra as dinge verkeerd loop. Hierdie dinge is nie 'n kwessie van ekstra hulpbronne nie - dis 'n kwessie van die aanneem van hoër standaarde.
Om dienslewering te verbeter moet alles wat ons doen in lyn gebring word met 'klantediens' beginsels. Die implementasie van Batho Pele is nie 'n eenmalige taak nie. Dis 'n aaneenlopende, dinamiese proses wat vir baie jare sal aangaan en voortdurend momentum sal optel.
Ons moet saam werk, as die Regering en die publiek, om die beginsels van Batho Pele 'n werklikheid te maak vir 'n nasie aan die werk vir 'n beter lewe.
<fn>Afrikaans_flyer.txt</fn>
Geweld teen buitelanders is 'n misdaad!
Die Regering sal nie enige vorm van geweld teen enige iemand duld nie!
Laat ons saamwerk om 'n beter lewe te skep vir almal wat in Suid-Afrika bly.
Laat ons saamwerk om ons vaardighede te verbeter en werk te skep.
Laat ons saamwerk om misdaad te beveg.
Laat ons almal wat Suid-Afrika besoek of in ons land woon, respekteer.
Indien jy bewus is van enige beplande aanvalle teen buitelanders wat in Suid-Afrika bly, kontak die naaste polisiestasie of, in geval van nood, skakel 10111.
Geweldadige aanvalle op buitelandse burgers wat in Suid-Afrika woon, strek tot niemand se voordeel nie. Onskuldige mense is gewoonlik die slagoffers - misdadigers ontvlug gewoonlik. Indien jy weet van kriminele aktiwiteite, rapporteer dit aan die ower-hede. Moenie die reg in jou eie hande neem nie.
Die Regering doen 'n beroep op gemeenskappe om waaksaam te wees en enige beplande voorvalle van geweld en xenofobie aan te meld.
Die suksesvolle aanbieding van die 2010 FIFA Wêreldbeker het 'n positiewe beeld van Suid-Afrika en die vasteland geskep in die internasionale gemeenskap. Die land het 'n groot toename in besoekers ondervind en die potensiaal vir beleggings, en daarom ook vir werksgeleenthede, is so verbeter.
Enige geweld in ons land sal die vordering wat ons met die aanbieding van die Wêreldbeker gemaak het omkeer. Die wêreld hou ons dop - nou selfs meer as ooit.
Geweld is nooit 'n oplossing nie.
<fn>Amendment - Labour Relations Act - 2002 - Afrikaans.txt</fn>
Woorde in vet druk tussen vierkantige hake dui skrappings uit bestaande verordenings aan.
Woorde met 'n volstreep daaronder, dui invoegings in bestaande verordenings aan.
en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
Tensy die kollektiewe ooreenkoms anders bepaal, kan 'n party by 'n kollektiewe ooreenkoms wat vir 'n onbepaalde tydperk gesluit is, die ooreenkoms beëindig deur redelike kennis daarvan skriftelik aan die ander partye te gee.''.
Elke kollektiewe ooreenkoms, behalwe 'n agentskapwerk-plekooreenkoms ingevolge artikel 25 gesluit of 'n geslotegeledere-ooreenkoms ingevolge artikel 26 gesluit of 'n skikkingsooreenkoms soos in artikel 142A of 1581c beoog, moet voorsiening maak vir 'n prosedure om enige geskil oor die interpretasie of toepassing van die kollektiewe ooreenkoms te besleg. Die prosedure moet vir eers vereis dat die partye poog om die geskil deur versoening te besleg en, indien die geskil onbesleg bly, om dit deur arbitrasie te besleg.'
As daar 'n geskil is oor die interpretasie of toepassing van 'n skikkingsooreenkoms soos in artikel 142A of 1581c beoog, kan 'n party die geskil na 'n raad of die Kommissie verwys, en subartikels 3 tot 5, gelees met die nodige veranderings, is op daardie geskil van toepassing.''.
k om nywerheidsteundienste in die sektor te verskaf; en l om die dienste en werksaamhede van die bedingingsraad na werkers in die informele sektor en huiswerkers uit te brei.''.
So gou doenlik na ontvangs van die aansoek moet die registrateur 'n kennisgewing in die Staatskoerant publiseer wat die wesenlike besonderhede van die aansoek bevat, en 'n afskrif van die kennisgewing aan NEOAR stuur.
teen die aansoek beswaar kan maak op enige van die gronde bedoel in subartikel ; en dae vanaf die datum van die kennisgewing het om enige beswaar aan die registrateur en 'n afskrif daarvan aan die aansoeker te beteken.'
Die bepalings van subartikels 3 tot 10 en 11biii en iv is nie op die registrasie of amalgamasie van bedingingsrade in die staatsdiens van toepassing nie.''.
Indien die partye by 'n kollektiewe ooreenkoms wat kragtens hierdie artikel uitgebrei is, die ooreenkoms beëindig, moet hulle die Minister skriftelik in kennis stel.''.
Die Minister kan op versoek van 'n bedingingsraad 'n persoon as aangewese agent van daardie bedingingsraad aanstel om [daardie bedingingsraad behulpsaam te wees om] enige kollektiewe ooreenkoms wat in die bedingingsraad gesluit is, te bevorder, te moniteer en nakoming daarvan af te dwing.'
deur klagtes te ondersoek; of op enige ander manier wat die raad aanneem; en enige ander werksaamhede verrig wat deur die raad aan die agent opgedra of opgelê word.
'n Aangewese agent van 'n bedingingsraad beskik, binne die geregistreerde bestek van die bedingingsraad, oor al die bevoegdhede wat aan 'n kommissaris by artikel 142 verleen word, behalwe die bevoegdhede verleen by artikel 142 (c) en (d), saamgelees met die veranderinge wat in konteks nodig is. Vir doeleindes van daardie artikel moet enige verwysing na die direkteur gelees word as 'n verwysing na die sekretaris van die bedingingsraad uiteengesit in Bylae 10.'
A. Ondanks enige ander bepaling van hierdie Wet kan 'n bedingingsraad sy kollektiewe ooreenkomste ingevolge hierdie artikel of 'n kollektiewe ooreenkoms wat deur die partye by die raad gesluit is, moniteer en nakoming daarvan afdwing.
enige basiese diensvoorwaarde wat, ingevolge artikel 49 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes, 'n diensbepaling uitmaak van enige werknemer wat gedek word deur die kollektiewe ooreenkoms;en die reëls van enige fonds of skema wat deur die bedingingsraad ingestel is.
n Kollektiewe ooreenkoms ingevolge hierdie artikel kan 'n aangewese agent wat kragtens artikel 33 aangestel is, magtig om 'n nakomingsbevel uit te reik wat van enige persoon wat deur daardie kollektiewe ooreenkoms gebind word, vereis om daardie kollektiewe ooreenkoms binne 'n bepaalde tydperk na te kom.
a Die raad kan enige onbeslegte geskil rakende die nakoming van enige bepaling van 'n kollektiewe ooreenkoms verwys na arbitrasie deur 'n arbiter wat deur die raad aangestel word.
Indien 'n party by 'n arbitrasie ingevolge hierdie artikel, wat nie 'n party by die raad is nie, beswaar aanteken teen die aanstelling van 'n arbiter ingevolge paragraaf (a), moet die Kommissie, op versoek van die raad, 'n arbiter aanstel.
bly die Raad aanspreeklik vir die betaling van die arbiter se gelde; en ii word die arbitrasie nie onder die beskerming van die Kommissie gedoen nie.
n Arbiter wat ingevolge hierdie artikel arbitrasie doen, het die bevoegdhede van 'n kommissaris ingevolge artikel 142, gelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is.
Artikel 138, gelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is, is van toepassing op enige arbitrasie wat ingevolge hierdie artikel gedoen word.
n Arbiter wat ingevolge hierdie artikel optree, kan enige geskil rakende die vertolking of toepassing van 'n kollektiewe ooreenkoms beslis.
enige toekenning by artikel 138 beoog.
Rente op enige bedrag wat 'n persoon verplig is om ingevolge 'n kollektiewe ooreenkoms te betaal, loop op vanaf die datum waarop die bedrag verskuldig en betaalbaar was teen die koers voorgeskryf ingevolge artikel 1 van die Wet op die Voorgeskrewe Rentekoers, 1975 (Wet No. 55 van 1975), tensy die arbitrasietoekenning anders bepaal.
n Toekenning in 'n arbitrasie wat kragtens hierdie artikel gedoen word, is. naal en bindend en kan ingevolge artikel 143 afgedwing word.
Enige verwysing in artikel 138 of 142 na die direkteur moet gelees word as 'n verwysing na die sekretaris van die bedingingsraad.
Indien 'n werkgewer aan wie 'n boete opgelê is kragtens hierdie artikel, 'n aansoek indien om die hersiening en tersydestelling van 'n toekenning wat kragtens subartikel gemaak is, word enige verpligting om 'n boete te betaal, opgeskort hangende die uitslag van die aansoek.
a Die Minister kan, na oorleg met NEOAR, 'n kennisgewing in die Staatskoerant publiseer wat die maksimum boetes uiteensit wat opgelê mag word deur 'n arbiter wat ingevolge hierdie artikel optree.
vir die skending van 'n kollektiewe ooreenkoms-- (aa) wat nie versuim om enige bedrag geld te betaal, behels nie; (bb) wat versuim om enige bedrag geld te betaal, behels; en ii vir herhaalde skendings van die kollektiewe ooreenkoms soos beoog by subparagraaf (i).''.
n sektor van die staatsdiens aanwys vir die instelling van 'n bedingingsraad;en bedingingsrade aldus ingestel, amalgameer of afskaf of die aanwysing daarvan verander.
n Bedingingsraad vir 'n sektor wat ingevolge subartikel (a) aangewys is, moet ingestel word ingevolge die konstitusie van die Koördinerende Staatsdiens Bedingingsraad.
Indien die partye in die sektor nie kan ooreenkom oor 'n konstitusie vir die bedingingsraad vir 'n sektor wat ingevolge subartikel (a) aangewys is nie, moet die registrateur sy konstitusie bepaal.
Die betrokke besluit wat ingevolge subartikel geneem is, moet enige aansoek om 'n bedingingsraad te registreer of die registrasie daarvan te verander, of om 'n geamalgameerde bedingingsraad te registreer, vergesel.
n Bedingingsraad wat ingevolge subartikel ingestel is, het uitsluitende jurisdiksie ten opsigte van aangeleenthede wat besonderlik op daardie sektor betrekking het en ten opsigte waarvan die Staat as werkgewer in daardie sektor oor die nodige gesag beskik om kollektiewe ooreenkomste te sluit en arbeidsgeskille te besleg.''.
As daar 'n geskil oor jurisdiksie ontstaan tussen twee of meer bedingingsrade in die staatsdiens, insluitende die Koördinerende Staatsdiens Bedingingsraad, kan enige party by die geskil die geskil skriftelik na die Kommissie verwys.
Die party wat die geskil na die Kommissie verwys, moet die Kommissie oortuig dat 'n afskrif van die verwysing aan alle ander bedingingsrade wat partye by die geskil is, beteken is.
Die Kommissie moet poog om die geskil so spoedig moontlik deur versoening te besleg.
Indien die geskil onbesleg bly, kan enige party by die geskil versoek dat die geskil deur arbitrasie deur die Kommissie besleg word.''.
'n Statutêre raad wat nie binne sy geregistreerde bestek voldoende verteenwoordigend is nie, kan 'n kollektiewe ooreenkoms oor enige van die aangeleenthede genoem in artikel 431a, b of c aan die Minister voorlê. Die Minister hanteer voorts die kollektiewe ooreenkoms asof dit 'n aanbeveling is wat deur die [loonraad] Kommissie vir Diensvoorwaardes ingevolge artikel 544 van die [Loonwet] Wet op Basiese Diensvoorwaardes gedoen is.'
Die Minister kan die statutêre raad se aanbevelings as 'n vasstelling kragtens die [Loonwet] Wet op Basiese Diensvoorwaardes afkondig indien oortuig dat die statutêre raad aan [artikels 7 en 9 van die Loonwet] artikel 543 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes, saamgelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is, voldoen het. [Vir daardie doel is die bepalings van artikels 7 en 9 tot 12 van die Loonwet, saamgelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is, op 'n statutêre raad van toepassing asof dit die loonraad was].''.
in diens is van lede van die werkgewersorganisasies wat partye by die ooreenkoms is.
in diens is van lede van die werkgewersorganisasies wat partye by die raad is.
'n Vasstelling van die verteenwoordigendheid van 'n bedingings-raad ingevolge hierdie artikel is afdoende bewys van die verteen-woordigendheid van die raad vir die jaar wat volg op die vasstelling.
Hierdie artikel is nie op die staatsdiens van toepassing nie.''.
Behoudens hierdie Wet mag 'n raad nie in 'n kollektiewe ooreenkoms voorsiening maak vir die verwysing van geskille na die Kommissie nie sonder oorlegpleging vooraf met die direkteur.
Tensy daar in 'n kollektiewe ooreenkoms anders ooreengekom is, is artikels 142A en 123 tot 146 van toepassing op enige arbitrasie wat onder beskerming van 'n bedingingsraad gedoen word.
n Bedingingsraad kan by kollektiewe ooreenkoms prosedures bepaal om enige geskil by hierdie artikel beoog, te besleg.''.
'n Raad moet subartikels 1 tot 5 nakom ten opsigte van alle fondse deur hom ingestel, uitgesonderd fondse in artikel 283 bedoel.''.
die getal klein ondernemings wat lede van die werkgewers-organisasies is wat partye by die raad is; en iv die getal aansoeke vir vrystelling wat van klein ondernemings ontvang is en die getal aansoeke wat toegestaan en die getal wat verwerp is.
n kennisgewing aan die raad a.
n verslag oor die sake van die raad opstel; of die verslag aan die Arbeidshof voorlê ter stawing van enige aansoek ingevolge artikel 59 (b).
Die registrateur kan die bevoegdhede in subartikel bedoel, aanwend ten opsigte van enige fonds wat deur 'n raad ingestel is, uitgesonderd 'n fonds in artikel 28 bedoel.''.
kan die registrateur 'n serti.
hoef die registrateur nie die prosedure by artikel 29 voorgeskryf, na te kom nie.''.
Die registrateur moet die registrasie van 'n bedingingsraad in die staatsdiens intrek deur sy naam uit die register van rade te skrap wanneer die registrateur 'n besluit van die Koördinerende Staatsdiens Bedingingsraad ontvang vir die afskaffing van 'n bedingingsraad wat ingevolge artikel 372 ingestel is.
Die bepalings van subartikels 3 tot 7 is nie op bedingingsrade in die staatsdiens van toepassing nie.''.
van die duur van die staking of uitsluiting of optrede of gedrag; en iv van onderskeidelik die. nansiële posisie van die werkgewer, vakbond of werknemers.''.
Die registrateur mag 'n vakbond of 'n werkgewersorganisasie nie registreer nie tensy die registrateur oortuig is dat die aansoeker 'n ware vakbond of 'n ware werkgewersorganisasie is.
Die Minister, in oorleg met NEOAR, kan by kennisgewing in die Staatskoerant riglyne publiseer wat deur die registrateur toegepas moet word om te bepaal of 'n aansoeker 'n ware vakbond of 'n ware werkgewersorganisasie is.''.
die registrateur [van arbeidsverhoudinge] of enige lid van die vakbond of werkgewersorganisasie om die likwidasie daarvan by die Hof aansoek gedoen het en die Hof oortuig is dat die vakbond of die werkgewersorganisasie weens die een of ander rede wat nie reggestel kan word nie, nie kan voortgaan om te funksioneer nie.
A Indien die registrateur die registrasie van 'n vakbond of werkgewersorganisasie ingevolge artikel 1062A ingetrek het, moet enige persoon wat teen die likwidasie daarvan gekant is, bewys dat die vakbond of werkgewersorganisasie kan voortgaan om te funksioneer.'
Indien daar, nadat aan al die verpligtinge van die [geregistreerde] vakbond of [geregistreerde] werkgewersorganisasie voldoen is, enige bates oorbly waaroor nie ooreenkomstig die konstitusie van daardie vakbond of werkgewersorganisasie beskik kan word nie, 30 moet die likwidateur daardie bates te gelde maak en die opbrengs aan die Kommissie vir sy eie gebruik oorbetaal.
a Die Arbeidshof kan gelas dat die koste van die registrateur of enige ander persoon wat 'n aansoek ingevolge subartikel 1b 35 ingebring het, betaal word uit die bates van die vakbond of werkgewersorganisasie.
b Enige koste ingevolge paragraaf a staan gelyk in rangorde met die likwidateur se gelde.''.
Intrekking van registrasie van Verklaring dat 'n vakbond wat nie meer onafhanklik is nie''.
ingevolge artikel 103 of 104 gelas het dat 'n geregistreerde vakbond 50 of 'n geregistreerde werkgewersorganisasie gelikwideer word; of kragtens artikel 105 verklaar het dat 'n geregistreerde vakbond nie onafhanklik is nie.'
oortuig is dat die vakbond of werkgewersorganisasie nie 'n ware vakbond of werkgewersorganisasie is nie of opgehou het om as 'n ware vakbond of werkgewersorganisasie te funksioneer, na gelang van die geval; of n skriftelike kennisgewing uitgereik het waarin die vakbond of werkgewersorganisasie gelas word om artikels 98, 99 en 100 binne 'n tydperk van 60 dae na die kennisgewing na te kom en die vakbond of werkgewersorganisasie ondanks die kennisgewing nie daardie artikels nagekom het nie.
kennis gegee is van die registrateur se voorneme om die registrasie van die vakbond of werkgewersorganisasie in te trek; en die vakbond of werkgewersorganisasie of enige ander belanghebbende partye genooi word om skriftelike vertoë te rig oor waarom die registrasie nie ingetrek moet word nie.''.
enige tydperk wat nie getel sal word nie vir die doel om tyd of tydperke te bereken vir die a.
die omstandighede waarin die Kommissie gelde kan hef ten opsigte van enige versoenings-of arbitrasieverrigtinge of vir enige dienste wat die Kommissie lewer; en alle ander aangeleenthede wat verband hou met die verrigting van die werksaamhede van die Kommissie.
a 'nReël kragtens subartikel 2cA of 2A uitgevaardig, moet in die Staatskoerant gepubliseer word. Die Kommissie is daarvoor verantwoordelik om te verseker dat publikasie plaasvind.
nReël wat aldus uitgevaardig is, het nie enige regskrag of -gevolg nie tensy dit aldus gepubliseer is.
nReël wat aldus uitgevaardig is, word op die datum van publikasie van krag, tensy 'n later datum bepaal word.''.
A Die beheerliggaam moet jaarliks 'n lys van geakkrediteerde rade en geakkrediteerde agentskappe publiseer.''.
'n Geakkrediteerde raad of geakkrediteerde agentskap kan gelde vorder vir die verrigting van enige van die werksaamhede waarvoor hy geakkrediteer is onder omstandighede waar artikel 140 hierdie Wet 'n kommissaris veroorloof om gelde te vorder.'
a i 'n Geakkrediteerde raad kan aan enige persoon deur hom aangestel om 'n geskil te besleg, die bevoegdhede verleen van 'n kommissaris ingevolge artikel 142, gelees met die veranderinge wat die konteks vereis.
Vir hierdie doel word enige verwysing in daardie artikel na die direkteur gelees as 'n verwysing na die sekretaris van die bedingings-raad.
n Geakkrediteerde private agentskap kan aan enige persoon deur hom aangestel om 'n geskil te besleg, die bevoegdhede verleen van 'n kommissaris ingevolge artikel 142 (a) tot (e), en tot , gelees met die veranderinge wat die konteks vereis.''.
hierdie Wet vereis dat [daardie] die geskil gearbitreer word en 'n party by die geskil versoek het dat die geskil deur arbitrasie besleg word; of al die partye by die geskil ten opsigte waarvan die Arbeidshof jurisdiksie het, skriftelik instem tot arbitrasie onder beskerming van die Kommissie.''.
Artikel 135 van die Hoofwet word gewysig deur subartikel te skrap.
enige tersaaklike riglyn deur die Kommissie uitgereik.''.
Artikel 140 van die Hoofwet word gewysig deur subartikel te skrap.
Indien 'n geskil na versoening steeds onbesleg is, moet die Kommissie die geskil arbitreer indien 'n party by die geskil andersins daarop geregtig sou wees om die geskil vir beregting na die Arbeidshof te verwys, en al die partye, in plaas daarvan, skriftelik ooreenkom op arbitrasie onder beskerming van die Kommissie.'
Die arbitrasie-ooreenkoms in subartikel 1 beoog, mag slegs met die skriftelike instemming van al die partye by daardie ooreenkoms beëindig word, tensy die ooreenkoms self anders bepaal.''.
a Die Kommissie moet die voorgeskrewe getuiegelde betaal aan elke persoon wat voor 'n kommissaris verskyn ter voldoening aan 'n getuiedagvaarding deur die kommissaris uitgereik.
Die Kommissie kan by aanvoering van die gegronde redes afsien van die vereiste in paragraaf (b) en die voorgestelde getuiegelde aan die persoon wat voor 'n kommissaris verskyn ter voldoening aan die getuiedagvaarding en teenwoordig bly totdat hy of sy deur die kommissaris verskoon word.
a 'n Kommissaris kan 'n bevinding maak dat 'n party minagting van die Kommissie pleeg om enige van die redes in subartikel 8 uiteengesit.
b Die kommissaris kan die bevinding, tesame met die rekord van verrigtinge, na die Arbeidshof verwys vir sy besluit ingevolge subartikel 11.
kan hy enige bevel maak wat hy gepas ag, insluitende 'n bevel in die geval van 'n persoon wat nie 'n regspraktisyn is nie, dat die persoon se reg om 'n party in die Kommissie en die Arbeidshof te verteenwoordig, opgeskort word.
Die Arbeidshof kan die bevinding van 'n kommissaris bekragtig, wysig of tersyde stel.
Indien enige persoon versuim om voor die Arbeidshof te verskyn na aanleiding van 'n getuiedagvaarding uitgereik kragtens subartikel (a), kan die Hof in die afwesigheid van daardie persoon enige bevel maak wat hy gepas ag.''.
geskil wat na die Kommissie verwys is, 'n arbitrasietoekenning maak.
'n Arbitrasietoekenning deur 'n kommissaris uitgereik, is.
Arbeidshof is, tensy dit 'n adviserende arbitrasietoekenning is.'
n Arbitrasietoekenning mag ingevolge subartikel 1 afgedwing word slegs as die direkteur geserti.
n toekenning is soos by subartikel beoog.
Indien 'n party versuim om 'n arbitrasietoekenning na te kom wat gelas dat 'n handeling verrig word, uitgesonderd die betaling van 'n bedrag geld, kan enige ander party by die toekenning dit afdwing deur middel van minagtingsverrigtinge wat in die Arbeidshof ingestel word.''.
b waarin daar 'n dubbelsinnigheid of 'n klaarblyklike fout of weglating is, maar net in die mate van dié dubbelsinnigheid, fout of weglating; of c wat gemaak is as gevolg van 'n mistasting gemeen aan al die partye by die verrigtinge.''.
A Die Arbeidshof kan by aanvoering van gegronde redes die laat indiening van 'n aansoek ingevolge subartikel kondoneer.''.
a 'n serti.kaat ingevolge artikel 1355a uitgereik is wat verklaar dat die geskil onbesleg bly; of b die tydperk beoog by artikel 1352 verstryk het.'';en b deur die volgende subartikel by te voeg: ''3 Die Kommissie kan 'n kommissaris ingevolge subartikel 1 of aanstel indien al die partye by die geskil tot daardie aanstelling instem.''.
A Vir die doeleindes van subartikel 1c is 'n skikkings-ooreenkoms 'n skriftelike ooreenkoms ter skikking van 'n geskil wat 'n party geregtig is om na arbitrasie of na die Arbeidshof te verwys, uitgesonderd 'n geskil wat 'n party geregtig is om na arbitrasie te verwys slegs ingevolge artikel 224, 744 of 757.''.
Artikel 161 van die Hoofwet word gewysig deur paragraaf (d) deur die volgende paragraaf te vervang: ''(d) 'n aangewese agent of beampte van 'n raad;of''.
Artikel 173 van die Hoofwet word gewysig deur subartikel te skrap.
Die opskrif van Hoofstuk VIII van die Hoofwet word deur die volgende opskrif vervang: ''ONBILLIKE ONTSLAG EN ONBILLIKE ARBEIDSPRAKTYKE''.
om nie onbillik ontslaan te word nie; en om nie aan onbillike arbeidspraktyke onderwerp te word nie.''.
f 'n werknemer 'n dienskontrak beëindig het met of sonder kennis-gewing omdat die nuwe werkgewer na 'n oordrag ingevolge artikel 197 of 197A die werknemer voorsien het van toestande of omstandighede by die werk wat wesenlik minder gunstig vir die werknemer is as dié wat deur die ou werkgewer verskaf is.'
Beskermde Bekendmakings, 2000 (Wet No. 26 van 2000), omrede die werknemer 'n beskermde bekendmaking soos in daardie Wet omskryf, gedoen het.''.
subartikel te voeg: ''(g) 'n oordrag, of 'n rede rakende 'n oordrag, beoog by artikel 197 of 197A; of h 'n oortreding van die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000 Wet No. 26 van 2000, deur die werkgewer omrede die werknemer 'n beskermde bekendmaking soos in daardie Wet omskryf, gedoen het.''.
A. Met die instemming van die werknemer kan 'n werkgewer 'n raad, 'n geakkrediteerde agentskap of die Kommissie versoek om arbitrasie te doen oor bewerings oor die gedrag of bekwaamheid van daardie werknemer.
Die versoek moet in die voorgeskrewe vorm wees.
betaling deur die werkgewer van die voorgeskrewe gelde; en die werknemer se skriftelike instemming tot die ondersoek.
a 'n Werknemer mag instem tot 'n arbitrasie voor ontslag slegs nadat die werknemer in kennis gestel is van die bewering in subartikel 1 bedoel en ten opsigte van 'n bepaalde arbitrasie.
Ondanks paragraaf (a) kan 'n werknemer wat meer verdien as die bedrag deur die Minister ingevolge artikel 6 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes bepaal, in 'n dienskontrak instem tot die hou van 'n arbitrasie voor ontslag.
enige lid, ampsdraer of beampte van daardie party se geregistreerde vakbond of geregistreerde werkgewersorganisasie;of by ooreenkoms tussen die partye, 'n regspraktisyn.
Artikel 138, gelees met die veranderinge wat die konteks vereis, is van toepassing op enige arbitrasie ingevolge hierdie artikel.
die direkteur van die geakkrediteerde agentskap, indien die arbitrasie onder beskerming van 'n geakkrediteerde agentskap gedoen word.
Die bepalings van artikels 143 tot 146 is van toepassing op enige toekenning wat ingevolge hierdie artikel deur 'n arbiter gedoen word.
n Arbiter wat 'n arbitrasie ingevolge hierdie artikel doen, moet in die lig van die getuienis aangebied en met verwysing na die maatstawwe van billikheid in die Wet, gelas watter stappe, indien wel, teen die werknemer gedoen moet word.
a 'n Private agentskap mag 'n arbitrasie ingevolge hierdie artikel doen slegs indien hy vir die doel by die Kommissie geakkrediteer is.
n Raad mag 'n arbitrasie ingevolge hierdie artikel ten opsigte waarvan die werkgewer of die werknemer nie 'n party by die raad is nie, doen slegs indien die raad vir die doel by die Kommissie geakkrediteer is.''.
indien daar nie 'n werkplekforum is in die werkplek waarin die werknemers wat waarskynlik deur die beoogde ontslag geraak sal word, in diens is nie, met enige geregistreerde vakbond wie se lede waarskynlik deur die beoogde ontslag geraak sal word; of indien daar nie so 'n vakbond is nie, met die werknemers wat waarskynlik deur die beoogde ontslag geraak sal word of met hulle verteenwoordigers wat vir daardie doel benoem is.
die metode vir die selektering van die werknemers wat ontslaan sal word; en die uittreeloon vir die ontslane werknemers.
die getal werknemers in diens van die werkgewer; en die getal werknemers wat die werkgewer in die voorafgaande 12 maande ontslaan het om redes gegrond op sy bedryfsvereistes.
a Die bepalings van artikel 16, saamgelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is, is van toepassing op die openbaarmaking van inligting ingevolge subartikel 3.
In enige geskil waarin 'n arbiter of die Arbeidshof moet besluit of enige inligting tersaaklik is al dan nie, rus die onus op die werkgewer om te bewys dat enige inligting wat hy geweier het om openbaar te maak, nie tersaaklik is nie vir die doel waarvoor dit verlang word.
Die werkgewer moet gedurende die oorlegpleging die ander oorlegplegende party 'n geleentheid bied om vertoë te rig oor enige aangeleentheid [waaroor oorleg gepleeg word] wat in subartikels , en behandel word, asook enige ander aangeleentheid rakende die voorgestelde ontslag.
a Die werkgewer moet die vertoë wat deur die ander oorlegplegende party gerig is, oorweeg en daarop reageer, en indien die werkgewer nie daarmee eens is nie, moet die werkgewer redes daarvoor verstrek.
Indien enige vertoë skriftelik gerig is, moet die werkgewer skriftelik reageer.
waaroor die oorlegplegende partye ooreengekom het; of wat, indien daar nie oor maatstawwe ooreengekom is nie, billik en objektief is.''.
werknemers, as die werkgewer meer as 500 werknemers in diens het; of die aantal werknemers wat die werkgewer beoog om te ontslaan, saam met die getal werknemers wat in die 12 maande voor die uitreiking deur die werkgewer van 'n kennisgewing ingevolge artikel 189 op grond van die werkgewer se bedryfsvereistes ontslaan is, gelyk is aan of meer is as die tersaaklike getal in paragraaf (a) vermeld.
kan die oorlegplegende partye ooreenkom om die tydperke vir fasilitering of oorlegpleging te verander.
die werkgewer in sy kennisgewing ingevolge artikel 189 fasilitering versoek het; of oorlegplegende partye wat die meerderheid werknemers verteenwoordig wat die werkgewer oorweeg om te ontslaan, fasilitering versoek het en die Kommissie binne 15 dae na die kennisgewing in kennis gestel het.
Hierdie artikel belet nie 'n ooreenkoms om 'n fasiliteerder aan te stel in omstandighede wat nie deur subartikel beoog word nie.
Indien 'n fasiliteerder ingevolge subartikel of aangestel word, moet die fasilitering geskied ingevolge enige regulasies wat die Minister ingevolge subartikel uitgevaardig het vir die doen van sodanige fasilitering.
die omstandighede waarin die Kommissie gelde kan hef vir die aanstelling van 'n fasiliteerder en die bedrag van die gelde; en enige ander aangeleentheid wat nodig is vir die doen van fasilitering.
kennis gee van 'n staking ingevolge artikel 64 (b) of (d);of ii n geskil oor die vraag of daar 'n billike rede vir die ontslag is, ingevolge artikel 191 na die Arbeidshof verwys.
of (bb) 'n geskil oor die vraag of daar 'n billike rede vir die ontslag is, ingevolge artikel 191 na die Arbeidshof verwys.
Kennis van die begin van 'n staking kan gegee word indien die werkgewer ontslaan of kennis van ontslag gee voor verstryking van die tydperke in subartikel (a) of (b)(i) bedoel.
n geskil oor die vraag of daar 'n billike rede vir 'n ontslag is, na die Arbeidshof verwys nie indien hy kennis gegee het van 'n staking ingevolge hierdie artikel ten opsigte van daardie ontslag.
word enige verwysing na die Arbeidshof beoog by subparagraaf (i), geag teruggetrek te wees.
artikels 67, 68, 69 en 76.
a Gedurende die tydperk van 14 dae in subartikel 11c bedoel, moet die direkteur, op versoek van 'n werkgewer wat kennis van enige voorgenome sekondêre staking gekry het, 'n kommissaris aanstel om te poog om enige geskil tussen die werkgewer en die party wat die kennis gegee het, deur versoening te besleg.
Nóg 'n versoek om 'n kommissaris aan te stel nóg die aanstelling van 'n kommissaris ingevolge paragraaf (a) raak die reg van werknemers om te staak by verstryking van die tydperk van 14 dae.
die werkgewer gelas om 'n werknemer in diens te herstel totdat hy 'n billike prosedure nagekom het.
n vergoedingstoekenning doen, indien 'n bevel ingevolge paragrawe a tot c nie gepas is nie.
Behoudens hierdie artikel kan die Arbeidshof 'n gepaste bevel in artikel 158 (a) bedoel, uitreik.
Enige toekenning van vergoeding aan 'n werknemer ingevolge subartikel (b) moet aan artikel 194 voldoen.
Die Arbeidshof mag nie 'n bevel uitreik nie ten opsigte van enige aangeleentheid rakende die openbaarmaking van inligting ingevolge artikel 189 wat die onderwerp van 'n arbitrasietoekenning ingevolge artikel 16 is.
a 'n Aansoek ingevolge subartikel 13 moet gedoen word hoogstens 30 dae nadat die werkgewer kennis gegee het van die beëindiging van die werknemers se dienste of, as daar nie kennis gegee is nie, die datum waarop die werknemers ontslaan word.
Die Arbeidshof kan versuim om die tydsbeperking van 30 dae in paragraaf (a) na te kom, kondoneer by aanvoering van gegronde redes.
Die Arbeidshof mag nie 'n geskil oor die prosedurele billikheid van 'n ontslag gegrond op die werkgewer se bedryfsvereistes in enige geskil wat ingevolge artikel 191 (b)(ii) na hom verwys is, bereg nie.
daar 'n behoorlike oorweging van alternatiewe was; en seleksiemaatstawwe billik en objektief was.
Vir doeleindes van hierdie artikel is 'n 'werkgewer' in die staatsdiens die uitvoeringsgesag van 'n nasionale departement, provinsiale administrasie, provinsiale departement of organisasiekomponent bedoel in artikel 7 van die Staatsdienswet, 1994 (afgekondig by Proklamasie No. 103 van 1994).''.
n raad, indien die partye by die geskil binne die geregistreerde bestek van die raad val; of ii die Kommissie, indien daar nie 'n raad is wat jurisdiksie het nie.
dae na die datum van 'n ontslag of, as dit 'n later datum is, binne 30 dae nadat die werkgewer 'n.
dae na die datum van die handeling of versuim wat na bewering die onbillike arbeidspraktyk uitmaak of, as dit 'n later datum is, binne 90 dae na die datum waarop die werknemer van die handeling of gebeurtenis bewus geword het.'
Indien die werknemer te eniger tyd gegronde redes aanvoer, kan die raad of die Kommissie die werknemer toelaat om die geskil te verwys nadat die [30-dae] tersaaklike tydsbeperking in subartikel 1 verstryk het.
A Behoudens subartikels 1 en 2 kan 'n werknemer wie se dienskontrak met kennisgewing beëindig word, die geskil na die raad of die Kommissie verwys nadat die werknemer kennis gekry het.'
A Ondanks enige ander bepaling in hierdie Wet moet die raad of die Kommissie met die arbitrasie begin onmiddellik na serti.
enige ander geskil by subartikel (a) beoog ten opsigte waarvan geen party 'n beswaar het dat die aangeleentheid ingevolge hierdie subartikel behandel word nie.'
van die openbare belang.
Indien 'n werknemer ontslaan word omrede die werkgewer se bedryfsvereistes na 'n proses van oorlegpleging ingevolge artikel 189 wat slegs op daardie werknemer van toepassing was, kan die werknemer verkies om die geskil na arbitrasie of na die Arbeidshof te verwys.
a 'n Werknemer kan 'n geskil oor 'n beweerde onbillike arbeidspraktyk na die Arbeidshof verwys vir beregting indien die werknemer beweer dat die werknemer onderwerp is aan 'n beroepsnadeel deur die werkgewer in stryd met artikel 3 van die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000, vanweë'n beskermde bekendmaking soos in daardie Wet omskryf.
b 'nVerwysing ingevolge paragraaf a word geag ingevolge subartikel (b) gedoen te wees.''.
'n Arbiter wat ingevolge hierdie Wet aangestel is, het die bevoegdheid om enige geskil oor onbillike arbeidspraktyke wat na dié arbiter verwys is, te beslis op bepalings wat die arbiter redelik ag, insluitende 'n bevel om in diens te herstel, weer in diens te neem of vergoeding te betaal.''.
Die vergoeding wat toegeken word aan 'n werknemer wie se ontslag onbillik bevind is hetsy omdat die werkgewer nie bewys het dat die rede vir ontslag 'n billike rede was nie rakende die werknemer se gedrag of bekwaamheid of die werkgewer se bedryfsvereistes of omdat die werkgewer nie 'n billike prosedure gevolg het nie, of albei, moet in alle omstandighede regverdig en billik wees, maar mag hoogstens die ekwivalent van 12 maande se besoldiging wees, bereken teen die werknemer se koers van besoldiging op die datum van ontslag.'
Die vergoeding wat aan 'n werknemer toegeken word ten opsigte van 'n onbillike arbeidspraktyk, moet in alle omstandighede regverdig en billik wees, maar hoogstens die ekwivalent van 12 maande se besoldiging.''.
beteken ''oordrag'' die oordrag van 'n besigheid deur een werkgewer ('die ou werkgewer') aan 'n ander werkgewer ('die nuwe werkgewer')as 'n lopende onderneming.
word enigiets wat voor die oordrag deur of met betrekking tot die ou werkgewer gedoen is, insluitende die ontslag van 'n werknemer of die pleeg van 'n onbillike arbeidspraktyk of handeling van onbillike diskriminasie, geag deur of met betrekking tot die nuwe werkgewer gedoen te wees; en onderbreek die oordrag nie 'n werknemer se aaneenlopendheid van diens nie, en gaan 'n werknemer se dienskontrak by die nuwe werkgewer voort asof dit by die ou werkgewer is.
a Die nuwe werkgewer kom subartikel 2 na as daardie werkgewer werknemers wat oorgedra is, in diens neem op bepalings en voorwaardes wat in die geheel nie minder gunstig vir die werknemers is nie as die waarop hulle by die ou werkgewer in diens was.
Paragraaf (a) is nie op werknemers van toepassing nie indien enige van hulle diensvoorwaardes deur 'n kollektiewe ooreenkoms bepaal word.
Subartikel verhinder nie dat 'n werknemer na 'n ander pensioen-, voorsorg-, aftree-of soortgelyke fonds as die fonds waaraan die werknemer voor die oordrag behoort het, oorgedra word nie indien die maatstawwe in artikel 14 (c) van die Wet op Pensioenfondse, 1956 (Wet No. 24 van 1956), nagekom word.
a Vir die doeleindes van hierdie subartikel is die bedoelde kollektiewe ooreenkomste en arbitrasietoekennings in paragraaf b bedoel, ooreenkomste en toekennings wat die ou werkgewer onmiddellik voor die datum van oordrag gebind het ten opsigte van die werknemers wat oorgedra word.
enige kollektiewe ooreenkoms wat ingevolge artikel 23 bindend is; en iii enige kollektiewe ooreenkoms wat ingevolge artikel 32 bindend is, tensy 'n kommissaris wat kragtens artikel 62 optree, anders besluit.
die ou werkgewer, die nuwe werkgewer, of die ou en die nuwe werkgewer wat gesamentlik optree, aan die een kant; en ii die gepaste persoon of liggaam in artikel 189 bedoel, aan die ander kant.
In enige onderhandelings om 'n ooreenkoms aan te gaan wat by paragraaf (a) bedoel word, moet die werkgewer of werkgewers in subparagraaf (i) bedoel, aan die person of liggaam in subparagraaf (ii) bedoel, alle tersaaklike inligting bekend maak wat hom in staat sal stel om doeltreffend aan die onderhandelings deel te neem.
Artikel 16 tot , gelees met die veranderinge wat in die konteks nodig is, is van toepassing op die openbaarmaking van inligting ingevolge paragraaf (b).
die bepalings van die ooreenkoms in paragraaf (b) bedoel, bekend maak aan elke werknemer wat na die oordrag deur die nuwe werkgewer in diens geneem word; en enige ander maatreël tref wat in die omstandighede redelik is om te verseker dat daar voldoende voorsiening gemaak word vir enige verpligting vir die nuwe werkgewer wat ingevolge paragraaf (a) kan ontstaan.
Vir 'n tydperk van 12 maande na die datum van die oordrag is die ou werkgewer gesamentlik en afsonderlik met die nuwe werkgewer aanspreeklik vir elke werknemer wat daarop geregtig raak om 'n betaling in subartikel (a) beoog, te ontvang as gevolg van die werknemer se ontslag om 'n rede wat verband hou met die werkgewer se bedryfsvereistes of die werkgewer se likwidasie of sekwestrasie, tensy die ou werkgewer kan aantoon dat hy die bepalings van hierdie artikel nagekom het.
Die ou en die nuwe werkgewer is gesamentlik en afsonderlik aanspreeklik ten opsigte van enige eis rakende enige diensvoorwaarde of -beding wat voor die oordrag ontstaan het.
Hierdie artikel raak nie die aanspreeklikheid van enige persoon wat vir enige misdryf vervolg, skuldig bevind en gevonnis gaan word nie.''.
indien die ou werkgewer insolvent is; of indien 'nreëlingskema of kompromis aangegaan word om likwidasie of sekwestrasie omrede insolvensie te voorkom.
Ondanks die Insolvensiewet, 1936 Wet No.
onderbreek die oordrag nie die werknemer se aaneenlopendheid van diens nie, en gaan die werknemer se dienskontrak by die nuwe werkgewer voort asof dit by die ou werkgewer is.
Artikel 197 , , en is van toepassing op 'n oordrag ingevolge hierdie artikel, en enige verwysing na 'n ooreenkoms in daardie artikel moet gelees word as 'n verwysing na 'n ooreenkoms by artikel 197 beoog.
Artikel 197 is van toepassing op 'n kollektiewe ooreenkoms of arbitrasie wat bindend was vir die werkgewer onmiddellik voor die werkgewer se voorlopige likwidasie of sekwestrasie.
Artikel 197 , en is nie op 'n oordrag ooreenkomstig hierdie artikel van toepassing nie.
B. 'n Werkgewer wat. nansiële probleme ondervind wat redelikerwys tot die werkgewer se likwidasie of sekwestrasie kan lei, moet n oorlegplegende party in artikel 189 beoog, in kennis stel.
a 'n Werkgewer wat aansoek doen om gelikwideer of gesekwestreer te word, hetsy ingevolge die Insolvensiewet, 1936, of enige ander wet, moet ten tyde van die aansoek 'n afskrif van die aansoek verskaf aan 'n oorlegplegende party in artikel 1891 beoog.
n Werkgewer wat 'n aansoek vir sy likwidasie of sekwestrasie ontvang, moet 'n afskrif van die aansoek binne twee dae na ontvangs of, as die verrigtinge dringend is, binne 12 uur verskaf aan 'n oorlegplegende party in artikel 189 beoog.''.
die persoon word deur die ander persoon van bedryfsgereedskap of werktoerusting voorsien; of die persooon werk vir of lewer dienste aan net een persoon.
Subartikel is nie van toepassing nie op enige persoon wat meer verdien as die bedrag wat die Minister ingevolge artikel 6 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes bepaal.
Indien 'n voorgestelde of bestaande werkreëling persone raak wat bedrae verdien gelyk aan of minder as die bedrae wat die Minister ingevolge artikel 6 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes bepaal, kan enige van die kontrakterende partye die Kommissie nader vir 'n adviserende toekenning oor die vraag of die persone wat by die reëling betrokke is, werknemers is.
NEOAR moet 'n Goeie Praktykkode opstel en uitreik wat riglyne uiteensit om te bepaal of persone, insluitende die wat meer verdien as die bedrag in subartikel bepaal, werknemers is.''.
'n Goeie Praktykkode wat ingevolge hierdie artikel uitgereik word, kan bepaal dat die kode in aanmerking geneem moet word by die toepassing of interpretasie van enige dienswet.''.
voorafgaan, deur die volgende woorde te vervang: ''Tensy 'n kollektiewe ooreenkoms, arbitrasietoekenning of vasstelling wat ingevolge die [Loonwet] Wet op Basiese Diensvoorwaardes gemaak is, anders bepaal, moet elke werkgewer op wie die kollektiewe ooreenkoms, arbitrasietoekenning of vasstelling bindend is--''.
die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 Wet No.
c deur die omskrywing van ''staatsdiens'' deur die volgende omskrywing te vervang: '' 'staatsdiens' [die staatsdiens bedoel in artikel 11 van die Staatsdienswet, 1994 afgekondig by Proklamasie No. 103 van 1994, en ook enige organisasiekomponent beoog in artikel 74 van daardie Wet en vermeld in die eerste kolom van Bylae 2 by daardie Wet,] die nasionale departemente, provinsiale administrasies, provinsiale departemente en organisasiekomponente bedoel in artikel 72 van die Staatsdienswet, 1994 afgekondig by Proklamasie No.
die Nasionale Intelligensie-agentskap; en die Suid-Afrikaanse Geheimediens.
afgekondig by Proklamasie No.
Wysigingswet' die Wysigingswet op Arbeidsverhoudinge, 2002.
artikel 138 van die Wet vir geskille oor 'n onbillike arbeidspraktyk.
Ondanks subitem (a) is artikel 138 van die Wet nie van toepassing nie op 'n arbitrasie ingevolge artikel 188A van die Wet.
Artikel 138 van die Wet voor wysiging deur die Wysigingswet bly van krag asof dit nie gewysig is nie tot tyd en wyl die reëls wat die Kommissie kragtens artikel 115(2A)(j) van die Wet uitgevaardig het, van krag word.
Tot tyd en wyl die Minister 'n kennisgewing ingevolge artikel 33A van hierdie Wet afkondig, kan 'n arbiter wat 'n arbitrasie ingevolge artikel 33A van hierdie Wet doen, 'n boete ingevolge artikel 33A (b) van hierdie Wet oplê behoudens die maksimum boetes uiteengesit in Tabel Een en Tabel Twee van hierdie item.
vir versuim om 'n verskuldigde bedrag ingevolge 'n kollektiewe ooreenkoms te betaal, is die grootste van die bedrae wat ingevolge Tabel Een en Tabel Twee bepaal word.
Enige geskil oor 'n onbillike arbeidspraktyk wat ooreenkomstig item 3 en van hierdie Bylae na 'n raad of Kommissie verwys is voor die inwerkingtreding van die Wysigingswet, moet behandel word asof items 2, 3 en 4 van hierdie Bylae nie herroep is nie.
a 'n Geskil oor enige handeling of versuim wat 'n beweerde onbillike arbeidspraktyk uitmaak wat plaasgevind het voor die inwerkingtreding van die Wysigingswet en wat nie ingevolge item 31 en voor die inwerkingtreding van die Wysigingswet na 'n raad of Kommissie verwys is nie, moet ingevolge artikel 191 van die Wet behandel word.
Indien 'n geskil in paragraaf (a) beoog, nie binne 90 dae na die inwerkingtreding van die Wysigingswet ingevolge artikel 191 (a) van die Wet na versoening verwys is nie, moet die werknemer wat die onbillike arbeidspraktyk beweer, aansoek doen om kondonering ingevolge artikel 191 van die Wet.
Subitem (a) is nie op 'n onbillike arbeidspraktyk met betrekking tot proef van toepassing nie.
Enige bedingingsraad wat ingevolge artikel 37 van die Wet ingestel is of geag word ingestel te wees voor die inwerkingtreding van die Wysigingswet, word geag ingevolge artikel 37 van die Wet ingestel te wees.
mag die Arbeidshof nie 'n bevel ingevolge artikel 189A of van die Wet toestaan nie tensy die aansoeker minstens vier dae kennis aan die respondent gegee het van 'n aansoek om 'n bevel ingevolge subartikel.
moet 'n aansoek ingevolge artikel 189A op 'n versnelde grondslag deur die Arbeidshof ter rolle geplaas word.''.
Proef a'n Werkgewer kan van 'n nuut aangestelde werknemer vereis om 'n proeftydperk te dien voordat die aanstelling van die werknemer bekragtig word.
Die doel van die proef is om die werkgewer 'n geleentheid te gee om die werknemer se prestasie te evalueer voordat hy die aanstelling bekragtig.
Proef moet nie vir doeleindes wat nie by hierdie Kode beoog word, gebruik word om werknemers die status van permanente diens te ontneem nie. Byvoorbeeld, 'n praktyk om werknemers wat hulle proeftydperke voltooi het, te ontslaan en hulle deur nuut aangestelde werknemers te vervang, is nie in ooreenstemming met die doel van proef nie en sal 'n onbillike arbeidspraktyk uitmaak.
Die proeftydperk moet vooruit bepaal word en moet van redelike duur wees. Die lengte van die proeftydperk moet bepaal word met verwysing na die aard van die werk en die tyd wat dit neem om die werknemer se geskiktheid vir voortgesette diens te bepaal.
Tydens die proeftydperk moet die werknemer se prestasie beoordeel word. 'n Werkgewer moet aan 'n werknemer redelike evaluering, onderrig, opleiding, leiding of berading gee ten einde die werknemer in staat te stel om bevredigende diens te lewer.
Indien die werkgewer bepaal dat die werknemer se prestasie onder standaard is, moet die werkgewer die werknemer in kennis stel van enige aspekte waarin die werkgewer reken die werknemer nie aan die vereiste prestasiestandaarde voldoen nie. Indien die werkgewer reken die werknemer is onbevoeg, moet die werkgewer die werknemer in kennis stel van die aspekte waarin die werknemer nie bevoeg is nie. Die werkgewer kan die proeftydperk verleng of die werknemer ontslaan na nakoming van subitem (g) of (h), na gelang van die geval.
Die proeftydperk mag verleng word slegs om 'n rede wat met die doel van proef verband hou. Die tydperk van verlenging mag nie buite verhouding wees met die billike doel wat die werkgewer poog om te bereik nie.
n Werkgewer kan besluit om 'n werknemer te ontslaan of om die proeftydperk te verleng slegs nadat die werkgewer die werknemer genooi het om vertoë te rig en die vertoë wat gerig is, oorweeg het. 'n Vakbondverteenwoordiger of medewerknemer kan die vertoë namens die werknemer rig.
Indien die werkgewer besluit om die werknemer te ontslaan of om die proeftydperk te verleng, moet die werkgewer die werknemer inlig oor sy of haar regte om die aangeleentheid na 'n raad met jurisdiksie of na die Kommissie te verwys.
Enige persoon wat 'n besluit neem oor die billikheid van 'n ontslag van 'n werknemer vir swak werkprestasie tydens of by verstryking van die proeftydperk, moet redes aanvaar vir ontslag wat moontlik minder dwingend kan wees as wat die geval sou wees by ontslag na voltooiing van die proeftydperk.''.
Ten einde die nakoming van 'n kollektiewe ooreenkoms wat in die bedingingsraad gesluit is, te moniteer of af te dwing, kan 'n aangewese agent sonder lasbrief of kennisgewing te eniger redelike tyd enige werkplek of enige ander plek waar 'n werkgewer sake doen of diensrekords hou wat nie 'n huis is nie, betree.
met die toestemming van die eienaar of okkupeerder; of indien hy ingevolge subitem deur die Arbeidshof gemagtig is om dit te doen.
Die Arbeidshof kan 'n magtiging in subitem (b) bedoel, uitreik slegs op skriftelike aansoek deur 'n aangewese agent wat onder eed of plegtige verklaring die redes vermeld vir die behoefte om 'n plek te betree ten einde die nakoming van 'n kollektiewe ooreenkoms wat in die bedingingsraad gesluit is, te moniteer of af te dwing.
Indien dit doenlik is, moet die werkgewer en 'n vakbondverteenwoordiger in kennis gestel word dat die aangewese agent teenwoordig is by 'n werkplek en van die rede vir die aangewese agent se teenwoordigheid.
n persoon ondervra oor enige werk wat verrig is; en enige ander voorgeskrewe werksaamheid verrig wat nodig is vir die monitering of afdwinging van die nakoming van 'n kollektiewe ooreenkoms.
n Aangewese agent mag vergesel word deur 'n tolk en enige ander persoon wat redelikerwys nodig is om te help met die doen van 'n inspeksie.
n kwitansie verskaf vir enige rekord of dokument wat ingevolge subitem (e) verwyder is; en enige verwyderde rekord, dokument of item binne 'n redelike tydperk terugbesorg.
Enige persoon wat ingevolge subitem deur 'n aangewese agent ondervra word, moet alle vrae wat wettig aan daardie persoon gestel is, eerlik en na sy beste vermoë beantwoord.
Geen antwoord deur enige persoon op 'n vraag deur 'n aangewese agent ingevolge hierdie item mag in enige strafregtelike verrigtinge, uitgesonderd verrigtinge ten opsigte van 'n klag van meineed of die a.ê van 'n vals verklaring, teen daardie persoon gebruik word nie.
Elke werkgewer en elke werknemer moet op 'n werkplek enige fasiliteit en bystand verskaf wat redelikerwys deur 'n aangewese agent verlang word om die aangewese agent se werksaamhede doeltreffend te verrig.
weier of versuim om enige vereiste van die aangewese agent ingevolge hierdie item na te kom; of die aangewese agent hinder in die verrigting van die agent se werksaamhede ingevolge hierdie item.
Vir die doeleindes van hierdie Bylae word 'n kollektiewe ooreenkoms geag enige basiese diensvoorwaarde in te sluit wat 'n bepaling van 'n dienskontrak ingevolge artikel 49 van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes uitmaak.''.
Hierdie Wet heet die Wysigingswet op Arbeidsverhoudinge, 2002, en tree in werking op 'n datum wat die President by proklamasie in die Staatskoerant bepaal.
Artikel 27b van hierdie Wet tree in werking sodra die reëls uitgevaardig deur die Kommissie ingevolge artikel 1152Aj van die Hoofwet van krag word.
Voetnota 11 tot artikel 51 van die Hoofwet word gewysig deur in die eerste reëlna ''geskille'' in te voeg ''by subartikel bedoel''.
Voetnota 11 tot artikel 51 van die Hoofwet word gewysig deur in die tweede paragraaf, na die eerste ''geskille'', in te voeg ''by subartikel bedoel''.
Voeg voetnota 53A in by artikel 197 van die Hoofwet met die volgende teks: ''Artikel 14 (c) van die Wet op Pensioenfondse vereis dat die Registrateur tevrede moet wees dat enige skema om fondse te amalgameer of oor te dra, redelik en regverdig is, en volle erkenning gee aan die regte en redelike voordeel-verwagtinge van die persone ingevolge die fondsreëls, en vir addisionele voordele wat gevestigde praktyk is.''.
<fn>B - Hake Longline Afrikaans.txt</fn>
Hierdie is 'n konsep beleidskrif oor die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die stokvis langlyn vissery en word uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") vir openbare kommentaar. Belanghebbende partye word aangeraai om hierdie konsepbeleidskrif te lees saam met die Algemene Konsep Beleid op die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid"). Belanghebbendes mag geskrewe kommentaar lewer aan die Departement tot en met 4 April 2005. Kommentaar wat gelewer word na hierdie datum, sal nie in ag geneem word nie.
Die oogmerk van hierdie beleidskrif is om die oorwegings uiteen te sit wat van toepassing sal wees by die toekenning van langtermyn kommersiële stokvis langlyn visvangregte. Baie van hierdie oorwegings bestaan reeds. Hulle is reeds in die verlede deur die Departement toegepas by die toekenning van regte en tot 'n mate weerspiëel hierdie beleidskrif daardie oorwegings.
Die bestuursbeleid rondom die tydperk na die toekenning van regte kom ook na vore in hierdie konsep beleidskrif. 'n Stokvis Langlyn Vissery Bestuur Handleiding sal saam met al die regtehouers saamgestel word gedurende 2006. Hierdie handleiding sal in fyn besonderhede die bestuursmetodologie en prosedures vir die vissery uiteensit.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme is van voorneme om die artikel 18 magte om kommersiële stokvis langlynregte toe te ken in terme van artikel 79 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne ("die WLMH"), aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer.
Wanneer dit vergelyk word met die Suid-Afrikaanse stokvistreilvangs vissery, is die stokvis langlyn vissery van redelike onlangse oorsprong. Langlynvangste het in 1982 begin. Tussen 1985 en 1990 was baie van die langlyn aktiwiteite weggelei van stokvis na koningklip ("kingklip"), aangesien laasgenoemde heelwat meer werd was. Stokvis langlynvangste is heringestel in 1994 as 'n eksperimentele vissery. Kommersiële visvangregte in terme van die WLMH is uitgereik in 1999 en 2000, maar hierdie toekennings is deur die howe tersyde gestel. Stabiliteit is verkry in 2001 met die toekenning van vierjaar kommersiële stokvis langlynregte.
Die stokvis langlyn vissery skep ongeveer 3 600 pemanente werksgeleenthede en 'n verdere 3 200 deeltydse werksgeleenthede. Meer as 90% van hierdie werksgeleenthede word gevul deur voorheen benadeelde indiwidue. Die gemiddelde jaarlikse inkomste vir bemanning is R38 500.
Die stokvis langlyn vissery is nie kapitaal intensief nie. Die stokvis langlyn vissery is toegespits op die vang van prima kwaliteit stokvis vir uitvoer na Europa en die waarde van prima kwaliteit stokvis is ongeveer 50% hoër as stokvis wat met treilnet gevang word. Die totale waarde van vis wat gevang word in die stokvis langlyn vissery word geskat in die omgewing van R 130 miljoen per jaar. Die markwaarde van vaartuie wat gebruik word in die vissery word geskat in die omgwing van R 750 miljoen.
Die Departement bestuur die stokvis langlyn vissery as deel van die kollektiewe stokvis vissery. In terme van die WLMH, word a "globale" totale toelaatbare vangs ("TTV") jaarliks vasgestel deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme. Die langlyn en handlyn visserye deel saam 10% van die globale TTV. Die diepsee-treil stokvis vissery word 83% van die TTV toegeken en die oorblywende persentasie gaan na die kustreil stokvis vissery. Tot en met 2004 was 'n 1000 ton gereserveer vir buitelandse visserye. Hierdie toekenning sal nou gestaak word.
Die stokvis langlyn vissery vind plaas langs die Westelike en Suid-Westelike kuslyn. Die vissery word bedryf vanuit die hawens van Port Nolloth tot by Port Elizabeth. Dit vind plaas in diepwater en kuswater. Kusgebonde stokvis langlyn vangste word beperk tot 'n maksimum van 4000 vishoeke per lyn. Diepwater langlyn vangste mag slegs plaasvind op 'n diepte van meer as 110 meter en is beperk tot 'n maksimum van 20 000 vishoeke per lyn. Daar is 'n verskil tussen die soort vaartuie en die bedryfskoste in die kus-en diepsee sektore van die vissery.
Stokvisvoorrade word tans baie konserwatief bestuur. Die TTV vir stokvis is nog elke jaar sedert 2003 verminder en verdere verminderings mag dalk nodig wees.
Die prosedure vir die toekenning van medium termyn regte.
Die stokvis langlyn vissery is in 2001 geidentifiseer as ideaal geskik vir die bemagtiging van klein en medium grote ondernemings en van vissermanne uit voorheen benadeelde groepe. Gedurende 2001 en 2002 het die Departement 207 kommersiële stokvis langlynregte toegeken vir 'n vierjaar periode. Voorheen benadeelde indiwidue beheer nou 90% van die TTV en 80% van die regtehouers is klein en medium grote ondenemings. Deur hierdie toekenningsproses is die Departement se doelwitte met betrekking tot die bemagtiging van voorheen benadeelde indiwidue en die van klein-en medium grote ondernemings, bereik.
Die aanmoediging van verdere belegging in vaartuie, infrastruktuur en werksgeleenthede, in besonder deur voorheen benadeelde indiwidue.
Die ondersteuning van die ekonomiese lewensvatbaarheid en en omgewingsvolhoubaarheid van die vissery.
die feit dat stokvis hulpbronne goed bestuur word met gegewens wat betroubaar en op datum is, sal die Departement kommersiële regte toeken vir 'n periode van 15 jaar (01 Januarie 2006 tot en met 31 Desember 2020). Elke reghouer sal egter met gereelde tussenposes getoets word teen vooraf vasgestelde prestasie maatstawwe (verwys na Paragraaf 13 verder aan).
Suid-Afrika se stokvis getalle word tans bestuur in terme van 'n konserwatiewe bestuursplan, omdat daar besorgdheid bestaan dat die huidige vlak van visvangpoging nie standhoubaar sal wees nie, weens 'n afname in vangste en toename in visvang doeltreffendheid. In die langlyn vissery het die toetrede van groot getalle nuwe deelnemers tot groot onsekerheid gelei en verder tot 'n tekort in wesentlike belegging in infrastruktuur en menslike hulpbronne.
Die Departement is van voorneme om die aantal regtehouers te verminder van die huidige 207 regtehouers en 104 vaartuie. Die vlak van transformasie in die vissery is bevredigend en 'n groot aantal KMO's is daarin werksaam. Nuwe deelnemers sal dus slegs aanvaar word in die plek van regtehouers wat swak presteer het.
Aansoeke sal gesif word volgens 'n stel "uitsluitingskriteria". Aansoeke van nuwe inkomelinge en bestaande regtehouers sal daarna afsonderlik oorweeg word in terme van 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt in terme van punte toekenning sal dan bepaal wie die suksesvolle aansoekers is. 'n Gedeelte van die TTV sal dan toegeken word aan elke suksesvolle aansoeker ooreenkomstig 'n stel "kwantumkriteria".
Vorm van die aansoeker: Aansoeke sal slegs oorweeg word van entiteite wat ingelyf is in terme van die Wet op Beslote Korporasies, 69 van 1984 en die Maatskappyewet, 61 van 1973. Aansoeke van natuurlike persone (d.w.s indiwidue of eenmansake) en trusts sal nie oorweeg word nie.
Wetsnakoming: Aansoekers, insluitende direkteure of beherende aandeelhouers, wat gevonnis is vir 'n oortreding in terme van die WLMH (en gevonnis tot tronkstraf sonder die opsie van 'n boete) sal nie kwalifiseer vir die toekenning van stokvis langlynregte nie. Aansoekers, insluitende die direkteure of beherende aandeelhouers, wie se visvangregte al gekanselleer of herroep was in terme van die WLMH, sal ook nie stokvis langlynregte ontvang nie. Ander oortredings van die WLMH sal 'n nadelige invloed hê op die oorweging van die aansoek, soos hieronder uiteengesit sal word.
Papier kwotas: 'n papier kwota soos gedefinieer in die Algemene Beleid sal uitgesluit word.
Toegang tot 'n geskikte vaartuig: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle toegang het tot 'n geskikte vaartuig (verwys na paragraaf 8 verder aan).
Nie-gebruik: Regtehouers wat versuim het om hulle medium termyn kommersiële stokvis langlyn regte te gebruik tussen 2002 en 2004, sal nie weer regte ontvang nie.
Alhoewel die volgende kriteria oor die algemeen van toepassing sal wees op aansoeke van regtehouers sowel as nuwe deelnemers sal dit verskillende gewig dra by die twee groepe.
Tans word 89 persent van die regtehouers in hierdie vissery deur swart persone besit en bestuur. Hierdie regtehouers beheer gesamentlik 90 persent van die TTV en verder maak klein en medium grote ondernemings 80 persent van die regtehouers uit.
Die Departement se oogmerk in die toekenning van langtermyn visvangregte in hierdie vissery is, om die huidige vlak van transformasie te handhaaf of daarop te verbeter.
Korporatiewe sosiale belegging.
Aansoekers sal oorweeg word met inagneming van beleggings gemaak in die stokvis langlyn vissery.
Belegging in geskikte vaartuie. Met betrekking hiertoe sal belegging in die vorm van aandeelhouding oorweeg word. Aansoeke van regtehouers sal nie beloon word op grond daarvan dat aankoop-, skeepshuur-of vangsooreenkomste aangegaan is nie.
Belegging in bemarkingsinfrastruktuur. Die Departement sal aansoeke van regtehouers wat belê het in stokvis bemarkingsinisiatiewe, beloon.
Aansoeke van nuwe deelnemers sal moet aantoon of hulle in 'n vaartuig belê het, en in watter vorm. Hulle sal ook moet aantoon of hulle belê het in bemarkingsinisiatiewe en of hulle toegang het tot bemarkingsfasiliteite.
Aansoeke van regtehouers sal oorweeg word deur te kyk na hulle prestasie in die langlyn vissery en resultate getoon oor die medium-termyn regte periode.
Aansoeke van nuwe aansoekers sal oorweeg word deur te kyk of hulle die vermoë, kennis en vaardigheid het om stokvis te kan vang met die langlyn metode.
Die hoeveelheid by-vangs, spesifiek van koningklip (Genypterus capensis), wat gevang word deur deelnemers in die stokvis langlyn vissery, bly 'n bron van kommer vir die Department. Maatreëls om die by-vangs van hoë waarde vis soos koningklip te beperk is nodig, omdat dit onafwendbaar is dat hierdie spesies tot 'n mate geteiken sal word. Die huidige vlak van koningklip vangste blyk hoër te wees as standhoubare vlakke en die getalle daarvan is veral laag aan die Suidkus.
Om hierdie rede het die Departement 3 000 ton vasgestel as die maksimum toelaatbare jaarlikse by-vangs van koningklip, wat op die stokvis vissery as geheel van toepassing sal wees. Aansoeke van regtehouers sal moet aantoon watter maatreëls hulle getref het, of gaan tref, om te verseker dat hierdie beperkings op by-vangste nagekom sal kan word.
Die dompeling van vis is verbode en indien daar gevind word dat regtehouers vis dompel, kan die toekenning van regte weerhou word, of indien regte reeds toegeken is, kan die regte herroep word in terme van artikel 28 van die WLMH.
Dit is nodig dat daar belê moet word in van die kleiner Suid-Afrikaanse kusdorpe. Die Departement sal gevolglik voorkeur gee aan daardie aansoekers, veral die kleiner regtehouers, wat kies om hulle vangste aan land te bring en te laat verwerk buite die groot stedelike gebiede soos Kaapstad en Port Elizabeth. Groter stokvis langlyn regtehouers wat reeds belê het in fasiliteite in Kaapstad en Port Elizabeth, sal nie gepenaliseer word nie.
Die Departement sal gunstige oorweging skenk aan aansoeke van regtehouers wat onderneem om te belê in die kleiner vishawens soos Port Nolloth en Mosselbaai en hulle vangste daar aan land te bring.
Die stokvis langlynvissery verskaf ongeveer 6 800 werksgeleenthede. Werknemers ter see, verdien gemiddeld ongeveer R38 500 per jaar en in die algemeen heers daar billike arbeidspraktyke.
In die geval van bestaande regtehouers, sal werksgeleenthede geskep per ton vis gevang gedurende die medium termyn regstoekenningsproses, in berekening gebring word. Die Departement sal ook kyk na die loonverskille tussen die hoogs-en laagsbesoldigde werknemers.
Die Departement sal voorkeur verleen aan aansoekers wat staat maak op stokvis langlyn vangste vir 50 persent of meer van hulle bruto jaarlikse inkomste. Aansoekers of hulle beherende aandeelhouers wat enige inkomste verkry van bronne buite die visvangindustrie, sal gepenaliseer word.
Die Departement vereis dat elke regtehouer 'n heffing betaal op al die geteikende vis wat aan land gebring word. 'n Aantal regtehouers het, of nie hulle heffings betaal nie, of het vangste onderrapporteer, onder andere om die betaling van heffings vry te spring. Laasgenoemde groep sal heeltemal uitgesluit word. Die eersgenoemde groep (diegene wat glad nie heffings betaal het nie) sal gepenaliseer word in die vergelykende opwegingsproses, soos wat hieronder uiteengesit sal word. Maar in die geval van aansoeke van regtehouers wat steeds kwalifiseer vir regte, sal 'n visvangpermit nie uitgereik word nie, totdat die totale bedrag heffings betaalbaar (plus rente) aan die Departement betaal is nie.
Regtehouers, insluitende hulle direkteure en beherende aandeelhouers, wat ondersoek word vir oortredings van die WLMH, sal nie stokvis langlynregte toegeken word, totdat die uitslag van die ondersoek bekend is nie.
Geringe oortredings van die WLMH, insluitende van regulasies deur die aansoeker, sy direkteure of beherende aandeelhouers sal meebring dat die aansoeker 'n negatiewe puntetelling ontvang.
Wat aansoeke van regtehouers betref, sal die Departement die kwantum vir die 2005 seisoen as vertrekpunt neem en verder dié van regtehouers wie se aansoeke onsuksesvol was, of wat nie aansoek gedoen het nie, proporsioneel hiertoe byvoeg.
Veertig persent van die TTV sal herverdeel word op grond van punte tellings verkry, insluitende transformasie.
Suksesvolle nuwe deelnemers sal 'n basiese kwantum ontvang wat gelykstaande is aan die laagste kwota wat toegeken is vir 'n suksesvolle aansoek van 'n reghouer.
n goedgekeurde wimpellyn het "streamer" of "tori line" wat in plek moet wees wanneer ook al 'n langlyn gestel is. Die wimpellyn moet ontplooi wees reg bokant die hooflyn, met dien verstande dat as twee wimplellyne gebruik word, hulle ontplooi moet word aan beide kante van die hooflyn; en wat aangepas is om te verseker dat enige afval gedompel word aan die teenoorgestelde kant van waar die lyne ingetrek word.
Regtehouers in die stokvis langlyn vissery word nie verhoed om regte te hou in Groep A of Groep B visserye nie. Regtehouers in die stokvis langlyn vissery (insluitende hulle beherende aandeelhouers en lede van die uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële visvangregte in Groep C of Groep D visserye te hou nie.
Die koste van die hele regtetoekenningsproses, insluitende konsultasie, ontvangs, die evaluering van aansoeke, verifikasie, appèlle en hersienings.
Die waarde van die vis wat toegeken word gedeel oor die tydsduur van die regtetoekenning.
Die jaarlikse heffing wat betaalbaar is sal met ingang 01 Januarie 2006 hersien word na oorlegpleging met al die belanghebbendes.
Die bestuursmetodes wat hieronder uiteengesit word, weerspiëel sommige van die Departement se bedoelings vir die bestuur van die vissery in die tydperk na regte toekennings.
Die vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteem benadering tot visserye ("EBV"). 'n Ekosisteem benadering tot vissery bestuur is 'n holistiese en geintegreerde beleid wat erkenning verleen aan die feit dat visvang en verwante land-gebaseerde aktiwiteite 'n invloed het op die breër mariene omgewing. Hierdie deel van die stokvis langlyn visvangbeleid poog nie om 'n beleidstandpunt te voorsien vir EBV in die stokvis vissery nie. Die EBV in die stokvis vissery sal in verdere besonderhede aandag geniet in die Vissery Bestuurs Handleiding vir die stokvis langlyn vissery. Suid-Afika bly steeds verbind tot die teiken datum van 2010 vir die implementering van 'n EBV in die kommersiële visserye, insluitende stokvis.
Die stokvis langlyn vissery spits hom toe op twee spesies stokvis oor 'n groot gedeelte van die kuslyn. Tans word 'n diepsee en kusgebonde komponent toegelaat om werksaam te wees aan die suidkus. Die uitgebreide gebied waarin hulle werksaam is, gepaardgaande met 'n daadwerklike afname in die vangs per pogingseenheid, het tot gevolg dat stokvis langlyners toenemend hulle gebied deel met stokvistreilers. Dit bring probleme mee.
Artikel 15 van die WLMH maak voorsiening vir die verklaring van vissery bestuursareas. Die Departement sal dit oorweeg om vissery bestuursareas verklaar om die druk wat op stokvis en koningklip getalle geplaas word te bestuur en om gebruikerskonflik tussen langlyners en treilers te verminder.
Na die afhandeling van die toekenning van die 15 jaar kommersiële visvangregte in hierdie vissery, sal die Departement die konsolidering van die aantal regtehouers wat steeds betrokke is in die vissery, fasiliteer.
Kleiner regtehouers besluit om hulle ondernemings te konsolideer.
Konsolidering van regtehouers is egter ondeworpe aan die Departement se benadering tot monopolieë. (verwys na paragraaf 11.5 hieronder).
Daar is tans 104 stokvis langlyn vaartuie wat werksaam is in Suid-Afrikaanse waters. Met huidige gebruik voorsien die Departement dat baie regtehouers nog vaartuie sal wil aanskaf na die toekenning van langtermyn visvangregte. Die visbron is al reeds onderworpe aan onstandhoubare aanwendingsvlakke. Die Departement sal dus die kumulatiewe effek van nuwe of addisionele vaartuie in hierdie vissery versigtig bestudeer. Regtehouers sal nie toegelaat word om vaartuie aan te skaf wat tot veel groter pogings instaat is as hulle toegewysde kwantum nie. Verder sal die Departement ook met die Bydryfsliggaam van die Visvangsektor Visserye oorleg pleeg oor die toevoeging van verdere of nuwe vaartuie in die vissery.
Alhoewel die Departement die konsolidering van regtehouers in hierdie vissery sal aanmoedig, bly dit gekant teen monopolieë wat tot nadeel kan wees vir die kleiner regtehouers. Die Departement gaan nie op hierdie stadium 'n maksimum drumpelwaarde van die TTV wat een enkele reghouer oor mag beskik of beheer, vasstel nie, maar sal die situasie dophou om te verseker dat geen groter reghouer optree op 'n manier wat indruis teen billike mededingingspraktyke nie.
Die huidige treiler:langlyn TTV verhouding sal gehandhaaf word. Dit sal egter hersien word sodra verdere data beskikbaar word met betrekking tot die relatiewe impak van die treiler en langlyn metodes.
Die Departement sal formele prestasie meting onderneem vir die volle tydperk van die kommersiële visvangregte. Dit word voorsien dat die eerste stel metings sal plaasvind binne twee jaar na die toekenning van die regte en daarna elke vier jaar.
nakoming van die toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige waarnemersprogram sal uitgebrei word, om ook wetsnakoming in te sluit. Verder sal die Departement ook die waarnemersdekking in hierdie vissery toenemend vermeerder. Daar sal van regtehouers verwag word om die koste van die waarnemersprogram te dek.
Permit voorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permit voorwaardes wat van toepassing is op die vissery vir die 2005 seisoen word aangeheg as Bylae A. Belanghebbendes word genooi om kommentaar te lewer op hierdie permit voorwaardes.
<fn>BreedeCMAAug2004Afr.txt</fn>
Opgestel in terme van Afdeling 77 van die Nasionale Waterwet, 1998Wet Nr.
Hierdie Voorstel vir die Stigting van 'n Opvanggebied Bestuursagentskap vir die Breede Waterbestuursgebied is die eindproduk van die samesprekings wat deur die Verwysingsgroep vir die Breede Waterbestuursgebied onder leiding van die Departement van Waterwese en Bosbou: Wes-Kaap gehou is. Individue, organisasies en groepe wat aan die proses deelgeneem het, het heelwat van hul tyd afgestaan om inligting uit te ruil, om meer kennis oor geïntegreerde waterhulpbronbestuur op te doen, om 'n beter begrip te kry van die uitdagings waarvoor ander streke in die gebied te staan kom en om konsensus oor moeilike kwessies te bereik.
Net soos in elke ander waterbestuursgebied in Suid-Afrika, vereis die oorgang na die vestiging van nuwe waterbestuursinstellings - en veral die stigting van 'n opvanggebied bestuursagentskap - 'n radikale verandering in die wyse waarop watergebruikers en belangegroepe na waterhulpbronne kyk. Dit is nie net die rol van die Departement Waterwese en Bosbou wat verander nie. Watergebruikers en belangegroepe kom nou ook te staan voor nuwe uitdagings wat tyd, energie en kennis vereis. Lede van die Verwysingsgroep vir die samestelling van die Breede-Overberg Opvanggebied1 Bestuursagentskap het hierdie vraagstukke aangedurf en is verbind tot voortgesette groei en betrokkenheid, ook ná die stigting van die Opvanggebied Bestuursagentskap.
Taakspan n Taakspan wat deur die Departement van Waterwese en Bosbou aangestel is, het die Verwysingsgroepvan die Breede-Overberg Opvanggebied Bestuursagentskap gedurende die proses wat gevolg is om dievoorlegging te ontwikkel, bygestaan. Hierdie span het namens die Verwysingsgroep dokumentasiesaamgestel, vergaderings gefasiliteer en die deelname deur belanghebbendes ondersteun. Die taakspanhet onder leiding van die Departement van Waterwese en Bosbou: Wes-Kaap gefunksioneer.
Die Waterbestuursgebied staan amptelik as die "Breede" Waterbestuursgebied bekend, soos bepaal tydens die oorspronklike omskrywings van die negentien waterbestuursgebiede in Suid-Afrika. Lede van die OBA Verwysingsgroep het egter saamgestem dat "Breede-Overberg" meer beskrywend sou wees en dat dit die belangrikheid van die Overberg (wat 'n beduidende gedeelte van die gebied uitmaak) in aanmerking geneem moet word. Vir hierdie rede is daar besluit dat die Bestuuragenstkap bekend moet staan as die "Breede-Overberg" Opvanggebied Bestuursagentskap. Hierdie naam word ook deurgaans in hierdie Voorstel gebruik wanneer daar na die Bestuursagentskap, OBA Verwysingsgroep of die Belangekomitee verwys word.
TABEL 1 Waterverbruik in die Breede WBG 26TABEL 2 Potensiële toekomstige waterbehoefte ...27TABEL 3 Waterverbruiksyfers gebruik vir die finansiële model ...27TABEL 4 Vergelyking van huidige watervereistes en beskikbare hulpbronne...28TABEL 5 Moontlike OBA Funksies en Bestuursaktiwiteite volgens Bedryfsgebied ...33TABEL 6 Beraamde groei in watergebruik ...51TABEL 7 Aantal personeel vir die verskillende struktuur-opsies ...52TABEL 8 Vergoedingspakkette van Personeel ...53TABEL 9 Totale personeelkoste vir 'n ten volle funksionele OBA...
Figuur 1 Breede Waterbestuursgebied 7Figuur 2 Bestaande struktuure wat die OBA voorstel ondersteum... 20Figuur 3 Voorgestelde proses vir die Breede-Overberg OBA OPvanggebiedsbestuur ... 36Figuur 4 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 1 ... 38Figuur 5 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 2 (Opsie 1)... 39Figuur 6 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 2 (Opsie 2)... 39Figuur 7 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 2 (Opsie 3)... 40Figuur 8 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 5 (Opsie 1)... 41Figuur 9 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 5 (Opsie 2)... 42Figuur 10 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 5 (Opsie 3) ... 43Figuur 11 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 10 (Opsie 1) ... 44Figuur 12 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 10 (Opsie 2) ... 45Figuur 13 Operasionele en tegniese ondersteuning: Jaar 10 (Opsie 3)...
Die uitvaardiging van die Nasionale Waterwet, 1998 (Wet Nr. 36 van 1998) het 'n proses van fundamentele verandering in die wyse waarop waterhulpbronne in Suid-Afrika bestuur word, begin. Een van die belangrikste elemente van hierdie proses is die stigting van nuwe waterbestuurs-instellings wat watergebruikers en belangegroepe die geleentheid bied om deel te neem aan die bestuur van hulle waterhulpbronne. Die Opvanggebied Bestuursagentskap (OBA) is die vernaamste van hierdie instellings.
Die Nasionale Waterwet maak voorsiening vir die stigting van OBAs om die waterhulpbronne binne spesifieke waterbestuursgebiede te bestuur. Die Minister van Waterwese en Bosbou het in sy hoedanigheid as beskermheer van die land se waterhulpbronne en deur middel van die Departement van Waterwese en Bosbou (DWW&B), die land in 19 waterbestuursgebiede (WBGs) verdeel. Die Breede WBG is een van hierdie gebiede en watergebruikers en belangegroepe in die WBG het die uitdaging aanvaar om 'n Voorstel vir die Stigting van 'n Opvanggebied Bestuursagentskap vir die Breede Waterbestuurgesbied te ontwikkel. (Hierna "die Voorstel" genoem.
Die Voorstel is in terme van Artikel 77 van die Nasionale Waterwet saamgestel.
Die lewensvatbaarheid van die voorgestelde OBA wat die tegniese, finansiële en administratiewe take betref; en n Aanduiding of konsultasie gedurende die ontwikkeling van die Voorstel plaasgevind het en die uitkoms van sodanige konsultasie.
Die Voorstel is geskoei op die formaat wat deur die Hoofdirektoraat: Watergebruik en Bewaring voorgestel is. Hierdie formaat is gefinaliseer tydens 'n werkwinkel wat op 14 Mei 2001 in Pretoria gehou is. Die inhoud van die Voorstel is die resultaat van 'n reeks samesprekings wat deur die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep gehou is. Die OBA Verwysingsgroep is deur 'n taakspan, wat onder leiding van die DWW&B: Wes-Kaap gestaan het, ondersteun.
In Afdeling 2 van die Voorstel word 'n opsomming van die proses van deelname gegee. Hierdie afdeling dui aan hoe watergebruikers en belangegroepe by die ontwikkelingsproses betrek is, hoe die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep saamgestel is, hoe die proses plaasgevind het, watter kapasiteitsbou-en bemagtigingsaktiwiteite in die WBG onderneem is, watter groepe verteenwoordiging geniet en het en wat hul sienings is. Die afdeling sluit af met die kommentaar van rolspelers oor die proses van openbare deelname.
In Afdeling 3 word daar ondersoek ingestel na die lewensvatbaarheid van die voorgestelde OBA. In hierdie afdeling word die Breede Waterbestuursgebied, die voorgestelde delegering van funksies en die voorgestelde institusionele ontwikkeling beskryf. Afdeling 3 sluit ook 'n ondersoek na die organisatoriese, finansiële en maatskaplike lewensvatbaarheid en 'n opsomming van die vereistes vir 'n werkbare OBA, in.
Afdeling 4 bevat 'n implementeringsplan wat van toepassing sal wees op die stigting van die voorgestelde OBA. Dit sluit 'n beskrywing van die aktiwiteite, verantwoordelikhede, tydskedules en hulpbronne vir die eerste bestaansjaar van die OBA in.
Bylae A bevat nuusbriewe wat nuttige inligting verskaf het oor bestuurskwessies wat betrekking het op waterhulpbronne.
Bylae B bevat 'n verslag oor die proses van openbare deelname wat in die Overberg onderneem is.
Bylae C bevat 'n verslag oor proses van openbare deelname in die Breederiviervallei as deel van die Breede Rivierkom Studie.
Bylae E bevat al die besprekingsdokumente en voorbereidende aantekeninge wat deur die taakspan vir die vergaderings van die OBA Verwysingsgroep voorberei is.
Bylae F bevat 'n tabel waarin die bestaande waterhulpbronne volgens munisipale gebiede en dorpe aangedui word.
Bylae G bevat 'n voorbeeld van die finansiële model waarop die finansiële lewensvatbaarheid van die OBA aanvanklik gebaseer is.
Die deelname deur watergebruikers en belangegroepe was 'n sleutel-element in diesamestelling van hierdie Voorstel. Die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep wasdie vernaamste groep wat direkte deelname betref. Hierdie deelname is ondersteundeur die aktiwiteite rondom openbare deelname wat in die twee definitiewegeografiese gebiede in die Breede WBG, naamlik die Breederiviervallei (wat dieRiviersonderend opvanggebied insluit) en die Overberg (wat die hele gebied suid vandie Breederiviervallei insluit) plaasgevind het. Die kaart hierbo illustreer die verdelingvan die WBG in hierdie twee geografiese gebiede.
Die volgende onderwerpe word in hierdie afdeling bespreek:$ Identifisering en mobilisering van belanghebbendes.$ Benadering wat gevolg is ten opsigte van die deelname deur belanghebbendes, kapasiteitsbou en bemagtiging. $ Verteenwoordiging. $ Opmerkings deur belanghebbendes wat die proses en hierdie Voorstel betref.
Diewyse waarop belanghebbendes in die Overberg en die Breederiviervallei geidentifiseer en gemobiliseer is, word afsonderlik beskryf. Dit word gevolg deur 'n beskrywing van die proses in die Breede WBG as geheel.
Deelname aan waterhulpbronbestuur het 'n relatiewe lang geskiedenis in dieOverberg. Dit het begin met die totstandkoming van die Palmiet Loodskomitee in1996. Hierdie komitee het baanbrekerswerk in die beplanning vanopvanggebiedsbestuur in Suid-Afrika gedoen en versprei sy eie nuusbrief, diePalmiet Bulletin. Sien voorbeelde ingesluit in Bylae A.
Die proses om inligting oor OBAs en die breë proses wat gevolg is met diesamestelling van hierdie Voorstel om 'n OBA te stig, het gedurende Oktober 1999 'naanvang geneem. Die resultaat hiervan was 'n reeks van ses openbare vergaderingswat vanaf 10 tot 25 November 1999 gehou is. Verwys na Bylae B vir 'n meerbreedvoerige verslag oor die proses van openbare deelname in die Overberg.
proses geraak word.
n Tweede rondte van ses openbare vergaderings is vanaf 9 Februarie tot 1 Maart 2000 gehou.
Opvanggebied Loodskomitees te dien. (Een komitee in elk van die ses geografiese gebiede.) $ Verdere inligting oor die konsep van 'n OBA en die breër proses wat noodsaaklik is vir die stigting van 'n OBA.
Finalisering van die verteenwoordiging deur verskillende organisasies op elke Loodskomitee.
Uiteensetting van hoe belangrik dit vir elke tersiêre opvanggebied is om 'n formele liggaam, soos 'n Watergebruikervereniging, te stig.
Aanmoediging om watergebruike te registreer.
Voorsiening van inligting oor vorige en huidige studies oor waterhulpbronne in hule opvanggebied.
Ontwikkeling van 'n struktuur vir die loodskomitees, verkiesing van voorsitters en verkiesing van afgevaardiges om elke loodskomitee op die Overberg Belangekomitee te verteenwoordig. (Verwys na afdeling 2.3 hieronder).
Die lede van die loodskomitees en alle ander belangstellendes is uitgenooi om 'n vergadering van belanghebbendes in die hele Overberg by te woon. By hierdie vergadering is die lede waaruit die Overberg Belangekomitee sou bestaan, gefinaliseer. (Sien afdeling 2.3 hieronder vir verdere inligting aangaande lede van die Overberg Belangekomitee.) Daar is ook 'n openbare vergadering in die Onrus/Klein Rivier opvanggebied gehou.
Die volgende vergaderings is deur die loodskomitees gehou tot op die datum waarop die eerste weergawe van hierdie voorstel in April 2002 aan die DWW&B se hoofkantoor in Pretroia voorgelê is. Vergaderings word nog steeds in elke opvanggebied buiten die Botrivier gehou, en sal voortgaan totdat die OBA gestig is.
Om ontwikkelings in elke opvanggebied te monitor.
Om vraagstukke soos besoedeling, riviermondings, die uitroei van indringerplante en ander omgewingskwessies aan te spreek.
Om 'n Verslag oor die Huidige Stand van die Opvanggebied vir elke opvanggebied saam te stel. 'n Generiese inhoudsopgawe hiervan word in Bylae B aangebied.
Om voortgesette betrokkenheid deur belanghebbendes te verseker en spesifiek die kapasiteit van opkomende boere uit te bou. $ Om terugvoering en inligting oor die samestelling van die OBA Voorstel te verskaf.
Om die kapasiteit van belanghebbendes uit te bou deur inligting oor kwessies soos waterbesparing, water-aanvraagbestuur en die beplanning van waterdienste-ontwikkelings te verskaf. $ Om bydraes te lewer ter ondersteuning van die DWW&B se Waterweek.
Die eerste twee vergaderings van die Overberg Belangekomitee is voor die samestelling van die Verwysingsgroep vir die Breede-Overberg OBA gehou (verwys na afdeling 2.1.3 hieronder) en het ten doel gehad om verteenwoordiging op die Overberg Belangekomitee te finaliseer, om die verkiesing van lede tot die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep te bespreek en om lede voor te berei op die proses wat gevolg word met die samesteling van die Voorstel vir die stigting van die OBA. Verdere vergaderings is aangewend om terugvoer oor die proses te gee en om insette te bespreek.
n Verdere ses openbare vergaderings, wat die finalisering van die Voorstel vooraf gegaan het, is in November 2001 gehou.
Die Overberg Belangekomitee is na die eerste voorlegging van die Voorstel in April 2002 ontbind. Die meeste van die Loodskomitees het egter voortgegaan met hulle vergaderings, wat ten minste drie keer per jaar gehou word. Die name van die komitees is intussen van Loodskomitee na Opvanggebied Forum verander, om sodoende die terminologie wat in die Nasionale Waterwet gebruik word, te weerspieël.
Die Palmietrivier Opvanggebied Forum konsentreer hoofsaaklik op kontroversiële ontwikkelings in die opvanggebied en verkry inligting oor die hoeveelheid water wat jaarliks vanaf die Palmietrivier na Kaapstad oorgeplaas word. Daar bestaan reeds 'n bestuurstrategie vir hierdie opvanggebied, wat geïmplementeer sal word na die stigting van die OBA.
Die Botrivier Opvanggebied Forum het opgehou funksioneer, hoofsaaklik omdat 'n aantal meestersgraadstudente van Kaapstad besig is met studies oor die Botrivier en daar nie veel knelpunte met ontwikkeling in die gebied is nie.
Die Onrusrivier opvanggebied is dié opvanggebied in die Overberg wat die meeste waterstres ondervind. Hierdie opvanggebied forum se hoofdoel is om te verseker dat wateraanvraagbestuur deur beide die dorp, Hermanus, en boere wat water uit hierdie opvanggebied ontvang, as 'n prioriteit beskou word. Die forum oorweeg tans om 'n Watergebruikervereniging te stig om die voorsiening van water vanuit die Onrusrivier en die verskillende grondwaterbronne in die die gebied op 'n formele grondslag te bestuur.
Die Kleinrivier is geïdentifiseer as 'n moontlike bron van water vir oorplasing na die opvanggebied van die Onrusrivier. Die plaaslike owerheid het om hierdie rede 'n "Verslag oor die Huidige Stand van die Kleinrivier Opvanggebied" aangevra. Hierdie verslag is deur konsultante met die entoesiastiese samewerking van die forumlede saamgestel. Die invloed wat 'n moontlike vermindering in vloei op die ekologies-sensitiewe monding van die Kleinrivier kan hê, het 'n hewige debat laat ontstaan. Hoewel die verslag aandui dat 'n dam in die bolope van die Kleinrivier, as gevolg van die topografie stroomaf, min verskil sal maak aan die hoeveelheid water wat die riviermond bereik, bly hierdie steeds 'n netelige kwessie.
Die Uilkraalsrivier Opvanggebied Forum het daadwerklik bygedra tot die voorsiening van water-en sanitasiedienste aan Baardskeerdersbos, 'n klein nedersetting wat op 'n plaas in die omgewing ontstaan het. Na voltooiing van hierdie taak, was die forum se fokus hoofsaaklik daarop gerig om die gebrek aan ondersteuning vanaf die DWW&B en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad met die uitroei van indringerplante, aan te spreek.
Die Overberg-Oos Opvanggebied Forum het 'n Verslag oor die Huidige Stand van die Overberg-Oos Opvanggebied saamgestel. Hierdie verslag sal terselftertyd as die Voorstel gefinaliseer word.
Die proses van openbare deelname in die Breederiviervallei het deel gevorm van die Studie van die Breede Rivierkom, wat in 1999 'n aanvang geneem het en teen Junie 2002 voltooi is. (Verwys na Bylae C vir 'n meer volledige verslag oor die aktiwiteite wat in die Breederiviervallei as deel van die Studie oor die Breede Rivierkom onderneem is.) Vervolgens sal die afkorting BRBS (afgelei van die Engelse benaming Breede River Basin Study) deurgaans gebruik word wanneer daar na hierdie studie verwys word.
Die BRBS is 'n multi-dissiplinêre studie wat onder die vaandel van die DWW&B uitgevoer is. Dit sluit die volgende elemente in: grondgebruik, waterbehoefte, wateraanvraagbestuur, oppervlakbronne, grondtipes, binnestroom vloeivereistes, vloeivereistes vir riviermondings, die ekonomie van die streek, maatskaplike elemente, grondwater, landbou-ekonomie, watergehalte, sediment, bepalings van opbrengste, ontwikkeling van waterskemas en omgewingsimpakstudies. Die BRBS is ontwerp om in twee fases plaas te vind, waar die eerste fase (Voorloperfase) die fondasie vir die tweede fase (Finale fase) sou lê. 'n Formele program van openbare deelname is ontwikkel om met die verloop van die BRBS saam te val. Dit het aan die verskillende taakspanne die geleentheid gebied om insette van die publiek te verkry en om hulle bevindings met belangstellende en betrokke partye te deel.
Hierdie geleentheid om kennis oor verskeie elemente van waterhulpbronbestuur op te doen en terselfdertyd kapasiteit deur middel van deelname aan 'n studie soos die BRBS uit te bou, het verseker dat 'n nou skakeling tussen die BRBS gedurende die formuleringsprosesvan die OBA-Voorstel plaasgevind het. Hierdie skakeling het dit moontlik gemaak om die BRBS Belangekomitee as die verteenwoordigende liggaam vanuit die Breederiviervallei te benut. Lede van hierdie forum is gekies om op die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep te dien, tesame met lede van die Overberg Belangekomitee (sien Figuur 1 hieronder). Dieselfde taakspan wat verantwoordelik was vir die deelnemende aktiwiteite van die BRBS, is aangestel om die OBA-Voorstel te ontwikkel.
Die eerste openbare vergadering vir die BRBS is op 8 November 1999 in Robertson gehou. Meer as 500 mense, wat gelys was op bestaande databasisse van die DWW&B, distriksmunisipaleite en konsultante, is uitgenooi om die vergadering by te woon. Die vergadering is wyd geadverteer en 1 000 eksemplare van 'n inligtingsdokument, getiteld Uitnodiging om deel te neem aan die Breede Rivierkom Studie, is voorberei en versprei. Die dokument is in Afrikaans, Engels en Xhosa beskikbaar gestel. Die doel van die eerste openbare vergadering was om die BRBS aan die publiek bekend te stel en om bykomende rolspelers te identifiseer.
Die tweede openbare vergadering is op 4 Maart 2000 in Robertson gehou. Uitnodigings is aan 'n uitgebreide, opgedateerde databasis van belanghebbendes gestuur en die vergadering is weer wyd geadverteer. 'n Besprekingsdokument is ook versprei. Dié dokument het die rol van 'n BRBS Belangekomitee in die BRBS en in die samestelling van die OBA-Voorstel verduidelik. Die BRBS Belangekomitee is by hierdie openbare vergadering saamgestel. Meer inligting oor die lede van die BRBS Belangekomitee word in afdeling 2.3 hieronder gegee.
Die BRBS Belangekomitee het vir die eerste keer op 13 April 2000 vergader. Die doel was om insette te lewer met betrekking tot die verkiesing van lede vir die onderskeie Tegniese Werkgroepe van die BRBS. Hierdie vergadering is ook gebruik om die verteenwoordiging op die BRBS Belangekomitee te ondersoek. Spesiale aandag is aan die verteenwoordiging van histories-benadeelde persone gegee om te verseker dat hulle perspektiewe ook aangeteken word.
Die BRBS Belangekomitee het weer op 5 September 2000 vergader om die resultate van die BRBS se eerste fase te bespreek. Tydens hierdie vergadering is insette verkry oor die proses wat gevolg moet word met die samestelling van die OBA-Voorstel en is lidmaatskap van die Breede-Overberg OBA-Verwysingsgroep bespreek.
Hierdie vergadering is opgevolg deur ses openbare streekvergaderings binne die Breederiviervallei. Die streekvergaderings was daarop gemik om die resultate van die eerste fase van die BRBS aan die breë publiek oor te dra en om die geografiese verteenwoordiging op die BRBS Belangekomitee te verbeter.
Op 21 Augustus 2001 is 'n ad hoc-vergadering van die BRBS Belangekomitee in Robertson gehou. Hierdie vergadering het plaasgevind na 'n vergadering van die Breede-Overberg OBA-Verwysingsgroep wat dieselfde oggend gehou is. Die sake wat aandag geniet het, was terugvoering oor die vordering met die OBA-Voorstel en 'n bespreking van wyses waarop die betrokkenheid en verteenwoordiging van histories-benadeelde groepe (en hul perspektiewe) by die BRBS Belangekomitee en die Breede-Overberg OBA-Verwysingsgroep verbeter kan word.
Die laaste twee vergaderings van die BRBS Belangekomitee het op 16 Oktober en 21 November 2001 plaasgevind - kort voor die indiening van hierdie Voorstel en die bekendstelling van die eerste konsep van die finale BRBS-verslag. Die vergadering in Oktober het gehandel oor die binnestroom vloeivereistes van die rivier en vloeivereistes by die riviermond. Die vergadering in November het gekyk na die ontwikkelingspotensiaal van waterhulpbronne en die invloed wat dit op die omgewing sal hê.
Hierna is 'n reeks van ses openbare streekvergaderings en individuele ontmoetings met geselekteerde belanghebbendes gehou om hulle voor te berei vir die finale vergadering van die Breede WBG Belangekomitee (sien hieronder) waartydens die tweede konsep van die OBA-Voorstel bespreek sou word. Die individuele vergaderings het in Oktober en November 2001 plaasgevind. Tydens hierdie vergaderings het die volgende sake aandag geniet: verteenwoordiging van opkomende boere, die toerisme-sektor, plaaswerkers, besproeiingsrade, kommersiële boere, plaaslike regering, die Swellendam-/ Witsandstreek, die Robertson-/ Bonnievale-/ Ashtonstreek, die Worcester-/ De Doornsstreek en die Ceres-/ Rawsonvillestreek.
Daar is beplan om die individuele ontmoetings gedurende 2002 voort te sit en sodoende te verseker dat histories-benadeelde groepe ten volle bemagtig en ingelig word en dat hul insette in aanmerking geneem word.
Die ses openbare streekvergaderings is in November 2001 gehou. Die individuele en streekvergaderings is gebruik om inligting oor die BRBS en die vordering met die samestelling van die OBA-Voorstel aan die publiek oor te dra. Gedurende hierdie vergaderings is 'n brosjure oor die Voorstel uitgedeel. 1 000 van hierdie brosjures, beskikbaar in Afrikaans en Engels, is tydens die streekvergaderings versprei.
Die BRBS en Overberg Belangekomitees het op 15 November 2000 vir die eerste keer as die Breede WBG Belangekomitee vergader. By hierdie vergadering, wat in Worcester gehou is, is finaliteit bereik oor die proses vir die samestelling van die OBA-Voorstel. Voorlopige insette oor die waterhulpbronne in die Breede WBG en die huidige bestuursbestel, is gelewer. Hierdie komitee het 'n kleiner komitee, wat die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep genoem is, afgevaardig om die OBA-Voorstel in samewerking met die DWW&B en sy taakspan saam te stel.
Hierdie vergadering het gefokus op die sleutelvraagstukke rondom waterhulpbronne wat die voorgestelde OBA die hoof sal moet bied.
Hierdie vergadering het gehandel oor die huidige finansiële en logistieke bestuurskwessies wat in ag geneem moet word wanneer die institusionele en organisatoriese moontlikhede van die voorgestelde OBA bespreek word.
Gedurende hierdie vergadering is algemene funksionele, institusionele en organisatoriese opsies vir 'n OBA ondersoek.
Tydens hierdie vergadering is daar meer spesifiek gekyk na die operasionele en tegniese ondersteuningsraamwerk wat 'n OBA sou nodig hê om sy werksaamhede uit te voer.
Tydens hierdie vergadering is die finansiële implikasies van 'n aantal organisatoriese opsies vergelyk en is die raamwerk vir die eerste konsep van die Voorstel vir die Stigting van 'n OBA vir die Breede WBG voltooi.
Tydens hierdie vergadering is die eerste konsep van die Voorstel bespreek. Ooreenstemming is bereik ten opsigte van die veranderings wat nodig sou wees om die tweede konsep te voltooi. 'n Voorlopige bespreking oor die samestelling van die voorgestelde OBA Bestuursraad het ook plaasgevind.
Die volledige Breede WBG Belangekomitee se tweede vergadering het op 20 November 2001 in Worcester plaasgevind. Tydens hierdie vergadering is die tweede konsep van die Voorstel bespreek, asook die samestelling van die voorgestelde OBA Bestuursraad. Die bestuursraad se samestelling kon egter as gevolg van tydbeperkings nie in detail bespreek word nie en hierdie aangeleentheid sou by verdere vergaderings opgeneem word.
Die konsepvoorstel is gedurende 2003 aan die DWW&B hoofkantoor voorgelê, wat na bestudering versoek het dat sekere veranderings aangebring word. Die OBA Verwysingsgroep het vervolgens op 3 Desember 2003 in Robertson vergader. Gedurende hierdie vergadering is die voorgestelde veranderings bespreek. Spesifieke aandag is aan die metode waardeur die finansiële lewensvatbaarheid voorheen bereken is gegee. Die rol van die Advieskomitee is bespreek en drie lede van die Verwysingsgroep is verkies om op die Advieskomitee te dien.
Twee verskillende benaderings is in die Breederiviervallei en die Overberg gevolg om betrokkenheid, kapasiteitsbou en bemagtiging te verseker. Die twee benaderings het egter tot die oorhoofse voordeel van die proses vir die samestelling van die OBA-Voorstel gestrek.
In die Breederiviervallei het betrokkenheid, kapasiteitsbou en bemagtiging nou saamgeval met die vereistes van die BRBS, wat 'n omvattende ondersoek na die waterhulpbronne in die Breederiviervallei behels het.
Openbare vergaderings is gebruik om die vordering met beide die BRBS en die samestelling van die OBA-Voorstel, asook 'n verskeidenheid sake wat verband hou met die implementering van die Nasionale Waterwet, te bespreek. Die vergaderings van die Belangekomitee was hoofsaaklik daarop gemik om insette ten opsigte van die volgende aspekte van die BRBS te verkry: die stigting van tegniese werkgroepe; die bevindings van die eerste fase van die BRBS; binnestroom vloeivereistes; die vloeivereiste by die riiviermond; en die ontwikkeling van waterhulpbronne en die potensiële impak daarvan op die omgewing. Notules is van alle vergaderings gehou.
n Kantoor vir Openbare Deelname waar opmerkings, knelpunte en vraagstukke aangemeld kon word. Hierdie sake is na die spanleiers van die BRBS verwys aangesien hulle in die beste posisie was om daarop te reageer en terugvoering te gee. Beleidskwessies is na die DWW&B verwys. Alle interaksie met die Kantoor vir Openbare Deelname is in die BRBS se databasis aangeteken.
Kontak met die algemene publiek is deur middel van persvrystellings, advertensies en aankondigings oor die radio gehandhaaf. Plaaslike media is veral benut.
Voorbereiding van inligtingsdokumente.$ Verspreiding van dokumentasie oor die BRBS.$ Bespreking van inligting oor die BRBS en die vordering met die samestelling van die OBA-Voorstel by vergaderings van besproeiingsrade, watergebruiker-verenigings en plaaslike owerhede.
Opvolging met belanghebbende groepe voor vergaderings. Spesifieke aandag is aan verteenwoordigers van plaaswerkers en opkomende boere gewy.
Bykomende aktiwiteite is gedurende November 2002 onderneem om kapasiteitsbou en institusionele ontwikkeling te verseker. Dit is weer eens deur middel van individuele en streekvergaderings gedoen. Hierdie aktiwiteite was daarop gemik om watergebruiker-en belangegroepe voor te berei op die funksies wat die OBA sal verrig. Daar is ook gekyk na die formalisering van geografiese komitees, soos die Opvanggebied Loodskomitees wat in die Overberg gevorm is, en die lidmaatskap van sektorale komitees.
Aktiwiteite wat kapasiteitsbou bevorder, soos vergaderings met individue en kleiner groepe; en die ontwikkeling en verspreiding van 'n inligtingspakket oor waterhulpbronbestuur, is gedurende 2002 voortgesit.
Die proses van openbare deelname, kapasiteitsbou en bemagtiging vir die proses om hierdie Voorstel saam te stel, het voortgebou op die bestaande prosesse wat reeds gevestig was as gevolg van vorige studies deur die DWW&B in die Overberg, asook die bestuursbeplanning-inisiatief in die opvanggebied van die Palmietrivier. Vergaderings van die Opvanggebied Loodskomitees het hoofsaaklik gehandel oor die uitruil van inligting oor waterhulpbronstudies, biostreek beplanningsinisiatiewe, waterdienste ontwikkelingsbeplanning, die aktwiteite van omgewingsorganisasies en owerhede, die funksies van provinsiale staatsdepartemente en die funksies van besproeiingsrade.
Verteenwoordigers van plaaslike owerhede, die provinsiale regering, DWW&B: Wes-Kaap, besproeiingsrade, omgewingsowerhede, omgewingsorganisasies en diensverskaffers wat direk by studies en sodanige aktwiteite betrokke was, het voorleggings by hierdie vergaderings gelewer.
Inligtingsdokumentasie soos brosjures en verslae oor die huidige stand van die watersituasie in sub-opvanggebiede, is voorberei en versprei. Die Palmiet Bulletin, wat elke 6 maande uitgegee is, het as 'n belangrike bron van inligting vir belanghebbendes in die groter Overberg gedien. Artikels is ook in publikasies soos die Municipal Engineer geplaas.
Openbare vergaderings is deur middel van advertensies in die plaaslike pers en radio aangekondig. Persvrystellings is voor en na openbare vergaderings versprei. Daar is noue kontak met die media behou om te verseker dat akkurate terugvoering oor vergaderings die breë publiek bereik. Openbare vergaderings het ook die geleentheid gebied om inligting wat op die Nasionale Waterwet betrekking het, soos die registrasie van watergebruik, te versprei.
Kontak is met geïdentifiseerde belangegroepe behou en daar is gereeld met hulle geskakel om deelname aan vergaderings te verseker.
n Hele aantal individuele vergaderings is met boereverenigings, wat beide opkomende en gevestigde kommersiële boere verteenwoordig, gehou, sowel as met arbeidsorganisasies en kleiner groepe histories-benadeelde persone wat lede van Opvanggebied Loodskomitees was. Laasgenoemde vergaderings is in die vorm van vraag-en-antwoordsessies aangebied en was daarop gemik om behoeftes te identifiseer en terminologie, wetsvereistes en prosedures duidelik te maak.
Kapasiteitsbou-aktiwiteite, soos individuele en groepsvergaderings en die ontwikkeling en verspreiding van 'n inligtingspakket oor waterhulpbronbestuur, is gedurende 2002 voortgesit.
Die sukses met openbare deelname in die Overberg kan toegeskryf word aan die feit dat die DWW&B: Wes-Kaap tot Maart 2003 die sekretariële dienste verskaf het en deurlopend finansiële steun aan die deelnemingsproses gebied het.
Die aktiwiteite wat onderneem is om betrokkenheid, bemagtiging en kapasiteitsbou in die Breederiviervallei en die Overberg te verseker, het die vergaderings van die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep onderbou. Laasgenoemde vergaderings was hoofsaaklik daarop gerig om die samestelling van die Voorstel op 'n sistematiese en deelnemende wyse te bewerkstellig.
Die eerste stap in die samestelling van die OBA Voorstel, was die identifisering van bestaande waterhulpbronne in die Breede WBG. Vir hierdie doeleindes is 'n besprekingsdokument as agtergrondinligting vir die eerste vergadering voorberei. (Alle besprekingsdokumente en voorbereidende aantekeninge is vervat in Bylae E.) Die eerste twee vergaderings van die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep is dus aan die identifisering van sleutelkwessies ten opsigte van waterhulpbronbestuur in die Breede WBG gewy.
Die tweede stap was die bespreking van die bestaande bestuurs-en finansiële bestel in die Breede WBG. 'n Besprekingsdokument is weer eens vir die OBA Verwysingsgroep voorberei. Gedurende die tweede en derde vergaderings van die OBA Verwysingsgroep is die vernaamste bestuurs-en finansiële vraagstukke geïdentifiseer.
Die derde en vierde stap in die proses wat die samestelling van die Voorstel voorafgegaan het, was daarop gerig om konsensus te verkry ten opsigte van die struktuur en die finansiering van die voorgestelde Breede-Overberg OBA. Twee besprekingsdokumente is voorgelê, waarvan die laaste op die model vir die finansiële bestuur van 'n opvanggebied (soos vir die Waternavorsingskommissie ontwikkel), gebaseer was.
Hoewel beide Afrikaans en Engels tydens die vergaderings gebruik is, is daar 'n kompromie bereik dat Engels hoofsaaklik as voertaal gebruik sal word om sodoende te verhoed dat die hoofsaaklike gebruik van Afrikaans sommige deelnemers sou uitsluit. Deelnemers is egter aangemoedig om die taal van hulle keuse te gebruik, Xhosa ingesluit, en all insette is in Engels vertaal.
Voor elke vergadering is uitnodigings, konsep-agendas en voorbereidende aantekeninge aan al die lede van die OBA Verwysingsgroep gestuur. Uitnodigings is telefonies opgevolg om bywoning te bevestig. Notules van vergaderings is gewoonlik as voorbereidende materiaal vir die volgende vergadering aan die lede gestuur.
Die taakspanne wat vir die proses van openbare deelname in onderskeidelik die Breederiviervallei en die Overberg verantwoordelik was, het 'n bydrae tot die eerste WBG nuusbrief, die "Breede WBA", gelewer. Hierdie nuusbrief is in Afrikaans en Engels onder die vaandel van die DWW&B gepubliseer en is in Oktober 2000 vrygestel. Die volgende onderwerpe is hierin bespreek: die grense van die WBG; die definisie van 'n opvanggebied; die belangrikheid van riviermondings; aktiwiteite rondom openbare deelname in die Breederiviervallei en die Overberg; terugvoer oor die BRBS; waterhulpbronbestuur; bestuursbeplanning; en die registrasie van watergebruik. 'n Voorbeeld van die nuusbrief is in Bylae A opgeneem.
Die taakspanne verantwoordelik vir openbare deelname het in Oktober 2001 'n brosjure voltooi wat 'n vereenvoudigde verduideliking van die Voorstel bevat het. Die brosjure het in Afrikaans en Engels verskyn en. afskrifte daarvan is tydens individuele en groepvergaderings wat in November 2001 met belanghebbendes gehou is, versprei. 'n Voorbeeld van hierdie brosjure is in Bylae E vervat.
Die taakspanne verantwoordelik vir openbare deelname sal voortgaan om op 'n ad hoc-basis met belanghebbendes te vergader en sodoende te verseker dat knelpunte aangeteken en deelname aan waterhulpbronbestuur aangemoedig word. Die taakspanne moet ook verseker dat alle rolspelers in 'n posisie is om die finale Voorstel, ná die publikasie daarvan in die Staatskoerant, ten volle te begryp.
Die DWW&B: Wes-Kaap het ook die rolspelers in die Breede WBG versoek om kommentaar te lewer op die Nasionale Waterhulpbronstrategie wat in Oktober 2002 aan die publiek bekend gestel is. Belanghebbendes sal, na die stigting van die OBA, by die ontwikkeling van die eerste formele opvanggebied bestuurstrategie vir die Breede WBG betrek word. Hierdie vlak van betrokkenheid sal belanghebbendes in staat stel om by te dra tot meer tasbare oplossings ten opsigte van probleme met waterhulpbronbestuur in hulle WBG, asook hulle kennis van die veranderende bestuursbestel vir waterhulpbronne verbeter. Spesiale pogings sal aangewend word om rolspelers vanuit histories-benadeelde gemeenskappe by die proses te betrek.
Opvanggebied forums, soos wat opvanggebied loodskomitees deesdae bekend staan, is nodig om die voortgesette deelname van rolspelers te verseker, selfs nadat Opvanggebied Bestuurskomitees (OBKs) gestig is. Forumlede sal egter moet voel dat daar 'n rede is vir die voortbestaan van forums en sal dus werklike resultate wil sien.
Opvanggebied forums moet dus nie net as die "oë en ore" van die OBA in die gemeenskap beskou word nie, maar behoort deurgaans oor water-verwante sake geraadpleeg, ingelig en bemagtig te word. Dit beteken dat gereelde werkwinkels oor watersake gehou moet word en dat meer aandag geskenk sal moet word om forums aktief by besluitneming te betrek. Sulke inisiatiewe sal slegs moontlik wees indien dit deur die OBA of die DWW&B geïnisieer en/of ondersteun word, soos wat in Hoofstuk 4 van die Nasionale Waterhulpbronstrategie beskryf word. Sonder bogenoemde inisiatiewe bestaan die gevaar dat forums tot niet sal gaan of slegs sal funksioneer wanneer hulle waterhulpbronne bedreig word deur bv oordragskemas, ontwikkelings, droogte ens.
Doeltreffende verteenwoordiging deur rolspelers word gewoonlik deur middel van 'n proses eerder as 'n eenmalige aktiwiteit verseker. Dit is veral van toepassing in 'n land soos Suid-Afrika met sy geskiedenis van onteiening, politieke onderdrukking en ongelyke ekonomiese ontwikkeling en opleiding. Die enorme uitdaging wat Suid-Afrika in die gesig staar om alle aspekte van die samelewing te transformeer, soos beoog met die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet Nr. 108 van 1996), vereis dat die sienings van alle landsburgers ten opsigte van die vele elemente wat hulle lewens raak, doeltreffend aangewend word. Dit is veral 'n uitdaging om doeltreffende verteenwoordiging in nuwe instellings te verseker, aangesien dit ons geskiedenis in sy geheel in ag moet neem en heelwat eise aan mense stel wat tyd, persoonlike ontwikkeling en die ontwikkeling van instellings betref.
Die proses waardeur verteenwoordiging op Opvanggebied Loodskomitees en Belangekomitees in die Breede WBG ontwikkel is, is voortgesit tot en met die beëindiging van die DWW&B se finansiële ondersteuning aan die Loodskomitees (forums) in Maart 2003. Hierdie proses was ten nouste verbind met die deurlopende bou van kapasiteit en die verspreiding van inligting. Dit het ook gesteun op die groeiende bewustheid van individuele watergebruikers en rolspelers dat hulle deel moet word van die instellings wat waterhulpbronne sal bestuur, soos wat dit deur die Nasionale Waterwet omskryf word.
Die Opvanggebied Loodskomitees het oor die algemeen uit die volgende kategorieë van lede bestaan: Verwys na Bylae B vir 'n volledige beskrywing van individuele komitees.
Ekotoerisme Forum). $ Gemeenskap-aksiekomitees (Sukkel om verteenwoordigers te kry) $ Belastingbetalerverenigings (Geen verdere verteenwoordiging nodig aangesien verteenwoordiging deur middel van lede op Opvanggebied Loodskomitees verseker is.
Heropbou-en ontwikkelingsforum daar bestaan geen oorkoepelende forum vir die Overberg nie en 'n verteenwoordiger van die Groter Hermanus HOP-forum is uitgenooi.
Kleinboere en opkomende boere verteenwoordig deur die Overbergkantoor van die Departement van Landbou: Wes-Kaap en ook deur verteenwoordigers van die gemeenskappe in Elim en Tesselaarsdal.
Deurlopende kontak, bystand met vervoer (deel van vervoer en vergoeding van vervoerkoste), skakeling met gemeenskaps-en nie-regeringsorganisasies en bykomende kapasiteitsbou-aktiwiteite is ingespan om deelname van lede uit histories-benadeelde gemeenskappe aan te moedig.
Die lede van die opvanggebied forums weerspieël die huidige demografiese en sosio-ekonomiese aard van die gemeenskap in die Overberg, wat hoofsaaklik 'n landelike gebied is en waar 'n lae vlak van opleiding onder veral die histories-benadeelde gemeenskappe voorkom. Daar is slegs 'n paar opkomende boere en swart entrepreneurs in die gebied wat ekonomies aktief is en wat in waterhulpbronbestuurs-kwessies belangstel. Die meeste van die histories-benadeelde persone is van mening dat waterhulpbronbestuur nie tans van groot belang vir hulle is nie. Hulle is bekommerd oor sake soos watervoorsiening en sanitasie wat direk op hul lewenskwaliteit betrekking het. Hulle het ook aangedui dat hulle gefrustreer is met die feit dat die OBA-proses meer te make het met die tegniese sy van waterhulpbronbestuur as wat dit hulle basiese behoeftes aanspreek.
Die verteenwoordiging is tydens die openbare vergaderings wat in September 2000 in elkeen van hierdie gebiede gehou is, bevestig. 'n Klein ondersteuningskomitee wat informeel vergader het, is vir elk van die gebiede saamgestel om die verteenwoordigers op die BRBS Belangekomitee te ondersteun.
Buiten die 6 geografiese gebiede, het die volgende watergebruiker-en belangegroepe direkte verteenwoordiging geniet: $ Plaaslike owerhede $ Besigheidsorganisasies $ Toerisme $ Omgewingsbelangegroepe $ Bosbou $ Gemeenskapsorganisasies $ Arbeid $ Die provinsiale regering $ Landbou een kommersiële en een opkomende verteenwoordiger is vir elke geografiese gebied gekies.
Die lys van die BRBS Belangekomitee se lede word in Bylae C gegee.
Deurlopende kontak, bystand met vervoer (deel van vervoer en vergoeding van vervoerkoste), akekling met gemeenskaps-en nie-regeringsorganisasies, asook bykomende kapasiteitsbou-aktiwiteite is ingespan om die deelname van lede uit histories-benadeelde groepe aan te moedig.
Daar is verder ooreengekom dat verteenwoordigers van die volgende oorkoepelende liggame, hoofsaaklik staatsdepartemente, uitgenooi sou word om op die OBA Verwysingsgroep te dien: $ Departement van Grondsake $ Departement van Landbou: Wes-Kaapse Provinsiale Administrasie.
Provinsiale Administrasie. $ Overberg Water (die enigste waterraad in die WBG).
Daar is ook besluit om die volgende liggame na die eerste vergadering van die OBAVerwysingsgroep uit te nooi, aangesien hulle insette van groot hulp kon wees om 'nholistiese beeld te vorm van die uitdagings wat die WBG ten opsigte vanwaterhulpbronbestuur in die gesig staar:$ Departement van Gesondheid: Wes-Kaapse Provinsiale Administrasie.$ Nasionale Parkeraad van Suid-Afrika.
Die vergadering het saamgestem dat die OBA Verwysingsgroep moontlik mettertydsal moet uitbrei, veral om te verseker dat die belange van histories-benadeeldegroepe voldoende verteenwoordiging geniet.
Die lidmaatskap van die groep het met verloop van tyd as gevolg van verskeieomstandighede uitgebrei. Een so 'n voorbeeld is die herorganisasie van plaaslikeowerhede na afloop van die plaaslike verkiesings in November 2000. Hierdieveranderings is ook in die bywoningsregisters van die OBA Verwysingsgroep severgaderings te sien. Aangeheg aan die notules wat in Bylae D vervat is.
November 2000 by die eerste vergadering van die Breede WBG Belangeforum besluit is, ontwikkel. Die Voorstel is saamgestel na aanleiding van die besluite wat tydens die vyf vergaderings van die OBA Verwysingsgroep gedurende 2001 geneem is.
Belangeforum formeel goedgekeur.
Verwysingsgroep op 5 Desember 2003 gemaak. Die proses wat gevolg is om die OBA Voorstel saam te stel, asook die kwessie van verteenwoordiging, het spesiale aandag by die derde vergadering van die OBA Verwysingsgroep geniet. (Notule vorm deel van Bylae D.) Die volgende sleutelkwesssies is geopper: $ Aandag moet aan die verteenwoordiging deur plaaslike owerhede geskenk word, veral na afloop van die plaaslike verkiesing in November 2000. Daar is aangedui dat raadslede en munisipale beamptes uitgenooi moet word om deel te neem, wat dan ook gedoen is. $ Verteenwoordiging van histories-benadeelde gemeenskappe en hul standpunte moes deur die BRBS en die Overberg Belangekomitees hersien word. Hierdie hersiening het plaasgevind, maar was as gevolg van die landelike sosio-ekonomiese omstandighede nie heeltemal suksesvol nie. $ Plaaswerkers en munisipale werkers het deur middel van formele strukture voldoende verteenwoordig geniet. $ Logistieke probleme wat deur die verteenwoordigers van opkomende boere ondervind is, is met die DWW&B bespreek en oplossings is gevind. $ Die taakspanne verantwoordelik vir die proses van openbare deelname is gevra om lede van die OBA Verwysingsgroep behulpsaam te wees om toestemming vir afwesigheid van werk te kry indien daar probleme sou wees. Geen sulke versoeke is egter gemaak nie. $ Aangesien dit duur sou wees om al die dokumentasie wat gedurende die ontwikkeling van die Voorstel beskikbaar gestel is, behoort ten minste vertaalde opsommings beskikbaar gemaak word. $ Probleme is op verskillende vlakke van waterhulpbronbestuur geïdentifiseer, bv plaaslik, per opvanggebied en vir die hele WBG. Die OBA Verwysingsgroep kon nie al hierdie knelpunte oplos nie, aangesien sommige meer suksesvol binne Opvanggebied Forums of Belangekomitees opgelos kon word. Probleme is na die mees relevante instellings verwys.
Deelnemers het die proses wat gevolg is om die OBA Voorstel te ontwikkel gekomplimenteer en saamgestem dat hulle kennis en kapasiteit ten opsigte van waterhulpbronkwessies en openbare deelname heelwat toegeneem het.
Opkomende boere en verteenwoordigers van arbeidsorganisasies is aan inligting oor beskikbare hulpbronne blootgestel en kon 'n groter bydrae lewer tot bykomende prosesse, soos die stigting en bedryf van watergebruiker-verenigings.
Ses-en-sestig besproeiingsrade in die Breede WBG word tans na watergebruikerverenigings (met meer uitgebreide bedryfsgebiede en insluiting van alle watergebruikers) omgeskakel. Opkomende boere, plaaswerkers en plaaslike owerhede sal op die bestuurskomitees van alle watergebruiker-verenigings verteenwoordiging geniet. Die omvattende aard van die proses wat gevolg is met die samestellling van die OBA Voorstel het klem gelê op die beginsel dat alle watergebruikers, sonder aansien van die hoeveelheid water wat hulle gebruik en met spesiale verwysing na histories-benadeelde groepe, aan die bestuur van en besluitneming deur waterhulpbronbestuurs-instellings behoort deel te neem.
Lede van histories-benadeelde gemeenskappe het soms gevoel dat waterhulpbronbestuur op opvanggebiedvlak - en veral op WBG-vlak - nie vir hulle van groot belang is nie. Hierdie was veral die geval waar onmiddellike behoeftes soos watervoorsiening, sanitasie en toegang tot water watertoedeling die botoon gevoer het. Sommige belanghebbendes het hulle frustrasie uitgespreek oor hul deelname aan 'n prosess wat nie tasbare resultate lewer nie, maar eerder met tegniese kwessies soos omgewingsknelpunte, instutisionele ontwikkelling en finansiële lewensvatbaarheid te make het.
Dit is duidelik dat die twyfel by histories-benadeelde groepe oor hul aandeel in die proses slegs aangespreek kan word indien meer tyd aan die bespreking en oplossing van hulle probleme, die ontwikkeling van vaardighede en beskikbaarstelling van inligting gewy word. Dit vereis egter dat gereelde, doelgerigte vergaderings gehou word en dat die inligting wat beskikbaar gestel word, noukeurig saamgestel word. Die taakspanne vir openbare deelname het begin om sulke inligtingspakkette saam te stel wat by verdere interaksie met belanghebbendes gebruik kan word. Kapasiteitsbou is 'n deurlopende proses wat slegs suksesvol kan wees indien gereelde werkwinkels, vergaderings en ander programme aangebied word.
Sommige belanghebbendes se bywoning was ongereeld ten spyte van voorbereidende dokumentasie, persoonlike kontak kort voor die vergadering, die aanbod van hulp met vervoerkostes en werksverlof en selfs nadat hulle beloof het om vergaderings by te woon. Hierdie individue moet persoonlik verantwoordelikheid vir die nie-bywoning van vergaderings neem.
Gereelde vergaderings met belanghebbendes oor die meer onmiddellike kwessies op streek-of opvanggebiedvlak is noodsaaklik om probleme op te los en om lede voor te berei op vergaderings waar die klem op groter geografiese gebiede en stelsels rus. Meer hulpbronne behoort aan sulke vergaderings toegeken word.
Werkende deelnemers ondervind dikwels tyds-en werksdruk en kan dan nie die vergaderings bywoon nie.
Sommige deelnemers is by verskeie prosesse betrokke, insluitend plaaslike owerheid, provinsiale regering en die DWW&B, en vind dit dus moeilik om al die vergaderings waartoe hulle verbind is, by te woon. Sulke belanghebbendes verleen dikwels belangrike insigte aan elk van die prosesse en verskeie van hulle probeer om geskrewe kommentaar voor te lê indien hulle nie 'n vergadering kan bywoon nie.
Deelname aan die BRBS en aan die samestelling van die OBA Voorstel was nie altyd toereikend in die Villiersdorp-/ Riviersonderendgebied nie.
Verwarring het onder andere bestaan omdat afsonderlike funksies in die gebied geografies verskillend tussen die Overberg en die Breederiviervallei verdeel word.
ingesluit, terwyl hulle vir alle ander beplanningsaktwiteite en munisipale funksies onder die Overberg resorteer. Daar was ook kommer oor die beperkte aktwiteite wat deur die betrokke taakspan vir openbare deelname in die gebied onderneem is. Beamptes van die DWW&B het egter die vergaderings van die plaaslike besproeiingsraad en die munisipaliteit bygewoon om belanghebbendes in die gebied op hoogte van sake te hou.
Die voorgestelde Breede-Overberg OBA kan baat vind daarby om meer van elektroniese media soos video's gebruik maak om inligting te versprei, kapasiteit te bou en deelname te verbeter.
Sommige deelnemers het gevoel dat die oorheersende gebruik van Engels en die vlak van die besprekings hulle uitgesluit het. Dit het voorgekom ten spyte van die feit dat daar aan die begin van elke vergadering ooreengekom is dat beide Afrikaans en Engels gebruik sou word, met Engels as hoofvoertaal en dat deelnemers die taal van hul keuse, bv isiXhosa kon gebruik.
Die grootste probleem was waarskynlik die tegniese terminologie en konsepte wat betrekking het op waterhulpbronbestuur, eerder as die taal waarin die samesprekings gevoer is. Dit sou meer doeltreffend wees om hierdie konsepte te verduidelik (en/of te heraal) in die taal waarmee die deelnemer die gemaklikste is. Hierdie probleem beklemtoon weer eens die behoefte aan genoeg fondse om programme wat kapasiteitsbou ten doel het, bykomend tot die samestelling van die OBA Voorstel, te ontwikkel en aan te bied.
Ten spyte van 'n aantal spesifieke probleme, waarvan baie nie uniek tot die Breede WBG is nie, was deelnemers oor die algemeen tevrede met die manier waarop die samestelling van die OBA Voorstel gefasiliteer is en het hulle die finale weergawe van die Voorstel goedgekeur.
Sleutel bestuurs-en finansiële kwessies.
n Meer volledige beskrywing van die waterhulpbronne in die Breede WBG word in Besprekingsdokument 1 (Bylae E) gegee. 'n Beskrywing van die bestaande bestuurs-en finansiële bestel word in Besprekingsdokument 2 (Bylae E) gegee.
Hierdie naam gee gelyke erkenning aan al die gebiede binne die WBG en is deurgaans gebruik met die samestelling van die OBA Voorstel.
Die Groter Brandvleidam en die Theewaterskloofdam is die twee vernaamste opgaarfasiliteite in die Breederiviervallei. Die Brandvleidam is 'n buitebedding-dam wat sy water ontvang deur middel van afkeerwalle vanaf die Smalblaar-en Holslootriviere tot by 'n vlak van 207m bo seespieël gevoer word. Die dam beskik oor 'n kapasiteit van 342 miljoen m³. 'n Verdere opgaarkapasiteit van 133 miljoen m³ tot 'n maksimum van 210,5 m3 bo seespieël is beskikbaar, maar word nie tans benut nie.
Die Theewaterskloofdam het 'n kapasiteit van 480 miljoen m3 en is die hoofbron wat water aan die Riviersonderend Opvanggebied en die Riviersonderend-Berg-Eersterivier Staatswaterskema voorsien. Laasgenoemde skema is 'n tussen-opvanggebied oordragskema wat water vir huishoudelike doeleindes aan die Kaapstad Groter Metropool, wat Stellenbosch insluit, voorsien.
Bylae F bevat 'n tabel waarin waterhulpbronne volgens munisipale gebied en dorp aangedui word.
waterstelsels wat die Weskus bedien. Die dam word deur die Elands-, Du Toits-en Waterkloofriviere gevoed.
n Hele aantal plaasdamme kom in die Ceresvallei en die boonste gedeelte van die Breede Opvanggebied voor. In die nou valleie wat in die opvanggebiede van die Hexrivier en Riviersonderend voorkom, word plaasdamme gebruik om winterafloop uit bergstrome deur middel van buitebedding stuwalle op te dam. In die breë, plat, middelste gedeelte van die Breederiviervallei word plaasdamme gebruik om water op te gaar. Water word deur 'n uitgebreide stelsel van kanale en pompskemas uit die Brandvleidam geneem.
Die enigste noemenswaardige dam wat sedert 1995 opgerig is, is die nuwe Ceresdam in die Koekedouwrvier, nét stroomop van Ceres. Hierdie dam voorsien bykomende water aan die dorp en bestaande en nuwe besproeiingsboere. Die Ceresdam het 'n kapasiteit van 17 miljoen m3, in teenstelling met die vorige dam wat 'n kapasiteit van slegs 0,35 miljoen m3 gehad het. Heelwat opkomende boere kon deur middel van hierdie skema water ontvang. Hulle kapitale bydrae tot die bou van die dam is deur die DWW&B gesubsidieer.
Al die dorpe in die gebied kry hul water uit oppervlakbronne in sytakke van die Breederivier. Ceres (Ceresdam), Worcester (Stettynskloof-en Fairy Glendam), De Doorns (Roode-Elsbergdam) en Swellendam (Grootkloofdam) is die groter dorpe wat met water vanuit damme voorsien word. Die meeste van hierdie damme verskaf ook water vir besproeiingslandbou aan die omliggende gebiede. Dorpe in die Laer-Breederivier Opvanggebied, soos Ashton en Bonnievale, kry ook hul water uit oppervlakbronne.
In teenstelling met die Breederiviervallei en die Westelike Overberg, is dorpe en plase in die Oostelike Overberg hoofsaaklik afhanklik van grondwater om in hul waterbehoeftes te voorsien.
Die vernaamste voorsieningskemas van oppervlakwater is die Rûensveld-Wes en Rûensveld-Oos skemas. Hierdie skemas voorsien water uit die Riviersonderend aan die landelike gebiede vanaf Caledon in die weste (die dorpsgebied ingesluit) tot plase en gemeenskappe in die omgewing van Napier en Bredasdorp in die suide en so ver wes as gemeenskappe woonagtig in die laer lope van die Breederivier. Die plaaslike waterraad, Overberg Water, bedryf hierdie skemas. Die water word by die bron behandel en word deur middel van 'n hoofpyplyn (een vir elke skema) voorsien, waarna dit in kleiner verspreidingsnetwerke vertak. Die Rûensveld-Oos en Rûensveld-Wes netwerke is nie met mekaar verbind nie, hoewel die hooflyne na mekaar toe loop. Albei hierdie skemas funksioneer tans teen (of naby aan) hulle volle ontwerpkapasiteit. Daar word tans oorweeg om die skemas op te gradeer om aan die toenemende landelike behoeftes te voldoen en om bykomende water aan kusdorpe soos Waenhuiskrans te voorsien.
Dorpe in die oostelike Overberg verkry hul water hoofsaaklik vanaf grondwaterbronne met die uitsondering van Waenhuiskrans (Arniston) wat 65% van sy voorraad uit die Rûensveld-Oos skema ontvang en Bredasdorp, in 'n mindere mate, wat nagenoeg 27% van sy voorraad uit die nuwe Klein Sanddriftdam ontvang.
Waenhuiskrans ondervind tans watertekorte en daar is aanduidings dat Bredasdorp, Napier en Elim in die nabye toekoms bykomende water nodig sal hê. Waenhuiskrans ontvang kry ook water van Denel gedurende piekseisoen. Hoewel daar heelwat water van plaaslike boorgate beskikbaar is, is die water besonder brak.
Nagenoeg 85% van die totale watervoorraad wat aan dorpe en gemeenskappe in die westelike Overberg voorsien word, is van konvensionele oppervlakbronne afkomstig. Die meeste hiervan kom in Grabouw (Palmietrivier), Hermanus (De Bosdam in die Onrusrivier) en in die Hangklip-Kleinmondgebied (Palmiet-en Buffelsriviere) voor. Die Stanford dorpsgebied is geheel en al van 'n fontein vir hulle watervoorraad afhanklik. Gansbaai maak hoofsaaklik op grondwater en 'n toedeling uit die Kraaiboschdam (Uilkraalsrivier) staat.
Ten spyte van die aansienlike waterbesparings wat deur die implementering van wateraanvraag bestuurstrategieë in Hermanus bereik is, asook die onlangse aanvulling van grondwater uit die Hermanus akwifeer, word daar steeds verwag dat die wateraanvraag in dié omgewing die beskikbare watervoorraad mettertyd sal oorskrei. Watervoorsiening aan Pearly Beach (Gansbaai) en Stanford sal ook binne die volgende tien jaar aangevul moet word.
Die volgende ontwikkeling van waterhulpbronne is gedurende die laaste vyf jaar voltooi: $ Die Kraaiboschdam is in die Uilkraalsrivier gebou. Dit bedien tans plaaslike besproeiingsboere en die dorpsgebiede van Gansbaai, Franskraal en Kleinbaai. Die moontlikheid bestaan dat Pearly Beach se watervoorsiening ook hiervandaan aangevul kan word.
Hermanus se watervoorraad is deur twee boorgate aangevul. $ Die Eikenhofdam in die Palmietrivier se wal is deur middel van sluise verhoog om die kapasiteit met ongeveer 5 miljoen m3 na 30 miljoen m3 te verhoog.
Die Palmiet pomp-opgaarskema, wat water vanaf die Kogelbergdam via die Rockviewdam na die Steenbrasdam oordra, is in 1998 geïmplementeer. Die oordrag is beperk tot 'n gemiddeld van 22 miljoen m3 water per jaar, soos deur die binnestroom vloeivereistes bepaal word.
n Aantal kleiner plaasdamme is ook in die opvanggebied van die Palmietrivier gebou.
n Paar plaasdamme is in die opvanggebied van die Botrivier gebou.
Enkele plaasdamme is in die opvanggebied van die Kleinrivier gebou.
Indringerplante het 'n beduidende invloed op die watervoorraad in die Breede WBG. Volgens Tabel 1 hieronder, was indringerplante in 1995 verantwoordelik vir 14% van die totale volume water wat in die Breede-Overberg gebruik is, oordragte na die Berg WBG ingesluit. Indringerplante was die tweede grootste waterverbruiker in die Breede WBG en het meer water as die stedelike en landelike gebiede en bosbou saam gebruik. Die impak van indringerplante is veral ernstig in die Overberg. In die oostelike Overberg word 'n groot persentasie van die beskikbare water deur indringerplante verbruik, tewyl ongeveer 35% van die water in die westelike Overberg deur indringerplante opgeneem word - byna net soveel as wat die besproeiingsektor gebruik.
Bykomend tot die invloed wat indringerplante op die watervoorraad het, en die gevolglike ekonomiese en maatskaplike nadele, word indringerplante ook met 'n verlies aan bio-diversiteit, landbou-potensiaal a.g.v. 'n beperkte beskikbaarheid van water, verhoogde brandgevaar en meegaande gronderosie vereenselwig. Die verlies aan natuurlike plantegroei soos fynbos, die agteruitgang van die natuurlike landskap, en die nadele wat dit vir die toerismebedryf inhou, moet ook in ag geneem word. Die Agulhasvlakte in die oostelike Overberg word as een van die wêreld se ses blomkoninkryke beskou. Die behoud daarvan word egter ernstig deur die groeiende infestering deur indringerplante bedreig. In 1999 is die Agulhas Nasionale Park geproklameer om die ekologies sensitiewe dele van hierdie gebied te beskerm. Die Nasionale Parkeraad van Suid-Afrika speel 'n leidende rol in die uitroei van indringerplante op grond wat aan die nasionale park behoort of daaraan gekontrakteer is.
Die Werk-vir-Waterprojekte, befonds deur die DWW&B, wat in die Breede WBG onderneem word, is daarop gemik om die voorkoms van indringerplante te verminder en terselftertyd tot werkskepping en die ontwikkeling van vaardighede by te dra. Die meeste indringerplante word op openbare grond uitgeroei, maar privaat grondeienaars in gebiede wat waterstres ondervind (soos in die Onrusrivier opvanggebied) trek ook voordeel uit die Werk-vir-Waterprojekte. Die feit dat sommige opvanggebiede in die Overberg nie hierdie tipe befondsing en bystand ontvang nie, veroorsaak heelwat ontevredenheid by die opvanggebied forums. Die Uilkraalsrivier Opvanggebied is 'n tipiese voorbeeld hiervan.
Die herprioritisering van Werk-vir-Waterprojekte wat aan die begin van 2003 plaasgevind het, het verdere misnoeë veroorsaak. Die besluit om slegs nuwe projekte in die opvanggebied van die Onrusrivier (waar privaat grondeienaars geen finansiële bydrae tot die projek maak nie) te befonds, het baie teenstand gekry - veral in die Kleinrivier opvanggebied waar grondeienaars in die verlede tot 50% van die koste vir die uitroei van indringerplante gedra het.
Landbou is die belangrikste waterverbruiker in die opvanggebiede van die Breede-, Riviersonderend-en Palmietrivier. Al hierdie opvanggebiede het in die afgelope jare 'n afname in die hoeveelheid beskikbare water ondervind. Daar kom 'n beperkte hoeveelheid besproeiing in die kusgebied van die Overberg voor - hoofsaaklik in die opvanggebiede van die Bot-, Onrus-, Klein-en Uilkraalsriviere.
Water in die meeste kusdorpe is besig om al skaarser te word. Die bestaande statestieke oor huidige waterverbruik is nie volledig nie, maar die inligting wat wel beskikbaar is word in Tabel 1 hieronder aangedui: DWW&B 1995, tensy anders aangedui.
Die potensiële behoefte aan water vir 2030, nadat verskeie faktore in aanmerking geneem is, word in Besprekingsdokument 1 weergegee en in Tabel 2 gelys. Hierdie wateraanvraag is op die bevindings van die BRBS gebaseer. Die inligting in tabel 2 is meer resent as die getalle wat tans in die Nasionale Waterhulpbron Strategie (NWHS) vervat is en sal inderdaad gebruik word om die inligting in die NWHS mee op te dateer.
Moontlike toekomstige toename in oordragte uit die Breede WBG is nie in aanmerking geneem nie.
Die meer onlangse (BRBS) beraming van die hoeveelheid water wat in die Breede WBG verbruik word, is gebruik om die finansiële lewensvatbaarheid (verwys na afdeling 3.5) van die OBA te ondersoek. Hierdie syfers word in Tabel 3 weergegee en hierdie syfers (en nie dié van Tabel 1 nie) word gebruik en is verdeel in geregistreerde verbruik, ongeregistreerde verbruik en onregistreerbare verbruik (geskatte syfers).
Huidige oordragte uit die Breede WBG is vir die doel van die finansiële analise op 224 miljoen m3/jaar geskat.
Tabel 4 hieronder dui 'n eerste-orde vergelyking tussen huidige waterverbruik en ekologiese vloeivereistes aan die een kant en die waterhulpbronne in die Breede WBG aan die ander kant (soos in Besprekingsdokument 1 opgeneem) aan. Daar moet kennis geneem word dat die vergelyking nie 'n ware waterbalans aandui nie, aangesien 'n groot gedeelte van die onontwikkelde waterhulpbronne wat in die laaste kolom aangedui word, nie ekonomies ontwikkel kan word nie.
Daar is baie potensiaal vir die verdere ontwikkeling van oppervlakbronne in die Bo-Breederivier en tot 'n mindere mate in die Riviersonderend.
Die oppervlakbronne in die oostelike Overberg vergelyk oor die algemeen swak met dié van die Breede WBG. Dit word weerspieël in die mate waartoe dorpe en plaasgemeenskappe in die Overberg-Oos afhanklik is van die oordrag van water vanaf die Riviersonderend as aanvulling tot bestaande grondwaterbronne.
Buiten die Palmietrivier, word die waterhulpbronne in die westelike Overberg hoofsaaklik ten volle aangewend. 'n Aantal akwifere wat ontwikkel kan word, is in die gebied geïdentifiseer.
Die volgende lys van sleutelkwessies is gedurende die loop van die eerste twee vergaderings van die OBA Verwysingsgroep saamgestel. Enkele byvoegings is gedurende die derde vergadering gedoen. Die eerste weergawe van dié lys is saamgestel na bespreking van die inligting in Besprekingsdokument 1. Bykomende kwessies wat tydens die openbare vergadering oor die voorgestelde Nasionale Waterhulpbronstrategie op 3 Oktober 2002 en die vergadering van die OBA Verwysingsgroep gedurende Desember 2003 geopper is, is ook in hierdie Voorstel opgeneem.
Meer omvattende Reserwebepalings moet vir elke rivierloop, asook die vleilande in die WBG gemaak word, maar veral in die Overberg. Die invloed wat hierdie Reserwes op die hoeveelheid water wat vir ekonomiese gebruik beskikbaar is sal hê, behoort in ag geneem te word. Die behoeftes van die omgewing moet dus nie as bykomend beskou word nie.
Verdere aandag moet aan die stigting van biosfeer-reservate geskenk word, aangesien die omgewing 'n bate is wat onderhou moet word. $ Geen nuwe landbou-aktiwiteite wat met vleilande of riviere sal inmeng behoort toegelaat te word nie. $ Die beskikbaarheid en gehalte van inligting oor grondgebruik verskil van gebied tot gebied in die Breede WBG. Nuwe behuisingskemas en dorpsuitbreidings, sowel as leë erwe wat nog ontwikkel moet word, moet in ag geneem word by die beplanning van waterhulpbronne.
Boland Distriksmunisipaliteite se gebiede gedoen word, moet ooreenstem.
Impact Assessments vir voorgestelde ontwikkkelings langs die kus moet ook ondersoek instel na die invloed wat hierdie ontwikkelings op bestaande waterhulpbronne sal hê. Veranderings in grondgebruikspraktyke moet by waterhulpbronbeplanning in ag geneem word en moet ook aan EIAs onderwerp word..
Daar is 'n behoefte aan inligting oor die totale beskikbaarheid van grondwaterbronne in die Breede WBG, asook aan die deurlopende monitering van hierdie hulpbronne. Aandag moet aan die ontsouting van grondwater geskenk word.
In verskeie dele van die Breede WBG, veral die laer rivierlope, kan die byvoeging van fluoried tot oormatige fluoriedladings in die water lei.
Daar is 'n ernstige behoefte aan wateraanvraagbestuur in die landelike en dorpsgebiede. Die gebruik van brakwater vir riool en die hergebruik van grys en swartwater behoort ondersoek te word.
Industriële groei word in die streek benodig en sal ook 'n invloed op waterhulpbronne in die Breede WBG hê. Die invloed wat ekonomiese diversifisering op toerisme en eko-toerisme sal hê, moet aandag geniet.
Die implementering van vorderings vir waterhulpbronbestuur en die afskaffing van subsidies vir infrastruktuur, sal lei tot 'n verhoging in die koste van water vir die landbousektor.
Die huidige en toekomstige ontwikkeling van kleinboere moet in ag geneem word wanneer waterhulpbronbeplanning gedoen word.
Breede WBG uitgebrei word. Inligting oor die implementering van en vordering met Werk-vir-Water projekte, sowel as oor die soort indringerplante wat 'n probleem in die gebied is, moet meer doeltreffend gekommunikeer word.
Werk-vir-Water Bestuurskomitee verteenwoordiging geniet.
Aanvullende bronne van befondsing moet vir die Werk-vir-Water projekte gevind word bv deur potensiële finansiële ondersteuning van plaaslike owerhede - soos wat inderwaarheid deur die Overstrand Munisipaliteit gedoen word - te ondersoek.
Meer duidelikheid moet verkry word oor die huidige en moontlike toekomstige wateroordragte uit die opvanggebied.
voor. Teoretiese studies is nie voldoende om die Ekologiese Reserwe van hierdie riviermondings te bepaal nie. Aanvanklike Reserwebepalings moet ten minste uitgevoer word.
Die prosessering van aansoeke vir watergebruikslisensies moet vinniger geskied.
versekering van lewering vereis. Meer water kan dus aan die landbousektor beskikbaar gestel word.
Waterhulpbronstrategie geskep het, naamlik dat water maklik van die landbousektor weggeneem kan word.
Die water in die middel en laer lope van die Breederivier is besig om al hoe meer te verbrak. Meer inligting en oplossings is nodig.
Daar sal waarskynlik meer water in die medium tot langtermyn na die Groter Kaapstad Metropool oorgedra moet word.
Dit is noodsaaklik dat die uitroei van indringerplante in die Rviersonderend-en die Laer Breederivier deurlopend voortgesit word.
Montagu het ook aandag nodig. Die Keisies-en Kingnariviere droog gedurende sekere dele van die jaar feitlik heeltemal op. $ Die watervereistes van riviermondings sal die potensiële opbrengs van nuwe waterhulpbronne in die Riviersonderend en Laer Breederivier beperk.
Die ekologiese funksionering van verskeie riviere in die vallei sal gerehabiliteer moet word om aan die minimum aanvaarbare vereistes te voldoen.
Grondwaterbronne in die Hexrivier word nie doeltreffend bestuur nie. $ Meer inligting moet oor die Koo-, Montagu-en Barrydalegebiede ingesamel word.
Die wyse waarop natuurlike vloede plaasvind, is deur die konstruksie van die Theewaterskloofdam en verskeie keerwalle in die stelsel beïnvloed. Daar moet stappe geneem word om te verseker dat gereelde vloede op 'n seisoenale basis plaasvind.
Oppervlakbronne is beperk.
Watertekorte word in vinnig-ontwikkelende kusdorpe ondervind. Die waterhulpbronne in die omgewing van sekere dorpe word onder geweldige druk geplaas.
Die landelike watervoorsieningskemas in die Rûensveld word teen of na aan hulle ontwerpkapasiteit benut. $ Ernstige infestering deur indringerplante kom in die die opvanggebiede van die Nuwejaars-, Heuningnes-, Sout-en Karsrivier voor.
Die Zoetendalsvlei en die Heuningnes riviermonding word aan toenemende druk blootgestel as gevolg van swak bestuurspraktyke hoër op in die opvanggebied, veral as gevolg van die gebrek aan fondse vir die uitroei van indringerplante.
Daar is ruimte vir die verdere ontwikkeling van grondwaterbronne, wat metwetenskaplike bestuurs-en moniteringsprogramme sal moet saamval.$ Die moontlikheid om water vir veesuiping en besproeiing vanuit die Kleinrivier na die oostelike Overberg oor te dra, moet ondersoek te word. $ Reserwe bepalings is dringend nodig om die ekologies sensitiewe riviermondings en vleie te bewaar.
Die oppervlakbronne in die gebied is met uitsondering van die Palmietrivier reeds grootliks ontwikkel. Wateroordragte uit die opvanggebied van die Palmietrivier vereis aandag. Wateroordragte van die Kleinrivier vir veesuiping en besproeiing in die Tesselaarsdalvallei moet ondersoek word. 'n Verslag oor die Tesselaarsdalvallei, getiteld Beskrywing van die Tesselaarsdalvallei in die Suid-Wes Kaap, Republiek van Suid-Afrika; met spesiale verwysing na landbou en watervoorsiening, is by die notule van die Breede WBG Belangekomitee se tweede vergadering aangeheg.
Wateraanvraag in kusdorpe is besig om vinnig te styg. Ontwikkeling van onkonvensionele waterhulpbronne, soos die ontsouting van seewater, kan moontlik werkbare oplossings vir hierdie dorpe bied.
Daar is ruimte vir die verdere ontwikkeling van grondwaterbronne. $ Dit is dringend noodsaaklik om die akwafeer wat water aan Stanford en omgewing voorsien te moniteer. $ Reserwe bepalings is dringend nodig om die ekologies sensitiewe riviermondings te bewaar, veral dié van die Bot-en Kleinriviere.
Die Palmiet -en Uilkraalsriviere se riviermondings het ook aandag nodig.
Die uitroei van indringerplante moet voortgesit word.
Aandag moet gegee word aan die moontlikheid om die hoeveelheid water wat uit die Palmiet opvanggebied na die Berg WBG oorgedra word, te beperk. Hierdie water kan eerder plaaslik aangewend word. Die Palmietrivier lewer byvoorbeeld alreeds 'n belangrike bydrae tot landbou-aktiwiteite in die Elgin-en Grabouwgebiede.
Ontwikkeling vind steeds in sekere gebiede soos Hermanus plaas, ten spyte van beperkte hulpbronne.
Die volgende lys van sleutel bestuurs-en finansiële kwessies is gedurende die tweede en derde vergaderings van die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep, en na aanleiding van Besprekingsdokument 2, geïdentifiseer. Verdere kwessies is by die openbare vergadering oor die voorgestelde Nasionale Waterhulpbronstrategie op 3 Oktober 2002 en die OBA Verwysingsgroep se vergadering op 3 Desember 2003 geïdentifiseer en by hierdie Voorstel ingesluit: $ Die totale volume water wat toegewys kan word moet vasgestel word, m.a.w.
die Reserwe en die vlakke waarop watervoorsiening verseker moet word moet in ag geneem word.
Daar moet 'n duidelike beeld van die huidige en moontlike toekomstige gebruik gevorm word. Dit is byvoorbeeld nodig dat 'n analise gedoen word van die wyse waarop water aangewend word ; deur te kyk na die huidige en beplande ekonomiese ontwikkeling per sektor. Uitsluitsel moet verkry word oor die behoeftes van al die gebruiker-sektore aan wie die OBA water sal moet toedeel.
Sleutel hulpbronkwessies moet tydens die beplanning vir die bestuur van die opvanggebied in ag geneem word. Die verband tussen die ontwikkeling van 'n opvanggebied bestuurstrategie en die ontwikkeling van waterdienste moet uitgewys word.
Die voorgestelde OBA behoort 'n rol te speel in die besluitneming oor die oordrag van water, in terme van die Nasionale Waterhulpbronstrategie, vanuit sy WBG. Die WBG waarheen water oorgedra word, moet 'n bydrae lewer tot die bestuurskoste van die OBA wat die water oordra, asook die nodige infrastruktuur vir die oordrag finansier. Die ekologiese gevolge van sulke oordragte moet in ag geneem word aangesien die oprigting van tussen-opvanggebied oordragskemas 'n aktiwiteit is wat in die Wet op Omgewingsbewaring gelys word.
Strategieë vir waterbewaring en -aanvraagbestuur moet geformuleer en geïmplementeer word. Meganismes wat waterbesparing aanmoedig behoort hierby ingesluit te word.
Die provinsiale regering, plaaslike owerhede en WGVs se insette is noodsaaklik vir die doeltreffende bestuur van hulpbronne.
Die voorgestelde OBA sal daadwerklik moet poog om doeltreffende samewerkende bestuur ten op sigte van water-en grondgebruiksbeplanning te ontwikkel.
Dit is noodsaaklik dat 'n analise van al die voorgestelde funksies, met hul verwante koste beskikbaar is. $ Die funksies van die nuwe OBA moet geleidelik in gefaseer word. $ Die voorgestelde OBA sal tegniese bestuur op 'n gevorderde vlak vereis.
vaardighede insluit, sal besonder belangrik wees in die operasionele struktuur van die OBA.
Die kantore en sekretariaat van die OBA moet binne die WBG gesetel wees. Dit sal werksgeleenthede in hierdie gebied skep, waar mense dikwels in posisies staan waar hulle vermoë nie benut is nie.
Die OBA Verwysingsgroep moet die aanvanklike funksies en personeelvereistes vir dié doel as deel van die ontwikkeling van hierdie Voorstel, identifiseer. Na die stigting van die OBA, sal die funksies en personeelvereistes in konsultasie met die DWW&B verder ondersoek word.
Daar bestaan 'n vraag rondom wie van die OBA, WGVs, waterrade, plaaslike owerhede of waterdienste-instellings in die toekoms vir die ontwikkeling van waterskemas verantwoordelik sal wees. Daar is beduidende meriete in om, waar moontlik, bestaande instansies en kapasiteit te benut. Die OBA behoort op die bestuur van water eerder as die ontwikkeling van infrastruktuur te konsentreer.
Die rol van die OBA ten opsigte van operasionele kwessies moet uitgeklaar word, byvoorbeeld die mate waartoe die OBA by die daaglikse bestuur van infrastruktuur soos die bestuur van damme betrokke sal wees. Dit is onwaarskynlik dat die OBA direk by die bestuur van damme betrokke sal wees, maar dit sal wel oor die nodige operasionele kapasiteit moet beskik om daardie bestuursfunksies wat aan die OBA gedelegeer of toegewys word, te kan uitvoer.
Meer inligting is nodig oor die omvang van waterhulpbron bestuursvorderings in die besproeiingsektor. Hierdie inligting is by die Voorstel ingesluit.
Omstandighede waaronder water gratis verskaf moet word, moet uitgestippel word.
n Kommunikasiestrategie moet ontwikkel word om inligting oor waterhulpbron bestuursvorderings, asook wanneer vorderings uiteindelik geïmplementeer sal word, oor te dra. Die datum waarop betalings vir die eerste keer gemaak moet word, sowel as die redes daarvoor en die voordele verbonde aan die betaling van hierdie vorderings, moet deur middel van 'n doelgerigte kommunikasieveldtog bekend gemaak word. So 'n kommunikasie veldtog is uitgevoer.
Vorderings ten opsigte van waterhulpbron-ontwikkeling sal slegs gebruikers wat direk by die spesifieke ontwikkeling baat, affekteer. Ontwikkelaars van nuwe infrastruktuur sal die aanvangskapitaal moet vind en toepaslike strategieë moet ontwikkel om die koste te verhaal. Die totale koste vir die ontwikkeling van water-infrastruktuur, bestuurskoste ingesluit, sal van watergebruikers verhaal moet word.
Boere het in die verlede self vir hulle infrastruktuur betaal.
aandui dat watergebruiksvorderings nie vir die betaling van water is nie, maar wel vir die oprigting van infrastruktuur.
Die DWW&B behoort 'n sosio-ekonomiese ondersoek na die potensiële invloed van verhoogde watergebruiksvorderings te loods.
Meer inligting is nodig oor die voorgestelde ekonomiese vordering en tot wie se voordeel hierdie vordering aangewend sal word.
Overberg OBA oorgeneem word, moet die implikasies vir die befondsing van die uitroei van indringerplante, sowel as die monitering daarvan, in ag geneem word.
Waterprojekte gevind word. Die potensiaal van finansiële ondersteuning deur die plaaslike owerheid moet byvoorbeeld ondersoek word. 'n Verdere beskrywing van finansiële kwessies word later gegee.
Die DWW&B en/of die voorstelde OBA behoort met munisipaliteite saam te werk om te verseker dat die gevolge van groot infrastruktuur-ontwikkelings in waterskaars gebiede, veral langs die kus, begryp word en dat alternatiewe waterbronne ondersoek word. Watergebruikslisensies wat deur munisipaliteite uitgereik word, behoort aan waterdienste ontwikkelingsplanne gekoppel te word en laasgenoemde moet die nodige aandag aan waterbewaring-en wateraanvraag bestuurskwessies wy.
Regering gestel sal word en nie die OBA nie.
Die manier waarop rekeninge tans uiteengesit en gehanteer word is geweldig gebruiker-onvriendelik en veroorsaak baie negatiewe gevoelens.
Verseker deurlopende kommunikasie met die breër publiek.
Hierdie fase is op die aanvanklike funksies van die OBA gerig, wat waterhulpbronstrategie, institusionele koördinering, samewerkende bestuur, kommunikasie met belanghebbendes en administratiewe aktiwiteite behels.
Hierdie fase is daarop gerig om verantwoordelikheid vir die verrekening en invordering van watergebruiksvorderings te neem en vereis finansiële vaardigheid, die registrasie van watergebruikers en 'n gevorderde gebruikerregister.
Hierdie fase is daarop gefokus om verantwoordelikheid vir monitering-en inligtingstelsels te neem, sowel as om waterhulpbronne en die bestuur van waterhulpbronne te ouditeer. Tegniese kapasiteit ten opsigte van waterhulpbronne en inligtingstegnologie, asook organisatoriese en finansiële vaardighede om waterbestuurs-instellings te kan ouditeer, word hier vereis.
Hierdie fase is daarop gefokus om verantwoordelikheid te neem vir die fisiese bestuursaktwiteite ten opsigte van waterhulpbronne, soos uiteengesit in Skedule 3 van die Nasionale Waterwet, en vereis multi-dissiplinêre tegniese vaardigheid in alle aspekte van waterhulpbronbestuur.
Gedurende hierdie fase word verantwoordelikheid geneem vir die magtiging (lisensiëring, ens) en beheer van watergebruik en word spesifieke wetlik-tegniese vaardighede vereis wat ondersteun word deur die tegniese, finansiële en organisatoriese ontwikkeling en die administratiewe vordering van die ander fases.
Die OBA Verwysingsgroep is van mening dat die OBA hierdie fases oor 'n tydperk van 10 jaar kan infaseer. Die eerste drie fases sal gedurende die eerste vyf jaar van die OBA se bestaan onderneem word; waar die aanvangsfase in jaar een sal begin en in jaar twee voortgesit sal word. Die finansiële fase sal waarskynlik nie voor die helfte van jaar twee bereik word nie.
Daar word verwag dat die implementeringsfase teen jaar vyf 'n aanvang sal neem, maar gedurende jare ses en sewe sal voortduur. Die "verantwoordelike owerheid" fase kan in realiteit nie voor jaar ses aangepak word nie. Die OBA Verwysingsgroep verwag dat hierdie fase teen jaar tien voltooiing sal bereik. Die voorgestelde OBA behoort teen daardie tyd al sy gedelegeerde en toegewysde waterhulpbron bestuursmagte en -funksies te kan verrig.
Die voorgestelde institusionele ontwikkeling word meer breedvoerig in afdeling 3.3 hieronder beskryf.
Daar word voorgestel dat die Breede-Overberg OBA die aanvanklike funksies, soos omskryf in Artikel 80 van die Nasionale Waterwet, reeds by die stigting daarvan begin uitvoer. Om hierdie doel te bereik, moet die verteenwoordigings (oftewel bestuurs-) strukture van die OBA in plek wees sodra die Minister die OBA formeel tot stand bring. 'n Koördinerende operasionele struktuur, wat direk met die DWW&B: Wes-Kaap skakel en aanvanklik die meeste operasionele ondersteuning sal lewer, moet in plek gestel word.
Die delegering en toewysing van funksies soos aangedui in hoofstuk 2 en Artikels 72 en 73 van die Nasionale Waterwet, sal waarskynlik oor 'n tydperk van tien jaar plaasvind. Die operasionele kapasiteit van die OBA sal ter voorbereiding van die voorgenome delegering of toewysing van funksies ontwikkel moet word en gebaseer word op implementeringsprogramme wat deur die voorgestelde bestuursraad van die OBA goedgekeur word.
Daar word voorgestel dat die Breede-Overberg OBA ten minste twee Opvanggebied Bestuurskomitees (OBKs) stig, naamlik een vir die Breederiviervallei en een vir die Overberg. Dié komitees sal as beheerliggame optree vir die doel van opvanggebied bestuursbeplanning en die implementering en monitering van hierdie bestuursplanne. Al die geïdentifiseerde watergebruiker-en belangegroepe, asook die geografiese sub-streke, behoort op hierdie OBKs verteenwoordiging te geniet. Sodoende word daar verseker dat al die relevante perspektiewe in ag geneem word wanneer eerste-orde beplanning vir elke hoof sub-streek in die Breede WBG gedoen word. Die toekomstige bestuursraad van die Breede-Overberg OBA mag versoek dat genoeg bestuursraadslede op die OBKs dien om die komitees in staat te stel om gedelegeerde magte en funksies waar te neem. Hierdie faktor kan dalk die aantal OBKs wat gestig sal word, beperk.
n Afsonderlike voorlegging waarin die lidmaatskap van die toekomstige Breede-Overberg OBA Bestuursraad bespreek word, sal deur die Adviserende Komitee vir die Bestuursraad ingedien word. Hierdie Adviserende Komitee moet nog in ooreenstemming met artikel 81 en hoofstuk 9 van die Nasionale Waterwet saamgestel word.
en 81 van die Nasionale Waterwet). $ Twee of meer OBKs (saamgestel soos voorgeskryf in artikel 82 van die Nasionale Waterwet). $ Spesialis bestuurskomitees (saamgestel soos voorgeskryf in artikel 82 van die Nasionale Waterwet. $ Breede-Overberg Belangekomitee 'n nie-statutêre, adviserende forum. $ Watergebruiker-en belangegroepe in die Breederiviervallei en die Overberg volgens sektore en geografiese streke georganiseer: (Geografiese streke en sommige sektore kan moontlik met verloop van tyd in die vorm van watergebruikerverenigings georganiseer word, soos in hoofstuk 8 van die Nasionale Waterwet beskryf).
Die OBA Bestuursraad sal verantwoordelik wees vir al die aktiwiteite van die Breede-Overberg OBA, maardat al die liggame wat hierbo genoem is aktief aan die beplanning en monitering van die beplande OBA se aktiwiteite deelneem.
Vir die doel van kosteberekening is drie moontlike benaderings tot operasionele en tegniese ondersteuning ontwikkel. Hierdie opsies is op 'n hipotetiese ontwikkelingsproses wat oor 'n tydperk van tien jaar sou plaasvind, getoets. Ander opsies, permutasies en ontwikkelingstempo's, wat nie noodwendig hier oorweeg is nie, kan op die drie opsies toegepas word. 'n Verandering in omstandighede kan die OBA motiveer om tussen opsies te skuif.
Geen oorplasing van funksies sal plaasvind sonder die moontlikheid dat personeel wat spesifiek by die funksie betrokke is, oorgeplaas kan word nie.
Personeel van die DWW&B wat reeds daardie funksies vervul wat oorgeplaas gaan word, moet voorkeur geniet vir oorplasing na die OBA. Eksterne werwing mag slegs plaasvind nadat bestaande personeel ten volle aangewend is.
Daar is heelwat praktiese probleme aan die implementering van sulke beleidsbeginsels verbonde. Die moontlike indiensneming van die DWW&B se personeel sal dus per geval deur die DWW&B en die voorgestelde OBA Bestuursraad bespreek moet word.
Die OBA kan sekere magte en gepaardgaande funksies aan ander waterbestuurs-instellings met bewese tegniese en administratiewe kapasiteit, soos bv WGVs, herdelegeer.
Sekere nie-kern funksies kan deur middel van die inkontraktering van diensteverskaffers en tegniese spesialiste of die uitkontraktering van dienste aan bestaande organisasies sonder winsbejag uitgevoer word. In sulke gevalle doen die OBA nie van sy magte of pligte afstand nie, maar wend die OBA eksterne vaardighede en hulpbronne aan soos wat dit nodig is.
Die samestelling van spesifieke gedeeltes van die opvanggebied bestuurstrategie.
Spesifieke take verbonde aan die implementering van die opvanggebied bestuurstrategie.
Die samestelling en onderhoud van 'n GIS databasis vir die WBG, gebaseer op inligting oor die status van die opvanggebied wat in gewin is ter voorbereiding van die strategiese ontwikkelsproses.
Die samestelling en onderhoud van toepaslike hidrologiese modelle vir die opvanggebied en vir rivierstelsels in die WBG.
Die neem van roetine stroomvloeimetings en watermonsters. Die evaluering van monsters behoort intern deur die OBA of die DWW&B gedoen te word.
Sekere nie-kern funksies, soos openbare deelname en deurlopende opvoeding van die publiek oor waterhulpbronbestuur, kan ook uitgekontrakteer word.
Potensiële uitkontraktering moet aan 'n koste-voordeel analise, wat finansiële, maatskaplike en organisatoriese kriteria in ag neem, onderwerp word om te verseker dat dit meer waarde tot die WBG toevoeg as om interne personeel aan te stel. $ 'n Aangrensende OBA, soos die Berg OBA, kan sekere funksies namens die voorgestelde Breede-Overberg OBA, sonder herdelegering van magte tussen die twee OBAs, waarneem.
Verskeie kombinasies vir die aanwending van bogenoemde hulpbronne is moontlik.
Die DWW&B: Wes-Kaap sal as die de facto OBA optree totdat die Breede-Overberg OBA gestig is en sal voortgaan om funksies te vervul en magte uit te oefen totdat hierdie magte en pligte amptelik aan die voorgestelde OBA gedelegeer of toegewys is. Gedurende die eerste paar bestaansjare sal die OBA die operasionele ondersteuning van die DWW&B: Wes-Kaap vir selfs sy aanvanklike funksies nodig hê. 'n Voorstel vir die sekondering van daardie personeel wat tans by die Breede WBG betrokke is vanaf die DWW&B: Wes-Kaap na die OBA, is reeds voorgelê. Gesêkondeerde personeel kan heel waarskynlik hulle bestaande aktiwiteite ten opsigte van daardie magte en funksies wat nog nie aan die OBA gedelegeer of toegewys is nie, met hul ondersteuning aan die nuwe OBA kombineer. Hoewel so 'n reëling voordelig kan lyk, sal die struktuur waarbinne verantwoording gedoen word sorgvuldig saamgestel moet word, aangesien sulke personeel streng gesproke steeds direk aan die DWW&B moet verslag doen oor magte en funksies wat nog nie oorgedra is nie.
Daar kan ook oorweeg word om eerder dadelik personeel oor te plaas en bykomende personeel slegs aan te stel wanneer die bestaande personeel nie meer die kapasiteit het om die toenemende delegering van funksies te hanteer nie.
Drie verskillende benaderings tot operasionele en tegniese ondersteuning vir jare 2, 5 en 10 word hieronder uiteengesit. Twee potensiële scenarios wat as wegspringblok vir enige van die drie benaderings gebruik kan word, word op een diagram aangedui. Hierdie benaderings tot operasionele en tegniese ondersteuning is ontwikkel om die finansiële lewensvatbaarheid van die voorgestelde Breede-Overberg OBA te bepaal.
Daar is 'n verskeidenheid van organisasies en instellings, insluitende regeringsliggame, wat reeds aktief by verskillende aspekte van waterhulpbronbestuur betrokke is. Die gekompliseerde wyse waarop die funksies van hierdie instellings en organisasies met mekaar verweef is, word deur 'n tabel in Bylae 4 van Besprekingsdokument 2 geillustreer. Verwys na Bylae E van hierdie Voorstel.
Die nuwe bestel vir plaaslike owerhede maak dit moontlik dat waterdienste meer rasioneel bestuur kan word, maar daar is nog onsekerheid oor die verdeling van plaaslike regeringsfunksies en toegang tot die inkomste wat deur spesifieke funksies gegenereer word. Distriks-en plaaslike munisipaliteite is nog besig om te transformeer en daar bestaan 'n mate van onsekerheid by personeel oor hul toekomstige rolle en verantwoordelikhede - en selfs oor werksversekering. Die voorgangers van die Boland, Overberg en Tuinroete/Klein Karoo Distriks-munisipaliteite was sterk instellings wat heelwat aandag aan beplanning gegee het. Daar is huidiglik nie enige aanduiding dat die nuwe distriksmunisipaliteite swakker organisasies as hulle voorgangers sal wees nie.
Konsepbeleid vir die Stigting van Landbouhoewes aan die Buitewyke van Dorpe in.
Ruimtelike ontwikkelingsplanne word ook tans vir die meeste van die plaaslike munisipaliteite saamgestel. As gevolg van die GOP-prosedures wat in elke plaaslike en distriksmunisipaliteit gevolg word, is daar besig om 'n groeiende sinergie ten opsigte van beplanningsaktiwiteite tussen die plaaslike en provinsiale regerings in die Breede WBG te ontstaan.
Besprekingsdokument 2 in Bylae E bevat meer inligting oor die spesifiekebesproeiingsrade wat by elk van hierdie WGVs ingesluit is. Die groter WGVs is besigom kapasiteit te bou wat van groot nut vir waterhulpbronbestuur in die Breede WBGkan wees. Die Sentraal-Breede WGV kan byvoorbeeld data-insameling eninvorderingsdienste lewer, asook potensieel die verantwoordelikheid vir 'nverskeidenheid bestuursaktiwiteite namens die voorgestelde OBA dra. Daar is 'naantal geografiese gebiede wat in nuttige waterhulpbron-bestuursvennote kanontwikkel, afhangende van hoe hulle oorskakeling na WGVs verloop. Voorbeeldehiervan is die Hexrivier Opvanggebied (die Hexrivier Besproeiingsraad bestaanreeds) en die Palmietrivier Opvanggebied.
Overberg Water is die enigste waterraad wat in die Breede WBG werksaam is. Die aanduiding is dat hierdie waterraad die volgende dienste kan lewer: waterhulpbronbestuur, grondwaterbestuur, watersuiwering, waterverspreiding (groot-en kleinmaat), vordering van gelde (rekeninge), netwerkbestuur, netwerk-optimisering en bestuursdienste ten opsigte van waternetwerke, finansiële bestuur, menslike hulpbronne, kommunikasie en openbare betrekkinge, waterverwante konsultasie-dienste, telemetrie-dienste en aanvraagbestuursdienste.
Verskeie ervare ingenieurs, landboukundiges, geohidroloë, ekoloë en omgewingskundiges is in die Breede WBG en die aangrensende Berg WBG werksaam. Heelwat van hierdie diensteverskaffers was reeds betrokke by studies wat deur die DWW&B onderneem is en waarvan die inligting as basis gedien het vir die beplanning in verskeie opvanggebiede en wat in hierdie Voorstel opgeneem is.
Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad (WKNBR) is die owerheid verantwoordelik vir die bewaring van die natuur-erfenis in die Wes-Kaap. Die doelwitte van die WKNBR is om ekologiese stelsels en prosesse te behou, genetiese diversiteit te bewaar en die potensiële invloed van ontwikkeling op die omgewing te bestuur. In die Breede WBG is die WKNBR verantwoordelik vir die bestuur van nagenoeg 252 470 hektaar staatsgrond in bergagtige opvanggebiede en ander bewaringsgebiede, asook 254 760 ha verklaarde bewaringsgebiede op privaatgrond in bergagtige opvanggebiede. Dit sluit bergagtige streke soos die Kogelberg en Riviersonderend bergreekse, sowel as dele van die Hottentots-Holland, Groot Winterhoek, Matroosberg, Witzenberg en Langeberg bergreekse in. Die primêre bestuursdoelwit in hierdie opvanggebiede is om dit as geïntegreerde stelses te bestuur wat die handhawing van biodiversiteit en ekologiese prosesse betref. Dit impliseer die handhawing van 'n dinamiese stelsel deur 'n beperking te plaas op onomkeerbare mensgemaakte veranderinge en sodoende te verseker dat soveel moontlik volhoubare, skoon en slikvrye water beskikbaar is.
Die WKNBR is die vernaamste implementeringsagent van die Werk-vir-Waterprogram in die Breede WBG en bestuur sestien projekte ter waarde van nagenoeg R20 miljoen per jaar. Hierdie gebiede val beide binne en buite verklaarde bewaringsgebiede. Die WKNBR speel verder 'n belangrike rol om die algemene publiek, grondeienaars en plaaslike owerhede oor indringerplante en die beheer daarvan in te lig.
Buiten die formele WKNBR-bewaringsgebiede, is daar ook ander bewaringsgebiede wat deur rolspelers in die WBG bestuur word. Dit sluit die Kogelberg Biosfeer-reservaat en die talle bewareas wat besig is om in die Overberggebied te ontstaan in.
Daar is drie universiteite in die nabye omgewing van die Breede WBG, naamlik die Universiteit van die Wes-Kaap, Universiteit Stellenbosch en die Universiteit van Kaapstad. Hierdie universiteite beskik oor heelwat kennis wat vir verskillende beplannings-en ondersteuningsaktiwiteite aangewend kan word. Hierdie spesialiskennis is reeds tydens waterhulpbronstudies in die Breede WBG aangewend. Nasionale wetenskaplike organisasies soos die Wetenskaplike en Nywerheid Navorsingsraad (WNNR), die Landbou Navorsingsraad (LNR) en die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) het ook kantore in die omgewing van die Breede WBG en kan moontlik ondersteuning bied. Sommige van hierdie instansies het reeds aan waterhulpbronstudies in die Breede WBG deelgeneem.
Die DWW&B: Wes-Kaap is herstruktureer om die toedeling van personeel aan die verskillende WBGs moontlik te maak. So is daar nou 'n personeelspan by die DWW&B: Wes-Kaap wat spesifiek aan die Breede WBG toegewys is vir die implementering van die Nasionale Waterwet en die Wet op Waterdienste.
As gevolg van die groot hoeveelheid kundigheid wat reeds binne of naby die Breede WBG bestaan, behoort dit nie moeilik te wees om personeel met die geskikte kwalifikasies te werf nie.
Die Breede en Berg WBGs bevat ook sommige van die mees gesogte woongebiede in die land, wat 'n belangrike trekpleister kan wees wanneer die voorgestelde OBA poog om werknemers van buite die Wes-Kaap te werf.
Laastens kan die Breede WBG staat maak op die kennis oor waterhulpbronbestuur wat deur 'n wye verskeidenheid van rolspelers opgedoen is na aanleiding van hul deelname aan die verskillende waterhulpbronstudies en die proses waarvolgens hierdie Voorstel ontwikkel is.
Daar word voorgestel dat 'n buigsame proses vir die institusionele ontwikkeling van die OBA gevolg word. Dit beteken dat daar onderhandeling tussen deelnemende partye moet plaasvind en dat kapasiteit bepaal moet word voor die delegering of toewysing van magte en funksies na die OBA en ander waterbestuurs-instellings. Alle uitkontraktering sal aan 'n tenderproses onderwerp word sodat vermoëns bepaal kan word en deursigtige en regverdige aanstellingspraktyke gevolg word.
Die aanstelling van personeel is onderworpe aan die nasionale arbeidswetgewing en toekomstige wysigings daarvan. Dit sluit die Wet op Basiese Diensvoorwaardes, die Wet op Arbeidsverhoudinge, die Wet op Vaardigheidsontwikkeling en die Wet op Gelyke Werksgeleenthede in. Hierdie wette het nie net die grondslag vir regverdige arbeidspraktyke gelê nie, maar spreek ook die ongelykhede van die verlede aan. Dit bied ook 'n raamwerk vir die ontwikkeling van die vaardighede en kapasiteit vir die personeel van die voorgestelde OBA.
Dit is noodsaaklik dat die Bestuursraad van die Breede-Overberg OBA 'n grondwet aanvaar wat gebou is op die beginsels wat in die Handves vir Menseregte (Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, Wet Nr. 108 van 1996) en in die Nasionale Waterwet (Wet Nr. 36 van 1998) vervat is. Hierdie grondwet sal as raamwerk dien vir deelname deur alle watergebruikers en belangegroepe om sodoende gelyke ontwikkeling te bevorder terwyl voorsorg getref word dat die omgewing en maatskaplike stelsels behoue bly.
Daar sal baie noue samewerking tussen die OBA en die DWW&B: Wes-Kaap moet wees. Hierdie samewerking sal gereelde vergaderings tussen die OBA se Bestuursraadslede, personeel van die OBA en personeel van die DWW&B behels. Vergaderings kan geformaliseer word deur 'n Uitvoerende Komitee saam te stel wat uit beamptes van die DWW&B, die hoof uitvoerende beampte van die OBA en senior OBA-personeel bestaan. Een of twee lede van die OBA Bestuursraad behoort op grond van die strategiese rol wat die raad speel, ook op die Uitvoerende Komitee te dien. 'n Uitvoerende Komitee sal 'n handige forum skep vir die ontwikkeling van programme vir kapasiteitsbou en die beplanning vir die verdere uitbouing van die OBA se operasionele kapasiteit. Dit sal die OBA in staat stel om sy aanvanklike funksies beter te verrig en die OBA voorberei op die delegering of toewysing van verdere magte en funksies.
Die sekondering van daardie personeel by die DWW&B: Wes-Kaap wat tans aan die Breede WBG toegewys is na die voorgestelde OBA, sal help om beter samewerking te verseker, maar daar moet sorgvuldig na die lynfunksie van hierdie personeel gekyk word, veral ten opsigte van funksies wat nog nie aan die OBA gedelegeer of toegewys is nie.
Wanneer aanwending van eksterne diensteverskaffers oorweeg word, sal die voorgestelde OBA moet verseker dat al die koördinerende funksies by die OBA bly.
Finansiële lewensvatbaarheid n Finansiële model wat in opdrag van die Waternavorsingskommissie deur die Palmer Ontwikkelingsgroep ontwikkel is, is gebruik om die finansiële implikasies van die drie finansiële opsies, wat by die vierde vergadering van die OBA Verwysingsgroep geformuleer is, te bereken. Hierdie model is spesifiek vir die berekening van waterhulpbron bestuursvorderings ontwerp en kan na gelang van enige kombinasie van aannames en prysbeleid aangepas word. 'n Voorbeeld van die finansiële model is in Bylaag G opgeneem.
Sedert die aanvanklike voorlegging van die Voorstel is die waterhulpbron bestuursvorderings, wat in 2002/03 van krag geword het, deur die DWW&B ingestel. Hierdie vorderings is by vergaderings van opvanggebied forums en watergebruikerverenigings, sowel as by die openbare vergadering oor die NWHS wat gedurende Oktober 2002 in Goudini gehou is, bespreek. Die metode waarop hierdie vorderings vasgestel is, het heelwat verskil van die wyse waarop die Palmer Ontwikkelsgroep die vorderings bereken het. Dit het tot gevolg gehad dat die wyse waarop die vorderings aanvanklik in hierdie Voorstel bereken is, aangepas moes word en dat die finansiële implikasies en finansiële lewensvatbaarheid van die OBA herbereken moes word.
Artikel 5 van die Nasionale Waterwet, asook die Prysstrategie vir Vorderings op Rouwater (Staatskennisgewing nr. 1353 van 12 November 1990) voorsien riglyne ten opsigte van die prysbenaderings wat gevolg moet word en beïnvloed dus sommige van die aannames wat gemaak is.
Die onkoste van hidrologiese studies en monitering is nie by die model ingesluit nie. Daar word aanvaar dat die hidrologiese funksie nie na die OBA oorgedra sal word nie. Daardie gedeelte van die hidrologiese aktiwiteite se koste wat direk verband hou met die operasionele bestuur van skemas in die opvanggebiede van die Breede WBG, is tans ingesluit by die water-ontwikkelingsvorderings wat op hierdie skemas van toepassings is.
Die amptelike hoeveelheid toedeelbare water wat beskikbaar is moet nog vasgestel word, met in agneming van die toepaslike vlakke vir versekering van lewering. Hierdie sal die hoeveelheid water wees wat in die berekening van die waterhulpbron bestuursvorderings gebruik word. Die mees onlangse inligting wat deur die Breederivierkomstudie (BRBS) beskikbaar gestel is, is gebruik om 'n beraming te maak van die hoeveelheid water wat beskikbaar is. Hoewel hierdie hoeveelhede aansienlik verskil van die hoeveelhede wat in die NWHS aangedui word, word dit deur die DWW&B as die mees betroubare getalle beskou. Daar is intussen 'n versoek gerig dat die NWHS se hoeveelhede aangepas moet word om die inligting wat deur die BRBS bereken is, te weerspieël. Aangesien die hoeveelheid geregistreerde watergebruik nog steeds die volume beskikbare water oorskrei, word daar aanvaar dat geen subsidie vir ontoegedeelde water deur die DWW&B aan die OBA betaalbaar sal wees nie.
Daar word aanvaar dat 90% van die bydrae deur die besproeiingsektor tot die Werk-vir-Waterprogram nog steeds gedurende die eerste 10 jaar van die OBA se bestaan deur die DWW&B gesubsidieer sal word.
Daar word aangeneem dat die huidige vlak van uitgawes aan die Werk-vir-Waterprogram in die Breede WBG dieselfde sal bly gedurende die eerste 10 jaar van die OBA se bestaan.
DWW&B se beleid bepaal dat 'n WBG wat water van 'n ander WBG ontvang, die volle koste van die water wat deur daardie WBG beskikbaar gestel word, sal betaal. Die volume water wat vir die doel van besproeiïng en munisipale gebruik oorgedra word, sal as gevolg van die verskil in vorderings vir hierdie twee gebruikskategorieë, afsonderlik verreken word.
Nywerhede word as munisipale waterverbruikers beskou, aangesien hierdie gebruikers meestal hulle water vanaf munisipale verspreidingsnetwerke ontvang.
Die finansiële model het aanvanklik afsonderlike vorderings vir onttrekking en terugvloei toegelaat. Hierdie differensiasie in vorderings sal van nut wees sodra 'n prysstrategie vir die storting van afvalwater bepaal is, asook vir die berekening van watergebruik wat nie terugvloei insluit nie (bv tussen-bekken oordragskemas).
Daar word aangeneem dat die implementering van die OBA oor 'n periode van tien jaar sal strek.
Wanneer projeksies vir die toekoms gemaak word, moet daar noodwendig aannames gemaak word ten opsigte van die koers waarteen registrasie plaas sal vind, asook die koers waarteen goedgekeurde nuwe verbruik sal groei. In hierdie gevalle is die aannames genaseer op die bevindings van die BRBS. Laasgenoemde maak voorsiening vir 'n aansienlike potensiaal vir uitbreiding van watergebruik in die Breederiviervallei, selfs nadat voorsiening vir die Reserwe gemaak is. Desnieteenstaande word 'n laer groeikoers as gevolg van ekonomiese en markstoestande voorsien, asook as gevolg van die gebiede waar water beskikbaar is. Die jaarlikse groei in wateraanvraag, soos aangedui in tabel 6 hieronder, is dus op 'n konserwatiewe groei van 2% in die bespoeiïngsektor gebaseer. Die DWW&B het om hierdie rede geen beperkings op die ontwikkeling van watergebruik geplaas nie.
Droogte-en vloedverligting sal deur die sentrale regering beskikbaar gestel word en nie deur die OBA nie.
Laastens is daar, vir die doel van hierdie finansiële ondersoek, aangeneem dat die huidige koers van wateroordrag na die Berg WBG sal voortduur. Die aanname word gemaak met inbegrip van die wete dat daar heelwat onsekerheid oor die langtermyn tendense van sulke oordragooreenkomste bestaan.
Munisipaal 1.0% 1.0% 1.0% 1.0% 1.0% 1.0% 1.0% 1.0% 1.
Opgaring en ander ekonomiese gebruikers 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.5% 2.
Funksies wat onderneem word.
Omvang van interne personeelkorps.
Omvang van in-kontraktering.
Reëlings met die DWW&B wat die oordrag van funksies betref.
Kostes verbonde aan Werk-vir-Water.
Soos hierbo aangedui is, word daar voorsien dat die OBA al die funksies van toepassing op 'n OBA binne 'n tydperk van 10 jaar sal oorneem.
Die koste-implikasies van opsie 1, die duurste opsie, is gebruik by die beoordeling van die voorgestelde Breede-Overberg OBA se finansiële lewensvatbaarheid. Indien die OBA finansiëel kan oorleef met opsie 1, sal dit ook werkbaar wees met die goedkoper opsies.
Die presiese personeelkorps wat benodig sal word, asook hul vergoedingspakkette, sal deur die OBA Bestuursraad bepaal word sodra meer gedetailleerde ondersoeke gedoen is en posbeskrywings, prestasie-ooreenkomste, ens geformuleer is. Dit sal verder beïnvloed word deur die omvang van die gedelegeerde funksies en die OBA se vermoë om met ander instellings en implementeringsagente te skakel.
In-kontraktering van spesialiste (items soos drukwerk en gespesialiseerde regsadvies) wat nie deur die OBA gelewer sal kan word nie.
Doelgerigte in-kontraktering van nie-kern funksies na private firmas (bv die gebruik van kontrakteurs / konsultante om van die werk te doen wanneer hulle dit meer koste-doeltreffend as die OBA self kan doen).
Kontraktering van ander waterbestuurs-instellings (WBI's) eendersyds omdat hulle nader aan die gebruikers geleë is, of omdat hulle die aktiwiteite meer koste-doeltreffend kan uitvoer.
Bogenoemde drie items is vir die doel van hierdie analise saam gegroepeer. Die rol van die DWW&B word afsonderlik behandel.
n Paar breë aannames word gemaak ten opsigte van aktiwiteite wat vir die onderskeie funksies in-gekontrakteer kan word. Na verwagting sal die begroting vir in-kontraktering teen jaar 10 ongeveer die helfte van die interne begroting, personeelkoste en bedryfskoste ingesluit, beloop.
Daar word aangeneem dat die funksies van die DWW&B, buiten die Werk-vir-Waterprogram, gedurende die eerste 10 jaar progressief na die OBA oorgedra sal word. Die DWW&B sal die koste vir waterhulpbron bestuursaktiwiteite wat deur die departement onderneem word, vanaf die OBA verhaal. (Die volle inkomste vanaf waterhulpbron bestuursvorderings sal aan die OBA beskikbaar wees sodra alle funksies en magte daaraan gedelegeer of oorgedra is.) Die koste verbonde aan die bestuur van terugvloei, sal uiteindelik verhaal word wanneer die Vorderingstelsel vir die Storting van Uitvloeisel (oftewel Waste Disposal Charge System, WDCS) in werking tree. Hierdie kostes sal intussen deur die DWW&B gedra word.
Die koste van die Werk-vir-Waterprogram (WvW) word afsonderlik behandel. Dit word gedoen om te verseker dat die aanwending van die DWW&B se subsidiëringsbeleid en uitgawes gekontroleer kan word. Dit bied verder die geleentheid om vas te stel watter invloed die uitsluiting van die Werk-vir-Waterkostes op die berekening van waterhulpbron bestuursvorderings sal hê.
Kapitaalkoste verteenwoordig geleentheidsuitgawes wat deur die OBA vir geboue, toerusting en masjienerie aangegaan word, terwyl bedryfskoste die lopende uitgawes, wat deur die OBA aangegaan word om sy funksionering te onderhou, verteenwoordig.
Stigtings-en lopende koste: Daar kan eenmalige uitgawes wees met die stigting van die OBA, terwyl herhaalde kapitale en bedryfskoste verbonde aan die uitvoer van funksies as lopende koste beskou word.
Vaste koste is daardie koste wat elke jaar konstant bly, ongeag hoeveel water gebruik is, terwyl veranderlike koste verwant is aan die hoeveelheid water wat gebruik is. Uiteraard is die veranderlike komponent van die OBA se koste nie noemenswaardig nie, hoewel kostes oor die algemeen gedurende droogtes toeneem.
Personeelkoste: Verteenwoordig die OBA se totale personeeluitgawes In-kontraktering: Aan ander organisasies of ingekontrakteerde dienste Bedryfskoste: Deur die OBA aangegaan vir bedryf van die organisasie Kapitaal: Direkte uitgawes of terugbetaling van lenings, ens.
Personeelkoste word bereken deur die aantal personeellede in elk van 5 kategorieë (HUB, bestuurder, senior, junior en administratiewe personeel) te vermenigvuldig met die totale vergoedingspakket van elke kategorie.
Personeel Bedrag Rand p.j.
Bogenoemde beraming (wat salaris, pensioen en mediese fonds insluit) vergelyk goed met die Riglyne vir Finansiering van OBAs in Suid-Afrika wat op die Suid -Afrikaanse Personeelopname gebaseer is.
Vir die doel van hierdie Voorstel, is die aanname gemaak dat daar 'n reglynige toename in personeel en begroting sal wees totdat volle funksionering bereik word. Die werklike aantal personeellede en die werklike toename in begroting sal afhang van die funksies wat deur die OBS uitgevoer moet word, die tydvak waarbinne funksies gedelegeer word en die ontwikkeling van die organisasie.
Die totale beraamde koste van waterhulpbronbestuur (uitgesluit die koste verbonde aan hidrologiese dienste) en die verwante vorderings vir jaar 10 (m.a.w. wanneer die OBA volle funksionaliteit behoort te bereik) word in tabel 10 beskryf. Huidige waardes word vir die doel van vergelykbaarheid gebruik.
Veiligheidsbeheer van damme 46 46 35 0.01 0.01 0.
Besoedelingsbeheer 1 654 1 241 1 329 0.214 0.21 0.
Watergebruiksbestuur 1 292 1 292 986 0.15 0.15 0.
Werk-vir-Water 19 000 15 500 11 797 1.83 1.83 0.
Inkomste 4 663 Sektorale vordering 2.29 0.64 0.
Die uitgawes van die Werk-vir-Waterprogram in die Breede WBG beloop tans R19 miljoen, waarvan R15,5 miljoen uit die DWW&B se bedryfsrekening verhaal word. Sommige van hierdie uitgawes word egter vanaf ander opvanggebiede, wat 'n gedeelte van hul kostes deur middel van tussen-bekken oordragskemas vanaf die Breede WBG ontvang, verhaal. Die direkte koste van die Werk-vir-Waterkomponent vir die Breede WBG word dus op R11,8 miljoen gereken.
Daar moet kennis geneem word dat hierdie uitgawes 'n groot las op die toekomstige vorderings wat op watergebruik gehef gaan word plaas, aangesien WvW koste vir die Breede WBG uit die DWW&B se bedryfsrekening verhaal word, in teenstelling met die res van die land (buiten die drie ander Wes-Kaapse WBGs). Dit is dus inderwaarheid die Werk-vir-Waterbydrae - en nie die koste van opvanggebiedbestuur nie - wat die eenheidskoste vir huishoudelike en nywerheidswater in die vier WBGs in die Wes-Kaap die duurste in die land maak.
Die volgende berekenings is gemaak op die aanname dat 50% van die koste verbonde aan die Werk-vir-Waterprogram in die Breede-Overberg WBG in die toekoms deur die Armoede Verligtingsfonds gedra sal word.
Bedryfsuitgawes van jaar 1, 5 en 10 word hieronder aangedui: Daar word aangeneem dat die ongedelegeerde funksies meestal verband sal hou met die terugvloei van water. Hierdie koste sal verhaal word deur die instelling van die Vorderingstelsel vir die Storting van Uitvloeisel (WDCS). Hierdie koste sal deur die DWW&B gedra word totdat die WDCS ingestel is.
van die water word na die Berg WBG oorgedra en sal deur die Berg WBG betaalbaar wees.
Aanname dat Werk-vir-Water met 50% uit Armoede Verligtingsfonds befonds word.
Die vorderings op water word as redelik en bekostigbaar beskou. The voorgestelde koste van die OBA sal lei tot vorderings in die omgewing van 1 sent per kubieke meter water vir die landbousektor sonder die Werk vir Water bydrae en 1, 09 sent per kubieke meter water, ingesluit die Werk vir Water bydrae. Hierdie riglyn was as algemeen anvaarbaar beskou. Indien die bydrae tot Werk vir Water befondsing uit die Armoedeverligtingsfonds verhoog kan word relatief tot die totale koste, kan die vordering verder verminder word, of die OBA kan meer verpligtings daarmee dek.
Daar moet onderskeid getref word tussen die koste verbonde aan onttrekking en dié verbonde aan terugvloei. Die DWW&B verrig tans al die funksies verbonde aan terugvloei sonder enige koste aan die OBA en sal so voortgaan totdat die WDCS in plek is, wat waarskynlik in 2005 sal gebeur.
Soos hierbo aangedui, is die Breede WBG geregtig op die verhaling van waterhulpbron bestuurskoste vanaf ander WBGs waarna water oorgedra word. Projeksies op huidige watergebruik dui daarop dat 31% van die water in die Breede WBG na die Berg WBG oorgedra sal word.
Bedryfskoste word vandie volgende verhaal:$ Waterhulpbron bestuursvorderings.
Subsidies van die DWW&B vir funksies verrig (Werk-vir-Water uitgesluit).
o 'n Dalende subsidiëring, oor 'n tydperk van 5 jaar, van die waterhulpbron bestuursvorderings aan opkomende boere. Dit begin sodra hierdie vorderings in werking tree, ongeag dit voor of na die stigting van die OBA is. Hierdie subsidie sal nie by huidige berekenings in ag geneem word nie, maar sal slegs die waterhulpbron bestuursvorderings van opkomende boere wat hul water vanaf staatswaterskemas ontvang, beïnvloed.
Befondsing van die "nie-toegedeelde toedeelbare water" met in agnemenig van die betrokke vlak waarop watervoorsiening gewaarborg moet word, soos aangedui in die Prysstrategie.
Subsidiëring van die Werk-vir-Waterkoste aan die besproeiïngsektor deur die DWW&B. Daar word weer eens aangeneem dat die huidige subsidies vir die eerste tien jaar van die OBA se bestaan van toepassing sal wees.
Waterhulpbron bestuursvorderings word afsonderlik vir elke gebruikergroep bereken.
Daaris 'n aantal belangrike faktore wat in gedagte gehou moet word wanneer waterhulpbron bestuursvorderings oorweeg word.
oMunisipaal wat die gebruik van water deur nywerhede in die Breede WBG insluit, aangesien water vanaf munisipaliteite verkry word.
oOpgaring en ander ekonomiese gebruikers; wat vorderings op die verdamping uit damme en die ekonomiese benutting van die wateroppervlakte vir ontspanningsdoeleindeindes insluit. Hierdie tipe inkomste is nog nie in ag geneem nie, maar sal wel deur die voorgestelde OBA in bereking gebring moet word.
Hierdie analise neem nie waterhulpbron ontwikkelingsvorderings in ag nie, aangesien dit nie vir die verhaling van waterhulpbron bestuurskostes aangewend kan word nie. Waterhulpbron ontwikkelingsvorderings sal nie aan die OBA oorbetaal word nie, aangesien geen staatswatervoorsieningskemas na die OBA oorgeplaas word nie. Dit sal dus 'n bykoemde koste vir watergebruikers wees.
Vorderings wat van watergebruikers verhaal word, sal deur subsidies vanaf die DWW&B beïnvloed word (befondsing van "ontoegedeelde toedeelbare" water). Op hierdie stadium is geen subsidie in aanmerking geneem nie, wat die vorderings konserwatief-hoog maak. Die moontlike instelling van 'n subsidie op ontoegedeelde toedeelbare water sal die finansiële lewensvatbaarheid verhoog.
Waterhulpbron bestuursvorderings word op die volume van water wat gebruik word (uitgedruk in kubieke meter) gebaseer en nie op die aantal hektaar grond wat gemagtig is om water te ontvang nie. Die gemiddelde kwotas vir besproeiers sal bepaal hoeveel hulle per hektaar betaal.
Werk-vir-Waterkostes word oor die hele WBG versprei. Die aanname hier is dat Werk-vir-Waterprojekte mettertyd in al die sub-opvanggebiede onderneem sal word.
Dieselfde vorderings is op gebruik van oppervlak-en grondwater van toepassing.
Vorderings word nie in terme van die versekering van lewering gedifferensiëer nie. Die versekering van lewering moet reeds in ag geneem word by die registrasie van watergebruik.
Betalings wat een of twee keer per jaar gedoen word, kan 'n las op die kontantvloei van sommige gebruikers plaas. Die moontlikheid van meer gereelde betalings vir waterhulpbron bestuursvorderings (bv maandeliks) behoort ondersoek te word.
Die berekening van waterhulpbron bestuursvorderings ten opsigte van oordragte na ander WBGs, tref geen onderskeid tussen die oordrag van water vir besproeiïngsdoeleindes of munisipale gebruik (wat nywerheidsgebruik insluit) nie. Die aanname is gemaak dat die Breede-Overberg OBA daardie OBA waarheen water oorgedra word met 'n enkele vordering sal aanslaan, sonder in agneming van hoe die water aangewend gaan word. Die ontvanger OBA sal dan vorderings op elke sektor binne sy WBG vorder volgens sy eie vorderingskedule vir daardie gebruike.
In tabel 13 word die verwagte ondersteuning aangedui, wat deur die DWW&B gedurende stigting en aanvangsaktiwiteite aan die OBA sal verleen . Die bedrae is volgens bestaande generiese riglyne bereken.
Ander projekte met bykomende hulpbronne en befondsing kan ook bydra tot die stigting en organisatoriese samestelling van die Breede-Overberg OBA.
Water-verwante sake van tegniese aard, soos watergehalte en wateronttrekking, en die verhouding tussen waterbestuur en ruimtelike ontwikkelingsbeplanning.
Finansiële en bestuursake, soos die ontwikkeling van instellings, opvanggebied bestuurstrategieë en opvanggebied bestuursplanne.
Institusionele versterking (ondersteuning van inter-agentskap samewerking en strategiese beplanning wat bewaringsbestuur betref).
Integrasie van aangeleenthede wat van belang is vir biodiversiteit met die beginsels van opvanggebiedsbestuur.
Dit is belangrik dat die Breede-Overberg OBA binne dieselfde tydvak gestig word as wat hierdie projekte plaasvind, aangesien die proses dan die maksimum voordeel uit hierdie eksterne bronne kan trek.
Die finansiële lewensvatbaarheid van die voorgestelde OBA is afhanklik van twee faktore wat die vermoë daarvan om inkomste te genereer, beïnvloed: $ Die bereidwilligheid van gebruikers om die waterhulpbron bestuursvorderings te betaal.
Die mate waartoe die DWW&B susidies aan die OBA toeken. Die enigste subsidie wat in die Nasionale Prysstrategie uitgespel word, is die befondsing van "ontoegedeelde toedeelbare" water.
Indien Werk-vir-Water uitgesluit word, dui die analise aan dat waterhulpbron bestuursvorderings ongeveer een sent per kubieke meter vir landbougebruikers, wat die grootste gebruikersgroep is, sal beloop. Daar word verwag dat hierdie vordering vir die meeste gebruikers bekostigbaar sal wees.
Indien Werk-vir-Water ingesluit word (soos wat die prysstrategie vereis), sal die waterhulpbron bestuursvordering vir landbougebruikers moet styg na 1,09 sent per kubieke meter (a.g.v. die DWW&B subsidie) en na 1,89 sent per kubieke meter vir huishoudelike gebruik. Hierdie berekening is gebaseer op die aanname dat die uitgawes vir Werk-vir-Water waarvoor die OBA aanspreeklik is, op nagenoeg R19 miljoen gehou word en dat 50% daarvan deur die Armoede Verligtingsfonds gedra sal word. Die vorderings behoort dus oor die algemeen steeds bekostigbaar te wees.
Opvanggebied bestuursvorderings word reeds betaal deur gebruikers wat hul water uit staatswaterskemas ontvang. Hierdie konsep word oor die algemeen positief ervaar. Toe die vorderings gedurende 2002/03 vir alle watergebruikers ingestel is, is spesiale werkwinkels en vergaderings met belanghebbende forums gehou. Die konsep van betaling vir opvanggebied bestuursvorderings behoort dus goed gevestig te wees teen die tyd wat die OBA begin funksioneer. Dringende aandag moet egter daaraan gegee word om die rekeninge meer gebruiker-vriendelik te maak. Verskeie klagtes is ontvang oor die manier waarop die eerste rekeninge uitgemaak is en die feit dat geen verduideliking die rekening vergesel het nie.
Laastens behoort die registrasieproses van watergebruik klaar te wees wanneer die OBA gestig word. Dit sal beteken dat die meeste navrae oor die hoeveelheid waterverbruik wat gebruik is om die waterhulpbron bestuursvorderings vas te stel, opgeklaar sal wees wanneer die OBA formeel gestig word.
Afdeling 2 hierbo verduidelik hoe hierdie Voorstel deur middel van konsensus gedurende 'n reeks vergaderings van die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep saamgestel is. Die tweede konsepweergawe van die Voorstel is op 20 November 2000 tydens 'n vergadering van die Breede-Overberg Belangekomitee bespreek. Gedurende hierdie vergadering is daar ooreenstemming bereik oor die inhoud van die finale weergawe wat aan die DWW&B se Direktoraat vir Opvanggebiedbestuur voorgelê sou word, waarna die ministeriële goedkeuringsproses sal begin.
Die tweede konsepweergawe van die Voorstel is ook tydens die vergaderings wat in die sub-streke van die Breederiviervallei en die Overberg gehou is, bespreek. 'n Brosjure oor die Voorstel is in Engels, Afrikaans en Xhosa voorberei en in die WBG versprei. Laastens is spesiale besprekingsessies met geselekteerde belangegroepe gereël om vrae en probleme te bespreek en om sleutelkonsepte en terminologie te verduidelik.
Die veranderings aan die berekening van die OBA se finansiële lewensvatbaarheid wat versoek is nadat die Voorstel aan die DWW&B voorgelê is, is by 'n vergadering van die OBA Verwysingsgroep op 3 Desember 2003 bespreek en aanvaar.
Die momentum van deelname deur belanghebbendes moet gedurende die goedkeuringsproses van die Voorstel volgehou word. Dit kan gedoen word deur elke opvanggebied forum te versoek om 'n verslag oor die huidige stand van sake in die opvanggebied saam te stel, of om deel te neem aan die samestelling van die opvanggebied bestuurstrategie vir die OBA. Verdere deelname sal ook dié voordeel hê dat dit deelnemers se kapasiteit ten opsigte van waterhulpbronbestuur uitbrei. Die geografiese en streekopvanggebied forums is ook by die bekendstelling van die konsepweergawes van die Nasionale Waterhulpbronstrategie betrek. Indien rolspelers nie aktief betrokke bly by sake wat op waterhulpbronbestuur betrekking het nie, sal deelname neig om slegs plaas te vind wanneer waterhulpbronne op die een of ander wyse bedreig word.
Openbare deelname moet voortgaan selfs nadat die OBA gestig is. Daar word nie net 'n nuwe instelling gestig nie, maar rolspelers betree ook 'n arena waarin hulle ondersteuning moet verkry wat ontwikkelende beleidsraamwerke betref. Hierdie feit is veral van toepassing op groepe wat voorheen beperkte blootstelling aan die bestuursaktiwiteite rondom waterhulpbronne gehad het. Die OBA sal daaraan aandag moet skenk om alle komitees en forums, sowel as spesifieke watergebruikers en belangegroepe by openbare deelnemingsprosesse te betrek. Die OBA moet vanuit die staanspoor hiervoor verantwoordelikheid aanvaar en plaaslike kundiges gebruik om hulle hiermee by te staan. Die belangrikheid van openbare deelname behoort voortdurend beklemtoon te word sodat hierdie aktiwiteit nie die eerste slagoffer word wanneer die OBA kostes wil bespaar nie. Doeltreffende openbare deelname is die ruggraat van geïntegreerde waterhulpbronbestuur soos deur die Nasionale Waterwet beoog. Met ander woorde, die ingeligte verwoording van die behoeftes en begeertes van watergebruikers en belangegroepe binne 'n ontvanklike omgewing, behoort die lewensbloed van die OBA se werksaamhede te wees.
Een van die grootste uitdagings wat volgehoue belanghebbende deelname betref, is voldoende ondersteuning aan die geografiese en opvanggebied forums sodat hierdie forums 'n rasionaal en momentum van hul eie kan ontwikkel. Die uiteindelike, hoewel moeilike doel, sou wees om die forums op so 'n wyse by te staan dat hulle aktief belangstel in alle aspekte van waterhulpbronbestuur in hulle gebied en sodoende kan bydra tot die beplannings-en bestuursaktiwiteite van die voorgestelde OBA. Die deelname by sommige forums, soos dié in die Palmiet-, Onrus-en Kleinrivier, het reeds 'n momentum van hul eie ontwikkel en is 'n voorbeeld dat hierdie oogmerk wel bereikbaar is.
Die feit dat water van strategiese belang is vir alle nuwe ontwikkelings wat in die Breede WBG en omliggende WBGs beplan word, beteken dat die OBA altyd op hoogte van beplanningsinisiatiewe sal moet bly. Die leidende rol wat plaaslike owerhede in ontwikkelingsbeplanning en -implementering speel, beteken dat daar 'n noue verbintenis moet wees tussen die werksaamhede van die OBA en die geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning wat op plaaslike regeringsvlak (munisipaliteite en distriksmunisipaliteite) uitgevoer word. Die OBA se doel is om die beplanningsaktiwiteite van staatsliggame te ondersteun en daarby in te skakel en nie om dit te dupliseer of daarmee te kompeteer nie. Geïntegreerde waterhulpbronbestuur verwys na die deurlopende proses waardeur 'n balans tussen maatskaplike, ekonomiese en omgewingsprosesse gehandhaaf word. Dit beteken nie dat geïntegreerde waterhulpbronbestuur bo ander beplanningsaktiwiteite voorkeur moet geniet nie, maar eerder dat waterbestuursinstellings moet fokus op die doeltreffende bestuur van daardie hulpbronne waarvoor hulle verantwoordelik is, terwyl hulle ook saamwerk met alle groepe en regeringstrukture wie se aktiwiteite beïnvloed word deur die manier waarop waterhulpbronne bestuur word.
Dit is die verantwoordelikheid van die DWW&B om die deelname deur rolspelers te verseker totdat die OBA in plek is. Tensy daar egter fondse beskikbaar gestel word om hierdie deelname te bevorder, werkwinkels te hou en die deelname aan water-verwante aktiwiteite soos Waterweek aan te wakker, sal openbare deelname waarsakynlik doodloop.
Die vereistes vir 'n lewensvatbare OBA word in afdelings 3.3 tot 3.6 hierbo beskryf. Hier volg 'n kort opsomming van sommige van die sleutelpunte wat in afdeling 3 aangeteken is.
Hierdie Voorstel neem in ag dat die ontwikkeling van die OBA op 'n plooibare en verantwoordelike wyse sal plaasvind, veral wat die institusionele en organisatoriese ontwikkeling van die OBA betref. Dit word genoodsaak deur die onsekerhede binne sekere beleidsraamwerke (soos byvoorbeeld faktore wat die prysbeleid vir die vordering op die storting van afvalwater beïnvloed), die komplekse herstrukturering van die DWW&B, die stigting van WGVs en die versekering dat die OBAs en WGVs bevoeg is om sekere bestuursfunksies van waterhulpbronne oor te neem. Hierdie Voorstel laat genoeg buigsaamheid toe en bied ruimte vir deelname deur alle sleutel rolspelers sodat verantwoordelike organisatoriese ontwikkeling kan plaasvind.
Die werk wat tot dusver deur die DWW&B: Wes-Kaap onderneem is om die funksionele organisering van waterhulpbron bestuursaktiwiteite binne die grense van die WBG te vestig, asook die deurlopende berekening van die koste verbonde aan die betrokke aktiwiteite, sal tot die voorgestelde OBA se voordeel strek. Die oorplasing van funksies, die sekondering en oorplasing van personeel, operasionele bystand aan die OBA en die bestuur van die finansiële vloei tussen die OBA en die DWW&B sal reeds deur hierdie aanvoorwerk aangehelp word.
Skedule 4 van die Nasionale Waterwet gee breë riglyne ten opsigte van die funksionering van die voorgestelde OBA Bestuursraad, sowel as riglyne vir goeie finansiële bestuur en verslaglewering. Die OBA Bestuursraad sal hierdie riglyne in die grondwet moet vervat sodat die doelwitte van die Nasionale Waterwet daarin weerspieël word. 'n Praktiese operasionele beleid en prosedurestelsels, wat 'n menslike hulpbronbeleid en 'n finansiële en inligting-bestuurstelsel insluit, moet ontwikkel word. Die OBA sal moontlik eksterne kundiges moet inkontrakteer om te help met die ontwikkeling van hierdie beleid en stelsels. Dit sal nie moontlik wees om die bestaande stelsels van die DWW&B te gebruik nie, aangesien dit met die oog op ander doelwitte ontwerp is. Die operasionele stelsels van die OBA, veral die inligtings-en finansiële bestuurstelsels, moet op so 'n wyse ontwerp word dat dit die uitsette lewer wat die DWW&B vir doeleindes van monitering en ouditering benodig. Bestaande DWW&B operasionele praktyke en die vereistes van die Nasionale Waterwet moet in ag geneem word wanneer sulke nuwe stelsels ontwerp word.
Laastens kan genoem word dat daar voldoende kennis en vaardighede binne of naby aan die Breede WBG bestaan om die OBA gedurende sy tydperk van ontwikkeling by te staan. Daar is gevestigde organisasies en instellings wat die nodige tegniese ondersteuning kan bied wanneer die OBA daardie bedryfsaktiwiteite uitvoer waaarvoor verantwoordelikheid aanvaar is. Verdere inligting in hierdie verband word in die voorafgaande afdeling 3.4.1 gegee.
Die verifiëring van die registrasie van watergebruik behoort teen die tyd wat die OBA gestig word, afgehandel te wees. Die Nasionale Waterhulpbronstrategie behoort ook dan in plek te wees, wat regsgeldigheid sal verleen aan die amptelike beraming van toedeelbare water in die Breede WBG. Hierdie beraming sal aan die OBA 'n goeie aanduiding van sy inkomstebasis gee.
Die OBA sal deurgaans sensitief teenoor die behoeftes van watergebruikers moet bly om sodoende te verseker dat watergebruikers gewillig is om die vorderings vir waterhulpbronbestuur te betaal. Die voorgestelde verteenwoordigende bestuurstruktuur moet ruimte laat vir alle watergebruikers om 'n aandeel te hê aan die werksaamhede van die OBA, asook om die hulle in te lig oor die noodsaaklikheid van die aktiwiteite waarvoor hulle betaal.
n Differensiële vorderingstelsel moet so gou as moontlik ingestel word. Gedifferensiëerde vorderings, wat op gemiddelde waterverbruik gebaseer is en deur middel van die registrasie-en faktureringsproses bestuur word, word reeds vir besproeiing toegepas. Die moontlike onderskeid tussen die vorderings op grondwater en oppervlakwater moet verder ondersoek word. Die infasering van waterhulpbron bestuursvorderings vir alle opkomende boere - en nie slegs dié wat aan staatswaterskemas behoort nie - moet ook aandag geniet.
Die begroting vir die OBA se tiende bestaansjaar lyk oor die algemeen haalbaar en vergelyk goed met die jaarlikse omset van 'n groot plaaslike WGV soos die Sentraal-Breede WGV. Daar moet egter gesorg word dat water vir individuele gebruikers bekostigbaar bly. Die invloed van gedifferensieerde vorderingstelsels, asook die gesamentlike uitwerking van waterhulpbron bestuursvorderings en waterhulpbron ontwikkelingsvorderings op watergebruikers, moet egter noukeurig gemonior word.
Openbare deelname en ondersteuning van kapasiteitsbou moet na die voorlegging van die finale Voorstel en die stigting van die OBA voortgesit word. Die OBA behoort, na stigting, verantwoordelikheid vir hierdie prosesse te aanvaar. Deur hierdie aktiwiteite aan beplanningsinisiatiewe soos opvanggebied bestuursbeplanning te koppel, sal die entoesiasme van deelnemers versterk word.
Die bou van doeltreffende verhoudings ten opsigte van samewerkende bestuur sal van kritiese belang vir die werksaamhede van die OBA wees. Goeie verhoudings met plaaslike en distriksmunisipaliteite binne die Breede WBG is veral belangrik as gevolg van die toenemende mandaat van plaaslike owerhede om ontwikkelings goed te keur. Provinsiale en nasionale staatsdepartemente ondersoek tans ook maniere om die implementering van hulle mandate op plaaslike owerheidsvlak binne goed-deurdagte ontwikkelingsraamwerke te fasiliteer. Geïntegreerde ontwikkelings-beplanning op plaaslike owerheidsvlak sal waarskynlik al hoe meer belangrik word, veral aangesien plaaslike owerhede die verantwoordelikheid het om waterdienste ontwikkelingsplanne, waarin plaaslike waterbehoeftes aangespreek word, saam te stel. Die plaaslike en provinsiale beplanningsprosesse sal juis aangewend word om strategiese hulpbronnewat maatskaplike en ekonomiese ontwikkelingsbehoeftes aanspreek, soos water, te bestuur.
Die OBA moet nie probeer om die verantwoordelikheid vir sosio-ekonomiese beplanning te aanvaar nie, maar eerder saam met die betrokke staatsliggame werk wat daarvoor verantwoordelik is. Die OBA sal 'n duidelike mandaat ontvang om waterhulpbronne volgens die definisies van die Nasionale Waterwet te bestuur, en sal aktief met 'n wye verskeidenheid van staatsdepartemente en -liggame moet skakel. Deur al die watergebruikers en belangegroepe by die OBA se werksaamhede te betrek, kan 'n bydrae gelewer word tot die bestaande proses wat poog om hulpbronne, behoeftes en beplanning in die belang van al die mense van die Wes-Kaap, veral dié van die Breede WBG, te bestuur en aan te spreek.
Na die indiening van die finale Voorstel aan die DWW&B se Direktoraat: Opvanggebiedsbestuur vir die goedkeuring daarvan, ontstaan daar 'n wagtydperk van 'n aantal maande. Alle tekens dui daarop 'n minimum van 9 maande vir die goedkeuringsproses toegelaat moet word. Hierdie wagtydperk en die verskillende stappe wat die goedkeuringsproses volg, word in die implementeringsprogram hieronder ingesluit.
Die Breede-Overberg OBA Verwysingsgroep sal gedurende die wagtydperk met die Adviserende Komitee (wat nog saamgestel moet word) oor die samestelling van die OBA Bestuursraad skakel. 'n Afsonderlike voorlegging sal vir hierdie doel opgestel word en die lede van die OBA Verwysingsgroep sal die geleentheid gegun word om hul opinie oor die ledesamestelling van die OBA Bestuursraad te formuleer.
Gedurende hierdie tydperk kan daar voortgegaan word om die kapasiteit van waterhulpbronkomitees en forums in die Breede WBG uit te bou deur hierdie prosesse byvoorbeeld te laat aansluit by aktiwiteite soos opvanggebied bestuursbeplanning of die lewering van kommentaar op die Nasionale Waterhulpbronstrategie. Die DWW&B: Wes-Kaap sal, totdat die OBA gestig is, die verantwoordelikheid vir hierdie aktwiteite in die Breede WBG moet aanvaar.
Die OBA sal formeel gestig word sodra die Minister van Waterwese en Bosbou die Adviserende Komitee se voorstel vir die samestelling van die OBA Bestuursraad ontvang het en sodra die finale Voorstel vir die Stigting van 'n Opvanggebied Bestuursagentskap vir die Breede Waterbestuursgebied goedgekeur is.
Die eerste en mees belangrikste stap in die stigtingsproses, is die aanstelling van 'n Bestuursraad. Een van die eerste take van die nuwe OBA Bestuursraad sal die verkiesing van 'n voorsitter wees, wie die verantwoordelikhede wat in skedule 4 van die Nasionale Waterwet omskryf is, moet aanneem. Die nuutverkose voorsitter sal 'n vergadering tussen die Bestuursraad en senior beamptes van die DWW&B: Wes-Kaap uitroep sodat 'n werksverhouding tussen die twee partye gevestig kan word. Dit sal ook wenslik wees om 'n Uitvoerende Bestuurskomitee, wat uit sommige of al die lede van die Bestuursraad en senior beamptes van die DWW&B bestaan, saam te stel. Dit sal sin maak om aanvanklik eers die volle Bestuursraad te betrek sodat die lede kennis kan opdoen oor die DWW&B se werkswyse en van die praktiese uitdagings wat waterhulpbronbestuur bied.
Die verteenwoordiging deur die DWW&B behoort ten minste die Opvanggebiedsbestuurder vir die Breede WBG in te sluit. Die OBA Bestuursraad en die Uitvoerende Bestuurskomitee kan verdere verteenwoordiging deur individue of organisasies aanvra wanneer nodig.
Die aanvanklike take van die OBA Bestuursraad, na verkiesing van 'n voorsitter, sal die volgende insluit: $ Ontwikkeling van 'n grondwet wat op skedule 4 van die Nasionale Waterwet en die algemende doelwitte van die Wet geskoei is.
Ontwikkeling van 'n menslike hulpbronbeleid. Hierdie beleid kan aanvanklik in breë terme gestel word, maar moet posbeskrywings vir die eerste beoogde aanstellings of oorplasings insluit. Die dienste van 'n kenner op die gebied van menslike hulpbronne sal moontlik benodig word om te verseker dat die beleid aan nasionale arbeidswetgewing en die beste praktyke ten opsigte van menslike hulpbronbestuur, voldoen.
Aktivering van kommunikasiekanale tussen die OBA, die DWW&B, OBKs, Opvanggebied/Geografiese Loodskomitees, Forums, WGVs en staatsliggame. Insette van die DWW&B sal in hierdie opsig van groot waarde wees, aangesien sulke kommunikasiekanale reeds bestaan. Die bestaande kanale sal aangepas moet word om in die behoeftes van die OBA, as 'n nuwe en ontwikkelende statutêre liggaam, te voorsien, terwyl die doelwitte van die DWW&B: Wes-Kaap steeds nagekom moet word.
Ontwikkeling van die eerste besigheidsplan vir die Breede-Overberg OBA. Hierdie plan moet binne die eerste ses maande na die verkiesing van die OBA Bestuursraad voltooi word. Die besigheidsplan moet verkieslik ook in plek wees voordat die eerste personeelaanstellings gemaak word, aangesien 'n tydperk van 6 maande nodig sal wees om deeglike voorbereidings te tref vir die eerste aanstellings en sekonderings.
Aanstelling van 'n Hoof Uitvoerende Beampte (HUB) of 'n Bestuurder: Tegniese Dienste. Voordat hierdie aanstelling gemaak word, moet tyd ingeruim word vir die voorbereiding van 'n minimum netwerk van stelsels en prosedures. Die OBA Bestuursraad sal moet besluit of 'n HUB onmiddellik aangestel moet word en of daar eers 'n laer vlak aanstelling gedoen moet word, sodat voorbereidings getref kan word vir die uiteindelike aanstellling van die HUB binne 12 tot 18 maande nadat die OBA gestig is. Die onmiddellike aanstelling van 'n HUB kan die posbekleër miskien die geleentheid bied om sy/haar stempel vanuit die staanspoor op die organisasie af te druk, maar daar bestaan ook goeie motivering om eers 'n Bestuurder: Tegniese Dienste aan te stel.
Meer tyd word toegelaat vir die werwing van 'n HUB met wye ondervinding.
Die Bestuurder: Tegniese Dienste kan die geleentheid gegee word om die huidige personeel van die DWW&B te leer ken en sy/haar vermoë in die uitvoer van 'n verskeidenheid bestuursaktitwiteite bewys.
So 'n aanstelling sal die DWW&B die geleentheid bied om personeel wat tans aan die Breede WBG toegewys is, na die OBA te sekondeer, met die huidige Opvanggebiedbestuurder as waarnemende HUB. Hierdie rëeling sal noue samewerking tussen die OBA en DWW&B op operasionele gebied tot gevolg hê. Soos voorheen aangedui sal die kanale van verslagdoeni ning tussen gesekondeerde personeel aan die een kant en die DWW&B en OBA Bestuursraad aan die ander kant, sorgvuldig deurdink moet word.
Aanstelling van sekretariële personeel. Sekretariële personeel sal veral van hulp wees met die neem van notules by vergaderings van die OBA Bestuursraad en die vergaderings van die Uitvoerende Bestuurskomitee, sowel as met die voer van korrespondensie en die uitvoer van logistieke take soos die reël van vergaderings. Sekretariële personeel kan ook as skakel tussen die OBA, watergebruikers en belangegroepe dien.
Deurlopende onderhandeling wat die oorplasing en sekondering van personeel betref. Hierdie aanbevelings sal weereens deur die DWW&B en die OBA Bestuursraad goedgekeur moet word.
Koördinering van operasionele ondersteuning aan die nuwe OBA. $ Formulering van aanbevelings oor die posbeskrywings van die eerste aanstellings en sekonderings na die OBA. $ Maak van aanbevelings vir die eerste besigheidsplan van die OBA.
Die eerste aanstelling tot die OBA, ongeag dit dié van 'n HUB of 'n tegniese dienste bestuurderis, moet verkieslik 'n kantoor binne die Breede WBG (by 'n plek wat deur die OBA Bestuursraad aangewys is) betrek. Die noue samewerking tussen hierdie persoon en die DWW&B sal help om hom/haar te vergewis van die DWW&B se aktiwiteite en om operasionele uitdagings te identifiseer.
Indien daar aanvanklik 'n tegniese dienste bestuurdeaangestel word, sal die aanstelling van 'n HUB waarskynlik hoogstens een jaar later gefinaliseer word. Dit sal beteken dat 'n HUB nie later as 18 maande na die stigting van die OBA Bestuursraad aangestel word nie.
Daar word voorgestel dat vorderings vir waterhulpbronbestuur gedurende die eerste jaar deur die DWW&B: Wes-Kaap ingevorder word. Van jaar twee af kan reëlings getref word dat die OBA hierdie verantwoordelikheid oorneem. Vorderings kan ook moontlik deur agente soos WGVs of Overberg Water ingevorder word. Na die eerste bedryfsjaar behoort die personeel van die OBA instaat te wees om die invordering van gelde te koördineer. Wanneer die OBA verantwoordelikheid aanvaar vir invordering van gelde, sal die toepaslike fondse na die DWW&B oorgeplaas word om die koste verbonde aan die departement se waterhulpbron bestuursaktiwiteite in die Breede WBG te verhaal.
<fn>Budget Peoples guide afr 2008.txt</fn>
voortgaan om te belê vir die toekoms.
Oor die volgende drie jaar ken die 2008 Begroting meer geld toe aan die uitbreiding van maatskap-like toelaes vir mans tussen die ouderdomme van 60 en 64, verhoog die dekking van die skoolvoe-dingsprogram, verbeter die toestande van skole en hospitale, versnel die voorsiening van water en sanitasie, belê in openbare vervoer, verhoog salarisse van onderwysers en verpleegsters, ver-meerder die aantal aanklaers en magistrate, brei die kapasiteit van gevangenisse uit, moedig per-sone aan om elektrisiteit te bespaar, en verstewig ons handel en uitvoere. Ons neem ook stappe om die regering beter te laat werk vir die publiek en om meer waarde toe te voeg vir elke rand wat spandeer word.
Deur beter resultate te verkry van openbare beste-ding en deur hoër vlakke van investering kan ons die groeikoers van ons ekonomie verhoog na 6%. Ons het baie werk om te doen. Die basis van ons ekonomie is sterk en sal getoets word oor die vol-gende jaar of twee. Met die regte beleid en harde werk deur alle Suid-Afrikaners kan ons selfs vin-niger groei en 'n groter verskil maak aan die lewens van alle mense.
reldwye ekonomiese groei is aan die af neem met gepaardgaande onsekerheid in die globale markte. Hierdie jaar gaan die wêreldekonomie waarskynlik stadiger groei as enige tyd sedert 2001. Suid-Afrika se ekonomie sal geaffekteer word deur dié afname, maar ons ekonomie het 'n sterk basis, openbare finansies is gesond, belegging neem toe en die langtermyn vooruitsigte vir groei is gesond. Ons sal moet skouer aan die wiel sit.
Ons ekonomie het die langste periode van ekonomiese uitbreiding in meer as 50 jaar beleef deur gemiddelde groei van 5 persent 'n jaar oor die laaste vyf jaar. Sedert 2001 het ons ongeveer miljoen werksgeleenthede geskep.
As gevolg van vinnige ekonomiese groei en deeg-like bestuur van openbare finansies, het regerings-besteding aansienlik versnel sedert 2001, baie vin-niger as die ekonomie. As gevolg daarvan was ons in staat om meer hulpbronne vir onderwys, gesondheid, maatskaplike toelaes, behuising, polisieëring, openbare vervoer, stadions, paaie en gevangenisse te voorsien.
Aangesien die ekonomie vinniger gegroei het, het ons voor sekere beperkinge te staan gekom. Die tekort aan bekwame persone, onvol-doende elektrisiteit, verkeersopeenho-pings en sement tekorte is alles tekens dat die ekonomie sy spoedbeperking bereik het. Om vinniger te groei sal ons selfs meer moet belê in vaardighede, in infrastruktuur, in masjinerie en toerust-ing, in paaie en openbare vervoer.
As gevolg van hierdie beperkinge en as gevolg van die verswakte globale omgewing, sal ons ekonomie waarskyn-lik afneem tot omtrent 4% tot 4½% 'n jaar vir die volgende drie jaar. Dit is stadiger as die vorige vyf jaar maar is steeds gesonde groei vir 'n land soos Suid-Afrika.
Die 2010 FIFA Wêreldbeker: Afskopvoorbereiding uid Afrika se planne vir die 2010 FIFA Wêreldbeker word tans vinnig uitgerol. Ons bou stadions, opleidingsfasiliteite, bewon-deraarsparke en publieke besigtigingsuitkykpunte en ons verbeter die openbare vervoer infrastruktu-ur. Ons beplan vir elke aspek van die geleentheid -van elektrisiteitsvoorsiening tot uitsending en telekommunikasie, besoekersakkommodasie, toerisme en bevordering en voorkomsverbetering van stede. Ons beplan gesondheids- en ramp-noodlenigingsbestuur, gebeurlikheidsbediening, beveiligings - en beskermingsdienste, vrywillige opleiding en werwing, omgewingsrehabibitasie en afvalbestuur, geleentheidskommunikasie, erfenis en kuturele bedrywighede.
Konstruksiewerk van die nuwe stadions skep nage-noeg 170 000 tydelike werksgeleenthede.
Die staat het aanvanklik R8.4 miljard toegeken vir die bou en opgradering van hierdie stadions. Knap spertye was egter daargestel. Stadions wat vir die Konfederasiebeker benodig word moet klaar wees teen Desember 2008 en die 2010 stadions moet klaar wees teen Desember 2009.
Om hierdie knap sperdatums na te kom, wat vereis het dat kontrakteurs vinniger moes werk en op koste toenames te reageer, is R1.2 miljard addi-sioneel toegeken, wat die totale bedrag wat vir sta-dions voorsien is op R9.6 miljard te staan bring. Bykomend daartoe is 'n totaal van R9 miljard toegeken aan openbare vervoerprojekte verwant aan die Wêreldbeker.
Toenames in maatskaplike toelaes en uitbereiding van ons toelae stelsel eer as 12 miljoen mense in Suid-Afrika ont-vang 'n maatskaplike toelaag. Toelaes is deel van 'n veiligheidsnet wat deur die regringdaargestel word om mense te beskerm gedurendekwesbare tye, soos bejaardheid en kinderdae, of ashulle ongeskik of gestremd is en nie kan werk nie. Die beskikbare toelaes is die ouderdomspensioen, ongeskikheidstoelaag (gestremdheidstoelaag), kinder-ondersteuningstoelaag, pleegkindtoelaag en sorgaf-hanklikheidstoelaag.
Die afgelope 10 jaar het die regering die dekking vankinders deur die sorgafhanklikheids-, kinderonder-houds- en pleegkindtoelaes geleidelik laat toeneem. Die kinderonderhoudstoelaag was sentraal tot hierdiepoging. In hierdie begroting maak ons voorsiening vir'n verhoging in die dekking van die kinderonderhouds-toelaag van kinders tot en met hul 15de verjaardag.
Die ouderdomspensioen is een van die hoof pilare vanons maatskaplike stelsel. Vir 'n toenemende aantal ont-vangers van die ouderdomspensioen is die maandelikseoorplasing hul enigste bron van inkomste waarop hulstaatmaak om kos en ander basiese benodigdhede tekoop. Die 2008 Begroting maak ook voorsiening omdie verlaging van die kwalifiserende ouderdom virmans van 65 na 60 jaar in te faseer, wat dieselfde is asvir vroue.
besteding is. Dit maak Suid-Afrika een van die wêreld se grootste spandeerders aan maatskaplike toelaes.
Pleegkindtoelaes groei van R620 tot R650 'n maand.
Baie ander regeringsprogramme ondersteun kwesbare huishoudings. Kinders wat maatskaplike ondersteun-ing ontvang, hoef nie skoolgelde te betaal nie. Kinders wat nie 'n toelaag ontvang nie kan ook vrygeskeld word van die betaling van skoolgelde afhangend van hul ouers se vlak van inkomste. Alle kinders onder die ouderdom van 6 is geregtig op vry primêre gesondheidssorg. Alle beginstigdes van maatskaplike toelaes wat nie lede van 'n private mediese fonds is nie, word ten volle gesubsidieer om gesondheidsdienste by openbare hositale te ontvang.
<fn>C - Hake Handline Afrikaans.txt</fn>
Permitvoorwaardes 15 1.
Hierdie is 'n konsepbeleid oor die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die stokvis-handlynvissery en word uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") vir openbare kommentaar. Hierdie beleid moet saam gelees word met die Konsep van die Algemene Beleid oor die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Beleid").
Soos gestel in die Algemene Beleid sal die Departement openbare vergaderings by kusdorpe hou om met die algemene publiek en in die besonder met belanghebbende en geaffekteerde partye oorleg te pleeg in verband met hierdie konsepbeleid. By hierdie openbare vergaderings sal kommentaar oor hierdie beleid aangevra word. Skriftelike opmerkings mag teen 11 April 2005 by die Departement ingedien word. Opmerkings wat na hierdie datum ingedien word, sal nie in aanmerking geneem word nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die stokvis-handlynvissery uiteen te sit. Baie van hierdie oorwegings is niks nuuts nie. Hulle is in die verlede toegepas deur die Departement by die toekenning van regte. Hierdie beleid bevat hierdie oorwegings maar 'n paar veranderings en toevoegings, word ingesluit.
Bepaalde bestuursbeleidsrigtings verskyn ook in hierdie konsepbeleid.
Stokvis-handlynvissery sal na oorleg met al die regtehouers in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in die fynste besonderhede die bestuursmetodes en prosedures vir die vissery uitstippel. Die Departement is veral van voorneme om hierdie vissery op 'n streeksbasis te bestuur nadat langtermyn kommersiële visvangregte toegeken is.
Die stokvis-handlynvissery het langs die Kaapse suidelike kus ontwikkel, waar gedurende die laat 1980's tradisionele handlynvissers stokvis begin teiken het namate aanvraag vir prima gehalte ("PG") stokvis op die internasionale mark toegeneem het..
Aanvanklik het handlynvissers wat stokvis vang dekbote gebruik wat in staat was om oornag te opereer. Namate die vissery gegroei het, het sommige vissers skibote begin gebruik, wat oornag op die see kon uitbly en wat op 'n sleepwa gehys kon word en na gebiede gesleep kon word wat nader aan die stokvis se waters was. Die dekbote was tot hawens beperk. Deur skibote in te bring het vangspogings in die stokvis-handlynvissery aansienlik gegroei, veral omdat gebruik van hierdie vaartuie stokvis-handlynvissers in staat gestel het om die stokvis langs die Suid-Afrikaanse kuslyn te volg..
Gedurende die 1980's en 1990's was die visbedryf nie behoorlik gereguleer en bestuur nie. Die tekort aan 'n regulerende raamwerk, tesame met die verhoogde aanvraag na PG stokvis in die laat 1990's, het gelei daartoe dat 'n aantal persone, insluitende ontspannings-en kommersiële vissers wat by ander visserye betrokke was, hierdie vissery betree het om voordeel te trek uit die hoë pryse. Gedurende die laat 1980's is geskat dat stokvis wat per handlyn gevang is ongeveer 150 ton beloop het. Teen die 1990's het dit verhoog tot tussen 1 100 ton en 1 400 ton per jaar. Teen die jaar 2000 is ongeveer 5000 ton aan land gebring.
In Desember 2000 het die Minister 'n biologiese noodtoestand in die tradisionele lynvis-vissery aangekondig. Die Minister het ook besluit om die bestuur van die handlynvissery in drie aparte visserye te verdeel - die tunapaal-, die stokvishandlyn-en die tradisionele lynvis-vissery. In daardie jaar het die Minister ook vir die eerste keer in die stokvis-handlynvissery 'n Totale Ontplooide Vangspoging (TOV) vir die vissery gestel. Die TOV beperk die aantal bemanning en vaartuie wat stokvis kan teiken deur middel van ' handlyn, tot 130 vaartuie en 785 bemanning. Verder is 'n voorkomende maksimum vangsperk (VMVP) van 5500 ton opsy gesit onder die globale totale toealaatbare vangs van stokvis.
Die Departement bestuur die stokvis-langlynvissery as deel van 'n "stokvis-kollektief". Ingevolge die WLMH word 'n globale totale toelaatbare vangs (TTV) vir stokvis jaarliks deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme bepaal. Die stokvis-handlyn-en -langlynvisserye deel 10 persent van die globale TTV. Die diepsee stokvis-treilervissery word 83 persent van die TTV toegeken en die res word gevang deur die stokvis-kustreilervissery. Tot 2004 is 1 000 ton opsy gesit vir buitelandse vissers. Hierdie toekenning word egter gestaak.
Die stokvis-handlynvissery word is bedrywig uit klein visserhawens en vanaf glybane langs die Suid-Kaapse en Oos-Kaapse kus, so ver noord soos Port Alfred. Die handlynvissery, soos die stokvis-langlynvissery, vang PG-stokvis vir uitvoer na Europa. Die vissery is bedrywig in kuswaters waar vlakwater-stokvis, Merluccius capensis geteiken word.
Stokvisvoorraad word tans bestuur ingevolge 'n herwinningstrategie en die TTV vir stokvis word jaarliks verminder sedert 2003. Huidige vangkoerse van vlakwater-stokvis is nie volhoubaar nie..
In 2003 het die Departement 86 kommersiële stokvis-handlynvisvangregte toegeken. Die regte het 86 vaartuie en meer as 700 bemanning gemagtig om stokvis te teiken volgens die handlynmetode. Dit was die eerste keer dat kommersiële visvangregte in hierdie vissery toegeken is en die eerste keer dat die stokvis-handlynvissery onderhewig was aan omvattende regulering.
Die doel van die proses vir medium-termyn toekenning is om kommersiële stokvis-handlynvisvangregte aan vissers toe te ken wat van die vissery afhanklik is vir hulle bestaan. Alle moontlike pogings is gemaak om ontspannings-of deeltydse vissers, wat inkomste uit ander visvangbedrywe verkry of wat in ander sektore van die ekonomie in diens is, uit te sluit.
Uit die regte toegeken is 26 persent aan swartes toegeken. Ongeveer 25 persent van die kapteins in hierdie vissery is swart terwyl 76 persent van die bemanning swart is.
Die meeste regtehouers is individue. Wetlike entiteite soos beslote korporasies en maatskappye vorm 'n klein persentasie van die regtehouers. Al die regtehouers in die vissery kan as ondernemings van klein-of mediumgroote (KMO's) beskryf word.
Die omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te verseker.
prestasiekriteria, insluitende die bereiking van ooreengekome transformasiedoelwitte (sien paragraaf 12 hier onder).
Die stokvis-handlynvissery het tans te veel deelnemers. Daar is veel meer handlynvissers as wat die bron kan ondersteun. Die swak transformasieprofiel van hierdie vissery tesame met die feit dat baie stokvis-handlynvissers, veral swart kapteins, nie in 2001 aansoek gedoen het om kommersiële regte nie, beteken egter dat regte toegeken sal word aan 'n aansienlike aantal nuwe inkomeling-aansoekers.
Aansoeke sal gesif word ingevolge 'n stel "uitsluitingskriteria". Aansoekers wat regte hou en nuwe inkomeling-aansoekers sal dan apart oorweeg word volgens 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt telling of rang sal dan bepaal word om die suksesvolle aansoekers te selekteer. 'n Gedeelte van die TOV sal aan elk van die suksesvolle aansoekers ingevolge 'n stel "kwantumkriteria" toegeken word.
Vorm van die aansoeker: Aansoeke sal slegs oorweeg word van entiteite wat geïnkorporeer is ingevolge die Wet op Beslote Korporasies van 1984 en van individue (d w s eenmansake of natuurlike persone). Aansoeke van trusts en maatskappye sal nie in aanmerking kom nie.
Voldoening: Voldoening aan die bepalings van die WLMH, insluitende die regulasies daarby, word beskou as van uiterste belang. Aansoekers, insluitende hulle lede, wat skuldig bevind is aan 'n oortreding ingevolge die WLMH (sonder die opsie om 'n boete te betaal) sal nie 'n stokvis-handlynvisvangreg ontvang nie. Aaansoekers, insluitende hulle lede, wie se visvangregte gekanselleer of ingetrek is ingevolge die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne sal ook nie 'n stokvis-handlynvisvangreg toegeken word nie. Ander oortredings van die WLMH sal evaluering van die aansoeke negatief beïnvloed.
c Papierkwota's: Papierkwota's soos omskryf in die Algemene Beleid sal uitgesluit word. Ongeag die meriete van die individuele aansoeke sal groot groepe identiese of substansieel soortgelyke aansoeke wat deur konsultante of kommersiële visvangmaatskappye en ander entiteite geborg word, uitgesluit word as fronte vir papierkwota's,.
Nie-gebruik: Daardie regte-houers wat versuim het om hulle medium-termyn kommersiële stokvis-handlynregte tussen 2003 en 2004 te gebruik, sal nie weer 'n reg toegeken word nie.
Persoonlike betrokkenheid by die oes van die hulpbron: Aansoekers sal moet demonstreer dat hulle op voltydse basis in die stokvis-handlynvissery betrokke is. Van hulle sal verwag word om aan te toon dat hulle aktiewe vissers is en deelneem aan die bedryf van besighede in die stokvis-handlynvissery.
Afhanklikheid van die bron: Bestaande regtehouer aansoekers wat nie afhanklik is van die stokvis-handlynvissery vir minstens 75 persent van hulle bruto-inkomste per jaar nie, sal uitgesluit word. Potensiële nuwe inkomelinge sal hulle historiese afhanklikheid van die stokvis-handlynvissery vir hulle bestaan moet kana aantoon. Aansoekers wat enige inkomste uit bronne buite die visvangbedryf verkry sal uitgesluit word.
Toegang tot vaartuig: Aansoekers sal 'n reg van toegang tot 'n geskikte vaartuig moet aantoon (sien paragraaf 8 hier onder).
Tans is slegs 26 persent van die regtehouers in hierdie vissery in swart besit. Ongeveer 25 persent is onder swart bestuur.
Aansoekers wat individue is sal punte behaal op die feit of hulle swart is al dan nie.
Korporatiewe sosiale belegging.
Aansoekers sal evalueer word met inagneming van beleggings gemaak in die stokvis-handlynvissery.
Belegging in vaartuie teen 31 Desember 2004 sal erken word, solank die belegging demonstreer dat daar 'n werklike toewyding is om in die sektor deel te neem. Aansoekers wat regte hou sal nie beloon word omdat hulle vragooreenkomste of vangste-of koopooreenkomste aangegaan het nie.
Belegging in bemarkingsinisiatiewe sal in aanmerking kom. Die Departement sal in aanmerking neem of die aansoeker in staat is om stokvis te bemark.
Nuwe inkomeling-aansoekers sal moet aantoon dat hulle in 'n vaartuig belê het en op watter wyse. Verder moet nuwe inkomeling-aansoekers wys of hulle toegang tot markte het..
Aansoekers wat regte hou sal evalueer word met inagneming van hulle prestasie in die stokvis-handlynvissery gedurende die proses van medium-termyn regtetoekenning. Aansoekers wat regte hou en wat tradisionele lynvis geteiken het eerder as stokvis, sal gepenaliseer word.
Nuwe inkomeling-aansoekers sal evalueer word met inagneming van hulle vermoë, kennis en vaardigheid om stokvis te teiken volgens die handlynmetode..
Regtehouer aansoekers, wat kan demonstreer dat hulle tydelike of permanente werk gedurende die medium-termyn tydperk verskaf het, sal beloon word.
Belegging in 'n aantal kleiner kusdorpies in Suid-Afrika is nodig vir ekonomiese groei. Gevolglik sal die Departement daardie aansoekers verkies wat hulle vangste aan land bring in die hawens langs die Kaapse suidkus en die Oos-Kaapse kus wat histories met stokvis-handlynvissery geassosieer is.
Aansoekers wat regte hou en potensiële nuwe inkomelinge sal beloon word vir historiese betrokkenheid by die vissery. 'n Voorbeeld van historiese betrokkenheid is 'n kaptein of 'n lid van die bemanning wat tevore in die handlyn-vissery gewerk het.
Geringe oortredings van die WLMH, die Regulasies en permitvoorwaardes sal negatief aangeteken word. Regtehouer aansoekers, wat nie kan bewys dat hulle voldoen aan die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 97 van 1998, die Wet op Heffings van Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999 en die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 85 van 1993 nie, 'n negatiewe puntetoekenning kry.
Die Departement sal van alle visvangbemanning wat van voorneme is om op stokvis-handlynbote te werk, verwag om by die Departement te registreer op die Stokvis-handlynbemanningslys. Daardie aansoekers wat suksesvol is in hulle aansoek om 'n stokvis-handlynvisvangreg sal hulle bemanningslede moet kies uit diegene wat op die Stokvis-handlynbemanninglys voorkom.
In 2003 is een vaartuig per suksesvolle aansoeker toegeken. Die Departement is van voorneme om die allokasie van vangspoging in die stokvis-handlynvissery te hersien.
Ten eerste sal die Departement bemanning toeken, gebaseer op die maksimum bemanningstal wat gemagtig word deur die Suid-Afrikaanse Maritieme Veiligheids Vereniging (SAMVV). Die Departement sal 'n poel van ongeveer 15 vaartuie reserveer om toe te ken aan suksesvolle aansoekers wat getransformeer is en wat in stokvis-handlynvaartuie belê het. Die Departement sal een vaartuig aan elke suksesvolle aansoeker toeken. Die poel gereserveerde vaartuie sal toegeken word aan daardie suksesvolle aansoekers wat die hoogste telling in die transformasiekriteria ontvang het en wat meer as een vaartuig aangevra het.
Tweedens, hoewel hierdie vissery bestuur word ingevolge 'n TTV (130 vaartuie en 785 bemanningslede) word 'n voorsorgsmaksimum TTV van 5 500 ton ook gebruik om die vissery te bestuur. Rekords wys dat gedurende die medium-termyn tydperk hierdie voorsorgmaksimum TTV nie bereik is nie. Gevolglik kan die Departement in die toekoms effe meer visvangregte toeken, met dien verstande dat sodra die vissery 5 500 ton aan land gebring het, alle stokvis-handlynvissery gestaak word vir daardie seisoen.
n minimum SAMVV-gesertifiseerde lengte van ongeveer vyf meter en 'n maksimum SAMVV-gesertifiseerde lengte van ongeveer 12 meter het.
Regtehouers in die stokvis-handlynvissery (insluitende hulle lede) sal nie toegelaat word om kommersiële visvangregte in enige ander vissery te hou nie. Regtehouers in die stokvis-handlynvissery sal egter by magte wees om snoek te teiken..
die koste van die hele regtetoekenningsproses, insluitende konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, kontrolering, appèlle en hersiening. In hierdie verband sal die koste wat aangegaan is tydens die medium-termyn proses as riglyn dien; en die waarde van die vis wat gedurende die duur van die reg toegeken word.
Die jaarlikse heffings wat betaalbaar is met ingang van 1 Januarie 2006 sal hersien word na oorlegpleging met geaffekteerde en belanghebbende partye.
Die bestuursmaatreëls wat hier onder bespreek word wys op 'n paar van die Departement se hoofdoelstellings met die bestuur van die vissery, na die toekenning van regte.
Hierdie vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering tot die vissery (EBV). 'n Ekosisteembenadering tot die bestuur van visserye is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erken dat visvang en aanverwante aktiwiteite 'n impak het op die groter mariene omgewing. Die EBV sal verder uiteen gesit word in die Bestuurshandboek van die Stokvis-handlynvisvangbedryf. Suid-Afrika bly verbind tot die teikendatum van 2010 om 'n EBV in die kommersiële visserye in werking te stel.
Die Departement is voornemens om die bestuurstrategie van hierdie vissery te verander na afloop van die toekenning van langtermyn visvangregte. Dit is die voorneme van die Departement om hierdie vissery op streeksgrondslag te bestuur, wat die beweging van vaartuie binne bepaalde streke beperk..
Stokvis-handlynvissers sal nie toegelaat word om tradisionele lynvisvoorraad soos kabeljou (Argyrosomus spp.) en geelbek (Atractoscion aquidens) te vang nie. Stokvis-handlynvissers sal egter toegelaat word om snoek te teiken wanneer dit beskikbaar word..
Die Departement sal prestasiemeting toepas vir die duur van die kommersiële visvangregte. Daar word beoog dat die eerste prestasiemeting na 'n jaar en daarna na elke drie jaar sal plaasvind.
voldoening aan toepaslike wette en regulasies.
Die Departement se huidige moniteringsprogram sal na hierdie vissery uitgebrei word. Van regtehouers sal vereis word om die koste van die waarnemer-en moniteringsprogramme te dra..
Voordat die Departement finaal besluit aan wie regte toegeken sal word om deel te neem aan die stokvis-handlynvissery, sal 'n voorlopige lys van suksesvolle aansoekers uitgereik word. Die voorlopige lys sal na alle visvanggebiede gesirkuleer word. Belanghebbende en geaffekteerde partye in hierdie gebiede kan dan die Departement inlig of enige persone wat histories stokvis gevang het met die handlynmetode, weggelaat is uit die voorlopige lys.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes van toepassing op hierdie visseryf vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Belanghebbende en geaffekteerde partye word uitgenooi om op hierdie permitvoorwaardes kommentaar te lewer.
<fn>C - WCRL Inshore Afrikaans.txt</fn>
Hierdie is 'n konsep beleid oor die toekenning en bestuur van visvangregte in die kommersiële vissery van die Weskus-kreef (kuslyn) soos uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") vir openbare kommentaar. Na hierdie sektor sal verwys word as "WKK (kuslyn)". Hierdie beleid moet saam gelees word met die Konsep van die Algemene Beleid oor Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Beleid").
Soos in die Algemene Beleid verklaar sal die Departement openbare vergaderings op plekke langs die kus hou om met die algemene publiek, en veral belanghebbende en geaffekteerde partye, oorleg te pleeg met betrekking tot hierdie konsepbeleid van die WKK (kuslyn). By hierdie openbare vergaderings sal kommentaar oor die beleid gevra word. Skriftelike kommentaar moet teen 11 April 2005 by die Departement ingedien word. Kommentaar wat na hierdie datum ingedien word sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir WKK (kuslyn) uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Hulle is in die verlede deur die Departement gebruik by die toekenning van regte. Hierdie beleid weerspieel tewens sodanige beleid.
Sekere voorgenome betuursbeleidsrigtings in verband met die toekenning van regte verskyn ook in hierdie konsepbeleid. 'n Bestuurshandboek vir die Weskus-kreef (kuslyn) sal in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in die fyn besonderhede die toepaslike bestuursmetodes en -prosedures vir die bedryf uitstippel. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme is voornemens om artikel 18-magte, in terme waarvan kommersiële visvangregte van die WKK (kuslyn) toegeken word, ingevolge artikel 79 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, 18 van 1998 ("die WLMH") aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer.
Weskus-kreef (Jasus lalandii) is diere wat stadig groei en lank leef. Die vroulike grootte by volwassenheid wissel en strek tussen 57 millimeter oor die lengte van die rugdop (CL) tot 66 millimeter CL. Manlike kreef word groter en groei vinniger as die vroulikes. As gevolg van die beperking op die grootte van 75 mm CL vir kommersiële visserye geld, maak manlike kreef 90 tot 99 persent van die vangste uit.
Weskus-kreef kom naby die kus voor (op 200 m diepte) vanaf net noord van Walvisbaai in Namibië tot by Oos-London. Kommersiële uitbuiting vind egter van ongeveer 25°S in Namibië tot by Gansbaai plaas. Ontspanningsvangste strek egter verder oos tot by Mosselbaai.
Die huidige biomassa wat oesbaar is, word geskat op ongeveer agt persent van die vlakke voor ontginning en broeiende biomassa op ongeveer 21 persent. Hierdie afname is grootliks veroorsaak deur twee faktore: groot nie-volhoubare vangste wat veral gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu plaasgevind het en 'n aansienlike vermindering in die somatiese groeikoers gedurende die 1990's.
Kommersiële visvang het in die 1880's 'n aanvang geneem. Die kommersiële vissery het vroeg in die 20ste eeu met rasse skrede uitgebrei. Hoewel rekords oor vangste voor 1940 skaars is, lyk dit asof vangste in die tydperk 1950 tot 1965 hulle toppunt bereik het, toe tussen 13 000 en 16 000 ton jaarliks aan land gebring is.
Voor 1946 was die kommersiële vissery nie gereguleerd nie. In daardie jaar is 'n produksiekwota op die stertgrootte ingestel om uitvoere te beheer. Dit het die basis gevorm van die "opbrengsbeheerde" bestuursfilosofie wat nog steeds in die bestuur van die Weskus-kreefbron toegepas word.
Na 1946 is jaarlikse kwota's toegestaan wat hoofsaaklik gebaseer is op die prestasie van die vissery in die voorafgaande seisoen. Tot middel 1960's is vangste regstreeks deur hierdie kwota's beheer. In die visvangseisoen van 1967/68 het vangskoerse begin afneem en kwota's kon nie gevul word nie. Vermindering in die Totale Toelaatbare Vangste (TTV) tot tussen 4 000 en 6 000 ton het 'n mate van balans in die tydperk 1970/71 tot 1989/90 herstel.
Die produksiekwota van stertmassa is vervang deur 'n kwota van die hele kreef (gelande massa) en bestuur deur middel van 'n TTV is in die vroeë 1980's ingebring. Terselfdertyd is toekennings op grond van gebiede of sonerings ingestel. Ander bestuursmaatreëls wat vroeg afgedwing is, was perke op groottes en 'n geslote seisoen. Vangste van dragtige of sagtedopkreef is verbied. Gedurende die vangseisoen van 1990/91 het die vangskoers weer gedaal en in die daaropvolgende jare is die kommersiële TTV geleidelik verminder tot 1 500 ton in die 1995/96-seisoen. Sedertdien was daar 'n geleidelike herstel en is die kommersiële TTV op 3 527 ton vir die 2004/2005-seisoen gestel.
Voordat kreefvanghokke in die 1960's ingebring is, het die kommersiële vangbedryf feitlik uitsluitlik staat gemaak op fuike wat met die hand ingetrek is. Hierdie fuike is lig en kan maklik van klein bootjies af, in vlak water ontplooi word. Fuike word selde op dieptes van meer as 30 meter gebruik. Dinghies met fuike kan deur middel van 'n buiteboordmotor of roeispane onafhanklik van die kus af werk, of dit kan na die viswaters vervoer word deur 'n gemotoriseerde moedervaartuig (dekboot).
Die Weskus-kreefvangsbedryf bestaan uit twee afsonderlike sektore: 'n kommersiële vangsbedryf en 'n ontspanningsvangsbedryf. Ontspanningsgebruikers mag slegs met fuike van 'n boot of teen die kus af vang, of asem-ophou duik of pale van die kus gebruik. Ontspanningsvangers mag nie hulle vangste verkoop nie.
Die kommersiële sektor bestaan uit grootskaalse aflandige operateurs regtetoekennings wat ton oorskry) en 'n meer beperkte komponent naby die kus (regtetoekenning van minder as ton. In die sektor naby die kus mag die regtehouers slegs fuike gebruik en mag hulle nie tussen gebiede beweeg nie.
Die kommersiële sektor naby die kus (of beperkte kommersiële vissery) het die bestaansvissery in 2001 vervang, as gevolg van bevindings en aanbevelings van 'n onafhanklike oorsig oor bestaansvisvang in Suid-Afrika. Die oorsig het aanbeveel dat bestaansvissery van hoë waarde soos weskus-kreef, tradisionele lynvis en perlemoen gekommersialiseer moet word. Die kommersialisering van hierdie visserye het vissers instaat gestel om hulle produkte te verkoop en bemark.
Die Departement ken 20 persent van die weskus-kreef-TTV toe aan die kuslyn vissery en ongeveer 80 persent aan die diepsee vissery. Die rede vir hierdie verdeling is dat ongeveer 20 persent van die bron in die gebied naby die kus geleë is, terwyl 80 persent in dieper waters gevind word.
Die diepsee vissery onderhou ongeveer 5 500 werknemers waarvan 95 persent swart persone is. Hiervan is meer as 2 500 personeel seevarend en die res is werksaam in prosesserings-en bemarkingsoperasies aan land. Vangste van weskus-kreef vind plaas tussen November en Julie en die gemiddelde jaarlikse inkomste gedurende hierdie tydperk is R26 500. Die jaarlikse waarde van weskus-kreefvangste is ongeveer R200 miljoen. Die benaderde waarde van vaartuie in hierdie bedryf is R130 miljoen.
In 2001 het die Departement 234 volle kommersiële visvangregte vir weskus-kreef toegeken. 'n Verdere 511 beperkte kommersiële visvangregte is toegeken aan voormalige bestaansvissers. Van die regte toegeken in die volle kommersiële bedryf, is 66 persent toegeken aan swart persone en entiteite in swart besit. Verteenwoordiging van swart persone op senior bestuurvlak in die volle kommersiële vissery is egter slegs 34 persent.
Van hierdie regte in die beperkte vissery, is 91.5 persent aan swart persone toegeken; hoofsaaklik mikro-ondernemings in swart besit. Dit beteken dat ongeveer 70 persent van die weskus-kreefvangsbedryf onder swart beheer is.
In 2003 het die Departement 'n verdere 230 ton weskus-kreef aan 274 beperkte kommersiële regtehouers in die gebied oos van Kaap Hangklip toegeken. Uit hierdie regte toegeken, is meer as 90 persent aan swart persone toegeken.
In 1992 het 39 hoofsaaklik wit regtehouers die weskus-kreef-TTV beheer. Hierteenoor het die Departement teen die einde van 2003 1 019 kommersiële kreefvangregte toegeken. Hiervan is meer as 785 aan voormalige bestaansvissers toegeken. Om voorsiening te maak vir die groter aantal regtehouers was die gemiddelde toekenning in 2002 6.8 ton, in vergelyking met 'n gemiddelde toekenning van 56 ton in 1992. Die verskil tussen die grootste en die kleinste regtehouers het ook aansienlik gekrimp gedurende die afgelope 10 jaar. In 1992 was daar 'n 200-voudige verskil tussen die hoogste (199 ton) en die laagste (1 ton) toekennings; in 2002 was daar 'n 66-voudige verskil tussen die hoogste (95.6 ton) en die laagste (1.5 ton) toekennings.
Die omgewingsvolhoubaarheid van die vissery te verseker.
Is die Departement voornemens om kommersiële regte vir 'n tydperk van 10 jaar (1 Januarie 2006 tot en met 31 Desember 2015) toe te ken, onderworpe aan hersiening op gereelde grondslag teenoor voorafbepaalde prestasiekriteria, soos die bereiking van ooreengekome transformasiedoelwitte (sien paragraaf 12 hier onder).
Hoewel die weskus-kreefvangsbedryf optimaal ontgin word en daar nie plek is vir addisionele deelnemers nie, sal nuwe inkomeling-aansoekers tog oorweeg word. Huidige regtehouers wat nog nie die transformasiedoelwitte in werking gestel het waartoe hulle hulself verbind het in hulle onderskeie medium-termyn regte-aansoeke nie, mag vervang word deur geskikte nuwe inkomelinge. Verder sal daardie regtehouers wat nie van hulle regte gebruik gemaak het nie, of hulle nie doeltreffend aangewend het nie, nie weer 'n reg ontvang nie en mag hulle deur nuwe inkomelinge vervang word.
Alle aansoeke sal ingevolge 'n stel "uitsluitingskriteria" gesif word. Nuwe aansoekers en vorige regtehouers se aansoeke sal daarna apart nagegaan word volgens 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt vir die telling of rang sal dan vasgestel word ten einde die suksesvolle aansoekers te kies. 'n Gedeelte van die TVV sal dan aan elk van die suksesvolle aansoekers toegeken word ingevolge 'n stel "kwantumkriteria".
Vorm van die aansoeker: Slegs natuurlike persone sal in aanmerking geneem word. Regtehouers wat voorheen opereer het in die vorm van juridiese persone (d w s Beslote Korporasies, trust of maatskappye) sal in hulle individuele hoedanighede moet aansoek doen, maar sal as "regtehouers" beskou word vir die doel van die toekenningsproses.
n Kerngesin (bestaande uit 'n egpaar, hulle ouers en hulle kinders) mag nie meer as een reg ontvang nie, ten einde monopolië te vermy en om toegang tot die weskus-kreefbron te versprei. Aansoekers mag versoek word om hulle verwantskap aan aansoekers in ander kommersiële visvangbedrywe te verklaar. Indien meer as een lid van 'n huishouding aansoek doen om 'n reg, is dit moontlik dat al die aansoeke van die familie uitgesluit sal word, tensy die aansoekers duidelik en oortuigend kan aantoon dat hulle aparte klein kommersiële ondernemings gestig het..
Wetsnakoming: Aansoekers wat 'n ernstige oortreding ingevolge die WLMH begaan het sal uitgesluit word.
Papierkwota's: Papierkwota's (soos in die Algemene Beleid omskryf) sal uitgesluit word.
Nie-gebruik: Geen kommersiele regte toegeken word aan regtehouers wat versuim het om hulle medium-termyn kommersiële weskus-kreefreg te gebruik, tussen 2002 en 2004.
Multi-sektorale betrokkenheid: Aansoekers wat regte in 'n kommersiële vissery hou, behalwe in die perlemoenbedryf, of wat belange het - insluitende aandele en lidmaatskapsbelange - in regtehouers in ander kommersiële visserye, sal uitgesluit word. Aansoekers wat die begunstigdes is van regtehouers-trusts sal uitgesluit word.
Persoonlike betrokkenheid by die oes van die hulpbron: Aansoekers sal moet aantoon dat hulle tydens die visvangseisoen op 'n voltydse basis betrokke is by die vangste van WKK. Hulle moet aktief besig wees op visvangvaartuie en deelneem aan die bedryf van die besigheid.
Afhanklikheid van die bron: Regtehouer-aansoekers wat nie afhanklik is van die oes van WKK vir minstens 75 persent van hulle jaarlikse bruto-inkomste nie, sal uitgesluit word. Potensiële nuwe inkomelinge sal versoek word om te bewys dat hulle histories afhanklik is van WKK-vangste vir hulle bestaan. Aansoekers wat enige deel van hulle inkomste uit bronne buite die vissery verhaal, sal uitgesluit word.
Woonagtig in visvangarea: Aansoekers wat nie langs die visvangarea woon, waarvoor hulle om regte aansoek gedoen het nie, sal uitgesluit word. Aansoekers moet kan bewys dat hulle minstens vier jaar lank langs die visvangarea gewoon het. Vangsteregte vir WKK (kuslyn) sal slegs aan inwoners gegee word wat langs 'n visvangsarea of gebied woon. Suksesvolle regtehouers in die WKK (kuslyn) vissery sal beperk word tot 'n bepaalde visvangsone of gebied.
Toegang tot vaartuig: Aansoekers moet bewys lewer van 'n reg tot toegang tot 'n geskikte vaartuig (sien paragraaf 9 hier onder).
Vergelykende balanseringskriteria Aansoekers wat regte hou asook, potensiële nuwe inkomelinge, sal geëvalueer word ingevolge die volgende balanseringskriteria, wat gelaai sal word ten einde die sterkte van elke aansoek te bepaal.
Ten einde die transformasieprofiel van die WKK (kuslyn) vissery in stand te hou, sal swart aansoekers positief evalueer word. Geslag mag gebruik word, as 'n valbyl-faktor, d w s waar meer as een aansoeker dieselfde telling aangeteken het, sal 'n vroulike aansoeker bo 'n man verkies word..
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Belegging in vaartuie teen 31 Desember 2004 sal erken word, solank die belegging bewys lewer van 'n ware verbintenis tot deelname in die WKK visvangsbedryf.
Regtehouer-aansoekers wat kan bewys dat hulle tydelike of permanente werk verskaf het gedurende die medium-termyn tydperk, sal beloon word.
Regtehouer-aansoekers sal versoek word om prosesserings-en bemarkingsrekords in te dien en mag op prestasie in hierdie verband evalueer word.
Regtehouer-aansoekers sal evalueer word met inagneming van hulle prestasie in die WKK vissery gedurende die medium-termyn tydperk.
Nuwe aansoekers moet aantoon dat hulle die vermoë, kennis en vaardighede het om aan die WKK (kuslyn) deel te neem.
Regtehouer-aansoekers en potensiële nuwe inkomelinge mag beloon word vir historiese betrokkenheid in die vissery. Sodanige betrokkenheid mag insluit of hy/sy 'n bemanningslid in die beperkte kommersiële vangstebedryf van WKK (kuslyn) vissery of 'n bemanningslid in enige ander kommersiële vissery was.
Geringe oortredings van WLMH, die regulasies en permitvoorwaardes, soos om te veel vis te vang of om onder-grootte WKK uit te haal, sal gepenaliseer word. Regtehouer-aansoekers wat nie kan bewys dat hulle voldoen aan die vereistes van die Wet op Vaardigheidsontwikkeling 97 van 1998, of die Wet op die Heffings van Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999, en die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid 85 van 1993 nie, sal gepenaliseer word.
Toekennings aan suksesvolle regtehouers in die vangstebedryf van WKK (kuslyn) sal vasgestel word op tussen 750 kilogram en 1.5 ton. Die talrykheid van die bron in die gebied of sone waarvoor aansoek gedoen word, asook belegging in die vangstebedryf en werkskepping sal in aanmerking geneem word.
Toegerus is om slegs met fuike WKK te vang.
Die WKK-vissery sal bestuur word ooreenkomstig die ekosisteembenadering van visvangbedrywe (EBV). 'n Ekosisteembenadering tot visserysbestuur is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erkenning daaraan gee dat visvangste en aanverwante die breë mariene omgewing kan beinvloed. Hierdie deel van die beleid vir WKK (kuslyn) is egter nie daarop gerig om om 'n beleidsverklaring te maak oor EBV in die WKK (kuslyn) nie. Die EBV in die vangstebedryf van WKK sal verder uiteen gesit word in die Bestuurshandboek vir die WKK (kuslyn). Suid-Afrika bly verbind tot 'n teikendatum van 2010 vir die inwerkingstelling van 'n EBV in die kommersiële vissery.
Die WKK (kuslyn) vissery sal bestuur word deur gebruik te maak van 'n aantal kontroleringsmeganismes, insluitende minimum-grootte beperkings, geslote seisoene, toerustingbeperkings, gebieds-en tydsbeperkings, mariene bewaringsgebiede en beperkings op die vang van dragtige vroulikes en sagtedop kreef. Hierdie beperkings word in die permitvoorwaardes vervat.
die koste van die hele regtetoekenningsproses, met inbegrip van konsultasie, ontvangs, evaluering van aansoeke, appèlle en hersienings.
die waarde van die vis wat toegeken word oor die duur van die reg.
Die jaarlikse heffings wat betaalbaar is met ingang van 1 Januarie 2006 sal hersien word, na oorlegpleging met belanghebbende en geaffekteerde partye.
Die Departement sal 'n aantal formele ondersoeke instel om prestasie in die gebruik van regte te meet. Daar word beoog om die eerste prestasiebepalings na een jaar uit te voer and daarna elke drie jaar. Versuim om te presteer volgens voorskrifte mag tot gevolg hê dat die reg opgeskort, gekanselleer of ingetrek word.
Die vaartuie wat gebruik word in die WKK (kuslyn) vissery is nie toegerus om waarnemers aan boord te neem nie. Regtehouers sal egter verplig word om hulle volle samewerking te gee aan waarnemers op land, of aan waarnemers wat na die viswaters in ander vaartuie vervoer word.
Voordat die Departement finaal besluit oor die toekenning van regte in die WKK (kuslyn) vissery, sal 'n voorlopige lys van suksesvolle aansoekers uitgereik word. Hierdie voorlopige lys sal na al die areas gestuur word. Belanghebbende en geaffekteerde partye in hierdie areas kan dan die Departement inlig of enige persone wat histories WKK uitgehaal het in die kuslyngebied, uit die voorlopige lys gelaat is.
Permitvoorwaardes vir hierdie vangstebedryf sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes van toepassing op hierdie vangstebedryf vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg.
Belanghebbende en geaffekteerde partye word uitgenooi om op hierdie permitvoorwaardes kommentaar te lewer.
<fn>Capegateway. HeritageAwards.2009-02.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Kultuursake en Sport wil uitstaande prestasies en bydraes op die gebied van Kuns en Kultuur, Taal, Museums, Erfenis, Biblioteke en Argiefdienste in die Wes-Kaap huldig. Hierdie toekennings is gemik op enige individu, organisasie of groep wie se bydrae 'n verskil gemaak het in Wes-Kaapse gemeenskappe.
Die genomineerde kandidate moet Suid-Afrikaanse burgers wees. Die toekennings wil ook diegene vereer wie se werk bygedra het tot die Wes-Kaap se posisie as die kreatiewe bakermat van Afrika en die wêreld.
Toekenning vir lewenslange bydrae tot die bewaring, dokumentasie en/of interpretasie van erfenisbronne in die Wes-Kaap.
Uitstaande prestasie van Vroue op die gebied van Kuns, Kultuur, Erfenis, Taal, Biblioteke en Argiewe.
Uitstaande prestasie van Jeug op die gebied van Kuns, Kultuur, Erfenis, Taal, Biblioteke en Argiewe.
Beste werkverrigtende departement/munisipaliteit/private instansie in rekordbestuurspraktyke.
Beste individue/instansies wat die Argiefdiens in die publiek bevorder het deur die publikasie van artikels of fisieke besoeke.
Toewyding tot die ontwikkeling van behoeftes in die gemeenskap. Moet beskik oor vorige prestasie van minstens 2 jaar in die kulturele sfeer.
Projekte moet gefokus wees op nasiebou, jeug en jeugontwikkeling en bemagtiging van vroue in Kuns, Kultuur, Erfenis, Taal, Biblioteke en Argiewe.
Genomineerde kandidate moet oor 'n breë kennis en kundigheid wat betref Kuns, Kultuur, Erfenis, Taal en Biblioteke beskik.
Tel: 021-4839714, Faks: 021- 4839711 E-pos: Tntshona@pgwc.gov.
Verhouding tot die genomineerde kandidaat:.
Het die genomineerde kandidaat al voorheen 'n toekenning van die Departement van Kultuursake en Sport ontvang Indien wel, in watter kategorie?
Dui die kategorie aan vir die kandidaat:.
Skryf 'n kort motivering met die redes daarin vervat waarom u hierdie persoon nomineer. Gebruik asseblief die aangehegte kriteria vir die spesifieke kategorie.
Tel: 021-4839714/ 9727 Faks: 021-4839711 E-pos: Tntshona@pgwc.gov.
<fn>Capegateway. Nomination.2009-02.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Kultuursake en Sport wil graag erkenning gee aan bogemiddelde prestasies en bydraes op die gebiede van Kuns, Kultuur, Erfenis, Biblioteekwese en Argiefdienste in die Wes-Kaap. Hierdie toekennings word gemaak aan enige individu, organisasie of groep wie se pogings 'n verskil gemaak het aan die gemeenskappe binne die Wes-Kaap.
Bydrae tot Taalontwikkeling.
Bogemiddelde prestasie van Jeug op die gebied van Kunste, Kultuur, Erfenis, Tale, Biblioteke of Argiewe.
Verbintenis tot die ontwikkeling van die behoeftes van die gemeenskap.
Moet bewys kan lewer van ten minste twee jaar ervaring in die kultuuromgewing.
Projekte moet gefokus en gerig wees op nasiebou, jeugontwikkeling en vroulike bemagtiging op die gebied van Kuns, Kultuur, Erfenis, Biblioteke en Argiewe.
Genomineerdes moet oor uitgebreide kennis en kundigheid van Kunste, Kultuur, Erfenis, Biblioteek- wese of Argiewe beskik.
Nominasievorms is beskikbaar van en moet gestuur word aan: Lizahn Claasen, Departement van Kultuursake en Sport, Privaatsak X9067, Kaapstad 8000. Telefoon: (021) 483-9688; Faks (021) 483-9711; E-pos lclaasen@pgwc.gov.
<fn>Capegateway. Sekuriteit.2009-02.af.txt</fn>
Gewelddadige misdade en die vrees vir gewelddadige misdade het 'n sterk negatiewe impak op individue en gemeenskappe. Wanneer misdaad eskaleer, neem die kwaliteit van die lewe af en word gemeenskappe omskep in slagvelde waarin inwoners gevangenes is en maar te dikwels die slagoffers van gewelddadige misdade word.
Die Minister van Onderwys het skoolveiligheid as een van die prioriteite in Tirisano verklaar. Die strategiese doelwit is om 'n veilige en verdraagsame leeromgewing te skep wat onskuld aanprys en menslike waardigheid hoog ag (Implementeringsplan vir Tirisano: 2000).
Die hoë misdaad en geweld in die Wes-Kaap het 'n sterk invloed op die gehalte van leer en onderrig.
Hierdie handleiding is voorberei as deel van die Wes-kaap Onderwysdepartement (WKOD) se verbintenis om misdaad en geweld in ons skole aan te spreek.
Die effektiewe bestuur van veiligheid by inrigtings van die WKOD sal 'n bydrae lewer tot hoë gehalte basiese onderwys vir almal.
Die handleiding stel die probleem, identifiseer sommige van die onderliggende oorsake en verskaf 'n stap-vir-stap prosedure vir veiligheidsbestuur.
Ek wil graag erkenning verleen aan werknemersverenigings soos SADOU, NAPTOSA, die SAOU, kringbestuurders, skoolhoofde, opvoeders sowel as die Veilige Skole-afdeling en hulle bedank vir die bydraes wat hulle gelewer het tot die samestelling van die handleiding.
Die WKOD besef dat ons 'n holistiese, geïntegreerde plan benodig om misdaad en geweld te beveg. Skole word aangemoedig om hulle veiligheidskomitees te ontwikkel en saam te groepeer sodat 'n volhoubare en geïntegreerde veiligheidsplan op skoolvlak verseker kan word.
Mag ons almal daarna strewe om 'n rol te speel in die opbou van vrede en 'n bydrae lewer tot die transformasie van ons gemeenskappe.
R.B. SWARTZ HOOF: ONDERWYS Ons veiligheid is 'n prioriteit.
het op skole in die Wes-Kaap.
landsburgers te word.
waar daar gereeld voorvalle van skietgevegte voorkom.
Skool met 'n hoë gevaarvlak 'n Skool wat geografies geleë is in 'n bendegeteisterde gebied waar voorvalle van bendebedrywighede, geweld, vandalisme en misdaad voorkom.
'n Skool wat geografies geleë is in 'n bendegeteisterde gebied waar daar 'n hoë voorkoms van eiendomsverwante misdaad en misbruik is.
'n Skool wat geografies geleë is in 'n gebied waar voorvalle van misdaad sporadies aangemeld word.
prinsipaal geïdentifiseer is.
n voorwerp vir opvoedkundige doeleindes gebruik word.
Die Afdeling: Veilige Skole strewe daarna om sentrums van voortreflikheid te skep met sterk gemeenskapsbande, gehalteonderrig en -leer, en doeltreffende bestuur en beheer, om sodoende die grondliggende oorsake van misdaad en geweld te beveg.
Veilige Skole se strategie fokus oor die algemeen op die veiligheid van mense - die opvoeders, leerders en ondersteuningspersoneel.
Omgewingsprogramme waar die fisiese struktuur van die skool beveilig word deur middel van veiligheidsomheinings, maas- en lemmetjiesdraad, asook alarms wat gekoppel is aan gewapende reaksie.
Programme wat daargestel word om ouer-, opvoeder- en leerdergedrag op skool te ondersteun, te verander of te beïnvloed. Waar moontlik word die gemeenskap ook betrek. Programme soos konflikhantering, traumaberading, portuurgroepberading en menseregteopvoeding word aangewend om gedrag te verander. Daarbenewens word aandag ook gegee aan sport- en kulturele aktiwiteite en entrepreneursopleiding.
Stelselprogramme wat 'n holistiese benadering tot die verandering van die wyse waarop die hele skool tans funksioneer, behels. Hierdie programme sluit in opleiding in leierskap en bestuur, organisatoriese ontwikkeling, gemeenskapsverhoudinge en doeltreffende beheer. Hulle sluit ook in die ontwikkeling van 'n relevante kurrikulum en aktiwiteite om leerders wat in gevaar verkeer te identifiseer en hulp aan hulle te verleen. Vennootskappe wat ander staatsdepartemente asook nie- regeringsorganisasies (NRO's) en gemeenskapsgebaseerde organisasies (GBO's) betrek, word gestig om aangeleenthede rakende veiligheid en sekuriteit aan te spreek.
Die Negepunt-veiligeskolebeplanningsproses is aan skole beskikbaar gestel as 'n riglyn om hulle te help om 'n gemeenskapsgeoriënteerde probleemoplossingsbenadering daar te stel.
Stig 'n Veiligheidskomitee.
Maak veiligheid deel van die skool se visie.
Onderneem 'n veiligheidsoudit.
Ontwikkel 'n veiligheidsplan.
Kies en implementeer strategieë.
Onderneem 'n oudit van diensverskaffers in die gebied.
Evalueer en bepaal vordering.
Verwys na Bylae A vir 'n breedvoerige beskrywing van die Negepunt- veiligeskolebeplanningsproses.
Die regulasies rakende veiligheidsmaatreëls by openbare skole soos vervat in Regeringskennisgewing 22754 (nr. 1040), die Suid-Afrikaanse Skolewet (SASW) en die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid (WBVG) bepaal dat daar by elke skool een veiligheidsverteenwoordiger moet wees. Die skoolgebaseerde veiligheidsbeampte sal hierdie mandaat vervul.
Skole sal op versoek dwarsdeur die bogenoemde beplanningsproses deur die Veiligeskolekoördineerder bygestaan word.
Alhoewel die WKOD proaktiewe maatreëls daargestel het, is dit noodsaaklik dat skole in die geval van 'n krisis ondersteun word.
Om toegang tot hierdie ondersteuning te verkry, moet skole in verbinding tree met die Veiligeskole-inbelsentrum.
Die doel van hierdie programme is om toegang tot skooleiendom te beheer en te beperk.
Die WKOD se Afdeling: Veilige Skole sal hom beywer vir die oprigting van sigbare kennisgewingsborde om die publiek daarvan bewus te maak dat die eiendom wat hulle betree, privaateiendom is.
"Oortreders sal vervolg word. Meld asseblief by ONTVANGS aan."
Die bogenoemde verklaring word uitgereik kragtens die regulasies vir veiligheidsmaatreëls by openbare skole soos vervat in Regeringskennisgewing 22754 (nr. 1040).
Die Afdeling Veilge Skole sal die kennisgewingborde aan skole verskaf.
Die verspreiding van die kennisgewingborde sal deur die Veiligeskolekoördineerder behartig word.
Die WKOD sal strukture daarstel om te verseker dat die kennisgewingborde ten toon gestel word. Die skool se veiligheidskomitee moet toesien dat die "Geen oortreding"-borde sigbaar bly.
Die skool moet 'n klag aanhangig maak teen enige persoon of persone wat die skoolterrein onregmatig betree. Indien die skool intimidasie deur bendelede vrees, kan die skool die WKOD versoek om die klag aanhangig te maak, met dien verstande dat die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) kragtens die Strafproseswet verplig sal wees om dit op te volg met die opvoeder/skool om die ondersoekproses van stapel te stuur.
om bystand aan die veiligheidsbestuurspan te bied deur die nodige infrastruktuur vir die uitvoering van hulle veiligheidsplanne te voorsien. Die WKOD se Afdeling Veilige Skole kies op 'n jaarlikse basis skole wat kernbystand ten opsigte van infrastruktuur en misdaadvoorkoming ontvang.
Alle voorvalle van skoolmisdaad en -geweld moet by die Veiligeskole-inbelsentrum en, indien nodig, by die SAPD aangemeld word.
Die skool moet skriftelik aansoek doen by die direkteur of Veiligeskolekoördineerder van sy relevante OBOS.
Die Veiligeskolekoördineerder sal 'n terplaatse besoek aan die skool bring om die omvang van die gevaar te bepaal.
'n Skool wat as hoë risiko-skool of 'n skool met 'n hoë gevaarvlak beskou word, kan besluit om die omheining rondom die parkeergebied as deel van hulle sakeplan te beveilig.
'n Skool in 'n hoë risiko-gebied of 'n gebied met 'n hoë gevaarvlak wat nie as hoë-risiko skool gekeur is nie, sal in 'n noodgeval van beperkte bystand voorsien word.
'n Skool wat nie gekeur is nie, kan skriftelik aansoek doen by die direkteur of Veiligeskolekoördineerder by die OBOS. Die aansoek moet 'n grondige motivering vir sy behoefte aan infrastruktuurbystand bevat.
Enige navrae moet aan die relevante Veiligeskolekoördineerder gerig word.
Daar is bewys dat 'n alarmstelsel wat behoorlik geïnstalleer is en in stand gehou word en gerugsteun word deur effektiewe gewapende reaksie, die voordeligste afskrikmiddel is teen vandalisme, geweld, diefstal, brandstigting, bendebedrywighede en indringers.
Die Afdeling: Veilige Skole kan beperkte bystand binne die omvang van die "Bridge the Fence"-projek vir die installering van alarmstelsels voorsien. Skole sal 'n gesubsideerde bedrag per jaar ontvang.
Die hele skool moet deur die alarmstelsel gedek word; nie slegs die administrasieblok en sekere klaskamers nie.
Daar moet onderhandel word vir 'n dienskontrak wat beide gereelde diens en herstelwerk aan die alarmstelsel insluit.
'n Noodknoppie moet in elke klaskamer aangebring word of elke opvoeder moet voorsien word van 'n noodknoppie wat hy of sy op sy of haar persoon moet dra, om sodoende bendebedrywighede, roof, aanranding, afknouery en mishandeling die hoof bied.
n Bewegingsensor moet in elke lokaal van die skool aangebring word.
'n Eenheid wat 'n bewegingsverklikker en pepersproei bevat, moet in lokale waarin daar waardevolle toerusting gehou word, soos die administrasieblok, rekenaarlokale en gespesialiseerde klaskamers, aangebring word.
Die skool moet verseker dat die maatskappy die installering van die alarmstelsel asook die voorsiening van dienste ten opsigte van beide monitering en gewapende reaksie in die kontrak insluit. Die maatskappy hoef nie aan die "South African Intruders' Detection Service Association" (SAIDSA) te behoort nie, maar moet voldoen aan die SAIDSA-spesifikasies ten opsigte van die installering en gehalte van die alarmtoerusting.
Skole moet minstens een radioverbinding met die moniteringsdiens installeer. Die ideaal is dat elke blok van die skool via 'n radioverbinding gekoppel moet word.
Die maatskappy wat gekies word, moet die versekering gee dat gewapende reaksie verskaf sal word.
Die kontrak van die maatskappy moet noukeurig nagegaan word om te verseker dat dit oor 'n onttrekkingsklousule beskik indien die skool ongelukkig sou voel oor die gehalte van die diens.
bendelede, oortreders en indringers aan te keer.
Ideaal gesien moet die maatskappy 'n aantal skole in dieselfde gebied bedien en 'n voertuig op 'n gereedheidsgrondslag binne 20 km van die skool hou.
Maatskappye moet sorgvuldig geëvalueer word en hulle baan- en diensrekords moet nagegaan word.
n Skriftelike waarborg met betrekking tot SAIDSA moet van die maatskappy verkry word.
Die stelsel moet standaard wees in die sin dat dit versoenbaar moet wees met dié van enige ander maatskappye wat mag volg.
Die moniteringsdiens moet met die skool verbind wees deur middel van beide 'n telefoon- en 'n radioverbinding. Ideaal gesien, moet die radioverbinding in elke blok van die skool geïnstalleer word. Rookverklikkers moet ook in elke sleutellokaal aangebring word.
Ideaal gesien, moet 'n videokamera geïnstalleer word om die toegangshek te monitor en sodoende toegang te beheer.
Skole kan met die maatskappy onderhandel vir 'n dienskontrak ten opsigte van herstelwerk en instandhouding van die alarmstelsel. Die koste moet deur die skool gedra word.
Skole moet 'n beleid van gemeenskapseienaarskap ontwikkel waar die gemeenskappe hulleself bereid verklaar om misdaad en geweld te identifiseer en as getuies in hierdie verband te dien.
Skole kan 'n program implementeer om die skoolgemeenskap bewus te maak van die noodsaaklikheid van 'n alarmstelsel vir die beskerming van lewe en eiendom.
Die Afdeling Veilige Skole is bewus van gevalle waar opvoeders dreigemente ontvang het en fisies en verbaal mishandel is.
Die klaer moet die gebrekkige oordeelsvermoë van die leerder by die skoolhoof aanmeld.
Die OBOS moet programme vir opvoeders in die hantering van alternatiewe strafmetodes in die plek van lyfstraf binne die multi-funksionele spanbenadering reël.
Leerders met ernstige gedragsprobleme moet verwys word na die OBOS vir individuele ontwikkelingsprogramme voordat hulle weer in skole geïntegreer word.
Waar 'n leerder se optrede 'n fisiese gevaar vir die lewe van 'n opvoeder inhou, kan die prinsipaal, die voorsitter van die SBL en die kringbestuurder besluit op onmiddellike uitsetting. So 'n besluit kan deur die prinsipaal en voorsitter van die SBL geneem word as bewyse gelewer kan word dat 'n poging aangewend is om die kringbestuurder te kontak.
n Dissiplinêre verhoor moet kragtens die prosedures vir ernstige wangedrag gereël word.
Skole moet kragtens Staatskennisgewing 22754, (nr. 1040) en die Wet op Beroepsgesondheid en -Veiligheid, oor 'n veiligheidsplan beskik.
Prosedures vir die hantering van dreigemente teen opvoeders deur buitestaanders.
Prosedures vir die hantering van opvoeders wat in gevaar verkeer in die uitvoering van buitemuurse bedrywighede.
Die prosedures wat in die veiligheidsplan bepaal word, moet geïmplementeer word.
Alle voorvalle moet by die SAPD aangemeld word en 'n saaknommer moet verkry word.
Alle sake moet aangemeld word by die WKOD se Veiligeskole-inbelsentrum wat bystand en 'n verwysingsnommer sal voorsien.
In die geval waar 'n werknemer in die loop van amptelike skoolaktiwiteite beseer word, tree die Wet op Beroepsbeserings en -Siektes in werking.
Hoofstuk iv van hierdie wet bepaal die reg van werknemers op vergoeding. Artikel 22(1) bepaal die volgende: "As 'n werknemer 'n ongeluk oorkom wat lei tot ongeskiktheid of dood, sal so 'n werknemer of sy afhanklikes, onderworpe aan die bepalings van die Wet, geregtig wees op die voordele wat in die Wet voorsien en voorgeskryf word."
Verwys na Bylae B vir die prosedures wat van toepassing is wanneer aansoek om vergoeding ingevolge die Wet op Beroepsbeserings en -siektes, gedoen word.
Die WKOD sal aansoekers met hulle eise behulpsaam wees.
Die WKOD is bewus van gevalle waar opvoeders verliese gely het vanweë diefstal en vandalisme terwyl hulle amptelik aan diens was.
Kragtens die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid, is dit die plig van die werkgewer, in soverre dit prakties moontlik is, om veilige werkomgewings te skep. Die Program vir die Bemagtiging van Slagoffers as deel van die Nasionale Misdaadvoorkomingstrategie (NMVS) verleen 'n holistiese en effektiewe bystanddiens vir slagoffers van geweld en misdaad.
Alle voorvalle moet by die SAPD aangemeld word en 'n saaknommer moet verkry word.
Alle voorvalle moet aangemeld word by die WKOD se Veiligeskole-inbelsentrum wat bystand sal verleen en 'n verwysingsnommer sal voorsien.
Veiligeskolekoördineerders sal skole behulpsaam wees met die kursusinhoud van die bogenoemde kursusse.
Klusterskole kan fondse aanvra van die klusterfondse. Enige skool kan sy versoek skriftelik tot die OBOS-direkteur rig.
Suid-Afrika ervaar baie uitdagings. Een van die land se grootste uitdagings is die hoë voorkoms van misdaad en geweld wat vererger word deur hoë werkloosheid, armoede en maatskaplike verwaarlosing tesame met die geredelike beskikbaarheid van dwelms en alkohol wat gelei het tot wydverspreide dwelmmisbruik.
Dit is duidelik dat toenemende endemiese bendebedrywighede besig is om op 'n sistematiese wyse die morele struktuur van groot gedeeltes van die Wes-Kaapse samelewing te vernietig. Berigte oor hoë vlakke van geweld, liggaamlike mishandeling, seksuele teistering en bendebedrywighede verskyn daagliks in die geskrewe en elektroniese media. Dit het 'n negatiewe impak op onderwys in die algemeen en op wat in die skool in die besonder plaasvind.
Bendebedrywighede buite sowel as binne skole het 'n negatiewe impak op onderrig en leer.
Bedrywighede buite die skool het op verskeie maniere 'n ontwrigtende uitwerking op wat binne die skool gebeur.
Dit skyn asof bendes opsetlik die aankoms- en vertrektye van opvoeders en leerders uitsonder om met hul skietgevegte te begin. Dit bring 'n skrikaanjaende "vreesfaktor" mee wat opvoeders, leerders en ouers traumatiseer.
Waarneembare getrouheid aan 'n bepaalde bende word gewoonlik bepaal deur waar 'n mens woon. Dit kan 'n negatiewe impak op onskuldige inwoners in sekere gebiede hê.
Bedreigings, intimidasie en teistering veroorsaak vrees en gee aanleiding tot die afwesigheid van beide opvoeders en leerders. Dit het 'n ernstige impak op onderrig en leer.
Opvoeders is dikwels afwesig omdat hulle aftyd benodig vir traumaberading- en ondervraging.
Verwys na Bylae C vir 'n breedvoerige lys van die verantwoordelikhede van die onderskeie rolspelers tydens die nadraai van 'n krisis.
Dit is raadsaam om nie 'n skool te sluit nie, maar om eerder te poog om die skoolopset so spoedig doenlik te normaliseer en te stabiliseer.
Indien dit noodsaaklik geag word om die skool te sluit, moet die skoolhoof en die skool se Veiligheidskomitee na die volgende oorsiglys verwys en 'n aanbeveling maak aan die OBOS-direkteur of sy gemagtigde wat toestemming vir die sluiting van die skool kan verleen.
Hoeveel leerders wat in geweldgeteisterde gebiede woon, sal tuis sonder toesig wees?
Is daar 'n meganisme beskikbaar om ouers te verwittig van 'n vroeë sluiting?
Kan ouers alternatiewe reëlings vir leerders tref?
Waar het die skietery plaasgevind?
Is die SAPD ingelig?
Is daar voldoende patrollering deur die SAPD?
Sal die skietery in alle waarskynlikheid dwarsdeur die dag voortgaan (intelligensie- inligting)?
Wat is die graad van trauma?
Wat het plaasgevind Moord, bendegeweld, selfmoord, skietery?
Waar het die dood, besering of trauma plaasgevind ('n sterfte, besering of trauma wat op die skoolterrein plaasvind, is moeiliker om te hanteer)?
Wie is getuies van die dood, besering of trauma Dit is belangrik om dit te weet om berading te kan voorsien?
Watter ander tragedies het onlangs by hierdie skool plaasgevind?
Wie is die skuldiges?
Indien daar besluit sou word om die skool te sluit en die leerders huistoe te stuur, wat sal 'n paslike veilige tyd daarvoor wees?
Sal dit nodig wees vir die SAPD om die leerders na hul tuistes te vergesel en sal hulle personeel daarvoor beskikbaar hê?
Alhoewel alle skole ingevolge Staatskennisgewing 22754 (nr. 1040) tot sones vry van gevaarlike voorwerpe verklaar is, moet skole dit 'n stap verder voer deur die skool tot 'n vuurwapenvryesone (VVS) te verklaar.
In April 2001 is die Wet op Vuurwapenbeheer (Wet 60/2000) deur die Parlement uitgevaardig. Hierdie wet maak voorsiening vir vuurwapenvrye sones (VVS'e).
Ingevolge hierdie wet kan die Minister van Veiligheid en Sekuriteit enige plek tot 'n VVS verklaar. Dit kan 'n skool, hospitaal, werkplek of enige ander gebied wees. Niemand word toegelaat om vuurwapens of ammunisie in 'n VVS in te neem of daar te berg nie. Enige persoon of persone wat dit doen, kan in die hof aangekla word van 'n misdaad en kan 'n swaar gevangenisstraf opgelê word.
Raadpleeg alle belanghebbendes (leerderverteenwoordigerraad, opvoeders, ouers, leerders, SBL'e en NRO's, godsdienstige en sportliggame, gemeenskapveiligheidsforums en gemeenskaps-polisiëringsforums).
Die skoolgemeenskap moet ooreenkom dat die skool 'n vuurwapenvrye sone gemaak word.
Die Veiligheidskomitee moet die VVS by die skool implementeer.
Geen vuurwapens of ammunisie mag na die skoolterrein gebring word nie. Geen vuurwapens of ammunisie mag op die skoolperseel geberg word nie.
Die skool moet as VVS geregistreer word en dan amptelik tot 'n VVS deur die Minister van Veiligheid en Sekuriteit verklaar word. Die plaaslike SAPD- verteenwoordiger sal met hierdie proses behulpsaam wees.
Kennisgewingsborde wat duidelik aandui dat die skool 'n VVS is, moet by die ingange van die skool aangebring word.
Nooi alle belanghebbendes na 'n vergadering en vra hulle steun vir die nuwe beleid oor vuurwapenvrye sones.
Lig die gemeenskap in oor wat dit beteken om 'n vuurwapenvrye sone te wees.
Die Veiligheidskomitee moet hierdie beleid implementeer. Handhaaf die skool as 'n VVS.
Lig nuwelinge in oor die VVS.
Skakel met ander VVS-skole en deel ervarings. Verken alternatiewe vir geweld.
'n Handvuurwapenvrye sone word geskep deur 'n vrywillige verklaring van 'n perseel tot 'n handvuurwapenvrye gebied deur die gemeenskap of eienaars daarvan. Dit het geen status ingevolge die Wet op Vuurwapenbeheer nie en kan slegs afgedwing word deur die toepassing van die gemenereg en wette rakende onregmatige betreding of oortreding.
Prosedures vir die verklaring tot handvuurwapenvrye sones is soortgelyk aan dié vir die verklaring van vuurwapenvrye sones. Die enigste verskil is die boetes wat daaraan verbind is.
Om na willekeur te deursoek of op iets beslag te lê is verbode.
In ooreenstemming met die algemene toepassing van die volgende Wette, die Kriminele Prosedure Wet, Wet 51 van 1977, die Dwelm en Dwelmhandel Wet, Wet 140 van 1992, en die Vuurwapenbeheer Wet van 2000, mag 'n polisieamptenaar sonder 'n lasbrief enige skool of persoon op die skoolperseel deursoek indien hy of sy redelike vermoede/suspisie het dat onwettige dwelms of gevaarlike voorwerpe teenwoordig mag wees op 'n skoolterrein.
beslag lê op enige gevaarlike voorwerp of onwettige dwelms teenwoordig op die openbare skoolterrein of op die persoon in oortreding van hierdie regulasies.
Deursoekings en beslagleggings moet ingesluit word in die skool se Gedragskode en Veiligheidsplan.
Skoolbeheerliggame en Veiligheidskomitees moet in kennis gestel word.
Amptelike briewe moet na ouers gestuur word om hulle in te lig aangaande die prosedures vir deursoekings en beslagleggings.
Stel u Veiligeskolekoördineerder in die OBOS of die Veiligeskole-Inbelsentrum in kennis.
Versoek 'n polisieamptenaar om die ondersoek te doen. In die afwesigheid van 'n polisiebeampte mag die prinsipaal of gedelegeerde opvoeder die ondersoek doen.
Die prinsipaaal (wat regstegnies in beheer van die skool is) mag in die afwesigheid van 'n polisieamptenaar en waar redelike suspisie/vermoede (met voldoende inligting) bestaan, enige leerder deursoek vir die onwettige dwelms en gevaarlike voorwerpe. Gedurende die deursoeking moet die menswaardigheid te alle tye gerespekteer word en persone moet deur iemand van dieselfde geslag in privaatheid deursoek word. Die ontkleding en die deursoek van enige liggaamsopeninge mag nie op leerders toegepas word nie.
WKOD: Afdeling: Veilige Skole het veiligheidstrukture ontwikkel vir skole om veiligheid op skoolvlak te ondersteun en aan te moedig.
Die eerste stap sal wees die aanmoediging van 'n spangees binne die skool en die omliggende gemeenskap en 'n gewilligheid om betrokke te wees in 'n deurlopende proses van kritie evaluering en verandering.
'n Skoolveiligheidskomitee (SVK) bestaande uit 'n wye verskeidenheid van diensverskaffers, is die belangrikste element in die ontwikkeling van 'n positiewe gesindheid teenoor kritie ontleding.
Hoe word 'n Veiligheidskomitee saamgestel?
Die SVK is 'n subkomitee van die SBL.
Artikel 17(1) van die Wet op Beroepsgesondheid en -siektes bepaal dat daar op die skoolterrein een veiligheidsverteenwoordiger vir elke 20 - 50 werknemers moet wees. Die skoolgebaseerde veiligheidsbeampte sal hierdie mandaat vervul. Die skoolhoof moet 'n veilgiheidsbeampte, wat skriftelik daarvan verwittig moet word, aanstel.
Die SVK moet bestaan uit lede van die SBL en verteenwoordigers van godsdienstige en sportliggame, bestuur, die plaaslike sakesektor, die plaaslike SAPD, plaaslike regering, ouers en gemeenskapsorganisasies.
Onderneem 'n veiligheidsoudit. Stel maandelikse veiligheidsverslae saam. Stel veiligheidsplanne saam en hersien hulle.
Gee advies ten opsigte van die keuse en implementering van strategieë. Onderneem 'n oudit van diensverskaffers.
Beplan programme ten opsigte van veiligheid.
Word verteenwoordig op die klusterveiligheidskomitee deur die skool se Veiligheidsbeampte en/of prinsipaal.
Hou 'n dinkskrum en formuleer dan 'n duidelike visie oor wat bereik moet word. Bepaal of die skool se huidige visieverklaring die SVK se visie inkorporeer. Vergelyk huidige toestande met die SVK se visie.
Verkry skool- en gemeenskapskonsensus oor die visie.
Betrek ouers, studente, gemeenskapslede en personeel by die bepaling van die bestaandee misdaadtoestand te bepaal asook die bronne wat beskikbaar is om die huidige situasies te steun en aan te spreek.
Hersien die bestaande databronne van die skool, die OBOS, Veiligeskole- inbelsentrum, die SAPD en die gemeenskap.
Versamel relevante data oor die grondoorsake van misdaad. Bepaal die omvang en impak van die probleem. Identifiseer sekuriteitsgapings.
Identifiseer die skool en gemeenskap se areas van verlangde veranderings. Identifiseer areas waar verbetering of verandering benodig word.
Identifisering van onderhoudstoerusting wat 'n gevaar kan inhou. So bv. word leerders nie toegelaat om toerusting soos grassnyers, kraggereedskap, ens. te gebruik nie.
Voorsorg moet geneem word wanneer sekere onderhoudstoerusting gebruik word. Daar moet seker gemaak word dat die korrekte beskermende klere gedra word.
Koördinering van spesiale veiligheidsmaatreëls t.o.v. klaskamers, stoorkamers en gespesialiseerde onderriglokale (laboratoriums, houtwerk-, metaalwerkl- en naaldwerklokale, kombuise, ens.)
Plaas kommer oor veiligheid in rangorde.
Maak 'n lys van die hoë prioriteite wat optrede gedurende die huidige akademiese jaar vereis.
Ongeluks- of gevalleregister Skoolbeseringsvorm kan by Veiligeskolekoordineerder verkry word.
Kies strategieë, optredes en bronne om beplande doelwitte te verwesenlik. Dra verantwoordelikhede, tydlyne en sleutel meetbare doelwitte (SMD) oor. Ontwikkel werkverrigtingsaanduiders.
Stel 'n Klusterveigheidskomitee gebaseer op geografiese groepering van skoolveiligheidskomitees saam.
Skep 'n grondwet.
Reël gesamentlike werkswinkels en programme. Formuleer 'n Klusterveiligheidsplan Monitor skoolprogram.
Monitor die skoolprogram.
Vra advies aan vanaf of maak aanbevelings aan die WKOD. Formuleer 'n ontwikkelingsplan.
Evalueer en bepaal vordering. Monitor die implementering van die plan. Stel vas of doelwitte bereik word.
Herassesseer die SVK's, komiteelede en prioriteite.
'n Skriftelike of verbale kennisgewing van 'n ongeluk moet so gou as moontlik nadat die ongeluk plaasgevind het, deur of namens die betrokke werknemer aan die werkgewer deurgegee word en 'n kennisgewing van die ongeluk kan ook so gou as moontlik aan die kommissaris op die voorgeskrewe wyse deurgegee word.
Die werkgewer moet binne sewe dae nadat hy kennis ontvang het van 'n ongeluk of op 'n ander wyse verneem dat 'n werknemer in 'n ongeluk betrokke was, aan die kommissaris op die voorgeskrewe wyse verslag doen.
Die kommissaris sal, nadat hy kennis ontvang het van 'n ongeluk of op 'n ander wyse verneem het dat 'n werknemer 'n ongeluk gehad het, ondersoek instel soos hy of sy dit mag nodig ag wat hom of haar in staat sal stel om te besluit oor enige eis of las ingevolge die wet.
'n Werknemer wat 'n ongeluk gehad het, moet wanneer die ongeluk gerapporteer word of daarna, op versoek van die werkgewer of kommissaris sodanige inligting en dokumente verskaf, soos voorgeskryf, of soos deur die werkgewer of kommissaris besluit. Die werkgewer moet alle inligting wat hy ontvang het, binne 14 dae na ontvangs aan die kommissaris deurgee.
n Eis om vergoeding ingevolge die Wet moet op die voorgeskrewe wyse aan die kommissaris of werkgewer of die betrokke wedersydse assosiasie, wat ookal die geval mag wees, voorgelê word deur of namens die eiser, binne 12 maande na die datum van die ongeluk of, in die geval van dood, binne 12 maande na die datum van die dood.
n Reg op voordele sal kragtens die Wet verval as die bepaalde ongeluk nie onder die aandag van die kommissaris of die werkgewer of die betrokke wedersydse assosiasie, wat ookal die geval mag wees, binne 12 maande na die datum van die ongeluk gebring is nie.
Die kommissaris sal die eis vir vergoeding oorweeg en beoordeel en kan vir daardie doel 'n ondersoek uitvoer, of hy of sy kan die eis formeel aanhoor.
Die kontroleur (wat die prinsipaal kan wees) moet beheer oorneem. Beseerde kinders en volwassenes moet mediese behandeling ontvang. Inligting oor identifikasie moet enigeen wat beseer is, vergesel.
Moet die skool se Veiligheidskomitee opdrag gee om beheer te neem oor die toestand.
Moet sigbaar, beskikbaar en ondersteunend wees. Moet gerugte weerlê deur aan almal die feite te verskaf.
Moet kommunikeer met die OBOS-multifunksionele span, Veilige Skole en die SBL. Moet die familie van die oorledene of beseerde persoon kontak. Moet opgedateerde inligting aan alle betrokkenes verskaf.
Moet akkurate inligting aan leerders verskaf. Moet klasbesprekings lei.
Moet gerugte weerlê. Moet vrae beantwoord.
Moet 'n model van 'n gepaste reaksie opstel. Gee verlof vir die uitdrukking van 'n reeks emosies. Moet leerders wat berading benodig, identifiseer.
Moet aktiwiteite voorsien wat trauma sal verminder en uitdrukking van emosies deur middel van kunswerk, musiek en skryfkuns sal teweegbring.
Sit kurrikulum opsy soos benodig. Bespreek begrafnisprosedures insluitend gebruike en etiket. Moedig ouers aan om hulle kinders na begrafnisse te vergesel.
Wees beskibaar. Kanselleer alle ander afsprake.
Soek 'n gepaste lokaal vir ondervraging, berading en in-diepte terapie. Ondersteun die skool.
Soek beradingshulp via die Veiligeskole-inbelsentrum.
Tweede Wysigingswetsontwerp op Kriminele Prosedure (Wet 85/1997) Wet op die Indiensneming van Opvoeders (WIO) (Wet 76/1998) Wet op die Kontrolering van Vuurwapens (Wet 60/2000) Staatskoerant 22754/2001: Kennisgewingnr.
<fn>Constitionalcourt. Constitution.2009-02.af.txt</fn>
Huldig diegene wat vir geregtigheid en vryheid in ons land gely het; Respekteer diegene wat hul beywer het om ons land op te bou en te ontwikkel; en Glo dat Suid-Afrika behoort aan almal wat daarin woon, verenig in ons verskeidenheid.
Die lewensgehalte van alle burgers te verhoog en die potensiaal van elke mens te ontsluit; en 'n Verenigde en demokratiese Suid-Afrika te bou wat sy regmatige plek as 'n soewereine staat in die gemeenskap van nasies kan inneem.
Mag God ons mense beskerm.
Nkosi Sikelel' iAfrika. Morena boloka setjhaba sa heso. God seën Suid -Afrika. God bless South Africa. Mudzimu fhatutshedza Afurika. Hosi katekisa Afrika.
Menswaardigheid, die bereiking van gelykheid en die uitbou van menseregte en vryhede. (b) Nie-rassigheid en nie-seksisme.
Die oppergesag van die grondwet en die heerskappy van die reg.
Algemene stemreg vir volwassenes, 'n nasionale gemeenskaplike kieserslys, gereelde verkiesings en 'n veelparty-stelsel van demokratiese regering, om verantwoordingspligtigheid, 'n responsiewe ingesteldheid, en openheid te verseker.
Hierdie Grondwet is die hoogste reg van die Republiek; enige regsvoorskrif of optrede daarmee onbestaanbaar, is ongeldig, en die verpligtinge daardeur opgelê, moet nagekom word.
Daar is 'n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.
geregtig op die regte, voorregte en voordele van burgerskap; en (b) onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.
Nasionale wetgewing moet voorsiening maak vir die verkryging, verlies en herverlening van burgerskap.
Die nasionale lied van die Republiek word deur die President by proklamasie bepaal.
Bylae 1 beskryf en geskets.
Die amptelike tale van die Republiek is Sesotho sa Leboa, Sesotho, Setswana, siSwati, Tshivenda, Xitsonga, Afrikaans, English, isiNdebele, isiXhosa en isiZulu.
Gesien die historiese inkorting van die gebruik en status van die inheemse tale van ons mense, moet die staat praktiese en daadwerklike maatreëls tref om die status van dié tale te verhoog en hul gebruik te bevorder.
Die nasionale regering en provinsiale regerings kan enige bepaalde amptelike tale vir regeringsdoeleindes aanwend, met inagneming van gebruik, doenlikheid, koste, streeksomstandighede en die ewewig van die behoeftes en voorkeure van die bevolking as geheel of in die betrokke provinsie; maar die nasionale regering en elke provinsiale regering moet minstens twee amptelike tale gebruik.
Munisipaliteite moet die taalgebruike en -voorkeure van hul inwoners in aanmerking neem.
Die nasionale regering en provinsiale regerings moet deur wetgewende en ander maatreëls hul gebruik van amptelike tale reël en monitor.
moet alle amptelike tale gelykheid van aansien geniet en billik behandel word.
Hierdie Handves van Regte is 'n hoeksteen van die demokrasie in Suid-Afrika. Dit verskans die regte van alle mense in ons land en bevestig die demokratiese waardes van menswaardigheid, gelykheid en vryheid.
Die Staat moet die regte in die Handves van Regte eerbiedig, beskerm, bevorder en verwesenlik.
Die regte in die Handves van Regte is onderworpe aan die beperkings in artikel 36 of elders in die Handves vervat of genoem.
Die Handves van Regte is van toepassing op die totale reg en bind die wetgewende, die uitvoerende en die regsprekende gesag en alle staatsorgane.
'n Bepaling van die Handves van Regte bind 'n natuurlike of 'n regspersoon indien, en in die mate waarin, dit toepasbaar is met inagneming van die aard van die reg en die aard van enige plig deur die reg opgelê.
in ooreenstemming met artikel 36(1) is.
n Regspersoon is geregtig op die regte in die Handves van Regte in die mate waarin die aard van die regte en die aard van daardie regspersoon dit vereis.
Gelykheid sluit die volle en gelyke genieting van alle regte en vryhede in. Ten einde die bereiking van gelykheid te bevorder, kan wetgewende en ander maatreëls getref word wat ontwerp is vir die beskerming of ontwikkeling van persone, of kategorieë persone, wat deur onbillike diskriminasie benadeel is.
Die staat mag nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde nie, met inbegrip van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal en geboorte.
Geen persoon mag regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand op een of meer gronde ingevolge subartikel (3) diskrimineer nie. Nasionale wetgewing moet verorden word om onbillike diskriminasie te voorkom of te belet.
Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.
Elkeen het ingebore waardigheid en die reg dat daardie waardigheid gerespekteer en beskerm word.
Elkeen het die reg op lewe.
nie op 'n wrede, onmenslike of vernederende wyse behandel of gestraf te word nie.
om nie sonder hul ingeligte toestemming aan mediese of wetenskaplike eksperimente onderwerp te word nie.
Niemand mag aan slawerny, knegskap of dwangarbeid onderwerp word nie.
daar nie op die privaatheid van hul kommunikasies inbreuk gemaak word nie.
Elkeen het die reg op vryheid van gewete, godsdiens, denke, oortuiging en mening.
bywoning daarvan vry en vrywillig is.
stelsels van persone- en familiereg kragtens enige tradisie, of wat nagevolg word deur persone wat 'n besondere godsdiens aanhang nie.
Erkenning ingevolge paragraaf (a) moet met hierdie artikel en die ander bepalings van die Grondwet bestaanbaar wees.
die vryheid om inligting of idees te ontvang of oor te dra; (c) die vryheid van artistieke kreatiwiteit; en (d) akademiese vryheid en vryheid van wetenskaplike navorsing.
die verkondiging van haat wat op ras, etnisiteit, geslagtelikheid of godsdiens gebaseer is en wat aanhitsing om leed te veroorsaak, uitmaak nie.
Elkeen het die reg om vreedsaam en ongewapen te vergader, te betoog, 'n betooglinie te vorm en petisies voor te lê.
Elkeen het die reg op vryheid van assosiasie.
deel te neem aan die bedrywighede van, of lede te werf vir, 'n politieke party; en (c) hulle vir 'n politieke party of saak te beywer.
Elke burger het die reg op vrye, regverdige en gereelde verkiesings vir enige wetgewende liggaam wat ingevolge die Grondwet ingestel is.
'n kandidaat vir 'n openbare amp te wees en, indien verkies, die amp te beklee.
Geen burger mag burgerskap ontneem word nie.
Elkeen het die reg op vryheid van beweging. (2) Elkeen het die reg om die Republiek te verlaat.
Elke burger het die reg om die Republiek binne te kom, daarin aan te bly, en op enige plek daarin verblyf te neem.
Elke burger het die reg op 'n paspoort.
Elke burger het die reg om vrylik 'n bedryf, beroep of professie te kies. Die beoefening van 'n bedryf, beroep of professie kan deur die reg gereguleer word.
Elkeen het die reg op billike arbeidspraktyke.
aan die bedrywighede en programme van 'n vakbond deel te neem; en (c) te staak.
aan die bedrywighede en programme van 'n werkgewersorganisasie deel te neem.
n federasie te stig en daarby aan te sluit.
Elke vakbond, werkgewersorganisasie en werkgewer het die reg om aan kollektiewe bedinging mee te doen. Nasionale wetgewing kan verorden word om kollektiewe bedinging te reguleer. In die mate waarin die wetgewing 'n reg in hierdie Hoofstuk beperk, moet die beperking aan artikel 36(1) voldoen.
Nasionale wetgewing kan erkenning verleen aan vakbondsekerheidsreëlings wat in kollektiewe ooreenkomste vervat is. In die mate waarin die wetgewing 'n reg in hierdie Hoofstuk beperk, moet die beperking aan artikel 36(1) voldoen.
terwyl dit regverdigbare ekonomiese en maatskaplike ontwikkeling bevorder.
Niemand mag eiendom ontneem word nie behalwe ingevolge 'n algemeen geldende regsvoorskrif, en geen regsvoorskrif mag arbitrêre ontneming van eiendom veroorloof nie.
onderworpe aan vergoeding waarvan die bedrag en die tyd en wyse van betaling óf deur diegene wat geraak word, aanvaar is óf deur 'n hof bepaal of goedgekeur is.
die doel van die onteiening.
is eiendom nie tot grond beperk nie.
middele, toestande te skep wat burgers in staat stel om op 'n billike grondslag toegang tot grond te verkry.
'n Persoon of gemeenskap wie se besitreg van grond regsonseker is as gevolg van wette of praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, is geregtig, in die mate wat deur 'n Parlementswet bepaal word, op óf besitreg wat regseker is óf gelykwaardige vergoeding.
'n Persoon of gemeenskap wat na 19 Junie 1913 die besit van eiendom ontneem is as gevolg van wette of praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, is geregtig, in die mate wat deur 'n Parlementswet bepaal word, op óf teruggawe van daardie eiendom óf billike vergoeding.
Geen bepaling van hierdie artikel verhinder die staat om wetgewende en ander maatreëls te tref om grond-, water- en verbandhoudende hervorming te bewerkstellig ten einde die gevolge van rassediskriminasie van die verlede reg te stel nie, op voorwaarde dat enige afwyking van die bepalings van hierdie artikel in ooreenstemming met die bepalings van artikel 36(1) is.
Die Parlement moet die wetgewing genoem in subartikel (6) aanneem.
Elkeen het die reg op toegang tot geskikte behuising.
Die staat moet redelike wetgewende en ander maatreëls tref om binne sy beskikbare middele hierdie reg in toenemende mate te verwesenlik.
Sonder 'n hofbevel wat na oorweging van al die tersaaklike omstandighede toegestaan is, mag niemand uit hul woning gesit word en mag niemand se woning gesloop word nie. Geen wetgewing mag arbitrêre uitsettings veroorloof nie.
maatskaplike sekerheid, met inbegrip van gepaste maatskaplike bystand indien hulle nie in staat is om hulself en hul afhanklikes te onderhou nie.
Die staat moet redelike wetgewende en ander maatreëls tref om binne sy beskikbare middele elk van hierdie regte in toenemende mate te verwesenlik.
Niemand mag mediese noodbehandeling geweier word nie.
om nie regstreeks in gewapende stryd gebruik te word nie, en om in tye van gewapende stryd beskerm te word.
In hierdie artikel beteken "kind" iemand onder die ouderdom van 18 jaar.
op verdere onderwys, wat die staat, deur middel van redelike maatreëls, in toenemen de mate beskikbaar en toeganklik moet maak.
Elkeen het die reg om in openbare onderwysinstellings onderwys te ontvang in die amptelike taal of tale van eie keuse waar daardie onderwys redelikerwys doenlik is.
die behoefte om die gevolge van wette en praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, reg te stel.
standaarde handhaaf wat nie minderwaardig is vergeleke met standaarde by vergelykbare openbare onderwysinstellings nie.
Subartikel (3) sluit nie staatsubsidies aan onafhanklike onderwysinstellings uit nie.
Elkeen het die reg om die taal van eie keuse te gebruik en om aan die kulturele lewe van eie keuse deel te neem, maar niemand wat hierdie regte uitoefen, mag dit doen op 'n wyse wat met enige bepaling van die Handves van Regte onbestaanbaar is nie.
hul kultuur te geniet, hul godsdiens te beoefen en hul taal te gebruik nie; en (b) kultuur-, godsdiens- en taalverenigings en ander organe van die burgerlike gemeenskap te vorm, in stand te hou en daarby aan te sluit nie.
Die regte in subartikel (1) mag nie uitgeoefen word op 'n wyse wat met enige bepaling van die Handves van Regte onbestaanbaar is nie.
enige inligting wat deur 'n ander persoon gehou word en wat vir die uitoefening of beskerming van enige regte benodig word.
Elkeen wie se regte nadelig geraak is deur administratiewe optrede het die reg op die verskaffing van skriftelike redes.
die staat verplig om aan die regte in subartikels (1) en (2) gevolg te gee; en (c) 'n doeltreffende administrasie bevorder.
Elkeen het die reg dat 'n geskil wat deur die toepassing van die reg besleg kan word, in 'n billike openbare verhoor beslis word voor 'n hof of, waar dit gepas is, 'n ander onafhanklike en onpartydige tribunaal of forum.
behoudens redelike voorwaardes, uit aanhouding vrygelaat te word indien die belang van geregtigheid dit toelaat.
godsdiensraadgewer van eie keuse; en (iv) mediese praktisyn van eie keuse.
op appèl na, of hersiening deur, 'n hoër hof.
Wanneer hierdie artikel vereis dat inligting aan 'n persoon verstrek word, moet die inligting verstrek word in 'n taal wat die persoon verstaan.
Getuienis wat verkry is op 'n wyse wat enige reg in die Handves van Regte skend, moet uitgesluit word indien toelating van daardie getuienis die verhoor onbillik sou maak of andersins vir die regspleging nadelig sou wees.
die verband tussen die beperking en die doel daarvan; en (e) 'n minder beperkende wyse om die doel te bereik.
Behalwe soos in subartikel (1) of in enige ander bepaling van die Grondwet bepaal, mag geen regsvoorskrif enige reg wat in die Handves van Regte verskans is, beperk nie.
die verklaring nodig is om die vrede en orde te herstel.
vir hoogstens 21 dae vanaf die datum van die verklaring, tensy die Nasionale Vergadering besluit om die verklaring te verleng.
hoogstens drie maande op 'n keer verleng. Die eerste verlenging van die noodtoestand moet geskied by wyse van 'n besluit wat aangeneem word met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering. Enige daaropvolgende verlenging moet geskied by wyse van 'n besluit wat aangeneem word met 'n ondersteunende stem van minstens 60 persent van die lede van die Vergadering. 'n Besluit ingevolge hierdie paragraaf kan slegs na 'n openbare debat in die Vergadering aangeneem word.
enige wetgewing verorden, of ander stappe gedoen, na aanleiding van 'n verklaring van 'n noodtoestand.
so gou as wat na die verordening daarvan redelikerwys moontlik is, in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word.
enige aantasting van 'n artikel genoem in kolom 1 van die Tabel van Nie-aantasbare Regte, in die mate teenoor daardie artikel in kolom 3 van die Tabel aangedui nie.
Daar moet so gou as wat redelikerwys moontlik is met 'n volwasse gesinslid of vriend van die aangehoudene in aanraking gekom word, en daardie gesinslid of vriend moet verwittig word dat die persoon aangehou word.
n Kennisgewing moet binne vyf dae nadat die persoon in aanhouding geneem is in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word met vermelding van die aangehoudene se naam en plek van aanhouding en die noodmaatreël waarkragtens daardie persoon aangehou word.
Die aangehoudene moet toegelaat word om 'n mediese praktisyn te kies en te eniger redelike tyd deur daardie mediese praktisyn besoek te word.
Die aangehoudene moet toegelaat word om 'n regsverteenwoordiger te kies en te eniger redelike tyd deur daardie regsverteenwoordiger besoek te word.
n Hof moet die aanhouding so gou as wat redelikerwys moontlik is, maar nie later nie as 10 dae na die datum waarop die persoon in aanhouding geneem is, hersien, en die hof moet die aangehoudene vrylaat tensy dit noodsaaklik is om die aanhouding voort te sit ten einde die vrede en orde te herstel.
'n Aangehoudene wat nie ingevolge 'n hersiening kragtens paragraaf (e) of ingevolge 'n hersiening kragtens hierdie paragraaf vrygelaat word nie, kan te eniger tyd na verstryking van 10 dae na die vorige hersiening by 'n hof aansoek doen om 'n verdere hersiening van die aanhouding, en die hof moet die aangehoudene vrylaat tensy dit steeds noodsaaklik is om die aanhouding voort te sit ten einde die vrede en orde te herstel.
Die aangehoudene moet toegelaat word om persoonlik te verskyn voor enige hof wat die aanhouding oorweeg, om by daardie verrigtinge deur 'n regspraktisyn verteenwoordig te word, en om vertoë teen voortgesette aanhouding te rig.
Die staat moet skriftelike redes om die voortgesette aanhouding van die aangehoudene te regverdig aan die hof voorlê, en moet minstens twee dae voordat die hof die aanhouding hersien, 'n afskrif van daardie redes aan die aangehoudene verskaf.
Indien 'n hof 'n aangehoudene vrylaat, mag daardie persoon nie weer op dieselfde gronde aangehou word nie tensy die staat voor die heraanhouding goeie redes daarvoor voor 'n hof aantoon.
Subartikels (6) en (7) is nie van toepassing op persone wat nie Suid-Afrikaanse burgers is nie en wat na aanleiding van 'n internasionale gewapende stryd aangehou word. In plaas daarvan moet die staat voldoen aan die standaarde wat die Republiek bind kragtens die internasionale humanitêre reg wat op die aanhouding van sodanige persone betrekking het.
Iemand in hierdie artikel genoem, het die reg om 'n bevoegde hof te nader en aan te voer dat daar op 'n reg in die Handves van Regte inbreuk gemaak is of dat so 'n inbreukmaking dreig, en die hof kan gepaste regshulp verleen, met inbegrip van 'n verklaring van regte.
n vereniging wat in die belang van sy lede optree.
kan 'n hof, tribunaal of forum buitelandse reg in ag neem.
By die uitleg van enige wetgewing, en by die ontwikkeling van die gemene reg of gewoontereg, moet elke hof, tribunaal of forum die gees, strekking en oogmerke van die Handves van Regte bevorder.
Die Handves van Regte ontken nie die bestaan van ander regte of vryhede wat deur die gemene reg, gewoontereg of wetgewing erken of verleen word nie, in die mate waarin daardie regte of vryhede met die Handves bestaanbaar is.
Regering in die Republiek bestaan uit nasionale, provinsiale en plaaslike sfere van regering wat onderskeidend, onderling afhanklik en onderling verbonde is.
Alle regeringsfere moet die beginsels in hierdie Hoofstuk handhaaf en nakom en moet hul werksaamhede binne die perke wat deur die Hoofstuk bepaal word, verrig.
regsverrigtinge teen mekaar te vermy.
voorsiening maak vir gepaste meganismes en prosedures om die beslegting van inter-regeringsgeskille te vergemaklik.
aanwend om die geskil te besleg deur middel van meganismes en prosedures wat vir dié doel voorsien is, en moet alle ander middele uitput voordat hy 'n hof nader om die geskil te besleg. (4) Indien 'n hof nie tevrede is dat daar aan die voorskrifte van subartikel (3) voldoen is nie, kan hy 'n geskil na die betrokke staatsorgane terugverwys.
Die Parlement bestaan uit - (a) die Nasionale Vergadering; en (b) die Nasionale Raad van Provinsies.
Die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies neem aan die wetgewende proses deel op die wyse wat in die Grondwet uiteengesit word.
Die Nasionale Vergadering word verkies om die mense te verteenwoordig en om regering deur die mense kragtens die Grondwet te verseker. Hy doen dit deur die President te kies, deur as 'n nasionale forum vir die openbare oorweging van sake te dien, deur wetgewing aan te neem en deur optrede van die uitvoerende gesag na te gaan en toesig daaroor uit te oefen.
Die Nasionale Raad van Provinsies verteenwoordig die provinsies ten einde te verseker dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer in ag geneem word. Hy doen dit hoofsaaklik deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur as 'n nasionale forum te dien vir die openbare oorweging van sake wat die provinsies raak.
Die President kan die Parlement te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Die setel van die Parlement is Kaapstad, maar 'n Parlementswet wat ooreenkomstig artikel 76(1) en (5) verorden is, kan bepaal dat die setel van die Parlement elders is.
van die plaaslike regeringsfeer by die Munisipale Rade, soos in artikel 156 uiteengesit.
om ooreenkomstig artikel 75 enige ander wetgewing te oorweeg wat deur die Nasionale Vergadering aangeneem is.
onredelike optrede deur 'n provinsie wat nadelig is vir die belange van 'n ander provinsie of van die land as geheel, te voorkom.
Wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende uitoefening van 'n bevoegdheid betreffende 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld, is vir alle doeleindes wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld.
In die uitoefening van sy wetgewende gesag word die Parlement slegs deur die Grondwet gebind, en moet hy ooreenkomstig, en binne die perke van, die Grondwet optree.
enige gesamentlike komitees ingevolge paragraaf (b) ingestel.
Lede van die Kabinet, lede van die Nasionale Vergadering en afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies het dieselfde voorregte en immuniteite voor 'n gesamentlike komitee van die Vergadering en die Raad as dié wat hulle voor die Vergadering of die Raad het.
vir 'n minimum stemouderdom van 18 jaar voorsiening maak; en (d) in die algemeen, proporsionele verteenwoordiging tot gevolg het.
'n Parlementswet moet 'n formule voorsien om die getal lede van die Nasionale Vergadering te bepaal.
iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie artikel, binne die Republiek aan 'n misdryf skuldig bevind word, of buite die Republiek aldus skuldig bevind word indien die optrede wat die misdryf uitmaak binne die Republiek 'n misdryf sou uitgemaak het, en tot meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete gevonnis is, maar niemand word beskou as gevonnis te wees voordat 'n appèl teen die skuldigbevinding of vonnis beslis is, of voordat die tyd om appèl aan te teken, verstryk het nie. 'n Onbevoegdheid ingevolge hierdie paragraaf verstryk vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a) of (b) onbevoeg is om 'n lid van die Nasionale Vergadering te wees, kan 'n kandidaat vir die Vergadering wees behoudens enige beperkings of voorwaardes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
sonder toestemming afwesig is van die Vergadering in omstandighede waarvoor die reëls en orders van die Vergadering verlies van lidmaatskap voorskryf.
Vakatures in die Nasionale Vergadering moet ooreenkomstig nasionale wetgewing gevul word.
Voordat lede van die Nasionale Vergadering begin om hul funksies in die Vergadering te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Nasionale Vergadering word vir 'n termyn van vyf jaar verkies.
Indien die Nasionale Vergadering ingevolge artikel 50 ontbind word, of wanneer sy termyn verstryk, moet die President by proklamasie 'n verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die datum waarop die Vergadering ontbind is of sy termyn verstryk het.
Indien die uitslag van 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering nie binne die tydperk ingevolge artikel 190 vasgestel, bekend gemaak word nie of indien 'n verkiesing deur 'n hof tersyde gestel word, moet die President by proklamasie 'n ander verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die verstryking van daardie tydperk of vanaf die datum waarop die verkiesing tersyde gestel is.
Die Nasionale Vergadering bly bevoeg om te funksioneer vanaf sy ontbinding of die verstryking van sy termyn tot op die dag voor die eerste dag waarop die stemming vir die volgende Vergadering plaasvind.
drie jaar verstryk het sedert die Vergadering verkies is.
President te kies.
tyd en datum wat die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 14 dae nadat die uitslag van die verkiesing bekend gemaak is. Die Vergadering kan die tyd en duur van sy ander sittings en sy resesse bepaal.
Die President kan die Nasionale Vergadering te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Sittings van die Nasionale Vergadering op ander plekke as die setel van die Parlement word veroorloof slegs op grond van die openbare belang, veiligheid of gerief, en indien daar in die reëls en orders van die Vergadering daarvoor voorsiening gemaak word.
By die eerste sitting na sy verkiesing, of wanneer dit nodig is om 'n vakature te vul, moet die Nasionale Vergadering uit sy geledere 'n Speaker en 'n Adjunkspeaker kies. (2) Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van 'n Speaker voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die Speaker sit by die verkiesing van 'n Adjunkspeaker voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Speaker en die Adjunkspeaker van toepassing.
Die Nasionale Vergadering kan die Speaker of Adjunkspeaker by besluit van die amp onthef. 'n Meerderheid van die lede van die Vergadering moet teenwoordig wees wanneer dié besluit aangeneem word.
Die Nasionale Vergadering kan ingevolge sy reëls en orders uit sy geledere ander voorsittende beamptes kies om die Speaker en die Adjunkspeaker behulpsaam te wees.
word alle vrae wat voor die Vergadering dien, beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
kan 'n beraadslagende stem uitbring wanneer 'n vraag beslis moet word met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die President en enige lid van die Kabinet wat nie 'n lid van die Nasionale Vergadering is nie, kan in die Vergadering sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie.
wetgewing, behalwe Geldwetsontwerpe, inisieer of opstel.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
Interne reëlings, verrigtinge en prosedures van Nasionale Vergadering 57.
reëls en orders betreffende sy werksaamhede maak, met behoorlike inagneming van verteenwoordigende en deelnemende demokrasie, verantwoordingspligtigheid, deursigtigheid en publieke betrokkenheid.
die erkenning van die leier van die grootste opposisieparty in die Vergadering as die Leier van die Opposisie.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die Vergadering of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
die Vergadering kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
toegang aan of die verwydering van enige persoon.
Die Nasionale Vergadering mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Die Nasionale Raad van Provinsies word saamgestel uit 'n enkele afvaardiging uit elke provinsie bestaande uit tien afgevaardigdes.
ses vaste afgevaardigdes wat ingevolge artikel 61(2) aangestel is.
Die Premier van 'n provinsie of, indien die Premier nie beskikbaar is nie, 'n lid van die provinsie se afvaardiging wat deur die Premier aangewys word, staan aan die hoof van die afvaardiging.
die vaste afgevaardigdes ooreenkomstig die partye se benoemings aanstel.
Die nasionale wetgewing in subartikel (2)(a) beoog, moet die deelname van minderheidspartye in sowel die vaste as die spesiale afgevaardigdes se komponente van die afvaardiging op 'n wyse wat met die demokrasie bestaanbaar is, verseker.
Die wetgewer, met die instemming van die Premier en die leiers van die partye wat op spesiale afgevaardigdes in die provinsie se afvaardiging geregtig is, moet, soos dit van tyd tot tyd nodig mag wees, spesiale afgevaardigdes uit die geledere van die wetgewer aanwys.
Iemand wat as 'n vaste afgevaardigde benoem word, moet bevoeg wees om 'n lid van die provinsiale wetgewer te wees.
Indien iemand wat 'n lid van 'n provinsiale wetgewer is, as 'n vaste afgevaardigde aangestel word, hou so iemand op om 'n lid van die wetgewer te wees.
Vaste afgevaardigdes word aangestel vir 'n termyn wat onmiddellik voor die eerste sitting van die provinsiale wetgewer na sy volgende verkiesing verstryk.
waarvoor die reëls en orders van die Raad verlies van die amp van vaste afgevaardigde voorskryf.
Voordat vaste afgevaardigdes begin om hul funksies in die Nasionale Raad van Provinsies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die President kan die Nasionale Raad van Provinsies te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Sittings van die Nasionale Raad van Provinsies op ander plekke as die setel van die Parlement word veroorloof slegs op grond van die openbare belang, veiligheid of gerief, en indien daar in die reëls en orders van die Raad daarvoor voorsiening gemaak word.
Die Nasionale Raad van Provinsies moet uit die afgevaardigdes 'n Voorsitter en twee Adjunkvoorsitters kies.
Die Voorsitter en een van die Adjunkvoorsitters word uit die vaste afgevaardigdes verkies vir 'n termyn van vyf jaar, tensy hul termyne as afgevaardigdes vroeër verstryk.
Die ander Adjunkvoorsitter word vir 'n termyn van een jaar verkies, en moet opgevolg word deur 'n afgevaardigde uit 'n ander provinsie, sodat elke provinsie om die beurt verteenwoordig word.
Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van die Voorsitter voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die Voorsitter sit by die verkiesing van die Adjunkvoorsitters voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Voorsitter en die Adjunkvoorsitters van toepassing.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan die Voorsitter of 'n Adjunkvoorsitter van die amp onthef.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan ingevolge sy reëls en orders uit die afgevaardigdes ander voorsittende beamptes kies om die Voorsitter en Adjunkvoorsitters behulpsaam te wees.
word alle vrae voor die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur wanneer minstens vyf provinsies ten gunste van die vraag stem.
'n Parlementswet wat verorden is ooreenkomstig die prosedure wat deur hetsy subartikel (1) hetsy subartikel (2) van artikel 76 voorgeskryf is, moet voorsiening maak vir 'n eenvormige prosedure waarvolgens provinsiale wetgewers magtiging aan hul afvaardigings verleen om namens hulle stemme uit te bring.
Kabinetslede en Adjunkministers kan in die Nasionale Raad van Provinsies sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan van 'n Kabinetslid, 'n Adjunkminister of 'n amptenaar in die nasionale of 'n provinsiale uitvoerende gesag vereis om 'n vergadering van die Raad of 'n komitee van die Raad by te woon.
georganiseerde plaaslike regering aangewys word om die verkillende kategorieë munisipaliteite te verteenwoordig, kan, wanneer nodig, aan die verrigtinge van die Nasionale Raad van Provinsies deelneem, maar mag nie stem nie.
wetgewing wat val binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 vermeld of ander wetgewing wat in artikel 76(3) genoem word, inisieer of opstel, maar die Raad mag nie Geldwetsontwerpe inisieer of opstel nie.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
reë ls en orders betreffende sy werksaamhede maak, met behoorlike inagneming van verteenwoordigende en deelnemende demokrasie, verantwoordingspligtigheid, deursigtigheid en publieke betrokkenheid.
die deelname van minderheidspartye wat in die Raad verteenwoordig is, aan die verrigtinge van die Raad en sy komitees op 'n wyse wat met die demokrasie bestaanbaar is, wanneer daar ooreenkomstig artikel 75 oor 'n aangeleentheid beslis moet word.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die Raad of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
Ander voorregte en immuniteite van die Nasionale Raad van Provinsies, afgevaardigdes na die Raad en persone in artikels 66 en 67 bedoel, kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Salarisse, toelaes en voordele wat aan vaste lede van die Nasionale Raad van Provinsies betaalbaar is, is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
Publieke toegang tot en betrokkenheid in Nasionale Raad 72.
voorsiening te maak vir die deursoeking van en, waar dit gepas is, die weiering van toegang aan of die verwydering van enige persoon.
Die Nasionale Raad van Provinsies mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Enige Wetsontwerp kan by die Nasionale Vergadering ingedien word.
Slegs 'n Kabinetslid of 'n Adjunkminister, of 'n lid of komitee van die Nasionale Vergadering, kan 'n Wetsontwerp by die Vergadering indien; maar slegs die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is, kan 'n Geldwetsontwerp by die Vergadering indien.
'n Wetsontwerp in artikel 76(3) genoem, uitgesonderd 'n Geldwetsontwerp, kan by die Nasionale Raad van Provinsies ingedien word.
Slegs 'n lid of komitee van die Nasionale Raad van Provinsies kan 'n Wetsontwerp by die Raad indien.
'n Wetsontwerp wat deur die Nasionale Vergadering aangeneem is, moet na die Nasionale Raad van Provinsies verwys word indien dit deur die Raad oorweeg moet word. 'n Wetsontwerp wat deur die Raad aangeneem is, moet na die Vergadering verwys word.
die Nasionale Raad van Provinsies, met 'n ondersteunende stem van minstens ses provinsies.
die Nasionale Raad van Provinsies, met 'n ondersteunende stem van minstens ses provinsies.
betrekking het op 'n aangeleentheid wat die Raad raak; (ii) provinsiale grense, bevoegdhede, funksies of instellings verander; of (iii) 'n bepaling wat spesifiek met 'n provinsiale aangeleentheid handel, wysig.
n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig, mag nie ander bepalings insluit as grondwetlike wysigings en aangeleenthede wat met die wysigings in verband staan nie.
dié besonderhede ooreenkomstig die reëls en orders van die Nasionale Raad van Provinsies aan die Raad voorlê vir 'n openbare debat, indien die beoogde wysiging nie 'n wysiging is wat deur die Raad aangeneem moet word nie.
ten opsigte van wysigings in subartikel (1), (2) of (3)(b) genoem, aan die Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies voorlê vir tertafellegging in die Raad.
die tertafellegging daarvan in die Vergadering, indien die Vergadering in reses is wanneer die Wetsontwerp ingedien word.
Indien 'n Wetsontwerp in subartikel (3)(b) genoem, of enige gedeelte van die Wetsontwerp, slegs 'n bepaalde provinsie of provinsies raak, mag die Nasionale Raad van Provinsies die Wetsontwerp, of die tersaaklike gedeelte daarvan, nie aanneem nie tensy dit deur die wetgewer of wetgewers van die betrokke provinsie of provinsies goedgekeur is.
n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig en wat deur die Nasionale Vergadering en, waar van toepassing, deur die Nasionale Raad van Provinsies aangeneem is, moet na die President vir bekragtiging verwys word.
die Wetsontwerp verwerp.
Indien die Raad die Wetsontwerp aanneem sonder om wysigings voor te stel, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
besluit om nie met die Wetsontwerp voort te gaan nie.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (c) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
word die vraag beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word, maar by staking van stemme oor die vraag moet die voorsittende afgevaardigde 'n beslissende stem uitbring.
die Wetsontwerp verwerp.
Indien die Raad die Wetsontwerp sonder wysiging aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Raad 'n gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet die gewysigde Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
n ander weergawe van die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee nie kan ooreenkom binne 30 dae nadat die Wetsontwerp na hom verwys is nie, verval die Wetsontwerp tensy die Vergadering die Wetsontwerp weer aanneem, maar met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien die Raad die Wetsontwerp aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Raad aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die Wetsontwerp aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ten gunste van 'n ander weergawe van die Wetsontwerp ooreenkom, moet dié weergawe van die Wetsontwerp na sowel die Vergadering as die Raad verwys word, en indien dié weergawe deur die Vergadering en die Raad aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (f) of (h) na die Raad verwys is, nie deur die Raad aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp, tensy die Vergadering die Wetsontwerp aanneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (g) of (h) na die Vergadering verwys is, nie deur die Vergadering aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp, maar die Wetsontwerp soos oorspronklik deur die Vergadering aangeneem, kan weer deur die Vergadering aangeneem word, maar met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (e), (i) of (j) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
n gewysigde Wetsontwerp aanneem; of (iii) die Wetsontwerp verwerp.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (a)(i) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Vergadering 'n gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet die gewysigde Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien die Raad die gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem; of (iii) 'n ander weergawe van die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee nie kan ooreenkom binne 30 dae nadat die Wetsontwerp na hom verwys is nie, verval die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die Wetsontwerp soos deur die Raad aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien dit deur die Raad aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ten gunste van 'n ander weergawe van die Wetsontwerp ooreenkom, moet dié weergawe van die Wetsontwerp na sowel die Raad as die Vergadering verwys word, en indien dit deur die Raad en die Vergadering aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (f) of (h) na die Vergadering verwys is, nie deur die Vergadering aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp.
Artikel 65(2); (b) artikel 163; (c) artikel 182; (d) artikel 195(3) en (4); (e) artikel 196; en (f) artikel 197.
Indien die Nasionale Vergadering 'n Wetsontwerp beoog in subartikel (1)(g) of (h) oorweeg, kan daardie Wetsontwerp aangeneem word slegs indien 'n meerderheid van die lede van die Vergadering ten gunste daarvan stem.
Indien die Nasionale Vergadering 'n Wetsontwerp beoog in subartikel (1)(e), (i) of (j) oorweeg of heroorweeg, kan daardie Wetsontwerp aangeneem word slegs indien minstens twee derdes van die lede van die Vergadering ten gunste daarvan stem.
Hierdie artikel is nie op Geldwetsontwerpe van toepassing nie.
'n Wetsontwerp wat geld bewillig of belastings, heffings of regte oplê, is 'n Geldwetsontwerp. 'n Geldwetsontwerp mag met geen ander aangeleentheid handel nie, behalwe 'n ondergeskikte aangeleentheid wat verband hou met die bewilliging van geld of die oplegging van belastings, heffings of regte.
voorgeskryf word. 'n Parlementswet moet voorsiening maak vir 'n prosedure vir die wysiging van Geldwetsontwerpe voor die Parlement.
een afgevaardigde uit elke provinsiale afvaardiging in die Nasionale Raad van Provinsies, deur die afvaardiging aangewys.
minstens vyf van die verteenwoordigers van die Nasionale Raad van Provinsies.
Die President moet 'n Wetsontwerp wat ingevolge hierdie Hoofstuk aangeneem is óf bekragtig en onderteken óf, indien die President voorbehoude omtrent die grondwetlikheid van die Wetsontwerp het, dit na die Nasionale Vergadering vir heroorweging terugverwys.
Die gesamentlike reëls en orders moet voorsiening maak vir die prosedure vir die heroorweging van 'n Wetsontwerp deur die Nasionale Vergadering en die deelname van die Nasionale Raad van Provinsies aan die proses.
artikel 74(1), (2) of (3)(b) of 76 by die aanname van die Wetsontwerp van toepassing was.
óf dit na die Konstitusionele Hof vir 'n beslissing oor die grondwetlikheid daarvan verwys.
Indien die Konstitusionele Hof beslis dat die Wetsontwerp grondwetlik is, moet die President dit bekragtig en onderteken.
Lede van die Nasionale Vergadering kan by die Konstitusionele Hof aansoek doen om 'n bevel wat verklaar dat 'n Parlementswet in die geheel of ten dele ongrondwetlik is.
moet gedoen word binne 30 dae vanaf die datum waarop die President die Wet bekragtig en onderteken het.
dit in die belang van geregtigheid is; en (b) die aansoek 'n redelike vooruitsig het om te slaag.
Indien 'n aansoek nie slaag nie, en nie 'n redelike vooruitsig gehad het om te slaag nie, kan die Konstitusionele Hof die aansoekers gelas om die koste te betaal.
'n Wetsontwerp wat deur die President bekragtig en onderteken is, word 'n Wet van die Parlement, moet onverwyld gepubliseer word, en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n datum ingevolge die Wet bepaal.
Die ondertekende eksemplaar van 'n Parlementswet is afdoende bewys van die bepalings van daardie Wet en moet na die publikasie daarvan vir veilige bewaring aan die Konstitusionele Hof toevertrou word.
bevorder die eenheid van die nasie en alles wat die Republiek sal laat vooruitgaan.
Die President het die bevoegdhede wat deur die Grondwet en wetgewing verleen word, met inbegrip van dié bevoegdhede wat nodig is om die funksies van Staatshoof en hoof van die nasionale uitvoerende gesag te verrig.
die toekenning van eerbewyse.
Die uitvoerende gesag van die Republiek berus by die President.
enige ander uitvoerende funksie te verrig waarvoor in die Grondwet of in nasionale wetgewing voorsiening gemaak word.
By sy eerste sitting na sy verkiesing, en wanneer dit ook al nodig is om 'n vakature te vul, moet die Nasionale Vergadering 'n vrou of 'n man uit sy geledere as die President verkies. (2) Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van die President voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die President van toepassing.
'n Verkiesing om 'n vakature in die amp van President te vul, moet gehou word op 'n tyd en datum deur die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 30 dae nadat die vakature ontstaan.
Wanneer iemand as President verkies word, hou so iemand op om 'n lid van die Nasionale Vergadering te wees, en moet so iemand die amp van President binne vyf dae aanvaar deur ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet af te lê.
Die President se ampstermyn begin by ampsaanvaarding en eindig wanneer 'n vakature ontstaan of wanneer die persoon wat volgende as President verkies word die amp aanvaar.
Niemand mag die amp van President vir meer as twee ampstermyne beklee nie, maar wanneer iemand verkies word om 'n vakature in die amp van President te vul, word die tydperk tussen daardie verkiesing en die volgende verkiesing van 'n President nie as 'n ampstermyn beskou nie.
onvermoë om die funksies van die amp te verrig.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a) of (b) van die amp van President onthef is, mag geen voordele van daardie amp ontvang nie, en mag in geen openbare amp dien nie.
n Minister deur die President aangewys.
n Minister deur die ander lede van die Kabinet aangewys.
Die Speaker, totdat die Nasionale Vergadering een van sy ander lede aanwys. (2) 'n Waarnemende President het die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die President.
Voordat die Waarnemende President die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die President aanvaar, moet die Waarnemende President ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Kabinet bestaan uit die President, as hoof van die Kabinet, 'n Adjunkpresident en Ministers.
Die President stel die Adjunkpresident en Ministers aan, dra hulle bevoegdhede en funksies aan hulle op, en kan hulle ontslaan.
moet die Adjunkpresident uit die geledere van die Nasionale Vergadering kies; (b) kan enige getal Ministers uit die geledere van die Vergadering kies; en (c) kan hoogstens twee Ministers van buite die Vergadering kies.
Die President moet 'n lid van die Kabinet as die leier van regeringswerksaamhede in die Nasionale Vergadering aanstel.
Die Adjunkpresident moet die President in die verrigting van regeringsfunksies bystaan.
Die Adjunkpresident en Ministers is verantwoordelik vir die bevoegdhede en funksies van die uitvoerende gesag wat deur die President aan hulle opgedra word. (2) Lede van die Kabinet is gesamentlik en afsonderlik teenoor die Parlement aanspreeklik vir die uitoefening van hul bevoegdhede en die verrigting van hul funksies.
die Parlement voorsien van volledige en gereelde verslae oor aangeleenthede onder hulle beheer.
Die President kan Adjunkministers uit die geledere van die Nasionale Vergadering aanstel om die lede van die Kabinet behulpsaam te wees, en kan hulle ontslaan.
Wanneer 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering gehou word, bly die Kabinet, die Adjunkpresident, Ministers en enige Adjunkministers bevoeg om te funksioneer totdat die persoon wat deur die volgende Vergadering as President verkies word die amp aanvaar.
Voordat die Adjunkpresident, Ministers en enige Adjunkministers begin om hul funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Lede van die Kabinet en Adjunkministers moet optree ooreenkomstig 'n etiese kode deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
hul posisie of enige inligting aan hulle toevertrou, gebruik om hulself te verryk of enige ander persoon onbehoorlik te bevoordeel nie.
enige bevoegdheid of funksie oordra wat by wetgewing aan 'n ander lid opgedra is.
Die President kan aan 'n Kabinetslid enige bevoegdheid of funksie van 'n ander lid wat uit die amp afwesig is of nie in staat is om daardie bevoegdheid uit te oefen of daardie funksie te verrig nie, opdra.
'n Lid van die Kabinet kan enige bevoegdheid of funksie wat ingevolge 'n Parlementswet uitgeoefen of verrig moet word, aan 'n lid van 'n provinsiale Uitvoerende Raad of 'n Munisipale Raad opdra.
tree by proklamering deur die President in werking.
te voorkom dat daardie provinsie onredelike stappe doen wat nadelig is vir die belange van 'n ander provinsie of van die land as geheel.
die Raad die ingryping gereeld in hersiening neem en enige gepaste aanbevelings aan die nasionale uitvoerende gesag doen.
Nasionale wetgewing kan die proses ingestel deur hierdie artikel reguleer.
'n Skriftelike besluit van die President moet deur 'n ander Kabinetslid mede-onderteken word indien daardie besluit 'n funksie raak wat aan daardie ander Kabinetslid opgedra is. (3) Proklamasies, regulasies en ander instrumente van ondergeskikte wetgewing moet vir die publiek toeganklik wees.
in die Parlement ter tafel gelê moet word, spesifiseer; en (b) deur die Parlement goedgekeur moet word, spesifiseer.
Indien die Nasionale Vergadering by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Kabinet, uitgesonderd die President, aanneem, moet die President die Kabinet hersaamstel.
Indien die Nasionale Vergadering by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die President aanneem, moet die President en die ander lede van die Kabinet en enige Adjunkministers bedank.
Die grense van die provinsies is dié wat bestaan het toe die Grondwet in werking getree het.
om enige van sy wetgewende bevoegdhede aan 'n Munisipale Raad in daardie provinsie op te dra.
Die wetgewer van 'n provinsie kan by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede, die Parlement versoek om die naam van daardie provinsie te verander.
'n Provinsiale wetgewer word slegs deur die Grondwet en, indien hy 'n grondwet vir sy provinsie aangeneem het, ook deur daardie grondwet gebind, en moet in ooreenstemming met, en binne die perke van, die Grondwet en daardie provinsiale grondwet optree.
Provinsiale wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende uitoefening van 'n bevoegdheid betreffende enige aangeleentheid in Bylae 4 vermeld, is vir alle doeleindes wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld.
'n Provinsiale wetgewer kan by die Nasionale Vergadering wetgewing aanbeveel betreffende enige aangeleentheid buite die gesag van daardie wetgewer, of ten opsigte waarvan 'n Parlementswet voorrang bo 'n provinsiale Wet geniet.
in die algemeen, proporsionele verteenwoordiging tot gevolg het.
'n Provinsiale wetgewer bestaan uit tussen 30 en 80 lede. Die getal lede, wat van provinsie tot provinsie kan verskil, moet bepaal word ooreenkomstig 'n formule wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
iemand wat deur 'n hof van die Republiek as geestelik gekrenk verklaar is; of (e) iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie artikel, binne die Republiek aan 'n misdryf skuldig bevind word, of buite die Republiek aldus skuldig bevind word indien die optrede wat die misdryf uitmaak binne die Republiek 'n misdryf sou uitgemaak het, en tot meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete gevonnis is, maar niemand word beskou as gevonnis te wees voordat 'n appèl teen die skuldigbevinding of vonnis beslis is, of voordat die tyd om appèl aan te teken, verstryk het nie. 'n Onbevoegdheid ingevolge hierdie paragraaf verstryk vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
wetgewer te wees, kan 'n kandidaat vir die wetgewer wees behoudens enige beperkings of voorwaardes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
sonder toestemming afwesig is van die wetgewer in omstandighede waarvoor die reëls en orders van die wetgewer verlies van lidmaatskap voorskryf.
Voordat lede van 'n provinsiale wetgewer begin om hul funksies in die wetgewer te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
'n Provinsiale wetgewer word vir 'n termyn van vyf jaar verkies.
Indien 'n provinsiale wetgewer ingevolge artikel 109 ontbind word, of wanneer sy termyn verstryk, moet die Premier van die provinsie by proklamasie 'n verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die datum waarop die wetgewer ontbind is of sy termyn verstryk het.
Indien die uitslag van 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer nie binne die tydperk in artikel 190 genoem, bekend gemaak word nie, of indien 'n verkiesing deur 'n hof tersyde gestel word, moet die President by proklamasie 'n ander verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die verstryking van daardie tydperk of vanaf die datum waarop die verkiesing tersyde gestel is.
n Provinsiale wetgewer bly bevoeg om te funksioneer vanaf sy ontbinding of die verstryking van sy termyn tot op die dag voor die eerste dag waarop die stemming vir die volgende wetgewer plaasvind.
drie jaar verstryk het sedert die wetgewer verkies is.
die wetgewer in gebreke bly om binne 30 dae nadat die vakature ontstaan het 'n nuwe Premier te kies.
Die eerste sitting van 'n provinsiale wetgewer na 'n verkiesing vind plaas op 'n tyd en datum wat bepaal word deur 'n regter wat deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys word, maar nie later nie as 14 dae nadat die uitslag van die verkiesing bekend gemaak is. 'n Provinsiale wetgewer kan die tyd en duur van sy ander sittings en sy resesse bepaal.
Die Premier van 'n provinsie kan die provinsiale wetgewer te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
n Provinsiale wetgewer kan bepaal waar hy normaalweg sy sittings sal hou.
By die eerste sitting na sy verkiesing, of wanneer dit nodig is om 'n vakature te vul, moet 'n provinsiale wetgewer uit sy geledere 'n Speaker en 'n Adjunkspeaker kies. (2) 'n Regter deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys, moet by die verkiesing van 'n Speaker voorsit. Die Speaker sit by die verkiesing van 'n Adjunkspeaker voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van Speakers en Adjunkspeakers van toepassing.
'n Provinsiale wetgewer kan sy Speaker of Adjunkspeaker by besluit van die amp onthef. 'n Meerderheid van die lede van die wetgewer moet teenwoordig wees wanneer dié besluit aangeneem word.
n Provinsiale wetgewer kan ingevolge sy reëls en orders uit sy geledere ander voorsittende beamptes kies om die Speaker en Adjunkspeaker behulpsaam te wees.
word alle vrae wat voor 'n provinsiale wetgewer dien, beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
kan 'n beraadslagende stem uitbring wanneer 'n vraag beslis moet word met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die wetgewer.
'n Provinsie se vaste afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies kan in hulle provinsiale wetgewer en sy komitees sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie. Die wetgewer kan van 'n vaste afgevaardigde vereis om in die wetgewer of sy komitees sitting te neem.
wetgewing, behalwe Geldwetsontwerpe, inisieer of opstel.
enige provinsiale staatsorgaan.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
Interne reëlings, verrigtinge en prosedures van provinsiale wetgewers 116.
van die Opposisie.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die wetgewer of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
Ander voorregte en immuniteite van 'n provinsiale wetgewer en sy lede kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Salarisse, toelaes en voordele wat aan lede van 'n provinsiale wetgewer betaalbaar is, is 'n regstreekse las teen die Provinsiale Inkomstefonds.
voorsiening te maak vir die deursoeking van en, waar dit gepas is, die weiering van toegang aan of die verwydering van enige persoon.
'n Provinsiale wetgewer mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Slegs lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie of 'n komitee of lid van 'n provinsiale wetgewer kan 'n Wetsontwerp by die wetgewer indien; maar slegs die lid van die Uitvoerende Raad wat vir finansiële sake in die provinsie verantwoordelik is, kan 'n Geldwetsontwerp by die wetgewer indien.
'n Wetsontwerp wat geld bewillig of belastings, heffings of regte oplê, is 'n Geldwetsontwerp.
n ondergeskikte aangeleentheid wat verband hou met die bewilliging van geld of die oplegging van belastings, heffings of regte.
'n Provinsiale Wet moet voorsiening maak vir 'n prosedure waarvolgens die provinsie se wetgewer 'n Geldwetsontwerp kan wysig.
Die Premier van 'n provinsie moet 'n Wetsontwerp wat ingevolge hierdie Hoofstuk deur die provinsiale wetgewer aangeneem is óf bekragtig en onderteken óf, indien die Premier voorbehoude omtrent die grondwetlikheid van die Wetsontwerp het, dit na die wetgewer vir heroorweging terugverwys.
óf dit na die Konstitusionele Hof vir 'n beslissing oor die grondwetlikheid daarvan verwys. (3) Indien die Konstitusionele Hof beslis dat die Wetsontwerp grondwetlik is, moet die Premier dit bekragtig en onderteken.
Lede van 'n provinsiale wetgewer kan by die Konstitusionele Hof aansoek doen om 'n bevel wat verklaar dat 'n provinsiale Wet in die geheel of ten dele ongrondwetlik is.
moet deur minstens 20 persent van die lede van die wetgewer gesteun word; en (b) moet gedoen word binne 30 dae vanaf die datum waarop die Premier die Wet bekragtig en onderteken het.
dit in die belang van geregtigheid is; en (b) die aansoek 'n redelike vooruitsig het om te slaag.
Indien 'n aansoek nie slaag nie, en nie 'n redelike vooruitsig gehad het om te slaag nie, kan die Konstitusionele Hof die aansoekers gelas om die koste te betaal.
'n Wetsontwerp wat deur die Premier van 'n provinsie bekragtig en onderteken is, word 'n provinsiale Wet, moet onverwyld gepubliseer word en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n datum ingevolge die Wet bepaal.
Die ondertekende eksemplaar van 'n provinsiale Wet is afdoende bewys van die bepalings van daardie Wet en moet na die publikasie daarvan vir veilige bewaring aan die Konstitusionele Hof toevertrou word.
Die uitvoerende gesag van 'n provinsie berus by die Premier van daardie provinsie.
enige ander funksie te verrig wat ingevolge die Grondwet of 'n Parlementswet aan die provinsiale uitvoerende gesag opgedra is.
n Provinsie het ingevolge subartikel (2)(b) uitvoerende gesag slegs in die mate waarin die provinsie die administratiewe vermoë het om doeltreffende verantwoordelikheid te aanvaar. Die nasionale regering moet deur middel van wetgewende en ander maatreëls provinsies help om die administratiewe vermoë te ontwikkel wat nodig is vir die doeltreffende uitoefening van hul bevoegdhede en verrigting aan hul funksies in subartikel (2) genoem.
'n Geskil betreffende die administratiewe vermoë van 'n provinsie met betrekking tot enige funksie moet verwys word na die Nasionale Raad van Provinsies vir beslegting binne 30 dae vanaf die datum van die verwysing na die Raad.
Behoudens artikel 100 is die uitvoering van provinsiale wetgewing in 'n provinsie 'n eksklusiewe provinsiale uitvoerende bevoegdheid.
die provinsiale grondwet, indien 'n grondwet vir die provinsie aangeneem is.
'n Lid van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie kan enige bevoegdheid of funksie wat ingevolge 'n Parlementswet of 'n provinsiale Wet uitgeoefen of verrig moet word, aan 'n Munisipale Raad opdra.
tree by proklamering deur die Premier in werking.
Die Premier van 'n provinsie het die bevoegdhede en funksies wat deur die Grondwet en enige wetgewing aan dié amp opgedra word.
die uitroep van 'n referendum in die provinsie ooreenkomstig nasionale wetgewing.
By sy eerste sitting na sy verkiesing, en wanneer dit ook al nodig is om 'n vakature te vul, moet 'n provinsiale wetgewer 'n vrou of 'n man uit sy geledere as die Premier van die provinsie verkies.
n Regter wat deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys is, moet by die verkiesing van die Premier voorsit. Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Premier van toepassing.
en datum deur die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 30 dae nadat die vakature ontstaan.
'n Aangewese Premier aanvaar die amp binne vyf dae na die Premiersverkiesing, deur ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet af te lê.
'n Premier se ampstermyn begin wanneer die Premier die amp aanvaar en eindig wanneer 'n vakature ontstaan of wanneer die persoon wat volgende as Premier verkies word die amp aanvaar.
Niemand mag die amp van Premier vir meer as twee ampstermyne beklee nie, maar wanneer iemand verkies word om 'n vakature in die amp van Premier te vul, word die tydperk tussen daardie verkiesing en die volgende verkiesing van 'n Premier nie as 'n ampstermyn beskou nie.
onvermoë om die funksies van die amp te verrig.
Iemand wat ingevolge subartikel (3)(a) of (b) van die amp van Premier onthef is, mag geen voordele van daardie amp ontvang nie, en mag in geen openbare amp dien nie.
n Lid van die Uitvoerende Raad deur die Premier aangewys.
n Lid van die Uitvoerende Raad deur die ander lede van die Uitvoerende Raad aangewys. (c) Die Speaker, totdat die wetgewer een van sy ander lede aanwys.
n Waarnemende Premier het die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die Premier.
Voordat die Waarnemende Premier die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die Premier aanvaar, moet die Waarnemende Premier ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Uitvoerende Raad van 'n provinsie bestaan uit die Premier, as hoof van die Raad, en minstens vyf en hoogstens tien lede deur die Premier uit die geledere van die provinsiale wetgewer aangestel.
Die Premier van 'n provinsie stel die lede van die Uitvoerende Raad aan, dra hulle bevoegdhede en funksies aan hulle op, en kan hulle ontslaan.
Die lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie is verantwoordelik vir die funksies van die uitvoerende gesag wat deur die Premier aan hulle opgedra word.
Lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie is gesamentlik en afsonderlik teenoor die wetgewer aanspreeklik vir die uitoefening van hul bevoegdhede en die verrigting van hul funksies.
Wanneer 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer gehou word, bly die Uitvoerende Raad en sy lede bevoeg om te funksioneer totdat die persoon wat deur die volgende wetgewer as Premier verkies word die amp aanvaar.
Voordat lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie begin om hul funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie moet optree ooreenkomstig 'n etiese kode deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
hul posisie of enige inligting aan hulle toevertrou, gebruik om hulself te verryk of enige ander persoon onbehoorlik te bevoordeel nie.
enige bevoegdheid of funksie oordra wat by wetgewing aan 'n ander lid opgedra is.
te oefen of daardie funksie te verrig nie, opdra.
ekonomiese eenheid te handhaaf.
die Raad die ingryping gereeld in hersiening neem en enige gepaste aanbevelings aan die provinsiale uitvoerende gesag doen.
Nasionale wetgewing kan die proses ingestel deur hierdie artikel reguleer.
ingevolge wetgewing geneem word; of (b) regsgevolge het.
'n Skriftelike besluit van die Premier moet deur 'n ander lid van die Uitvoerende Raad mede-onderteken word indien daardie besluit 'n funksie raak wat aan daardie ander lid opgedra is.
Proklamasies, regulasies en ander instrumente van ondergeskikte wetgewing van 'n provinsie moet vir die publiek toeganklik wees.
in die provinsiale wetgewer ter tafel gelê moet word, spesifi seer; en (b) deur die provinsiale wetgewer goedgekeur moet word, spesifiseer.
Indien 'n provinsiale wetgewer by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Uitvoerende Raad van die provinsie, uitgesonderd die Premier, aanneem, moet die Premier die Raad hersaamstel.
Indien 'n provinsiale wetgewer by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Premier aanneem, moet die Premier en die ander lede van die Uitvoerende Raad bedank.
'n Provinsiale wetgewer kan 'n grondwet vir die provinsie aanneem of, waar toepaslik, sy grondwet wysig, indien minstens twee derdes van sy lede ten gunste van die Wetsontwerp stem.
die instelling, rol, gesag en status van 'n tradisionele monarg waar dit gepas is.
buite die bestek van provinsiale bevoegdheid ingevolge Bylaes 4 en 5 val nie; of (ii) buite die bevoegdhede en funksies val wat deur ander artikels van die Grondwet aan die provinsie opgedra word nie.
Konstitusionele Hof vir sertifisering voorlê.
in sy geheel aan artikel 143 voldoen nie.
Die Premier van 'n provinsie moet 'n provinsiale grondwet of grondwetwysiging wat deur die Konstitusionele Hof gesertifiseer is, bekragtig en onderteken.
Die teks wat die Premier bekragtig en onderteken het, moet in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n latere datum ingevolge daardie grondwet of wysiging bepaal.
Die ondertekende teks van 'n provinsiale grondwet of grondwetwysiging is afdoende bewys van die bepalings daarvan en moet na die publikasie daarvan aan die Konstitusionele Hof vir veilige bewaring toevertrou word.
Hierdie artikel is van toepassing op 'n teenstrydigheid tussen nasionale wetgewing en provinsiale wetgewing wat binne 'n funksionele gebied vermeld in Bylae 4 val.
Die nasionale wetgewing handel met 'n aangeleentheid wat nie doeltreffend gereël kan word deur wetgewing wat deur die onderskeie provinsies afsonderlik verorden word nie.
norme en standaarde te bepaal; (ii) raamwerke te bepaal; of (iii) nasionale beleid te bepaal.
die bevordering van ekonomiese bedrywighede oor provinsiale grense heen; (v) die bevordering van gelyke geleenthede of gelyke toegang tot regeringsdienste; of (vi) die beskerming van die omgewing.
die uitvoering van nasionale ekonomiese beleid belemmer.
Wanneer daar 'n geskil is oor die vraag of nasionale wetgewing nodig is vir 'n doel in subartikel (2)(c) uiteengesit en daardie geskil voor 'n hof kom om besleg te word, moet die hof die goedkeuring of die verwerping van die wetgewing deur die Nasionale Raad van Provinsies behoorlik in aanmerking neem.
Provinsiale wetgewing geniet voorrang bo nasionale wetgewing indien subartikel (2) of (3) nie van toepassing is nie.
geniet slegs indien daardie wet deur die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur is.
Indien die Nasionale Raad van Provinsies nie binne 30 dae vanaf sy eerste sitting nadat 'n wet na die Raad verwys is, tot 'n besluit kom nie, word daardie wet vir alle doeleindes beskou as deur die Raad goedgekeur te wees.
Indien die Nasionale Raad van Provinsies 'n wet bedoel in subartikel (6) nie goedkeur nie, moet die Raad binne 30 dae vanaf sy besluit redes waarom hy die wet nie goedgekeur het nie, stuur aan die gesag wat die wet na die Raad verwys het.
'n aangeleentheid wat val binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 vermeld, is artikel 146 van toepassing asof die betrokke bepaling van die provinsiale grondwet provinsiale wetgewing is wat in daardie artikel genoem word.
Nasionale wetgewing in artikel 44(2) genoem, geniet voorrang bo provinsiale wetgewing ten opsigte van aangeleenthede binne die funksionele gebiede wat in Bylae 5 vermeld word.
Indien 'n geskil oor 'n wetsteenstrydigheid nie deur 'n hof besleg kan word nie, geniet die nasionale wetgewing voorrang bo die provinsiale wetgewing of provinsiale grondwet.
'n Beslissing deur 'n hof dat wetgewing voorrang bo ander wetgewing geniet, maak nie daardie ander wetgewing ongeldig nie, maar daardie ander wetgewing is nie van krag solank die teenstrydigheid voortduur nie.
By die oorweging van 'n skynbare teenstrydigheid tussen nasionale en provinsiale wetgewing, of tussen nasionale wetgewing en 'n provinsiale grondwet, moet elke hof voorkeur gee aan enige redelike uitleg van die wetgewing of grondwet wat 'n teenstrydigheid uitskakel, bo enige alternatiewe uitleg wat 'n teenstrydigheid tot gevolg het.
Die plaaslike regeringsfeer bestaan uit munisipaliteite, wat vir die hele grondgebied van die Republiek ingestel moet word.
Die uitvoerende en wetgewende gesag van 'n munisipaliteit berus by sy Munisipale Raad. (3) 'n Munisipaliteit het die reg om op eie inisiatief die plaaslike regeringsaangeleenthede van sy gemeenskap te bestuur, behoudens nasionale en provinsiale wetgewing, soos in die Grondwet bepaal.
Die nasionale of 'n provinsiale regering mag nie 'n munisipaliteit se vermoë of reg om sy bevoegdhede uit te oefen of sy funksies te verrig, kompromitteer of belemmer nie.
om die betrokkenheid van gemeenskappe en gemeenskapsorganisasies in plaaslike regeringsaangeleenthede aan te moedig.
n Munisipaliteit moet daarna streef om binne sy finansiële en administratiewe vermoë die oogmerke in subartikel (1) uiteengesit, te verwesenlik.
Ontwikkelingspligte van munisipaliteite 153.
aan nasionale en provinsiale ontwikkelingsprogramme deelneem.
Die nasionale regering en provinsiale regerings moet deur wetgewende en ander maatreëls munisipaliteite se vermoë om hul eie sake te bestuur, hul bevoegdhede uit te oefen en hul funksies te verrig, steun en versterk.
Nasionale of provinsiale konsepwetgewing wat die status, instellings, bevoegdhede of funksies van plaaslike regering raak, moet voordat dit by die Parlement of 'n provinsiale wetgewer ingedien word, vir openbare kommentaar gepubliseer word op 'n wyse wat georganiseerde plaaslike regering, munisipaliteite en ander belanghebbende persone 'n geleentheid bied om vertoë met betrekking tot die konsepwetgewing te rig.
Kategorie A: 'n Munisipaliteit wat eksklusiewe munisipale uitvoerende en wetgewende gesag in sy gebied het.
Kategorie B: 'n Munisipaliteit wat munisipale uitvoerende en wetgewende gesag in sy gebied deel met 'n kategorie C-munisipaliteit binne wie se gebied hy val.
Kategorie C: 'n Munisipaliteit wat munisipale uitvoerende en wetgewende gesag het in 'n gebied wat meer as een munisipaliteit insluit.
Nasionale wetgewing moet die verskillende soorte munisipaliteite bepaal wat binne elke kategorie ingestel kan word.
behoudens artikel 229, voorsiening maak vir 'n gepaste verdeling van bevoegdhede en funksies tussen munisipaliteite wanneer 'n gebied munisipaliteite van sowel kategorie B as kategorie C het. 'n Verdeling van bevoegdhede en funksies tussen 'n kategorie B-munisipaliteit en 'n kategorie C-munisipaliteit kan verskil van die verdeling van bevoegdhede en funksies tussen 'n ander kategorie B-munisipaliteit en daardie kategorie C-munisipaliteit.
Die wetgewing in subartikel (3) genoem, moet die behoefte om munisipale dienste op billike en volhoubare wyse te verskaf, in aanmerking neem.
Provinsiale wetgewing moet die verskillende soorte munisipaliteite wat in die provinsie ingestel moet word, bepaal.
die ontwikkeling van plaaslike regeringsvermoë bevorder ten einde munisipaliteite in staat te stel om hul funksies te verrig en hul eie sake te bestuur.
Die nasionale regering, behoudens artikel 44, en die provinsiale regerings het die wetgewende en uitvoerende gesag om toe te sien dat munisipaliteite hul funksies ten opsigte van aangeleenthede in Bylaes 4 en 5 vermeld doeltreffend verrig, deur die uitoefening van munisipaliteite se uitvoerende gesag genoem in artikel 156(1) te reguleer.
'n Munisipaliteit kan verordeninge uitvaardig en administreer vir die doeltreffende administrasie van die aangeleenthede wat hy die reg het om te administreer. (3) Behoudens artikel 151(4) is 'n munisipale verordening wat met nasionale of provinsiale wetgewing strydig is, ongeldig. Indien daar 'n teenstrydigheid is tussen 'n munisipale verordening en nasionale of provinsiale wetgewing wat nie van krag is nie vanweë 'n teenstrydigheid in artikel 149 genoem, word die munisipale verordening as geldig beskou solank daardie wetgewing nie van krag is nie.
die munisipaliteit die vermoë het om dit te administreer.
'n Munisipaliteit het die reg om enige bevoegdheid uit te oefen met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende verrigting van sy funksies.
Samestelling en verkiesing van Munisipale Rade 157.
sowel lede wat ooreenkomstig paragraaf (a) verkies is as lede wat ooreenkomstig subparagraaf (i) van hierdie paragraaf aangestel is.
van proporsionele verteenwoordiging wat op die betrokke munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys gebaseer is en wat voorsiening maak vir die verkiesing van lede uit lyste van partykandidate wat in 'n party se rangorde van voorkeur opgestel is; of (b) van proporsionele verteenwoordiging soos in paragraaf (a) beskryf wat gekombineer is met 'n stelsel van wyksverteenwoordiging wat op die betrokke munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys gebaseer is.
Indien die kiesstelsel wyksverteenwoordiging insluit, moet die afbakening van wyke gedoen word deur 'n onafhanklike gesag wat aangestel word ingevolge, en wat funksioneer volgens, prosedures en maatstawwe wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
'n Persoon kan in 'n munisipaliteit stem slegs indien daardie persoon op daardie munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys geregistreer is.
Die nasionale wetgewing in subartikel (1)(b) genoem, moet 'n stelsel voorskryf wat dit moontlik maak dat partye en belange wat weerspieël word in die Munisipale Raad wat die aanstelling doen, billik verteenwoordig word in die Munisipale Raad waarin die aanstelling gedoen word.
'n lid van die Nasionale Vergadering, 'n afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies of 'n lid van 'n provinsiale wetgewer; maar hierdie onbevoegdheid geld nie vir 'n lid van 'n Munisipale Raad wat plaaslike regering in die Nasionale Raad verteenwoordig nie; of (e) 'n lid van 'n ander Munisipale Raad; maar hierdie onbevoegdheid geld nie vir 'n lid van 'n Munisipale Raad wat daardie Raad in 'n ander Munisipale Raad van 'n ander kategorie verteenwoordig nie.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a), (b), (d) of (e) onbevoeg is om 'n lid van 'n Munisipale Raad te wees, kan 'n kandidaat vir die Raad wees behoudens enige beperkings of voorwaardes deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
kan personeel in diens neem wat vir die doeltreffende verrigting van sy funksies nodig is.
die verkryging van lenings.
voordat daar oor enige aangeleentheid gestem kan word.
deur 'n Munisipale Raad met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van sy lede aangeneem. (c) Alle ander vrae voor 'n Munisipale Raad word beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
die voorgestelde verordening vir openbare kommentaar gepubliseer is.
die grootte van die uitvoerende komitee of enige ander komitee van 'n Munisipale Raad te bepaal.
die instelling, samestelling, prosedures, bevoegdhede en funksies van sy komitees. (7) 'n Munisipale Raad moet sy funksies op 'n oop wyse verrig, en kan sy sittings of dié van sy komitees sluit slegs wanneer dit, met inagneming van die aard van die werksaamhede wat verrig word, redelik is om dit te doen.
deur nasionale wetgewing gereël kan word.
Provinsiale wetgewing kan binne die raamwerk van nasionale wetgewing voorsiening maak vir voorregte en immuniteite van Munisipale Rade en hul lede.
n Munisipale verordening kan toegepas word slegs nadat dit in die offisiële koerant van die betrokke provinsie gepubliseer is.
'n Provinsiale offisiële koerant moet 'n munisipale v erordening op versoek van die munisipaliteit publiseer.
Munisipale verordeninge moet vir die publiek toeganklik wees.
persone in die Finansiële en Fiskale Kommissie kan benoem.
Enige aangeleentheid rakende plaaslike regering waarmee nie in die Grondwet gehandel word nie, kan deur nasionale wetgewing, of deur provinsiale wetgewing binne die raamwerk van nasionale wetgewing, voorgeskryf word.
Die regsprekende gesag van die Republiek berus by die howe.
Die howe is onafhanklik en onderworpe slegs aan die Grondwet en die reg, wat hulle onpartydig en sonder vrees, begunstiging of vooroordeel moet toepas.
Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van die howe inbreuk maak nie.
Staatsorgane moet die howe deur middel van wetgewende en ander maatreëls bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid, toeganklikheid en doeltreffendheid van die howe te verseker.
'n Bevel of beslissing deur 'n hof uitgereik, bind alle persone op wie en staatsorgane waarop dit van toepassing is.
enige ander hof ingevolge 'n Parlementswet ingestel of erken, met inbegrip van 'n hof met 'n status soortgelyk aan dié van hetsy die Hoë Howe hetsy die landdroshowe.
gee die finale beslissing oor die vraag of 'n aangeleentheid 'n grondwetlike aangeleentheid is en of 'n kwessie met 'n beslissing oor 'n grondwetlike aangeleentheid in verband staan.
n provinsiale grondwet ingevolge artikel 144 sertifiseer.
Die Konstitusionele Hof vel die finale beslissing oor die vraag of 'n Parlementswet, 'n provinsiale Wet of optrede van die President grondwetlik is, en geen bevel van ongeldigheid wat deur die Hoogste Hof van Appèl, 'n Hoë Hof of 'n hof met soortgelyke status gegee is, is van krag voordat daardie bevel deur die Konstitusionele Hof bevestig is nie.
Nasionale wetgewing of die reë ls van die Konstitusionele Hof moet 'n persoon toelaat om, wanneer dit in die belang van geregtigheid is en met verlof van die Konstitusionele Hof - (a) 'n aangeleentheid regstreeks by die Konstitusionele Hof aanhangig te maak; of (b) regstreeks vanaf enige ander hof na die Konstitusionele Hof te appelleer.
n Grondwetlike aangeleentheid sluit enige kwessie in waarby die uitleg, beskerming of afdwinging van die Grondwet betrokke is.
Die Hoogste Hof van Appèl bestaan uit 'n Hoofregter, 'n Adjunkhoofregter en die getal appèlregters wat deur 'n Parlementswet bepaal word.
'n Aangeleentheid voor die Hoogste Hof van Appèl moet beslis word deur die getal regters wat deur 'n Parlementswet bepaal word.
Die Hoogste Hof van Appèl kan appèlle in enige aangeleentheid beslis.
enige ander aangeleentheid wat na hom verwys mag word in omstandighede wat deur 'n Parlementswet omskryf word.
Landdroshowe en alle ander howe kan enige aangeleentheid beslis wat deur 'n Parlementswet bepaal word, maar 'n hof met 'n laer status as 'n Hoë Hof mag nie ondersoek instel na of beslis oor die grondwetlikheid van enige wetgewing of enige optrede van die President nie.
Alle howe funksioneer ingevolge nasionale wetgewing, en daar moet ingevolge nasionale wetgewing vir hulle reëls en prosedures voorsiening gemaak word.
n bevel wat die ongeldigverklaring vir enige tydperk en op enige voorwaardes opskort ten einde die bevoegde gesag toe te laat om die gebrek reg te stel.
(a) Die Hoogste Hof van Appèl, 'n Hoë Hof of 'n hof met soortgelyke status kan 'n bevel gee oor die grondwetlike geldigheid van 'n Parlementswet, 'n provinsiale Wet of enige optrede van die President, maar 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid is nie van krag tensy dit deur die Konstitusionele Hof bevestig word nie.
'n Hof wat 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid gee, kan 'n tydelike interdik of ander tydelike verligting aan 'n party verleen, of kan die verrigtinge verdaag, hangende 'n beslissing van die Konstitusionele Hof oor die geldigheid van genoemde Wet of optrede.
Nasionale wetgewing moet voorsiening maak vir die verwysing van 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid na die Konstitusionele Hof.
Enige persoon of staatsorgaan met 'n voldoende belang kan regstreeks appelleer na, of regstreeks aansoek doen by, die Konstitusionele Hof om 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid deur 'n hof ingevolge hierdie subartikel, te bevestig of te verander.
Die Konstitusionele Hof, die Hoogste Hof van Appèl en die Hoë Howe het die inherente bevoegdheid om, met inagneming van die belang van geregtigheid, hul eie proses te beskerm en te reël en die gemene reg te ontwikkel.
Enige toepaslik gekwalifiseerde vrou of man wat 'n geskikte en gepaste persoon is, kan as 'n regterlike beampte aangestel word. Iemand wat in die Konstitusionele Hof aangestel staan te word, moet daarbenewens 'n Suid-Afrikaanse burger wees.
Die behoefte dat die regbank in die breë die rasse - en geslagsamestelling van Suid-Afrika weerspieël, moet in aanmerking geneem word wanneer regterlike beamptes aangestel word. (3) Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag stel, na oorleg met die Regterlike Dienskommissie en die leiers van partye wat in die Nasionale Vergadering verteenwoordig is, die President en Adjunkpresident van die Konstitusionele Hof en, na oorleg met die Regterlike Dienskommissie, die Hoofregter en Adjunkhoofregter aan.
Die Regterlike Dienskommissie moet 'n lys van benoemdes opstel met drie name meer as die getal aanstellings wat gedoen moet word, en die lys aan die President voorlê.
Die President kan aanstellings uit die lys doen, en moet die Regterlike Dienskommissie in kennis stel, met vermelding van redes, indien enige van die benoemdes onaanvaarbaar is en enige aanstelling nog gedoen moet word.
Die Regterlike Dienskommissie moet die lys met verdere benoemdes aanvul en die President moet die oorblywende aanstellings uit die aangevulde lys doen.
Te alle tye moet minstens vier lede van die Konstitusionele Hof persone wees wat regters was op die tydstip waarop hulle in die Konstitusionele Hof aangestel is.
Die President moet die regters van alle ander howe op advies van die Regterlike Dienskommissie aanstel.
Ander regterlike beamptes word aangestel ingevolge 'n Parlementswet, wat moet verseker dat die aanstelling, bevordering, oorplasing of ontslag van, of tugstappe teen, hierdie regterlike beamptes sonder begunstiging of vooroordeel geskied.
Voordat regterlike beamptes begin om hulle funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring aflê dat hulle die Grondwet sal handhaaf en beskerm.
Die President kan 'n vrou of 'n man as 'n waarnemende regter in die Konstitusionele Hof aanstel indien daar 'n vakature is of indien 'n regter afwesig is. Die aanstelling moet geskied op aanbeveling van die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, handelende met die instemming van die President van die Konstitusionele Hof en die Hoofregter.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, moet waarnemende regters in ander howe aanstel na oorleg met die senior regter van die hof waarin die waarnemende regter sal dien.
'n Regter van die Konstitusionele Hof word vir 'n nie-herhaalbare termyn van 12 jaar aangestel, maar moet by bereiking van die ouderdom van 70 jaar uittree.
Ander regters beklee die amp totdat hulle ingevolge 'n Parlementswet van aktiewe diens onthef word.
Die salarisse, toelaes en voordele van regters mag nie verminder word nie.
die Nasionale Vergadering die ontheffing van daardie regter aanvra by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die President moet 'n regter van die amp onthef indien 'n besluit aangeneem word waarin die ontslag van daardie regter aangevra word.
Die President kan op advies van die Regterlike Dienskommissie 'n regter skors wat die onderwerp is van verrigtinge ingevolge subartikel (1).
wanneer aangeleenthede oorweeg word wat spesifiek op 'n provinsiale of plaaslike afdeling van die Hoë Hof betrekking het, die Regter -president van daardie afdeling en die Premier, of 'n plaasvervanger deur die Premier aangewys, van die betrokke provinsie.
Indien die getal persone wat ingevolge subartikel (1)(e) of (f) uit die geledere van die advokate- of prokureursprofessie benoem is gelyk is aan die getal vakatures wat gevul moet word, moet die President hulle aanstel. Indien die getal persone wat benoem is meer is as die getal vakatures wat gevul moet word, moet die President, na oorleg met die betrokke professie, genoeg van die benoemdes aanstel om die vakatures te vul, met inagneming van die behoefte om te verseker dat diegene wat aangestel word die professie as geheel verteenwoordig.
Lede van die Kommissie deur die Nasionale Raad van Provinsies aangewys, dien totdat hulle as 'n groep vervang word, of totdat 'n vakature in hulle geledere ontstaan. Ander lede wat in die Kommissie aangewys of benoem is, dien totdat hulle vervang word deur diegene wat hulle aangewys of benoem het.
Die Regterlike Dienskommissie het die bevoegdhede en funksies in die Grondwet en nasionale wetgewing aan hom opgedra.
Die Regterlike Dienskommissie kan die nasionale regering oor enige aangeleentheid met betrekking tot die regbank of die regspleging adviseer, maar wanneer hy enige aangeleentheid behalwe die aanstelling van 'n regter oorweeg, moet hy sonder die lede wat ingevolge subartikel (1)(h) en (i) aangewys is, vergader.
Kommissie moet deur 'n meerderheid van sy lede gesteun word.
'n Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings, wat die hoof van die vervolgingsgesag is en deur die President, as hoof van die nasionale uitvoerende gesag, aangestel word; en (b) Direkteure van Openbare Vervolgings en aanklaers soos deur 'n Parlementswet bepaal. (2) Die vervolgingsgesag het die bevoegdheid om strafregtelike verrigtinge namens die staat in te stel en om enige funksies te verrig wat in verband met die instel van strafregtelike verrigtinge nodig is.
verantwoordelik is vir vervolgings in spesifieke jurisdiksies, behoudens subartikel (5). (4) Nasionale wetgewing moet verseker dat die vervolgingsgesag sy funksies sonder vrees, begunstiging of vooroordeel verrig.
Die beskuldigde. (ii) Die klaer.
Enige ander persoon of party wat deur die Nasionale Direkteur as betrokke beskou word. (6) Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, oefen finale verantwoordelikheid oor die vervolgingsgesag uit.
Alle ander aangeleenthede betreffende die vervolgingsgesag moet deur nasionale wetgewing bepaal word.
die deelname van ander persone as regterlike beamptes aan die beslissings van howe.
Die Openbare Beskermer. (b) Die Menseregtekommissie.
Die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Godsdiens- en Taalgemeenskappe.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid. (e) Die Ouditeur-generaal.
Hierdie instellings is onafhanklik, en slegs aan die Grondwet en die reg onderworpe, en moet onpartydig wees en hul bevoegdhede en funksies sonder vrees, begunstiging of vooroordeel uitoefen en verrig.
Ander staatsorgane moet hierdie instellings deur middel van wetgewende en ander maatreëls bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid en doeltreffendheid van hierdie instellings te verseker.
Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van hierdie instellings inbreuk maak nie.
Hierdie instellings is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig, en moet minstens een keer per jaar oor hul bedrywighede en die verrigting van hul funksies aan die Vergadering verslag doen.
om oor dié optrede verslag te doen; en (c) om gepaste regstellende stappe te doen.
Die Openbare Beskermer het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Openbare Beskermer mag nie hofbeslissings ondersoek nie.
Die Openbare Beskermer moet vir alle persone en gemeenskappe toeganklik wees.
Enige verslag deur die Openbare Beskermer uitgereik, moet vir die publiek toeganklik wees, tensy buitengewone omstandighede, wat ingevolge nasionale wetgewing bepaal moet word, vereis dat 'n verslag vertroulik gehou word.
Die Openbare Beskermer word vir 'n nie-herhaalbare termyn van sewe jaar aangestel.
die handhawing van menseregte in die Republiek monitor en die stand daarvan bepaal.
om op te voed.
Die Menseregtekommissie moet jaarliks van enige betrokke staatsorgane vereis om die Kommissie te voorsien van inligting oor die maatreëls wat hulle getref het ter verwesenliking van die regte in die Handves van Regte betreffende behuising, gesondheidsorg, voedsel, water, maatskaplike sekerheid, die onderwys en die omgewing.
Die Menseregtekommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
om die instelling of erkenning, ooreenkomstig nasionale wetgewing, van 'n kultuur- of ander raad of rade vir 'n gemeenskap of gemeenskappe in Suid-Afrika aan te beveel. (2) Die Kommissie het die bevoegdheid, soos deur nasionale wetgewing gereguleer, wat nodig is om sy hoofoogmerke te bereik, met inbegrip van die bevoegdheid om kwessies betreffende die regte van kultuur-, godsdiens- en taalgemeenskappe te monitor, te ondersoek, na te vors, opvoeding daaroor te voorsien, steun daarvoor te werf, daaroor te adviseer en verslag daaroor te doen.
Die Kommissie kan enige aangeleentheid wat binne sy bevoegdhede en funksies val aan die Menseregtekommissie vir ondersoek rapporteer.
Die Kommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die getal lede van die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Godsdiens- en Taalgemeenskappe en hul aanstelling en ampstermyne moet deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
in die breë die geslagsamestelling van Suid -Afrika weerspieël.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid moet respek vir geslagsgelykheid en die ontwikkeling, beskerming en verwesenliking van geslagsgelykheid bevorder.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid het die bevoegdheid, soos deur nasionale wetgewing gereguleer, wat nodig is om sy funksies te verrig, met inbegrip van die bevoegdheid om aangeleenthede betreffende geslagsgelykheid te monitor, te ondersoek, na te vors, opvoeding daaroor te voorsien, steun daarvoor te werf, daaroor te adviseer en verslag daaroor te doen.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
enige ander instelling of rekenpligtige instansie wat ingevolge nasionale of provinsiale wetgewing deur die Ouditeur-generaal geouditeer moet word.
enige instelling wat ingevolge enige wet gemagtig is om geld vir 'n openbare doel te ontvang.
Die Ouditeur-generaal moet ouditverslae voorlê aan enige wetgewer wat 'n regstreekse belang in die oudit het, en aan enige ander gesag wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word. Alle verslae moet openbaar gemaak word.
Die Ouditeur-generaal het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Ouditeur-generaal word vir 'n vaste, nie-herhaalbare termyn van tussen vyf en tien jaar aangestel.
die uitslae van dié verkiesings bekend maak binne 'n tydperk wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf moet word en so kort as redelikerwys moontlik moet wees. (2) Die Verkiesingskommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Verkiesingskommissie bestaan uit minstens drie persone. Die getal lede en hul ampstermyne moet deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
'n Onafhanklike owerheid moet deur nasionale wetgewing ingestel word om die uitsaaiwese in die openbare belang te reguleer en om toe te sien dat regverdigheid geskied en 'n verskeidenheid van sienswyses aangebied word wat in die breë verteenwoordigend van die Suid-Afrikaanse samelewing is.
voldoen aan enige ander vereistes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word. (2) Die behoefte dat 'n Kommissie wat deur hierdie Hoofstuk ingestel word, in die breë die rasse- en geslagsamestelling van Suid-Afrika weerspieël, moet by die aanstelling van lede in aanmerking geneem word.
Die Ouditeur-generaal moet 'n vrou of 'n man wees wat 'n Suid-Afrikaanse burger en 'n geskikte en gepaste persoon is om dié amp te beklee. By die aanstelling van die Ouditeur -generaal moet gespesialiseerde kennis of ervaring van ouditering, staatsfinansies en die openbare administrasie behoorlik in aanmerking geneem word.
op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aanstel.
'n meerderheid van die lede van die Vergadering, indien die aanbeveling betrekking het op die aanstelling van 'n lid van 'n Kommissie.
Daar kan vir die betrokkenheid van die burgerlike gemeenskap in die aanbevelingsproses voorsiening gemaak word soos in artikel 59(1)(a) beoog.
'n bevinding te dien effekte deur 'n komitee van die Nasionale Vergadering; en (c) 'n besluit van die Vergadering waarin gevra word dat dié persoon van die amp onthef word.
'n lid van 'n Kommissie, moet aangeneem word met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering.
kan te eniger tyd na die aanvang van die verrigtinge van 'n komitee van die Nasionale Vergadering vir die ontheffing van 'n persoon, daardie persoon in die amp skors; en (b) moet 'n persoon van die amp onthef by aanname deur die Vergadering van die besluit waarin gevra word dat dié persoon van die amp onthef word.
n Hoë standaard van beroepsetiek moet bevorder en ge handhaaf word.
Die voordelige, ekonomiese en doeltreffende aanwending van hulpbronne moet bevorder word.
Openbare administrasie moet ontwikkelingsgerig wees.
Dienste moet onpartydig, regverdig, op billike grondslag en sonder vooroordeel gelewer word.
Aandag moet aan mense se behoeftes gegee word, en die publiek moet aangemoedig word om aan beleidsvorming deel te neem.
Openbare administrasie moet verantwoordingspligtig wees.
Deursigtigheid moet bevorder word deur die publiek van tydige, toeganklike en korrekte inligting te voorsien.
moet ontwikkel word ten einde menslike potensiaal tot die maksimum te ontsluit. (i) Openbare administrasie moet in die breë verteenwoordigend wees van die Suid -Afrikaanse bevolking, met indiensnemings- en personeelbestuurspraktyke wat gebaseer is op vermoë, objektiwiteit, billikheid en die behoefte om die wanbalanse van die verlede reg te stel ten einde breë verteenwoordiging te bewerkstellig.
Nasionale wetgewing moet die bevordering verseker van die waardes en beginsels wat in subartikel (1) vermeld word.
Die aanstelling in die openbare administrasie van 'n aantal persone op grond van beleidsoorwegings word nie uitgesluit nie, maar nasionale wetgewing moet dié aanstellings in die staatsdiens reguleer.
Wetgewing wat die openbare administrasie reguleer, kan 'n onderskeid maak tussen verskillende sektore, administrasies of instellings.
Die aard en funksies van verskillende sektore, administrasies of instellings van die openbare administrasie is tersaaklike faktore wat in aanmerking geneem moet word in wetgewing wat die openbare administrasie reël.
Daar is 'n enkele Staatsdienskommissie vir die Republiek.
Die Kommissie is onafhanklik en moet onpartydig wees, en moet sonder vrees, begunstiging of vooroordeel sy bevoegdhede uitoefen en sy funksies verrig in die belang van die handhawing van 'n doeltreffende en bevoegde openbare administrasie en 'n hoë standaard van beroepsetiek in die staatsdiens. Die Kommissie moet deur nasionale wetgewing gereguleer word.
Ander staatsorgane moet deur middel van wetgewende en ander maatreë ls die Kommissie bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid en doeltreffendheid van die Kommissie te verseker. Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van die Kommissie inbreuk maak nie.
nasionale en provinsiale staatsorgane van advies te dien oor personeelpraktyke in die staatsdiens, met inbegrip van dié met betrekking tot die werwing, aanstelling, oorplasing, uitdienstreding en ander aspekte van die loopbane van werknemers in die staatsdiens.
Die Kommissie is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig.
ten opsigte van sy bedrywighede in 'n provinsie, aan die wetgewer van daardie provinsie.
een kommissaris vir elke provinsie ooreenkomstig subartikel (8)(b) deur die Premier van die provinsie benoem.
deur die Vergadering goedgekeur word by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering.
deur die wetgewer goedgekeur word by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die wetgewer.
Die prosedure vir die aanstelling van kommissarisse word deur 'n Parlementswet gereguleer.
n geskikte en gepaste persoon is met kennis of ervaring van administrasie, bestuur of die verskaffing van openbare dienste.
'n besluit van die Vergadering of die betrokke provinsiale wetgewer wat aangeneem is met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van sy lede en waarin gevra word dat die kommissaris van die amp onthef word.
skriftelike verwittiging deur die Premier dat die provinsiale wetgewer 'n besluit aangeneem het waarin gevra word dat daardie kommissaris van die amp onthef word. (13) Kommissarisse in subartikel (7)(b) bedoel, kan die bevoegdhede en funksies van die Kommissie in hul provinsies uitoefen en verrig soos deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
beleid van die regering aan die bewind getrou moet uitvoer.
Die bedinge en voorwaardes van indiensneming in die staatsdiens moet deur nasionale wetgewing gereël word. Werknemers is geregtig op 'n billike pensioen soos deur nasionale wetgewing gereël.
Geen werknemer van die staatsdiens mag begunstig of benadeel word slegs omdat dié persoon 'n bepaalde politieke party of saak steun nie.
Provinsiale regerings is verantwoordelik vir die werwing, aanstelling, bevordering, oorplasing en ontslag van lede van die staatsdiens in hul administrasies binne 'n raamwerk van eenvormige norme en standaarde wat op die staatsdiens van toepassing is.
Nasionale veiligheid in die Republiek word deur die volgende beginsels beheers: (a) Nasionale veiligheid moet die vasberadenheid weerspieël va n Suid-Afrikaners, as individue en as nasie, om as gelykes te leef, in vrede en harmonie te leef, vry te wees van vrees en gebrek, en 'n beter bestaan na te streef.
Hierdie vasberadenheid om in vrede en harmonie te leef, belet elke Suid-Afrikaanse burger om deel te neem aan gewapende stryd, nasionaal of internasionaal, behalwe waar ingevolge die Grondwet of nasionale wetgewing daarvoor voorsiening gemaak word.
Nasionale veiligheid moet nagestreef word in ooreenstemming met die reg, met inbegrip van die volkereg.
Nasionale veiligheid is onderworpe aan die gesag van die Parlement en die nasionale uitvoerende gesag.
Die veiligheidsdienste van die Republiek bestaan uit 'n enkele weermag, 'n enkele polisiediens en enige intelligensiedienste wat ingevolge die Grondwet ingestel word. (2) Die weermag is die enigste wettige militêre mag in die Republiek.
Benewens die veiligheidsdienste ingevolge die Grondwet ingestel, kan gewapende organisasies of dienste slegs ingevolge nasionale wetgewing ingestel word.
Die veiligheidsdienste moet deur nasionale wetgewing gestruktureer en gereguleer word. (5) Die veiligheidsdienste moet optree, en moet hul lede oplei en van hulle vereis om op te tree, ooreenkomstig die Grondwet en die reg, met inbegrip van die volkeregtelike gewoontereg en van internasionale ooreenkomste wat die Republiek bind.
Geen lid van enige veiligheidsdiens mag 'n klaarblyklik onwettige bevel gehoorsaam nie.
enige partypolitieke belang wat ingevolge die Grondwet wettig is, benadeel; of (b) op partydige wyse enige belang van 'n politieke party bevorder.
Ten einde uitvoering te gee aan die beginsels van deursigtigheid en verantwoordingspligtigheid, moet veelpartykomitees van die Parlement toesig hou oor alle veiligheidsdienste op 'n wyse wat deur nasionale wetgewing of die reëls en orders van die Parlement bepaal word.
Die hoofdoel van die weermag is om die Republiek, sy territoriale integriteit en sy mense te verdedig en te beskerm, in ooreenstemming met die Grondwet en die volkeregtelike beginsels met betrekking tot die aanwending van mag.
n Lid van die Kabinet moet vir verdediging verantwoordelik wees.
in samewerking met die polisiediens; (b) ter verdediging van die Republiek; of (c) ter nakoming van 'n internasionale verpligting.
die tydperk waarvoor die mag na verwagting aangewend sal word.
Indien die Parlement nie sit gedurende die eerste sewe dae nadat die weermag aangewend is soos in subartikel (2) beoog nie, moet die President die inligting wat in subartikel (3) vereis word, aan die toepaslike toesighoudende komitee verskaf.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag is die Opperbevelhebber van die weermag, en moet die militêre bevelvoerders van die weermag aanstel.
Daar moet ooreenkomstig die opdragte van die Kabinetslid wat vir verdediging verantwoordelik is, oor die weermag bevel gevoer word onder die gesag van die President.
enige plek waar die weermag aangewend word; en (c) die getal mense wat daarby betrokke is.
Indien die Parlement nie sit wanneer 'n staat van nasionale verdediging verklaar word nie, moet die President die Parlement binne sewe dae vanaf die verklaring vir 'n buitengewone sitting byeenroep.
'n Verklaring van 'n staat van nasionale verdediging verval tensy dit binne sewe dae vanaf die verklaring deur die Parlement goedgekeur word.
n Burgerlike sekretariaat vir verdediging moet deur nasionale wetgewing ingestel word om te funksioneer in opdrag van die Kabinetslid wat vir verdediging verantwoordelik is.
Die nasionale polisiediens moet gestruktureer word om in die nasionale, die provinsiale en, waar gepas, die plaaslike regeringsfere te funksioneer.
Nasionale wetgewing moet die bevoegdhede en funksies van die polisiediens bepaal en moet die polisiediens in staat stel om sy verantwoordelikhede doeltreffend na te kom, met inagneming van die behoeftes van die provinsies.
Die doelstellings van die polisiediens is om misdaad te voorkom, te bestry en te ondersoek, die openbare orde te handhaaf, die inwoners van die Republiek en hul eiendom te beskerm en te beveilig, en die reg te handhaaf en toe te pas.
prioriteite van die provinsies soos deur die provinsiale uitvoerende gesagte bepaal, die nasionale polisiëringsbeleid bepaal.
Die nasionale polisiëringsbeleid kan voorsiening maak vir 'n verskillende beleid ten opsigte van verskillende provinsies na inagneming van die polisiëringsbehoeftes en -prioriteite van daardie provinsies.
om met die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is, te sk akel met betrekking tot misdaad en polisiëring in die provinsie.
in die nasionale polisiëringsbeleid aan hom toegewys is.
moet 'n provinsie aanbevelings doen aan die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
By ontvangs van 'n klagte wat deur 'n provinsiale uitvoerende gesag ingedien is, moet 'n onafhanklike klagteliggaam vir die polisie deur nasionale wetgewing ingestel, ondersoek instel na enige beweerde wangedrag van, of oortreding begaan deur, 'n lid van die polisiediens in die provinsie.
Nasionale wetgewing moet 'n raamwerk voorsien vir die instelling, bevoegdhede, funksies en beheer van munisipale polisiedienste.
n Komitee bestaande uit die Kabinetslid en die lede van die Uitvoerende Rade wat vir polisiëring verantwoordelik is, moet ingestel word om doeltreffende koördinering van die polisiediens en doeltreffende samewerking tussen die regeringsfere te verseker.
voor hom of enige van sy komitees te verskyn om vrae te beantwoord.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag moet 'n vrou of 'n man as die Nasionale Kommissaris van die polisiediens aanstel om die polisiediens te beheer en te bestuur.
Die Nasionale Kommissaris moet beheer oor die polisiediens uitoefen en dit bestuur ooreenkomstig die nasionale polisiëringsbeleid en die opdragte van die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
Die Nasionale Kommissaris moet met die instemming van die provinsiale uitvoerende gesag 'n vrou of 'n man as die provinsiale kommissaris vir daardie provinsie aanstel, maar indien die Nasionale Kommissaris en die provinsiale uitvoerende gesag nie oor die aanstelling kan ooreenkom nie, moet die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is, tussen die partye bemiddel.
behoudens die bevoegdheid van die Nasionale Kommissaris om ingevolge subartikel (2) beheer oor die polisiediens uit te oefen en dit te bestuur.
Die provinsiale kommissaris moet jaarliks aan die provinsiale wetgewer oor polisiëring in die provinsie verslag doen, en moet 'n afskrif van die verslag aan die Nasionale Kommissaris stuur.
Indien die provinsiale kommissaris die vertroue van die provinsiale uitvoerende gesag verloor het, kan daardie gesag ooreenkomstig nasionale wetgewing gepaste verrigtinge vir die verwydering of oorplasing van, of tugstappe teen, daardie kommissaris instel.
n Burgerlike sekretariaat vir die polisiediens moet deur nasionale wetgewing ingestel word om te funksioneer in opdrag van die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
Enige intelligensiediens, behalwe enige intelligensieafdeling van die weermag of die polisiediens, kan slegs deur die President, as hoof van die nasionale uitvoerende gesag, en slegs ingevolge nasionale wetgewing ingestel word.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag moet 'n vrou of 'n man aanstel as hoof van elke intelligensiediens wat ingevolge subartikel (1) ingestel word, en moet óf politieke verantwoordelikheid vir die beheer oor en bestuur van enige van dié dienste aanvaar, óf 'n lid van die Kabinet aanwys om dié verantwoordelikheid te aanvaar.
burgerlike monitering van die bedrywighede van dié dienste deur 'n inspekteur wat deur die President, as hoof van die nasionale uitvoerende gesag, aangestel word en wat goedgekeur is by 'n besluit van die Nasionale Vergadering aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die instelling, status en rol van tradisionele leierskap, volgens die gewoontereg, word behoudens die Grondwet erken.
'n Tradisionele owerheid wat 'n stelsel van gewoontereg naleef, kan funksioneer behoudens enige toepaslike wetgewing en gebruike, waarby ingesluit is enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing of gebruike.
Die howe moet die gewoontereg toepas wanneer dié reg toepasbaar is, behoudens die Grondwet en enige wetgewing wat spesifiek oor gewoontereg handel.
Nasionale wetgewing kan voorsiening maak vir 'n rol vir tradisionele leierskap as 'n instelling op plaaslike vlak betreffende aangeleenthede wat plaaslike gemeenskappe raak.
nasionale wetgewing 'n raad van tradisionele leiers instel.
Daar is 'n Nasionale Inkomstefonds, waarin alle geld gestort word wat deur die nasionale regering ontvang word, behalwe geld wat redelikerwys deur 'n Parlementswet uitgesluit word.
as 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds, wanneer in die Grondwet of 'n Parlementswet daarvoor voorsiening gemaak word.
'n Provinsie se billike deel van die inkomste wat nasionaal ingevorder word, is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
enige ander toekennings aan provinsies, plaaslike regering of munisipaliteite uit die nasionale regering se deel van daardie inkomste, en voorwaardes waarop daardie toekennings gedoen kan word.
die behoefte aan buigsaamheid in die hantering van noodgevalle of ander tydelike behoeftes, en ander faktore wat op soortgelyke objektiewe maatstawwe gebaseer is.
Nasionale, provinsiale en munisipale begrotings en begrotingsprosesse moet deursigtigheid, verantwoordingspligtigheid en die doeltreffende finansiële bestuur van die ekonomie, skuld en die openbare sektor bevorder.
dat begrotings in elke regeringsfeer die bronne van inkomste en die wyse waarop voorgestelde uitgawes aan nasionale wetgewing sal voldoen, moet aantoon.
aanspreeklikheid wat in die daaropvolgende jaar die staatskuld sal verhoog.
algemeen erkende rekeningkundige praktyk; (b) eenvormige uitgaweklassifikasies; en (c) eenvormige toesourienorme en -standaarde.
Die nasionale tesourie kan met die instemming van die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is, slegs weens ernstige of volgehoue wesenlike oortreding van die maatreëls ingevolge subartikel (1) voorgeskryf die oordrag van fondse aan 'n staatsorgaan staak.
kan onmiddellik afgedwing word, maar sal terugwerkend verval tensy die Parlement dit goedkeur ooreenkomstig 'n proses wat wesenlik dieselfde is as dié ingevolge artikel 76(1) ingestel en deur die gesamentlike reëls en orders van die Parlement voorgeskryf. Hierdie proses moet binne 30 dae vanaf die nasionale tesourie se besluit afgehandel word.
Die Parlement kan ooreenkomstig die proses ingevolge subartikel (3) ingestel 'n besluit om die oordrag van fondse te staak, vir hoogstens 120 dae op 'n keer hernu.
moet die provinsie 'n geleentheid gebied word om voor 'n komitee te antwoord op die aantygings teen hom en sy saak te stel.
Wanneer 'n staatsorgaan in die nasionale, provinsiale of plaaslike regeringsfeer, of enige ander instelling in nasionale wetgewing geïdentifiseer, vir goedere of dienste kontrakteer, moet hy dit doen ooreenkomstig 'n stelsel wat regverdig, billik, deursigtig, mededingend en kostedoeltreffend is.
die beskerming of vooruitgang van persone, of kategorieë persone, wat deur onbillike diskriminasie benadeel is nie.
Nasionale wetgewing moet 'n raamwerk voorskryf waarbinne die beleid genoem in subartikel (2) toegepas kan word.
Die nasionale regering, 'n provinsiale regering of 'n munisipaliteit kan 'n lening waarborg slegs indien die waarborg voldoen aan voorwaardes wat in nasionale wetgewing uiteengesit word.
Nasionale wetgewing bedoel in subartikel (1) kan verorden word slegs nadat aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
Elke regering moet elke jaar 'n verslag publiseer oor die waarborge wat hy verstrek het.
die boonste perke van die salarisse, toelaes of voordele van lede van provinsiale wetgewers, lede van Uitvoerende Rade en lede van Munisipale Rade van die verskillende kategorieë.
Nasionale wetgewing moet 'n onafhanklike kommissie instel om aanbevelings te doen oor die salarisse, toelaes en voordele in subartikel (1) genoem.
Die Parlement kan die wetgewing genoem in subartikel (1) aanneem slegs na oorweging van enige aanbevelings van die kommissie ingevolge subartikel (2) ingestel.
Die nasionale uitvoerende gesag, 'n provinsiale uitvoerende gesag, 'n munisipaliteit of enige ander tersaaklike gesag kan die nasionale wetgewing genoem in subartikel (1) toepas slegs na oorweging van enige aanbevelings van die kommissie ingevolge subartikel (2) ingestel.
Nasionale wetgewing moet raamwerke voorskryf vir die bepaling van die salarisse, toelaes en voordele van regters, die Openbare Beskermer, die Ouditeur-generaal en lede van enige kommissie waarvoor die Grondwet voorsiening maak, met inbegrip van die uitsaai-owerheid in artikel 192 genoem.
Daar is 'n Finansiële en Fiskale Kommissi e vir die Republiek, wat aan die Parlement, provinsiale wetgewers en enige ander gesag deur nasionale wetgewing bepaal, aanbevelings doen wat in hierdie Hoofstuk of in nasionale wetgewing beoog word.
Die Kommissie is onafhanklik en slegs aan die Grondwet en die reg onderworpe, en moet onpartydig wees.
funksies alle tersaaklike faktore in aanmerking neem, met inbegrip van dié in artikel 214(2) vermeld.
twee persone benoem deur georganiseerde plaaslike regering ingevolge artikel 163; en (d) nege ander persone.
Lede van die Kommissie moet toepaslike kundigheid besit.
Lede dien vir 'n termyn ingevolge nasionale wetgewing bepaal. Die President kan 'n lid van die amp onthef op grond van wangedrag, onvermoë of onbevoegdheid.
Die Suid-Afrikaanse Reserwebank is die sentrale bank van die Republiek en word ingevolge 'n Parlementswet gereguleer.
gebalanseerde en volhoubare ekonomiese groei in die Republiek die waarde van die geldeenheid te beskerm.
Die Suid-Afrikaanse Reserwebank moet in die nastrewing van sy hoofoogmerk sy funksies onafhanklik en sonder vrees, begunstiging of vooroordeel verrig, maar daar moet gereelde oorlegpleging wees tussen die Bank en die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is.
Die bevoegdhede en funksies van die Suid-Afrikaanse Reserwebank is dié wat gebruiklikerwys deur sentrale banke uitgeoefen en verrig word, moet deur 'n Parlementswet bepaal word en moet uitgeoefen of verrig word behoudens die voorwaardes ingevolge dié Wet voorgeskryf.
Daar is 'n Provinsiale Inkomstefonds vir elke provinsie, waarin alle geld gestort word wat deur die provinsiale regering ontvang word, behalwe geld wat redelikerwys deur 'n Parlementswet uitgesluit word.
as 'n regstreekse las teen die Provinsiale Inkomstefonds, wanneer in die Grondwet of 'n provinsiale Wet daarvoor voorsiening gemaak word.
Inkomste wat ingevolge artikel 214(1) deur bemiddeling van 'n provinsie aan plaaslike regering in daardie provinsie toegeken word, is 'n regstreekse las teen daardie provinsie se Inkomstefonds.
kan hetsy voorwaardelik hetsy onvoorwaardelik ander toekennings uit nasionale regeringsinkomste ontvang.
Bykomende inkomste wat deur provinsies of munisipaliteite ingevorder word, mag nie afgetrek word van hul deel van die inkomste wat nasionaal ingevorder word, of van enige ander toekennings wat uit die nasionale regeringsinkomste aan hulle gedoen word nie. Insgelyks rus daar geen verpligting op die nasionale regering om provinsies of munisipaliteite te vergoed wat nie inkomste in ooreenstemming met hul fiskale vermoë en belastingbasis invorder nie.
n Provinsie se billike deel van inkomste wat nasionaal ingevorder word, moet onverwyld en sonder vermindering aan die provinsie oorgedra word, behalwe wanneer die oordrag ingevolge artikel 216 gestaak is.
'n Provinsie moet vir homself enige geldmiddele voorsien wat hy ingevolge 'n bepaling van sy provinsiale grondwet bykomend by sy behoeftes in die Grondwet beoog, nodig het.
uniforme bobelasting hef op die belastingbasisse van enige belasting, heffing of reg wat deur nasionale wetgewing opgelê word, uitgesonderd die belastingbasisse van korporatiewe inkomstebelasting, belasting op toegevoegde waarde, eiendomsbelasting of doeaneregte.
moet gereguleer word ingevolge 'n Parlementswet, wat verorden kan word slegs nadat enige aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
indien deur nasionale wetgewing daartoe gemagtig, ander belastings, heffings en regte oplê wat gepas is vir plaaslike regering of vir die kategorie plaaslike regering waarin daardie munisipaliteit val, maar geen munisipaliteit mag inkomstebelasting, belasting op toegevoegde waarde, algemene verkoopbelasting of doeaneregte oplê nie.
kan deur nasionale wetgewing gereguleer word.
Wanneer twee munisipaliteite dieselfde fiskale bevoegdhede en funksies met betrekking tot dieselfde gebied het, moet 'n gepaste verdeling van daardie bevoegdhede en funksies ingevolge nasionale wetgewing gedoen word.
Die behoefte om aan gesonde belastingbeginsels te voldoen.
Die bevoegdhede wat uitgeoefen word en funksies wat verrig word deur elke munisipaliteit.
Die fiskale vermoë van elke munisipaliteit.
Niks in hierdie artikel belet dat inkomste wat ingevolge hierdie artikel ingevorder word, gedeel word tussen munisipaliteite wat in dieselfde gebied fiskale bevoegdheid en funksies het nie.
Nasionale wetgewing in hierdie artikel beoog, kan verorden word slegs nadat georganiseerde plaaslike regering en die Finansiële en Fiskale Kommissie geraadpleeg is en enige aanbevelings van die Kommissie oorweeg is.
moet binne twaalf maande terugbetaal word.
Nasionale wetgewing bedoel in subartikel (1) kan verorden word slegs nadat enige aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
Die onderhandeling en ondertekening van alle internasionale ooreenkomste is die verantwoordelikheid van die nasionale uitvoerende gesag.
'n Internasionale ooreenkoms bind die Republiek slegs nadat dit in sowel die Nasionale Vergadering as die Nasionale Raad van Provinsies by besluit goedgekeur is, tensy dit 'n ooreenkoms genoem in subartikel (3) is.
'n Internasionale ooreenkoms van tegniese, administratiewe of uitvoerende aard, of 'n ooreenkoms wat nie bekragtiging of toetrede vereis nie, en wat deur die nasionale uitvoerende gesag aangegaan is, bind die Republiek sonder goedkeuring deur die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies, maar moet binne 'n redelike tyd in die Vergadering en die Raad ter tafel gelê word.
'n Internasionale ooreenkoms verkry regskrag in die Republiek wanneer dit by nasionale wetgewing as wet verorden word; maar 'n direk uitvoerbare bepaling van 'n ooreenkoms wat deur die Parlement goedgekeur is, verkry regskrag in die Republiek tensy die ooreenkoms met die Grondwet of 'n Parlementswet onbestaanbaar is.
Die Republiek word gebind deur internasionale ooreenkomste wat die Republiek by die inwerkingtreding van hierdie Grondwet gebind het.
Volkeregtelike gewoontereg het regskrag in die Republiek tensy dit met die Grondwet of 'n Parlementswet onbestaanbaar is.
By die uitleg van wetgewing moet elke hof aan enige redelike uitleg van die wetgewing wat met die volkereg bestaanbaar is, voorkeur gee bo enige alternatiewe uitleg wat met die volkereg onbestaanbaar is.
Ten einde die kultuur van demokrasie deur die Grondwet ingestel, te versterk, kan die Parlement Handveste van Regte aanneem wat met die bepalings van die Grondwet bestaanbaar is.
Die Suid-Afrikaanse bevolking as geheel se reg op selfbeskikking soos in hierdie Grondwet vergestalt, belet nie, binne die raamwerk van dié reg, die erkenning nie van die konsep van die reg van enige gemeenskap wat 'n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking binne 'n territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.
Ten einde veelparty-demokrasie te bevorder, moet nasionale wetgewing voorsiening maak vir die befondsing, op 'n billike en proporsionele grondslag, van politieke partye wat aan nasionale en provinsiale wetgewers meedoen.
Alle grondwetlike verpligtinge moet getrou en sonder versuim nagekom word.
enige bevoegdheid of funksie vir enige ander uitvoerende staatsorgaan op 'n agentskaps- of delegeringsgrondslag uitoefen of verrig.
wetgewing wat van krag was toe die Grondwet in werking getree het en wat deur 'n provinsiale regering geadministreer word.
Engelse teks die deurslag.
Bylae 6 is van toepassing op die oorgang na die nuwe grondwetlike bestel wat deur hierdie Grondwet ingestel word en op enige aangeleentheid wat met dié oorgang in verband staan.
Die wette vermeld in Bylae 7 word herroep, behoudens artikel 243 en Bylae 6.
Hierdie Wet heet die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en tree so gou as moontlik in werking op 'n datum wat die President by proklamasie bepaal, wat nie 'n datum later as 1 Julie 1997 mag wees nie.
Die President kan verskillende datums wat voor die datum vermeld in subartikel (1) is ten opsigte van verskillende bepalings van die Grondwet bepaal.
Tensy uit die samehang anders blyk, word 'n verwysing in 'n bepaling van die Grondwet na 'n tydstip waarop die Grondwet in werking getree het, uitgelê as 'n verwysing na die tydstip waarop daardie bepaling in werking getree het.
Indien daar ingevolge subartikel (2) 'n verskillende datum ten opsigte van enige besondere bepaling van die Grondwet bepaal word, word enige ooreenstemmende bepaling van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993), wat in die proklamasie vermeld word, met ingang van dieselfde datum herroep.
Artikels 213, 214, 215, 216, 218, 226, 227, 228, 229 en 230 tree op 1 Januarie 1998 in werking, maar dit belet nie die verordening ingevolge hierdie Grondwet voor daardie datum van wetgewing wat in enige van hierdie bepalings beoog word nie. Tot daardie datum bly enige ooreenstemmende en verbandhoudende bepalings van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993, van krag.
Die nasionale vlag is reghoekig, en is een en 'n half maal langer as die wydte daarvan.
Dit is swart, goud, groen, wit, rissierooi en blou.
Dit het 'n groen Y-vormige baan wat een vyfde van die wydte van die vlag is.
Die groen baan is bo en onder wit gesoom en na die vlagpaal goud gesoom. Elke soom is een vyftiende van die wydte van die vlag.
Die driehoek naas die vlagpaal is swart.
Die boonste horisontale baan is rissierooi en die onderste horisontale baan is blou. Hierdie bane is elk een derde van die wydte van die vlag.
In die teenwoordigheid van almal hier vergader en in die volle besef van die hoë roeping wat ek as President/Waarnemende President van die Republiek van Suid-Afrika aanvaar, sweer ek, A.B./verklaar ek, A.B.
s my aan die welsyn van die Republiek en al sy mense sal wy.
In die geval van 'n eed: So help my God.
wat ek as Adjunkpresident van die Republiek van Suid-Afrika aanvaar, sweer ek, A.B./ verklaar ek, A.B.
s my aan die welsyn van die Republiek en al sy mense sal wy.
In die geval van 'n eed: So help my God.
vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou aan die Republiek van Suid-Afrika en dat ek die Grondwet en die ander reg van die Republiek sal gehoorsaam, eerbiedig en onderhou; en ek belowe plegtig om my funksies as lid van die Nasionale Vergadering/vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies/lid van die wetgewer van die provinsie C.D. na my beste vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Persone wat 'n vakature in die Nasionale Vergadering, 'n vaste afvaardiging na die Nasionale Raad van Provinsies of 'n provinsiale wetgewer vul, kan ingevolge subitem (1) voor die voorsittende beampte van die Vergadering, Raad of wetgewer, na gelang van die geval, 'n eed of plegtige verklaring aflê.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou aan die Republiek van Suid-Afrika en dat ek die Grondwet en die ander reg van die Republiek sal gehoorsaam, eerbiedig en onderhou; en ek belowe om my amp as Premier/ Waarnemende Premier/lid van die Uitvoerende Raad van die provinsie C.D. met eer en waardigheid te beklee; 'n opregte en getroue raadgewer te wees; geen sake wat aan my vir geheimhouding toevertrou word, regstreeks of onregstreeks te openbaar nie; en die funksies van my amp met nougesetheid en na my beste vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou, as 'n Regter van die Konstitusionele Hof/Hoogste Hof van Appèl/Hoë Hof/E.F. -hof, aan die Republiek van Suid-Afrika, en dat ek die Grondwet en die menseregte wat daarin verskans is, sal handhaaf en beskerm; en aan alle persone op gelyke voet reg sal laat geskied sonder vrees, begunstiging of vooroordeel, ooreenkomstig die Grondwet en die reg.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Iemand wat in die amp van Hoofregter van die Hoogste Hof van Appèl aangestel is en wat ten tyde van daardie aanstelling nie reeds 'n regter is nie, moet voor die President van die Konstitusionele Hof 'n eed of plegtige verklaring aflê.
Regterlike beamptes en waarnemende regterlike beamptes, buiten regters, moet ingevolge nasionale wetgewing 'n eed/plegtige verklaring aflê.
n provinsiale wetgewer vergader om die Premier van die Provinsie of die Speaker of Adjunkspeaker van die wetgewer te verkies.
op die vergadering vir die nominasie van kandidate vra.
n Nominasie moet voorgelê word op die vorm wat voorgeskryf word deur die reëls in item 9 vermeld.
deur twee lede van die betrokke provinsiale wetgewer, indien die Premier van die provinsie of die Speaker of Adjunkspeaker van die wetgewer verkies moet word.
n Persoon wat genomineer word, moet aanname van die nominasie te kenne gee deur óf die nominasievorm óf enige ander vorm van skriftelike bevestiging te teken.
Op 'n vergadering waarop hierdie Bylae van toepassing is, moet die voorsittende persoon die name aankondig van die persone wat as kandidate genomineer is, maar mag die voorsittende persoon geen debat toelaat nie.
Indien slegs een kandidaat genomineer word, moet die voorsittende persoon verklaar dat daardie kandidaat verkies is.
moet die voorsittende persoon die kandidaat wat 'n meerderheid van die stemme kry, verkies verklaar.
Indien geen kandidaat 'n meerderheid van die stemme kry nie, word die kandidaat wat die laagste getal stemme gekry het, uitgeskakel en moet 'n verdere stemming oor die oorblywende kandidate ooreenkomstig item 6 plaasvind. Hierdie prosedure moet herhaal word totdat 'n kandidaat 'n meerderheid van die stemme kry.
oorbly nadat 'n uitskakelingsprosedure toegepas is, en daardie twee kandidate dieselfde getal stemme kry, moet 'n verdere vergadering binne sewe dae gehou word op 'n tyd wat deur die voorsittende persoon bepaal word.
Indien 'n verdere vergadering ingevolge subitem (1) gehou word, moet die prosedure in hierdie Bylae voorgeskryf by daardie vergadering toegepas word asof dit die eerste vergadering vir die betrokke verkiesing is.
die wyse waarop die stemming moet geskied.
Hierdie reëls moet bekend gemaak word op die wy se wat die President van die Konstitusionele Hof bepaal.
Die getal afgevaardigdes in 'n provinsiale afvaardiging na die Nasionale Raad van Provinsies waarop 'n party geregtig is, word bepaal deur die getal setels wat die party in die provinsiale wetgewer het met tien te vermenigvuldig en die resultaat te deel deur die getal setels in die wetgewer, plus een.
Indien 'n berekening ingevolge item 1 'n surplus oplewer wat nie opgeneem word deur die afgevaardigdes wat ingevolge daardie item aan 'n party toegewys word nie, moet die surplus meeding met soortgelyke surplusse wat enige ander party of partye toekom, en enige afgevaardigdes in die afvaardiging wat nie toegeken is nie, moet aan die party of partye in volgorde van die hoogste surplus toegeken word.
"oubedeling-wetgewing" wetgewing verorden voordat die vorige Grondwet in werking getree het; "tuisland" 'n deel van die Republiek waarmee, voordat die vorige Grondwet in werking getree het, in Suid-Afrikaanse wetgewing gehandel is as 'n onafhanklike of selfregerende gebied; "vorige Grondwet" die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993).
enige wysiging of herroeping; en (b) bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
word, behoudens die nuwe Grondwet, steeds geadministreer deur die gesag wat dit geadministreer het toe die nuwe Grondwet in werking getree het.
na 'n amptelike taal of tale, uitgelê as 'n verwysing na enige van die amptelike tale kragtens die nuwe Grondwet.
die Premier van 'n provinsie kragtens die nuwe Grondwet, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan 'n provinsiale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is.
Enigiemand wat 'n lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, word 'n lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp as lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet.
Die Nasionale Vergadering soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as verkies te wees kragtens die nuwe Grondwet vir 'n termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van die Nasionale Vergadering se termyn wat behoudens artikel 49(4) van die nuwe Grondwet op 30 April 1999 verstryk, bestaan die Vergadering uit 400 lede.
Die reëls en orders van die Nasionale Vergadering wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
Daar word met enige onafgehandelde werk voor die Nasionale Vergadering wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, ingevolge die nuwe Grondwet voortgegaan. (2) Enige onafgehandelde werk voor die Senaat wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet na die Nasionale Raad van Provinsies verwys word, en die Raad moet ingevolge die nuwe Grondwet met daardie werk voortgaan.
Geen verkiesing van die Nasionale Vergadering mag voor 30 April 1999 gehou word nie tensy die Vergadering ontbind word ingevolge artikel 50(2) na 'n voorstel van wantroue in die President ingevolge artikel 102(2) van die nuwe Grondwet.
Artikel 50(1) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot 30 April 1999.
op die vul van vakatures in die Vergadering, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 47(4) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot die tweede verkiesing van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
kan ander persone as vaste afgevaardigdes benoem slegs indien daar geen of 'n onvoldoende getal van sy voormalige senatore beskikbaar is.
die partye aanstel.
Subitems (2) en (3) is van toepassing slegs op die eerste aanstelling van vaste afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies.
Artikel 62(1) van die nuwe Grondwet is nie van toepassing op die benoeming en aanstelling van voormalige senatore as vaste afgevaardigdes ingevolge hierdie item nie.
Die reëls en orders van die Senaat wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, moet ten opsigte van die werk van die Nasionale Raad toegepas word in die mate waarin dit toegepas kan word, behoudens enige wysiging of herroeping.
'n Voormalige senator wat nie as 'n vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies aangestel word nie, is geregtig om 'n ten volle stemgeregtigde lid te word van die wetgewer van die provinsie waaruit daardie persoon ingevolge artikel 48 van die vorige Grondwet as 'n senator benoem is.
Indien 'n voormalige senator kies om nie 'n lid van 'n provinsiale wetgewer te word nie, word daar beskou dat daardie persoon as senator bedank het op die dag voordat die nuwe Grondwet in werking getree het.
Die salaris, toelaes en voordele van 'n voormalige senator wat as 'n vaste afgevaardigde of as 'n lid van 'n provinsiale wetgewer aangestel is, mag nie slegs vanweë daardie aanstelling verminder word nie.
Enigiemand wat kragtens die vorige Grondwet die President, 'n Uitvoerende Adjunkpresident, 'n Minister of 'n Adjunkminister was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet, maar behoudens subitem (2). (2) Tot 30 April 1999 word artikels 84, 89, 90, 91, 93 en 96 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel B by hierdie Bylae uiteengesit.
Subitem (2) belet nie 'n Minister wat 'n senator was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, om aan te bly nie as 'n Minister genoem in artikel 91(1)(a) van die nuwe Grondwet, soos dié artikel in Aanhangsel B lui.
provinsie kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp van lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet en 'n provinsiale grondwet wat verorden mag word.
'n Provinsiale wetgewer soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as kragtens die nuwe Grondwet verkies te wees vir 'n termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van sy termyn wat op 30 April 1999 verstryk, en behoudens artikel 108(4), bestaan 'n provinsiale wetgewer uit die getal lede kragtens die vorige Grondwet vir daardie wetgewer bepaal sowel as die getal voormalige senatore wat ingevolge item 8 van hierdie Bylae lede van die wetgewer geword het.
Die reëls en orders van 'n provinsiale wetgewer wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
op die vul van vakatures in 'n wetgewer, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 106(4) van die nuwe Grondwet word ten opsigte van 'n provinsiale wetgewer opgeskort tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die Premier of 'n lid van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet en 'n provinsiale grondwet wat verorden mag word, maar behoudens subitem (2).
Totdat die Premier wat na die eerste verkiesing van 'n provinsie se wetgewer kragtens die nuwe Grondwet verkies word die amp aanvaar, of die provinsie sy grondwet verorden, wat ook al eerste plaasvind, word artikels 132 en 136 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel C by hierdie Bylae uiteengesit.
n Provinsiale grondwet wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet aan artikel 143 van die nuwe Grondwet voldoen.
Wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 of 5 by die nuwe Grondwet vermeld en wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, deur 'n gesag binne die nasionale uitvoerende gesag geadministreer is, kan deur die President by proklamasie opgedra word aan 'n gesag binne 'n provinsiale uitvoerende gesag wat deur die Uitvoerende Raad van die provinsie aangewys word.
veiligheidsdiens of ander instelling.
n Afskrif van elke proklamasie wat ingevolge subitem (1) of (2) uitgereik is, moet binne 10 dae na die publisering van die proklamasie aan die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies voorgelê word.
n reg of voorreg verkry of verpligting of aanspreeklikheid opgeloop voordat dit verval het nie.
Wanneer wetgewing kragtens subitem (1) opgedra word, word 'n verwysing in die wetgewing na 'n gesag wat dit administreer, uitgelê as 'n verwysing na die gesag aan wie dit opgedra is.
'n Opdrag van wetgewing kragtens artikel 235(8) van die vorige Grondwet, met inbegrip van 'n wysiging, aanpassing of herroeping en herverordening van enige wetgewing en enige ander stappe wat kragtens daardie artikel gedoen is, moet beskou word as kragtens hierdie item gedoen te gewees het.
'n Gesag binne die nasionale uitvoerende gesag wat, wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, enige wetgewing administreer wat buite die Parlement se wetgewende bevoegdheid val, bly bevoeg om daardie wetgewing te administreer totdat dit ingevolge item 14 van hierdie Bylae aan 'n gesag binne 'n provinsiale uitvoerende gesag opgedra word.
Subitem (1) verval twee jaar nadat die nuwe Grondwet in werking getree het.
enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing; en (b) bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Die Konstitusionele Hof wat deur die vorige Grondwet ingestel is, word die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die amp van President, Adjunkpresident of regter van die Konstitusionele Hof beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, word die President, die Adjunkpresident of 'n regter van die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet, en behou die amp vir die onverstreke gedeelte van hul termyne soos deur artikel 176(1) van die nuwe Grondwet bepaal.
Die Appèlafdeling van die Hooggeregshof van Suid -Afrika word die Hoogste Hof van Appèl kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die amp van Hoofregter, Adjunkhoofregter of regter van die Appèlafdeling beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, word die Hoofregter, die Adjunkhoofregter of 'n regter van die Hoogste Hof van Appèl kragtens die nuwe Grondwet.
'n Provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of 'n hooggeregshof van 'n tuisland of 'n algemene afdeling van so 'n hof, word 'n Hoë Hof kragtens die nuwe Grondwet sonder verandering van sy regsgebied, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
kragtens die nuwe Grondwet, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
'n provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of 'n hooggeregshof van 'n tuisland of algemene afdeling van so 'n hof, uitgelê as 'n verwysing na 'n Hoë Hof.
Sodra dit doenlik is nadat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet alle howe, asook hulle struktuur, samestelling, funksionering en jurisdiksie, en alle tersaaklike wetgewing, gerasionaliseer word met die oog daarop om 'n regstelsel in te stel wat aan die voorskrifte van die nuwe Grondwet voldoen.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, handelende na oorleg met die Regterlike Dienskommissie, moet die rasionalisering beoog in paragraaf (a), bestuur.
Alle verrigtinge wat voor 'n hof hangende is wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet afgehandel word asof die nuwe Grondwet nie verorden is nie, tensy die belang van geregtigheid anders vereis.
Artikel 108 van die vorige Grondwet bly van krag totdat die Parlementswet beoog in artikel 179 van die nuwe Grondwet in werking tree. Hierdie subitem raak nie die aanstelling van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings ingevolge artikel 179 nie.
n Prokureur-generaal wat die amp beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, bly funksioneer ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens subitem (1).
'n Persoon wat ingevolge hierdie Bylae in 'n amp aanbly en wat kragtens die vorige Grondwet 'n ampseed of 'n plegtige verklaring afgelê het, is nie verplig om die ampseed of plegtige verklaring kragtens die nuwe Grondwet te herhaal nie.
die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Artikels 199(1), 200(1), (3) en (5) tot (11) en 201 tot 206 van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur 'n Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
Die lede van die Regterlike Dienskommissie genoem in artikel 105(1)(h) van die vorige Grondwet hou op om lede van die Kommissie te wees wanneer die lede genoem in artikel 178(1)(i) van die nuwe Grondwet aangestel word.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Artikels 184A en 184B(1)(a), (b) en (d) van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur 'n Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
Waar die nuwe Grondwet die verordening van nasionale of provinsiale wetgewing vereis, moet daardie wetgewing binne 'n redelike tydperk vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het deur die tersaaklike gesag verorden word.
Artikel 198(b) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voordat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie.
Artikel 199(3)(a) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voor die verstryking van drie maande nadat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie. (4) Nasionale wetgewing beoog in artikel 217(3) van die nuwe Grondwet moet verorden word binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, maar die afwesigheid van hierdie wetgewing gedurende hierdie tydperk belet nie die inwerkingstelling van die beleid in artikel 217(2) bedoel nie.
Totdat die Parlementswet genoem in artikel 65(2) van die nuwe Grondwet verorden word, kan elke provinsiale wetgewer sy eie prosedure bepaal waarvolgens magtiging aan sy afvaardiging verleen word om namens hom stemme in die Nasionale Raad van Provinsies uit te bring.
Totdat die wetgewing beoog in artikel 229(1)(b) van die nuwe Grondwet verorden word, bly 'n munisipaliteit bevoeg om enige belasting, heffing of reg op te lê wat hy gemagtig was om op te lê toe die Grondwet in werking getree het.
Ondanks die ander bepalings van die nuwe Grondwet en ondanks die herroeping van die vorige Grondwet, word al die bepalings met betrekking tot amnestie wat in die vorige Grondwet onder die opskrif "Nasionale Eenheid en Versoening" vervat is, geag deel van die nuwe Grondwet uit te maak vir die doeleindes van die Wet op die Bevordering van Nasionale Eenheid en Versoening, 1995 (Wet 34 van 1995), soos gewysig, asook vir die doeleindes van die geldigheid daarvan.
Nasionale wetgewing beoog in artikels 9(4), 32(2) en 33(3) van die nuwe Grondwet moet binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, verorden word.
uitoefening of beskerming van enige van hul regte.
op administratiewe optrede wat regverdigbaar is met betrekking tot die redes wat daarvoor gegee word, waar enige van hul regte geraak of bedreig word.
Grondwet in werking getree het, verorden word nie.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Die Staatsdienskommissie en die provinsiale dienskommissies bedoel in Hoofstuk 13 van die vorige Grondwet gaan voort om te funksioneer ingevolge daardie Hoofstuk en die wetgewing wat daarop van toepassing is asof daardie Hoofstuk nie herroep is nie, totdat die Kommissie en die provinsiale dienskommissies by Parlementswet ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem, afgeskaf word.
enige wysiging of herroeping; en (b) bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, besig was om 'n vonnis van meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete in die Republiek uit te dien, is onbevoeg om 'n lid van die Nasionale Vergadering of 'n provinsiale wetgewer te word.
eindig vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
verteenwoordigende oorgangsraad in die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, genoem en wat geïdentifiseer is soos in artikel 182 van die vorige Grondwet uiteengesit, ampshalwe daarop geregtig om 'n lid van daardie raad te wees tot 30 April 1999 of totdat 'n Parlementswet anders bepaal.
Artikel 245(4) van die vorige Grondwet bly van krag totdat die toepassing van daardie artikel verval. Artikel 16(5) en (6) van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, mag nie voor 30 April 1999 herroep word nie.
Artikels 82 en 124 van die nuwe Grondwet raak nie die veilige bewaring van Parlementswette of provinsiale Wette wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het nie.
By die voorlegging van 'n sertifikaat deur 'n bevoegde gesag dat onroerende eiendom van die staat ingevolge artikel 239 van die vorige Grondwet in 'n bepaalde regering setel, moet 'n registrateur van aktes die aantekeninge of endossemente in of op enige betrokke register, transportakte of ander dokument aanbring ten einde daardie onroerende eiendom in die naam van daardie regering te registreer.
Geen belasting, gelde of ander vordering is ten opsigte van 'n registrasie ingevolge subitem (1) betaalbaar nie.
"1. Partye wat ingevolge nasionale wetgewing geregistreer is en wat aan 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering deelneem, moet kandidate vir sodanige verkiesing benoem op kandidaatlyste wat ooreenkomstig hierdie Bylae en nasionale wetgewing opgestel is.".
Een helfte van die setels uit streeklyste deur die onderskeie partye voorgelê, met ' n vaste getal setels vir elke streek voorbehou soos deur die Kommissie bepaal vir die volgende verkiesing van die Vergadering, met inagneming van beskikbare wetenskaplik gebaseerde gegewens met betrekking tot kiesers, en vertoë deur belanghebbende partye.
Die ander helfte van die setels uit nasionale lyste deur die onderskeie partye voorgelê, of uit streeklyste waar nasionale lyste nie voorgelê is nie.
"3. Die kandidaatlyste wat deur 'n party voorgelê word, moet gesamentlik die name van hoogstens 'n getal kandidate gelyk aan die getal setels in die Nasionale Vergadering bevat, en elke sodanige lys moet daardie name in die vaste rangorde van voorkeur wat die party bepaal, aandui.".
"5. Die setels bedoel in item 2(a) word per streek toegewys aan die partye wat aan 'n verkiesing deelneem, soos volg:".
deur die woorde wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te vervang: 6.
plus een, met weglating van breukdele, is die kwota stemme per setel.
Die wysiging van item 7(3) deur paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) 'n Gewysigde kwota stemme per setel word bepaal deur die totale getal stemme wat landswyd uitgebring is, minus die getal stemme wat landswyd ten gunste van die party bedoel in paragraaf (a) uitgebring is, te deel deur die getal setels in die Vergadering plus een, minus die getal setels wat finaal aan bedoelde party ingevolge paragraaf (a) toegewys is.".
"10. Die getal setels in elke provinsiale wetgewer is soos ingevolge artikel 105 van die nuwe Grondwet bepaal.".
"11. Partye wat ingevolge nasionale wetgewing geregistreer is en wat aan 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer deelneem, moet kandidate vir verkiesing tot so 'n provinsiale wetgewer benoem op provinsiale lyste wat ooreenkomstig hierdie Bylae en nasionale wetgewing opgestel is.".
Nadat die telling van stemme afgehandel is, die getal verteenwoordigers van elke party bepaal is en die verkiesingsuitslag ingevolge artikel 190 van die nuwe Grondwet bekend gemaak is, moet die Kommissie, binne twee dae na sodanige bekendmaking, uit elke kandidaatlys wat ingevolge nasionale wetgewing gepubliseer is, die verteenwoordigers van elke party in die wetgewende liggaam aanwys.
In opvolging van die aanwysing ingevolge subitem (1), indien 'n kandidaat se naam op meer as een lys vir die Nasionale Vergadering of lyste vir sowel die Nasionale Vergadering as 'n provinsiale wetgewer verskyn (indien 'n verkiesing van die Vergadering en 'n provinsiale wetgewer tegelyk plaasvind), en so 'n kandidaat geregtig is op aanwysing as 'n verteenwoordiger in meer as een geval, moet die party wat daardie lyste voorgelê het, binne twee dae na bedoelde bekendmaking, aan die Kommissie aandui uit watter lys daardie kandidaat aangewys gaan word of in watter wetgewende liggaam die kandidaat gaan dien, na gelang van die geval, in welke geval die kandidaat se naam van die ander lyste geskrap moet word.
Die Kommissie moet onverwyld die lys van name van verteenwoordigers in die wetgewende liggaam of liggame publiseer.
Die wysiging van item 18 deur paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) 'n verteenwoordiger as 'n vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies aangestel word;".
"19. Kandidaatlyste van 'n party bedoel in item 16(1) kan slegs by een geleentheid te eniger tyd gedurende die eerste 12 maande wat volg op die datum waarop die aanwysing van verteenwoordigers ingevolge item 16 afgehandel is, aangevul word ten einde toevallige vakatures te vul: Met dien verstande dat so 'n aanvulling aan die einde van die lys gemaak moet word.".
wat die volgende bevoegde en beskikbare persoon op die lys is.
'n Benoeming om 'n vakature te vul, moet skriftelik aan die Speaker voorgelê word.
te bestaan en die betrokke lede hul setels ontruim uit hoofde van items 23A(1), word die betrokke setels aan die oorblywende partye toegewys mutatis mutandis asof daardie setels ingevolge item 7 of 14, na gelang van die geval, verbeur is.
23A. (1) 'n Persoon verbeur lidmaatskap van 'n wetgewende liggaam waarop hierdie Bylae van toepassing is indien daardie persoon ophou om 'n lid te wees van die party wat daardie persoon as 'n lid van die wetgewende liggaam benoem het.
Ondanks subitem (1) kan 'n bestaande politieke party te eniger tyd sy naam verander.
Binne 'n redelike tyd nadat die nuwe Grondwet in werking getree het, kan 'n Parlementswet ooreenkomstig artikel 76(1) van die nuwe Grondwet aangeneem word om hierdie item en item 23 te wysig om voorsiening te maak vir die wyse waarop dit vir 'n lid van 'n wetgewende liggaam wat ophou om 'n lid te wees van die party wat daardie lid benoem het, moontlik sal wees om lidmaatskap van dié wetgewende liggaam te behou.
n party om in meer as een party te onderverdeel.. 14. Die skrapping van item 24.
deur die volgende omskrywing na die omskrywing van "nasionale lys" in te voeg: " 'nuwe Grondwet' die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996;". 16. Die skrapping van item 26.
voordat die President oortreders begenadig of grasie aan hulle verleen.
"(3) Subartikels (1) en (2) is ook op 'n Uitvoerende Adjunkpresident van toepassing.".
Paragraaf (a) van artikel 90(1) van die nuwe Grondwet word geag soos volg te lui: "(a) 'n Uitvoerende Adjunkpresident wat deur die President aangewys is;".
hoogstens een Minister wat nie 'n lid van die Nasionale Vergadering is nie en wat ingevolge subartikel (13) aangestel is, mits die President, handelende in oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye, die aanstelling van so 'n Minister dienstig ag.
Elke party wat minstens 80 setels in die Nasionale Vergadering het, is daarop geregtig om 'n Uitvoerende Adjunkpresident uit die geledere van die Vergadering aan te wys. (3) Indien geen party nie of slegs een party 80 of meer setels in die Vergadering het, is die party wat die grootste getal setels het en die party wat die tweede grootste getal setels het, elk daarop geregtig om een Uitvoerende Adjunkpresident uit die geledere van die Vergadering aan te wys.
By sy of haar aanwysing kan 'n Uitvoerende Adjunkpresident kies om as lid van die Vergadering aan te bly of om op te hou om lid van die Vergadering te wees.
n Uitvoerende Adjunkpresident kan die bevoegdhede uitoefen en moet die werksaamhede verrig wat kragtens die Grondwet by die amp van Uitvoerende Adjunkpresident berus of wat deur die President aan daardie amp toegewys is.
totdat die persoon wat na 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering wat voor 30 April 1999 gehou word, as President verkies word, die amp aanvaar.
n Vakature in die amp van Uitvoerende Adjunkpresident kan gevul word deur die party wat daardie Adjunkpresident aangewys het.
n Party wat minstens 20 setels in die Nasionale Vergadering het en wat besluit het om aan die regering van nasionale eenheid deel te neem, is geregtig op die toekenning aan hom van een of meer van die Kabinetsportefeuljes ten opsigte waarvan Ministers bedoel in subartikel (1)(a) aangestel staan te word, in verhouding tot die getal setels wat die party in die Vergadering het teenoor die getal setels wat die ander deelnemende partye het.
n Kwota setels per portefeulje word bepaal deur die totale getal setels in die Nasionale Vergadering wat die deelnemende partye gesamentlik het, te deel deur die getal portefeuljes ten opsigte waarvan Ministers bedoel in subartikel (1)(a) aangestel staan te word, plus een.
Die resultaat, met weglating van derde en daaropvolgende desimale breuke, as daar is, is die kwota setels per portefeulje.
Die getal portefeuljes wat aan 'n deelnemende party toegeken moet word, word bepaal deur die totale getal setels wat daardie party in die Nasionale Vergadering het, te deel deur die kwota in paragraaf (b) bedoel.
Die resultaat dui, behoudens paragraaf (e), die getal portefeuljes aan wat aan daardie party toegeken moet word.
Waar die toepassing van bogenoemde formule 'n surplus oplewer wat nie opgeneem word deur die getal portefeuljes wat aan 'n party toegeken is nie, ding so 'n surplus mee met ander soortgelyke surplusse wat aan 'n ander party of partye toeval, en 'n portefeulje of portefeuljes wat nog nie toegeken is nie, word in volgorde van die hoogste surplus aan die betrokke party of partye toegeken.
wanneer nodig, behoudens paragraaf (b) 'n vakature in die amp van Minister vul.
die uitoefening van 'n bevoegdheid in paragraaf (b) of (e) van daardie subartikel bedoel wat 'n persoon raak wat 'n lid van die President se party is, die President se besluit die deurslag gee.
Indien 'n bepaling van portefeuljetoekennings kragtens subartikel (10)(c) gewysig word, ontruim die betrokke Ministers hul portefeuljes, maar kan hulle, waar toepaslik, weer aangestel word in ander portefeuljes wat ingevolge die gewysigde bepaling aan hulle onderskeie partye toegeken word.
na oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye 'n aanstelling kragtens paragraaf (a) beëindig indien dit vir die doeleindes van die Grondwet of in die belang van goeie regering nodig word.
Die President of, indien die President so 'n opdrag gee, 'n Uitvoerende Adjunkpresident sit op vergaderings van die Kabinet voor: Met dien verstande dat die Uitvoerende Adjunkpresidente om die beurt op vergaderings van die Kabinet voorsit tensy die behoeftes van regering en die gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, 'n ander reëling verg.
Die Kabinet funksioneer met inagneming van die konsensus-soekende gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, asook van die behoefte aan doeltreffende regering.
van die partye wat aan die Kabinet deelneem. adjunkministersposte instel.
n Party is geregtig op die toekenning aan hom van een of meer adjunkministersposte in dieselfde verhouding as dié waarin en volgens dieselfde formule as dié waarvolgens portefeuljes in die Kabinet toegeken word.
Die bepalings van artikel 91(10) tot (12) is met die nodige veranderings ten opsigte van Adjunkministers van toepassing, en by sodanige toepassing word 'n verwysing in daardie artikel na 'n Minister of 'n portefeulje uitgelê as 'n verwysing na onderskeidelik 'n Adjunkminister of 'n adjunkministerspos.
word 'n verwysing in enige wetgewing na daardie Minister, uitgelê ook as 'n verwysing na die Adjunkminister handelende uit hoofde van 'n opdrag kragtens paragraaf (a) deur die Minister namens wie daardie Adjunkminister optree.
Wanneer 'n Adjunkminister afwesig is of om die een of ander rede nie in staat is om enige van die bevoegdhede of werksaamhede van die amp uit te oefen of te verrig nie, kan die President 'n ander Adjunkminister of enige ander persoon aanstel om in die plek van genoemde Adjunkminister op te tree, hetsy in die algemeen hetsy om 'n bepaalde bevoegdheid uit te oefen of werksaamheid te verrig.
(3) Ministers is afsonderlik teenoor die President en teenoor die Nasionale Vergadering aanspreeklik vir die administrasie van hul portefeuljes, en al die lede van die Kabinet is dienooreenkomstig gesamentlik aanspreeklik vir die verrigting van die werksaamhede van die nasionale regering en vir die beleid daarvan.
Indien 'n Minister versuim om die portefeulje ooreenkomstig die beleid van die Kabinet te administreer, kan die President die betrokke Minister aansê om die administrasie van die portefeulje met daardie beleid in ooreenstemming te bring.
in die geval van 'n Minister in artikel 91(1)(b) bedoel, na oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye.
lede ooreenkomstig hierdie artikel deur die Premier aangestel.
aan hom van een of meer van die portefeuljes in die Uitvoerende Raad in verhouding tot die getal setels wat die party in die wetgewer het teenoor die getal setels wat die ander deelnemende partye het.
'n Minister, as 'n verwysing na 'n lid van 'n Uitvoerende Raad uitgelê; en (c) die Nasionale Vergadering, as 'n verwysing na die provinsiale wetgewer uitgelê.
wanneer nodig, behoudens paragraaf (b) 'n vakature in die amp van 'n lid van die Uitvoerende Raad vul.
die uitoefening van 'n bevoegdheid in paragraaf (b) of (e) van daardie subartikel bedoel wat 'n persoon raak wat 'n lid van die Premier se party is, die Premier se besluit die deurslag gee.
Indien 'n bepaling van portefeuljetoekennings kragtens subartikel (4)(c) gewysig word, ontruim die betrokke lede hul portefeuljes, maar kan hulle, waar toepaslik, weer aangestel word in ander portefeuljes wat ingevolge die gewysigde bepaling aan hulle onderskeie partye toegeken word.
Die Premier van die provinsie moet op vergaderings van 'n Uitvoerende Raad voorsit.
'n Uitvoerende Raad moet funksioneer met inagneming van die konsensus-soekende gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, asook van die behoefte aan doeltreffende regering.
is dienooreenkomstig gesamentlik aanspreeklik vir die verrigting van die werksaamhede van die provinsiale regering en vir die beleid daarvan.
Lede van Uitvoerende Rade moet hulle portefeuljes administreer ooreenkomstig die beleid deur die Raad bepaal.
Indien 'n lid van 'n Uitvoerende Raad versuim om die portefeulje ooreenkomstig die beleid van die Raad te administreer, kan die Premier die betrokke lid aansê om die administrasie van die portefeulje met daardie beleid in ooreenstemming te bring.
te voldoen, kan die Premier die lid van sy of haar amp onthef na oorleg met die lid, en indien die lid nie 'n lid van die Premier se party is nie of nie die leier van 'n deelnemende party is nie, ook na oorleg met die leier van daardie lid se party.
Staatsadministrasie en veiligheidsdienste: Wysigings van artikels van die vorige Grondwet 1.
deur paragraaf (k) van subartikel (1) deur die volgende paragraaf te vervang: "(k) die instelling en instandhouding van 'n nasionale polisie-eenheid vir openbare orde, wat ter ondersteuning en op versoek van die Provinsiale Kommissaris ontplooi kan word;". 2.
"(1) Behoudens artikel 218(1) is 'n Provinsiale Kommissaris verantwoordelik vir -". 3.
"Met dien verstande dat hierdie subartikel ook van toepassing is op lede van enige gewapende mag wat sy personeellys voorgelê het na die inwerkingtreding van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993), maar voor die aanname van die nuwe grondwetlike teks soos in artikel 73 van daardie Grondwet beoog, indien die politieke organisasie onder wie se gesag en beheer so 'n mag is of waarmee hy geassosieer is en wie se oogmerke hy bevorder wel aan die Uitvoerende Oorgangsraad of wel aan die eerste verkiesing van die Nasionale Vergadering en die provinsiale wetgewers kragtens genoemde Grondwet deelgeneem het.".
"(2) Die Nasionale Weermag moet sy bevoegdhede uitoefen en sy werksaamhede verrig uitsluitlik in die nasionale belang ingevolge Hoofstuk 11 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996.".
daarop van toepassing is, funksioneer totdat dit afgeskaf word of geïnkorporeer word in of geïntegreer word met enige toepaslike instelling of gerasionaliseer of gekonsolideer word met enige ander instelling.
(6) (a) Die President kan 'n kommissie aanstel om die sluiting of wysiging van 'n kontrak, die aanstelling of bevordering, of die toekenning van 'n beding of voorwaarde van diens of ander voordeel, wat tussen 27 April 1993 en 30 September 1994 geskied het ten opsigte van 'n persoon bedoel in subartikel (2) of 'n klas van sodanige persone, te hersien.
Die kommissie kan 'n kontrak, aanstelling, bevordering of toekenning tersyde stel of wysig indien dit in die omstandighede van die geval nie behoorlik geskied het nie of nie geregverdig kan word nie.
deur "hierdie Grondwet", waar dit ook al in artikel 236 voorkom, deur "die nuwe Grondwet" te vervang.
n doeltreffende administrasie vir elke provinsie in te stel om met aangeleenthede binne die regsbevoegdheid van elke provinsiale regering te handel.
deur subparagraaf (i) van subartikel (2)(a) deur die volgende subparagraaf te vervang: "(i) instellings bedoel in artikel 236(1), uitgesonderd militêre magte, berus by die nasionale regering, wat daardie verantwoordelikheid in samewerking met die provinsiale regerings uitoefen;".
"(4) Behoudens en ooreenkomstig enige toepaslike wet, gaan die bates, regte, pligte en verpligtinge van alle magte bedoel in artikel 224(2) oor op die Nasionale Weermag ooreenkomstig die voorskrifte van die Minister van Verdediging.".
Let wel: Die syfers na die inskrywings verwys na artikelnommers.
<fn>D - Oyster Afrikaans.txt</fn>
Hierdie beleid vir openbare kommentaar handel oor die toekenning en bestuur van visvangregte in die kommersiële oestervissery en word deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene-en Kusbestuur ("die departement") uitgereik. Hierdie beleid moet saamgelees word met die Konsep van die Algemene Beleid aangaande die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid").
Soos in die Algemene Beleid verklaar, sal die Departement openbare vergaderings en rondgaande plaaslike besprekings hou om met die algemene publiek, en veral die belanghebbende en geaffekteerde partye, oorleg te pleeg oor hierdie beleid. Skriftelike of mondelinge kommentaar sal op hierdie vergaderings gevra word en indien nodig sal hulp verleen word. Skriftelike kommentaar moet die Departement teen 11 April 2005 bereik. Kommentaar na hierdie datum ingedien sal nie oorweeg word nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van kommersiële oesregte vir oesters uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Hulle is in die verlede deur die Departement gebruik om regte toe te ken en om hierdie bedryf te bestuur. Hierdie beleid vervat sodanige oorwegings.
Sekere voorgenome bestuursbeleidsrigtings in verband met die toekenning van regte, word breedvoerig in hierdie beleid uiteengesit. 'n Bestuurshandboek vir die Oestervissery sal met al die regtehouers in die loop van 2006 gefinaliseer word.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme is voornemens om artikel 18-magte om kommersiële oesregte vir die oestervissery toe te ken, ingevolge artikel 79 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne 18 van 1998 ("die WLMH") aan 'n senior beampte van die Departement te delegeer.
Die Kaapse Rotsoester wat in hierdie bedryf geteiken word, kom voor op rotsriwwe in 'n uitgebreide geografiese gebied vanaf Kaap Agulhas tot by Mosambiek. Hierdie oesters word in die tussentyse sone gevind in dieptes van ongeveer 6m. Die Kaapse Rotsoester word natuurlik gevind en word as "wilde oesters" in Suid-Afrikaanse restaurante verkoop.'n Goedkoper oester is die sogenaamde "Pacific Oyster" wat ingevoer word en heelwat in marikultuur benut word.
Daar is gevind dat oesters langs die KwaZulu-Natalse kus 33 maande (feitlik 3 jaar) neem om bemarkbare grootte (lengte van 60 mm vir die regterskulp) te bereik. Oesters versprei eiers oor 'n uitgebreide gebied. Oesters langs die KwaZulu-Natalse kus broei dwarsdeur die jaar met hoogtepunte gedurende lente en somer.
Oes vind plaas gedurende lae springgetye en is tradisioneel beperk tot die tussentyse sone, maar gedurende die afgelope paar jaar het die oesdieptes geleidelik uitgebrei na die rande van die subgety-sone, dit is omdat oesterdigtheid in die tussentyse sone afgeneem en toerustingdoeltreffendheid geleidelik toegeneem het. Oesters word met 'n skerp staalkoevoet van die rotse losgemaak.
Die oestervissery is vantevore bestuur as twee aparte visserye as gevolg van die gebiede waar hulle voorkom, naamlik die KwaZulu-Natalse kus en die Suid-Kaapse kus. Sedert 2002 is die oestervissery as enkele nasionale vissery bestuur. Volgens die nuwe bestuurstelsel is vier kommersiële oesgebiede amptelik erken, naamlik KZN-Noord, KZN-Suid, Port Elizabeth en die Suid-Kaap. Daar bestaan steeds verskille tussen die regulasies en oespatrone van die gebiede.
In KwaZulu-Natal (Noord-en Suidkus) is die bestuursbenadering van die KwaZulu-Natalse Provinsiale Regering steeds van krag. Dit werk deur middel van 'n beperking van die ontplooide vangpoging waarvolgens die aantal plukkers beperk word en 'n daaglikse sakperk van 190 oesters per plukker per dag afgedwing word. Verder is die KZN Noord-en Suidkus in vyf sones elk onderverdeel, wat op rotasiebasis geoes word. Dit verg dat sones vir minstens drie jaar op 'n slag braak lê (die optimale tydperk vir jong oesters om bemarkbare grootte te bereik) wat verseker dat oestervoorraad herstel. Hierdie stelsel word deur kommersiële en ontspanningsektore toegepas.
Die oestervissery langs die Suid-Kaapse kus word nie volgens rotasie-oeste bestuur nie, maar deur die aantal plukkers te beperk sonder daaglikse sakperke. Verder is die ontplooing van die vangpoging oor gebiede verdeel na aanleiding van die hoeveelheid toeganklike oester riwwe. Die Suid-Kaapse bedryf word beheer deur middle van 'n geslote seisoen vanaf 15 Desember tot en met 05 Januarie. Die geslote seisoen is ingestel om konflik tussen vakansiegangers en kommersiële oestersektore in te kort. In Port Ellizabeth word die oesterbed nie geoes nie. Slegs uitgespoelde oesters word opgetel.
Die Totale Ontplooide Vangpoging (TOV) vir die oestervissery word tans glad nie beinvloed deur wetenskaplike oorwegings of die status van die bron nie, maar word gebaseer op vangpogings vlakke voor 2002. Vordering in navorsing en voorradebepalings is nodig om volhoubare oesvlakke na behore te bepaal.
Beperkte kommersiële oesterregte is in 2002 toegeken om 'n paar voormalige bestaansgrondslagvissers te bemagtig wat vantevore verhoed is hulle bestaans-oeste te verkoop.
In 2002 is kommersiële regte om oesters te oes aan 34 aansoekers, met altesaam 114 plukkers in hulle diens, toegeken. Hiervan was 88% beperkte kommersiële regte. Regte is hoofsaaklik aan individue toegeken. Individue hou 91%, beslote korporasies 3% en maatskappye 6% van die regte.
Swart persone hou slegs 25,8% van die individuele regte, wat uiters swak is vir 'n bedryf wat maklik toeganklik, min toerusting en 'n klein kapitale basis nodig het. Verder is slegs 25,8% van die individuele regtehouers vroue.
Hoewel die TOV vasgestel is op145 plukkers, oes slegs 114 plukkers tans oesters.
Die doel van hierdie beleid, saamgelees met die Algemene Visserye Beleid, is om kriteria te bepaal waarvolgens oester-oesregte toegeken sal word.
Die ekonomiese lewensvatbaarheid en omgewingsvolhoubaarheid van die bedryf te ondersteun.
Die Departement is bewus van, en bekommerd oor sekere monopolistiese neigings in hierdie sektor (sien verder paragraaf 9 hier onder).
Kommersiële visvangregte sal vir 'n tydperk van maksimum drie jaar toegeken word. Langtermyn regte sal oorweeg word slegs wanneer voldoende inligting oor die status van die bron bekend is en die transformasieprofiel van die sektor aansienlik verbeter het. Die Departement sal 'n sosio-ekonomiese studie tydens die drie-jaar tydperk doen in 'n poging om die huidige wanbalanse in die sektor reg te stel.
Alhoewel die bedryf tans oorontgin word is daar steeds oesgebiede wat glad nie ontgin word nie. Die Departement vereis dat hierdie gebiede ontgin word om waardevolle inligting oor oesters in daardie gebiede in te win. Verder is die sektor ongetransformeerd en word deur 'n paar persone oorheers tot nadeel van ander wat in die sektor werk.
Die Departement sal dus probeer om regte aan nuwe aansoekers toe te ken in die gebiede waar geen medium-termyn kommersiële oesterregte toegeken is nie (en 'n TOV vir hierdie gebiede vasgestel was) en waar nuwe inkomelinge die transformasieprofiel van die sektor sal verbeter.
Aansoekers om kommersiële oesterregte sal volgens 'n aantal uitsluitings-en balanseringskriteria evalueer word.
Vorm van die aansoeker: Slegs natuurlike persone (d w s individue), mag om regte aansoek doen.
Aansoeke van families: Oor die algemeen sal slegs een reg per familie toegeken word. Wanneer meer as een aansoek van familielede wat by dieselfde adres woon ontvang word, mag dit wees dat al die aansoeke uitgesluit sal word. Meer as een reg mag per familie toegeken word, wanneer aansoekers duidelik en oortuigend kan bewys dat hulle aparte klein kommersiële ondernemings gestig het.
Wetsnakoming: Aansoekers wat skuldig bevind is aan 'n ernstige oortreding van die WLMH, (wat byvoorbeeld gelei het tot tronkstraf sonder die opsie om 'n boete te betaal) sal nie 'n reg toegeken word nie. Aansoekers wie se visvangreg enigsins ingevolge die WLMH gekanselleer of ingetrek is, sal ook nie 'n reg toegeken word nie. Ander oortredings van die WLMH sal evaluering van die aansoeke negatief beïnvloed soos hier onder uiteengesit.
Papierkwota's: 'n Papierkwota soos in die Algemene Beleid bepaal, word uitgesluit.
Nie-gebruik: Regtehouers wat versuim het om hulle medium-termyn kommersiële oesterregte tussen 2002 en 2004 te gebruik sal nie weer 'n reg toegeken word nie.
Nie-afhanklikes: Persone (soos prokureurs, onderwysers, polisiebeamptes, ondernemers en so meer) wat enige deel van hulle inkomste uit bronne buite die visserybedryf verkry word uitgesluit.
Persoonlike betrokkenheid: Aansoekers sal voltyds betrokke moet wees by die oes van oesters.
Hoewel die volgende kriteria op regtehouers en nuwe aansoekers toegepas word, sal die gewig wat aan elke kategorie geheg word verskil.
Die Departement sal swart aansoekers ondersteun, omdat die transformasieprofiel van hierdie bedryf besonder swak is. Verder sal die Departement probeer om vroue ook te ondersteun deur geslag as valbyl-faktor toe te pas waar nodig.
Die Departement sal aansoekers se beleggings, indien enige in die sektor, in aanmerking neem hetsy in die vorm van prosessering of bemarking, sowel plaaslik as internasionaal.
Bestaande Regtehouer aansoekers sal evalueer word met inagneming van hulle oesprestasie en rekord gedurende die proses van medium-termyn regtetoekenning.
Nuwe aansoekers sal evalueer word volgens hulle vermoë, kennis en vaardigheid om oesters te oes.
Die Departement sal voorkeur gee aan aansoekers wat afhanklik is van die oes van oesters vir minstens 75% vir hulle jaarlikse bruto-inkomste. Soos hierbo genome, sal enige aansoeker wat inkomste verdien uit bronne buite die visserybedryf uitgesluit word.
Die Departement verkies om regte toe te ken aan aansoekers wat naby die oesvelde woon. In hierdie verband vereis die Departement dat die aansoeker al minstens vier jaar lank in daardie gebied woon.
Regtehouers wat tans ondersoek word vir oortredings van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, sal nie 'n oesterreg toegeken word voordat die resultate van die ondersoek bekend is nie.
Geringe oortredings deur die aansoeker van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne en die regulasies daarby, sal negatiewe punte behaal.
Die Departement is van mening dat die potensiaal van hierdie sektor nog nie ten volle ontgin is nie, omdat een of twee groeperings die sektor monopoliseer.
Die groei van hierdie sektor is benadeel, as gevolg van die monopolieë en plukkers is uitgebuit. Monopolieë in hierdie sektor is onaanvaarbaar en sal nie toegelaat word om voort te gaan nie.
Gevolglik moet almal wat oesters van regtehouers (plukkers) wil koop by die Departement registreer. Die Departement sal niemand registreer wie se regte of permitte gekanselleer of ingetrek is ingevolge die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, of wat skuldig bevind is op 'n oortreding van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne nie. Indien die Departement bevind dat kopers onderhands saamwerk om pryse vir oesters vas te stel sal die Departement tussenbeide tree en as alleen-koper van die oesters optree.
Aansoekgeld vir hierdie sektor sal nie R500 oorskry nie. Die Departement is besig om die koste van die toekenningsproses vir hierdie sektor te bepaal. Die Departement sal regtehouers en belanghebbende partye in kennis stel sodra die aansoekgeld vasgestel is.
Voordat die Departement 'n finale besluit neem oor aan wie oesterregte toegeken word, sal 'n voorlopige lys van suksesvolle aansoekers per gebied na elk van die gebiede gestuur word.
Permitvoorwaardes vir hierdie bedryf word jaarliks uitgereik. Die permitvoorwaardes van toepassing op hierdie bedryf vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Die voorwaardes mag jaarliks gewysig word na oorlegpleging met die regtehouers in die bedryf. Regtehouers en belanghebbende partye word uitgenooi om kommentaar oor hierdie permitvoorwaardes te lewer.
<fn>D - KZN Beach-Seine Afrikaans.txt</fn>
Hierdie document is 'n konsepbeleid vir openbare kommentaar oor die toekenning en bestuur van visvangregte in die KwaZulu-Natalse (KZN) kommersiële strand-treknetvissery van sardiens word uitgereik deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement"). Na hierdie visvangbedryf word ook verwys as die KwaZulu-Natalse strand-treknetvissery van sardiens. Die konsepbeleid moet saam-gelees word met die Konsep van die Algemene Beleid vir die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Visvangbeleid"). Belenghebbende en affekteerde partye mag skirftelik kommentaar lewer by die Department teen 11 April 2005. Kommentaar wat na hierdie datum ontvang word, sal nie in aanmerking kom nie.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings van toepassing op die toekenning van langtermyn kommersiële visvangregte vir die KZN strand-treknetvissery van sardiens uiteen te sit. Min van hierdie oorwegings is nuut. Hulle is in die verlede deur die Departement gebruik by die toekenning van regte. Hierdie beleid verteenwoordig tewens 'n dokumentasie van sodanige beleid.
Sekere voorgenome bestuursbeleidsrigtings in verband met die toekenning van regte verskyn ook in hierdie konsepbeleid. 'n Bestuurshandboek vir die KZN strand-treknetvissery van sardiens sal in die loop van 2006 gefinaliseer word. Hierdie handboek sal in die fynste besonderhede die toepaslike bestuursmetodes en -prosedures vir die bedryf uitstippel.
Die jaarlikse sardienloop kom ooreen met 'n aflandige beweging van die warm Augulhas-stroom in die omgewing van die Wilde Kus, gedurende herfs tot en met winter en die vervanging daarvan deur 'n koel, smal strokie water by die kus. Hierdie gebeurtenis verskaf 'n gang vir die sardiens wat koeler water verkies om noordwaarts te migreer in groot skole wat tot 15 meter lank, drie kilometer wyd en 40 meter diep kan wees. Die skole trek die aandag van baie roofvisse soos malgasse, dolfyne en haaie.
Die KZN strand-treknetvissery van sardiens vertrou volkome op die sardienloop. Boonop is KwaZulu-Natal se toerisme-bedryf daarop ingestel om op die skouspel van die sardienloop met inbegrip van die opwinding van die strand-treknetoperasies te kapitaliseer. Daar kom egter jare voor wanneer die koue water nie opstoot nie, of wanneer sardiens nie by die kus te bespeur is nie. Sommige jare was die vangste in KwaZulu-Natalse strand-treknetvissery van sardiens feitlik nul.
KZN strand-treknetvissery van sardiens is sedert die 1970's gereguleer. Voor die Wet of Lewende Mariene Hulpbronne, 18 van 1998 (die WLMH) is permitte deur die lisensiëringsraad van die KZN-visvangbedryf uitgereik. 'n Maksimum van 35 permitte is jaarliks toegeken. Permitte, en huidiglik regte, is uitgereik uitsluitlik vir die vangs van sardiens; alle ander vissoorte moes lewend in die water teruggeplaas word.
Die kommersiële KZN strand-treknetvissery van sardiens word tot KwaZulu-Natal beperk. Aangesien dit 'n kort, seisoenale visvangbedryf is, wat slegs gedurende die sardienloop geaktiveer word, is die meeste van die deelnemers in diens van ander visvangsektore vir die res van die jaar.
Hoewel sardiens 'n TTV-beheerde spesie is, wat hoofsaaklik deur die diepsee-visvangbedryf geteiken word, word die KZN strand-treknetvissery van sardiens op die grondslag van Totale Toegepaste Poging (TTP) bestuur. Die rede hiervoor is dat die totale biomassa wat deur strand-treknette in KZN uitgetrek word minder as 0.1 persent van die totale nasionale vangste beslaan. Die poging word nie beperk tot enige bepaalde strande of gebiede nie, wat toelaat dat die vissers die sardiens langs die kus kan volg en die vis kan vang soos wat hulle nader aan die kuslyn beweeg. Beperking op toerusting is van toepassing en visvangbedrywighede binne mariene beskermde gebiede word verbied. Die TAE (die aantal nette wat gebruik mag word) word elke jaar deur die Minister bepaal.
Die strand-reknette vir sardiens word uitgelê met die gebruik van omskepte skibote. Spanne vissers - ongeveer 20 per net - trek dan die net per hand na die kus. Sardiens word plaaslik deur die regtehouer verkoop, of kopers koop die inhoud van die net terwyl dit nog op die strand is. Die oorgrote meerderheid van die vangs word as aas gebruik, maar 'n beperkte hoeveelheid sardiens word deur die plaaslike bevolking verbruik. In jare wanneer die sardienloop wel plaasvind, word 'n gemiddeld van 20 000 kratte of 500 ton uitgetrek, met 'n vangswaarde van tussen R1.5 en R2 miljoen.
Die huidige regtehouers is hoofsaaklik kommersiële vissers wat eweredig tussen swartes persone en blankes verdeel is. Gedurende die afgelope paar jaar, is twee regte deur regtehouers van pylinkvis van die Oos-Kaap gebruik. Hierdie vissers het meer gevorderde tegniese prosedures na die visvangbedryf gebring. Die gebruik van 'n opspoorvliegtuig en voortreflike visvangtoerusting, het tot gevolg gehad dat hulle beter as al die ander vissers gevaar het. Al die spanne gebruik tydelike arbeid gedurende die seisoen. Gevolglik word ongeveer 700 werkers vir een of twee maande jaarliks per seisoen in diens geneem.
Die strand-treknetvissery van sardiens het nie veel verander sedert voor hersiening van die TAE en die toekenning van regte in 2001 nie.
na die visvangbedryf gebring, waar permithouers voorheen die die vangbedryf jaarliks toegetree of verlaat het. In 2001 is die TAE is op 35 regtehouers vasgestel. Slegs 27 aansoeke is ontvang waarvan 26 toegeken is.
Hierdie visvangbedryf is redelik kapitaal-intensief as gevolg van die kapitaal-uitleg wat nodig is om 'n kragtige skiboot, strand-trekent en 4X4-voertuig te koop, asook die risiko wat gepaard gaan met die kort, onvoorspelbare sardienseisoen. Die visvangbedryf word tans deur 50 persent swart persone besit en bestuur.
Die omgewingsvolhoubaarheid van die visvangbedryf te verseker.
Met inagneming van bogenoemde doelwitte sal die Departement kommersiële visvangregte vir 'n tydperk van tien jaar toeken (01 Januarie 2006 tot en met 31 Desember 2015). Elke regtehouer sal egter met gereelde tussenposes getoets word teen voorafbepaalde prestasiekriteria.
Surpluspoging is vir toekenning in hierdie visvangbedryf beskikbaar. Die Departement is voornemens om regte aan nuwe inkomelinge toe te ken. Regtehouers wat nie presteer nie en ongetransformeerde entiteite sal ook vervang word.
Aansoeke sal volgens 'n stel "uitsluitings kriteria" gesif word. Nuwe aansoekers and bestaande regtehouers wat aansoek doen sal daarna apart evalueer word in terme van 'n stel "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt, sal dan bepaal word om die suksesvolle aansoekers te kies.
Vorm van regtehouer: Hoewel die Departement maatskappye en beslote korporasies verbied om aansoek te doen om enige van die Groep D-visvangbedrywe is die KZN strand-treknetvissery van sardiens 'n uitsondering. Die Departement sal in hierdie visvangbedryf (en slegs in hierdie Groep D-visvangbedryf) individue en beslote korporasies (nie maatskappye nie) toelaat om aansoek te doen om 'n visvangreg vir die KZN strand-treknetvissery van sardiens. Meer as een reg sal nie aan 'n familie toegeken word nie. Verder sal 'n reg nie aan 'n beslote korporasie en lede of werknemers daarvan apart toegeken word nie.
Tradisionele strand-treknetvissery van sardiens: Regte sal net toegeken word aan tradisionele strand-treknetsardienvissers. Die Departement beskou 'n tradisionele strand-treknetsardienvisser as iemand wat die afgelope tien jaar aktief in die visvangbedryf aktief was.
Toegang tot nette en bote: Aansoekers sal versoek word om te bewys dat hulle toegang het tot die geskikte nette en 'n gepaste boot, wat nodig is om in hierdie visvangbedryf te opereer.
Papierkwota's: Papierkwota's soos uiteengesit in die Algemene Beleid sal uitgesluit word. Groot groepe identiese of heelwat soortgelyke aansoeke wat deur konsultante of kommersiële visvangmaatskappye of ander entiteite geborg word, sal uitgesluit word as fronte vir papierkwota's, ongeag die meriete van die individuele aansoeke. Die onus berus by die aansoekers om voldoende bewys te lewer dat hulle nie fronte vir papierkwota's is nie.
Nie-gebruik: Regtehouers wat nie gereeld hulle regte gedurende die tydperk 2002 tot 2004 gebruik het nie, sal uitgesluit word.
Multi-sektorale betrokkenheid: Aansoekers wat regte in ander kommersiële visvangbedrywe hou of wat belange het - insluitende aandele en lidmaatskapsbelange - in regtehouers in ander kommersiële visvangbedrywe, sal uitgesluit word. Begunstigdes in trusts wat ook aansoek doen, sal uitgesluit word.
Persoonlike betrokkenheid by die oes van die hulpbron: Aansoekers moet kan bewys dat hulle voorheen reeds gedurende die visvangseisoen by die strand-treknetvissery van sardiens betrokke was, en deelgeneem het aan die sakebedrywighede.
Afhanklikheid van die bron: Hoewel die Departement die beperkte seisoen, onvoorspelbaarheid van, en die risiko betrokke by hierdie visvangbedryf erken, sal aansoekers hulle historiese afhanklikheid van die strand-treknetvissery van sardiens vir hulle inkomste moet kan bewys..
a Transformasie: Ten einde die transformasieprofiel van die KZN strand-treknetvissery van sardiens te verbeter, sal aansoekers per telling aangeteken word of hulle swart persone is, al dan nie insluitende Afrikane, Kleurlinge en Indiërs.
Korporatiewe maatskaplike belegging.
Werksgeleenthede: Aansoekers wat regte hoe wat kan bewys dat hulle werksgeleenthede - tydelik of permanent - verskaf het sal positief evalueer word.
Historiese betrokkenheid: Die Departement sal in aanmerking neem hoe lank 'n aansoeker in die strand-treknetvissery van sardiens betrokke was.
Prestasie: Regtehouer-aansoekers sal geevalueer word op grond van hul prestasie op die gebied van visvangs gedurende die medium-termyn tydperk.
Nuew inkomeling-aansoekers sal getakseer word deur in ag te neem of hulle vermoë, kennis en vaardighede het om vis te vang met nette.
Voldoening: Aansoekers wat geringe oortredings van die WLMH, die Regulasies daarby en die permitvoorwaardes began het, sal gepenaliseer word. Regtehouer-aansoekers wat nie kan bewys dat hulle voldoen aan die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 97 van 1998 en die Wet op die Heffings van Vaardigheidsontwikkeling, 9 van 1999 en die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 en die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes, 1993, nie sal gepenaliseer word, waar hierdie wette van toepassing mag wees..
Voordat die Departement finaal besluit aan watter aansoekers kommersiële strand-treknetsardienregte toegeken sal word, sal 'n voorlopige lys van suksesvolle aansoekers uitgereik word. Persone in KwaZulu-Natal kan dan die Departement verwittig, indien enige kommersiële strand-treknetsardienvissers nie op die voorlopige lys voorkom nie, of dat daar van aansoekers voorkom wat nie daar behoort nie.
Die kommersiële strand-treknetvissery van sardiens sal bestuur word in terme van die ekolstelselbenadering van visvangbedryf (EAF). 'n Ekostelselbenadering tot die bestuur van visvangbedrywe is 'n holistiese en geïntegreerde beleid wat erken dat visvang en verwante aktiwiteite die breë mariene omgewing kan beinvloed.
n Nuwe Operasionele Bestuursplan vir die visvangbedryf sal binne die volgende twee tot drie jaar in werking gestel word.
Aansoekgelde vir hierdie sektor sal nie meer as R500 beloop nie. Die Departement is besig om die koste van die toekenningsproses vir hierdie sektor vas te stel. Die Departement sal regtehouers en belanghebbende partye in kennis stel sodra 'n aansoekgeld vasgestel is.
Baie regtehouers van die KZN strand-treknetvissery van sardiens het toestemming gevra om voertuie te gebruik binne die kussone, nadat ongereguleerde voertuiggebruik op strande in 2002 verbied is. In 2004 het die Minister van Omgewingsake en Toerisme die regulasies wat voertuiggebruik in die kussone beheer, gewysig (sien www.mcm-deat.gov.za vir die Regulasies en die Riglyne vir implementasie).
Regtehouers in die KZN strand-treknetvissery van sardiens moet by die Adjunk-direkteur-generaal van Mariene en Kusbestuur aansoek doen om 'n permit om 'n voertuig in die kussone te gebruik indien 'n voertuig nodig is vir visvangste.
Aansoekvorms vir die gebruik van voertuie in die kussone sal beskikbaar gestel word, tesame met die aansoekvorms vir regte in die KZN strand-treknetvissery van sardiens . Hierdie aansoekvorms is ook beskikbaar by www.mcm-deat.gov.za.
Permitvoorwaardes vir hierdie visvangbedryf sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes van toepassing op hierdie visvangbedryf vir die 2005-seisoen word as Bylae A aangeheg. Regtehouers en belanghebbende partye word genooi om kommentaar te lewer oor hierdie permitvoorwaardes..
<fn>DAC-NLS.09-DHO-174.2009-10-12.af.txt</fn>
Wat is die Huurbehuisingtribunaal?
Dit is die onafhanklike liggaam wat ingevolge die Wet op Huurbehuising, 1999 (Wet No. 50 van 1999), deur die LUR ingestel is om geskille tussen verhuurders en huurders van wonings te bereg.
Dit is dus 'n aangewese alternatief vir duur hofgedinge.
Wat is die bevoegdhede van die Tribunaal?
Dit kan 'n verhuurder of 'n huurder dagvaar om vir beregting of bemiddeling te verskyn.
Die kan 'n verhuurder of 'n huurder opdrag gee om enige deel van die Wet op Huurbehuising, 1999, of die regulasies na te kom.
Sy beslissing het dieselfde regskrag as 'n uitspraak van 'n Landdroshof.
Dit kan 'n boete en/of gevangenisstraf oplê.
Wie mag 'n klagte indien en hoe word dit ingedien?
'n Huurder of 'n verhuurder of 'n groep huurders of verhuurders, of 'n groep belanghebbendes, kan klagtes indien.
Die klaer vul die voorgeskrewe vorm in.
Op enige ander wyse soos deur die Huurbehuisingtribunaal bepaal.
Watter proses word gevolg wanneer 'n klagte ingedien is?
'n Lêer word vir elke klagte geopen en die besonderhede van die klaer(s) en die respondent(e) word in 'n register aangeteken.
n Brief word aan al die partye gestuur wat hulle inlig oor die besonderhede van die klagte wat ingedien is.
Die Tribunaal doen 'n voorlopige ondersoek.
Die partye word by wyse van dagvaardigings skriftelik verwittig van die datum en tyd, en die plek, waar die saak bemiddel of bereg gaan word.
Afskrifte van die klagte en alle stawende dokumente word verskaf aan al die partye by die bemiddeling of beregting.
Enige persoon (getuie) wat moontlik betrokke is of moontlik oor inligting beskik wat benodig word, sal gedagvaar word.
Die respondent kan ook óf voor óf tydens 'n beregting 'n klagte teen die klaer ("teeneis") indien.
Wat is sommige van die aangeleenthede waarmee die Tribunaal handel?
Moet die partye enige geld betaal?
Nee, daar is vir beide die verhuurder en die huurder vanaf die oomblik van indiening van 'n klagte tot by afhandeling van die bemiddeling of beregting geen koste aan verbonde nie.
Is die Wet op Huurbehuising, 1999, van toepassing op sake- of kommersiële eiendomme?
Is die Wet op Huurbehuising, 1999, van toepassing op alle wonings?
Dit is van toepassing op alle wonings wat vir huurbehuisingdoeleindes gebruik word, ongeag wie die eienaar of verhuurder is.
Wat is 'n woning?
'n Woning is ook 'n huis, hostelkamer, hut, krot, woonstel, kamer, buitegebou, motorhuis of soortgelyke struktuur, wat 'n verhuurder aan 'n huurder verhuur om in te woon. 'n Stoorkamer, buitegebou, motorhuis of afgebakende parkeerruimte kan deel vorm van die verhuurde woning indien die verhuurder en huurder daaroor ooreengekom het.
Dat sy/haar persoon nie deursoek word nie.
Dat sy/haar eiendom nie deursoek word nie.
Dat daar nie sonder 'n lasbrief op sy/haar besittings beslag gelê word nie.
Op privaat kommunikasie.
Op onmiddellike en gereelde betaling van alle huur- en ander bedrae ooreenkomstig die huurkontrak.
Om onbetaalde huurbedrae en ander bedrae wat verskuldig is, te verhaal nadat 'n beslissing van die Tribunaal of 'n hofbevel verkry is.
Om die huurkontrak te beëindig op gronde wat nie 'n onbillike praktyk uitmaak nie en wat in die huurkontrak uiteengesit is.
Om, by beëindiging van die huurkontrak, die eiendom in goeie orde terug te ontvang en om die eiendom nadat 'n bevel verkry is, weer in besit te neem.
Op 'n skadevergoedingseis vir skade aangerig aan die eiendom.
<fn>DAC-NLS. Aanhef.2009-03.af.txt</fn>
Glo dat Suid-Afrika behoort aan almal wat daarin woon, verenig in ons verskeidenheid.
Die lewensgehalte van alle burgers te verhoog en die potensiaal van elke mens te ontsluit; en 'n Verenigde en demokratiese Suid-Afrika te bou wat sy regmatige plek as 'n soewereine staat in die gemeenskap van nasies kan inneem.
Mag God ons mense beskerm.
Nkosi Sikelel' iAfrika. Morena boloka setjhaba sa heso. God seën Suid -Afrika. God bless South Africa. Mudzimu fhatutshedza Afurika. Hosi katekisa Afrika.
Menswaardigheid, die bereiking van gelykheid en die uitbou van menseregte en vryhede.
Nie-rassigheid en nie-seksisme.
Die oppergesag van die grondwet en die heerskappy van die reg.
Algemene stemreg vir volwassenes, 'n nasionale gemeenskaplike kieserslys, gereelde verkiesings en 'n veelparty-stelsel van demokratiese regering, om verantwoordingspligtigheid, 'n responsiewe ingesteldheid, en openheid te verseker.
Hierdie Grondwet is die hoogste reg van die Republiek; enige regsvoorskrif of optrede daarmee onbestaanbaar, is ongeldig, en die verpligtinge daardeur opgelê, moet nagekom word.
Daar is 'n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.
geregtig op die regte, voorregte en voordele van burgerskap; en (b) onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.
Nasionale wetgewing moet voorsiening maak vir die verkryging, verlies en herverlening van burgerskap.
Die nasionale lied van die Republiek word deur die President by proklamasie bepaal.
Bylae 1 beskryf en geskets.
Die amptelike tale van die Republiek is Sesotho sa Leboa, Sesotho, Setswana, siSwati, Tshivenda, Xitsonga, Afrikaans, English, isiNdebele, isiXhosa en isiZulu.
Gesien die historiese inkorting van die gebruik en status van die inheemse tale van ons mense, moet die staat praktiese en daadwerklike maatreëls tref om die status van dié tale te verhoog en hul gebruik te bevorder.
Die nasionale regering en provinsiale regerings kan enige bepaalde amptelike tale vir regeringsdoeleindes aanwend, met inagneming van gebruik, doenlikheid, koste, streeksomstandighede en die ewewig van die behoeftes en voorkeure van die bevolking as geheel of in die betrokke provinsie; maar die nasionale regering en elke provinsiale regering moet minstens twee amptelike tale gebruik.
Munisipaliteite moet die taalgebruike en -voorkeure van hul inwoners in aanmerking neem.
Die nasionale regering en provinsiale regerings moet deur wetgewende en ander maatreëls hul gebruik van amptelike tale reël en monitor.
moet alle amptelike tale gelykheid van aansien geniet en billik behandel word.
Hierdie Handves van Regte is 'n hoeksteen van die demokrasie in Suid-Afrika. Dit verskans die regte van alle mense in ons land en bevestig die demokratiese waardes van menswaardigheid, gelykheid en vryheid.
Die Staat moet die regte in die Handves van Regte eerbiedig, beskerm, bevorder en verwesenlik.
Die regte in die Handves van Regte is onderworpe aan die beperkings in artikel 36 of elders in die Handves vervat of genoem.
Die Handves van Regte is van toepassing op die totale reg en bind die wetgewende, die uitvoerende en die regsprekende gesag en alle staatsorgane.
'n Bepaling van die Handves van Regte bind 'n natuurlike of 'n regspersoon indien, en in die mate waarin, dit toepasbaar is met inagneming van die aard van die reg en die aard van enige plig deur die reg opgelê.
in ooreenstemming met artikel 36(1) is.
n Regspersoon is geregtig op die regte in die Handves van Regte in die mate waarin die aard van die regte en die aard van daardie regspersoon dit vereis.
Gelykheid sluit die volle en gelyke genieting van alle regte en vryhede in. Ten einde die bereiking van gelykheid te bevorder, kan wetgewende en ander maatreëls getref word wat ontwerp is vir die beskerming of ontwikkeling van persone, of kategorieë persone, wat deur onbillike diskriminasie benadeel is.
Die staat mag nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde nie, met inbegrip van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal en geboorte.
Geen persoon mag regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand op een of meer gronde ingevolge subartikel (3) diskrimineer nie. Nasionale wetgewing moet verorden word om onbillike diskriminasie te voorkom of te belet.
Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.
Elkeen het ingebore waardigheid en die reg dat daardie waardigheid gerespekteer en beskerm word.
Elkeen het die reg op lewe.
nie op 'n wrede, onmenslike of vernederende wyse behandel of gestraf te word nie.
om nie sonder hul ingeligte toestemming aan mediese of wetenskaplike eksperimente onderwerp te word nie.
Niemand mag aan slawerny, knegskap of dwangarbeid onderwerp word nie.
daar nie op die privaatheid van hul kommunikasies inbreuk gemaak word nie.
Elkeen het die reg op vryheid van gewete, godsdiens, denke, oortuiging en mening.
bywoning daarvan vry en vrywillig is.
stelsels van persone- en familiereg kragtens enige tradisie, of wat nagevolg word deur persone wat 'n besondere godsdiens aanhang nie.
Erkenning ingevolge paragraaf (a) moet met hierdie artikel en die ander bepalings van die Grondwet bestaanbaar wees.
akademiese vryheid en vryheid van wetenskaplike navorsing.
die verkondiging van haat wat op ras, etnisiteit, geslagtelikheid of godsdiens gebaseer is en wat aanhitsing om leed te veroorsaak, uitmaak nie.
Elkeen het die reg om vreedsaam en ongewapen te vergader, te betoog, 'n betooglinie te vorm en petisies voor te lê.
Elkeen het die reg op vryheid van assosiasie.
deel te neem aan die bedrywighede van, of lede te werf vir, 'n politieke party; en (c) hulle vir 'n politieke party of saak te beywer.
Elke burger het die reg op vrye, regverdige en gereelde verkiesings vir enige wetgewende liggaam wat ingevolge die Grondwet ingestel is.
'n kandidaat vir 'n openbare amp te wees en, indien verkies, die amp te beklee.
Geen burger mag burgerskap ontneem word nie.
Elkeen het die reg op vryheid van beweging.
Elkeen het die reg om die Republiek te verlaat.
Elke burger het die reg om die Republiek binne te kom, daarin aan te bly, en op enige plek daarin verblyf te neem.
Elke burger het die reg op 'n paspoort.
Elke burger het die reg om vrylik 'n bedryf, beroep of professie te kies. Die beoefening van 'n bedryf, beroep of professie kan deur die reg gereguleer word.
Elkeen het die reg op billike arbeidspraktyke.
aan die bedrywighede en programme van 'n vakbond deel te neem; en (c) te staak.
aan die bedrywighede en programme van 'n werkgewersorganisasie deel te neem.
n federasie te stig en daarby aan te sluit.
Elke vakbond, werkgewersorganisasie en werkgewer het die reg om aan kollektiewe bedinging mee te doen. Nasionale wetgewing kan verorden word om kollektiewe bedinging te reguleer. In die mate waarin die wetgewing 'n reg in hierdie Hoofstuk beperk, moet die beperking aan artikel 36(1) voldoen.
Nasionale wetgewing kan erkenning verleen aan vakbondsekerheidsreëlings wat in kollektiewe ooreenkomste vervat is. In die mate waarin die wetgewing 'n reg in hierdie Hoofstuk beperk, moet die beperking aan artikel 36(1) voldoen.
terwyl dit regverdigbare ekonomiese en maatskaplike ontwikkeling bevorder.
Niemand mag eiendom ontneem word nie behalwe ingevolge 'n algemeen geldende regsvoorskrif, en geen regsvoorskrif mag arbitrêre ontneming van eiendom veroorloof nie.
onderworpe aan vergoeding waarvan die bedrag en die tyd en wyse van betaling óf deur diegene wat geraak word, aanvaar is óf deur 'n hof bepaal of goedgekeur is.
die doel van die onteiening.
is eiendom nie tot grond beperk nie.
middele, toestande te skep wat burgers in staat stel om op 'n billike grondslag toegang tot grond te verkry.
'n Persoon of gemeenskap wie se besitreg van grond regsonseker is as gevolg van wette of praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, is geregtig, in die mate wat deur 'n Parlementswet bepaal word, op óf besitreg wat regseker is óf gelykwaardige vergoeding.
'n Persoon of gemeenskap wat na 19 Junie 1913 die besit van eiendom ontneem is as gevolg van wette of praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, is geregtig, in die mate wat deur 'n Parlementswet bepaal word, op óf teruggawe van daardie eiendom óf billike vergoeding.
Geen bepaling van hierdie artikel verhinder die staat om wetgewende en ander maatreëls te tref om grond-, water- en verbandhoudende hervorming te bewerkstellig ten einde die gevolge van rassediskriminasie van die verlede reg te stel nie, op voorwaarde dat enige afwyking van die bepalings van hierdie artikel in ooreenstemming met die bepalings van artikel 36(1) is.
Die Parlement moet die wetgewing genoem in subartikel (6) aanneem.
Elkeen het die reg op toegang tot geskikte behuising.
Die staat moet redelike wetgewende en ander maatreëls tref om binne sy beskikbare middele hierdie reg in toenemende mate te verwesenlik.
Sonder 'n hofbevel wat na oorweging van al die tersaaklike omstandighede toegestaan is, mag niemand uit hul woning gesit word en mag niemand se woning gesloop word nie. Geen wetgewing mag arbitrêre uitsettings veroorloof nie.
maatskaplike sekerheid, met inbegrip van gepaste maatskaplike bystand indien hulle nie in staat is om hulself en hul afhanklikes te onderhou nie.
Die staat moet redelike wetgewende en ander maatreëls tref om binne sy beskikbare middele elk van hierdie regte in toenemende mate te verwesenlik.
Niemand mag mediese noodbehandeling geweier word nie.
om nie regstreeks in gewapende stryd gebruik te word nie, en om in tye van gewapende stryd beskerm te word.
In hierdie artikel beteken "kind" iemand onder die ouderdom van 18 jaar.
op verdere onderwys, wat die staat, deur middel van redelike maatreëls, in toenemen de mate beskikbaar en toeganklik moet maak.
Elkeen het die reg om in openbare onderwysinstellings onderwys te ontvang in die amptelike taal of tale van eie keuse waar daardie onderwys redelikerwys doenlik is.
die behoefte om die gevolge van wette en praktyke van die verlede wat op grond van ras gediskrimineer het, reg te stel.
standaarde handhaaf wat nie minderwaardig is vergeleke met standaarde by vergelykbare openbare onderwysinstellings nie.
Subartikel (3) sluit nie staatsubsidies aan onafhanklike onderwysinstellings uit nie.
Elkeen het die reg om die taal van eie keuse te gebruik en om aan die kulturele lewe van eie keuse deel te neem, maar niemand wat hierdie regte uitoefen, mag dit doen op 'n wyse wat met enige bepaling van die Handves van Regte onbestaanbaar is nie.
kultuur-, godsdiens- en taalverenigings en ander organe van die burgerlike gemeenskap te vorm, in stand te hou en daarby aan te sluit nie.
Die regte in subartikel (1) mag nie uitgeoefen word op 'n wyse wat met enige bepaling van die Handves van Regte onbestaanbaar is nie.
enige inligting wat deur 'n ander persoon gehou word en wat vir die uitoefening of beskerming van enige regte benodig word.
Elkeen wie se regte nadelig geraak is deur administratiewe optrede het die reg op die verskaffing van skriftelike redes.
die staat verplig om aan die regte in subartikels (1) en (2) gevolg te gee; en (c) 'n doeltreffende administrasie bevorder.
Elkeen het die reg dat 'n geskil wat deur die toepassing van die reg besleg kan word, in 'n billike openbare verhoor beslis word voor 'n hof of, waar dit gepas is, 'n ander onafhanklike en onpartydige tribunaal of forum.
behoudens redelike voorwaardes, uit aanhouding vrygelaat te word indien die belang van geregtigheid dit toelaat.
mediese praktisyn van eie keuse.
op appèl na, of hersiening deur, 'n hoër hof.
Wanneer hierdie artikel vereis dat inligting aan 'n persoon verstrek word, moet die inligting verstrek word in 'n taal wat die persoon verstaan.
Getuienis wat verkry is op 'n wyse wat enige reg in die Handves van Regte skend, moet uitgesluit word indien toelating van daardie getuienis die verhoor onbillik sou maak of andersins vir die regspleging nadelig sou wees.
die verband tussen die beperking en die doel daarvan; en (e) 'n minder beperkende wyse om die doel te bereik.
Behalwe soos in subartikel (1) of in enige ander bepaling van die Grondwet bepaal, mag geen regsvoorskrif enige reg wat in die Handves van Regte verskans is, beperk nie.
die verklaring nodig is om die vrede en orde te herstel.
vir hoogstens 21 dae vanaf die datum van die verklaring, tensy die Nasionale Vergadering besluit om die verklaring te verleng.
hoogstens drie maande op 'n keer verleng. Die eerste verlenging van die noodtoestand moet geskied by wyse van 'n besluit wat aangeneem word met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering. Enige daaropvolgende verlenging moet geskied by wyse van 'n besluit wat aangeneem word met 'n ondersteunende stem van minstens 60 persent van die lede van die Vergadering. 'n Besluit ingevolge hierdie paragraaf kan slegs na 'n openbare debat in die Vergadering aangeneem word.
enige wetgewing verorden, of ander stappe gedoen, na aanleiding van 'n verklaring van 'n noodtoestand.
so gou as wat na die verordening daarvan redelikerwys moontlik is, in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word.
enige aantasting van 'n artikel genoem in kolom 1 van die Tabel van Nie-aantasbare Regte, in die mate teenoor daardie artikel in kolom 3 van die Tabel aangedui nie.
Daar moet so gou as wat redelikerwys moontlik is met 'n volwasse gesinslid of vriend van die aangehoudene in aanraking gekom word, en daardie gesinslid of vriend moet verwittig word dat die persoon aangehou word.
n Kennisgewing moet binne vyf dae nadat die persoon in aanhouding geneem is in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word met vermelding van die aangehoudene se naam en plek van aanhouding en die noodmaatreël waarkragtens daardie persoon aangehou word.
Die aangehoudene moet toegelaat word om 'n mediese praktisyn te kies en te eniger redelike tyd deur daardie mediese praktisyn besoek te word.
Die aangehoudene moet toegelaat word om 'n regsverteenwoordiger te kies en te eniger redelike tyd deur daardie regsverteenwoordiger besoek te word.
n Hof moet die aanhouding so gou as wat redelikerwys moontlik is, maar nie later nie as 10 dae na die datum waarop die persoon in aanhouding geneem is, hersien, en die hof moet die aangehoudene vrylaat tensy dit noodsaaklik is om die aanhouding voort te sit ten einde die vrede en orde te herstel.
'n Aangehoudene wat nie ingevolge 'n hersiening kragtens paragraaf (e) of ingevolge 'n hersiening kragtens hierdie paragraaf vrygelaat word nie, kan te eniger tyd na verstryking van 10 dae na die vorige hersiening by 'n hof aansoek doen om 'n verdere hersiening van die aanhouding, en die hof moet die aangehoudene vrylaat tensy dit steeds noodsaaklik is om die aanhouding voort te sit ten einde die vrede en orde te herstel.
Die aangehoudene moet toegelaat word om persoonlik te verskyn voor enige hof wat die aanhouding oorweeg, om by daardie verrigtinge deur 'n regspraktisyn verteenwoordig te word, en om vertoë teen voortgesette aanhouding te rig.
Die staat moet skriftelike redes om die voortgesette aanhouding van die aangehoudene te regverdig aan die hof voorlê, en moet minstens twee dae voordat die hof die aanhouding hersien, 'n afskrif van daardie redes aan die aangehoudene verskaf.
Indien 'n hof 'n aangehoudene vrylaat, mag daardie persoon nie weer op dieselfde gronde aangehou word nie tensy die staat voor die heraanhouding goeie redes daarvoor voor 'n hof aantoon.
Subartikels (6) en (7) is nie van toepassing op persone wat nie Suid-Afrikaanse burgers is nie en wat na aanleiding van 'n internasionale gewapende stryd aangehou word. In plaas daarvan moet die staat voldoen aan die standaarde wat die Republiek bind kragtens die internasionale humanitêre reg wat op die aanhouding van sodanige persone betrekking het.
Iemand in hierdie artikel genoem, het die reg om 'n bevoegde hof te nader en aan te voer dat daar op 'n reg in die Handves van Regte inbreuk gemaak is of dat so 'n inbreukmaking dreig, en die hof kan gepaste regshulp verleen, met inbegrip van 'n verklaring van regte.
n vereniging wat in die belang van sy lede optree.
kan 'n hof, tribunaal of forum buitelandse reg in ag neem.
By die uitleg van enige wetgewing, en by die ontwikkeling van die gemene reg of gewoontereg, moet elke hof, tribunaal of forum die gees, strekking en oogmerke van die Handves van Regte bevorder.
Die Handves van Regte ontken nie die bestaan van ander regte of vryhede wat deur die gemene reg, gewoontereg of wetgewing erken of verleen word nie, in die mate waarin daardie regte of vryhede met die Handves bestaanbaar is.
Regering in die Republiek bestaan uit nasionale, provinsiale en plaaslike sfere van regering wat onderskeidend, onderling afhanklik en onderling verbonde is.
Alle regeringsfere moet die beginsels in hierdie Hoofstuk handhaaf en nakom en moet hul werksaamhede binne die perke wat deur die Hoofstuk bepaal word, verrig.
regsverrigtinge teen mekaar te vermy.
voorsiening maak vir gepaste meganismes en prosedures om die beslegting van inter-regeringsgeskille te vergemaklik.
aanwend om die geskil te besleg deur middel van meganismes en prosedures wat vir dié doel voorsien is, en moet alle ander middele uitput voordat hy 'n hof nader om die geskil te besleg.
Indien 'n hof nie tevrede is dat daar aan die voorskrifte van subartikel (3) voldoen is nie, kan hy 'n geskil na die betrokke staatsorgane terugverwys.
die Nasionale Raad van Provinsies.
Die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies neem aan die wetgewende proses deel op die wyse wat in die Grondwet uiteengesit word.
Die Nasionale Vergadering word verkies om die mense te verteenwoordig en om regering deur die mense kragtens die Grondwet te verseker. Hy doen dit deur die President te kies, deur as 'n nasionale forum vir die openbare oorweging van sake te dien, deur wetgewing aan te neem en deur optrede van die uitvoerende gesag na te gaan en toesig daaroor uit te oefen.
Die Nasionale Raad van Provinsies verteenwoordig die provinsies ten einde te verseker dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer in ag geneem word. Hy doen dit hoofsaaklik deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur as 'n nasionale forum te dien vir die openbare oorweging van sake wat die provinsies raak.
Die President kan die Parlement te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Die setel van die Parlement is Kaapstad, maar 'n Parlementswet wat ooreenkomstig artikel 76(1) en (5) verorden is, kan bepaal dat die setel van die Parlement elders is.
van die plaaslike regeringsfeer by die Munisipale Rade, soos in artikel 156 uiteengesit.
om ooreenkomstig artikel 75 enige ander wetgewing te oorweeg wat deur die Nasionale Vergadering aangeneem is.
onredelike optrede deur 'n provinsie wat nadelig is vir die belange van 'n ander provinsie of van die land as geheel, te voorkom.
Wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende uitoefening van 'n bevoegdheid betreffende 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld, is vir alle doeleindes wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld.
In die uitoefening van sy wetgewende gesag word die Parlement slegs deur die Grondwet gebind, en moet hy ooreenkomstig, en binne die perke van, die Grondwet optree.
enige gesamentlike komitees ingevolge paragraaf (b) ingestel.
Lede van die Kabinet, lede van die Nasionale Vergadering en afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies het dieselfde voorregte en immuniteite voor 'n gesamentlike komitee van die Vergadering en die Raad as dié wat hulle voor die Vergadering of die Raad het.
vir 'n minimum stemouderdom van 18 jaar voorsiening maak; en (d) in die algemeen, proporsionele verteenwoordiging tot gevolg het.
'n Parlementswet moet 'n formule voorsien om die getal lede van die Nasionale Vergadering te bepaal.
iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie artikel, binne die Republiek aan 'n misdryf skuldig bevind word, of buite die Republiek aldus skuldig bevind word indien die optrede wat die misdryf uitmaak binne die Republiek 'n misdryf sou uitgemaak het, en tot meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete gevonnis is, maar niemand word beskou as gevonnis te wees voordat 'n appèl teen die skuldigbevinding of vonnis beslis is, of voordat die tyd om appèl aan te teken, verstryk het nie. 'n Onbevoegdheid ingevolge hierdie paragraaf verstryk vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a) of (b) onbevoeg is om 'n lid van die Nasionale Vergadering te wees, kan 'n kandidaat vir die Vergadering wees behoudens enige beperkings of voorwaardes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
sonder toestemming afwesig is van die Vergadering in omstandighede waarvoor die reëls en orders van die Vergadering verlies van lidmaatskap voorskryf.
Vakatures in die Nasionale Vergadering moet ooreenkomstig nasionale wetgewing gevul word.
Voordat lede van die Nasionale Vergadering begin om hul funksies in die Vergadering te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Nasionale Vergadering word vir 'n termyn van vyf jaar verkies.
Indien die Nasionale Vergadering ingevolge artikel 50 ontbind word, of wanneer sy termyn verstryk, moet die President by proklamasie 'n verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die datum waarop die Vergadering ontbind is of sy termyn verstryk het.
Indien die uitslag van 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering nie binne die tydperk ingevolge artikel 190 vasgestel, bekend gemaak word nie of indien 'n verkiesing deur 'n hof tersyde gestel word, moet die President by proklamasie 'n ander verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die verstryking van daardie tydperk of vanaf die datum waarop die verkiesing tersyde gestel is.
Die Nasionale Vergadering bly bevoeg om te funksioneer vanaf sy ontbinding of die verstryking van sy termyn tot op die dag voor die eerste dag waarop die stemming vir die volgende Vergadering plaasvind.
drie jaar verstryk het sedert die Vergadering verkies is.
President te kies.
tyd en datum wat die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 14 dae nadat die uitslag van die verkiesing bekend gemaak is. Die Vergadering kan die tyd en duur van sy ander sittings en sy resesse bepaal.
Die President kan die Nasionale Vergadering te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Sittings van die Nasionale Vergadering op ander plekke as die setel van die Parlement word veroorloof slegs op grond van die openbare belang, veiligheid of gerief, en indien daar in die reëls en orders van die Vergadering daarvoor voorsiening gemaak word.
By die eerste sitting na sy verkiesing, of wanneer dit nodig is om 'n vakature te vul, moet die Nasionale Vergadering uit sy geledere 'n Speaker en 'n Adjunkspeaker kies.
Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van 'n Speaker voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die Speaker sit by die verkiesing van 'n Adjunkspeaker voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Speaker en die Adjunkspeaker van toepassing.
Die Nasionale Vergadering kan die Speaker of Adjunkspeaker by besluit van die amp onthef. 'n Meerderheid van die lede van die Vergadering moet teenwoordig wees wanneer dié besluit aangeneem word.
Die Nasionale Vergadering kan ingevolge sy reëls en orders uit sy geledere ander voorsittende beamptes kies om die Speaker en die Adjunkspeaker behulpsaam te wees.
word alle vrae wat voor die Vergadering dien, beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
kan 'n beraadslagende stem uitbring wanneer 'n vraag beslis moet word met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die President en enige lid van die Kabinet wat nie 'n lid van die Nasionale Vergadering is nie, kan in die Vergadering sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie.
wetgewing, behalwe Geldwetsontwerpe, inisieer of opstel.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
Interne reëlings, verrigtinge en prosedures van Nasionale Vergadering 57.
reëls en orders betreffende sy werksaamhede maak, met behoorlike inagneming van verteenwoordigende en deelnemende demokrasie, verantwoordingspligtigheid, deursigtigheid en publieke betrokkenheid.
die erkenning van die leier van die grootste opposisieparty in die Vergadering as die Leier van die Opposisie.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die Vergadering of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
die Vergadering kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
toegang aan of die verwydering van enige persoon.
Die Nasionale Vergadering mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Die Nasionale Raad van Provinsies word saamgestel uit 'n enkele afvaardiging uit elke provinsie bestaande uit tien afgevaardigdes.
ses vaste afgevaardigdes wat ingevolge artikel 61(2) aangestel is.
Die Premier van 'n provinsie of, indien die Premier nie beskikbaar is nie, 'n lid van die provinsie se afvaardiging wat deur die Premier aangewys word, staan aan die hoof van die afvaardiging.
die vaste afgevaardigdes ooreenkomstig die partye se benoemings aanstel.
Die nasionale wetgewing in subartikel (2)(a) beoog, moet die deelname van minderheidspartye in sowel die vaste as die spesiale afgevaardigdes se komponente van die afvaardiging op 'n wyse wat met die demokrasie bestaanbaar is, verseker.
Die wetgewer, met die instemming van die Premier en die leiers van die partye wat op spesiale afgevaardigdes in die provinsie se afvaardiging geregtig is, moet, soos dit van tyd tot tyd nodig mag wees, spesiale afgevaardigdes uit die geledere van die wetgewer aanwys.
Iemand wat as 'n vaste afgevaardigde benoem word, moet bevoeg wees om 'n lid van die provinsiale wetgewer te wees.
Indien iemand wat 'n lid van 'n provinsiale wetgewer is, as 'n vaste afgevaardigde aangestel word, hou so iemand op om 'n lid van die wetgewer te wees.
Vaste afgevaardigdes word aangestel vir 'n termyn wat onmiddellik voor die eerste sitting van die provinsiale wetgewer na sy volgende verkiesing verstryk.
waarvoor die reëls en orders van die Raad verlies van die amp van vaste afgevaardigde voorskryf.
Voordat vaste afgevaardigdes begin om hul funksies in die Nasionale Raad van Provinsies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die President kan die Nasionale Raad van Provinsies te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
Sittings van die Nasionale Raad van Provinsies op ander plekke as die setel van die Parlement word veroorloof slegs op grond van die openbare belang, veiligheid of gerief, en indien daar in die reëls en orders van die Raad daarvoor voorsiening gemaak word.
Die Nasionale Raad van Provinsies moet uit die afgevaardigdes 'n Voorsitter en twee Adjunkvoorsitters kies.
Die Voorsitter en een van die Adjunkvoorsitters word uit die vaste afgevaardigdes verkies vir 'n termyn van vyf jaar, tensy hul termyne as afgevaardigdes vroeër verstryk.
Die ander Adjunkvoorsitter word vir 'n termyn van een jaar verkies, en moet opgevolg word deur 'n afgevaardigde uit 'n ander provinsie, sodat elke provinsie om die beurt verteenwoordig word.
Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van die Voorsitter voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die Voorsitter sit by die verkiesing van die Adjunkvoorsitters voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Voorsitter en die Adjunkvoorsitters van toepassing.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan die Voorsitter of 'n Adjunkvoorsitter van die amp onthef.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan ingevolge sy reëls en orders uit die afgevaardigdes ander voorsittende beamptes kies om die Voorsitter en Adjunkvoorsitters behulpsaam te wees.
word alle vrae voor die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur wanneer minstens vyf provinsies ten gunste van die vraag stem.
'n Parlementswet wat verorden is ooreenkomstig die prosedure wat deur hetsy subartikel (1) hetsy subartikel (2) van artikel 76 voorgeskryf is, moet voorsiening maak vir 'n eenvormige prosedure waarvolgens provinsiale wetgewers magtiging aan hul afvaardigings verleen om namens hulle stemme uit te bring.
Kabinetslede en Adjunkministers kan in die Nasionale Raad van Provinsies sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie.
Die Nasionale Raad van Provinsies kan van 'n Kabinetslid, 'n Adjunkminister of 'n amptenaar in die nasionale of 'n provinsiale uitvoerende gesag vereis om 'n vergadering van die Raad of 'n komitee van die Raad by te woon.
georganiseerde plaaslike regering aangewys word om die verkillende kategorieë munisipaliteite te verteenwoordig, kan, wanneer nodig, aan die verrigtinge van die Nasionale Raad van Provinsies deelneem, maar mag nie stem nie.
wetgewing wat val binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 vermeld of ander wetgewing wat in artikel 76(3) genoem word, inisieer of opstel, maar die Raad mag nie Geldwetsontwerpe inisieer of opstel nie.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
reë ls en orders betreffende sy werksaamhede maak, met behoorlike inagneming van verteenwoordigende en deelnemende demokrasie, verantwoordingspligtigheid, deursigtigheid en publieke betrokkenheid.
die deelname van minderheidspartye wat in die Raad verteenwoordig is, aan die verrigtinge van die Raad en sy komitees op 'n wyse wat met die demokrasie bestaanbaar is, wanneer daar ooreenkomstig artikel 75 oor 'n aangeleentheid beslis moet word.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die Raad of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
Ander voorregte en immuniteite van die Nasionale Raad van Provinsies, afgevaardigdes na die Raad en persone in artikels 66 en 67 bedoel, kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Salarisse, toelaes en voordele wat aan vaste lede van die Nasionale Raad van Provinsies betaalbaar is, is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
Publieke toegang tot en betrokkenheid in Nasionale Raad 72.
voorsiening te maak vir die deursoeking van en, waar dit gepas is, die weiering van toegang aan of die verwydering van enige persoon.
Die Nasionale Raad van Provinsies mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Enige Wetsontwerp kan by die Nasionale Vergadering ingedien word.
Slegs 'n Kabinetslid of 'n Adjunkminister, of 'n lid of komitee van die Nasionale Vergadering, kan 'n Wetsontwerp by die Vergadering indien; maar slegs die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is, kan 'n Geldwetsontwerp by die Vergadering indien.
'n Wetsontwerp in artikel 76(3) genoem, uitgesonderd 'n Geldwetsontwerp, kan by die Nasionale Raad van Provinsies ingedien word.
Slegs 'n lid of komitee van die Nasionale Raad van Provinsies kan 'n Wetsontwerp by die Raad indien.
'n Wetsontwerp wat deur die Nasionale Vergadering aangeneem is, moet na die Nasionale Raad van Provinsies verwys word indien dit deur die Raad oorweeg moet word. 'n Wetsontwerp wat deur die Raad aangeneem is, moet na die Vergadering verwys word.
die Nasionale Raad van Provinsies, met 'n ondersteunende stem van minstens ses provinsies.
die Nasionale Raad van Provinsies, met 'n ondersteunende stem van minstens ses provinsies.
'n bepaling wat spesifiek met 'n provinsiale aangeleentheid handel, wysig.
n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig, mag nie ander bepalings insluit as grondwetlike wysigings en aangeleenthede wat met die wysigings in verband staan nie.
dié besonderhede ooreenkomstig die reëls en orders van die Nasionale Raad van Provinsies aan die Raad voorlê vir 'n openbare debat, indien die beoogde wysiging nie 'n wysiging is wat deur die Raad aangeneem moet word nie.
ten opsigte van wysigings in subartikel (1), (2) of (3)(b) genoem, aan die Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies voorlê vir tertafellegging in die Raad.
die tertafellegging daarvan in die Vergadering, indien die Vergadering in reses is wanneer die Wetsontwerp ingedien word.
Indien 'n Wetsontwerp in subartikel (3)(b) genoem, of enige gedeelte van die Wetsontwerp, slegs 'n bepaalde provinsie of provinsies raak, mag die Nasionale Raad van Provinsies die Wetsontwerp, of die tersaaklike gedeelte daarvan, nie aanneem nie tensy dit deur die wetgewer of wetgewers van die betrokke provinsie of provinsies goedgekeur is.
n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig en wat deur die Nasionale Vergadering en, waar van toepassing, deur die Nasionale Raad van Provinsies aangeneem is, moet na die President vir bekragtiging verwys word.
die Wetsontwerp verwerp.
Indien die Raad die Wetsontwerp aanneem sonder om wysigings voor te stel, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
besluit om nie met die Wetsontwerp voort te gaan nie.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (c) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
word die vraag beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word, maar by staking van stemme oor die vraag moet die voorsittende afgevaardigde 'n beslissende stem uitbring.
die Wetsontwerp verwerp.
Indien die Raad die Wetsontwerp sonder wysiging aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Raad 'n gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet die gewysigde Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
n ander weergawe van die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee nie kan ooreenkom binne 30 dae nadat die Wetsontwerp na hom verwys is nie, verval die Wetsontwerp tensy die Vergadering die Wetsontwerp weer aanneem, maar met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien die Raad die Wetsontwerp aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Raad aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die Wetsontwerp aanneem, moet die Wetsontwerp aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ten gunste van 'n ander weergawe van die Wetsontwerp ooreenkom, moet dié weergawe van die Wetsontwerp na sowel die Vergadering as die Raad verwys word, en indien dié weergawe deur die Vergadering en die Raad aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (f) of (h) na die Raad verwys is, nie deur die Raad aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp, tensy die Vergadering die Wetsontwerp aanneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (g) of (h) na die Vergadering verwys is, nie deur die Vergadering aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp, maar die Wetsontwerp soos oorspronklik deur die Vergadering aangeneem, kan weer deur die Vergadering aangeneem word, maar met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (e), (i) of (j) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
n gewysigde Wetsontwerp aanneem; of (iii) die Wetsontwerp verwerp.
n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (a)(i) deur die Vergadering aangeneem is, moet aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Vergadering 'n gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet die gewysigde Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien die Raad die gewysigde Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem; of (iii) 'n ander weergawe van die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee nie kan ooreenkom binne 30 dae nadat die Wetsontwerp na hom verwys is nie, verval die Wetsontwerp.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die Wetsontwerp soos deur die Raad aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Vergadering verwys word, en indien die Vergadering die Wetsontwerp aanneem, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ooreenkom ten gunste van die gewysigde Wetsontwerp soos deur die Vergadering aangeneem, moet die Wetsontwerp na die Raad verwys word, en indien dit deur die Raad aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien die Bemiddelingskomitee ten gunste van 'n ander weergawe van die Wetsontwerp ooreenkom, moet dié weergawe van die Wetsontwerp na sowel die Raad as die Vergadering verwys word, en indien dit deur die Raad en die Vergadering aangeneem word, moet dit aan die President vir bekragtiging voorgelê word.
Indien 'n Wetsontwerp wat ingevolge paragraaf (f) of (h) na die Vergadering verwys is, nie deur die Vergadering aangeneem word nie, verval die Wetsontwerp.
Indien die Nasionale Vergadering 'n Wetsontwerp beoog in subartikel (1)(g) of (h) oorweeg, kan daardie Wetsontwerp aangeneem word slegs indien 'n meerderheid van die lede van die Vergadering ten gunste daarvan stem.
Indien die Nasionale Vergadering 'n Wetsontwerp beoog in subartikel (1)(e), (i) of (j) oorweeg of heroorweeg, kan daardie Wetsontwerp aangeneem word slegs indien minstens twee derdes van die lede van die Vergadering ten gunste daarvan stem.
Hierdie artikel is nie op Geldwetsontwerpe van toepassing nie.
'n Wetsontwerp wat geld bewillig of belastings, heffings of regte oplê, is 'n Geldwetsontwerp. 'n Geldwetsontwerp mag met geen ander aangeleentheid handel nie, behalwe 'n ondergeskikte aangeleentheid wat verband hou met die bewilliging van geld of die oplegging van belastings, heffings of regte.
voorgeskryf word. 'n Parlementswet moet voorsiening maak vir 'n prosedure vir die wysiging van Geldwetsontwerpe voor die Parlement.
een afgevaardigde uit elke provinsiale afvaardiging in die Nasionale Raad van Provinsies, deur die afvaardiging aangewys.
minstens vyf van die verteenwoordigers van die Nasionale Raad van Provinsies.
Die President moet 'n Wetsontwerp wat ingevolge hierdie Hoofstuk aangeneem is óf bekragtig en onderteken óf, indien die President voorbehoude omtrent die grondwetlikheid van die Wetsontwerp het, dit na die Nasionale Vergadering vir heroorweging terugverwys.
Die gesamentlike reëls en orders moet voorsiening maak vir die prosedure vir die heroorweging van 'n Wetsontwerp deur die Nasionale Vergadering en die deelname van die Nasionale Raad van Provinsies aan die proses.
artikel 74(1), (2) of (3)(b) of 76 by die aanname van die Wetsontwerp van toepassing was.
óf dit na die Konstitusionele Hof vir 'n beslissing oor die grondwetlikheid daarvan verwys.
Indien die Konstitusionele Hof beslis dat die Wetsontwerp grondwetlik is, moet die President dit bekragtig en onderteken.
Lede van die Nasionale Vergadering kan by die Konstitusionele Hof aansoek doen om 'n bevel wat verklaar dat 'n Parlementswet in die geheel of ten dele ongrondwetlik is.
moet gedoen word binne 30 dae vanaf die datum waarop die President die Wet bekragtig en onderteken het.
die aansoek 'n redelike vooruitsig het om te slaag.
Indien 'n aansoek nie slaag nie, en nie 'n redelike vooruitsig gehad het om te slaag nie, kan die Konstitusionele Hof die aansoekers gelas om die koste te betaal.
'n Wetsontwerp wat deur die President bekragtig en onderteken is, word 'n Wet van die Parlement, moet onverwyld gepubliseer word, en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n datum ingevolge die Wet bepaal.
Die ondertekende eksemplaar van 'n Parlementswet is afdoende bewys van die bepalings van daardie Wet en moet na die publikasie daarvan vir veilige bewaring aan die Konstitusionele Hof toevertrou word.
bevorder die eenheid van die nasie en alles wat die Republiek sal laat vooruitgaan.
Die President het die bevoegdhede wat deur die Grondwet en wetgewing verleen word, met inbegrip van dié bevoegdhede wat nodig is om die funksies van Staatshoof en hoof van die nasionale uitvoerende gesag te verrig.
die toekenning van eerbewyse.
Die uitvoerende gesag van die Republiek berus by die President.
enige ander uitvoerende funksie te verrig waarvoor in die Grondwet of in nasionale wetgewing voorsiening gemaak word.
By sy eerste sitting na sy verkiesing, en wanneer dit ook al nodig is om 'n vakature te vul, moet die Nasionale Vergadering 'n vrou of 'n man uit sy geledere as die President verkies.
Die President van die Konstitusionele Hof moet by die verkiesing van die President voorsit, of 'n ander regter aanwys om dit te doen. Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die President van toepassing.
'n Verkiesing om 'n vakature in die amp van President te vul, moet gehou word op 'n tyd en datum deur die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 30 dae nadat die vakature ontstaan.
Wanneer iemand as President verkies word, hou so iemand op om 'n lid van die Nasionale Vergadering te wees, en moet so iemand die amp van President binne vyf dae aanvaar deur ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet af te lê.
Die President se ampstermyn begin by ampsaanvaarding en eindig wanneer 'n vakature ontstaan of wanneer die persoon wat volgende as President verkies word die amp aanvaar.
Niemand mag die amp van President vir meer as twee ampstermyne beklee nie, maar wanneer iemand verkies word om 'n vakature in die amp van President te vul, word die tydperk tussen daardie verkiesing en die volgende verkiesing van 'n President nie as 'n ampstermyn beskou nie.
onvermoë om die funksies van die amp te verrig.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a) of (b) van die amp van President onthef is, mag geen voordele van daardie amp ontvang nie, en mag in geen openbare amp dien nie.
n Minister deur die President aangewys.
n Minister deur die ander lede van die Kabinet aangewys.
Die Speaker, totdat die Nasionale Vergadering een van sy ander lede aanwys.
n Waarnemende President het die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die President.
Voordat die Waarnemende President die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die President aanvaar, moet die Waarnemende President ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Kabinet bestaan uit die President, as hoof van die Kabinet, 'n Adjunkpresident en Ministers.
Die President stel die Adjunkpresident en Ministers aan, dra hulle bevoegdhede en funksies aan hulle op, en kan hulle ontslaan.
kan hoogstens twee Ministers van buite die Vergadering kies.
Die President moet 'n lid van die Kabinet as die leier van regeringswerksaamhede in die Nasionale Vergadering aanstel.
Die Adjunkpresident moet die President in die verrigting van regeringsfunksies bystaan.
Die Adjunkpresident en Ministers is verantwoordelik vir die bevoegdhede en funksies van die uitvoerende gesag wat deur die President aan hulle opgedra word.
Lede van die Kabinet is gesamentlik en afsonderlik teenoor die Parlement aanspreeklik vir die uitoefening van hul bevoegdhede en die verrigting van hul funksies.
die Parlement voorsien van volledige en gereelde verslae oor aangeleenthede onder hulle beheer.
Die President kan Adjunkministers uit die geledere van die Nasionale Vergadering aanstel om die lede van die Kabinet behulpsaam te wees, en kan hulle ontslaan.
Wanneer 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering gehou word, bly die Kabinet, die Adjunkpresident, Ministers en enige Adjunkministers bevoeg om te funksioneer totdat die persoon wat deur die volgende Vergadering as President verkies word die amp aanvaar.
Voordat die Adjunkpresident, Ministers en enige Adjunkministers begin om hul funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Lede van die Kabinet en Adjunkministers moet optree ooreenkomstig 'n etiese kode deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
hul posisie of enige inligting aan hulle toevertrou, gebruik om hulself te verryk of enige ander persoon onbehoorlik te bevoordeel nie.
enige bevoegdheid of funksie oordra wat by wetgewing aan 'n ander lid opgedra is.
Die President kan aan 'n Kabinetslid enige bevoegdheid of funksie van 'n ander lid wat uit die amp afwesig is of nie in staat is om daardie bevoegdheid uit te oefen of daardie funksie te verrig nie, opdra.
'n Lid van die Kabinet kan enige bevoegdheid of funksie wat ingevolge 'n Parlementswet uitgeoefen of verrig moet word, aan 'n lid van 'n provinsiale Uitvoerende Raad of 'n Munisipale Raad opdra.
tree by proklamering deur die President in werking.
te voorkom dat daardie provinsie onredelike stappe doen wat nadelig is vir die belange van 'n ander provinsie of van die land as geheel.
die Raad die ingryping gereeld in hersiening neem en enige gepaste aanbevelings aan die nasionale uitvoerende gesag doen.
Nasionale wetgewing kan die proses ingestel deur hierdie artikel reguleer.
'n Skriftelike besluit van die President moet deur 'n ander Kabinetslid mede-onderteken word indien daardie besluit 'n funksie raak wat aan daardie ander Kabinetslid opgedra is.
Proklamasies, regulasies en ander instrumente van ondergeskikte wetgewing moet vir die publiek toeganklik wees.
in die Parlement ter tafel gelê moet word, spesifiseer; en (b) deur die Parlement goedgekeur moet word, spesifiseer.
Indien die Nasionale Vergadering by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Kabinet, uitgesonderd die President, aanneem, moet die President die Kabinet hersaamstel.
Indien die Nasionale Vergadering by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die President aanneem, moet die President en die ander lede van die Kabinet en enige Adjunkministers bedank.
Die grense van die provinsies is dié wat bestaan het toe die Grondwet in werking getree het.
om enige van sy wetgewende bevoegdhede aan 'n Munisipale Raad in daardie provinsie op te dra.
Die wetgewer van 'n provinsie kan by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van sy lede, die Parlement versoek om die naam van daardie provinsie te verander.
'n Provinsiale wetgewer word slegs deur die Grondwet en, indien hy 'n grondwet vir sy provinsie aangeneem het, ook deur daardie grondwet gebind, en moet in ooreenstemming met, en binne die perke van, die Grondwet en daardie provinsiale grondwet optree.
Provinsiale wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende uitoefening van 'n bevoegdheid betreffende enige aangeleentheid in Bylae 4 vermeld, is vir alle doeleindes wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid in Bylae 4 vermeld.
'n Provinsiale wetgewer kan by die Nasionale Vergadering wetgewing aanbeveel betreffende enige aangeleentheid buite die gesag van daardie wetgewer, of ten opsigte waarvan 'n Parlementswet voorrang bo 'n provinsiale Wet geniet.
in die algemeen, proporsionele verteenwoordiging tot gevolg het.
'n Provinsiale wetgewer bestaan uit tussen 30 en 80 lede. Die getal lede, wat van provinsie tot provinsie kan verskil, moet bepaal word ooreenkomstig 'n formule wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie artikel, binne die Republiek aan 'n misdryf skuldig bevind word, of buite die Republiek aldus skuldig bevind word indien die optrede wat die misdryf uitmaak binne die Republiek 'n misdryf sou uitgemaak het, en tot meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete gevonnis is, maar niemand word beskou as gevonnis te wees voordat 'n appèl teen die skuldigbevinding of vonnis beslis is, of voordat die tyd om appèl aan te teken, verstryk het nie. 'n Onbevoegdheid ingevolge hierdie paragraaf verstryk vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
wetgewer te wees, kan 'n kandidaat vir die wetgewer wees behoudens enige beperkings of voorwaardes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
sonder toestemming afwesig is van die wetgewer in omstandighede waarvoor die reëls en orders van die wetgewer verlies van lidmaatskap voorskryf.
Voordat lede van 'n provinsiale wetgewer begin om hul funksies in die wetgewer te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
'n Provinsiale wetgewer word vir 'n termyn van vyf jaar verkies.
Indien 'n provinsiale wetgewer ingevolge artikel 109 ontbind word, of wanneer sy termyn verstryk, moet die Premier van die provinsie by proklamasie 'n verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die datum waarop die wetgewer ontbind is of sy termyn verstryk het.
Indien die uitslag van 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer nie binne die tydperk in artikel 190 genoem, bekend gemaak word nie, of indien 'n verkiesing deur 'n hof tersyde gestel word, moet die President by proklamasie 'n ander verkiesing uitskryf en datums daarvoor bepaal, en dié verkiesing moet gehou word binne 90 dae vanaf die verstryking van daardie tydperk of vanaf die datum waarop die verkiesing tersyde gestel is.
n Provinsiale wetgewer bly bevoeg om te funksioneer vanaf sy ontbinding of die verstryking van sy termyn tot op die dag voor die eerste dag waarop die stemming vir die volgende wetgewer plaasvind.
drie jaar verstryk het sedert die wetgewer verkies is.
die wetgewer in gebreke bly om binne 30 dae nadat die vakature ontstaan het 'n nuwe Premier te kies.
Die eerste sitting van 'n provinsiale wetgewer na 'n verkiesing vind plaas op 'n tyd en datum wat bepaal word deur 'n regter wat deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys word, maar nie later nie as 14 dae nadat die uitslag van die verkiesing bekend gemaak is. 'n Provinsiale wetgewer kan die tyd en duur van sy ander sittings en sy resesse bepaal.
Die Premier van 'n provinsie kan die provinsiale wetgewer te eniger tyd vir 'n buitengewone sitting byeenroep om spesiale werksaamhede te verrig.
n Provinsiale wetgewer kan bepaal waar hy normaalweg sy sittings sal hou.
By die eerste sitting na sy verkiesing, of wanneer dit nodig is om 'n vakature te vul, moet 'n provinsiale wetgewer uit sy geledere 'n Speaker en 'n Adjunkspeaker kies.
'n Regter deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys, moet by die verkiesing van 'n Speaker voorsit. Die Speaker sit by die verkiesing van 'n Adjunkspeaker voor.
Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van Speakers en Adjunkspeakers van toepassing.
'n Provinsiale wetgewer kan sy Speaker of Adjunkspeaker by besluit van die amp onthef. 'n Meerderheid van die lede van die wetgewer moet teenwoordig wees wanneer dié besluit aangeneem word.
n Provinsiale wetgewer kan ingevolge sy reëls en orders uit sy geledere ander voorsittende beamptes kies om die Speaker en Adjunkspeaker behulpsaam te wees.
word alle vrae wat voor 'n provinsiale wetgewer dien, beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
kan 'n beraadslagende stem uitbring wanneer 'n vraag beslis moet word met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die wetgewer.
'n Provinsie se vaste afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies kan in hulle provinsiale wetgewer en sy komitees sitting neem en daarin praat, maar mag nie stem nie. Die wetgewer kan van 'n vaste afgevaardigde vereis om in die wetgewer of sy komitees sitting te neem.
wetgewing, behalwe Geldwetsontwerpe, inisieer of opstel.
enige provinsiale staatsorgaan.
van enige belanghebbende persone of instellings petisies, vertoë of voorleggings ontvang.
Interne reëlings, verrigtinge en prosedures van provinsiale wetgewers 116.
van die Opposisie.
enigiets wat aan die lig gebring is as gevolg van enigiets wat hulle in of voor of aan die wetgewer of enige van sy komitees gesê, blootgelê of voorgelê het nie.
Ander voorregte en immuniteite van 'n provinsiale wetgewer en sy lede kan deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
n regstreekse las teen die Provinsiale Inkomstefonds.
Publieke toegang tot en betrokkenheid in provinsiale wetgewers 118.
voorsiening te maak vir die deursoeking van en, waar dit gepas is, die weiering van toegang aan of die verwydering van enige persoon.
'n Provinsiale wetgewer mag nie die publiek, met inbegrip van die media, van 'n sitting van 'n komitee uitsluit nie tensy dit in 'n oop en demokratiese gemeenskap redelik en regverdigbaar is om dit te doen.
Slegs lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie of 'n komitee of lid van 'n provinsiale wetgewer kan 'n Wetsontwerp by die wetgewer indien; maar slegs die lid van die Uitvoerende Raad wat vir finansiële sake in die provinsie verantwoordelik is, kan 'n Geldwetsontwerp by die wetgewer indien.
'n Wetsontwerp wat geld bewillig of belastings, heffings of regte oplê, is 'n Geldwetsontwerp.
n ondergeskikte aangeleentheid wat verband hou met die bewilliging van geld of die oplegging van belastings, heffings of regte.
'n Provinsiale Wet moet voorsiening maak vir 'n prosedure waarvolgens die provinsie se wetgewer 'n Geldwetsontwerp kan wysig.
Die Premier van 'n provinsie moet 'n Wetsontwerp wat ingevolge hierdie Hoofstuk deur die provinsiale wetgewer aangeneem is óf bekragtig en onderteken óf, indien die Premier voorbehoude omtrent die grondwetlikheid van die Wetsontwerp het, dit na die wetgewer vir heroorweging terugverwys.
óf dit na die Konstitusionele Hof vir 'n beslissing oor die grondwetlikheid daarvan verwys.
Indien die Konstitusionele Hof beslis dat die Wetsontwerp grondwetlik is, moet die Premier dit bekragtig en onderteken.
Lede van 'n provinsiale wetgewer kan by die Konstitusionele Hof aansoek doen om 'n bevel wat verklaar dat 'n provinsiale Wet in die geheel of ten dele ongrondwetlik is.
moet gedoen word binne 30 dae vanaf die datum waarop die Premier die Wet bekragtig en onderteken het.
die aansoek 'n redelike vooruitsig het om te slaag.
Indien 'n aansoek nie slaag nie, en nie 'n redelike vooruitsig gehad het om te slaag nie, kan die Konstitusionele Hof die aansoekers gelas om die koste te betaal.
'n Wetsontwerp wat deur die Premier van 'n provinsie bekragtig en onderteken is, word 'n provinsiale Wet, moet onverwyld gepubliseer word en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n datum ingevolge die Wet bepaal.
Die ondertekende eksemplaar van 'n provinsiale Wet is afdoende bewys van die bepalings van daardie Wet en moet na die publikasie daarvan vir veilige bewaring aan die Konstitusionele Hof toevertrou word.
Die uitvoerende gesag van 'n provinsie berus by die Premier van daardie provinsie.
enige ander funksie te verrig wat ingevolge die Grondwet of 'n Parlementswet aan die provinsiale uitvoerende gesag opgedra is.
n Provinsie het ingevolge subartikel (2)(b) uitvoerende gesag slegs in die mate waarin die provinsie die administratiewe vermoë het om doeltreffende verantwoordelikheid te aanvaar. Die nasionale regering moet deur middel van wetgewende en ander maatreëls provinsies help om die administratiewe vermoë te ontwikkel wat nodig is vir die doeltreffende uitoefening van hul bevoegdhede en verrigting aan hul funksies in subartikel (2) genoem.
'n Geskil betreffende die administratiewe vermoë van 'n provinsie met betrekking tot enige funksie moet verwys word na die Nasionale Raad van Provinsies vir beslegting binne 30 dae vanaf die datum van die verwysing na die Raad.
Behoudens artikel 100 is die uitvoering van provinsiale wetgewing in 'n provinsie 'n eksklusiewe provinsiale uitvoerende bevoegdheid.
die provinsiale grondwet, indien 'n grondwet vir die provinsie aangeneem is.
'n Lid van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie kan enige bevoegdheid of funksie wat ingevolge 'n Parlementswet of 'n provinsiale Wet uitgeoefen of verrig moet word, aan 'n Munisipale Raad opdra.
tree by proklamering deur die Premier in werking.
Die Premier van 'n provinsie het die bevoegdhede en funksies wat deur die Grondwet en enige wetgewing aan dié amp opgedra word.
die uitroep van 'n referendum in die provinsie ooreenkomstig nasionale wetgewing.
By sy eerste sitting na sy verkiesing, en wanneer dit ook al nodig is om 'n vakature te vul, moet 'n provinsiale wetgewer 'n vrou of 'n man uit sy geledere as die Premier van die provinsie verkies.
n Regter wat deur die President van die Konstitusionele Hof aangewys is, moet by die verkiesing van die Premier voorsit. Die prosedure in Deel A van Bylae 3 uiteengesit, is op die verkiesing van die Premier van toepassing.
en datum deur die President van die Konstitusionele Hof bepaal, maar nie later nie as 30 dae nadat die vakature ontstaan.
'n Aangewese Premier aanvaar die amp binne vyf dae na die Premiersverkiesing, deur ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet af te lê.
'n Premier se ampstermyn begin wanneer die Premier die amp aanvaar en eindig wanneer 'n vakature ontstaan of wanneer die persoon wat volgende as Premier verkies word die amp aanvaar.
Niemand mag die amp van Premier vir meer as twee ampstermyne beklee nie, maar wanneer iemand verkies word om 'n vakature in die amp van Premier te vul, word die tydperk tussen daardie verkiesing en die volgende verkiesing van 'n Premier nie as 'n ampstermyn beskou nie.
onvermoë om die funksies van die amp te verrig.
Iemand wat ingevolge subartikel (3)(a) of (b) van die amp van Premier onthef is, mag geen voordele van daardie amp ontvang nie, en mag in geen openbare amp dien nie.
n Lid van die Uitvoerende Raad deur die Premier aangewys.
n Lid van die Uitvoerende Raad deur die ander lede van die Uitvoerende Raad aangewys.
Die Speaker, totdat die wetgewer een van sy ander lede aanwys.
n Waarnemende Premier het die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die Premier.
Voordat die Waarnemende Premier die verantwoordelikhede, bevoegdhede en funksies van die Premier aanvaar, moet die Waarnemende Premier ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Die Uitvoerende Raad van 'n provinsie bestaan uit die Premier, as hoof van die Raad, en minstens vyf en hoogstens tien lede deur die Premier uit die geledere van die provinsiale wetgewer aangestel.
Die Premier van 'n provinsie stel die lede van die Uitvoerende Raad aan, dra hulle bevoegdhede en funksies aan hulle op, en kan hulle ontslaan.
Die lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie is verantwoordelik vir die funksies van die uitvoerende gesag wat deur die Premier aan hulle opgedra word.
Lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie is gesamentlik en afsonderlik teenoor die wetgewer aanspreeklik vir die uitoefening van hul bevoegdhede en die verrigting van hul funksies.
Wanneer 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer gehou word, bly die Uitvoerende Raad en sy lede bevoeg om te funksioneer totdat die persoon wat deur die volgende wetgewer as Premier verkies word die amp aanvaar.
Voordat lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie begin om hul funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring van getrouheid aan die Republiek en gehoorsaamheid aan die Grondwet aflê.
Lede van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie moet optree ooreenkomstig 'n etiese kode deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
hul posisie of enige inligting aan hulle toevertrou, gebruik om hulself te verryk of enige ander persoon onbehoorlik te bevoordeel nie.
enige bevoegdheid of funksie oordra wat by wetgewing aan 'n ander lid opgedra is.
te oefen of daardie funksie te verrig nie, opdra.
ekonomiese eenheid te handhaaf.
die Raad die ingryping gereeld in hersiening neem en enige gepaste aanbevelings aan die provinsiale uitvoerende gesag doen.
Nasionale wetgewing kan die proses ingestel deur hierdie artikel reguleer.
ingevolge wetgewing geneem word; of (b) regsgevolge het.
'n Skriftelike besluit van die Premier moet deur 'n ander lid van die Uitvoerende Raad mede-onderteken word indien daardie besluit 'n funksie raak wat aan daardie ander lid opgedra is.
Proklamasies, regulasies en ander instrumente van ondergeskikte wetgewing van 'n provinsie moet vir die publiek toeganklik wees.
in die provinsiale wetgewer ter tafel gelê moet word, spesifi seer; en (b) deur die provinsiale wetgewer goedgekeur moet word, spesifiseer.
Indien 'n provinsiale wetgewer by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Uitvoerende Raad van die provinsie, uitgesonderd die Premier, aanneem, moet die Premier die Raad hersaamstel.
Indien 'n provinsiale wetgewer by 'n besluit ten gunste waarvan 'n meerderheid van sy lede stem 'n voorstel van wantroue in die Premier aanneem, moet die Premier en die ander lede van die Uitvoerende Raad bedank.
'n Provinsiale wetgewer kan 'n grondwet vir die provinsie aanneem of, waar toepaslik, sy grondwet wysig, indien minstens twee derdes van sy lede ten gunste van die Wetsontwerp stem.
die instelling, rol, gesag en status van 'n tradisionele monarg waar dit gepas is.
buite die bevoegdhede en funksies val wat deur ander artikels van die Grondwet aan die provinsie opgedra word nie.
Konstitusionele Hof vir sertifisering voorlê.
in sy geheel aan artikel 143 voldoen nie.
Die Premier van 'n provinsie moet 'n provinsiale grondwet of grondwetwysiging wat deur die Konstitusionele Hof gesertifiseer is, bekragtig en onderteken.
Die teks wat die Premier bekragtig en onderteken het, moet in die nasionale Staatskoerant gepubliseer word en tree in werking by die publikasie daarvan of op 'n latere datum ingevolge daardie grondwet of wysiging bepaal.
Die ondertekende teks van 'n provinsiale grondwet of grondwetwysiging is afdoende bewys van die bepalings daarvan en moet na die publikasie daarvan aan die Konstitusionele Hof vir veilige bewaring toevertrou word.
Hierdie artikel is van toepassing op 'n teenstrydigheid tussen nasionale wetgewing en provinsiale wetgewing wat binne 'n funksionele gebied vermeld in Bylae 4 val.
Die nasionale wetgewing handel met 'n aangeleentheid wat nie doeltreffend gereël kan word deur wetgewing wat deur die onderskeie provinsies afsonderlik verorden word nie.
nasionale beleid te bepaal.
die bevordering van gelyke geleenthede of gelyke toegang tot regeringsdienste; of (vi) die beskerming van die omgewing.
die uitvoering van nasionale ekonomiese beleid belemmer.
Wanneer daar 'n geskil is oor die vraag of nasionale wetgewing nodig is vir 'n doel in subartikel (2)(c) uiteengesit en daardie geskil voor 'n hof kom om besleg te word, moet die hof die goedkeuring of die verwerping van die wetgewing deur die Nasionale Raad van Provinsies behoorlik in aanmerking neem.
Provinsiale wetgewing geniet voorrang bo nasionale wetgewing indien subartikel (2) of (3) nie van toepassing is nie.
geniet slegs indien daardie wet deur die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur is.
Indien die Nasionale Raad van Provinsies nie binne 30 dae vanaf sy eerste sitting nadat 'n wet na die Raad verwys is, tot 'n besluit kom nie, word daardie wet vir alle doeleindes beskou as deur die Raad goedgekeur te wees.
Indien die Nasionale Raad van Provinsies 'n wet bedoel in subartikel (6) nie goedkeur nie, moet die Raad binne 30 dae vanaf sy besluit redes waarom hy die wet nie goedgekeur het nie, stuur aan die gesag wat die wet na die Raad verwys het.
'n aangeleentheid wat val binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 vermeld, is artikel 146 van toepassing asof die betrokke bepaling van die provinsiale grondwet provinsiale wetgewing is wat in daardie artikel genoem word.
Nasionale wetgewing in artikel 44(2) genoem, geniet voorrang bo provinsiale wetgewing ten opsigte van aangeleenthede binne die funksionele gebiede wat in Bylae 5 vermeld word.
Indien 'n geskil oor 'n wetsteenstrydigheid nie deur 'n hof besleg kan word nie, geniet die nasionale wetgewing voorrang bo die provinsiale wetgewing of provinsiale grondwet.
'n Beslissing deur 'n hof dat wetgewing voorrang bo ander wetgewing geniet, maak nie daardie ander wetgewing ongeldig nie, maar daardie ander wetgewing is nie van krag solank die teenstrydigheid voortduur nie.
By die oorweging van 'n skynbare teenstrydigheid tussen nasionale en provinsiale wetgewing, of tussen nasionale wetgewing en 'n provinsiale grondwet, moet elke hof voorkeur gee aan enige redelike uitleg van die wetgewing of grondwet wat 'n teenstrydigheid uitskakel, bo enige alternatiewe uitleg wat 'n teenstrydigheid tot gevolg het.
Die plaaslike regeringsfeer bestaan uit munisipaliteite, wat vir die hele grondgebied van die Republiek ingestel moet word.
Die uitvoerende en wetgewende gesag van 'n munisipaliteit berus by sy Munisipale Raad.
n Munisipaliteit het die reg om op eie inisiatief die plaaslike regeringsaangeleenthede van sy gemeenskap te bestuur, behoudens nasionale en provinsiale wetgewing, soos in die Grondwet bepaal.
Die nasionale of 'n provinsiale regering mag nie 'n munisipaliteit se vermoë of reg om sy bevoegdhede uit te oefen of sy funksies te verrig, kompromitteer of belemmer nie.
om die betrokkenheid van gemeenskappe en gemeenskapsorganisasies in plaaslike regeringsaangeleenthede aan te moedig.
n Munisipaliteit moet daarna streef om binne sy finansiële en administratiewe vermoë die oogmerke in subartikel (1) uiteengesit, te verwesenlik.
Ontwikkelingspligte van munisipaliteite 153.
aan nasionale en provinsiale ontwikkelingsprogramme deelneem.
Die nasionale regering en provinsiale regerings moet deur wetgewende en ander maatreëls munisipaliteite se vermoë om hul eie sake te bestuur, hul bevoegdhede uit te oefen en hul funksies te verrig, steun en versterk.
Nasionale of provinsiale konsepwetgewing wat die status, instellings, bevoegdhede of funksies van plaaslike regering raak, moet voordat dit by die Parlement of 'n provinsiale wetgewer ingedien word, vir openbare kommentaar gepubliseer word op 'n wyse wat georganiseerde plaaslike regering, munisipaliteite en ander belanghebbende persone 'n geleentheid bied om vertoë met betrekking tot die konsepwetgewing te rig.
Kategorie A: 'n Munisipaliteit wat eksklusiewe munisipale uitvoerende en wetgewende gesag in sy gebied het.
Kategorie B: 'n Munisipaliteit wat munisipale uitvoerende en wetgewende gesag in sy gebied deel met 'n kategorie C-munisipaliteit binne wie se gebied hy val.
Kategorie C: 'n Munisipaliteit wat munisipale uitvoerende en wetgewende gesag het in 'n gebied wat meer as een munisipaliteit insluit.
Nasionale wetgewing moet die verskillende soorte munisipaliteite bepaal wat binne elke kategorie ingestel kan word.
behoudens artikel 229, voorsiening maak vir 'n gepaste verdeling van bevoegdhede en funksies tussen munisipaliteite wanneer 'n gebied munisipaliteite van sowel kategorie B as kategorie C het. 'n Verdeling van bevoegdhede en funksies tussen 'n kategorie B-munisipaliteit en 'n kategorie C-munisipaliteit kan verskil van die verdeling van bevoegdhede en funksies tussen 'n ander kategorie B-munisipaliteit en daardie kategorie C-munisipaliteit.
Die wetgewing in subartikel (3) genoem, moet die behoefte om munisipale dienste op billike en volhoubare wyse te verskaf, in aanmerking neem.
Provinsiale wetgewing moet die verskillende soorte munisipaliteite wat in die provinsie ingestel moet word, bepaal.
die ontwikkeling van plaaslike regeringsvermoë bevorder ten einde munisipaliteite in staat te stel om hul funksies te verrig en hul eie sake te bestuur.
Die nasionale regering, behoudens artikel 44, en die provinsiale regerings het die wetgewende en uitvoerende gesag om toe te sien dat munisipaliteite hul funksies ten opsigte van aangeleenthede in Bylaes 4 en 5 vermeld doeltreffend verrig, deur die uitoefening van munisipaliteite se uitvoerende gesag genoem in artikel 156(1) te reguleer.
n Munisipaliteit kan verordeninge uitvaardig en administreer vir die doeltreffende administrasie van die aangeleenthede wat hy die reg het om te administreer.
Behoudens artikel 151(4) is 'n munisipale verordening wat met nasionale of provinsiale wetgewing strydig is, ongeldig. Indien daar 'n teenstrydigheid is tussen 'n munisipale verordening en nasionale of provinsiale wetgewing wat nie van krag is nie vanweë 'n teenstrydigheid in artikel 149 genoem, word die munisipale verordening as geldig beskou solank daardie wetgewing nie van krag is nie.
die munisipaliteit die vermoë het om dit te administreer.
'n Munisipaliteit het die reg om enige bevoegdheid uit te oefen met betrekking tot 'n aangeleentheid wat redelikerwys nodig is vir, of verband hou met, die doeltreffende verrigting van sy funksies.
Samestelling en verkiesing van Munisipale Rade 157.
sowel lede wat ooreenkomstig paragraaf (a) verkies is as lede wat ooreenkomstig subparagraaf (i) van hierdie paragraaf aangestel is.
van proporsionele verteenwoordiging wat op die betrokke munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys gebaseer is en wat voorsiening maak vir die verkiesing van lede uit lyste van partykandidate wat in 'n party se rangorde van voorkeur opgestel is; of (b) van proporsionele verteenwoordiging soos in paragraaf (a) beskryf wat gekombineer is met 'n stelsel van wyksverteenwoordiging wat op die betrokke munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys gebaseer is.
Indien die kiesstelsel wyksverteenwoordiging insluit, moet die afbakening van wyke gedoen word deur 'n onafhanklike gesag wat aangestel word ingevolge, en wat funksioneer volgens, prosedures en maatstawwe wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
'n Persoon kan in 'n munisipaliteit stem slegs indien daardie persoon op daardie munisipaliteit se segment van die nasionale gemeenskaplike kieserslys geregistreer is.
Die nasionale wetgewing in subartikel (1)(b) genoem, moet 'n stelsel voorskryf wat dit moontlik maak dat partye en belange wat weerspieël word in die Munisipale Raad wat die aanstelling doen, billik verteenwoordig word in die Munisipale Raad waarin die aanstelling gedoen word.
'n lid van die Nasionale Vergadering, 'n afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies of 'n lid van 'n provinsiale wetgewer; maar hierdie onbevoegdheid geld nie vir 'n lid van 'n Munisipale Raad wat plaaslike regering in die Nasionale Raad verteenwoordig nie; of (e) 'n lid van 'n ander Munisipale Raad; maar hierdie onbevoegdheid geld nie vir 'n lid van 'n Munisipale Raad wat daardie Raad in 'n ander Munisipale Raad van 'n ander kategorie verteenwoordig nie.
Iemand wat ingevolge subartikel (1)(a), (b), (d) of (e) onbevoeg is om 'n lid van 'n Munisipale Raad te wees, kan 'n kandidaat vir die Raad wees behoudens enige beperkings of voorwaardes deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
kan personeel in diens neem wat vir die doeltreffende verrigting van sy funksies nodig is.
die verkryging van lenings.
voordat daar oor enige aangeleentheid gestem kan word.
deur 'n Munisipale Raad met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van sy lede aangeneem.
Alle ander vrae voor 'n Munisipale Raad word beslis deur 'n meerderheid van die stemme wat uitgebring word.
die voorgestelde verordening vir openbare kommentaar gepubliseer is.
die grootte van die uitvoerende komitee of enige ander komitee van 'n Munisipale Raad te bepaal.
die instelling, samestelling, prosedures, bevoegdhede en funksies van sy komitees.
'n Munisipale Raad moet sy funksies op 'n oop wyse verrig, en kan sy sittings of dié van sy komitees sluit slegs wanneer dit, met inagneming van die aard van die werksaamhede wat verrig word, redelik is om dit te doen.
deur nasionale wetgewing gereël kan word.
Provinsiale wetgewing kan binne die raamwerk van nasionale wetgewing voorsiening maak vir voorregte en immuniteite van Munisipale Rade en hul lede.
n Munisipale verordening kan toegepas word slegs nadat dit in die offisiële koerant van die betrokke provinsie gepubliseer is.
'n Provinsiale offisiële koerant moet 'n munisipale v erordening op versoek van die munisipaliteit publiseer.
Munisipale verordeninge moet vir die publiek toeganklik wees.
persone in die Finansiële en Fiskale Kommissie kan benoem.
Enige aangeleentheid rakende plaaslike regering waarmee nie in die Grondwet gehandel word nie, kan deur nasionale wetgewing, of deur provinsiale wetgewing binne die raamwerk van nasionale wetgewing, voorgeskryf word.
Die regsprekende gesag van die Republiek berus by die howe.
Die howe is onafhanklik en onderworpe slegs aan die Grondwet en die reg, wat hulle onpartydig en sonder vrees, begunstiging of vooroordeel moet toepas.
Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van die howe inbreuk maak nie.
Staatsorgane moet die howe deur middel van wetgewende en ander maatreëls bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid, toeganklikheid en doeltreffendheid van die howe te verseker.
'n Bevel of beslissing deur 'n hof uitgereik, bind alle persone op wie en staatsorgane waarop dit van toepassing is.
enige ander hof ingevolge 'n Parlementswet ingestel of erken, met inbegrip van 'n hof met 'n status soortgelyk aan dié van hetsy die Hoë Howe hetsy die landdroshowe.
gee die finale beslissing oor die vraag of 'n aangeleentheid 'n grondwetlike aangeleentheid is en of 'n kwessie met 'n beslissing oor 'n grondwetlike aangeleentheid in verband staan.
n provinsiale grondwet ingevolge artikel 144 sertifiseer.
Die Konstitusionele Hof vel die finale beslissing oor die vraag of 'n Parlementswet, 'n provinsiale Wet of optrede van die President grondwetlik is, en geen bevel van ongeldigheid wat deur die Hoogste Hof van Appèl, 'n Hoë Hof of 'n hof met soortgelyke status gegee is, is van krag voordat daardie bevel deur die Konstitusionele Hof bevestig is nie.
n aangeleentheid regstreeks by die Konstitusionele Hof aanhangig te maak; of (b) regstreeks vanaf enige ander hof na die Konstitusionele Hof te appelleer.
n Grondwetlike aangeleentheid sluit enige kwessie in waarby die uitleg, beskerming of afdwinging van die Grondwet betrokke is.
Die Hoogste Hof van Appèl bestaan uit 'n Hoofregter, 'n Adjunkhoofregter en die getal appèlregters wat deur 'n Parlementswet bepaal word.
'n Aangeleentheid voor die Hoogste Hof van Appèl moet beslis word deur die getal regters wat deur 'n Parlementswet bepaal word.
Die Hoogste Hof van Appèl kan appèlle in enige aangeleentheid beslis.
enige ander aangeleentheid wat na hom verwys mag word in omstandighede wat deur 'n Parlementswet omskryf word.
Landdroshowe en alle ander howe kan enige aangeleentheid beslis wat deur 'n Parlementswet bepaal word, maar 'n hof met 'n laer status as 'n Hoë Hof mag nie ondersoek instel na of beslis oor die grondwetlikheid van enige wetgewing of enige optrede van die President nie.
Alle howe funksioneer ingevolge nasionale wetgewing, en daar moet ingevolge nasionale wetgewing vir hulle reëls en prosedures voorsiening gemaak word.
n bevel wat die ongeldigverklaring vir enige tydperk en op enige voorwaardes opskort ten einde die bevoegde gesag toe te laat om die gebrek reg te stel.
(a) Die Hoogste Hof van Appèl, 'n Hoë Hof of 'n hof met soortgelyke status kan 'n bevel gee oor die grondwetlike geldigheid van 'n Parlementswet, 'n provinsiale Wet of enige optrede van die President, maar 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid is nie van krag tensy dit deur die Konstitusionele Hof bevestig word nie.
'n Hof wat 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid gee, kan 'n tydelike interdik of ander tydelike verligting aan 'n party verleen, of kan die verrigtinge verdaag, hangende 'n beslissing van die Konstitusionele Hof oor die geldigheid van genoemde Wet of optrede.
Nasionale wetgewing moet voorsiening maak vir die verwysing van 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid na die Konstitusionele Hof.
Enige persoon of staatsorgaan met 'n voldoende belang kan regstreeks appelleer na, of regstreeks aansoek doen by, die Konstitusionele Hof om 'n bevel van grondwetlike ongeldigheid deur 'n hof ingevolge hierdie subartikel, te bevestig of te verander.
Die Konstitusionele Hof, die Hoogste Hof van Appèl en die Hoë Howe het die inherente bevoegdheid om, met inagneming van die belang van geregtigheid, hul eie proses te beskerm en te reël en die gemene reg te ontwikkel.
Enige toepaslik gekwalifiseerde vrou of man wat 'n geskikte en gepaste persoon is, kan as 'n regterlike beampte aangestel word. Iemand wat in die Konstitusionele Hof aangestel staan te word, moet daarbenewens 'n Suid-Afrikaanse burger wees.
Die behoefte dat die regbank in die breë die rasse - en geslagsamestelling van Suid-Afrika weerspieël, moet in aanmerking geneem word wanneer regterlike beamptes aangestel word.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag stel, na oorleg met die Regterlike Dienskommissie en die leiers van partye wat in die Nasionale Vergadering verteenwoordig is, die President en Adjunkpresident van die Konstitusionele Hof en, na oorleg met die Regterlike Dienskommissie, die Hoofregter en Adjunkhoofregter aan.
Die Regterlike Dienskommissie moet 'n lys van benoemdes opstel met drie name meer as die getal aanstellings wat gedoen moet word, en die lys aan die President voorlê.
Die President kan aanstellings uit die lys doen, en moet die Regterlike Dienskommissie in kennis stel, met vermelding van redes, indien enige van die benoemdes onaanvaarbaar is en enige aanstelling nog gedoen moet word.
Die Regterlike Dienskommissie moet die lys met verdere benoemdes aanvul en die President moet die oorblywende aanstellings uit die aangevulde lys doen.
Te alle tye moet minstens vier lede van die Konstitusionele Hof persone wees wat regters was op die tydstip waarop hulle in die Konstitusionele Hof aangestel is.
Die President moet die regters van alle ander howe op advies van die Regterlike Dienskommissie aanstel.
Ander regterlike beamptes word aangestel ingevolge 'n Parlementswet, wat moet verseker dat die aanstelling, bevordering, oorplasing of ontslag van, of tugstappe teen, hierdie regterlike beamptes sonder begunstiging of vooroordeel geskied.
Voordat regterlike beamptes begin om hulle funksies te verrig, moet hulle ooreenkomstig Bylae 2 'n eed of plegtige verklaring aflê dat hulle die Grondwet sal handhaaf en beskerm.
Die President kan 'n vrou of 'n man as 'n waarnemende regter in die Konstitusionele Hof aanstel indien daar 'n vakature is of indien 'n regter afwesig is. Die aanstelling moet geskied op aanbeveling van die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, handelende met die instemming van die President van die Konstitusionele Hof en die Hoofregter.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, moet waarnemende regters in ander howe aanstel na oorleg met die senior regter van die hof waarin die waarnemende regter sal dien.
'n Regter van die Konstitusionele Hof word vir 'n nie-herhaalbare termyn van 12 jaar aangestel, maar moet by bereiking van die ouderdom van 70 jaar uittree.
Ander regters beklee die amp totdat hulle ingevolge 'n Parlementswet van aktiewe diens onthef word.
Die salarisse, toelaes en voordele van regters mag nie verminder word nie.
die Nasionale Vergadering die ontheffing van daardie regter aanvra by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die President moet 'n regter van die amp onthef indien 'n besluit aangeneem word waarin die ontslag van daardie regter aangevra word.
Die President kan op advies van die Regterlike Dienskommissie 'n regter skors wat die onderwerp is van verrigtinge ingevolge subartikel (1).
wanneer aangeleenthede oorweeg word wat spesifiek op 'n provinsiale of plaaslike afdeling van die Hoë Hof betrekking het, die Regter -president van daardie afdeling en die Premier, of 'n plaasvervanger deur die Premier aangewys, van die betrokke provinsie.
Indien die getal persone wat ingevolge subartikel (1)(e) of (f) uit die geledere van die advokate- of prokureursprofessie benoem is gelyk is aan die getal vakatures wat gevul moet word, moet die President hulle aanstel. Indien die getal persone wat benoem is meer is as die getal vakatures wat gevul moet word, moet die President, na oorleg met die betrokke professie, genoeg van die benoemdes aanstel om die vakatures te vul, met inagneming van die behoefte om te verseker dat diegene wat aangestel word die professie as geheel verteenwoordig.
Lede van die Kommissie deur die Nasionale Raad van Provinsies aangewys, dien totdat hulle as 'n groep vervang word, of totdat 'n vakature in hulle geledere ontstaan. Ander lede wat in die Kommissie aangewys of benoem is, dien totdat hulle vervang word deur diegene wat hulle aangewys of benoem het.
Die Regterlike Dienskommissie het die bevoegdhede en funksies in die Grondwet en nasionale wetgewing aan hom opgedra.
Die Regterlike Dienskommissie kan die nasionale regering oor enige aangeleentheid met betrekking tot die regbank of die regspleging adviseer, maar wanneer hy enige aangeleentheid behalwe die aanstelling van 'n regter oorweeg, moet hy sonder die lede wat ingevolge subartikel (1)(h) en (i) aangewys is, vergader.
Kommissie moet deur 'n meerderheid van sy lede gesteun word.
Direkteure van Openbare Vervolgings en aanklaers soos deur 'n Parlementswet bepaal.
Die vervolgingsgesag het die bevoegdheid om strafregtelike verrigtinge namens die staat in te stel en om enige funksies te verrig wat in verband met die instel van strafregtelike verrigtinge nodig is.
verantwoordelik is vir vervolgings in spesifieke jurisdiksies, behoudens subartikel (5).
Nasionale wetgewing moet verseker dat die vervolgingsgesag sy funksies sonder vrees, begunstiging of vooroordeel verrig.
Die beskuldigde. (ii) Die klaer.
Enige ander persoon of party wat deur die Nasionale Direkteur as betrokke beskou word.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, oefen finale verantwoordelikheid oor die vervolgingsgesag uit.
Alle ander aangeleenthede betreffende die vervolgingsgesag moet deur nasionale wetgewing bepaal word.
die deelname van ander persone as regterlike beamptes aan die beslissings van howe.
Die Openbare Beskermer.
Die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Godsdiens- en Taalgemeenskappe.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid.
Hierdie instellings is onafhanklik, en slegs aan die Grondwet en die reg onderworpe, en moet onpartydig wees en hul bevoegdhede en funksies sonder vrees, begunstiging of vooroordeel uitoefen en verrig.
Ander staatsorgane moet hierdie instellings deur middel van wetgewende en ander maatreëls bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid en doeltreffendheid van hierdie instellings te verseker.
Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van hierdie instellings inbreuk maak nie.
Hierdie instellings is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig, en moet minstens een keer per jaar oor hul bedrywighede en die verrigting van hul funksies aan die Vergadering verslag doen.
om oor dié optrede verslag te doen; en (c) om gepaste regstellende stappe te doen.
Die Openbare Beskermer het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Openbare Beskermer mag nie hofbeslissings ondersoek nie.
Die Openbare Beskermer moet vir alle persone en gemeenskappe toeganklik wees.
Enige verslag deur die Openbare Beskermer uitgereik, moet vir die publiek toeganklik wees, tensy buitengewone omstandighede, wat ingevolge nasionale wetgewing bepaal moet word, vereis dat 'n verslag vertroulik gehou word.
Die Openbare Beskermer word vir 'n nie-herhaalbare termyn van sewe jaar aangestel.
die handhawing van menseregte in die Republiek monitor en die stand daarvan bepaal.
om op te voed.
Die Menseregtekommissie moet jaarliks van enige betrokke staatsorgane vereis om die Kommissie te voorsien van inligting oor die maatreëls wat hulle getref het ter verwesenliking van die regte in die Handves van Regte betreffende behuising, gesondheidsorg, voedsel, water, maatskaplike sekerheid, die onderwys en die omgewing.
Die Menseregtekommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
om die instelling of erkenning, ooreenkomstig nasionale wetgewing, van 'n kultuur- of ander raad of rade vir 'n gemeenskap of gemeenskappe in Suid-Afrika aan te beveel.
Die Kommissie het die bevoegdheid, soos deur nasionale wetgewing gereguleer, wat nodig is om sy hoofoogmerke te bereik, met inbegrip van die bevoegdheid om kwessies betreffende die regte van kultuur-, godsdiens- en taalgemeenskappe te monitor, te ondersoek, na te vors, opvoeding daaroor te voorsien, steun daarvoor te werf, daaroor te adviseer en verslag daaroor te doen.
Die Kommissie kan enige aangeleentheid wat binne sy bevoegdhede en funksies val aan die Menseregtekommissie vir ondersoek rapporteer.
Die Kommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die getal lede van die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Godsdiens- en Taalgemeenskappe en hul aanstelling en ampstermyne moet deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
in die breë die geslagsamestelling van Suid -Afrika weerspieël.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid moet respek vir geslagsgelykheid en die ontwikkeling, beskerming en verwesenliking van geslagsgelykheid bevorder.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid het die bevoegdheid, soos deur nasionale wetgewing gereguleer, wat nodig is om sy funksies te verrig, met inbegrip van die bevoegdheid om aangeleenthede betreffende geslagsgelykheid te monitor, te ondersoek, na te vors, opvoeding daaroor te voorsien, steun daarvoor te werf, daaroor te adviseer en verslag daaroor te doen.
Die Kommissie vir Geslagsgelykheid het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
enige ander instelling of rekenpligtige instansie wat ingevolge nasionale of provinsiale wetgewing deur die Ouditeur-generaal geouditeer moet word.
enige instelling wat ingevolge enige wet gemagtig is om geld vir 'n openbare doel te ontvang.
Die Ouditeur-generaal moet ouditverslae voorlê aan enige wetgewer wat 'n regstreekse belang in die oudit het, en aan enige ander gesag wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word. Alle verslae moet openbaar gemaak word.
Die Ouditeur-generaal het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Ouditeur-generaal word vir 'n vaste, nie-herhaalbare termyn van tussen vyf en tien jaar aangestel.
die uitslae van dié verkiesings bekend maak binne 'n tydperk wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf moet word en so kort as redelikerwys moontlik moet wees.
Die Verkiesingskommissie het die bykomende bevoegdhede en funksies wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die Verkiesingskommissie bestaan uit minstens drie persone. Die getal lede en hul ampstermyne moet deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
'n Onafhanklike owerheid moet deur nasionale wetgewing ingestel word om die uitsaaiwese in die openbare belang te reguleer en om toe te sien dat regverdigheid geskied en 'n verskeidenheid van sienswyses aangebied word wat in die breë verteenwoordigend van die Suid-Afrikaanse samelewing is.
voldoen aan enige ander vereistes wat deur nasionale wetgewing voorgeskryf word.
Die behoefte dat 'n Kommissie wat deur hierdie Hoofstuk ingestel word, in die breë die rasse- en geslagsamestelling van Suid-Afrika weerspieël, moet by die aanstelling van lede in aanmerking geneem word.
Die Ouditeur-generaal moet 'n vrou of 'n man wees wat 'n Suid-Afrikaanse burger en 'n geskikte en gepaste persoon is om dié amp te beklee. By die aanstelling van die Ouditeur -generaal moet gespesialiseerde kennis of ervaring van ouditering, staatsfinansies en die openbare administrasie behoorlik in aanmerking geneem word.
op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aanstel.
'n meerderheid van die lede van die Vergadering, indien die aanbeveling betrekking het op die aanstelling van 'n lid van 'n Kommissie.
Daar kan vir die betrokkenheid van die burgerlike gemeenskap in die aanbevelingsproses voorsiening gemaak word soos in artikel 59(1)(a) beoog.
n besluit van die Vergadering waarin gevra word dat dié persoon van die amp onthef word.
'n lid van 'n Kommissie, moet aangeneem word met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering.
moet 'n persoon van die amp onthef by aanname deur die Vergadering van die besluit waarin gevra word dat dié persoon van die amp onthef word.
n Hoë standaard van beroepsetiek moet bevorder en ge handhaaf word.
Die voordelige, ekonomiese en doeltreffende aanwending van hulpbronne moet bevorder word.
Openbare administrasie moet ontwikkelingsgerig wees.
Dienste moet onpartydig, regverdig, op billike grondslag en sonder vooroordeel gelewer word.
Aandag moet aan mense se behoeftes gegee word, en die publiek moet aangemoedig word om aan beleidsvorming deel te neem.
Openbare administrasie moet verantwoordingspligtig wees.
Deursigtigheid moet bevorder word deur die publiek van tydige, toeganklike en korrekte inligting te voorsien.
moet ontwikkel word ten einde menslike potensiaal tot die maksimum te ontsluit.
Openbare administrasie moet in die breë verteenwoordigend wees van die Suid -Afrikaanse bevolking, met indiensnemings- en personeelbestuurspraktyke wat gebaseer is op vermoë, objektiwiteit, billikheid en die behoefte om die wanbalanse van die verlede reg te stel ten einde breë verteenwoordiging te bewerkstellig.
Nasionale wetgewing moet die bevordering verseker van die waardes en beginsels wat in subartikel (1) vermeld word.
Die aanstelling in die openbare administrasie van 'n aantal persone op grond van beleidsoorwegings word nie uitgesluit nie, maar nasionale wetgewing moet dié aanstellings in die staatsdiens reguleer.
Wetgewing wat die openbare administrasie reguleer, kan 'n onderskeid maak tussen verskillende sektore, administrasies of instellings.
Die aard en funksies van verskillende sektore, administrasies of instellings van die openbare administrasie is tersaaklike faktore wat in aanmerking geneem moet word in wetgewing wat die openbare administrasie reël.
Daar is 'n enkele Staatsdienskommissie vir die Republiek.
begunstiging of vooroordeel sy bevoegdhede uitoefen en sy funksies verrig in die belang van die handhawing van 'n doeltreffende en bevoegde openbare administrasie en 'n hoë standaard van beroepsetiek in die staatsdiens. Die Kommissie moet deur nasionale wetgewing gereguleer word.
Ander staatsorgane moet deur middel van wetgewende en ander maatreë ls die Kommissie bystaan en beskerm ten einde die onafhanklikheid, onpartydigheid, waardigheid en doeltreffendheid van die Kommissie te verseker. Geen persoon of staatsorgaan mag op die funksionering van die Kommissie inbreuk maak nie.
nasionale en provinsiale staatsorgane van advies te dien oor personeelpraktyke in die staatsdiens, met inbegrip van dié met betrekking tot die werwing, aanstelling, oorplasing, uitdienstreding en ander aspekte van die loopbane van werknemers in die staatsdiens.
Die Kommissie is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig.
ten opsigte van sy bedrywighede in 'n provinsie, aan die wetgewer van daardie provinsie.
een kommissaris vir elke provinsie ooreenkomstig subartikel (8)(b) deur die Premier van die provinsie benoem.
deur die Vergadering goedgekeur word by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die Vergadering.
deur die wetgewer goedgekeur word by 'n besluit aangeneem met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van die lede van die wetgewer.
Die prosedure vir die aanstelling van kommissarisse word deur 'n Parlementswet gereguleer.
n geskikte en gepaste persoon is met kennis of ervaring van administrasie, bestuur of die verskaffing van openbare dienste.
'n besluit van die Vergadering of die betrokke provinsiale wetgewer wat aangeneem is met 'n ondersteunende stem van 'n meerderheid van sy lede en waarin gevra word dat die kommissaris van die amp onthef word.
skriftelike verwittiging deur die Premier dat die provinsiale wetgewer 'n besluit aangeneem het waarin gevra word dat daardie kommissaris van die amp onthef word.
Kommissarisse in subartikel (7)(b) bedoel, kan die bevoegdhede en funksies van die Kommissie in hul provinsies uitoefen en verrig soos deur nasionale wetgewing voorgeskryf.
beleid van die regering aan die bewind getrou moet uitvoer.
Die bedinge en voorwaardes van indiensneming in die staatsdiens moet deur nasionale wetgewing gereël word. Werknemers is geregtig op 'n billike pensioen soos deur nasionale wetgewing gereël.
Geen werknemer van die staatsdiens mag begunstig of benadeel word slegs omdat dié persoon 'n bepaalde politieke party of saak steun nie.
Provinsiale regerings is verantwoordelik vir die werwing, aanstelling, bevordering, oorplasing en ontslag van lede van die staatsdiens in hul administrasies binne 'n raamwerk van eenvormige norme en standaarde wat op die staatsdiens van toepassing is.
Nasionale veiligheid moet die vasberadenheid weerspieël va n Suid-Afrikaners, as individue en as nasie, om as gelykes te leef, in vrede en harmonie te leef, vry te wees van vrees en gebrek, en 'n beter bestaan na te streef.
Hierdie vasberadenheid om in vrede en harmonie te leef, belet elke Suid-Afrikaanse burger om deel te neem aan gewapende stryd, nasionaal of internasionaal, behalwe waar ingevolge die Grondwet of nasionale wetgewing daarvoor voorsiening gemaak word.
Nasionale veiligheid moet nagestreef word in ooreenstemming met die reg, met inbegrip van die volkereg.
Nasionale veiligheid is onderworpe aan die gesag van die Parlement en die nasionale uitvoerende gesag.
Die veiligheidsdienste van die Republiek bestaan uit 'n enkele weermag, 'n enkele polisiediens en enige intelligensiedienste wat ingevolge die Grondwet ingestel word.
Die weermag is die enigste wettige militêre mag in die Republiek.
Benewens die veiligheidsdienste ingevolge die Grondwet ingestel, kan gewapende organisasies of dienste slegs ingevolge nasionale wetgewing ingestel word.
Die veiligheidsdienste moet deur nasionale wetgewing gestruktureer en gereguleer word.
Die veiligheidsdienste moet optree, en moet hul lede oplei en van hulle vereis om op te tree, ooreenkomstig die Grondwet en die reg, met inbegrip van die volkeregtelike gewoontereg en van internasionale ooreenkomste wat die Republiek bind.
Geen lid van enige veiligheidsdiens mag 'n klaarblyklik onwettige bevel gehoorsaam nie.
enige partypolitieke belang wat ingevolge die Grondwet wettig is, benadeel; of (b) op partydige wyse enige belang van 'n politieke party bevorder.
Ten einde uitvoering te gee aan die beginsels van deursigtigheid en verantwoordingspligtigheid, moet veelpartykomitees van die Parlement toesig hou oor alle veiligheidsdienste op 'n wyse wat deur nasionale wetgewing of die reëls en orders van die Parlement bepaal word.
Die hoofdoel van die weermag is om die Republiek, sy territoriale integriteit en sy mense te verdedig en te beskerm, in ooreenstemming met die Grondwet en die volkeregtelike beginsels met betrekking tot die aanwending van mag.
n Lid van die Kabinet moet vir verdediging verantwoordelik wees.
ter nakoming van 'n internasionale verpligting.
die tydperk waarvoor die mag na verwagting aangewend sal word.
Indien die Parlement nie sit gedurende die eerste sewe dae nadat die weermag aangewend is soos in subartikel (2) beoog nie, moet die President die inligting wat in subartikel (3) vereis word, aan die toepaslike toesighoudende komitee verskaf.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag is die Opperbevelhebber van die weermag, en moet die militêre bevelvoerders van die weermag aanstel.
Daar moet ooreenkomstig die opdragte van die Kabinetslid wat vir verdediging verantwoordelik is, oor die weermag bevel gevoer word onder die gesag van die President.
enige plek waar die weermag aangewend word; en (c) die getal mense wat daarby betrokke is.
Indien die Parlement nie sit wanneer 'n staat van nasionale verdediging verklaar word nie, moet die President die Parlement binne sewe dae vanaf die verklaring vir 'n buitengewone sitting byeenroep.
'n Verklaring van 'n staat van nasionale verdediging verval tensy dit binne sewe dae vanaf die verklaring deur die Parlement goedgekeur word.
n Burgerlike sekretariaat vir verdediging moet deur nasionale wetgewing ingestel word om te funksioneer in opdrag van die Kabinetslid wat vir verdediging verantwoordelik is.
Die nasionale polisiediens moet gestruktureer word om in die nasionale, die provinsiale en, waar gepas, die plaaslike regeringsfere te funksioneer.
Nasionale wetgewing moet die bevoegdhede en funksies van die polisiediens bepaal en moet die polisiediens in staat stel om sy verantwoordelikhede doeltreffend na te kom, met inagneming van die behoeftes van die provinsies.
Die doelstellings van die polisiediens is om misdaad te voorkom, te bestry en te ondersoek, die openbare orde te handhaaf, die inwoners van die Republiek en hul eiendom te beskerm en te beveilig, en die reg te handhaaf en toe te pas.
prioriteite van die provinsies soos deur die provinsiale uitvoerende gesagte bepaal, die nasionale polisiëringsbeleid bepaal.
Die nasionale polisiëringsbeleid kan voorsiening maak vir 'n verskillende beleid ten opsigte van verskillende provinsies na inagneming van die polisiëringsbehoeftes en -prioriteite van daardie provinsies.
om met die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is, te sk akel met betrekking tot misdaad en polisiëring in die provinsie.
in die nasionale polisiëringsbeleid aan hom toegewys is.
moet 'n provinsie aanbevelings doen aan die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
By ontvangs van 'n klagte wat deur 'n provinsiale uitvoerende gesag ingedien is, moet 'n onafhanklike klagteliggaam vir die polisie deur nasionale wetgewing ingestel, ondersoek instel na enige beweerde wangedrag van, of oortreding begaan deur, 'n lid van die polisiediens in die provinsie.
Nasionale wetgewing moet 'n raamwerk voorsien vir die instelling, bevoegdhede, funksies en beheer van munisipale polisiedienste.
n Komitee bestaande uit die Kabinetslid en die lede van die Uitvoerende Rade wat vir polisiëring verantwoordelik is, moet ingestel word om doeltreffende koördinering van die polisiediens en doeltreffende samewerking tussen die regeringsfere te verseker.
voor hom of enige van sy komitees te verskyn om vrae te beantwoord.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag moet 'n vrou of 'n man as die Nasionale Kommissaris van die polisiediens aanstel om die polisiediens te beheer en te bestuur.
Die Nasionale Kommissaris moet beheer oor die polisiediens uitoefen en dit bestuur ooreenkomstig die nasionale polisiëringsbeleid en die opdragte van die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
Die Nasionale Kommissaris moet met die instemming van die provinsiale uitvoerende gesag 'n vrou of 'n man as die provinsiale kommissaris vir daardie provinsie aanstel, maar indien die Nasionale Kommissaris en die provinsiale uitvoerende gesag nie oor die aanstelling kan ooreenkom nie, moet die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is, tussen die partye bemiddel.
behoudens die bevoegdheid van die Nasionale Kommissaris om ingevolge subartikel (2) beheer oor die polisiediens uit te oefen en dit te bestuur.
Die provinsiale kommissaris moet jaarliks aan die provinsiale wetgewer oor polisiëring in die provinsie verslag doen, en moet 'n afskrif van die verslag aan die Nasionale Kommissaris stuur.
Indien die provinsiale kommissaris die vertroue van die provinsiale uitvoerende gesag verloor het, kan daardie gesag ooreenkomstig nasionale wetgewing gepaste verrigtinge vir die verwydering of oorplasing van, of tugstappe teen, daardie kommissaris instel.
n Burgerlike sekretariaat vir die polisiediens moet deur nasionale wetgewing ingestel word om te funksioneer in opdrag van die Kabinetslid wat vir polisiëring verantwoordelik is.
Enige intelligensiediens, behalwe enige intelligensieafdeling van die weermag of die polisiediens, kan slegs deur die President, as hoof van die nasionale uitvoerende gesag, en slegs ingevolge nasionale wetgewing ingestel word.
Die President as hoof van die nasionale uitvoerende gesag moet 'n vrou of 'n man aanstel as hoof van elke intelligensiediens wat ingevolge subartikel (1) ingestel word, en moet óf politieke verantwoordelikheid vir die beheer oor en bestuur van enige van dié dienste aanvaar, óf 'n lid van die Kabinet aanwys om dié verantwoordelikheid te aanvaar.
burgerlike monitering van die bedrywighede van dié dienste deur 'n inspekteur wat deur die President, as hoof van die nasionale uitvoerende gesag, aangestel word en wat goedgekeur is by 'n besluit van die Nasionale Vergadering aangeneem met 'n ondersteunende stem van minstens twee derdes van die lede van die Vergadering.
Die instelling, status en rol van tradisionele leierskap, volgens die gewoontereg, word behoudens die Grondwet erken.
'n Tradisionele owerheid wat 'n stelsel van gewoontereg naleef, kan funksioneer behoudens enige toepaslike wetgewing en gebruike, waarby ingesluit is enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing of gebruike.
Die howe moet die gewoontereg toepas wanneer dié reg toepasbaar is, behoudens die Grondwet en enige wetgewing wat spesifiek oor gewoontereg handel.
Nasionale wetgewing kan voorsiening maak vir 'n rol vir tradisionele leierskap as 'n instelling op plaaslike vlak betreffende aangeleenthede wat plaaslike gemeenskappe raak.
nasionale wetgewing 'n raad van tradisionele leiers instel.
Daar is 'n Nasionale Inkomstefonds, waarin alle geld gestort word wat deur die nasionale regering ontvang word, behalwe geld wat redelikerwys deur 'n Parlementswet uitgesluit word.
as 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds, wanneer in die Grondwet of 'n Parlementswet daarvoor voorsiening gemaak word.
'n Provinsie se billike deel van die inkomste wat nasionaal ingevorder word, is 'n regstreekse las teen die Nasionale Inkomstefonds.
enige ander toekennings aan provinsies, plaaslike regering of munisipaliteite uit die nasionale regering se deel van daardie inkomste, en voorwaardes waarop daardie toekennings gedoen kan word.
die behoefte aan buigsaamheid in die hantering van noodgevalle of ander tydelike behoeftes, en ander faktore wat op soortgelyke objektiewe maatstawwe gebaseer is.
Nasionale, provinsiale en munisipale begrotings en begrotingsprosesse moet deursigtigheid, verantwoordingspligtigheid en die doeltreffende finansiële bestuur van die ekonomie, skuld en die openbare sektor bevorder.
dat begrotings in elke regeringsfeer die bronne van inkomste en die wyse waarop voorgestelde uitgawes aan nasionale wetgewing sal voldoen, moet aantoon.
aanspreeklikheid wat in die daaropvolgende jaar die staatskuld sal verhoog.
eenvormige toesourienorme en -standaarde.
Die nasionale tesourie kan met die instemming van die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is, slegs weens ernstige of volgehoue wesenlike oortreding van die maatreëls ingevolge subartikel (1) voorgeskryf die oordrag van fondse aan 'n staatsorgaan staak.
kan onmiddellik afgedwing word, maar sal terugwerkend verval tensy die Parlement dit goedkeur ooreenkomstig 'n proses wat wesenlik dieselfde is as dié ingevolge artikel 76(1) ingestel en deur die gesamentlike reëls en orders van die Parlement voorgeskryf. Hierdie proses moet binne 30 dae vanaf die nasionale tesourie se besluit afgehandel word.
Die Parlement kan ooreenkomstig die proses ingevolge subartikel (3) ingestel 'n besluit om die oordrag van fondse te staak, vir hoogstens 120 dae op 'n keer hernu.
moet die provinsie 'n geleentheid gebied word om voor 'n komitee te antwoord op die aantygings teen hom en sy saak te stel.
Wanneer 'n staatsorgaan in die nasionale, provinsiale of plaaslike regeringsfeer, of enige ander instelling in nasionale wetgewing geïdentifiseer, vir goedere of dienste kontrakteer, moet hy dit doen ooreenkomstig 'n stelsel wat regverdig, billik, deursigtig, mededingend en kostedoeltreffend is.
die beskerming of vooruitgang van persone, of kategorieë persone, wat deur onbillike diskriminasie benadeel is nie.
Nasionale wetgewing moet 'n raamwerk voorskryf waarbinne die beleid genoem in subartikel (2) toegepas kan word.
Die nasionale regering, 'n provinsiale regering of 'n munisipaliteit kan 'n lening waarborg slegs indien die waarborg voldoen aan voorwaardes wat in nasionale wetgewing uiteengesit word.
Nasionale wetgewing bedoel in subartikel (1) kan verorden word slegs nadat aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
Elke regering moet elke jaar 'n verslag publiseer oor die waarborge wat hy verstrek het.
die boonste perke van die salarisse, toelaes of voordele van lede van provinsiale wetgewers, lede van Uitvoerende Rade en lede van Munisipale Rade van die verskillende kategorieë.
Nasionale wetgewing moet 'n onafhanklike kommissie instel om aanbevelings te doen oor die salarisse, toelaes en voordele in subartikel (1) genoem.
Die Parlement kan die wetgewing genoem in subartikel (1) aanneem slegs na oorweging van enige aanbevelings van die kommissie ingevolge subartikel (2) ingestel.
Die nasionale uitvoerende gesag, 'n provinsiale uitvoerende gesag, 'n munisipaliteit of enige ander tersaaklike gesag kan die nasionale wetgewing genoem in subartikel (1) toepas slegs na oorweging van enige aanbevelings van die kommissie ingevolge subartikel (2) ingestel.
Nasionale wetgewing moet raamwerke voorskryf vir die bepaling van die salarisse, toelaes en voordele van regters, die Openbare Beskermer, die Ouditeur-generaal en lede van enige kommissie waarvoor die Grondwet voorsiening maak, met inbegrip van die uitsaai-owerheid in artikel 192 genoem.
Daar is 'n Finansiële en Fiskale Kommissi e vir die Republiek, wat aan die Parlement, provinsiale wetgewers en enige ander gesag deur nasionale wetgewing bepaal, aanbevelings doen wat in hierdie Hoofstuk of in nasionale wetgewing beoog word.
Die Kommissie is onafhanklik en slegs aan die Grondwet en die reg onderworpe, en moet onpartydig wees.
Die Kommissie funksioneer ingevolge 'n Parlementswet en moet by die verrigting van sy funksies alle tersaaklike faktore in aanmerking neem, met inbegrip van dié in artikel 214(2) vermeld.
twee persone benoem deur georganiseerde plaaslike regering ingevolge artikel 163; en (d) nege ander persone.
Lede van die Kommissie moet toepaslike kundigheid besit.
Lede dien vir 'n termyn ingevolge nasionale wetgewing bepaal. Die President kan 'n lid van die amp onthef op grond van wangedrag, onvermoë of onbevoegdheid.
Die Suid-Afrikaanse Reserwebank is die sentrale bank van die Republiek en word ingevolge 'n Parlementswet gereguleer.
gebalanseerde en volhoubare ekonomiese groei in die Republiek die waarde van die geldeenheid te beskerm.
Die Suid-Afrikaanse Reserwebank moet in die nastrewing van sy hoofoogmerk sy funksies onafhanklik en sonder vrees, begunstiging of vooroordeel verrig, maar daar moet gereelde oorlegpleging wees tussen die Bank en die Kabinetslid wat vir nasionale finansiële sake verantwoordelik is.
Die bevoegdhede en funksies van die Suid-Afrikaanse Reserwebank is dié wat gebruiklikerwys deur sentrale banke uitgeoefen en verrig word, moet deur 'n Parlementswet bepaal word en moet uitgeoefen of verrig word behoudens die voorwaardes ingevolge dié Wet voorgeskryf.
Daar is 'n Provinsiale Inkomstefonds vir elke provinsie, waarin alle geld gestort word wat deur die provinsiale regering ontvang word, behalwe geld wat redelikerwys deur 'n Parlementswet uitgesluit word.
as 'n regstreekse las teen die Provinsiale Inkomstefonds, wanneer in die Grondwet of 'n provinsiale Wet daarvoor voorsiening gemaak word.
Inkomste wat ingevolge artikel 214(1) deur bemiddeling van 'n provinsie aan plaaslike regering in daardie provinsie toegeken word, is 'n regstreekse las teen daardie provinsie se Inkomstefonds.
kan hetsy voorwaardelik hetsy onvoorwaardelik ander toekennings uit nasionale regeringsinkomste ontvang.
Bykomende inkomste wat deur provinsies of munisipaliteite ingevorder word, mag nie afgetrek word van hul deel van die inkomste wat nasionaal ingevorder word, of van enige ander toekennings wat uit die nasionale regeringsinkomste aan hulle gedoen word nie. Insgelyks rus daar geen verpligting op die nasionale regering om provinsies of munisipaliteite te vergoed wat nie inkomste in ooreenstemming met hul fiskale vermoë en belastingbasis invorder nie.
n Provinsie se billike deel van inkomste wat nasionaal ingevorder word, moet onverwyld en sonder vermindering aan die provinsie oorgedra word, behalwe wanneer die oordrag ingevolge artikel 216 gestaak is.
'n Provinsie moet vir homself enige geldmiddele voorsien wat hy ingevolge 'n bepaling van sy provinsiale grondwet bykomend by sy behoeftes in die Grondwet beoog, nodig het.
uniforme bobelasting hef op die belastingbasisse van enige belasting, heffing of reg wat deur nasionale wetgewing opgelê word, uitgesonderd die belastingbasisse van korporatiewe inkomstebelasting, belasting op toegevoegde waarde, eiendomsbelasting of doeaneregte.
moet gereguleer word ingevolge 'n Parlementswet, wat verorden kan word slegs nadat enige aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
indien deur nasionale wetgewing daartoe gemagtig, ander belastings, heffings en regte oplê wat gepas is vir plaaslike regering of vir die kategorie plaaslike regering waarin daardie munisipaliteit val, maar geen munisipaliteit mag inkomstebelasting, belasting op toegevoegde waarde, algemene verkoopbelasting of doeaneregte oplê nie.
kan deur nasionale wetgewing gereguleer word.
Wanneer twee munisipaliteite dieselfde fiskale bevoegdhede en funksies met betrekking tot dieselfde gebied het, moet 'n gepaste verdeling van daardie bevoegdhede en funksies ingevolge nasionale wetgewing gedoen word.
Die behoefte om aan gesonde belastingbeginsels te voldoen.
Die bevoegdhede wat uitgeoefen word en funksies wat verrig word deur elke munisipaliteit.
Die fiskale vermoë van elke munisipaliteit.
Niks in hierdie artikel belet dat inkomste wat ingevolge hierdie artikel ingevorder word, gedeel word tussen munisipaliteite wat in dieselfde gebied fiskale bevoegdheid en funksies het nie.
Nasionale wetgewing in hierdie artikel beoog, kan verorden word slegs nadat georganiseerde plaaslike regering en die Finansiële en Fiskale Kommissie geraadpleeg is en enige aanbevelings van die Kommissie oorweeg is.
moet binne twaalf maande terugbetaal word.
Nasionale wetgewing bedoel in subartikel (1) kan verorden word slegs nadat enige aanbevelings van die Finansiële en Fiskale Kommissie oorweeg is.
Die onderhandeling en ondertekening van alle internasionale ooreenkomste is die verantwoordelikheid van die nasionale uitvoerende gesag.
'n Internasionale ooreenkoms bind die Republiek slegs nadat dit in sowel die Nasionale Vergadering as die Nasionale Raad van Provinsies by besluit goedgekeur is, tensy dit 'n ooreenkoms genoem in subartikel (3) is.
'n Internasionale ooreenkoms van tegniese, administratiewe of uitvoerende aard, of 'n ooreenkoms wat nie bekragtiging of toetrede vereis nie, en wat deur die nasionale uitvoerende gesag aangegaan is, bind die Republiek sonder goedkeuring deur die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies, maar moet binne 'n redelike tyd in die Vergadering en die Raad ter tafel gelê word.
'n Internasionale ooreenkoms verkry regskrag in die Republiek wanneer dit by nasionale wetgewing as wet verorden word; maar 'n direk uitvoerbare bepaling van 'n ooreenkoms wat deur die Parlement goedgekeur is, verkry regskrag in die Republiek tensy die ooreenkoms met die Grondwet of 'n Parlementswet onbestaanbaar is.
Die Republiek word gebind deur internasionale ooreenkomste wat die Republiek by die inwerkingtreding van hierdie Grondwet gebind het.
Volkeregtelike gewoontereg het regskrag in die Republiek tensy dit met die Grondwet of 'n Parlementswet onbestaanbaar is.
By die uitleg van wetgewing moet elke hof aan enige redelike uitleg van die wetgewing wat met die volkereg bestaanbaar is, voorkeur gee bo enige alternatiewe uitleg wat met die volkereg onbestaanbaar is.
Ten einde die kultuur van demokrasie deur die Grondwet ingestel, te versterk, kan die Parlement Handveste van Regte aanneem wat met die bepalings van die Grondwet bestaanbaar is.
Die Suid-Afrikaanse bevolking as geheel se reg op selfbeskikking soos in hierdie Grondwet vergestalt, belet nie, binne die raamwerk van dié reg, die erkenning nie van die konsep van die reg van enige gemeenskap wat 'n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking binne 'n territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.
Ten einde veelparty-demokrasie te bevorder, moet nasionale wetgewing voorsiening maak vir die befondsing, op 'n billike en proporsionele grondslag, van politieke partye wat aan nasionale en provinsiale wetgewers meedoen.
Alle grondwetlike verpligtinge moet getrou en sonder versuim nagekom word.
enige bevoegdheid of funksie vir enige ander uitvoerende staatsorgaan op 'n agentskaps-of delegeringsgrondslag uitoefen of verrig.
wetgewing wat van krag was toe die Grondwet in werking getree het en wat deur 'n provinsiale regering geadministreer word.
Engelse teks die deurslag.
Bylae 6 is van toepassing op die oorgang na die nuwe grondwetlike bestel wat deur hierdie Grondwet ingestel word en op enige aangeleentheid wat met dié oorgang in verband staan.
Die wette vermeld in Bylae 7 word herroep, behoudens artikel 243 en Bylae 6.
Hierdie Wet heet die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en tree so gou as moontlik in werking op 'n datum wat die President by proklamasie bepaal, wat nie 'n datum later as 1 Julie 1997 mag wees nie.
Die President kan verskillende datums wat voor die datum vermeld in subartikel (1) is ten opsigte van verskillende bepalings van die Grondwet bepaal.
Tensy uit die samehang anders blyk, word 'n verwysing in 'n bepaling van die Grondwet na 'n tydstip waarop die Grondwet in werking getree het, uitgelê as 'n verwysing na die tydstip waarop daardie bepaling in werking getree het.
Indien daar ingevolge subartikel (2) 'n verskillende datum ten opsigte van enige besondere bepaling van die Grondwet bepaal word, word enige ooreenstemmende bepaling van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993), wat in die proklamasie vermeld word, met ingang van dieselfde datum herroep.
Artikels 213, 214, 215, 216, 218, 226, 227, 228, 229 en 230 tree op 1 Januarie 1998 in werking, maar dit belet nie die verordening ingevolge hierdie Grondwet voor daardie datum van wetgewing wat in enige van hierdie bepalings beoog word nie. Tot daardie datum bly enige ooreenstemmende en verbandhoudende bepalings van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993, van krag.
Die nasionale vlag is reghoekig, en is een en 'n half maal langer as die wydte daarvan.
Dit is swart, goud, groen, wit, rissierooi en blou.
Dit het 'n groen Y-vormige baan wat een vyfde van die wydte van die vlag is.
Die groen baan is bo en onder wit gesoom en na die vlagpaal goud gesoom. Elke soom is een vyftiende van die wydte van die vlag.
Die driehoek naas die vlagpaal is swart.
Die boonste horisontale baan is rissierooi en die onderste horisontale baan is blou. Hierdie bane is elk een derde van die wydte van die vlag.
In die teenwoordigheid van almal hier vergader en in die volle besef van die hoë roeping wat ek as President/Waarnemende President van die Republiek van Suid-Afrika aanvaar, sweer ek, A.B./verklaar ek, A.B.
s my aan die welsyn van die Republiek en al sy mense sal wy.
In die geval van 'n eed: So help my God.
wat ek as Adjunkpresident van die Republiek van Suid-Afrika aanvaar, sweer ek, A.B./ verklaar ek, A.B.
s my aan die welsyn van die Republiek en al sy mense sal wy.
In die geval van 'n eed: So help my God.
vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou aan die Republiek van Suid-Afrika en dat ek die Grondwet en die ander reg van die Republiek sal gehoorsaam, eerbiedig en onderhou; en ek belowe plegtig om my funksies as lid van die Nasionale Vergadering/vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies/lid van die wetgewer van die provinsie C.D. na my beste vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Persone wat 'n vakature in die Nasionale Vergadering, 'n vaste afvaardiging na die Nasionale Raad van Provinsies of 'n provinsiale wetgewer vul, kan ingevolge subitem (1) voor die voorsittende beampte van die Vergadering, Raad of wetgewer, na gelang van die geval, 'n eed of plegtige verklaring aflê.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou aan die Republiek van Suid-Afrika en dat ek die Grondwet en die ander reg van die Republiek sal gehoorsaam, eerbiedig en onderhou; en ek belowe om my amp as Premier/ Waarnemende Premier/lid van die Uitvoerende Raad van die provinsie C.D. met eer en waardigheid te beklee; 'n opregte en getroue raadgewer te wees; geen sake wat aan my vir geheimhouding toevertrou word, regstreeks of onregstreeks te openbaar nie; en die funksies van my amp met nougesetheid en na my beste vermoë uit te voer.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Ek, A.B., sweer/verklaar plegtig trou, as 'n Regter van die Konstitusionele Hof/Hoogste Hof van Appèl/Hoë Hof/E.F. -hof, aan die Republiek van Suid-Afrika, en dat ek die Grondwet en die menseregte wat daarin verskans is, sal handhaaf en beskerm; en aan alle persone op gelyke voet reg sal laat geskied sonder vrees, begunstiging of vooroordeel, ooreenkomstig die Grondwet en die reg.
In die geval van 'n eed: So help my God.
Iemand wat in die amp van Hoofregter van die Hoogste Hof van Appèl aangestel is en wat ten tyde van daardie aanstelling nie reeds 'n regter is nie, moet voor die President van die Konstitusionele Hof 'n eed of plegtige verklaring aflê.
Regterlike beamptes en waarnemende regterlike beamptes, buiten regters, moet ingevolge nasionale wetgewing 'n eed/plegtige verklaring aflê.
n provinsiale wetgewer vergader om die Premier van die Provinsie of die Speaker of Adjunkspeaker van die wetgewer te verkies.
op die vergadering vir die nominasie van kandidate vra.
n Nominasie moet voorgelê word op die vorm wat voorgeskryf word deur die reëls in item 9 vermeld.
deur twee lede van die betrokke provinsiale wetgewer, indien die Premier van die provinsie of die Speaker of Adjunkspeaker van die wetgewer verkies moet word.
n Persoon wat genomineer word, moet aanname van die nominasie te kenne gee deur óf die nominasievorm óf enige ander vorm van skriftelike bevestiging te teken.
Op 'n vergadering waarop hierdie Bylae van toepassing is, moet die voorsittende persoon die name aankondig van die persone wat as kandidate genomineer is, maar mag die voorsittende persoon geen debat toelaat nie.
Indien slegs een kandidaat genomineer word, moet die voorsittende persoon verklaar dat daardie kandidaat verkies is.
moet die voorsittende persoon die kandidaat wat 'n meerderheid van die stemme kry, verkies verklaar.
Indien geen kandidaat 'n meerderheid van die stemme kry nie, word die kandidaat wat die laagste getal stemme gekry het, uitgeskakel en moet 'n verdere stemming oor die oorblywende kandidate ooreenkomstig item 6 plaasvind. Hierdie prosedure moet herhaal word totdat 'n kandidaat 'n meerderheid van die stemme kry.
oorbly nadat 'n uitskakelingsprosedure toegepas is, en daardie twee kandidate dieselfde getal stemme kry, moet 'n verdere vergadering binne sewe dae gehou word op 'n tyd wat deur die voorsittende persoon bepaal word.
Indien 'n verdere vergadering ingevolge subitem (1) gehou word, moet die prosedure in hierdie Bylae voorgeskryf by daardie vergadering toegepas word asof dit die eerste vergadering vir die betrokke verkiesing is.
die wyse waarop die stemming moet geskied.
Hierdie reëls moet bekend gemaak word op die wy se wat die President van die Konstitusionele Hof bepaal.
Die getal afgevaardigdes in 'n provinsiale afvaardiging na die Nasionale Raad van Provinsies waarop 'n party geregtig is, word bepaal deur die getal setels wat die party in die provinsiale wetgewer het met tien te vermenigvuldig en die resultaat te deel deur die getal setels in die wetgewer, plus een.
Indien 'n berekening ingevolge item 1 'n surplus oplewer wat nie opgeneem word deur die afgevaardigdes wat ingevolge daardie item aan 'n party toegewys word nie, moet die surplus meeding met soortgelyke surplusse wat enige ander party of partye toekom, en enige afgevaardigdes in die afvaardiging wat nie toegeken is nie, moet aan die party of partye in volgorde van die hoogste surplus toegeken word.
"oubedeling-wetgewing" wetgewing verorden voordat die vorige Grondwet in werking getree het; "tuisland" 'n deel van die Republiek waarmee, voordat die vorige Grondwet in werking getree het, in Suid-Afrikaanse wetgewing gehandel is as 'n onafhanklike of selfregerende gebied; "vorige Grondwet" die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993).
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
word, behoudens die nuwe Grondwet, steeds geadministreer deur die gesag wat dit geadministreer het toe die nuwe Grondwet in werking getree het.
na 'n amptelike taal of tale, uitgelê as 'n verwysing na enige van die amptelike tale kragtens die nuwe Grondwet.
die Premier van 'n provinsie kragtens die nuwe Grondwet, indien die administrasie van daardie wetgewing ingevolge die vorige Grondwet of hierdie Bylae aan 'n provinsiale uitvoerende gesag toegewys of opgedra is.
Enigiemand wat 'n lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, word 'n lid of ampsdraer van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp as lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet.
Die Nasionale Vergadering soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as verkies te wees kragtens die nuwe Grondwet vir 'n termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van die Nasionale Vergadering se termyn wat behoudens artikel 49(4) van die nuwe Grondwet op 30 April 1999 verstryk, bestaan die Vergadering uit 400 lede.
Die reëls en orders van die Nasionale Vergadering wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
Daar word met enige onafgehandelde werk voor die Nasionale Vergadering wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, ingevolge die nuwe Grondwet voortgegaan.
Enige onafgehandelde werk voor die Senaat wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet na die Nasionale Raad van Provinsies verwys word, en die Raad moet ingevolge die nuwe Grondwet met daardie werk voortgaan.
Geen verkiesing van die Nasionale Vergadering mag voor 30 April 1999 gehou word nie tensy die Vergadering ontbind word ingevolge artikel 50(2) na 'n voorstel van wantroue in die President ingevolge artikel 102(2) van die nuwe Grondwet.
Artikel 50(1) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot 30 April 1999.
op die vul van vakatures in die Vergadering, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 47(4) van die nuwe Grondwet word opgeskort tot die tweede verkiesing van die Nasionale Vergadering kragtens die nuwe Grondwet.
kan ander persone as vaste afgevaardigdes benoem slegs indien daar geen of 'n onvoldoende getal van sy voormalige senatore beskikbaar is.
die partye aanstel.
Subitems (2) en (3) is van toepassing slegs op die eerste aanstelling van vaste afgevaardigdes na die Nasionale Raad van Provinsies.
Artikel 62(1) van die nuwe Grondwet is nie van toepassing op die benoeming en aanstelling van voormalige senatore as vaste afgevaardigdes ingevolge hierdie item nie.
Die reëls en orders van die Senaat wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, moet ten opsigte van die werk van die Nasionale Raad toegepas word in die mate waarin dit toegepas kan word, behoudens enige wysiging of herroeping.
'n Voormalige senator wat nie as 'n vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies aangestel word nie, is geregtig om 'n ten volle stemgeregtigde lid te word van die wetgewer van die provinsie waaruit daardie persoon ingevolge artikel 48 van die vorige Grondwet as 'n senator benoem is.
Indien 'n voormalige senator kies om nie 'n lid van 'n provinsiale wetgewer te word nie, word daar beskou dat daardie persoon as senator bedank het op die dag voordat die nuwe Grondwet in werking getree het.
Die salaris, toelaes en voordele van 'n voormalige senator wat as 'n vaste afgevaardigde of as 'n lid van 'n provinsiale wetgewer aangestel is, mag nie slegs vanweë daardie aanstelling verminder word nie.
Enigiemand wat kragtens die vorige Grondwet die President, 'n Uitvoerende Adjunkpresident, 'n Minister of 'n Adjunkminister was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet, maar behoudens subitem (2).
Tot 30 April 1999 word artikels 84, 89, 90, 91, 93 en 96 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel B by hierdie Bylae uiteengesit.
Subitem (2) belet nie 'n Minister wat 'n senator was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, om aan te bly nie as 'n Minister genoem in artikel 91(1)(a) van die nuwe Grondwet, soos dié artikel in Aanhangsel B lui.
provinsie kragtens die nuwe Grondwet, en beklee die amp van lid of ampsdraer ingevolge die nuwe Grondwet en 'n provinsiale grondwet wat verorden mag word.
'n Provinsiale wetgewer soos ingevolge subitem (1) saamgestel, word beskou as kragtens die nuwe Grondwet verkies te wees vir 'n termyn wat op 30 April 1999 verstryk.
Vir die duur van sy termyn wat op 30 April 1999 verstryk, en behoudens artikel 108(4), bestaan 'n provinsiale wetgewer uit die getal lede kragtens die vorige Grondwet vir daardie wetgewer bepaal sowel as die getal voormalige senatore wat ingevolge item 8 van hierdie Bylae lede van die wetgewer geword het.
Die reëls en orders van 'n provinsiale wetgewer wat van krag was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly van krag behoudens enige wysiging of herroeping.
op die vul van vakatures in 'n wetgewer, en die aanvulling, hersiening en aanwending van partylyste vir die vul van vakatures, tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
Artikel 106(4) van die nuwe Grondwet word ten opsigte van 'n provinsiale wetgewer opgeskort tot die tweede verkiesing van die wetgewer kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die Premier of 'n lid van die Uitvoerende Raad van 'n provinsie was toe die nuwe Grondwet in werking getree het, bly aan in en beklee daardie amp ingevolge die nuwe Grondwet en 'n provinsiale grondwet wat verorden mag word, maar behoudens subitem (2).
Totdat die Premier wat na die eerste verkiesing van 'n provinsie se wetgewer kragtens die nuwe Grondwet verkies word die amp aanvaar, of die provinsie sy grondwet verorden, wat ook al eerste plaasvind, word artikels 132 en 136 van die nuwe Grondwet geag te lui soos in Aanhangsel C by hierdie Bylae uiteengesit.
n Provinsiale grondwet wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet aan artikel 143 van die nuwe Grondwet voldoen.
Wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid binne 'n funksionele gebied in Bylae 4 of 5 by die nuwe Grondwet vermeld en wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, deur 'n gesag binne die nasionale uitvoerende gesag geadministreer is, kan deur die President by proklamasie opgedra word aan 'n gesag binne 'n provinsiale uitvoerende gesag wat deur die Uitvoerende Raad van die provinsie aangewys word.
veiligheidsdiens of ander instelling.
n Afskrif van elke proklamasie wat ingevolge subitem (1) of (2) uitgereik is, moet binne 10 dae na die publisering van die proklamasie aan die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies voorgelê word.
n reg of voorreg verkry of verpligting of aanspreeklikheid opgeloop voordat dit verval het nie.
Wanneer wetgewing kragtens subitem (1) opgedra word, word 'n verwysing in die wetgewing na 'n gesag wat dit administreer, uitgelê as 'n verwysing na die gesag aan wie dit opgedra is.
'n Opdrag van wetgewing kragtens artikel 235(8) van die vorige Grondwet, met inbegrip van 'n wysiging, aanpassing of herroeping en herverordening van enige wetgewing en enige ander stappe wat kragtens daardie artikel gedoen is, moet beskou word as kragtens hierdie item gedoen te gewees het.
'n Gesag binne die nasionale uitvoerende gesag wat, wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, enige wetgewing administreer wat buite die Parlement se wetgewende bevoegdheid val, bly bevoeg om daardie wetgewing te administreer totdat dit ingevolge item 14 van hierdie Bylae aan 'n gesag binne 'n provinsiale uitvoerende gesag opgedra word.
Subitem (1) verval twee jaar nadat die nuwe Grondwet in werking getree het.
enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing; en (b) bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Die Konstitusionele Hof wat deur die vorige Grondwet ingestel is, word die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die amp van President, Adjunkpresident of regter van die Konstitusionele Hof beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, word die President, die Adjunkpresident of 'n regter van die Konstitusionele Hof kragtens die nuwe Grondwet, en behou die amp vir die onverstreke gedeelte van hul termyne soos deur artikel 176(1) van die nuwe Grondwet bepaal.
Die Appèlafdeling van die Hooggeregshof van Suid -Afrika word die Hoogste Hof van Appèl kragtens die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat die amp van Hoofregter, Adjunkhoofregter of regter van die Appèlafdeling beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, word die Hoofregter, die Adjunkhoofregter of 'n regter van die Hoogste Hof van Appèl kragtens die nuwe Grondwet.
'n Provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of 'n hooggeregshof van 'n tuisland of 'n algemene afdeling van so 'n hof, word 'n Hoë Hof kragtens die nuwe Grondwet sonder verandering van sy regsgebied, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
kragtens die nuwe Grondwet, behoudens enige rasionalisering in subitem (6) beoog.
'n provinsiale of plaaslike afdeling van die Hooggeregshof van Suid-Afrika of 'n hooggeregshof van 'n tuisland of algemene afdeling van so 'n hof, uitgelê as 'n verwysing na 'n Hoë Hof.
Sodra dit doenlik is nadat die nuwe Grondwet in werking getree het, moet alle howe, asook hulle struktuur, samestelling, funksionering en jurisdiksie, en alle tersaaklike wetgewing, gerasionaliseer word met die oog daarop om 'n regstelsel in te stel wat aan die voorskrifte van die nuwe Grondwet voldoen.
Die Kabinetslid wat vir die regspleging verantwoordelik is, handelende na oorleg met die Regterlike Dienskommissie, moet die rasionalisering beoog in paragraaf (a), bestuur.
Alle verrigtinge wat voor 'n hof hangende is wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, moet afgehandel word asof die nuwe Grondwet nie verorden is nie, tensy die belang van geregtigheid anders vereis.
Artikel 108 van die vorige Grondwet bly van krag totdat die Parlementswet beoog in artikel 179 van die nuwe Grondwet in werking tree. Hierdie subitem raak nie die aanstelling van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings ingevolge artikel 179 nie.
n Prokureur-generaal wat die amp beklee wanneer die nuwe Grondwet in werking tree, bly funksioneer ingevolge die wetgewing wat op daardie amp van toepassing is, behoudens subitem (1).
'n Persoon wat ingevolge hierdie Bylae in 'n amp aanbly en wat kragtens die vorige Grondwet 'n ampseed of 'n plegtige verklaring afgelê het, is nie verplig om die ampseed of plegtige verklaring kragtens die nuwe Grondwet te herhaal nie.
die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Artikels 199(1), 200(1), (3) en (5) tot (11) en 201 tot 206 van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur 'n Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
Die lede van die Regterlike Dienskommissie genoem in artikel 105(1)(h) van die vorige Grondwet hou op om lede van die Kommissie te wees wanneer die lede genoem in artikel 178(1)(i) van die nuwe Grondwet aangestel word.
enige wysiging of herroeping van daardie wetgewing; en (ii) bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Artikels 184A en 184B(1)(a), (b) en (d) van die vorige Grondwet bly van krag totdat dit herroep word deur 'n Parlementswet wat ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem word.
Waar die nuwe Grondwet die verordening van nasionale of provinsiale wetgewing vereis, moet daardie wetgewing binne 'n redelike tydperk vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het deur die tersaaklike gesag verorden word.
Artikel 198(b) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voordat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie.
Artikel 199(3)(a) van die nuwe Grondwet mag nie toegepas word voor die verstryking van drie maande nadat die wetgewing beoog in daardie artikel verorden is nie.
Nasionale wetgewing beoog in artikel 217(3) van die nuwe Grondwet moet verorden word binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, maar die afwesigheid van hierdie wetgewing gedurende hierdie tydperk belet nie die inwerkingstelling van die beleid in artikel 217(2) bedoel nie.
Totdat die Parlementswet genoem in artikel 65(2) van die nuwe Grondwet verorden word, kan elke provinsiale wetgewer sy eie prosedure bepaal waarvolgens magtiging aan sy afvaardiging verleen word om namens hom stemme in die Nasionale Raad van Provinsies uit te bring.
Totdat die wetgewing beoog in artikel 229(1)(b) van die nuwe Grondwet verorden word, bly 'n munisipaliteit bevoeg om enige belasting, heffing of reg op te lê wat hy gemagtig was om op te lê toe die Grondwet in werking getree het.
Ondanks die ander bepalings van die nuwe Grondwet en ondanks die herroeping van die vorige Grondwet, word al die bepalings met betrekking tot amnestie wat in die vorige Grondwet onder die opskrif "Nasionale Eenheid en Versoening" vervat is, geag deel van die nuwe Grondwet uit te maak vir die doeleindes van die Wet op die Bevordering van Nasionale Eenheid en Versoening, 1995 (Wet 34 van 1995), soos gewysig, asook vir die doeleindes van die geldigheid daarvan.
Nasionale wetgewing beoog in artikels 9(4), 32(2) en 33(3) van die nuwe Grondwet moet binne drie jaar vanaf die datum waarop die nuwe Grondwet in werking getree het, verorden word.
uitoefening of beskerming van enige van hul regte.
op administratiewe optrede wat regverdigbaar is met betrekking tot die redes wat daarvoor gegee word, waar enige van hul regte geraak of bedreig word.
Grondwet in werking getree het, verorden word nie.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Die Staatsdienskommissie en die provinsiale dienskommissies bedoel in Hoofstuk 13 van die vorige Grondwet gaan voort om te funksioneer ingevolge daardie Hoofstuk en die wetgewing wat daarop van toepassing is asof daardie Hoofstuk nie herroep is nie, totdat die Kommissie en die provinsiale dienskommissies by Parlementswet ingevolge artikel 75 van die nuwe Grondwet aangeneem, afgeskaf word.
bestaanbaarheid met die nuwe Grondwet.
Enigiemand wat, toe die nuwe Grondwet in werking getree het, besig was om 'n vonnis van meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete in die Republiek uit te dien, is onbevoeg om 'n lid van die Nasionale Vergadering of 'n provinsiale wetgewer te word.
eindig vyf jaar nadat die vonnis voltooi is.
verteenwoordigende oorgangsraad in die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, genoem en wat geïdentifiseer is soos in artikel 182 van die vorige Grondwet uiteengesit, ampshalwe daarop geregtig om 'n lid van daardie raad te wees tot 30 April 1999 of totdat 'n Parlementswet anders bepaal.
Artikel 245(4) van die vorige Grondwet bly van krag totdat die toepassing van daardie artikel verval. Artikel 16(5) en (6) van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993, mag nie voor 30 April 1999 herroep word nie.
Artikels 82 en 124 van die nuwe Grondwet raak nie die veilige bewaring van Parlementswette of provinsiale Wette wat aangeneem is voordat die nuwe Grondwet in werking getree het nie.
By die voorlegging van 'n sertifikaat deur 'n bevoegde gesag dat onroerende eiendom van die staat ingevolge artikel 239 van die vorige Grondwet in 'n bepaalde regering setel, moet 'n registrateur van aktes die aantekeninge of endossemente in of op enige betrokke register, transportakte of ander dokument aanbring ten einde daardie onroerende eiendom in die naam van daardie regering te registreer.
Geen belasting, gelde of ander vordering is ten opsigte van 'n registrasie ingevolge subitem (1) betaalbaar nie.
"1. Partye wat ingevolge nasionale wetgewing geregistreer is en wat aan 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering deelneem, moet kandidate vir sodanige verkiesing benoem op kandidaatlyste wat ooreenkomstig hierdie Bylae en nasionale wetgewing opgestel is.".
Een helfte van die setels uit streeklyste deur die onderskeie partye voorgelê, met ' n vaste getal setels vir elke streek voorbehou soos deur die Kommissie bepaal vir die volgende verkiesing van die Vergadering, met inagneming van beskikbare wetenskaplik gebaseerde gegewens met betrekking tot kiesers, en vertoë deur belanghebbende partye.
Die ander helfte van die setels uit nasionale lyste deur die onderskeie partye voorgelê, of uit streeklyste waar nasionale lyste nie voorgelê is nie.
"3. Die kandidaatlyste wat deur 'n party voorgelê word, moet gesamentlik die name van hoogstens 'n getal kandidate gelyk aan die getal setels in die Nasionale Vergadering bevat, en elke sodanige lys moet daardie name in die vaste rangorde van voorkeur wat die party bepaal, aandui.". 4.
"5. Die setels bedoel in item 2(a) word per streek toegewys aan die partye wat aan 'n verkiesing deelneem, soos volg:".
deur die woorde wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te vervang: 6.
plus een, met weglating van breukdele, is die kwota stemme per setel.
Die wysiging van item 7(3) deur paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) 'n Gewysigde kwota stemme per setel word bepaal deur die totale getal stemme wat landswyd uitgebring is, minus die getal stemme wat landswyd ten gunste van die party bedoel in paragraaf (a) uitgebring is, te deel deur die getal setels in die Vergadering plus een, minus die getal setels wat finaal aan bedoelde party ingevolge paragraaf (a) toegewys is.".
"10. Die getal setels in elke provinsiale wetgewer is soos ingevolge artikel 105 van die nuwe Grondwet bepaal.".
"11. Partye wat ingevolge nasionale wetgewing geregistreer is en wat aan 'n verkiesing van 'n provinsiale wetgewer deelneem, moet kandidate vir verkiesing tot so 'n provinsiale wetgewer benoem op provinsiale lyste wat ooreenkomstig hierdie Bylae en nasionale wetgewing opgestel is.".
Nadat die telling van stemme afgehandel is, die getal verteenwoordigers van elke party bepaal is en die verkiesingsuitslag ingevolge artikel 190 van die nuwe Grondwet bekend gemaak is, moet die Kommissie, binne twee dae na sodanige bekendmaking, uit elke kandidaatlys wat ingevolge nasionale wetgewing gepubliseer is, die verteenwoordigers van elke party in die wetgewende liggaam aanwys.
In opvolging van die aanwysing ingevolge subitem (1), indien 'n kandidaat se naam op meer as een lys vir die Nasionale Vergadering of lyste vir sowel die Nasionale Vergadering as 'n provinsiale wetgewer verskyn (indien 'n verkiesing van die Vergadering en 'n provinsiale wetgewer tegelyk plaasvind), en so 'n kandidaat geregtig is op aanwysing as 'n verteenwoordiger in meer as een geval, moet die party wat daardie lyste voorgelê het, binne twee dae na bedoelde bekendmaking, aan die Kommissie aandui uit watter lys daardie kandidaat aangewys gaan word of in watter wetgewende liggaam die kandidaat gaan dien, na gelang van die geval, in welke geval die kandidaat se naam van die ander lyste geskrap moet word.
Die Kommissie moet onverwyld die lys van name van verteenwoordigers in die wetgewende liggaam of liggame publiseer.
Die wysiging van item 18 deur paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) 'n verteenwoordiger as 'n vaste afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies aangestel word;".
"19. Kandidaatlyste van 'n party bedoel in item 16(1) kan slegs by een geleentheid te eniger tyd gedurende die eerste 12 maande wat volg op die datum waarop die aanwysing van verteenwoordigers ingevolge item 16 afgehandel is, aangevul word ten einde toevallige vakatures te vul: Met dien verstande dat so 'n aanvulling aan die einde van die lys gemaak moet word.".
wat die volgende bevoegde en beskikbare persoon op die lys is.
'n Benoeming om 'n vakature te vul, moet skriftelik aan die Speaker voorgelê word.
te bestaan en die betrokke lede hul setels ontruim uit hoofde van items 23A(1), word die betrokke setels aan die oorblywende partye toegewys mutatis mutandis asof daardie setels ingevolge item 7 of 14, na gelang van die geval, verbeur is.
23A. (1) 'n Persoon verbeur lidmaatskap van 'n wetgewende liggaam waarop hierdie Bylae van toepassing is indien daardie persoon ophou om 'n lid te wees van die party wat daardie persoon as 'n lid van die wetgewende liggaam benoem het.
Ondanks subitem (1) kan 'n bestaande politieke party te eniger tyd sy naam verander.
Binne 'n redelike tyd nadat die nuwe Grondwet in werking getree het, kan 'n Parlementswet ooreenkomstig artikel 76(1) van die nuwe Grondwet aangeneem word om hierdie item en item 23 te wysig om voorsiening te maak vir die wyse waarop dit vir 'n lid van 'n wetgewende liggaam wat ophou om 'n lid te wees van die party wat daardie lid benoem het, moontlik sal wees om lidmaatskap van dié wetgewende liggaam te behou.
n party om in meer as een party te onderverdeel.. 14. Die skrapping van item 24.
deur die volgende omskrywing na die omskrywing van "nasionale lys" in te voeg: " 'nuwe Grondwet' die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996;".
Die skrapping van item 26.
voordat die President oortreders begenadig of grasie aan hulle verleen.
"(3) Subartikels (1) en (2) is ook op 'n Uitvoerende Adjunkpresident van toepassing.".
Paragraaf (a) van artikel 90(1) van die nuwe Grondwet word geag soos volg te lui: "(a) 'n Uitvoerende Adjunkpresident wat deur die President aangewys is;".
hoogstens een Minister wat nie 'n lid van die Nasionale Vergadering is nie en wat ingevolge subartikel (13) aangestel is, mits die President, handelende in oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye, die aanstelling van so 'n Minister dienstig ag.
Elke party wat minstens 80 setels in die Nasionale Vergadering het, is daarop geregtig om 'n Uitvoerende Adjunkpresident uit die geledere van die Vergadering aan te wys.
Indien geen party nie of slegs een party 80 of meer setels in die Vergadering het, is die party wat die grootste getal setels het en die party wat die tweede grootste getal setels het, elk daarop geregtig om een Uitvoerende Adjunkpresident uit die geledere van die Vergadering aan te wys.
By sy of haar aanwysing kan 'n Uitvoerende Adjunkpresident kies om as lid van die Vergadering aan te bly of om op te hou om lid van die Vergadering te wees.
n Uitvoerende Adjunkpresident kan die bevoegdhede uitoefen en moet die werksaamhede verrig wat kragtens die Grondwet by die amp van Uitvoerende Adjunkpresident berus of wat deur die President aan daardie amp toegewys is.
totdat die persoon wat na 'n verkiesing van die Nasionale Vergadering wat voor 30 April 1999 gehou word, as President verkies word, die amp aanvaar.
n Vakature in die amp van Uitvoerende Adjunkpresident kan gevul word deur die party wat daardie Adjunkpresident aangewys het.
n Party wat minstens 20 setels in die Nasionale Vergadering het en wat besluit het om aan die regering van nasionale eenheid deel te neem, is geregtig op die toekenning aan hom van een of meer van die Kabinetsportefeuljes ten opsigte waarvan Ministers bedoel in subartikel (1)(a) aangestel staan te word, in verhouding tot die getal setels wat die party in die Vergadering het teenoor die getal setels wat die ander deelnemende partye het.
n Kwota setels per portefeulje word bepaal deur die totale getal setels in die Nasionale Vergadering wat die deelnemende partye gesamentlik het, te deel deur die getal portefeuljes ten opsigte waarvan Ministers bedoel in subartikel (1)(a) aangestel staan te word, plus een.
Die resultaat, met weglating van derde en daaropvolgende desimale breuke, as daar is, is die kwota setels per portefeulje.
Die getal portefeuljes wat aan 'n deelnemende party toegeken moet word, word bepaal deur die totale getal setels wat daardie party in die Nasionale Vergadering het, te deel deur die kwota in paragraaf (b) bedoel.
Die resultaat dui, behoudens paragraaf (e), die getal portefeuljes aan wat aan daardie party toegeken moet word.
Waar die toepassing van bogenoemde formule 'n surplus oplewer wat nie opgeneem word deur die getal portefeuljes wat aan 'n party toegeken is nie, ding so 'n surplus mee met ander soortgelyke surplusse wat aan 'n ander party of partye toeval, en 'n portefeulje of portefeuljes wat nog nie toegeken is nie, word in volgorde van die hoogste surplus aan die betrokke party of partye toegeken.
wanneer nodig, behoudens paragraaf (b) 'n vakature in die amp van Minister vul.
die uitoefening van 'n bevoegdheid in paragraaf (b) of (e) van daardie subartikel bedoel wat 'n persoon raak wat 'n lid van die President se party is, die President se besluit die deurslag gee.
Indien 'n bepaling van portefeuljetoekennings kragtens subartikel (10)(c) gewysig word, ontruim die betrokke Ministers hul portefeuljes, maar kan hulle, waar toepaslik, weer aangestel word in ander portefeuljes wat ingevolge die gewysigde bepaling aan hulle onderskeie partye toegeken word.
na oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye 'n aanstelling kragtens paragraaf (a) beëindig indien dit vir die doeleindes van die Grondwet of in die belang van goeie regering nodig word.
Die President of, indien die President so 'n opdrag gee, 'n Uitvoerende Adjunkpresident sit op vergaderings van die Kabinet voor: Met dien verstande dat die Uitvoerende Adjunkpresidente om die beurt op vergaderings van die Kabinet voorsit tensy die behoeftes van regering en die gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, 'n ander reëling verg.
Die Kabinet funksioneer met inagneming van die konsensus-soekende gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, asook van die behoefte aan doeltreffende regering.
van die partye wat aan die Kabinet deelneem. adjunkministersposte instel.
n Party is geregtig op die toekenning aan hom van een of meer adjunkministersposte in dieselfde verhouding as dié waarin en volgens dieselfde formule as dié waarvolgens portefeuljes in die Kabinet toegeken word.
Die bepalings van artikel 91(10) tot (12) is met die nodige veranderings ten opsigte van Adjunkministers van toepassing, en by sodanige toepassing word 'n verwysing in daardie artikel na 'n Minister of 'n portefeulje uitgelê as 'n verwysing na onderskeidelik 'n Adjunkminister of 'n adjunkministerspos.
word 'n verwysing in enige wetgewing na daardie Minister, uitgelê ook as 'n verwysing na die Adjunkminister handelende uit hoofde van 'n opdrag kragtens paragraaf (a) deur die Minister namens wie daardie Adjunkminister optree.
Wanneer 'n Adjunkminister afwesig is of om die een of ander rede nie in staat is om enige van die bevoegdhede of werksaamhede van die amp uit te oefen of te verrig nie, kan die President 'n ander Adjunkminister of enige ander persoon aanstel om in die plek van genoemde Adjunkminister op te tree, hetsy in die algemeen hetsy om 'n bepaalde bevoegdheid uit te oefen of werksaamheid te verrig.
(3) Ministers is afsonderlik teenoor die President en teenoor die Nasionale Vergadering aanspreeklik vir die administrasie van hul portefeuljes, en al die lede van die Kabinet is dienooreenkomstig gesamentlik aanspreeklik vir die verrigting van die werksaamhede van die nasionale regering en vir die beleid daarvan.
Indien 'n Minister versuim om die portefeulje ooreenkomstig die beleid van die Kabinet te administreer, kan die President die betrokke Minister aansê om die administrasie van die portefeulje met daardie beleid in ooreenstemming te bring.
in die geval van 'n Minister in artikel 91(1)(b) bedoel, na oorleg met die Uitvoerende Adjunkpresidente en die leiers van die deelnemende partye.
lede ooreenkomstig hierdie artikel deur die Premier aangestel.
aan hom van een of meer van die portefeuljes in die Uitvoerende Raad in verhouding tot die getal setels wat die party in die wetgewer het teenoor die getal setels wat die ander deelnemende partye het.
die Nasionale Vergadering, as 'n verwysing na die provinsiale wetgewer uitgelê.
wanneer nodig, behoudens paragraaf (b) 'n vakature in die amp van 'n lid van die Uitvoerende Raad vul.
die uitoefening van 'n bevoegdheid in paragraaf (b) of (e) van daardie subartikel bedoel wat 'n persoon raak wat 'n lid van die Premier se party is, die Premier se besluit die deurslag gee.
Indien 'n bepaling van portefeuljetoekennings kragtens subartikel (4)(c) gewysig word, ontruim die betrokke lede hul portefeuljes, maar kan hulle, waar toepaslik, weer aangestel word in ander portefeuljes wat ingevolge die gewysigde bepaling aan hulle onderskeie partye toegeken word.
Die Premier van die provinsie moet op vergaderings van 'n Uitvoerende Raad voorsit.
'n Uitvoerende Raad moet funksioneer met inagneming van die konsensus-soekende gees wat in die begrip van 'n regering van nasionale eenheid beliggaam is, asook van die behoefte aan doeltreffende regering.
is dienooreenkomstig gesamentlik aanspreeklik vir die verrigting van die werksaamhede van die provinsiale regering en vir die beleid daarvan.
Lede van Uitvoerende Rade moet hulle portefeuljes administreer ooreenkomstig die beleid deur die Raad bepaal.
Indien 'n lid van 'n Uitvoerende Raad versuim om die portefeulje ooreenkomstig die beleid van die Raad te administreer, kan die Premier die betrokke lid aansê om die administrasie van die portefeulje met daardie beleid in ooreenstemming te bring.
te voldoen, kan die Premier die lid van sy of haar amp onthef na oorleg met die lid, en indien die lid nie 'n lid van die Premier se party is nie of nie die leier van 'n deelnemende party is nie, ook na oorleg met die leier van daardie lid se party.
Staatsadministrasie en veiligheidsdienste: Wysigings van artikels van die vorige Grondwet 1.
"(k) die instelling en instandhouding van 'n nasionale polisie-eenheid vir openbare orde, wat ter ondersteuning en op versoek van die Provinsiale Kommissaris ontplooi kan word;".
"(1) Behoudens artikel 218(1) is 'n Provinsiale Kommissaris verantwoordelik vir -".
"Met dien verstande dat hierdie subartikel ook van toepassing is op lede van enige gewapende mag wat sy personeellys voorgelê het na die inwerkingtreding van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1993 (Wet 200 van 1993), maar voor die aanname van die nuwe grondwetlike teks soos in artikel 73 van daardie Grondwet beoog, indien die politieke organisasie onder wie se gesag en beheer so 'n mag is of waarmee hy geassosieer is en wie se oogmerke hy bevorder wel aan die Uitvoerende Oorgangsraad of wel aan die eerste verkiesing van die Nasionale Vergadering en die provinsiale wetgewers kragtens genoemde Grondwet deelgeneem het.".
"(2) Die Nasionale Weermag moet sy bevoegdhede uitoefen en sy werksaamhede verrig uitsluitlik in die nasionale belang ingevolge Hoofstuk 11 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996.".
daarop van toepassing is, funksioneer totdat dit afgeskaf word of geïnkorporeer word in of geïntegreer word met enige toepaslike instelling of gerasionaliseer of gekonsolideer word met enige ander instelling.
(6) (a) Die President kan 'n kommissie aanstel om die sluiting of wysiging van 'n kontrak, die aanstelling of bevordering, of die toekenning van 'n beding of voorwaarde van diens of ander voordeel, wat tussen 27 April 1993 en 30 September 1994 geskied het ten opsigte van 'n persoon bedoel in subartikel (2) of 'n klas van sodanige persone, te hersien.
Die kommissie kan 'n kontrak, aanstelling, bevordering of toekenning tersyde stel of wysig indien dit in die omstandighede van die geval nie behoorlik geskied het nie of nie geregverdig kan word nie.
deur "hierdie Grondwet", waar dit ook al in artikel 236 voorkom, deur "die nuwe Grondwet" te vervang.
n doeltreffende administrasie vir elke provinsie in te stel om met aangeleenthede binne die regsbevoegdheid van elke provinsiale regering te handel.
deur subparagraaf (i) van subartikel (2)(a) deur die volgende subparagraaf te vervang: "(i) instellings bedoel in artikel 236(1), uitgesonderd militêre magte, berus by die nasionale regering, wat daardie verantwoordelikheid in samewerking met die provinsiale regerings uitoefen;".
"(4) Behoudens en ooreenkomstig enige toepaslike wet, gaan die bates, regte, pligte en verpligtinge van alle magte bedoel in artikel 224(2) oor op die Nasionale Weermag ooreenkomstig die voorskrifte van die Minister van Verdediging.".
Let wel: Die syfers na die inskrywings verwys na artikelnommers.
<fn>DAC-NLS. ApplicationProvisionsChemicalWeaponsC.2009-10-12.af.txt</fn>
Die Minister van Handel en Nywerheid het, kragtens artikel 24(1)(l) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No. 87 van 1993), die regulasies in die Bylae uitgevaardig.
"Chemiesewapenskonvensie" die Convention on the Prohibition of the Development, Production, Stockpiling and Use of Chemical Weapons and on their Destruction (ook sy aanhangsels) wat op 14 Januarie 1993 deur die regering van die Republiek van Suid-Afrika onderteken en op 14 September 1995 deur Suid-Afrika deur die indiening van sy bekragtigingsinstrument bekragtig is, en wat vir algemene kennisgewing as Goewermentskennisgewing No.
"die Kennisgewing" Goewermentskennisgewing No. R. van wat in Staatskoerant No?
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
"Verifikasieaanhangsel" die Annex on Implementation and Verification van die Chemiesewapenskonvensie.
Die Raad word hierby aangewys as Suid-Afrika se nasionale owerheid soos in paragraaf 4 van Artikel VII van die Chemiesewapenskonvensie vereis word.
Die jaarlikse verklarings betreffende beheerde goedere vermeld in subregulasie (2) word aan die Raad voorgelê deur die eienaars of persone in beheer van sodanige beheerde goedere en die persone wat die aktiwiteite uitvoer wat in subregulasie (2) uiteengesit word.
die toksiese chemikalie risien vermeld in Aanhangsel A by die Kennisgewing, wanneer dit geëkstraheer word uit die plantmateriaal (ru-ekstrak). Risien moet verklaar word solank die A-S-S-B-binding nie verbreek is nie, ongeag die isovorm(e) aanwesig, en dit is ook van toepassing op die toksiese mutante van risien.
die beheerde goedere gelys in Deel A van Aanhangsel E by die Kennisgewing, met betrekking tot die besit, produksie, invoer, uitvoer, heruitvoer of deurvoer van sodanige goedere.
Die verklarings beoog in subregulasie (2)(a) tot (d) word, met betrekking tot beide vorige en verwagte toekomstige aktiwiteite, vereis vir elke kalenderjaar wat strek van 1 Januarie tot 31 Desember.
Die beheerde goedere gelys in Aanhangsel E by die Kennisgewing, hetsy in stoflik suiwer vorm of in 'n mengsel met 'n ander stof, word, wanneer dit as verbruikersgoedere geïdentifiseer word wat verpak is vir kleinhandelsverkoop vir persoonlike gebruik of verpak is vir individuele gebruik, vrygestel van die vereiste van 'n jaarlikse verklaring soos in subregulasie (1) bedoel.
Die Raad, as die nasionale owerheid, moet 'n fasiliteitsooreenkoms met die Organisasie aangaan vir elke fasiliteit in subregulasie (2)(d) bedoel.
enige fasiliteit of plek in die grondgebied of op enige ander plek onder die jurisdiksie of beheer van die Republiek wat besig is met die produksie van diskrete organiese chemikalieë, met inbegrip van daardie wat die elemente fosfor, swael of fluoor bevat, ten opsigte waarvan daar tussen die Raad en die eienaar of persoon in beheer van die fasiliteit ooreengekom word dat 'n fasiliteitsooreenkoms met die Organisasie aangevra moet word ingevolge paragraaf 16 van Afdeling B van Deel IX van die Verifikasieaanhangsel.
Die eienaar of die persoon in beheer van die fasiliteit moet alle redelike stappe doen om met die Raad saam te werk wanneer die fasiliteitsooreenkoms aangegaan word.
Ooreenkomstig Deel II van die Verifikasieaanhangsel, saamgelees met die tersaaklike bepalings van die Wet op Diplomatieke Immuniteite en Voorregte, 2001 (Wet No. 37 van 2001), word aan inspekteurs en inspeksieassistente al die immuniteite en voorregte verleen wat in Afdeling B van Deel II van die Verifikasieaanhangsel uiteengesit is en word hulle onderwerp aan die verpligtinge wat in Afdeling E van Deel II van die Verifikasieaanhangsel uiteengesit is.
'n Gekwalifiseerde deskundige wat ingevolge paragraaf 7 van Afdeling B van Deel XI van die Verifikasieaanhangsel aangewys is as deel van 'n span gedurende 'n ondersoek van 'n saak van beweerde gebruik van chemiese wapens, geniet dieselfde immuniteite en voorregte as 'n aangewese inspekteur of inspeksieassistent wat in diens van die Organisasie is.
ten einde te voldoen aan die tydraamwerke wat in die Chemiesewapenskonvensie uiteengesit is, ooreenkomstig paragraaf 31 van Afdeling D van Deel II van die Verifikasieaanhangsel onverwyld in kennis gestel van die ontvangs deur die Raad vanaf die Organisasie van 'n inspeksiekennisgewing betreffende die verklaarde fasiliteit en van die beskikbare besonderhede van sodanige beoogde inspeksie.
Die Raad moet, ten einde te voldoen aan die tydraamwerke wat in die Chemiesewapenskonvensie uiteengesit is, die toepaslike getal paslik gekwalifiseerde persone aanstel, met inbegrip van, waar nodig, amptenare van ander toepaslike Staatsdepartemente as lede van die binnelandse begeleidingspan om die inspeksiespan gedurende die binnelandse tydperk te vergesel en by te staan.
Die Raad moet die nodige magtiging uitreik aan alle lede van die binnelandse begeleidingspan om hulle in staat te stel om die inspeksie op 'n tydige en doeltreffende wyse te fasiliteer soos in die Verifikasieaanhangsel uiteengesit word.
'n Persoon in beheer van 'n verklaarde fasiliteit wat deur die Organisasie aan inspeksie onderwerp word, wat deur die Raad in kennis gestel is dat die verklaarde fasiliteit deur inspekteurs van die Organisasie geïnspekteer gaan word, moet ooreenkomstig die bepalings van die Verifikasieaanhangsel die nodige stappe doen om met die Raad saam te werk in die uitvoering van die inspeksie.
Goewermentskennisgewing No. R. 705 van 23 Mei 1997, soos gewysig by Goewermentskennisgewing No. R. 77 van 29 Januarie 2004, word hierby herroep.
Hierdie regulasies heet die Chemiesewapensregulasies en tree op in werking.
<fn>DAC-NLS. BiolTechControlledgoods.2009-10-12.af.txt</fn>
Ek, Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, kragtens artikel 13(1) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No. 87 van 1993), en op aanbeveling van die Suid-Afrikaanse Raad vir die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, verklaar hierby mikrobiese of ander biologiese agense, toksiene en verwante toerusting en tegnologie wat in die vervaardiging van biologiese en toksienwapens gebruik kan word, soos gelys in Aanhangsels A en B in Engels aangehaal by hierdie kennisgewing, tot beheerde goedere.
ingevolge artikel 13(2)(d) van die Wet, bepaal dat alle vervoer van beheerde goedere binne die Republiek van Suid-Afrika binne 21 kalenderdae na sodanige vervoer aan die Raad verklaar moet word.
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
"oordrag" die verandering van besit of bewaring, of verandering in die ligging, van beheerde goedere, of dit 'n internasionale grens kruis al dan nie.
'transit' is defined in the Act and should not be included here. Ed.
Goewermentskennisgewing No. 712 van 8 Junie 2004 word hierby herroep.
Any goods specified in (I.c) in the form of a vaccine or toxoid.
i. Type A viruses with an IVPI (intravenous pathogenicity index) in six-week-old chickens of greater than 1.
Lumpy skin disease.
Mycoplasma mycoides subspecies mycoides SC (small colony), whether natural, enhanced or modified, either in the form of isolated live cultures or as material, including living material which has been deliberately inoculated or contaminated with such Mycoplasma mycoides (mycoides SC).
Any goods specified in (II) in the form of a vaccine.
Genetically modified micro-organisms or genetic elements that contain nucleic acid sequences associated with pathogenicity of organisms specified in (I.a) to (I.c) or (II) or (IV).
Genetically modified micro-organisms or genetic elements that contain nucleic acid sequences coding for any of the toxins specified in (I.d) or subunits of toxins thereof.
Xanthomonas campestris pv. citri, including strains referred to as Xanthomonas campestris pv. citri types A, B, C, D, E or otherwise classified as Xanthomonas citri, Xanthomonas campestris pv. aurantifolia, Xanthomonas campestris pv. citrumelo, Xanthomonas axonopodis pv. citri, Xanthomonas axonopodis pv. citrumelo, Xanthomonas axonopodis pv.
Xanthomonas oryzae pv.
Ralstonia solanacearum races 2 and 3 (Pseudomonas solanacearum races 2 and 3 or Burholderia solanacearum races 2 and 3).
Colletotrichum kahawae Colletotrichum coffeanum var.
Deuterophomonas tracheiphila syn.
Microcyclus ulei syn.
Monilia rorei syn.
Puccinia graminis syn. Puccinia graminis f. sp.
Puccinia striiformis syn.
Magnaporthe grisea (Pyricularia grisea/Pyricularia oryzae).
Potato spindle tuber viroid.
a. Complete biological containment facilities at P3, P4 containment level.
P3 or P4 (BL3, BL4, L3, L4) containment levels are as specified in the WHO Laboratory Biosafety Manual (Geneva, 1983).
b. Fermenters capable of cultivation of pathogenic micro-organisms, viruses or capable of toxin production, without the propagation of aerosols, and having a total capacity of 100 litres or more.
c. Fermenters of less than 100-litre capacity with special emphasis on aggregate orders or designs for use in combined systems.
Fermenters include bioreactors, chemostats and continuous-flow systems.
capable of in-situ steam sterilisation in a closed state.
Centrifugal separators include decanters.
using disposable or single-use filtration components.
f. Steam sterilisable freeze-drying equipment with a condenser capacity exceeding 50 kg of ice in 24 hours and less than 1 000 kg of ice in 24 hours.
This does not include suits designed to be worn with self-contained breathing apparatus.
Biological safety cabinets or isolators, which allow manual operations to be performed within, whilst providing an environment equivalent to Class III biological protection.
Isolators include flexible isolators, drying boxes, anaerobic chambers, glove boxes, or laminar flow hoods.
h. Chambers designed for aerosol challenge testing with micro-organisms or toxins and having a capacity of 1 m3 or greater.
j. Conventional or turbulent air-flow clean-air rooms and self-contained fan-HEPA filter units that may be used for P3 or P4 containment facilities.
<fn>DAC-NLS. BioprospectingAccessandBenefitSharing.2009-10-12.af.txt</fn>
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het kragtens artikel 97(1)(d), (e), (f), (g) en (h) van die "National Environmental Management: Biodiversity Act", 2004 (Wet 10 van 2004), die regulasies in die Bylae uitgevaardig.
"voordeel-deelooreenkoms" 'n ooreenkoms in die vorm van Aanhangsel 8, aangegaan tussen 'n aansoeker om 'n permit en 'n belanghebber, wat daarvoor voorsiening maak dat 'n belanghebber deel in enige toekomstige voordele wat kan spruit uit die bioprospektering waarop die aansoek betrekking het.
die inhoud van, en die vereistes en maatstawwe vir, voordeel-deelooreenkomste en materiaaloordragooreenkomste uiteen te sit.
die uitvoer vanuit die Republiek van enige inheemse biologiese hulpbronne vir die doeleindes van enige ander soort navorsing.
Die ontdekkingsfase en/of kommersialiseringsfase van 'n bioprospekteerprojek kan slegs onderneem word met 'n bioprospekteerpermit wat deur die Minister uitgereik is.
Indien die aansoeker om 'n bioprospekteerpermit voornemens is om die inheemse biologiese hulpbronne waarop die aansoek betrekking het, uit te voer, moet die aansoeker by die Minister aansoek doen om 'n geïntegreerde uitvoer-en-bioprospekteerpermit.
Die Minister kan 'n bioprospekteerpermit of 'n geïntegreerde uitvoer-en-bioprospekteerpermit slegs uitreik nadat daar aan die vereistes van regulasies 8(1) en 9(1) voldoen is.
Inheemse biologiese hulpbronne kan slegs uitgevoer word vir 'n ander navorsingsdoel as bioprospektering met 'n uitvoerpermit wat uitgereik is deur die uitreikingsowerheid wat in Regulasie 6 omskryf is.
'n Uitvoerpermit vir ander navorsing as bioprospektering kan as deel van 'n geïntegreerde permit uitgereik word, mits die uitreikingsowerheid voldoen aan artikel 92 van die Wet.
Voordat 'n uitvoerpermit uitgereik word vir ander navorsing as bioprospektering moet die uitreikingsowerheid aan regulasies 9(1) en 13(1) voldoen.
geïntegreerde uitvoer-en-bioprospekteerpermitte, indien die inheemse biologiese hulpbronne vir die doeleindes van bioprospektering uitgevoer word.
Die LUR is aangewys as die uitreikingsowerheid vir uitvoerpermitte, indien die inheemse biologiese hulpbronne vir ander navorsingsdoeleindes as bioprospektering uitgevoer word, en die inheemse biologiese hulpbronne wat uitgevoer gaan word in daardie provinsie versamel, geoes of beheer word.
Delegering van bevoegdhede en pligte deur 'n uitreikingsowerheid kan slegs geskied ooreenkomstig artikels 42 en 42A van die NEMA.
'n Uitreikingsowerheid moet alle aansoeke binne 'n redelike tyd verwerk.
die tersaaklike bedrywigheid 'n inheemse biologiese hulpbron nie sal uitput of uitdun verby 'n vlak wat die ongeskondenheid daarvan op die spel plaas nie.
kan die uitreikingsowerheid ooreenkomstig artikel 89 van die Wet of ingevolge enige ander regulasies uitgevaardig kragtens die Wet, van 'n aansoeker vereis om 'n risikobeoordeling te onderneem.
die aansoeker verwittig van sy of haar reg op appèl teen die besluit ingevolge artikel 94 van die Wet en regulasie 16.
n Uitreikingsowerheid moet alle permithouers moniteer om voldoening aan permitvoorwaardes te verseker.
die aansoeker die vooraftoestemming verkry het van inheemse gemeenskappe wat deur die aansoek geraak word, en voordeel-deelooreenkomste met sodanige gemeenskappe aangegaan is.
bewys te lewer dat die vooraftoestemming van geïdentifiseerde belanghebbers verkry is.
'n regspersoon wat nie ingevolge die Suid-Afrikaanse reg geregistreer is nie of 'n natuurlike persoon wat nie 'n Suid-Afrikaanse burger is of permanente verblyfreg in Suid-Afrika het nie, indien daardie regspersoon of buitelandse burger aansoek doen saam met 'n regspersoon of natuurlike persoon genoem in paragraaf (a) of (b) hierbo.
indien die bioprospektering voorafgegaan is deur ander navorsing as bioprospektering betreffende die inheemse biologiese hulpbronne waarop die aansoek betrekking het, die aard van die navorsing en die bedrywighede openbaar maak wat tot die aansoek om 'n bioprospekteerpermit gelei het.
bevat voldoende inligting om die Minister in staat te stel om die tersaaklike beoordeling te onderneem.
bevat voldoende inligting om die Minister in staat te stel om die tersaaklike beoordeling te onderneem.
indien dit nie moontlik was om sodanige ooreenkomste aan te gaan nie, 'n versoek om ingryping deur die Minister aanheg vir die doeleindes van onderhandeling van sodanige ooreenkomste, ooreenkomstig artikel 82(4)(b) van die Wet.
bevat voldoende inligting om die LUR in staat te stel om die tersaaklike beoordeling te onderneem.
die nieterugbetaalbare geld in Aanhangsel 1 vermeld, betaal is.
die inheemse biologiese hulpbronne waarop die permit betrekking het, nie sonder die skriftelike toestemming van die Minister verkoop, geskenk of aan 'n derde party oorgedra mag word nie.
die vermeerdering van wetenskaplike kennis en die vergroting van die tegniese vermoë van Suid-Afrikaners en Suid-Afrikaanse instellings.
die inheemse biologiese hulpbronne waarop die permit betrekking het, nie sonder die skriftelike toestemming van die Minister verkoop, geskenk of aan 'n derde party oorgedra mag word nie.
die vermeerdering van die wetenskaplike kennis en die vergroting van die tegniese vermoë van Suid-Afrikaners en Suid-Afrikaanse instellings.
die permithouer moet op 'n jaarlikse grondslag of binne tydraamwerke soos deur die uitreikingsowerheid bepaal, 'n statusverslag by die uitreikingsowerheid indien in 'n formaat deur die uitreikingsowerheid bepaal.
n permit terug te trek.
'n Appèl word by die Minister ingedien binne 30 dae nadat die aansoeker 'n kennisgewing ontvang het van die besluit waarteen geappelleer word.
Belanghebbers wat 'n belang het by die appèl word voorsien van 'n afskrif van die appèl en word in kennis gestel dat hulle 15 dae het vanaf die datum van kennisgewing om voorleggings met betrekking tot die appèl by die Minister in te dien.
vergesel gaan van die nieterugbetaalbare geld uiteengesit in Aanhangsel 1 by hierdie regulasies.
Die partye by 'n materiaaloordragooreenkoms is die aansoeker en die belanghebber soos in subartikel 82(1)(a) en (b) van die Wet beskryf, wat toegang verskaf of verleen tot die inheemse biologiese hulpbronne waarop die aansoek betrekking het.
Die Minister moet ooreenkomstig artikel 84(2) van die Wet alle materiaaloordragooreenkomste of enige wysiging aan sodanige ooreenkomste goedkeur.
n Materiaaloordragooreenkoms is in die vorm van Aanhangsel 7 by hierdie regulasies en bevat die inligting in artikel 84(1)(b) van die Wet uiteengesit.
Die partye by 'n voordeel-deelooreenkoms is die aansoeker en die belanghebbers genoem in subartikel 82(1)(a) en (b) van die Wet.
n Voordeel-deelooreenkoms is in die vorm van Aanhangsel 8 by hierdie regulasies en moet voldoen aan subartikels 83(1) en (2) van die Wet.
kan die Minister openbare kommentaar versoek oor die ooreenkoms met dien verstande dat geen vertroulike inligting openbaar gemaak word nie.
enige ander bedrywigheid wat die bewaring, volhoubare gebruik en ontwikkeling van die tersaaklike inheemse biologiese hulpbronne bevorder.
Permithouers moet binne een maand nadat 'n ooreenkoms aangegaan is of binne een maand nadat enige wysigings van sodanige ooreenkoms aangegaan is, 'n afskrif van alle voordeel-deelooreenkomste by die Direkteur-generaal indien.
die belanghebbers wat ingevolge 'n voordeel-deelooreenkoms op 'n monetêre voordeel geregtig is, in kennis stel dat geld aan die Bioprospektering-trustfonds oorgedra of daarin gestort is.
Alle geld wat uit voordeel-deelooreenkomste voortvloei en aan belanghebbers verskuldig is, moet ingevolge artikel 85(1) van die Wet in die Bioprospektering-trustfonds gestort word.
Die Bioprospektering-trustfonds word ooreenkomstig die Tesourieregulasies bestuur wat ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999), uitgevaardig is.
kan die Direkteur-generaal 'n redelike fooi hef vir die bestuur van geld wat ingevolge 'n voordeel-deelooreenkoms ontvang is.
alle gelde wat ontvang is ooreenkomstig die tersaaklike voordeel-deelooreenkoms versprei.
die Direkteur-generaal en die partye by die voordeel-deelooreenkoms oor 'n ander tydperk ooreenkom.
vir enige ander bedrywigheid wat die bewaring, volhoubare gebruik en ontwikkeling van inheemse biologiese hulpbronne tot voordeel van Suid-Afrika bevorder.
indien daar geen ander belanghebbers is nie, die geld ooreenkomstig subregulasie (6) versprei.
aan enige ander persoon toestemming gee of hom of haar toelaat om te handel of om te versuim om te handel, welke handeling of versuim ingevolge hierdie regulasies 'n misdryf is.
beide 'n boete en sodanige gevangenisstraf.
'n Boete ingevolge subregulasie (1) mag nie 'n bedrag voorgeskryf ingevolge die Wet op die Aanpassing van Boetes, 1991 (Wet 101 van 1991), te bowe gaan nie.
Behoudens subregulasies (2) en (3), kan 'n persoon wat by die inwerkingtreding van hierdie regulasies by 'n bioprospekteerprojek betrokke is, hangende die uitreiking van 'n bioprospekteerpermit voortgaan met daardie projek.
'n Persoon wat betrokke is by 'n bioprospekteerprojek wat reeds 'n aanvang geneem het, moet binne ses maande van die inwerkingtreding van hierdie regulasies, 'n aansoek om 'n bioprospekteerpermit by die Minister indien ooreenkomstig Hoofstuk 2 van hierdie regulasies.
n skriftelike versoek aanheg om die ingryping van die Minister vir die doeleindes van die bedinging van sodanige ooreenkomste, ooreenkomstig artikel 82(4)(b) van die Wet, indien dit nie moontlik was om voordeel-deelooreenkomste binne die ses maande in subregulasie (2) bedoel, aan te gaan nie.
kan voortgesit word indien 'n bioprospekteerpermit uitgereik word, behoudens enige voorwaardes vervat in daardie permit.
Hierdie regulasies heet die Regulasies oor Bioprospektering, Toegang en Voordeel-deling, 2008, en tree in werking op 'n datum deur die Minister by kennisgewing in die Staatskoerant bepaal.
1 Indien u om 'n bioprospekteerpermit aansoek doen en u is nie voornemens om die tersaaklike inheemse biologiese hulpbronne uit te voer nie, hoef u slegs Deel 1 van hierdie vorm in te vul.
2 Indien u om 'n geïntegreerde uitvoer-en-bioprospekteerpermit aansoek doen, moet u Deel 1 en Deel 2 van hierdie vorm invul.
3 Indien die spasie op hierdie vorm onvoldoende is, kan bykomende inligting by wyse van Aanhangsels ingesluit word.
2 Is die regspersoon in Suid-Afrika geregistreer?
4 Indien nie, in watter land is die regspersoon geregistreer?
11 Is die aansoeker lid van 'n liggaam met regspersoonlikheid?
17 Is daar enige internasionale borge wat hierdie projek finansier?
19 Is daar enige Suid-Afrikaanse borge wat die projek finansier?
21 Meld die tipes inheemse biologiese hulpbronne waarvoor 'n permit verlang word, die familie, genus of spesie, die deel van die organisme wat versamel gaan word, die hoeveelheid hulpbronne wat versamel of verkry gaan word en die bepaalde gebied of bron waar elke hulpbron versamel of verkry gaan word.
22 Ten opsigte van die inheemse biologiese hulpbronne hierbo uiteengesit, is enige ander aansoek om 'n permit ingevolge die Wet of ingevolge enige ander wetgewing voorheen of gelyktydig met hierdie aansoek ingedien?
23 Indien Ja, is die aansoek goedgekeur, geweier of steeds hangend?
24 Indien die aansoek goedgekeur is, verskaf die volgende besonderhede en heg 'n afskrif van die permit aan.
26 Is alle wesenlike inligting openbaar gemaak aan enige persoon, staatsorgaan of gemeenskap wat toegang verskaf of verleen tot die inheemse biologiese hulpbronne en aan enige geïdentifiseerde inheemse gemeenskappe met tradisionele kennis of gebruik van die inheemse biologiese hulpbronne?
27 Ter stawing van u antwoord op bogenoemde vraag, sit al die inligting uiteen wat openbaar gemaak is.
LET WEL: Indien daar van enige persoon, staatsorgaan of gemeenskap vereis word om toegang tot die inheemse biologiese hulpbronne te verskaf of te verleen, moet hulle toestemming verkry word, en 'n materiaaloordragooreenkoms in die vorm van Aanhangsel 4 en 'n voordeel-deelooreenkoms in die vorm van Aanhangsel 5 moet by hierdie aansoek aangeheg word.
28 Identifiseer die persoon, staatsorgaan of gemeenskap wie se toestemming nodig is en dui in elke geval aan of 'n materiaaloordragooreenkoms en 'n voordeel-deelooreenkoms met hulle aangegaan is. Hierdie ooreenkomste moet by hierdie aansoek aangeheg word.
Materiaaloordragooreenkoms aangegaan en aangeheg?
Voordeel-deelooreenkoms aangegaan en aangeheg?
LET WEL: Indien enige inheemse gemeenskap/pe geïdentifiseer is, moet 'n voordeel-deelooreenkoms in die vorm van Aanhangsel 5 met daardie gemeenskap/pe aangegaan en by hierdie aansoek aangeheg word.
29 Watter stappe is gedoen om enige inheemse gemeenskappe te identifiseer wie se gebruik of kennis van die inheemse biologiese hulpbronne waarop hierdie aansoek betrekking het, aanleiding gegee het tot die beoogde bioprospektering of daartoe bygedra het?
31 Beskryf enige inheemse gemeenskappe wat geïdentifiseer is en dui in elke geval aan of 'n voordeel-deelooreenkoms met hulle aangegaan is en of die ooreenkoms by hierdie aansoek aangeheg is.
32 Is enige ooreenkomste in verband met die inheemse biologiese hulpbronne aangegaan met samewerkende partye wat nie ingevolge die Wet belanghebbers is nie?
33.1 enige persoon, staatsorgaan of gemeenskap/pe wat toegang verskaf tot die inheemse biologiese hulpbronne?
33.2 enige inheemse gemeenskap/pe met tradisionele kennis of gebruik van die inheemse biologiese hulpbronne?
34 Word die bystand van die uitreikingsowerheid benodig om die nodige ooreenkomste aan te gaan?
35 Indien Ja, vermeld die aard van die bystand wat benodig word en hoekom hierdie bystand benodig word.
36.4 die beoogde tydraamwerke d.i.
36.8 wat aan die einde van die studie met die oortollige/ongebruikte eksemplare gedoen gaan word.
37 Is die bedrag van R5 000,00 betaal Heg 'n afskrif van die kwitansie aan?
3 Het u voldoen aan of het u stappe gedoen om te voldoen aan ander wetgewende vereistes vir die versameling en uitvoer van die inheemse biologiese hulpbronne?
5.1 die bewaring van die biodiversiteit in Suid-Afrika?
5.2 die ekonomiese ontwikkeling van Suid-Afrika?
5.3 enige ander saak wat in die openbare belang is?
7 Is die bedrag van R5 200,00 betaal Heg 'n afskrif van die kwitansie aan?
Indien die spasie verskaf op hierdie vorm onvoldoende is, kan bykomende inligting by wyse van Aanhangsels ingesluit word.
2 Is die regspersoon in Suid-Afrika geregistreer?
11 Is die aansoeker lid van 'n regspersoon?
Is daar enige internasionale borge wat hierdie projek finansier?
19 Is daar enige Suid-Afrikaanse borge wat hierdie projek finansier?
23 Meld die tipe inheemse biologiese hulpbronne waarvoor 'n permit verlang word, die familie, genus en spesie, die deel van die organisme wat versamel gaan word, die hoeveelheid hulpbronne wat versamel of verkry gaan word en die bepaalde gebied of bron waar elke hulpbron versamel of verkry gaan word.
24 Ten opsigte van die inheemse biologiese hulpbronne hierbo uiteengesit, is daar voorheen of gelyktydig met hierdie aansoek enige ander aansoek om 'n permit ingevolge die Wet of ingevolge enige ander wetgewing ingedien?
25 Indien Ja, is die aansoek goedgekeur, geweier of is dit steeds hangend?
26 Indien die aansoek goedgekeur is, verskaf die volgende besonderhede en heg 'n afskrif van die permit aan.
27 Het u voldoen aan of het u stappe gedoen om te voldoen aan ander wetgewende vereistes vir die versameling en uitvoer van die inheemse biologiese hulpbronne Verskaf besonderhede, ook verwysingsnommers en vragbriefnommers, waar toepaslik?
28.4 die voorgestelde tydraamwerke d.i.
28.8 wat aan die einde van die studie met die oortollige/ongebruikte eksemplare gedoen gaan word.
30.1 die bewaring van die biodiversiteit in Suid-Afrika?
30.2 die ekonomiese ontwikkeling van Suid-Afrika?
30.3 enige ander saak wat in die openbare belang is?
32 Is die bedrag van R200,00 betaal Heg 'n afskrif van die kwitansie aan?
10 Voordeel-deelooreenkomste en materiaaloordragooreenkomste: Hierdie permit moet gelees word met die volgende voordeel-deelooreenkomste en materiaaloordragooreenkomste wat aangegaan is met die belanghebbers beoog in artikel 82(1) van die "National Environmental Management: Biodiversity Act", 2004.
8 Aard van permit: Hierdie permit magtig die permithouer om in die hoeveelhede vermeld, die volgende inheemse biologiese hulpbronne uit te voer vir die doeleindes van die doen van ander navorsing as bioprospektering.
9 Geldigheidsduur van permit: Hierdie permit is geldig tot -.
10.5 die permithouer mag die inheemse biologiese hulpbronne nie sonder die skriftelike, ingeligte vooraftoestemming van die uitreikingsowerheid ten opsigte van hierdie uitvoerpermit aan 'n derde party oordra nie en dan slegs kragtens 'n skriftelike ooreenkoms wat voorwaardes bevat wat nie minder beperkend is nie as daardie wat ingevolge hierdie permit op die permithouer van toepassing is.
10.6 die permithouer moet teen of alternatiewelik binne een jaar na die datum van uitreiking van hierdie permit (skrap wat nie van toepassing is nie) 'n vorderingsverslag by die uitreikingsowerheid indien.
1 'n Aansoeker om 'n permit moet hierdie ooreenkoms aangaan met enige belanghebbers wat ingevolge die regulasies geïdentifiseer is wat toegang tot die inheemse biologiese hulpbronne verskaf of verleen.
2 Indien daar meer as een belanghebber is, moet 'n afsonderlike ooreenkoms met elke belanghebber aangegaan word.
3 Indien die spasie voorsien op hierdie vorm onvoldoende is, kan bykomende inligting by wyse van aanhangsels ingesluit word. Alternatiewelik kan die partye kies om hulle eie vorms te gebruik, met voldoende spasie wat vir elke regulasie voorsien word, mits daardie vorms die algemene formaat van hierdie vorm volg.
4 Die partye by hierdie ooreenkoms moet die ooreenkoms in die spasie aangedui teken en moet elke ander bladsy van daardie ooreenkoms, met inbegrip van enige aanhangsels, parafeer.
Die ontvanger stem daartoe in om elke redelike voorsorg te tref om te verhoed dat die geïdentifiseerde inheemse biologiese hulpbronne in besit kom van 'n ongemagtigde derde party.
Hierdie ooreenkoms is die volledige ooreenkoms tussen die partye met betrekking tot die onderwerp van hierdie ooreenkoms en geen byvoeging tot, variasie of kansellasie van hierdie ooreenkoms of afstanddoening van enige regte kragtens hierdie ooreenkoms sal van krag wees of in werking tree nie, tensy dit skriftelik is en deur die partye by hierdie ooreenkoms onderteken word.
1 Hierdie ooreenkoms word aangegaan deur 'n aansoeker om 'n permit en enige belanghebbers wat ingevolge die Wet en die Regulasies geïdentifiseer is.
2 Indien daar meer as een belanghebber is, word 'n afsonderlike ooreenkoms met elke belanghebber aangegaan.
3 Indien die spasie voorsien op hierdie vorm onvoldoende is, kan bykomende inligting by wyse van aanhangsels ingesluit word. Alternatiewelik kan die partye kies om hulle eie vorms te gebruik, met voldoende spasie wat vir elke regulasie voorsien word, mits daardie vorms die algemene formaat van hierdie vorm volg.
4 Die partye by hierdie ooreenkoms moet die ooreenkoms in die spasie aangedui teken en moet elke ander bladsy van daardie ooreenkoms, met inbegrip van enige aanhangsels, parafeer.
n Resolusie wat deur die inheemse gemeenskap aanvaar is, moet by hierdie vorm aangeheg word. Die resolusie moet bevestig dat die verteenwoordiger van die inheemse gemeenskap hierbo aangedui, gemagtig is om hierdie ooreenkoms namens die inheemse gemeenskap aan te gaan; dat die inheemse gemeenskap volle kennis dra van die bioprospekteerprojek; en dat hulle toegestem het tot die aangaan van hierdie voordeel-deelooreenkoms.
Voordele sal aansienlik wissel van geval tot geval en sal veral wissel afhangende of die belanghebber toegang verleen tot die inheemse biologiese hulpbronne of 'n inheemse gemeenskap is. Die lyste hieronder gee voorbeelde van monetêre en niemonetêre voordele wat uit bioprospekteerprojekte kan voortvloei. Die eerste lys is toepasliker indien die belanghebber by hierdie ooreenkoms toegang tot die inheemse biologiese hulpbronne verskaf of verleen terwyl die tweede lys toepasliker is indien die belanghebber by hierdie ooreenkoms 'n inheemse gemeenskap is. Merk elke blokkie wat op hierdie ooreenkoms van toepassing is en identifiseer hieronder wie die begunstigde ten opsigte van elke voordeel is en wat die omvang van die voordeel is (verskaf stawende dokumentasie waar nodig).
Gelde (bv. vir oorlegpleging, helpers, gidse, die gebruik van fasiliteite en infrastruktuur)
Alle gelde wat uit hierdie ooreenkoms voortvloei en aan 'n party by hierdie ooreenkoms verskuldig is, moet in die Bioprospektering-trustfonds gestort word.
Hierdie ooreenkoms word elke (vul in die ooreengekome tydraamwerk) hersien met die doel om die ooreenkoms, indien nodig, te wysig. Die permithouer moet 'n maand voor elke hersiening enige nuwe wesenlike inligting met betrekking tot die bioprospektering aan alle belanghebbers openbaar maak om die belanghebbers in staat te stel om vanuit 'n ingeligte grondslag aan die hersiening deel te neem.
Enige ander aangeleenthede of voorwaardes wat die partye by hierdie ooreenkoms wil opteken, kan as 'n aanhangsel by hierdie ooreenkoms aangeheg word.
'n Afskrif van hierdie ooreenkoms moet binne 'n maand nadat die ooreenkoms aangegaan is by die Direkteur-generaal van die Departement van Omgewingsake en Toerisme ingedien word.
Hierdie ooreenkoms is die volledige ooreenkoms tussen die partye met betrekking tot die onderwerp van hierdie ooreenkoms en geen byvoeging tot, variasie of kansellasie van hierdie ooreenkoms of afstanddoening van enige regte kragtens hierdie ooreenkoms sal van krag wees of in werking tree nie, tensy dit skriftelik is en deur die partye by hierdie ooreenkoms geteken word.
<fn>DAC-NLS. Briefs.2009-03.af.txt</fn>
SAVI Bestuur se jongste vergadering is op 27 September 2008 gehou. Hieronder volg 'n opsomming van die vernaamste besprekingspunte.
Heelwat van die besprekings by die vergadering het gehandel oor die grondwet en die toekomstige struktuur van Instituut. Lede sal weldra van die beoogde wysigings tot die grondwet in kennis gestel word en 'n versoek om nominasies tot die bestuur en die komitees vir die volgende twee jaar sal binnekort gedoen word.
Die kategorieë en reëls vir die prys is gefinaliseer en die versoek om benoemings in elk van die kategorieë sal in Maart uitgestuur word. Onthou dat die algehele prys afgeskaf is en dat individuele pryse nou toegeken sal word in die volgende kategorieë: literatuur, niefiksie, kinderliteratuur, diensvertaling en woordeboeke. Lede word aangemoedig om die prys en die versoek om benoemings bekend te maak onder kliënte en ander belangstellendes.
Die toekenningsplegtigheid sal in September 2009 (naby Internasionale Vertaaldag) plaasvind.
SAVI-beurse van altesaam R25 000 is aan vyf studente toegeken vir die 2009 akademiese jaar. Bydraes van lede tot die Ontwikkelingsfonds word gebruik om studente te help wat andersins moontlik nie in staat sou wees om vertaalstudies te onderneem nie. Daar is besluit dat aansoeke van eerstejaarstudente van volgende jaar af aanvaar sal word.
Lede word daaraan herinner dat aansoeke om beurse vir kortkursusse ook oorweeg sal word.
Die Opleidingskomitee werk aan 'n opname om die opleidingsbehoeftes van lede te bepaal, veral in verband met vertalingsverwante kortkursusse. Dit sal binnekort aan die lede gestuur word.
Die Webwerfkomitee het berig dat die volle Afrikaanse weergawe van die SAVI-webwerf teen die middel van April beskikbaar sal wees. Vertalings in Tswana en Xhosa is ook onderweg, maar vorder stadiger. Lede wat in die ander amptelike tale werk, word gevra om hulle dienste aan te bied om te help verseker dat die webwerf verteenwoordigend is van al die tale.
NAATI en die buitensporige koste van die eksamens.
Lede word daaraan herinner dat daar op die SAVI-webwerf 'n spesiale bladsy sal wees met die kontakbesonderhede van tolke wat hulle dienste vir die Wêreldbeker aanbied. As jy nog nie jou besonderhede ingedien het nie en jy graag wil hê dat jou naam op hierdie bladsy moet verskyn, kontak die SAVI-kantoor asseblief so gou moontlik.
Die volgende vergadering van die Bestuur sal in Junie 2009 plaasvind.
Vol. 4 No.
<fn>DAC-NLS. Bulletin.2009-03.af.txt</fn>
Hier is ons alreeds aan die begin van die tweede maand van die jaar. Ons hoop dit sal 'n gelukkige, gesonde en voorspoedige jaar vir alle lede wees. Saam kan ons ons beywer om meer vir ons professie te bereik - laat gerus van jou hoor as jy enige idees het oor dienste wat die Instituut behoort te lewer.
Onthou dat ledegeld vir vanjaar teen die einde van Maart betaal moet wees. Fakture is in Desember uitgestuur. Kontak asseblief die SAVI-kantoor as jy nie jou faktuur gekry het nie. Let daarop dat korporatiewe lidmaatskap beskikbaar is vir agentskappe en kantore. Dankie aan al die lede wat reeds betaal het. Maak asseblief seker dat jy die registrateur in kennis stel van jou betaling.
Die resultate van die nuutste tariefopname is nou op die SAVI-webwerf beskikbaar. Lede word daaraan herinner dat hierdie tariewe nie "amptelike" of "aanbevole" tariewe is nie. Ons mag volgens wet nie tariewe voorskryf nie. Al wat ons doen, is om inligting in te samel oor wat in die praktyk gevra word en om dan hierdie inligting bekend te maak. Gevolglik vra ons dat lede nie moet sê "SAVI beveel hierdie tariewe aan nie". Lede en andere kan die inligting gebruik om hul eie tariewe mee te vergelyk, maar moet bewus wees daarvan dat daar altyd taalpraktisyns sal wees wat meer of minder as hierdie tariewe vra.
Dit is onlangs onder ons aandag gebring dat mnr PF (Flippie) du Toit in Februarie 2007 oorlede is.
was SAVI se laaste oorlewende stigterslid.
2006, maar sy gesondheid het hom nie toegelaat om aktief deel te neem aan ons vieringe nie.
Ná die einde van verlede jaar het ons registrateur 'n ontleding van SAVI- lede aan die hand van huistaal gedoen. Die resultate is baie interessant. Van die 707 lede wat in daardie stadium geregistreer was, het bykans die helfte (311 of 44%) Afrikaans as huistaal gehad. Die tweede grootste groep - met Engels as huistaal - is minder as die helfte van die hoeveelheid: 139 lede of 19,7%. 16% van die ledetal het 'n Suid-Afrikaanse Afrikataal as moedertaal (isiNdebele: 4; isiXhosa: 38; isiZulu: 28; Sepedi:6; Sesotho: 11; Setswana: 21; SiSwati 1; Tshivenda: 2; Xitsonga: 2), en die ander 20,3% is as volg versprei: Arabies: 6 lede; Chinees: 2 lede; Nederlands: 3 lede; Frans: 41 lede; Duits: 39 lede; Italiaans: 8 lede; Portugees: 22 lede; Roemeens: 4 lede; Russies: 4 lede; Spaans: 9 lede, en een elk vir Kantonees, Grieks, Hebreeus, Kiswahili, Pools en Shona.
Common Sense Advisory, Inc., 'n navorsings- en konsultfirma in die VS, het sy voorspellings bekendgemaak oor taalpraktyk, -diens en -tegnologie in 2009. Die firma se vyf bedryfsvoorspellings is: Spraak trek die aandag as die veeltaligheidskwessie; Vertaling word makliker, maar almal sukkel om geld te kry; Masjienvertaling is aantreklik in die korporatiewe konteks weens hulle hoëwaardetoepassings; Google kom met nog vertaalverrassings vorendag; Taalbeleid en internasionale selfbehoud wakker regerings se belangstelling in taal aan. Nog inligting: www.commonsenseadvisory.com.
Die Nasionale Taaldiens se terminologielyste is nou beskikbaar by die webwerf van die Departement van Kuns en Kultuur, www.dac.gov.za. Volg die skakels by die DKK-tuisblad na die blad met "National Language Service completed terminology". Die beskikbare lyste is: IKT (veeltalig), Wiskunde (veeltalig), Natuurwetenskappe (Nguni, Sotho en Afrikaans, Tshivenda en Xitsonga) en Parlementêr (veeltalig).
Lingua et Machina het Similis Weergawe 2.14.0 bekendgestel, 'n sagteware-vertaalinstrument vir beroepsvertalers gebaseer op vertaalgeheuetegnologie en bemark vir losstaande rekenaars of bedieners (Windows), met Engelse, Franse, Duitse en Spaanse gebruikerskoppelvlakke. Besoek www.lingua-et-machina. com.
Language Line Services, Inc., 'n verskaffer van tolkdienste, het die beskikbaarheid van Language Line BiMedical.net bekendgestel, 'n aanlyntoepassing wat tweetalige mediese vorms en veeltalige vraelyste genereer waarmee daar onmiddellik met pasiënte wat Engels nie goed magtig is nie, gekommunikeer kan word. Dit word in beide die pasiënt en die sorgverskaffer se tale uitgedruk, en die vorms is ontwerp om die pasiënt se veiligheid te beskerm. Nadere inligting: info@languageline.com of www.languageline.com.
Wordfast LLC, 'n verskaffer van sagteware vir vertaalgeheue (VG), het Wordfast 6.0 bekendgestel - ontwerp vir korporasies, vertaalagentskappe en vryskut-vertalers. Die nuwe weergawe behels 'n losstaande, platform-onafhanklike vertaalomgewing; verbeterde bon-del-ontleding, vertaling en skoonmaak; verbeterde lêer-formaatondersteuning; en versterkte VG-administrasie. Nog inligting: www.wordfast.com.
Translate.org.za, 'n organisasie sonder winsoogmerk, het Virtaal bekendgestel, 'n grafiese vertaalprogram wat ontwikkel is as deel van die Vertaalprojek. Eienskappe behels steun vir talle lokaliseringsformate; die uitlig van sintaksis en die vertoon van kommentaar en konteks; en 'n speltoetser vir die vertaling en die bronteks. Translate. org.za is deel van die ontluikende Afrikanetwerk vir Lokalisering (ANLoc), wat onderneem om lokaliteite vir meer as 100 Afrikatale te bou. Nog inligting: http://o2.it46.se/afrigen of www.translate.org.za.
Die Nederlandse agentskap TST-Centrale (sentrum vir taal- en spraaktegnologie) is 'n Nederlands-Vlaamse agentskap vir die bestuur, instandhouding en verspreiding van digitale Nederlandse taalhulpbronne. Die meeste hulpbronne is staatsgefinansier en word deur die TST-Centrale beskikbaar gestel vir onderwys-, navorsings- en ontwikkelingsdoeleindes. Besoek http://www.inl.nl/index.phpoption=com_content&task=vie w&id=448&Itemid=552&lang=en vir meer inligting. 'n Produk wat die TST-Centrale onlangs uitgereik het, is Sofeer, 'n speltoetser en woordeboek vir vertaling tussen Hebreeus/Jiddisj en Nederlands. Lees meer daaroor op hul webwerf?
n Interessante reeks woordeboeke is by www.lai.com/ glossaries.html te vinde.
Die vyftiende uitgawe van die Compendium of Translation Software (Januarie 2009) is nou beskikbaar.
kompendium, wat John Hutchins namens die Europese vereniging vir masjienvertaling (European Association for Machine Translation) saamgestel het, is 'n omvattende naslaangids oor kommersiële masjienvertalingstelsels, rekenaargesteunde vertaalhulpmiddels en verkoops-agentskappe. Meer inligting: http://www.eamt.org.
Tranflex AB, 'n vertaalagentskap, het InDesign for Translators uitgereik - 'n e-boek wat stap vir stap wys hoe om die InDesign-lêers vir vertaling voor te berei. Die outeur is die agentskapsbestuurder Chris Phillips, wat die e-boek vir vertalers, vertaalagentskappe en uitgewers van lessenaarsetwerk (DTP) geskep het. Meer inligting: http://www.tranflex.com.
Interpreting: International Journal of Research and Practice in Interpreting, onder redaksie van Miriam Shlesinger en Franz Pöchhacker. Die joernaal dien as 'n hulpmiddel vir navorsing en debatvoering oor alles aspekte van tolking en die verskillende modusse, modaliteite en omgewings. Meer inligting: www.benjamins.com of subscriptions@benjamins.nl.
Telephone Interpreting: A Comprehensive Guide to the Profession deur Nataly Kelly: die eerste omvattende publikasie oor die onderwerp. Die boek bied 'n magdom inligting aan tolke, opvoeders, professionele opleiers en die gebruikers van tolkdienste in enige bedryf waarin telefoniese tolkdienste gebruik word. Besoek die uitgewer se webwerf vir meer inligting: www.trafford.com/08-1015.
Routledge Encyclopedia of Translation Studies Second Edition, onder redaksie van Mona Baker en Gabriela Saldanha. Sedert die ensiklopedie vir die eerste keer in 1998 verskyn het, het dit die standaardnaslaanwerk vir die betrokke studiegebied geword. Die tweede uitgawe is omvattend hersien en uitgebrei om hierdie hulpbron op datum te bring. Dis in twee dele verdeel: 'n algemene deel (oor vertaalteorie, benaderings in vertaling en tolking en soorte vertaling en tolking) en 'n deel oor die geskiedenis en tradisies daarvan. Meer inligting: http://www.routledgelinguistics.
Theatre Translation Theory and Performance in Contemporary Japan: Native Voices, Foreign Bodies deur Beverley Curran (ISBN 978-1-1905763-11-5). Hierdie publikasie brei verder uit op die bespreking van teatervertaling deur 'n selektiewe ondersoek te doen na ses Westerse toneelstukke wat sedert die 1960's in Japan vertaal en opgevoer is. Dit laat die leser opnuut nadink oor Westerse opvattings oor die komplekse wisselwerking tussen tale en liggame in vertalings en teaterstukke wat toer en dan opnuut herskep word onder ander kultuuromstandighede. Meer inligting: http://www.stjerome.co.uk/page.php?
Multilingualism and Educational Interpreting: Innovation and Delivery deur proff Marlene Verhoef en Theo du Plessis. Die publikasie verteenwoordig baanbrekerswerk op die relatief nuwe gebied van opvoedkundige tolking in soverre dit tolking in mondelinge tale betref.
Suid-Afrika in aanmerking en hou opvoedkundige tolking voor as 'n praktiese wyse waarop 'n veeltalige onderrig-leer-omgewing in die onderwyssektor verwesenlik kan word. Tree in verbinding met Van Schaik Uitgewers by 012 342 2765 of wsenekal@vanschaiknet.com vir meer inligting.
Universiteit van Stellenbosch Taalsentrum: 'n Skedule vir die hele jaar se beplande werkswinkels is beskikbaar by www.sun.ac.za/taalsentrum/EVD.
Wisselwerking tussen teks en grafika: Halfdag lange seminaar by die Universiteit van Stellenbosch se taalsentrum op 20 Februarie 2009, aangebied deur prof. Leon de Stadler, 'n dokumentontwerpspesialis. Die seminaar dek hoe om betekenis aan tekstuele en visuele elemente te heg, die interaksie tussen teks en grafika, die gebruik van grafika, en die rol van spasie en tipografie. Vir meer inligting en registrasievorms: www.sun.ac.za/taalsentrum/EVD. Vir meer inligting: Audrey Poole by taalsentrum@sun.ac.za of 021 808 2167. Die sluitingsdatum vir registrasie is 13 Februarie 2009. Sitplekke is beperk.
Skryf vir die Media 1: Algemeen: 'n Slypskool van 2 dae by die Universiteit van Stellenbosch se taalsentrum op 5-6 Maart 2009, en gerig op diegene wat gereeld mediaverklarings moet skryf en skakelfunksies moet verrig. Vir inligting en registrasievorms: www.sun.ac.za/taalsentrum/EVD. Vir meer inligting: Audrey Poole by taalsentrum@sun.ac.za of 021 808 2167. Die sluitingsdatum vir registrasie is 23 Februarie 2009. Sitplekke is beperk.
GALA Lokalisasiesertifikaatprogram: Die vierde jaarlikse Localisation Certification Programme and Local-isation Project Management Certification word aangebied in San Francisco, VSA (23- 27 Maart 2009) en in Keulen, Duitsland (11-15 Mei 2009). Vir meer inligting: http://rce.csushico.edu/localise of http://www.gala-global. org.
Internasionale kollokwium: Théorie, pratique et didactique de la traduction spécialisée, Craova, Roemenië, 28-29 Mei 2009. Aanbiedings moet in Frans of Roemeens gelewer word. Vir meer inligting: http://dtil.unilat.org/colocviu_craiova_2009/.
Derde Konferensie van die International Association for Translation and Intercultural Studies (IATIS), Monash Universiteit, Melbourne, Australië, 8-10 Julie 2009. Vir meer inligting: http://www.foxevents.com.au/Current-Events/2009-Events/IATIS-Conference/Default.asp[4].
Konferensie van die Society for Editors and Proofreaders, Redigering in die 21ste eeu: Universiteit van York, Engeland, 14-15 September 2009. Vir meer inligting: www.sfep.org.uk/pub/confs/conf09/conf2009_advance.asp.
Globalization and Localization Association, GALA 2009: Die besigheid van taal. Die taal van besigheid: Cancum, Mexico, 14-16 September 2009. Vir meer inligting: www.gala-global.org.
Internasionale konferensie van die Korean Association of Translation Studies (KATS), Translation and Globalisation: Sookmyung Vroue-universiteit, Seoul, Korea, 30-31 Oktober 2009. Die konferensie se doelwit is om die gevolge van die uitsonderlike vooruitgang in kommunikasietegnologie en die skuiwe wat dit in die organisasie van ekonomieë en gemeenskappe teweeg-gebring het te ondersoek, aangesien hierdie faktore 'n invloed op vertalers en vertalings het. Vroeë registrasie 1 Januarie tot 31 Maart 2009. Vir meer inligting: http://www.kats.or.kr.
Skakelpersone by die Instituut: Marion Boers. Tel: 011 803-2681. Faks: 0866 199 133. E-pos: publications@translators.org.za Irene Dippenaar. Tel: 079 492 9359. Faks: 086 511 4971. E-pos: registrar@translators.org.
<fn>DAC-NLS. BursaryAdvert.2009-03.af.txt</fn>
Die Vrystaatse Onderwysdepartement is 'n gelyke indiensnemingswerknemer, wat voldoen aan die vereistes vir regstellende optrede en sal by die toekenning van beurse dus voorkeur gee aan persone, waaronder gestremdes, wat die departement meer verteenwordigend sal laat uitsien.
Die sluitingsdatum vir die indiening van aansoekvorms is 31 Augustus 2007 om 16h00.
Slegs aansoeke op die voorgeskrewe vorm vir 2008 sal oorweeg word. Geen uitwisser (tippex) moet op die aansoekvorm gebruik word nie en aansoekvorms moet ook nie gefaks of per e-pos gestuur word nie.
Let assblief daarop dat die die Vrystaatse Onderwysdepartement hoogstens R40 000 per studiejaar sal betaal. Enige gelde wat hierdie bedrag oorskry sal self deur die student aan die studie-inrigting betaal moet word.
Suksesvolle applikante sal teen 31 Oktober 2007 in kennis gestel word om by ge-akkrediteerde inrigtings van hul keuse te registreer vir studierigtings wat hulle met die geïdentifiseerde vaardighede waarvoor die beurse toegeken is, sal toerus . Gevolglik mag daar nie afgewyk word van die kursus waarvoor die beurs toegeken word nie.
Om as 'n beroepsleerkrag te kwalifiseer, kan een van twee roetes gevolg word: 1. B. Ed-graad (vier jaar voltyds) spesialisering in Graad R & Fondasiefase, Intermediêre-fase of Verdere Onderwys- en Opleidingsfase. 2. Volg enige 3-jaar graadkursus met twee skoolvakke as hoofvakke en registreer dan vir die PGCE (?
Twee hoofvakke in derde jaar, nl.
Kies vakke wat student sal kwalifiseer as Inligtingstegnologie-opvoeder met twee vakke in die derde jaar, nl.
Twee hoofvakke in derde jaar, nl.
Om as 'n administreerder te kwalifiseer moet enige 3-jaar graad of diploma gevolg word en moet hoofvakke soos hieronder gekies word.
<fn>DAC-NLS. CertainMissileTechItems.2009-10-12.af.txt</fn>
Ek, Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, kragtens artikel 13(1) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No.
die onderdele tot beheerde goedere.
bepaal ek, ingevolge artikel 13(2)(f) van die Wet, dat die vervaardiging van, en verskaffing van dienste met betrekking tot, die beheerde goedere gelys in paragrawe 1, 2, 19 en 20 van die aanhangsel by hierdie kennisgewing, slegs mag plaasvind kragtens 'n permit wat deur die Raad uitgereik is.
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
"vervaardiging" ook navorsing, ontwikkeling en fabrikasie.
'transit' is defined in the Act and should not be redefined here. Ed.
Die lys van missielverwante beheerde goedere en verwante tegnologie is vervat in die Missile Technology Control Regime (MTCR) Equipment, Software and Technology Annex, wat op 5 November 2008 bygewerk en in sy geheel in Engels aangehaal word in die aanhangsel by hierdie kennisgewing.
Goewermentskennisgewing No. 311 van 11 April 2007 word hierby herroep.
This Annex consists of two categories of items, which term includes equipment, materials, "software" or "technology". Category I items, all of which are in Annex Items 1 and 2, are those items of greatest sensitivity. If a Category I item is included in a system, that system will also be considered as Category I, except when the incorporated item cannot be separated, removed or duplicated. Category II items are those items in the Annex not designated Category I.
In reviewing the proposed applications for transfers of complete rocket and unmanned aerial vehicle systems described in Items 1 and 19, and of equipment, materials, "software" or "technology" which is listed in the Technical Annex, for potential use in such systems, the Government will take account of the ability to trade off "range" and "payload".
The transfer of "technology" directly associated with any goods controlled in the Annex is controlled according to the provisions in each Item to the extent permitted by national legislation. The approval of any Annex item for export also authorizes the export to the same end-user of the minimum "technology" required for the installation, operation, maintenance, and repair of the item.
Controls do not apply to "technology" "in the public domain" or to "basic scientific research".
"In the public domain".
The General Software Note only applies to general purpose, mass market "software".
In some instances chemicals are listed by name and CAS number. Chemicals of the same structural formula (including hydrates) are controlled regardless of name or CAS number. CAS numbers are shown to assist in identifying whether a particular chemical or mixture is controlled, irrespective of nomenclature. CAS numbers cannot be used as unique identifiers because some forms of the listed chemical have different CAS numbers, and mixtures containing a listed chemical may also have different CAS numbers.
Usually measured in terms of inaccuracy, means the maximum deviation, positive or negative, of an indicated value from an accepted standard or true value.
Experimental or theoretical work undertaken principally to acquire new knowledge of the fundamental principles of phenomena or observable facts, not primarily directed towards a specific practical aim or objective.
This means "software" or "technology" which has been made available without restrictions upon its further dissemination. Copyright restrictions do not remove "software" or "technology" from being "in the public domain".
A device in which a number of passive and/or active elements are considered as indivisibly associated on or within a continuous structure to perform the function of a circuit.
A sequence of elementary instructions maintained in a special storage, the execution of which is initiated by the introduction of its reference instruction register.
The total mass that can be carried or delivered by the specified rocket system or unmanned aerial vehicle (UAV) system that is not used to maintain flight.
The particular equipment, subsystems, or components to be included in the "payload" depends on the type and configuration of the vehicle under consideration.
Munitions of any type e.g.
Supporting structures and deployment mechanisms for the munitions e.g.
Any other countermeasures equipment e.g.
The bus/post-boost vehicle or attitude control/velocity trim module not including systems/subsystems essential to the operation of the other stages.
Munitions of any type e.g.
Any countermeasures equipment (e.g. decoys, jammers or chaff dispensers) that can be removed without violating the structural integrity of the vehicle.
Satellite-to-launch vehicle adapters including, if applicable, apogee/perigee kick motors or similar manoeuvering systems.
Recovery equipment (e.g. parachutes) that can be removed without violating the structural integrity of the vehicle.
Munitions of any type e.g.
Countermeasures equipment e.g.
Signature alteration equipment that can be removed without violating the structural integrity of the vehicle.
Munitions of any type e.g.
Countermeasures equipment e.g.
Recovery equipment (e.g. parachutes) that can be removed without violating the structural integrity of the vehicle.
Munitions supporting structures and deployment mechanisms that can be removed without violating the structural integrity of the vehicle.
Means tooling, templates, jigs, mandrels, moulds, dies, fixtures, alignment mechanisms, test equipment, other machinery and components therefor, limited to those specially designed or modified for "development" or for one or more phases of "production".
Means equipment and specially designed "software" therefor integrated into installations for "development" or for one or more phases of "production".
A sequence of instructions to carry out a process in, or convertible into, a form executable by an electronic computer.
Means that the component or equipment is designed or rated to withstand radiation levels which meet or exceed a total irradiation dose of 5 x 105 rads (Si).
The maximum distance that the specified rocket system or unmanned aerial vehicle (UAV) system is capable of travelling in the mode of stable flight as measured by the projection of its trajectory over the surface of the Earth.
The maximum capability based on the design characteristics of the system, when fully loaded with fuel or propellant, will be taken into consideration in determining "range".
The "range" for both rocket systems and UAV systems will be determined independently of any external factors such as operational restrictions, limitations imposed by telemetry, data links or other external constraints.
For rocket systems, the "range" will be determined using the trajectory that maximises "range", assuming ICAO standard atmosphere with zero wind.
For UAV systems, the "range" will be determined for a one-way distance using the most fuel-efficient flight profile (e.g. cruise speed and altitude), assuming ICAO standard atmosphere with zero wind.
A collection of one or more "programmes", or "micro-programmes", fixed in any tangible medium of expression.
Means specific information which is required for the "development", "production" or "use" of a product. The information may take the form of "technical data" or "technical assistance".
"Specially designed" describes equipment, parts, components or "software" which, as a result of "development", have unique properties that distinguish them for certain predetermined purposes. For example, a piece of equipment that is "specially designed" for use in a missile will only be considered so if it has no other function or use. Similarly, a piece of manufacturing equipment that is "specially designed" to produce a certain type of component will only be considered such if it is not capable of producing other types of components.
"Designed or modified" describes equipment, parts or components which, as a result of "development," or modification, have specified properties that make them fit for a particular application. "Designed or modified" equipment, parts, components or "software" can be used for other applications. For example, a titanium coated pump designed for a missile may be used with corrosive fluids other than propellants.
"Usable in", "usable for", "usable as" or "capable of" describes equipment, parts, components, materials or "software" which are suitable for a particular purpose. There is no need for the equipment, parts, components or "software" to have been configured, modified or specified for the particular purpose. For example, any military specification memory circuit would be "capable of" operation in a guidance system.
"Modified" in the context of "software" describes "software" which has been intentionally changed such that it has properties that make it fit for specified purposes or applications. Its properties may also make it suitable for purposes or applications other than those for which it was "modified".
1.A.1. Complete rocket systems (including ballistic missile systems, space launch vehicles, and sounding rockets) capable of delivering at least a 500 kg "payload" to a "range" of at least 300 km.
1.A.2. Complete unmanned aerial vehicle systems (including cruise missile systems, target drones and reconnaissance drones) capable of delivering at least a 500 kg "payload" to a "range" of at least 300 km.
1.B.1. "Production facilities" specially designed for the systems specified in 1.A.
1.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of "production facilities" specified in 1.B.
1.D.2. "Software" which coordinates the function of more than one subsystem, specially designed or modified for "use" in systems specified in 1.A.
1.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 1.A., 1.B., or 1.D.
2.A.1. Complete subsystems usable in the systems specified in 1.A.
Individual rocket stages usable in the systems specified in 1.A.
Re-entry vehicles, and equipment designed or modified therefor, usable in the systems specified in 1.A., as follows, except as provided in the Note below 2.A.1.
Solid propellant rocket motors or liquid propellant rocket engines, usable in the systems specified in 1.A., having a total impulse capacity equal to or greater than 1.
Liquid propellant apogee engines and station-keeping engines specified in 2.A.1.c., designed or modified for use on satellites, may be treated as Category II, if the subsystem is exported subject to end-use statements and quantity limits appropriate for the excepted end-use stated above, when having a vacuum thrust not greater than 1kN.
'Guidance sets', usable in the systems specified in 1.A., capable of achieving system accuracy of 3.33% or less of the "range" (e.g. a 'CEP' of 10 km or less at a "range" of 300 km), except as provided in the Note below 2.A.1.
A ´guidance set´ integrates the process of measuring and computing a vehicle's position and velocity (i.e. navigation) with that of computing and sending commands to the vehicle's flight control systems to correct the trajectory.
´CEP´ (circle of equal probability) is a measure of accuracy, defined as the radius of the circle centred at the target, at a specific range, in which 50% of the payloads impact.
Thrust vector control sub-systems, usable in the systems specified in 1.A., except as provided in the Note below 2.A.1. for those designed for rocket systems that do not exceed the "range"/"payload" capability of systems specified in 1.A.
Use of thrust tabs.
Weapon or warhead safing, arming, fuzing, and firing mechanisms, usable in the systems specified in 1.A., except as provided in the Note below 2.A.1. for those designed for systems other than those specified in 1.A.
The exceptions in 2.A.1.b., 2.A.1.d., 2.A.1.e. and 2.A.1.f. above may be treated as Category II if the subsystem is exported subject to end-use statements and quantity limits appropriate for the excepted end-use stated above.
2.B.1. "Production facilities" specially designed for the subsystems specified in 2.A.
2.B.2. "Production equipment" specially designed for the subsystems specified in 2.A.
2.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of "production facilities" specified in 2.B.1.
2.D.2. "Software" specially designed or modified for the "use" of rocket motors or engines specified in 2.A.1.c.
2.D.3. "Software", specially designed or modified for the "use" of 'guidance sets' specified in 2.A.1.d.
2.D.3. includes "software", specially designed or modified to enhance the performance of ´guidance sets´ to achieve or exceed the accuracy specified in 2.A.1.d.
2.D.4. "Software" specially designed or modified for the "use" of subsystems or equipment specified in 2.A.1.b.3.
2.D.5. "Software" specially designed or modified for the "use" of systems in 2.A.1.e.
2.D.6. "Software" specially designed or modified for the "use" of systems in 2.A.1.f.
Subject to end-use statements appropriate for the excepted end-use, "software" controlled by 2.D.2. - 2.D.6.
Under 2.D.2. if specially designed or modified for liquid propellant apogee engines, designed or modified for satellite applications as specified in the Note to 2.A.1.c.
Under 2.D.5. if designed for rocket systems that do not exceed the "range" "payload" capability of systems specified in 1.A.
Under 2.D.6. if designed for systems other than those specified in 1.A.
2.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 2.A., 2.B. or 2.D.
Maximum thrust value greater than 400 N (achieved un-installed) excluding civil certified engines with a maximum thrust value greater than 8.
Specific fuel consumption of 0.
Engines designed or modified for systems specified in 1.A. or 19.A.2., regardless of thrust or specific fuel consumption.
Engines specified in 3.A.1. may be exported as part of a manned aircraft or in quantities appropriate for replacement parts for a manned aircraft.
3.A.2. Ramjet/scramjet/pulse jet/combined cycle engines, including devices to regulate combustion, and specially designed components therefor, usable in the systems specified in 1.A. or 19.A.2.
3.A.3. Rocket motor cases, 'insulation' components and nozzles therefor, usable in the systems specified in 1.A. or 19.A.1.
In 3.A.3. ´insulation´ intended to be applied to the components of a rocket motor, i.e. the case, nozzle inlets, case closures, includes cured or semi-cured compounded rubber components comprising sheet stock containing an insulating or refractory material. It may also be incorporated as stress relief boots or flaps.
Refer to 3.C.2. for ´insulation´ material in bulk or sheet form.
3.A.4. Staging mechanisms, separation mechanisms, and interstages therefor, usable in the systems specified in 1.A.
3.A.5. Liquid and slurry propellant (including oxidisers) control systems, and specially designed components therefor, usable in the systems specified in 1.A., designed or modified to operate in vibration environments greater than 10 g rms between 20 Hz and 2 kHz.
The only servo valves and pumps specified in 3.A.5.
Servo valves designed for flow rates equal to or greater than 24 litres per minute, at an absolute pressure equal to or greater than 7 MPa, that have an actuator response time of less than 100 ms.
Pumps, for liquid propellants, with shaft speeds equal to or greater than 8,000 rpm or with discharge pressures equal to or greater than 7 MPa.
Systems and components specified in 3.A.5. may be exported as part of a satellite.
3.A.6. Hybrid rocket motors and specially designed components therefor, usable in the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
c. A width between 10 and 20 mm.
3.A.8. Liquid propellant tanks specially designed for the propellants controlled in Item 4.C. or other liquid propellants used in the systems specified in 1.A.1.
3.A.9. 'Turboprop engine systems' specially designed for the systems in 1.A.2. or 19.A.2., and specially designed components therefor, having a maximum power greater than 10 kW (achieved uninstalled at sea level standard conditions), excluding civil certified engines.
For the purposes of Item 3.A.9.
b. Power transmission system to transfer the power to a propeller.
3.B.1. "Production facilities" specially designed for equipment or materials specified in 3.A.1., 3.A.2., 3.A.3., 3.A.4., 3.A.5., 3.A.6., 3.A.8., 3.A.9. or 3.C.
3.B.2. "Production equipment" specially designed for equipment or materials specified in 3.A.1., 3.A.2., 3.A.3., 3.A.4., 3.A.5., 3.A.6., 3.A.8., 3.A.9. or 3.C.
Have more than two axes which can be co-ordinated simultaneously for contouring control.
Machines combining the function of spin-forming and flow-forming are, for the purpose of this item, regarded as flow-forming machines.
This item does not include machines that are not usable in the "production" of propulsion components and equipment (e.g. motor cases) for systems specified in 1.A.
3.C.1. 'Interior lining' usable for rocket motor cases in the systems specified in 1.A. or specially designed for systems specified in 19.A.1. or 19.A.2.
In 3.C.1. ´interior lining´ suited for the bond interface between the solid propellant and the case or insulating liner is usually a liquid polymer based dispersion of refractory or insulating materials e.g. carbon filled HTPB or other polymer with added curing agents to be sprayed or screeded over a case interior.
3.C.2. 'Insulation' material in bulk form usable for rocket motor cases in the systems specified in 1.A. or specially designed for systems specified in 19.A.1. or 19.A.2.
In 3.C.2. ´insulation´ intended to be applied to the components of a rocket motor, i.e. the case, nozzle inlets, case closures, includes cured or semi-cured compounded rubber sheet stock containing an insulating or refractory material. It may also be incorporated as stress relief boots or flaps specified in 3.A.3.
3.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of "production facilities" and flow forming machines specified in 3.B.1. or 3.B.3.
3.D.2. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 3.A.1., 3.A.2., 3.A.4., 3.A.5., 3.A.6. or 3.A.9.
"Software" specially designed or modified for the "use" of engines specified in 3.A.1. may be exported as part of a manned aircraft or as replacement "software" therefor.
"Software" specially designed or modified for the "use" of propellant control systems specified in 3.A.5. may be exported as part of a satellite or as replacement "software" therefor.
3.D.3. "Software" specially designed or modified for the "development" of equipment specified in 3.A.2., 3.A.3. or 3.A.4.
3.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment, materials or "software" specified in 3.A.1., 3.A.2., 3.A.3., 3.A.4., 3.A.5., 3.A.6., 3.A.9., 3.B., 3.C. or 3.D.
4.B.1. "Production equipment", and specially designed components therefor, for the "production", handling or acceptance testing of liquid propellants or propellant constituents specified in 4.C.
4.B.2. "Production equipment", other than that described in 4.B.3., and specially designed components therefor, for the production, handling, mixing, curing, casting, pressing, machining, extruding or acceptance testing of solid propellants or propellant constituents specified in 4.C.
a. Batch mixers with provision for mixing under vacuum in the range of zero to 13.
b. Continuous mixers with provision for mixing under vacuum in the range of zero to 13.
c. Fluid energy mills usable for grinding or milling substances specified in 4.C.
d. Metal powder "production equipment" usable for the "production", in a controlled environment, of spherical or atomised materials specified in 4.C.2.c., 4.C.2.d. or 4.C.2.e.
c. Equipment usable for the "production" of spherical aluminium powders by powdering a melt in an inert medium (e.g. nitrogen).
The only batch mixers, continuous mixers, usable for solid propellants or propellants constituents specified in 4.C., and fluid energy mills specified in 4.B., are those specified in 4.B.3.
Forms of metal powder "production equipment" not specified in 4.B.3.d. are to be evaluated in accordance with 4.B.2.
4.C.1. Composite and composite modified double base propellants.
A particle size of 63 µm (ISO R-565) corresponds to 250 mesh (Tyler) or 230 mesh (ASTM standard E-11).
The natural content of hafnium (CAS 7440-58-6) in the zirconium (typically 2% to 7%) is counted with the zirconium.
f. High energy density materials such as boron slurry, having an energy density of 40 x 106 J/kg or greater.
Perchlorates, chlorates or chromates mixed with powdered metals or other high energy fuel components.
Mixed Oxides of Nitrogen (MON) are solutions of Nitric Oxide (NO) in Dinitrogen Tetroxide/Nitrogen Dioxide (N2O4/NO2) that can be used in missile systems. There are a range of compositions that can be denoted as MONi or MONij where i and j are integers representing the percentage of Nitric Oxide in the mixture (e.g. MON3 contains 3% Nitric Oxide, MON25 25% Nitric Oxide. An upper limit is MON40, 40% by weight).
Item 4.C.4.a.6. does not control Nitrogen Trifluoride (NF3) (CAS 7783-54-2) in a gaseous state as it is not usable for missile applications.
f. Polytetrahydrofuran polyethylene glycol (TPEG).
Polytetrahydrofuran polyethylene glycol (TPEG) is a block co-polymer of poly 1,4-Butanediol and polyethylene glycol (PEG).
N-methyl-p-nitroaniline (CAS 100-15-2).
4.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 4.B. for the "production" and handling of materials specified in 4.C.
4.E.1 "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or materials specified in 4.B. and 4.C.
6.A.1. Composite structures, laminates, and manufactures thereof, specially designed for use in the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. and the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
6.A.2. Resaturated pyrolised i.e.
Usable in the systems specified in 1.A. or 19.A.1.
6.B.1. Equipment for the "production" of structural composites, fibres, prepregs or preforms, usable in the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
6.B.1.c. does not control textile machinery not modified for the end-uses stated.
e. Equipment designed or modified for special fibre surface treatment or for producing prepregs and preforms, including rollers, tension stretchers, coating equipment, cutting equipment and clicker dies.
Examples of components and accessories for the machines specified in 6.B.1. are moulds, mandrels, dies, fixtures and tooling for the preform pressing, curing, casting, sintering or bonding of composite structures, laminates and manufactures thereof.
6.B.2. Nozzles specially designed for the processes referred to in 6.E.3.
c. Possessing a chamber cavity with an inside diameter of 254 mm or greater.
6.B.4. Chemical vapour deposition furnaces designed or modified for the densification of carbon-carbon composites.
6.B.5. Equipment and process controls, other than those specified in 6.B.3. or 6.B.4., designed or modified for densification and pyrolysis of structural composite rocket nozzles and re-entry vehicle nose tips.
6.C.1. Resin impregnated fibre prepregs and metal coated fibre preforms, for the goods specified in 6.A.1., made either with organic matrix or metal matrix utilising fibrous or filamentary reinforcements having a specific tensile strength greater than 7.62 x 104 m and a specific modulus greater than 3.18 x 106 m.
The only resin impregnated fibre prepregs specified in 6.C.1. are those using resins with a glass transition temperature (Tg), after cure, exceeding 145oC as determined by ASTM D4065 or national equivalents.
In Item 6.C.1. 'specific tensile strength' is the ultimate tensile strength in N/m2 divided by the specific weight in N/m3, measured at a temperature of (296 ± 2)K ((23 ± 2)°C) and a relative humidity of (50 ± 5)%.
In Item 6.C.1. 'specific modulus' is the Young's modulus in N/m2 divided by the specific weight in N/m3, measured at a temperature of (296 ± 2)K ((23 ± 2)°C) and a relative humidity of (50 ± 5)%.
6.C.2. Resaturated pyrolised i.e.
Usable in the systems specified in 1.A. or 19.A.1.
6.C.3. Fine grain graphites with a bulk density of at least 1.
Blocks having a size of 120 mm x 120 mm x 50 mm or greater.
6.C.4. Pyrolytic or fibrous reinforced graphites usable for rocket nozzles and re-entry vehicle nose tips usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
6.C.5. Ceramic composite materials (dielectric constant less than 6 at any frequency from 100 MHz to 100 GHz) for use in missile radomes usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
Bulk machinable silicon-carbide reinforced unfired ceramic usable for nose tips usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
Reinforced silicon-carbide ceramic composites usable for nose tips, re-entry vehicles, nozzle flaps, usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
6.C.7. Tungsten, molybdenum, and alloys of these metals in the form of uniform spherical or atomised particles of 500 x 10-6 m (500 µm) diameter or less with a purity of 97% or higher for fabrication of rocket motor components, i.e. heat shields, nozzle substrates, nozzle throats, and thrust vector control surfaces, usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
6.C.8. Maraging steels having an ultimate tensile strength equal to or greater than 1.5 GPa, measured at 20oC, in the form of sheet, plate or tubing with a wall or plate thickness equal to or less than 5.0 mm usable in systems specified in 1.A. or 19.A.1.
Maraging steels are iron alloys generally characterised by high nickel, very low carbon content and use substitutional elements or precipitates to produce strengthening and age-hardening of the alloy.
6.C.9. Titanium-stabilized duplex stainless steel (Ti-DSS) usable in the systems specified in 1.A. or 19.A.1.
Containing 17.0 - 23.0 weight percent chromium and 4.5 - 7.
Having a titanium content of greater than 0.
Tubes having an outer diameter of 600 mm or more and a wall thickness of 3 mm or less.
6.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 6.B.1.
6.D.2. "Software" specially designed or modified for the equipment specified in 6.B.3., 6.B.4. or 6.B.5.
6.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment, materials or "software" specified in 6.A., 6.B., 6.C. or 6.D.
6.E.2. "Technical data" (including processing conditions) and procedures for the regulation of temperature, pressures or atmosphere in autoclaves or hydroclaves when used for the production of composites or partially processed composites, usable for equipment or materials specified in 6.A. or 6.C.
6.E.3. "Technology" for producing pyrolytically derived materials formed on a mould, mandrel or other substrate from precursor gases which decompose in the 1,300oC to 2,900oC temperature range at pressures of 130 Pa (1 mm Hg) to 20 kPa (150 mm Hg) including "technology" for the composition of precursor gases, flow-rates, and process control schedules and parameters.
9.A.1. Integrated flight instrument systems which include gyrostabilisers or automatic pilots, designed or modified for use in the systems specified in 1.A., or 19.A.1. or 19.A.2. and specially designed components therefor.
9.A.2. Gyro-astro compasses and other devices which derive position or orientation by means of automatically tracking celestial bodies or satellites, and specially designed components therefor.
9.A.3. Linear accelerometers, designed for use in inertial navigation systems or in guidance systems of all types, usable in the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
b. 'Bias' 'repeatability' less (better) than 1250 micro g.
'Bias' is defined as the accelerometer output when no acceleration is applied.
'Scale factor' is defined as the ratio of change in output to a change in the input.
The measurement of 'bias' and 'scale factor' refers to one sigma standard deviation with respect to a fixed calibration over a period of one year.
'The closeness of agreement among repeated measurements of the same variable under the same operating conditions when changes in conditions or non-operating periods occur between measurements'.
Item 9.A.3. does not control accelerometers specially designed and developed as Measurement While Drilling (MWD) sensors for use in downhole well service operations.
9.A.4. All types of gyros usable in the systems specified in 1.A., 19.A.1 or 19.A.2., with a rated 'drift rate' 'stability' of less than 0.5 degrees (1 sigma or rms) per hour in a 1 g environment, and specially designed components therefor.
'Drift rate' is defined as the component of gyro output that is functionally independent of input rotation and is expressed as an angular rate. IEEE STD 528-2001 paragraph 2.
'Stability' is defined as a measure of the ability of a specific mechanism or performance coefficient to remain invariant when continuously exposed to a fixed operating condition. (This definition does not refer to dynamic or servo stability.) (IEEE STD 528-2001 paragraph 2.
9.A.5. Accelerometers or gyros of any type, designed for use in inertial navigation systems or in guidance systems of all types, specified to function at acceleration levels greater than 100 g, and specially designed components therefor.
vibration or shock.
9.A.6. Inertial or other equipment using accelerometers specified in 9.A.3. or 9.A.5. or gyros specified in 9.A.4. or 9.A.5., and systems incorporating such equipment, and specially designed components therefor.
9.A.7. 'Integrated navigation systems', designed or modified for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. and capable of providing a navigational accuracy of 200 m CEP or less.
An inertial measurement device e.g.
One or more external sensors used to update the position and/or velocity, either periodically or continuously throughout the flight e.g.
c. Integration hardware and software.
N.B. For integration "software", see Item 9.D.4.
a. Internal tilt compensation in pitch (+/- 90 degrees) and having roll (+/- 180 degrees) axes.
b. Capable of providing azimuthal accuracy better (less) than 0.
c. Designed or modified to be integrated with flight control and navigation systems.
Flight control and navigation systems in Item 9.A.8. include gyrostabilisers, automatic pilots and inertial navigation systems.
9.B.1. "Production equipment", and other test, calibration and alignment equipment, other than that described in 9.B.2., designed or modified to be used with equipment specified in 9.A.
Equipment specified in 9.B.1.
Accelerometer Test Station.
Capable of balancing to a residual specific unbalance of 0.
b. Indicator heads (sometimes known as balancing instrumentation) designed or modified for use with machines specified in 9.B.2.a.
A rate resolution equal to or less than 6 degrees/s and an accuracy equal to or less than 0.
b. Having a worst-case rate stability equal to or better (less) than plus or minus 0.
e. Centrifuges capable of imparting accelerations above 100 g and designed or modified to incorporate sliprings or integrated non-contact devices capable of transferring electrical power, signal information, or both.
The only balancing machines, indicator heads, motion simulators, rate tables, positioning tables and centrifuges specified in Item 9 are those specified in 9.B.2.
9.B.2.a. does not control balancing machines designed or modified for dental or other medical equipment.
9.B.2.c. and 9.B.2.d. do not control rotary tables designed or modified for machine tools or for medical equipment.
Rate tables not controlled by 9.B.2.c. and providing the characteristics of a positioning table are to be evaluated according to 9.B.2.d.
Equipment that has the characteristics specified in 9.B.2.d. which also meets the characteristics of 9.B.2.c. will be treated as equipment specified in 9.B.2.c.
Item 9.B.2.c. applies whether or not sliprings or integrated non-contact devices are fitted at the time of export.
Item 9.B.2.e. applies whether or not sliprings or integrated non-contact devices are fitted at the time of export.
9.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 9.A. or 9.B.
9.D.2. Integration "software" for the equipment specified in 9.A.1.
9.D.3. Integration "software" specially designed for the equipment specified in 9.A.6.
systems' specified in 9.A.7.
A common form of integration "software" employs Kalman filtering.
9.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 9.A., 9.B. or 9.D.
Equipment or "software" specified in 9.A. or 9.D. may be exported as part of a manned aircraft, satellite, land vehicle, marine/submarine vessel or geophysical survey equipment or in quantities appropriate for replacement parts for such applications.
10.A.1. Hydraulic, mechanical, electro-optical, or electromechanical flight control systems (including fly-by-wire systems) designed or modified for the systems specified in 1.A.
10.A.2. Attitude control equipment designed or modified for the systems specified in 1.A.
10.A.3. Flight control servo valves designed or modified for the systems in 10.A.1. or 10.A.2., and designed or modified to operate in a vibration environment greater than 10 g rms between 20 Hz and 2 kHz.
Systems, equipment or valves specified in 10.A. may be exported as part of a manned aircraft or satellite or in quantities appropriate for replacement parts for manned aircraft.
10.B.1. Test, calibration, and alignment equipment specially designed for equipment specified in 10.A.
10.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 10.A. or 10.B.
"Software" specified in 10.D.1. may be exported as part of a manned aircraft or satellite or in quantities appropriate for replacement parts for manned aircraft.
10.E.1. Design "technology" for integration of air vehicle fuselage, propulsion system and lifting control surfaces, designed or modified for the systems specified in 1.A. or 19.A.2., to optimise aerodynamic performance throughout the flight regime of an unmanned aerial vehicle.
10.E.2. Design "technology" for integration of the flight control, guidance, and propulsion data into a flight management system, designed or modified for the systems specified in 1.A. or 19.A.1., for optimisation of rocket system trajectory.
10.E.3. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 10.A., 10.B. or 10.D.
11.A.1. Radar and laser radar systems, including altimeters, designed or modified for use in the systems specified in 1.A.
Laser radar systems embody specialised transmission, scanning, receiving and signal processing techniques for utilisation of lasers for echo ranging, direction finding and discrimination of targets by location, radial speed and body reflection characteristics.
11.A.2. Passive sensors for determining bearings to specific electromagnetic sources (direction finding equipment) or terrain characteristics, designed or modified for use in the systems specified in 1.A.
11.A.3. Receiving equipment for Global Navigation Satellite Systems GNSS; e.g.
a. Designed or modified for use in systems specified in 1.A.
Being specially designed to employ anti-jam features (e.g. null steering antenna or electronically steerable antenna) to function in an environment of active or passive countermeasures.
11.A.3.b.2. and 11.A.3.b.3. do not control equipment designed for commercial, civil or 'Safety of Life' (e.g. data integrity, flight safety) GNSS services.
11.A.4. Electronic assemblies and components, designed or modified for use in the systems specified in 1.A. or 19.A. and specially designed for military use and operation at temperatures in excess of 125oC.
Equipment specified in 11.A.
e. Imaging sensor equipment (both active and passive).
Equipment specified in 11.A. may be exported as part of a manned aircraft or satellite or in quantities appropriate for replacement parts for manned aircraft.
11.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 11.A.1., 11.A.2. or 11.A.4.
11.D.2. "Software" specially designed for the "use" of equipment specified in 11.A.3.
c. Design "technology" for determination of hardening criteria for the above.
11.E.2. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 11.A. or 11.D.
12.A.1. Apparatus and devices, designed or modified for the handling, control, activation and launching of the systems specified in 1.A., 19.A.1., or 19.A.2.
12.A.2. Vehicles designed or modified for the transport, handling, control, activation and launching of the systems specified in 1.A.
12.A.3. Gravity meters (gravimeters), gravity gradiometers, and specially designed components therefor, designed or modified for airborne or marine use, and having a static or operational accuracy of 7 x 10-6 m/s2 (0.7 milligal) or better, with a time to steady-state registration of two minutes or less, usable for systems specified in 1.A.
12.A.4. Telemetry and telecontrol equipment, including ground equipment, designed or modified for systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
12.A.4. does not control equipment designed or modified for manned aircraft or satellites.
12.A.4. does not control ground based equipment designed or modified for terrestrial or marine applications.
12.A.4. does not control equipment designed for commercial, civil or 'Safety of Life' (e.g. data integrity, flight safety) GNSS services.
12.A.5. Precision tracking systems, usable for systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
Angular resolution better than 1.
Velocity resolution better than 3 m/s.
12.A.6. Thermal batteries designed or modified for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
Thermal batteries are single use batteries that contain a solid non-conducting inorganic salt as the electrolyte. These batteries incorporate a pyrolytic material that, when ignited, melts the electrolyte and activates the battery.
Item 12.A.6. does not control thermal batteries specially designed for rocket systems or unmanned aerial vehicles that are not capable of a "range" equal to or greater than 300 km.
12.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 12.A.1.
12.D.2. "Software" which processes post-flight, recorded data, enabling determination of vehicle position throughout its flight path, specially designed or modified for systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
12.D.3. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 12.A.4. or 12.A.5., usable for systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2.
12.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 12.A. or 12.D.
13.A.1. Analogue computers, digital computers or digital differential analysers, designed or modified for use in the systems specified in 1.A.
b. Designed as ruggedised or "radiation hardened".
13.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment specified in 13.A.
Item 13. equipment may be exported as part of a manned aircraft or satellite or in quantities appropriate for replacement parts for manned aircraft.
14.A.1. Analogue-to-digital converters, usable in the systems specified in 1.A.
c. Incorporating "microcircuits" specified in 14.A.1.b.1.
14.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment specified in 14.A.
15.B.1. Vibration test equipment, usable for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
b Digital controllers, combined with specially designed vibration test "software", with a 'real-time control bandwidth' greater than 5 kHz and designed for use with vibration test systems specified in 15.B.1.a.
'Real-time control bandwidth' is defined as the maximum rate at which a controller can execute complete cycles of sampling, processing data and transmitting control signals.
c. Vibration thrusters (shaker units), with or without associated amplifiers, capable of imparting a force equal to or greater than 50 kN, measured 'bare table', and usable in vibration test systems specified in 15.B.1.a.
d. Test piece support structures and electronic units designed to combine multiple shaker units into a complete shaker system capable of providing an effective combined force equal to or greater than 50 kN, measured 'bare table', and usable in vibration test systems specified in 15.B.1.a.
Vibration test systems incorporating a digital controller are those systems, the functions of which are, partly or entirely, automatically controlled by stored and digitally coded electrical signals.
15.B.2. Wind-tunnels for speeds of Mach 0.9 or more, usable for the systems specified in 1.A. or 19.A. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
15.B.3. Test benches/stands, usable for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A., which have the capacity to handle solid or liquid propellant rockets, motors or engines having a thrust greater than 68 kN, or which are capable of simultaneously measuring the three axial thrust components.
15.B.4. Environmental chambers as follows, usable for the systems specified in 1.A. or 19.A. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
Item 15.B.4.a.2. describes systems that are capable of generating a vibration environment with a single wave (e.g. a sine wave) and systems capable of generating a broad band random vibration (i.e. power spectrum).
In Item 15.B.4.a.2., designed or modified means the environmental chamber provides appropriate interfaces (e.g. sealing devices) to incorporate a shaker unit or other vibration test equipment as specified in this Item.
Temperature range from below -50oC to above 125oC.
15.B.5. Accelerators capable of delivering electromagnetic radiation produced by bremsstrahlung from accelerated electrons of 2 MeV or greater, and equipment containing those accelerators, usable for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
15.B.5. does not control equipment specially designed for medical purposes.
In Item 15.B. 'bare table' means a flat table, or surface, with no fixture or fittings.
15.D.1. "Software" specially designed or modified for the "use" of equipment specified in 15.B. usable for testing systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. or subsystems specified in 2.A. or 20.A.
15.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 15.B. or 15.D.
16.A.1. Specially designed hybrid (combined analogue/digital) computers for modelling, simulation or design integration of systems specified in 1.A. or the subsystems specified in 2.A.
This control only applies when the equipment is supplied with "software" specified in 16.D.1.
16.D.1. "Software" specially designed for modelling, simulation, or design integration of the systems specified in 1.A. or the subsystems specified in 2.A or 20.A.
The modelling includes in particular the aerodynamic and thermodynamic analysis of the systems.
16.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 16.A. or 16.D.
17.A.1. Devices for reduced observables such as radar reflectivity, ultraviolet/infrared signatures and acoustic signatures (i.e. stealth technology), for applications usable for the systems specified in 1.A. or 19.A. or the subsystems specified in 2.A. or 20.A.
17.B.1. Systems, specially designed for radar cross section measurement, usable for the systems specified in 1.A., 19.A.1. or 19.A.2. or the subsystems specified in 2.A.
17.C.1. Materials for reduced observables such as radar reflectivity, ultraviolet/infrared signatures and acoustic signatures (i.e. stealth technology), for applications usable for the systems specified in 1.A. or 19.A. or the subsystems specified in 2.A.
17.C.1. includes structural materials and coatings (including paints), specially designed for reduced or tailored reflectivity or emissivity in the microwave, infrared or ultraviolet spectra.
17.C.1. does not control coatings (including paints) when specially used for thermal control of satellites.
17.D.1. "Software" specially designed for reduced observables such as radar reflectivity, ultraviolet/infrared signatures and acoustic signatures (i.e. stealth technology), for applications usable for the systems specified in 1.A. or 19.A. or the subsystems specified in 2.A.
17.D.1. includes "software" specially designed for analysis of signature reduction.
17.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment, materials or "software" specified in 17.A., 17.B., 17.C. or 17.D.
17.E.1. includes databases specially designed for analysis of signature reduction.
18.A.1. "Radiation Hardened" "microcircuits" usable in protecting rocket systems and unmanned aerial vehicles against nuclear effects (e.g. Electromagnetic Pulse (EMP), X-rays, combined blast and thermal effects), and usable for the systems specified in 1.A.
18.A.2. 'Detectors' specially designed or modified to protect rocket systems and unmanned aerial vehicles against nuclear effects (e.g. Electromagnetic Pulse (EMP), X-rays, combined blast and thermal effects), and usable for the systems specified in 1.A.
A ´detector´ is defined as a mechanical, electrical, optical or chemical device that automatically identifies and records, or registers a stimulus such as an environmental change in pressure or temperature, an electrical or electromagnetic signal or radiation from a radioactive material. This includes devices that sense by one time operation or failure.
18.A.3. Radomes designed to withstand a combined thermal shock greater than 4.184 x 106 J/m2 accompanied by a peak over pressure of greater than 50 kPa, usable in protecting rocket systems and unmanned aerial vehicles against nuclear effects (e.g. Electromagnetic Pulse (EMP), X-rays, combined blast and thermal effects), and usable for the systems specified in 1.A.
18.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment specified in 18.A.
19.A.1. Complete rocket systems (including ballistic missile systems, space launch vehicles, and sounding rockets), not specified in 1.A.1., capable of a "range" equal to or greater than 300 km.
19.A.2. Complete unmanned aerial vehicle systems (including cruise missile systems, target drones and reconnaissance drones), not specified in 1.A.2., capable of a "range" equal to or greater than 300 km.
19.A.3. Complete unmanned aerial vehicle systems, not specified in 1.A.2. or 19.A.2.
Designed or modified to incorporate an aerosol dispensing system/mechanism with a capacity greater than 20 litres.
An aerosol consists of particulate or liquids other than fuel components, by-products or additives, as part of the "payload" to be dispersed in the atmosphere. Examples of aerosols include pesticides for crop dusting and dry chemicals for cloud seeding.
An aerosol dispensing system/mechanism contains all those devices (mechanical, electrical, hydraulic, etc.), which are necessary for storage and dispersion of an aerosol into the atmosphere. This includes the possibility of aerosol injection into the combustion exhaust vapour and into the propeller slip stream.
Item 19.A.3. does not control model aircraft, specially designed for recreational or competition purposes.
19.D.1. "Software" which coordinates the function of more than one subsystem, specially designed or modified for "use" in the systems specified in 19.A.1. or 19.A.2.
19.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment specified in 19.A. 1. or 19.A.2.
a. Individual rocket stages, not specified in 2.A.1., usable in systems specified in 19.A.
b. Solid propellant rocket motors or liquid propellant rocket engines, not specified in 2.A.1., usable in systems specified in 19.A., having a total impulse capacity equal to or greater than 8.41 x 105 Ns, but less than 1.1 x 106 Ns.
20.B.1. "Production facilities" specially designed for the subsystems specified in 20.A.
20.B.2. "Production equipment" specially designed for the subsystems specified in 20.A.
20.D.1. "Software" specially designed or modified for the systems specified in 20.B.1.
20.D.2. "Software", not specified in 2.D.2., specially designed or modified for the "use" of rocket motors or engines specified in 20.A.1.b.
20.E.1. "Technology", in accordance with the General Technology Note, for the "development", "production" or "use" of equipment or "software" specified in 20.A., 20.B. or 20.D.
Global Navigation Satellite System e.g.
1 mrad ≈ 0.
1 rad (Si) = 100 ergs/gram of silicon (= 0.
for a Tyler 250 mesh, mesh opening 0.
<fn>DAC-NLS. DeclarationofCertainChemicalGoods.2009-10-12.af.txt</fn>
Ek, Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, kragtens artikel 13(1) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No. 87 van 1993), en op aanbeveling van die Suid-Afrikaanse Raad vir die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, verklaar hierby die goedere gelys in paragraaf 4 van, en in die aanhangsels in Engels aangehaal by, hierdie kennisgewing tot beheerde goedere.
bepaal hierby, ingevolge artikel 13(2)(f) van die Wet, dat die vervaardiging van, en die verskaffing van dienste ten opsigte van, die beheerde goedere gelys in Aanhangsel A by hierdie kennisgewing slegs mag plaasvind kragtens 'n permit wat deur die Raad uitgereik is.
"Chemiesewapenskonvensie" die Convention on the Prohibition of the Development, Production, Stockpiling and Use of Chemical Weapons and on their Destruction, wat op 14 September 1995 deur die Regering van die Republiek van Suid-Afrika bekragtig en op 2 Mei 1997 vir algemene inligting as Goewermentskennisgewing No.
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
'Transit' is defined in the Act and therefore may not be redefined here. Ed.
"vervaardiging", met betrekking tot 'n chemikalie, ook ontwikkeling en produksie.
Die toksiese chemikalieë en voorlopers gelys in Aanhangsels A, B en C, wat gebruik kan word vir doeleindes wat nie verbied is nie wat vermeld word in paragraaf 9 van Artikel II van die Chemiesewapenskonvensie: Met dien verstande dat die soorte en hoeveelhede van sodanige chemikalieë en voorlopers, hetsy in stoflik suiwer vorm of in 'n mengsel, bestaanbaar is met sodanige doeleindes.
enige chemiese fasiliteit wat 'n hoeveelheid toksiese chemikalieë en voorlopers gelys in Aanhangsel A produseer, verkry, verbruik of berg. Soos gemeld in paragraaf 8 van Deel VI van die Verifikasieaanhangsel van die Chemiesewapenskonvensie, mag die produksie van die toksiese chemikalieë en voorlopers gelys in Aanhangsel A slegs by 'n enkele kleinskaalfasiliteit onderneem word.
Please check formulation ("of meer"). Original text reads "more than 10 grams", etc. Thank you. Ed.
'n chemiese fasiliteit wat in die vorige kalenderjaar deur chemiese sintese, ook biochemies of biologies bemiddelde prosesse, 'n totale hoeveelheid van 100 metrieke ton of meer van enige getal diskrete organiese chemikalieë of hulle soute of 'n totale hoeveelheid van 15 metrieke ton of meer van 'n enkele PSF- diskrete organiese chemikalie of sy soute geproduseer het. Vir die doel van hierdie paragraaf, word polimeriese en oligomeriese stowwe nie as diskrete organiese chemikalieë beskou nie.
dienste met betrekking tot die beheerde goedere gelys in Aanhangsel A.
Please check insertion made to improve comprehension. Ed.
enige hoeveelheid per kalenderjaar van die antiplantagense gelys in Aanhangsel F, hetsy in stoflik suiwer vorm of in 'n mengsel met 'n ander stof.
Vir die doeleindes van subparagrawe (1)(a), (b) en (c), sluit alle drempelhoeveelhede hoeveelhede in van beheerde chemikalieë wat gegeneer is as neweprodukte of as komponente van afval- of uitvloeiselstrome in 'n chemiese produksieproses.
geïdentifiseer word as verbruikersgoedere wat verpak is vir kleinhandelsverkoop vir persoonlike gebruik of verpak is vir individuele gebruik.
Produkte wat chemikalieë gelys in Aanhangsel C bevat, kan sonder 'n permit uitgevoer word na lande wat nie Statepartye by die Chemiesewapenskonvensie is nie: Met dien verstande dat die genoemde produkte minder as 30 persent van 'n chemikalie gelys in Aanhangsel C bevat en geïdentifiseer word as verbruikersgoedere wat verpak is vir kleinhandelsverkoop vir persoonlike gebruik of verpak is vir individuele gebruik.
Goewermentskennisgewing No. 152 van 29 Januarie 2003 word hierby herroep.
<fn>DAC-NLS.IDTquestionnaireconsultants.2009-10-12.af.txt</fn>
Naam van Maatskappy.
Dit is verpligtend om die inligting te verskaf wat vereis word.
IDT behou hom die reg voor om oudits en ondersoeke te doen oor enige aansoeker of inligting wat in hierdie vraelys verskaf word.
'n Oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n brief met 'n bankstempel wat die bankbesonderhede verifieer.
n Afskrif van die ID-dokumente van direkteure/eienaars/lede/aandeelhouers.
n Geldige BTW-sertifikaat (waar toepaslik).
n Geldige belastingklaringsertifikaat (oorspronklike).
n Afskrif van die registrasiesertifikaat wat betrekking het op die toepaslike bedryf.
Beslote Korporasies (BK's) moet 'n samewerkingsooreenkoms aanheg.
Maatskappye met die Edms Bpk-naam moet 'n aandeelhouersooreenkoms, 'n akte van oprigting en aandelesertifikate aanheg.
Bogenoemde dokumente moet die bestuursverantwoordelikhede, winsdeling, aanspreeklikhede/verantwoordelikhede, bestuursbydrae, beskerming in geval van dood, ens. uiteensit.
n Brief van die bank wat al die ondertekenaars noem.
Omskrywing: 'Swart' beteken Suid-Afrikaanse burgers wat Swartmense, Indiërs of Kleurlinge is en SLUIT individue UIT wat tot sodanige gemeenskappe van enige ander land behoort.
Swart vroue neem dag vir dag deel aan die bestuur en besluitneming van die onderneming. Hulle het noodwendig die aanleg en potensiaal om alle kwessies rakende die bedryf van die onderneming te verstaan, met inbegrip van kennis van die produk en die mark waarin hulle onderneming bedryf word.
In 'n gesamentlike onderneming, moet vaardighede oordraagbaar wees aan die Swart vroue-entrepreneur, wat beteken dat die Swart vroue-entrepreneur die nodige opvoedkundige vlak en/of aanleg moet hê.
Please note that the business registration number is asked twice.
Heg 'n oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n oorspronklike bankverifikasiebrief aan.
Alle betalings geskied elektronies regstreeks in u bankrekening.
Let daarop dat dit u verantwoordelikheid is om die IDT skriftelik te verwittig van enige veranderinge in u bankbesonderhede.
PERSENTASIE VAN TOTALE AANDELE GEHOU DEUR ELK VAN DIE VOLGENDE GROEPE Heg aandeelhouersertifikaat aan.
Re Heg aandeelhouersertifikaat aan.
VUL DIE VOLGENDE INLIGTING IN VIR ELKE VENNOOT, EIENAAR, AANDEELHOUER, DIREKTEUR EN AMPTENAAR VAN DIE MAATSKAPPY (bv. voorsitter, sekretaris, direkteur, ens.)
B5. Wat is die maatskappy se gemiddelde jaarlikse omset (BTW uitgesluit)?
Dui aan: Hoofkantoor (HK), Tak/ke of Slegs verteenwoordig.
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Is this what is meant Or should it be "toewysings = allocations" Ed?
NOEM AL DIE LIGGAME/INSTELLINGS/HANDELSVERENIGINGS WAARVAN U LID IS (Bv. Suid-Afrikaanse raad vir die kwantiteitsopnameberoep (SACQSP) - Reg.-no.
Please note the correct English title is: South African Council for the Quantity Surveying Profession: Please change English accordingly.
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
See below - Shouldn't that be consultant?
Die inligting wat verskaf is, waar en korrek is.
die kontrak kan kanselleer en enige skade kan eis wat opgedoen is weens minder gunstige reëlings wat ná sodanige kansellasie getref moes word.
IDT hierby gemagtig word om sodanige stappe te neem wat hy nodig vind om inligting wat voorgelê is, te verifieer, met inbegrip van maar nie beperk nie tot die gebruik van onafhanklike ouditeurs of ander kundiges.
<fn>DAC-NLS.IDTquestionnaireservices.2009-10-12.af.txt</fn>
Naam van Maatskappy.
Dit is verpligtend om die inligting te verskaf wat vereis word.
Die IDT behou hom die reg voor om oudits en ondersoeke te doen oor enige aansoeker of oor inligting wat in hierdie vraelys verskaf word.
'n Oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n brief met 'n bankstempel wat die bankbesonderhede verifieer.
n Gewaarmerkte afskrif van die ID-dokumente van direkteure/eienaars/lede/aandeelhouers.
n Geldige BTW-sertifikaat (waar toepaslik).
n Geldige belastingklaringsertifikaat (oorspronklike).
n Afskrif van die registrasiesertifikaat wat betrekking het op die toepaslike bedryf.
Beslote Korporasies (BK's) moet 'n samewerkingsooreenkoms aanheg.
Maatskappye met die Edms Bpk-naam moet 'n aandeelhouersooreenkoms, 'n akte van oprigting en aandelesertifikate aanheg.
Bogenoemde dokumente moet die bestuursverantwoordelikhede, winsdeling, aanspreeklikhede/verantwoordelikhede, bestuursbydrae, beskerming in geval van dood, ens. uiteensit.
n Brief van die bank wat al die ondertekenaars noem.
Omskrywing: 'Swart' beteken Suid-Afrikaanse burgers wat Swartmense, Indiërs of Kleurlinge is en SLUIT individue UIT wat tot sodanige gemeenskappe van enige ander land behoort.
Swart vroue neem dag vir dag deel aan die bestuur en besluitneming van die onderneming. Hulle het noodwendig die aanleg en potensiaal om alle kwessies rakende die bedryf van die onderneming te verstaan, met inbegrip van kennis van die produk en die mark waarin hulle onderneming bedryf word.
In 'n gesamentlike onderneming, moet vaardighede oordraagbaar wees aan die Swart vroue-entrepreneur, wat beteken dat die Swart vroue-entrepreneur die nodige opvoedkundige vlak en/of aanleg moet hê.
Heg 'n oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n oorspronklike bankverifikasiebrief aan.
Alle betalings geskied elektronies regstreeks in u bankrekening.
Let daarop dat dit u verantwoordelikheid is om die IDT skriftelik te verwittig van enige veranderinge in u bankbesonderhede.
PERSENTASIE VAN TOTALE AANDELE GEHOU DEUR ELK VAN DIE VOLGENDE GROEPE Heg aandeelhouersertifikaat aan.
Re Heg aandeelhouersertifikaat aan.
VUL DIE VOLGENDE INLIGTING IN VIR ELKE VENNOOT, EIENAAR, AANDEELHOUER, DIREKTEUR EN AMPTENAAR VAN DIE MAATSKAPPY (bv. voorsitter, sekretaris, direkteur, ens.)
B5. Wat is die maatskappy se gemiddelde jaarlikse omset (BTW uitgesluit)?
Dui aan: Hoofkantoor (HK), Tak/ke of Slegs verteenwoordig.
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Is this what is meant Or should it be "toewysings = allocations" Ed?
NOEM AL DIE LIGGAME/INSTELLINGS/HANDELSVERENIGINGS WAARVAN U LID IS (Bv. Suid-Afrikaanse raad vir die kwantiteitsopnameberoep (SACQSP) - Reg.-no.
Please note the correct English title is: South African Council for the Quantity Surveying Profession: Please change English accordingly.
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
See below - Shouldn't that be consultant?
Die inligting wat verskaf is, waar en korrek is.
die kontrak kan kanselleer en enige skade kan eis wat opgedoen is weens minder gunstige reëlings wat ná sodanige kansellasie getref moes word.
IDT hierby gemagtig word om sodanige stappe te neem wat hy nodig vind om inligting wat voorgelê is, te verifieer, met inbegrip van maar nie beperk nie tot die gebruik van onafhanklike ouditeurs of ander kundiges.
<fn>DAC-NLS.IDTquestionnairesuppliesgoods.2009-10-12.af.txt</fn>
Naam van Maatskappy.
Ingedien deur Uitbreiding.......................
Dit is verpligtend om die inligting te verskaf wat vereis word.
Die IDT behou hom die reg voor om oudits en ondersoeke te doen oor enige aansoeker of oor inligting wat in hierdie vraelys verskaf word.
'n Oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n brief met 'n bankstempel wat die bankbesonderhede verifieer.
n Gewaarmerkte afskrif van die ID-dokumente van direkteure/eienaars/lede/aandeelhouers.
n Geldige BTW-sertifikaat (waar toepaslik).
n Geldige belastingklaringsertifikaat (oorspronklike).
n Afskrif van die registrasiesertifikaat wat betrekking het op die toepaslike bedryf.
Beslote Korporasies (BK's) moet 'n samewerkingsooreenkoms aanheg.
Maatskappye met die Edms Bpk-naam moet 'n aandeelhouersooreenkoms, 'n akte van oprigting en aandelesertifikate aanheg.
Bogenoemde dokumente moet die bestuursverantwoordelikhede, winsdeling, aanspreeklikhede/verantwoordelikhede, bestuursbydrae, beskerming in geval van dood, ens. uiteensit.
n Brief van die bank wat al die ondertekenaars noem.
'n Afskrif van die registrasiesertifikaat verkry van die Vergoedingskommissaris vir Beroepsbeserings en -siektes, bv. 'n brief oor goeie naam.
Omskrywing: 'Swart' beteken Suid-Afrikaanse burgers wat Swartmense, Indiërs of Kleurlinge is en SLUIT individue UIT wat tot sodanige gemeenskappe van enige ander land behoort.
Swart vroue neem dag vir dag deel aan die bestuur en besluitneming van die onderneming. Hulle het noodwendig die aanleg en potensiaal om alle kwessies rakende die bedryf van die onderneming te verstaan, met inbegrip van kennis van die produk en die mark waarin hulle onderneming bedryf word.
In 'n gesamentlike onderneming, moet vaardighede oordraagbaar wees aan die Swart vroue-entrepreneur, wat beteken dat die Swart vroue-entrepreneur die nodige opvoedkundige vlak en/of aanleg moet hê.
Heg 'n oorspronklike, gekanselleerde tjek of 'n oorspronklike bankverifikasiebrief aan.
Alle betalings geskied elektronies regstreeks in u bankrekening.
Let daarop dat dit u verantwoordelikheid is om die IDT skriftelik te verwittig van enige veranderinge in u bankbesonderhede.
PERSENTASIE VAN TOTALE AANDELE GEHOU DEUR ELK VAN DIE VOLGENDE GROEPE Heg aandeelhouersertifikaat aan.
Re Heg aandeelhouersertifikaat aan.
VUL DIE VOLGENDE INLIGTING IN VIR ELKE VENNOOT, EIENAAR, AANDEELHOUER, DIREKTEUR EN AMPTENAAR VAN DIE MAATSKAPPY (bv. voorsitter, sekretaris, direkteur, ens.)
B5. Wat is die maatskappy se gemiddelde jaarlikse omset (BTW uitgesluit)?
Dui aan: Hoofkantoor (HK), Tak/ke of Slegs verteenwoordig.
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Fisiese adres: Fisiese adres:..................................
Posbus/Privaat Sak: Posbus/Privaat Sak:.........................
Naam en telefoonno.
Naam en telefoonno.
Is this what is meant Or should it be "toewysings = allocations" Ed?
Shouldn't C6 fall under D - quality/"gehalte" Ed?
Ander (spesifiseer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..
Meld kortliks u regstellendeaksiebeleid.
Kry u meer as 80% van u materiaal vanuit u plaaslike gebied?
Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 (Wet No. 85 van 1993)?
(Wet No. 130 van 1993)?
See below - Shouldn't that be supplier?
Die inligting wat verskaf is, waar en korrek is.
die kontrak kan kanselleer en enige skade kan eis wat opgedoen is weens minder gunstige reëlings wat ná sodanige kansellasie getref moes word.
IDT hierby gemagtig word om sodanige stappe te neem wat hy nodig vind om inligting wat voorgelê is, te verifieer, met inbegrip van maar nie beperk nie tot die gebruik van onafhanklike ouditeurs of ander kundiges.
<fn>DAC-NLS. LetterH1N1OrganisedLabour.2009-10-12.af.txt</fn>
om u bystand en persoonlike betrokkenheid te versoek om, vanuit u gesagsposisie, sleutelboodskappe oor influensa A (H1N1) 2009 doeltreffend binne u organisasie en aan die werkers oor te dra.
Die amptelike wetenskaplike naam van die siekte is pandemiese influensa A (H1N1) 2009. Dit het in April vanjaar in Mexiko en die Verenigde State van Amerika (VSA) ontstaan. Dit het aanvanklik as varkgriep bekendgestaan, want daar is geglo dat dit van varke afkomstig was. Nou word verstaan dat dit 'n mengsel is van mens- en voëlelemente. Dus het die siekte niks te doen met die verbruik van vark of varkprodukte nie. Dit word nou eenvoudig genoem pandemiese influensa, of verkieslik by sy amptelike naam, influensa A (H1N1) 2009.
Sedert April vanjaar het die virus wêreldwyd vinnig na 166 lande versprei. In Afrika het dit tot dusver na slegs 16 lande versprei. Terwyl ek hierdie brief skryf, het die virus reeds wêreldwyd 177 457 mense geïnfekteer (laboratorium-bevestig), met 1 457 bevestigde sterftes.
Daar is in Suid-Afrika tot op hede 2 844 bevestigde gevalle, met ses sterftes.
Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) het ná die vierde Noodkomiteevergadering wat op 11 Junie 2009 gehou is, tot die gevolgtrekking gekom dat daar voldoen is aan die voorwaardes vir 'n pandemie, en die Direkteur-generaal, dr Margaret Chan, het 'n pandemie (fase 6) verklaar. Dit beteken bloot dat die siekte na lande in al die streke van die WGO versprei het, en baie vinnig versprei. Ek wil egter benadruk dat die pandemieverklaring nie beteken dat die siekte hewig is nie. Dit beteken bloot dat dit oral versprei.
Die WGO het op 6 Julie 2009 die verspreiding van die pandemie binne die lande wat daardeur geraak is, en na ander lande, as onvermydelik en onstuitbaar beskryf. Hoe dit ook sy, hulle het gelukkig ook opgemerk dat die meeste mense wat die virus opdoen, ligte simptome het. Nogtans is ons as gesondheidsbeamptes, wêreldwyd en plaaslik, steeds bekommerd oor die sterftes wat tot dusver voorgekom het (wêreldwyd 0,8%, en in Suid-Afrika 0,2%, van geïnfekteerde mense). Die virus infekteer meestal individue in die ouderdomsgroep tien tot 29 jaar - die meeste van hierdie individue woon skole of instellings van hoër onderrig by.
Die WGO se raad is dat lande hulle daarop moet toelê om die invloed van die siekte op gemeenskappe te versag. Doeltreffende kommunikasie is hierin die sleutel.
Die siekte word versprei deur druppelbesmetting (d.i. wanneer 'n geïnfekteerde persoon hoes of nies, en jy die lug inasem waarin hulle genies of gehoes het. Selfs al sou hulle in die rigting van 'n oppervlak hoes, en jy asem van die lug rondom in, kan jy geïnfekteer word).
n algemene gevoel van ongesteldheid.
Die oorgrote meerderheid mense wêreldwyd het ligte simptome en sal nie enige gespesialiseerde mediese sorg benodig nie. Mense met ligte simptome moet dus behandel word soos vir gewone griep.
diarree en tekens van ontwatering.
erge slaperigheid en bewusteloosheid.
Enigeen met matige of erge simptome moet dringend mediese hulp vra en ontvang.
Amptelike toetsing word gedoen deur die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NIOS) wat in Gauteng geleë is. Die werk is onlangs ook na die Wes-Kaap "gedensentraliseer". Toetsing word op aanbeveling van 'n geneesheer gedoen. Pasiënte wat binne die openbaregesondheidstelsel sorg verlang, moet nie 'n laboratoriumtoets aanvra nie. Ons merk op dat dit tans die geval is binne die privategesondheidsorgstelsel, maar dit word nie deur die WGO aanbeveel nie. Dokters moet verdagte gevalle behandel ooreenkomstig protokolle wat deur die Departement van Gesondheid verskaf word.
Die voorkeurbehandelingsmiddel is Tamiflu.
met erge simptome.
Massabehandeling met Tamiflu kan tot middelweerstandigheid lei wat die middel ondoeltreffend maak, selfs vir individue wie se lewe dit kan red.
Ervaring wêreldwyd het geleer dat die sluit van skole, instellings van hoër onderrig, koopsentrums en werkplekke nie die verspreiding van die siekte doeltreffend teëhou nie. Dit het eerder erge maatskaplike ontwrigting veroorsaak.
Ons raad is dat enige leerder, opvoeder of werker met ligte simptome tuisbly. Indien daar baie leerders en/of opvoeders is wat wegbly, moet die instelling wat geraak word met die Departemente van Basiese Onderwys en Hoër Onderwys en Opleiding oorleg pleeg, wat saam met die gesondheidsowerhede oor die nodige optrede sal besluit.
Was jou hande dikwels met seep.
Hoes of nies in 'n sneesdoekie of in jou mou.
Moet nooit in jou hande hoes nie; hoes eerder in jou elmboog.
Indien jy noodgedwonge in jou hande moes hoes, moenie aan enigiets soos deurhandvatsels, vensters, tafeloppervlakke of werktuie raak voordat jy nie jou hande met seep gewas het nie.
Indien jy ligte simptome beleef, bly tuis en vermy kontak met mense.
Ek wil u verseker dat wetenskaplikes wêreldwyd in samewerking met die WGO hulle bes doen om 'n vaksine te vervaardig. Indien alles goed verloop, kan sodanige vaksine binne 'n paar maande beskikbaar wees. Daar sal egter waarskynlik 'n oorweldige aanvraag wees vir die vaksine, terwyl die produksievermoë (waaroor Afrika nie beskik nie) beperk is.
Dankie dat u hierdie brief aan u gelees het, en by voorbaat dankie vir u daadwerklike betrokkenheid by die oordra van inligting oor, en die versagting van, die gevolge van die siekte.
<fn>DAC-NLS. ManualForThePublicServiceCommission.2009-03.af.txt</fn>
Ingevolge artikel 14 van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 Wet No.
Die Staatsdienskommissie (SDK) is 'n onafhanklike en onpartydige openbare instelling, tot stand gebring ingevolge artikel 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996. Die SDK is die taak opgedra en daartoe gemagtig om, onder andere, die organisasie en administrasie van die Staatsdiens te ondersoek, te moniteer en te evalueer. Hierdie mandaat behels ook die evaluering van prestasies, of gebrek aan prestasies, van Regeringsprogramme. Gekoppel aan die voormelde bevoegdhede, het die SDK ook 'n verpligting om maatreëls te bevorder om doeltreffende en doelmatige werkverrigting binne die Staatsdiens te verseker en om die waardes en beginsels van openbare administrasie, soos in die Grondwet uiteengesit is, regdeur die Staatsdiens te bevorder.
Die Kommissie ontleen sy mandaat aan artikel 195 en 196 van die Grondwet, 1996.
n Hoë standaard van beroepsetiket.
'n Ontwikkelingsgerigte openbare administrasie.
Dienste moet onpartydig, regverdig, op billike grondslag en sonder vooroordeel gelewer word.
Aandag moet aan mense se behoeftes gegee word, en die publiek moet aangemoedig word om aan beleidsvorming deel te neem.
Openbare administrasie moet verantwoordingspligtig wees.
Deursigtigheid moet bevorder word.
Die kweek van goeie mensehulpbronbestuurs- en loopbaanontwikkelingspraktyke.
'n Verteenwoordigende openbare administrasie met indiensnemings- en personeelbestuurspraktyke wat gebaseer is op vermoë, objektiwiteit, billikheid en die behoefte om die wanbalanse van die verlede reg te stel.
om te moniteer of toepaslike prosedures in die Staatsdiens gevolg word en ondersoek daarna te doen.
Om nasionale en provinsiale staatsorgane te adviseer rakende personeelpraktyke in die Staatsdiens, insluitende dié wat betrekking het op werwing, aanstelling, oorplasing, ontslag en ander aspekte van die loopbane van werknemers in die Staatsdiens.
Hierdie areas is georganiseer in twee programme, naamlik: Ondersoeke en Mensehulpbronoorsigte; en Monitering en Evaluering.
Sommige van die vlagskipverslae wat deur die SDK gelewer is, sluit onder andere in die "State of the Public Service", "Citizens Satisfactions Surveys", "Measuring the Effectiveness of the National Anti-Corruption Hotline', en 'Evaluation of the Policy Framework on Managing HIV and AIDS in the Public Service". 'n Omvattende lys verslae gelewer deur die SDK word vervat in die SDK/KSDK se artikel 15-kennisgewing en is ook beskikbaar op die SDK se webwerf, www.psc.gov.
Die Kommissie is ingestel ingevolge artikel 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996. Die Grondwet vereis 'n enkele Staatsdienskommissie vir die Republiek van Suid-Afrika, bestaande uit veertien lede, waarvan vyf op aanbeveling van die Nasionale Vergadering deur die President aangestel word, terwyl een lid vir elk van die nege provinsies aangestel word na benoeming deur die Premier. Die Kommissie is verantwoordingspligtig teenoor die Nasionale Vergadering aan wie minstens een keer per jaar verslag gedoen moet word. Die Kommissie moet ook aan Provinsiale Wetgewers verslag doen oor sy werksaamhede in provinsies.
In lyn met die Grondwet soos hierbo genoem, bestaan die SDK uit 14 Kommissarisse, d.w.s. vyf Pretoriia-gebaseerde Kommissarisse en een Kommissaris in elke provinsie woonagtig. Die SDK word gesteun deur die Kantoor van die Staatsdienkommissie met aan hoof die Direkteur-generaal, wat die Rekenpligtige Amptenaar is.
Soos vereis word, het die President veertien Lede van die Kommissie aangestel. Vyf van hierdie Lede is in die Hoofkantoor in Pretoria gesetel, en nege, een vir elke provinsie, in die provinsies.
Die organisatoriese struktuur van die SDK is ontwerp na aanleiding van sy strategiese doelwitte en gevolglik sy prestasie-areas.
Die werk van die Kommissie is gestruktureer volgens ses prestasie-areas soos weergegee in item 1 hierbo. Hierdie areas word verdeel in twee lynfunksietakke, elk met drie sleutelfokusgebiede. Die twee lynfunksietakke word ondersteun deur die Tak: Korporatiewe Dienste en Streekskakeling, wat administratiewe en algehele ondersteuningsdienste aan die twee lynfunksietakke bied.
Tak: Ondersoeke en Mensehulpbronoorsigte stel die SDK in staat om by te dra tot die verbetering van die bestuur van arbeidsverhoudinge, staatsadministrasieoudits en -ondersoeke en die bevordering van teenkorrupsiepraktyke; en die hersiening van die implementering van mensehulpbronbeleide in die Staatsdiens.
Tak: Monitering en Evaluering vestig 'n hoë standaard van Staatsdiensleierskap, goeie bestuur en verbeterde dienslewering deur openbare deelname.
Mnr Mashwahle Diphofa, Adjunk-direkteur-generaal: Monitering en Evaluering, e-pos: Mashwahled@opsc.gov.
Mnr Admill Simpson, Adjunk-direkteur-generaal: Ondersoeke en Mensehulpbronoorsigte, e-pos: Admills@opsc.gov.
Mnr Dumisani Maphumulo, Adjunk-direkteur-generaal: Korporatiewe Dienste en Streekskakeling, e-pos: Dumisanim@opsc.gov.
e-pos: Humphreyr@opsc.gov.za, Tel (012) 352-1196.
Die gids oor hoe om die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000, te gebruik, is verkrygbaar by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie.
Tenderdokumente ontvang van die verskaffers, nadat die tender toegeken is.
Die Kennisgewing oor Vrywillige Openbaarmaking (artikel 15) van die SDK/KSDK word op 'n jaarlikse grondslag bygewerk en is geskikbaar op die SDK-webtuiste www.psc.gov.za. Hierdie bywerking is ter voldoening aan artikel 15 (2) van due Wet io die Bevordering van Toegang tot Inligting. Die SDK/KSDK se artikel 15-kennisgewing gee toegang tot onder andere, alle SDK-verslae wat gepubliseer en in die Parlement. ter tafel gelê is, sowel as tot al die ander rekords op die webtuiste van die SDK, sonder dat iemand 'n versoek hoef te rig ingevolge genoemde Wet..
Let daarop dat sekere provinsie- en departement-speifieke verslae wat deur die SDK opgestel is, verkrygbaar is van die onderskeie provinsies en departemente en nie van die SDK/KSDK nie. Daarbenewens is die Jaarverslag van die SDK, nuusbriewe/tydskrifte, plakkate, en pamflette, outomaties beskikbaar van die Kommunikasie- en Inligtingsdienste deur mnr. Ben De Villiers, by Bend@opsc.gov.za, of Tel. (012) 352-1059. 'n Lys met besonderhede van dokumente waartoe daar maklike toegang is, word vervat in die artikel 15-kennisgewing hierbo bedoel.
Prosedure gevolg betreffende die toestaan of weiering van 'n versoek om inligting, word vervat in die KSDK-beleid oor die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting[1]. Die Beleid is verkrygbaar op die SDK se webtuiste by www.psc.gov.
'n Versoeker moet die vorm (Vorm A) gebruik wat in die Staatskoerant (Goewermentskennnisgewing R.187 van 15 Februarie 2002) gepubliseer is.
Die versoeker moet ook aandui of hy/sy 'n afskrif van die rekord verlang en of die hy/sy wil inkom en self na die rekord by die kantore van die openbare liggaam (SDK/KSDK) wil kyk. Alternatiewelik, indien die rekord nie 'n papierdokument is nie, kan dit besigtig word in die verlangde vorm, waar moontlik.
Indien 'n persoon toegang versoek in 'n spesifieke vorm (bv. 'n papierafskrif, elektroniese afskrif, ensovoorts), moet die versoeker toegang kry in daardie vorm, tensy die toestaan van die versoek onredelikerwys met die werkverrigting van die betrokke openbare liggaam (SDK/KSDK) sal inmeng, die rekord sal beskadig, of 'n outeursreg sal skend wat nie aan die staat behoort nie. Indien, om praktiese redes, toegang nie in die verlangde vorm, maar in 'n ander vorm toegestaan kan word, moet die gelde bereken word ooreenkomstig die wyse waarop die versoeker in die eerste plek toegang versoek het.
Indien die versoeker, benewens 'n skriftelike antwoord op die versoek om 'n rekord, op enige ander wyse (bv. telefonies) ingelig wil word oor die besluit, moet dit aangedui word.
Indien die versoeker namens 'n ander persoon inligting versoek, moet die hoedanigheid waarin die versoeker die versoek rig, aangedui word.
Indien 'n versoeker nie in staat is om te lees of skryf nie, of 'n gebrek het, kan die versoek om die rekord mondeling gerig word. Die inligtingsbeampte moet die vorm namens sodanige versoeker invul en hom/haar 'n afskrif van die ingevulde vorm gee.
Daar is twee tipes gelde wat ingevolge die Wet betaal moet word, naamlik die versoekgelde en die toegangsgelde (by kennisgewing van die besluit betreffende die verlening van toegang).
'n Versoeker wat toegang verlang tot 'n rekord wat persoonlike inligting bevat oor daardie versoeker, hoef nie die versoekgelde te betaal nie. Elke ander versoeker moet die versoekgelde van R35,00 (betaalbaar aan openbare liggame) betaal.
Die inligtingsbeampte moet by kennisgewing van die versoeker (behalwe 'n persoonlike versoeker) vereis om die voorgeskrewe versoekgelde (indien enige) en deposito (indien enige) te betaal voordat die versoek verder geprosesseer word.
Die versoeker kan 'n interne appèl aanteken, waar toepaslik, of 'n aansoek indien by die hof teen die aanbied of betaling van die versoekgelde.
Nadat die inligtingsbeampte 'n besluit geneem het oor die versoek, moet die versoeker in kennis gestel word van sodanige besluit op die wyse waarop die versoeker ingelig wil word.
Indien die versoek toegestaan word, moet verdere toegangsgelde betaal word vir reproduksie, en vir soek en voorbereiding vir enige tyd wat meer as die voorgeskrewe ure vereis word om die rekord vir openbaarbaking te soek en voor te berei.
Toegang tot 'n rekord sal weerhou word totdat die versoeker al die toepaslike gelde betaal het.
Die werksaamhede van die SDK/KSDK, soos uiteengesit in item 1, is sodanig dat sy kliënte bestaan uit die Nasionale Vergadering, Provinsiale Wetgewers, ander regeringsdepartemente en openbare instellings/organisasies en hy nie direk dienste lewer aan die publiek nie. Sekere inligting oor die Staatsdiens, byvoorbeeld die status van die Staatsdiens en die opname oor die burgers se tevredenheid met regeringsdienste, kan egter verkry word van Kommunikasie- en Inligtingsdienste: Bend@opsc.gov.za. Die publiek het ook direkte toegang tot die Nasionale Teenkorrupsietolvrynommer vir die Staatsdiens (0800 701 701), wat deur die SDK gehuisves en bestuur word.
Die SDK moniteer en evalueer Staatsdiensprogramme met die doel om advies te verskaf en, waar nodig, ondersoek te doen om maniere te vind waarop dienslewering in die Staatsdiens verbeter kan word.
program- en stelselevaluerings wat diepte-evaluerings van die tersaaklikheid van programme en stelsels, die doeltreffendheid en doelmatigheid van programme en stelsels, sowel as program-/stelselvoorbereiding en -ontwerp insluit.
Die SDK doen verskeie ondersoeke wat kulmineer in verslae wat aan die Nasionale Vergadering, Provinsiale Wetgewers en individuele departemente aangebied word. Hierdie verslae gee inspraak in prosesse van beleidmaking en die maak van wetgewing.
Wanneer ook al nodig, bring die SDK reëls of riglyne na vore wat kan help om bestuur en/of dienslewering binne die Staatsdiens te verbeter. By tye word bestaande reëls en riglyne/beleide hersien om in te pas by die operasionele of strukturele veranderinge binne die Staatsdiens.
Die SDK moniteer en evalueer Staatsdiensprogramme met die doel om advies te verskaf en, waar nodig, ondersoek te doen om maniere te vind waarop dienslewering in die Staatsdiens verbeter kan word.
program- en stelselevaluerings wat diepte-evaluerings van die tersaaklikheid van programme en stelsels, die doeltreffendheid en doelmatigheid van programme en stelsels, sowel as program-/stelselvoorbereiding en -ontwerp insluit.
Die SDK doen verskeie ondersoeke wat kulmineer in verslae wat aan die Nasionale Vergadering, Provinsiale Wetgewers en individuele departemente aangebied word. Hierdie verslae gee inspraak in prosesse van beleidmaking en die maak van wetgewing.
Wanneer ook al nodig, bring die SDK reëls of riglyne na vore wat kan help om bestuur en/of dienslewering binne die Staatsdiens te verbeter. By tye word bestaande reëls en riglyne/beleide hersien om in te pas by die operasionele of strukturele veranderinge binne die Staatsdiens.
Die volgende prosedures bestaan vir persone om beweerde onreëlmatige, onbehoorlike of onwettige amptelike handelinge of versuime deur die SDK/KSDK of enige van sy werknemers te rapporteer of reg te stel.
Regsmiddele ten opsigte van handelinge of versuime om te handel ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting: Die interne appèlgesag is, vir die doeleindes van hierdie Wet, die Voorsitter van die Staatsdienskommissie (artikels 74 - 77). Na die uitputting van die interne appèlregsmiddel, kan 'n aansoek by 'n hof ingedien word (artikels 78 - 82 van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting).
'n Staatswerknemer kan 'n grief of klagte indien vir ondersoek deur die Staatsdienskommissie rakende 'n amptelike handeling of versuim (artikel 35 van die Staatsdienswet, 1994). Reëls oor hoe om sodanige klagte/grief in te dien, is in die Staatskoerant, 23635 van 19 Julie 2002, gepubliseer en is verkrygbaar op die SDK se webtuiste, www.psc.gov.za.
'n Persoon kan 'n klagte indien by 'n arbeidsinspekteur rakende enige beweerde oortreding van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes, 1997 (Wet No. 75 van 1997 - artikel 78(1)(a)), of die Employment Equity Act (wet op billike indiensneming), 1998 (Wet No. 55 van 1998 - artikel 34(e)).
'n Persoon kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer rakende 'n vermoedelik onwettige of onbehoorlike amptelike handeling of versuim (die Grondwet en die Wet op die Openbare Beskermer, 1994 (Wet No. 23 van 1994)).
'n Persoon kan 'n klagte indien by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie rakende 'n amptelike handeling of versuim wat vermoedelik bestaan uit 'n skending van of bedreiging van enige fundamentele reg (Wet op die Menseregtekommissie, 1994 (Wet No. 54 van 1994)).
Ten einde beskerm te word teen weerwraak as gevolg van 'n bekendmaking betreffende onwettige of onreëlmatige gedrag deur 'n werkgewer of 'n medewerknemer, kan die betrokke persoon die bekendmakingsprosedures in die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000 (Wet No. 26 van 2000), volg.
Die gebruik van ander regsmiddele soos die instelling van verrigtinge vir die regterlike hersiening van 'n administratiewe optrede ingevolge die Promotion of Administrative Justice Act (wet op bevordering van administratiewe regspleging), 2000 (Wet No. 3 van 2000).
'n Persoon kan redes versoek vir 'n administratiewe optrede ingevolge die Promotion of Administrative Justice Act, 2000 (artikel 5).
'n Persoon kan toegang versoek tot rekords van 'n regeringsdepartement or ander openbare liggaam ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (artikel 11).
'n Staatswerknemer, in die verloop van sy of haar amptelike werksaamhede, is ingevolge die Gedragskode vir Staatswerknemers verplig om oor bedrog, korrupsie, nepotisme, wanadministrasie en enige ander handeling wat 'n oortreding uitmaak of wat nadelig vir die openbare belang is, aan die toepaslike owerhede verslag te doen. 'n Werknemer wat in gebreke bly om hieraan te voldoen, is skuldig aan wangedrag (Regulasie B.3 en C.4.10 van Hoofstuk 2 van die Staatsdiensregulasies, 2001).
Die verantwoordelikheid van elke werkgewer en werknemer om kriminele en enige ander onreëlmatige gedrag in die werkplek bekend te maak, lê ook die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000 (Aanhef) ten grondslag.
Die SDK/KSDK sal, indien nodig, sy handleiding genoem in subartikel (1) van artikel 14 met tussenposes van nie minder nie as een jaar bywerk en publiseer.
Bygewerk op die SDK se webtuiste, www.psc.gov.za.
Die werksaamhede van die Staatsdienskommissie (polities) en die Kantoor van die Staatsdienskommissie (administratief) is so ineengevleg dat, vir die doeleindes van hierdie Wet, die SDK en die KSDK nie as aparte instellings beskou kan word nie. In wese is die KSDK die steundiensarm van die SDK en as sodanig kan hulle nie beskou word as aparte openbare liggame wat afsonderlik aan die voorwaardes van artikel 14(4) (a) van die Wet moet voldoen nie.
Remedies in respect of acts or failures to act in terms of the Promotion of Access to Information Act: The internal appeal authority for purposes of this Act is the Chairperson for the Public Service Commission (sections 74 - 77). After exhausting the internal appeal remedy, an application may be lodged with a court (sections 78 - 82 of the Promotion of Access to Information Act).
A public service employee may lodge a grievance or complaint for investigation by the PSC concerning an official act or omission (section 35 of the Public Service Act, 1994). Rules on how to lodge such a complaint / grievances were published in Government Gazette 23635 of 19 July 2002 and are accessible on the PSC website, www.psc.gov.za.
A person may use labour remedies regarding official acts or omissions of a labour nature, namely disputes of rights (the Public Service Act, 1994, and Labour Relations Act, 1995).
A person may lodge a complaint with a labour inspector concerning any alleged contravention of the Basic Conditions of Employment Act, 1997 (Act No. 75 of 1997 - section 78(1)(a), or the Employment Equity Act, 1998 (Act No. 55 of 1998 - section 34(e).
A person may lodge a complaint with the Public Protector concerning a suspected unlawful or improper official act or omission (the Constitution and the Public Protector Act, 1994 (Act No. 23 of 1994).
A person may lodge a complaint with the South African Human Rights Commission concerning an official act or omission that is suspected to constitute a violation of or threat to any fundamental right (Human Rights Commission Act, 1994 (Act No. 54 of 1994).
In order to be protected from reprisals because of a disclosure regarding unlawful or irregular conduct by an employer or a fellow employee, the person in question may follow the disclosure procedures in the Protected Disclosures Act, 2000 (Act No. 26 of 2000).
The use of other legal remedies such as the institution of proceedings for the judicial review of an administrative action in terms of the Promotion of Administrative Justice Act, 2000 (Act No. 3 of 2000).
A person may request reasons for an administrative action in terms of the Promotion of Administrative Justice Act, 2000 (section 5).
A person may request access to records of a government department or other public body in terms of the Promotion of Access to Information Act, 2000 (section 11).
A public service employee, in the course of his or her official duties, is obliged in terms of the Code of Conduct for public service employees to report to the appropriate authorities, fraud, corruption, nepotism, maladministration and any other act which constitutes an offence or which is prejudicial to the public interest. An employee, who fails to comply with this, is guilty of misconduct. (Regulation B.3 and C.4.10 of Chapter 2 of the Public Service Regulations, 2001).
The responsibility of every employer and employee to disclose criminal and any other irregular conduct in the workplace also underpins the Protected Disclosures Act, 2000 (Preamble).
The PSC/OPSC will, if necessary, update and publish its manual referred to in subsection (1) of Section 14, at intervals of not more than a year.
posted onto the PSC website, www.psc.gov.
<fn>DAC-NLS.NDA-0103.2009-10-12.af.txt</fn>
Die Minister van Landbou, Bosbou en Visserye vaardig hiermee ingevolge artikel 6 van die Wet op Landbouplae, 1983 (Wet No. 36 van 1983), en ooreenkomstig die Internasionale Standaarde vir Fitosanitêre Maatreëls (ISPM), veral ISPM No. 10 van die Internasionale Plantbeskermingskonvensie (IPPC), 'n kennisgewing uit dat die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye voornemens is om 'n gebied geleë binne 'n 5 km-radius buite die sitrusgrondvesblok in die landdrosdistrik Uitenhage tot 'n niesitrussone te verklaar.
Dit word internasionaal erken dat die Suid-Afrikaanse sitrusbedryf 'n uitstekende tussentydse Sitrusverbeteringskema (SVS) het. Die oogmerk van hierdie skema is om te verseker dat die sitrusbedryf voorsien word van plaagvrye sitrusvoortplantingsmateriaal. 'n Kernkomponent van hierdie skema is die voorsiening van sitrusvoortplantingsmateriaal vanuit die sitrusgrondvesblok aan sitruskwekerye. Die boomsertifiseringskomponent van die SVS bepaal dat alleenlik bome wat gekweek is in SVS-gesertifiseerde kwekerye met sitrusvoortplantingsmateriaal uit die sitrusgrondvesblok, gesertifiseer mag word. 'n Permit word vereis om sitrusvoortplantingsmateriaal en spesies van die gelyste genera of enige kruising daarvan na die sitrusgrondvesblok te verskuif.
Die sitrusgrondvesblok is, vir die doeleindes van beskerming van sy fitosanitêre status, in 'n gebied opgerig wat verwyderd is van kommersiële sitrusproduksie. Daar is egter baie aangrensende of nabygeleë kleinhoewes waarop sitrusbome vir huishoudelike gebruik geplant is. Hierdie bome hou 'n gevaar in en kan as bron van besmetting dien van ernstige plae soos sitrusswartvlek en sitrusvergroening. Alle bestaande sitrusbome binne die verklaarde 5 km-radiusgebied sal vernietig moet word. Die gebied buite die sitrusgrondvesblok maar binne die 5 km-radiusgebied moet vry wees van sitrusplante om die plaagvrystatus van die sitrusgrondvesblok te beskerm.
Die plaas Bosch Hoogte No.
Die plaas Mimosadale No.
Die plaas Mimosadale West No.
Die plaas Rhode Court No.
Die plaas Rhode Court Heights No.
Die plaas Wincanton No.
Die plaas Longhill No.
Die plaas Kokoteyskloof No.
Die plaas Kokoteysrant No.
Die plaas Kruisrivier No.
Die plaas Springfontein No.
Die plaas Springfield No.
Die plaas Anneks Ruigtevlei No.
Die plaas Ruigtevlei No.
Die plaas Burghley Hills No.
Plaas No. 618 - Die restant.
<fn>DAC-NLS.NDA-0106.2009-10-12.af.txt</fn>
Ek, Tina Joemat-Pettersson, Minister van Landbou, Bosbou en Visserye, handelende kragtens artikel 6 van die Wet op Landbouplae, 1983 (Wet No. 36 van 1983), wysig hierby die Beheermaatreëls in die Bylae uiteengesit.
In hierdie Bylae beteken "Beheermaatreëls" die beheermaatreëls gepubliseer by Goewermentskennisgewing No. R. 110 van 27 Januarie 1984, soos gewysig by Goewermentskennisgewings Nos. R. 909 van 4 Mei 1984, R.
17 Augustus 1984, R. 845 van 12 April 1985, R. 1518 van 12 Julie 1985, R. 1442 van 11 Julie 1986, R. 87 van 22 Januarie 1988, R.
R. 1954 van 30 September 1988, R. 2416 van 19 Oktober 1990, R.
4 Januarie 1991, R. 2840 van 29 November 1991, R. 2269 van 14 Augustus 1992, R. 2876 van 16 Oktober 1992, R. 1560 van 20 Augustus 1993, R. 451 van 11 Maart 1994, R. 1373 van 5 Augustus 1994, R.
R. 1977 van 22 Desember 1995, R. 2029 van 13 November 1996, R.
1 Augustus 1997, R. 288 van 27 Februarie 1998, R. 1470 van 20 November 1998, R. 666 van 28 Mei 1999, R. 1016 van 27 Augustus 1999, R.
23 Junie 2000, R. 83 van 22 Januarie 2001, R. 397 van 18 Mei 2001, R. 810 van 31 Augustus 2001, R. 368 van 5 April 2002, R. 714 van 24 Mei 2002, R. 831 van 21 Junie 2002, R. 1364 van 8 November 2002, R. 465 van 4 April 2003, R. 144 van 9 Februarie 2004, R. 457 van 20 Mei 2005 soos reggestel deur Goewermentskennisgewing No. R. 563 van 17 Junie 2005, R.
23 Desember 2005 soos reggestel deur 'n regstellingskennisgewing gepubliseer by Staatskoerant No. 28356 van 30 Desember 2005, R.
21 April 2006, R. 43 van 26 Januarie 2007, R.
R. 461 van 25 April 2008 en R. 258 van 13 Maart 2009.
"'owerheid' 'n beampte van die Departement van Landbou, Bosbou en Visserye in die plaaslike, provinsiale of nasionale regeringsfeer; en".
Do not change the punctuation again, as this is correct. This is an amendment and the punctuation must correspond with that of the document being amended. The definition of "visueel vry" follows on that of "owerheid", and therefore the word "en" is included. Ed.
The heading should not be re-inserted here. It appears in the control measures that are being amended before 2.(1). Ed.
Please do not change the numbering again. The paragraph number is (4), not 2.(4). Please compare to the so-called "mother document" that is being amended here. Ed.
(4) Geen grondgebruiker mag 'n plant of plantproduk wat met 'n verbode patogeen of insek gelys in Tabel 1, 2 of 9 aangetas of besmet of vermoedelik aangetas of besmet is, van enige grond verwyder waar die verbode patogeen of insek gelys in Tabel 1, 2 of 9 voorkom of vermoedelik voorkom nie: Met dien verstande dat waar daar vermoedelik aantasting of besmetting is, 'n verbod op verwydering slegs kan plaasvind wanneer daar goeie rede is om te vermoed dat 'n plant of plantproduk aangetas of besmet is: Met dien verstande voorts dat 'n verbod op verwydering slegs kan voortduur by gebrek aan bewys dat die plant of plantproduk vry van peste is.
Shouldn't "gebied" below be "kwarantyngebied" (as defined in the Act) Ed?
Geen grondgebruiker mag 'n plant of plantproduk uit 'n gebied binne die Republiek wat deur die owerheid afgebaken is waar 'n verbode patogeen of insek gelys in Tabel 1, 2 of 9 voorkom, verwyder nie, tensy die verwydering gemagtig is deur middel van 'n permit, of die plant of plantproduk deur die owerheid gesertifiseer is as vry van die insek of patogeen, of tensy sodanige plant of plantproduk nie optree as 'n roete om 'n verbode patogeen of insek gelys in Tabel 1, 2 of 9 oor te dra of te versprei nie.
Punctuation is correct. Ed.
Beheermaatreël 5 van die Beheermaatreëls word hierby herroep.
Elke grondgebruiker in die Republiek moet die voorkoms of vermoedelike voorkoms van verbode insekte en patogene gelys in Tabel 9 by die owerheid aanmeld.
Do not change punctuation again. It is correct the way it is above. Ed.
Fusarium oxysporum v.
According to the English source text, Tilletia indica was removed from the list. The Afrikaans is adapted accordingly. Ed.
<fn>DAC-NLS. NationalHospitalInfoPamphlet.2009-03.af.txt</fn>
Die Nasionale Distrikhospitaal strewe daarna om Gehalte Vlak 1-hospitaaldienste te lewer aan die gemeenskappe van Bloemfontein en Naledi, asook aan die grensdorpe om hulle in staat te stel om gesond en selfstandig te word.
te sorg vir doelmatige en doeltreffende bestuur van hospitaalhulpbronne.
Batho Pele en Ubuntu; aanvaarding van rolle, van mekaar, die verlede en 'n gemeenskaplike toekoms; spanwerk; 'n passie vir uitnemendheid; pasiënt-fokus; buigsaamheid; bemagtiging; innovasie, verandering en produktiwiteit.
Die Nasionale Hospitaal lewer 'n volledige distrikhospitaaldienspakket aan die bevolking van Bloemfontein en Naledi (Wepener, Van Stadensrus, Dewetsdorp), asook aan die gemeenskappe van grensdorpe.
Wepener, Dewetsdorp, Fauna, Chris De Wet, Langenhovenpark, Thusong, Kagisanong, Freedom Square and Aandrus.
Die Nasionale Distrikhospitaal het nie bepaalde besoektye nie. Ons pasiënte se gesinne en vriende word toegelaat om hul geliefdes te eniger tyd in die sale of afdelings te kom besoek, behalwe as sodanige besoeke met die saalrondes van die dokters of verpleërs of ander gesondheidspraktisyns inmeng, en op tye wanneer wanneer daar 'n behoefte is om nie besoekers toe te laat nie.
<fn>DAC-NLS. NuclearDual-useEquipmMaterialsSoftware.2009-10-12.af.txt</fn>
Ek, Rob Davies, Minister van Handel en Nywerheid, kragtens artikel 13(1) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No.
dienste met betrekking tot die goedere gelys in paragraaf 4(1) tot beheerde goedere.
ingevolge artikel 13(2)(f) van die Wet dat die vervaardiging van, en die verskaffing van dienste met betrekking tot, sodanige beheerde goedere slegs mag plaasvind kragtens 'n permit wat deur die Raad uitgereik is.
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
"vervaardiging" ook navorsing, ontwikkeling en fabrikasie.
'transit' is defined in the Act and, as the introductory sentence states, has the meaning so assigned, and should therefore not be included here. Ed.
tegnologie wat regstreeks van toepassing is op die ontwikkeling, produksie of gebruik van toerusting, materiaal of programmatuur vermeld in paragraaf (a) of (b).
Aanlegte, toerusting en tegnologie wat in die besonder ontwerp of berei is vir die skeiding van uraanisotope, soos in paragraaf 4(1) beoog, het in baie gevalle 'n regstreekse verband met aanlegte, toerusting en tegnologie wat vir die isotoopskeiding van ander elemente ontwerp of berei is. Die beheer oor aanlegte, toerusting en tegnologie vir die isotoopskeiding van ander elemente is, ingevolge die Wet, bykomend tot die beheer oor aanlegte, toerusting en tegnologie wat ingevolge die Wet op Kernenergie, 1999 (Wet No. 46 van 1999), in die besonder ontwerp is vir die verwerking, gebruik of produksie van spesiale kernmateriaal.
Goewermentskennisgewing No. 310 van 11 April 2007 word hierby herroep.
<fn>DAC-NLS.PSC-0157.2009-10-12.af.txt</fn>
Die Staatsdienskommissie is ingevolge artikel 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, tot stand gebring. Dit is die enigste instelling wat ingevolge Hoofstuk 10 van die Grondwet ingestel is. Die Grondwet bepaal dat daar 'n enkele Staatsdienskommissie vir die Republiek van Suid-Afrika is, bestaande uit 14 lede, waarvan vyf op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aangestel is. Een lid word uit elk van die nege provinsies aangestel nadat hulle deur die Premier van die provinsie genomineer is, op aanbeveling van 'n komitee van die Provinsiale Wetgewer. Daar word na die lede as Kommissarisse verwys. Al die Kommissarisse word deur die President aangestel. Die vyf Kommissarisse wat op aanbeveling van die Nasionale Vergadering aangestel word, is by die Hoofkantoor gebaseer, terwyl die oorblywende lede in hul onderskeie provinsies gebaseer is. Die prosedure vir die aanstelling van Kommissarisse val onder die Wet op die Staatsdienskommissie, 1997 (Wet No. 46 van 1997), wat voorsiening maak vir die regulering van die Staatsdienskommissie en sake wat daarmee verband hou. Ingevolge die Wet word 'n Kommissaris vir 'n termyn van vyf jaar aangestel, en is sy termyn vir slegs een addisionele termyn hernubaar. Die Kommissie word gelei deur 'n Voorsitter wat deur die President uit die genomineerde Kommissarisse aangestel word.
Die Staatsdienskommissie is teenoor die Nasionale Vergadering verantwoordingspligtig en moet jaarliks aan die Nasionale Vergadering verslag doen. Die Kommissie moet ook aan die Wetgewer van die betrokke provinsie verslag doen oor sy aktiwiteite in elke provinsie.
Die President het die eerste lede van die Staatsdienskommissie met ingang 1 Januarie 1999 aangestel. Die aanvang van die Staatsdienskommissie se formele bedrywighede is egter tot 1 Julie 1999 uitgestel, as gevolg van regsprobleme rondom sekere aspekte van die Wysigingswet op Staatsdienswetgewing, 1997 (Wet No. 47 van 1997).
Die Staatsdienskommissie word ondersteun deur die Kantoor van die Staatsdienskommissie, met sy hoofkantoor in Pretoria en streekkantore in elke provinsie. 'n Direkteur-generaal, wat ook die Rekenpligtige Beampte is, staan aan die hoof van die Kantoor van die Staatsdienskommissie. Die personeel van die Kantoor van die Staatsdienskommissie word ingevolge die Staatsdienswet van 1994 aangestel.
Die Staatsdienskommissie is 'n onafhanklike en onpartydige liggaam wat deur die Grondwet van Suid-Afrika, 1996, ingestel is om uitnemendheid in bestuur binne die Staatsdiens te bevorder deur 'n beroeps- en etiese omgewing te bevorder en deur waarde tot 'n openbare administrasie toe te voeg wat aanspreeklik, billik, voordelig, doeltreffend, vry van korrupsie en ontvanklik vir die behoeftes van die mense van Suid-Afrika is.
Die doel van die Staatsdienskommissie is om die Staatsdiens se demokratiese beginsels en waardes wat in die Grondwet verskans is, te bevorder deur ondersoek in te stel na openbare administrasie, dit te monitor, te evalueer, te kommunikeer en daaroor verslag te doen. Deur middel van navorsingsprosesse sal dit die bevordering van uitnemendheid in staatsbestuur en die lewering van bekostigbare en volhoubare dienste van hoë gehalte verseker.
Die Staatsdienskommissie ontleen sy mandaat aan artikels 195 en 196 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996. Artikel 195 is 'n uiteensetting van die waardes en beginsels wat openbare administrasie beheers, en wat deur die Staatsdienskommissie bevorder moet word.
i. 'n verteenwoordigende openbare administrasie met indiensnemings- en personeelbestuurspraktyke wat gebaseer is op vermoë, objektiwiteit, billikheid en die behoefte om die wanbalanse van die verlede reg te stel.
nasionale en provinsiale staatsorgane van raad te dien oor personeelpraktyke in die Staatsdiens, met inbegrip van dié met betrekking tot werwing, aanstelling, oorplasing, uitdienstreding en ander aspekte van die loopbane van werknemers in die Staatsdiens.
Die werk van die Staatsdienskommissie is rondom ses sleutelprestasieareas gestruktureer, naamlik: Leierskap en Mensehulpbronoorsigte; Verbetering van Arbeidsverhoudinge; Monitering van Staatsbestuur; Dienslewering en Gehalteversekering; Ondersoeke na Openbare Administrasie en Beroepsetiek.
Dr. Ralph Mgijima is tot en met September 2009 die Voorsitter van die Staatsdienskommissie. Ingevolge die Staatsdienswet (Proklamasie 103 van 1994) is die Voorsitter ook die Uitvoerende Gesag.
Mnr. Mashwahle Diphofa is die waarnemende Direkteur-generaal van die Kantoor van die Staatsdienskommissie. Ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), is die Direkteur-generaal ook die waarnemende Rekenpligtige Beampte.
Die Staatsdienskommissie ontwikkel sy Diensleweringsbevorderingsplan (DLVP) op 'n jaarlikse grondslag. Die DLVP dien as 'n raamwerk om belanghebbendes in te lig oor die diensleweringstandaarde van die Staatsdienskommissie. Die volgende tabel weerspieël die komponente van die DLVP, asook vordering wat gemaak is met die implementering van die plan gedurende die 2008/09 finansiële jaar.
Die Staatsdienskommissie het 654 griewe ontvang. Van hierdie griewe, is 281 (43%) sake egter na departemente terugverwys as gevolg van nienakoming van die Griewereëls. 191 sake is aan die einde van die finansiële jaar gefinaliseer. In 105 gevalle het die gegriefde werknemers hulle griewe teruggetrek voordat dit gefinaliseer kon word.
100 lessenaaroudits is afgehandel en 11 volskaalse ondersoeke was aan die gang.
208 klagtes wat met dienslewering verband hou, is gedurende die finansiële jaar deur die Nasionale Teenkorrupsie-blitslyn (NTKB) ontvang.
'n Feiteblad oor Klagtes wat by die Staatsdienskommissie Aanhanging gemaak is, 'n Verslag oor die Bestuur van Aansoekers met 'n Kriminele Rekord en 'n Verslag oor Finansiële Wangedrag vir die 2007/08 Finansiële Jaar, is gefinaliseer.
Die Staatsdienskommissie het sekretariële dienste aan die NTKF gelewer.
Twee evaluerings oor die implementering van die Batho Pele-beginsels van Inligting en Hoflikheid is gedoen.
n Totaal van 12 nasionale en 15 provinsiale Hoofde van Departemente is vir die 2007/08-prestasiesiklus geëvalueer.
Vakante poste is betyds gevul. Daar is 'n merkbare toename in die vul van poste op SBD-vlak. Die getal vroulike werknemers het van 116 in Maart 2008 tot 118 in Maart 2009 toegeneem, en vroue verteenwoordig 43% van die totale diensstaat van SBD-lede.
Verslae wat in die Parlement en Provinsiale Wetgewers ter tafel gelê is, word ook op die webwerf www.gov.
Die Staatsdiensregulasies vereis dat die DLVP jaarliks hersien moet word. Die jaarlikse oorsig verseker dat die Staatsdienskommissie voortdurend sy dienslewering verbeter. Ingevolge Tesourieregulasies word daar van die Rekenpligtige Beampte van 'n instelling vereis om 'n strategiese plan vir die tydperk van die komende Mediumtermyn-bestedingsraamwerk (MTBR) voor te berei. Die Staatsdienskommissie se Mediumtermyn- Strategiese Plan (MTSP) rig die werk van die Staatsdienskommissie en dien as 'n basis vir 'n beoordeling van sy prestasie deur belanghebbendes oor die MTBR-tydperk. Die MTSP vir die 2009/10 tot 2011/12 tydperke verskaf inligting oor die werk wat die Staatsdienskommissie beplan om in die toekoms aan te pak.
Die DLVP vir die 2009/10 finansiële tydperk en die MTSP vir die 2009/10 tot 2011/12 tydperke is albei op die Staatsdienskommissie se webwerf, www.psc.gov.za, beskikbaar. Afskrifte kan ook aangevra word van die Direkteur: Kommunikasie en Inligtingsdienste, mnr. Humphrey Ramafoko. Sy kontakbesonderhede is: Tel.: 012 352 1196, E-pos: humphreyr@opsc.gov.za.
Die Staatsdienskommissie het 'n diensstaat van 248, wat Kommissarisse insluit. 'n Totaal van 222 poste is gevul.
Sommige van ons personeellede is bedrewe in twee of meer van die elf amptelike tale van Suid-Afrika, naamlik Afrikaans, Engels, isiNdebele, isiSwati, isiXhosa, isiZulu, Sepedi, Sesotho, Setswana, Tshivenda, en Xitsonga.
Me. Bontle Lerumo
Alle verslae wat deur die Staatsdienskommissie gepubliseer word, is beskikbaar op die webwerf, www.psc.gov.za. Die verslae is ook beskikbaar by die Staatsdienskommissie se hoofkantoor en streekkantore.
Voorsitter: Dr. Ralph Mgijima Sanlam Goue Akker-gebou
Waarnemende Direkteur-generaal: Mnr. Mashwahle Diphofa 21ste Verdieping
Kommissaris: Mnr. S Mafanya Kommissaris: Dr. RR Mgijima
Streekdirekteur: Mnr. LB Mgengo Streekdirekteur: Mnr. TJ Matlhare
Faks: 043 642 1371 Tel.
Kommissaris: Mnr. P Helepi Kommissaris: Vakant
Streekdirekteur: Me. MS Santho Streekdirekteur: Me. C Julie
Tel.: 051 448 8696 Tel.
Streekdirekteur: Me. KG Seabelo Streekdirekteur: Mnr. MM Chale
Tel.: 018 384 1000 Tel.
Kommissaris: Mnr. DS Mkhwanazi Kommissaris: Me. PM Tengeni
Streekdirekteur: Mnr. SW Mnisi Streekdirekteur: Mnr. BFM Khonjwayo
Tel.: 013 755 4070 Tel.
Kommissaris: Mnr. K Mathews
Streekdirekteur: Mnr. J Malan
<fn>DAC-NLS. PostExposureProphylaxisPamphlet.2009-03.af.txt</fn>
Voorkoming nà blootstelling (Engels: Post Exposure Prophylexis) verwys na die pille wat toegedien word aan slagoffers van seksuele aanranding en verkragting om die risiko van MIV-infeksie te verminder. Aangesien dit moeilik is om die MIV-status van die aanvallers te bepaal, word die slagoffer behandel asof die aanvaller MIV-positief is. Op hierdie wyse word daar gesorg dat alle moontlike voorsorg getref word om die kanse te verminder dat die MIV-infeksie oorgedra word.
Waarom is dit belangrik om te toets nà 'n verkragting?
Dit is belangrik om te toets vir MIV want die PEP is nie nodig wanneer die betrokke persoon alreeds MIV-positief is nie. Indien u MIV-positief is, sal die personeel by die kliniek u voorsien met inligting oor hoe om te leef met MIV. In die meeste gevalle word 'n MIV-toets gedoen voordat daar met PEP begin word. Indien die MIV-toets nie onmiddellik gedoen kan word nie, word daar in elk geval 'n begin gemaak met die behandeling en die MIV-toets kan later gedoen word.
Wanneer moet daar met die medikasie begin word?
Medikasie moet 72 uur nà die aanval geneem word, maar verkieslik so gou as moontlik. Die medikasie is nie doelmatig nie indien dit nà hierdie tydperk geneem word.
Vir hoe lank moet die medikasie geneem word?
Die medikasie moet vir 28 dae geneem word. Dit sal help om die risiko te verminder om MIV-positief te word. Die kursus van 28 dae moet voltooi word ten einde dit te laat werk.
Pille word aan u toegedien om Seksueel Oordragbare Infeksies en swangerskap te voorkom. Die PEP pille moet egter aaneenlopend vir 28 dae geneem word. Die PEP pille moet twee keer per dag geneem word. Gewoonlik sal die kliniek nie al die pille vir die 28 dae gee nie en moet u teruggaan om die res van die pille te kry. Dit is werklik belangrik om terug te gaan om die res van die pille af te haal ten einde die kursus te voltooi. Die kliniekpersoneel sal aan u 'n datum gee wanneer u die PEP pille moet gaan afhaal. Die pille moet liefs met etes geneem word en dit word aanbeveel dat u die pille min of meer dieselfde tyd elke dag neem. U kan dit byvoorbeeld om 7 vm met ontbyt en 7 nm met aandete neem.
Sommige mense gebruik hul sellulêre telefone om hulle daaraan te herinner. Dit kan heelwat bydra om u te help.
Wat van newe-effekte?
Die meeste medisyne het newe-effekte. Die PEP pil is sterk en kan ook newe-effekte hê. Drie van die mees algemene new-effekte is naarheid, diarree en moegheid. Na die tweede week raak dit egter makliker. Gedurende die eerste week sal u medikasie teen naarheid ontvang.
Dit word aanbeveel dat u die pil met u voedsel inneem. Indien die newe-effekte aanhou, moet u na die kliniek terugkeer en die personeel daaroor inlig.
Waarom is dit belangrik dat u die medikasie presies gebruik soos wat dit voorgeskryf word?
Deur die medisyne op die regte tyd te gebruik en nie die pilinname oor te slaan nie verseker u dat die medisyne doelmatig werk. Dit is belangrik om 'n roetine vir 28 dae te ontwikkel. Op die teenblad van hierdie pamflet is daar 'n tydtafel uitgewerk om u te help. Plak dit gerus vas teen u yskas of in u badkamer. Ons is daarvan bewus dat u 'n moeilike tyd in u lewe deurmaak deurdat u die seksuele aanranding moet verwerk en ook medikasie moet neem om moontlike MIV-infeksie te voorkom. Dit kan help indien u 'n familielid of vriend vra om u by te staan gedurende hierdie tydperk.
Wat staan my te doen as ek vergeet om die medisyne te gebruik?
Dit is belangrik om die pil daagliks vir 28 dae te neem. Ook oor naweke en wanneer u vriende besoek, ens. Wanneer u besef u het 'n dosis oorgeslaan, moet u dit neem so gou as wat u dit agtergekom het, MAAR wanneer dit gebeur nadat u alreeds die volgende dosis geneem het, moet u nie 'n dubbele dosis neem nie. As u vergeet het om die pille vir twee agtereenvolgende dae of langer te neem, moet u met die kliniekpersoneel daaroor praat.
Waarom moet ek teruggaan na die hospitaal/kliniek?
Dit is belangrik dat u na die hospitaal/kliniek teruggaan om die oorblywende pille af te haal en om u MIV-status na te gaan. Met hierdie besoek sal u die res van u PEP pille kry en sal ook bepaal word hoe u die situasie hanteer. U moet na 6 weke 'n tweede MIV-toets ondergaan (2de besoek), en ook herhalingsbesoeke na drie maande en ses maande. Dit is uiters belangrik om u MIV-status te bepaal. Indien die toetse negatief is, beteken dit dat u nie MIV opgedoen het nà die verkragting nie.
Waar kan u hulp kry?
Verkragting is traumaties. Dit is belangrik om met iemand te praat wat kan luister en wat u kan ondersteun nà die verkragting. n Berader kan u help om u gevoelens te verwerk.
Hieronder verskyn 'n pildagboek. Die persoon begin op 'n Dinsdag 12 November en sy teken hierdie dag aan as Dag 1 en voltooi haar dagboek. Sy neem haar eerste pil in die oggend en haar tweede pil vir die eerste dag om 7 nm. Sy sal voortgaan om die pille min of meer dieselfde tyd elke dag vir 28 dae te neem tot op 9 Desember. Doen dieselfde met u pildagboek.
Dit is belangrik dat u vir ses maande kondome gebruik.
Gebruik hierdie dagboek om u te help om u pille te neem.
Vul Dag 1 in op die eerste dag wanneer u begin om u pille te neem. Maak 'n merkie by elke dag soos u die pille neem totdat die 28 dae se medikasie opgebruik is. Hou die dagboek op 'n veilige plek.
<fn>DAC-NLS. RegistrationPersonsControlling.2009-10-12.af.txt</fn>
Die Minister van Handel en Nywerheid het, kragtens artikel 24(1)(n), gelees met artikel 13(3)(a) van die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 (Wet No. 87 van 1993), die regulasies in die Bylae uitgevaardig.
"die Wet" die Wet op die Nie-proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No.
"persoon" ook 'n staatsorgaan soos in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, omskryf word.
'n Persoon wat in beheer is van 'n aktiwiteit wat verband hou met beheerde goedere of wat beheerde goedere in sy of haar besit of bewaring of onder sy of haar beheer het, moet by die Raad registreer deur die registrasievorm vervat in die aanhangsel by hierdie kennisgewing in te vul en by die Raad in te dien.
Die Raad moet skriftelik ontvangs van die registrasievorm erken.
Die Raad moet binne twee maande na ontvangs van 'n registrasievorm wat korrek ingevul is of van verdere inligting wat deur die Raad vereis kan word, die persoon bedoel in subregulasie (1) registreer.
Die Raad moet by registrasie beoog in subregulasie (3) 'n unieke registrasieverwysingsnommer aan die betrokke persoon toeken.
Die Raad moet die persoon bedoel in subregulasie (1) skriftelik verwittig van die datum waarop sodanige persoon by die Raad geregistreer is en van die unieke registrasieverwysingsnommer.
Die ingevulde registrasievorm word by die Raad ingedien by enige van die adresse in subregulasie (1) vermeld.
Registrasie by die Raad is geldig vir 'n tydperk van twee jaar vanaf die datum beoog in regulasie 2(5).
Registrasie by die Raad word hernu deur twee maande vóór die verstrykingsdatum in subregulasie (1) beoog, 'n nuwe registrasievorm in te dien.
Regulasie 2(2), (3) en (5) is, met die nodige veranderinge, van toepassing op die hernuwing van 'n registrasie in subregulasie (2) bedoel.
n Persoon wat by die Raad geregistreer is, moet die Raad binne 14 dae in kennis stel van enige veranderinge in die inligting wat in sodanige persoon se registrasievorm vervat is.
Die Raad kan die registrasievorm wysig om die veranderinge bedoel in subregulasie (1) weer te gee.
Regulasie 2(2), (3) en (5) is, met die nodige veranderinge, van toepassing op die wysiging van 'n registrasievorm.
Hierdie regulasies tree op in werking.
<fn>DAC-NLS. Rootsconferenceprogramme.2009-10-12.af.txt</fn>
A discussion with Prof Jakes Gerwel - Proff Antjie Krog (UWC) and Geert Buelens (U.
Prof Guus Extra U.
Dr Robert Ross U.
Prof Hein Willemse U.P.
Is Nederlands vry van politieke bagasie?
Dr. Albert Schaffer
Dr Annemarie Mostert Free State U.
Prof Sandile Gxilishe U.
Prof Jan Blommaert U.
Prof Amareswar Galla U.
Prof Dorothea van Zyl U.
Prof Geert Buelens U.
Prof Stef Slembrouck U.
Prof Mbulungeni Madiba U.
Mnr. Quintus van der Merwe (Cultural Affairs, Western Cape)
Prof Olf Praamstra U.
L.W. Programme is subject to change.
<fn>DAC-NLS. Sec14PromotionAccessInfoAct.2009-10-12.af.txt</fn>
HANDLEIDING VIR SPORT EN REKREASIE SUID-AFRIKA (SRSA) ingevolge artikel 14 van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet No.
The client is responsible for inserting the correct page numbers after the final layout has been done - Ed.
Would you like to change the date below in footer Ed?
Die doel van die SRSA is om die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te verbeter deur deelname aan sport en rekreasie in die land te bevorder, en deur die deelname van Suid-Afrikaanse sportlui en -spanne aan internasionale sportgebeure. Die SRSA steun die Ministerie in die uitvoering van sy politieke mandaat om toesig te hou oor die ontwikkeling en bestuur van sport en rekreasie in Suid-Afrika.
daartoe by te dra dat Suid-Afrika in 2010 die beste Fédération Internationale de Football Association (FIFA)-Wêreldbekersokkertoernooi ooit hou.
Sportsteundienste: Steun sport- en rekreasieliggame en openbare entiteite, moniteer hulle prestasies en doen verslag daaroor.
Massadeelname: Verskaf steun en strategiese rigting om die getal deelnemers aan sport en rekreasie in Suid-Afrika te vergroot.
Internasionale skakeling en gebeure: Koördineer sport- en rekreasieverhoudinge op inter- en intraregeringsvlak, en steun gasheeroptrede vir geïdentifiseerde groot gebeure.
Fasiliteer koördinasie: Koördineer die verskaffing en bestuur van 'n volhoubare infrastruktuur vir sport en rekreasie.
2010-FIFA-Wêreldbekereenheid: Koördineer alle inter- en intraregeringsverhoudinge en steun die gasheeroptrede vir die 2010-FIFA-Wêreldbekertoernooi in Suid-Afrika.
Eenhede wat handel met hierdie prestasieareas word administratief deur onder andere die hoofdirektorate Korporatiewe Dienste en Finansiële Bestuur gesteun. 'n Derde hoofdirektoraat, Uitvoerende en Strategiese Bestuursteun, lewer moniterings- en beoordelingsdienste aan die SRSA. Die oogmerk van hierdie steuneenhede is om die SRSA te administreer, te lei en te bestuur.
erkenning verleen aan sportlui se uitnemende bydraes tot die Suid-Afrikaanse gemeenskap.
Visie: 'n Aktiewe nasie wat wen.
Missie: Om toegang, ontwikkeling en uitnemendheid op alle vlakke van deelname aan sport en rekreasie te maksimeer ten einde maatskaplike kohesie, nasiebou en die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te bevorder.
Die assosiaatraamwerk van die Departement word verdeel in begunstigdes, vennote, belanghebbers en diensverskaffers. Die assosiate van die Departement sluit in die erkende Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en ander plaaslike en internasionale sport- en rekreasieliggame; SRSA- openbare liggame: Boks SA en die Suid-Afrikaanse Instituut vir Dwelmvrye Sport (Saids); plaaslike sportrade; nieregeringsorganisasies - NRO's (bv. SCORE, Sports Trust, Sports Heroes, LoveLife); die sektorale onderrig- en opleidingsowerhede (SETA's); die Suid-Afrikaanse Kwalifikasie-owerheid (SAKO); tersiêre instellings (Universiteitsport Suid-Afrika - USSA); provinsiale akademies; die privaat sektor; die Suid-Afrikaanse bevolking; internasionale en kontinentale organisasies; Parlement; regeringsdepartemente (nasionaal en provinsiaal); SRSA-personeel; atlete; internasionale regerings en openbare entiteite; hoëprestasiesentra; borge; plaaslike owerhede; en die media.
Die SRSA word op 'n politieke vlak gelei deur 'n minister (dr Makhenkesi A Stofile) en 'n adjunkminister (mnr Gert C Oosthuizen), terwyl dit administratief gelei word deur 'n direkteur-generaal, mnr Vernon Petersen.
Mnr Monde Mkalipi staan in 'n waarnemende hoedanigheid aan die hoof van die 2010-FIFA-Wêreldbekereenheid - 'n projekgebaseerde eenheid in die SRSA.
Die huidige SRSA het tot stand gekom na die samesmelting van die Suid-Afrikaanse Sportkommissie en die Departement van Sport en Ontspanning. Hoewel die provinsiale departemente van sport en ontspanning ook vir kuns en kultuur verantwoordelik is, is dit op nasionale vlak nie die geval nie. Die SRSA en die Departement van Kuns en Kultuur is verskillende regeringsentiteite, elk met sy eie beleide, bestuurstruktuur en personeel.
Die organisatoriese struktuur van die SRSA is saamgestel volgens sy strategiese doelwitte en dus sy prestasieareas.
Afgesien van die SRSA is daar twee instellings wat aan die Minister van Sport en Rekreasie Suid-Afrika verslag doen, naamlik Boks SA en Saids.
Boks SA is ingestel ingevolge die Wet op Suid-Afrikaanse Boks, 2001 (Wet No. 11 van 2001), om boks in die Republiek te beheer en te reguleer, boks te bevorder en die belange van boksers en amptenare te beskerm. Boks SA oorweeg die aansoeke om lisensies van alle belanghebbers in beroepsboks, keur gevegte goed, implementeer die tersaaklike regulasies en lei boksers op, asook bokspromotors, bokskruitamptenare, boksbestuurders en -afrigters.
Saids is ingevolge die Wet op die Suid-Afrikaanse Instituut vir Dwelmvrye Sport, 1997 (Wet No. 14 van 1997), ingestel. Sy hoofwerksaamheid is om sportdeelname vry van die gebruik van verbode prestasieverbeteringstowwe, te bevorder en om sportlui op te voed oor die skadelike gevolge van aanhelppraktyke. Dit maak ook aanhelppraktyke in sport ontoelaatbaar ten einde skoon spel en sportetiek te verseker, en die gesondheid of welsyn van sportlui te beskerm.
Die Direkteur-generaal van die SRSA, mnr Vernon Petersen, is ingevolge die Wet die inligtingsbeampte. Sy kontakbesonderhede is soos volg: vernie@srsa.gov.za, tel. 012-304-5249.
Me Lulu Sizani, Hoofdirekteur: Korporatiewe Dienste - lulu@srsa.gov.za, tel.
Mnr Monde Mkalipi, Waarnemende Hoofdirekteur: Nietegnies, 2010-FIFA-Wêreldbekereenheid - monde@srsa.gov.za, tel.
Mnr Makoto Matlala, hoof- finansiële beampte - makoto@srsa.gov.za, tel.
Me Alison Burchell, Hoofdirekteur: Kliëntesteundienste, Skakeling, Gebeure en Fasiliteite - alison@srsa.gov.za, tel.
Dr Bernardus van der Spuy, Direkteur: Uitvoerende Steun en Strategiese Bestuur - bernardus@srsa.gov.za, tel.
Mnr Malusi Mahlulo, Direkteur: Internasionale Betrekkinge - malusi@srsa.gov.za, tel.
Me Thokozile Mkhonto, Direkteur: Gemeenskapsport - kelly@srsa.gov.za, tel.
Me Rohini Naidoo, Direkteur: Skolesport - rohini@srsa.gov.za, tel.
Me Hajira Mashego, Direkteur: Wetenskaplike Steundienste - hajira@srsa.gov.za, tel.
Me Mmatlou Moabelo, Direkteur: Finansiële Bestuur - mmatlou@srsa.gov.za, tel.
Mnr Daniel Mabulane, Direkteur: Mensehulpbronbestuur & -ontwikkeling - danielm@srsa.gov.za, tel.
Mnr Retief le Roux, Direkteur: Hulpdienste - retief@srsa.gov.za, tel.
Mnr Manase Makwela, Direkteur: Bemarking en Kommunikasie -manase@srsa.gov.za, tel.
Die gids oor hoe om die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000, te gebruik, is verkrygbaar by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie.
Aangeleenthede betreffende interne en eksterne publikasies soos nuusbriewe en tydskrifte; die SRSA-jaarverslag; toesprake en boodskappe; mediaberigte; beleide en verwante registers; multimediaprodukte wat sporttoerisme en sportbestuur steun; asook inligting oor bemarkingsadvertensies (uitgesonderd mensehulpbron-verwante advertensies).
Inligting wat betrekking het op die infrastruktuur van die inligtings- en kommunikasietegnologieë [rekenaarnetwerk, voorsiening van rekenaar- en verwante toerusting en programmatuur]; en voorsiening van sake-oplossings in die vorm van rekenaarstelsels en -beleide.
Aangeleenthede betreffende spesiale programme soos die interne bestuur van MIV/vigs; vroue en jeug; mensehulpbronbeleid en -beplanning; organisatoriese werksaamhede; mensehulpbronontwikkeling (ook -opleiding); prestasiebestuur; personeelwerwing; en die bestuur van die diensvoorwaardes van personeel.
Inligting betreffende die arbeidsverhoudinge van personeel; dissiplinêre gevalle; dispute; griewe en beleide.
Inligting betreffende regsdienste wat verband hou met prosesvoering en raadgewing; wetgewing en kontrakte; asook beleide.
Inligting betreffende eiendomsdienste (bestuur van die gebou); veiligheidsdienste; algemene onderhoud; logistiek (vervoer, dienste gelewer deur bodes/motorbestuurders, registrasiedienste en ontvangs- of eerstelyndienste); asook beleide.
Inligting betreffende strategiese bestuur, monitering en beoordeling; interne oudit; prestasie-oudit; bedrog, en korrupsievoorkoming; en uitvoerende steun aan die kantore van die Direkteur-generaal en die Hoofbedryfsbeampte/Adjunkdirekteur-generaal (wat ook al op 'n gegewe tyd toepaslik is).
Inligting betreffende sportsteundienste wat behels steun aan sportfederasies ten opsigte van finansies en die monitering en beoordeling van hulle werksaamhede.
Aangeleenthede betreffende die ontwikkeling van klubs in provinsies; internasionale betrekkinge; gasheeroptrede vir groot gebeure; en die lewering van sport- en rekreasiefasiliteitdienste in vennootskap met die Departement van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake.
Opleiding en onderrig van sport- en rekreasiepersoonlikhede.
Aangeleenthede betreffende wetenskaplike steun aan atlete.
Inligting betreffende massadeelnameprogramme wat toegespits is op rekreasie (met inbegrip van spesiale projekte soos die Inheemse Spele) op gemeenskaps- en skolevlak.
Aangeleenthede betreffende skolesport wat op hoëprestasie toegespits is.
Aangeleenthede betreffende gemeenskapsrekreasie en eksterne spesiale projekte soos die middestadspele; rekreasionêre rehabilitasie (vir Korrektiewe Dienste-gevangenes); en korporatiewe spele.
Aangeleenthede betreffende gemeenskapsmobilisering ter ondersteuning van die 2010-FIFA-Wêreldbekertoernooi.
Inligting betreffende die implementering van regeringswaarborge om suksesvolle gasheeroptrede vir die toernooi te verseker.
Inligting betreffende die erfenisinisiatiewe wat aan die toernooi verbind word.
'n Artikel 15-lys van rekords of -kennisgewing betreffende die kategorieë rekords van die SRSA wat beskikbaar is sonder dat 'n persoon nodig het om ingevolge die prosedures in die Wet toegang te versoek, is opgestel en sal minstens een maal per jaar bygewerk en in die Staatskoerant gepubliseer word. Hierdie lys van rekords sal ook op die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za, geplaas word. Die lys van rekords op die SRSA se webtuiste sal toegang verleen tot onder andere al die wetgewing, jaarverslae en die strategiese plan sonder dat 'n persoon nodig het om ingevolge die Wet toegang te versoek.
Let daarop dat dokumente van openbare liggame wat aan die Minister verslag doen, federasies en provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en rekreasie beskikbaar is by die onderskeie liggame/departemente en nie by die SRSA nie. In gevalle waar sodanige dokumente egter ingesluit is in 'n SRSA-dokument wat openbaar gemaak is, is die inligting wat verband hou met sodanige dokument beskikbaar in die vorm van 'n SRSA-verslag/dokument. Daarby is die eksterne tydskrif van SRSA (Your Sport) en ander publikasies maklik verkrygbaar by die Direktoraat: Bemarking & Kommunikasie, by me Tersia Grobler, e-posadres tersia@srsa.gov.za of tel. 012-304-5016. Die artikel 15-lys van rekords waarna hierbo verwys word, bevat verdere besonderhede van dokumente wat maklik toeganklik is.
Wanneer word 'n versoek toegestaan of geweier?
toegang tot daardie rekord nie geweier word op enige grond vir weiering genoem in die Wet nie.
Hoe word toegang tot 'n rekord versoek?
n Versoeker moet die vorm (Vorm A) gebruik wat in die Staatskoerant gepubliseer is (Goewermentskennisgewing No. R. 187 van 15 Februarie 2002).
Die versoeker moet ook aandui of die versoeker 'n afskrif verlang van die rekord en of die versoeker die kantoor van die openbare liggaam (SRSA) wil besoek om na die rekord te kyk. Indien die rekord nie 'n papierdokument is nie, kan dit, waar moontlik, in die vorm versoek besigtig word.
Indien 'n persoon toegang versoek in 'n spesifieke vorm (bv. 'n papierafskrif, elektroniese afskrif, ensovoorts), kan die versoeker toegang verkry in daardie vorm, tensy, indien dit gedoen word, dit onredelik met die bedryf van die betrokke openbare liggaam (die SRSA) sal inmeng, of die rekord beskadig, of sal neerkom op 'n skending van outeursreg wat nie aan die Staat behoort nie. Indien toegang om praktiese redes nie in 'n bepaalde vorm nie, maar in 'n ander vorm, verleen kan word, moet die geld bereken word ooreenkomstig die wyse waarop die versoeker die eerste keer toegang versoek het.
Indien die versoeker, benewens 'n skriftelike antwoord op sy of haar versoek om 'n rekord, op enige ander wyse oor die besluit ingelig wil word, bv. telefonies, moet dit aangedui word.
Indien 'n versoeker namens 'n ander persoon inligting versoek, moet die hoedanigheid waarin die versoeker die versoek rig, aangedui word.
Indien 'n versoeker nie kan lees of skryf nie, of 'n gebrek het, kan die versoek om 'n rekord mondeling gerig word. Die inligtingsbeampte moet die vorm namens sodanige versoeker invul en aan hom of haar 'n afskrif van die ingevulde vorm gee.
Versoekgelde en toegangsgelde (betaalbaar indien die versoek toegestaan word) is ingevolge die Wet betaalbaar.
Daar word nie van 'n versoeker wat toegang verlang tot 'n rekord wat persoonlike inligting oor daardie versoeker bevat, vereis om die versoekgelde te betaal nie. Elke ander versoeker moet die versoekgelde van R35,00 (betaalbaar aan openbare liggame) betaal.
Die inligtingsbeampte moet die versoeker (behalwe 'n persoonlike versoeker) by kennisgewing in kennis stel dat daar van die versoeker vereis word om die voorgeskrewe versoekgelde (indien enige) en toegangsgelddeposito (indien enige) te betaal voordat die versoek verder verwerk word.
Die versoeker kan, waar toepaslik, 'n interne appèl aanteken of 'n aansoek by 'n hof indien teen die aanbied of betaling van die versoekgeld of die aanbied of betaling van 'n deposito.
Nadat die inligtingsbeampte 'n besluit geneem het oor die versoek, moet die versoeker van sodanige besluit in kennis gestel word op die wyse wat die versoeker ingelig wil word.
Indien die versoek toegestaan word, moet verdere toegangsgelde betaal word vir reproduksie, en vir soek en voorbereiding vir enige tyd wat meer as die voorgeskrewe ure vereis word om die rekord vir openbaarmaking te soek en voor te berei.
Toegang tot 'n rekord moet geweier word totdat die versoeker al die toepaslike gelde betaal het.
Die SRSA se kliënte is regstreeks in verbinding met die Departement. Daar word egter aanbeveel dat die provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en rekreasie gekontak word vir navrae en dienste wat spesifiek op die provinsie van toepassing is. Die provinsiale departemente werk nou saam met die SRSA, en op 'n gekoördineerde wyse.
Toegang kan deur die provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en rekreasie verkry word tot dienste van die SRSA soos massadeelname aan sport op gemeenskaps- en skolevlak, die ontwikkeling en toerusting van sportklubs en tegniese raadgewing oor die voorsiening van fasiliteite vir sport en rekreasie. Die voorsiening van fasiliteite is egter die verantwoordelikheid van munisipaliteite. Die SRSA dra by tot hierdie program deur die munisipale infrastruktuurtoelae wat deur die munisipaliteite self bestuur word.
Sekere inligting oor die SRSA, byvoorbeeld sy produkte soos verslae en ander publikasies, kan egter verkry word van die Direktoraat: Bemarking & Kommunikasie, by amptenare gelys onder item 6.2 hieronder. Die publiek het ook toegang tot die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za.
Navrae oor 2010-FIFA-Wêreldbeker-verwante aangeleenthede kan gerig word aan: Die Hoof: 2010-FIFA-Wêreldbekereenheid (posadres soos hierbo).
Die SRSA het deur sy massadeelnameprogram regstreeks skakeling met gemeenskappe wat dié gemeenskappe in staat stel om hulle kommernisse uit te spreek of voorstelle te maak oor hoe sport en rekreasie in Suid-Afrika bedryf moet word. Hulle insette beïnvloed die wyse waarop die Departement sy beleide saamstel.
Die massadeelnameprogram is daarop gerig om meer Suid-Afrikaners aan te moedig om gereeld aan sport- of rekreasie-aktiwiteite op skole- en/of gemeenskapsvlak deel te neem.
Die Departement het ook regstreeks skakeling met die federasies en ander sportorganisasies, sportnavorsingsliggame en instellings vir hoër onderwys wie se insette vir beleidsvorming oorweeg word.
Die Departement het in vennootskap met die Portefeuljekomitee oor Sport en Rekreasie ook regstreeks skakeling met gemeenskappe om hulle menings oor konsepwetgewing aan te hoor.
Die Minister en Adjunkminister neem ook deel aan uitreikprogramme en ministeriële izimbizo (volksvergaderings).
Die volgende prosedures bestaan vir persone om beweerde onreëlmatige, onbehoorlike of onwettige amptelike handelinge of versuime deur die SRSA of enige van sy werknemers aan te meld of reg te stel.
Regsmiddele ten opsigte van handelinge of versuime om te handel ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000: Die interne appèlowerheid vir die doeleindes van hierdie Wet is die Minister van Sport en Rekreasie Suid-Afrika (artikel 74 tot 77). Nadat die interneappèlregsmiddel uitgeput is, kan 'n aansoek by 'n hof gebring word (artikel 78 tot 82).
'n Staatsdienswerknemer kan 'n grief of klagte aangaande 'n amptelike handeling of versuim (artikel 35 van die Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie 103 van 1994)) vir ondersoek by die Staatsdienskommissie indien. Reëls oor hoe om sodanige klag/grief in te dien, is in Staatskoerant 23635 van 19 Julie 2002 gepubliseer.
'n Persoon kan arbeidsregsmiddele gebruik betreffende amptelike handelinge of versuime van 'n arbeidsaard, naamlik geskille oor regte (Staatsdienswet, 1994, en die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 (Wet No. 66 van 1995)).
'n Persoon kan 'n klagte indien by 'n arbeidsinspekteur aangaande enige beweerde oortreding van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes, 1997 (Wet No. 75 van 1997 - artikel 78(1)(a)), of die "Employment Equity Act" (wet op diensgelykheid), 1998 (Wet No. 55 van 1998 - artikel 34(e)).
'n Persoon kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer aangaande 'n vermoedelik onwettige of onbehoorlike amptelike handeling of versuim (Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en die Wet op die Openbare Beskermer, 1994 (Wet No. 23 van 1994)).
'n Persoon kan 'n klagte indien by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie aangaande 'n amptelike handeling of versuim wat vermoedelik 'n skending of 'n bedreiging is van 'n fundamentele reg (Wet op die Menseregtekommissie, 1994 (Wet No. 54 van 1994)).
'n Persoon kan, ten einde beskerm te word teen weerwraak weens 'n bekendmaking betreffende onwettige of onreëlmatige optrede deur 'n werkgewer of 'n medewerknemer, die bekendmakingsprosedures in die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000 (Wet No. 26 van 2000), volg.
Die gebruik van ander regsmiddele soos die instel van verrigtinge vir die regsoorsig van 'n administratiewe handeling ingevolge die "Promotion of Administrative Justice Act" (wet op bevordering van administratiewe geregtigheid), 2000 (Wet No. 3 van 2000).
'n Persoon kan ingevolge die wet op bevordering van administratiewe geregtigheid, 2000 (artikel 5), redes versoek vir 'n administratiewe handeling.
'n Persoon kan ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (artikel 11), toegang versoek tot die rekords van 'n regeringsdepartement of ander openbare liggaam.
'n Staatsdienswerknemer is in die loop van sy of haar amptelike werksaamhede, kragtens die Gedragskode vir Staatsdienswerknemers, verplig om bedrog, korrupsie, nepotisme, wanadministrasie en enige ander handeling wat 'n misdryf is of wat skadelik is vir die openbare belang, by die toepaslike owerhede aan te meld. 'n Werknemer wat versuim om hieraan te voldoen, is aan wangedrag skuldig (Regulasies B.3 en C.4.10 in Hoofstuk 2 van die Staatsdiensregulasies, 2001).
Die verantwoordelikheid van elke werkgewer en werknemer om kriminele en ander onreëlmatige gedrag in die werkplek bekend te maak, lê die Wet op Beskermde Bekendmakings, 2000 (Aanhef), ten grondslag.
Die SRSA sal, indien nodig, die handleiding bedoel in artikel 14(1) van die Wet met tussenposes van hoogstens een jaar bywerk en publiseer.
Hierdie handleiding word ingevolge regulasie 4(1) van die Regulasies betreffende die Bevordering van Toegang tot Inligting (GK No. R.
Ingedien by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie.
Geplaas in elke kantoor van die SRSA, indien die SRSA in meer as een kantoorgebou geakkommodeer word, en by ontvangs in die huidige gebou wat die kantore van die SRSA huisves (Regent Place-gebou), asook op die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za. Die handleiding sal ook gestuur word aan openbare instellings wat aan die Minister van Sport en Rekreasie Suid-Afrika verslag doen.
<fn>DAC-NLS. Sec15PromotionAccessInfoAct.2009-10-12.af.txt</fn>
Please remember to check the page numbers in the text box, as they will have to be altered after the final layout has been done - Ed.
Artikel 15(1) van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet No.
hoe toegang tot die rekords verkry kan word.
1.1 Verslae wat nie meer vir verspreiding beskikbaar is nie, d.i. wanneer die SRSA geen verdere sodanige verslae oorhet nie, daar slegs 'n kantoorafskrif is en die versoeker van inligting dit nie van die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za, kan aflaai nie.
a. Versoekers van inligting kan die SRSA se Inligtingshulpbronsentrum besoek (op die tussenverdieping) in die Regent Place-gebou, Queenstraat 66 (uit Vermeulenstraat), Pretoria, waar me. Tersia Grobler bystand kan verleen.
Neem kennis dat die verslae van provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en ontspanning by die onderskeie departemente beskikbaar is en nie by die SRSA nie.
a. Soos in 1.1.
a. Soos in 1.1.
1.4 Staatsdienswetgewing [Wet op Sport en Rekreasie, 1998 (Wet No. 110 van 1998); "National Sport and Recreation Amendment Act", 2007 (Wet No. 18 van 2007); Witskrif oor Sport en Rekreasie; Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie 103 van 1994); en ander wetgewing wat die SRSA kan opstel of bestuur].
a. Soos in 1.1.
a. Soos in 1.1.
a. Soos in 1.1.
a. Soos in 1.1.
3.1 Verslae wat nie meer vir verspreiding beskikbaar is nie, d.i. wanneer die SRSA geen verdere sodanige verslae oorhet nie, daar slegs 'n kantoorafskrif is en die versoeker van inligting dit nie van die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za, kan aflaai nie.
a. Versoekers van inligting kan die SRSA se Inligtingshulpbronsentrum besoek (op die tussenverdieping) in die Regent Place-gebou, Queenstraat 66 (uit Vermeulenstraat), Pretoria, waar Me Tersia Grobler bystand kan verleen.
Neem kennis dat die verslae van provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en ontspanning by die onderskeie departemente beskikbaar is en nie by die SRSA nie.
3.4 Staatsdienswetgewing [Wet op Sport en Rekreasie, 1998 (Wet No. 110 van 1998); "National Sport and Recreation Amendment Act", 2007 (Wet No. 18 van 2007); Witskrif oor Sport en Rekreasie; Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie 103 van 1994); en ander wetgewing wat die SRSA kan opstel of bestuur].
Alle SRSA-publikasies wat gepubliseer is (sigkopie en sagte kopie) en alle ander rekords op die SRSA se webtuiste.
a. Inligting kan van die SRSA se webtuiste, www.srsa.gov.za, afgelaai word.
Vir aandag: Me. Tersia Grobler c. Per e-pos tersia@srsa.gov.
d. Dokumente kan ook verkry word van die SRSA se Inligtingshulpbronsentrum (op die tussenverdieping) in die Regent Place-gebou, Queenstraat 66 (uit Vermeulenstraat), Pretoria.
e. Inligting soos die amptelike kontakbesonderhede van amptenare of kantore van politieke leiers kan ook telefonies verkry word.
Neem kennis dat die verslae van provinsiale departemente verantwoordelik vir sport en ontspanning by die onderskeie departemente beskikbaar is en nie by die SRSA nie.
4.4 Staatsdienswetgewing [Wet op Sport en Rekreasie, 1998 (Wet No. 110 van 1998); "National Sport and Recreation Amendment Act", 2007 (Wet No. 18 van 2007); Witskrif oor Sport en Rekreasie; Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie 103 van 1994); en ander wetgewing wat die SRSA kan opstel of bestuur].
Elke beskrywing word ingevolge artikel 15(1) van die Wet op 'n periodieke grondslag van minstens een maal elke jaar en op die koste van die SRSA by kennisgewing in die Staatskoerant gepubliseer of bygewerk.
Die enigste geld (indien enige) betaalbaar vir toegang tot 'n rekord ingesluit in 'n kennisgewing ingevolge artikel 15(2) van die Wet, is die voorgeskrewe gelde vir reproduksie.
Die inligtingsbeampte kan 'n gedeelte van 'n rekord in artikel 15(1)(a) van die Wet bedoel, skrap wat, op versoek om toegang ingevolge Hoofstuk 4 van Deel 1 van die Wet, geweier kan of moet word.
Artikel 11 van die Wet, wat met die reg van toegang tot rekords van openbare liggame handel, en enige ander bepalings van die Wet wat betrekking het op daardie artikel, is ingevolge artikel 15(5) nie van toepassing op enige kategorie rekords wat by 'n kennisgewing ingevolge artikel 15(2) ingesluit is nie.
<fn>DAC-NLS. Xenophobiapamphlet.2009-10-12.af.txt</fn>
Xenofobie is 'n houding van vrees vir of afkeer van vreemde burgers of vreemdelinge wat nie as deel van die plaaslike bevolking geag word nie. Dit skep onaangename verhoudings en verdelings wat gegrond is op 'n houding van "ons" versus "hulle".
Feit: Die getal beweerde kriminele onder Suid-Afrikaners is in werklikheid groter as dié onder vreemde burgers. Migrante, asielsoekers en vlugtelinge loop trouens 'n groter gevaar om deur kriminele aangeval te word.
Feit: Dit is onwaar dat alle vreemde burgers onwettig in die land woon, want die Departement van Binnelandse Sake gee toestemming aan vreemdelinge wat in besit is van wettige dokumente om in die land te bly.
'n Vreemde burger wat nie 'n geldige permit het nie, word deur die Immigrasiedienste van Binnelandse Sake na sy of haar land teruggestuur.
Feit: Sommige Suid-Afrikaners bevorder korrupsie deur groen Suid-Afrikaanse ID-dokumente wederregtelik te verkry en uit te reik, en HOP-huise aan vreemde burgers te verhuur.
skole en instellings van hoër onderrig.
die gee van vernederende en beledigende name aan mense van ander lande.
Mededinging om toegang te verkry tot gesondheid, opvoeding, maatskaplike toelaes en ander maatskaplike dienste.
Stryd om indiensneming.
'n Gebrek aan 'n gees van ubuntu (medemenslikheid).
Indien Suid-Afrikaners ontevrede is met die vlak van basiese openbare dienslewering, moet hulle hul verkose verteenwoordigers nader en hulle aanspreeklik hou.
Aanvalle op vreemdelinge is nie 'n oplossing nie vir probleme soos die verkryging van toegang tot basiese openbare dienste soos behuising, krag, water, onderrig en gesondheid.
Vreemdelinge wat entrepreneurs is en plaaslike ondernemers moet aangemoedig word om saam te werk of vennootskappe te vorm.
Stel die plaaslike Immigrasiedienste in kennis van werknemers wat vreemdelinge, wat nie geldige permitte het nie, onwettig in diens neem.
Aanvaar verskeidenheid en meng met vreemde burgers.
Erken dat vreemdelinge ons ekonomie 'n hupstoot gee en bydra tot ons verskeidenheid.
Asielsoekers en vlugtelinge verlang die beskerming van die Suid-Afrikaanse regering, want hulle vrees vervolging weens oorloë of politieke probleme in hulle land van oorsprong.
Toeriste besoek die verskillende besienswaardighede in ons land en daardeur gee hulle die toerismebedryf 'n hupstoot en word werk geskep.
Besoekers besoek vriende of familie.
Mense kom werk wettig in die land, soos mynwerkers en beroepsmense.
Persone kom om navorsing of liefdadigheidswerk te doen.
Studente besoek die land om te studeer.
Suid-Afrika is betrokke by internasionale handel en moet vir beleggingsdoeleindes met ander lande saamwerk.
Die regering het ingestem met 'n aantal internasionale verdrae en konvensies wat die regte van mense beskerm, ongeag of hulle burgers, immigrante, migrante, asielsoekers of vlugtelinge is.
Ja, elke mens, ongeag nasionaliteit, is daarop geregtig dat sy of haar basiese menseregte gehandhaaf en beskerm word. Mense wat van ander lande kom, kan, soos Suid-Afrikaanse burgers, aanspraak maak op menseregte.
toegang tot openbare dienste soos gesondheid, opvoeding en die regstelsel.
om te studeer mits hulle 'n geldige permit het.
om sake te doen indien hulle die regte permit het.
Wettige immigrante is in besit van geldige Suid-Afrikaanse dokumente of visums en bly dus wettig in die land.
Onwettige immigrante het of nie geldige visums of permitte nie, of gebruik vervalste dokumente of hulle permitte het verstryk.
Onwettige immigrante word na hulle land van oorsprong teruggestuur, of word gedeporteer, maar op 'n wyse wat hulle menswaardigheid nie aantas nie.
Xenofobie is strydig met menslikheid en die gees van ubuntu.
Dit ontmoedig integrasie.
Dit help geweld aan.
Dit ondermyn die demokrasie en die Grondwet.
Dit bevorder nie verskeidenheid en ontwikkeling nie.
Buitelandse burgers dra by tot ekonomiese groei, veral in die beroeps-, tegniese, mynbou- en toerismesektore.
Dit is die plig van die regering, gewone burgers, migrante, immigrante, asielsoekers en vlugtelinge om xenofobie te bestry.
tel.: 012-810-7141/7102/6107, of pos 'n brief aan hierdie adres: Departement van Binnelandse Sake, Privaat Sak X114, Pretoria, 0001, of besoek ons by hierdie adres: Hoek van Maggs- en Petroleumstraat, Waltloo, Pretoria.
<fn>DAC-NLS. YourRightsAsVictimOfCrime.2009-03.af.txt</fn>
Indien 'n slagoffer van misdaad is, sal die volgende regte soos in die Grondwet en toepaslike wetgewing vervat, gehandhaaf word in enige kontak met die strafregstelsel.
Die reg om regverdig en met respek vir waardigheid en privaatheid behandel te word.
Die reg om inligting aan te bied.
Die reg om inligting te ontvang.
Die reg op beskerming.
Die reg op bystand.
Die reg op vergoeding.
Die reg op beskerming.
Gedagtig aan die feit dat u geregtig is om te kla, mag u die toepaslike staatsdepartement of diensverskaffer nader indien u klagtes het oor die diens wat u ontvang , of indien u regte nie in ag geneem word nie.
<fn>DOL. Accord.2010-10-04.af.txt</fn>
Die uitskakeling van ongelukke/voorvalle en noodlottige ongelukke in die werkplek.
Ons verwelkom die maatreëls vervat in die IAO-konvensies 155 en 176.
veiligheid te skep.
veiligheid opbouend saam te werk.
Beroepsgesondheid en Veiligheid<fn>DOL. AgricultureAndForestryChecklist.2011-01-10.af.
HCS 3(j) Is werkers opgelei in veiligheidsprosedure in die werkplek vir elke risiko produk wat gebruik word?
HCS 3(k) Weet werkers wat om te doen in die geval van 'n uitstorting?
HCS 9A(2) Is 'n veiligheidsdatalys beskikbaar vir elke kontrole produk?
HCS 11(6)(a) Is wasgeriewe beskikbaar vir werkers wat plaagdoders meng, laai en aanwend?
GSR(9) Is storte of tuinslange beskikbaar sodat werkers onmiddellik kan was nadat hulle blootgestel was aan chemikalië wat hulle oë of vel kan aantas?
HCS 14(c) Is stowwe wat werkers mag benadeel met tekens of simbole gemerk?
HCS 15 Word chemiese middels korrek geberg, hanteer en verwyder?
<fn>DOL. ConstructionHealthAndSafety.2010-11-30.af.txt</fn>
● Stel die Departement van Arbeid in kennis van jou konstruksiewerk soos vereis ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid?
● Gun genoeg tyd om jou werk te beplan, organiseer en beheer?
● Neem waar wat werklik gebeur en tree op om gevaarlike praktyke te voorkom?
● Het 'n Gesondheid-en-veiligheidsbestuurstelsel wat gesondheid-en-veiligheidsverteenwoordigers en 'n gesondheid-en-veiligheidskomitee insluit?
● Het iemand om op te steun vir gesondheid- en veiligheidsadvies?
● dit aanmeld as 'n lid van die publiek sterf of na die hospitaal verwys word as gevolg van 'n ongeluk op jou perseel, of wat met die aktiwiteite op jou werkperseel verband hou.
● hulle opgelei is om die werk in veilige toestande te verrig en sonder om hul gesondheid op die spel te plaas?
● behoorlike toesig oor hulle uitgeoefen word en gee jy duidelike instruksies sodat hulle weet wat van hulle verwag word?
● hulle die regte gereedskap, toerusting, masjinerie en beskermende kleredrag het?
● jou gesondheids-en-veiligheidskwessies met hulle of hul verteenwoordigers bespreek?
● Kontroleer jy van tyd tot tyd die gesondheids-en-veiligheidsrekords van die mense wat jy beplan om te gebruik?
● Gee jy aan hulle die gesondheids-en-veiligheidsinligting wat hulle vir die werk benodig en maak seker dat hulle bekwaam is voordat hulle met die werk begin?
● Bespreek jy die werk met hulle voordat hulle begin?
● Maak jy seker dat jy hulle van al die nodige hulpbronne voorsien het (bv. veilige stellasies, die regte masjinerie, toegang tot higiënegeriewe, ens)?
● Kontroleer jy hul prestasie en korrigeer tekortkomings?
● Kan almal veilig by hul werkplek uitkom - en veilig daar werk?
● Is die toegangsroetes in 'n goeie toestand en duidelik aangedui?
● Is die kante waar mense kan afval voorsien van voldoende veiligheidsrelings of ander geskikte beskermingsmaatreëls?
● Is enige gate bedek, bewaak, afgesper en duidelik gemerk om te voorkom dat mense daarin val?
● Is die perseel netjies en word materiaal op 'n veilige manier geberg?
● Is beligting voldoende?
● Is toilette algemeen beskikbaar en is dit skoon en behoorlik verlig?
● Is daar wasbakke, lopende water, seep en weggooibare handdoeke?
● Is daar 'n plek waar werkers ander klere kan aantrek, en hul klere kan laat droog word en bêre?
● Word drinkwater voorsien?
● Word stellasies deur bekwame mense opgerig, verstel en afgebreek?
● Is daar effektiewe versperrings of waarskuwingstekens om te voorkom dat mense nie 'n onvoltooide stellasie gebruik nie, bv. waar die werkplatforms nie ten volle met planke bedek is nie?
● Word stellasies behoorlik in stand gehou?
● Inspekteer 'n bekwame persoon die stellasie gereeld, bv. minstens eenmaal per week, en altyd nadat dit verstel of beskadig is of na uiterste weerstoestande soos erge reën of wind?
● Word die resultate van inspeksies opgeteken?
● Is daar noodprosedures, bv. om die terrein in die geval van brand te ontruim?
● Weet die mense op die terrein wat die prosedures is?
● Is daar 'n manier om alarm te maak, en hoe dikwels word dit getoets?
● Is daar 'n manier om die nooddienste vanaf die terrein te kontak?
● Is daar toereikende ontsnappingsroetes en word dit vry van obstruksies gehou?
● Is daar voldoende noodhulpgeriewe?
● Het jy alle skadelike stowwe en materiale, soos asbes, lood, oplosmiddels, verf, sement en stof geïdentifiseer?
● Het werkers inligting en opleiding ontvang sodat hulle weet wat die risiko's is verbonde aan die gevaarlike stowwe wat op die terrein gebruik en geproduseer word, en wat hulle moet doen om hierdie risiko's te vermy?
die werk op 'n ander manier te doen om sodoende die risiko heeltemal te verwyder?
'n minder gevaarlike materiaal te gebruik?
gereedskap met stofuitsuigmeganismes te gebruik?
● Het die werkers die nodige inligting en opleiding ontvang sodat hulle weet watter risiko's geraas op die terrein inhou en wat hulle moet doen om daardie risiko's te vermy?
● Het jy die werkers se blootstelling aan geraas geïdentifiseer en geëvalueer?
● Kan die geraas verminder word deur ander werksmetodes te gebruik of stil masjinerie te gebruik, bv. deur brekers en ander masjinerie met klankdempers toe te rus?
● Word mense wat nie self by die werk betrokke is nie, weggehou van die bron van die geraas af?
● Word geskikte gehoorbeskerming voorsien en in lawaaierige areas gedra?
● Word alle nodige dienste op die terrein voorsien voordat daar met die werk begin word en het jy ook bepaal watter dienste tans wel op die terrein beskikbaar is (bv. elektriese kabels of gashoofleiding) en effektiewe stappe gedoen, indien nodig, om enige gevaar wat daaraan verbonde is te voorkom?
● Word gereedskap en toerusting deur die gebruikers nagegaan, visueel op die terrein geïnspekteer en gereeld deur 'n bekwame persoon geïnspekteer en getoets?
● Waar daar oorhoofse kraglyne is, is die elektrisiteitstoevoer afgesluit, of is ander voorsorgmaatreëls getref, soos om doelpale of ombinde merkers te verskaf?
● Is daar 'n Nakomingsertifikaat op die perseel vir nuwe installasies?
● Is die werk weg van die publiek afgekamp?
● Is padwerke afgesper en goed verlig?
● Is die publiek teen vallende materiaal beskerm?
Is uitgrawings en openings veilig bedek of afgekamp?
Is alle masjinerie geïmmobiliseer om ongemagtigde gebruik te voorkom?
Is vlambare of gevaarlike stowwe in veilige stoorplekke toegesluit?
Behandeling van 'n beseerde knie.
Probleem: Hierdie stellasie was nie aan die muur vasgeheg nie en, omdat dit 'n losstaande platform was, het dit werkers se lewens in gevaar gestel.
Word geskikte gehoorbeskerming voorsien en in lawaaierige areas gedra?
Elektrisiteits-beheerpanele moet te alle tye bedek wees en behoorlik gesluit word.
<fn>DOL. ConstructionVersion2.2010-10-04.af.txt</fn>
vereis ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid?
Gun genoeg tyd om jou werk te beplan, organiseer en beheer?
en 'n gesondheid-en-veiligheidskomitee insluit?
Het iemand om op te steun vir gesondheid- en veiligheidsadvies?
aktiwiteite op jou werkperseel verband hou.
gesondheid op die spel te plaas?
Behandeling van 'n beseerde knie.
sodat hulle weet wat van hulle verwag word?
mense wat jy beplan om te gebruik?
Bespreek jy die werk met hulle voordat hulle begin?
Maak jy seker dat jy hulle van al die nodige hulpbronne voorsien het bv.
veilige stellasies, die regte masjinerie, toegang tot higiënegeriewe, ens?
Kontroleer jy hul prestasie en korrigeer tekortkomings?
Kan almal veilig by hul werkplek uitkom - en veilig daar werk?
Is die toegangsroetes in 'n goeie toestand en duidelik aangedui?
of ander geskikte beskermingsmaatreëls?
dat mense daarin val?
Is die perseel netjies en word materiaal op 'n veilige manier geberg?
Is beligting voldoende?
Is toilette algemeen beskikbaar en is dit skoon en behoorlik verlig?
Is daar wasbakke, lopende water, seep en weggooibare handdoeke?
droog word en bêre?
Word drinkwater voorsien?
Word stellasies deur bekwame mense opgerig, verstel en afgebreek?
gebruik nie, bv. waar die planke bedek is nie?
die stellasie gereeld, bv. minstens erge reën of wind?
Is daar noodprosedures, bv. om die terrein in die geval van brand te ontruim?
Weet die mense op die terrein wat die prosedures is?
Is daar 'n manier om alarm te maak, en hoe dikwels word dit getoets?
Is daar 'n manier om die nooddienste vanaf die terrein te kontak?
Is daar voldoende noodhulpgeriewe?
verf, sement en stof geïdentifiseer?
lewens in gevaar gestel.
geproduseer word, en wat hulle moet doen om hierdie risiko's te vermy?
heeltemal te verwyder?
n minder gevaarlike materiaal te gebruik?
gereedskap met stofuitsuigmeganismes te gebruik?
risiko's te vermy?
Het jy die werkers se blootstelling aan geraas geïdentifiseer en geëvalueer?
masjinerie te gebruik, bv. deur brekers en ander masjinerie met klankdempers toe te rus?
bron van die geraas af?
beskikbaar is (bv. elektriese kabels of gashoofleiding) en effektiewe stappe voorkom?
merkers te verskaf?
Is die werk weg van die publiek afgekamp?
Is padwerke afgesper en goed verlig?
Is die publiek teen vallende materiaal beskerm?
Is uitgrawings en openings veilig bedek of afgekamp?
Is alle masjinerie geïmmobiliseer om ongemagtigde gebruik te voorkom?
Is vlambare of gevaarlike stowwe in veilige stoorplekke toegesluit?
behoorlik gesluit word.
Department of Labour. Website: www.labour.gov.za<fn>DOL. ExplosivesChecklist.2011-01-10.af.
1.1 Is daar veiligheidswagte/elektroniese stelsels by die ingang?
1.2 Is daar duidelike waarskuwingstekens?
1.3 Is daar 'n bywoningsregister?
1.4 Is daar 'n agteruitgang in die gehalte van die heining (bv. gate in die heining?
1.5 Is die hoogte van die heining volgens standaard?
2.1 Is die plantegroei in die omgewing lank en onversorg in die omgewing?
2.2 Is die huishouding in die gevaar area onder beheer?
2.3 Is daar stapels materiaal of toerusting?
3.1 Is die deurtoesluitingstelsel buite werking?
3.2 Is die gebou gelisensieërd?
3.3 Is daar veilige werksprosedure?
3.4 Was die personeel opgelei in alle prosedure oor werksveiligheid?
3.5 Is veiligheidstoerusting in plek (bv. brandblussers?
3.6 Is die huishouding onder beheer?
4.1 Het u toerusting ontvang vir persoonlike beskerming?
4.2 Watter van die volgende het u ontvang?
4.3 Moes u betaal het vir enige van bogenoemde by eerste ontvangs daarvan?
4.4 Word werkverwante insidente aangemeld?
4.5 Weet u van enige insident wat in u werkplek plaasgevind het?
4.6 Is daar 'n Gesondheid en Veiligheidsverteenwoordiger in jou werkplek?
4.7 Is daar 'n Gesondheid en Veiligheidskomitee in jou werkplek?
<fn>DOL. HealthAndSafetyRepresentatives.2011-01-10.af.txt</fn>
Is gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers in u werkplek benoem?
Inspekteurs van die Departement van Arbeid sal werkplekke besoek om vas te stel of daar ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993, gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers benoem en gesondheids- en veiligheidskomitees werksaam is.
Indien 'n werkgewer meer as 20 werkers in diens het en die besigheid langer as vier maande in bedryf is, moet die antwoord op die volgende vrae ja wees.
Het die werkgewer en die werkers met mekaar beraadslaag met betrekking tot die benoeming of verkiesing, die dienstermyn, werksaamhede en aanwysing van die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers?
Ten opsigte van werkplekke soos winkels en kantore: Is minstens een gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger vir elke 100 werkers of 'n deel daarvan benoem?
Ten opsigte van ander werkplekke soos fabrieke: Is minstens een gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger vir elke 50 werkers of 'n deel daarvan benoem?
Is die aangewese gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers voltydse werkers en weet hulle wat die omstandighede en vereistes is van die werkplek waarvoor hulle aangewys is?
Word al die aktiwiteite betreffende die aanwysing, werksaamhede en opleiding van gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers in gewone werkure uitgevoer?
Is al die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers skriftelik aangewys?
gesondheids- en veiligheidsoudits te doen?
potensiële gevare te identifiseer?
ongelukke/voorvalle te ondersoek?
aanbevelings betreffende gesondheid en veiligheid te doen?
inspeksies uit te voer?
vergaderings van die gesondheids- en veiligheidskomitee by te woon?
Is daar minstens een gesondheids- en veiligheidskomitee werksaam vir elke werkplek waar die werkgewer twee of meer gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers moes aanwys?
Vergader soos nodig maar minstens driemaandeliks?
Doen aanbevelings aan die werkgewer oor sake rakende gesondheid en veiligheid?
Hou rekord van alle aanbevelings wat gedoen is?
Elke gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger is 'n lid van minstens een Komitee?
Die getal mense wat deur die werkgewer benoem is om op 'n Komitee te dien, oorskry nie die getal gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers wat op dieselfde Komitee dien nie?
Die Komitee bepaal die verrigtinge, tyd en plek van die vergaderings?
Die voorsitter is deur die Komitee verkies?
<fn>DOL. MyLifeMyWorkMySafeWork.2011-01-10.af.txt</fn>
Die Internasionale Arbeidsorganisasie (IAO) omskryf welvoeglike werk as produktiewe werk onderworpe aan voorwaardes van vryheid, gelykheid, sekuriteit en waardigheid, waarbinne die regte van werkers beskerm word en voldoende besoldiging en maatskaplike beskerming voorsien word.
Welvoeglike werk reflekteer die aspirasies van mans en vrouens oral, om produktiewe werk te bekom in omstandighede van vryheid, gelykheid, veiligheid en menswaardigheid. Dit behels respek vir basiese regte, toegang tot indiensneming, veilige en gesonde werksomstandighede, en maatskaplike veiligheid.
In elk van hierdie areas ondervind mense regdeur die wêreld tekortkominge, gapings en uitsluiting in die vorm van werkloosheid en onder indiensneming, swak gehalte en onproduktiewe werk, onveilige werk en wankelrige inkomste, regte wat ontken word, geslagsongelykheid, trekarbeiders wat uitgebuit word, gebrek aan verteenwoordiging en seggenskap, en onvoldoende beskerming en eensgesindheid in die lig van siektes, ongbevoegdhede en ouderdom.
Drieledige benadering en sosiale dialoog.
Welvoeglike werk word bevorder deur indiensneming, sosiale beskerming, standaarde en fundamentele beginsels en regte in die werkplek, en sosiale dialoog.
Welvoeglike werk lewer nie net 'n belangrike bydrae tot volhoubare ontwikkleing nie, maar is 'n fundamentele dimensie van gehalte van lewe.
Deur die bekragtiging van die IAO Konvensie Nr.182, het Suid Afrika homself verbind om daadwerkilke stappe en optrede te neem in die bekamping en vermindering van die ergste vorme van kinderarbeid.
Suid-Afrika staar snel veranderende bewegings van arbeid migrasie in die gesig. Trekarbeiders is steeds onderworpe aan strawwe vorme van uitbuiting in die werwing en indiensnemingsproses, gedwonge arbeid, sub-standaard behuising, uitsluiting van sosiale beskerming en die ontneming van talle basiese menseregte.
Ons moet beleide formuleer, wetgewing opstel of versterk, administratiewe maatstawwe, strukture en praktyke vir doeltreffende beheer van arbeidstoestroming.
Dit sluit alle soorte onderhandelings in, konsultasie of eenvoudig die uitruil van inligting tussen of onder regeringsverteenwoordigers, werkgewers en werkers oor sake van gemeenskaplike belang wat verband hou met ekonomiese en sosiale beleid. Dit kan bestaan as 'n drieledige proses met die regering as 'n amptelike party tydens die dialoog of dit mag bestaan uit slegs tweeledige verhoudings tussen arbeid en bestuur (of vakverbonde en werkgewersverenigings) met of sonder direkte betrokkenheid van die Staat. Konsultasie kan informeel of geïnstitusionaliseerd wees en dit is dikwels 'n kombinasie van beide. Dit kan geskied op nasionale, streeks of op ondernemingsvlak. Dit kan inter-professioneel, sektoraal of 'n kombinasie daarvan wees.
Die hoofdoel van sosiale dialoog opsigself is om die bou van verhoudings, ooreenkomste en demokratiese betrokkenheid onder die hoofaandeelhouers in die omgewing van die werkplek te bevorder.
Suksesvolle sosiale dialoog strukture en prosesse het die potensiaal om belangrike ekonomiese en sosiale aangeleenthede op te los, goeie bestuur aan te moedig, sosiale en industriële vrede en stabiliteit te bevorder en die versterking van ekonomiese groei.
Onderwys en opleiding is die reg van almal. Beroepsopleiding is 'n ekonomiese instrument wat deel is van indiensnemingsbeleid en van die produktiwiteit en mededingende strategieë van ondernemings. In sodanige opsig is opleiding 'n belangrike aspek vir die regering en werkgewers. Die reg op beroepsopleiding dra nie slegs by tot die vorming van welvoeglike werk nie, maar dit is opvoedkundig, 'n formatiewe element vir die verryking, selfverwesenliking en ontwikkeling van die individu en vervolgens die samelewing as geheel.
Dit is nie meer moontlik om hoë vlakke van produktiwiteit , mededinging en kwaliteit te behaal met 'n benadering van beperkte en ingeperkte opleiding nie. Die mededingende voordeel van 'n gekwalifiseerde werksmag hang ook af van die land se bevoegdheid om die mense wat opgelei is te behou en aan hulle voldoende indiensneming in produktiewe aktiwiteite te gee anders sal die poging wat geneem was nutteloos en frustrerend wees.
Opleiding is noodsaaklik, maar vir sodanige belegging om ekonomies winsgewend te wees moet welvoeglike werk verskaf word. Beroepsopleiding bevorder ook die bereiking van die doelwitte van welvoeglike werk. Bevordering van geslagsgelykheid by die werk kan gelykgestel word met opleidingsaksies wat fokus op indiensneming van vrouens, sodat hulle ook toegang het tot welvoeglike werk.
Ter opsomming word die doelwit van welvoeglike werk die beste uitgedruk deur die oë van mense. Dit handel oor ons werk en toekomstige vooruitsigte; ons werksomstandighede; balansering van werk en gesinslewe; kinders deur die skool te kry of uit kinderarbeid. Dit handel oor geslagsgelykheid, gelyke erkenning en die geleentheid aan vrouens om keuses uit te oefen en beheer oor hul lewens te neem. Dit handel oor ons persoonlike vermoëns om mededingend in die markplek te bly, volhouding met nuwe tegnologiese vaardighede en om gesond te bly.
Dit handel oor die ontwikkeling van ondernemingsvaardighede, om 'n regverdige deel te ontvang van die welvaart wat jy gehelp skep het en nie teen gediskrimineer word nie; om seggenskap in ons werkplek en gemeenskappe te hê. In die mees uitsonderlike gevalle is dit om te beweeg vanaf bestaan tot lewensbestaan. Vir baie is dit die primêre weg vanuit armoede. Vir baie meer is dit die realisering van persoonlike aspirasies in hul daaglikse bestaan en eensgesindheid met ander. Vir almal en orais welvoeglike werk gemik op die versekering van menswaardigheid.
Wet Nr. 85 van 1993 op Beroepsgesondheid en Veiligheid verseker dat veilige werk deur verskillende bepalings voorsien word.
Tydens die duur van die werker se indiensneming moet hy/sy nie blootgestel word aan enige risiko's nie. Die Wet strek sover deur te stipuleer dat: Elke werkgewer moet verskaf en handhaaf so ver as wat dit redelik uitvoerbaar is 'n werksomgewing wat veilig is en sonder risiko's van die gesondheid vir hom/haar werkers.'Die werkgewer is dus wettig verbind om hom/haar werkers van veilige werksomstandighede te voorsien.
Sonder inkorting van die algemene pligte van 'n werker ingevolge subartikel (1) sluit aspekte waarna sodanige pligte verwys spesifiek die volgende verpligtinge in.
Voorsien en handhaaf werksisteme, plant en masjinerie wat redelik uitvoerbaar is, veilig en sonder gesondheidsrisiko's.
Stappe te neem wat redelik uitvoerbaar is om enige risiko of potensiële risiko uit te skakel of verminder in die veiligheid en gesondheid van werkers voordat daar op persoonlike beskermingstoerusting besluit word.
Voorsorgmaatreëls in sover redelik uitvoerbaar is tref wat die veiligheid en afwesigheid van risiko's aan gesondheid verseker met betrekking tot die produksie , prossessering, gebruik, hantering, opberging of vervoer van artikels of stowwe.
Bepaal sover as wat redelik uitvoerbaar is watter risiko's bestaan vir die gesondheid en veiligheid van mense verbind aan enige werk wat verrig word, enige voorwerp of stowwe wat vervaardig, geprosesseer, gebruik, hanteer, geberg of vervoer word en enige plant of masjinerie wat in die besigheid gebruik word en hy/sy sal sover redelik uitvoerbaar bepaal watter voorsorgmaatreëls getref moet word met betrekking tot sodanige werk, artikels, stowwe, plant of masjinerie ten einde die gesondheid en veiligheid van mense te beskerm en hy/sy sal die nodige maatstawwe instel om sodanige voorsorgmaatreëls toe te pas.
Om sover as wat moontlik uitvoerbaar is die nodige inligting, instruksies, opleiding en toesighouding te verskaf wat nodig is vir die gesondheid en veiligheid van werkers in die werkplek.
Sover as moontlik nie enige werkers toe te laat om enige werk te doen of om enige artikel of stowwe te vervaardig, prossesseer, gebruik, hanteer, berg of vervoer of om enige plant om masjinerie te laat hanteer, tensy die voorsorgmaatreëls ingevolge paragrawwe (b) en (d), of enige ander voorsorgmaatreëls wat voorgeskryf mag word geneem is nie.
Neem alle nodige maatreëls om te verseker dat die vereistes van hierdie Wet nagekom word deur elke persoon in hom/haar diens of op die perseël onder hom/haar beheer waar plante of masjinerie gebruik word.
Verseker dat sodanige maatreëls afgedwing word in die bevordering van gesondheid en veiligheid.
Verseker dat werk gelewer word en dat plant en masjinerie gebruik word onder die algemene toesighouding van 'n opgeleide persoon ten einde die risiko's daaraan verbonde te verstaan en wat die magtiging het om te verseker dat voorsorgmaatreëls wat geneem word deur die werkgewer toegepas word.
Toesien dat alle werkers ingelig is rakende die omvang van hulle gesag ingevolge artikel 37(1)(b) van hierdie Wet.
Enige wetmatige opdrag toevertrou aan hom/haar uitvoer en die gesondheid- en veiligheidsreëls en prosedure gehoorsaam soos neergelê deur hom/haar werkgewer of deur enige gemagtigde in die belang van gesondheid of veiligheid.
Indien enige situasie wat onveilig of ongesond is onder hom/haar aandag kom moet sodanige situasie sover moontlik aan hom/haar werkgewer gerapporteer word of aan die gesondheids en veiligheidsverteenwoordiger van hom/haar werkplek of afdeling daarvan in welke geval ookal wat dit dan aan die werkgewer moet rapporteer.
Indien hy/sy betrokke is by enige insident wat hom/haar gesondheid mag affekteer of wat 'n besering aan hom/haar mag veroorsaak moet sodanige insident so gou as moontlik aan hom/haar werkgewer gerapporteer word of aan enige persoon deur die werkgewer gemagtig of aan hom/haar gesondheids en veiligheidsverteenwoordiger, maar nie later as die einde van sodanige skof waartydens die insident plaasgevind het nie, tensy die omstandighede van so 'n aard was dat die aanmelding van die insident nie moontlik was nie, waarvolgens hy/sy die insident so gou as moontlik daarna moet aanmeld..
MIV en VIGS is een van die ernstigste uitdagings wat Suid- Afrika as 'n land in die gesig staar. Dit bedreig die lewe van individuele werkers en werkgewers met noemenswaardige gevolge vir werkplekke en affekteer die ekonomie geleidelik.
Die gevolge van MIV en VIGS sluit onder andere in, verlies van produktiwiteit, verhoogde koste van werkersvoordele, hoê produksiekoste en 'n lae moraal in die werkplek as gevolg van verlengde siekte van personeel, verhoogde afwesigheid en die tempo van sterftes. Dit het inteendeel 'n negatiewe impak op die land se ekonomie, omdat dit ekonomiese groei vertraag omdat daar minder ekonomiese aktiewe mense is om tot die ekonomie by te dra.
Die stigma wat kleef aan mense wat met MIV en VIGS lewe het gelei tot ongewone stresvlakke, mense wat selfmoord pleeg, kranksinnigheid en sterftesyfers as gevolg van depressie en die vrees om met die virus gekonfronteer te word. Die stigma en diskriminasie gemik teen die werkers met ware en veronderstelde MIV en VIGS statusse, het dikwels gelei tot die onwettige ontslag van werkers.
Die Wet soos gestipuleer in die Wet op Gelyke Indiensneming (WGI) verbied die ontslag van werkers op grond van 'n werkers se MIV en HIV status. Die Wet verbied ook die toetsing van werkers sonder vooraf bemagtiging deur die Arbeidshof.
Die regering het gevolglik sy omvattende program in die bekamping van MIV en VIGS in samewerking met vennootskappe in alle sektore van die samelewing versterk, deur 'n Praktyk Kode in te stel om strategieë te voorsien om die impak van die epidemie te verminder en deur die ontwikkeling van beleide en prosedure om MIV en VIGS in die werkplek te beheer.
Die Tegniese Bystand Riglyne (TBR) was ontwikkel oor sleutelaspekte van MIV en Vigs en indiensneming en het ten doel om te help met die uitvoerbare implementering van die WGI en die Kode.
Ontslag en griewe.
Programme vir infeksie beheer.
Die uitdaging van die epidemie is groot en vereis toegewydheid van alle geïnfekteerdes en geaffekteerdes. Elke persoon is of geïnfekteer of geaffekteer in die sin dat die uitwerking van die plaag alle burgers van ons land en die wêreld affekteer. Goeie talente en eindelose ervaring gaan verlore as gevolg van sterftes wat die gevolg is van MIV en VIGS. Die stryd kan gewen word indien elke persoon die oorlog hul eie uitdaging maak.
<fn>DOL. OhsAccord.2010-11-30.af.txt</fn>
Die uitskakeling van ongelukke/voorvalle en noodlottige ongelukke in die werkplek.
Ons verwelkom die maatreëls vervat in die IAO-konvensies 155 en 176.
veiligheid te skep.
Ons verbind ons verder daartoe om ten opsigte van beroepsgesondheid en veiligheid opbouend saam te werk.
<fn>DOL. OhsAgriAndForestry.2010-12-07.af.txt</fn>
Ongelukke, beserings en siekte kan lewens verwoes en besighede vernietig. Oplossings is dikwels eenvoudig en goedkoop, en die beste mense om plase veilig te maak is boere en hulle plaaswerkers. Gesondheid en veiligheid is 'n fundamentele vereiste vir 'n volhoubare boerderyonderneming. Die regering se pogings alleen sal nie die landbousektor veiliger en gesonder maak nie, maar dit is vir elkeen in landbou en die groter voedselketting om hulle deel te doen.
Elke jaar sterf mense weens landbou- en bosbouwerksaamhede. Talle is ernstig beseer en het by hulle werk siek geword.
● Administrasiekoste - ondersoek na die voorval, herstelwerk, ens.
● Versekeringskoste, regskoste en negatiewe publisiteit.
Al hierdie koste kan voorkom word, wat sodoende kan lei tot verhoogde wins. Hierdie pamflet het derhalwe ten doel om inligting te verskaf wat werkgewers en werkers in die landbou en bosbou sal help om gesondheid en veiligheid te bevorder en gesondheidsrisiko's te vermy wat gepaard gaan met werk in hulle sektor. Hierdie pamflet dek nie die wetlike vereistes in die bedryf nie. Daardie inligting kan verkry word van die webwerf: www.labour.gov.za.
Die bestuur van die gesondheid en veiligheid van werkers is dieselfde as die bestuur van stelsels om te verseker dat oeste en diere gesond gehou word, optimaal produseer en jou in staat stel om in besigheid te bly. Werkers moet gesond en veilig bly om doeltreffend te werk en altyd by die werk teenwoordig te wees.
Alle organisasies het 'n beleid nodig om hul aksieplan oor gesondheid en veiligheid uiteen te sit ten einde tot beter standaarde in die werkplek te lei.
Dit moet skriftelik wees, goed opgestel en gebaseer wees op verbintenis op senior bestuursvlak.
● Jou algemene doelwitte vir jou werkers se gesondheid en veiligheid uiteensit.
● Periodiek hersien word en aangepas word as jou organisasie verander of nuwe gevare ontstaan.
Identifisering van gevare en die bepaling van die risiko's wat hulle skep, is noodsaaklik. Tensy jy weet watter gevare op jou perseel bestaan, en die grootte van die risiko wat hulle inhou, sal jy nie kan weet of hulle beheer moet word nie of hoe om dit te doen nie.
Riskikobepaling is om sorgvuldig te kyk wat daar in jou besigheid is wat moontlik skadelik kan wees vir mense, sodat jy kan opweeg of jy genoeg voorsorgmaatreëls getref het of nog verdere maatreëls moet tref. Sodra jy die risikovlak bepaal het, sal jy die nodige voorkomende en beskermingsmaatreëls in plek moet kry.
Daar is talle adviesbronne vir gevestigde goeie praktyk wat nuttig sal wees wanneer jy jou risikobepaling doen, maar jy kan hierdie eenvoudige proses bestaande uit vyf stappe gebruik om jou te help.
Kyk rond by die werkplek en let op hoe mense werk. Bestudeer ook die rekords van vorige insidente, ongelukke of gesondheidsprobleme. Die doel is om beduidende gevare raak te sien wat talle mense ernstig kan beseer of benadeel.
Identifiseer watter mense beseer of benadeel kan word, en hoeveel hulle is. Wanneer die "hoe" oorweeg word, moenie vergeet van dinge soos instandhoudingswerk nie, om te voorkom dat nuwe gevare ontstaan.
Bepaal hoe goed die risiko's uit elke beduidende gevaar beheer word. Die beheermaatreëls kan heeltemal voldoende wees of daar kan ruimte vir verbetering wees. Werkers het dikwels nuttige idees, gebaseer op hulle daaglikse werk, en jy moet hulle betrokke kry by die neem van besluite oor jou beheermaatreëls.
Nadat jy besluit het wat gedoen moet word, moet jy beplan hoe om dit te doen en wanneer. Om jou bevindings op te teken sal vir jou van nut wees.
Jy sal nodig hê om jou risikobepaling te hersien indien daar 'n beduidende verandering ingetree het in die wyse wat jy werk of as jy om een of ander rede dink dit is nie meer geldig nie.
● Blootstelling aan die weer, geraas of vibrasie.
Die hantering van swaar vragte of werk in ongemaklike posisies kan muskulo-skelet-gebreke veroorsaak. Dan kan pyn in die ledemate, gewrigte of rug ontstaan wat die gevolg van verstuiting of verrekking kan wees.
Wat moet jy dan doen?
● Die dra van plante of saailinge met die hand oor lang afstande moet sover moontlik vermy word, om die gesondheid van die werkers te beveilig.
By talle ernstige ongelukke op plase is masjinerie betrokke. Sommige vind plaas omdat 'n masjien gebruik is vir 'n taak waarvoor dit ongeskik is; ander omdat skutte nie voorsien is nie of nie aangeheg is nie.
gebruik. Indien toerusting in ongunstige omstandighede gebruik word, moet dit gereeld geïnspekteer word vir verswakking wat kan lei tot gevaar, en veral wanneer daar buitengewone omstandighede ontstaan, wat die toerusting onveilig kan maak.
Wat moet jy doen?
● Gereedskap gebruik vir die plant van bome moet vir die doel ontwerp word.
● Die kop van 'n stuk gereedskap vir sny of splyting moet stewig vasgemaak wees aan die handvatsel met 'n doeltreffende stuk gereedskap, bv. 'n wig, klinknael of bout.
Wanneer jy masjiene koop of huur, vereis die wet dat die verskaffer die nodige veiligheidskutte moet voorsien.
● Opgelei is om veilig te werk en voorsien is van die nodige beskermende klere, en dit gebruik.
Vele insidente met masjiene kom voor gedurende onderhouds- of ontblokkingsoperasies.
● Voorkom dat hidrouliese hysmasjiene of onderdele neerdaal deur die gebruik van meganiese toestelle soos stuiters of domkragte wanneer mense onder hulle werk.
● hulle geskikte beskermende klere en toerusting dra.
● Mense wat besig is om masjiene te gebruik, se aandag aftrek nie.
'n Ander besering in landbou is trekkers wat omval. Ernstige en fatale besering is algemeen, en bestuurders, ander werkers en voetgangers is betrokke by insidente. Ander insidente kom voor wanneer mense uit 'n voertuig klim sonder om seker te maak dat dit nie kan beweeg of andersins besering veroorsaak nie.
● Sleutels veilig bewaar word wanneer voertuie nie in gebruik is nie.
Beplan en organiseer die hysproses behoorlik, deur gebruik te maak van geskikte toerusting en bevoegde persone, om die risiko's te minimaliseer.
● Veilige werklaste gemerk is op hystoerusting.
● Wanneer bestuur word, die bak van 'n laaigraaf in 'n opgeligte posisie is wanneer dit leeg is, en laat sak word wanneer dit vol is, tensy waar dit 'n risiko kan skep, bv. op openbare paaie.
Blootstelling aan hoë geraasvlakke kan permanente gehoorverlies veroorsaak, dikwels sonder dat die persoon wat daaronder ly, dit agterkom of eers as dit te laat is. Dit kan ook lei tot tinnitus (oorsuising) of doofheid.
● Sluit raserige masjiene of prosesse af met klank-isolerende panele of plaas hulle in aparte vertrekke.
● Waar blootstellings 90 dB of hoër bereik, merk hierdie gebiede as "oorbeskermingsones" met tekens om aan te dui dat oorskutte gedra moet word en maak seker dat elkeen wat hierdie sones binnegaan oorbeskerming dra.
Herhaalde of langdurige gebruik van vibrerende gereedskap soos kettingsae, struikruimers of slypmasjiene kan lei tot hand-arm-vibrasiesindroom - 'n groep siektes insluitende vibrasie-witvinger, senuwee-, spier- of gewrigskade. Waarskuwingstekens sluit in tinteling of gevoelloosheid in die vingers, vingers wat wit word in koue of klam toestande, gevolg deur vingers wat klop en gloei.
Die bestuur van trekkers of ander selfaangedrewe masjinerie kan die liggaam aan vibrasie of stampe onderwerp wat gepaard gaan met chroniese rugpyn of pyn in die heup of knie. Waarskuwingstekens sluit in pyn en styfheid in die rug, heup of knie na werk op 'n trekker.
Wat kan jy doen?
● Hou toerusting korek in stand, bv. teenvibrasiemonterings op kettingsae
● Ry teen 'n geskikte snelheid vir die grondtoestande, vermy slaggate ens.
● Maak hande warm voordat die werk begin en hou hulle warm.
Blootstelling aan die weer, veral sonskyn of uiterste koue kan nadelig wees.
● Hou moesies, vratjies of velverkleuring dop. Spreek jou dokter as moesies, ens., groei, bloei of jeuk. Werksklere moet vervaardig wees van materiale wat die werker se liggaam droog hou en teen 'n gemaklike temperatuur.
● Voldoende beskermende klere moet verskaf word waar daar 'n risiko is van uv-bestraling of biologiese gevare, soos giftige plante, diere en infeksies.
Kontak met diere kan lei tot soönose (siektes oorgedra van dier na mens). Mikro-organismes soos bakterieë, virusse, parasiete en fungusse kan siekte veroorsaak deur die liggaam te infekteer wanneer hulle ingeasem of gesluk word, of wanneer hulle die vel deurdring. Simptome wissel van velprobleme tot aanvanklike toestande wat voel soos griep en wat kan lei tot langdurige siekte tensy dit behandel word.
Wat om te doen om die risiko te verminder?
● Beperk die risiko tot die minimum deur vee gesond te hou.
● Verseker goeie persoonlike higiëne.
● Bedek alle snye en skrape met waterdigte verbande of waterdigte pleisters.
Blootstelling aan gevaarlike chemikalieë of ander stowwe, bv. aan plaagdoders, veterinêre medisyne (insluitende skaapdip) stof, dampe of materiaal soos slyk, rioolslyk of kunsmis; die inaseming van dampe van brandende plastiek of van stof wat ontstaan wanneer graan, kunsmis, strooi, hooi verskuif word; kontak maak met slik, mis ens.; of as plaagdoders of skaapdip op jou spat, kan alles swak gesondheid veroorsaak.
Hierdie simptome kan van korte duur wees ten tyde van 'n werk, of hulle kan erger word en langer duur totdat hulle byna altyd teenwoordig is. Hulle kan aan die gang gesit word deur selfs baie klein blootstellings aan enige stof waarvoor jy allergies, of gesentiseer geword het. Indien jy rook, is jy ook aan hierdie stowwe blootgestel en sal jy meer waarskynlik ernstige borsprobleme ontwikkel.
Dit is belangrik om jouself en jou werkers te beskerm.
● Verandering na materiale wat 'n lae stofinhoud het, bv. korrels/pilletjies
● Stortings op te stofsuig in plaas van op te vee - gebruik 'n hoëdoeltreffendheidsfilter.
● Lokale uitlaatventilasie te gebruik, bv. wanneer gesweis word
Maskers en respirators moet altyd geberg word in 'n skoon droë plek - moenie hulle aan hake of spykers in 'n vuil, stowwerige plek hang nie.
● Spatsels dadelik af te was van die vel en klere, en was voordat jy eet, drink of rook.
● Enige noodmaatreëls te volg wat deur die vervaardiger aanbeveel word, bv. met oliebasis-entstowwe
● Alle vermoedelike gevalle van vergiftiging aan te meld sodat hulle deeglik ondersoek kan word.
● Behandelde plante moet versigtig hanteer word om persoonlike kontaminasie tot die minimum te gebruik. Hulle moet op die werkterrein gepak en vervoer word op so 'n manier dat toegang tot die plante maklik is, en sodoende dus voorkom dat plante meer as nodig hanteer word.
● Plantsakke of -harnasse of ander houers vir die vervoer van behandelde plante by die werkterrein, moet skoongemaak word deur dit daagliks leeg te maak en uit te was.
Talle beserings in landbou en bosbou ontstaan wanneer werkers gly, oor iets struikel en val. Maak seker dat werkgebiede vry van obstruksie is soos kabels, sakke of palette en dat daar genoeg spasie is vir die berging van stukke gereedskap en materiale. Hou jou geboue in goeie toestand, maak seker dat vloere nie oorlaai is nie, veral in voerhokke of ouer geboue.
Veminder die risiko dat iemand kan val, struikel en gly.
● Veiligheidstekens waar 'n beduidende risiko vir gesondheid en veiligheid steeds bestaan nadat jy alle ander beheermaatreëls getref het soos geïdentifiseer deur jou risiko-evaluering.
● Aangesien dit algemeen voorkom dat bosbou- en landbouwerkers in klein groepies op verskillende plekke werk, moet elke werker opgelei wees in basiese noodhulp. Hierdie opleiding moet insluit die behandeling van oop wonde en resussitasie (bybring).
● Vervoer of 'n wyse van kommunikasie moet beskikbaar wees by die werkterrein om kontak te maak met reddingsdienste in 'n geval van nood.
Daar bestaan 'n risiko van siekte as gevolg van gevaarlike stowwe en van mis of ander diereprodukte wat potensieel gevaarlike mikro-organismes bevat.
● 'n Skoon drinkwatervoorraad (gemerk om dit te onderskei van enige ander niedrinkbare watervoorraad).
Sekere siektes wat deur werk veroorsaak is, moet by die Departement van Arbeid aangemeld word.
● Masjiene - hand-arm-vibrasie-sindroom weens werk met kettingsae, struikruimers of handgedrewe sirkelsae.
Vir meer inligting kontak 'n arbeidsentrum of provinsiale kantoor.
<fn>DOL. OhsFoodbeverage.2010-12-07.af.txt</fn>
kan tot verstuiting en verrekking lei.
te verrig en werkpostuur.
inname van stof sowel as werk in hoë humiditeitsvlakke.
word en hoë humiditeitsvlakke kan velirritasies veroorsaak.
_ Blootstelling aan hitte en koue.
hittebehandeling, verkoeling en bevriesing.
verkoelde areas aan koue toestande blootgestel word.
_ Werk in beknopte ruimtes.
en -malers en gistingtenks en -houers.
_ Bedek vervoergange en werkareas met Dermacate.
moet so ontwerp word dat die werker genoeg werkruimte het.
beskerming moet beklemtoon word.
soos vurkhysers en houers.
werk- en welsynfasiliteite.
Werkers moet opgelei word in veilige werkprosedures vir elke aktiwiteit, asook noodhulpmaatreëls.
sertifiseer dat werkers medies geskik is.
beknopte ruimtes in die werkplek is.
ruimtes te identifiseer.
die gebruik daarvan.
stabiel is en nie sommer sal val indien dit versteur word nie.
_ Maak seker dat hoë voorwerpe wat op hulle eie staan (bv. gassilinders) of dat hulle beveilig word.
klere gedra word soos bepaal deur die risiko-evaluering bv. vir slagwerk nie onnodig baie krag verg om te gebruik nie.
gebruik. Die persoon wat dit stoot/trek, moet 'n goeie uitsig hê.
items wat deur masjiene uitgeskiet word.
30 verskillende bedrywe.
en graanmeulens tot moutvervaardiging en distillering van whisky.
is van die hoogste.
die verskillende voedsel-en-drankbedrywe.
_ om deur iets getref te word (bv. skerp messe of vallende voorwerpe)
werkplekvervoer, met inbegrip van valle van hoogtes en masjinerie af.
_ werkverwante stres.
_ Alkoholiese drank en koeldrank.
n paar werkers tot fabrieke wat honderde mense in diens neem.
persele en duisende werknemers.
en vervaardiging - verantwoordelik.
tot gesondheids- en veiligheidsaangeleenthede te verseker.
Beroepsgesondheid is in die algemeen moeiliker om te bestuur as -veiligheid.
en dikwels betreklik maklik om te hanteer.
swak gesondheid kan moeiliker wees om raak te sien.
en gevolg minder ooglopend is.
n probleem is en die probleem erken word, word oplossings gedokumenteer.
het soms ander oorsake wat niks met werk te doen het nie.
wat aan sekere soorte siektes kleef.
doeltreffendste oplossings soms beperk.
n mediese agtergrond het.
egter uiters beperk.
gekwalifiseer om beroepsgesondheidskwessies te hanteer nie.
te hanteer nie.
hulle werkplek geskik is.
kan egter in gepaste omstandighede kostedoeltreffend wees.
in die voedsel-en-drankbedryf en gee raad oor hoe om dit te bestuur.
_ beroepsdermatitis: van handewas, aanraking met voedselprodukte, ens.
_ gehoorverlies deur geraas veroorsaak: waar geraasvlakke 85 dB(A) oorskry.
is verreweg die algemeenste.
van toepassing is.
Hoe weet ons daar is 'n probleem?
(bv. opgestopte sitplekke)
_ werkers met verbande, spalke, salwe, koperarmbande of magnete.
hoë personeelomset, heropleiding, produksieverliese, ens.
voorkomssyfer van alle beroepe in die bedryf het.
mout-, bak-, visverwerkings- en soortgelyke bedrywe, veral blootgestel.
Asma is 'n uiters angswekkende en potensieel lewensbedreigende siekte.
Databronne dui 'n beduidende vlak van dermatitis aan.
en baie ander werkers.
_ By voedselvoorbereiding tas dit gewoonlik die hande en voorarms aan.
om van werk te verander.
konjunktivitis (tranerige of krapperige oë) en ander irritasies veroorsaak.
uitwerking geleidelik en oor tyd heen opbou.
in groot areas (bv. inmaaklokale) of plaaslik wees vanweë 'n raserige aanleg en masjinerie (bv. produkimpak op storttregters). Indien u risiko-evaluering van beheer word.
beroepsgesondheidbestuur in aanmerking geneem moet word.
van beroepsgesondheidrisiko's is. In die meeste gevalle is dit ooglopend.
Sodra die primêre risiko's ASSS'e, stof, geraas, ens.
te bepaal, op dieselfde manier as veiligheidskwessies.
nie enige vooraf bestaande mediese toestand vererger nie.
werkgewers begin word.
probleme raak te sien.
is waar afwesigheid hoër is, kan dit op 'n probleem dui.
rugpyn of WVABL-simptome kan met sekere soorte werk gepaard gaan.
Heelwat inligting kan by die werkers self verkry word.
of indien die inligting sensitief is.
vertroulikheid beskerm en eerliker antwoorde verseker.
hiërargie van beheermaatreëls gevolg word.
beste om die gevaar te verwyder.
spesialiste kan egter in gepaste omstandighede kostedoeltreffend wees.
van 'n mediese aard te wees nie, bv. vir baie ASSS-probleme kan 'n ergonoom meer geskik wees, of vir asma 'n beroepshigiënis.
siek word. Al is die aanvanklike oorsaak van hulle gesondheidsprobleem dalk nie werkverwant nie, moet die gevolge steeds bestuur word.
iets ernstigers laat ontaard.
waardevolle werker lei.
en daaraan voldoen?
om aan hierdie beroepsgesondheidsbehoeftes in u maatskappy te voldoen.
beheermaatreëls voldoende is nie.
n risiko van beroepsasma (bv. blootstelling aan sensitiseerders infeksies (bv. by slagplase), risiko van dermatitis en waar werkers in warm of koue omgewings werk.
lae blootstellings 'n sensitiserende uitwerking hê.
n Professionele benadering tot beroepsgesondheid is noodsaaklik.
of WVABL'e weens herhalende werk?
behandeling en rehabilitasie noodsaaklik.
ergonomies ontwerp is.
vibrasies, die krag wat nodig is en postuurveranderinge.
Kyk na posrotasie, werkspoed, pouses en hulpverlening.
goedere om vallende artikels te voorkom.
word wanneer werkers oortyd werk of tydens werkspitstye.
_ ongemaklike postuur.
hierdie drie oorsake te skenk.
toestande sal vererger nie.
gegee word wat reeds daaraan ly nie en dat take wat beserings vererger, nie aan persone gegee word wat voorheen aan sulke kwale gely het nie.
om beserings aan te meld.
vererger, vroeg in hulle nuwe werk, bv. na vier weke, om te verseker dat daar geen teenaanduidings vir die plasing is nie.
Oorweeg mediese inspeksie van werkers, bv. vier weke na afwesigheid; oorweeg ook toegang tot fisioterapeutiese behandeling, ens., soos nodig.
doeltreffend is, moet dit gereeld gemoniteer word.
_ Bepaal watter take 'n ernstige risiko inhou van akute besering bv.
as gevolg van optel) of chroniese besering (bv. weens herhalende bolyfwerk).
_ Stel meganisasie in waar dit redelikerwys uitvoerbaar is, bv.
posrotasie, opleiding, mediese waaktoesig en posoorplasing.
werkbare oplossings vir probleme te vind.
<fn>DOL. OhsGuide.2010-12-07.af.txt</fn>
● Stel die Departement van Arbeid in kennis soos vereis ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid?
● Gun genoeg tyd om jou werk te beplan, organiseer en beheer?
● Neem waar wat werklik gebeur en tree op om gevaarlike praktyke te voorkom?
● Het iemand om op te steun vir gesondheid- en veiligheidsadvies?
● Gun werkers die vryheid om onveilige aktiwiteite of toestande aan te meld en doen die nodige stappe op grond van hierdie verslae?
● Meld dit aan as 'n lid van die publiek sterf of na die hospitaal verwys word as gevolg van 'n ongeluk op jou perseel, of wat met die aktiwiteite op jou werkperseel verband hou.
● Hulle opgelei is om die werk in veilige toestande te verrig en sonder om hul gesondheid op die spel te plaas?
● Behoorlike toesig oor hulle uitgeoefen word en gee jy duidelike instruksies sodat hulle weet wat van hulle verwag word?
● Hulle toegang het tot was- en toiletgeriewe?
● Hulle die regte gereedskap, toerusting, masjinerie en beskermende kleredrag het?
● Jou gesondheids-en-veiligheidskwessies met hulle of hul verteenwoordigers bespreek?
● Kontroleer jy van tyd tot tyd die gesondheids-en-veiligheidsrekord van die mense wat jy beplan om te gebruik?
● Voorsien jy hulle van die gesondheids-en-veiligheidsinligting wat hulle vir die werk benodig en maak seker dat hulle bekwaam is voordat hulle met die werk begin?
● Bespreek jy die werk met hulle voordat hulle begin?
● Maak jy seker dat jy hulle van al die nodige hulpbronne voorsien het (bv. veilige stellasies, die regte masjinerie, toegang tot maatskaplike geriewe, ens)?
● Kontroleer jy hul prestasie en korrigeer tekortkomings?
● Kan almal veilig by hul werkplek uitkom - en veilig daar werk?
● Is die toegangsroetes in 'n goeie toestand en duidelik aangedui?
● Is die kante waar mense kan afval voorsien van voldoende veiligheidsrelings of ander geskikte beskermingsmaatreëls?
● Is alle gate bedek, bewaak, afgesper en duidelik gemerk om te voorkom dat mense daarin val?
● Is die perseel netjies en word materiaal op 'n veilige manier geberg?
● Is beligting voldoende?
● Is toilette algemeen beskikbaar en is dit skoon en behoorlik verlig?
● Is daar wasbakke, lopende water, seep en weggooibare handdoeke?
● Is daar 'n plek waar werkers ander klere kan aantrek, en hul klere kan laat droog word en bêre?
● Word drinkwater en koppies voorsien?
● Is daar geriewe waar werkers kan sit en warm drankies, ens. kan voorberei?
● Kan enigiemand wat die geriewe moet gebruik maklik en veilig toegang daartoe verkry?
● Word stellasies deur bekwame mense opgerig, verstel en afgebreek?
● Word al die stutpale voorsien met die nodige basisplate (en, waar nodig, houtfondamentplate)?
● Is al die stutpale, steierbalke, koppelings en sparre in posisie?
● Is die stellasie in genoeg plekke aan die gebou of struktuur geheg om te voorkom dat dit ineenstort?
● Is daar genoeg veiligheidsrelings en vastrapplanke, of ander geskikte beskerming op elke kant om te voorkom dat mense afval?
● Word addisionele baksteen-versperrings voorsien om te voorkom dat materiaal van die stellasies afval?
● Is die werkende platforms ten volle met planke bedek, en is die planke so geplaas dat dit voorkom dat dit omslaan of mense daaroor struikel?
● Is daar effektiewe versperrings of waarskuwingstekens om te voorkom dat mense nie 'n onvoltooide stellasie gebruik nie, bv. waar die werkplatforms nie ten volle met planke bedek is nie?
● Is die stellasie sterk genoeg om die gewig te dra van die materiaal wat daarop geberg word en is dit eweredig versprei?
● Word die stellasies behoorlik in stand gehou?
● Inspekteer 'n bekwame persoon die stellasie gereeld, bv. minstens eenmaal per week, en altyd nadat dit verstel of beskadig is of na uiterste weerstoestande?
● Word die resultate van die inspeksies opgeteken?
● Is handelsmerktoringstellasies opgerig en word hulle ooreenkomstig verskaffers se instruksies gebruik?
● Is die wiele van toringstellasies gesluit wanneer dit gebruik word en is die platforms leeg wanneer dit verskuif word?
● Word lere korrek gebruik om die werk te doen?
● Is hulle in 'n goeie toestand?
● Leun lere op en teen 'n soliede oppervlak en nie op of teen breekbare of onstabiele voorwerpe nie?
● Is die lere beveilig om te voorkom dat hulle sywaarts of uitwaarts gly?
● Is lere hoog genoeg vanaf die basis waarop hulle staan Indien nie, is daar ander plekke om aan vas te hou?
● Is die lere so geplaas dat die gebruikers nie te ver hoef te strek nie?
● Is daar randbeskerming om te voorkom dat mense of materiaal afval?
● In die geval van nywerheidsdakwerk, is nette verskaf om te voorkom dat mense van die voorrand van die dak en van plate wat nog nie heeltemal vasgesit is nie, afval?
● Waar nette gebruik is, is dit op 'n veilige manier gehang?
● Het jy breekbare materiaal soos sementblaaie en dakligte geïdentifiseer?
● Het jy voorsorgmaatreëls getref om te voorkom dat werkers deur breekbare materiaal val wanneer hulle op die dak werk?
● Is daar afgebakende areas en word werkers weggehou van die area onder die dakwerk?
● Is daar voldoende ondersteuning vir die uitgrawings, of loop dit met 'n helling, trapsgewys of hel dit terug teen 'n veilige hoek?
● Word 'n veilige metode gebruik om die steunstrukture te installeer, sonder dat mense in 'n onondersteunde uitgrawings hoef te werk?
● Is daar veilige toegang tot die uitgrawings, bv. 'n leer wat veilig en lank genoeg is?
● Is daar met gereelde tussenposes lere?
● Is daar versperrings of ander beskermingsmaatreëls om te voorkom dat mense en voertuie inval?
● Word behoorlik beveiligde stopblokke voorsien om te voorkom dat wipbakvoertuie inval?
● Word voertuie toegelaat om binne 'n bepaalde afstand vanaf 'n sloot te beweeg waar dit moontlik 'n ineenstorting kan veroorsaak?
● Kan die uitgrawing die stabiliteit van aanliggende strukture of dienste affekteer?
● Word materiaal, afval en masjinerie weg van die rand van die uitgrawing geberg om die kanse van 'n ineenstorting te voorkom?
● Word die uitgrawing gereeld deur 'n bekwame persoon geïnspekteer?
● Is daar swaar materiaal, soos dakkappe, betonlateie, randstene of produkte in sakke wat probleme kan veroorsaak as hulle per hand verskuif moet word?
Ligter materiale kies?
25 kg-sakke bestel?
as 20 kg weeg?
● Is mense aangesê en opgelei oor hoe om swaar voorwerpe veilig op te lig?
● Word voertuie en voetgangers deur versperrings van mekaar geskei?
Gebruik jy versperrings om werkareas af te baken?
Vertoon jy waarskuwingstekens?
● Is daar genoeg ruimte rondom voertuie met swaaiarms?
● Kan dit verhoed word dat voertuie agteruit hoef te ry, bv. deur 'n eenrigtingstelsel te gebruik, of, indien nie, word behoorlik opgeleide bankwagters gebruik?
● Word voertuie en masjinerie behoorlik in stand gehou, bv. werk die stuurmeganisme, ligte, handrem en voetrem?
● Het bestuurders voldoende opleiding ontvang en word sertifikate vereis om bepaalde tipes hysvoertuie of masjinerie te bedryf?
● Is vragte stewig vasgemaak?
● Het jy seker gemaak dat passasiers net vervoer word op voertuie wat spesifiek daarvoor ontwerp is?
● Word die regte gereedskap en masjinerie vir die taak gebruik?
● Word al die gevaarlike onderdele met skermstukke beveilig, soos ratte, kettingaandrywers, uitstaande enjin-asse?
● Is skermstukke stewig vas en in 'n goeie toestand?
● Word gereedskap en masjinerie goed in stand gehou en werk alle veiligheidstoestelle korrek?
● Is al die operateurs opgelei en bekwaam?
● Is al die toerusting deur 'n bekwame persoon geïnstalleer?
● Is die operateurs opgelei en bekwaam?
● Word die aangeslane vermoë duidelik aangedui?
● Het die hystoestel 'n geldige verslag van deeglike ondersoek en 'n inspeksierekord?
● Is daar 'n geskikte basisomhulling wat voorkom dat mense deur enige bewegende deel van die hystoestel getref word?
● Word die uitklimhek toegehou behalwe wanneer die platform by die uitklimplek is?
● Is daar noodprosedures, bv. om die terrein in die geval van brand te ontruim?
● Weet die mense op die terrein wat die prosedures is?
● Is daar 'n manier om alarm te maak, en hoe dikwels word dit getoets?
● Is daar 'n manier om die nooddienste vanaf die terrein te kontak?
● Is daar toereikende ontsnappingsroetes en word dit vry van obstruksies gehou?
● Is daar voldoende noodhulpgeriewe?
● Word die hoeveelheid vlambare materiaal, vloeistowwe en gasse tot die minimum beperk?
● Word dit behoorlik geberg?
● Word vlambare gassilinders aan die einde van die skof weer in 'n stoorkamer met behoorlike ventilasie geberg?
● Word vol en leë gassilinders apart geberg en duidelik as sulks aangedui?
● Word rook en ander ontvlammingsbronne verbied in areas waar gasse of vlambare vloeistowwe geberg of gebruik word?
● Word gassilinders, hul pype en toerusting behoorlik in 'n goeie toestand gehou?
● Word die kleppe behoorlik toegemaak wanneer die gassilinders nie gebruik word nie?
● Word vlambare en plofbare afval gereeld verwyder en in geskikte dromme geberg?
● Word geskikte brandblussers voorsien?
● Het jy alle skadelike stowwe en materiale, soos asbes, lood, oplosmiddels, verf, sement en stof geïdentifiseer?
● Het jy gekontroleer of jy 'n gelisensieerde kontrakteur benodig om met asbes op die terrein te werk 'n Lisensie word vereis vir die meeste werk met asbes, alhoewel 'n mens sonder 'n lisensie baie beperkte werk kan doen met materiale wat asbes bevat?
die werk op 'n ander manier te doen om sodoende die risiko heeltemal te verwyder?
'n minder gevaarlike materiaal te gebruik?
gereedskap met stofuitsuigmeganismes te gebruik?
● Het werkers inligting en opleiding ontvang sodat hulle weet wat die risiko's is verbonde aan die gevaarlike stowwe wat op die terrein gebruik en geproduseer word, en wat hulle moet doen om hierdie risiko's te vermy?
● Bestaan daar prosedures om kontak met nat sement te voorkom (aangesien dit dermatitis en sementbrandwonde kan veroorsaak)?
● Het jy gesondheidswaarneming gereël vir mense wat bepaalde stowwe gebruik (bv. lood)?
● Het die werkers die nodige inligting en opleiding ontvang sodat hulle weet watter risiko's geraas op die terrein inhou en wat hulle moet doen om daardie risiko's te vermy?
● Het jy werkers se blootstelling aan geraas geïdentifiseer en geëvalueer?
● Kan die geraas verminder word deur ander werksmetodes te gebruik of stil masjinerie te gebruik, bv. deur brekers en ander masjinerie met klankdempers toe te rus?
● Word mense wat nie self by die werk betrokke is nie weggehou van die bron van die geraas af?
● Word geskikte gehoorbeskerming voorsien en in lawaaierige areas gedra?
● Word gehoorbeskermingsareas duidelik as sodanig aangedui?
● Het jy gesondheidswaarneming gereël vir mense wat aan hoë geraasvlakke blootgestel is?
● Beskik die werkers oor die nodige inligting en opleiding om te weet wat die risiko's voortspruitend uit hand-armvibrasie (HAV) op die terrein is, en wat hulle moet doen om hierdie risiko's te vermy?
● Het jy risiko's vir werkers voortspruitend uit die langdurige gebruik van vibrerende gereedskap soos betonbrekers, hoekslypers of hamerbore geïdentifiseer en geëvalueer?
● Is blootstelling aan HAV sover doenlik beperk deur geskikte werksmetodes en masjiene te kies?
● Word verminderde-vibrasiegereedskap sover moontlik gebruik?
● Word die vibrerende gereedskap behoorlik in stand gehou?
● Het jy gesondheidswaarneming gereël vir mense wat aan hoë vlakke van hand-armvibrasie blootgestel word, veral vir lang tydperke?
● Is alle nodige dienste op die terrein voorsien voordat die werk begin en het jy ook bepaal watter dienste tans wel op die terrein beskikbaar is (bv. elektriese kabels of gashoofleiding) en effektiewe stappe gedoen, indien nodig, om enige gevaar wat daaraan verbonde is te voorkom?
● Gebruik jy lae stroomspanning vir gereedskap en toerusting, soos battery-aangedrewe gereedskap of laespanningstelsels?
● Word kabels en verlengkoorde teen skade beskerm?
● Is al die verbindings aan die stelsel behoorlik gedoen en word geskikte elektriese proppe gebruik?
● Word gereedskap en toerusting deur die gebruikers nagegaan, visueel op die terrein geïnspekteer en gereeld deur 'n bekwame persoon geïnspekteer en getoets?
● Is die posisie van verborge elektrisiteitskabels en ander dienste geïdentifiseer (bv. met 'n bepaler en planne) en gemerk, en het jy voorsorgmaatreëls getref om seker te maak dat dit veilig hanteer word?
● Waar daar oorhoofse kraglyne is, is die elektrisiteitstoevoer afgesluit, of is ander voorsorgmaatreëls getref, soos om doelpale of ombinde merkers te verskaf?
● Is die werk weg van die publiek afgekamp?
● Is padwerke afgesper en goed verlig?
● Word die publiek teen vallende materiaal beskerm?
Word die perimeter van die terrein genoegsaam beskerm?
Word al die lere verwyder of hulle sporte bedek sodat hulle nie gebruik kan word nie?
Word uitgrawings en openings veilig bedek of afgekamp?
Word alle masjinerie geïmmobiliseer om ongemagtigde gebruik te voorkom?
Word bakstene en materiale veilig opmekaargestapel?
Word vlambare of gevaarlike stowwe in veilige stoorplekke toegesluit?
Behandeling vir 'n beseerde knie.
Probleem: Hierdie stellasie was nie aan die muur vasgeheg nie en, omdat dit 'n losstaande platform was, het dit werkers se lewens in gevaar gestel.
'n Steier moet nooit as 'n leer gebruik word nie.
Gebruik kruiwaens, hystoestelle, telehanteerders, en ander installasies of masjinerie of toerusting sodat die oplig van swaar voorwerpe met die hand, tot 'n minimum beperk word.
Beskermende klere moet altyd gedra word wanneer toerusting met die hand hanteer word. Let op die een werker sonder handskoene en twee sonder harde hoede.
Word geskikte brandblussers verskaf?
Word geskikte gehoorbeskerming verskaf en in raserige areas gedra?
Word vibrerende gereedskap behoorlik in stand gehou?
Elektrisiteitsbeheerkaste moet altyd bedek en behoorlik gesluit word.
<fn>DOL. OhsInAgriandforest.2010-10-04.af.txt</fn>
Beroepsgesondheid en Veiligheid inLandbou en BosbouOngelukke, beserings en siekte kan lewens verwoes en besighede vernietig.
Oplossings is dikwels eenvoudig en goedkoop, en die beste mense om plaseveilig te maak is boere en hulle plaaswerkers. Gesondheid en veiligheid is 'nfundamentele vereiste vir 'n volhoubare boerderyonderneming. Die regering sepogings alleen sal nie die landbousektor veiliger en gesonder maak nie, maar ditis vir elkeen in landbou en die groter voedselketting om hulle deel te doen.
Elke jaar sterf mense weens landbou- en bosbouwerksaamhede. Talle is ernstigbeseer en het by hulle werk siek geword.
Administrasiekoste - ondersoek na die voorval, herstelwerk, ens.
Versekeringskoste, regskoste en negatiewe publisiteit.
Al hierdie koste kan voorkom word, wat sodoende kan lei tot verhoogde wins.
Hierdie pamflet het derhalwe ten doel om inligting te verskaf wat werkgewers enwerkers in die landbou en bosbou sal help om gesondheid en veiligheid tebevorder en gesondheidsrisiko's te vermy wat gepaard gaan met werk in hullesektor. Hierdie pamflet dek nie die wetlike vereistes in die bedryf nie. Daardieinligting kan verkry word van die webwerf: www.labour.gov.za.
optimaal produseer en jou in staat stel om in besigheid te bly. Werkers moetgesond en veilig bly om doeltreffend te werk en altyd by die werk teenwoordig tewees.
Alle organisasies het 'n beleid nodig om hul aksieplan oor gesondheid enveiligheid uiteen te sit ten einde tot beter standaarde in die werkplek te lei.
Dit moet skriftelik wees, goed opgestel en gebaseer wees op verbintenis opsenior bestuursvlak.
Beroepsgesondheid en Veiligheid inLandbou en BosbouOngelukke, beserings en siekte kan lewens verwoes en besighede vernietig.
Oplossings is dikwels eenvoudig en goedkoop, en die beste mense om plaseveilig te maak is boere en hulle plaaswerkers. Gesondheid en veiligheid is 'nfundamentele vereiste vir 'n volhoubare boerderyonderneming. Die regering sepogings alleen sal nie die landbousektor veiliger en gesonder maak nie, maar ditis vir elkeen in landbou en die groter voedselketting om hulle deel te doen.
Elke jaar sterf mense weens landbou- en bosbouwerksaamhede. Talle is ernstigbeseer en het by hulle werk siek geword.
Administrasiekoste - ondersoek na die voorval, herstelwerk, ens.
Versekeringskoste, regskoste en negatiewe publisiteit.
Al hierdie koste kan voorkom word, wat sodoende kan lei tot verhoogde wins.
Hierdie pamflet het derhalwe ten doel om inligting te verskaf wat werkgewers enwerkers in die landbou en bosbou sal help om gesondheid en veiligheid tebevorder en gesondheidsrisiko's te vermy wat gepaard gaan met werk in hullesektor. Hierdie pamflet dek nie die wetlike vereistes in die bedryf nie. Daardieinligting kan verkry word van die webwerf: www.labour.gov.za.
optimaal produseer en jou in staat stel om in besigheid te bly. Werkers moetgesond en veilig bly om doeltreffend te werk en altyd by die werk teenwoordig tewees.
Alle organisasies het 'n beleid nodig om hul aksieplan oor gesondheid enveiligheid uiteen te sit ten einde tot beter standaarde in die werkplek te lei.
Dit moet skriftelik wees, goed opgestel en gebaseer wees op verbintenis opsenior bestuursvlak.
Jou algemene doelwitte vir jou werkers se gesondheid en veiligheid uiteensit.
Periodiek hersien word en aangepas word as jou organisasie verander ofnuwe gevare ontstaan.
Identifisering van gevare en die bepaling van die risiko's wat hulle skep, isnoodsaaklik. Tensy jy weet watter gevare op jou perseel bestaan, en die groottevan die risiko wat hulle inhou, sal jy nie kan weet of hulle beheer moet word nieof hoe om dit te doen nie.
Riskikobepaling is om sorgvuldig te kyk wat daar in jou besigheid is watmoontlik skadelik kan wees vir mense, sodat jy kan opweeg of jy genoegvoorsorgmaatreëls getref het of nog verdere maatreëls moet tref. Sodra jy dierisikovlak bepaal het, sal jy die nodige voorkomende en beskermingsmaatreëlsin plek moet kry.
Daar is talle adviesbronne vir gevestigde goeie praktyk wat nuttig sal weeswanneer jy jou risikobepaling doen, maar jy kan hierdie eenvoudige prosesbestaande uit vyf stappe gebruik om jou te help.
Jou algemene doelwitte vir jou werkers se gesondheid en veiligheid uiteensit.
Periodiek hersien word en aangepas word as jou organisasie verander ofnuwe gevare ontstaan.
Identifisering van gevare en die bepaling van die risiko's wat hulle skep, isnoodsaaklik. Tensy jy weet watter gevare op jou perseel bestaan, en die groottevan die risiko wat hulle inhou, sal jy nie kan weet of hulle beheer moet word nieof hoe om dit te doen nie.
Riskikobepaling is om sorgvuldig te kyk wat daar in jou besigheid is watmoontlik skadelik kan wees vir mense, sodat jy kan opweeg of jy genoegvoorsorgmaatreëls getref het of nog verdere maatreëls moet tref. Sodra jy dierisikovlak bepaal het, sal jy die nodige voorkomende en beskermingsmaatreëlsin plek moet kry.
Daar is talle adviesbronne vir gevestigde goeie praktyk wat nuttig sal weeswanneer jy jou risikobepaling doen, maar jy kan hierdie eenvoudige prosesbestaande uit vyf stappe gebruik om jou te help.
Stap 1: Kyk vir die gevareKyk rond by die werkplek en let op hoe mense werk. Bestudeer ook die rekordsvan vorige insidente, ongelukke of gesondheidsprobleme. Die doel is ombeduidende gevare raak te sien wat talle mense ernstig kan beseer of benadeel.
Identifiseer watter mense beseer of benadeel kan word, en hoeveel hulle is.
Wanneer die "hoe" oorweeg word, moenie vergeet van dinge soosinstandhoudingswerk nie, om te voorkom dat nuwe gevare ontstaan.
Stap 3: Evalueer die risiko's wat ontstaan uit die gevare en tree op omhulle te verminder of te beheerBepaal hoe goed die risiko's uit elke beduidende gevaar beheer word. Diebeheermaatreëls kan heeltemal voldoende wees of daar kan ruimte virverbetering wees. Werkers het dikwels nuttige idees, gebaseer op hulledaaglikse werk, en jy moet hulle betrokke kry by die neem van besluite oor joubeheermaatreëls.
Stap 4: Teken jou bevindings opNadat jy besluit het wat gedoen moet word, moet jy beplan hoe om dit te doenen wanneer. Om jou bevindings op te teken sal vir jou van nut wees.
Stap 5: Hersien jou risikobepaling en verbeter dit indien nodigJy sal nodig hê om jou risikobepaling te hersien indien daar 'n beduidendeverandering ingetree het in die wyse wat jy werk of as jy om een of ander rededink dit is nie meer geldig nie.
Stap 1: Kyk vir die gevareKyk rond by die werkplek en let op hoe mense werk. Bestudeer ook die rekordsvan vorige insidente, ongelukke of gesondheidsprobleme. Die doel is ombeduidende gevare raak te sien wat talle mense ernstig kan beseer of benadeel.
Identifiseer watter mense beseer of benadeel kan word, en hoeveel hulle is.
Wanneer die "hoe" oorweeg word, moenie vergeet van dinge soosinstandhoudingswerk nie, om te voorkom dat nuwe gevare ontstaan.
Stap 3: Evalueer die risiko's wat ontstaan uit die gevare en tree op omhulle te verminder of te beheerBepaal hoe goed die risiko's uit elke beduidende gevaar beheer word. Diebeheermaatreëls kan heeltemal voldoende wees of daar kan ruimte virverbetering wees. Werkers het dikwels nuttige idees, gebaseer op hulledaaglikse werk, en jy moet hulle betrokke kry by die neem van besluite oor joubeheermaatreëls.
Stap 4: Teken jou bevindings opNadat jy besluit het wat gedoen moet word, moet jy beplan hoe om dit te doenen wanneer. Om jou bevindings op te teken sal vir jou van nut wees.
Stap 5: Hersien jou risikobepaling en verbeter dit indien nodigJy sal nodig hê om jou risikobepaling te hersien indien daar 'n beduidendeverandering ingetree het in die wyse wat jy werk of as jy om een of ander rededink dit is nie meer geldig nie.
Blootstelling aan die weer, geraas of vibrasie.
rug ontstaan wat die gevolg van verstuiting of verrekking kan wees.
moontlik vermy word, om die gesondheid van die werkers te beveilig.
By talle ernstige ongelukke op plase is masjinerie betrokke.
skutte nie voorsien is nie of nie aangeheg is nie.
onveilig kan maak.
Gereedskap gebruik vir die plant van bome moet vir die doel ontwerp word.
klinknael of bout.
Wanneer jy masjiene koop of huur, vereis die wet dat die verskaffer die nodigeveiligheidskutte moet voorsien.
Opgelei is om veilig te werk en voorsien is van die nodige beskermendeklere, en dit gebruik.
Vele insidente met masjiene kom voor gedurende onderhouds- ofontblokkingsoperasies.
Voorkom dat hidrouliese hysmasjiene of onderdele neerdaal deur die gebruikvan meganiese toestelle soosstuiters of domkragte wanneer mense onderhulle werk.
klinknael of bout.
Wanneer jy masjiene koop of huur, vereis die wet dat die verskaffer die nodigeveiligheidskutte moet voorsien.
Opgelei is om veilig te werk en voorsien is van die nodige beskermendeklere, en dit gebruik.
Vele insidente met masjiene kom voor gedurende onderhouds- ofontblokkingsoperasies.
Voorkom dat hidrouliese hysmasjiene of onderdele neerdaal deur die gebruikvan meganiese toestelle soosstuiters of domkragte wanneer mense onderhulle werk.
hulle geskikte beskermende klere en toerusting dra.
Mense wat besig is om masjiene te gebruik, se aandag aftrek nie.
'n Ander besering in landbou is trekkers wat omval. Ernstige en fatale beseringis algemeen, en bestuurders, ander werkers en voetgangers is betrokke byinsidente. Ander insidente kom voor wanneer mense uit 'n voertuig klim sonderom seker te maak dat dit nie kan beweeg of andersins besering veroorsaak nie.
hulle geskikte beskermende klere en toerusting dra.
Mense wat besig is om masjiene te gebruik, se aandag aftrek nie.
'n Ander besering in landbou is trekkers wat omval. Ernstige en fatale beseringis algemeen, en bestuurders, ander werkers en voetgangers is betrokke byinsidente. Ander insidente kom voor wanneer mense uit 'n voertuig klim sonderom seker te maak dat dit nie kan beweeg of andersins besering veroorsaak nie.
Sleutels veilig bewaar word wanneer voertuie nie in gebruik is nie.
Beplan en organiseer die hysproses behoorlik, deur gebruik te maak vangeskikte toerusting en bevoegde persone, om die risiko's te minimaliseer.
Veilige werklaste gemerk is op hystoerusting.
Wanneer bestuur word, die bak van 'n laaigraaf in 'n opgeligte posisie iswanneer dit leeg is, en laat sak word wanneer dit vol is, tensy waar dit 'nrisiko kan skep, bv. op openbare paaie.
dikwels sonder dat die persoon wat daaronder ly, dit agterkom of eers as dit telaat is. Dit kan ook lei tot tinnitus (oorsuising) of doofheid.
Sluit raserige masjiene of prosesse af met klank-isolerende panele of plaashulle in aparte vertrekke.
Waar blootstellings 90 dB of hoër bereik, merk hierdie gebiede as"oorbeskermingsones" met tekens om aan te dui dat oorskutte gedra moetword en maak seker dat elkeen wat hierdie sones binnegaan oorbeskermingdra.
struikruimers of slypmasjiene kan lei tot hand-arm-vibrasiesindroom - 'n groepsiektes insluitende vibrasie-witvinger, senuwee-, spier- of gewrigskade.
Waarskuwingstekens sluit in tinteling of gevoelloosheid in die vingers, vingerswat wit word in koue of klam toestande, gevolg deur vingers wat klop en gloei.
Sleutels veilig bewaar word wanneer voertuie nie in gebruik is nie.
Beplan en organiseer die hysproses behoorlik, deur gebruik te maak vangeskikte toerusting en bevoegde persone, om die risiko's te minimaliseer.
Veilige werklaste gemerk is op hystoerusting.
Wanneer bestuur word, die bak van 'n laaigraaf in 'n opgeligte posisie iswanneer dit leeg is, en laat sak word wanneer dit vol is, tensy waar dit 'nrisiko kan skep, bv. op openbare paaie.
dikwels sonder dat die persoon wat daaronder ly, dit agterkom of eers as dit telaat is. Dit kan ook lei tot tinnitus (oorsuising) of doofheid.
Sluit raserige masjiene of prosesse af met klank-isolerende panele of plaashulle in aparte vertrekke.
Waar blootstellings 90 dB of hoër bereik, merk hierdie gebiede as"oorbeskermingsones" met tekens om aan te dui dat oorskutte gedra moetword en maak seker dat elkeen wat hierdie sones binnegaan oorbeskermingdra.
struikruimers of slypmasjiene kan lei tot hand-arm-vibrasiesindroom - 'n groepsiektes insluitende vibrasie-witvinger, senuwee-, spier- of gewrigskade.
Waarskuwingstekens sluit in tinteling of gevoelloosheid in die vingers, vingerswat wit word in koue of klam toestande, gevolg deur vingers wat klop en gloei.
Die bestuur van trekkers of ander selfaangedrewe masjinerie kan die liggaamaan vibrasie of stampe onderwerp wat gepaard gaan met chroniese rugpyn ofpyn in die heup of knie.
heup of knie na werk op 'n trekker.
Hou toerusting korek in stand, bv. teenvibrasiemonterings op kettingsae
Ry teen 'n geskikte snelheid vir die grondtoestande, vermy slaggate ens.
Maak hande warm voordat die werk begin en hou hulle warm.
Blootstelling aan die weer, veral sonskyn of uiterste koue kan nadelig wees.
Hou moesies, vratjies of velverkleuring dop.
ens., groei, bloei of jeuk. Werksklere moet vervaardig wees van materialewat die werker se liggaam droog hou en teen 'n gemaklike temperatuur.
Voldoende beskermende klere moet verskaf word waar daar 'n risiko is vanuv-bestraling of biologiese gevare, soos giftige plante, diere en infeksies.
Kontak met diere kan lei tot soönose (siektes oorgedra van dier na mens).
Mikro-organismes soos bakterieë, virusse, parasiete en fungusse kan siekteveroorsaak deur die liggaam te infekteer wanneer hulle ingeasem of geslukword, of wanneer hulle die vel deurdring. Simptome wissel van velprobleme totaanvanklike toestande wat voel soos griep en wat kan lei tot langdurige siektetensy dit behandel word.
Die bestuur van trekkers of ander selfaangedrewe masjinerie kan die liggaamaan vibrasie of stampe onderwerp wat gepaard gaan met chroniese rugpyn ofpyn in die heup of knie.
heup of knie na werk op 'n trekker.
Hou toerusting korek in stand, bv. teenvibrasiemonterings op kettingsae
Ry teen 'n geskikte snelheid vir die grondtoestande, vermy slaggate ens.
Maak hande warm voordat die werk begin en hou hulle warm.
Blootstelling aan die weer, veral sonskyn of uiterste koue kan nadelig wees.
Hou moesies, vratjies of velverkleuring dop.
ens., groei, bloei of jeuk. Werksklere moet vervaardig wees van materialewat die werker se liggaam droog hou en teen 'n gemaklike temperatuur.
Voldoende beskermende klere moet verskaf word waar daar 'n risiko is vanuv-bestraling of biologiese gevare, soos giftige plante, diere en infeksies.
Kontak met diere kan lei tot soönose (siektes oorgedra van dier na mens).
Mikro-organismes soos bakterieë, virusse, parasiete en fungusse kan siekteveroorsaak deur die liggaam te infekteer wanneer hulle ingeasem of geslukword, of wanneer hulle die vel deurdring. Simptome wissel van velprobleme totaanvanklike toestande wat voel soos griep en wat kan lei tot langdurige siektetensy dit behandel word.
Beperk die risiko tot die minimum deur vee gesond te hou.
Verseker goeie persoonlike higiëne.
Bedek alle snye en skrape met waterdigte verbande of waterdigte pleisters.
rioolslyk of kunsmis; die inaseming van dampe van brandende plastiek of vanstof wat ontstaan wanneer graan, kunsmis, strooi, hooi verskuif word; kontakmaak met slik, mis ens.; of as plaagdoders of skaapdip op jou spat, kan allesswak gesondheid veroorsaak.
Beperk die risiko tot die minimum deur vee gesond te hou.
Verseker goeie persoonlike higiëne.
Bedek alle snye en skrape met waterdigte verbande of waterdigte pleisters.
rioolslyk of kunsmis; die inaseming van dampe van brandende plastiek of vanstof wat ontstaan wanneer graan, kunsmis, strooi, hooi verskuif word; kontakmaak met slik, mis ens.; of as plaagdoders of skaapdip op jou spat, kan allesswak gesondheid veroorsaak.
Hierdie simptome kan van korte duur wees ten tyde van 'n werk, of hulle kanerger word en langer duur totdat hulle byna altyd teenwoordig is. Hulle kan aandie gang gesit word deur selfs baie klein blootstellings aan enige stof waarvoorjy allergies, of gesentiseer geword het. Indien jy rook, is jy ook aan hierdiestowwe blootgestel en sal jy meer waarskynlik ernstige borsprobleme ontwikkel.
Verandering na materiale wat 'n lae stofinhoud het, bv. korrels/pilletjies
Stortings op te stofsuig in plaas van op te vee - gebruik 'nhoëdoeltreffendheidsfilter.
Lokale uitlaatventilasie te gebruik, bv. wanneer gesweis word
Maskers en respirators moet altyd geberg word in 'n skoon droë plek - moeniehulle aan hake of spykers in 'n vuil, stowwerige plek hang nie.
Spatsels dadelik af te was van die vel en klere, en was voordat jy eet, drinkof rook.
Enige noodmaatreëls te volg wat deur die vervaardiger aanbeveel word, bv.
Hierdie simptome kan van korte duur wees ten tyde van 'n werk, of hulle kanerger word en langer duur totdat hulle byna altyd teenwoordig is. Hulle kan aandie gang gesit word deur selfs baie klein blootstellings aan enige stof waarvoorjy allergies, of gesentiseer geword het. Indien jy rook, is jy ook aan hierdiestowwe blootgestel en sal jy meer waarskynlik ernstige borsprobleme ontwikkel.
Verandering na materiale wat 'n lae stofinhoud het, bv. korrels/pilletjies
Stortings op te stofsuig in plaas van op te vee - gebruik 'nhoëdoeltreffendheidsfilter.
Lokale uitlaatventilasie te gebruik, bv. wanneer gesweis word
Maskers en respirators moet altyd geberg word in 'n skoon droë plek - moeniehulle aan hake of spykers in 'n vuil, stowwerige plek hang nie.
Spatsels dadelik af te was van die vel en klere, en was voordat jy eet, drinkof rook.
Enige noodmaatreëls te volg wat deur die vervaardiger aanbeveel word, bv.
Alle vermoedelike gevalle van vergiftiging aan te meld sodat hulle deeglikondersoek kan word.
Behandelde plante moet versigtig hanteer word om persoonlike kontaminasietot die minimum te gebruik. Hulle moet op die werkterrein gepak en vervoerword op so 'n manier dat toegang tot die plante maklik is, en sodoende dusvoorkom dat plante meer as nodig hanteer word.
Plantsakke of -harnasse of ander houers vir die vervoer van behandeldeplante by die werkterrein, moet skoongemaak word deur dit daagliks leeg temaak en uit te was.
Talle beserings in landbou en bosbou ontstaan wanneer werkers gly, oor ietsstruikel en val.
sakke of palette en dat daar genoeg spasie is vir die berging van stukkegereedskap en materiale. Hou jou geboue in goeie toestand, maak seker datvloere nie oorlaai is nie, veral in voerhokke of ouer geboue.
Veiligheidstekens waar 'n beduidende risiko vir gesondheid en veiligheidsteeds bestaan nadat jy alle ander beheermaatreëls getref het soosgeïdentifiseer deur jou risiko-evaluering.
Aangesien dit algemeen voorkom dat bosbou- en landbouwerkers in kleingroepies op verskillende plekke werk, moet elke werker opgelei wees inbasiese noodhulp. Hierdie opleiding moet insluit die behandeling van oopwonde en resussitasie (bybring).
Alle vermoedelike gevalle van vergiftiging aan te meld sodat hulle deeglikondersoek kan word.
Behandelde plante moet versigtig hanteer word om persoonlike kontaminasietot die minimum te gebruik. Hulle moet op die werkterrein gepak en vervoerword op so 'n manier dat toegang tot die plante maklik is, en sodoende dusvoorkom dat plante meer as nodig hanteer word.
Plantsakke of -harnasse of ander houers vir die vervoer van behandeldeplante by die werkterrein, moet skoongemaak word deur dit daagliks leeg temaak en uit te was.
Talle beserings in landbou en bosbou ontstaan wanneer werkers gly, oor ietsstruikel en val.
sakke of palette en dat daar genoeg spasie is vir die berging van stukkegereedskap en materiale. Hou jou geboue in goeie toestand, maak seker datvloere nie oorlaai is nie, veral in voerhokke of ouer geboue.
Veiligheidstekens waar 'n beduidende risiko vir gesondheid en veiligheidsteeds bestaan nadat jy alle ander beheermaatreëls getref het soosgeïdentifiseer deur jou risiko-evaluering.
Aangesien dit algemeen voorkom dat bosbou- en landbouwerkers in kleingroepies op verskillende plekke werk, moet elke werker opgelei wees inbasiese noodhulp. Hierdie opleiding moet insluit die behandeling van oopwonde en resussitasie (bybring).
Vervoer of 'n wyse van kommunikasie moet beskikbaar wees by diewerkterrein om kontak te maak met reddingsdienste in 'n geval van nood.
AbDaar bestaan 'n risiko van siekte as gevolg van gevaarlike stowwe en van mis ofander diereprodukte wat potensieel gevaarlike mikro-organismes bevat.
n Skoon drinkwatervoorraad (gemerk om dit te onderskei van enige anderniedrinkbare watervoorraad).
Vervoer of 'n wyse van kommunikasie moet beskikbaar wees by diewerkterrein om kontak te maak met reddingsdienste in 'n geval van nood.
AbDaar bestaan 'n risiko van siekte as gevolg van gevaarlike stowwe en van mis ofander diereprodukte wat potensieel gevaarlike mikro-organismes bevat.
n Skoon drinkwatervoorraad (gemerk om dit te onderskei van enige anderniedrinkbare watervoorraad).
Arbeid aangemeld word.
struikruimers of handgedrewe sirkelsae.
Vir meer inligting kontak 'n arbeidsentrum of provinsiale kantoor.
Afrikaans) Layout and design by the Design Studio (Jozann Germishuys)<fn>DOL. OhsInAgriculture.2011-01-10.af.
Hierdie pamflet verskaf inligting oor die gesondheidsrisiko's wat met werk in die landbou, tuinbou en bosbou gepaardgaan.
Ons het ons daartoe verbind om ongelukke en swak gesondheid te voorkom, en dis vir ons 'n voorreg om geassosieer te word met alle individue en maatskappye wat by gesondheid en veiligheid in die landbou, tuinbou en bosbou betrokke is.
Blootstelling aan gevaarlike chemikalieë en ander stowwe.
Byvoorbeeld, om swaar vragte te hanteer of in moeilike posisies te werk, kan probleme rakende spiere en die skelet veroorsaak. Probleme van hierdie aard is pyne in die ledemate, gewrigte of rug, wat die gevolg kan wees van verstuiting of verrekking (skade aan ligamente of spiere), verskuifde werwels (rugpyn), iskias (pyn aan die agterkant van die been), of artritis van die heupe, knieë of ander gewrigte.
Vermy die hantering van swaar vragte waar moontlik, of gebruik meganiese stelsels.
Gebruik goeie hanteertegnieke - plaas jou voete reg, hou jou rug reguit en hou dit wat jy optel naby jou liggaam.
Maak seker dat jou werkplek so ingerig is dat voorwerpe en produkte gerieflik bereik kan word sonder om te strek, en probeer om take af te wissel of om te beweeg sodat jy 'n verskeidenheid spiere in die liggaam gebruik.
Geskik is vir die werk.
In stand gehou word sodat dit veilig gebruik kan word.
van die regte materiaal gemaak is. Plastiek bied goeie sig maar kan maklik beskadig word.
nie maklik omseil of oorkom kan word nie.
en dat die manier hoe dit werk, dit moeilik maak om te omseil.
Volgens 'n erkende standaard gemaak is.
Die korrekte grootte en lengte vir die as is, wanneer dit toe en oop is.
Behoorlik gebruik en in stand gehou word - veiligheidskerms moet gereeld skoongemaak en gesmeer word.
Gestut word wanneer dit nie gekoppel is nie - moenie dit op die trekstang laat rus of op die grond laat val nie, en moenie dit aan die keertoestel laat hang nie.
Beskerm word teen beskadiging, bv. deur vee, wanneer die masjien nie gebruik word nie.
As jy masjiene koop of huur, vereis die wet dat die verskaffer die vereiste veiligheidsmaatreëls voorsien.
Masjinerie gebruik volgens die instruksies wat daarmee saam ontvang is.
Sorg dat veiligheidskerms in posisie is en 'n doeltreffende veiligheidskontrole van alle toerusting doen en alle defekte regstel voor dit gebruik word.
Nagaan dat kontroles duidelik gemerk is om aan te dui wat dit doen en watter masjien dit beheer, en dat dit so ontwerp en geplaas is dat dit nie per ongeluk geaktiveer kan word nie.
Nagaan dat vaste masjiene toereikend verlig is.
Nagaan dat elektriese masjiene geïsoleer en afgesluit is wanneer veiligheidskerms verwyder word.
Opgelei is om veilig te werk en voorsien is van die nodige beskermende klere en dit gebruik.
Baie voorvalle met masjinerie vind plaas tydens instandhouding of ontstopping.
Personeel behoorlik opgelei is om die taak te verrig.
Voldoende gereedskap en aanwysings gegee word vir instandhouding, verstelling, skoonmaak en ontstopping van masjiene.
Veilige werkpraktyke ontwerp en gebruik word.
Opgegaarde energie, byvoorbeeld van saamgeperste materiaal, vere of hidroulika, ontlaai word voor met werk begin word.
Masjinerie of onderdele wat hidroulies opgelig is, teen val beveilig word deur middel van meganiese toestelle soos stutte of domkragte as mense daaronder werk.
Hulle weet hoe om 'n masjien te stop voor hulle dit aan die gang sit.
Hulle dit altyd vanuit die regte posisie aan die gang sit.
Alle veiligheidskerms aangebring is en reg werk.
Die gebied om 'n vaste masjien skoon, netjies en vry van obstruksies is.
Die toesighouer dadelik ingelig word as 'n masjien nie behoorlik werk nie.
Hulle toepaslike beskermende klere en toerusting dra.
'n Masjien gebruik tensy jy gemagtig en opgelei is om dit te doen nie.
Probeer om verstoppings te verwyder of 'n masjien skoon te maak nie tensy die aandrywing ontkoppel is en die masjien stilstaan.
Loshangende kettings, los kledingstukke, handskoene, ringe of lang hare dra wat in bewegende dele vasgevang kan word nie.
Mense wat masjinerie gebruik, se aandag aftrek nie.
Van 'n bewegende trekker of ander selfaangedrewe masjinerie afklim nie.
Elektrisiteit kan dood maak. Elke jaar word drie of vier mense in die landbou deur elektrisiteit gedood. Bogrondse kraglyne is by baie van hierdie voorvalle betrokke. In ander gevalle is dit handtoerusting of verlengkabels wat swak in stand gehou word. Swak elektriese installasies en toerusting kan ook brande veroorsaak.
Elektrisiteit kan oor gapings spring wanneer toerusting of masjinerie naby genoeg is. Jy hoef nie aan bogrondse kraglyne (BKL's) te raak om beseer te word nie. As BKL's oor jou grond loop, vind by jou elektrisiteitverskaffer uit of dit verskuif, verhoog of ondergronds geplaas kan word. As dit nie moontlik is nie, maak seker dat jy 'n kaart het van die roetes van die lyne (kry dit by jou verskaffer) en dat besoekende werkers soos kontrakteurs afdrukke daarvan kry.
Sonder 'n veiligheidstelsel onder 'n BKL werk nie of toelaat dat enige deel van 'n masjien (bv. spuittoestel of wipbakvragmotor) of leer, besproeiingspyp, ens. binne 15 meter van so 'n lyn kom nie. Waarskuwingstekens kan op hoë masjiene gebruik word.
'n Heining langs dieselfde roete as 'n BKL oprig nie, en moenie heiningdraad verskuif of span waar dit kan opspring en met die BKL in aanraking kan kom nie. Lang stukke draad op ongelyke grond hou 'n spesiale risiko in.
Hooimiedens, stapels of geboue oprig of stortplekke onder of naby BKL's of ankerdrade skep nie.
Masjinerie teen bogrondse kragtorings, kragpale of ankerdrade laat staan nie.
Kontak met 'n BKL kan meebring dat die kragtoevoer tydelik uitskop - maar dit kan deur 'n outomatiese aansluittoestel weer aangesluit word. Moet nooit probeer om toerusting los te maak totdat die eienaar van die lyn bevestig dat die lyn dood is nie. As jy naby 'n BKL moet werk, skakel met jou elektrisiteitverskaffer en reël tydelike ontkoppeling.
As jy waarskynlik naby ondergrondse kabels werk, kry inligting oor die roete van die kabels by jou elektrisiteitverskaffer. Kry 'n bevoegde persoon om seker te maak dat daar nie kabels is nie voordat jy in paaie of naby geboue begin gate grawe.
Daar 'n toeganklike en duidelik geïdentifiseerde skakelaar naby elke vaste masjien is om die krag af te skakel in 'n noodgeval.
Kragkabels na masjiene gepas beskerm is (pantserkabel, bedek met dik buigsame rubber of neopreen, of in geleipype gelê) en 'n goeie aardverbinding het.
Gloeilampe beskerm word (byvoorbeeld deur skotlamptipe toebehore).
Daar genoeg kontaksokke is - die oorlading van sokke deur pasproppe is 'n brandgevaar. Op geskikte plekke (bv. die plaaskantoor) kan 'n meervoudige propsokblok gebruik word.
Driepuntproppe se kragdraad stewig vasgeklem is sodat die drade (veral die gronddraad) nie uit die aansluiters getrek kan word nie.
Sekerings, kringbrekers, ens. van die regte gradering is vir die kringbaan wat hulle beskerm. Sekerings mag nooit omseil of met foelie bedek word nie.
Jy 'n geskikte prop en sok het vir toerusting wat 'n swaar stroom trek (bv. sweismasjiene).
Buitenshuise sokproppe, of proppe in 'n vogtige of korrosiewe atmosfeer of waar stoom- of waterstrale gebruik word, van 'n geskikte tipe is (kry advies - moet nooit 'n huishoudelike tipe sok gebruik nie) en beskerm word deur 'n stroomrestoestel (SRT).
Deksels vir elektriese toerusting toe en (indien moontlik) gesluit gehou word, en dat die sleutel deur 'n verantwoordelike persoon gehou word.
Hoofskakelaars geredelik toeganklik en duidelik geïdentifiseer is, en dat almal weet hoe om dit in 'n noodgeval te gebruik.
Bedrading in geleipype of iets dergeliks gelê word om beskadiging deur rotte en muise te voorkom.
Installasies periodiek nagegaan word en dat herstelwerk deur 'n bevoegde elektrisiën gedoen word.
Beskadigde kabels onmiddellik herstel of vervang word.
Proppe en toebehore gebruik wat stewig genoeg en geskik is vir die nat of stowwerige toestande wat waarskynlik in die landbou ondervind sal word.
Alle draagbare gereedskap gereeld ondersoek. Moenie gehuurde of geleende gereedskap vergeet nie.
Nie verdagte of foutiewe gereedskap gebruik nie en dit op 'n veilige plek plaas en seker maak dat dit nie gebruik word nie voordat dit deur 'n bevoegde persoon herstel is.
Iemand aanwys om die "Toets"-knoppie op SRT's gereeld te druk om seker te maak dat dit reg werk.
Gereedskap en kragsokke afskakel voor dit ingeprop word.
Toestelle uitprop of isoleer voor dit skoongemaak of verstel word.
Genoeg kragsokke verskaf om die gebruik van verlengkabels tot die minimum te beperk. Wanneer 'n verlengkabel gebruik moet word, maak seker dat dit in 'n goeie toestand is en dat dit lê waar dit nie beskadig kan word nie.
By sweistoestelle net geïsoleerde kragleidings en onbeskadigde elektrodehouers gebruik.
Dit is belangrik om te weet wat om te doen as iemand 'n elektriese skok kry. Onthou altyd om die kragtoevoer eers af te skakel. As dit nie moontlik is nie, moet nooit aan die geskokte persoon raak nie behalwe met niegeleidende items - nooit metaal nie. Om iemand by te bring, vereis opleiding en oefening - maak dus seker dat jou personeel elementêre noodhulpopleiding kry. Plak 'n plakkaat oor elektriese skok iewers op sodat almal kan sien wat om te doen.
As jy aan baie geraas blootgestel word, kan dit permanente gehoorskade veroorsaak.
Werk weg van die geraasomgewing.
Verminder die geraas, byvoorbeeld deur isolasie.
Dit kan 'n uitwerking hê op die hande en arms (tipies van kettingsae of slypmasjiene) of op die hele liggaam (tipies van trekkers en vurkhyswaens).
o Gebruik die regte masjien vir die taak, byvoorbeeld 'n moderne trekker met 'n sitplek wat behoorlik in stand gehou en verstel word.
o Ry teen 'n geskikte spoed vir die grondtoestande; vermy slaggate, ens.
o Take so beplan dat vibrasiegereedskap nie gebruik hoef te word nie.
o Gereedskap met lae vibrasievlakke kies, byvoorbeeld 'n kettingsaag met teenvibrasiemontering.
o Werkrotering toepas waar moontlik, met gereelde onderbrekings.
o Hande voor werk warm maak en hulle warm hou.
Blootstelling aan die elemente kan skadelik wees, veral sonskyn of uiterste koue.
Dra ligte klere en 'n breërandhoed in sonskynweer. Moenie klere uittrek nie; smeer 'n hoëfaktorsonskerm aan blootgestelde vel.
Let op vir moesies, vratjies of velverkleuring. Spreek 'n geneesheer as vratjies ens. groei, bloei of jeuk.
Dra natweerklere - nattigheid vererger die uitwerking van koue.
Aanraking met diere kan lei tot soönose (siektes wat van dier na mens oorgedra word), insluitende orf/vuilbek, omlope of leptospirose van beeste of rotte. Simptome wissel van velprobleme tot 'n aanvanklike griepagtige toestand wat op 'n uitgerekte siekte kan uitloop tensy dit behandel word.
o Was altyd jou hande en arms deeglik nadat jy met diere of in plekke waar daar rotte is, gewerk het.
o Bedek alle snye en skaafplekke met waterdigte pleisters.
o Dra geskikte beskermende klere soos handskoene waar nodig.
Blootstelling aan gevaarlike chemikalieë of ander stowwe, bv. plaagdoders, veterinêre medisynes (insluitend skaapdip), stof, dampe of materiaal soos flodder, rioolslyk of kunsmis; inaseming van dampe van brandende plastiek, of stof afkomstig van die hantering van graan, kunsmis, strooi of hooi; kontak met flodder, mis, ens.; of spatsels plaagdoders of skaapdip kan alles swak gesondheid veroorsaak.
Die stof moet gebruik of daarmee moet werk.
Ingenieursmaatreëls soos spatborde, induksievoerbakke of stofuitsuigtoerusting kan gebruik.
In sommige gevalle sal werkgewers en mense wat vir hulself werk, beskermende toerusting moet verskaf en seker maak dat werkers dit gebruik.
Sekere siektes wat deur die werk veroorsaak word, moet by die Departement van Arbeid aangemeld word.
Diere - soönotiese siektes soos brusellose, leptospirose, Lyme-siekte (borreliose) of Streptococcus suis, of enige ander infeksie wat aan werk met diere toegeskryf kan word.
Plaagdoders - vergiftiging met organofosforverbindings of metielbromied.
Natuurlike stowwe - beroepsasma van graanstof of insekte wat vir biologiese bestryding van plae gebruik word; boerelongsiekte en werkerslongsiekte as gevolg van skimmel of spore van hooi, strooi of sampioenkompos; of tetanus.
Ander stowwe - beroepsdermatitis as gevolg van werk wat gepaardgaan met blootstelling aan oplosmiddels of ontsmettingsmiddels.
Masjiene - hand-arm-vibrasiesindroom as gevolg van kettingsae, bossiesnyers of handbediende sirkelsae.
<fn>DOL. OhsInSchools.2011-01-10.af.txt</fn>
Die werksplek het 'n beduidende invloed op mense se gesondheid en veiligheid. Swak bestuur van werksplekgesondheid-en-veiligheid kan aanleiding gee tot werksverwante swak gesondheid, beserings en sterftes.
Skole, kolleges en universiteite het gesonde werksplekke en bekwame werkers nodig ten einde hulle hoë kwaliteit dienste te lewer. Die sleutel tot die bereiking van hierdie doel is die doeltreffende bestuur van beroepsgesondheid-en-veiligheid.
Die toewysing van hulpbronne ter voorkoming daarvan dat mense deur werk siek gemaak word, of van die werksplek om gesondheidsredes afwesig is, en die benadrukking van rehabilitasie en om mense by die werk terug te kry, kan beide werkgewers en werknemers baat.
Ten einde hierdie voordele te lewer moet ons werksplekke skep waar gesondheid en veiligheid bevorder en beskerm word.
Watter wetgewing is van toepassing?
Die Wet op Beroepsgesondheid-en-Veiligheid, 1993.
Hoekom is daar gesondheid-en-veiligheidswetgewing?
Omdat gesondheid en veiligheid by die werk so belangrik is, is daar reëls wat van ons almal vereis om nie onsself of iemand anders in gevaar te stel nie. Hierdie wetgewing beskerm ook die publiek van gevare in die werksplek.
Is gesondheid-en-veiligheidswetgewing op my van toepassing?
Ja, dit is van toepassing op alle skole, kolleges en universteite.
Wie dwing gesondheid-en-veiligheidswetgewing af?
Inspekteurs van die Departement van Arbeid.
Hoe dwing inspekteurs die wetgewing af?
Hulle besoek werksplekke om toe te sien dat mense by die reëls hou. Hulle ondersoek ongelukke en klagtes maar hulle help hoofsaaklik dat werkgewers en werknemers verstaan wat hulle te doen staan.
Moet skole, kolleges en universiteite gesondheid-en-veiligheidsverteenwoordigers en komitees hê?
gesondheid-en-veiligheidsverteenwoordiger wees en ten minste een vir elke 100 werkers.
Waar meer as een verteenwoordiger afgevaardig is, behoort 'n gesondheid-en-veiligheidskomitee te wees.
Moet voorvalle aangemeld word?
Sommige voorvalle wat by skole, kolleges en universiteite of gedurende buite-skoolse aktiwiteite plaasvind, moet aangemeld word by die Provinsiale Uitvoerende Bestuurder in u provinsie. Sien lys van kontaknommers.
U kan volledige besonderhede van aanmeldbare voorvalle in afdelings 24 en 25 van die Wet op Beroepsgesondheid-en-Veiligheid vind. Voorvalle wat met met fisieke geweld verband hou word nie by die Provinsiale Uitvoerende Bestuurder aangemeld nie.
Watter soort gevare kan dalk op die terreine van skole, kolleges en universiteite voorkom?
Blootstelling aan asbesverwante produkte.
Wat moet ek doen omtrent hierdie gevare?
Sodra u die potensiële gevare geïdentifiseer het, moet u die gevare elimineer of verminder. Indien dit nie moontlik is om die gevare te elimineer nie, moet u voorkomende maatreëls instel ten einde mense teen hierdie gevare te beskerm.
<fn>DOL. OhsInShoppingCentres.2011-01-10.af.txt</fn>
Wat presies behels gesondheid en veiligheid?
Dit behels die voorkoming van die moontlikheid dat mense by die werk beseer of siek word deur die regte voorsorgmaatreëls te tref en 'n veilige werkomgewing te verseker.
Ja! Dit raak alle besighede, ook mense in eie diens en alle werkers.
graad van nie-glyende oppervlaktes het nie.
ongelyke loopoppervlaktes (trappe, drumpels).
vervang stukkende gloeilampe en ligskakelaars.
Hoe skoon is die areas waar geëet word?
vir die stoor en gebruik van voedsel.
raak weens die omliggende winkels nie.
hoe om dit te doen.
Weet waar en hoe om noodhulp te bekom.
Weet hoe om alle gevare te rapporteer en wys hoe om dit te doen.
wat skadelik vir jouself kan wees.
Weet hoe om skoonmaaktoerusting veilig te gebruik.
gevaarlike chemikalieë te lees.
en hoe om die pamflette te lees.
Hoe om etikette te lees.
Hoe om stortings op te ruim.
gewys word waar dokumentasie gehou word.
Hoe veilig is hysbakke in 'n winkelsentrum?
t.o.v. onderhoud, inspeksie, modifikasie en herstelwerk.
van 'n professionele ingenieur.
of elektrisiteitskaste, of waar dit gange of trappe versper.
Ophoping van vloeistof of vetterigheid op vloere.
Versuim om 'n teken of versperring naby nat vloere te plaas.
Mengers en ander toerusting sonder beskerming.
Gebrek aan sig deur swaaideure.
Swak onderhoud van trollies, waentjies, ens.
Is die vleissnyer ontkoppel as dit skoongemaak word?
Word handskoene gebruik by hantering van vullis?
Word korrekte opteltegnieke toegepas?
Ken werkers die prosedure om alleen te werk?
Na die inspeksie TREE HULLE OP!
dit of vervang dit met 'n nuwe leer.
iemand opdrag om elkeen reg te stel.
(byvoorbeeld: koop van nuwe toerusting).
Kommunikeer jou bevindings aan die werkers.
verskaffer kan toon.
<fn>DOL. OhsInSmallBusinesses.2011-01-10.af.txt</fn>
Waaroor gaan beroepsgesondheid-en-veiligheid?
Dit gaan oor die voorkoming dat mense deur werk beseer of siekgemaak word deur voorkomende maatreëls en die verskaffing van 'n bevredigende werksomgewing.
Hoe word mense se gesondheid en veiligheid beskerm?
Daar is reëls wat van ons almal vereis om nie onsself of iemand anders in gevaar te stel nie. Die wet is ook daar om die publiek teen werksplekgevare te beskerm.
Is gesondheid-en-veiligheidswette ook op kleinsake-ondernemings van toepassing?
Ja, gesondheid-en-veiligheidswette is op alle besighede van toepassing, ongeag hoe klein hulle is. Dit is ook van toepassing op mense wat vir hulleself werk.
Watter wet is van toepassing?
Die Beroepsgesondheid-en-Veiligheidswet, Nr 85 van 1993.
Wie is verantwoordelik vir die ontwikkeling en toepassing van gesondheid-en- veiligheidswette?
Die Departement van Arbeid is verantwoordelik vir die ontwikkeling van gesondheid-en-veiligheidswette in Suid-Afrika. Inspekteurs word deur die Departement van Arbeid aangestel om die gesondheid-en-veiligheidswette toe te pas.
Wat doen die inspekteurs?
Hulle besoek werksplekke en kyk dat mense die reëls gehoorsaam. Hulle ondersoek voorvalle en klagtes. Hulle help u ook om te verstaan wat u te doen staan. Hulle dwing die reëls af waar ernstig oortree word.
Wat moet ons doen as daar 'n besering by die werk ontstaan?
Die werkgewer of persoon wat vir homself werk moet voorvalle by die Departement van Arbeid aangee. Die voorval moet onmiddellik aangemeld word, veral in ernsige gevalle, of binne sewe dae.
Het u gesondheid en veiligheid onder beheer in u werksplek?
Ten einde maatreëls in te stel om risiko's by die werkplek te beheer, moet 'n risiko assessering gedoen word om inligting oor risiko's wat met die werksplek verband hou, te bekom. Verstandige maatreëls kan dan ingestel word om risiko's te beheer.
Wat is 'n risiko assessering?
Dit is 'n deeglike ondersoek na dit wat moontlik gevaar vir mense in die werksplek inhou.
Watter moontlike risiko's en beserings kan opgedoen word by die werksplek?
Gly of struikel by die werk. Hierdie is 'n algemene oorsaak van besering wat in alle soorte werksplekke voorkom.
Val van hoogtes af, bv. lere
Die werkgewer of persoon wat vir homself werk het die verantwoordelikheid om te verseker dat geen persoon beseer word of geraak word deur aktiwiteite by die werkplek nie. Werkers moet ook seker maak dat geen persoon by die werkplek seerkry as gevolg van hul agterlosigheid of blote gebrek aan samewerking met die werkgewer nie.
<fn>DOL. SilicosisPage.2010-10-04.af.txt</fn>
werkgewers van si l ikose te weet?
Hoeveel weet jy van silikose?
Silikose is 'n gevaarlike, stremmende, onomkeerbare en soms fatale longsiekte.
bevat. Silika is die belangrikste komponent in sand, klip en erts.
Waarom is die inaseming van silikastof so gevaarlik?
verminder om suurstof uit die lug wat ons inasem, te onttrek.
mense met gevorderde silikose of silikose met komplikasies.
groter risiko van longtuberkulose.
tydperke aan silika blootgestel word.
Waar geskied blootstelling aan silikastof?
in baie klein deeltjies opgebreek word.
hoërisiko-aktiwiteite waar silikastof in die lug beland.
lug, kan groot stofwolke veroorsaak.
Silika word in houers vervoer om in tenks geberg te word vir die produksieproses.
silikose op te doen?
Alle werkers wat in?
kan potensieel silikose opdoen.
metaaltenks te verwyder, of waar matglas vervaardig word.
In myne of gruisgroewe waar boorwerk in graniet of sandsteen gedoen word.
gedoen word op oppervlaktes wat silika bevat.
Bedrywe wat keramiek, stene, klei en pottebakkery vervaardig.
Sny van klip of graniet, saagwerk, afbeiteling, skuur en poleer.
Vervaardiging van juweliersware.
In die landboubedryf waar reste op landerye of weikampe verbrand word.
Vervaardiging van seep en skoonmaakmiddels.
skerpte van die foto beïnvloed.
Wat is die simptome wat dui op die moontlikheid van silikose?
chronies is en nie komplikasies het nie.
silika blootgestel word, kan ook silikose hê.
komplikasies ontwikkel (bv. met tuberkulose) kan die volgende simptome
Hoe sal jy weet of jy silikose het?
te besoek wat ondervinding van beroepsiektes het.
sluit om te bepaal of jy silikose het.
Om silikose te voorkom, moet opgetree word om silikastofvlakke te verlaag.
Wat kan jy doen om silikose te voorkom?
werkplek te verwyder in goeie werkende toestand is.
Pas maatreëls toe om silikastofvlakke te verlaag.
skoon van stof as moontlik.
Doelmatige stofmaskers moet te alle tye in stowwerige plekke gedra word.
Neem deel aan opleidingsprogramme oor die voorkoming van silikose.
gedoen word op oppervlaktes wat silika bevat.
Vra jou werkgewer om vir jou 'n mediese ondersoek te reël.
silikaverwante longkanker het wat jy in die werkplek opgedoen het.
advies oor hoe om aansoek te doen vir vergoeding uit die Vergoedingsfonds.
Departement se webtuiste by www.labour.gov.
Dra te alle tye 'n stofmasker in die werkplek!
Witbank Tel: (013) 653 3800.
Directorate of Communication, Department of Labour. Website: www.labour.gov.za<fn>DOL. Silocosis.2010-11-30.af.
werkgewers van silikose te weet?
Hoeveel weet jy van silikose?
Silikose is 'n gevaarlike, stremmende, onomkeerbare en soms fatale longsiekte. Dit word veroorsaak deur die inaseming van stof wat inasembare kristallynsilika bevat. Silika is die belangrikste komponent in sand, klip en erts.
Waarom is die inaseming van silikastof so gevaarlik?
Blootstelling aan stof wat mikroskopiese deeltjies kristallynsilika bevat, kan veroorsaak dat letselweefsel in die longe vorm, wat die longe se vermoë verminder om suurstof uit die lug wat ons inasem, te onttrek. Ernstige fibrose kan tot die dood lei weens ontoereikende asemhaling en hartversaking by mense met gevorderde silikose of silikose met komplikasies. Mense wat in die werkplek aan silika blootgestel word, of diegene wat silikose het, het 'n veel groter risiko van longtuberkulose. Silikose saam met tuberkulose - of silikotuberkulose - is 'n belangrike doodsoorsaak by mense wat oor lang tydperke aan silika blootgestel word.
Waar geskied blootstelling aan silikastof?
Silikastof word vrygestel tydens die werkproses waarin klip, sand of betongruis in baie klein deeltjies opgebreek word. Sandspuiting is een van die hoërisiko-aktiwiteite waar silikastof in die lug beland. Droëvee, of die wegwerk van sand of betonklip, skuur of skoonmaak van messelwerk met saamgeperste lug, kan groot stofwolke veroorsaak.
Hoe sal 'n werker weet of hy/sy die risiko loop om silikose op te doen?
Alle werkers wat in 'n stowwerige omgewing werk waar silikastof teenwoordig is, kan potensieel silikose opdoen. Silikose kan baie vinnig ontwikkel met blootstelling aan silika (Akute Silikose) of vinnige (Versnelde Silikose) of stadige (Chroniese Silikose). Dit kan ook gekompliseer word deur massiewe fibrose of tuberkulose.
In watter werkplekke is blootstelling aan silikastof die waarskynlikste?
● Vervaardiging van seep en skoonmaakmiddels.
Wat is die simptome wat dui op die moontlikheid van silikose?
Hoe sal jy weet of jy silikose het?
As jy weet jy is blootgestel aan silikastof behoort jy 'n kliniek, hospitaal of dokter te besoek wat ondervinding van beroepsiektes het. Die mediese ondersoek behoort 'n deeglike beroepsgeskiedenis, bors-X-strale en 'n longfunksietoets in te sluit om te bepaal of jy silikose het.
Wat kan jy doen om silikose te voorkom?
● Neem deel aan opleidingsprogramme oor die voorkoming van silikose.
● Vra jou werkgewer om vir jou 'n mediese ondersoek te reël.
Waarheen om te gaan as jy silikose, silikaverwante tuberkulose of silikaverwante longkanker het wat jy in die werkplek opgedoen het.
Kontak die naaste Provinsiale Kantoor van die Departement van Arbeid vir advies oor hoe om aansoek te doen vir vergoeding uit die Vergoedingsfonds.
Kontak jou naaste kantoor van die Departement van Arbeid of besoek die Departement se webtuiste by www.labour.gov.
Silika word in houers vervoer om in tenks geberg te word vir die produksieproses.
Die foto toon duidelik hoe die aanleg se stof die skerpte van die foto beïnvloed.
Om silikose te voorkom, moet opgetree word om silikastofvlakke te verlaag.
Een van die potensiële risiko-areas vir silikastof is in die konstruksiebedryf waar aktiwiteite soos sandstraling, tonneling, rotsboor-, hamerboor- en skuurwerk met kraggereedskap gedoen word op oppervlaktes wat silika bevat.
Dra te alle tye 'n stofmasker in die werkplek!
<fn>DOL. WhatEveryWorkerShouldKnow.2011-01-10.af.txt</fn>
Hierdie gids is geskryf in die belang van die gesondheid en veiligheid van werkers in Suid-Afrika. Die doel hiervan is om die Wet in eenvoudige bewoording te verduidelik aan alle rolspelers op die gebied van Suid-Afrikaanse beroepsgesondheid en veiligheid.
Die rol van die inspekteurs van beroepsgesondheid en veiligheid (BGV) in die Departement van Arbeid word verduidelik. Die pligte en regte van werkers, soos aan hulle verleen in die Wet, word uiteengesit. Die rolle en verantwoordelikhede van werkgewers, vervaardigers, ontwerpers, invoerders, verskaffers en verkopers, ter versekering van die gesondheid en veiligheid van werkers, word uitgelig. En laastens word die werksaamhede van verteenwoordigers vir gesondheid en veiligheid verduidelik.
Elke hoof-uitvoerende beampte moet sover redelik doenlik verseker dat die pligte van sy/haar werkgewer soos beoog in hierdie Wet, behoorlik nagekom word.
Die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993, vereis van die werkgewer om sover redelik doenlik 'n werkomgewing in stand te hou wat veilig en sonder risiko vir die gesondheid van werkers is. Dit beteken dat die werkgewer moet verseker dat die werkplek vry van gevaarlike stowwe, soos benseen, chloor en mikro-organismes, voorwerpe, toerusting, prosesse, ens. is wat besering, skade of siekte kan veroorsaak. Waar dit nie moontlik is nie, moet die werkgewer die werkers inlig oor hierdie gevare, hoe dit voorkom kan word, en hoe om veilig te werk, en ander beskermende maatreëls vir 'n veilige werkplek.
Daar word egter nie van die werkgewer verwag om alleen verantwoordelikheid vir gesondheid en veiligheid te neem nie. Die Wet is gebaseer op die beginsel dat gevare in die werkplek aangepak moet word deur kommunikasie en samewerking tussen die werkers en die werkgewer. Die werkers en die wergewer moet die verantwoordelikheid vir gesondheid en veiligheid in die werkplek deel. Beide partye moet proaktief gevare identifiseer en beheermaatreëls ontwikkel om die werkplek veiliger te maak. Op hierdie manier is die werkgewer en werkers betrokke by 'n stelsel waar verteenwoordigers van gesondheid en veiligheid die werkplek gereeld kan inspekteer en dan aan 'n komitee vir gesondheid en veiligheid rapporteer, wat op hulle beurt die aanbevelings aan die werkgewer kan voorlê.
Om te verseker dat hierdie stelsel werk, moet elke werker sy of haar regte en pligte ken soos vervat in die Wet.
Die Wet bekend as die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 (Wet No. 85 van 1993), bestaan uit 50 artikels en is deur die Parlement goedgekeur. Die doel van die Wet is om voorsiening te maak vir die gesondheid en veiligheid van mense by die werk of in verband met die gebruik van 'n aanleg en masjinerie. Dit maak verder voorsiening vir die beskerming van ander mense as mense by die werk teen gevare wat spruit uit of in verband met die bedrywighede van mense by die werk.
Verskeie Regulasies, oor spesifieke onderwerpe, word van tyd tot tyd deur die Departement van Arbeid gepubliseer ingevolge die Wet. Die Wet en die Regulasies kan van die Staatsdrukker in Staatskoerant-formaat of gebinde formaat by verskeie uitgewers gekoop word.
Die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid word geadministreer deur die Hoofdirektoraat Beroepsgesondheid en Veiligheid van die Departement van Arbeid.
Ten einde die gesondheid en veiligheid van werkers te verseker, is provinsiale kantore in al die provinsies geopen. Met dit ten doel voer inspekteurs van gesondheid en veiligheid van hierdie provinsiale kantore inspeksies en ondersoeke by werkplekke uit.
Inspeksies word gewoonlik beplan op die grond van ongelukstatistiek, die teenwoordigheid van gevaarlike stowwe, soos die gebruik van benseen in wasserye, of die gebruik van gevaarlike masjinerie in die werkplek. Onbeplande inspeksies, aan die ander kant, ontstaan gewoonlik uit versoeke of klagtes deur werkers, werkgewers, of lede van die publiek. Hierdie klagtes of versoeke word vertroulik hanteer.
In die geval van dreigende gevaar, kan 'n inspekteur deur middel van 'n verbodskennisgewing 'n verbod plaas op 'n bepaalde optrede, proses, of die gebruik van 'n masjien of toerusting. Niemand mag die inhoud van sodanige kennisgewing verontagsaam nie en nakoming moet onmiddellik in werking tree.
Indien 'n bepaling van 'n regulasie oortree word, kan die inspekteur 'n oortredingskennisgewing aan die werkers of werkgewer beteken. 'n Oortreding van die Wet kan uitloop op 'n onmiddellike vervolging, maar in die geval van 'n oortreding van die regulasie, kan die werkgewer die geleentheid gebied word om die oortreding reg te stel binne 'n tydsbeperking soos gespesifiseer in die kennisgewing wat gewoonlik 60 dae is.
Waar die maatreëls vir gesondheid en veiligheid wat deur die werkgewer ingestel is, nie die werkers se gesondheid en veiligheid bevredigend beskerm nie, kan die inspekteur van die werkgewer vereis om meer doeltreffende maatreëls in te stel. 'n Verbeteringskennisgewing wat die korrektiewe maatreëls voorskryf, word dan aan die werkgewer beteken.
Om die inspekteur in staat te stel om sy of haar pligte uit te voer, kan hy of sy enige werkplek of perseel binnegaan waar masjinerie of gevaarlike stowwe gebruik word en mense ondervra of 'n dagvaarding aan hulle beteken om voor hom of haar te verskyn. Die inspekteur kan versoek dat enige dokumente by hom of haar ingedien word, kan die dokumente ondersoek of afskrifte daarvan maak, en kan 'n verduideliking eis oor enige inskrywings in sodanige dokumente. Die inspekteur kan ook enige toestand of artikel inspekteer en monsters daarvan neem, en beslag lê op enige artikel wat as bewys kan dien.
Let wel: Bogenoemde magte van inspekteurs is nie absoluut nie. Enige persoon wat verskil met enige besluit wat deur 'n inspekteur geneem word, kan appèl aanteken teen daardie besluit deur te skryf aan die Hoofinspekteur, Beroepsgesondheid en Veiligheid, Departement van Arbeid, Privaat Sak X117, Pretoria, 0001.
Wat moet die werkgewer doen om te verseker dat die werkomgewing veilig en sonder risiko is vir die gesondheid van sy of haar werkers?
Die werkgewer moet alle toerusting wat nodig is om die werk te doen en alle stelsels waarvolgens die werk gedoen moet word, voorsien en in stand hou in 'n toestand wat nie die gesondheid en veiligheid van werkers sal benadeel of in gevaar stel nie. Voordat persoonlike beskermende toerusting gebruik mag word, moet die werkgewer eers probeer om enige gevaar vir die gesondheid en veiligheid van sy werkers te verwyder of te verminder. Slegs wanneer dit nie doenlik is nie, moet persoonlike beskermende toerusting gebruik word.
Die werkgewer moet maatreëls tref om sy of haar werkers se gesondheid en veiligheid te beskerm teen gevare wat kan ontstaan uit die produsering, prosessering, gebruik, hantering, berging of vervoer van artikels of stowwe, met ander woorde enigiets waarmee werkers in kontak kan kom by die werk.
voorsiening maak vir die nodige inligting, instruksies, opleiding en toesig terwyl die mate van werkersbekwaamheid in gedagte gehou word.
toesien dat sodanige werker verseker dat die voorsorgmaatreëls geïmplementeer en in stand gehou word.
Die werkgewer moet toesien dat elke werker ingelig is en die gesondheids- en veiligheidsgevare duidelik verstaan van enige werk wat gedoen word, enigiets wat geproduseer, geprosesseer, gebruik, geberg, gehanteer of vervoer word, en enige toerusting of masjinerie wat gebruik word. Die werkgewer moet dan inligting verskaf oor voorsorgmaatreëls teen hierdie gevare.
Die werkgewer moet verteenwoordigers van gesondheid en veiligheid in kennis stel wanneer 'n inspekteur hom of haar verwittig van inspeksies en ondersoeke wat by die perseel uitgevoer gaan word. Die werkgewer moet ook die verteenwoordigers van gesondheid en veiligheid inlig oor enige aansoek om vrystelling, of enige vrystelling wat hom of haar ingevolge die Wet verleen word. Vrystelling beteken om vrygestel te word van sekere bepalings van die Wet, regulasies, kennisgewings of opdragte ingevolge die Wet.
Die werkgewer moet so gou moontlik die verteenwoordigers van gesondheid en veiligheid in kennis stel daarvan as 'n insident in die werkplek voorgekom het. 'n Insident is 'n gebeurtenis wat by die werkplek voorkom waar 'n persoon gedood of beseer is of siek geword het. Dit is ook die storting van 'n gevaarlike chemiese produk, byvoorbeeld wanneer formaldehied ('n chemiese produk wat in die nywerheid gebruik word) uit 'n tenk lek weens 'n foutiewe klep, of waar masjinerie uit beheer raak sonder om enigiemand te dood of te beseer.
wanneer 'n struktuur opgerig of 'n artikel geïnstalleer word op 'n perseel, moet dit op so 'n wyse gedoen word dat daar nie 'n onveilige situasie of 'n gesondheidsrisiko geskep word nie.
prosedures in die geval van 'n ongeluk.
Indien 'n persoon aan wie 'n artikel of stof verkoop of verskaf is, skriftelik onderneem om stappe te doen om te verseker dat die artikel of stof aan al die voorgeskrewe vereistes voldoen, en veilig en sonder risiko vir die gesondheid is, skuif die pligte van die invoerder, ontwerper, verkoper, verskaffer of vervaardiger daarna na die persoon wat onderneem om sodanige stappe te doen.
na sy of haar eie gesondheid en veiligheid om te sien, sowel as na dié van ander mense wat deur sy of haar optrede of versuim om op te tree, nadelig geraak word. Dit sluit speletjies by die werk in.
indien hy of sy in 'n voorval betrokke is wat sy of haar gesondheid kan raak of 'n besering kan veroorsaak, daardie voorval by die werkgewer, en by die gemagtigde persoon of die gesondheids- of veiligheidsverteenwoordiger so gou moontlik maar nie later nie as die einde van die skof aan te meld.
gesondheids- en veiligheidstandaarde wat die werkgewer by die werk moet handhaaf.
die prosedures moet gevolg word as 'n werker blootgestel is aan gevaarlike stowwe wat gevaarlik is vir gesondheid.
Die werker kan versoek dat sy of haar privaat mediese praktisyn sy of haar mediese en blootstellingsrekords ondersoek.
Indien die werker 'n gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger is, kan hy of sy ondersoek instel en skriftelik kommentaar lewer oor blootstellingsevaluerings en moniteringsverslae.
Indien die werker 'n gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger is, kan hy of sy 'n gesondheids- en veiligheidsinspekteur van die Departement van Arbeid gedurende 'n inspeksie van die werkplek vergesel en enige vrae wat die inspekteur mag vra, beantwoord.
Die werker kan kommentaar lewer op of vertoë rig in verband met enige regulasie of veiligheidstandaard gepubliseer ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid.
die werker voldoen het aan 'n wettige kennisgewing, (bv. 'n verbod, oortredingskennisgewing, ens.)
die werker getuienis afgelê het voor die Arbeidshof of 'n Geregshof oor aangeleenthede rakende gesondheid en veiligheid.
Die werker kan appèl aanteken teen die besluit van 'n inspekteur. Appèlle moet skriftelik verwys word na die Hoofinspekteur, Beroepsgesondheid en Veiligheid, Departement van Arbeid, Privaat Sak X117, Pretoria, 0001.
Niemand mag peuter met 'n voorwerp wat voorsien is in die belang van gesondheid en veiligheid nie, of dit verkeer te gebruik nie. Niemand mag byvoorbeeld 'n veiligheidskut van 'n masjien verwyder nie of die masjien gebruik of iemand toelaat om dit sonder sodanige skut te gebruik nie.
Wat is gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers?
Hulle is voltydse werkers wat genomineer of gekies is en skriftelik aangewys is deur die werkgewer nadat die werkgewer en werkers met mekaar oorleg gepleeg het en 'n ooreenkoms bereik het oor wie gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers wil wees. Hulle moet minstens vertroud wees met die omstandighede en toestande by daardie deel van die werkplek waarvoor hulle aangewys is.
Ooreenstemming moet ook bereik word oor die tydperk diens en funksies van die gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger en moet onderling tussen die werkgewer en die werkers geskik word.
Hoeveel gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers moet aangewys word?
Een gesondheids- en veiligheidsverteenwoordiger moet aangewys word vir elke werkplek wat bestaan uit 20 of meer werkers. Dus is dit nie nodig om 'n verteenwoordiger aan te wys waar daar 19 werkers in diens is nie.
In die geval van winkels en kantore moet een verteenwoordiger aangewys word vir elke 100 verteenwoordigers of deel daarvan.
Byvoorbeeld, een verteenwoordiger moet aangewys word in die geval van 21 tot 100 werkers. Maar twee verteenwoordigers moet aangewys word waar daar 101 tot 200 werkers in diens is, ens.
In die geval van ander werkplekke moet een verteenwoordiger aangewys word vir elke 50 werkers of deel daarvan. Een verteenwoordiger moet byvoorbeeld aangewys word in die geval van 21 tot 50 werkers. Maar twee verteenwoordigers moet aangewys word waar 51 tot 100 werkers in diens is.
Afhangende van omstandighede kan 'n inspekteur die aanwysing vereis van meer verteenwoordigers, selfs in die geval waar die getal werkers minder as 20 is. Byvoorbeeld die uitleg van 'n aanleg kan van so 'n aard wees dat die aanwysing van slegs een werker vir 50 werkers onvoldoende is. Die inspekteur kan dan die aanwysing van meer verteenwoordigers vereis. Indien die werkgewer en werkers ooreenstem, kan meer as die voorgeskrewe getal verteenwoordigers aangewys word.
Wanneer moet gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers aangewys word?
Binne vier maande na die inwerkingtreding van die werkgewer se sakeonderneming. 'n Werkgewer met meer as 20 werkers, wie se besigheid minder as vier maande in bedryf is, het nie nodig om verteenwoordigers aan te wys nie. In die geval waar seisoenswerkers byvoorbeeld in diens is op plase, wat die getal werkers vir 'n tydperk van minder as vier maande 20 laat oorskry, is die aanwysing van verteenwoordigers ook nie nodig nie.
Wanneer moet gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers hulle werksaamhede uitvoer?
Alle werksaamhede betreffende die aanwysing, funksionering en opleiding van verteenwoordigers kan gedurende normale werkure uitgevoer word.
Wat kan gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers doen?
Verteenwoordigers kan die doeltreffendheid van gesondheids- en veiligheidsmaatreëls deur middel van gesondheids- en veiligheidsoutdits nagaan.
Verteenwoordigers kan potensiële gevare in die werkplek identifiseer en hulle aan die gesondheids- en veiligheidskomitee of die werkgewer rapporteer.
Verteenwoordigers kan tesame met die werkgewer voorvalle ondersoek, of klagtes van werkers betreffende gesondheids- en veiligheidsaangeleenthede en skriftelik daaroor verslag doen.
Verteenwoordigers kan aan die werkgewer of gesondheids- en veiligheidskomitee vertoë rig betreffende die veiligheid van die werkplek of, waar die vertoë onsuksesvol is, aan 'n inspekteur.
met die toestemming van sy/haar werkgewer, vergesel word van 'n tegniese adviseur gedurende 'n inspeksie.
Wat is die doel van gesondheids- en veiligheidskomitees?
Lede vergader om maatreëls te inisieer, bevorder, handhaaf en hersien ten einde die gesondheid en veiligheid van werkers te bevorder.
Wanneer moet gesondheids- en veiligheidskomitees ingestel word?
Minstens een komitee moet ingestel word wanneer twee of meer verteenwoordigers aangewys word.
Uit hoeveel lede bestaan 'n gesondheids- en veiligheidskomitee?
indien twee of meer komitees ingestel is vir 'n werkplek, moet elke verteenwoordiger lid wees van minstens een van daardie komitees.
Derhalwe moet elke verteenwoordiger lid wees van 'n komitee. Die werkgewer moet ook ander mense nomineer om hom of haar te verteenwoordig op 'n komitee maar sodanige genomineerdes mag nie meer wees as die getal verteenwoordigers aangewys op daardie komitee nie. Indien 'n inspekteur egter van mening is dat die getal komitees in 'n werkplek onvoldoende is, kan hy of sy die instelling van bykomende komitees bepaal.
Hoe dikwels vergader gesondheids- en veiligheidsverteenwoordigers?
Hulle vergader wanneer dit ook al nodig is, maar minstens een keer elke drie maande. Die komitee bepaal die tyd en plek.
Indien 10% of meer van die werkers egter by die inspekteur 'n versoek rig om 'n vergadering, kan die inspekteur bevel gee dat sodanige vergadering gehou moet word op 'n tyd en plek wat hy of sy bepaal.
Wie bepaal die prosedure by die vergadering?
Die lede van die komitee kies die voorsitter en bepaal sy of haar dienstydperk, vergaderingsprosedures, ens.
Kan gesondheids- en veiligheidskomitees deskundiges raadpleeg vir advies?
Ja, komitees kan mense koöpteer as adviserende lede as gevolg van hulle kennis en kundigheid rakende gesondheids- en veiligheidsaangeleenthede. 'n Adviserende lid het egter nie stemreg nie.
Wat doen gesondheids- en veiligheidskomitees?
Die komitees hanteer slegs gesondheids- en veiligheidsaangeleenthede by die werkplek of dele daarvan waarvoor sodanige komitees ingestel is.
'n Komitee moet aanbevelings doen aan die werkgewer rakende die gesondheid en veiligheid van werkers. Waar hierdie aanbevelings nie lei tot die oplossing van die saak nie, kan die komitee aanbevelings doen aan 'n inspekteur.
'n Komitee moet enige insident bespreek wat lei tot die besering, siekte, of dood van 'n werker en kan skriftelik aan die inspekteur daaroor verslag doen.
'n Komitee moet rekord hou van elke aanbeveling aan die werkgewer en van elke verslag aan 'n inspekteur.
Komiteelede moet enige ander werksaamheid verrig wat by regulasie van hulle vereis word.
'n Werkgewer mag geen aftrekkings doen van 'n werker se salaris met betrekking tot enigiets wat van hom of haar verwag word om te doen in belang van gesondheid en veiligheid ingevolge die Wet nie.
Indien 'n mediese praktisyn iemand ondersoek of behandel vir 'n siekte wat na sy of haar vermoede ontstaan het uit die werker se werk, moet die mediese praktisyn die geval by die werker se werkgewer en by die Hoofinspekteur aanmeld.
Werkgewers en werkers moet die aanwysings, dagvaardings, versoeke of bevele van inspekteurs nakom. Daarbenewens mag niemand iemand anders verhinder om genoemde na te kom nie.
Die inspekteur se vrae moet beantwoord word, maar niemand word verplig om 'n vraag te beantwoord waardeur hy of sy homself of haarself sal inkrimineer nie. Om jouself te inkrimineer beteken jy gee te kenne dat jy verantwoordelik is vir 'n oortreding.
Wanneer die inspekteur dit vereis, moet hy of sy voorsien word van die nodige middele en die bystand verleen word wat hy of sy nodig mag hê om 'n ondersoek te hou. Die inspekteur kan ook versoek dat die ondersoeke bygewoon word deur individue wat die inspekteur kan bystaan met die ondersoek. Niemand mag die inspekteur beledig nie of met opset die ondersoek onderbreek nie.
die werker nie opgetree het binne die bestek van sy of haar bevoegdheid nie, met ander woorde die werker het iets gedoen wat hy of sy geweet het hy of sy nie behoort te doen nie.
Voorgenoemde is ook van toepassing op 'n magtiging van 'n werkgewer, byvoorbeeld 'n subkontrakteur, tensy die partye vooraf skriftelik ooreenkom oor hoe die magtiging aan die bepalings van die Wet sal voldoen.
'n Inspekteur van die Departement van Arbeid het gedurende 'n inspeksie 'n gassilinder gevind wat los staan in plaas van vasgeheg te wees teen die muur of 'n pilaar.
Die Departement se inspekteurs het die ineenstorting van die Coega-brug waar 2 mense gedood is en 23 mense beseer is.
Slegs twee mense het beskermende klere aan en die derde persoon werk in dieselfde omgewing sonder 'n beskermende masker oor die neus.
Beskerm jou eie liggaam deur die voorgeskrewe beskermende klerasie te alle tye te dra vir die kop, hande, liggaam en voete ens.
'n Gassilinder het ontplof weens 'n brand.
Die skep van 'n potensieel gevaarlike situasie by 'n punt vir twee kragproppe en nie vyf nie soos getoon in die prent.
Stapeling van materiaal moet op so 'n wyse gedoen word dat dit nie 'n gevaar vir die werkers skep nie.
Het jy geweet dat die veiligheid van kabelweë slegs een van die take van 'n beroepsgesondheids en veiliigheidsinspekteur is?
n Gevaarlike situasie. Die stellasies is nie aan die gebou vasgemaak nie en geen beskermende klere word gedra nie.
Die plek waar 11 mense gesterf het in 'n brand met geen manier om te ontsnap nie, omdat die werkplek aan die buitekant gesluit was.
<fn>DOL. YourWorkShouldNotPutYourLifeAndHealthAtRisk.2010-11-30.af.txt</fn>
Elke jaar sterf 2 miljoen mense wêreldwyd aan werkverwante ongelukke en siektes*.
Dit is hoekom die Suid-Afrikaanse Departement van Arbeid, asook regerings wêreldwyd, wette opgestel het om die gesondheid en veiligheid van werknemers en enigiemand wat 'n werksomgewing betree, te beskerm.
Dit is jou reg!
Die Handves van Regte beskerm die individu se reg op 'n omgewing wat nie skadelik is vir hul gesondheid en welstand nie.
Werkgewers moet seker maak dat werknemers ordentlike opleiding ontvang vir die werk wat hulle verrig en dat hulle onder toesig werk waar nodig.
Werkplekke sal nooit veilig wees nie tensy werknemers, werkgewers en enigiemand wat die perseel binnegaan, nie doen wat vereis word volgens die WBGV en veiligheidsmaatreëls by die werk nie.
Versigtig te wees wanneer masjinerie en PBT gebruik en gestoor word.
Indien jy meer van die Departement van Arbeid wil weet en hoe hulle verseker dat arbeidswette vir jou werk, SMS 'LM' na 41894 vir meer besonderhede. R1,50/SMS. Gratis SMS's geld nie.
Indien jy wil hê dat die Departement jou help om jou werkomgewing veiliger te maak, of om ongelukke of toestande wat kan lei tot ongelukke, of wat gesondheidsrisiko's inhou te rapporteer, besoek jou naaste Arbeidsentrum of skakel 012 309 4000.
Jy kan ook www.labour.gov.za besoek vir meer besonderhede.
Jy kan ons ook volg op Twitter (@DepartmentOfLabour) of sluit aan by ons groep op Facebook ('Department of Labour') vir bygewerkte besonderhede oor die Departement se aktiwiteite en geleenthede wat bedoel is om jou te bemagtig met besonderhede oor jou regte by die werk..
statistieke van die Internasionale Arbeidsorganisasie (ILO), webtuiste www.ILO.
<fn>DRAFT_Policy_Large_Pelagics_2007_vers_AFRIKAANS.txt</fn>
Hierdie beleid oor die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die groot diepseevis-1 langlynvissery word uitgereik deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme ("die Minister").
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings uiteen te sit wat van toepassing sal wees op die toekenning van bykomende Totale Toelaatbare Poging (TTP) met betrekking tot langtermyn- kommersiële groot diepseevis-visvangregte. Hierdie oorwegings is toegepas deur die Minister en die gedelegeerde gesag van die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") wanneer regte in die verlede toegeken is.
Die Minister is voornemens om die mag wat hy kragtens artikel 18 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998) ("die WLMH") ontvang het, om bykomende BBP toe te ken met betrekking tot langtermyn- kommersiële groot diepseevis-visvangregte, aan 'n senior amptenaar van die Departement te delegeer kragtens artikel 79 van die WLMH. Hierdie beleidsdokument sal, inter alia, die gelegeerde gesag rig met betrekking tot besluitneming in verband met aansoeke in hierdie vissery.
Suid-Afrikaanse deelname in die groot diepseevis-langlynsektor is betreklik nuut. Die oes van tuna en swaardvis deur langlynvissery is in die verlede onderneem deur Japannese en Taiwannese vaartuie wat onder bilaterale lisensie-ooreenkomste in Suid-Afrikaanse waters visgevang het.
Groot diepseevis verwys na alle visbevolkings binne die bestuursjurisdiksie van die Internasionale Kommissie vir die Bewaring van Atlantiese Tunas ("ICCAT"), die Indiese Oseaan-Tunakommissie ("IOTC") en die Kommissie vir die Bewaring van Suidelike Blouvintuna ("CCSBT").
waters te vang, te hernieu nie. Hierdie ooreenkomste het aan die einde van Januarie 2003 verstryk.
Die beskikbaarheid van tuna en swaardvisbevolkings in Suid-Afrikaanse waters, tesame met 'n hernieude belangstelling in die langlynvangs van tuna deur Suid-Afrikaners het die Departement in 1997 oortuig om eksperimentele permitte vir die langlynvangs van tuna toe te ken. Deelnemers aan die eksperimentele vissery het destyds bestaan uit 20 bestaande tunakwotahouers en 10 "nuwe" tunastokkwotahouers.
tegnologiese en visseryondervinding op te bou in die tuna-langlynvisvangbedryf; en biologiese en visserydata in te samel sodat 'n wetenskaplike grondslag vir die bestuur van 'n Suid-Afrikaanse kommersiële groot diepseevissery voorsien kan word.
Die eksperimentele vissery het getoon dat Suid-Afrikaanse deelnemers aan die vissery in staat is om swaardvis te vang. Daar is egter 'n besondere behoefte om 'n prestasiegeskiedenis vir die oes van tuna op te bou.
Ander visserysektore wat groot diepseevisspesies vang, sluit die kommersiële haai-langlynvissery, tuna stokvissery, tradisionele handlynvissery en die ontspanningsektor in. Die tunas wat deur hierdie sektore gevang word, is hoofsaaklik langvin- (albakoor) en geelvintuna. Die haai-langlynvissery is beperk met betrekking tot permitvoorwaardes tot 'n tunabyvangs van 10% (per gewig) van die totale vangs van die teikenspesie. Kommersiële tradisionele handlynvaartuie en ontspanningsvissers word beperk deur vangslimiete.
In 2005 het die Departement langtermynregte (duur 10 jaar) toegeken in die groot diepseevis-langlynvissery (tuna en swaardvis).
Konsolidasie van die tuna-, swaardvis- en diepseehaai-langlynvissery is nie tydens die toekenningsproses in 2004 bereik nie. Die diepseehaai-langlynvisery is egter teen 31 Desember 2005 gestaak en as gevolg van die gebrek aan konsolidasie is nege vrystellings toegestaan vir diepseehaai-langlynvissery. Die oogmerk om 'n Suid-Afrikaanse Groot Diepseevis-Langlynvissery te hê, is bereik in die toekenningsproses van regte in 2004 en alle suksesvolle Regtehouers is Suid-Afrikaans. In ooreenstemming met die derde oogmerk van die toekenningsproses van 2004 het die vangsprestasie vir 2005 en 2006 nie Suid-Afrika se totale vangsprestasie vir groot diepseevisse verbeter nie.
Daarbenewens was daar in ooreenstemming met die totale toelaatbare poging vir die groot diepseevis-langlynvissery, 20 swaardvisregte en 30 tunaregte in 2004 beskikbaar om toegeken te word. Sewentien regte is toegeken vir swaardvis sowel as 'n bykomende reg met 'n wetlike hersiening en gevolglik is daar 2 swaardvisregte wat nie toegeken is nie. Ses en twintig tunaregte is toegeken, met 4 regte ontoegeken.
As 'n kusstaat wat die VN se Ooreenkoms oor Visvoorraad onderteken het, is Suid-Afrika verplig om 'n vissery vir groot diepseevisspesies te ontwikkel en te bestuur in samewerking met die relevante Streeks- Visserybestuursorganisasies (SVBO's) en in ooreenstemmning met hulle bestaande bestuurs- en beheermaatreëls. Die groot diepseevisbedryf is dus afhanklik van landstoewysings van die toepaslike SVBO's (soos die Internasionale Kommissie vir die Bewaring van Atlantiese Tunas - ICCAT; die Indiese Oseaan-Tunakommissie - IOTC; en die Kommissie vir die Bewaring van Suidelike Blouvintuna - CCSBT).
Die doel om kommersiële visvangregte in die tuna- en swaardvis-langlynvissery toe te ken, is om 'n ekonomies en omgewings- onderhoubare Suid-Afrikaanse kommersiële groot diepseevis-langlynvisbedryf te vestig, wat langlynvangs van diepseehaaie, sal insluit.
Transformasie en herstrukturering van die visbedryf is 'n algemene regeringsoogmerk en dit is die voorneme van hierdie beleid om die raamwerk te voorsien om hierdie belangrike noodsaaklikheid aan te spreek.
Konsolidasie van alle kommersiële groot diepseevis-langlynvissery, met inbegrip van diepseehaai-langlynvangs bly 'n belangrike oorweging. Die kommersiële oes van diepseehaaie deur die haai-langlynvissery is teen 31 Desember 2005 beëindig. Maar aangesien konsolidasie van diepseehaai-langlyn nie in 2005 bereik is nie, is nege vrystellings toegestaan vir diepseehaai-langlyn. Huidige houers van diepseehaai-langlynvrystellings moet kragtens hierdie beleid aansoek doen om 'n kommersiële groot diepseevisreg om tunas en swaardvis te kan vang. Byvangs van diepseehaaie sal toegelaat word binne voorgeskrewe perke. Die vangs van bodemhaaie met langlyne sal nie geraak word deur hierdie beleid nie en sal nog steeds 'n aparte kommersiële vissery wees.
'n Suid-Afrikaanse Groot Diepseevis-Langlynvissery n Fundamentele oogmerk van hierdie beleid en die toekenning van kommersiële groot diepseevis-langlynvisvangregte is die toekenning van regte aan Suid-Afrikaanse persone2. Hierdie beleidsoogmerk verhoed nie nie-Suid-Afrikaners om gesamentlike ondernemings met Suid-Afrikaners aan te gaan nie, mits die Suid-Afrikaanse aandeel in so 'n gesamentlike onderneming ten minste 51% is.
Bevolkings van uiters migrerende spesies, soos swaardvis en tuna, word deur SVBO's bestuur. Landstoekennings word gegrond op verskeie maatstawwe, waarvan die belangrikste vangsgeskiedenis is. Gevolglik is 'n sleuteloogmerk van die beleid om regte toe te ken sodat 'n Suid-Afrikaanse vangsrekord opbou kan word, veral vir tuna, wat Suid-Afrika die reg sal gee om 'n groter aandeel van die beskikbare landstoekennings te kry.
Kommersiële groot diepseevis-langlynvisregte sal aan die einde van Februarie 2015 tot 'n einde kom.
die behoefte aan die opbouing van 'n verdere Suid-Afrikaanse vangsgeskiedenis vir groot diepseevisse, veral vir tuna; en die hoë kapitaalinvestering wat nodig is om die groot diepseevissery te betree.
Vir 'n definisie van 'n Suid-Afrikaanse persoon, sien afdeling 1 van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne, 1998 Wet Nr.
Aansoekers om langtermyn- kommersiële diepseevisvangregte moet aan sekere noodsaaklike vereistes voldoen.
aansoekers moet bewys kan lewer van toegang tot of eienaarskap van 'n gepaste vaartuig(e); en aansoekers moet in staat wees om groot diepseevisse met die langlynmetode te oes.
Daarbenewens sal alle aansoekers geëvalueer word volgens 'n stel "uitsluitingsmaatstawwe", waarna dit afsonderlik geëvalueer sal word ingevolge 'n stel beswaarde "vergelykende balanserende maatstawwe". 'n Afsnypunt of rang sal dan vasgestel word om die suksesvolle aansoekers te bepaal.
Met betrekking tot rangorde kan onsuksesvolle aansoekers in hierdie toekenningsproses oorweeg word vir die toekenning van regte indien sulke regte beskikbaar word wanneer regte teruggetrek word. Dit is sodat die oogmerk bereik kan word om 'n Suid-Afrikaanse vangsrekord op te bou.
Vorm van die Aansoeker: Aansoeke sal alleenlik oorweeg word van entiteite wat geïnkorporeer is ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, 1984 (Wet Nr. 69 van 1984) en die Maatskappywet, 1973 (Wet Nr. 61 van 1973). Regte sal nie aan natuurlike persone (d.w.s. individue of alleeneienaars) toegestaan word nie.
Nakoming: As 'n aansoeker, of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers skuldig bevind is aan 'n ernstige oortreding van die WMLH, die regulasies, permitvoorwaardes of enige ander ernstige visseryverwante oortredings, sal die aansoeker nie 'n groot diepseevisvangreg toegestaan word nie. Dit sluit nie die betaling van 'n skulderkenningsboete in nie. Regte sal ook nie aan 'n aansoeker toegestaan word nie as daar van die aansoeker, of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers, enige visvangreg gekanselleer or teruggetrek is ingevolge die WMLH, of as daar beslag gelê is op bates onder die Wet op Voorkoming van Georganiseerde Misdaad, 1998 (Wet Nr. 21 van 1998) of die WMLH.
Besluite mag voorbehou word op aansoeke van Regtehouers wat ondersoek word weens skendings van die WMLH. 'n Besluit oor so 'n aansoek sal gemaak word ná afloop van die ondersoek.
Daar word van Regtehouers vereis om 'n heffing te betaal op vis wat ingebring is. Regtehouers wat vangste ondergerapporteer het om die betaling van heffings te vermy, sal uitgesluit word. Regtehouers wat heffings nie betaal het nie, sal gepenaliseer word in die vergelykende balanseringsproses soos hieronder uiteengesit. Sou so 'n aansoeker nietemin kwalifiseer om regte toegeken te word, sal 'n visserypermit nie uitgereik word voor enige uitstaande gelde aan die Departement betaal is nie.
Papierkwotas: 'n Papierkwota, soos gedefinieer in die Algemene Visserybeleid, sal uitgesluit word.
Toegang tot 'n gepaste vaartuig: Aansoekers sal moet bewys lewer dat hulle reg van toegang het tot 'n gepaste vaartuig (sien verder paragraaf 8 hieronder vir die beskrywing van 'n gepaste vaartuig).
Aansoekers om kommersiële groot diepseevis-visvangregte sal geëvalueer word ingevolge die volgende balanseringsmaatstawwe, wat beswaar sal word om die sterkte van elke aansoek te evalueer. Die maatstawwe hieronder moet saam met die ooreenstemmende maatstawwe in die Algemene Visserybeleid gelees word vir verdere besonderhede.
Een van die oogmerke gedurende die proses om langtermynvisvangregte in hierdie visserybedryf toe te ken, is om te verbeter op die gehalte van transformasie in hierdie sektor.
Nakoming van die Wet op Billike Indiensneming, 1998 (Wet Nr. 55 van 1998) en die verteenwoordiging van swart mense en vroue op verskillende vlakke van die onderneming.
Korporatiewe maatskaplike investering.
Aansoekers sal oorweeg word met betrekking inagneming van tot hulle kennis van en vorige betrokkenheid by die groot diepseevis-langlynvissery, wat sal insluit dat daar in ag geneem word of die aansoeker of enige van sy aandeelhouers deelgeneem het aan die tuna-langlyn- eksperimentele vissery en die diepseehaaivissery sowel die rekord van prestasie van die deelnemer. Die inligting wat in die visseryplanne voorsien word, sal ook in ag geneem word.
Aansoekers sal oorweeg word met inagneming van hulle investering in 'n gepaste vaartuig, gereedskap en ander relevante toerusting. Daar moet genoem word dat aansoekers wat toegang het tot 'n gepaste vaartuig deur 'n huurooreenkoms (insluitende blote skeepshuurooreenkomste) sal vir 'n tydperk van meer as 5 jaar van die datum van die toekenning van die visvangreg nie toegelaat word om gepaste vaartuie te huur nie.
Wat die transformasie van die groot diepseevissery betref, is dit 'n prioriteit om regte toe te ken aan gepaste aansoekers wat óf heeltemal óf in betekenisvolle mate (meer as 50%) deur Suid-Afrikaanse persone besit3 en bestuur4 word.
Voorkeur sal gegee word aan histories benadeelde persone ("HBP's")5 of aan entiteite wat deur HBP's besit of bestuur word. In gevalle van gesamentlike ondernemings tussen Suid-Afrikaanse persone en nie-Suid-Afrikaanse persone, sal vaardigheidsoordragplanne wat gemik is op die bemagtiging van Suid-Afrikaners in ag geneem word.
Aansoekers sal oorweeg word met inagneming van die ontwikkeling van vaardighede en oordrag van vaardighede aan Suid-Afrikaners ten opsigte van reëlings vir gesamentlike ondernemings wat tussen Suid-Afrikaanse en buitelandse vennote aangegaan word. Vaardigheidsoordragplanne moet duidelik aandui watter vaardighede betrokke is en die tydreëling vir doeltreffende vaardigheidsoordrag.
Aansoekers sal oorweeg word met inagneming van hulle vermoë om met die oes van groot diepseevisse te begin met behulp van langlyngereedskap.
Histories benadeelde persoon beteken 'n persoon wat tot 'n groep persone behoort wat onregverdige diskriminasie moes verduur op grond van ras of geslag ingevolge die stelsel van Apartheid.
bepalings van die WMLH of wat skuldig pleit aan 'n oortreding van 'n bepaling van die WMLH, sy Regulasies of Permitvoorwaardes, of op wie 'n Artikel 28-kennisgewing bestel is en wie se reg of permit gevolglik gekanselleer of teruggetrek is nie, of wie se optrede op enige manier 'n skending was van enige SVBO of die bepalings van enige ander land se mariene en/of visserywette.
bewys lewer van 'n bereidwilligheid om te investeer in en deel te neem aan die risiko's wat met hierdie visserybedryf gepaardgaan; en wat nog nooit skuldig bevind is aan 'n oortreding van of 'n skending van 'n bepaling van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998) nie.
Die gepastheid van aansoekers sal ook bepaal word met inagneming van die feit of hulle in staat is om hulle visvangpermitte deur visvangs te aktiveer, binne een jaar vandat die reg toegestaan is.
Die Departement erken dat, aangesien daar 'n tekort is aan gepaste Suid-Afrikaanse vaartuie en as gevolg van Suid-Afrika se beperkte ondervinding in die groot diepseevis-langlynvissery, gesamentlike ondernemings met nie-Suid-Afrikaners moontlik nodig sal wees. Desnieteenstaande moet Suid-Afrikaners (d.w.s. Suid-Afrikaanse persone) 'n meerderheidsaandeel hê in gesamentlike ondernemings tussen Suid-Afrikaners en nie-Suid-Afrikaners en moet dit deur Suid-Afrikaners bestuur word. Bewyse van Suid-Afrikaners wat vir die skyn teenwoordig is, sal 'n negatiewe uitwerking op 'n aansoek hê.
Regte sal alleenlik toegestaan word aan gepaste aansoekers wat bewys kan lewer van eienaarskap of reg van toegang tot 'n gepaste vaartuig. Die gepastheid van vaartuie sal bepaal word met inagneming van, inter alia, lengte van die vaartuig (insluitende die prestasierekord van vaartuie), die vermoë om die vaartuig sowel as die nasionaliteit van die vaartuig te monitor en te beheer.
Aansoekers wat voornemens is om tuna te vang, sal bewys moet lewer van eienaarskap of reg van toegang tot 'n vaartuig met 'n minimum- Suid-Afrikaanse Maritieme Veiligheidsowerheid ("SAMSA") geregistreerde lengte van ongeveer 24m. Voorkeur sal gegee word aan vaartuie wat vriesfasiliteite aan boord het.
Die swaardvis-langlynvissery het net vaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag en daar is dus geen rede vir vaartuie onder buitelandse vlag om in hierdie vissery oorweeg te word nie. Aansoekers wat voornemens is om swaardvis te vang, sal moet bewys lewer van eienaarskap of reg van toegang tot 'n vaartuig onder Suid-Afrikaanse vlag met 'n minimum- SAMSA geregistreerde lengte van ongeveer 18m. Vaartuie met 'n lengte van minder as 18m kan oorweeg word met inganeming van hulle prestasierekord.
Daar word erken dat daar, weens Suid-Afrika se beperkte deelname aan die tuna-langlynvissery, 'n beperkte getal gepaste vaartuie is wat onder Suid-Afrikaanse vlag is. Gevolglik sal voorkeur gegee word aan aansoekers wat bewys lewer dat hulle reg van toegang tot of eienaarskap het van 'n gepaste vaartuig met die voorneme om dit onder Suid-Afrikaanse vlag te bring.
Ondervinding ná die toekenningsproses van langtermynregte van 2005 het getoon dat die proses om 'n vaartuig onder ander vlag te bring lank en duur kan wees. Die proses om 'n vaartuig onder ander vlag te bring, is afhanklik van die ekonomiese winsgewendheid van die tunavissery, insluitende toegang tot internasionale markte, veral die Japannese sasjimi mark.
die Regtehouer voor die begin van die tweede jaar van visvangs die Departement voorsien van 'n rooster ten opsigte van vordering met die proses om die vaartuig onder Suid-Afrikaanse vlag te bring asook vaardigheidsoordrag, waarop doelwitte en tydkaarte aangedui word.
kragtens artikel 39 van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998), skriftelik deur die relevante owerheid van die Vlagstaat gemagtig word dat alle vangste van groot diepseevisspesies, hetsy geoes in die oop see of in Suid-Afrika se Eksklusiewe Ekonomiese Sone, aan Suid-Afrika sal toeval vir die duur van die huurkontrak of ooreenkoms vir die gesamentlike onderneming; en eienaars en operateurs skriftelik bevestig dat die vaartuig onderworpe sal wees aan wette wat geldig is in die gebied van die Republiek van Suid-Afrika vir die duur van die huurkontrak of ooreenkoms vir die gesamentlike onderneming.
Tot op hede is 'n Suid-Afrikaanse vangsrekord geleidelik opgebou vir tuna en swaardvis, maar in die besonder vir swaardvis. Swaardvisvangste langs die westelike rand van die Agulhasbank het egter tussen die laaste kwartaal van 1997 en die eerste kwartaal van 1999 met 70% afgeneem. Dit is 'n sterk aanduiding dat plaaslike swaardvisuitputting plaasgevind het.
Om verdere afnames in swaardvisvangste in Suid-Afrika se eksklusiewe Ekonomiese Sone ("EES") te voorkom en om 'n ekonomies bestaanbare visserybedryf te verseker; is swaardvisgerigte regte in 2005 beskikbaar vir langtermynregtoekenning, met ten minste 2 wat oorbly om in 2007 toegeken te word; en tunagerigte regte in 2005 beskikbaar vir langtermynregtoekenning, met ten minste 4 wat oorbly om in 2007 toegeken te word.
Soos in paragraaf 4.2 hierbo genoem, sal die huidige vangs van diepseehaaie deur houers van haai-langlynvrystellings geïntegreer word in die groot diepseevis-langlynvissery. Daar sal nie 'n afsonderlike diepseehaai-langlynvissery wees nie. Gevolglik moet teenswoordige houers van diepseehaai-langlynvrystellings ingevolge hierdie beleid aansoek doen om 'n groot diepseevisvangreg. Houers van haai-langlynvrystellings wat ingevolge hierdie beleid suksesvol aansoek doen om 'n groot diepsee- kommersiële visvangreg sal verbied word om diepseehaaie te teiken, maar sal geregtig wees om diepseehaaie te vang as 'n byvangs, onderhewig aan beperkings. Daarna sal geen persoon geregtig wees om diepseehaaie met langlyn te vang nie.
Alle vangste van groot diepseevisbevolkings wat ingebring word ingevolge regte wat toegeken is onder die WMLH sal aan Suid-Afrika toeval.
Aansoekers sal geregtig wees om aansoek te doen om beide 'n tunagerigte reg en 'n swaardvisgerigte reg, mits sodanige aansoekers verskillende gepaste vaartuie vir elke vissery nomineer. Aansoekers sal nie geregtig wees om meer as een aansoek om óf 'n tuna- óf swaardvisgerigte reg in te dien nie.
Aansoekfooi en Heffings n Aansoekfooi sal vasgestel word vir die aansoekproses om toekenning van regte. Daarbenewens sal die Departement heffings vorder op alle vis wat ingebring word deur Regtehouers. Hierdie heffings sal in die Staatskoerant gepubliseer word.
Heffings kan te eniger tyd deur die Departement aangepas word en kennisgewing van nuwe heffings sal in die Staatskoerant gepubliseer word. Betaalbare heffings op vis wat ingebring word deur vaartuie onder buitelandse vlag, sal hoër wees as vir vaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag.
Die Departement kan verkies om nie 'n reg aan enige aansoeker toe te staan wat 'n Regtehouer is wat enige heffings of fooie het wat meer as 60 dae agterstallig is nie.
Daar sal van alle Regtehouers vereis word om binne een jaar van toekenning van die reg ten volle te begin met die oes van beide tuna en swaardvis soos bepaal onder die betrokke permitvoorwaardes. Die visvangprestasie van Regtehouers sal van tyd tot tyd gemoniteer word.
Die Departement sal tydens die volle duur van die kommersiële visvangregte formele prestasiemetingsoefeninge onderneem. Daar word beoog dat die eerste prestasiemetingsoefening ná twee jaar (in 2007) sal plaasvind, en daarna elke drie jaar.
nakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die doel van prestasiemeting is om te verseker dat die oogmerke van die vissrey bereik word en dat bestuursmetodiek en -prosedures bygehou word en gepas bly vir die vissery.
Die regulering van die kommersiële groot diepsee-langlynvissery sal wees ingevolge permitvoorwaardes wat ontwerp is om te verseker dat die doel en oogmerk van hierdie beleid en Suid-Afrika se verpligtinge ingevolge die onderskeidelike bestuursmaatreëls van die toepaslike SVMO's nagekom word. Die volgende hoof- regulasiemaatreëls sal van toepassing wees op die oes van tuna en swaardvis in die Atlantiese en Indiese Oseaan.
Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvin. Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvin.
Olimpiese stelsel tot 80% van swaardvis en suidelike blouvin TAC bereik. Daarna moet die bedryf saam met die Departement die oorblywende toekenning bestuur. Olimpiese stelsel tot 80% van suidelike blouvin TAC bereik.
Swaardvisgerigte oes sal gestaak word as die ICCAT-bepaalde landstoekenning geoes is. Geen boonste vangslimiet.
seemyl uitsluitingsgrens, tot by 20o O, sowel as die gebied wat as die "Cape Canyon" bekend staan. 12 seemyl uitsluitingsgrens, van 20o O tot die suidelike provinsiale grens van KwaZulu-Natal (KZN) / Oos-Kaap.
bykomende buffergebied van 4 myl aan die seekant vir die hele provinsie KZN.
Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvintuna Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvintuna.
n 15% swaardvisbyvangs (vis a vis die getal tuna gevang) sal toegelaat word.. Oop see: Geen swaardvisbyvangslimiet..SA-EES: 'n 15% swaardvisbyvangs (vis a vis die getal tuna gevang) sal toegelaat word.
Olimpiese stelsel tot 80% van swaardvis en suidelike blouvin TAC bereik. Daarna moet die bedryf saam met die Departement die oorblywende toekenning bestuur. Olimpiese stelsel tot 80% van suidelike blouvin TAC bereik. Daarna moet die bedryf saam met die Departement die oorblywende toekenning bestuur.
seemyl uitsluitingsgrens, tot by 20o O, sowel as die gebied wat as die "Cape Canyon" bekend staan. 12 seemyl uitsluitingsgrens, van 20o O tot die suidelike provinsiale grens van KwaZulu-Natal (KZN) / Oos-Kaap. 'n Uitsluitingsgrens van 20 seemyl met 'n bykomende buffergebied van 4 myl aan die seekant vir die hele provinsie KZN.
Die bogenoemde regulasieregime is onderworpe aan verandering indien die toepaslike SVMO verdere vangslimiete / -beperkings stel op óf tuna óf swaardvis in enige oseaan.
Nie oor te skeep terwyl hulle op see is nie, maar om oor te skeep in die hawe en in die teenwoordigheid van 'n Visserybeheerbeampte.
Alle vaartuie onder buitelandse vlag, sal verplig wees om Departementeel goedgekeurde waarnemers saam te neem gedurende alle visvangekspedisies, waarvoor die koste deur die Regtehouer gedra moet word. Suid-Afrikaanse vaartuie sal verplig wees om waarnemers op party visvangekspedisies saam te neem, waarvoor die koste deur die Regtehouer gedra kan word.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes sal vasgestel word ná raadpleging met Regtehouers in hierdie vissery en sal onderworpe wees aan hersiening na gelang van die behoefte, met inagneming van bestuursmaatreëls van SVMO's wat verantwoordelik is vir die beheer en bewaring van tuna en soortgelyke spesies, soos CCSBT, ICCAT en IOTC.
<fn>DWA756R1i.txt</fn>
N.B. Voltooi alle velde Hierdie is 'n nuwe registrasie of 'n wysiging aan 'n bestaande registrasie gemerk met 'n kol (*).
Is u 'n lid van 'n Watergebruikersvereniging nee ja..?
Ander Beskrywing van ander bv. ID, besigheidsregistrasienommer Land van uitreiking indien id buitelands is.
Indien die grondeienaar 'n maatskappy is*: Handelsnaam indien van toepassing en verskil van maatskappy, besigheid of vennootskapsnaam.
Kontaktelefoonnommer gedurende kantoorure area/sel kode uitbr.
nommer openbare maatskappy, privaat maatskappy, maatskappy sonder winsbejag, waarborgmaatskappy, eksterne maatsakappy, geïnkorpereerde privaatmaatsappy, beslote korporasie.
DW767Beskikking oor afval op 'n wyse wat nadelig op 'n waterhulpbron kan inwerk.
<fn>DWA757R1s.txt</fn>
N.B. Voltooi alle velde gemerk met 'n kol (*).
Is 'n ontwikkelingsplan aan die Departement voorgelê?
Is u 'n lid van 'n Watergebruikersvereniging?
DW767 Beskikking oor afval op 'n wyse wat nadelig op 'n waterhulpbron kan inwerk.
Lêernommer Dreineerstreekkode, bv. A23H
<fn>DWA758R1C.txt</fn>
N.B. Voltooi alle velde gemerk met 'n kol (*).
Naam van maatskappy, besigheid of vennootskap.
Is u 'n lid van 'n Watergebruikersvereniging?
Identifikasienommer (indien van toepassing)(bv. ID, besigheidsregistrasienommer)Land van uitreiking indien id buitelands is. vervaldatum ...
Voorletters (i.v.t) Titel (i.v.t)...
Indien die grondeienaar 'n maatskappy is*: Handelsnaam indien van toepassing en verskil van maatskappy, besigheid of vennootskapsnaam.
Kontaktelefoonnommer gedurende kantoorure area/sel kode nommer uitbr.
openbare maatskappy, privaat maatskappy, maatskappy sonder winsbejag, waarborgmaatskappy, eksterne maatsakappy, geïnkorpereerdeprivaatmaatsappy, beslote korporasie.
DW767 Beskikking oor afval op 'n wyse wat nadelig op 'n waterhulpbron kan inwerk.
Ek verklaar dat die inligting deur my verskaf rakende die registrasie waar en korrek is.
<fn>DWA759R1a.txt</fn>
N.B. Voltooi alle velde gemerk met 'n kol (*).
Naam van gebied waar watergebruik plaasvind (bv. Sondagsrivier, Bo-Molopo Ondergrondse Waterbeheergebied)
DW767 Beskikking oor afval op 'n wyse wat nadelig op 'n waterhulpbron kan inwerk.
Ek verklaar dat die inligting deur my verskaf rakende die registrasie waar en korrek is.
<fn>DWA760R2a.txt</fn>
Betroubaarheid van waterbron merk slegs een met 'n kruis X a Water altyd beskikbaar b droog gedurende sekere seisoene c dikwels droog...
<fn>DWA761R2b.txt</fn>
Maatreëls om die beweging van akwatiese spesies te verseker?
<fn>DWA762R2br.txt</fn>
<fn>DWA764R2d.txt</fn>
Dui aan met 'n X of dit 'n nuwe gebruik of ' wysiging is ... gebruik nommer...
Geografiese lokaliteit van die middelpunt van die plaas of eiendom (slegs in een formaat-- los oop indien u onseker is): S °' . of S. °of S °.
<fn>DWA768R2gw.txt</fn>
k Kragstasie-afval l Gevaarlike afval a Beskryf die tipes afval geselekteer in 1.
Fatale fout indikatore Indien enige van die volgende kriteria van toepassing is op die bestaande of voorgestelde fasiliteit, dui aan met 'n X : -Binne 3000 meter radius van die eindpunt van 'n vliegveld of landingstrook -Nader as 500 meter aan die grens van 'n lughawe of vliegveld -Lê binne die 1 in 100 jaar vloedlyn van 'n waterloop -In 'n onstabiele gebied (byv.verskuiwingsone, seismiese sone, dolomitiese gebiede, grondversakkinggebiede) -In ekologies of historiese sensitiewe gebiede -In 'n opvanggebied met belangrike, beduidende of sensitiewe opprevlakwaterbronne -In 'n gebied met vlak of sigbare grondwater, of wat gekenmerk word deur vlak hellings (vleie, fonteine, ens.) -In 'n gebied wat gekenmerk word deur steil hellings (bv. waar stabiliteitsprobleme ondervind kan word) -Gebiede waar grondwateraanvulling voorkom a.g.v. topografie en/of hoogs deurlaatbare substrata -Bo-op of aangrensend tot belangrike of potensiëel belangrike waterdraers (Parsons se klassifikasie: enigste bron, Hoofwaterdraer) -In 'n gebied met vlak rotsbodem of met beperkte oppervlakte dekkingmateriaal -Gebiede in die nabyheid van landgebruike wat nie versoenbaar is met afvalwegdoeningsaktiwiteite nie -Gebiede waar voldoende buffersones nie moontlik is nie -Gebiede direk wind-op van residensiële areas in die heersende windrigting. -Gebiede wat as gevilg van titelaktes, serwitute of ander beperkings nie vir afvalwegdoening hersoneer kan word nie -Gebiede wat gekenmerk word deur ander faktore wat die ontwikkeling van 'n afvalwegdoeningsfasiliteit sal
<fn>Draft Policy Transfer of Fishing Rights AFRIKAANS.txt</fn>
Nota: Hierdie beleid is alleenlik van toepassing op die oordrag van kommersiële visvangregte (totale toelaatbare vangste of totale toegepaste pogings). Dit het geen betrekking op die oordrag van bestaans-en kleinskaalse kommersiële visvang-, visprosseseringsinstellings-, mariene-kultuurregte (mariene waterkultuur), of ander nie-verbruikbare regte of permitte soos walvisbesigtigings vanaf bote en witdoodshaai-hokduik nie.
Hierdie Konsepbeleid op die Oordrag van Kommersiële Visvangregte is deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme ("die Minister") uitgereik.
Hierdie beleid is alleenlik van toepassing op die oordrag van kommersiële visvangregte (die totale toelaatbare vangs of die totale toegepaste pogings). Dit het geen betrekking op die oordrag van bestaans-en kleinskaalse, kommersiële visvang-, visprosseseringsinstellings-, mariene-kultuurregte (mariene waterkultuur), of ander nie-verbruikbare regte of permitte soos walvisbesigtigings vanaf bote en witdoodshaai-hokduik nie.
Die oordrag van visvangregte word behandel onder seksie 21 van die Lewende Mariene Hulpbronne Wet, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998) ("die LMHW") wat voorsiening maak dat visvangregte oorgedra mag word indien die aansoek daarvoor by die Minister gemaak is en onderhewig is aan die goedkeuring en voorwaardes wat die Minister (of sy/haar afgevaardigde) mag bepaal. Dié beleid het ten doel om die voorwaardes wat die oorgdrag van visvangregte sal voorsê, uiteen te sit.
Die posisie betreffend die oordrag van visvangregte, na aanleiding van die toekenning van medium-termyn visvangregte, is uiteengesit in die Staatskennisgewing 1771 van 27 Julie 2001. Soos dit uiteengesit is in daardie Staatskennisgewing, sal aansoeke om die oordrag van visvangregte, oor die algemeen, nie gunstig oorweeg word binne die eerste twee jaar vanaf die datum waarop die Minister, of sy/haar afgevaardigde, die toewysing gemaak het nie. Die rede hiervoor was om "papierkwotas" te ontmoedig.
Die graad waartoe redelike konsolidasie van, en stabilieit in, die visserybedryf bereik sal word.
Die Algemene Beleid op die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangregte: 2005 ("die Algemene Beleid") stel dit dat konsolidasie van visvangregte nodig is en dat die Minister gunstig na langtermyn konsolidasie sal kyk solank as wat die transformasie nie in die proses benadeel word nie.
Konsolidasie is ook nodig om die industrie te rasionaliseer, om ooreenstemming te verbeter en om die administratiewe laste en kostes vir die Departement en Regtehouers te verminder. Dit het tot gevolg dat die aantal entiteite, veral diegene wat dieselfde of soorgelyke aandeelhouers, uitvoerende bestuurspan en fisiese adres in 'n besondere industrie deel, verminder
Die konsolidasie van Regtehouers word aangedryf deur die kommersiële werklikhede van die bestuur in 'n mededingende sektor wat onderhewig is aan die nukke van die markte en die ekonomiese tendense in die visserybedryf. Hierdie faktore sluit die brandstofprys, die afname in vangste en die veranderende wisslekoers in.
Dit is te verwagte dat sommige Regtehouers aansoek sal doen vir die oordrag van regte om sodoende met ander Regtehouers te konsolideer sodat hulle doeltreffendheid vehoog kan word. Daar is 'n hele paar redes waarom Regtehouers aansoek mag doen om 'n oordrag. Moontlike redes kan byvoorbeeld wees waar Regtehouers sekwestrasie of likwidasie in die gesig staar, om korporatiewe entiteite te herstruktureer, om nie-kern aktiwiteite af te skaal en in die geval van sommige individue, fisiese onbekwaamheid, sterfte of, doodeenvoudig, 'n wens om uit die visserybedryf te tree.
Hierdie beleid het ten doel om die vereistes vir die oordrag van visvangregte, in die tydperk onmiddellik volgend op die toekenning van langtermynregte, uiteen te sit..
Die Departement het gestreef daarna om die die vlak van transformasie in die visserybedryf te verbeter. Die Departement wou dit doen onder die langtermynregte-toekenningsproses in 2001 en meer spesifiek tydens die langtermynregte-toekenningsproses van 2006.
Transformasie was 'n sleutelmaatstaf in die toekenning van visvangregte in die 2001 mediumtermynregte-toekenningsproses. Die beleidsriglyne wat die 2001 regte-toekenningsproses gevorm het, het geformuleer dat die visvangregte nie vir die eerste twee jaar van die duur van die reg oorgedra mag word nie. Dit is gedoen om te verseker dat die transformasievlakke van Regtehouers nie verminder nie. 'n Aantal toepassings vir oordragte van regte is voorgelê teen die einde van die vier jaar mediumtermynregte-toekenningsproses aangesien Regtehouers hulself begin voorberei het vir die langtermynregte-toekenningsproses. Hierdie aansoeke is grootliks voorgelê omdat Regtehouers begin besef het dat hulle gefaal het om te transformeer of om die startegieë wat in die 2001 regte-toekenningsproses opgeneem is, toe te pas en hulle het gevoel dat dit hulle kanse op die toekenning van 'n langtermynvisvangreg benadeel.
Die kommersiële visserye het, sedert 1994, aansienlik deur middel van twee prosesse getransformeer. Eerstens het Regtehouers wat korporatiewe entiteite is (beslote korporasies en maatskappye) getransformeer deur die oordrag van aandele na histories benadeelde individue wat daartoe gelei het dat swart eienaarskap van die entiteit vermeerder het. Tweedens is visvangregte aan nuwe toetredes toegeken wat grootliks getransformeer was.
Die Departement moet verlief neem dat die aansoek om 'n oordrag van 'n reg nie 'n manier vir ongetransformeerde aansoekers is om toegang tot die visvangregte te bekom nie, en sodoende die die doelwitte en beleide van die LMHW en die langtermynvisvangregte-toeknningsproses te ondermyn nie. Hierdie beleid gaan dus daarop uit om te waak teen die verflouing van transformasie in die bedryf.
Hierdie beleid is daarop gemik om maatstawwe en vereistes vir die oordrag van visvangregte, in die tydperk onmiddellik na die toekenning van die langtermynregte, uiteen te sit. Die oordrag van kommersiële visvangregte mag ook die verbreding van ekonomiese geleenthede en deelname in die visvangbedryf fasiliteer.
Daar is twee breë beginsels wat oorweeg sal word in die assessering van aansoeke vir die oordrag van visvangregte. In die eerste plek, of die oordrag sal lei tot konsolidasie van Regtehouers en mag in die sektor al dan nie. Tweedens, die mate waarin swart eienaarskap van die totale toelaatbare vangs (TTV) en die totale toelaatbare poging (TTP) sal verander indien die oordrag goedgekeur word.
'n Aansoek om 'n oordrag van 'n visvangreg na 'n bestaande Regtehouer in dieselfde sektor van die visserybedryf as die oordraer, sal oor die algemeen gunstig oorweeg word indien die transportnemer ten minste net so getransformeer is as wat die oordraer is.
nie aan 'n misdryf onder die Lewende Mariene Hulpbronne Wet, 1998 Wet Nr.
genoegsaam getransformeer is.
in uitsonderlike gevalle, 'n individu/entiteit van buite die visserybedryf. 'n Volledige motivering moet voorsien word vir hierdie oordrag. In sulke gevalle moet die transportnemer ten minste net so getransformeer wees as wat die oordraer van die visvangreg is. Dit sal geassesseer word op grond van eienaarskap van aandele en bestuur van die transportnemer, maar ook met inagneming van die spesifieke maatstawwe vir die sektor soos uiteengesit in die betrokke visserybeleid.
In die geval van gelyste maatskappye, is 'n aansoek vir die oordrag van 'n reg nodig waar aandele in 'n enkel gedeelte verhandel word.
na 'n beslote korporasie, slegs in die stokvis handlynsektor, waar die individu 50% of meer van 'n lid se belang in daardie beslote korporasie hou; of na 'n ander individu in die volgende visserye: Weskuskreef (naby aan die kuslyn), oester, witmossel, tradisionele lynvis, KZN-strandsleepnet, netvis en perlemoen (duikers). In hierdie geval mag 'n reg slegs oorgedra word aan die eggenoot/lewensmaat of afhanklike (in dieselfde huishouding of gesin) waar die Regtehouer afgesterf, of fisies onbekwaam is om die reg te gebruik. In uitsonderlike gevalle sal oorweging geskenk word aan oordrag van die reg na 'n persoon wat nie in dieselfde huishouding of gesin is nie, maar wel in dieselfde gemeenskap.
afhanklik is van visvang as hoofbron van inkomste; en bewys gelewer het van historiese betrokkenheid by visvang.
Die vervreemding van aandele/lidbelang in reghoudende entiteite word gesien as 'n verandering in eienaarskap en vereis daarom 'n oordrag van die reg. Die rede hiervoor is dat die verkoop of vervreemding van aandele/lidbelang kan oorgaan in die verandering van beheer wat 'n entiteit besit met gevolg dat die transformasiedoelstellings van die LMHW en die Departement ondermyn word. Juis as gevolg hiervan moet reghoudende entiteite wat van voorneme is om aandele/lidbelang in die reghoudende entiteit te verkoop of oor te dra, 'n aansoekvorm vir die oodrag van die reg indien.
Toestemming van die Departement word nie vereis as 10%, of minder, van die aandele/lidbelang oorgedra word nie, mits dit tot gevolg het dat daar 'n venadering in die beheer van die maatskappy of beslote korporasie is, dit wil sê dat so 'n oordrag veroorsaak dat daar 'n nuwe beherende aandeelhouer/lid is wat ten minste 51% van die aandele/lidbelang besit. Maar, sou dit nie die laasgenoemde tot gevolg hê nie, moet die oordraende Regtehouer steeds 'n aansoekvorm vir 'n oordrag voltooi en indien sodat die verandering in die aandeelhouding/lidbelang aangeteken kan word.
Of die voorgestelde oordrag van aandele sal lei tot die verandering van die beherende belang in die entiteit.
'n Omskakeling vanaf 'n beslote korporasie na 'n maatskappy (of andersom) word gesien as 'n verandering van eienaarskap en vereis daarom 'n oordrag van regte in terme van seksie 21 van die LMHW en daarvolgens moet die Regtehouer 'n aansoek vir die oordrag van die reg indien.
Die oordrag sal goedgekeur word waar daar 'n direkte omskakeling van 'n beslote korporasie na 'n maatskappy, of andersom, is (geen verandering in aandeelhouding/ledebelang).
In gevalle waar daar wel 'n verandering in aandeelhouding is, sal die aansoek oorweeg word in terme van die seksie hierbo wat van toepassing is op die verandering van aandeelhouding/lidbelang.
Wanneer die finale opdrag vir likwidasie van 'n regspersoon, of sekwestrasie van 'n natuurlike persoon se boedel toegestaan word, sal die visvangreg na die Staat terugkeer. Geen aansoek vir oordrag van die reg sal toegstaan word nie.
By die bestel van 'n lasbrief mag die Balju beslag lê op 'n visvangreg of permit in 'n poging om die oordeelskrediteur tevrede te stel. Dit word gedoen deur op die oorspronklike vergunning van reg of die permit wat deur die Regtehouer (of deur die Departement waar die permit uitgereik is, maar nognie afgehaal is nie) gehou word, beslag te lê. Die gevolg van so 'n beslaglegging is dat die Regtehouer nie in staat sal wees om vis te kan vang nie, aangesien dit 'n voorvereiste is dat die oorspronklike, geldige permit aanboord die vaartuig moet wees. Waar daar op 'n reg of permit beslag gelê is, sal die Departement die beslaglegging op sy rekords aanteken en verseker dat geen duplikaatreg of -permit uitgereik word nie.
n Reg wat in eksekusie van 'n bevel van 'n hof verkoop moet word, moet op 'n voorwaarde van opskorting wees, aangesien die Minister se goedkeuring benodig word alvorens die oordrag kan plaasvind. Die aansoek om so 'n oorplasing van reg moet aan die Departement voorgelê word vir oorweging en goedkeuring in terme van hierdie beleid.
as, volgens die Minister se opinie, so 'n oordrag nie in die belang van die geskikte bestuur van die visserybedryf sal wees nie. Dit kan spruit uit omstandighede waar die oordrag mag lei tot onbehoorlike konsentrasie van regte in die hande van een of meer maatskappye. In so 'n geval mag die aansoek om oordrag van 'n visvangreg na die Bedingingsraad verwys word vir aanbeveling; en as 'n behoorlik voltooide aansoekvorm vir die oordrag van 'n reg nie saam met die aansoek ingehandig word nie.
Geen Moratorium n Aansoek om die oordrag van 'n visvangreg kan ter eniger tyd tydens die duur van die reg ingedien word.
Toestemming hoef nie van die Departement verkry te word indien die visvangreg gebruik word as bykomede sekuriteit of andersins belas word as sekuriteit vir 'n lening of as waarborg by 'n bank of finansiële instelling nie.
Dat die visvangreg ter eniger tyd teruggetrek kan word.
Of die Regtehouer geskwestreer of gelikwideer word.
Die oordrag van 'n visvangreg is geldig vir die oorblywende gedeelte van die oorspronklike tydperk waarvoor die reg, onder die langtermynregte-toekenningsproses, toegestaan is.
Die oorgedraagte reg sal onderhewig wees aan visserye se bestuur en administrasie soos dit beskryf word in elk van die sektore van die kommersiële visserye se beleide. Die verpligtinge van die Regtehouer sal in terme wees van voorsienings wat gemaak word in die LMHW, Regulasies en permitvoorwaardes.
Fooie betaalbaar vir die oordrag van 'n visvangreg sal wees soos wat in die Staatskoerant SK 878 van 2 September 2005 gepubliseer is, en soos van tyd tot tyd gewysig word in oorlegpleging met die Minister van Finansies.
<fn>DynamicAction (1).txt</fn>
Die Amerikaanse skrywer, Elbert Hubbard het gesê: "Die wêreld beweeg so vinnig dat 'n man wat sê: 'Dit kan nie gedoen word nie', dikwels in die rede geval word deur iemand wat dit reeds gedoen het".
Mense wat in die landbou werk kan soms traag of skepties staan teenoor nuwe tegnologie. Dit is deels verstaanbaar, sienende dat ons bedryf met die seisoene werk en 'n mens maklik kan dink een jaar is maar soos die ander. Verder is stowwerige lande of winter reënvlae nie noodwendig fyn elektronika se beste vriend nie.
Maar u weet dat ons in 'n wêreld leef waar als altyd besig is om te verander, selfs ons klimaat is besig om te verander, en ons moet aanpas of ophou boer. En Suid Afrikaanse landbouers het deur die geskiedenis heen gewys dat die gesegte: "'n Boer maak 'n plan" nie om dowe neute bestaan nie.
Ons as amptenare kan dus nooit gerus raak wanneer ons met sulke vindingryke kliente werk nie! Suid Afrikaanse boere is bekend daarvoor dat hulle nuwe uitdagings te bowe kom met some oorspronklike oplossings.
Die wêreld waarin ons leef ondervind ook tans moeilike ekonomiese tye, en soos ons Departementshoof, Joyene Isaacs, al etlike kere vanjaar gesê het: "Mense, daar is nie geld nie". Dit beïnvloed verseker ons vermoë om ons kliënte te diens. Ons begoting van R400 miljoen gaan moontlik met tussen 5% en 10% gesny word, en dit beteken meer werk moet met minder geld gedoen word. En om nog olie op die vuur te gooi: Met die oorname van die nuwe regering in die Wes-Kaap is daar 'n besliste verwagting geskep onder ons landbouers van beter en vinniger diens.
Ek sien die bekendstelling van die "slim Pen" of Smart Pen tegnologie as 'n voorbeeld waar mense aanpas by veranderende omstandighede. Maar ek sien dit ook as 'n voorbeeld van 'n Departement wat stewe daarna om beter diens te lewer selfs in moeilike tye.
Die ondersteuning van ons nuwe boere bly een van die belangrikste funksies van die Departement. Maar om ons nuwe boere te ondersteun het unike uitdagings. Soos die feit dat sommige van hulle nie oor selfs basiese kommunikasie tegnologie beskik nie. Dit sou in die verlede beteken dat 'n beampte dalk eers met sy volgende besoek die antwoord op 'n nou dringende probleem kon verskaf. So word tyd gemors en produksie gaan verlore.
Ons gaan oor die volgende vyf jaar fokus om ons voorligtingsbeamptes beter op te lei sodat hulle hul werk meer effektief kan verrig. Maar met die regte toerusting sal die effek soveel groter wees. Ek sien die Smart Pen tegnologie as juis dit.
Ek sluit af: Alle sterkte met die implementering van die Smart Pen. Ek dink dit is 'n fantastiese konsep en sien uit daarna om te sien hoe die gebruik daarvan 'n werklike verskil vir al die landbouers in die Wes-Kaap maak.
<fn>DynamicAction (12).txt</fn>
Die werk van die Departement Kultuursake en Sport word bestuur en ingelig kragtens artikels 4 en 5 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, wat duidelik die samelopende wetgewing erken in verband met kultuursake, taalbeleid en die reguleer van amptelike tale en met ons provinsiale bevoegdheid wat betref argiewe, biblioteke, museums, provinsiale kultuursake, provinsiale ontsapnning en provinsiale sport.
In hierdie verband is ons van mening dat hierdie Departement 'n belangrike rol speel by die skep van maatskaplike samehorigheid tussen gemeenskappe van verskillende agtergronde. Ons glo dat deur die smee van lewensvatbare kulturele en sport-aktiwiteit dwarsdeur hierdie provinsie, ons 'n aansporing skep waarmee daardie kwessies onder die loep kan kom wat ons gemeenskappe daagliks teister. Hierdie kwessies sluit in misdaad, dwelmmisbruik, bende-betrokkenheid, kindermishandeling en dies meer. Ons pogings gaan daarop gerig wees om toe te sien dat ons 'n maatskaplik samehorige, kreatiewe en aktiewe Wes-Kaap tot stand bring.
Dit is binne hierdie konteks dat die Departement se visie van 'n maatskaplik samehorige, kreatiewe en aktiewe Wes-Kaap gesetel is. Hoewel die besnoeiing van ons begroting daartoe aanleiding gegee het dat ons sommige van ons teikens laer op die ranglys moes stel, is dit belangrik om daarop te let dat geen vorm van dienslewering stopgesit gaan word nie. Ons sal daarmee voortgaan om die visier te plaas op dienslewering aan die mense van die Wes-Kaap, onder leiding van die Provinsiale Strategiese Plan.
Die ontwikkel van vaardighede binne die sport- en kultuur-omgewing.
Die kern van ons plan is daarop gerig om mense deur middel van sport en kultuur te verenig sodat hulle die gemeenskaplike belange wat ons as 'n nasie saamvoeg, ten volle kan waardeer. Die Departement gaan uit van die oortuiging dat sy sukses gemeet gaan word aan 'n toename in deelnemers- en verbruikerstalle in sowel sport as kultuur.
Agbare Speaker, dames en here, in die loop van die afgelope finansiële jaar het die Departement van Kultuursake en Sport daarin geslaag om dít te lewer wat vir die boekjaar 2009/2010 beloof is.
Die Departement het, soos belowe, onder andere gedurende Jeugmaand 'n Kuns- en Kultuurweek in die Witzenberg Munisipaliteit aangebied, om sodoende aan die jeug van die omliggende dorpe die geleendheid te bied om meer van kuns te leer.
Erfenisdag is op 24 September gevier met die fokus op die inheemse erfenis van Vanrhynsdorp op die Weskus.
Ook soos belowe, is die Bobbejaanpunt Grot by Elandsbaai tot erfenisgebied verklaar.
Ons het ook daarin geslaag om drie sportsfasiliteite - in Gamka-Oos, Koekenaap en Eendekuil - te oorhandig aan gemeenskappe in die Wes-Kaap.
Vir die boekjaar 2010/2011 is daar aan die departement Kultuursake en Sport 'n totale begroting van R289 241 000 toegewys, vergeleke met R302 096 000, wat die aangepaste begroting vir 2009/2010 aandui. Dit beloop 'n daling van R12 855 000, wat 'n verdere las op die Departement plaas.
Die totale begroting van R289 241 000 verteenwoordig 'n afname van 4,26% vergeleke met verlede jaar se begroting. Wanneer ons egter die verbruikersprysindeks in ag neem, verteenwoordig dit 'n begrotingsvermindering van byna 9%.
R79 922 000 gaan vir Sport en Ontspanning gebruik word.
Ek moet egter daarop wys dat R90 170 000 van die totale bedrag voorwaardelike toelaebefondsing is wat van die Nasionale Regering ontvang is vir die verskaf van biblioteekdienste en massadeelname op die gebied van Sport en Ontspanning.
Noudat die makrostruktuur van die Departement uiteindelik goedgekeur is deur die Minister van die Staatsdiens en Administrasie, gaan drie nuwe senior bestuursdiens poste geadverteer en gevul word ten einde die bestuursvermoeë van hierdie Departement te verhoog. Die poste is vir: (i) 'n Hoof-direkteur: Sport, (ii) 'n Direkteur: Sport, en (iii) 'n Direkteur: Museums, Erfenishulpbron-bestuur en Geografiese Pleknamediens.
Die finalisering van die mikro-struktuur gaan ook voltooi word sodra die tweede fase van die moderniseringsproses binne die Departement geïmplementeer is.
Vanweë die gefragmenteerde aard van die kultuursektor is die Departement reeds etlike jare lank besig met 'n strategie waarvolgens kultuurforums dwarsdeur alle plaaslike munisipaliteite ingestel word om sodoende beter koördinasie en integrasie te verseker. Die Departement bly vasbeslote ten opsigte van die implementeer van programme wat gerig is op landelike gemeenskappe dwarsoor hierdie provinsie. Dit sluit vroue, die jeug en gestremdes in terwyl dit tegelykertyd die paar-verbinding van gemarginaliseerde gemeenskappe en groepe met gevestigde kuns- en kultuurorganisasies aanmoedig.
Ten einde voorts gelyke toegang aan almal te verseker, gaan die Departement aktiwiteite en programme van stapel laat loop wat geleenthede vir kunstenaars holisities sal ontwikkel en sal aanbied bo en behalwe die ontspanningswaarde wat die kunste ons bied. Met dit ten doel was dit vir die Departement nodig om sy netwerke en vennootskappe uit te brei en samewerking met tersiêre inrigtings, professionele organisasies en plaaslike munisipaliteite te versterk.
Deur middel van die Kultuurforum-strategie het die Departement, saam met plaaslike en distriks-munisipaliteite en gemeenskapstrukture, plaaslike en distriks-kultuurforums tot stand gebring. Hierdie Distirks-kultuurforums is ingestel in die Eden-, Sentraal-Karoo-, Overberg- asook Kaapse Wynland-distrikte. Hierdie proses is gerig op die fasiliteer van samewerking tussen al drie regeringsfere en gemeenskappe. By wyse van die programme wat vir die komende jaar beplan is, gaan die Departement mannekrag beskikbaar stel aan kultuurforums deur opleiding te verskaf op die gebied van die bedryf en bestuur van organisasies en ook van die voorberei van 20 kultuur-administrateurs om bystand te verleen met opleiding binne gemeenskappe.
Die Kunsteweek wat verlede jaar in die Witzenberg gehou is, het, soos reeds vermeld, bewys dat daar 'n oneindige hoeveelheid onontginde talent en geesdrif onder die jeug in landelike gebiede bestaan wat dikwels onopgelet bly. Die Departement se werk in landelike gebiede het die vlak van dansvaardigheid verhoog en is tans by wyse van die jeug van die Weskus se danssamesmeltingsgroep - 'n produk van die dansgenre-ontwikkelingsprogram van 2008 - betrokke by samewerking met die groep "Dance for All" hier in Kaapstad. Dit is die geleenthede wat die departementele programme aan die jeug bied om hule talente te toon en om blootgestel te word aan verskillende gehore.
Die Kunsteweek 2010, wat in September in die Overberg gehou gaan word, gaan 'n geleentheid bied vir die tentoonstel van die verskillende genres en asook vir die saambring van diverse gemeenskappe om met mekaar om te gaan en om sowel vaardighede as hulpbronne binne die gebied met mekaar te deel. Dit sal voorts ons pogings versterk om maatskaplike samehorigheid tot stand te bring en om sinvolle interaksie tussen gemeenskappe te vergemaklik.
Deur middel van die departementele handwerk-inisiatief gaan ons landelike vroue en mans van die R62 oplei wat hulle gaan toerus met vaardighede om produkte te ontwikkel wat ekonomiese geleenthede sou kon skep waardeur 'n inkomste gegenereer kon word en lewensgehalte verbeter kon word. Hierdie persone is hoofsaaklik seisoenale werkers en gevolglik sou die verkreë vaardighede aangewend kon word om by te dra tot ekonomiese onafhanklikheid.
In die loop van die jaar gaan die Departement poog om inisiatiewe vir die ontwikkeling van talent uit te brei deur middel van die mentorskapprogramme wat binne elke genre ingestel gaan word. 'n Raamwerk vir die identifiseer en koester van talent word tans ontwikkel wat ons pogings op die gebied van talentbepaling en -bevordering kan vergemaklik en kan inlig. Voorts gaan ons ons vennootskap met die Suidoosterfees versterk en uitbrei, waar drie gemeenskapskunstenaars reeds 'n geleentheid gebied is om vaardighede te bekom op die gebied van geleenthedebestuur asook van tegniese bekwaamheid, so nypend nodig veral in landelike gebiede. Dié drie persone is afkomstig uit die onderskeie streke Beaufort-Wes, Goedverwacht en Clanwilliam.
Die 2009 Toekennings vir Kunste, Kultuur, Erfenis, Museums, Taal, Biblioteke en Argiewe getuig van die verbindheid van die Departement daartoe om die werk wat binne gemeenskappe deur gemeenskappe verrig is, te erken en te beloon.
Deur middel van die jaarlikse befondsingsiklus gaan befondsing beskikbaar gemaak word aan die nieregeringsorganisasie-sektor wat bystand gaan verleen aan die uitbrei en aanvul van begrip en kennis van die kunste terwyl sowel gehore as 'n waardering vir die gemarginaliseerde en inheemse kunsvorms dwarsoor die Provinsie ontwikkel word. Die uitruil van ondervinding, vaardighede en hulpbronne tussen organisasies sal van kernbelang wees en is 'n kritieke element van hierdie befondsingsprogram aangesien die Departement en begunstigdes KNAP moet werk ten einde te verseker dat ons die maksimum voordeel geniet. Die Departement is bewus van die ongelykhede wat bestaan ten opsigte van geleenthede in die landelike teenoor die stedelike gebiede, en gevolglik gaan hy die vernouing van hierdie gaping versnel deur sinvolle programme van stapel te stuur wat aanleiding sou kon gee tot ekonomiese lewensvatbaarheid en geleenthede buite die omvang van ons verantwoordelikheid.
Die Departement is, saam met sy vennoot die Wes-Kaapse Taalkomitee, verantwoordelik vir toesighouding oor die implementering van die Provinsiale Taalbeleid asook vir die voorsiening van taaldienste (vertaling, redigering en tolking) aan alle departemente binne die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap deur te sorg vir gelyke status van die drie amptelike tale van die Wes-Kaap. Dit is belangrik om in gedagte te hou dat dit nodig is om 'n aktiewe proses vir die bevordering van vorheen gemarginaliseerde inheemse tale - isiXhosa as 'n gemarginaliseerde amptelike taal en die Khoi-, Nama- en San-tale, asook Suid-Afrikaanse Gebaretaal/doofheid-bewustheid - gehandhaaf moet word deur middel van bewusmakingsprogramme dwarsoor die Provinsie.
In die loop van die afgelope jaar was dit vir my Departement moontlik om 100 (eenhonderd) mense in Afrlkaans en isiXhosa op te lei. Voorts het die Departement die Pan Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSAT) se Veeltaligheidstoekenning vir sy Nama-projek ontvang van die Pan Suid-Afrikaanse Taalraad vir doeltreffende dienslewering deur middel van 'n veldtog in die openbare sektor wat daarna streef om veeltaligheid te bevorder.
Die prioriteitsprogram vir die Departement ten opsigte van Taaldiens is die voortgesette implementering van die voorskrifte van die Wes-Kaapse Taalbeleid in sowel Provinsiale departemente as by inrigtings. Dit sal bydra tot maatskaplike samehorigheid en tot ons uiteindelike doelwit: om te sorg dat inwoners van die Wes-Kaap toegang het tot dienste in die amptelike taal van hul keuse en dat al drie amptelike tale gelyke status binne die Wes-Kaapse Provinsiale Regering geniet. Dit is die doelstelling van my Departement om besoek af te lê by alle provinsiale departemente ten einde leiding te gee aan die senior bestuurslede oor die praktiese implikasies van die implementering van die Provinsiale Taalbeleid. Ek het voorts sowel my kollegas in die Provinsiale Kabinet as die hoofde van departemente aangespoor om ook die onderneming te onderteken wat ek en die Premier in Februarie 2010 onderteken het, waardeur ons ons departemente verbind het tot veeltaligheid. Bewusmakingsprojekte en -werksbyeenkomste gaan ook dwarsoor die Provinsie Wes-Kaap gehou word om bewustheid van al die amptelike tale, veral isiXhosa, en ook van die Nama-taal en van Suid-Afrikaanse Gebaretaal te verhoog.
Die Wes-Kaap, en inderdaad die hele Suid-Afrika, beskik oor 'n ryk natuur- en kultuur-erfenis. Erfenis Wes-Kaap, wat verantwoordelik is vir die bevordering en bewaring van ons erfenishulpbronne in die Provinsie Wes-Kaap, het drie argeologiese erfenisgebiede langs die Weskus tot provinsiale erfenisgebiede verklaar. 'n Vierde gebied, die Gemeenskapshuis-gebou hier in Kaapstad, is op 19 Februarie 2010 in die Provinsiale Koerant gepubliseer.
In die komende boekjaar gaan Erfenis Wes-Kaap voort met sy pogings om gemeenskappe binne die Provinsie te betrek by die identifiseer en beskerming van sy ryk en kultureel diverse erfenis. Die Provinsie Wes-Kaap spog met goedbewaarde fossiele waaruit gemeenskappe ekonomies sou kon baat en wat toerisme sou kon aanvul. Daar word dus in die vooruitsig gestel dat 'n paleotoerisme raamwerk ontwikkel moet word om ons benadering tot die bestuur van paleontologiese erfenis-toerisme.
Die Departement en sy openbare entiteite is daartoe verbind om goeie regeringsbeleid dwarsoor al drie sfere, veral op plaaslike regeringsvlak, toe te pas. Verbete pogings word tans aangewend om te sorg dat plaaslike beplanningsowerhede die vermoeë gegee word om erfenishulpbronne wat onder hul regsgebied resorteer, te bestuur. In hierdie verband word proaktiewe maatreëls gefinaliseer ten einde magte aan bevoegde plaaslike owerhede vir die bestuur en bewaar van die plaaslike erfenis te delegeer.
Die huidige dienstermyn van die raad van Erfenis Wes-Kaap kom ook tot 'n einde en die prosesse vir die benoeming van persone om in die nuwe raad te dien, met 1 Augustus as aanvangsdatum, is reeds van stapel gestuur.
Vroeër vanjaar het die Departement, saam met die departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, 'n studie onderneem waarvolgens die uitwerking van die erfenissektor op die ekonomie van die Wes-Kaap vasgestel kon word. Die eerste bevindings dui daarop dat die kultuurerfenis-sektor meer as 716 persone in diens het en bykans R177-mijoen gegenereer het tydens die boekjaar 2008/2009. Luidens statistiek het meer as 1 315 010 mense die nasionale, provinsiale en kultuur-historiese inrigtings in hierdie tydperk besoek en R38,9-miljoen bestee. Hierdie syfers sluit nie die bydraes uit die natuur-erfenissektor in nie en neem ook nie die vermenigvuldigings-uitwerking van die waarde en werksgeleenthede in ag nie wat geskep word deur die rehabiliteer en restoureer van erfenisgebiede, na raming in 2008/09 net minder as R1-miljard werd.
Binne die volgende paar maande sal ek die Wes-Kaapse Geografiese Namekomitee aangestel het. Hierdie komitee gaan bystand verleen aan gemeenskappe, plaaslike owerhede en die Suid-Afrikaanse Geografiese Nameraad ten opsigte van die nasionale Minister van Kuns en Kultuur met betrekking tot die standaardisering, en, waar nodig, die verandering van geografiese name.
Tien persent (10%) van Afrika se museums is in die Wes-Kaap geleë. Dit is daarom uiters belangrik dat die Wes-Kaap voortgaan om 'n doeltreffende en 'n leidende rol te speel in die bestuur van sy erfenisinstellings. Die Departement help geaffilieerde museums om die artefakte en die versamelings wat hulle huisves, te beskerm en te bewaar. Aanstaande jaar sal die Museumdienste klem lê daarop om te verseker dat die bestaande versameling- en bewaringbestuursplanne geïmplementeer of, waar nodig, bygewerk word in ooreenstemming met aanvaarde professionele standaarde. Dit sal insluit besoeke deur spesialiste en opleidingsingrype wat spesifiek ontwerp is om versamelingsbestuur te verbeter.
Daar sal spesifiek klem gelê word op die herontwikkeling van twee provinsiale museums se uitstallings, naamlik die Worcester Museum en die Bartolomeu Dias Museum in Mosselbaai. Belangrike navorsingsprojekte sal in hierdie verband aangepak word en die bevindinge sal 'n impak hê op nuwe uitstallings wat ontwikkel moet word. As deel van ons kuns-, kultuur- en erfenisnalatenskap van 2010, sal 'n nuwe permanente kunsuitstalling in die Sawyer Saal by die George Museum op Internasionale Museumdag, 18 Mei 2010, geopen word. Gedurende die 2010 FIFA Wêreldbeker, sal die Kaapse Mediese Museum wat langs die nuwe Kaapstad Stadion geleë is, 'n uitstalling oor sportbeserings in vennootskap met die Sportwetenskapinstituut aanbied.
Die Departement het 'n nuwe konsepmuseumbeleid as deel van die bespoediging van die transformasie van die erfenis-sektorlandskap ontwikkel. Hierdie konsepbeleid sal met verskeie belanghebbendes en rolspelers bespreek word ten einde die nuwe beleid te finaliseer en om nuwe museumwetgewing op te stel wat gemeenskappe en munisipaliteite sal bemagtig en hulle in staat sal stel om hul museums en erfenissentra op te rig en te bestuur, en om in vennootskap met ander belanghebbendes en rolspelers tot erfenistoerisme by te dra.
Die Departement sal 'n aantal permanente uitstallings by geaffilieerde museums voltooi. Dit sluit die Chris Barnard Retrospektiewe Uitstalling en die Piktoriale Beaufort-Wes, beide geleë by die Beaufort-Wes Museum, in. Bykomend hiertoe sal die Museumdienste ook 'n reisende uitstalling oor nasionale simbole op 27 April 2010 as deel van sy 2010-nalatenskapprojek bekendstel. Later vanjaar sal 'n reisende uitstalling oor medisinale plante ontwikkel word. Hierdie uitstalling sal ondersteun word deur omvattende opvoedkundige programme aangebied aan skoolgroepe wat by geaffilieerde museums besoek aflê, veral by museums soos die Montagu Museum wat oor 'n uitgebreide kruietuin beskik, sowel as die Kaapse Mediese Museum.
As 'n leidende departement wat maatskaplike samehorigheid betref, sal die Museumdienste en die provinsiale museums 'n aantal geleenthede op openbare vakansiedae en ander herdenkings, spesiale en geskiedkundige dae, insluitend Vryheidsdagvieringe, Internasionale Museumdag en Erfenisdag, aanbied.
Die Wes-Kaapse Argiewe is die oudste Argiefdienste in Suid-Afrika en is die bewaarder van Suid-Afrika se vroegste geskrewe rekords. Om te verseker dat amptelike rekords doeltreffend en doelmatig deur alle staatsorgane bestuur word, sal die Rekordsbestuurkomponent voortgaan om die implementering van goedgekeurde stelsels te monitor en te evalueer.
Die Argiefdienste sal steeds 'n belangrike rol speel in die elektroniese liasseringsprojek wat deel uitmaak van die modernisering wat hierdie provinsie van stapel gestuur het. 'n Hoogtepunt van hierdie jaar sal die jaarlikse Argieweweek wees. Hierdie gebeurtenis wat in Mei 2010 sal plaasvind, is daarop gemik om bewustheid te skep rondom die dienste wat deur Argiewe gelewer word. Verskeie programme soos die Genealogiese Navorsing sal tydens hierdie week by die Argiewe aangebied word.
Die Wes-Kaapse Biblioteekdiens, wat biblioteekdienste in vennootskap met munisipaliteite by 329 dienspunte regoor die Wes-Kaap Provinsie verskaf, sal voortgaan om toepaslike biblioteekmateriaal aan alle mense van die Wes-Kaap beskikbaar te stel. 'n Hoogtepunt vanjaar is die langverwagte oorskakeling na 'n nuwe gerekenariseerde biblioteekstelsel. Die verouderde dos-gebaseerde PALSstelsel sal deur 'n nuwe web-gebaseerde Brocade-stelsel vervang word. Die omvang van hierdie projek is enorm, aangesien meer as 6 miljoen items en alle huidige prosesse en prosedures na die nuwe stelsel toe omgeskakel sal moet word. Ons sal in Januarie 2010 regstreeks verbind wees.
Die landelike IKT- (Inligtings- en Kommunikasietegnologie) konnektiwiteitsprojek sal sy derde fase tydens 2010/2011 betree. Hierdie projek, wat gratis toegang tot die Internet en rekenaars aan biblioteekgebruikers by plattelandse biblioteke bied en wat uit voorwaardelike toelaes befonds word, is tot dusver baie suksesvol.
Biblioteekgebruik het by sentra wat regstreeks verbind is, toegeneem en hul gewildheid word bewys deur die aantal lede wat na openbare biblioteke toe stroom om van hierdie fasiliteit gebruik te maak. Ons sal die IKT na 'n verdere 20 terreine toe verhoog, wat die totale aantal aktiewe terreine na 60 toe sal vermeerder.
Speaker, presies elf Vrydae van vandag af, sal ons die aanvang van die grootste sportgebeurtenis wat hierdie land nog ooit aangebied het, aanskou. Die 2010 FIFA Wêreldbeker sal die aandag van die wêreld op Suid-Afrika toespits, en van meer belang op ons provinsie. My Departement het die mandaat gekry om te verseker dat 'n nalatenskap wat verder as die eenvoudige fisiese gaan, agtergelaat word.
Die Departement het die eerste fase van die Philippi Stadion-opgraderings volgens FIFA-standaarde voltooi. Die nalatenskap van hierdie projek is dat die Philippi- en Kosovo-gemeenskappe nou oor 'n sportfasiliteit van internasionale standaarde op hul drumpel beskik. Die projek pas goed in by die breër programme om die gebied as 'n geheel te opgradeer. Die volhoubaarheid van die projek sal afhang van die suksesvolle aanstelling van 'n huurder vir die gronde en die vermoë van daardie huurder om wedstryde en gebeurtenisse te organiseer wat opwinding en eienaarskap by die plaaslike gemeenskappe teweeg sal bring.
Knysna is die basiskamp vir twee van die 2010 FIFA Wêreldbekerspanne. Die Loeriepark-sportgronde is om hierdie rede tot FIFA-standaarde opgegradeer om hulle te akkommodeer. Die instandhouding van hierdie gronde sal deur die plaaslike Munisipaliteit waargeneem word en die voordele daaraan verbonde vir die plaaslike bevolking is geweldig groot.
Die internasionale vennootkapsooreenkoms met Nederland, naamlik die "Sterre in hul Oë" Projek het tot dusver 120 hoogsopgeleide afrigters opgelewer wat in die gemeenskappe werksaam is om te verseker dat die vaardigheid van voetbal sommige van die mees afgeleë areas in die Provinsie bereik. Die program sal voortgaan met die ondertekening van nuwe ooreenkomste wat verder as die 2010 FIFA Wêreldbeker sal strek.
n Wye verskeidenheid sokkerontwikkelingsprogramme, insluitend opleiding, kapasiteitsbou, straat- en speelgrondsokker asook programme wat deur ons Provinsiale Sokker Ambassadeurs gelei word, is in werking gestel in die aanloop tot die 2010 FIFA Wêreldbeker. Al die bogenoemde, met die uitsondering van die Ambassadeursprogram, sal uitbrei en voortgaan nadat die laaste fluitjie by die Wêredlbeker geblaas het en sal deur die Departement volhou word.
Speaker, die Departement sal vyf provinsiaalbygevoegde openbare kykersgebiede gedurende die duur van die Wêreldbeker tot stand bring. Hierdie openbare kykersgebiede, wat geleë is in elkeen van die distrikte buite Kaapstad, sal die aan mense van die Wes-Kaap die geleentheid bied om die Wêreldbeker te ondervind. Alle ekonomiese geleenthede wat met die openbare kykersgebiede geassosieer word, sal direk met die plaaslike bevolking geskakel word.
Bykomend hiertoe het ons ses aftelklokke aangekoop - 1 per distrik en 1 vir Kaapstad SSK. Hierdie hoë-resolusie opelugskerms sal as 'n nalatenskap vir elk van die Distriksmunisipaliteite agtergelaat word om te gebruik vir advertensies, kennisgewings, vertonings van gebeurtenisse, verkeersbeheer, ens. Opleiding om die masjinerie in stand te hou word verskaf en hierdie hulpbron sal aan die Munisipaliteite beskikbaar wees om na goeddunke te gebruik.
Die Departement het ook die Cape Craft and Design Institute ondersteun - 'n Provinsiaalondersteunde handwerkopleidings- en netwerk-organisasie - om 'n netwerk van handwerkers van regoor die Provinsie daartoe in staat te stel om produkte te produseer wat spesifiek ontwerp is om aan sokkertoeriste en -bewonderaars verkoop te word.
Binne die volgende maand sal die Departement, in samewerking met die WKOD en Die Departement van die Premier (DoDP) die "My 2010 Skoolavontuurprogram" implementeer. Hierdie projek, wat ná skoolure en op Saterdagoggende uitgevoer sal word, sluit beide 'n sokkertoernooi en 'n kultuurkompetisie in. Die pryse is ontwerp om aan skoolleerders die geleentheid te bied om "die Wêreldbeker aan te raak" deur middel van 'n sokkerkompetisie en om terselfdertyd oor verskeie deelnemende lande, hul kultuur, tradisies, ekonomie, geskiedenis, en dies meer te leer.
Die Departement het 99 vrywilligers vir die Konfederasiebeker opgelei en sal 'n verdere 215 vir die 2010 FIFA Wêreldbeker oplei. Ons glo dit is 'n belangrike program aangesien 'n aantal vrywilligers wat vir die Konfederasiebeker opgelei was, net ná die toernooi vaste werk gekry het. Dit is die ontwikkelingsnalatenskap wat ons tussenbeidetreding sal hê.
In die 2009/2010 boekjaar is die Nasionale Simbole Program, wat daarop gemik is om maatskaplike samehorigheid te skep, in ons skole regoor die provinsie geïmplementeer. Die program het daarin geslaag om aan beide leerders en opvoeders 'n nuwe begrip te gee en 'n werklike trots op ons Nasionale simbole aan te kweek. Die programme sal verder uitgebrei word met die bekendstelling van 'n Nasionale Simbole Reisende Uitstalling.
Speaker, aangesien die 2010 FIFA Wêreldbeker sekerlik stukrag gegee het aan die projekte waarop ek gesinspeel het, sal hierdie projekte ná 2010 voortgaan, omdat hulle só ontwerp is dat hulle naatloos in die werksprogramme van die Departement opgeneem kan word.
In die Departement van Kultuursake en Sport het ons die volgende Engelse stelling aangeneem, en laat my toe om dit aan te haal: "A child in court is a child out of court." (Vrye Afrikaanse vertaling: 'n Kind wat sport beoefen, is 'n kind wat nie in die hof beland nie.) Ons glo dat ons pogings in sport en ontspanning 'n ware teenvoeter is vir die maatskaplike kwessies wat ons gemeenskappe teister. Skolesport speel 'n kritieke rol om soveel as moontlik jongmense toegang tot sportgeleenthede te bied.
Gedurende 2010/2011 sal ons twee massadeelname-sentra of MOD-sentra in elkeen van die 49 Wes-Kaapse Onderwysdepartement en Skolesport Gebiede stig, wat op 98 Skolesportgebaseerde massadeelname sentra in totaal te staan sal kom. By elkeen van hierdie 98 massadeelname sentra sal twee sportkoördineerders aangestel word.
Die Skolesportgebaseerde Massadeelname-Sentra sal ondersteun word deur agt skolesportgebaseerde hoëprestasiesentra, wat in elk van die agt Wes-Kaapse Onderwysdepartement- en Skolesportdistrikte gestig gaan word. Een sentrumkoördineerder en ongeveer 10 kode-afrigters sal in elkeen van hierdie sentra geplaas word.
Om hierdie geleenthede te gebruik om maatskaplike bewustheidsboodskappe te onderstreep (bv. anti-misdaad, antidwelms en MIV/VIGS-boodskap).
Die funksioneringstye van hierdie skolesportsentra sal van só 'n aard wees dat dag-tot-dag skoolopvoeding nie ontwrig sal word nie. Ons wil verseker dat ons kinders ná skool besig gehou word en daarom voorsien ons dat hierdie programme na-ure sal plaasvind.
Die Klubontwikkelingsprogramme bly steeds 'n ontwikkelende proses en met die samewerking van ons sleutelbelanghebbendes, naamlik die federasies, hoop ons om die voetspoor van klubontwikkeling in meer gemeenskappe te verhoog. In die lewering van volgehoue ondersteuning aan klubs, hoop ons dat dit voortgesette volhoubaarheid sal aanmoedig en nie die klubs te afhanklik sal maak van die befondsingshulpbronne wat hulle van die departement deur middel van die Sport en Ontspanning Suid-Afrika (SRSA) se voorwaardelike toelaeprogram ontvang nie.
Speaker, tydens die 2010/2011 boekjaar sal vier munisipaliteite finansiële ondersteuning vir die opgradering van die agt sportfasiliteite en die bou van een fasiliteit ontvang.
Die Riaan Loots Veldtog, wat op die bevegting van geweld in sport klemlê, sal gedurende die nuwe boekjaar op rugby, sokker en hokkie fokus. Doelgerigte bewustheidsprogramme en tussenbeidetreding sal ontwerp word om die probleem-areas binne hierdie kodes te hanteer. Die Suidwestelike Distrikte (SWD) Klubkampioenskappe is as een van die gebiede vir spesiale tussenbeidetreding geïdentifiseer en die Departement sal 'n bewustheidsprogram loods om sommige van die uitdagings van die verlede wat by hierdie kampioenskappe ondervind is, op te los.
Die Plaaswerkerssportprogram sal verder tydens die 2010/2011 boekjaar ondersteun word met die opgradering van 'n sportfasiliteit by Buffelsdrift in Oudtshoorn. Bykomend hiertoe sal ons ook verskeie lewensvaardigheidskursusse en 'n basiese kursus in sportadministrasie aanbied om plaaswerkers toe te rus om hul sportstrukture meer doeltreffend te bestuur. In die 2009/10 boekjaar het die Departement ook sportklere en -toerusting vir hierdie program verskaf. Ons verhouding met die Wes-Kaapse Departement van Landbou sal ook tot die ontwikkeling van nog 'n sportfasiliteit by Aan De Doorns aanleiding gee.
Die hoogtepunt van die plaaswerkers se sportkalender, die jaarlikse Plaaswerkerssportdag, sal op 1 Mei 2010 in Worcester gehou word. Die Siyagdladla Massa Deelname Program het aan baie van ons jongmense toegang tot ontspanningsaktiwiteite soos inheemse speletjies, sowel as straatsokker, mini-krieket, mini-netbal, en mini-vlugbal gebied.
Die Massadeelnameprogram word aangevoor deur die 45 versamelpunte wat regoor die Provinsie versprei word. Die koördineerders wat by hierdie versamelpunte gestasioneer is, sal voortgaan om te verseker dat massadeelname, talent-identifisering en ontwikkeling binne hul gespesifiseerde versamelpunte plaasvind. Die hoogtepunte van die program sal die Winterspele en Inheemse Speletjies gedurende die Junie/Julievakansie wees, sowel as die Somerspele wat gedurende die vakansie in Desember gaan plaasvind.
Ons verhouding met die Wes-Kaapse Sportakademie sal verder in hierdie jaar verstewig word met die stigting van twee satelliet sportakademies: Een sal in Oudtshoorn en die ander een in Saldanhabaai geopen word.
Ten slotte, Mnr die Speaker, sport en kultuur dien sonder twyfel as 'n fondament wat kinders, moeders en vaders, gemeenskappe en die samelewing vanuit diverse agtergronde rondom 'n gemene belangstelling saamsnoer en byeenbring.
Dit verseker dat hulle 'n sin van gekoesterdheid, van samesyn, het. Dit beskik oor die potensiaal om die vervreemde jeug weer na die hoofstroomsamelewing terug te bring en om hulle te laat voel dat hulle aanvaar word. As 'n samelewing is ons al deur 16 jaar van demokrasie, maar kulturele versoening is steeds iets wat ontbreek. Sonder om aan ander kulture, gelowe en gebruike blootgestel te word en sonder om 'n wedersydse respek vir hul waardes te ontwikkel, sal ons as 'n samelewing nooit werklik versoen kan word nie.
Speaker, ons moet verseker dat, alhoewel ons in wese verskillend is, ons as 'n nasie bymekaarstaan in ons gedeelde menslikheid en inderdaad 'n maatskaplik samehorige Wes-Kaap moet bou.
<fn>DynamicAction (13).txt</fn>
Landbou is onlosmaaklik deel van my wese. Ek is 'n boer. Ek is ook iemand wat moet eet, en met hierdie eenvoudige stelling, is landbou skielik onlosmaaklik deel van ons almal se lewens. Landbou is dikwels in die verlede as die swartskaap behandel. Maar die realiteit is dat landbou die hart van hierdie provinsie is en dat dié sektor aan duisende mense voedselsekuriteit en werksgeleenthede verskaf.
Laat my toe om u te herinner aan die uitgestrekte deel van die land waarin ons bevoorreg is om te lewe. Al is die Wes-Kaap maar een van nege provinsies, is ons verantwoordelik vir 20.8 persent van die waarde van die totale landbouproduksie van Suid Afrika. Die wynindustrie, waarvan 90 persent van die geldwaarde in die Wes-Kaap gesetel is, is tans die grootste verdiener van buitelandse valuta in die Suid Afrikaanse landbousektor. Die wynuitvoerindustrie het gegroei vanaf 21 miljoen liter in 1992 tot 312 miljoen liter in 2007.
Dit is verblydend om ook uitstekende groeisyfers in sekere sektore waar te neem. Gemeet aan groei vanaf 1992 tot 2006 kan die volgende gesien word: Die sitrusuitvoerindustrie groei vanaf R21 miljoen tot R2,5 miljoen. Druiwe-uitvoere groei vanaf R636 miljoen tot R1,796 miljoen. Appel- en peeruitvoere groei vanaf R6,54 miljoen tot R1,364 miljoen.
Die impak van landbou-uitvoere is onlangs deur die Department van Landbou nagevors. Daar is gevind dat indien uitvoere met so min as vyf persent gestimuleer word, dit 'n addisionele inspuiting in die ekonomie van die provinsie sal gee van R432 miljoen - dink net aan die impak op werkskepping! Positiewe uitvoergroei in sitrus, bier en wyn, druiwe, appels, pere en ingemaakte vrugte wys dat die Wes-Kaapse landbousektor internasionaal kan meeding. Ons moet dit koester en uitbou.
In hierdie begroting is daar R113,844 miljoen, of ongeveer 25 persent van die totale begroting, voorsiening vir die ondersteuning van gevestigde nuwe boere. Wanneer ek praat van geleenthede vir nuwe boere dan dink u dalk onvermydelik aan eienaarskap van grond. Maar eienaarskap alleen beteken niks wanneer daardie grond nie produktief geboer word nie.
Ek het 10 jaar gelede begin om die nuwe toetreders toe te rus met die nodige vaardighede, kennis en selfs toerusting. Ons sal voortgaan om hierdie diens te lewer aan elke nuwe boer wat die geleentheid gegun word om te boer. Maar dit moet ook ons prioriteit wees om die bestaande boere te help om produksie te laat groei, sodat hulle winsgewend kan bly.
Nuwe of opkomende boere kan tog nie vir altyd nuut en opkomend bly nie; vir hul menswaardigheid , hul finansiële welvaart en vir die groei van die sektor, het ons nodig om hulle te help op die pad na volwaardige kommersiële boerderye.
Soos in die jare toe landbou nog maar 'n jong bedryf was en boere die raad en bystand van voorligters broodnodig gehad het, so ook het die provinsie se opkomende boere die departement vandag nodig. Spesiale aandag sal gegee word aan die aanvul van die departement se klein voorligterspan na 119 bekwame en toepaslik opgeleide beamptes oor die volgende drie tot vier jaar.
Premier Zille het genoem dat ons maniere moet vind om entrepreneurskap aan te wakker sodat mense geleenthede kan raaksien en aangryp, eerder as om in 'n gees van afhanklikheid voort te leef. Hierdie is een van die standpunte waaroor die nuwe regering sterk voel: geen inwoner behoort maar net vir ewig tevrede te wees met aalmoese van die regering nie.
Die regering moet hulle help om hul individuele talente en vaardighede te ontwikkel en aan te wend en so hul drome na te jaag en vir hul families te kan sorg. Ook in landbou is dit die geval: ek sien gevaarligte wanneer 'n persoon sonder 'n werk of heenkome bloot aanmeld vir 'n grondhervormingstoekenning (grant) sonder 'n werklike besef van wat dit behels om in die landbou betrokke te wees.
Ek wil graag saam met Minister Joemat-Pettersson die provinsie se kommersiële boere van ons hernude ondersteuning verseker. Julle speel 'n onontbeerlike rol in die ekonomiese groei van hierdie vrugbare provinsie. Dit is julle wat oor die vermoë beskik om winsgewend te produseer ten spyte van grootskaalse druk. Dit is julle wat steeds mense in diens neem. Dit is julle wat topgehalte produkte produseer en uitvoer. En julle doen dit alles in die moeilike ekonomiese klimaat wat tans wêreldwyd heers.
In 2001 maak Professor Nick Vink van die Universiteit van Stellenbosch 'n belangrike punt wanneer hy sê dat kommersiele boere nie noodwendig suksesvol sal wees as die nodige infrastruktuur, soos verskaf deur die staat, nie teenwoordig is nie. Maar sonder hierdie infrastruktuur is dit onmoontlik om kommersieel te boer. Ek herinner u daaraan dat Premier Zille in haar toespraak beloof het dat die Wes-Kaapse regering landelike infrastruktuur en dienste sal verbeter. Dit sal ook lei tot die voortbestaan van kommersiele landbou.
Ek het vroeër vlugtig verwys na die belangrikheid van landbou-uitvoere: gelukkig is ons 'n kusprovinsie en het ons 'n geografiese voorsprong bo die binneland as dit kom by internasionale handel. Buitelandse beleggers is nie die vyand van die werkers nie. Beleggers skep geleenthede vir werkers om hulself te verbeter en te groei sovêr hul persoonlike ambisie strek. Deur landbou winsgewend te maak, sal dit ook aantreklik raak vir beleggers, en sodoende kan verdere groei gestimuleer word in die sektor.
In hierdie nuwe regering se voorgestelde oop gemeenskap waar die skep van geleenthede voorrang geniet, is die idee juis dat die internasionale verhoog op verskeie maniere gebruik moet word om die inwoners van die provinsie se belange te bevorder en nuwe geleenthede te skep.
Landbou-uitvoere speel hier 'n beduidende rol en die departement onderneem om kommersiële sowel as opkomende boere by te staan in die verkryging van marktoegang (plaaslik, nasionaal en internasionaal). Ons onderneem om voortdurend 'n voorspraak rol te speel in terme van internasionale handelskwessies. Ons kan gerus verder voelers uitsteek na moontlike handelsgeleenthede in Afrika, Amerika, en markte soos Indie en China in die Ooste.
Die landbousektor het in die laaste paar jaar intensief aandag geskenk aan die ondersteuning van opkomende boere. Dit het egter die gevaar laat ontstaan dat navorsing en tegnologie aan die agterste speen van die begroting begin suig het.
Die huidige begroting maak R63,653 miljoen voorsiening vir navorsing. Dit is egter slegs 16 persent van die totale begroting. Ek dink hierdie bedrag moet groter wees. Dit is juis wanneer innovasie, hernuwing en 'n aktiewe nastreef na uitnemendheid sentraal tot 'n regering se doen en late staan, dat dinge gebeur!
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou beskik oor een van die sterkste span kundiges in die land. Ons het sewe goed toegeruste navorsingsentra om die onderskeie streke met hul verskillende klimaatstoestande te bedien. Ons spog met 11 kuddes wat nasionaal erken word. Hoog op ons prioriteitslys is uitgebreide navorsing gefokus op die volstruis-, suiwel- en skaapbedrywe asook plantnavorsing op veral kleingrane en sogenaamde niche produkte.
Waterskaarste en aardverwarming is daadwerklike bedreigings vir die provinsie, en veral vir landbou. Ons moet pro-aktief werk aan alternatiewe om 'n volhoubare sektor te verseker.
Die departement begroot R47,7 miljoen vir opleiding in die huidige begrotingsjaar. Dit sluit ons kollege-, voortgesette onderwys-, en interne personeelopleiding in. Landbou benodig dringend talent om die uitdagings wat voedselproduksie in die oë staar aan te pak.
Landelike ontwikkeling is ook deel van my verantwoordelikheid. Mense in ons landelike areas word veral swaar getref deur stygende voedselpryse en die huidige moeilike ekonomiese tyd waarin ons leef. Sommige basiese voedselsoorte se pryse het dramaties gestyg. Dit is ironies dat landelike verbruikers gemiddeld R1,04 meer per gemoniteerde kositem betaal as die verbruiker in die stad.
Daar is gebiede in die provinsie waar landbou tot 80 persent van die bruto binnelandse produk (BBP) bydra. Landbou sal dus 'n belangrike rol moet speel in die stimulasie van ons landelike areas. Landbou kan die tipe besighede nader lok wat sosiale voordele vir daardie gemeenskappe kan inhou. Die Wes-Kaapse regering voorsien 'n provinsie waar landelike hongersnood en armoede teen 2020 gehalveer is, 'n platteland wat werkloosheid nek omgedraai het en waar volhoubare boerderypraktyke toegepas word.
My departement kan nie alleen hierdie visie verwesenlik nie. Alle provinsiale departemente van hierdie regering sal hul kant moet bring. Ons moet verseker dat publieke dienslewering soos skole, hospitale, veiligheidsdienste, en alle nodige infrastruktuur in stand gehou word. Mense moet trots wees om op die Wes-Kaap se platteland te woon. Dit moenie 'n plek van mistroostigheid en frustrasie wees nie.
Ek weet dat daar al baie oor landelike ontwikkeling gesê is in die verlede. Maar ons moet nou ophou om net te praat en daadwerklik aan die gang kom. Die nuwe regering kyk na spesiale ekonomiese areas waar beleggers belastingsvakansies en ander voordele kan geniet. Werklose mense moet opleiding ontvang wat hulle beter kanse in die arbeidsmark sal gee. Familiewaardes moet weer aandag geniet sodat sosiale probleme wat tans sommige gemeenskappe lamlê, aangespreek kan word.
Dankie aan my voorganger, Cobus Dowry. Hy het 'n konkrete bydrae tot landbou gemaak gedurende sy ampstermyn. Ek glo dat hy egter nog baie meer vir landbou sou kon doen as sy party hom toegelaat het om op landbou te fokus instede van politiek wat nie die sektor gedien het nie. Dankie aan u almal wat moeite gedoen het om te kom. Dankie vir u belangstelling en ondersteuning.
Dankie aan my kantoorpersoneel, en laaste, maar nie die minste nie, my vrou Christa. Dankie vir jou ondersteuning. Dankie aan my hemelse Vader. Saam met so baie landbouers kyk ons op na bo, want dit is waar ons hulp en krag vind.
Net soos landbou die slagaar van hierdie provinsie is, so ervaar ons ook landboubloed deur ons are. En ja, dit is 'n sektor wat gereeld sterk emosie uitlok. En dit is 'n sektor met hoë risiko's en dikwels klein winsmarges. En tog is daar mense wat hulle geen ander loopbaan of toekoms kan voorstel nie. Laat ons dankbaar wees vir hierdie mense se toewyding en uithouvermoë wanneer slegte publisiteit, of moordende weersomstandighede of lae voedselpryse hulle op hul knieë wil dwing. Laat ons almal wat in die sektor werksaam is, positief praat en handel om die beeld van die sektor te verbeter. Mag die verbruiker en publiek aan u die dankbaarheid bewys en die erkenning gee wat u elke dag verdien.
Ketel en kaggel brons geskuur.
My swart haan roep die dagbreek rooi.
<fn>DynamicAction (2).txt</fn>
Laat ek vandag vir julle groet, ter nagedagtenis aan 'n ikoon wat ons hartsnare aangeraak het met sy stem en sy musiek.
Maar Michael Joseph Jackson was meer as net dit. Hy was 'n man wat uithouvermoë geken het, en sy drome gevolg het.
Dit is my boodskap aan ons mense hier vandag veral ons jeug - volg julle drome en soos Michael, moet nie toelaat dat mense julle op jul reis onderkry nie.
Hierdie was 'n man wat 'n talent gehad het, en dit gebruik het. In die Wes-Kaap is die talent volop en dis ons plig om hierdie talent te versorg.
Die Departement van Kultuursake, Sport en Ontspanning wil hierdie talent help groei en aan ons mense bekend maak. Ons mandaat is om te verseker dat julle ook, soos Michael, nuwe hoogtes kan bereik.
Ons neem vandag afskeid van 'n man by wie se musiek ons inspirasie kon vind, wat vir baie van ons op tye van troos was, sowel as genot. Hierdie man se musiek was daar om ons te adviseer in moeilike tye.
Ek gun hom vandag die swaarverdiende rus, die digter se pen sal nooit meer verse skryf nie, die skilder se kwas sal nie meer verf nie, die toon van sy stem sal nooit meer in gelid weergalm nie, maar sy musiek sal voort bly leef.
Laat ons vandag weer die les van aanhouer wen leer. As julle, ons kinders drome het, moet julle dit nie laat vaar nie, maar dit laat floreer, om te verseker dat julle die lewe lei wat julle wil lei.
Ek dank u.
<fn>DynamicAction (4).txt</fn>
Dit is vir my 'n besonderse voorreg om namens Adv. Lennit Max, die Wes-Kaapse Minister van Gemeenskapsveiligheid, hierdie boodskap te bring.
Die minister is gevra om oor Misdaad- en dwelmprobleem in die Wes-Kaap asook oor die maatreëls om misdaad te bekamp.
Hierdie is dalk 'n somber tema en veral om dit op 'n jaareind-funksie te bespreek, maar ek is oortuig dat dit een van die vele onderwerpe waaroor u en u gesin, behalwe die rugby, die afgelope jaar die meeste aan die Sondag etenstafel bespreek het.
Ek wil vir u daardie donker kant van misdaad kortliks skets, maar daarna wil ek eerder fokus op die meer positiewe sy van misdaadbekamping. Ek hoop om daarmee vir u te wys dat daar tog 'n lig aan die einde van 'n soms baie donker tonnel skyn.
Indien ons net na die Wes-Kaap se misdaadstatistieke kyk, skets dit 'n baie somber prent. Baie van u se verwysingsraamwerke strek jare terug en met u intelligensiedienste-agtergrond in ag genome kan ook u met outoriteit 'n betroubare prentjie van die bedreiging van misdaad vir ons land gee.
Die Wes-Kaap se moordsyfer (gemidddeld 2 200 per jaar) is die vierde hoogste in die land.
Uit 'n nasionale totaal van 117 172 dwelmverwante sake, het die Wes-Kaap die hoogste syfer, 52 781.
Die grootste persentasie van dwelmverwante oortreders en kriminele in die Wes-Kaap is mans.
Daarby, word klagtes dat misdaadstatistieke by verskeie polisiestasies in die Wes-Kaap gemanipuleer is, nog deur die Onafhanklike Klagte-direktoraat ondersoek.
U sal saamstem met my dat hierdie beslis kommewekkende statistieke is. Ons is tans binne in die periode van die 16 Dae van Aktivisme teen Geweld teen Vroue en Kinders waar ons as land daarop gewys word dat veral mans ons vroue en kinders toenemend bedreig.
Die Departement Gemeenskapsveiligheid sit beslis nie terug wanneer dit by die bekamping van misdaad kom nie.
Die Wes-Kaapse Polisie se veiligheidsplan vir 24 hoërisiko-areas in die Wes-Kaap dien tans voor die Wes-Kaapse kabinet en is opgestel in samewerking van die Wetenskaplike Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR).
Gebiede waar bendegevegte inwoners geterroriseer het, is besoek en was polisie-operasies, soos Operasie Choke, in die hierdie gebiede was baie suksesvol.
Op 1 Desember het ons met die Suid-Afrikaanse Raad vir Winkelsentrums vergader na hul veiligheidsplanne vir die feestyd te kyk.
Wetstoepassing op nasionale en provinsiale paaie is opgeskerp om die hoë padsterftesyfer aan te spreek met 'n Geintegreerde Verkeersprogramme waaraan Provinsiale en Metro Verkeer en polisie, sowel as die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) by padblokkades en voertuigstoppunte regoor die provinsie optree.
Op 27 November is die polisie se indrukwekkende bevelsentrum van R37 miljoen in Kaapstad geopen. Die nuutste inligtingstegnologie word benut om teenmisdaadoperasies vinnig en effektief uit te voer.
My mandaat as minister is om die verhouding tussen die polisie en die gemeenskap te versterk en ook toe te sien dat die polisie hul werk effektief verrig.
Dat die verhouding tussen die polisie en die gemeenskap oor tyd so gegroei het dat meer mense na vore kom om betrokke te raak in gemeenskapspolisiëringsforums sowel as buurtwagte.
Dat meer mense na vore kom om polisievergrype asook geweld teen vroue en mishandeling van kinders aan te meld.
Dat die gemeenskapspolisieringsforums strategies besig is om misdaad gesamentlik in die dorpe aan te spreek.
Dat meer gedoen word om slagoffers in gemeenskappe weer produktiewe landsburgers te help maak.
Dat misdaadsindikate en bendelede al hoe meer besef dat die net rondom hul wandade al hoe stywer en nouer trek.
Die grootste oorlog, uitdaging vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika is myns insiens om die morele en etiese landskap te herstel. Iemand het per geleentheid die volgende gesê: "Die pad na sukses is altyd onder konstruksie."
Ek stem hiermee saam, want u en ek WERK aan hierdie pad.
Oudpresident Nelson Mandela het ook in 1994, tydens sy eerste toespraak as die president van die land burgers daarop gewys dat Suid-Afrika 'n HOP (heropbou en ontwikkelingsprogram) van die siel benodig.
Ons as Kapenaars en Suid-Afrikaners moet aanhou om aan daardie vesels van die gemeenskaplike siel te werk. Ons kan ook nie meer die verlede of 'n onregverdige politieke bestel, die skuld / blaam gee dat misdaad ons grootste bedreiging is nie. Aktiviste is beslis reg as hulle skree: die verandering begin by jou (ons).
Groter klem sal ook gelê moet word op misdaadvoorkoming. Dit wil sê, om die beoogde misdaad of die situasie wat 'n misdaad kan skep te voorkom. Dis moeilik om mense se begeertes en bedoelinge te polisieer. Dis eers as hulle verkeerd en teen die wet optree dat die polisie kan reageer.
Die polisie tree grotendeels reaksioner op en pas die land se wette toe op vermeende oortreders. Dit is misdaadbestryding.
Ons, as die regering, die polisie en die gemeenskap moet dus daardie geleenthede waarop potensiele misdadigers kan gebruik vir hul donker dade verander of elimineer.
My persoonlike wens is dat mense se bydrae , om misdaad daadwerklik aan te spreek, hier in hul hart sal begin, want, indien ons in ons hart die skeidslyn tussen goeie en kwade bedoelings kan sien , ons goeie besluite sal kan neem om, net goed te doen.
Mag elkeen van ons ons daarop toespits om ons medemens daardie geleenthede in die lewe te kan gee, waardeur daardie persoon 'n regte besluit kan neem, om 'n goeie daad te doen.
Hierin het die regering u as 'n burgerlike broodnodig.
Ek dank u.
<fn>DynamicAction (5).txt</fn>
Op 22 April het miljoene Suid-Afrikaners hul stemme uitgebring. Hulle het hul demokratiese reg uitgeoefen wat aangevuur is deur hul begeerte om hul lewens ten goede te verander. In oorweldigende getalle het hulle bevestig dat ons meer kan doen om armoede te beveg en 'n beter lewe vir almal te bou deur saam te werk.
Hulle is aangespoor deur die visie van 'n inklusiewe samelewing, 'n Suid-Afrika wat aan almal behoort, 'n nasie wat verenig is deur sy diversiteit, mense wat saamwerk tot voordeel van almal.
Ons is verootmoedig deur hierdie beslissende verkiesingsmandaat wat deur die mense van ons land gegee is en wat hul regering op 'n baie oortuigende wyse gekies het.
Gedurende die afgelope paar jaar het ons nasie baie uitdagende tye beleef.
Dit is te danke aan die feit dat ons 'n sterk en ten volle funksionerende konstitusionele demokratiese stelsel met standvastige instellings het dat ons hierdie probleme so maklik en waardig kon oorkom.
Vandag se geleentheid is 'n viering van alles wat hierdie demokrasie laat werk. Dit is ook 'n viering van ons kultuur van kontinuïteit en gemeenskaplike verantwoordelikheid.
Dit is duidelik sigbaar uit die teenwoordigheid hier van ons ikoon, Madiba, wat die grondslag vir die land se prestasies gelê het, en die teenwoordigheid van voormalige President Thabo Mbeki, wat op daardie grondslag voortgebou het.
Hierdie kontinuïteit is ook duidelik sigbaar uit die feit dat voormalige President Kgalema Motlanthe nou die Adjunkpresident van die Republiek is ná 'n probleemlose oorgang, wat ons land in verskeie opsigte uniek maak.
Soos u weet, bly die geveg teen armoede die hoeksteen van ons regering se fokus.
Sal ons nie rus nie en durf ons nie aarsel in ons strewe om armoede uit te wis nie.
Ten einde hierdie doelwitte te bereik het ons regering 10 prioriteitsgebiede geïdentifiseer wat deel uitmaak van ons Medium-Termyn Strategiese Raamwerk vir 2009 tot 2014.
Die program word onder moeilike ekonomiese toestande in werking gestel.
Gedurende die afgelope jaar het die wêreldwye ekonomie 'n krisistydperk betree soos nog nooit in die afgelope dekades beleef is nie.
Terwyl Suid-Afrikaners nie in dieselfde mate as ander lande geraak is nie, begin ons wel nou om duidelik die gevolge daarvan op ons ekonomie te sien. Ons het 'n resessie betree.
Dit is nou belangriker as ooit dat ons in vennootskap saamwerk aan 'n gedeelde program om hierdie krisis die hoof te bied.
Ons aanvaar dié raamwerk, wat in Februarie vanjaar deur die Regering, arbeidsmag en sakewêreld aanvaar is, as vertrekpunt vir Suid-Afrika se reaksie op die internasionale ekonomiese krisis. Ons moet nou optree om die impak van hierdie afswaai op die kwetsbaarste mense te minimaliseer.
Ons het begin met optrede om werksverliese te verminder. In beginsel is 'n ooreenkoms tussen die Regering en maatskaplike vennote aangegaan om 'n afwenteling van opleiding te keer.
Werkers wat normaalweg afdanking in die gesig sou staar weens ekonomiese probleme sal vir 'n tyd lank hul werk behou en weer vaardigheidsontwikkeling ontvang.
Besprekings oor die praktiese besonderhede tussen die maatskaplike vennote en die instansies wat deur so 'n inisiatief geraak sal word, insluitend die sektor-onderwys-en-opleidingsowerhede, gaan voort.
Ons sal die werk van die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) ondersteun deur werkgewers en werknemers te help om alternatiewe oplossings tot afleggings te vind deur middel van die tersaaklike regsprosesse.
Tot op hede het KVBA-kommissarisse meer as 4000 poste gered deur fasiliteringsprosesse, en deurlopende raad en ondersteuning gebied aan afgelegde werkers.
n Verbeterde Nywerheidsbeleid-aksieplan sal ontwikkel word in 'n poging om voort te bou op die suksesse van ons nywerheidsbeleid-ingrypings.
Die belangrikste sektore wat reeds geïdentifiseer is, is motor-, chemikalieë- en metaalvervaardiging, toerisme, klere en tekstiele, sowel as bosbou. Aandag sal onder andere ook geskenk word aan dienste, ligte vervaardiging en die boubedryf in 'n strewe om behoorlike werk te skep.
As deel van Fase 2 van die Program vir Uitgebreide Openbare Werke sal die Gemeenskapswerksprogram bespoedig word.
Dit bied 'n minimum vlak van gereelde werk vir diegene wat dit nodig het, terwyl dit terselfdertyd die lewenskwaliteit van gemeenskappe verbeter.
Die ekonomiese afswaai beïnvloed die pas waarteen die land in staat is om die maatskaplike en ekonomiese uitdagings waarmee dit te doen het, te hanteer. Maar dit sal nie die rigting van ons ontwikkeling verander nie.
Die beleidsprioriteite wat ons geïdentifiseer het en die planne wat aan die elektoraat voorgelê is, bly die kern van hierdie regering se programme.
Laat ons mekaar se hande vat, en saam oplossings vind in die gees van 'n Suid-Afrikaanse gemeenskap. Die tyd het gekom om harder te werk. Ons regering gaan vorentoe kyk, nie agtertoe nie!
Die stappe wat in die Medium-Termyn Strategiese Raamwerk uiteengesit is, moes die beperkings wat deur die ekonomiese krisis daargestel is, in ag neem. Die afswaai mag ons egter nie van hierdie planne laat afsien nie. Dit moet ons eerder aanspoor om dit met spoed en vasberadenheid te implementeer.
Die raamwerk fokus op 10 prioriteite. Ons het onsself daartoe verbind om saam te werk om ekonomiese groei te bespoedig en die ekonomie te transformeer ten einde behoorlike werk te skep en 'n volhoubare bestaan te verseker.
Ons sal 'n omvangryke program bekendstel om ekonomiese en maatskaplike infrastruktuur te verbeter. Ons sal 'n omvattende landelike ontwikkelingstrategie ontwikkel en implementeer, gekoppel aan grond- en landbouhervorming en voedselsekuriteit.
Ons sal die vaardighede en mensehulpbronnebasis versterk. Ons sal die gesondheidsprofiel van alle Suid-Afrikaners verbeter.
In samewerking met alle Suid-Afrikaners sal ons die geveg teen misdaad en korrupsie verskerp. Ons sal samehangende, sorgsame en volhoubare gemeenskappe bou.
In samewerking met Afrika en die res van die wêreld sal ons Afrika se bevordering en verbeterde internasionale samewerking nastreef.
Ons sal volhoubare hulpbronnebestuur en -gebruik verseker.
En, in samewerking met die mense en met die steun van ons staatsamptenare, sal ons 'n ontwikkelingstaat bou, openbare dienste verbeter en demokratiese instellings versterk.
Dit is vir my 'n plesier en 'n eer om sommige van die sleutelelemente van ons aksieprogram uit te lig.
Die skep van behoorlike werk sal die sentrale punt van ons ekonomiese beleide vorm en sal die aantrekkingskrag van ons belegging en werkskeppingsinisiatiewe beïnvloed.
In lyn met hierdie onderneming moet ons voortbeur om 'n meer inklusiewe ekonomie te bevorder.
In hierdie opsig sal ons staatsmiddele soos aanskaffing, lisensiëring en finansiële ondersteuning gebruik om klein en medium ondernemings te help. Ons sal ook die implementering van breedgebaseerde swart ekonomiese bemagtiging en regstellende-aksie-beleide bevorder.
Dit sal geïmplementeer word met inagneming van die noodsaaklikheid om die ongelykhede van die verlede reg te stel.
Sodanige transformasie sal tot voordeel van vroue, die jeug en mense met gebreke onderneem word.
Ons sal die las van regulasies op kleinsakeondernemings verlig. Die beswaar dat hulle deur regulasies versmoor word, is al verskeie kere deur die sektor geopper.
Die Regering sal nader aan 'n enkele geïntegreerde sakeregistrasiestelsel beweeg - nog 'n ingryping om 'n bemagtigende omgewing vir beleggings te skep. Dit sal kliëntediens verbeter en die koste verlaag om sake in Suid-Afrika te doen.
Nog 'n belangrike deel van ons verbintenis om werksgeleenthede te skep, is die Program vir Uitgebreide Openbare Werke (EPWP). Die aanvanklike teiken van een miljoen werke is reeds bereik.
Die tweede fase van die program poog om teen 2014 ongeveer vier miljoen werksgeleenthede te skep.
Ons beplan om tussen nou en Desember 2009 omtrent 500 000 werksgeleenthede te skep.
Alhoewel die Regering 'n omgewing vir werks- en sakegeleenthede skep, besef ons ook dat sommige inwoners steeds maatskaplike bystand van die staat af nodig sal hê. Maatskaplike toelaes bly een van die doeltreffendste vorms van armoedeverligting. Op 31 Maart 2009 het meer as 13 miljoen mense maatskaplike toelaes ontvang, waarvan meer as agt miljoen kinders was.
Ons besef dat daar 'n behoefte is om maatskaplike toelaes aan ekonomiese bedrywighede te koppel ten einde mense wat in staat is om te werk aan te moedig om selfversorgend te wees.
Die belangrikste ding in hierdie tyd is dat bure mekaar moet help.
Dit is nou die tyd vir eenheid. Kom ons help mekaar soos bure.
Kom ons besluit dat daar nie een kind sal wees wat bed toe gaan met 'n leë maag net omdat sy of haar ouers werkloos is nie. As ons saamstaan en saamwerk, kan ons soveel meer uitrig.
Gewaardeerde lede, as deel van die tweede strategiese prioriteit sal ons voortgaan met ons program om ekonomiese en maatskaplike infrastruktuur uit te bou.
Die nuutgestigte Infrastruktuur-ontwikkelingskluster van die Regering sal verseker dat die beplande R787-biljoen infrastruktuuruitgawe, waarvoor in die Begroting vroeër vanjaar voorsien is, behoorlik beplan en uitgevoer word.
Die fondse sluit toewysings in vir 'n program vir die bou van skole, openbare vervoer insluitend die bus-snelvervoerstelsel, behuising, water en sanitasie.
Een van die grootste infrastruktuur-beleggingsprojekte is rondom die 2010 FIFA-Sokkerwêreldbeker. As regering en as nasie het ons onderneem dat die wêreldbeker 'n trotse nalatenskap moet wees waarvan ons kinders en ons gemeenskappe nog vir baie lank die vrugte sal pluk.
Ons is op koers om al ons verpligtinge na te kom en is vasberade om die beste wêreldbeker ooit vir die wêreld aan te bied.
Ons is besig om stelsels in plek te kry om van die Konfederasiebeker, wat op 14 Junie afskop, 'n groot sukses te maak.
In April vanjaar het ek 'n onderneming aan die taxibedryf se leiers gemaak om onderhandelinge met betrekking tot die bedryf van die geïntegreerde bus-snelvervoerstelsel (BSV) uit te stel tot ná die verkiesing.
Ons het onderneem om meer tyd toe te laat om behoorlik die bedryf se besware aan te spreek. Op 11 Junie sal die Minister van Vervoer samesprekings met die bedryf hervat.
Die vergaderings sal as wegspringplek dien vir 'n reeks verbintenisse ten opsigte van die belanghebbendes wat geraak word deur die BSV-stelsel. Ons glo dat probleme tot alle partye se tevredenheid opgelos sal word.
Dit sal ook die belangrike kwessie aanspreek van hoe al die belanghebbendes voordeel sal trek uit hierdie inisiatief.
Nog 'n ontwikkeling wat die wêreldbeker 'n hupstoot behoort te gee, is die implementering van die digitale uitsaai-infrastruktuur en seinverspreidingsenders.
Dit sal oor die algemeen verseker dat die koste van telekommunikasie verlaag word deur die projekte wat van stapel gestuur word om breëband-kapasiteit te vergroot.
Ons moet verseker dat ons nie die landelike gebiede agterweë laat in hierdie opwindende ontwikkelings nie.
As deel van die ontwikkeling van maatskaplike infrastruktuur sal ons behuising voorsien wat goed geleë en bekostigbaar is sowel as behoorlike menslike nedersettings.
Ons sal voortdurend in gedagte hou dat menslike nedersettings nie net oor die bou van huise gaan nie.
Dit gaan daaroor om ons stede en dorpe te transformeer en samehangende, volhoubare en sorgsame gemeenskappe te skep met beter toegang tot werk- en sosiale geleenthede, insluitend sport- en ontspanningsgeriewe.
In hierdie gees sal ons saam met die Parlement werk om die implementering van die Wetsontwerp op Grondgebruikbestuur te bespoedig.
As derde prioriteit sal ons 'n omvattende landelike ontwikkelingstrategie daarstel, gekoppel aan grond- en landbouhervorming en voedselsekuriteit, deur met ons mense in landelike gebiede saam te werk.
Ek maak graag van hierdie geleentheid gebruik om ons simpatie te betuig aan die familie van die voormalige Adjunkminister van Landbou, Dirk du Toit, wat hierdie week oorlede is. Sy bydrae sal ten seerste gemis word.
Mense in die landelike gebiede het ook 'n reg tot elektrisiteit en water, spoeltoilette, paaie, ontspannings- en sportsentrums, sowel as beter winkelsentrums soos dié in die stede.
Hulle het ook die reg om ondersteun te word om te boer sodat hulle groente en ander goed kan plant, en lewende hawe kan teel sodat hulle hulself kan voed.
Ons is gereed om met hierdie veldtog vir die uitbou van infrastruktuur in landelike gebiede te begin. Deur saam met gemeenskappe, gemeenskapsleiers, raadslede en hoofmanne te werk sal ons in staat wees om hierdie werk te bespoedig.
Ons moedig mense in landelike gebiede aan om vir ons te vertel wat hulle dringend nodig het. Deur saam te werk kan ons soveel meer doen.
Aangesien ons die nodige lesse geleer het uit vorige landelike-ontwikkeling-inisiatiewe, het ons die Groter Giyani Plaaslike Munisipaliteit gekies as die eerste vir 'n aanvoorprojek van hierdie veldtog. Uit hierdie projekte sal lesse vir die hele land voortspruit.
Met al hierdie ingrypings is ons gereed om die manier hoe landelike gebiede in ons land daar uitsien te verander.
Onderwys sal 'n sleutelprioriteit oor die volgende vyf jaar wees. Ons wil hê ons onderwysers, leerders en ouers moet saam met die Regering werk om ons skole te verander in florerende sentrums van uitnemendheid.
Die Vroeë Kinderontwikkelingsprogram sal verskerp word, met die doel om universele toegang tot Graad R te verseker en om teen 2014 die aantal kinders tussen 0 en 4 jaar te verdubbel.
Ons benadruk weereens die dinge wat nie-onderhandelbaar is. Onderwysers moet in die skool wees, in die klasse, betyds, besig met onderrig, en hulle mag nie hul pligte afskeep of leerders mishandel nie! Kinders moet in die klas wees, betyds, besig om te leer, en moet respek hê vir hul onderwysers en mede-leerders en hul huiswerk doen.
Ten einde die bestuur van skole te verbeter moet formele opleiding 'n voorwaarde wees vir onderwysers om skoolhoofde of departementshoofde te word. Ek sal 'n vergadering met skoolhoofde reël om ons visie met betrekking tot die herlewing van ons onderwysstelsel te deel.
Ons sal ons pogings verskerp om leerders aan te moedig om hul sekondêre opleiding te voltooi.
Die mikpunt is om teen 2014 die inskrywingskoers by hoërskole te verhoog tot 95%. Ons soek ook na innoverende maniere om leerders wat die skool verlaat het, weer terug te bring en ondersteuning aan hulle te bied.
Geagte lede, ons is baie bekommerd oor gerugte van onderwysers wat kinders, veral meisies, seksueel teister en mishandel.
Ons sal seker maak dat die Riglyne ten opsigte van Seksuele Teistering en Geweld in Openbare Skole wyd versprei word, en dat leerders en onderwysers vertroud is daarmee en dit nakom.
Ons sal baie ernstig en beslis optree teenoor enige onderwysers wat misbruik maak van hul magsposisie en gesag deur seksuele verhoudings met kinders aan te knoop.
Om lewenslange onderrig te bevorder, sal die Basiese Volwasse Onderwys en Opleiding Kha ri Gude-programme opgeskerp word.
Ons moet verseker dat die inisiatiewe met betrekking tot opleiding en vaardigheidsontwikkeling in die land ooreenstem met die vereistes van die ekonomie.
Ons sal toegang tot hoër onderwys vir kinders uit arm gesinne verbeter en 'n volhoubare subsidiëringstruktuur vir universiteite daarstel.
Ons is erg bekommerd oor die agteruitgang in die kwaliteit van gesondheidsorg, wat vererger word deur die geleidelik toenemende las van siektes gedurende die afgelope dekade en 'n half.
Ons het vir onsself ten doel gestel om ongelykhede in gesondheidsorg verder te verminder, om mensehulpbronkapasiteit te verhoog, om nuwe lewe in hospitale en klinieke te blaas en die geveg teen die aanslag van MIV en Vigs, TB en ander siektes te verskerp.
Ons moet saamwerk om die implementering van die Omvattende Plan vir die Behandeling, Bestuur en Sorg van MIV en Vigs te verbeter en sodoende die koers van nuwe MIV-infeksies teen 2011 met 50% te verminder. Ons wil ook graag teen 2011 80% van diegene wat antiretrovirale middels benodig, bereik.
Ons sal 'n Nasionale Gesondheidsversekeringskema (NGV) bekendstel wat geleidelik ingestel sal word. Ten einde die NGV in werking te stel, is die dringende rehabilitasie van openbare hospitale nodig by wyse van openbare-private vennootskappe.
Ons sal ook dringend aandag skenk aan die kwessie van die vergoeding van gesondheidsorgwerkers om onsekerheid in ons gesondheidsorgdienste uit te skakel. Deur samewerking kan ons meer doen om die kwaliteit van gesondheidsorg te verbeter, in lyn met die Verenigde Nasies se Millennium-ontwikkelingsdoelwitte om armoede teen 2014 te halveer.
Ons moet saam meer doen om misdaad te bekamp. Ons mikpunt is om 'n kriminele regstelsel te vestig wat getransformeer, geïntegreer, gemoderniseer, behoorlik toegerus en effektief bestuur is.
Dit is ook uiters belangrik om die doeltreffendheid van die howe en die werkverrigting van aanklaers te verbeter en om speur-, forensiese en intelligensiedienste te verskerp. Hierdie werk het in alle erns begin, en dit sal met hernude energie en krag aangepak word.
Van die onmiddellike teikens is om te verseker dat ons die aantal aanklaers en Regshulpraad-personeel vermeerder. Ons sal dieselfde doen met polisiespeurders.
Ons het die naam van die betrokke ministerie verander van Veiligheid en Sekuriteit na Polisie om te benadruk dat ons werklike bedryfsenergie in polisiewerk nodig het. Dit sal bydra tot die vermindering van ernstige en geweldsmisdaad teen die gestelde teiken van 7% tot 10% per jaar.
Daar sal ook ernstig aandag gegee word aan die bekamping van georganiseerde misdaad, sowel as misdrywe teen vroue en kinders.
Alhoewel ons die belegging van die privaatsektor in die sekuriteitsbedryf waardeer, sal ons die regulasie van dié bedryf verbeter.
Van die sleutelinisiatiewe is onder meer 'n proses om 'n Grensbeheeragentskap daar te stel, ons sal inisiatiewe teen kubermisdaad en identiteitsdiefstal verskerp, en ons sal stelsels in die tronke verbeter om herhaaldelike oortredings te verminder.
Ek wil weereens ons ondersteuning ten opsigte van die deurlopende transformasie van die regstelsel benadruk.
Hierdie transformasie behoort sleutelkwessies aan te spreek, soos om regsonafhanklikheid te verhoog, interne stelsels vir regsaanspreeklikheid te versterk, sowel as om volle toegang tot regsdienste deur almal te verseker.
Die sukses van die demokratiese stelsel in geheel hang af van goeie verhoudings, met wedersydse respek, en 'n gees van kameraderie tussen die Uitvoerende Gesag, die Wetgewer en die Regsprekende Gesag. Dit is baie belangrik vir ons konstitusionele demokrasie.
Ons het al verskeie kere ons verbintenis tot die bekamping van korrupsie in die Staatsdiens bevestig.
Ons sal veral aandag daaraan skenk om korrupsie en bedrog met betrekking tot aanskaffing- en tenderprosesse, aansoeke om bestuurslisensies, maatskaplike toelaes, IDs, en diefstal van polisiedossiere te bekamp.
Laat ek benadruk dat ons almal 'n rol het om te speel in hierdie oorlog teen misdaad.
Ons moet daadwerklik deelneem aan gemeenskapspolisiëringforums. Ons moet ophou om gesteelde goedere, wat misdaad aanmoedig, te koop.
Ons moet misdaad aanmeld en die polisie help met inligting om oortreders vas te trek. Sodoende kan ons 'n misdaadvrye gemeenskap skep.
Geagte lede, sedert 1994 het ons gepoog om 'n verenigde, samehangende gemeenskap te skep uit ons gefragmenteerde verlede. Ons word opgeroep om voort te gaan met ons missie, naamlik die bevordering van eenheid in diversiteit en om 'n gedeelde waardestelsel te ontwikkel, gebaseer op die gees van samehorigheid en 'n gemeenskap wat omgee.
Ons gedeelde waardestelsel behoort ons aan te spoor om aktiewe deelnemers te word in die herlewing van ons land. Ons moet 'n gedeelde nasionale identiteit en patriotisme uitbou.
Ons moet 'n gedeelde verbondenheid tot ons land, ons Grondwet en die nasionale simbole ontwikkel. In hierdie gees moet ons die Volkslied en ons land se vlag en alle ander nasionale simbole bevorder.
Ons kinders moet van kleins af geleer word om trou te sweer aan die Grondwet en die nasionale simbole, en hulle moet weet wat dit beteken om landsburgers van Suid-Afrika te wees.
Ons moet 'n gedeelde nasionale benadering tot die verandering van geografiese en plekname verseker. Dit moet 'n geleentheid wees om alle Suid-Afrikaners te betrek in die vorming van 'n nasionale identiteit, en ons bewustheid oor ons geskiedenis en erfenis verdiep.
Sport is 'n kragtige manier om nasiebou te bevorder. Ons moet almal saam al ons nasionale spanne ondersteun, van Bafana Bafana tot die Proteas en Springbokke, van BanyanaBanyana tot die paralimpiese atlete.
Ons spanne kan slegs uitblink met ons ondersteuning.
Laat ek hierdie geleentheid gebruik om ons nasionale spanne geluk te wens met hul prestasies die afgelope week. Hulle het inderdaad 'n driekuns behaal.
Die land se vrouenetbalspan het ons trots gemaak deur die Drie-Nasies Netbaluitdaging te wen. Geluk aan die Sewes Springbokke wat die IRB Sewes-Wêreldbekerreekskampioene geword het - en natuurlik die Blou Bulle wat die Super 14-finaal oortuigend gewen het!
Ons maak gebruik van hierdie geleentheid om die Springbokke sterkte toe te wens met die reeks teen die Britse en Ierse Leeus wat op hande is.
Dit is duidelik dat ons grootskaals in sportontwikkeling moet belê. Ons moet die herlewing van skoolsport bespoedig en seker maak dit deel vorm van die skoolkurrikulum. Ons moet ook seker maak dat die voorsiening van sportgeriewe vir armer gemeenskappe 'n prioriteit is.
Ons het deur die jare onsself daartoe verbind om by te dra tot die skep van 'n beter Afrika en 'n beter wêreld.
Die Regering se hoofdoel oor die medium termyn is om te verseker dat buitelandse verhoudings bydra tot 'n omgewing wat volhoubare ekonomiese groei en ontwikkeling bevorder.
In hierdie opsig sal ons voortgaan om die Afrika-kontinent te prioritiseer deur die Afrika-Unie (AU) en sy strukture te versterk, en spesiale aandag skenk aan die implementering van die Nuwe Vennootskap vir Afrika-Ontwikkeling.
Ewe belangrik, en nader aan die huis, is die versterking van streeksintegrasie, met besondere klem op die verbetering van die politiese en ekonomiese integrasie van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) om nader te beweeg aan die doelwit van die AU, naamlik 'n Unie-regering. Ons sal die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsvennootskap-agentskap vestig om ontwikkelingsvenootskappe met ander lande op die vasteland te bevorder.
Suid-Afrika sal voortgaan om hulp te verleen in die heropbou en ontwikkeling van die Afrika-kontinent, veral in post-konflik-gebiede. Ons sal voortgaan om 'n vreedsame en volhoubare skikking ten opsigte van die konflik tussen Israel en Palestina te bevorder, gebaseer op 'n oplossing wat vir albei lande aanvaarbaar is.
As die Voorsitter en fasiliteerder van die SAOG sal ons bydra tot die bevordering van 'n inklusiewe regering totdat vrye en regverdige verkiesings in Zimbabwe gehou word.
Die lot van die Zimbabwiese mense het 'n negatiewe impak op die SAOG-streek gehad, veral op Suid-Afrika. Ons doen 'n beroep op alle vredeliewende lande ter wêreld om die inklusiewe regering te ondersteun ten einde ekonomiese herstel te bereik.
Ons sal die pogings van die SAOG-streek ondersteun om die situasie in Madagaskar op te los.
Vergun my, gewaardeerde gaste, om hulde te bring aan die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag vir die uitstekende werk wat hulle gedoen het met betrekking tot die uitbou van vrede op die vasteland.
Deur vastelands- en streeksliggame sal ons werk om demokrasie en respek vir menseregte op die Afrika-vasteland te verskans.
Ons sal bydra tot die versterking van Suid-Suid-verhoudings en ooreenkomste met sleutellande van die Suide aangaan wat vir albei tot voordeel strek.
Ons sal ook voortgaan om verhoudings met die ontwikkelde Noorde te verstewig, insluitend die G8 en ons strategiese vennootskap met die Europese Unie.
Ons sal voortgaan om 'n daadwerklike rol te speel om te verseker dat die Wêreldhandelsorganisasie se Doha-ontwikkelingonderhandelings suksesvol afloop.
Suid-Afrika is 'n droë land en dringende optrede word vereis om nadelige omgewingsveranderings die hoof te bied en om watervoorsiening aan landsburgers te verseker.
Van die programme sluit die implementering van die Water vir Groei en Ontwikkeling-strategie in, wat waterbestuur sal verbeter. Ons sal voortgaan om ons energie-doeltreffendheid en ons afhanklikheid van hernubare energiebronne te verbeter.
Geagte lede, n Ontwikkelingstaat vereis verbeterde openbare dienste en versterkte demokratiese instellings.
Ons het twee ministeries in Die Presidensie geskep om beide strategiese beplanning sowel as prestasiemonitering en -evaluasie te verbeter.
Ten einde te verseker dat hierdie verbintenisse nagekom word, sal ons vanaf Julie die kabinetsministers aanspreeklik hou deur middel van prestasie-instrumente wat gestelde teikens en uitsette uiteensit.
Ten einde te verseker dat dienslewering in al drie sfere - plaaslik, provinsiaal en nasionaal - verbeter, sal ons die vestiging van 'n enkele staatsdiens bespoedig.
Hierdie administrasie sal daarop aandring om die mense eerste te stel met betrekking tot dienslewering. Ons sal vriendelike en doeltreffende diens van toonbankpersoneel in die lewering van dienste in alle staatsdepartemente verseker.
In hierdie era van hernuwing sal ons nader aan 'n interaktiewe regering beweeg.
Ten einde deur voorbeeld te lei, het ons 'n begin om 'n openbare skakelkapasiteit in Die Presidensie te vestig.
Buiten dat dit briewe en e-posse van die publiek sal ontvang, sal ons ook 'n blitslyn instel vir makliker toegang.
Personeel sal elke navraag van die publiek hanteer asof dit die enigste een is, en al die regte kanale volg totdat die navraag die aandag ontvang het wat dit verdien.
Die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap, wat geskep is deur die samesmelting van Umsobomvu Jeugfonds en die Nasionale Jeugkommissie, sal op 16 Junie in Ekurhuleni bekendgestel word.
Hierdie instellings smelt saam om beter diens en ontwikkelingsgeleenthede aan die jeug te bied.
Die agentskap sal werklose jong gegradueerdes in aanraking bring met ekonomiese geleenthede, help om die Nasionale Jeugdiens-program uit te brei en jong entrepreneurs ondersteun.
Volgende maand word ons geliefde Madiba 91. Mense dwarsoor die wêreld ding nog steeds mee om sy aandag en vra sy hulp met krisisse. Sy waardes en voorbeeld van toewyding aan humanitêre diens is 'n skitterende voorbeeld in vandag se moeilike tye.
n Internasionale veldtog is deur die Nelson Mandela-fondasie en verwante organisasies van stapel gestuur, genaamd Mandela Dag, wat alles verteenwoordig waarvoor Tata staan.
Mandela Dag sal elke jaar op 18 Julie gevier word. Dit sal vir die mense in Suid-Afrika en dwarsoor die wêreld 'n kans gee om goed te doen en ander te help.
Madiba was vir 67 jaar polities bedrywig, en op Mandela Dag sal mense dwarsoor die wêreld, in die werksplek, by die huis en in skole, opgeroep word om ten minste 67 minutes van hul tyd af te staan om iets hulpvaardig in hul gemeenskap te doen, spesifiek vir minderbevoorregtes.
Kom ons ondersteun Mandela Dag volkome en moedig die wêreld aan om saam met ons aan hierdie wonderlike veldtog deel te neem.
Ons het ons program vir die volgende vyf jaar aan ons nasie voorgelê. Vir elke verbintenis is daar 'n gedetailleerde projekplan, met teikens en kritiese mylpale.
Hierdie inligting sal eersdaags aan die publiek bekend gemaak word. As landsburgers moet ons inderdaad terselfdertyd vir onsself vra wat ons kan doen om te help om hierdie nasionale program te bevorder.
Om 'n landsburger te wees gaan nie net oor regte nie, maar ook oor verantwoordelikheid, om 'n bydrae te lewer om ons land beter te maak.
In die gees om ons land eerste te stel verwag ons ook om goed saam met die opposisiepartye in die Parlement te werk.
Madiba het ons goed geleer dat hierdie land aan ons almal behoort - swart en wit. Dit sal belangrik bly om aan versoening en eenheid te werk soos wat ons vorentoe beweeg.
Aangesien ons program in die aangesig van 'n ekonomiese afswaai geïmplementeer word, sal ons versigtig moet optree - geen verkwisting, geen hernuwing van fondse nie - elke sent moet oordeelkundig en vrugbaar bestee word. Ons moet sorg dat dit nommerpas volgens ons behoeftes geskied.
Mede-Suid-Afrikaners, deur saam te werk kan ons meer doen om ons gedeelde visie te bereik van 'n beter en voorspoediger nasie!
Dit is die vennootskap waarvoor ons vra.
Ek bedank u!
<fn>DynamicAction (7).txt</fn>
Geagte voorsitter, dames en here, landbouers en vriende: Ek is gevra om oor die rol en verantwoordelikheid van die regering ten opsigte van die bedryfsomgewing vir wintergraanproduksie te praat.
Ek is bewus van die feit dat my opmerkings vandag aan u kom in 'n tyd wanneer dit swaar gaan met koringprodusente, en ek verneem dat nie een van die vier hoofproduksiestreke tans winsgewend produseer nie. Suid Kaapse boere is heel onder aan die lys met beraamde verliese van R395 per ton vir Desember se Safex prys, as mens aanvaar dat boere tans R2 535 per ton moet verdien om winsgewend te wees.
Ek het onlangs 'n aanbieding deur GraanSA gesien wat al die insetkostes om 'n 700 g witbrood te bak uitwys. Ook hier is daar gevaarligte, aangesien dit gewys het hoe die pimêre produsent se produksiekoste met 9.5% verhoog het vanaf 2008 tot 2009. Dit het bygedra dat bruto inkomste met 23.5% gedaal het, en produsentewins met 'n yslike 81.5% gekrimp het. Dit als in 'n tydperk waar die broodprys met 10% gestyg het.
So wat is die rol van die regering in hierdie situasie Of laat my toe om die vraag so te stel: Het 'n regering in die moderne wêreld nog enigsins 'n rol te speel Ons leef tog in 'n vrymark in die "global village"?
Ek dink die antwoord op hierdie vraag is beslis ja. Maar dit gaan oor veel meer as net die koringprys. Ek haal die Britse Nobelpryswenner, filosoof en wiskundige, Bertrand Russell (1872-1970) aan: As een mens jou demokrasie aanbied en 'n ander 'n sak graan, in watter stadium van hongersnood sal jy die graan bo die stem verkies?
Hierdie vraag is die hoeksteen waarop die moderne wêreld gebou is, en ander lande besef dit baie goed. Regerings weet dat om demokrasie te beskerm moet jou mense kos hê, want honger mense raak onrustig. En daarom sal die wêreld moonthede voedselsekuriteit ten alle koste beskerm.
Verskillende regerings het verskillende strategieë om voedselsekuriteit en hul landbousektore te beskerm, en alhoewel dit alles binne die sogenaamde vryemark omgewing geskiet, het 'n bepaalde strategie wel verrykende gevolge vir die betrokke sektor.
Die Verenigde State van Amerika (VSA) en die Europese Unie (EU) gebruik die reëls van die Wêreldhandelsorganisasie (WHO) tot hul voordeel. Hulle is meesters om die maksimum beskerming vir hul plaaslike sektore te beding, en is nie bang om soms selfs die reëls te oortree, en dan later omverskoning te vra nie.
Die Chinese regering gebruik 'n tegnologies gedrewe benadering tot landbou-ondersteuning. Hulle het 'n effektiewe voorligtersdiens ontwikkel, en belê en ondersteun die ontwikkeling van tegnologie en navorsing wat produksie effektiwiteit verhoog. Hierdie benadering het toegesien dat meer as 200 miljoen Chinese boere uit armoede gelig is.
Indië beskerm sy landbou deur sekere gewasse as strategies tot die land se sekuriteit te verklaar, en dan deur middel van uiters hoë tariewe daardie gewasse te beskerm.
Brasilië aan die ander kant, het 'n uiters vriendelike beleggersomgewing geskep deur die minimum subsidies of tariefheffings op landbouprodukte te plaas. Hulle streef na vrye handel van landbouprodukte en is uitvoer gefokus. Brasilië se landbou is tans in 'n groeifase.
Dit bring my by Suid Afrika, en meer spesifiek die Wes-Kaap. Ek dink dat ons in die unieke posisie is om na al die bogenoemde strategieë te kan kyk. Ons kan dit analiseer en die pluspunte en negatiewe eienskappe ontleed. Ons kan die beste uit almal neem en dit op toepassing maak vir Suid Afrika.
Ons moet onthou dat landbou in ons land uit twee komponente bestaan: Kommersiële boere en nuwe boere. Met dit in ag genome, dink ek dat vir ons nuwe boere moet ons soos die Chinese met tegnologie en goeie voorligtersdiens hul omgewing aanspreek.
Programme waar 'n nuwe boer vir 'n aantal jare gesubsidieer word en gehelp word om homself as volwaardige kommersieël boer te vestig.
Die voordeel van tegnologie en navorsing is dat dit nie diskrimineer tussen kommersiële of nuwe boere nie. Dit is van toepassing op beide. Maar ons nuwe boere benodig dringend goeie voorligtersondersteuning, en dit is verseker iets wat my Departement kan en gaan doen.
Dames en here, ek weet dat dit klink als baie goed en positief, maar die harde realiteit is dat u as kommersiële produsente nie tans volhoubaar kan boer met koring nie. Maar dit is nie net 'n Suid Afrikaanse probleem nie. Dit is die wêreldkoringprys wat tans rondom R2 400 per ton verhandel. En 'n mens moenie uit die oog verloor dat wanneer oor die afgelope sewe jaar periode gekyk word, koring wel winsgewend op langer termyn was nie.
Ons moet oor tariewe ook praat. 'n tarief sal wonderlik wees, en ek weet dat GraanSA besig is om op hoë vlak samesprekings hieroor te voer. Op die korttermyn is dit nodig. 'n Tarief is egter nie 'n langtermyn oplossing vir die winsgewendheid probleem wat ons tans in die gesig staar nie. Tariewe bring voordele en nadele, en ons sal moet besluit wie kry die voordele en wie gaan tevrede wees met die nadele. Die probleem van winsgewendheid moet deur die staat en die industrie gesamentlik aangespreek word.
Daar is strukturele probleme in die bedryf. Dit bly steeds 'n feit dat dit goedkoper is om koring vanuit Argentinië via Durban na Suid Afrika te verskeep as wat dit is om koring vanuit die Wes-Kaap na Randfontein te stuur. Hier sal die Staat moet help met infrastruktuur, soos spoorvervoer.
Hoe gaan die koringindustrie simpatie by die regering kry as daar min swart koringboere is Indien die bedryf sinvol met die Regering wil onderhandel, sal daar meer swart koringboere moet wees. Hier gaan georganiseerde landbou sy kant moet bring?
Graanboere is prysnemers. Graanboere is ook afhanklik van die klimaat ten opsigte van hul uiteindelike oeste. Dit beteken dat jy ook relatief min beheer oor jou uitsette het, behalwe deur meer of minder te plant. As produsent is die aspek waaroor jy die meeste beheer het steeds insette.
Dit sal my en my Departemement se fokus wees om u te ondersteun met navorsing wat insette sal verminder terwyl dit uitsette vermeerder. Groter oeste met minder insetkostes.
Ek glo dat een van die verantwoordelikhede van die regering in hierdie verband is om navorsing te doen. Navorsing skep beleggersvertroue. Navorsing kan ons help om aan te pas by veranderende omstandighede, soos klimaatsverandering. Die regering het 'n verpligting hier, aangesien daar nie altyd 'n winsmotief in noodsaaklike navorsing bestaan nie, en gevolglik sal die privaatsektor dit nie doen nie.
So is die Wes-Kaap se Departement van Landbou al meer as 25 jaar betrokke by navorsing oor bewaringsboerdery. Hierdie program is uiters suksesvol. Waar slegs 5% produsente dit toegepas het in die vroeë 90's, produseer meer as 60% van die Wes-Kaap se koringboere nou jaarliks 300 000 hektaar koring met bewarings boerdery tegnieke.
En gewas rotasie navorsing is 'n integrale deel van volhoubare graan produksie in die Wes-Kaap. Rotasie navorsing is in 1996 in die Swartland begin, en op grond van die sukses daarvan in 2002 na die Suid Kaap uitgebrei. Volgens ons navorser, Dr Mark Hardy, kan sekere rotasie kombinasies koringproduksie met tot 30% verbeter in die Swartland.
Ons het so pas ons voorligterbeamptes met Smart Pen tegnologie toegerus. Dit, tesame met 'n verskerpte fokus op opleiding sal verseker dat die diens wat hulle lewer in die toekoms sal verbeter.
Iets wat die afgelope 15 jaar agterwee gebly het in Suid Afrika is die instandhouding van landelike areas. Deel van my verantwoordelikheid is ook nou landelike ontwikkeling. Graanproduksie impliseer groot plase met min werkers. Dit plaas ekstra druk op die instandhouding van infrastruktuur soos paaie, skole, klinieke en polisiestasies op landelike dorpe.
Die rol van die regering en sy interpretasie van wat daardie rol is, kan 'n groot invloed hê op hoe ons platteland uiteindelik lyk. So is daar sprake in die res van die land dat skole met minder as 300 studente gesluit gaan word. Daardie kinders sal na koshuise by groter skole gestuur word. In die Wes-Kaap dink ons dat dit verkeerd is, en gaan ons saam met die Departement van Onderwys werk om die bestaan van ons plaasskole te verseker.
Vriende, ek sluit af: Die Wes-Kaap regering sal minder inmeng met dinge wat goed werk, en meer fokus op dienslewering en om die onderskeie sektore te ondersteun. Landelike ontwikkeling sal in die breë hiervoor instaan.
Die volhoubaarheid van graanproduksie in die Wes-Kaap gaan afhang van hoe effektief ons die onderskeie wintergewasse kan verbou. Hiervoor is navorsing nodig. Met ons Landelike Ontwikkelingstrategie gaan ons poog om die omgewing te skep waarbinne u graag wil boer. Netjiese en veilige dorpe met skole en hospitale wat funksioneer.
Ek wonder soms of mense besef hoe belangrik dit is dat daar kos op ons winkelrakke moet wees, en wat sal gebeur die dag wanneer mense met geld opdaag maar daar is nie kos om te koop nie. Ek dank u vir die bydrae wat u maak om ons samelewing aan die gang te hou.
<fn>DynamicAction (9).txt</fn>
Vriende, welkom by die Wes-Kaap Plaaswerkerkongres. Vir die van u wat van ver gekom het, geniet die gasvryheid van ons provinsie en ek is seker dat u geïnspireerd terug na u tuiste sal keer.
Ek wil hierdie kongres open met die volgende gedagte: Die oorgrote meerderheid van mense in ons land is moeg vir verdeeltheid. Mense wil nou graag oplossings vir ons uitdagings sien. Armoede, werkloosheid, voedselsekerheid en klimaatsverandering is maar enkele van die uitdagings wat ons in die gesig staar.
Maar hier is vandag 'n groot verskeidenheid van rolspelers teenwoordig by hierdie plaaswerkerkongres. Kom ons gebruik die geleentheid om daardie spesifieke probleme te identifiseer waarmee plaaswerkers gekonfronteer word. Maar kom ons werk dan saam om dit op te los.
Ek wil vandag vir u vra om nie met veralgemenings te kom wanneer u iets kritiseer nie. Noem die probleem op sy naam. Maar ek wil u ook waarsku: Wanneer u dit gedoen het, het u ook 'n verantwoordelikheid om by die oplossing van die probleem betrokke te raak.
Wat ons Plaaswerker van die Jaar kompetisie aanbetref: Hierdie kompetisie het die afgelope tien jaar gegroei tot waar dit vandag deur alle streke in ons provinsie ondersteun word. Die wenners is elke jaar ware ambassadeurs vir landbou. Dit is egter nou tyd om dit na die volgende vlak te neem. Ek vra dus nou dat die nasionale Departement van Landbou, Bosbou en Visserye vir ons 'n nasionale plaaswerker van die jaar kompetisie gee.
Laat elke provinsie 'n wenner inskryf sodat ons elke jaar kan sien wie is die top plaaswerker in ons land. Ons het 'n nasionale Boer van die Jaar; 'n Nasionale Vroueprodusent van die Jaar; 'n Nasionale Jongboer van die Jaar. Nou soek ons ook 'n Nasionale Plaaswerker van die Jaar.
Iets oor grondhervorming: Ek glo dat aandeelhoudingskemas die beste manier van grondhervorming is. Dit is reeds suksesvol geimplimenteer in ons Provinsie. Dit is suksesvol omdat beide die wergewer en die werknemer verantwoordelik gehou word vir die sukses, en dat beide groepe baat as dit suksesvol is. Vriende, maar dit is nie 'n tipe van grondhervorming waar 'n mens dadelik die voordeel aan jou bas voel nie. Winste moet herbelê word en dividende word moontlik eers na vyf jaar uitbetaal. Maar dit is strate beter as ander modelle waar begunstigdes op 'n stuk grond gesit word en daar verarm omdat hulle nie toegang het tot dit wat nodig is om suksesvol te boer nie. Hier verwys ek na bedryfskapitaal, bemarkingsvernuf en bestuursvaardighede.
Ek wil 'n hartseer verhaal gebruik om 'n positiewe punt te illustreer: Marie Malan was 'n plaaswerker in die Wes-Kaap. Sy was ook ons huidige plaaswerker van die jaar, maar het onlangs afgesterwe. Sy laat 'n groot leemte in ons provinsie se landbou. Sy was 'n inspirasie en voorbeeld vir almal van ons. Marie was 'n landbouer maar ook 'n land bouer in die ware sin van die woord. Haar dood het internasionaal opslae gemaak. Duitse en Britse kliënte van die plaas waar sy gewerk het, het Suid Afrika toe gevlieg om haar begrafnis by te woon.
Rondom Marie se graf het die droom Suid Afrika gestaan: Boere, plaaswerkers, internasionale sakemanne en ook politici, almal aangeraak deur die voorbeeld wat hierdie besonderse vrou in ons lewens gemaak het. Met haar dood, op haar begrafnis, het Marie vir oulaas aan ons almal gewys hoe Suid Afrika kan lyk as ons hande vat en saam werk vir die regte redes.
Vriende, en dit bring my by my volgende punt: Hoe lyk 'n plaaswerker in 2010 Plaaswerk het baie verander die afgelope tyd. Die werk het baie meer tegnies geraak. Daar bestaan nou posbeskrywings op baie plase wat enkele jare gelede nie denkbaar was nie. Van u doen nou kantoorwerk, of is betrokke by die bemarking van u plaas se produkte. Plaaswerkers reis oorsee om te leer by ander lande hoe hulle dinge daar doen. Ek wil vir u sê dat daar verskriklik baie geleenthede binne landbou is wat u kan aangryp?
Wat is die uitdagings waarmee plaaswerkers vandag gekonfronteer word Ek wil vir u sê dat u uitdagings baie dieselfde is as almal wat ook op die platteland woon. Landelike ontwikkeling is deel van my portefeulje, en daarom raak die stand van ons platteland, waar meeste van u woonagtig is, ook direk vir ons hier by 'n plaaswerker kongres?
Behuising. Ek dink dat dit uiters onregverdig is dat plaaswerkers altyd agter in die ry moet staan wanneer dit by dorpsbehuising kom. Iemand wat sy hele lewe produktief in die landbou gewerk het, verdien om 'n huis van sy eie op die dorp te kan hê.'n Huis wat hy kan agterlaat aan sy kinders. Dit is onregverdig dat plaaswerkers telkens uitverloor teen mense wat nog nooit 'n ekonomiese bydrae in ons provinsie gemaak het nie.
Vriende, veiligheid op ons plase. Ek weet dat u die swaarste onder misdaad ly op plase. Al reporteer die koerante nie altyd daaroor nie, weet ek dat dit meestal plaaswerkers is wat deurloop onder misdaad. In hierdie verband vra ek dat plaaswerkers, boere en die polisie weer moet gaan kyk na wat elkeen se rol is, en hoe hulle mekaar kan ondersteun. Raak asseblief aktief betrokke by plaaswag en buurt patrolering inisiatiewe. Neem self die inisiatief. Gaan sê vir u werkgewer dat u gesamentlik kan bydra om ons platteland weer veilig te maak.
Gepraat van onderwys: Ek het vroeër verwys na die tegniese aard van moderne landbou. Indien u 'n toekoms vir u kinders wil verseker in landbou, moet u sorg dat hulle hulself goed bekwaam op skool. Ongeskoolde arbeid in landbou gaan 'n al hoe skaarser verskynsel in die toekoms raak.
Vriende, ek sluit af: Gebruik hierdie kongres om dit wat vir u pla op die tafel te sit. Maak oop jou hart. Moenie veralgemeen nie, want dan kan ons nie die probleem aanspreek nie. As daar arbeidsprobleme is, waar plase nie die letter van die arbeidswet gehoorsaam nie, sê vir ons daarvan sodat dit reggestel kan word. Ons moet daarna strewe om nie na die volgende kongres te kom om net weer oor dieselfde probleme te praat nie. Kom ons gebruik hierdie kongres om landbou te dien. Kom ons wees almal land bouers.
<fn>EIABidInfoJul04Afr.txt</fn>
Figuur 2: Voorgestelde dam op die plaas De Hoop, verwagte waterdekking wanneer vol, en geaffekteerde plase en paaie.
Figuur 2: Voorgestelde dam op die plaas De Hoop, verwagte waterdekking wanneer vol, en geaffekteerde plase en paaie.
Figuur 3: Uitsig in die stroomoprigting van die voorgestelde damkom op die plaas De Hoop vanaf die regteroewer van die damwalterreinFiguur 5: Plaaslike owerhede sal water uit reservoirs soos diékan kry.
<fn>English-Afrikaans Guide 2004 10 Feb.txt</fn>
Investering in mense, bou van infrastruktuur en die stryd teen armoede et die herdenking van tien jaar vanvryheid, het Suid-Afrikaners baie om optrots te wees. As 'n land, het ons 'n sterk groeiende ekonomie, openbare finansies wordgoed bestuur, die Regering se skuld is laag, inflasie het verlaag, en ons het 'n begroting watdie behoeftes van alle Suid-Afrikaners aanspreek, maar in besonder dié van behoeftiges. Ons het 'nsamelewing geskep wat op die beginsels vangelykheid en geregtigheid gebaseer is, ons hetvrede en stabiliteit vermag en ons het instellingsopgerig met die oogmerk om benadeelde Suid-Afrikaners op te hef.
Maar daar is nog baie om te doen. Terwyl onsekonomie ongeveer 2 miljoen werksgeleenthedeoor die afgelope dekade geskep het, het die getalwerklose mense toegeneem. Ons moet nog baiemeer werksgeleenthede skep. Terwyl ons grootvordering met die verbetering van die lewens vanbaie mense gemaak het, het ons steeds 'n grootaantal Suid-Afrikaners wat in armoede lewe. Al het ons baie gedoen om ons samelewing veiligerte maak, moet ons nog baie doen om 'n meersorgende samelewing te skep. Dit is hierdie visiewat die Regering oor die volgende tien jaar vandemokrasie sal lei. Ons het 'n fondasie en 'n ekonomie gebou waarin ons nog meer hulpmiddele beskikbaar kan stel vir werkskepping en die stryd teen armoede.
Die 2004 Begroting bou op die prestasies van dieafgelope tien jaar en stel ook die Regering seplanne vir die volgende drie jaar. Hierdie plannesluit in: l'n Uitgebreide Openbare Werke Program wat n miljoen werksgeleenthede oor die volgendevyf jaar sal skep. lVersterking van die gesondheidsstelsel ommense wat met Vigs lewe, te behandel. lDie toename in die aantal polisie vrouens enmans na 150 000. lDie versnelling van die oordrag van grond aanduisende Suid-Afrikaners. lVoorsiening van meer skoolboeke en leermateriaal aan behoeftige skole. lVerdere implementering van die kinder-onderhoudstoelaag aan kinders tot en met die ouderdom van 14 jaar. lVoorsiening van fondse vir voedselverligting en die gevolge van droogte.
sentrums, lughawens, water-en rioolnetwerke en huise.
Oor die volgende drie jaar sal die RegeringR1 050 miljard spandeer op die lewering vandienste aan mense. In 2004/05 sal die RegeringR318 miljard spandeer waarvan 56 per sent aandie provinsies toegeken word, 5 per sent aanmunisipaliteite en 39 per sent aan die nasionaleregering. The groot spanderingsveranderinge opprovinsiale vlak sluit in die voorsiening van anti-retroviralemiddels aan mense wat siek is met Vigs, addisionele fondse vir leermateriaal virbehoeftige skole, hulpmiddele om klein-skaalboere te ondersteun, en om meer kinders van 'n onderhoudstoelaag te voorsien.
Addisionele fondse sal aan nasionale departemente toegeken word vir meer polisiebeamptes, om die werking van diehofstelsel te verbeter, om meer paaie te bou enspoorlyne op te gradeer, om die herstruktueringvan universiteite en technikons te befonds, en ook om die werksaamhede rondom die bewaring vanvrede op die kontinent te lei wat deel is van dieRegering se verbintenis aan die Nuwe Venootskapvir die Ontwikkeling van Afrika. Al drie vlakkevan die Regering ontvang addisionele fondse virdie implementering van die Uitgebreide OpenbareWerke Program. Munisipaliteite sal voortgaanmet die voorsiening van basiese munisipaledienste soos water, elektrisiteit en vullisverwydering. Die Regering sal verder belêin die voorsiening van dienste aan dié wat nie tansaan die netwerke gekoppel is nie.
Hierdie Begroting form 'n balans tussen dieinvestering in mense, die bou van infrastruktuuren inkomsteondersteuning vir die behoeftiges enweerloses. Deur hierdie balans reg te kry, sal dieRegering bydra tot die groei van die ekonomie, die skepping van werksgeleenthede en dieverligting van armoede.
Sosiale toelae bereik nou 7 miljoen mense ie Regering het in 2003 uitstekende vordering gemaak deur die uitbreiding van die kinderonderhoudstoelaag na kinders onder die ouderdom van nege jaar. Met inagneming van maatreëls om toegang tot alle sosiale toelaes te verbeter, is daar nou meer as 7 miljoen mense wat sosiale toelaes ontvang, insluitende die byna 4 miljoen wat die kinderonderhoudstoelaag ontvang. In 2004 sal die kinderonderhoudstoelaag uitgebrei word na behoeftige kinders onder die ouderdom van 11 jaar en in 2005 sal die toelaag vir alle behoeftige kinders onder die ouderdom van 14 ingestel word.
Hierdie jaar sal die maksimum ouderdom-en ongeskiktheidspensioen verhoog met R40 na R740 per maand. Die kinderonderhoudstoelaag is met R10 verhoog na R170 per maand. Die Regering neem verskeie stappe om die toegang tot toelaes vir die mees behoeftige mense te verbeter. Addisionele geld is aan die Departement van Sosiale Ontwikkeling toegeken om 'n agentskap op te rig om die direkte uitbetaling van sosiale toelaes oor te neem. Terwyl die verandering eers volgende jaar in werking sal tree, word werk reeds gedoen om die administrasie van toelaes in alle provinsies te verbeter. Boonop sal die Departement van Binnelandse Sake addisionele geld ontvang om hulle dienste aan die burgers te verbeter, veral in die landelike gebiede.
Die Regering implementer 'n Uitgebreide Openbare Werke Program n April hierdie jaar, sal die Regering die Uitgebreide Openbare Werke Program (UOWP) implementeer. Hierdie is die grootste werkskeppings inisiatief wat nog deur die Regering onderneem is. Die doelwit van die program is om 1 miljoen werksgeleenthede te skep oor die volgende vyf jaar deur sekere tipes infrastruktuur projekte asook om dienste wat gebruik maak van mense eerder as masjiene te lewer.
Munisipaliteite en provinsies sal hoofsaaklik verantwoordelik wees om die program te implementer. Projekte sal die konstruksie van plaaslike of lae-volume paaie, water- en rioolslote asook sypaadjies insluit. Boonop sal die Regering die spandering op onderhoud van skole, klinieke en ander Regeringsgeboue verhoog. UOWP projekte wat fokus op die tuisversorging van mense wat deur HIV en Vigs geaffekteer is, kindersorgprojekte en ook omgewingsprojekte soos Grondbewaring en die uitroeing van uitheemse plantegroei teen die rivierbanke sal ingestel word.
Terwyl meeste van die werksgeleenthede net vir 'n beperkte tyd sal wees, sal die mense wat in diens geneem word basiese opleiding ontvang om hulle in staat te stel om in die toekoms permanente werk te bekom. Die Regering sal byna R20 miljard op die program spandeer oor die volgende vyf jaar.
Vigs behandelingsplan word geimplementeer oos die Regering die stryd teen MIV en Vigs versterk, stel die Regering 'n omvattende behandelingsplan vir die mense wat siek is met Vigs bekend. Hierdie plan sal in alle provinsies en in alle distrikte geimplementeer word. Die Regering het 'n addisionele R2,1 miljard oor die volgende drie jaar beskikbaar gestel vir die aankoop van medikasie, voedsame bymiddels en toetsaparaat, asook om addisionele verpleegsters en dokters te huur om die program te administreer.
Terwyl dit 'n aantal jare sal neem om alle mense wat siek is met Vids te bereik, sal hierdie behandelingsprogram mense wat siek is met Vigs die geleentheid bied om hulle gesondheid te verbeter en hulle lewens te verleng. Dit is belangrik vir alle Suid-Afrikaners om vir die siekte getoets te word om sodoende toegang tot voorligting en behandeling te verkry.
Terwyl die Regering 'n behandelingsplan vir die slagoffers van Vigs bekendstel, sal die hoof fokus met die stryd teen MIV en Vigs nog steeds op voorkomende programme gemik wees, veral onder jongmense. Die verandering van seksuele gewoontes van alle Suid-Afrikaners is krities vir die oorwinning van ons oorlog teen Vigs.
Die Regering se antwoord op MIV en Vigs sluit ook n lewensvaardigheidsprogram in, wat aan skoolkinders aangebied word, en n tuis en gemeenskapsgebaseerde versorgingsprogram om mense te versorg wat deur die siekte aangetas is, veral kinders.
<fn>Farmworkers_afrikaans_webw.txt</fn>
Wat plaaswerkers en boere moet weet oor minimumlone endiensvoorwaardes.
Die ou wet, wat indiensneming en lone in die Landbousektor reguleer, hetverander.
Met ingang van 1 Maart 2006 word daar van boere verwag om dievoorgeskrewe minimumloon te betaal.
Hierdie dokument dek sommige van die belangrikste bepalings in dieSektorale Vasstelling.
Wat is die doel van die Sektorale Vasstelling?
Die minimumlone wat boere moet betaal.
Die Sektorale Vasstelling is van toepassing op alle plaaswerkers in alleboederybedrywighede in Suid-Afrika.
Wie is hierby ingesluit?
Dit is van toepassing op alle plaaswerkers in alle boerderybedrywighede in dieRepubliek van Suid-Afrika, uitgesonderd die Bosbousektor.
Wie word as. n plaaswerker beskou ingevolge die SektoraleVasstelling?
Plaaswerkers in alle boederybedrywighede in Suid-Afrika n Huiswerker in diens in. n huis op. n plaas n Sekuriteitswag in diens as. n wag op. n plaas of ander perseel waarplaasbedrywighede plaasvind, en wat nie in diens is in die privatesekuriteitsbedryf nie.
Wat sê die wet oor lone?
n Boer moet.
Tabel 1 lys die munisipaliteite wat as Gebied A gegroepeer is en Area Bomvat die res van Suid-Afrika.
Word lone betaal volgens die getal ure per week gewerk?
Ja, indien. n plaaswerker minder as 45 uur per week werk, moet die werkerminstens die uurloon in Tabel 1 betaal word, en as die plaaswerker 45 uur perweek werk, moet minstens die maandloon gespesifiseer in Tabel 1 betaal word.
Toelaatbare aftrekkings a. n Boer mag. n bedrag van hoogstens 10% van. n plaaswerker se loon aftrek vir.
As die huis.
As die huis minstens 30 vierkante meter groot is.
As dit die fout van die plaaswerker was n Billike prosedure gevolg is om die plaaswerker.
Die totale aftrekkings van die plaaswerker se loon nie meer is as. n kwartvan die plaaswerker se loon in geld nie.
n Boer mag nie geld aftrek vir die weiding van. n plaaswerker se beeste ofskape (lewende hawe nie).
Indien goedere deur die plaaswerker gekoop word en dit afgetrek word vandie plaaswerker se loon, moet die bedrag wat afgetrek word dieselfde weesas die bewys van die aankoop.
Hoeveel gewone ure mag. n plaaswerker per week werk?
Plaaswerkers mag nie meer as 45 gewone ure per week werk nie.
Hoeveel ure oortyd mag. n plaaswerker per week werk?
Plaaswerkers mag 15 uur per week oortyd werk, maar hoogstens 12 uur perdag insluitende oortyd.
Wanneer moet oortyd betaal word?
Oortyd is betaalbaar wanneer. n plaaswerker meer as die voorgeskrewe ureper week (d.w.s. 45 uur) werk, tensy die skriftelike besonderhede daardie ureverkort, in welke geval oortyd betaal moet word indien daardie verkorte ureoorskry word.
Die betaling vir oortyd gewerk is een en.
Voorbeeld: Hoe om die dagloon insluitende oortyd te bereken.
n Plaaswerker in Gebied A werk 5 dae per week en 9 uur per dag. Op. nspesifieke dag werk hy/sy 12 uur. Wat is die loon vir die dag?
Tabel 3 - Loon vir. n 12 uur-dag gewone ure se werk @R5.10 per uur 9 X R5.10 R45.
ure oortyd @ een en 'n halfkeer die uurloon R5.10 + R2.55 (1 x die uurloon van R5.10)=R7.65 3 X R7.65 = R22.95 R22.
Tyd gewerk op.
Een uur of minder Dubbel die loon vir een uur R5.10 x 2 = R10.
Meer as een uur maar nie meer as twee ure nie Dubbel die loon vir tyd gewerk R5.10 + R5.10 = R10.20 x 2 =R20.
Meer as vyf uur Die grootste vandubbeld die loon betaalbaar ten opsigte van tydgewerkuitgesonderdoortyd of dubbelddie loon betaalbaar ten opsigte dagloon Indien 8 uur lank gewerk is, is dit hetsy8 x R5.10 = R40.80 x 2 = R81.60 of 2 x R45.50 = R91.00 Die bedragbetaalbaar is dus R91.
Moet werkers ekstra betaal word wanneer hulle op Sondae enopenbare vakansiedae werk?
Openbare vakansiedae n Boer mag nie. n plaaswerker laat kom om op. n vakansiedag te werk nie, tensy die plaaswerker instem om te werk.
As. n openbare vakansiedag op. n dag val waarop plaaswerkersnormaalweg werk moet.
n Plaaswerker wat nie op hierdie dag werk nie, sy/haar normale loon n Plaaswerker wat op hierdie dag werk moet dubbeld die daaglikse loonbetaal word.
Op watter tipe verlof is. n werker geregtig?
Wat is die voorwaardes betreffende jaarlikse verlof?
Plaaswerkers is geregtig op 3 weke betaalde verlof per jaarlikse verlofsiklus. Indien. n openbare vakansiedag binne die verlofsiklus val, moet. n bykomendedag betaalde verlof toegestaan word.
Wat is die voorwaardes betreffende siekteverlof?
Die siekteverlofsiklus is 36 maande en is gebaseer op die getal dae gewerkoor. n tydperk van ses weke.
Plaaswerkers is geregtig op jaarlikse, siekte-, gesinsverantwoordelikheids-en kraamverlof.
Die wettigheid of billikheid van ontslag kan deur plaaswerkers betwis word ingevolgeHoofstuk VIII van die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995, of enige ander wet.
n Plaaswerker werk 5 dae per week. Siekteverlofdae per siklus is 5 x 6 (getal dae vir week) = 30 dae betaaldesiekteverlof per 36 maande diens.
Dit is verlof wat toegestaan word vir spesiale gesinsverwante aangeleenthede. Drie dae verlof met volle betaling word verleen gedurende.
Die geboorte van.
Wanneer. n eggenoot, ouer, grootouer, kind, kleinkind, broer of suster vandie plaaswerker sterf.
Wat is die sleutelkwessies wat met kraamverlof verband hou?
Kraamverlof is vier maande en begin vier weke voor die verwagte datum van geboorte.
n Plaaswerker mag werk hervat slegs ses weke na die geboorte van.
Hoe moet beëindiging van diens uitgevoer word?
Enigeen van die twee partye kan die diensverhouding beëindig. Indien.n plaaswerker minder as ses maande vir. n boer gewerk het, word een weekkennisgewing vereis. Twee weke kennisgewing word vereis indien. nplaaswerker meer as 6 maande maar minder as. n jaar vir. n boer gewerk het, en vier weke kennisgewing word vereis indien. n plaaswerker meer as. n jaarvir. n boer gewerk het.
Die wettigheid of billikheid van ontslag kan deur plaaswerkers ingevolgeHoofstuk VIII van die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995, of enige anderwet betwis word.
Die klousule rakende beëindiging van diens, die klousule rakende betalingin plaas van kennisgewing en die klousule rakende akkommodasie, vee enoeste by diensbeëindiging, raak nie die regte van plaaswerkers waarophulle geregtig geraak het ingevolge enige grondhervormingsproses nie.
Wanneer moet. n skeidingsloon betaal word?
Die skeidingsloon word betaal waar daar operasionele redes is vir diediensbeëindiging van. n plaaswerker.
Hoe moet skeidingsloon betaal word?
Indien. n plaaswerker se diens beëindig word, gebaseer op operasionelevereistes, moet hy/sy soos volg betaal word: een week se besoldiging vir elkevoltooide jaar diens.
Die boer moet. n plaaswerker 'n dienssertifikaat gee nadat diediensverhouding tot. n einde gekom het.
Indien die plaaswerker dit versoek, moet die rede vir beëindiging van diensook op die dienssertifikaat verskyn.
Watter rekords moet bewaar word?
Van. n boer sal verwag word om aan die plaaswerker. n betaalstrokie enskriftelike besonderhede van indiensneming te gee.
Elke plaaswerker moet. n betaalstrokie ontvang.
Afskrifte van die strokies moet drie jaar lank bewaar word omdat dit sal dienas bewys dat die boer aan al die monetêre bepalings van die wet voldoen het.
Getal gewone ure gewerk deur.
Getal ure gewerk deur die plaaswerker op.
Werklike bedrag betaal aan die plaaswerker.
Plaaswerkers is nie altyd bewus van hulle regte of wat van hulle verwag wordnie.
Dit is ook moeilik vir die Departement van Arbeid om klagtes te ondersoek asdaar geen dokumentasie is om die voorwaardes te bewys nie.
Om. n plaaswerker van skriftelike besonderhede van indiensneming tevoorsien, sal help wanneer. n geskil ontstaan.
Dit is die verantwoordelikheid van die boer om hierdie besonderhede uit te reik.
Die boer moet. n plaaswerker skriftelike besonderhede van indiensneming gee.
Die boer moet verseker dat die plaaswerker die inhoud verstaan van watvereis word.
Naam en beroep van die plaaswerker, of.
Werkplek, en waar daar van die plaaswerker vereis word of waar hy of sytoegelaat word om op verskeie plekke te werk,.
Kennisgewingtydperk wat vereis word om diens te beëindig, of asindiensneming vir. n spesifieke tydperk is, die datum wanneer die diens saleindig.
Plaaswerkers is nie altyd bewus van hulle regte nie of wat van hulle verwag word nie.
<fn>Form - COID - W. Ac.33 - Afrikaans.txt</fn>
ELEKTRONIESE OORPLASING VAN PENSIOEN Eisnommer:...
i BESONDERHEDE VAN PENSIOENTREKKER: Datum van ongeval:...
Hiermee versoek ek, "gee opdrag" en magtig u om my pensioen in die rekening van die bogenoemde bank in te betaal. Ek verstaan dat krediet oordrae hiermee gemagtig, sal op 'n rekenaar gedoen word deur 'n stelsel bekend as EFT(Magnetiese Bank Dienste) en ek verstaan ook dat geen betalingsadvies deur die bank verskaf sal word nie. Besonderhede van die betaling sal egter deur die bank op 'n bankstaat gedruk word of op'n bygaande bewysstuk. (Dit is nie van toepassing waar dit nie gebruiklik is vir banke om bankstate te gee nie b.v. spaar en oorsendingsrekeninge.) Ek verstaan dat pensioene op die 25ste van elke maand betaal word, of as die 25ste op 'n Saterdag, Sondag of 'n openbare vakansiedag val, die werksdag voor dit. Geen tasbare bewys dat pensioengeld in betaal is, sal verskaf word nie. Verdere, verklaar ek dat die bogenoemde inligting korrek en in elke respek voltooi is sodat die Vergoedingskommissaris nie aanspreeklik gehou sal word vir enige verkeerde betaling wat deur my inkorrekte/onvoltooide inligting sal onstaan nie.
<fn>Form - COID - W. As.150T(E) - Afrikaans.txt</fn>
NYWERHEIDS GRADERING Nywerheids gradering is gegrond op die beginsel dat vir die doele van waardebepaling, 'n besigheid beskou moet word as 'n eenheid insluitende alle operasies en inkomste en moet nie geskei word nie behalwe vir operasies waarvoor spesiale voorsorg getref is. b.v. Steengroefwerk, konstruksiewerk, ens. In hierdie geval, is skeiding verpligtend.
VIR GRADERINGS DOELEINDES IS WERKGEWERS IN 23 KLASSE VERDEEL, NAAMLIK; I-V Primêre Nywerhede (Boerdery, Vissery, Mynwerk en Konstruksiewerk) VI-XIII Secondêre Nywerhede XIV-XXIV Dienste (Verspreiding, Finansiële, Vervoer, Plaaslike Owerhede, Persoonlike Dienste, Professionêle Dienste, Onderwys, Liefdadigheidswerk, Godsdiens, Handelsorganisasies, ens.
Elke klas bestaan uit een of meer sub-klasse waarvoor afsonderlike graderings vasgestel is.
ELKE KLAS DRAY SY EIE ONGELUKSKOSTE Die koste is vasgestel volgens die klas van die nywerheid van die werkgewer op grond daarvan dat elke nywerheid genoeg inkomste moet genereer om die koste van ongelukke tydens die jaar van waardebepaling en die administrasie koste te dra.
Dit verseker dat elke klas en sub-klas sy eie onkoste van ongelukke dra, en dat elk van die 23 klasse, 'n wedersydse versekering vereniging van werkgewers is.
Die tariewe word jaarliks hersien en van tyd-tot-tyd aangepas, indien nodig, om die vereiste inkomste van elke jaar te genereer. Enige verhoging of vermindering hang af van hoe gereeld en ernstig die ongelukke in elke klas is. Dit is gevolglik in die belang van werkgewers, behalwe humanitêre oorwegings, om ongelukke te verhoed, en om hulle werknemers se hulp te verseker.
Hoofsaaklik veeboerdery en enige ander landbou operasies wat nie volgens die sub-klasse geklassifiseer kan word nie, is onderhewig aan die koste van hierdie sub-klas.
Die kweek van oesters; skaapskeerdery; dippery kontrakteurs; die organisering en aanbieding van landbou skoue; patrolering van toesig.
Landbou operasies waar die boer hofsaaklik in bosbou, plantegroei en/of oesting boerdery (grondbewerking/enige tipe oes) behalwe die aanplanting van suikerriet en tee; en het een of meer trekkers en/of elektriese sae; die sny van gras; die saampersing en verpakking van kaf, lusern, ens.; die aanplant van orgideë; ploegwerk; die afdop van grondneute en/of dorswerk as 'n besigheid.
L.W. Indien die afkap en/of saagmeule bedrywighede nie beperk is tot 'n werkgewer se eie plantasies nie, sal hierdie operasies ingevolge Klas viii gegradeer word.
Landbou operasies waar die boer hofsaaklik met vee boer en 0116 grondbewerking doen op 'n gelyke skaal, en het een of meer trekkers en/of elektriese sae.
Landbou operasies waar die boer besig is met die aanplanting van 0118 suikerriet en/of tee; suikermeule insluitend suikerriet, laai, weeg, ens.
Vissery, kreefvang, robbe vang, ens. - alle operasies insluitende die instandhouding van bote en die aktiviteite van alle personeel wat op die see werk maar buiten die verwerking op land; fabriek skepe - alle operasies.
Ondergrondse mynwerk (behalwe steenkoolbedryf) en/of prospektering vir enige tipe mineraal, metaal en edel of halfedelstene waar sulke aktiviteite deur middle van skagte, tonnels en hystoestelle; mynhoop kontraktering.
Dagmynwerk, insluitende leigroefwerk maar behalwe steenkoolbedryf en steengroefwerk wat elders genoem is; herwinning van diamante van die see; spoeldelwery en/of oppervlaks werkings in verbinding met die herwinning van of prospektering vir enige tipe mineraal, metaal en edel of halfedelstene; die bewerking van sand; gruis en kleiputte; die herwinning van goud uit mynhope; die bewerking van soutpanne; boorwerk vir prospektering.
Steengroefwerk, vuurklap, kalk, ens., insluitende die breek van stene en alle ander operasies in die verband.
Alle bou-operasies, insluitende sloopwerk; dak kontrakteurs; verf en pleistering wat nie elders gegradeer is nie; die oprigting van grafstene, die konstruksie van swembaddens, insluitende instandhoudingswerk wat nie as 'n afsonderlike besigheid bedryf word nie; elektriese kontrakteurs; (Waar die bogenoemde konstruksiewerk aan geboue hoër as twee verdiepings of ander strukture hoër as 12 meter behels, sal die risiko spesiaal gegradeer word).
W. Cl.150T(E) (ii)Die skoonmaak van venster.
iiiDie oprigting van reklameborde insluitende naamskilderwerk op geboue.
ivDie instandhouding van swembaddens as 'n afsonderlike besigheid.
L.W. Die regstreekse inkomste van werknemers wat aan die operasies werk moet geskei word tensy die werkgewer tonnelwerk, steenboor en/of opblaaswerk as 'n besigheid bedryf wanneer al die inkomste aan hierdie koers onderhewig is.
Die boor van water en enige ander boorwerk wat nie elders gemeld word nie.
Operasies van siviele ingenieurs insluitende grondverskuiwing wat nie elders gemeld is nie; die uitlegging van paaie, besproeiing slote konstruksie, sanitêre ingenieurs en/of rioolkonstruksie; die konstruksie of herstel van brûe; spoorkonstruksie; damkonstruksie; die konstruksie van 'n golfbreker en/of hawens; die verstewiging van staalwerk.
aL.W. Die regstreekse inkomste van werknemers wat tonnelwerk, steenboor en/of opblaaswerk doen, is onderworpe aan die koers vir sub-klas 0502.
b Asfaltwerk aan paaie en strate word beskou as 'n operasie wat met die uitlegging van paaie verband hou. Operasies van 'n asfalt kontrakteur wat ook paaie en strate uitlê, is onderworpe aan die koers vir hierdie sub-klas.
Die instandhouding en die bewerking van besproeiings en waterwerke wat nie andersins gemeld word nie.
Die oprigting en/of afbreek van staalstrukture en aanlegte insluitende staal-ingenieurswese; die oprigting van en/of afbreek van stellasies; enige werk wat verband hou met die verbetering, herstel of afbreek van geboue, torings of skoorstene hoër as 12 meter, as 'n besigheid.
Die installasie van hysbakke, verhittings, ventilasie en/of verkoelings skagte; herstel-en/of instandhoudingswerk wat as 'n afsonderlike besigheid bedryf word; die oprigting en/of herstel van windmeule en heinings as afsonderlike besigheid; die oprigting van elektriese heinings.
AAlle operasies in verband met die groot-en-kleinhandel in vleis wat nie lders genoem word nie; slagpale, bereide spek en vleis; die vervaardiging van vleisekstrak; die vervaardiging van geblikde vleis en verwante produkte; die handel en hanteering van vee; die skoonmaak van afval as 'n aparte besigheid; die vervaardiging van vetsmeer of verwante produkte as 'n aparte besigheid.
Suiwelboerdery, insluitend melkdepots; botter en kaas fabrieke; room en kondensmelk fabrieke; roomys fabrieke; die operasie van koelstooraanlegte.
Die verpakking, gradering en of storing van vars vrugte.
Die vervaardiging van konfyt; die inlê van vrugte, groente, kos, ens., insluitende die verpakking en stoor daarvan, ens., die vervaardiging van gedroogde kos.
Bakwerk, soetgebak, beskuit, sjokolade, kakao, en/of die vervaardiging van lekkers insluitende winkels vir die verkoop en verspreiding van bogenoemde produkte indien sulke winkels en depots deur of namens die vervaardigers van bogenoemde produkte bedryf word.
Die vervaardiging van dierekos; die malery van lusern; die vervaardiging van oester skulpe; die maal van kerriepoeier, die vervaardiging van jellie; die vervaardiging van pasta; die vervaardiging van pekel en souse; asynwerke behalwe as dit in verband met wynmakery bedryf word, dan sal die koers van sub-klas 0642 van toepassing wees; die vervaardiging van skyfies as 'n aparte besigheid; die vervaardiging van stysel; die vervaardiging van glukose en suiker produkte; die vervaardiging van gis; uiteenlopende kos produkte wat nie elders genoem is nie.
Die vervaardiging van mineraalwater; die vervaardiging van vrugtestroop; die vervaardiging van vrugtesap en konsentraat (wat nie elders genoem word nie); bottelary as 'n afsonderlike besigheid.
Die brouery en/of die vervaardiging van mout insluitende verspreidingsdepots.
Die behandeling van wynsteen en wynmoer; die meng, distillering en/of vervaardiging van spiritus drank, insluitende wynmakery; die vervaardiging van druiwesap en/of druiwestroop, insluitende die vervaardiging van geursel as dit onderneem word deur 'n werkgewer wie se hoof operasies nie onder hierdie sub-klas val nie.
(i)Die maal, meng en verpakking van koffee, as afsonderlike besigheid; die vervaardiging, maal en verpakking van tee as 'n afsonderlike besigheid en die rooster van grondboontjies as 'n afsonderlike besigheid. Sigarette en/of tabak vervaardiging en/of verpakking insluitende alle ii operasies in die verband.
L.W. Hierdie tarief is ook van toepassing op werkgewers wie se hoof besigheid die verkoop van tee en koffee is en wie ook by die maal, meng en verpakking van hierdie produkte betrokke is.
Die vervaardiging van komberse en soortgelyke produkte wat nie elders gemeld word nie; die vervaardiging en weef van materiaal en tekstiel. Die was van wol, die spin en/of weef van vesel; die vervaardiging van sjirurgiese verbande wat nie elders genoem word nie; die uitpluising van tekstielafval.
<fn>Form - COID - W. As.153T - Afrikaans.txt</fn>
n Volledige beskrywing van u kliënt se huidige besigheid/boerdery of enige ander inligting wat sal bydra tot die geskikte klassifikasie van die besigheids bedrywighede.
Die geaardheid van die goedere wat verkoop is.
As goedere vervaardig word. Indien so, die materiale wat gebruik word, sovel as wat dit behels.
As staal opgerig is.
Die geaardheid en omvang van die konstruksie wat gedoen word.
Wat die sekuriteitsdienste behels.
Die take wat die werknemers doen.
As herstelwerk gedoen word.
Die persentasie verband tussen die onderskeie verdelings.
Voltooi asseblief die keersy van die registrasievorm.
Wat die skoonmaakdienste behels.
n Vroegtydige antwoord sal waardeer word want die inligting is nodig om die korrekte tarief te bepaal.
Hierdie brief kan in a standaard D.L. koevert pas.
Die inligting wat nodig is:-...
<fn>Form - COID - W. As.184 - Afrikaans.txt</fn>
Volgens my rekords, is u nie met die Vergoedingsfonds geregistreer nie, en u ou nommer is geskraap. Dit is verpligtend vir elke werkgewer, wat een of meer werknemers in diens het (insluitende tydelike werknemers) vir hulle besigheid of boerdery, te registreer.
Ek moet dit ook na u aandag bring, dat buitendien enige ander boete wat die werkgewer aanspreeklik voor sal wees, kan 'n boete wat deur die Kommissaris bepaal is, ook ingedien word met betrekking tot Wetsarktikel 87 (a) van die Wet as u versuim om te registreer of 'n opgawe van u inkomste in te dien en om belastingsaanslagte te betaal.
Voltooi asseblief en stuur die registrasievorm en opgawe van inkomste binne 21 dae. Regsaksie kan geneem word as u nie registreer nie. Verskaf ook asseblief die redes dat u nie betyds geregistreer het nie.
Indien u alreeds geregistreer het, verskaf asseblief u verwysingsnommer en naam/handelsnaam waaronder u geregistreer het en stuur hierdie brief terug.
<fn>Form - COID - W. As.36 - Afrikaans.txt</fn>
Die beloning gedurende 20 verskil heelwat van dit wat deur 20... betaal was.
In antwoord tot my navraag van , 'was n wysig gemaak vir 'n opgawe van inkomste op hierdie datum... wat 'n totaal van R...
Volgens die oorspronklike 20 opgawe op die datum... was net R... in inkomste betaal. Daar is dus 'n verskil van R... tussen die twee getalle wat op die twee opgawes gewys is.
Die onderskatting van inkomste is 'n baie ernstige oortreding. Wetsarktikel 82 van die Wet lees: "As in 'n opgawe soos wat in sub-seksie na verwys word, die inkomste minder as die werklike bedrag is wat betaal is, kan die Kommissaris 'n boete wat nie meer as 10 persent van die verskil tussen die twee bedrae toedien".
Let wel dat die oplegging van 'n boete nie voorwaardelik is op bewyse dat die inkorrekte inligting verskaf is nie met die oogmerk op bedrog. Daarom is onbewustheid nie 'n verskoning nie.
Die opgawe is korrek verklaar en u moet, dus in die toekoms verseker dat die inligting korrek is voor u dit teken.
Die boete kan nie laat vaar nie.
<fn>Form - COID - W. Cl.110 - Afrikaans.txt</fn>
Beskryf die tipe beroep, die werkmetodes wat gebruik is en die stowwe waaraan die werknemer blootgestel was.
Die frekwensie van blootstelling (bv. een keer 'n week vir 'n uur of agt ure elke dag)
Verskaf uitslae formele metings en studies wat in die werkplek onderneem is (bv. die konsentrasie van agense in die werkplek)
<fn>Form - COID - W. Cl.132 - Afrikaans.txt</fn>
Ek, van(adres) ... Poskode ... Tel. nr.: (...)...
My ID Nommer is My geboortedatum is...
a Ek het my beseer op die datum ...terwyl ek in diens van Naam en adres van werkgewer...
b Beskrywing van die ongeval:...
(a) (b) R My inkomste ten tyde van die ongeval van was ... per week/maand ... Ek het Mnr/Mev op die van die ongeluk in kennis gestel Ek het nie my werkgewer van die ongeluk in kennisgestel nie aagesien...
A , het ek nie: s gevolg van die ongeluk gewerk nie Van tot...
Ek was op die deur my werkgewer ontslaan en is tans in diens van . Adres:...
(b) R Ek het kontant voorskotte/inkomste ten bedrae van ... van my werkgewer ontvang terwyl ek Ek is steeds in die diens van my werkgewer.
ongeskik was vir diens vanaf tot...
Ek is werkloos en het geen inkomste gehad vir die periode(s) soos aangedui in puntnr. 5.
b van my werkgewer ontvang terwyl ek nie indiens was vanaf.
Ek verklaar dat voor ek die eed/plegtige verklaring afgeneem het, het ek die verklaarder die volgende vrae gevra het en die antwoorde in hy/haar teenwoordigheid neergeskryf het: Ken en verstaan u die inhoud van hierdie verklaring (JA/NEE)..?
Het u enige beswaar om die voorgeskrewe eed te neem (JA/NEE)..?
Beskou u die voorgeskrewe eed as bindend vir u gewete (JA/NEE)..?
Ek verklaar dat die verklaarder erken het dat hy/sy die inhoud van hierdie verklaring verstaan. Hierdie verklaring was voor my beëdig en die verklaarder het dit in my teenwoordiging geteken/sy regteduim afdruk geplaas.
<fn>Form - COID - W. Cl.14 - Afrikaans.txt</fn>
Hierdie vorm moet voltooi word deur of namens die beseerde werknemer/afhanklikes en gestuur word aan die Vergoedingskommissaris, Posbus 955, Pretoria, 0001.
WERKNEMER: Van Voorname ... Identiteitsnommer ... Woonadres ... Poskode ... Geboortedatum ... Geslag ... Getroud of OngetroudHuwelikstatus ... Beroep...
WERKGEWER: Naam van die werkgewer in wie se diens die siekte op gedoen is Adres ... Poskode...
Naam van die huidige of laaste werkgewer...
Beskryf hoe die werknemer die siekte na bewering opgedoen het (NOEM die veroorsakende AGENSE of proses)...
Werknemer: ID: ... Werkgewer: ... Eis nr:...
Datum waarop die siekte by die werkgewer aangemeld is...
Datum van die eerste besoek aan die geneesheer...
Naam en adres van die geneesheer...
Datum waarop die siekte gediagnoseer is...
Indien die siektetoestand waaran die werknemer gely het sy/haar dood veroorsaak het, moet die volgende inligting betreffende sy/haar afhanklikes, namens, wie die eis ingedien word, verskaf word.
Ek verklaar dat die inligting in hierdie vorm tot die beste van my kennis korrek is.
Handtekening van werknemer of die persoon wat namens hom/haar optree.
<fn>Form - COID - W. Cl.2 - Afrikaans.txt</fn>
Wanneer 'n werknemer 'n ongeval opdoen wat uit sylhaar diens ontstaan en in die loop, of hy/sy oorlede is.
Wanneer 'n werknemer 'n persoonlike besering aan sy/haar werkgewer aanmeld, en hy/sy beweer dat sodanige besering opgedoen is tydens en in die loop van sy/haar werk.
Waar die ongeluk dood, bewusteloosheid of amputasie veroorsaak het, of waar die beseerde werknemer nie vir 'n periode van minstens 14 dae nie kan werk nie, moet die Provinsiale Uitvoerende Bestuurder van Arbeid OOK sonder vertraging in kennis gestel word per telefoon of faks.
Stap 1 Voltooi "Deel A", bladsy 1 van die vorm deur volledige besonderhede te verskaf, teken ook en dui die datum aan waar dit op die vorm vereis word.
Stap 2Skeur "Deel B" ('n outomatiese afskrif van "Deel A", bladsy 1) langs die perforasie af. Gee "Deel B" vir die werknemer en vra vir hom/haar om dit aan die betrokke mediese praktisyn/chiropraktisyn of die hospitaal te gee. In ernstige gevalle, moet "Deel B"sonder versuim aan die mediese praktisyn/chiropraktisyn of die hospitaal gestuur word.
Stap 3 Voltooi "Deel A", bladsy 2 van die vorm en verstrek volledige besonderhede.
Stap 4 Stuur die voltooide verslag oor 'n ongeval saam met 'n gesertifiseerde afdruk van die werknemer se ID en die EersteMediese Verslag W. Cl.
Voltooi 'n aparte vorm vir elke beseerde werknemer.2 Hierdie vorm moet nie vertraag word in afwagting op die werknemer se dienshervatting of vir mediese verslae nie.3 'n Werkgewer wat versuim om 'n ongeluk binne sewe dae by die Vergoedingskommissaris aan te meld, sal skuldig wees aan n oortreding volgens die wet op Vergoeding vir Beroepsbesering en-Siekte, 1993 en kan aanspreeklik gehou word vir die volle bedrag van vergoeding betaalbaar vir die ongeval.
'n Werkgewer wat versuim om ongevalle wat dood, bewusteloosheid of amputasie veroorsaak het of gevalle waar die beseerde werknemer nie vir 'n periode van 14 dae kan werk nie na die Provinsiale Uitvoerdende Bestuurder van Arbeid per telefoon of faks aan te meld, sal skuldig wees aan 'n oortreding volgens die wet op Beroepsgesondheid en Veiligheids, 1993.
Gebruik die toepaslike vorm vir die aanmelding van beroepsiektes W. Cl 1 6 As 'n beseerde werknemer u diens sou verlaat, hou asseblief rekord van sy/haar adres sodat enige gelde betaalbaar aan die werknemer van die Vergoedingsfonds, na hom/haar, met u hulp, gestuur kan word. 7 Geringe beserings wat geen mediese behandeling vereis het hoef nie aangemeld te word nie. Rekord moet egter gehou word.
WERKGEWER SE VERSLAG OOR 'N ONGEVAL (Slegs vir kantoor gebruik) Eisnr.:...
Voltooi die vorm in blokletters en merk, waar nodig met 'n (X) Datum...
VERKLARING DEUR DIE WERKGEWER OF GEMATIGDE PERSOON Ek verklaar dat die besonderhede in items 1 tot 62 van hierdie verslag, oor 'n beweerde besering aan diens, tot die beste van my kennis en oortuiging waar en korrek is.
WERKGEWER 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.1 10. 9.2 11. Geregistreerde naam die Vergoeding ommissarisby sk Registrasienommer van hierdie besigheid by die Vergoedingskommissaris Kontak persoon ... Straatadres ... Poskode ... Posadres... Poskode ... Tel. (...) ... Faks (...) ... Ligging van besigheid/plaas ... E-pos adres ... Aard bedryf...
WERKNEMER (GESERTIFEERDE AFSKRIF VAN IDENTITEITSDOKUMENT MOET AANGEHEG WORD) 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 24. 23. 25. 26. 27. 28. Is die beseerde werknemer 'n werkende direkteur werkende lid van 'n BK eienaar of vennoot in die besigheid nie van toepassing Van Voorname... ID nr... Geboortedatum .../.../... Geslag Huweliks status Burger van ... Personeel Nr... Beroep ... Straatadres ... Posadres ... Poskode ... Poskode ... Tel. (...) ... Tydperk in u diens (jare/maande) .../..?
ONGEVAL 29. 39. 40. 41. 30. 31. 32.2 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. Datum van ongeval /.../... Was die ongeluk 'n verkeersongeluk op 'n openbare pad A v van vergruis ... ard van besering (bv wys inger regtehand) Merk enige van die volgende waar poeplaslik: Is u tevrede dat die werknemer beseer is op die wyse soos deur hom/haar beweer is Tyd ... Plek van ongeluk ... Provinsie ... Distrik ... Tyd ... Datum waarop die werknemer die ongeluk aangemeld het .../.../... Met w taak val het ... atter was die werknemer besig toe die onge gebeur Hoeveel ondervinding het die werknemer in hierdie taak [jare/maande] .../... Was die werknemer se handeling ten tye van die ongeval in verband met u bedryf of besigheid (Indien nee, meld rede(s) op die keersy Deel A Bladsy 3) (Indien nee, verskaf die rede op die keersy Deel A Bladsy 3) (Verwys na die masjien/betrokke proses (Bl 3), as die beseerde persoon geval het of getref was asook alle bydraende faktoree tot die ongeval) Gee 'n kort beskrywing van hoe die ongeval gebeur het. (Merk die toepaslike items op Deel A Bladsy 3 en gebruik dieselfde bladsy vir 'n meer volledige beskrywing) OOK ... Ja Ja Ja Dood Amputasie Bewusteloos Nee Nee Nee If not, give reasons..?
Voltooi volledig om afhondeling te bespoedig.
Voortsetting van nr 38 op die vorige bladsy. Bydraende faktore/oorsake.
i Enige ander bydraende faktore wat nie hierbo genoem is nie (spesifiseer):...
Die res van hierdie bladsy mag vir enige verdere besonderhede of kommentaar oor die ongeval, gebruik word.
WERKGEWER SE VERSLAG OOR 'N ONGEVAL (Slegs vir kantoor gebruik) Eisnr.:...
Voltooi die vorm in blokletters en merk, waar nodig met 'n (X) Datum...
Ek verklaar dat die besonderhede in items 1 tot 62 van hierdie verslag, oor 'n beweerde besering aan diens, tot die beste van my kennis en oortuiging waar en korrek is.
Geteken op hierdie dag van ...jaar...
Straatadres 5. Poskode...
Posadres 7. Poskode ... 8. Tel. (...)...
Faks () ... 10. Ligging van besigheid/plaas...
Aard van besigheid, bedryf of nywerheid...
Van 14. Voorname...
ID nr 16. Geboortedatum .../.../... 17.
Straatadres 23. Poskode...
Posadres 25. Poskode...
Tydperk in u diens (jare/maande) /... 28.
Datum van ongeval /.../... 30. Tyd...
Plek van ongeluk 32. Distrik...
Datum waarop die werknemer die ongeluk aangemeld het /.../... 34. Tyd...
Met watter taak was die werknemer besig toe die ongeval gebeur het..?
Hoeveel ondervinding het die werknemer in hierdie taak [jare/maande] /...
Was die werknemer se handeling ten tye van die ongeval in verband met u bedryf of besigheid?
Gee 'n kort beskrywing van hoe die ongeval gebeur het. Merk OOK die toepaslike items op Deel A Bladsy 3 en gebruik dieselfde bladsy vir 'n meer volledige beskrywing...
Was die ongeluk 'n verkeersongeluk op 'n openbare pad?
Voltooi volledig om afhondeling te bespoedig.
Is u tevrede dat die werknemer beseer is op die wyse soos deur hom/haar beweer is?
Slegs die Vergoedingskommissaris besluit of aanspreeklikheid vir 'n ongeval ingevolge die Wet, aanvaar moet word.
As aanspreeklikheid nie deur die Vergoedingskommissaris aanvaar word nie, kan mediese uitgawes nie deur die Vergoedingsfonds betaal word nie.
Die EERSTE MEDIESE VERSLAG (W. Cl.4) moet in duplikaat voltooi word en daar moet gesorg word dat die volle name van die werknemer en werkgewer en die werknemer se ID nommer soos op hierdie vorm, daar verskyn. Die oorspronklike vorm moet so gou as moontlik na die werkgewer gestuur word terwyl 'n afskrif deur die geneesheer/chiropraktisyn of hospitaal saam met hierdie vorm gehou moet word.
Die geneesheer/chiropraktisyn of hospitaal moet 'n gespesifiseerde rekening na die werkgewer stuur. As die rekening nog nie na twee maande betaal is nie, moet hierdie vorm, saam met die afskrif van die EERSTE MEDIESE VERSLAG (W. Cl.4) en die volledige rekening onder dekking van die NAVRAAG OOR ONBETAALDE REKENING (W. Cl.
<fn>Form - COID - W. Cl.20 - Afrikaans.txt</fn>
Gebruik hierdie vorm volgens die aanwysings op die keersy.. NO.
Datum waarop diens gelewer is...
Omvang van besering...
Datum van ongeluk...
Naam van verwysende doktor...
Naam van werknemer Volledige adres ... Van van werkgewer... Voorname... N.I. Nr en/of Col. Nr ... Woonadres...
Betaling van die rekening is goedgekeur op...
Betaling van die rekening is teruggehou hangende die ontvangs van...
Die beweerde ongeluk word ondersoek en sou aanspreeklikheid aanvaar word, sal betaling van u rekening oorweeg word.
U rekening kan nie in hierdie kantoor opgespoor word nie. Dien asseblief 'n afskrif van u rekening in, waarin die bogenoemde eisnommer verskaf word. Afskrifte van u eerste en laaste mediese verslae en/of X-straal verslae word ook benodig.
Die werknemer se eis teen die Vergoedings Fonds was afgekeur en u rekening kan nie betaal word nie.
In die geval van verdere korrespondensie, meld die bogenoemde verwysings nommer.
KOMMISSARIS VAN VERGOEDING Datum:...
n Afsonderlike vorm, voltooi in duplikaat, moet verskaf word met 'n spesifieke rekening in verband met elke individuele rekening wat vir twee maande of langer uitstaande is.
Die vorm moet gebruik word deur mediese praktisyns, radioloë, fisioterapeute, tandartse, hospitale, versorgingstehuise ens. vir mediese hulp wat verskaf is terme van die Vergoedings Wet, 1993.
Mediese praktisyns of hospitale wat die werknemer behandel het vir 'n besering, moet ook saam met die gespesifiseerde rekening en hierdie vorm, ook Afdeling B van die Werkgewer se Verslag en die afskrif van die Eerste Mediese Verslag (W. Cl.4).
As hierdie kantoor vind, as hulle die bogenoemde dokumente ontvang het, dat die werkgewer nog nie die ongeluk aangemeld het nie, sal hy onmiddelik gekontak word. In sommige gevalle waar die besering van 'n geringe aard was en al die bogenoemde verslae ontvang is, is dit moontlik dat aanspreeklikheid aanvaar word, en u rekening vereffen word.
<fn>Form - COID - W. Cl.22 - Afrikaans.txt</fn>
Werknemer: Voorname en Van ID nommer ... Adres ... Poskode ... Naam van werkgewer... Adres ... Poskode...
Datum van die eerste konsultasie...
Diagnose of omvang van die beroepsiekte...
Meld die agens in die werksplek of werksproses wat die siekte veroorsaak het...
Is die werknemer ongeskik om te werk..?
Ly die werknemer aan enige ander siekte toestand Indien ,..?
Ek verklaar dat, na ondersoek van die werknemer, die bogenoemde feite korrek is.
Alle vrae moet ten volle beantwoord word.
Volle motivering van die diagnose sal onnodige korrespondensie en vertragings in die oorweging van die eis verhoed.
Hierdie vorm moet aan die werkenemer se werkgewer binne 14 dae na die eerste konsultasie gestuur word..
<fn>Form - COID - W. Cl.26 - Afrikaans.txt</fn>
Sedert watter datum was die werknemer geskik vir sy/haar eie werk..?
Sedert watter datum was die werknemer geskik vir werk in die ope arbeidsmark..?
Moes die werknemer op mediese advies van beroep verander..?
b Indien wel, verskaf asseblief die rede...
Is daar enige permanente funksieverlies wat aan die beroepsiete te wyte is..?
b Indien wel, gee 'n volledige beskrywing daarvan, toegelig met spesiale ondersoeke waar nodig...
Het die werknemer se toestand gestabiliseer..?
Indien wel, beskryf volledig die permanente anatomiese gebrek en/of inperking van funksies van die beroepsiekte...
Ek sertifiseer dat ek deur ondersoek my daarvan oortuig het dat die toestand van die werknemer die gevolg van die beroepsiektesoos hierbo beskrywe is.
N.B.: Hierdie vorm moet maandeliks by die Voergoedingskommissaris of onderlinge vereniging of werkgewer individueel aanspreeklik (na gelangvan die geval) ingedien word totdat die werknemer se toestand gestabiliseer het waarna 'n finale geneeskundige verslag ingedien moet word.
<fn>Form - COID - W. Cl.287 - Afrikaans.txt</fn>
VERGOEDING VIR BEROEPSBESERINGS EN SIEKTE WET, 1993 Wet Nr.
Naam en Van van Aansoeker:...
Pensioennommer:(as u pensioen moet ontvang). As u vir 'n maatskaplike pensioene aansoek gedoen het, en u aansoek was afgekeer, verskaf geskrewe bewyse daarvoor . :...
Naam van die werkgewer in wie se diens die besering gebeur het:...
Geaardheid van die besering:...
Huidige inkomste: R per week/maand.
Die betaling wat ek in terme van die Werknemers Vergoedings Wet van 1941 ontvang het, was in volle betaal, maar nou is ek behoeftig en werk nie tans nie en ek doen nou aansoek vir 'n bykomende toelae.
Was 'n bykomende toelae voorheen aan u toegeken..?
Ek verklaar dat die deponent erken het dat hy/sy die inhoud van hierdie verklaring verstaan. Hierdie verklaring was voor my beëdig en die deponent het dit in my teenwoordiging geteken/sy regteduim merk geplaas.
a Ken en verstaan u die inhoud van hierdie verklaring?
b Het u enige beswaar om die voorgeskrewe eed te neem?
c Beskou u die voorgeskrewe eed as bindend vir u gewete?
VREDEREGTER/KOMMISSARIS VAN EDE Volle name...
<fn>Form - COID - W. Cl.3 - Afrikaans.txt</fn>
Hierdie vorm moet voltooi word deur of namens die beseerde werknemer/afhanklikes en gestuur word aan die Vergoedingakommissaris, Posbus 955, Pretoria, 0001.
WERKNEMER Voorname en van: Identiteitsnommer ... Personeel nr ... Woonadres ... Poskode ... Geboortedatum ... Geslag ... Getroud of ongetroud ... Beroep...
Naam van die werknemer in wie se diens die ongeval gebeur het...
Waar en wanneer het die ongeval gebeur Datum Tyd ... Plek..?
Waarmee was die werknemer besig ten tye van die ongeval en hoe het die ongeval gebeur..?
Beskryf volledig die omvang van die besering:...
Het enigiemand die ongeval sien gebeur Indien wel, verskaf: Naam:..?
Bruto inkomste insluitend die gemiddelde oortyd en/of gereelde kommissie...
a Bonusse b.v. 13de tjek...
b Ander spesifiseer...
c Kontantwaarde van gratis verblyf...
d Kontantwaarde van gratis voedsel...
Per week R Per maand R...
Vergoeding ingevolg die wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en-Siekte, 1993 word hiermee geëis vir die ongeval hierin beskryf.
Ek verklaar dat die inligting in hierdie vorm tot die beste van my kennis korrek is.
<fn>Form - COID - W. Cl.304 - Afrikaans.txt</fn>
Die Finale Mediese Verslag moet saam met die volle kliniese verslag van die psigiater wat die werknemer behandel gestuur word.
Prognose en verdere behandeling?
a Vanaf watter datum is die werknemer geskik vir haar/sy normale?
b Op watter datum sal hy/sy waarskynlik geskik wees vir normale werk?
Het die werknemer se toestand gestabiliseer?
As 5 5.
Ek verklaar dat na ondersoek, ek oortuig is dat die werknemer se toestand as gevolg van die ongeval is.
L.W. Vorderings verslae moet maandeliks na die werkgewer gestuur word tot die werknemer se toestand gestabiliseer het, waarna 'n Finale Mediese Verslag ingedien moet word.
<fn>Form - COID - W. Cl.32 - Afrikaans.txt</fn>
Werknemer: Datum van ongeval: ... Datum van afsterwe.
ID Nr.: Personeelnommer: ... Wergewer: ... Adres: ... Poskode: ... Ek ...(die weduwee/wewenaar/voog se volle name en van)Adres: ... Poskode ... Telefoonnommer: (...).: ... Identiteitsnommer:...
getroud - Heg huweliksertifikaat aan.
getroud volgens inheemse wet res - Heg die sertifikaat aan.
as man en vrou saamgebly.
Ek is die voog van die kinders wat hieronder genoem is en hulle is in my sorg.
Ek was van die oorledene afhanklike vir noodsaaklike lewensbehoeftes.
Ek is die ouer/voog van die oorledene se natuurlike/aangenome kinders wat hieronder genoem is.
Heg die geboortesertifikate, doopsertifikate, bewyse van geboorte datum of verklarings met betrekking tot diegeboortedatum aan.
Ek het die volgende bedragvan die bogenoemde werkgewer ontvang vir...
My van voor ek met die oorledene getrou het...
Handtekening van die Weduwee/Wewenaar/Voog...
Ek sertifiseer dat die verklaarder erken het dat hy/sy die inhoud van hierdie verklaring verstaan. Hierdie verklaring was voor my beëdig en die verklaarder het dit in my teenwoordiging geteken..
a Ken en verstaan u die inhoud van hierdie verklaring Antwoord..?
b Het u enige beswaar om die voorgeskrewe eed te neem Antwoord..?
c Beskou u die voorgeskrewe eed as bindend vir u gewete Antwoord..?
Volle naam Plek ... Datum...
<fn>Form - COID - W. Cl.4 - Afrikaans.txt</fn>
Werknemer: Voorname en van Identiteitsnommer ... Adres ... Poskode ... Naam van Werkgewer ... Adres...
Poskode Datum van ongeval...
Datum van eerste konsultasie...
Hoe het die beweerde ongeval gebeur..?
n Volledige beskrywing van die besering(s) (nie simptome, tekens of sindrome nie)...
Beskryf kortliks enige voorafbestaande gebrek of siekte...
X-strale Datum Deur wie...
Chirurgiese Prosedure: Datum Deur wie...
Konsultasie Ja/Nee Met wie ... Datum...
b Was die werknemer vir fisioterapie gestuur Ja/Nee Fisioterapeut..?
Is die werknemer vir werk Ja/Neeongeskik..?
b Moontlike datum wat die werknemer geskik sal wees vir: Ligte dienste... Normale diens...
Ek verklaar dat na die ondersoek, ek oortuig is dat die werknemer se beserings deur die ongeval soos hierbobeskryf veroorsaak is.
Handtekening van Geneesheer Naam (Drukskrif) ... Datum (belangrik) ... Adres...
L.W. Hierdie verslag moet aan die beseerde werknemer gegee word of na die werkgewer binne 14 dae vandie eerste ondersoek gestuur word.
<fn>Form - COID - W. Cl.44 - Afrikaans.txt</fn>
Van en voorname: Adres: ... Poskode ...IDENTITEITSNOMMER:...
Is u die werknemer se gereelde geneesheer?
Indien wel, vir hoe lank..?
Vir watter siektetoestande het die werknemer u geraadpleeg?
Het die werknemer van sy toestand(e) herstel?
Wat is die werknemer se huidige gesondheidstoestand Neem die werknemer enige medikasie Indien wel, meld die naam daarvan en die daaglikse dosis..?
Van en voorname: Adres: ... Poskode ...IDENTITEITSNOMMER:...
Is u bewus van enige betekenisvolle risiko faktore met betrekking tot die werknemer se vorige of huidige gesondheid en lewenswyse wat sy/haar normale lewensduur kan beinvloed?
Is die volgende normaal tydens ondersoek?
Dink u dat die werknemer se gesondheidstoestand van so 'n aard is, dat hy/sy 'n normale lewensduur vir sy ouderdom of beroep sal he?
<fn>Form - COID - W. Cl.5 - Afrikaans.txt</fn>
Werknemer: Voorname en van Identiteitsnommer ... Adres ... Poskode ... Naam van Werkgewer ... Adres... Poskode ... Datum van ongevalk...
Besbryf enige operasie(s)/prosedure(s)/toets(e) wat gedoen is en datum(s):...
Prognose en verdere behandeling..?
Sedert watter datum was werknemer geskik vir sy/haar normale werk..?
b Op watter datum sal hy/sy waarskynlik geskik wees vir sythaar normale werk..?
Het die werknemer se toestand gestabiliseer?
Indien wel, beskryf volledig enige permanente anatomiese gebrek en/of aantasting van funksie as gevolg van die ongeval(verlies van beweging, indien enige, moet in grade by elke spesifieke gewrig aangedui word).
Ek verklaar dat na die ondersoek, ek oortuig is dat die werknemer se beserings deur die ongevalveroorsaak is.
Handtekening van Geneesheer Naam (Drukskrif) ... Datum (belangrik) ... Adres ... Poskode ... Praktyknommer...
<fn>Form - COID - W. Cl.6 - Afrikaans.txt</fn>
WET OP VERGOEDING VIR BEROEPSBESERINGS EN-SIEKTES, 1993Wet Nr.
L.W. Hierdie vorm moet voltooi en ingedien word en ommiddelik deur die werkgewer wanneer die werknemer weer begin werk het of, indien ontslaan, onmiddellik daarna. As die werknemer vir 'n verlengde periode behandeling ontvang, moet die hervattingsverslae maandeliks ingehandig word totdat die werknemer ontslaan word of hy/sy begin weer werk.
Werknemer: Voorname en Van Identiteitsnommer ... Adres: ... Poskode ... Naam van die Werkgewer ... Adres ... Poskode ... Datum van die ongeval...
Was ligte diens beskikbaar en aangebied aan die werknemer JA/NEE..?
Het die werknemer die ligte diens verrig soos aanbeveel JA/NEE (Indien nee, meld rede)..?
Indien ja, watter persentasie van die normalewerklading was die ligte diens werd bv. 20%, 40%, ens. of dui die skaal van verdienste wat aan die werknemer betaal is terwyl ligte diens verrig is aan.
Is die werknemer nog in u diens JA/NEE..?
Die werknemer het my diens verlaat op datum ..?
b Die werknemer se huidige adres is...
Het die werknemer gratis kos en/of huisvesting van u ontvang gedurende die tydperk(e)in paragraaf 1 hierbo?
Kos Van Tot...
Huisvesting Van Tot...
Periode wat die werknemer in die Van Tot...
Ek verklaar dat die besonderhede in hierdie verslag waar en korrek.
Handtekening van die Werkgewer Naam (drukskrif) ... Datum (belangrik)...
<fn>Form - COID - W.G.29 - Afrikaans.txt</fn>
KENNISGEWING VAN BESWAAR TEEN 'N BESLISSING VAN DIE VERGOEDINGSKOMMISSARISVERGOEDING VIR BEROEPSBESERINGS EN-SIEKTES, 1993 Wet Nr.
Die beswaarvorm moet die Vergoedingskommissaris, Posbus 955, Pretoria, 0001, binne 180 dae vanaf die datum van die Kommissaris se besluit bereik.
L.W. : "binne 180 dae" beteken dat die beswaarvorm die Kommissaris se kantoor moet bereik binne 180 dae van die datum van sy besluit.
Werknemer naam en van Werknemer se ID nr : ... Naam van werkgewer...
Verskaf die naam van die persoon wat beswaar aanteken Tel: ... Adres ... Poskode...
Meld of die beswaarmaker die werknemer of die werkgewer ... of n werkgewersorganisasie of vakbond is waarvan die persoon t.o.v. wie die beslissing gemaak is, 'n lid was toe die besluit geneem is ...
Let wel: Die woord "Ja" moet teenoor a, b of c geskryf word, welke van toepassing is.
Beskryf volledig die deel van die Kommissaris se besluit waarteen u beswaar aanteken:...
Titel of beskrywing van die dokument i...
<fn>Form - COID - W.G.30 - Afrikaans.txt</fn>
WET OP VERGOEDING VIR BEROEPSBESERINGS EN-SIEKTES, 1993 Wet Nr.
L.W.: As daar nie genoeg spasie vir 'n antwoord op enige vraag is nie, kan die woorde "verklaring aangeheg" onder diebetrokke item ingevoeg word en 'n verklaring met al die besonderhede aangeheg word. Elke verklaring moet genoegbesonderhede bevat, om aan te dui dat dit betrekking het op die aansoek en die spesifieke item wat daarin vermeld word.
Naam en van van applikant...
Adres van applikant Poskode...
Moet slegs voltooi word as die ongeval/beroepsiekte die dood van die werknemer tot gevolg gehad het Dui verwantskap tussen die applikant en die oorlede werknemer...
Naam en van van die werknemer...
Naam van werkgewer...
Datum van ongeval/beroepsiekte...
Plek waar die ongeval of beroepsiekte plaasgevind het...
Is enige vergoeding alreeds toegeken ten opsigte van -...
Blywende arbeids ongeskiktheid..?
Dood Indien ja, verskaf besonderhede..?
Verklaar of hierdie persoon onder subartikel (a), (b), (c), (d) of (e) Naam en van Hoedanigheid waarin werksaam van Artikel 56 van die wet vesorteer.
Dit word beweer dat die ongeval/beroepsiekte toe te skryf is aan 'n waarneembare gebrek soos bedoel in Arktikel 56 . (Ja of Nee)...
Was die waarneembare gebrek, op die perseel, in die werkopset, aanleg, materiaal of masjienerie wat in die werkgewer se besigheid gebruik is. (Verklaar en gee besonderhede)...
Naam en van Hoedanigheid waarin werksaam van Artikel 56 van die wet vesorteer.
Verklaar op welke gronde daar beweer word dat die bogenoemde persoon/persone met opset of op nalatige wyse nie die waameembare gebrek herstel of laat herstel het uie.
Verskaf die volgende besonderhede ten opsigte van die getuies wat u verlang, gedagvaar moet word, om te getuig ter ondersteuning van die aansoek indien 'n formele verhoor gehou sou word.
Meld die naam en adres van die vakbond, prokureur of enige ander verteenwoordiger indien enige wie vir die applikant sal optree in hierdie saak...
Ek, Synde die applikant in hierdie saak, verklaar hiermee dat die bogenoemde besonderhede na my beste wete en oortuiging waar en juis is.
Geteken te op hierdie ...dag van ... 20...
<fn>Fsl. FreestateLegislation.2009-02.af.txt</fn>
Die Speaker kan 'n beslissing gee of 'n reël opstel ten opsigte van enige gebeurlikheid waarvoor hierdie Reëls nie voorsien - ing maak nie.
'n Reël deur die Speaker opgestel, bly van krag totdat 'n ver - gadering van die Reëlskomitee 'n besluit daaroor geneem het.
Enige bepaling van hierdie Reëls wat op die verrigtinge of die werksaamhede op 'n vergadering van die Huis of 'n komitee van hierdie Huis betrekking het, kan by besluit van die Huis opgeskort word.
Die opskorting van enige bepaling van hierdie Reëls is by die toepassing daarvan beperk tot die bepaalde doel waarvoor die opskorting goedgekeur is.
108 van 1996 (hierna na verwys as "die Grondwet"), sal die Sekretaris of 'n persoon deur hom/haar aangewys, die kennis- gewing voorlees wat die Wetgewer byeenroep.
voorgelees is, sal Lede die eed of 'n plegtige verklaring aflê. Sien artikel 107 van die Grondwet.
Tydens alle ander tye sal Lede aan die Tafel voorgestel en daarheen gelei word deur twee Lede, met die doel om die eed of plegtige verklaring af te lê.
Tydens die eerste sitting, nadat die Huis ingevolge artikel 110(1) van die Grondwet byeengeroep is, sal hierdie Huis een van sy Lede as Premier van die Provinsie verkies. Sien artikel 128 van die Grondwet.
Die prosedure soos uiteengesit in Deel A van Skedule 3 van die Grondwet en die reëls soos voor geskryf deur die President van die Grondwethof en aanvaar deur hierdie Huis, is van toepassing op die verkiesing van die Premier.
Indien dit nodig sou word vir die Wetgewer om 'n Waarnemende Premier aan te wys ingevolge artikel 131 van die Grondwet, moet die Wetgewer by wyse van 'n besluit een van sy Lede aanwys. Artikel 131(1) van die Grondwet.
een van sy Lede as Speaker van die Huis, wat sy/haar waardering te kenne sal gee vir die eer wat aan hom/haar bewys is; en 'n ander as Adjunkspeaker van hierdie Huis. Sien artikel 111(1) en (2) van die Grondwet.
Die prosedure soos uiteengesit in Deel A van Skedule 3 van die Grondwet en die reëls soos voor geskryf deur die President van die Grondwethof en aanvaar deur hierdie Huis, is van toepassing op die verkiesing van die Speaker en die Adjunkspeaker.
Die Speaker sal aan die Huis bekend maak hoe laat die Premier die Wetgewer sal open, en die verrigtinge word dan opgeskort totdat die Premier sy of haar Openingsrede gelew- er het.
Die Speaker sal aan die Huis verslag doen van die Premier se Openingsrede.
Wanneer die Premier sy/haar Openingsrede gelewer het, sal die Sekretaris dit op die Ordelys van die Huis plaas vir bespreking.
Dieselfde prosedure soos voorgeskryf deur Staande Orders 7 - 9 moet gevolg word.
Wanneer 'n vakature ontstaan in die amp van Premier, lig die Hoofsweep of 'n Lid van die Huis deur hom of haar genomi- neer, die Huis dienooreenkomstig in, waarna die Huis een van sy Lede as Premier verkies in ooreenstemming met die bepal- ings van artikels 128(2) en (3) van die Grondwet.
Die Hoofsweep of 'n Lid van die Huis deur hom of haar genomineer, lig die Huis in oor die tyd en datum vasgestel vir die verkiesing van 'n Premier.
Die prosedure soos uiteengesit in Deel A van Skedule 3 van die Grondwet en die reëls soos voor geskryf deur die President van die Grondwethof en aanvaar deur hierdie Huis, is van toepassing op die verkiesing van die Premier.
Wanneer dit nodig is om 'n Speaker of 'n Adjunkspeaker te kies, sal die Sekretaris, of 'n amptenaar van die Wetgewer deur hom of haar aangewys, die Huis dienooreenkomstig inlig, waarna hierdie Huis onverwyld of op 'n tyd deur die Sekretaris, of sodanige amptenaar deur hom of haar genomi- neer, sal oorgaan tot die verkiesing inge volge artikel 111(1),(2) en (3) van die Grondwet.
Die prosedure soos uiteengesit in Deel A van Skedule 3 van die Grondwet en die reëls soos voor geskryf deur die President van die Grondwethof en aanvaar deur hierdie Huis, is van toepassing op die verkiesing van die Speaker en Adjunkspeaker.
Die gekose Lid sal, vanuit sy of haar sitplek, sy of haar waardering te kenne gee vir die eer wat aan hom of haar bewys is.
Die Wetgewer sal een van sy Lede verkies om die Voorsitter van die Komitees van die Hele Huis te wees.
Speaker hom of haar tydens 'n sitting van die Huis versoek om dit te doen.
Wanneer die Speaker afwesig is of nie die werksaamhede van die amp van Speaker kan verrig nie, of wanneer dié amp vakant is, sal die Adjunkspeaker as Speaker optree. Die Huis sal een va n sy Lede aanste l om waar te neem as Adjunkspeaker totdat die Speaker weer die Stoel inneem.
Wanneer sowel die Speaker as die Adjunkspeaker afwesig is of nie die werksaamhede van die Amp van Speaker kan ver- rig nie, of wanneer albei Ampte vakant is, sal die Huis een van sy Lede aanwys om as Voorsittende Beampte op te tree.
opeenvolgende werksdae van hierdie Huis afwesig sal wees, kan die Huis 'n Lid aanstel om as Adjunkspeaker waar te neem totdat die Speaker die Stoel weer inneem of totdat die Huis anders besluit.
Wanneer hierdie Huis in kennis gestel is dat al die verkose Voorsittende Beamptes onvermydelik afwesig is, kies die Huis onverwyld een van sy Lede om slegs vir daardie dag as Speaker waar te neem. Die vraag word deur die Sekretaris gestel.
Die leier van die grootste minderheidsparty verteenwoordig in die Wetgewer, is die Leier van die Opposisie. Sien Artikel 116 van die Grondwet.
'n Lid wat, vir 30 of meer opeenvolgende dae waarop die Huis, of enige ander forum van die Huis waarvan hy of sy 'n Lid is, in sitting is, homself or haarself wil afwesig verklaar van sittings van hierdie Huis of sulke forums, moet, voordat hy of sy aldus afwesig bly, die verlof van die Huis of van 'n Komitee van die Huis verkry wat gemagtig is om sodanige verlof toe te staan. Sien artikel 106(3)(b) van die Grondwet.
Die toestaan van sodanige verlof deur hierdie Huis sal deur die Hoofsweep van die party waaraan die Lid behoort wat die verlof verlang, voorgestel word.
Indien sodanige verlof deur 'n Komitee toegestaan word, word 'n verslag deur die Komitee met dié strekking aan die Huis voorgelê en in die Notule van Verrigtinge gepubliseer.
Indien 'n Lid homself of haarself vrywilliglik afwesig verk- laar van sittings vir 30 opeenvolgende sittingsdae, sonder om die bogenoemde verlof te verkry, sal hy of sy, sy of haar sit- plek ontruim.
Die Swepe-komitee, na oorlegpleging met die Leier van die Huis, bepaal die tyd en duur van sittings en resesperiodes van die Huis. Sien Artikel 110(1) van die Grondwet.
Die Premier mag die Huis enige tyd byeenroep na 'n spesiale sitting om spesiale werksaamhede te hanteer. Sien Artikel 110(2) van die Grondwet.
Maandae, Dinsdae, Woensdae, Donderdae en Vrydae sal werksdae vir hierdie Huis wees.
Vanaf 14:15, of 'n later tyd wat die Speaker bepaal, tot verdag- ing.
Vanaf 10:00, of 'n later tyd wat die Speaker bepaal, tot verdag- ing.
deur hulle oorweeg, tensy buitengewone omstandighede dit anders vereis.
Staat vasgestel, te eerbiedig, sal deur die Huis voorgeskryf word indien die behoefte ontstaan.
Die verrigtinge van hierdie Huis sal deur die Voorsittende Beampte onderbreek, opgeskort of verdaag word.
Die verrigtinge van 'n Komitee van die Hele Huis sal deur die Voorsittende Beampte onderbreek of opgeskort word.
Die Voorsittende Beampte kan in oorleg met die Leier van die Huis die Huis tot 'n latere werksdag as die eersvolgende sit- tingsdag verdaag: met dien verstande dat die Speaker gedurende sodanige verdaging die datum vir die hervatting van werksaamhede kan vervroeg of uitstel.
Die Wetgewer moet sy werksaamhede op 'n oop wyse hanteer, en die sittings en dié van die Komitees, in die openbaar hou.
Die Speaker het die mag om redelike maatreëls te tref om openbare toegang tot die Wetgewer te reguleer, insluitende toegang deur die media, en om te voorsien vir die deursoek- ing van enige persoon, en waar toepaslik, die weiering van toegang of die verwydering van enige persoon ingevolge artikel 18 van die Grondwet.
Die voorsittende Lid van 'n komitee het die mag om redelike maatreëls te tref om openbare toegang tot 'n ver gadering van die komitee te reguleer, insluitende toegang deur die media, en om te voorsien in die deursoeking van enige persoon, en waar toepaslik, die weiering van toegang of die verwydering van enige persoon ingevolge artikel 18 van die Grondwet.
Persone wat sittings van die Wetgewer en sy komitees bywoon, moet sulke voorskrifte volg en voldoen aan sulke reëls wat deur die voorsittende Lid neer gelê mag word. Sien Artikels 21, 116 en 118 van die Grondwet.
Voorsittende Beampte, is nodig om 'n vergadering van die Huis uit te maak. Sien artikel 112 van die Grondwet.
Indien daar geen kworum teenwoordig is op die tyd wat vir die vergadering van die Huis bepaal is nie, sal die Speaker die Stoel inneem sodra 'n kworum teenwoordig is.
Indien daar by verstryking van 'n halfuur na die tyd wat vir die vergadering bepaal is, nog nie 'n kworum teenwoordig is nie, sal die Speaker die Stoel inneem en die Huis verdaag.
Indien die aandag van die Voorsittende Beampte daarop gevestig word dat daar nie 'n kworum teenwoordig is nie en indien daar na verloop van drie minute, waartydens die klokkies gelui word, nog nie 'n kworum teenwoordig is nie, kan die Voorsittende Beampte die verrigtinge opskort of die Huis verdaag of die beslissing van die vraag uitstel.
Wanneer die Huis weens gebrek aan 'n kworum verdaag word, word die tyd van die verdaging, asook die name van die aanwesige Lede, in die Notule van Verrigtinge opgeteken.
'n Lid wat die aandag van die Voorsittende Beampte daarop vestig dat daar nie 'n kworum aanwesig is nie, word geag aan- wesig te wees wanneer die Lede getel word, of hy of sy aan- wesig is of nie.
By die aanvang van verrigtinge op elke sittingsdag word 'n minuut van stilte gehandhaaf.
Die Leier van die Huis sal, in samewerking met die Swepe van alle partye, besluit op watter dae stellings deur Lede van die Uitvoerende Raad toegelaat sal word.
nodig ag om onder die dringende aandag van die Wetgewer gebring te word.
'n Stelling deur 'n Lid van die Uitvoerende Raad mag nie langer as vyf minute duur nie.
Sodanige stellings sal verband hou met sake wat van openbare belang is, maar LUR'e sal nie die oorweging van enige Order van die dag antisipeer nie en sal deur die gewone reëls wat die regmatigheid van die debat reguleer, gebind word.
Sake wat gedurende hierdie tydperk geopper word, is nie aan debattering onderhewig nie.
Die Leier van die Huis sal, in samewerking met die Swepe van alle partye, besluit op watter dae stellings deur Lede van die Wetgewer toegelaat sal word.
opper wat hulle nodig ag om onder die dringende aandag van die Wetgewer gebring te word.
'n Stelling deur 'n Lid van die Wetgewer mag nie langer as drie minute duur nie.
belang is, maar Lede sal nie die oorweging van enige Order van die dag antisipeer nie en sal deur die gewone reëls wat die regmatigheid van die debat reguleer, gebind word.
Sake wat gedurende hierdie tydperk geopper word, is nie aan debattering onderhewig nie.
Petisies moet in die vorm wees wat deur die Speaker voorgeskryf is.
'n Petisie wat nie in een van die amptelike tale van die Provinsie is nie, moet vergesel wees van 'n vertaling in so 'n amptelike taal, wat as juis en korrek gesertifiseer is deur die Lid wat die petisie indien of deur 'n beëdigde vertaler.
Tensy die Speaker anders besluit, moet elke petisie deur die petisionarisse self onderteken wees.
Persone wat nie kan skryf nie moet hulle merke op die petisie aan- bring in die teenwoordigheid van twee getuies, wat die petisie in dié hoedanigheid moet onderteken.
'n Petisie moet deur 'n Lid by die Sekretaris ingedien word en moet bo-aan deur die Lid geteken wees.
'n Lid is nie bevoeg om 'n petisie ten behoewe van hom- self/haarself in te dien nie, maar so 'n petisie kan deur 'n ander Lid ingedien word.
poneer wees, wat dit by die Speaker vir goedkeuring moet voorlê voordat dit ter Tafel gelê word.
Lid wat verantwoordelik is vir die indiening daarvan by die Sekretaris, ter Tafel gelê word.
diens aan die Provinsie gelewer, wat nie by wet gemagtig is nie, word, nadat dit ter Tafel gelê is, geag na die Portefeulje- komitee vir Pensioene, Gesondheid en Maatskaplike Dienste verwys te wees.
Petisies sal verwys word na die betrokke Portefeulje-komitee wat 'n verslag daaroor aan die Huis sal voorlê.
word geen interpellasie of vraag vir mon- delinge beantwoording gestel op die dag waarop ken- nis daarvan gegee word nie.
'n Lid wat kennis wil gee van 'n interpellasie of 'n vraag, moet 'n ondertekende eksemplaar van die kennisgewing, met aan- duiding van die dag waarop die interpellasie of vraag gestel sal word, vir plasing op die Vraelys aan die Sekretaris oorhandig.
'n Lid kan namens 'n afwesige Lid van 'n interpellasie of vraag kennis gee of hom of haar met 'n interpellasie belas, mits hy of sy deur die afwesige Lid daartoe gemagtig is.
Enige kennisgewing van 'n interpellasie of 'n vraag wat stry- dig is met die gebruik of hierdie Reëls, kan gewysig word of andersins mee gehandel word soos die Speaker besluit.
Geen interpellasie of vraag kan gerig word aan iemand wat nie 'n Lid van die Uitvoerende Raad is nie.
'n Interpellasie bestaan uit 'n vraag wat nie meer as twee onderafdelings bevat nie.
'n Interpellasie kan op die Vraelys geplaas word vir beantwo- ording op 'n dag minstens een werksdag van hierdie Huis ná die dag waarop dit vir die eerste keer daarop verskyn: met dien verstande dat die Speaker, in oorleg met die Swepekomitee, kan toestem dat 'n interpellasie oor 'n saak op korter kennisgewing behandel word in die plek van 'n inter- pellasie waarvan behoorlike kennis gegee is.
in die res van die toegewese 15 minute vir tot twee minute elk: met dien verstande dat die Lid van die Uitvoerende Raad be perk sa l word tot twee bykomende spreekbeurte, met inbegrip van 'n geleen- theid om op die debat repliek te lewer.
Interpellasies geniet voorrang op sulke dae soos deur die Speaker bepaal.
Die aantal interpellasiedebatte op een en dieselfde dag word beperk tot twee debatte van 15 minute elk.
Vrae wat voor 12:00 op enige werksdag van hierdie Huis aan die Sekretaris oorhandig word, kan op die tweede sittingsdag daarna op die Vraelys verskyn en nie vroeër nie.
Behoudens hierdie Reël plaas die Sekretaris die vrae op die Vraelys in die volgorde waarin hulle aan hom of haar oorhandig word.
nuwe vrae aan Lede van die Uitvoerende Raad.
agtereenvolgende werksdae van hierdie Huis ná die dag waarop dit vir die eerste maal op die Vraelys verskyn nie.
werksdae van hierdie Huis na die dag waarop die vraag die eerste keer op die Vraelys verskyn het.
vraag verlang, moet dit met 'n asterisk merk.
ording op die Vraelys geplaas moet word.
Vrae vir mondelinge beantwoording word beperk tot twee vrae per Lid per vraedag.
n Vraag vir mondelinge beantwoording bevat hoogstens vyf onderafdelings.
opsigte van 'n bepaalde Departement van die Uitvoerende Gesag gestel.
nie vir vrae vir skriftelike beantwoording wat ingevolge Reël 50 vir mondelinge beantwoording op die Vraelys geplaas word nie.
(a) Vrae vir mondelinge beantwoording word onmiddellik na interpellasies gestel.
Enige onbenutte gedeeltes van die tye wat vir interpellasies toegewys is, word vir antwoorde op vrae gebruik.
Die tyd aan vrae toegewys, is 30 minute.
verstryking van die toegewese tyd nog nie aan die beurt gekom het nie, word aan die Sekretaris oorhandig vir opname in die Amptelike Verslag van die Debatte van hierdie Huis.
Vrae mag sonder vooraf kennisgewing aan die Premier van die Provinsie gestel word op sulke dae soos deur die Speaker vasgestel, behalwe 'n dag van die week wanneer die Premier se begrotingspos in die bylae tot 'n begrotingswetsontwerp bespreek word.
Vyftien minute sal toegelaat word vir vraagstelling en repliek onder hierdie Reël, maar indien die verrigtinge aangaande 'n vraag reeds 'n aanvang geneem het wanneer die tyd verstryk, mag die Speaker toelaat dat dit afgehandel word.
'n Lid mag op 'n spesifieke dag 'n vraag onder hierdie Reël stel slegs wanneer sy of haar naam vir daardie doel op die Ordelys verskyn.
vroeër as die vyfde werksdag van hierdie Huis vóór daardie dag nie en nie later as 12:00 op die tweede sodanige werksdag nie.
die Ordelys plaas nie, op die laaste werksdag van hierdie Huis wat die betrokke dag voorafgaan.
opeenvolgende naam van 'n Lid wat nie aan daardie party behoort nie.
Die Voorsittende Beampte sal die Lede roep in die volgorde waarin hul name op die Ordelys verskyn.
Die Lid wat geroep word, mag een bondige vraag stel en onmiddellik daarna een aanvullende vraag (opvolgvraag), wat met die oorspronklike vraag van hom of haar of die repliek verband moet hou.
'n Vraag gestel deur 'n Lid onder hierdie Reël sal nie ingesluit word in die hoeveelheid vrae aan hom of haar toegestaan onder enige ander Reël nie.
Sekretaris gegee sal word voor 12:00 op die Dinsdag van die werksweek van hierdie Huis, wanneer hulle dan vir beantwo- ording op die Vraelys geplaas sal word.
n Vraag vir skriftelike beantwoording sal nie meer as 15 onderafdelings bevat nie.
Vrae vir skriftelike beantwoording sal beperk word tot drie per Lid wat betref enige een werksweek van hierdie Huis.
indien die Lid in wie se naam die vraag staan dit só versoek, die vraag vir mondelinge beantwoording op die Vraelys plaas.
goedkeuring, as 'n besluit van hierdie Huis voorstel.
word indien dit in wese dieselfde is as 'n onderwerp wat in dieselfde sessie daarin bespreek is nie.
voorgestel word nie.
Die order, besluit of stemming oor so 'n vorige konsepbesluit kan gewysig of herroep word.
ten opsigte waarvan daar met die eenparige instemming van al die aanwesige Lede van kennis- gewing afgesien word.
n ondertekende eksemplaar van die kennis- gewing op enige werksdag van hierdie Huis aan die Sekretaris oorhandig, vir plasing op die Ordelys.
werksdag van die Huis aan die Sekretaris oorhandig word, kan op die tweede sittingsdag daarna op die Ordelys verskyn en nie vroeër nie, tensy die Speaker in 'n besondere geval anders bepaal.
Behalwe met die eenparige instemming van al die aanwesige Lede mag geen mosie voorgestel word op die dag waarop kennis daarvan gegee word nie.
word, te bereik.
Subreël (1) gegee is, en word deur die Sekretaris op die Ordelys geplaas vir 'n dag deur die Leier van die Huis bepaal.
Indien die mosie neergelê word vir die eerste dag van die daaropvolgende sessie of vir die eerste da g waarop die sessie hervat word, stuur die Sekretaris by wyse van gewone pos minstens 14 dae voor die datum van aanvang van die sessie of die her- vatting na 'n reses, 'n kopie van só 'n Ordelys aan elke Lid.
'n Lid kan namens 'n afwesige Lid van 'n mosie kennis gee, mits hy of sy deur die afwesige Lid daartoe gemagtig is.
n Dringende mosie wat regstreeks met die voorregte van die Huis in verband staan, het voorrang bo ander voorstelle en bo dagorders.
Enige kennisgewings van 'n mosie wat met die gebruik of hierdie Reëls teenstrydig is, kan gewysig of andersins mee gehandel word soos die Speaker besluit.
Provinsie voorgelê word en deur die voorsteller onderteken wees en, indien dit gedurende debatvoering voorgestel word, moet dit na die Tafel geneem word.
Geen wysigings mag op die vorige deel van 'n vraag voorges- tel word nadat daar oor 'n wysiging op 'n later deel daarvan besluit is nie.
Die Voorsittende Beampte besluit, onderhewig aan hierdie Reëls, in watter volgorde die wysigings op 'n vraag gestel word.
'n Lid wat 'n mosie voorgestel het, kan sonder kennisgewing voorstel dat dit teruggetrek word.
'n Privaatlid mag die Speaker versoek om 'n saak van open- bare belang op die Ordelys te plaas vir bespreking.
Die Lid moet die versoek voor die verdaging van hierdie Huis op die vorige sittingsdag aan die Speaker rig.
So 'n bespreking mag nie langer duur as die tyd wat die Speaker na oorleg met die Leier van die Huis daarvoor toegewys het nie.
Voorsittende Beampte die Lid en verneem hy of sy van die Lid van die Uitvoerende Raad of hy of sy repliek wil lewer of nie.
Vrae van voorreg mag nie kragtens hierdie Reël bespreek word nie.
Sake wat reeds in dieselfde sessie deur hierdie Huis bespreek is, mag nie kragtens hierdie Reël bespreek word nie.
'n Privaatlid kan die Speaker op enige sittingsdag skriftelik versoek om toe te laat dat 'n saak van dringende openbare belang deur hierdie Huis bespreek word.
Die versoek moet aan die Speaker gerig word voor 12:00 op dae waarop die Huis om 14:15 sit, of minstens 'n uur voor die vroeër of later tyd wat vir 'n sitting bepaal is.
Voorsittende Beampte dit in die Huis aan en staan debat oor die saak oor tot die tyd wat die Voorsittende Beampte bepaal het.
Speaker na oorleg met die Leier van die Huis daarvoor toegewys het nie.
Uitvoerende Raad aan die woord is, onde rbreek die Voorsittende Beampte die Lid en verneem hy of sy van die Lid van die Uitvoerende Raad of hy of sy repliek wil lewer of nie.
Vrae van voorreg mag nie kragtens hierdie Reël bespreek word nie.
Sake wat reeds gedurende dieselfde sessie deur hierdie Huis bespreek is, mag nie kragtens hierdie Reël bespreek word nie.
Die vooruitlopingsreël is nie tydens so 'n debat van toepass - ing nie.
Nie meer as een saak mag op dieselfde dag kragtens hierdie Reël bespreek word nie.
Elke Lid moet 'n buiging vir die Stoel maak wanneer hy of sy na of van sy of haar sitplek gaan.
n Lid mag nie tussen die Stoel en die Lid wat aan die woord is, of tussen die Stoel en die Tafel verbygaan nie, en ook nie in die gange of paadjies staan nie.
Geen Lid mag gedurende debat hardop gesels nie.
op die aanwesigheid van nie-Lede.
hulle plekke bly totdat die Voorsittende Beampte die Raadsaal verlaat het.
Orde word deur die Voorsittende Beampte gehandhaaf, maar wanorde in die Komitee van die Hele Huis kan slegs deur die Huis afgekeur word by ontvangs van 'n verslag van die Voorsittende Beampte.
Wanneer die Voorsittende Beampte gedurende 'n debat opstaan, moet enige Lid wat dan aan die woord is of opstaan om te praat, gaan sit, en moet die Voorsittende Beampte ongestoord aangehoor word.
te bespreek wat irrelevant is, of om argumente te herhaal, kan hy of sy die Lid gelas om sy of haar toespraak te staak.
Indien die Voorsittende Beampte van oordeel is dat 'n Lid 'n bepaling van hierdie Reëls met opset oortree, of dat 'n Lid die gesag van die Stoel minag of verontagsaam, of dat 'n Lid se gedrag erg wanordelik is, kan hy of sy die Lid gelas om die Raadsaal onmiddellik vir die res van die dag se sitting te ver- laat.
indien hy of sy nie die Speaker is nie, die Lid noem, waarop die Spe aker, na oorleg met die Voorsittende Beampte, die stappe kan doen wat hy of sy nodig ag.
'n Lid wat gelas word om die Raadsaal te verlaat of wat geskors of genoem word, moet, behoudens Subreël (2), onverwyld die gebied van die Wetgewer verlaat, maar so 'n Lid is nie vrygestel van diens in enige komitee oor 'n private of tweesoortige wetsontwerp waarin hy of sy aangestel is nie.
Indien 'n ander Voorsittende Beampte as die Speaker 'n Lid van hierdie Huis gelas om die Raadsaal te verlaat en die Lid 'n Lid van die Uitvoerende Raad is, gelas die Speaker, na oor- leg met die Voorsittende Beampte, die Lid om die gebied van die Wetgewer te verlaat of doen die Speaker ander stappe wat hy of sy nodig ag.
Die stappe wat die Speaker kragtens Reël 73(b) of Subreël (1) van hierdie Reë l teen 'n Lid doen, word in die Huis afgekondig.
n Lid wat by naam genoem is, mag nie na die gebied van die Wetgewer terugkeer voor die afkondiging van die stappe deur die Speaker teen hom of haar gedoen nie.
Die skorsing van 'n Lid sal by die eerste geleentheid gedurende 'n sessie 5 werksdae van die Huis duur, by die tweede geleentheid 10 werksdae van die Huis, en by enige daaropvolgende geleentheid 20 werksdae van die Huis.
indien die Speaker die betuiging van spyt goedkeur of die Lid toelaat om sy of haar plek in te neem, sal die Speaker die Huis dienooreenkomstig inlig.
n Betuiging van spyt wat deur die Speaker goedgekeur is, word in die Notule van Verrigtinge opgeteken.
In geval van groot wanorde in 'n vergadering kan die Voorsittende Beampte die vergadering verdaag of die ver- rigtinge vir 'n tydperk deur hom of haar genoem, opskort.
'n Lid teen wie 'n beskuldiging ingebring is, moet hy of sy, nadat hy of sy vanuit sy of haar sitplek aangehoor is, die Raadsaal verlaat terwyl die beskuldiging bespreek word.
n Lid van hierdie Huis wat as skuldig aan minagting geo- ordeel word, sal aan die sorg van die Ampswag toevertrou word onder bevel van die Speaker en mee gehandel word soos hierdie Huis mag voorskryf.
in welke geval hy of sy die Stoel vanaf 'n mikrofoon op die vloer van die Raadsaal kan toespreek.
oor 'n punt van orde of 'n vraag van voorreg.
Huis nadat 'n Lid gepraat het, mag hy of sy die Huis weer toe- spreek oor sodanige wysigings, maar 'n Lid wat vir die eerste keer nadat wysigings voorgestel is, oor sodanige vraag praat, sal slegs een toespraak toegelaat word, wat die primêre vraag en die wysigings kan insluit.
n Lid mag slegs praat indien hy of sy deur die Voorsittende Beampte aangesê word om dit te doen.
Speaker aangekondig word, en indien twee of meer Lede gelyktydig opstaan, is die aangekondigde Lid geregtig om te praat.
geen Lid twee maal oor 'n vraag praat wanneer die Speaker in die Stoel is nie.
hierdie Huis nie in Komitee is nie, tyd toegeken word om aan debatte deel te neem, proporsioneel tot die persentasie van stemme deur die onderskeie partye in die laaste verkiesing verwerf.
Wanneer die Huis in Komitee is, mag 'n Lid nie meer as drie keer praat en per elke geleentheid nie langer as tien minute oor dieselfde vraag nie, insluitend wysigings: met dien ver- stande dat hierdie beperking nie van toepassing sal wees op die Premier of die Lid in beheer van die aangeleenthede voor die Huis nie.
Geen Lid mag na 'n ander Lid slegs op sy of haar voornaam of voorname verwys nie.
Geen Lid mag beledigende of aanstootlike taal gebruik nie.
Geen Lid mag 'n refleksie op 'n besluit van die Huis van die- selfde sessie werp nie, behalwe met die doel om voor te stel dat dit gewysig of herroep word.
Geen Lid mag 'n refleksie op 'n wet van dieselfde sessie werp nie, behalwe met die doel om voor te stel dat dit gewysig of herroep word.
afhanklik is van 'n besluit van die Huis nie, behalwe op 'n onafhanklike mosie in die Huis waarin feite beweer word wat, indien dit waar is, volgens die Speaker se oordeel prima facie so 'n besluit sou regverdig.
Geen Lid mag verwys na 'n saak waaroor 'n beslissing van 'n geregshof hangende is nie.
Geen Lid mag die bespreking van 'n saak wat op die Ordelys verskyn, vooruitloop nie.
Wanneer die Voorsittende Beampte moet beslis of 'n besprek- ing buite orde is weens vooruitloping, moet hy of sy in ag neem of dit waarskynlik is dat die saak wat vooruitgeloop word, binne 'n redelike tyd in die Huis bespreek sal word.
'n Verduideliking tydens 'n debat word toegelaat slegs indien 'n wesenlike deel van 'n Lid se toespraak verkeerd aangehaal of misverstaan is, maar so 'n Lid word nie toegelaat om nuwe sake aan te roer nie, en geen debat word oor die verduidelik- ing toegelaat nie.
n Lid kan met die voorafgaande toestemming van die Voorsittende Beampte ook sake van persoonlike aard ver- duidelik, maar oor sodanige sake mag geen debat gevoer word nie, en die Lid moet hom of haar streng by die regverdiging van sy of haar eie gedrag bepaal en mag nie langer as drie minute praat nie.
Voorsittende Beampte gestel is deur die Lid wat dit geopper het, gee die Voorsittende Beampte óf onverwyld óf later sy of haar beslissing of uitspraak daaroor.
'n Lid kan hom of haar belas met 'n mosie of order van die dag in die afwesigheid van die Lid in beheer, mits die afwesige Lid hom of haar daartoe gemagtig het.
Repliek sal aan die Lid wat 'n onderwerp vir bespreking voorstel of aan die Lid wat in beheer is van 'n order van die dag, toegelaat word (behalwe in die geval van die Premier se Openingsrede).
Geen mosie of wysiging benodig 'n sekondant nie, behalwe met sodanige geleentheid wat deur die Speaker bepaal word.
Repliek op 'n debat sluit die debat af.
Wanneer die debat oor 'n vraag in die Huis afgesluit is, kan die Voorsittende Beampte die beslissing van die vraag uitstel.
Wanneer dit dienstig is om dit te doen, kan 'n dag bepaal word vir die beslissing van vrae deur die Huis.
n Vraag wat beslis moet word nadat die debat daaroor afges- luit is, word sonder verdere debat gestel.
Indien die Voorsittende Beampte 'n vraag gestel het en dit nie gehoor of verstaan word nie, stel hy of sy dit nog 'n keer.
Geen Lid, behalwe 'n Lid wat toegelaat word om 'n stemverk- laring te doen, mag oor 'n vraag praat nadat dit ten volle deur die Voorsittende Beampte gestel is nie.
'n Vraag word geag ten volle gestel te wees wanneer sowel die "Ja's" as die "Nee's" hulle stemme daaroor laat hoor het.
Die Voorsittende Beampte mag ter eniger tyd, nadat 'n vraag ten volle gestel is, een Lid van elke politieke party toelaat om namens sy of haar party, in 'n toespraak nie langer nie as drie minute, redes te verstrek waarom die party ten gunste van die vraag of daarteen gekant is.
'n Lid wat die Stoel aanspreek kragtens Subreël (1), mag 'n geskrewe uiteensetting van sy/haar party se standpunt hardop lees en 'n ondertekende afskrif ter Tafel lê vir insluiting in die Notule van die Verrigtinge.
behoort, formeel in die Notule van Verrigtinge aangeteken word.
Die Voorsittende Beampte mag opdrag gee dat 'n hoofdelike stemming plaasvind in die geval van vier of meer Lede wat hul individuele opposisie wil laat aanteken.
hoofdelike stemming, onderhewig aan Reë l 106, sonder debattering sal plaasvind.
Voorsittende Beampte, voordat bevel gegee word dat die hoofdelike stemming-klokkies gelui moet word, homself of haarself tevrede stel dat ten minste vier Lede die eis om hoofdelike stemming ondersteun.
Indien minder as vier Lede ter ondersteuning daarvan opstaan, sal die Voorsittende Beampte vervolgens die besluit oor die vraag verklaar.
verloop van 15 sekondes gesluit word as wat die Voorsittende Beampte mag beveel.
Wanneer die deure gesluit is mag geen Lid die Raadsaal bin- nekom of verlaat totdat die resultate van die hoofdelike stem- ming verklaar is nie.
Onderhewig aan Subreël (3), sal die Voorsittende Beampte weer die vraag stel wanneer die deure gesluit is.
van die Stoel die "Ja's" en die "Nee's" hul sitplekke sal inneem en hy of sy sal tellers vir elke kant aanstel.
opnuut volgens sy of haar opinie verklaar of die "Ja's" of die "Nee's" dit het, in die geval waarvan 'n hoofdelike stemming slegs sal plaasvind as sodanige stelling betwis word.
Wanneer, nadat 'n hoofdelike stemming plaasgevind het, min- der as 10 Lede aan een kant verskyn, sal die Voorsittende Beampte vervolgens die besluit oor die vraag verklaar.
verlaat totdat die resultate van die hoofdelike stemming verk- laar is nie en so 'n Lid sal stem saam met diegene wat, vol- gens die opinie van die Voorsittende Beampte, in die minder- heid is.
Elke Lid wat in die Raadsaal teenwoordig is wanneer die vraag gestel word, met die deure gesluit, sal stem.
Terwyl 'n hoofdelike stemming aan die gang is, mag Lede op 'n punt van orde praat wat uit of tydens die hoofdelike stem- ming ontstaan.
dit aan die Voorsittende Beampte oorhandig, wat die resultate van die hoofdelike stemming sal verklaar.
hoofdelike stemming, sal 'n ander hoofdelike stemming plaasvind, tensy die getalle andersins gekorrigeer kan word.
Indien die getalle ona kkura at gerapporte er is of foute voorkom in die name op die hoofdelike stemming-lyste, sal die Voorsittende Beampte opdrag gee dat die Notule van Verrigtinge gekorrigeer word.
Lede van die Uitvoerende Raad is gesamentlik en afsonderlik teenoor die Wetgewer aanspreeklik vir die verrigting van hulle funksies.
Lede van die Uitvoerende Raad moet die Wetgewer voorsien van volledige en gereelde verslae oor aangeleenthede onder hulle beheer.
Die Premier moet binne 30 dae van die mededeling daarvan ingevolge Reël 1 17, of sodanige latere datum soos deur die Wetgewer vasgestel, die Wetgewer voorsien van 'n verslag oor die optrede van die uitvoerende gesag in reaksie op besluite van die Wetgewer wat die uitvoerende gesag affek- teer. Sien artikel 114(2) van die Grondwet.
Besluite van hierdie Huis wat die Uitvoerende Raad raak, word deur die Sekretaris aan die Premier van die Provinsie meegedeel.
Die Huis sal geen wetsontwerp, mosie of voorstel wat Provinsiale grond of -eiendom raak en waarmee 'n ander Lid as 'n Lid van die Uitvoerende Raad belas is, in behandeling neem nie, tensy die Premier van die Provinsie sy of haar toestemming gegee het dat, wat die belange van die Provinsie betref, die Huis na goeddunke daarmee mag handel.
Wanneer die Speaker 'n versoek van die Premier van die Provinsie, 'n Lid van die Uitvoerende Raad of enige ander instansie van die Uitvoerende Regering om advies, aanbevel- ing of goedkeuring ingevolge 'n Wet van die Wetgewer, of van 'n komitee in die versoek genoem oor of van 'n aldus genoemde aangeleentheid ontvang, verwys die Speaker dit na die toepaslike komitee vir oorweging en verslagdoening of na 'n komitee wat vir die doel van sodanige oorweging en ver- slagdoening ingestel is, soos die omstandighede vereis.
Die Sekretaris moet 'n afskrif van die versoek, tesame met 'n mededeling van die verwysing, aan elke Lid van die komitee besorg.
Die Komitee moet 'n verslag aanneem, dit laat druk en aan die Speaker voorlê.
Die Sekretaris besorg daarna 'n eksemplaar van die gedrukte verslag aan die instansie wat die versoek gerig het, en die Speaker lê terselfdertyd of so gou doenlik die verslag ter Tafel.
Kennisgewing van 'n ingryping in 'n munisipaliteit deur die Uitvoerende Raad moet ingevolge artikel 139 van die Grondwet binne 14 dae van die eerste sitting nadat die ingryp- ing begin het, in die Wetgewer ter Tafel gelê word.
Die kennisgewing van die ingryping word vervolgens na die relevante Portefeulje-komitee verwys vir oorweging en verslagdoening aan die Wetgewer. Sien artikel 139(2) van die Grondwet.
Provinsiale Departemente moet 'n jaarlikse verslag in die Wetgewer ter Tafel lê voordat die Wetgewer sodanige Departement se begroting vir die volgende boekjaar oorweeg.
Die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir 'n Provinsiale Departement moet die jaarlikse verslag van die Departement bekend stel deur 'n inleidende toespraak te lewer en dit daarna aan die Speaker voor te lê.
Ten minste een sittingsdag nadat die jaarlikse verslag deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad bekend ges- tel is, moet dit na die Komitee van die Hele Huis verwys word, en die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad moet vrae deur die Lede beantwoord rakende die duidelikheid van die verslag.
Die verslag word vervolgens na die Portefeulje-komitee ver- wys waarheen die begrotingspos van daardie Departement verwys word vir oorweging saam met die begroting van die Departement, en verslagdoening aan die Wetgewer. Sien artikels 114 en 133 van die Grondwet.
Provinsiale staatsorgane moet binne 'n maand vanaf die einde van die boekjaar van sodanige staatsorgaan 'n jaarlikse ver- slag in die Wetgewer ter Tafel lê.
Die verslag word vervolgens na die relevante Portefeulje-komitee ver- wys vir oorweging en verslagdoening aan die Wetgewer. Die Portefeulje-komitee se verslag moet in die Wetgewer gedebateer word. Sien artikels 114 en 133 van die Grondwet.
Die bepalings van Reël 122 moet toegepas word wanneer ander verslae ingevolge enige bepaling van die Grondwet in die Wetgewer ter Tafel gelê word. Sien artikels 206, 220 en 222 van die Grondwet.
om enige van sy wetgewende bevoegdhede aan 'n Munisipale Raad in daardie Provinsie op te dra.
Die Wetgewer van 'n provinsie kan met 'n besluit ondersteun deur minstens twee derdes van sy Lede, die Parlement ver- soek om die naam van daardie provinsie te verander.
'n Provinsiale wetgewer word slegs deur die Grondwet en, indien hy 'n grondwet vir die provinsie aangeneem het, ook deur daardie grondwet gebind en moet in ooreenstemming met, en binne perke van, die Grondwet en daardie provinsiale grondwet optree.
Provinsiale wetgewing met betrekking tot 'n aangeleentheid wat rede- likerwys nodig is vir, of verband hou met die doeltreffende uitoefen- ing van 'n bevoegdheid betreffende enige aangeleentheid in Bylae 4 vermeld, is vir alle doeleindes wetgewing met betrekking tot 'n aan- geleentheid in Bylae 4 van die Grondwet vermeld.
Die Wetgewer kan by die Nasionale Vergadering wetgewing aan- beveel betreffende enige aangeleentheid buite die gesag van daardie wetgewer, of ten opsigte waarvan 'n Parlementswet voorrang bo 'n provinsiale Wet geniet. Sien artikel 104 van die Grondwet.
die omvorming van plaaslike regering in die Provinsie bevorder, mon- itor en toesig daaroor hou.
Die Wetgewer mag wetgewing aanneem ingevolge artikel 161 van die Grondwet om voorsiening te maak vir die voorregte en immuniteite van Munisipale Rade en hul Lede.
Die Wetgewer en sy komitees moet verseker dat die beginsels van samewerkende regering en interregeringsverhoudings, soos in artikel 42 van die Grondwet vervat, nagekom word wanneer ingevolge hierdie Reël opgetree word. Sien artikels 155 en 161 van die Grondwet.
die omvorming van die polisiediens in die Provinsie bevorder, moni- tor en toesig daaroor hou. Sien artikel 206 van die Grondwet.
uniforme bobelasting hef op die belastingbasisse van enige belasting, heffing of reg wat deur nasionale wetgewing opgelê word, uitgeson - derd die belastingbasisse van korporatiewe inkomstebelasting, eien- domsbelasting of doeaneregte.
moet gereguleer word ingevolge 'n Parlementswet. Sien artikel 228 van die Grondwet.
drie jaar verstryk het sedert die Wetgewer verkies is.
die Wetgewer in gebreke bly om binne 30 dae nadat die vakature ontstaan het 'n nuwe Premier te kies. Sien artikel 109 van die Grondwet.
Nadat 'n wetsontwerp gedurende 'n sessie óf aangeneem óf verwerp is, kan geen wetsontwerp met dieselfde inhoud inge- dien word voor die aanvang van die daaropvolgende sessie nie.
Die verrigtinge in verband met enige wetsontwerp wat verstryk het weens 'n reses van die Wetgewer, mag op besluit van hierdie Huis op die Ordelys geplaas word tydens die daaropvolgende sessie, maar nie daarna nie, met dien ver- stande dat 'n algemene verkiesing nie tussen die twee sittings plaasgevind het nie.
Tensy anders gelas, word met 'n wetsontwerp voortgegaan vanaf die begin van 'n bepaalde stadium wat dit bereik het tydens die voorafgaande sessie.
Die goedkeuring of verwerping van 'n konsepbesluit vir die hervatting van verrigtinge in verband met 'n wetsontwerp belet nie die indiening van 'n wetsontwerp met dieselfde inhoud gedurende dieselfde sessie nie.
Die Lid belas met 'n wetsontwerp kan die wetsontwerp te eniger tyd terugtrek voordat die Derde Lesing daarvan afge- handel is.
Indien die Huis die Derde Lesing van enige wetsontwerp ver- werp, verwerp hy die wetsontwerp.
dieselfde sittingsdag geneem word nie indien drie of meer Lede beswaar maak teen 'n verdere stadium.
al die woorde na "Dat" weg te laat en om "die order vir die Tweede Lesing van die Wetsontwerp" uit te laat en die onderwerp van die Wetsontwerp te verwys na 'n gekose komitee vir navrae en verslag- doening: met dien verstande dat so 'n wysiging mag voorsiening maak vir die magte van 'n ondersoek na, en opdragte aan, die komitee.
Op die orders vir die Eerste, Tweede en Derde Lesing van 'n wetsontwerp lees die Sekretaris net die kort titel daarvan.
Die Huis neem 'n wetsontwerp aan deur toe te stem tot die Derde Lesing daarvan.
twee netjiese afskrifte daarvan deur die Sekretaris geserti- fiseer en na die Premier van die Provinsie vir sy of haar goed- keuring gestuur.
Indien 'n verskil in betekenis tussen die weergawes van enige wetsontwerp in die verskillende amptelike tale van die Provinsie gevind word nadat die wetsontwerp deur die Huis aangeneem is, maar voordat dit aan die Premier van die Provinsie vir sy of haar toestemming voorgelê word, moet die Speaker die verskil aan die Huis rapporteer.
Indien die Huis 'n wysiging goedkeur, word geag dat hy die Derde Lesing van die we tsontwerp, soos ge wysig, goedgekeur het.
as die Sekretaris kennis gegee het van die wetson- twerp in die Staatskoerant en in die beskikbare open- bare media in Engels, Afrikaans, SeSotho, IsiZulu en IsiXhosa met betrekking tot die kern van die wetson- twerp en dat die publiek voorleggings aan die Speaker in hierdie verband mag voorlê.
Elke wetsontwerp word by wyse van 'n mosie ingedien.
n verklaring dat die wetsontwerp binne die strekking van Bylae 4 of 5 van die Grondwet val. Sien artikel 119 van die Grondwet.
Kennis word van elke mosie gegee dat toestemming verleen word om 'n wetsontwerp in te dien, en die algemene doelwit van die wetsontwerp word in sodanige kennisgewing uiteen- gesit.
Indien die mosie aanvaar word, reël die Speaker dat die wet - sontwerp vir die eerste keer gelees word sonder om 'n mosie of 'n vraag te stel.
Wanneer 'n tyd vir die Tweede Lesing van die wetsontwerp bepaal is, oorhandig die Sekretaris 'n kopie daarvan aan elke Lid, saam met 'n memorandum in dié verband.
Wanneer 'n wetsontwerp vir 'n tweede keer gelees is, kan die Lid in beheer van die wetsontwerp 'n mosie sonder kennis- gewing voorstel dat die wetsontwerp nie na die Komitee van die Hele Huis verwys word nie.
Die debat oor sodanige mosie word streng beperk tot die aan- geleentheid van sodanige nie-verwysing.
Na die Tweede Lesing van 'n wetsontwerp en voor die afhan- deling van die oorweging daarvan in Komitee van die Hele Huis, kan 'n mosie vir 'n opdrag aan die Komitee van die Hele Huis sonder kennisgewing voorgestel word.
Die debat oor sodanige mosie word streng beperk tot die aan- geleentheid van sodanige opdrag.
die Voorsitter van Komitees die klousules en bylaes van die wetsontwerp, indien enige, agtereenvolgens.
Die aanhef, indien enige, en die titel word oorweeg nadat die klousules en bylaes, indien enige, afgehandel is.
is, 'n klousule of bylae uitstel na 'n later stadium gedurende oorweging van die wetsontwerp in Komitee van die Hele Huis.
In Komitee van die Hele Huis op 'n wysigingswetsontwerp, word die debat beperk tot die voorgestelde wysigings aan die Hoofwet en sodanige ander toepaslike wysigings wat vervol- gens voorgestel kan word.
Wysigings aan 'n klousule of die invoeging van nuwe klousules mag voorgestel word, met dien verstande dat sodanige wysigings of klousules toepaslik tot die inhoud van die wetsontwerp, of ooreenkomstig enige opdrag is.
Indien enige wysiging wat nie in die titel van die wetsontwerp voorkom nie, aangeneem word, wysig die Komitee van die Hele Huis die titel ooreenkomstig.
Geen nuwe klousule of wysiging, wat substansieel dieselfde is as een wat alreeds deur die Komitee van die hele Huis ver- werp is, of wat teenstrydig is met een wat alreeds goedgekeur is deur die Komitee, word toegelaat nie, behalwe as 'n terugverwysing na die wetsontwerp tussenbeide getree het.
ná die Tweede Lesing, indien deur enige ander Lid voorgestel gaan word.
Die beginsel van 'n wetsontwerp word nie in die Komitee van die Hele Huis bespreek nie, maar slegs die detail daarin.
aangebring is, nie voorgestel nie en word ook geen vraag daa- roor gestel nie, behalwe indien beswaar teen sulke wysigings aangeteken word.
deur 'n gekose komitee voorgestel is, stel die Voorsitter van Komitees onverwyld die wysiging vir bespreking.
Wanneer die Komitee van die Hele Huis die oorweging van 'n wetsontwerp voltooi het, lewer die Voorsitter van Komitees verslag daarvan aan die Huis met of sonder wysigings.
Wysigings waarop ooreengekom is in Komitee van die Hele Huis word, asof deur die Huis ooreengekom, beskou.
n Wetsontwerp kan, deur mosie sonder kennisgewing, as geheel of gedeeltelik terugverwys word enige tyd na die afhandeling van die oorweging daarvan in Komitee van die Hele Huis en voordat dit vir die derde keer gelees word.
mosie sonder kennisgewing, enige tyd na die Eerste Lesing en voordat die afhandeling van die oorweging daarvan in Komitee van die Hele Huis plaasgevind het.
'n Wetgewende voorstel waarmee 'n Privaatlid belas is, word aan die Speaker voorgelê, tesame met 'n memorandum daa - roor wat die oogmerke daarvan uiteensit.
Die Speaker verwys die voorstel en die memorandum na 'n ad hoc gekose komitee gestig vir daardie doel.
Indien die Wetgewer nie in sitting is wanneer die stukke aan die Speaker voorgelê word nie, verwys hy of sy dit soos voormeld by die aanvang van die eersvolgende sessie.
Die Komitee kan aanbeveel óf dat daar nie met die voorstel voortgegaan word nie óf dat dit aanvaar word.
twerpe en memorandums daaroor nagekom het, is die bepal- ings van hierdie Reëls daarop van toepassing asof dit 'n open - bare wetsontwerp is.
Slegs 'n geldwetsontwerp mag geld bewillig of heffings of belastings hef en 'n geldwetsontwerp mag nie met enige ander aangeleentheid behalwe die oplegging van verbruikersgelde of boetes of ander mon- etêre strawwe handel nie.
Die Wetgewer mag geen wetsontwerp aanvaar wat enige gelde uit die Provinsiale Inkomstefonds bewillig of wat die opneming van enige lening goedkeur of wat 'n inkomste bekom deur middel van die hef van belasting nie behalwe as die Lid van die Uitvoerende Raad, wat verantwoordelik is vir finansiële aangeleenthede in die Provinsie, sodanige wetsontwerp ingedien het.
'n Geldwetsontwerp mag slegs deur die Wetgewer gewysig word slegs ingevolge die prosedure waarvoor voorsiening gemaak is in 'n Wet van die Wetgewer. Sien artikels 119 en 120 van die Grondwet.
n Begroting wat in die Wetgewer bekend gestel word moet deur- sigtigheid, rekenpligtigheid en die doeltreffende finansiële bestuur van die ekonomie, skuld en die openbare sektor bevorder.
Die begroting moet in die vorm wees van, en ter Tafel gelê word op die tyd soos voor voorsiening in 'n Parlementswet gemaak word.
n aanduiding bevat van voornemens wat betref lenings en ander vorms van openbare aanspreeklikheid wat in die daaropvolgende jaar die staatskuld sal verhoog. Sien artikel 215 van die Grondwet.
enige lening magtig of wat fondse insamel deur middel van belasting nie, tensy die Premier soda nige wetsontwerp voorgestel of eerste aanbeveel het.
Subreël (1), daarna streef om besteding of belasting te ver - meerder of die bestemming van besteding te wysig, word sodanige wysiging, of dit voorgestel is in hierdie Huis of in Komitee van die Hele Huis, nie gestel nie tensy die Premier dit voorgestel of aanbeveel het.
Die aanbeveling van die Premier ingevolge hierdie Reël kan gekommunikeer word deur middel van 'n geskrewe boodskap deur die Speaker of verbaal deur die Premier of ander Lid van die Uitvoerende Raad.
Elke wetsontwerp word deur 'n mosie ingedien.
om 'n geldwetsontwerp in te dien, en die algemene oogmerk van die wetsontwerp word in sodanige kennisgewing gestel.
met die dokumente ter Tafel gelê, indien enige, in die ampte - like tale van die Provinsie.
Die dag waarop 'n geldwetsontwerp ingedien en vir die eerste keer gelees is, verwys die Speaker die wetsontwerp, die inleidende toe- spraak en die dokumente wat ter Tafel gelê is, indien enige, deur die Lid in beheer van die wetsontwerp, na die Finansies-komitee vir beraadslaging.
Die tydperk vir beraadslaging oor 'n wetsontwerp en doku- mente aldus verwys neem 'n aanvang op 'n dag deur die Speaker bepaal en sal beperk word tot 'n maksimum van vyf agtereenvolgende werksdae van hierdie Huis.
wat ingevolge hierdie Reël na die Komitee verwys is, word voorgestel terwyl die Komitee nog beraadslaag oor die wet- sontwerp en die dokumente nie.
of voor die eerste sittingsdag wat volg op die verstryking van die tydperk toegelaat vir beraadslaging.
Na indiening en Eerste Lesing word 'n geldwetsontwerp op die Ordelys geplaas vir die Tweede Lesing.
Die Tweede Lesing van 'n geldwetsontwerp mag slegs oor- weeg word nadat die verslag van die Finansies-komitee, waarvoor in Reël 156 voorsiening gemaak is, aan hierdie Huis voorgelê is.
Nadat die versla g va n die Finansies-komite e oor die Begrotingswetsontwerp deur die Huis aanvaar is, sal 'n algemene debat oor die Wetsontwerp geskeduleer en afgesluit word voor die Huis met die debatte oor die onderskeie Begrotingsposte van die Begrotingswetsontwerp voortgaan.
Nieteenstaande (1) hierbo, sal die debatte oor die Begrotingsposte van die Premier en die LUR: Finansies, oop debatte wees en nie bepaal wees tot die beperkings gestel deur Reël 71 van hierdie Staande Reëls en Orders nie.
Wanneer 'n begrotingswetsontwerp waarby daar 'n bylae is, vir 'n tweede keer gelees is, sal die wetsontwerp geag word as na die Komitee van die Hele Huis verwys te wees.
Wanneer 'n geldwetsontwerp sonder 'n bylae vir 'n tweede keer gelees is, mag daar, op voorstel sonder kennisgewing, beveel word dat dit in die Komitee van die Hele Huis oorweeg word.
Enige Skattings van Uitgawes beraam in 'n geldwetsontwerp vir die bewilliging van enige deel van die Provinsiale Inkomstefonds, met enige bylaes daarby, sal geag word as na die Komitee van die Hele Huis verwys te wees.
In die geval van 'n geldwetsontwerp voor die Komitee van die Hele Huis, staan die klousules oor totdat die begrotingsposte in die bylaes afgehandel is.
Die Voorsitter van Komite es mag, by aanvoering van gegronde redes, die oorweging van 'n begrotingspos of hoof uitstel tot 'n latere stadium tydens die oorweging, of voorkeur gee aan enige begrotingspos of hoof in die bylae tot 'n geld- wetsontwerp.
bylae tot 'n begrotingswetsontwerp te verander deur 'n toe- name of afname in die totaal daarvan, of deur die weglating, vermindering of vermeerdering van 'n item of deur die invoeging van 'n nuwe item, word die vraag gestel oor sodanige verandering.
Wanneer meer as een vermindering in enige klousule, begrot- ingspos of hoof voorgestel word, word die vraag eerste oor die grootste vermindering gestel.
Die prosedure waarna in Subreël (4) verwys word, sal ook van toepassing wees op vermeerderings en nuwe items.
begrotingspos gemaak word, word daarmee gehandel in die volgorde waarin die betrokke items in die begrotingspos ver- skyn.
In die geval van 'n geldwetsontwerp voor die Komitee van die Hele Huis, word geen voorwaarde of uitspreek van opinie aan 'n begrotingspos of hoof geheg nie en mag die doelwit daar- van ook nie verander word nie.
verduidelik of te illustreer.
handel is, word die vraag gestel oor die begrotingspos soos gewysig of, indien geen wysiging gemaak is nie, oor die oor- spronklike begrotingspos.
van die Uitvoerende Raad, waarop sonder wysiging of debat- tering besluit mag word, terugkeer na enige begrotingspos of hoof in die bylaes tot 'n geldwetsontwerp wat reeds deur die Komitee afgehandel is.
Die vooruitlopingsreël is nie op 'n geldwetsontwerp wat voor die Komitee van die Hele Huis dien, van toepassing nie.
Uitvoerende Raad, 'n wysiging voorstel wat die omvang van 'n belasting uitbrei of wat die effek van belastingvermeerder- ing sal hê nie.
Wanneer 'n geldwetsontwerp vir 'n tweede keer gelees is, kan die komiteestadium onmiddellik ingeneem word.
deur middel van belasting in te samel deur 'n Lid van die Uitvoerende Raad ingelei.
vervat, deur die Komitee van die Hele Huis oorweeg word.
'n Aanbeveling waarna in Subreël (2) verwys word, word aan die Huis oorgedra deur 'n Lid van die Uitvoerende Raad en word in die Notule van Verrigtinge opgeneem.
Jaarlikse verslae van die Ouditeur-generaal sal in die Wetgewer ter Tafel gelê word deur die Lid van die Uitvoerende Raad belas met die finansiële sake van die Provinsie en sal daarna na die Openbare Rekeninge-komitee verwys word vir oorweging en verslagdoening aan die Wetgewer.
Die Openbare Rekeninge-komitee mag aanbeveel dat die Huis ongemagtigde uitgawes goedkeur wat in verslae van die Ouditeur- generaal vermeld word.
Indien die Wetgewer sodanige aanbeveling aanvaar soos in Subreël (2) hierbo vermeld word, sal die LUR belas met finansiële aangeleen - thede in die Provinsie wetgewing indien wat daarop gemik is om sodanige ongemagtigde uitgawes goed te keur ingevolge die aan- be veling va n die Openba re Re keninge-komitee wat deur die Wetgewer aanvaar is.
belange van alle persone of liggame in die bepaalde kategorie waartoe daardie persone of liggame behoort, op 'n nadelige wyse raak of mag raak, word as 'n tweesoortige wetsontwerp behandel.
word deur die Speaker na die eksaminatore van tweesoortige wetsontwerpe verwys vir verslagdoening oor die vraag of die Reë ls met betrekking tot tweesoortige wetsontwerpe nagekom is.
hulle regsadviseurs en prokureurs vir of teen die Wetsontwerp aan te hoor.
verwysing van die Wetsontwerp na die Komitee in die Notule van Verrigtinge opgeteken is.
n Wetsontwerp wat ten doel het om die bestaande reg te kon- solideer, mag nie bepalings bevat wat die reg wysig nie.
'n Konsolidasiewetsontwerp moet vergesel wees van 'n serti- fikaat onderteken deur die wetsadviseur wat die wetsontwerp opgestel het, waarin verklaar word dat die wetsontwerp die bestaande reg konsolideer sonder om dit te wysig.
hoc-gekose komitee wat vir die doel aangestel is, verwys word.
Die komitee waarna die konsolidasiewetsontwerp verwys is, kan 'n gewysigde wetsontwerp voorlê, maar oorweeg slegs wysigings wat bestaande reg duideliker wil stel of wat die wetsontwerp met die bestaande reg in ooreenstemming bring, en bespreking word streng tot die nodigheid vir sodanige wysigings beperk.
n Tydperk van nie minder nie as vyf werksdae van hierdie Huis sal verloop tussen die Eerste Lesing en die Tweede Lesing van die Wetsontwerp.
Nadat die wetsontwerp 'n tweede keer gelees is, kan die oor- blywende stadia van die wetsontwerp onmiddellik voortgaan.
Wanneer die Huis 'n mosie aanvaar het om 'n Komitee van die Hele Huis saam te stel, of wanneer 'n order van die dag voorgelees is dat die Huis in Komitee moet gaan of dat die Huis in Komitee moet hervat, verlaat die Speaker die Stoel sonder dat die vraag gestel is.
Behalwe waar andersins voorgeskryf, is die reëls van prose - dure wanneer die Speaker in die Stoel is, van toepassing in Komitee van die Hele Huis.
'n Komitee van die Hele Huis mag van tyd tot tyd die Voorsitter beveel om 'n besluit of besluite te rapporteer of om 'n spesiale verslag aan die Huis te doen.
Wanneer 'n Komitee van die Hele Huis sy besluite oor alle aangeleenthede na hom verwys, afgehandel het, rapporteer die Voorsitter diesulke aangeleenthede aan die Huis, met of sonder wysigings.
Die We tgewer moet, ingevolge 'n besluit, sy permanente afgevaardigdes in ooreenstemming met artikel 61 en artikel 62 van die Grondwet aanstel.
Nominasies deur partye moet skriftelik geskied en moet deur twee Lede van die Wetgewer onderteken word.
n Genomineerde persoon moet sy aanvaarding van die nominasie aandui deur die skriftelike nominasie te onderteken.
die Sekretaris van die Parlement en elke permanente afgevaardigde van 'n afskrif daarvan voorsien.
Indien die Wetgewer in sitting is, kan die Wetgewer, deur middel van 'n besluit en met die instemming van die Premier en die leiers van die pa rtye geregtig op spesiale afgeva ardigdes, drie spesia le afgevaardigdes vanuit die Lede van die Wetgewer aanwys, soos van tyd tot tyd vereis word.
as 'n Lid beswaar aanteken teen die aanwysing van 'n spesiale afgevaardigde, moet die aanwysing ingevolge Subreël (1) geskied.
Die aanwysing van spesiale afgevaardigdes moet die tydperk of die doel van die aanwysing aandui.
indien die Wetgewer nie in sitting is nie, deur die Speaker ná raad - pleging met die swepe van elke partye geregtig op spesia le afgevaardigdes, en met die instemming van die Premier en die leiers van partye geregtig op spesiale afgevaardigdes.
die Voorsitter van die NRVP en elke spesiale afgevaardigde van 'n afskrif daarvan voorsien.
Die Provinsie se permanente afgevaardigdes in die NRVP mag sittings van die Wetgewer en sy Komitees bywoon en praat, maar mag nie stem nie.
Die Wetgewer mag vereis dat 'n permanente afgevaardigde sittings bywoon en verslag doen aan die Wetgewer of sy Komitees.
Indien die Wetgewer in sitting is, moet bevoegdheid om namens die Wetgewer te stem deur middel van 'n besluit van die Wetgewer ver- leen word binne die tydskedule deur die NRVP gestel.
Indien die Wetgewer nie in sitting is nie, moet bevoegdheid om namens die Provinsie te stem deur middel van 'n besluit van 'n Komitee van die Wetgewer, bestaande uit Lede van alle partye in die Wetgewer verteenwoordig, verleen word binne die tydskedule deur die NRVP gestel.
Stembevoegdheid mag algemeen of spesifiek wees, en mag deur mid- del van 'n besluit van die Wetgewer gewysig word.
die Premier of die afgevaardigde wat die afvaardiging sal lei, van 'n afskrif daarvan voorsien.
Bewyse van stembevoegdheid moet in die formaat wees soos deur die Speaker voorgeskryf.
Wetsontwerpe binne die sfeer van artikel 75 van die Grondwet moet hanteer word soos deur die Prioritiseringskomitee of die Wetgewer voorgeskryf.
Afskrifte van die Wetsontwerpe moet in die biblioteek van die Wetgewer beskikbaar wees.
Afskrifte van die Wetsontwerp moet voorsien word aan spesiale afgevaardigdes aangewys vir die doel van die Wetsontwerp vir die tydperk waartydens die Wetsontwerp deur die NRVP oorweeg sal word.
Wetsontwerpe moet binne die tydskedule oorweeg word soos deur die NRVP bepaal.
Wetsontwerpe en aangeleenthede buite die sfeer van artikel 75 van die Grondwet moet hanteer word soos deur die Prioritiseringskomitee of die Wetgewer voorgeskryf.
Afskrifte moet in die biblioteek van die Wetgewer beskikbaar wees.
Wetsontwerpe en aangeleenthede moet oorweeg word binne die tydskedule deur die NRVP gestel.
Huishoudelike Komitees en Portefeulje-komitees sal beskou word as staande komitees in soverre hul Lede aangestel sal word vir die duur van die Wetgewer en die Voorsitters van hierdie komitees sal, waar van toepassing, geregtig wees op vergoeding en toelaes as voorsitters van staande komitees.
Gekose Komitees sal nie beskou word as staande komitees nie en die bepalings van Reël 183(2) sal nie van toepassing wees op Lede of Voorsitters van sulke komitees nie.
Die Speaker stel vir die duur van hierdie Wetgewer 'n Komitee vir Reëls en Orders aan wat alle aangeleenthede rak - ende die Huis oorweeg en besluite na goeddunke neem en wat uit nie minder nie as 5 en nie meer as 20 Lede, die Speaker en Adjunkspeaker ingesluit, bestaan nie.
Die Speaker is die Voorsitter van die Komitee vir Reëls en Orders, en indien die Speaker nie op 'n vergadering van die Komitee teenwoordig kan wees nie, tree die Adjunkspeaker op daardie vergadering as Voorsitter op.
Die Speaker stel vir die duur van hierdie Wetgewer 'n Interne Reëlingskomitee aan, wat aanbevelings sal oorweeg en maak aan die Speaker aangaande sake rakende die geriewe vir en die gemak van Lede en wat uit nie minder nie as 5 en nie meer as 20 Lede genomineer deur die Reëlskomitee, sal bestaan nie.
Die Adjunkspeaker sal ex officio die Voorsitter van die Komitee wees. Die Komitee sal in die afwesigheid van die Adjunkspeaker een van sy lede verkies om as Voorsitter van die Komitee waar te neem.
Adjunkspeaker, wat ex officio Voorsitter van die Komitee is, die Leier van die Huis, die Hoofsweep en senior Swepe in die Huis. Die Leier van die Huis tree op as Voorsitter van die Komitee tydens die afwesigheid van die Adjunkspeaker.
Die Privilegie Komitee stel op versoek van die Speaker ondersoek in na en dien hom/haar van raad oor beweerde oortredings deur Lede van die Huis waarby die voorregte of verrigtinge van die Huis of 'n Komitee van die Huis nie betrokke is nie.
Die Privilegie Komitee sal, op versoek van die Komitee vir Reëls en Orders, die Komitee vir Reëls en Orders ondersoek en adviseer na beweerde oortredings deur Lede van hierdie Huis, insluitende die verrigtinge van hierdie Huis of die ver- rigtinge van 'n Komitee van hierdie Huis.
Daar sal 'n Voorsitterspaneel wees, bestaande uit al die voor- sitters van alle Portefeulje- en Gekose Komitees van die Huis. Die Voorsitter van Komitees sal ex officio die Voorsitter van die Paneel wees.
Die Voorsitterspaneel sal ten minste een maal 'n maand ver- gader.
aanbevelings aan die Komitee vir Reëls en Orders oor die jurisdiksie van Komitees te maak.
Die Komitee vir Regeringsondernemings sal tred hou met alle ve rsekerings, beloftes en onderne mings wa t deur die Regering op die vloer van die Huis gegee is.
Die Komitee sal die mag hê om persone, dokumente en reko - rds te ontbied, om verlof te hê om buite die grense van die Huis te reis en van tyd tot tyd te rapporteer.
Die Adjunkspeaker van die Wetgewer sal ex officio die Voorsitter van die Komitee wees.
Die Lede van die Komitee sal uit die Swepe van alle partye wat in die Huis verteenwoordig word, bestaan.
Daar sal 'n Swepe-komitee wees, bestaande uit die Hoofsweep van die meerderheidsparty en swepe wat genomineer is deur elke party wat in die Wetgewer verteenwoordig word: met dien verstande dat die samestelling van die Komitee die verhouding waarin die partye in die Wetgewer verteenwoordig word, weerspieël.
Die Hoofsweep van die meerderheidsparty sal, ex officio, die voorsit- ter van die Komitee wees.
Die Komitee verrig die funksies wat deur hierdie Reëls van die Huis of besluite deur die Huis, daaraan toevertrou word.
Daar sal 'n Prioritiseringskomitee wees, bestaande uit Lede van alle partye wat in die Wetgewer verteenwoordig word en deur die Komitee vir Reëls en Orders aangestel is.
'n Meerderheid van Lede van die Komitee stel 'n kworum saam.
voorleggings aan die relevante parlementêre komitee gemaak word voor die verlening van stembevoegdheid.
Vir die duur van hie rdie Wetgewer sal die Speaker 'n Programmeringskomitee aanwys wat die programmering van hierdie Huis sal oorweeg en besluite daaroor sal neem, asook alle aangeleen- thede daaraan verwant, en wat uit die Speaker, die Adjunkspeaker, die Premier, die Leier van die Huis, die Voorsitter van Komitees, die Hoofsweep en die senior Swepe in die Huis sal bestaan.
Die Speaker sal die Voorsitter van die Programmeringskomitee wees en as die Speaker nie beskikbaar is om by 'n vergadering van die Komitee teenwoordig te wees nie, sal die Adjunkspeaker as Voorsitter optree.
Tegniese-komitee wat Openbare Werke & Paaie en Vervoer sal hanteer.
Elkeen hiervan sal aandag skenk aan sake verwys na hulle deur die Speaker of na 'n besluit deur hierdie Huis, en sal die bevoegdheid hê om getuienis aan te hoor en vir bewyse te vra.
sodanige ander funksies, take en pligte verrig wat met parlementêre toesig van sodanige regeringsdepartement of -departemente verband hou as wat deur of onder 'n Parlementêre Wet voorgeskryf word.
Speaker besluit word, onderhewig aan enige aanduidings van die Reë ls-komitee met die aanbeveling van die Voorsitterspaneel.
om sodanige ander magte as wat voorgeskryf, of aan hom toegewys mag word, uit te oefen, deur of onder enige wet, hierdie Reëls of 'n besluit van hierdie Huis.
Wetgewer, en kan sy werksaamhede verrig terwyl die Wetgewer in reses is of die Huis nie in sitting is nie.
nie minder as 5 of meer as 20 mag wees nie, tensy hierdie Reëls of hierdie Huis, in 'n bepaalde geval, anders bepaal.
Die Lede van 'n Portefeulje-komitee sal deur die Komitee vir Reëls en Orders in oorleg met die Swepe aangestel word.
'n Alternatiewe Lid kan vir een of meer Lede van 'n Portefeulje-komitee aangestel word.
Wanneer die Huis nie in sitting is nie, kan die Speaker, na oor- leg met die Swepe van elke party wat geraak word, Lede aans- tel in en 'n vakature vul in enige Portefeulje-komitee.
Die name van Lede wat in 'n Portefeulje-komitee aangestel is, word so gou doenlik in die Notule van Verrigtinge gepub- liseer.
Die Leier van 'n minderheidsparty wat, weens sy beperkte Ledetal in die Huis, nie vir lidmaatskap aan alle Portefeulje- komitees kwalifiseer nie, moet verklaar in watter Komitees sy of haar party verteenwoordig wil wees.
'n LUR sa l sle gs toegelaat word om in 'n ex officio hoedanigheid te dien op 'n Portefeulje-komitee wat nie betrekking het op sy of haar portefeulje in die Uitvoerende Raad nie.
Tensy 'n Voorsitter vooraf aangestel is, moet elke Portefeulje- komitee, voordat dit met ander werksaamhede begin, een van sy Lede as Voorsitter kies.
Die Voorsitter of Waarnemende Voorsitter van 'n Portefeulje- komitee het slegs 'n beslissende stem by 'n staking van stemme.
Behalwe wanneer 'n vraag beslis word, kan werksaamhede op 'n vergadering van 'n Portefeulje-komitee voortgesit word ongeag die getal Lede wat aanwesig is.
'n Portefeulje-komitee kan 'n vraag beslis slegs as daar 'n kworum van Lede teenwoordig is.
'n Meerderheid van die Lede van 'n Portefeulje-komitee maak 'n kworum uit.
Indien daar nie 'n kworum teenwoordig is wanneer 'n Portefeulje-komitee 'n vraag moet be slis nie, kan die Voorsitter die werksaamhede opskort totdat 'n kworum teen- woordig is of die komitee verdaag.
Die eerste vergadering van 'n Portefeulje-komitee sal, tensy dit op 'n ander wyse belê word, deur die Sekretaris binne 5 werksdae van hierdie Huis belê word nadat die name van die Lede wat aangestel is om in die Komitee te dien, gepubliseer is.
n Portefeulje-komitee kan gedurende sittings van die Huis sit.
Indien enige inligting waarvolgens 'n beskuldiging teen enige Lid van hierdie Huis ingebring word voor 'n Portefeulje- komitee kom, behandel die komitee daardie inligting nie, maar rapporteer dit onverwyld aan die Huis.
Die versla g van 'n Portefeulje-komitee word deur die Voorsitter of 'n ander Lid van die komitee aan die Huis voorgelê.
'n Portefeulje-komitee het nie die bevoegdheid om 'n minder- heidsverslag voor te lê nie.
'n Gekose Komitee, verteenwoordigend van alle partye van die Huis, mag aangestel word ooreenkomstig 'n besluit van die Huis om 'n spesifieke opdrag, wat in die besluit gespesi- fiseer is, uit te voer.
'n Gekose komitee so aangestel, sal voortgaan tot dit die opdrag voltooi het of daarvan vrygestel is en met hul werk- saamhede mag voortgaan terwyl die Huis in reses is, of die Huis nie in sitting is nie, met voorbehoud dat 'n algemene verkiesing vir hierdie Huis nie intussen plaasgevind het nie.
Die Lede van 'n Gekose Komitee sal deur die Komitee vir Reëls en Orders, in oorleg met die Swepe binne 5 werksdae van hierdie Huis na die aanstelling van die komitee, aangestel word.
Die Reëls wat betrekking het op die verdere aanstelling en vervanging van Lede van Portefeulje-komitees is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 199 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 200 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reë l 201(1)-(4) is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 202 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 203 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
n Gekose Komitee mag sit op dae waartydens hierdie Huis verdaag is.
Reël 204 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 205 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Reël 206 is mutatis mutandis van toepassing op Gekose Komitees.
Die Wetgewer en die Komitees moet openbare betrokkenheid by wetgewende en ander prosesse fasiliteer.
oorweeg wat van die publiek ontvang is. Sien Artikels 116 en 118 van die Grondwet.
Daar is komitees van hierdie Huis, wat die Huishoudelike, Portefeulje- en Gekose Komitees insluit, waartoe publieke toegang beperk mag word, maar slegs tot die mate waartoe in hierdie Reëls voorsiening voor gemaak is.
sodanige verrigtinge te stem.
Lede van die publiek en die media mag tydens die verrigtinge van 'n Komitee van hierdie Huis teenwoordig wees, onder- hewig aan sodanige beperkinge en vereistes wat die betrokke Komitee mag nodig ag in die belang van die gevolglike ver- rigtinge van sy funksies, en verder onderhewig aan die Komitee se reg om sy verrigtinge in privaatheid te laat plaasvind deur alle persone benewens persone waarna in Subreël (1) verwys is, uit te sluit, wanneer dit as nodig geag word.
Alle persone behalwe Lede van die Komitee van hierdie Huis sal met die neem van 'n besluit deur die Komitee, onttrek.
baar gemaak sal word behalwe onder bevel van hierdie Huis nie.
Die verslag van 'n Komitee van hierdie Huis of opsomming van sodanige verslag, sal nie gepubliseer of bekend gemaak word voordat die verslag in die Huis ter Tafel gelê is nie.
Regsadviseurs en prokureurs wat voor enige Komitee ver- skyn, sal die bepalings nakom en aan die reëls voldoen soos deur die Voorsitter neergelê.
Indien 'n getuie van wie vereis word om 'n sitting van die Huis of 'n Komitee by te woon, in 'n gevangenis aangehou word, kan die persoon in bevel van so 'n gevangenis gelas word om die getuie so dikwels as wat sy of haar bywoning nodig geag word onder veilige bewaking vir ondervraging te bring, en die Speaker kan die nodige lasbrief uitreik.
Geen Komitee mag 'n getuie dagvaar voordat die Speaker nie eers daarvan oortuig is dat die getuienis van daardie getuie van wesenlike belang vir die ondersoek sal wees nie.
Vir die ondervraging van elke sodanige getuie moet die Komitee de die in diem (op agtereenvolgende dae) sit.
Behoudens die goedkeuring van die Speaker, kan die Sekretaris aan getuies 'n redelike bedrag ten opsigte van reis- en bywoningstyd en vir vervoerkoste werklik aangegaan, betaal.
Die Notule van Verrigtinge word deur die Sekretaris gehou en word, nadat dit noukeurig deur die Speaker nagesien is, gedruk en aan Lede beskikbaar gestel.
Die Notule van Verrigtinge, deur die Sekretaris onderteken, maak die Joernale van die Wetgewer uit.
Die Sekretaris sal toesig hê oor al die stukke en ander doku - mente van die Wetgewer en hy of sy mag nie van die stukke of ander dokumente of afskrifte daarvan uit die gebied van hierdie Huis verwyder of laat verwyder sonder die verlof van die Speaker nie.
van hierdie Huis toegang tot dokumente wat ter Tafel gelê is of die reg om uittreksels daaruit of afskrifte daarvan te maak nie.
nisgewing deur 'n Lid waarna in Reël 229(a) verwys is, dat die inhoud van so 'n dokument nie openbaar gemaak mag word nie, of indien so 'n dokument as vertroulik gemerk is, mag geen Lid die inhoud daarvan bekend maak nie, op straf van voorregskending.
Die Sekretaris is verantwoordelik vir die reëling van alle sake in verband met die werksaamhede van die Wetgewer, onder- hewig aan die opdragte wat hy of sy van die Speaker of van hierdie Huis ontvang.
<fn>Fsl. Vrystaat.2009-02.af.txt</fn>
Mense het jare lank vir demokrasie in ons land geveg. Om ons nuwe demokrasie te beskerm, het ons 'n stel reâ€˜ls wat bekend staan as die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika.
Die Grondwet is die hoogste wet in die land en gee aan elke burger regte en verpligtinge. Elkeen in hierdie land het hierdie regte, maar moet egter ook die Grondwet gehoorsaam.
Niemand is bo hierdie hoof wet nie, selfs die President en Parlement moet volgens die Grondwet te werk gaan.
Die mag van die staat bestaan uit drie dele wat afsonderlik funksioneer. Die drie dele staan bekend as die Uitvoerende Gesag (Nasionale Kabinet en provinsiale uitvoerende rade), die Wetgewende Gesag (Nasionale Vergadering, Nasionale Raad van Provinsies en provinsiale wetgewers) en die Regsprekende Gesag (die howe).
Die skeiding van magte word deur die Grondwet beskerm en verseker dat nie een deel al die mag besit nie.
Na die verkiesings, kies elk van die provinsiale wetgewers 'n nuwe Premier. Die Premier stel lede van die uitvoerende raad (LUR'e) vanuit die lede van die wetgewer aan om elk aan die hoof van 'n departement van die provinsiale regering te staan. Hierdie persone vorm die provinsiale uitvoerende raad.
Dit is die verantwoordelikheid van die uitvoerende raad om die provinsie te bestuur. Indien hulle 'n wet wil maak, moet hulle die wetgewer vra om dit te doen.
Die wetgewer kan ook te eniger tyd lede van die uitvoerende raad vra om rekenskap oor hul werk te gee.
Die Wetgewer is die tweede been van die Staat.
Die verantwoordelikheid van die wetgewer is om toesig te hou oor die werk van die uitvoerende raad, om die wetsontwerpe wat deur die uitvoerende raad ingedien word, te oorweeg en goed te keur en om wetgewing wat deur hul eie lede ingedien word, voor te stel en te oorweeg.
Die mense van die provinsie moet lede van die wetgewer aanspreeklik hou, aangesien hulle die direkte verteenwoordigers van die mense is.
Alhoewel die wetgewende gesag die wet maak, is dit die verantwoordelik-heid van die howe om die oortreders daarvan te straf.
Anders as die ander twee dele van die regering, word die regsprekende gesag nie verkies nie, maar is onafhanklik. Die howe is verant-woordelik vir die verhoor van mense wat van die oortreding van die wet beskuldig word en indien hulle skuldig bevind word, hulle dien-ooreenkomstigte te straf.
Om te verseker dat die mense die regering het wat hulle steun, sÂ die Grondwet dat daar ten minste elke vyf jaar 'n verkiesing gehou moet word. In 'n verkiesing mag elkeen ouer as 18 jaar vir die party van sy/haar keuse stem. Die party met die meeste stemme sal die regering vorm wat die land vir die volgende termyn van vyf jaar regeer.
In 1994 het alle Suid-Afrikaners ouer as 18 jaar vir die eerste keer vir â€˜n nuwe Parlement gestem. In 1999 is daar weer verkiesings gehou en daar sal elke vyf jaar daarna gehou word. Tydens hierdie verkiesings stem ons almal vir die politieke party wat ons steun. Die party wat die meeste stemme kry, is die meerderheidsparty en sal die nuwe regering vorm.
Die persone vir wie u gestem het, is aanspreeklik teenoor u, want dit is u wat hulle gekies het. Hulle moet luister na wat u sÃª en hulle moet seker maak dat die kiesers se sienswyses in ag geneem word wanneer hulle vir wette stem.
Die verkose partye moet terugvoer gee oor die besluite wat in die Parlement gemaak word. Alles wat hulle sÃª of doen moet openlik geskied sodat u, die kiesers, kan weet watter besluite daar geneem word.
Behalwe die provinsiale wetgewer, word elke provinsie ook in die Nasionale Parlement deur die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP) verteenwoordig. Die NRVP is deur die Grondwet geskep om â€˜n sterker verhouding tussen die Nasionale Parlement en die nege provinsies te bou.
Die NRVP verteenwoordig al nege provinsies deur hul onderskeie afvaardigings. Elke provinsie is geregtig op â€˜n afvaardiging van tien persone onder leiding van die Premier of sy/haar verteenwoordiger.
Die afgevaardigdes waaruit elke afvaardiging bestaan, kom van die Provinsiale Wetgewer, en weerspieÃ«l die sterkte van die verskillende partye in die provinsie. Die politieke hoof van die NRVP is die Voorsitter en een permanente Adjunkvoorsitter asook een roterende Adjunkvoorsitter ondersteun hom/haar. Die NRVP vorm deel van die nasionale wetgewende proses waar provinsies as provinsies kan stem oor sake wat provinsies raak en as verteenwoodigers van hul onderskeie partye oor sake van nasionale belang.
Die doel van die NRVP is om vanuit â€˜n provinsiale oogpunt bydraes tot nasionale sake te lewer. Indien u bydrae wil lewer in enige saak wat op nasionale vlak bespreek word, kan u dit by monde van die NRVP doen.
Een van die reÃ«ls wat in die Grondwet uiteengesit is, sÃª daar moet openbare toegang en betrokkenheid in die Parlement en die wetgewer wees. Dit beteken u het die reg om vergaderings van die komitees van die wetgewer en sittings van die wetgewer by te woon.
Dit beteken ook dat u die reg het om enige persoon te kontak wat u verteenwoordig, naamlik lede van die wetgewer, lede van die Nasionale Raad van Provinsies en lede van die Nasionale Vergadering.
Onthou, dit is u reg en grondwetlike verpligting om u verteenwoordigers oor u sienswyses in te lig.
Elke stem is belangrik.
Die nege provinsies wat ingevolge die Grondwet geskep is, het aanleiding tot 'n nuwe stelsel van tweede-vlak-regering gegee. Die posisie van provinsiale regering en plaaslike regering, wat as 'n aparte regeringsvlak erken word, is in die Grondwet verskans.
Ooreenkomstig die Grondwet, het elk van die nege provinsies sy eie wetgewer bestaande uit tussen 30 en 80 lede, afhangend van die grootte van die bevolking.
Elke party wat genoeg stemme in die verkiesing gekry het, het lede in die wetgewer. Die party wat die meeste stemme gewen het, is die party wat die meeste lede in die wetgewer sal hÃª. Hierdie stelsel staan bekend as proporsionele verteenwoordiging.
Elke party hou gereeld 'n koukus. Die koukus is waar die party besluit hoe dit sake voor die wetgewer gaan hanteer. Koukusvergaderings word nie openlik gehou nie, want dit is juis hier waar partye moet besluit oor hulle strategieÃ« en oor sake wat hulle as party raak.
mag 'n provinsiale wetgewer â€˜n grondwet vir sy provinsie aanneem indien twee-derdes van sy lede saamstem. 'n Provinsiale grondwet moet egter met die Nasionale Grondwet ooreenstem en deur die Grondwetlike Hof bevestig word.
Die voorsittende beampte in die wetgewer staan bekend as die Speaker van die Wetgewer. Hy/sy word deur die lede van die wetgewer gekies. Sy/haar verantwoordelikheid is om die wetgewer te bestuur en om by vergaderings van die wetgewer as voorsittende beampte op te tree. 'n Adjunkspeaker wat ook deur die lede van die wetgewer verkies word, ondersteun die Speaker. Die voorsittende beamptes moet verseker dat alle lede van die wetgewer ten alle tye die reÃ«ls van die wetgewer gehoorsaam.
Die swepe is verantwoordelik vir die organisering van hul eie politieke partye in die wetgewer. Hulle moet verseker dat die party administrasie doeltreffend funksioneer en hulle moet ook vir sprekers en stemmery in die Huis reÃ«l.
Elke politieke partye het sy eie swepe onder leiding van 'n hoofsweep wat uit die lede van die meerderheidsparty verkies word.
Die Nasionale Vergadering, die NRVP en die provinsiale wetgewer het 'n leier van regeringsaangeleenthede.
Die leier van regeringsaangeleenthede (leier van die Huis) word deur die uitvoerende raad aangestel en verteenwoordig die uitvoerende raad in die parlement/wetgewer.
Die leier van die Huis, tesame met die voorsittende beamptes en swepe van partye help met die koÃ¶rdinering en skedulering van sake voor die wetgewer.
Daar is drie soorte komitees in die wetgewer, naamlik staande, huishoud-elike en ad-hoc-komitees.
Staande en huishoudelike komitees bly permanent, terwyl ad-hoc-komitees tydelik is. Hulle bestaan slegs totdat die saak wat aan hulle toevertrou is, afgehandel is.
Huishoudelike komitees bestuur die interne sake rakende lede en prosedures van die wetgewer.
Die staande komitees staan ook bekend as portefeulje-komitees en dek alle portefeuljes van die uitvoerende raad van die provinsie.
Elk van die verskeie regeringsdepartemente word deur een van die portefeulje-komitees van die wetgewer hanteer.
Komitees kan sake wat onder hulle aandag gebring word, ondersoek, en is ook verantwoordelik vir die meeste van die werk met betrekking tot wetsontwerpe.
Komitees bespreek, maak wysigings en voeg bydraes van die publiek by die wetsontwerpe.
Portefeulje-komitees kan ook LUR'e en ander strukture binne die departemente vra om te besin oor die werk wat deur hulle verrig is.
Tydens die sittings van die wetgewer vind die finale goedkeuring van wetsontwerpe plaas en partye kan oor hierdie wetsontwerpe debatteer. Die Grondwet stel dit duidelik dat die provinsiale wetgewer die ware mag moet hÃª om wetsontwerpe (konsepwette) wat van die uitvoerende raad af kom, te bespreek, te wysig of selfs af te wys. Dit beteken dat komitees in die wetgewer â€˜n baie belangrike rol het om te speel.
Jaarliks verleen die wetgewer goedkeuring vir die begroting van die provinsie, wat â€˜n uiteensetting is van die finansies wat die Premier en elke LUR gedurende daardie spesifieke jaar vir die doeltreffende bestuur van elke departement moet bestee.
Lede van die Wetgewer mag vrae aan LUR'e vra wat verband hou met die regering van hulle onderskeie departemente. Hierdie vrae mag vir Ã³f skriftelike- Ã³f mondelinge beantwoording gevra word.
'n Lid mag 'n versoek aan die Huis of Speaker rig vir tyd vir 'n debat van openbare belang.
Komiteevergaderings is oop vir die publiek en die belangrikste verandering is dat elkeen die reg het om alle vergaderings van die portefeulje-komitees by te woon. Die pers kan bywoon en berig oor wat in hierdie vergaderings bespreek is en dus die publiek op hoogte van sake hou.
Die komitees moet die publiek se sienswyses in ag neem. Dikwels hou hulle verhore of vra hulle vir voorleggings. Selfs wanneer hulle nie vergaderings hou nie, kan die publiek die voorsitters of lede van komitees inlig oor sake wat hulle raak. Om hierdie rede kan die publiek besluite wat gemaak word, verwesenlik.
Die komitees doen baie van die wetgewer se belangrike werk. Hulle wysig wetsontwerpe wat van die uitvoerende raad kom en vra LUR'e en departemente oor die werk wat hulle verrig.
Alle partye in die wetgewer het die reg op verteenwoordiging in komitees en voorstelle van minderheidspartye word dikwels aanvaar. Die moontlikheid bestaan ook dat die voorsitters van hierdie komitees uit die geledere van opposisiepartye verkies kan word.
Elke komitee het â€˜n voorsitter en 'n komiteeklerk. Indien u met 'n komitee wil kontak maak, is hierdie die persone om mee te praat.
Die meeste van die werk oor wetsontwerpe word in die portefeulje-komitees gedoen. Dit is hier waar die wetsontwerp bespreek word en wysigings aangebring kan word.
Die portefeulje-komitee moet die publiek oor wetsontwerpe raadpleeg. Indien dit â€˜n belangrike wetsontwerp is, sal die komitee openbare verhore hou of vir voorleggings vra. Selfs al hou die komitee nie openbare verhore nie, het u die reg om die voorsitter van die portefeulje-komitee of enige van sy lede in te lig oor sake wat u raak. Dit is u reg.
Die komitees het die magte en is verplig om enige persoon wat vir die provinsiale regering werk, te vra om rekenskap oor hulle werk te gee. Dit sluit lede van die uitvoerende raad, die Premier asook die departements-hoofde in.
Die komitees hou jaarliks verhore oor die begroting en hoe die geld in elke departement bestee word.
Die Grondwet sÃª daar moet openbare toegang en betrokkenheid in alle sfere van die regering wees.
Dit beteken u het die reg om enige LPW (Lid van die Provinsiale Wetgewer) of enige komitee te kontak indien u u mening wil lug.
Wanneer die wetgewer â€˜n wet aanneem, is hy verplig om in ag te neem wat die presiese gevoel van die publiek is.
Die woord "parlement" beteken "om te praat". Dit is hier waar die stemme van al die mense van hierdie land by monde van hul verkose verteenwoordigers gehoor word.
U stem asook diÃ© van al die ander burgers van hierdie land word in die parlement gehoor.
U kan op twee maniere met u verteenwoordigers in verbinding tree. U kan hulle skakel of aan hulle by die Vrystaat Wetgewer skryf.
Vra die skakelbordoperateur om u na u LPW deur te skakel of laat â€˜n boodskap vir hom/haar.
U kan ook by die kiesafdelings-kantoor in u gebied met u verteenwoordigers in verbinding tree.
U kan die adresse en telefoon-nommers van hierdie kiesafdelings-kantore kry deur die wetgewer of een van die politieke partye te skakel.
Wanneer die wetgewer nie sit nie, mag dit makliker wees om u verteenwoordigers deur die kiesafdelingskantore te bereik.
<fn>GCIS.10ReasonsToTestForHivAids.2010-10-19.af.txt</fn>
Ek is verantwoordelik.
Ons is verantwoordelik.
Suid-Afrika neem verantwoordelikheid.
10 redes waarom dit NOU die tyd is om getoets te word...
MIV kan behandel en voorkom word. Neem verantwoordelikheid en word vandag getoets.
MIV toetsing en behandeling is gratis by ALLE regeringsklinieke.
Indien jy positief toets, kan jy 'n gesonde lewe lei.
Indien jy negatief toets, kan jy jouself beskerm teen infeksies.
Jy kan jouself en ander beskerm teen MIV infeksie - gebruik altyd kondome en verminder jou hoeveelheid seksuele maats.
Bou vertroue en respek deur saam met jou maat getoets te word.
Stel 'n voorbeeld vir jou familie en vriende. Ondergaan die toets vandag en moedig ander aan om getoets te word.
Dit is nie nodig vir enige baba om MIV-positief gebore te word nie. Daar is medikasie wat dit kan voorkom, MAAR dan moet jy aan die begin van jou swangerskap weet wat wat jou MIV-status is.
Indien jy TB het, mag jy ook MIV hê. Maak seker dat jy getoets word vir MIV. Indien jy MIV het, maak seker dat jy 'n TB toets ondergaan.
Suid-Afrika is besig om verantwoordelikheid te neem vir jou gesondheid. Wanner gaan jy self verantwoordelikheid neem en getoets word?
Indien jy nie geïnfekteerd is nie, beskerm jouself en sorg dat jy so bly.
SMS HIV en jou poskode na 31771 om uit te vind waar jou naaste toetssentrum is.
Skakel *120*923# (20 sent vir 20 sekondes) om uit te vind hoe jy jou selfoon kan gebruik om MIV inligting en hulp te kry.
<fn>GCIS.FIFA.2010-10-19.af.txt</fn>
Ons is die tweede land ter wêreld om die krieket-, rugby- en sokkerwêreldbekers aan te bied.
Die nuutgeboude stadions is van die skouspelagtigste ter wêreld en sal gesamentlik sitplek vir 570 000 mense hê.
Die Moses Mabhida-stadion in Durban het 'n staalboog 105 meter bo die middelpunt van die veld, en toeskouers sal uit 'n kabelkar 'n asemrowende uitsig oor die Indiese Oseaan hê.
Soccer City in Johannesburg is in die vorm van 'n kalbas - 'n tradisionele Afrika-drankvat - gebou. Die buite-omtrek sal 43 000 m2 beslaan en in geheel van omgewingsvriendelike materiaal gebou word. Dit is die grootste stadion in Afrika, met sitplek vir amper 95 000 mense.
Die Mbombela-stadion in Nelspruit is geleë in 'n streek wat bekend is vir ongerepte skoonheid en wildlewe, naby die Nasionale Kruger Wildtuin. Die stadion se uitsonderlike kenmerk is die 18 dakstutte wat soos kameelperde lyk.
Stadions in townships word opgradeer, sommige as oefeningsvelde.
Olympia Park-stadion in Rustenburg.
Het jy geweet?
R25 miljoen sal in klubontwikkeling van verskeie sportsoorte belê word, veral in armer gemeenskappe, om ons sporttalent te ontdek en te ontgin en mededinging in sport te verbeter.
R212 miljoen word in die tydperk tot 2010 in skool- en gemeenskapsport belê.
Die skole-program sal deur sport, kuns en kultuur die FIFA-wêreldbeker-etos van regverdige spel, 'n gesonde leefstyl en multikulturalisme aan 12 miljoen skoolkinders oordra.
Omtrent R11,7 biljoen word in die vervoer-infrastruktuurprogram belê om te verseker dat bewonderaars, spanne en die media sonder probleme kan reis. Die 2010 wêreldbeker-vervoerprojekte is 'n integrale deel van die Regering se oorkoepelende belegging in vervoer, en dit sal 'n omwenteling in ons vervoerstelsel teweegbring, wat tot die langtermyn-voordeel van pendelaars en die ekonomie sal strek.
Opgraderings aan ons pad-, trein- en busroetes sal die vervoerstelsel integreer. Dit sluit innovasies soos snelspoor- en bus-snelvervoerstelsels in, onder andere spesiale bane vir openbare vervoer en wisselnodusse vir pendelaars om van een vervoermiddel na 'n ander te klim. 'n Geïntegreerde elektroniese kaartjiestelsel sal vir die eerste keer tydens die 2010 FIFA-Wêreldbeker gebruik word, en sodoende pendelaars in staat stel om met een kaartjie van busse, treine en taxis gebruik te maak.
Die satelliet-teleportasie- en telekommunikasie-infrastruktuur vir die wêreldbeker sal 'n oordragkapasiteit van 40 gigagrepe per sekonde toelaat, en sal na afloop van 2010 gebruik word om breëband-dienste te voorsien.
Die Internasionale Uitsaaisentrum in Johannesburg sal die media-senusentrum wees. Uitsendingseine van stadions af sal daarheen herlei word en dan wêreldwyd uitgestuur word.
Die media-senusentrum sal 'n "plaas" met satellietskottels hê wat 'n gebied van 5 000 m² beslaan. Daar word geskat dat die televisie-gehoor wat die 2010-verrigtinge gaan volg, omtrent 26,9 biljoen mense sal wees.
Het jy geweet?
Die amptelike slagspreuk van ons 2010-wereldbeker is "KE NAKO. Vier Afrika se menslikheid." "Ke Nako" is 'n Suid-Sotho- en Tswana-woord wat "dit is tyd" beteken. Dit is 'n oproep om Afrika as die oorsprong van die mens en as bydraer tot elke sfeer van menslike bedrywighede te vier.
Vir die eerste keer in sy geskiedenis kontrakteur FIFA ook nie-hotel-akkommodasie soos nasionale parke, bed-en-ontbytplekke, lodges en gastehuise.
Ons het alreeds 80 000 gegradeerde kamers - meer as die 55 000 wat deur FIFA vereis word.
Die land sal gratis primêre gesondheidsorg hê by alle amptelike venues (wedstrydplekke), 24-uur-nood- mediese dienste en internasionale en plaaslike waakmaatreëls teen die uitbreek van siektes.
Twee goed toegeruste kommunikasiesentrums, ter waarde van R37 miljoen, word in elke provinsie gevestig om intydse koördinasie van noodvoertuie na die naaste beskikbare noodsentrum te verseker.
R8 miljoen word belê om noodsentrums op te gradeer.
Mediese helikopterdienste sal na alle provinsies uitgebrei word.
450 voertuig-ambulanse sal vervang word.
Niks sal aan toeval oorgelaat word wat die sekuriteit van die verrigtinge en die veiligheid van die land aanbetref nie.
R665 miljoen sal spandeer word om die allernuutste en beste toerusting aan te koop, insluitend skarebeheer-toerusting, onbemande vliegtuie, helikopters, 10 waterkanonne, 100 BMW's vir snelwegpatrollies en koeëlvaste klere.
Vier hoëtegnologie- mobiele bevelsentrums sal lewendige beeldmateriaal van die vliegtuie en ander kameras af ontvang.
'n Toegewyde mag van 41 000 amptenare sal spesifiek vir die 2010 FIFA-wêreldbeker ontplooi word.
Het jy geweet?
Tydens die Wêreldberaad oor Volhoubare Ontwikkeling was Suid-Afrika aan die voorpunt van die ontwikkeling van 'n sekuriteitstelsel was erken word as 'n nuwe internasionale maatstaf - en wat sedertdien deur die Verenigde Nasies aanvaar is as die model vir gebruik tydens groot gebeurtenisse.
R1,5 biljoen word belê in die opgradering van grensposte, en voorbereidings vir die 2010 FIFA-wêreldbeker verbeter immigrasie-prosedures vir toegang tot en vertrek uit die land.
Ons sal wedstryd-spesifieke visums bied wat die kaartjiehouer sal toelaat om makliker in die land in te kom.
Dit sluit vinniger immigrasieprosesse by grensposte in met behulp van "bespoedigde" bane en gevorderde passasier-prosessering waar reisigers gekontroleer word voordat hulle op die vliegtuig na hul bestemming klim.
Nagenoeg 415 000 nuwe werksgeleenthede sal geskep word deur die aanbieding van die toernooi.
Omtrent 80 000 nuwe werksgeleenthede is in die gasvryheidsbedryf geskep en 40 000 in die boubedryf.
Min of meer R55,7 biljoen sal in 2010 by ons bruto binnelandse produk gevoeg word.
Nagenoeg R2 biljoen van die geld wat aan nuwe stadions bestee word, sal direk tot voordeel van lae-inkomste-huishoudings strek.
Omtrent R8,5 biljoen sal in 2010 deur buitelandse besoekers in Suid-Afrika bestee word.
Tussen 2007 en 2015 sal 'n bykomende twee miljoen internasionale toeriste Suid-Afrika besoek danksy ons aanbieding van die toernooi.
Bekend as die fees van die kampioene, word hierdie aptytwekker tot die FIFA-wêreldbeker tussen die wenners van elk van die FIFA-konfederasie-streekstoernooie, die vorige FIFA-wêreldbeker-wenner en die volgende FIFA-wêreldbeker-gasheerland gespeel. Met die opwinding van wêreldklas-spanne - insluitend drie van die wêreld se top-vier-spanne - en die energie van 'n nasie met sokkerkoors, is dit 'n ervaring wat nie misgeloop moet word nie.
Egipte is ongetwyfeld een van die grootste magte in Afrika-sokker. Hulle is die suksesvolste span in die geskiedenis van die Afrikabeker, met ses titels. Afrigter: Hassan Shehat. FIFA-rang: 22. FIFA-konfederasiebekerverskynings: een. Vernaamste spelers: Hossam Hassan, Ahmed Hassan, Amr Zaky, Mohamed Zidan.
Die aanvallende speelstyl en deeglike tegniek maak hulle waardige aanspraakmakers as die kampioene van Asië. Afrigter: Jorvan Vieira. FIFA-rang: 77. FIFA-konfederasiebekerverskynings: een. Vernaamste spelers: Younis Mahmoud, Noor Sabri, Bassim Abbas, Nashat Akram.
Spanje is tans nommer een op die amptelike FIFA-wêreldranglys. Afrigter: Vicente Del Bosque. FIFA-rang: een. FIFA-konfederasiebekerverskynings: debuut. Vernaamste spelers: Fernando Torres, Xabi Alonso, Iker Casillas, Sergio Ramos.
Die VSA word beskou as 'n sluimerende reus in die sokkerwêreld nadat hulle vir die afgelope vyf FIFA-wêreldbekertoernooie gekwalifiseer het en in 2007 die CONCACAF Gold Cup-titel behou het deur Mexiko 2-1 te klop. Afrigter: Bob Bradley. FIFA-rang: 21. FIFA-konfederasiebekerverskynings: drie. Vernaamste spelers: Damarcus Beasley, Landon Donovan, Clint Dempsey, Tim Howard.
Geen ander span in die geskiedenis het al soveel sukses soos Brasilië behaal nie. Nie net het hulle van die grootste name in sokker soos Pelé en Ronaldinho opgelewer nie, maar hulle is ook die enigste span wat aan elke enkele FIFA-wêreldbeker sover deelgeneem het. Afrigter: Dunga. FIFA-rang: vier. FIFA-konfederasiebekerverskynings: vyf (twee keer gewen). Vernaamste spelers: Ronaldinho, Adriano, Gilberto, Robinho.
Die "All Whites" soos hulle alom bekend staan, het sover aan elke OFC-nasies-beker sedert 1973 deelgeneem, en altesaam vier keer gewen. Afrigter: Ricki Herbert. FIFA-rang: 54. FIFA-konfederasiebekerverskynings: twee. Vernaamste spelers: Simon Elliot, Ryan Nelson, Chris Killen, Shane Smeltz.
Met een CAF-Afrikabeker- en twee COSAFA-beker-titels agter hul naam, is "Bafana Bafana" gereed om hul slag as gasheer te wys. Afrigter: Joel Santana. FIFA-rang: 85. FIFA-konfederasiebekerverskynings: een. Vernaamste spelers: Benni McCarthy, Aaron Mokoena, Steven Pienaar, Teko Modise.
Italië is een van die sokkerwêreld se kragtigste spanne met vier FIFA-wêreldbeker-oorwinnings. Afrigter: Marcello Lippi. FIFA-rang: twee. FIFA-konfederasiebekerverskynings: debuut. Vernaamste spelers: Fabio Cannavaro, Andrea Pirlo, Luca Toni, Gianluigi Buffon.
Geniet wêreldklas-sokker vanaf slegs R70 - Bespreek jou sitplek en wees deel van die Kampioenskap van Kampioene.
Doen aanlyn aansoek by www.FIFA.com of by enige Eerste Nasionale Bank-tak landswyd.
Afgelei van die Suid-Sotho-woord vir "saamvoeg", verteenwoordig die "Kopanya"-bal se naam die feit dat die sokkerwêreld in Junie 2009 vir die eerste keer in Afrika bymekaarkom. Die ontwerp van die bal is geïnspireer deur die geometriese kunswerk van die Ndebele-mense.
<fn>GCIS. HangerText.2010-10-19.af.txt</fn>
Join the partnership between government and society to voice support for victims of abuse.
Wear a white ribbon to show your commitment.
Participate in the various 16 Days of Activism events and activities taking place from 25 November - 10 December: Look out for details in your area or get more information at: www.womensnet.org.
Volunteer your time and help out at non-governmental organisations and community groups who support abused women and children.
Make a donation to the Foundation for Human Rights (FHR) for organisations working to end violence against women and children. For more information, go to: www.fhr.org.
Speak out against women and child abuse.
challenge abuse. Report child abuse to the police.
Join your local Community Police Forum (CPF) or Community Safety Forum (CSFs) and help to fight crime in your area. For more information on how to join, contact your local police station.
If you are being abused or know of someone who is being abused, don't look away - get help.
services call 1020, toll-free from a landline.
services call 1020, toll-free from a landline.
<fn>GCIS. Inaugurationleaflet.2010-10-19.af.txt</fn>
Kom ons vier die inhuldiging van ons land se nuwe President!
Miljoene Suid-Afrikaners het op 22 April 2009 in die algemene verkiesing gestem. Deur te stem het die mense van Suid-Afrika deelgeneem aan die demokratiese proses om 'n nuwe President vir die land te kies. Noudat die uitslae bekendgemaak is, is dit tyd vir die nuwe President van Suid-Afrika om ingehuldig te word.
Wat is 'n inhuldiging?
'n Inhuldiging is 'n formele seremonie wat die aanbreek van die nuwe Regering se ampstermyn aandui. Op hierdie dag word die nuwe President deur die Hoofregter van Suid-Afrika beëdig. Staats- en regeringshoofde sowel as verteenwoordigers van ander lande se regerings gaan hierdie belangrike gebeurtenis bywoon. Daar sal ook musiek, kulturele en ander aktiwiteite by die seremonie wees om die dag te vier.
Wanneer vind die inhuldiging plaas?
Hierdie jaar vind die inhuldiging vanaf 11:00 op Saterdag, 9 Mei 2009 by die Uniegebou in Pretoria plaas.
Hoekom is hierdie dag belangrik?
Ons vier op hierdie dag ons land se prestasies ten opsigte van demokrasie en die regte en geleenthede wat ons nou in 'n demokratiese, nie-rassige en nie-seksistiese Suid-Afrika kan geniet. Dit is 'n dag waarop ons as 'n nasie kan verenig om opnuut te bou aan 'n Suid-Afrika waarop ons almal trots kan wees.
Hoe kan jy deel wees van die inhuldiging?
Verskeie televisie- en radiostasies sal op 9 Mei 2009 die inhuldiging direk uitsaai - skakel in!
Daar word ook gebeurtenisse beplan in verskeie gemeenskappe regoor die land - wees deel daarvan!
Vir besonderhede oor 'n gebeurtenis in jou area, skakel 1020 (tolvry vanaf 'n landlyn).
Verenig om Lewens Saam te Verbeter!
<fn>GCIS. KeyMessagesPublicParticipationWeek.2010-10-19.af.txt</fn>
Die Week van Openbare Deelname is 'n platform om dialoog en interaksie tussen die Regering en die publiek te bevorder. Dit bied 'n geleentheid vir die Regering om die Program van Aksie en vordering wat gemaak word, oor te dra. Dit moedig deelname en vennootskap tussen die publiek en die Regering aan.
Die Week van Openbare Deelname bied 'n geleentheid vir die Regering om met gemeenskappe te skakel en verslag te doen oor die uitvoering van die Program van Aksie.
Direkte wisselwerking tussen die drie regeringsfere (nasionale, provinsiale en plaaslike regering) en die publiek bevestig dat die Regering in voeling is met die mense.
Tydens hierdie week is daar wisselwerking tussen gemeenskappe en die Regering met behulp van gevestigde forums soos wykskomitees en afdelingsvergaderings om uitdagings te noem en oplossings te deel.
Die klem is op die herbevestiging van gemeenskappe as medeskeppers om oplossings te vind, met die ondersteuning van 'n regering wat aktief betrokke is.
Die Presidensiële blitslyn het bykomende maatreëls daargestel om kommunikasie tussen die Regering en die publiek te bevorder en om dienslewering te bespoedig.
Ons is besig om die uitdagings wat reeds geïdentifiseer is, aan te spreek deur verskeie interaksies en studies.
Ons het merkbare vordering gemaak gedurende die afgelope 15 jaar van vryheid, alhoewel daar steeds baie uitdagings is.
Die persentasie huishoudings met toegang tot water het toegeneem van 61,7% in 1994 tot 91,8% in Maart 2009, maar meer moet gedoen word om dienste uit te brei na die res van die samelewing.
Ons het nader beweeg aan die bereiking van ons doelwit om die emmerstelsel in formele nedersettings uit te wis. Die teiken vir universele toegang is 2014.
Ons is steeds besorg oor die hoë vlakke van werkloosheid, armoede, onvoldoende gesondheidsorg en onderontwikkeling, veral in landelike en informele nedersettings.
Ons hoop om hierdie forums te gebruik om met openbare verteenwoordigers te skakel en te verhoed dat eiendom en geriewe wat bedoel is om die publiek te dien, beskadig word.
Ons is bekommerd oor die stadige pas van dienslewering wat aan gemeenskappe belowe is. Ons weet dat ons gouer meer gaan vermag as ons in strategiese vennootskappe saamwerk.
<fn>GCIS. LetterToOrganisedLabour.2010-10-19.af.txt</fn>
om u bystand en persoonlike betrokkenheid te versoek om, vanuit u gesagsposisie, sleutelboodskappe oor influensa A (H1N1) 2009 doeltreffend binne u organisasie en aan die werkers oor te dra.
Die amptelike wetenskaplike naam van die siekte is pandemiese influensa A (H1N1) 2009. Dit het in April vanjaar in Mexiko en die Verenigde State van Amerika (VSA) ontstaan. Dit het aanvanklik as varkgriep bekendgestaan, want daar is geglo dat dit van varke afkomstig was. Nou word verstaan dat dit 'n mengsel is van mens- en voëlelemente. Dus het die siekte niks te doen met die verbruik van vark of varkprodukte nie. Dit word nou eenvoudig genoem pandemiese influensa, of verkieslik by sy amptelike naam, influensa A (H1N1) 2009.
Sedert April vanjaar het die virus wêreldwyd vinnig na 166 lande versprei. In Afrika het dit tot dusver na slegs 16 lande versprei. Terwyl ek hierdie brief skryf, het die virus reeds wêreldwyd 177 457 mense geïnfekteer (laboratorium-bevestig), met 1 457 bevestigde sterftes.
Daar is in Suid-Afrika tot op hede 2 844 bevestigde gevalle, met ses sterftes.
Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) het ná die vierde Noodkomiteevergadering wat op 11 Junie 2009 gehou is, tot die gevolgtrekking gekom dat daar voldoen is aan die voorwaardes vir 'n pandemie, en die Direkteur-generaal, dr Margaret Chan, het 'n pandemie (fase 6) verklaar. Dit beteken bloot dat die siekte na lande in al die streke van die WGO versprei het, en baie vinnig versprei. Ek wil egter benadruk dat die pandemieverklaring nie beteken dat die siekte hewig is nie. Dit beteken bloot dat dit oral versprei.
Die WGO het op 6 Julie 2009 die verspreiding van die pandemie binne die lande wat daardeur geraak is, en na ander lande, as onvermydelik en onstuitbaar beskryf. Hoe dit ook sy, hulle het gelukkig ook opgemerk dat die meeste mense wat die virus opdoen, ligte simptome het. Nogtans is ons as gesondheidsbeamptes, wêreldwyd en plaaslik, steeds bekommerd oor die sterftes wat tot dusver voorgekom het (wêreldwyd 0,8%, en in Suid-Afrika 0,2%, van geïnfekteerde mense). Die virus infekteer meestal individue in die ouderdomsgroep tien tot 29 jaar - die meeste van hierdie individue woon skole of instellings van hoër onderrig by.
Die WGO se raad is dat lande hulle daarop moet toelê om die invloed van die siekte op gemeenskappe te versag. Doeltreffende kommunikasie is hierin die sleutel.
Die siekte word versprei deur druppelbesmetting (d.i. wanneer 'n geïnfekteerde persoon hoes of nies, en jy die lug inasem waarin hulle genies of gehoes het. Selfs al sou hulle in die rigting van 'n oppervlak hoes, en jy asem van die lug rondom in, kan jy geïnfekteer word).
n algemene gevoel van ongesteldheid.
Die oorgrote meerderheid mense wêreldwyd het ligte simptome en sal nie enige gespesialiseerde mediese sorg benodig nie. Mense met ligte simptome moet dus behandel word soos vir gewone griep.
diarree en tekens van ontwatering.
erge slaperigheid en bewusteloosheid.
Enigeen met matige of erge simptome moet dringend mediese hulp vra en ontvang.
Amptelike toetsing word gedoen deur die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NIOS) wat in Gauteng geleë is. Die werk is onlangs ook na die Wes-Kaap "gedensentraliseer". Toetsing word op aanbeveling van 'n geneesheer gedoen. Pasiënte wat binne die openbaregesondheidstelsel sorg verlang, moet nie 'n laboratoriumtoets aanvra nie. Ons merk op dat dit tans die geval is binne die privategesondheidsorgstelsel, maar dit word nie deur die WGO aanbeveel nie. Dokters moet verdagte gevalle behandel ooreenkomstig protokolle wat deur die Departement van Gesondheid verskaf word.
Die voorkeurbehandelingsmiddel is Tamiflu.
met erge simptome.
Massabehandeling met Tamiflu kan tot middelweerstandigheid lei wat die middel ondoeltreffend maak, selfs vir individue wie se lewe dit kan red.
Ervaring wêreldwyd het geleer dat die sluit van skole, instellings van hoër onderrig, koopsentrums en werkplekke nie die verspreiding van die siekte doeltreffend teëhou nie. Dit het eerder erge maatskaplike ontwrigting veroorsaak.
Ons raad is dat enige leerder, opvoeder of werker met ligte simptome tuisbly. Indien daar baie leerders en/of opvoeders is wat wegbly, moet die instelling wat geraak word met die Departemente van Basiese Onderwys en Hoër Onderwys en Opleiding oorleg pleeg, wat saam met die gesondheidsowerhede oor die nodige optrede sal besluit.
Was jou hande dikwels met seep.
Hoes of nies in 'n sneesdoekie of in jou mou.
Moet nooit in jou hande hoes nie; hoes eerder in jou elmboog.
Indien jy noodgedwonge in jou hande moes hoes, moenie aan enigiets soos deurhandvatsels, vensters, tafeloppervlakke of werktuie raak voordat jy nie jou hande met seep gewas het nie.
Indien jy ligte simptome beleef, bly tuis en vermy kontak met mense.
Ek wil u verseker dat wetenskaplikes wêreldwyd in samewerking met die WGO hulle bes doen om 'n vaksine te vervaardig. Indien alles goed verloop, kan sodanige vaksine binne 'n paar maande beskikbaar wees. Daar sal egter waarskynlik 'n oorweldige aanvraag wees vir die vaksine, terwyl die produksievermoë (waaroor Afrika nie beskik nie) beperk is.
Dankie dat u hierdie brief aan u gelees het, en by voorbaat dankie vir u daadwerklike betrokkenheid by die oordra van inligting oor, en die versagting van, die gevolge van die siekte.
<fn>GCIS. LetterToReligiousLeaders.2010-10-19.af.txt</fn>
om u bystand en persoonlike betrokkenheid te versoek om, vanuit u gesagsposisie, sleutelboodskappe oor influensa A (H1N1) 2009 doeltreffend binne u gemeente en gemeenskap oor te dra.
Die amptelike wetenskaplike naam van die siekte is pandemiese influensa A (H1N1) 2009. Dit het in April vanjaar in Mexiko en die Verenigde State van Amerika (VSA) ontstaan. Dit het aanvanklik as varkgriep bekendgestaan, want daar is geglo dat dit van varke afkomstig was. Nou word verstaan dat dit 'n mengsel is van mens- en voëlelemente. Dus het die siekte niks te doen met die verbruik van vark of varkprodukte nie. Dit word nou eenvoudig genoem pandemiese influensa, of verkieslik by sy amptelike naam, influensa A (H1N1) 2009.
Sedert April vanjaar het die virus wêreldwyd vinnig na 166 lande versprei. In Afrika het dit tot dusver na slegs 16 lande versprei. Terwyl ek hierdie brief skryf, het die virus reeds wêreldwyd 177 457 mense geïnfekteer (laboratorium-bevestig), met 1 457 bevestigde sterftes.
Daar is in Suid-Afrika tot op hede 2 844 bevestigde gevalle, met ses sterftes.
Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) het ná die vierde Noodkomiteevergadering wat op 11 Junie 2009 gehou is, tot die gevolgtrekking gekom dat daar voldoen is aan die voorwaardes vir 'n pandemie, en die Direkteur-generaal, dr Margaret Chan, het 'n pandemie (fase 6) verklaar. Dit beteken bloot dat die siekte na lande in al die streke van die WGO versprei het, en baie vinnig versprei. Ek wil egter benadruk dat die pandemieverklaring nie beteken dat die siekte hewig is nie. Dit beteken bloot dat dit oral versprei.
Die WGO het op 6 Julie 2009 die verspreiding van die pandemie binne die lande wat daardeur geraak is, en na ander lande, as onvermydelik en onstuitbaar beskryf. Hoe dit ook sy, hulle het gelukkig ook opgemerk dat die meeste mense wat die virus opdoen, ligte simptome het. Nogtans is ons as gesondheidsbeamptes, wêreldwyd en plaaslik, steeds bekommerd oor die sterftes wat tot dusver voorgekom het (wêreldwyd 0,8%, en in Suid-Afrika 0,2%, van geïnfekteerde mense). Die virus infekteer meestal individue in die ouderdomsgroep tien tot 29 jaar - die meeste van hierdie individue woon skole of instellings van hoër onderrig by.
Die WGO se raad is dat lande hulle daarop moet toelê om die invloed van die siekte op gemeenskappe te versag. Doeltreffende kommunikasie is hierin die sleutel.
Die siekte word versprei deur druppelbesmetting (d.i. wanneer 'n geïnfekteerde persoon hoes of nies, en jy die lug inasem waarin hulle genies of gehoes het. Selfs al sou hulle in die rigting van 'n oppervlak hoes, en jy asem van die lug rondom in, kan jy geïnfekteer word).
n algemene gevoel van ongesteldheid.
Die oorgrote meerderheid mense wêreldwyd het ligte simptome en sal nie enige gespesialiseerde mediese sorg benodig nie. Mense met ligte simptome moet dus behandel word soos vir gewone griep.
diarree en tekens van ontwatering.
erge slaperigheid en bewusteloosheid.
Enigeen met matige of erge simptome moet dringend mediese hulp vra en ontvang.
Amptelike toetsing word gedoen deur die Nasionale Instituut vir Oordraagbare Siektes (NIOS) wat in Gauteng geleë is. Die werk is onlangs ook na die Wes-Kaap "gedensentraliseer". Toetsing word op aanbeveling van 'n geneesheer gedoen. Pasiënte wat binne die openbaregesondheidstelsel sorg verlang, moet nie 'n laboratoriumtoets aanvra nie. Ons merk op dat dit tans die geval is binne die privategesondheidsorgstelsel, maar dit word nie deur die WGO aanbeveel nie. Dokters moet verdagte gevalle behandel ooreenkomstig protokolle wat deur die Departement van Gesondheid verskaf word.
Die voorkeurbehandelingsmiddel is Tamiflu.
met erge simptome.
Massabehandeling met Tamiflu kan tot middelweerstandigheid lei wat die middel ondoeltreffend maak, selfs vir individue wie se lewe dit kan red.
Ervaring wêreldwyd het geleer dat die sluit van skole, instellings van hoër onderrig, koopsentrums en werkplekke nie die verspreiding van die siekte doeltreffend teëhou nie. Dit het eerder erge maatskaplike ontwrigting veroorsaak.
Ons raad is dat enige leerder, opvoeder of werker met ligte simptome tuisbly. Indien daar baie leerders en/of opvoeders is wat wegbly, moet die instelling wat geraak word met die Departemente van Basiese Onderwys en Hoër Onderwys en Opleiding oorleg pleeg, wat saam met die gesondheidsowerhede oor die nodige optrede sal besluit.
Was jou hande dikwels met seep.
Hoes of nies in 'n sneesdoekie of in jou mou.
Moet nooit in jou hande hoes nie; hoes eerder in jou elmboog.
Indien jy noodgedwonge in jou hande moes hoes, moenie aan enigiets soos deurhandvatsels, vensters, tafeloppervlakke of werktuie raak voordat jy nie jou hande met seep gewas het nie.
Indien jy ligte simptome beleef, bly tuis en vermy kontak met mense.
Ek wil u verseker dat wetenskaplikes wêreldwyd in samewerking met die WGO hulle bes doen om 'n vaksine te vervaardig. Indien alles goed verloop, kan sodanige vaksine binne 'n paar maande beskikbaar wees. Daar sal egter waarskynlik 'n oorweldige aanvraag wees vir die vaksine, terwyl die produksievermoë (waaroor Afrika nie beskik nie) beperk is.
Dankie dat u hierdie brief aan u gelees het, en by voorbaat dankie vir u daadwerklike betrokkenheid by die oordra van inligting oor, en die versagting van, die gevolge van die siekte.
<fn>GCIS. TowardsAFifteenYearReview.2010-10-19.af.txt</fn>
Met die aanbreek van demokrasie in 1994 het die mense van Suid-Afrika hul eerste demokratiese regering aangestel om die nalatenskap van apartheid aan te spreek - veral ongelykhede, armoede en diskriminasie. Die land moes ook weer deel word van die internasionale gemeenskap waarvan dit deur apartheid geïsoleer is.
In 2004, na 10 jaar van demokrasie, was daar baie vordering, maar baie meer moes nog gedoen word. Selfs al is die nalatenskap van apartheid aangespreek, het die veranderinge in ons gemeenskap nuwe uitdagings teweeggebring.
Met die aanbreek van die Tweede Dekade van Vryheid was baie mense steeds nie deel van die land se ekonomie nie en het hulle nie hul regmatige deel van die groei ontvang nie. Terwyl baie vordering gemaak is op gebiede waaroor die Regering beheer het - soos maatskaplike dienste - het dinge baie stadiger gevorder in areas waar die Regering afhanklik was van ander se aksies, soos werkskepping. Die Staat self moes meer doeltreffend word en 'n beter diens bied.
Die verkiesing van 2004 het die Regering die mandaat gegee om programme te implementeer wat nie net die positiewe ontwikkelinge steun en die uitdagings aanspreek nie - maar dit ook bespoedig. . Die hele samelewing is opgeroep as vennote, en die doelwit is gestel om armoede en werkloosheid teen 2014 te halveer.
verbeterde regeringsdienste, die veldtog teen misdaad en Suid-Afrika se verhouding met ander lande.
En nou, 15 jaar later?
Die grondslag wat in die Eerste Dekade van Vryheid gelê is en nuwe inisiatiewe sedert 2004 het Suid-Afrika op 'n pad van vinniger groei geplaas. Terselfdertyd is daar sekere uitdagings wat voortbestaan. Nuwe uitdagings het ook kop uitgesteek saam met die veranderinge in ons samelewing en die wêreld waarvan ons deel is.
Terwyl ons vorentoe beweeg moet ons uit die lesse van ons verlede leer.
Watter impak het regeringsbeleide tydens die afgelope 15 jaar van vryheid gehad om Suid-Afrika te help om nader te beweeg aan 'n samelewing wat op gelykheid, nie-rassisme en nie-seksisme gegrond is Hoe geslaagd was die Regering se pogings om te doen wat dit onderneem het, en hoe kan dit verbeter word?
Dit is die vrae wat die Regering gevra het met die opstel van die Vyftien-Jaar Oorsig.
Navorsing is binne die Regering en deur buite-mense gedoen. Die uitslae is as 'n besprekingsdokument gepubliseer.
Die doel is om almal aan te moedig om hierdie kwessies te bespreek soos wat ons land vorentoe beweeg in die opbou van 'n nuwe samelewing.
Hoe kan hierdie pamflet gebruik word?
Hoe het dinge verbeter Watter dinge het nie verbeter nie?
Watter verskil het gemeenskappe en individue gemaak Hoe kan ons saamwerk om dinge vorentoe te laat beweeg?
Hierdie dokument is 'n opsomming van die Regering se Vyftien-Jaar Oorsig. Die volledige verslag is op die Suid-Afrikaanse Regering se webwerf (www.gov.za) beskikbaar.
Die fokus is sedert 2004 daarop om demokrasie te vestig en die Staatsdiens se werkverrigting te verbeter.
Konstitusionele demokrasie - sterk verteenwoordigende instellings en 'n onafhanklike regbank is gevestig.
Demokratisering van tradisionele leierskap - nuwe wette en instansies gee 'n rol aan tradisionele leierskap in ons demokratiese stelsel.
Op pad na 'n oop en deursigtige staat: - die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 gee landsburgers toegang tot inligting, hoofsaaklik dié wat in staatsbesit is.
Batho Pele plaas "Mense Eerste" as 'n riglyn vir die Staatsdiens.
drie teenkorrupsieberade tussen 2001 en 2008 het die geveg teen korrupsie na die hele samelewing uitgebrei.
Die transformasie van die Staatsdiens - merkwaardige vordering is gemaak in die eerste 10 jaar om die aparte regeringsdienste in 'n geïntegreerde staatsdiens te verenig. Die Regering is nou ook meer verteenwoordigend van die samelewing.
Die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 en die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur, 2003 verbeter finansiële bestuur.
Beplanning, monitering en evaluasie word versterk. Daar is planne vir beter bestuur en 'n enkele diens aan die publiek.
Opleiding het 'n reuse-hupstoot gekry toe die opleidingsakademie vir staatsdienswerkers in Augustus 2008 van stapel gestuur is.
Projek Konsolidasie het sedert 2004 met spesiale programme die bevoegdheid in 136 munisipaliteite bevorder. In 2006 is hierdie praktiese benadering opgeneem in die Vyf-jaar Strategiese Agenda vir Plaaslike Regering.
Die toename in protesaksie wys dat dit nodig is om platforms te verbeter ten einde meer gereelde interaksie tussen verteenwoordigers en inwoners teweeg te bring.
Diens aan die publiek vereis op baie gebiede baie verbeteringe.
Swakhede in die implementering beperk die doeltreffendheid van veldtogte teen korrupsie.
Die Regering, veral munisipaliteite, het uitdagings om die mense wat nodig is te werf en te behou.
Maatskaplike programme het al baie vermag om mense se lewens te verbeter, maar meer langtermynoplossings word benodig.
Maatskaplike-toelae program - dit was die hoofoorsaak vir die afname in die aantal mense met 'n baie klein inkomste. Daar was in 1999 2,5 miljoen begunstigdes - nou is daar meer as 12 miljoen.
Basiese dienste - vordering word gemaak om te verseker dat almal toegang tot drinkwater, sanitasie en elektrisiteit het.
Arm huishoudings ontvang gratis basiese dienste: 6 000 liter water en 50 kWh elektrisiteit per maand.
Die gehalte van maatskaplike dienste moet verbeter.
Ondanks 'n groot onderwysbegroting is die uitset van die stelsel oor die algemeen swak.
Die Regering het gehoop om teen 2014 24,9 miljoen hektaar landbougrond aan swartmense oor te dra - sover is slegs 4,8 miljoen hektaar oorgedra.
Ondanks 'n vermindering van armoede en vinniger ekonomiese groei het inkomste-ongelykhede nie verminder nie en in sommige sektore het dit vergroot.
Die vinnige toename in die aantal huishoudings lei tot 'n hoër aanvraag na basiese dienste en maatskaplike hulp.
Onderwys - maatreëls om onderwys te bemark het gelei tot verbeterde bywoning.
Meer word bestee aan staatskole, Jong Kinderjare-ontwikkeling, Volwasse Basiese Onderwys en Opleiding en Verdere Onderwys en Opleiding (VOO).
Die aantal studente wat hoër onderwys ontvang, het vermeerder van 300 000 in 1986 tot 750 000 in 2005. Inskrywings by VOO-kolleges het tussen 1998 en 2002 met 34% vermeerder.
Gesondheid - programme om klinieke, hospitale en gesondheidsorgsentrums te bou, beteken dat 95% van Suid-Afrikaners nou binne 'n radius van 5 km van 'n gesondheidsgerief woon.
Malariagevalle het afgeneem van meer as 50 000 in die laat-1990s tot omtrent 5 000 in 2007. Die sukseskoers van TB-behandelings is omtrent 70%.
Gedurende die 1990s het MIV-infeksies vinnig toegeneem, maar dit is nou besig om af te neem. Onder vroue jonger as 20 jaar wat voorgeboorteklinieke besoek, het MIV van 16% in 2004 tot 13,5% in 2006 afgeneem. Teen die middle van 2008 het 480 000 mense met antiretrovirale behandeling begin.
Behuising - teen 2008 is 3 132 769 behuisingsubsidies goedgekeur en 2 358 667 eenhede is voltooi. Dit het behuising aan 9,9 miljoen burgers voorsien.
Grond - die grondhervormingsprogram het bates ter waarde van R12,5 biljoen aan 1,4 miljoen begunstigdes oorgedra, en bystandstoelae ter waarde van R15,2 biljoen voorsien.
Nadat die ekonomie gestabiliseer is, het die fokus verskuif na vinniger en gedeelde groei.
Die Versnelde en Gedeelde Groei-inisiatief vir Suid-Afrika (AsgiSA) - ten einde armoede en werkloosheid teen 2014 te halveer moet die ekonomie tussen 2004 en 2009 gemiddeld met 4,5% per jaar groei en 6% tot in 2014. AsgiSA fokus daarop om struikelblokke in die pad van ekonomiese groei uit die weg te ruim.
Groei - die ekonomie het elke jaar sedert 1994 gegroei, met versnelde groei sedert 2006. Dit is bokant die 4,5%-mikpunt vir 2004 tot 2009.
Die ekonomie het vinniger as die bevolking gegroei, dus het die gemiddelde inkomste per persoon tussen 1994 en 2003 met 1% gestyg en met 4% tussen 2004 en 2007.
Indiensneming - werkloosheid het na 1994 toegeneem en in 2003 'n hoogtepunt van 31% bereik. Daarna het dit afgeneem en in 2007 was dit 23%.
Skuld en inflasie - die Regering het in 1994 sy skuldlas verlig met byna die helfte van die land se jaarlikse produk tot minder as 20%.
Inflasie was in 1991 19%. Sedert 1994 tot 2008 het dit onder 10% gebly.
Beleggings en besparing - beleggings het oor die laaste paar jaar toegeneem. Die Regering sal tussen 2008 en 2011 R482 biljoen in infrastruktuur belê. Privaatsektor-belegging is baie hoër as wat dit was.
Nywerheidsbeleid - die Raamwerk vir die Nasionale Nywerheidsbeleid en Nywerheidsaksieplan van 2007 sal ekonomiese vermoëns om goedere en dienste te lewer bespoedig.
Kompetisie - sedert 2003 tree die Kompetisie-kommissie strenger op ten einde billike kompetisie en pryse te verseker van groot firmas wat steeds ons ekonomie domineer.
Bemagtiging - die Wet op Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging is in 2003 aanvaar en die Kodes vir Goeie Gedrag in 2007.
Swart verteenwoordiging onder topbestuur het in 2006 22% bereik en 27% onder senior bestuur.
Vaardigheidsontwikkeling - sektoropleiding- en opleidingsowerhede en die Nasionale Vaardigheidsfonds het met vaardigheidsontwikkeling-ingrypings begin om jong, werklose en minder vaardige mense te help.
Die Gesamentlike Inisiatief vir die Verwerwing van Prioriteitsvaardighede (Jipsa) het tot meer gegradueerde ingenieurs, die registrasie van ambagsmanne en die plasing van 15 000 werklose gegradueerdes in maatskappye gelei.
Tweede Ekonomie - die Uitgebreide Program vir Openbare Werke (EPWP) het een miljoen werksgeleenthede geskep - 'n jaar voor die teiken van 2009.
Die Regering het ondersteuning vir kleinsake uitgebrei en dit meer vaartbelyn gemaak.
Die Geïntegreerde Strategie vir Voedselsekuriteit en sommige provinsiale programme om bestaanslandbou te bevorder wys reeds bestendige verbeteringe.
'n Reeks programme bring kleinhoewe-eienaars in verbinding met agro-verwerkingswaardekettings in bosbou, suiker en biobrandstof.
Vyf jaar van vinniger groei het swakhede in ons ekonomie blootgestel wat verhoed dat dit so vinnig groei soos wat nodig is. AsgiSA het die probleme geïdentifiseer, maar meer sal gedoen moet word om dit aan te spreek.
Werkloosheid bly 'n uitdaging en minder mense werk of soek werk vergeleke met ander ontwikkelende lande.
Ons kleinsakesektor is klein vergeleke met ander ontwikkelende lande.
Ons moet tweede-ekonomieprogramme met massa-impak identifiseer eerder as die talle kleinskaal projekte.
Na die transformasie van regs- en kriminele instellings is die fokus nou daarop om hulle meer doeltreffend te maak om misdaad te laat afneem.
Die transformasie en verbetering van departemente - die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD), howe en tronke is verander van instrumente van apartheid na instrumente wat veiligheid en sekuriteit aan almal bied.
Opgradering van tegnologie en die vermeerdering van personeel help om hulle meer doeltreffend te maak. Teen 2010 sal die SAPD 193 240 lede hê.
n Oorsig van die kriminele regstelsel deur die Regering en sakegemeenskap het in 2008 tot verdere stappe gelei om die stelsel te verbeter.
Transformasie van die regbank - teen die middle van 2007 was 52% regters en landdroste swart en 30% was vroue.
Vonnisse van die Hooggeregshof is in lyn gebring met die demokratiese Grondwet. Nuwe howe soos gelykheidshowe, klein-eis howe en omgewingshowe is gevestig om toegang tot regshulp te verbeter.
Algemene neigings - meeste misdade het gestabiliseer of afgeneem vergeleke met 1994. Maar daar is 'n verskuiwing na meer gewelddadige misdade.
Ten einde oorbevolking in tronke aan te spreek is inisiatiewe soos die bou van nuwe tronke, alternatiewe vonnisoplegging, korrektiewe toesig, 'n afwagtende-verhoor projek en parool begin - maar die probleem het groter geword.
Vennootskappe met die Regering soos gemeenskapspolisiëringforums en Business Against Crime het gegroei - maar baie meer moet nog gedoen word.
Geweldsmisdaad teen vroue en kinders - die bekamping van hierdie misdade is 'n prioriteit. Drie-en-sestig spesialishowe en Thuthuzela-sorgsentrums is tot stand gebring om slagoffers by te staan.
Minimum vonnisse en onlangse wysigings aan die Wet op Seksuele Misdrywe en die Kinderwet versterk die Regering se hand om mishandeling te bekamp.
Die 16 Dae van Aktivisme Veldtog vir Geen Geweld teen Vroue en Kinders het bygedra om gemeenskappe teen geweld te mobiliseer.
teen 2007 het die Georganiseerde Misdaadeenheid 738 sindikate geneutraliseer en die Direktoraat: Spesiale Operasies (DSO) het meer as 1 000 vervolgings teweeggebring met 'n 85% skuldigbevinding-koers.
in 2008 is wetgewing bekendgestel om die DSO en SAPD se Georganiseerde Misdaadeenheid in een enkele agentskap binne die SAPD te laat saamsmelt.
Onwettige vuurwapens - die SAPD het sedert 2000 meer as 500 000 vuurwapens vernietig. Strenger wetgewing ten opsigte van vuurwapenlisensiëring het wapenbeheer verbeter.
Politieke geweld - politieke geweld het in die eerste jare van demokrasie afgeneem. Die Waarheids- enVersoeningskommissie het gehelp om die menseregteskendings wat onder apartheid gepleeg is, aan te spreek.
Grensbeheer - 'n interdepartementele komitee en beter tegnologie het beheer by die land se grense verbeter.
Die polisie, howe en tronke benodig meer hulpbronne, beter aanwending van hulpbronne en meer geintegreerde optrede.
Gewelds- en georganiseerde misdade is spesiale uitdagings.
Die tekort aan 'n migrasiebeleid ondermyn doeltreffende samewerking.
Die samelewing moet beter gemobiliseer word om deel te neem aan die bekamping van misdaad.
Die geldigheid van sekere kriminele-reg instellings word getoets deur neigings in openbare verklarings en aksies teen senior amptenare.
Suid-Afrika het deel van die internasionale gemeenskap geword wat werk vir die belange van die land, van Afrika en van die ontwikkelende wêreld.
Diplomatieke verhoudings - in 1994 het Suid-Afrika slegs 65 buitelandse missies gehad - teen 2008 was daar 121. Missies in Afrika het vanaf 17 tot 45 vermeerder.
Internasionale gebeure - Suid-Afrika het sedert 1994 gasheer gespeel vir baie groot gebeure, soos die Rugby-Wêreldbeker (1995), Non-Aligned Movement-Beraad (1998), Wêreldberaad oor Volgehoue Ontwikkeling (2002) en Wêreld-Assosiasie van Koerante-Konferensie (2007), en dit het die bod gewen om die 2010 FIFA-Wêreldbeker aan te bied.
Vasteland-instansies - Suid-Afrika het bygedra tot die oorgang van die Organisasie van Afrika-Eenheid tot die Afrika-Unie, gasheer gespeel vir die Pan-Afrikaanse Parlement ontvang en gehelp om die Afrika-Unie (AU) se Vredes- en Sekuriteitsraad in bedryf te stel.
Die Nuwe Vennootskap vir Afrika se Ontwikkeling (Nepad) - Nepad het die raamwerk daargestel vir die res van die wêreld se betrokkenheid by Afrika.
Afrika-portuuroorsig-meganisme (APRM) - Suid-Afrika is een van sewe lande wat 'n portuuroorsig ondergaan het. Die land is eervol vermeld vir 18 beste praktyke en het 'n omslagtige APRM-Aksieprogram aangeneem om swakhede wat in die oorsig geïdentifiseer is, aan te spreek.
Vrede - Suid-Afrika het 'n rol gespeel in vredespogings en konflikoplossing in die Demokratiese Republiek van Kongo, Burundi, Sudan, Ethiopië, die Ivoorkus, Liberië, die Comoros en Zimbabwe.
Belegging en handel met Afrika-lande - Afrika is nou ons vierde grootste uitvoerbestemming.
Versterking van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) - Die regering werk saam met SAOG-lande vir beter integrasie. Die bekendstelling van die SAOG-vryhandelarea in Augustus 2008 sal tot 'n doeane-unie en 'n gemeenskaplike mark lei. Samewerking ten opsigte van sekuriteit het verbeter deur die Orgaan van Vrede en Sekuriteit, Vroegtydige Waarskuwingstelsel vir Streke, Streeks- Vredesopleidingsentrum en die SAOG-Brigade.
Die bou van verhoudings vir ontwikkeling en 'n beter wêreld - Suid-Afrika het gehelp om samewerking tussen ontwikkelende lande te versterk, en nuwe strategiese verhoudings met lande soos Brasilië, Indië en China gesmee.
Verhoudings met ontwikkelde lande word getransformeer om Suid-Afrika en Afrika te bevorder en om nader aan 'n gelyke internasionale stelsel te beweeg.
Suid-Afrika het in 2007 vir twee jaar 'n nie-staande lid van die Verenigde Nasies (VN) se Veiligheidsraad geword. Suid-Afrika het hom beywer vir waarneming van die VN-Handves, multilateralisme en sterker bande tussen die VN en die AU.
Bemarking van Suid-Afrika en Afrika - Sedert die 1990s is daar 'n veldtog om Suid-Afrika te bemark. Toerisme het vinnig gegroei en meer as 400 000 direkte werksgeleenthede geskep.
Die 2010-Wêreldbeker is 'n groot geleentheid om die land te bemark en, in samewerking met die res van Afrika, die vasteland se beeld te verbeter.
Vinniger implementering van Nepad en 'n beter streeksklimaat bly groot uitdagings.
Daar is 'n behoefte aan beter koördinasie van politiese en ekonomiese diplomasie en beter kommunikasie van buitelandse beleid binne Suid-Afrika en in die buiteland.
Spesiale fokus op die mense wat die meeste deur apartheid se nalatenskap geraak is, het gehelp om hul lewens te verbeter.
Beleide en programme - wetgewing, beleide en programme is ontwikkel. Daar is koördinerende strukture in die kantore van die President en die Premier om hierdie programme te bestuur. Liggame wat die belange van teikengroepe bevorder, sluit die Kommissie vir Geslagsgelykheid, Kinderregte Raadgewende Raad, nasionale en provinsiale jeugkommissies en die Umsobomvu Jeugfonds in.
Werkverskaffing en besluitneming - in 2004 het die Kabinet uit 40% vroue bestaan. Verteenwoordiging van vroue in provinsiale en plaaslike regerings het verbeter. Meer as 30% van senior bestuurders in die Regering is vroue, maar die privaatsektor is ver agter in hierdie opsig.
Basiese dienste - deur op arm mense as teikengroep vir basiese dienste te konsentreer, beteken dit dat baie vroue en kinders daarby baat. Toegang tot water, elektrisiteit en telekommunikasie maak 'n groot verskil aan vroue en jongmense se lewens.
Toelaes - uit die 12 miljoen mense wat in 2007 maatskaplike toelae ontvang het, het agt miljoen kindersorgtoelae ontvang. 53% van behuisingsubsidies het na vroue of huishoudings waarvan vroue aan die hoof staan, gegaan.
Gesondheid - beter toegang tot gesondheidsdienste en gratis primêre gesondheidsorg het die teikengroepe bevoordeel.
Ernstige wanvoeding onder kinders jonger as vyf jaar het afgeneem, vanaf 88 971 gevalle in 2001 tot 28 165 in 2007. Die aantal kinders wat honger bed toe gegaan het, het afgeneem van 31% in 2002 tot 16% in 2006.
Onderwys - verpligte onderwys vir kinders tussen sewe en 15 jaar het gelei tot meer kinders wat skoolgaan - bykans 100% inskrywing.
VOO-instansies is in 1998 gestig ten einde jong mense te help om vaardighede te ontwikkel. In 2007 het R1,3 biljoen na die Nasionale Finansiële Skema vir Studente gegaan.
Ekonomie - vroue, jongmense en mense met gebreke is die hoofbegunstigdes van internskappe, indiensopleiding, jeugdiensprogramme, die EPWP, entrepreneurskap- en kleinsake-inisiatiewe.
Ingrypings soos AsgiSA en Jipsa fokus op die ontwikkeling van vroue en jongmense.
Geweldsmisdade teenoor vroue en kinders bly 'n groot uitdaging.
Werkverskaffing aan mense met gebreke in beide die Staatsdiens en privaatsektor is laer as wat dit moet wees.
Werkloosheid is veral hoog onder vroue en jongmense.
Na 15 jaar van demokrasie is dit duidelik dat baie gedoen is om die nalatenskap van apartheid uit te wis en om 'n nuwe, gelyke samelewing te skep. Halfpad deur die Tweede Dekade van Vryheid het Suid-Afrika die tempo vir groei en ontwikkeling versnel.
Maar dit is nog nie genoeg nie.
Watter breë benadering sal die Regering en land in staat stel om 'n hoër tempo van groei en ontwikkeling te bereik en te volhou eerder as om net op die huidige koers te bly?
Kan die uitdagings die hoof gebied word deur 'n groter nasionale poging wat op 'n paar prioriteite fokus in samewerking met die Regering en mense?
Wat ook al gedoen word, die pad vorentoe sal om 'n paar kernaspekte moet draai, soos: bespoediging van ekonomiese groei en transformasie, bekamping van armoede, die vestiging van maatskaplike samehorigheid, internasionale samewerking en die bou van 'n doeltreffende ontwikkelingstaat.
Vinniger en gedeelde groei is noodsaaklik om werkloosheid en armoede te verminder. Om die beurt moet die land se produktiewe vermoëns verbeter word sodat ons vinniger kan groei; meer mense in diens kan stel, insluitend mense met laer vaardigheidsvlakke; kompetisie kan verseker; uitvoere kan verhoog en florerende toestande vir klein- en mikro-ondernemings kan verseker. Daar is ook 'n behoefte om tweede-ekonomie-programme te ontwikkel wat 'n massa-impak sal hê.
Dit is ook nodig om kennis te neem van die veranderinge in energiekoste en die noodsaaklikheid om die omgewing te beskerm.
Maatreëls om armoede uit te wis is sentraal in die omvattende teen-armoede-strategie wat deur die Regering ontwikkel word. Die belangrikste maatreël om armoede te verlig is om werkloosheid te verminder. Dit vereis dat alle struikelblokke wat verantwoordelik is vir die land se swak, klein sakesektor en wat soveel gesonde mense ontmoedig om werk te soek, verwyder moet word.
Die bekamping van armoede vereis spesiale pogings om mense se kanse op werksgeleenthede te verhoog of hulle te help om hul eie besighede te begin. Onderwys het geweldige potensiaal om die siklus van armoede te verbreek.
Ten einde 'n eensgesinde samelewing te verseker, vereis dit dat ongelykhede verminder word deur toegang tot ekonomiese geleenthede vir almal, sowel as dat die Regering moet volhou met pro-armoede besteding.
Die sleutel tot maatskaplike samehorigheid is sterk en geloofwaardige openbare instellings. Dit vereis beter diens deur die Staat, verbeterde platforms vir openbare deelname en die bekamping van misdaad en korrupsie. Eweneens het die samelewing 'n verantwoordelikheid om die legitimiteit en gesag van staatsinstellings te respekteer en te beskerm.
Om 'n eensgesinde samelewing te bou vereis ook die bevordering van solidariteit en hulpverlening van alle Suid-Afrikaners eerder as die waardes van individualisme. Die Staat en samelewing moet saamwerk om 'n nuwe waardestelsel te ontwikkel.
Baie werk is al gedoen om vennootskappe dwarsoor die wêreld te versterk, veral in Afrika en die Suide. Dit moet voortgesit word, en Afrika en lande in die Suide moet steeds prioriteit geniet. Terselfdertyd moet verhoudings met ontwikkelde lande ook gehandhaaf word. Die versterking van strategiese vennootskappe sal help om ons nasionale belange te bevorder en om ons hulpbronne te ontplooi om ontwikkeling in Afrika-lande te verseker.
dit vereis ook 'n versterking van platforms vir meer gereelde interaksie tussen burgers en hul openbare verteenwoordigers.
Wat is die belangrikste dinge wat jy dink die Regering kan doen in samewerking met jou?
Vir meer inligting oor regeringsprogramme en -dienste, kontak: www.gcis.gov.za of die Batho Pele-inbelsentrum by 1020.
<fn>GCIS. Zfold16days.2010-10-19.af.txt</fn>
Die 16 Dae van Aktivisme: Geen Geweld teen Vroue en Kinders is 'n internasionale veldtog wat jaarliks van 25 November (Internasionale Dag van Geen Geweld teen Vroue) tot 10 Desember (Internasionale Menseregtedag) plaasvind.
Gedurende hierdie tyd onderneem die Suid-Afrikaanse Regering 'n 16 dae van aktivisme-veldtog wat daarop gemik is om bewusmaking rondom die negatiewe impak van geweld op vroue en kinders te verskerp. Die Regering poog ook om deur middel van hierdie veldtog alle gemeenskapsektore sover te kry om teen misdaad op te tree.
Die Regering is daartoe verbind om 'n versorgende en vreedsame samelewing te vestig wat vroue en kinders teen alle vorme van geweld beskerm. Alhoewel die 16 Dae van Aktivisme elke jaar van 25 November tot 10 Desember van stapel gestuur word, word die doelwitte daarvan heeljaar versterk deur die 365-dae-program en 'n nasionale plan.
Elke jaar werk die Regering in vennootskap met gemeenskapsorganisasies en die sakesektor om die impak van die veldtog uit te brei. Deur die veldtog te ondersteun, het duisende Suid-Afrikaners ook gehelp om bewustheid te bevorder ten opsigte van geweld en om ondersteuning te verbeter vir slagoffers en oorlewendes van geweld.
Ondersteun die veldtog deur tydens die 16-dae-tydperk 'n wit strikkie te dra: 'n Wit strikkie is 'n simbool van vrede en simboliseer die draer se verbintenis daartoe om nooit geweld teen vroue en kinders goed te keur nie.
Sluit aan by die CyberDialogues-inisiatief: Die CyberDialogues is daarop gemik om aanlyn-besprekings tussen mense te fasiliteer om kwessies rondom vroue- en kindermishandeling te bespreek. Vir meer inligting besoek www.genderlinks.org.za of besoek jou naaste Thusong-dienssentrum.
aktiwiteite: Daar is 'n kalender van gebeurtenisse wat van 25 November tot 10 Desember dwarsdeur die land plaasvind. Gaan na www.womensnet.org.za/calendar.shtml om al die gebeurtenisse te besigtig.
Word 'n vrywilliger deur jou steun te wys aan nie-regeringsorganisasies en gemeenskapsgroepe wat mishandelde vroue en kinders ondersteun: Baie organisasies wat vroueslagoffers en oorlewendes van mishandeling help, het hulp van die publiek nodig. Jy kan jou tyd afstaan en 'n bydrae maak tot die werk van instansies wat hulp verleen. Soek 'n organisasie in jou woongebied waar jy 'n rol kan speel. Jy kan ook by www.csvr.org.za/gender/directory toegang kry tot 'n gids van organisasies wat hulp verleen.
Donasies: Jy kan geld skenk vir organisasies wat vir die beëindiging van geweld teen vroue en kinders werk deur 'n donasie aan die Menseregtefonds te maak. Daar is nie 'n spesifieke minimum of maksimum bedrag vir donasies nie - jy kan self besluit! Gaan na www.fhr.org.za vir meer besonderhede, of skakel 012 440 1691.
Spreek jou misnoeë uit oor vroue- en kindermishandeling: Moedig vroulike slagoffers aan om misdaad teen te staan. Rapporteer kindermishandeling aan die polisie.
Sluit aan by gemeenskapspolisiëringforums (GPF's) of gemeenskapsbeveiligingsforums (GBF's): Die gemeenskaps- en plaaslike polisiestasies is aktiewe vennote om veiligheid en sekuriteit te verseker. Deur by die plaaslike GPF of GBF aan te sluit kan jy help om misdaad in jou woongebied te bekamp. Skakel jou naaste polisiestasie vir meer inligting oor hoe om aan te sluit.
As jy enigsins mishandel word of jy weet van iemand wat mishandel word, reik uit - kry hulp.
<fn>GOV-ZA.10017.2010-03-24.af.txt</fn>
Finansiële toekennings is beskikbaar om sportorganisasies by te staan met sportontwikkeling.
sportgeriewe, om die standaard en gebruik van bestaande geriewe te verbeter en om nuwe geriewe te bou en bestaandes op te gradeer sportfederasies, om hulp te verleen met hul administrasie en tegniese vermoë, en te verseker dat sportbyeenkomste in die provinsie gehou word.
Type B-befondsing wat groot internasionale, nasionale en provinsiale byeenomste ondersteun.
Type C-befondsing watvir 'n ad hoc-ondersteuning aangewend word. Aansoeke in dié verband moet op die voorgeskrewe aansoekvorm 30 dae voor die tyd ingedien word, en slegs noodgevalle sal oorweeg word.
Aansoekvorms om befondsing is beskikbaar by die Departement.
n kliëntprofiel n lys byeenkomste waarom aansoek gedoen word n begroting vir elke projek n dekbrief waarin die behoefte aan befondsing uiteengesit word volledig geouditeerde finansiële state en die notules van die organisasie se AJV. Alle aansoeke word geëvalueer ooreenkomstig die Departement se befondsingsbeleid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10029.2010-03-24.af.txt</fn>
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse Erfenisraad reik 'n permit uit, gegrond op die meriete van die aansoek en 'n omgewingsimpakbeoordeling. Die permit neem die ontwikkelingsbeplanning en soneringsregulasies in ag van 'n plaaslike owerheid se Grondgebruikordonnansie. Deur seker te maak dat erfenissake ingesluit word by impakstudies vir voorgestelde ontwikkelings, word ontwikkelaars in staat gestel om erfenisbronne uit te ken. Ontwikkelaars kan dus voortgaan sonder onsekerheid oor of werk tot stilstand gedwing sal word as 'n erfenisbron ontdek word.
lewende erfenis wat verband hou met erfenis en mondelinge geskiedenis, of wetenskaplike meriete terreine wat verband hou met die geskiedenis van slawerny in Suid-Afrika skeepswrakke.
hwc@pgwc.gov.zaPermitaansoeke moet ingevul word op die amptelike vorm: Aansoek om die vernietiging, beskadiging, ontsiering, verandering, verwydering van die oorspronklike plek af, onderverdeling of verandering van die status van 'n nasionale erfenisterrein, provinsiale erfenisterrein, voorlopig beskermde plek of struktuur ouer as 60 jaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10065.2010-03-24.af.txt</fn>
Sewe kulturele sentrums is beskikbaar vir gebruik deur organisasies of verenigings wat kulturele of opvoedkundige programme aanbied. Die kulturele sentrums bied verblyf en konferensiegeriewe aan.
Die geriewe is almal geleë in asemrowende omgewings.
Dit is net beskikbaar vir groepe van 40 of meer en 'n deposito moet betaal word.
Naweekbesprekings is van Vrydae om 16:00 tot Sondae om 14:00. Die geriewe is nie beskikbaar vir net 'n deel van die naweek, waaronder Vrydae, nie.
Die kulturele sentrums, waaronder liggings, besprekingsbesonderhede en pryse, is in die tabel.
Tussen R26 en R30 per persoon per nag vir 2006.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10087.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse...
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10090.2010-03-02.af.txt</fn>
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as...
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer. Dit word slegs vir die volgende doeleindes toegeken:aan 'n voertuigvervoerder om 'n motorvoertuig af te lewer, aan 'n motorhandelaar om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, te ruil...
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie...
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10111.2010-03-25.af.txt</fn>
Die 10 111-inbelsentrums vir die aanmelding van misdaad behartig klagtes van die publiek en is 24 uur per dag in werking. Oproepe kan via 'n Telkom-lyn of 'n selfoon gemaak word. Alle oproepe na inbelsentrums word opgeneem.
Let wel: Skakel hierdie nommer slegs in noodgevalle. Moenie die nommer misbruik nie, want sulke optrede blokkeer oproepe van mense wat in lewensgevaarlike situasies verkeer en die polisie se hulp dringend nodig het mors die polisie se tyd, omdat beamptes onnodiglik na die vermeende misdaadtoneel uitgestuur word is 'n vermorsing van die polisie se hulpbronne, omdat beamptes ontplooi word waar daar eintlik geen noodgeval is nie.
Skakel die naaste polisiestasie vir minder ernstige klagtes en algemene navrae.
Skakel die telefoonnommer 10 111 van enige plek in Suid-Afrika af.
n Inbelsentrum-operateur sal jou oproep beantwoord en al die inligting wat nodig is, afneem.
Die inligting word ingesleutel, en 'n verwysingsnommer word as bewys en vir toekomstige verwysing aan jou uitgereik.
Die klag word aan die plaaslike SAPD-gemeenskapsdienssentrum , sektorvoertuig of die naaste blitspatrollievoertuig toegewys.
Alle oproepe word so vinnig moontlik beantwoord.
Oproep van 'n Telkom-lyn af : Hierdie diens is gratis.
Oproep van 'n selfoon af : Die standaard selfoontarief word gehef.
Daar hoef geen vorms ingevul te word nie.
<fn>GOV-ZA.101414.2010-03-24.af.txt</fn>
Die onlangse uitbreek van voël botulisme, algemeen bekend as voëlgriep, in die Sonstraal en Vygeboom damme wat gelei het tot die instel van 'n moratorium op visvang in die betrokke damme, is Dinsdagaand 8 Maart 2005 tydens 'n openbare vergadering in die Durbanville Raadsaal bespreek.
Die vergadering het onder voorsitterskap van Raadslid Koos Bredenhand, Voorsitter van die Koeberg Subraad, plaasgevind. Dit is deur die wyksraadlid, Raadslid Danetta Smit en 18 lede van die gemeenskap bygewoon. Verskeie amptenare van die Stad Kaapstad, asook 'n amptenaar van Kaapse Natuurbewaring was ook teenwoordig.
Alhoewel die botulisme tans onder beheer blyk te wees, was die aanwesiges by die vergadering dit eens dat die vang van vis in die damme lei tot die onnodige besering van die watervoëls. Voëls wat in vislyn verstrengel raak en selfs met vishoeke in hul snawels, word dikwels in en om die damme aangetref.
Die vergadering het besluit dat die munisipaliteit versoek word om nie die moratorium op visvang op te hef nie, maar om dit met 'n algehele verbod op die vang van vis in die damme te vervang.
Die Direktoraat: Stad Parke en Natuurbewaring het die versoek oorweeg en het as gevolg van die talle probleme wat weens visvang by die damme ondervind word, besluit om 'n algehele verbod op die vang van vis in te stel.
Geen visvang word dus in die toekoms in die damme toegelaat nie en kennisgewingborde wat dit aandui, sal by die damme opgerig word. Wetstoepassing sal die gebied meer gereeld patrolleer om te verseker dat gehoor gegee word aan die verbod.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10142.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal lewer gratis dienste aan huurders en eienaars oral in die Provinsie Wes-Kaap. Verhore en bemiddeling word so na as moontlik aan die punt van die klagte gehou.
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10163.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Clotex bied opleidingskursusse en n wye reeks onderwerpe en vaardighede van toepassing op die klere- en tekstielbedrywe, asook toegang tot inligting, regsaspekte, finansiële vaardighede, rekenaarvaardighede en -tegnologie.
Die Departement het befondsing aan Clotex vir n Klere- en Tekstieltentoonstelling, n Mentor- en Verbindingsprojek en die opleiding van sny-, opmaak- en afwerkingswerknemers verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10197.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie hanteer grondontwikkeling aansoeke?
Hoe word oor aansoeke besluit?
Munisipaliteite hanteer ontwikkeling aansoeke, soos aansoeke om afwykings van bou-parameters, aansoeke om herindeling of om die onderverdeling van grond. Munisipaliteite besluit hoe om die aansoeke, volgens wetgewing, beleid en riglyne wat deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning verskaf word, te hanteer. In 'n paar gevalle, soos met meer ingewikkelinde herindeling- of hersonering-aansoeke, sal munisipaliteite die aansoeke na die Departement verwys vir voorlegging aan die Minister vir 'n finale besluit.
Die Departement verwerk landbou-verwante aansoeke vir die nasionale en provinsiale Departement van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad. Die Departement hanteer ook myn-verwante aansoeke vir die nasionale Department van Minerale en Energie, die nasionale en provinsiale Departmente van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad.
Voordat daar volgens die grondgebruik beplanningwetgewing oor 'n ontwikkeling aansoek besluit kan word, moet die aansoek aan verskeie openbare deelnemingsprosesse onderwerp word en in sommige gevalle moet die goedkeuring van verskeie staatsinstellings verkry word. As 'n aansoek binne 'n sekere kategorie van grondwysiging val, word dit ook na die Departement verwys.
Aansoeke word volgens die Wet op Omgewingsbewaring van 1989 beoordeel om seker te maak dat aan 'n volledige omgewingsbeleid en beplanningsoorwegings voldoen word. Die Departement maak seker dat die aansoeke met verwante aansoeke inskakel, naamlik mynbouverslae, grondontwikkeling aansoeke enruimtelike en strategiese planne.
Nadat 'n ontwikkeling aansoek in ooreenstemming met omgewingswetgewing beoordeel is, word goedkeuring in die vorm van 'n permit of 'n besluit, soos van toepassing is, uitgereik.
n Besluit in gevolge grondgebruik wetgewing mag eers geneem word nadat die aansoek beoordeel is.
Nadat 'n besluit deur 'n munisipaliteit geneem is, kan 'n appèl daarteen by die Departement vir voorlegging aan die Minister aangeteken word.
Navrae oor 'n aansoek wat ingedien is, moet gerig word aan die liggaam by wie aansoek gedoen is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.102068.2010-03-24.af.txt</fn>
Die "beste", "skoonste" en "gesondste" trein wat nog die Wes-Kaap besoek het, stop vir vier dae op Malmesbury om tandheelkundige-, gesondheids-, sielkundige- en oogdienste asook medisyne te lewer aan die eerste van duisende mense tydens 'n toer van die provinsie gedurende die volgende drie maande.
Die Phelophepa-gesondheidstrein, 'n samestelling van die Sotho- en Tswana-idiome wat beteken "goeie, skoon en gesondheid" bied gesondheidsdienste op Malmesbury vanaf 22 Maart. Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, sal die trein vanaf 8 uur tot 10 uur op Dinsdagoggend besoek. "Ek glo die Phelophepa Gesondheidstrein is 'n uitstekende konsep van die Transnet Stigting en 'n voortreflike gemeenskapsuitreikprogram. Dit is in 1994 ingestel en het reeds sowat 800 000 pasiënte, van wie 700 000 kinders, behandel - 'n gemiddeld van 75 000 per jaar."
Uys sê organisasies soos die Colgate Palmolive Stigting en Roche Produkte, wat die trein se Tandheelkundige- en Gesondheidsklinieke borg, is nog 'n uitstekende voorbeeld van vennootskappe tussen die regering en private ondernemings. Die trein beskik reeds oor 16 waens waarvan vyf as klinieke ingerig is om tandheelkundige-, gesondheids- oog en sielkundige dienste te lewer asook 'n apteek vir die reseptering van medisyne. Die diens is nou ook uitgebrei om moeder- en babasorg in te sluit terwyl bloed-, diabetiese- en kankertoetse ook gedoen word. Die tandheelkundige diens bestaan uit ses stoele vir die skoonmaak en trek van tande. Drie van die stoele is ook toegerus met spesiale toerusting vir die herstel van tande terwyl 'n spesiale X-straal-eenheid mondplate neem.
Die gesondheidskliniek konsentreer op gesondheidsvoorligting asook die behandeling van minder ernstige ontstekings en siektes. Die kliniek is onlangs uitgebrei om diabetiese- en kankertoetse te doen. Aandag word ook aan voorligting geskenk. Spesiale onderrig met betrekking tot babasorg en eetgewoontes is ook op die program. Die sielkundige- en beradingsklinieke onderneem werkswinkels in gemeenskappe self en by skole. Bemarkingsagente het reeds alle haltes ses weke voor die trein se aankoms besoek om gemeenskappe oor die komende dienste in te lig asook oor aankomsdatums. Die trein sal vanaf 4 tot 8 April op Piketberg wees; vanaf 12 tot 15 April op Elgin; 18 tot 22 April op Worcester; 25 tot 29 April op Robertson, 2 tot 6 Mei op Ashton; 9 tot 13 Mei op Swellendam en vanaf 16 tot 20 Mei op Oudtshoorn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.102743.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning gee ingevolge Artikel 4(5) van die Ordonnansie op Grondgebruik, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) as deel van die proses van die opstel van 'n Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk, kennis dat kommentaar ten opsigte van huidige dokumentasie en voorstelle ingedien kan word teen 12:00 op 13 Mei 2005.
Om 'n raamwerk te bied wat omgewingsvolhoubare ontwikkeling d.w.s.
Om die interafhanklikheid tussen ekologiese, sosiale en ekonomiese aktiwiteite ruimtelik te reflekteer.
Tot dusver is voorbereidende dokumentasie opgestel d.m.v. 'n inklusiewe proses wat owerheids-, burgerlike, arbeids- en sake-verteenwoordigers betrek het, en die dokumentasie is gekonsolideer in een dokument. Openbare kommentaar word nou gevra op die konsepvoorstelle vervat in die dokument.
n Kopie van die dokument is vir kommentaar beskikbaar vanaf Maandag, 11 April by elk van die Distriksmunisipaliteite (stadsbeplanningskomponent) en by die kantoor van die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur op die tweede vloer, Property Centre, Dorpstraat 3 (gebruik ingang by Dorpstraat 1), Kaapstad. Dit is ook beskikbaar op die departement se webtuiste, by www.capegateway.gov.
Hierdie kennisgewing is in Xhosa op die webtuiste en by Die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur, Property Centre, Dorpstraat 1, Kaapstad beskikbaar.
Enige verdere navrae kan gerig word aan die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur by 021 483 4794.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.102743.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning gee ingevolge Artikel 4 van die Ordonnansie op Grondgebruik, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) as deel van die proses van die opstel van 'n Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk, kennis dat kommentaar ten opsigte van huidige dokumentasie en voorstelle ingedien kan word teen 12:00 op 13 Mei 2005.
Om 'n raamwerk te bied wat omgewingsvolhoubare ontwikkeling d.w.s.
Om die interafhanklikheid tussen ekologiese, sosiale en ekonomiese aktiwiteite ruimtelik te reflekteer.
Tot dusver is voorbereidende dokumentasie opgestel d.m.v. 'n inklusiewe proses wat owerheids-, burgerlike, arbeids- en sake-verteenwoordigers betrek het, en die dokumentasie is gekonsolideer in een dokument. Openbare kommentaar word nou gevra op die konsepvoorstelle vervat in die dokument.
n Kopie van die dokument is vir kommentaar beskikbaar vanaf Maandag, 11 April by elk van die Distriksmunisipaliteite (stadsbeplanningskomponent) en by die kantoor van die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur op die tweede vloer, Property Centre, Dorpstraat 3 (gebruik ingang by Dorpstraat 1), Kaapstad. Dit is ook beskikbaar op die departement se webtuiste, by www.capegateway.gov.
Hierdie kennisgewing is in Xhosa op die webtuiste en by Die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur, Property Centre, Dorpstraat 1, Kaapstad beskikbaar.
Enige verdere navrae kan gerig word aan die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur by 021 483 4794.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.102867.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie kamp is deur Departement Landbou aangebied as deel van hul Junior LandCare program. Die doel van dié program is om die jeug meer bewus te maak van die uniekheid van hul spesifieke omgewing en om betrokke te raak by die bewarging van alle hulpbronne.
Leerders het eerstehands kennis gemaak met die biodiversiteit van die omgewing, plante en hul medisinale waardes en verskeie diere van die omgewing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.102911.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep. Met die projek kry gemeenskappe toegang tot rekenaars en die internet, sowel as die vernuf om die hulpmiddel te gebruik.
Die Cape Access-program gebruik beide nuwe en bestaande infrastruktuur om plattelandse gemeenskappe toegang te gee tot inligtingstegnologie en die voordele wat dit inhou. Deur bestaande rekenaarsentrums in plaaslike skole en veeldoelige sentrums te gebruik, help Cape Access gemeenskappe om die meeste voordeel uit die geriewe te trek. Nuwe rekenaarsentrums is opgerig in biblioteke in gemeenskappe waar daar geen geriewe was nie of bykomende geriewe nodig was.
Die loodsplekke wat in biblioteke is gebruik die Smart Cape-tegnologie wat deur die Stad Kaapstad ontwikkel is vir die Kaapstadse biblioteek-toeganklikheidsprojek (Smart Cape). Dit gee gebruikers die geleentheid om aanlyn te registreer, hulle eie e-posrekeninge op te stel en toegang tot die internet te hê. Gebruikers word beperk tot sessies van 45 minute by enige van die vyf biblioteekrekenaars.
Die VDS- en skoolgeriewe gebruik die bestaande tegnologie by die persele. Dit kan in die toekoms opgegradeer word om gebruikers e-posrekeninge te gee.
Elke Cape Access-perseel draai om 'n e-Gemeenskapsforum, wat bestaan uit verskeie verteenwoordigers van die gemeenskap, wat gemeenskapsleiers, nie-regeringsorganisasies in die gemeenskap, verteenwoordigers van die perseel en gemeenskapslede wat belangstel insluit.
'n Ontsaglike hoeveelheid tyd en energie is bestee aan die samestelling van die forums, omdat navorsing wys dat baie ander tele-sentruminisiatiewe misluk het omdat hulle te veel toegespits was op die tegnologiese aspekte en nie genoeg op die menslike kwessies wat aanvaarding, opleiding en bevordering betref nie. Dit is noodsaaklik dat gemeenskappe 'n leidende rol moet speel om vas te stel wat vereis word en hoe die projek moet werk. Gemeenskappe moet ook verantwoordelikheid aanvaar vir die volgehoue gebruik van die geriewe.
Die e-Gemeenskapsforums sal toegang tot die geriewe en ander logistieke sake bestuur. Hulle moet ook die gemeenskap aanvuur en sal 'n sleutelrol speel in die opleiding van gemeenskapslede.
Die Cape Access-projek is deel van 'n groep e-genootskapsprojekte wat op die oomblik gelewer word deur die Sentrum vir e-Innovasie. Die projekte hou onderling verband en benader IKT en ontwikkeling holisties.
Opleidingsteun sal aan die e-Gemeenskapsforums verskaf word deur die Sentrum vir e-Innovasie se Cape Skills e-Geletterdheidsprojek. Die projek sal lede van die e-Gemeenskapsforums oplei en hulle sal op hulle beurt lede van die gemeenskap touwys maak. Die inisiatief word hanteer in vennootskap met bridges.org.
Cape Gateway is 'n kanaal waardeur mense maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste kan kry. Gebruikers van die Cape Access-geriewe sal voorgestel word aan die Cape Gateway-poortwebwerf en opleiding sal verskaf word oor hoe om die webwerf en ander regerings-aanlyninligtingsdienste te gebruik.
Ander projekte wat inskakel by Cape Access sluit die RED-deur, Biblioteeksakehoekies en Veeldoelige Gemeenskapsentrums in.
Die Sentrum vir e-Innovasie het tot 2006 geld vir die Cape Access-projek verskaf. Bykomende steun word gegee deur die Stad Kaapstad, deur die tegnologie, vaardigheid en ondervinding wat opgebou is met die Smart Cape-projek.
As die loodsprojekpersele eers voluit werk en deeglik beoordeel is, sal die Cape Access-model (soos aangepas op grond van die beoordelings) na ander gemeenskappe uitgebrei word. Daar word beplan dat bykomende geld vir dié uitbreiding verkry sal word van finansieringsorganisasies en sake-ondernemings.
Skep van e-Gemeenskapsforums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.102911.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep. Met die projek kry gemeenskappe toegang tot rekenaars en die internet, sowel as die vernuf om die hulpmiddel te gebruik.
Die Cape Access-program gebruik beide nuwe en bestaande infrastruktuur om plattelandse gemeenskappe toegang te gee tot inligtingstegnologie en die voordele wat dit inhou. Deur bestaande rekenaarsentrums in plaaslike skole en veeldoelige sentrums te gebruik, help Cape Access gemeenskappe om die meeste voordeel uit die geriewe te trek. Nuwe rekenaarsentrums is opgerig in biblioteke in gemeenskappe waar daar geen geriewe was nie of bykomende geriewe nodig was.
Die loodsplekke wat in biblioteke is gebruik die Smart Cape-tegnologie wat deur die Stad Kaapstad ontwikkel is vir die Kaapstadse biblioteek-toeganklikheidsprojek (Smart Cape). Dit gee gebruikers die geleentheid om aanlyn te registreer, hulle eie e-posrekeninge op te stel en toegang tot die internet te hê. Gebruikers word beperk tot sessies van 45 minute by enige van die vyf biblioteekrekenaars.
Die VDS- en skoolgeriewe gebruik die bestaande tegnologie by die persele. Dit kan in die toekoms opgegradeer word om gebruikers e-posrekeninge te gee.
Elke Cape Access-perseel draai om 'n e-Gemeenskapsforum, wat bestaan uit verskeie verteenwoordigers van die gemeenskap, wat gemeenskapsleiers, nie-regeringsorganisasies in die gemeenskap, verteenwoordigers van die perseel en gemeenskapslede wat belangstel insluit.
Clive Zinkfontein n Ontsaglike hoeveelheid tyd en energie is bestee aan die samestelling van die forums, omdat navorsing wys dat baie ander tele-sentruminisiatiewe misluk het omdat hulle te veel toegespits was op die tegnologiese aspekte en nie genoeg op die menslike kwessies wat aanvaarding, opleiding en bevordering betref nie. Dit is noodsaaklik dat gemeenskappe 'n leidende rol moet speel om vas te stel wat vereis word en hoe die projek moet werk. Gemeenskappe moet ook verantwoordelikheid aanvaar vir die volgehoue gebruik van die geriewe.
Die e-Gemeenskapsforums sal toegang tot die geriewe en ander logistieke sake bestuur. Hulle moet ook die gemeenskap aanvuur en sal 'n sleutelrol speel in die opleiding van gemeenskapslede.
Die Cape Access-projek is deel van 'n groep e-genootskapsprojekte wat op die oomblik gelewer word deur die Sentrum vir e-Innovasie. Die projekte hou onderling verband en benader IKT en ontwikkeling holisties.
Opleidingsteun sal aan die e-Gemeenskapsforums verskaf word deur die Sentrum vir e-Innovasie se Cape Skills e-Geletterdheidsprojek. Die projek sal lede van die e-Gemeenskapsforums oplei en hulle sal op hulle beurt lede van die gemeenskap touwys maak. Die inisiatief word hanteer in vennootskap met bridges.org.
Cape Gateway is 'n kanaal waardeur mense maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste kan kry. Gebruikers van die Cape Access-geriewe sal voorgestel word aan die Cape Gateway-poortwebwerf en opleiding sal verskaf word oor hoe om die webwerf en ander regerings-aanlyninligtingsdienste te gebruik.
Ander projekte wat inskakel by Cape Access sluit die RED-deur, Biblioteeksakehoekies en Veeldoelige Gemeenskapsentrums in.
Die Sentrum vir e-Innovasie het tot 2006 geld vir die Cape Access-projek verskaf. Bykomende steun word gegee deur die Stad Kaapstad, deur die tegnologie, vaardigheid en ondervinding wat opgebou is met die Smart Cape-projek.
As die loodsprojekpersele eers voluit werk en deeglik beoordeel is, sal die Cape Access-model (soos aangepas op grond van die beoordelings) na ander gemeenskappe uitgebrei word. Daar word beplan dat bykomende geld vir dié uitbreiding verkry sal word van finansieringsorganisasies en sake-ondernemings.
Skep van e-Gemeenskapsforums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.104157.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons moet verstaan dat daar nie in Landbou plek kan wees vir 'n "ons" en "hulle" benadering nie. Almal binne Landbou moet ewe tuis hoort en weet dat wat die rol is wat hy of sy moet speel om van Landbou 'n sukses te maak," sê Mnr Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou. "Net soos in elke ander aspek van die lewe, wil ons dus die rol en bydrae van vroue in Landbou erken en waardeer. Die jaarlikse Vroueboer van die Jaar kompetisie is een van die maniere waarop ons juis dit doen."
Meer as 100 vroue en vrouegroepe vanoor die hele Wes-Kaap het oor die afgelope 6 jaar aan hierdie kompetisie deelgeneem. Die doel van die kompetisie is om vroue in landbou te bemagtig en hul sigbaarheid te verhoog. Dit dien terselfdertyd as instrument waardeur vroue se onontbeerlike bydrae tot die oorlog teen armoede erken kan word.
Die kompetisie vind eers op provinsiale vlak plaas, waarna provinsiale wenners op nasionale vlak meeding.
Belangstellendes kan in vier kategorieë inskryf of genomineer word, nl. top uitvoerder, top produsent vir nasionale markte, top produsent vir informele markte en top produsent vir huishoudelike gebruik.
Om vir die eerste kategorie in aanmerking te kom, moet ten minste 30% van die totale produksie vir uitvoermarkte geoormerk wees.
Die kriterium vir die tweede kategorie bepaal dat meer as 30% van produkte vir nasionale markte beskibaar gestel moet word.
Kategorie drie is vir diegene wat aan informele markte verskaf en sodoende vir haar familie sorg. Die laaste kategorie is vir kandidate wat grootliks vir eie gebruik produseer, bv. groentetuine.
Behalwe vir goeie publisiteit en blootstelling vir die deelnemers, dien hulle as aansporing vir ander wat reeds in die landboubedryf betrokke is of dit as loopbaanopsie oorweeg. Groot pryse kan ook gewen word soos geborg deur ABSA, Total SA, Land Bank en Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10423.2010-03-02.af.txt</fn>
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Olieveldvaartuie te diens en op te knap.
Platforms en modules te bou.
Toerusting te voorsien.
Opleiding en personeeldienste te verskaf.
Verbruiksprodukte te voorsien.
Die Inisiatief het ontstaan toe die Kaapse Streeksakekamer 'n vergadering met die provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Stad Kaapstad en Wesgro belê het.
Ongeveer 20 maande se wisselwerking in die bedryf het daarop uitgeloop dat vennote soos die Nasionale Hawegesag, die Departement van Handel en Nywerheid, Eskom, ensovoorts, betrek is. Private maatskappye het in dié tydperk hulle kundigheid bygedra in spanne soos die Bemarkingstrategiegroep en die Haweloodskomitee.
Dit is aangenaam om aan te kondig dat dié inisiatief nou in 'n bedryfsinisiatief (Artikel 21-maatskappy) formaliseer is wat as 'n vennootskap tussen die openbare en private sektore bestuur sal word. Die Maatskappy staan as die Kaapse Olie- en Gasvoorsieningsinisiatief (COGSI) bekend en sal die Wes-Kaap ontwikkel en vestig as die olie en gas diens- en voorsieningsmiddelpunt vir Afrika.
Na 'n openbare proses van benoeming en verkiesing deur die bedryf, is agt Raadsportefeuljes gevul. Nog vier portefeuljes is ex officio direkteure wat deur die onderskeie Openbare Sektor-belanghebbers benoem is. 'n Uitvoerende Direkteur en PA is ook as voltydse werknemers van die maatskappy aangestel om die inwerkingstelling van projekte en programme bestuur.
Hoewel die Regering dit sal steun, behoort die inisiatief aan die bedryf en is hulle die mede-bepalers van die instelling van die opwindende projek.
Sertifiseringsfonds: om 'n betroubare databasis van verskaffers te verskaf deur akkreditasie en sertifisering te monitor.
Verskaffers-ontwikkelingsprogram: om pogings te subsidieer om hoër vlakke van sertifisering te bereik.
Platformprojek: 'n veldtog om die hertoerusting en konstruksie van aflandige platforms te lok.
Uitvoerbaarheidsfonds: saadfinansiering vir uitvoerbaarheidstudies om die hawe-infrastruktuur (in samewerking met Eskom) te verbeter.
Beter mededinging in die bedryf deur die bogenoemde programme.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Stad Kaapstad besef hoe belangrik die bedryf vir die plaaslike ekonomie is en het R3 miljoen aan COGSI beskikbaar gestel. Die geld sal bestee word aan bogenoemde programme, en sal deur die COGSI se Raad en Uitvoerende Direkteur hanteer word. Meer finansiering sal ook van die Nasionale Regering en ander bronne ingewin word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10423.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Olieveldvaartuie te diens en op te knap.
Platforms en modules te bou.
Toerusting te voorsien.
Opleiding en personeeldienste te verskaf.
Verbruiksprodukte te voorsien.
Die Inisiatief het ontstaan toe die Kaapse Streeksakekamer 'n vergadering met die provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Stad Kaapstad en Wesgro belê het.
Ongeveer 20 maande se wisselwerking in die bedryf het daarop uitgeloop dat vennote soos die Nasionale Hawegesag, die Departement van Handel en Nywerheid, Eskom, ensovoorts, betrek is. Private maatskappye het in dié tydperk hulle kundigheid bygedra in spanne soos die Bemarkingstrategiegroep en die Haweloodskomitee.
Dit is aangenaam om aan te kondig dat dié inisiatief nou in 'n bedryfsinisiatief (Artikel 21-maatskappy) formaliseer is wat as 'n vennootskap tussen die openbare en private sektore bestuur sal word. Die Maatskappy staan as die Kaapse Olie- en Gasvoorsieningsinisiatief (COGSI) bekend en sal die Wes-Kaap ontwikkel en vestig as die olie en gas diens- en voorsieningsmiddelpunt vir Afrika.
Na 'n openbare proses van benoeming en verkiesing deur die bedryf, is agt Raadsportefeuljes gevul. Nog vier portefeuljes is ex officio direkteure wat deur die onderskeie Openbare Sektor-belanghebbers benoem is. 'n Uitvoerende Direkteur en PA is ook as voltydse werknemers van die maatskappy aangestel om die inwerkingstelling van projekte en programme bestuur.
Hoewel die Regering dit sal steun, behoort die inisiatief aan die bedryf en is hulle die mede-bepalers van die instelling van die opwindende projek.
Sertifiseringsfonds: om 'n betroubare databasis van verskaffers te verskaf deur akkreditasie en sertifisering te monitor.
Verskaffers-ontwikkelingsprogram: om pogings te subsidieer om hoër vlakke van sertifisering te bereik.
Platformprojek: 'n veldtog om die hertoerusting en konstruksie van aflandige platforms te lok.
Uitvoerbaarheidsfonds: saadfinansiering vir uitvoerbaarheidstudies om die hawe-infrastruktuur (in samewerking met Eskom) te verbeter.
Beter mededinging in die bedryf deur die bogenoemde programme.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Stad Kaapstad besef hoe belangrik die bedryf vir die plaaslike ekonomie is en het R3 miljoen aan COGSI beskikbaar gestel. Die geld sal bestee word aan bogenoemde programme, en sal deur die COGSI se Raad en Uitvoerende Direkteur hanteer word. Meer finansiering sal ook van die Nasionale Regering en ander bronne ingewin word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10446.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10452.2010-03-24.af.txt</fn>
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
n MIV- en vigsbeleid is 'n geskrewe dokument wat 'n organisasie se posisie en praktyke uiteensit ten opsigte van MIV en vigs.
Sit 'n organisasie se posisie uiteen oor MIV en vigs en gee duidelike riglyne oor hoe MIV en vigs in die werkplek bestuur sal word.
Identifiseer en beskerm werkgewers en werknemers se regte en verantwoordelikhede in die konteks van MIV en vigs.
Stel standaarde van optrede wat van alle werkgewers en werknemers verwag word.
Vestig konsekwentheid binne die maatskappy.
Stel die standaard vir kommunikasie oor MIV en vigs.
Verskaf 'n goeie grondslag waarop 'n MIV en vigs werkplekprogram gebou kan word.
Lig werknemers in oor bystand wat beskikbaar is.
Toon toewyding aan die hantering van MIV en vigs.
Verseker ooreenstemming met nasionale en internasionale praktyke.
Sleutelkwessies waaraan maatskappye behoort te dink betreffende MIV- en vigsbeleide.
Erkenning van MIV en vigs as 'n werkplekkwessie omdat dit produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne bedreig. Die werkplek speel, as 'n integrale deel van die gemeenskap, 'n uiters belangrike rol in voorkoming.
Bevordering van billikheid en nie-diskriminasie tussen indiwidue met MIV-infeksies, en tussen MIV en vigs en ander vergelykbare gesondheids/mediese toestande.
Skepping van 'n ondersteunende omgewing sodat werknemers wat met MIV leef in staat is om hulle werk onder normale omstandighede by hulle huidige werkgewer voort te sit solank as wat hulle medies in staat is om dit te doen.
Beskerming van die menseregte en waardigheid van mense wat met MIV of vigs leef - dié beskerming is noodsaaklik in die voorkoming en beheer van MIV en vigs.
Erkenning van die feit dat MIV en vigs 'n buitengewone groot uitwerking het op vroue - dit moet in ag geneem word in die ontwikkeling van werkplekbeleide en -programme.
Erkenning van konsultasie, insluiting en die aanmoeding tot volle deelneming van alle belanghebbers as sleutelbeginsels wat die grondslag moet vorm vir elke MIV- en vigsbeleid en -program.
Erkenning dat MIV voorkombaar is en dat die werkplek doeltreffende voorkomingspogings moet bevorder.
n MIV en vigs werkplekprogram is 'n aksiegerigte plan wat 'n organisasie kan instel om nuwe MIV-infeksies te voorkom, sorg en steun te verskaf vir werknemers wat MIV en vigs onder lede het of daardeur geraak word, en die impak van die epidemie op die organisasie bestuur.
universele infeksiebeheerprosedures die skep van 'n oop, aanvarende omgewing welstandsprogramme vir werknemers wat geraak word deur MIV en vigs die voorsiening van teenretrovirale middels of die verwysing na relevante diensverskaffers opvoeding en bewusmaking van teenretrovirale en behandelingsgeletterdheid-programme berading en ander vorms van maatskaplike steun vir werknemers wat die siekte onder lede het redelike tegemoetkomendheid vir besmette werknemers strategië om die direkte en indirekte koste van MIV en vigs te hanteer monitering, beoordeling en hersiening van die program.
Internasionale Konfederasie van Vrye Vakverbonde.
Kongres van Suid-Afrikaanse Vakverbonde.
Of besoek die AHI Vigs-aanlyn Hulplyn wat inligting verskaf oor verskeie onderwerpe wat verband hou met MIV en vigs en die werkplek.
Fasilitering en aanvoer van 'n Wes-Kaapse MIV en Vigs in die Werkplekinisiatief, deur bestaande en moontlike nuwe betrokke partye te mobiliseer.
Toespitsing op die groot korporatiewe werkgewers in die provinsie, om seker te maak dat MIV en vigs werkplekbeleide en -programme ingestel is. (Gee raad oor die ontwikkel en instel van MIV en vigs werkplekbeleide en -programme).
Navorsing oor die uitwerking van MIV en vigs op die Wes-Kaapse ekonomie.
Bepaling van wat reeds in die korporatiewe wêreld gedoen is. Waar goeie praktyke ingestel is, moedig die eenheid maatskappye aan om die aspekte waarmee hulle goed gevaar het met ander organisasies te deel, en word mediadekking van dié inisiatiewe aangemoedig.
Verhoog bewustheid en verskaf bystand aan kleinsake deur die inisiatiewe en suksesse van groot firmas. Organisasies met minder uitvoerige programme (KMMO's) kan leer uit die ondervindings (hoogtepunte en struikelblokke) van ondernemings met bestaande beleide en programme en kan die waarde van dié inisiatiewe insien. Navorsing dui daarop dat talle kleinsake-eienaars magteloos voel teenoor MIV en vigs. Hulle weet nie wat die voorkoms van MIV onder hulle personeel is nie, hoe om 'n werknemer te hanteer wat MIV-positief is nie, of hoe om MIV- en vigsbewustheid en opvoeding in die werkplek in te stel nie.
Moedig maatskappye aan om die omvattende MIV- en vigshulppakket te koop, wat saamgestel is deur die Suid-Afrikaanse Sakekoalisie oor MIV en Vigs (SABCOHA), in ooreenstemming met internasionale beste praktyke. Dié hulppakket gee ondernemings, veral KMMO's, 'n manier om kostedoeltreffende werkplekprogramme in te stel.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied dienste gratis aan en is ingestel op beide ondernemings en werkers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10470.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde is verantwoordelik vir die regulering van die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste.
Die Kommersiële Dienste-afdeling is verantwoordelik vir sertifisering en onderrig in verskeie nywerhede regdeur Suid-Afrika.
Die Standaarde-afdeling verskaf standaarde wat die mededingendheid van Suid-Afrika verhoog, en wat die basis verskaf vir verbruikersbeskerming, -gesondheid en -veiligheid, asook omgewingskwessies.
Die Ontwerpinstituut bevorder die voordele van ontwerp ten einde ekonomiese en tegnologiese ontwikkeling in Suid-Afrika te koester. Die Instituut fokus op ontwerponderrig, -nywerheid en -inligting, en sluit n aantal toekenningskemas en ontwerppublikasies in.
Die Reguleringsafdeling administreer ongeveer 70 wettige verpligte spesifikasies oor 'n breë spektrum. Hierdie verpligte spesifikasies is wettige maatreëls en vereistes om te verseker dat produkte wat plaaslik vervaardig of na Suid-Afrika ingevoer word, of van Suid-Afrika uitgevoer word, voldoen aan die minimum vereistes vir gesondheid en veiligheid soos uiteengesit in die toepaslike Suid-Afrikaanse Nasionale Standaarde.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10481.2010-03-24.af.txt</fn>
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n gemeenskap bedrywig is, moet hulle in kennis gestel word. As die probleem aanhou, word daar van die polisie verwag om 'n verslag aan die Drankraad te stuur. Die Drankraad mag 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderhewig maak of, indien nodig, die lisensie terugtrek of opskort.
Om 'n klagte teen 'n gelisensieerde perseel in te dien, moet jy 'n volledige beëdigde verklaring by die polisie aflê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10485.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
Die Groenskrif oor dranklisensiëring beraam dat daar nagenoeg 18 000 onwettige sjebien- en taverne-operateurs in die Wes-Kaap is.
Die projek sluit bewusmakingsprogramme in wat deur SABMiller en die plaaslike regeringsektor aangebied en deur die Provinsiale Drankraad onderskryf word.
Die tavernelisensiërings projek is in Junie 2001 by wyse van 'n werksessie in Beaufort-Wes van stapel gestuur. Die klem val tans op die informele behuisingsgebiede om Kaapstad.
Die eerste fase van die projek behels die verhoging van bewustheid by taverne- en sjebieneienaars deur hulle van inligting oor dranklisensies en die dranklisensiëringsproses te gee. As jy besluit om vir 'n dranklisensie aansoek te doen, sal SAB jou na 'n drankkonsultant verwys wat jou afslag sal gee om jou te help om vir die lisensie aansoek te doen.
Nadat jy om 'n dranklisensie aansoek gedoen het, sal SAB jou help met opleiding in sake- en bemarkingsvaardighede om jou onderneming te vestig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.104980.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vanaand saam met u te mag verkeer. Dit is gewis vir my lekker om met die Landbousektor in al sy fasette, en met soveel as moontlik van die rolspelers binne landbou in aanraking te kom. U weet dat enige minister van landbou maar sy akkers moet ken om sy brood te verdien en hy moet maar sorg dat hy plat op die aarde bly, of soos hulle sê, 'n man moet maar in touch bly, anders mag hy dalk net te vernaam wees soos in die grappie oor die rol van 'n voorsitter.
Die rol van 'n voorsitter van 'n maatskappy is soms maar 'n lastige een, veral in die oë van die bestuurder.
Soos Koos gevind het toe hy 'n troeteldierwinkel besoek het. Daar sit drie papegaaie op 'n ry. Aan die eerste een se poot hang daar 'n prys van R5 000. "Hoekom is hy so duur" wil Koos weet. "Hy kan drie tale vlot praat: Afrikaans, Engels en Xhosa. Dit is 'n voël vir die Nuwe Suid-Afrika.?
En hierdie middelste papegaai Hy kos R10 000. Wat kan hy doen" "Hy kan Afrikaans, Engels, Xhosa en Zoeloe praat. Boonop kan hy skryf ook. Dit is 'n wonderlike papegaai.?
As hy R10 000 kos, moet die derde papegaai seker enig in sy soort in die wêreld wees. Ek sien hy kos R30 000. Wat kan hy doen" "Ek weet nie eintlik nie," sê die eienaar. "Maar die ander twee noem hom 'Meneer die voorsitter'. Nou wil ek vir u sê ek probeer om my nie as 'n meneer uit te gee nie, want dan sal ek nie Landbou in die Wes-Kaap kan dien as ek n meneer probeer wees nie.?
Manie, in Landbouweekblad, sê ek maak die boere die bliksem in. Ongelukkig ken Manie nie die waarheid nie, of hou nie nie van die waarheid nie, of hy hou baie van sensasie, en tweedens steur ek my nie aan gesiglose skrywers wat die waarheid verdraai nie. Hulle sê gewoonlik politici moeti nie met mense bakle wat ink in vate en papier in tonne koop nie, maar ek wil vanaand weereens aan Manie sê, hy is welkom om my te kom besoek en hom eerstehands te vergewis van my standpunt oor die onontbeerlike rol wat boere in landbou speel en die bydrae wat kommersiële boere in die Wes-Kaap maak tot die transformasie van die Landbousektor. Dit wil nie sê dat ek sal swyg oor wat verkeerd is nie. Wanneer daar boere is wat verkeerd optree teenoor hulle wekers, dan is dit my plig om my daaroor uit te spreek. My standpunt was nog altyd dat die plaaswerker gemeenskap 'n integrale deel van landbou uitmaak en dat daar ook omgesien moet word na die welstand van plaaswerkers. Ek glo dat die verhouding tussen produsent en werker, in die Wes-Kaap, nog altyd n basiese gesonde verhouding was. Ons kan egter nie toelaat dat 'n paar vrot appels wat hulle werksmense swak en onmenslik behandel aan die hele boerdery sektor 'n slegte naam gee nie. Nie alleen is dit onmenslik nie, maar sulke optrede hou gevaar in vir Landbou se beeld in die buiteland, wat net skadelik kan wees vir ons verhouding met die EU en gepaardgaande uitvoere.
In die Wes-Kaap is daar twee baie belangrike begrippe, naamlik: "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Hierdie twee begrippe staan nie los van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breër visie van die regering, in die vorm van 'n volkskontrak met die mense van Suid-Afrika om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval.
IKAPA ELIHLUMAYO het as basis die begrippe," waardigheid, billikheid en welvaart", wat voortdurend die dryfveer moet wees vir die groeiende Kaap. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, is dit noodsaaklik dat daar sekere paradigma skuiwe moet kom wat onder andere vra vir 'n skuif vanaf totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Die rol van landbou in die breë en die van kommersiële boere is van kardinale belang in ons skep van 'n tuiste vir almal.
Daar word algemeen aanvaar dat die skepping van inkomste- en werkgeleenthede in Suid-Afrika 'n hoë prioriteit in ontwikkelingstrategieë moet geniet. Die volle rol van landbou in so 'n ontwikkelingstrategie word egter selde goed verstaan.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoër loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Toenemende landbouproduksie genereer beide indiensneming- en inkomste binding dwarsdeur die ekonomie, wat weer op sy beurt aangewend kan word in werkverskaffingstrategiëe in industrieë en besighede.
Die verhouding tussen landbouproduksie, ekonomiese groei, werkverskaffing en sosiale harmonie is duidelik: Indien 'n toename in werksgeleenthede, veral van laer-inkomstegroepe nie saamval met gepaardgaande stygings in landbouproduksie nie, sal daar 'n ontoereikende vraag na voedsel en reële landbouproduksie en die verwante inter-sektorale skakel-effekte en vermenigvuldiger wees. Dit is belangrik om skepping van werksgeleenthede in verband te bring met entrepreneur ontwikkeling, omdat dit reeds bewys is dat so 'n benadering 'n betekenisvolle bydrae lewer tot die opwekking van werksgeleenthede en inkomste. Deurlopende landbou ontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter as ek dit nou gesê het, moet ek dadelik byvoeg dat bogenoemde slegs kan plaasvind binne 'n omgewing waarin die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoë prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die eerste plek moet ons sorg vir die korrekte posisionering van die kommersiële landbou wat groter waardering by verskeie belangegroepe en selfs die owerheid moet te weeg bring, ten opsigte van die bydrae en waarde van kommersiele boere in die behoud van stabiliteit van die sektor en die bydrae wat landbou lewer om die ekonomie te rugsteun.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle plek inneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer. Ek het so onlangs as verlede week weer aan die topbestuur van die Departement gesê dat dit my en hulle taak is om deur ons optrede te verseker dat kommersiële boere nooit bedryg sal voel deur die prosesse van transformasie nie.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Hoewel ek graag sou wou sien dat ons net van boere sal praat as ons van Landbouers praat, is dit tog nodig om onderskeid te tref, aangesien daar wel 'n verkil ten opsigte van bepaalde behoeftes is. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien nie.
Een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie is doelgerigte voorpunt navorsing en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting, soos gegenereer deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm dan ook die hoeksteen van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Wes-Kaap. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
Die Departement tree pro-aktief op met onder andere 'n program om die werklike waterverbruik deur besproeiing in die belangrikste sektore in die Wes-Kaap te bepaal en te vas te stel hoe die waterverbuiksdoeltreffendheid verbeter kan word. Die koste van die projek beloop R 615 000 per jaar. Die Provinsie het ook n bedrag van R3 miljoen beskikbaar gestel vir n ondersoek na alternatiewe waterbronne. Dr van Rooyen die hoof van ons Departement staan aan die hoof van die werkgroep wat die proses moet dryf.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoë het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie.
Die kwessie van opleiding oor die hele spektrum geniet by ons hoë voorrang. Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Landbou Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliënte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van 'n fasiliteit in Clanwilliam in Augustus verlede jaar bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beïnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ons eie ondersoeke het aangedui dat hierdie kliënte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word. Ek het reeds opdrag gegee dat ons moet kyk na die kostestruktuur en metodes van befondsing om die opleiding nog meer toeganklik te maak.
Ek het reeds by verskeie ander geleenthede gevra dat alle ander betrokkenes by Landbou, hulle verantwoordelikheid sal opneem, hetsy dit verskaffers is of kettingwinkels wat landbouprodukte op hulle rakke het. Elkeen wat deel vorm van die waarde ketting van die bedryf sal 'n bydrae moet maak en nie net die kommersiële boer nie.
Ten slotte wil ek u weereens bedank vir die geleentheid en aan u die versekering gee dat my kantoor en die Departement te alle tye tot u beskikking is, om saam met u te werk aan die uitdagings wat Landbou bied om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak. Ons deel is om die kos op die tafel te sit in die groeiende Kaap.
<fn>GOV-ZA.10500.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer is in Maart 2003 tot stand gebring. Die Verbruikersbeskermer tree namens verbruikers as 'n "vervolger" op om hul klagtes of sake aan die Tribunaal voor te lê.
Die Verbruikerstribunaal is 'n spesiale hof wat verbruikersklagtes aanhoor.
U kan n klagte indien deur die tolvrye klagtelyn by 0800-007-081 te skakel of deur met u naaste Verbruikersadvieskantoor in verbinding te tree.
U kan ook n klagte indien deur die Cape Gateway Inbelsentrum by 0860 142 142 te skakel. Die inbelsentrumoperateur sal die besonderhede van die klagte aanteken en u van n verwysingsnommer voorsien. Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer sal binne 24 uur aandag aan die klagte gee.
U kan ook n klagte aanlyn by die Nasionale Verbruikersforum indien.
Kla so gou as moontlik.
Rugsteun u klagte by wyse van fakture ens.
Wees selfgeldend en wees hoflik.
Volg u klagte op na n redelike verloop van tyd indien u geen terugvoering ontvang het nie.
Teken aan met wie u gepraat het, wanneer dit plaasgevind het en hou afskrifte van briewe wat gestuur is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10507.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement staan plaaslike projekte vir ekonomiese ontwikkeling reg deur die Wes-Kaap by deur hulle te befonds, en deur hulle van deskundige raad en bystand met die ontwikkeling van besigheidsplanne en uitvoerbaarheidstudies te voorsien.
'n Tonnel vir grondlose verbouing is by Beaufort-Wes opgerig as deel van 'n projek waardeur 14 permanente betrekkings vir plaaslike inwoners geskep is. Die projek is 'n gesamentlike onderneming van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting, die Munisipaliteit van Beaufort-Wes, die WNNR, en die Vereniging vir Intensiewe Plantproduksie by die Universiteit van Stellenbosch.
'n Aanvanklike belegging deur die Provinsiale Regering van R2,7 miljoen het die projek moontlik gemaak, maar in die boekjaar 2004-2005 sal daar van die Beaufort West Hydroponics Company ('n Artikel 21-organisasie, d.w.s. 'n organisasie sonder winsbejag) verwag word om die projek sonder verdere steun van die regering voort te sit. Alle wins wat die maatskappy maak, sal in die plaaslike gemeenskap teruggeploeg word, of gebruik word om die produksiegeriewe by die aanleg uit te bou. Daar word verwag dat die aanvoorprojek teen Januarie 2004 sal begin om 'n wins te toon.
In die projek word daar kruie, waaronder basielkruid, kruisement, vinkel, koljander, barbarakruid en suring gekweek vir die plaaslike sowel as die internasionale kleinhandel. Die eerste uitvoerbesending is in Junie 2003 per vliegtuig na die Verenigde Koninkryk versend om die mark aldaar te beproef.
Die Wupperthal Tea Court is met die uitbreiding van sy aanleg bygestaan ten einde sy produksiekapasiteit vir rooibostee te vergroot. Eenhonderd een-en-sewentig boere van Wupperthal en die omliggende gemeenskappe neem tans aan 'n program deel waardeur daar van die oes van wilde tee oorbeweeg word na die volhoubare verbouing van rooibos vir die wêreldmark.
Die organiese verbouing van rooibos is nie besonder moeilik nie, en dit bied aan die boere 'n beter prys. Die gevolg is dat al die boere van Wupperthal hul rooibos nou organies verbou.
Al boer hulle op klein skaal, produseer hierdie boere tussen 60 en 70 ton rooibostee per jaar.
Die Dysselsdorpprojek vir die Onttrekking van Drop is goed gevestig en daar is 11 voltydse en 50 deeltydse werknemers in diens. Die Departement het die aanvanklike projek befonds, en het geakkrediteerde opleiding vir die ontwikkeling van vaardighede aan 11 mense by die aanleg voorsien. Deurlopende mentorskap en tegniese bystand word ook deur die Raad van Direkteure voorsien.
Die Departement was 'n medebefondser by die oprigting van 'n fabriek vir droëvrugte op Van Wyksdorp ten einde die plaaslike gemeenskap te help om die ekonomiese ontwikkeling van hul streek te stimuleer. Die proses om die Artikel 21-maatskappy te registreer, is reeds in werking gestel. Vyf voltydse en 60 deeltydse betrekkings is geskep, en 90% van die totale werkerskorps bestaan uit vroue.
Tydens die proeffase van die gemeenskapgebaseerde projek vir werkskepping deur die produksie en bemarking van geneeskragtige kruie en plante op Bitterfontein het die Departement as medebefondser opgetree. Die Universiteit van Wes-Kaapland het 'n opname van die grondpotensiaal onderneem ten einde die uitvoerbaarheid van die projek te bepaal, sowel as om vas te stel watter spesifieke gewasse in die gebied gekweek behoort te word. 'n Sakeplan is opgestel, en in April 2003 het die proeffase 'n aanvang geneem. Voorlopige marknavorsing dui op lewendige belangstelling vanuit die plaaslike mark.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.105126.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Jou Regering > Wes-Kaapse Provinsiale Regering > Provinsiale Departement van Gesondheid > Publikasies > Openbare Inligting > W &gt Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Inligting oor Internasionale Nie-rook-dag (31 Mei).
Weg met Stompies!
Weg met stompies!
Weg met Stompies!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.105168.2010-03-24.af.txt</fn>
Die tweede volstruisveiling met teeltwaardes is Woensdag, 11 Mei, gehou. Dit volg na die sukses wat behaal is met die eerste veiling van dié soort wat verlede jaar aangebied is.
Nege-en-sewentig jong broeivoëls van die Wes-Kaapse Departement Landbou is opgeveil by die Oudtshoorn Proefplaas. Dit het saamgeval met 'n Volstruis-inligtingsdag wat aangebied is deur die Departement, in samewerking met die Wes-Kaap Volstruisprodusente Vereniging en die Suid-Afrikaanse Volstruis-besigheidskamer. Die dag het, behalwe die veiling, ook verskeie interessante gesprekke opgelewer rondom onder andere Avian Influenza, lugweginfeksie en die ideale slagouderdom.
Die veebemarkingsafdeling van die Klein Karoo Groep het die veiling hanteer en talle boere het weereens van die geleentheid gebruik gemaak om nuwe teelmateriaal aan te skaf om hul bestaande broeitroppe te verbeter.
Die volstruise wat op die veiling aangebied is, is geselekteer op grond van teeltwaardes wat bereken is vanaf die beskikbare stamboomrekords en produksiedata. Teeltwaardes vir massa, eierproduksie en kuikenproduksie is vooraf vir elke volstruis beskikbaar gestel. Daar is ook verepunte aan elke volstruis toegeken. Die teelprogram by Oudtshoorn Proefplaas is reeds sedert 1991 onderweg onder die bekwame leiding van Prof. Schalk Cloete van die Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg. Broeipare word in aparte broeikampe aangehou en alle eiers, kuikens en volwasse volstruise word duidelik gemerk om rekordhouding en naspeurbaarheid moontlik te maak.
Alhoewel al die volstruise op die veiling van uitstaande gehalte was, het die pryse gewissel van so laag as R1600 tot so hoog as R4100. Die merkbare laer pryse as verlede jaar is 'n weerspieëling van die moeilike tye waardeur die volstruisbedryf tans gaan. Ten spyte hiervan is al die volstruise verkoop wat 'n positiewe teken is vir die bedryf. Departement Landbou wys met die veiling dat hulle glo in die toekoms van die volstruisbedryf en in die vestiging van goeie teelmateriaal wat tot voordeel van die totale bedryf sal wees.
Die Oudtshoorn Proefplaas beoog om gereeld produksievelings te hou om volstruisprodusente geleentheid te gee om nuwe teelmateriaal aan te koop, en hoop om hiermee die belang van teling, seleksie en rekordhouding in die bedryf te vestig. Die vordering wat gemaak word met die seleksieprogram word ook elke jaar aan die produsente deurgegee.
Volstruisprodusente wat verdere inligting verlang kan direk skakel met die Departement se Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg 021 808 5221 of Oudtshoorn 044 272 6077.
<fn>GOV-ZA.105242.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Cobus Dowry het onlangs plantjies oorgehandig aan werknemers van die Riebeeck Wynkelder om hul groentetuinprojek 'n hupstootjie te gee.
Die wynkelder het 0,5ha onbenutte grond aan vier van hulle werknemers en hul gesinne vir hierdie doel beskikbaar gestel. Die groep beoog om basiese vars groente vir eie gebruik te produseer, maar ook vir informele bemarking om die projek meer volhoubaar te maak.
Op 'n latere stadium wil hulle ook 'n kwekery vestig om plantmateriaal aan die res van die gemeenskap te voorsien. Hul waterbron is afvalwater vanuit die kelder en wat in 'n opgaardam naby die tuin gestoor word.
Ter ondersteuning het die Wes-Kaapse Departement Landbou fondse beskikbaar gestel vir tuintoerusting, omheining, kunsmis en watertoerusting soos pompe en pyplyne. Die Departement bied ook opleiding en ondersteuning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.105814.2010-03-24.af.txt</fn>
Batebeplanning en eiendomsbestuur.
Strategiese beplanning en verwante navorsing.
Noodbehuisingsopgradering en vestigingsontwikkeling asook die fasilitering en beplanning daarvan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.105828.2010-03-02.af.txt</fn>
Dit verseker dat behoorlike meganismes vir openbare deelname gereed is.
Gemeenskapsdeelname help munisipaliteite met die beplanning, formulering, goedkeuring en implementering van openbaredeelnamemeganismes.
help ook munisipaliteite met voorligting, advies en kapasiteitsbou om effektiewe wykskomitees te vestig en te handhaaf.
moniteer en evalueer ook wykskomitees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.105831.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Munisipale Infrastruktuur en Rampbestuur fasiliteer die verbetering van munisipale infrastruktuur, rampbestuur en brandweerdienste.
die ontwikkeling, implementering en instandhouding van effektiewe rampbestuur- en brandweerdienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.105833.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Direktoraat Rampbestuur en Brandweerdienste beoog om die ontwikkeling, implementering en instandhouding van effektiewe rampbestuur en brandweerdienste in die Wes-Kaap te bevorder.
Om die hewigheid van rampe te verminder.
Gereedheid vir en reaksie op rampe.
Koördinering van die brandweerdienste.
risiko en kwesbaarheidsontledings uit te voer.
die ontwikkeling van gestandaardiseerde bewustheidsprogramme.
die ontwikkeling van kapasiteitsbouprogramme.
die ontwikkeling en koördinering van gemeenskapstrukture.
die ontwikkeling en instandhouding van 'n provinsiale rampplan.
die ontwikkeling en instandhouding van 'n provinsiale gebeurlikheidsplan.
die evaluering van rampplanne.
die bestuur van die provinsiale rampbestuursentrum.
die voorsiening van 'n sekretariaatdiens aan statutêre strukture.
Rampherstel hanteer die noodleniging van mense en strukture wat deur rampe geraak word. Dit koördineer noodleniging, bestuur noodlenigingsfondse en koördineer ook rampherstel en -heropbou.
die monitering van die vlak van brandweerdienste.
die administrering van steuntoekennings aan die brandweerdiens.
die koördinering van brandbestrydingsnoodplanne.
die administrering van ondersoeke na die kategorie van gemagtigde persone.
die voorsiening van 'n sekretariaatdiens vir statutêre strukture.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.105836.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Beleid en Strategie koördineer beleidsaktiwiteite in die Departement en verskaf strategiese steun aan die Departementshoof.
Die voorsiening van beleidsadvies en koördinering van beleidsaktiwiteite wat op behuisingsvestiging en plaaslike regering betrekking het.
Die ontwikkeling van strategieë om staatsbeleide in die Departement en munisipaliteite te implementeer.
die verskaffing van beleidsadvies.
die koördinering van plaaslike regering en behuisingsvestigingsbeleid in die Departement en tussen die regeringsfere.
die hersiening van departementele beleide en strategieë.
die voorsiening van advies oor die implementering van regeringsbeleide en strategieë in die Departement en munisipaliteite.
die ontwikkeling en instandhouding van 'n kennisbestuurstelsel in die Departement.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.105846.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Klantbetrekkinge en Kommunikasie beoog om effektiewe interne en eksterne betrekkinge en kommunikasiedienste van die Departement Plaaslike Regering en Behuising in die Wes-Kaap te bevorder.
Die leiding en bestuur van interne en eksterne kommunikasiedienste en spesiale projekte vir en in die Departement.
Die bevordering en instandhouding van uitstekende interne en eksterne klantbetrekkinge.
Die lewering van fasiliterende effektiewe steundienste aan die Huurbehuisingstribunaal om effektief aan inspeksies, ondersoeke, bemiddeling van geskille en sekretariaatdienste aan departementele klante aandag te skenk.
Die versekering van die effektiewe bestuur van spesiale projekte, byvoorbeeld MIV/vigs, WBP, Jeugprogramme en die monitering van die regverdige billike implementering van Menseregtebeleide wat veral die GESTREMDES, DIE BEJAARDES en ander EB-teikens, ens. raak.
Die verlening van effektiewe strategiese kommunikasie- en klantbetrekkingesteun aan die Ministerie vir byvoorbeeld gemeenskapsuitreikveldtogte, terreinbesoeke, die beantwoording van korrespondensie, ens.
Vestig en bestuur 'n Taaleeheid vir die Departement.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10611.2010-03-24.af.txt</fn>
Permitte word vereis vir die vang of jag van diere en vis, die kweek, uitvoer of pluk van plante en vir handel met bedreigde spesies. Volle besonderhede oor die verkryging van permitte is by Kaapse Natuurbewaring se webwerf beskikbaar.
Jy kan sommige van die aansoekvorms vir permitte aflaai. Hierdie dokumente moet asseblief nie per e-pos na die permitafdeling gestuur word nie, omdat 'n kopie van die aansoeker se handtekening vereis word om die aansoek te kan verwerk.
Faks die dokumente asseblief na 021 483 4158.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.1063.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10635.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Behuising het 'n 24-uur-blitslyn wat geskakel kan word vir inligting oor die Departement en sy projekte en dienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10640.2010-03-24.af.txt</fn>
Projek-gekoppelde subsidies is beskikbaar vir ontwikkelaars om hulle in staat te stel om goedgekeurde behuisingsprojekte te ontwikkel en om die behuisingseenhede wat gebou is te verkoop aan begunstigdes wat kwalifiseer. Die subsidies is dus uiteindelik tot voordeel van die goedgekeurde indiwiduele begunstigdes.
Wie kan aansoek doen?
Projek-gekoppelde subsidies sal beskikbaar gemaak word aan ontwikkelaars wat goedgekeurde projekte aanpak. Dié ontwikkelaars is gewoonlik munisipaliteite.
Behuisingsprojekte behoort gegrond te wees op inklusiewe ooreenkomste (maatskaplike verdrae) tussen die mense wat betrokke is of direk geraak word deur die projek. Wat veral belangrik is, is dat die gemeenskappe wat voordeel trek en die ontwikkelaar moet ooreenkom oor die produk en hoe dit gelewer word.
Besonderhede oor die vereistes om in aanmerking te kom en die aansoekproses word bevat in die Nasionale Behuisingskode.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10647.2010-03-24.af.txt</fn>
Kredietgekoppelde subsidies n Nie-kredietgekoppelde subsidie beteken dat jy jou eiendom met behulp van die subsidie, en moontlik jou spaargeld, koop. Jy sal nie 'n lening hê om terug te betaal nie.
n Kredietgekoppelde subsidie beteken dat jy die subsidie én 'n lening kry vanaf 'n finansiële instansie. Jy sal die lening moet terugbetaal.
Waarvoor kan jy 'n behuisingsubsidie gebruik?
Wie kan aansoek doen om 'n subsidie?
Hoe doen 'n mens aansoek?
Hoeveel is die subsidie werd?
Jy kan die behuisingsubsidie gebruik om 'n huis te koop. Dit sluit die erf en die huis self in.
vir die eerste keer eiendom besit.
Let wel: Daar is uitsonderings indien jy aansoek doen om 'n konsolidasiesubsidie of hervestigingshulp, of as een van die lede van die huishouding gestrem is.
Jou aansoek sal slegs suksesvol wees indien jy 'n geregistreerde reg kan verkry om 'n eiendom te bewoon.
Jy moet 'n aansoekvorm invul om aansoek te doen om 'n behuisingsubsidie. Hierdie vorms is beskikbaar by die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad. As 'n nie-kredietgekoppelde subsidie aan jou toegestaan word, kan jy die subsidie gebruik om 'n eiendom te koop. Die subsidie kan deur jou spaargeld aangevul word.
n Gesertifiseerde afskrif van die verkoopsooreenkoms en/of boukontrak, sowel as goedgekeurde bouplanne.
Aanstelling van 'n transportbesorger: Die ontwikkelaar of verkoper moet 'n prokureur of transportbesorger benoem. Die transportbesorger sal die oordrag van die eiendom registreer en sal die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad help om die betaling van die subsidiebedrag aan die ontwikkelaar of verkoper te administreer.
n Sertifikaat van die transportbesorger. Hierdie sertifikaat bevestig dat die transportbesorger bereid is om die eiendom te registreer en die betaling van die subsidie te administreer. Indien daar ooreengekom is oor transportkoste, moet dit ook genoem word.
Hierdie koste word uit die subsidie betaal. Die transportbesorger, die verkoper/ontwikkelaar en die koper kan onderling oor die bedrag ooreenkom, of dit kan onderhandel word tussen die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad en die transportbesorger.
As daar nie oor 'n bedrag ooreengekom kan word nie, kan die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad vereis dat 'n ander transportbesorger aangestel moet word.
Jy sal 'n aansoekvorm moet invul om aansoek te doen om 'n kredietgekoppelde subsidie. Hierdie vorms is by geakkrediteerde gelduitleners beskikbaar.
Jy doen aansoek om 'n subsidie wanneer jy om die banklening aansoek doen. Die subsidie sowel as die lening sal gebruik word om die eiendom te koop.
Kredietgekoppelde subsidies word deur banke en finansiële instellings administreer. Hierdie goedgekeurde liggame tree as agente vir die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad op.
Jy kan 'n lys van gelduitleners by die naaste kantoor van die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad kry.
Jy moet jou aansoek by 'n gelduitlener indien.
Jy moes reeds 'n koopooreenkoms ten opsigte van die eiendom aangegaan het. Tydens die eerste onderhoud met die gelduitlener, sal jy 'n gesertifiseerde afskrif van daardie ooreenkoms aan die gelduitlener moet gee. Die ooreenkoms moet bepaal dat die ooreenkoms sal verval as jy nie 'n subsidie of 'n lening kan kry nie.
Tydens die eerste onderhoud sal die gelduitlener jou vra om 'n vorm vir leningsfinansiering in te vul. Hulle sal ook vir jou sê of daar 'n kans is dat jy 'n lening sal kry.
Indien daar 'n kans is dat jy 'n lening kan kry, sal die gelduitlener vir jou sê wat die deposito is wat jy sal moet betaal.
Die gelduitlener sal ook vir jou sê watter ekstra gelde betaal sal moet word om die eiendom te koop (met inbegrip van transportkoste en verbandregistrasiekoste). Die gelduitlener sal moontlik nie gewillig wees om 'n lening toe te staan om hierdie onkostes te betaal nie.
As jy die deposito en die fooie kan betaal, en indien jy 'n bevredigende spaarrekord het, sal die gelduitlener vir jou sê wat jy moet doen om die lening vas te knoop.
As jy nie die deposito kan bekostig nie, of indien jou spaar- of kredietrekord onbevredigend is, sal jy nie 'n lening kan kry nie. Jy kan dan nog om 'n nie-kredietgekoppelde subsidie aansoek doen.
Volledig inligting oor die vereistes en voorskrifte ten opsigte van individuele behuisingsubsidies is beskikbaar in die Behuisingskode.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10651.2010-03-24.af.txt</fn>
Bevoordeeldes in hierdie kategorie wie se maandelikse inkomste nie R3 500 oorskry nie, kwalifiseer ook vir 'n subsidie gelykstaande aan die produkprys van R36 528. Van hulle sal nie verwag word om 'n bydrae te maak nie.
Manlike bevoordeeldes wat die ouderdom van 65 jaar bereik het en vroulike bevoordeeldes wat die ouderdom van 60 bereik het, met inbegrip van bevoordeeldes wat 'n maatskaplikewelsynstoelae van die Staat ontvang ten opsigte van hul ouderdom, en wie se huishoudings nie 'n inkomste van meer as R3 500 per maand verdien nie, sal uitgesluit word van die vereiste om by te dra.
Bevoordeeldes wat gestrem is en wie se huishoudings nie meer verdien as R3 500 per maand nie, en wat as gevolg van die spesifieke gestremdheid nie in staat sal wees om hul eie huise te bou nie, word uitgesluit van die vereiste om 'n bydrae te maak. 'n Mediese praktisyn moet sertifiseer dat sodanige persoon permanent ongeskik sal wees om deel te neem aan die bou van sy of haar eie huis.
Bevoordeeldes met gesondheidsprobleme wat nie in staat is om hul eie huise te bou nie, hetsy permanent of tydelik, en wie se huishoudings nie meer verdien as R3 500 per maand nie, word uitgesluit van die vereiste om 'n bydrae te maak. 'n Mediese praktisyn moet sertifiseer dat sodanige persoon vir die duur van die projek of permanent ongeskik sal wees om sy of haar eie huis te bou.
Die Nasionale Behuisingkode deel gestremdhede vir die doel soos volg in.
Spesiale bepalings en uitsluitings geld in elke kategorie.
Dié variasies is van toepassing op al die Behuisingsubsidie-kategorië (projek-verbonde, indiwiduele, konsoliderings-, institusionele, hervestigingsbystand en plattelandse subsidies). Die variasiebedrae bly dieselfde, ongeag die subsidiebedrag waarvoor die aansoeker in aanmerking kom.
Om vir die variasies te kwalifiseer, moet jy 'n mediese sertifikaat saam met jou Behuisingsubsidie-aansoek indien.
Volledige inligting oor die vereistes en proses wat met Indiwiduele Behuisingsubsidies verband hou, is in die Behuisingkode beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10666.2010-03-24.af.txt</fn>
In landelike gebiede het baie mense nie wetlike regte oor hulle grond nie, maar hulle het wel funksionele sekerheid van behoud, byvoorbeeld besitreg ingevolge die wette en gebruike van stamme, die gewoonte-, gebruiks- of administratiewe praktyk in 'n spesifieke gebied of gemeenskap, of voordelige okkupasie van Staatsgrond vir 'n aaneenlopende tydperk van nie minder as vyf jaar nie. Hierdie tipes besitreg word beskerm ingevolge die Wet op die Tussentydse Beskerming van Informele Grondregte terwyl grondhervormingsprosesse uitgevoer word. Mense wat nie wetlike besitreg het nie, kan egter nie toegang kry tot subsidies volgens die Behuisingsubsidieskema nie, en daarom is 'n spesiale subsidie ontwikkel.
Die subsidie sal slegs toegestaan word aan persone wie se informele regte nie betwis word nie en wat waarskynlik nie daardie regte tydens die huidige grondhervormingsproses sal verloor nie. Daarby moet die persoon aan alle ander kwalifikasievereistes wat in 3.1.1. van die Gebruikersvriendelike Gids uiteengesit word, voldoen.
As 'n landelike subsidie aan iemand toegestaan word ten opsigte van grond wat deur 'n gemeenskap besit word, en die persoon dan die regte op sy of haar grond verloor, is daar 'n proses waarvolgens die persoon vir 'n ander subsidie kan kwalifiseer.
Hoewel die subsidie 'n landelike subsidie genoem word, is dit nie tot landelike gebiede beperk nie en is dit ook in stedelike gebiede beskikbaar. Hierdie tipe subsidie word beskou as 'n laaste subsidie waarom aansoek gedoen kan word, omdat veilige besitreg liewers waar moontlik verseker moet word.
Daar kan slegs op 'n projekgrondslag toegang tot hierdie subsidie gekry word, maar daar is geen minimum of maksimum aantal deelnemers nie. Die Provinsiale Behuisingsontwikkelingsrade word toegelaat om implementeringsagente te akkrediteer om projekte volgens hierdie subsidie uit te ken, te beplan en in werking te stel.
Die goedgekeurde subsidie word betaal aan finansiële agente wat deur die Provinsiale Behuisingsontwikkelingsraad aangewys is en wat die uitbetaling van die fondse administreer.
Landelike subsidies kan gebruik word vir enige doel wat met behuising verband hou en waaroor met die Provinsiale Behuisingsontwikkelingsraad ooreengekom is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10696.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Behuisingsbestuur staan munisipaliteite, gemeenskappe en ander belanghebbendes by met inligting en advies in verband met die People's Housing Process.
Dit verwerk, administreer en bestuur ook PHP-aansoeke en goedgekeurde projekte.
Die People's Housing Process is 'n manier om mense wat vir behuisingsubsidies kwalifiseer te help om dit ten beste te benut deur self hul huise te bou of die bou daarvan te reël. Dit help huishoudings om toegang te kry tot behuisingsubsidies en om tegniese, finansiële, logistieke en administratiewe ondersteuning ten opsigte van die bou van hul huise te kry.
Mense wat hul eie huise bou of self die bou van hul huise reël, kan beter huise vir minder geld bou.
jou besluite te optimeer.
Die People's Housing Process stel jou basies in staat om 'n subsidie te gebruik om jou eie huis te bou. Tegniese hulp en ondersteuning tydens hierdie proses is krities. Elkeen wat aan die proses deelneem, moet dus 'n ondersteuningsorganisasie hê. Hierdie organisasie verskaf die tegniese ondersteuning wat verseker dat die huis behoorlik gebou word.
Om aan die People's Housing Process deel te neem, moet 'n ondersteuningsorganisasie gevestig word.
self 'n ondersteuningsorganisasie vorm, of n potensiële ondersteuningsorganisasie identifiseer en 'n kontrak met die organisasie aangaan.
Die Ondersteuningsorganisasie moet 'n regspersoon wees.
Die vereiste dat die ondersteuningsorganisasie 'n sertifiseerder en rekeninge-administrateur moet aanstel.
n ondersteuningsorganisasie vorm of 'n kontrak met een sluit wat 'n regspersoon is. Die Ondersteuningsorganisasie sal tegniese en administratiewe hulp aan jou verleen.
Die Ondersteuningsorganisasie dien die aansoek namens die begunstigdes by die Provinsiale Behuisingsontwikkelingsraad in.
Die aansoek moet voldoen aan die spesifieke vereistes van die tipe behuisingsubsidie waarom aansoek gedoen word.
Die aansoek moet ook 'n meganisme vir die oplos van konflik waaroor die Ondersteuningsorganisasie en die begunstigde families ooreengekom het, uiteensit ingeval konflik gedurende die projek sou ontstaan.
Daar is ook addisionele vereistes vir elke tipe behuisingsubsidie. Besonderhede oor hierdie vereistes word in die Behuisingskode uiteengesit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10727.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal lewer gratis dienste aan huurders en eienaars oral in die Provinsie Wes-Kaap. Verhore en bemiddeling word so na as moontlik aan die punt van die klagte gehou.
Die Tribunaal, wat in 2001 gevorm is, bestaan uit vyf lede (met inbegrip van die voorsitter en ondervoorsitter), wat aangestel is deur die LUR. Die lede van die Tribunaal is kenners van eiendomsbestuur, behuisingsontwikkeling en verbruikersake wat met huurbehuising verband hou . Die Tribunaal word deur die Ondersteuningskomponent van die Direktoraat Behuisingsvestiging bygestaan.
Hoe dien 'n mens 'n klagte in?
Wie kan 'n klagte indien?
Wat is bemiddeling?
Wat is 'n verhoor?
Wat gebeur as die partye nie by die uitspraak van die Tribunaal hou nie?
Klagtes moet ingedien word op die klagtevorm wat by die Tribunaal verkry kan word.
'n Lêer sal vir die saak geopen word en 'n verwysingsnommer sal toegeken word.
Die Tribunaal sal 'n voorlopige ondersoek doen om vas te stel of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom. Indien nodig, kan 'n inspekteur die betrokke eiendom ondersoek en 'n verslag opstel.
Die Tribunaal moet binne 30 dae na ontvangs van die klagte bepaal of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom.
As die klagte nie met so 'n geskil verband hou nie, sal die klaer skriftelik daarvan in kennis gestel word. As die klagte wel met so 'n geskil verband hou, sal die Tribunaal probeer om die saak deur middel van informele of formele bemiddeling op te los. As die partye nie 'n ooreenkoms kan bereik nie, sal die saak verwys word vir 'n uitspraak tydens 'n formele verhoor.
Enige huurder of eienaar of groepe huurders of eienaars of belangegroep in die Provinsie Wes-Kaap kan klagtes by die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal indien.
Bemiddeling is 'n proses wat mense aanmoedig om geskille op te los deur op 'n informele, veilige en vertroulike manier met mekaar te praat. Opgeleide, ervare en onpartydige bemiddelaars help die partye om 'n ooreenkoms te bereik. Die partye besluit wat in die ooreenkoms moet staan, nie die bemiddelaars nie. 'n Ooreenkoms kan 'n bevel van die Tribunaal gemaak word.
'n Verhoor is 'n proses waardeur albei partye hul saak kan stel, met ondersteunende bewyse, sodat die Tribunaal 'n uitspraak kan lewer wat finaal en bindend is vir albei partye. Die uitspraak van die Tribunaal kan slegs deur die Hooggeregshof hersien word.
'n Uitspraak deur die Tribunaal word as 'n bevel van 'n Landdroshof beskou.
doelbewus valse verklarings aflê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10822.2010-03-24.af.txt</fn>
In 2001-2002 het 3 000 leerders van 64 skole opleiding ontvang om entrepreneurs te word.
JASA is met drie programme besig wat entrepreneurskap onder die jeug aanmoedig.
Hierdie program gebruik die skool as basis en is geskik vir leerders vanaf Graad 1 tot Graad 12. Onderwysers gebruik speletjies, nabootsing, projekte en rollespel om kinders te help om 'n begrip vir die ekonomie en vir besigheid te ontwikkel.
Hierdie program is daarop gemik om opleiding in sakevernuf en lewensvaardighede vir senior sekondêre leerders te voorsien. Hierdie vaardighede sal hulle help om in die korporatiewe en sakewêreld in diens geneem te word, en/of hul eie ondernemings te begin. Leerders word uit verskillende kulturele agtergronde gewerf. Nadat hulle aan die program deelgeneem het, kry leerders die geleentheid om die internasionale eksamen vir ondernemers af te lê wat deur die Universiteit van Cambridge in die Verenigde Koninkryk bestuur word.
BESP help jongmense wat nie hul skoolloopbane voltooi het nie, en nie werk kan kry nie. Die program lei jongmense op om hul eie werkgeleenthede te skep en vol te hou.
raadgewing en mentorskap.
Die Umsobomvu-jeugfonds help om geleenthede te skep vir die indiensneming van jongmense en vir entrepreneurskap onder die jeug deur doeltreffende programme te ontwikkel, te befonds en te steun. Die fonds is deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig in 'n poging om die hoë werkloosheidsyfer in die land die hoof te bied.
Een van die programme wat deur Umsobomvu bedryf word, is die Bewysprogram vir Sakeontwikkelingsteun (Business Development Support Voucher Programme). 'n Bewys (voucher) is 'n dokument wat aan geselekteerde kliënte gegee word en wat hulle in staat stel om besigheidsteun by goedgekeurde diensverskaffers te koop. Die teikengroep vir die bewysprogram is hoofsaaklik jongmense tussen 18 en 35 jaar wat nie skoolgaan nie, en wat ondersteuningsdienste benodig om in 'n verskeidenheid sektore met ondernemings te begin of hul besighede in verskeie sektore, met inbegrip van toerisme, te verbeter.
Die bewysprogram sal aanvanklik in vyf provinsies van stapel gestuur word, onder andere in die Wes-Kaap.
Vir verdere inligting oor die program in die Wes-Kaap kan jy die Instituut vir Ontwikkelingsdienste by 021 683 1350 skakel.
ODyers@pgwc.gov.za Daar verskyn ook op die BRAIN-webwerf gedetailleerde inligting oor besigheidsdienste wat aan jong entrepreneurs gebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10837.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan. Die Swart Besigheidsraad en die Swart Besigheidsforum speel albei sleutelrolle om rolspelers rondom die vorming van swart besighede byeen te bring. Hierdie organisasies help om 'n gemeenskaplike front daar te stel vir die ontwikkeling en implementering van 'n nasionale strategie vir die ontwikkeling van swart besighede.
Inligting oor 'n verskeidenheid dienste kan ook op die Seda-webwerf bekom word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10844.2010-03-24.af.txt</fn>
Jaarverslag File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.10868.2010-03-24.af.txt</fn>
Maak wette wat op die Wes-Kaap van toepassing is.
Is 'n openbare forum vir debatte.
Speel 'n belangrike rol in die toesighouding oor die Provinsiale Regering en om die Regering aanspreeklik te hou.
Dra by tot nasionale kwessies deur deel te neem aan die bedrywighede van die Nasionale Raad van Provinsies.
Elke provinsiale wetgewer kan 'n grondwet vir die spesifieke provinsie aanvaar as twee-derdes van die lede daartoe instem. 'n Provinsiale grondwet moet egter ooreenstem met die nasionale Grondwet soos deur die Grondwetlike Hof bepaal. Die Grondwet van die Wes-Kaapis in 1998 aanvaar.
landbou casino's, perdewedrenne, dobbelary en weddenskappe kultuursake onderwys op alle vlakke, behalwe universiteits- en technikon-opleiding die omgewing gesondheidsdienste behuising taalbeleid natuurbewaring polisiedienste provinsiale openbare media openbare vervoer streeksbeplanning en ontwikkeling padverkeerregulasies toerisme handel- en nywerheidbevordering tradisionele owerhede stedelike en plattelandse ontwikkeling voertuiglisensiëring maatskaplike dienste.
abattoirs ambulansdienste dranklisensies museums wat nie nasionale bewaringsplekke is nie provinsiale beplanning provinsiale kulturele sake provinsiale ontspanning en aktiwiteite provinsiale paaie en verkeer.
In die uitvoering van pligte wat deur die nasionale en Wes-Kaapse grondwette voorgeskryf word, verteenwoordig die Wes-Kaapse Parlement die mense van die provinsie en is dit 'n forum vir die bespreking van provinsiale kwessies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.10906.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal verskaf 'n gratis diens aan huurders en verhuurders in die Wes-Kaap. Die belangrikste werk is geskilbeslegting tussen huurders en verhuurders. Lees meer oor hoe dit gedoen word.
Die tribunaal is in 2001 gestig en bestaan uit vyf lede (waaronder 'n voorsitter en onder-voorsitter), aangestel deur die Provinsiale Minister van Behuising, wat kennis het oor eiendomsbestuur, behuisingsontwikkeling en verbruikersake wat verband hou met huurbehuising. Die Tribunaal word bygestaan deur die Steunkomponent van die Direktoraat Behuisingsnedersetting.
Verhoudings te harmoniseer tussen verhuurders en huuders in die huurbehuisingsektor.
Los geskille op wat opduik weens onregverdige praktyke.
Lig verhuurders en huurders in oor hulle regte en verpligtinge kragtens die Wet op Huurbehuising.
Maak aanbevelings aan relevante belanghebbers.
Om bestendigheid te bevorder in die huurbehuisingsektor in die Wes-Kaap.
Om meganismes te skep om geskille in die huurbehuisingsektor te besleg.
Om verhore te fasiliteer, ondersoek, bemiddel en te hou om geskille te besleg.
Om verhuurders en huurders in te lig oor hulle regte en verpligtinge as onregverdige en onwettige praktyke sou opduik.
Verhore en bemiddelings word gehou so na as moontlik aan die klagtepunt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.109367.2010-03-24.af.txt</fn>
Die inligtingstuk sit die maatreëls uiteen wat getref word om te verseker dat inenting veilig is.
Toe die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) in 1974 met hulle inentingsprogramme begin het, was minder as 5% van die wêreld se kinders ingeënt. Ses-en-twintig jaar later het dit toegeneem tot 75% van kinders. Miljoene der miljoene kinders se lewens is gered en die las van inenting-voorkombare siektes is aansienlik verlig. Terwyl baie siektes uit die openbare oog verdwyn het, word die debat oor die veiligheid van inenting, ten spyte daarvan, nog heftig gevoer.
'n Gebrek aan openbare vertroue in inentingsprogramme het uitgeloop op 'n gepaardgaande afname in inent-dekkingsvlakke (in sommige lande met 25% teen die middel van die 1990s).
Wêreldkommunikasie, toenemende verbruikersbewustheid, groter wetenskaplike kennis en 'n oper debat oor gesondheidsake het alles bygedra tot groter openbare bestudering van gesondheidsorgkwessies en meer skeptisisme oor die inherente waarde van inenting.
Klem op Negatiewe Voorvalle na Inenting (NVNI) eerder as op lewens wat gered is en 'n ligter siektelas, het bygedra tot die aanblaas van emosionele reaksies sonder dat die feite noodwendig opgeweeg word. Die aantal groepe wat aktief inligting en kennis oor die gevare en voordele van medisinale produkte inwin het floreer met een openbare gesondheidskrisis wat tot 'n ander gelei het.
Entmiddelverwante negatiewe voorvalle het openbare aandag en kritiek uitgelok. Dit lyk asof die openbare fokus verskuif het van die akute gevaar van dodelike siektes tot langertermyn kommer oor gehalte, veiligheid en billikheid.
Die gevare van siektes en komplikasies weens die weerhouding van inenting behoort aan ouers en gemeenskappe oorgedra te word. Gesondheidsorgwerkers moet ook herinner word aan die groot voordele van inentings.
Geen kind behoort inenting ontsê te word sonder ernstige oorweging van die gevolge, beide vir die kind en die gemeenskap nie.
Die WGO en hulle vennote het oor die jare voortgesette pogings en bronne in werking gestel om die veiligheid van inenting te verbeter. Nuwe leweringstegnologie, onder meer die outo-weggooibare spuitnaald (wat voorkom dat die spuitnaald weer gebruik kan word) is ingestel.
Elke land het 'n Nasionale Beheergesag (NBG) wat die gehalte van entmiddels beoordeel, of dit nou plaaslik vervaardig of ingevoer is, en uiteindelik die openbare gebruik daarvan goedkeur of verwerp. Die WGO beskou 'n entmiddel as van goeie gehalte op voorwaarde dat 'n onafhanklike NBG die entmiddel beheer het in ooreenstemming met die vereistes wat deur die WGO gestel is. Daar behoort geen oorblywende probleme te wees met die gehalte van die entmiddel nie. Alle entmiddels wat in die nasionale inentingsprogramme gebruik word, behoort ten minste aan die WGO gehaltevereistes te voldoen.
Entmiddels word getoets vir veiligheid en doeltreffendheid in kliniese toetse en dan in massaproefnemings voordat dit geregistreer en in Suid-Afrika beskikbaar gestel word. Alle entmiddels word beoordeel deur die NBG in Suid-Afrika, naamlik die Medisynebeheerraad (MBR) om doeltreffendheid, gehalte en veiligheid te verseker voor registrasie en goedkeuring vir bemarking.
Alle entmiddels wat gebruik word in die UPI(SA)-program word volgens streng veiligheidriglyne vervaardig. Dié entmiddels voldoen aan die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) se standaarde van gehalte, veiligheid en doeltreffendheid.
Entmiddelbesendings wat bedoel is vir gebruik in die land word voor vrystelling getoets by die Nasionale Beheerlaboratorium (NBL) in Bloemfontein. Nadat dit ingebring is in die inentskedule word die veiligheid en doeltreffendheid deurlopend getoets deur proefnemings en na-bemarkingstoetsing deur die MBR, UPI-program en Entmiddelverskaffers.
Die UPI-program in Suid-Afrika het in al die provinsies 'n aktiewe toesigstelsel ingestel vir Negatiewe Voorvalle Na Inenting (NVNI's), 1995.
te verseker dat enige geval van die aard hanteer word op 'n manier wat aanvaarbaar is vir die pasiënt, die ouers en die inenters.
NVNI's kan wissel van gewone rooiheid en seerheid om die inentplek, tot seldsame, ernstige toestande soos die moontlike gevaar van 'n ernstige allergiese reaksie in 1:100 000 tot 1:1 000 000 dosisse van maselsentmiddel.
In die heftige debatte wat inenting uitlok, is dit belangrik om die NVNI's in perspektief te plaas. Entmiddels is bekend as onder die veiligste en kostedoeltreffendste gesondheidsingrypings.
Verslae wat inenting verbind met 'n NVNI wat later as 'n toevalligheid en ongeregverdig bewys word, kom steeds voor. Dié ongegronde verslae wat nie ten volle ondersoek is nie, kan die beeld van die program baie skade berokken. Argumente teen inenting se doeltreffendheid kom van ongeregverdigde vrese en wanopvattings. Dit is belangrik om te onthou dat die GEVAAR van die SIEKTE baie groter is as die RISIKO van die INENTING.
Dit is die gesamentlike verantwoordelikhede van regerings, regulerende owerhede, die farmaseutiese bedryf, gesondheidsorgverskaffers en gemeenskappe om enige ongewone voorvalle wat met inenting verband hou aan te meld. Daar is 'n behoefte om te reageer met feite en empatie vir die kommer van ouers en gemeenskappe.
Die benadering vereis 'n kombinasie van 'n houding van sorg teenoor ouers en kleuters, die nuutste kennis en 'n positiewe houding teenoor inenting. Dit is nie nodig om op die verdediging te wees oor inenting nie. Dit is 'n bekende feit dat die inent-voorkombare siektes ernstig is en dat inenting dit voorkom!
Nuwe uitdagings op die gebied van entmiddelontwikkeling en entmiddelveiligheid lê voor. Meer ingewikkelde entmiddels word ontwikkel en getoets en kan al hoe meer gesofistikeerde keurings- en moniteringstelsels vereis. Terselfdertyd behoort dié entmiddels leweringskedules in te kort, leweringstegnologië te vereenvoudig en goeie prys/voodeel verhoudings in oorhoofse openbare gesondheidsterme te bied.
Met die uitsondering van verbeterde behuising, sanitasie en die verskaffing van skoon water, het entmiddels ongeëwenaarde sukses behaal in die vermindering van die voorkoms van sterftes en siektes. Dié sukses, kan in teenstelling aanleiding gee tot 'n oordrewe klem op entmiddel newe-effekte.
Risikokommunikasie bied 'n stel toerusting vir die uiteensetting van gevare in verhouding tot voordele. Wanneer ons verwys na die veiligheid van enige middel, praat ons van relatiewe veiligheid, dit is veiligheid in verhouding tot die alternatief van om nie entmiddels te gebruik nie.
Die UPI-program sal hulle werk met alle vennote voortsit om alle aspekte van inenting te verbeter, soos entmiddelveiligheid, opleiding en samewerking met die bedryf om leweringstegnologië te verbeter.
Dit is deur die verbetering van die gehalte van gesondheidsorg en deur die voordele wat voorkomende gesondheidsmaatreëls soos inenting kan lewer in gedagte te hou, dat môre se wêreld 'n gesonder plek sal wees.
Die Departement van Gesondheid sal steeds die voordele van inenting bevorder onder alle Suid-Afrikaners, alle gesondheidsorgwerkers en die gesondheidsorgverskaffers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.1104.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy moet jou kind se geboorte binne 30 dae laat registreer.
n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan...
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam...
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan...
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11046.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan toerismebrosjures oor Suid-Afrika aanlyn bestel. Die brosjures is beskikbaar in Engels, Nederlands, Italiaans, Frans en Duits.
Vul die aanlyn-vraelys in en die brosjures sal na u straatadres gepos word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.110751.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11094.2010-03-24.af.txt</fn>
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte.
Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, herberge ("lodges") en chalets.
Toeroperateurs wat alleenlik toeriste bedien.
Besighede met 'n kabelspoor of privaatspoor, sweefspoor, watervervoermiddele op damme, mere en ander.
n Belastingvrye kontanttoekenning vir twee jaar gegrond op die koste van die belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Addisionele kontanttoekenning vir die derde jaar aan ondernemings op voorwaarde dat die verhouding van menslikehulpbronvergoeding, uitgedruk in bedryfskoste, 'n minimum van 30% beloop.
n Maksimum aansporing van R3 050 000 per jaar vir ondernemings met 'n belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Inligtingsbrosjure en aansoekvorm is beskikbaar by die Departement van Handel en Nywerheid en moet aan hulle vir evaluering voorgelê word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.1116.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien. Die...
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
Wat is die Padongelukfonds Wie kan van die Fonds eis Waarvoor kan u geld kry Wat is nalatigheid Hoeveel geld kan u eis Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk Hoe eis 'n mens van die Fonds Waar dien 'n mens 'n eis..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.111605.2010-03-02.af.txt</fn>
Suid-Afrika se nier oorplabntingsprogram tel onder die beste in die wêreld met 'n slaagsyfer gelyk aan die wêreld se voorste orgaan oorplantingslande, sê die Wes-Kaapse Gesondheidsminister, Pierre Uys.
Uys besoek die Groote Schuur Nierdialise-eenheid ter ondersteuning van Nier Bewustheidsweek. Hy sê pasiënt-oorlewing is 80% in die geval van nieroorplantings tydens die eerste jaar na die operasie en 50% oorlewing vir die volgende 9 jaar. Dit is 'n prestasie waarop 'n mens trots kan wees. Daar is egter 'n ernstige behoefte aan 'n groter orgaan skenkersbewustheid.
"Tans is een derde van ons orgaanskenkers lewende familielede en die res van die organe word beskikbaar weens sterfgevalle. Ons sou liewers alle organe weens sterfgevalle kry, maar om dit te verwesenlik is dit noodsaaklik dat 'n veel groter openbare bewustheid bestaan wat orgaanskenkings betref. Mense wat bereid is om hulle organe te skenk moet dit voor hul dood duidelik aan hul naaste familielede oordra wat dan mediese personeel by die dood van 'n geliefde daaroor kan inlig ten spyte van die trauma en hartseer wat daarmee gepaard gaan, sê Uys. Mense kan ook orgaan skenkerskaarte by hulle dra," sê Uys.
Daar is reeds vanjaar 58 nieroorplantings by Groote Schuur Hospitaal gedoen vergeleke met slegs 51 vir die hele jaar verlede jaar. Mense kan almal help om die las op orgaan oorplantings by alle hospitale te help verlig deur 'n gesonde leefstyl na te streef wat niersiektes tot 'n minimum beperk.
En deur gereelde oefening te kry wat hartsiektes en suikersiekte beperk en sodoende die risiko van niersiektes verminder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.111605.2010-03-24.af.txt</fn>
Uys besoek die Groote Schuur Nierdialise-eenheid ter ondersteuning van Nier Bewustheidsweek. Hy sê pasiënt-oorlewing is 80% in die geval van nieroorplantings tydens die eerste jaar na die operasie en 50% oorlewing vir die volgende 9 jaar. Dit is 'n prestasie waarop 'n mens trots kan wees. Daar is egter 'n ernstige behoefte aan 'n groter orgaan skenkersbewustheid.
Tans is een derde van ons orgaanskenkers lewende familielede en die res van die organe word beskikbaar weens sterfgevalle. Ons sou liewers alle organe weens sterfgevalle kry, maar om dit te verwesenlik is dit noodsaaklik dat 'n veel groter openbare bewustheid bestaan wat orgaanskenkings betref. Mense wat bereid is om hulle organe te skenk moet dit voor hul dood duidelik aan hul naaste familielede oordra wat dan mediese personeel by die dood van 'n geliefde daaroor kan inlig ten spyte van die trauma en hartseer wat daarmee gepaard gaan, sê Uys. Mense kan ook orgaan skenkerskaarte by hulle dra, sê Uys.
Daar is reeds vanjaar 58 nieroorplantings by Groote Schuur Hospitaal gedoen vergeleke met slegs 51 vir die hele jaar verlede jaar. Mense kan almal help om die las op orgaan oorplantings by alle hospitale te help verlig deur 'n gesonde leefstyl na te streef wat niersiektes tot 'n minimum beperk.
En deur gereelde oefening te kry wat hartsiektes en suikersiekte beperk en sodoende die risiko van niersiektes verminder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.112509.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat wenke van verkrygingsamptenare in die Provinsiale Regering oor hoe om jou kanse te verbeter om suksesvol te bie vir regeringstenders.
Jy moet altyd al die inligting verskaf wat in die tenderaansoek aangevra word. Moenie dinge vergeet soos jou belastingkwytbrief en aandeelhoudingsertifikate nie. Nota: belastingkwytbriewe wat nie op datum is nie word ook nie toegelaat nie.
Dit is belangrik dat die berekenings van tenderpryse korrek moet wees. Maak seker en MAAK WEER SEKER!
Tenderaars misreken hulle dikwels met die omvang van die werk. As jy onseker is oor enigiets in die tender VRA!
Jy moet altyd jou boddokument ONDERTEKEN. Ongetekende dokumente is ontegemoetkomend en sal daarom gediskwalifiseer word.
As jy 'n GBI is, moet jy onthou om jou punte te eis. Punte wat nie geëis word nie is verlore punte!
Maak seker dat jy die tender in die regte boks plaas, voor die sluitingstyd. Volgens wet, sal geen botte wat laat is aanvaar word nie, nie eers 1 sekonde na die sluitingstyd nie.
As monsters gevra word, moet genoeg daarvan voorsien word om te verseker dat die item onder die paslike tegniese en kliniese toestande beoordeel kan word. Maak seker dat daar voldoen word aan enige vereistes wat verband hou met voldoening aan SABS-spesifikasies.
Lees die boddokumente altyd deeglik deur.
Vul die dokument volledig in.
Doen 'n behoorlike koste-ontleding wanneer jy jou bodpryse uitwerk. Botte wat te hoog of te laag bereken word, word as ontegemoetkomend beskou.
Doen navraag oor die bod en kry al die nodige inligting voordat jy die tenderdokument invul.
Vra gerus waarom jy onsuksesvol was sodat jy kan leer uit die foute wat jy gemaak het.
Maak seker dat jy voldoen aan al die vereistes binne die aangeduide tyd en in staat is om jou aanbod gestand te doen as jou bod suksesvol is.
Moenie enige wanvoorstellings of valse uitlatings in jou boddokumentasie maak nie. Dit is 'n wetlike dokument en dus afdwingbaar deur die reg.
Dienste en produkte van gehalte sal goed wees vir jou geskiedenis en aansien by die departement. Swak lewering skep 'n negatiewe indruk, nie net vir jou onderneming nie, maar vir kleinsake oor die algemeen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.1127.2010-03-02.af.txt</fn>
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Inligting is ook by besigheidshoekies by biblioteke beskikbaar wat jou help deur: boeke, tydskrifte, video's en koerante aan klein ondernemings beskikbaar te maak, NRO-pamflette oor klein ondernemings te versprei, toegang te bied tot sakenetwerke soos die Business Referral and Information Network (BRAIN), feiteblaaie te versprei...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.112714.2010-03-24.af.txt</fn>
In die Wes-Kaap is daar ernstige gesondheidsverwante probleme soos byvoorbeeld alkohol-en dwelmmisbruik. Probleme wat nou verwant is aan grootskaalse armoede, lae geletterheid, status van die vrou, geweld en portuurgroepdruk. Die effek hiervan het 'n geweldige impak op die provinsie se gesondheidsdienste en kan gesien word in nie net die voorkoms van sekere siektes en trauma nie, maar het ook 'n effek op ons kinders en ongebore kinders.
Die Wes-Kaap Provinsie het tans die hoogste gerapporteerde voorkomssyfer van FAS in die wêreld! 7 uit elke 100 kinders in sommige van ons gemeenskappe het FAS!
Fetale Alkoholsindroom (FAS) is die versamelnaam wat gegee word aan 'n groep aangebore afwykings wat voorkom by 'n kind van 'n moeder wat tydens haar swangerskap alkohol gebruik het. Hierdie kinders is kleiner as normal by geboorte en het ook 'n baie laer intelligensie as wat hul normaalweg sou hê. Hulle mag ook verskeie ander liggaamlike en gesondheidsprobleme hê. Hierdie permanente skade kon verhoed geword het as die moeder nie tydens swangerskap alkohol gebruik het nie!
Vroue se metabolisme hanteer alkohol verskillend en dus word daar aanbeveel om eerder géén alkoholiese drank tydens swangerskap te gebruik nie. Die Minister van Gesondheid in die Wes-Kaap, Mnr Pierre Uys, sê: "Moet nie eers dink aan drink waneer swangerskap beplan word of tydens swangerskap nie. Ons kan nie bekostig om ons kinders te kniehalter nog voordat hulle die eerste lewenslig gesien het nie."
Hy sê alle vorms van alkohol kan permanente defekte by babas veroorsaak. "Alkohol gaan in die moeder se bloedstroom na die ongebore baba en beskadig so die baba se organe en veral die brein." Hy doen 'n beroep op ouers, familie en vriende, en op alle gemeenskappe om swanger vroue bewus te maak van die probleem en hulle aan te moedig om nie alkohol tydens swangerskap te gebruik nie.
Sommige van die FAS-kinders wat gebore word het 'n kenmerkende liggaamsbou en gelaatstrekke en dit is dus maklik vir gesondheidspersoneel om hulle te identifiseer en te diagnoseer. Daar is FAS-kinders wat nie hierdie uiterlike tekens toon nie, maar omdat hul breine wel aangetas is, het hulle verskeie FAS-verwante probleme soos leergestremdhede en gedragsprobleme.
September staan bekend as Internasionale FAS-dag, want 9 minute oor 9 op die 9de van die 9de maand huldig ons 'n minuut stilte om te dink aan moeders wat vir 9 maande swanger is met 'n kosbare baba.
Min Uys sê: My department besef die omvang van die uitdaging terdeë en die Sub-direktoraat vir die gesondheid van moeders, kinders en vroue is doelgerig besig om gesondheidswerkers bewus te maak van die probleem en hul te betrek by voorkomingsaksies. Die jongste hiervan is 'n Nasionale FAS Kongres wat op 6 en 7 Oktober 2005 by die Sportinstituut in Kaapstad gehou gaan word. Tydens hierdie kongres gaan plaaslike en internasionale navorsers hul jongste navorsingsbevindinge bespreek en gesondheidswerkers gaan die voorkomingsprogramme wat reeds ontwikkel is, voordra.
Ook wynboere en die wynindustrie het reeds hul ondersteuning aan hierdie kongres toegesê. Departmente soos Onderwys, Maatskaplike Dienste, Landbou en Ekonomiese Ontwikkeling wat 'n gedeelde verantwoordelikheid in die voorkoming en hantering van FAS het, gaan ook aan die kongres deelneem.
<fn>GOV-ZA.114135.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons Gee Om!
Die Toerismeveiligheid en -sekerheidseenheid is verantwoordelik vir voorkomende bewustheidsprogramme en regstellende reaksieprosedures vir enige voorval of krisis wat 'n negatiewe invloed op die toerismebedryf kan hê. Die werk sluit in die bestuur van die Toerismeslagoffer-steunprogram, aktivering, kennisgewing, reaksie, waarneming, aantekening, befondsing en administrasie.
Mediese en emosionele steun, waaronder die beskikbaarstelling van mediese behandeling.
Korttermyn, tydelike verblyf.
Basiese noodsaaklikhede waar moontlik (of vereis).
Skakeling met familie en vriende.
Die reël van berading.
Bystand met regsaspekte waar moontlik, waaronder polisiebetrokkenheid.
Reëlings vir ambassadebetrokkenheid.
Vervoerreëlings (lugredery, motorhuur, toeroperateurs, ens.).
Die vervang van dokumente (bv. paspoorte, vlugkaartjies).
Bykomende inligting of raad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11436.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap. Museums is oop vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11442_2.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Cape Biotech Inisiatief (CBI) is in 2002/2003 bekendgestel. Dit is n sambreelforum wat daarop gemik is om n biotegnologiese nywerheidspil in die Wes-Kaap te skep.
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Die Provinsiale Regering steun die filmbedryf deur die Kaapse Filmkommissie.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11444.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling help besighede om inligting oor nasionale befondsingsprogramme te bekom.
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Ondernemings wat wil leer hoe om produkte uit te voer na internasionale markte, of hulle prestasie te verbeter, kan inligting en opleidingsgeleenthede by die volgende organisasies kry...
Die Direktoraat verbrei aktief inligting oor uitvoeraansporingsprogramme, veral inligting oor nuwe nasionale handelsaansporings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.114506.2010-03-02.af.txt</fn>
Op 4 Junie 2005 het die Wes-Kaapse Taalkomitee 'n sertifikaatplegtigheid gehou aan die einde van die vyf-jaar navorsingsproses oor Khoisantale. Die behoefte aan dié navorsing is in November 2000 uitgeken by Poem se Voetrus naby Oudtshoorn. Oor die afgelope vyf jaar het lede van die Khoisangemeenskap in die Wes-Kaap deelgeneem aan navorsing oor Khoisantale en 18 slypskole oor die Namataal is in ses verskillende streke van die provinsie gehou. Die vyf-jaarproses het uitgeloop op die uitgee van 'n navorsingsverslag oor die Khoisantale en 'n boekie en CD wat 'n basiese inleiding tot die Namataal bevat.
Op 13 en 14 November 2005 sal die Taalkomitee raadplegende samesprekings voer met verteenwoordigers van die Khoisangemeenskappe wat deelgeneem het aan die bogenoemde prosesse om hulle insette te kry oor 'n langtermyn (drie tot vyf jaar) stategie vir die verdere bevordering en ontwikkeling van Khoisantale in die Wes-Kaap. Dié strategië moet voortbou op wat gedoen is in die eerste vyfjaarproses, en moet besluit hoe die materiaal gebruik kan word.
Verteenwoordigers van PanSATR (Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad), die Nasionale Khoe- en Santaalligaam en Me Nomvula Mbangela, die Departement van Kuns en Kultuur se koördineerder vir die Noord-, Wes- en Oos-Kaap, sal genooi word om hulle insette te gee in 'n poging om bande en samewerking te versterk tussen die verskillende organisasies.
Die slypskool sal gehou word by die Southern Comfort Western Horse Ranch naby Knysna.
Skakel vir meer inligting die Wes-Kaapse Taalkomitee by 021 483 9677 of stuur e-pos aan exa@pgwc.gov.za.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.114506.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 4 Junie 2005 het die Wes-Kaapse Taalkomitee 'n sertifikaatplegtigheid gehou aan die einde van die vyf-jaar navorsingsproses oor Khoisantale. Die behoefte aan dié navorsing is in November 2000 uitgeken by Poem se Voetrus naby Oudtshoorn. Oor die afgelope vyf jaar het lede van die Khoisangemeenskap in die Wes-Kaap deelgeneem aan navorsing oor Khoisantale en 18 slypskole oor die Namataal is in ses verskillende streke van die provinsie gehou. Die vyf-jaarproses het uitgeloop op die uitgee van 'n navorsingsverslag oor die Khoisantale en 'n boekie en CD wat 'n basiese inleiding tot die Namataal bevat.
Op 13 en 14 November 2005 sal die Taalkomitee raadplegende samesprekings voer met verteenwoordigers van die Khoisangemeenskappe wat deelgeneem het aan die bogenoemde prosesse om hulle insette te kry oor 'n langtermyn (drie tot vyf jaar) stategie vir die verdere bevordering en ontwikkeling van Khoisantale in die Wes-Kaap. Dié strategië moet voortbou op wat gedoen is in die eerste vyfjaarproses, en moet besluit hoe die materiaal gebruik kan word.
Verteenwoordigers van PanSATR (Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad), die Nasionale Khoe- en Santaalligaam en Me Nomvula Mbangela, die Departement van Kuns en Kultuur se koördineerder vir die Noord-, Wes- en Oos-Kaap, sal genooi word om hulle insette te gee in 'n poging om bande en samewerking te versterk tussen die verskillende organisasies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11453.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie.
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n...
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11456.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel. 'n Beskermingsbevel bevat voorwaardes wat dit wat die mishandelaar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11458.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien. Die...
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou. Jy kan bang wees vir...
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
Munisipale Howe hanteer hoofsaaklik die vervolging van verkeersoortredings en oortredings van munisipale regulasies, soos dié vir:sonering en bouwerk, waterbesoedeling, afvalbestuur, lugbesoedeling, vuurwerke, informele handeldryf, parkering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds...
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
Indien u 'n slagoffer van misdaad is, is u heel moontlik getraumatiseer. In die verlede was 'n polisiestasie nie 'n plek waar slagoffers, veral van geweldsmisdade, op hulle gemak verklarings by die polisie kon aflê, of berading kon ontvang vir die trauma wat hulle ervaar...
Polisiereserviste is vrywilligers uit die gemeenskap wat dieselfde magte en pligte as die polisie het terwyl hulle aan diens is. Om 'n polisiereservis te wees, moet hy nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, en moet jy minstens matriek geslaag het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.114602.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om reg aan die begin die organiseerders van hierdie kompetisie te bedank dat u ook op hierdie wyse erkenning gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is by die kompetisie en ons vennote geword het in die aanbied van die kompetisie en dan ook weer die aand borg. Hierdie is die vierde en laaste streeks- kompetisie voor die provinsiale kompetisie wat op 27 Oktober sal plaasvind. En waartydens die Premier ook teenwoordig sal wees.
Dit is verblydend om te sien dat die kompetisie gegroei het van die eerste kompetisie wat in 2002 in die Hexvallei begin het en nou so ontwikkel het dat dit dit werklik een van die hoogtepunte op ons jaarlikse Landbou kalender is.
Ek was vroër vanjaar by 'n vergadering van die Kwaggaskloof landbouvereniging by Brandvlei kelder, en die kommentaar oor die ontwikkeling van hulle eie soortgelyke kompetisie was duidelik: Laat julle werkers aan die kompetisie deelneem, want dit het so 'n geweldige positiewe invloed op die deelnemers, dat hulle outomaties optree as motiveerders van hulle mede plaaswerkers. Moenie bang wees dat jy jou goeie werkers gaan verloor nie, dink eerder aan die goeie invloed wat hulle kan uitoefen.
Voorsitter voordat ek voortgaan wil ek net eers handel met 'n saak wat weer eens hierdie week sy kop uitgesteek het, en dit is die onverantwoordelike optrede en leuens wat die wêreld ingestuur word oor onwettige afsettings van werkers van plase af. 'n Raadslid het 'n verdraaide storie aan die pers gegee oor beweerde onwettige afsettings van 'n plaas in die Ceres omgewing wat tot gevolg gehad het dat die televisie en radio onmiddelik die volgende oggend op die plaas opgedaag het om sensasie te maak. Hulle moes egter onverrigter sake terugkeer, want daar was nie 'n storie nie. Die feit is egter dat sulke onverantwoordelike optrede Landbou in sy geheel skade doen en die verkeerde beeld van Landbou in die Wes-Kaap die wêreld instuur. Ek het 'n werkswyse met beide Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake oor die hantering van klagtes. Ek kan vir u die versekering gee dat ons onmiddelik elke klagte wat ons ontvang, vanuit my kantoor opvolg, omdat die welstand en billike behandeling van plaaswerkers vir ons uiters belangrik is. Ek sal egter ook nie toelaat dat die beeld van Landbou onnodig geskaad sal word deur die onverantwoordelike optrede van mense wat hulle eie politieke agendas het nie. U weet wat my standpunt is, naamlik dat boere nie sonder plaaswerkers kan klaarkom nie, maar dat die plaaswerker net soveel die boer nodig het.
Dit het tyd geword dat, hierdie onverantwoordelikes moet besef dat hulle vir hulle 'n ander sektor moet gaan soek om sensasie te wek. Vir ons in Landbou is die verhouding tussen werkgewer en werknemer van kardinale belang en ons sal jaloers daaroor waak.
Voorsitter daar kan met reg gevra word hoe belangrik is die plaaswerker vir die Regering van die Wes-Kaap en, meer spesifiek dan, vir die Departement van Landbou in die Wes-Kaap. Om vir u aan te dui, haal ek graag vir u aan uit die my toespraak tydens die Landbou begrotingsdebat.
Soos u bewus is, staan Landbou ook nou "pa" vir die omstandighede van die plaaswerkers van hierdie Provinsie. Verskeie provinsiale en streeksindaba's is gehou om 'n stem aan die plaaswerkers te gee en vanjaar se begroting van sowat R7 miljoen sal aangewend word om hul bekommernisse deur middel van projekte aan te spreek. Op hierdie manier verseker ons ook dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir die meer as 220 000 plaaswerkers en hul families is. Ek wil van hierdie geleentheid gebruik maak om ander rolspelers soos Gesondheid, Onderwys en Maatskaplike Dienste uit te daag om na die tafel te kom met inisiatief en vasberadenheid om hierdie groep, wat vir so lank aan die agterste speen gesuig het, op te lig en volwaardig deel te maak van die Wes-Kaap tuiste".
Voorsitter dit is by baie van u bekend dat die belangrikheid van die welstand van die plaaswerker en sy gesin vir my, my genoop het om te vra dat ons as 'n vertrekpunt 'n plaaswerker indaba sal hou en daarna nog 5 streeks konferensies, waartydens ons met plaaswerkers en alle ander rolspelers 'n oop en eerlike gesprek sou voer. Dit het plaasgevind en daarna is daar 'n verslag opgestel wat onlangs voor die kabinet gedien het.
Met plaaswerkeraangeleenthede as een van die hoofprioriteite, het die Department Landbou: Wes-Kaap nou verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ten einde die subprogram Plaaswerker aangeleenthede in staat te stel om effektiewe uitvoering aan sy koördineringsfunksie te gee, is die behoefte deur die betrokkenes uitgespreek dat 'n proses van strategiese besinning moet plaasvind, wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne, prioriteit sal geniet. Hierdie dokument het nou so pas op my lesenaar geland en ons sal nou voortgaan met die verdere ontwikkeling van die plan. Hierdie strategiese plan sal ook voor die provinsiale kabinet dien, want dit is nodig dat ons die ander departemente soos onderwys, gesondheid, maatskaplike dienste en vervoer betrek om u omstandighede aan te spreek en te verbeter.
Ons wil hê dat die proses waarin ons die kwaliteit van lewe van plaaswerker wil verbeter een sal wees van MET MENSE, VIR MENSE. Met ander woorde, diegene vir wie daar beplan word, dit is u, is vanaf die begin en sal tot die einde deel van die beplanningsproses wees. Op hierdie manier wil ons sorg dat almal mede-eienaarskap van die Plan neem, wat weer die suksesvolle uitvoer daarvan sal verseker.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek dié van die Wes-Kaapse premier, premier Ebrahim Rasool, word met hierdie proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor julle eie lewens en toekoms te neem sodat julle as demokratiese agente die Wes-Kaap kan help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die proses en plan moet gedryf word deur die basis waarop Ikapa Elihlumayo gebou is, naamlik waardigheid, billikheid, en welvaart.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerker gemeenskap 'n boodskap oor te dra dat hulle 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat die plaaswerker lewer nie ongesiens verbygaan nie.
Aan die deelmemers wil ek sê baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sê, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Ons wil hê dat julle julle verder sal bekwaam om vordering te maak. Landbou en plaaswerk moet nie maar net 'n job wees wat jy doen om aan die einde van die week 'n loon te ontvang nie, dit moet vir jou 'n loopbaan wees waarin jy kan vorder om ook uiteindelik 'n senior bestuurder te word, of meer nog, jou eie plaas te besit.
Ek self het my loopbaan as 'n plaaswerker begin net soos my pa en kan vanaand onomwonde sê dat die omstandighede van die meerderheid plaaswerkers aansienlik verander het sedert daardie jare. Vandag is daar meer geleenthede, vandag is daar spesialis gebiede. Vandag word daar beter gesorg vir ons mense en is ek trots, veral op die vroue deelnemers van wie daar selfs wenners is. Dit sê baie vir u deursettingsvermoë en dit bevorder die beeld van die Wes-Kaap.
Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
<fn>GOV-ZA.11470.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WKOD hou 'n databasis van skole en sentrums in die provinsie in stand. Jy kan hierdie databasis aan die hand van die volgende indekse deursoek:naam van skool, taal van onderrig, voorstad of dorp, onderwysdistrik, tipe skool (primêr, ens.), vakke aangebied (grade 8 tot 12),...
Leerders begin gewoonlik met graad 1 aan die begin van die jaar waarin hulle sewe word. Kinders mag 'n jaar vroeër met graad 1 begin as die WKOD se assessering toon dat hulle skoolgereed is.
Kinders begin gewoonlik met graad 1 in die jaar waarin hulle sewe jaar oud word. Kinders wat gedurende die jaar ses jaar oud word, kan begin skoolgaan indien daar aangetoon kan word dat hulle gereed is vir die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11473.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11473.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen. Die inligting sluit in: 'n beskrywing van die loopbaan, persoonlike karaktertrekke wat met die loopbaan ooreenstem, die skoolvereistes (wat vakkeuses insluit), die vereiste tersiëre opleiding, moontlike werkgewers, nuttige inligtingsbronne oor...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11485.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Voor jy in 'n verkiesing kan stem, moet jy op die Kieserslys geregistreer wees.
Voordat jy in die Nasionale of Munisipale verkiesings kan stem, moet u op die Kieserslys geregistreer wees.
Nasionale en provinsiale verkiesings vind elke vyf jaar plaas. Die uitslag bepaal wie die land regeer en hoeveel setels elke politieke party in die Parlement sal hê. Dit bepaal ook watter party elke provinsie sal regeer.
Die Kieserslys moet so akkuraat en inklusief as moontlik wees, en kiesers se besonderhede moet korrek wees. Dit beteken dat die Kieserslys voortdurend bygewerk moet word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11489.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie. Die Department oorweeg ook aansoeke vir lisensies om...
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11489.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.114948.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons as regering van die Wes-Kaap is tans met 'n Imbizo program besig en het reeds vandag heeldag, van vroeg vanoggend af hier in u omgewing met verskillende belange groepe ontmoet. Ons aktiwiteite word môre om 8uur op Vredendal voortgesit en sluit Sondag middag op Grabouw af.
Laat my toe om u eerstens geluk te wens met die verrigtinge vanaand en ook dan spesifiek die 100 jarige feesvieringe wat u op 'n paslike wyse laat plaasvind. Die geskiedenis van water en die Nuyrivier is 'n merkwaardige een wat ook aandui dat die probleme en die uitdagings van toe en nou nog steeds dieselfde is soos blykmyuit die geskiedenis.
As gevolg van wisselende klimaatsomstandighede en periodieke droogtes was water in die Nuy-omgewing van tyd tot tyd in oorvloed, maar meestal heeltemal ontoereikend en wisselvallig. Dit was dan die oorheersende faktor wat aanleiding gegee het tot die versoek van 11 boere uit die Nuyvallei dat 'n Besproeiingsdistrik hier gestig word. 'n Proklamasie op 31 Mei 1905 verleen toestemming tot die stigting van die Nuyrivier Besproeiingsraad in dieselfde jaar.
Reeds met die 2de Raadsvergadering in dieselfde jaar word besluit op die bou van 'n Deeldam by Vierde Drif. Hier sou die hele stroom in 2 gelyke dele verdeel word tussen Boonste Besitters en Onderste Besitters. Hierdie Deeldam is offisieël op 30 September 1908 deur John X. Merriman geopen.
Die belangrikste bron van water vir die Nuyvallei gedurende daardie jare en steeds vandag kom vanaf Keerom in die Montagu distrik. As gevolg van geskille tussen die Raad en Keerom - bewoners oor onreëlmatige verdeling van water, word daar met die De Kock broers van Keerom onderhandel en grond word in dele hier aangekoop teen 18725 pond. Totale onkostes vir hierdie hele projek sou min of meer 35000 pond beloop.
Reeds in 1920 is beplan om 'n Bewaringsdam by Keerom op te rig, maar eers in 1953 word Keeromdam, 'n private onderneming, gebou teen 'n koste van 152 000 pond met 'n kapasiteit van 1900 miljoen gellings. Die dam word in 1954 voltooi en oorstroom sy walle in Augustus van dieselfde jaar.
In Januarie 1981 beleef die Nuyvallei die Laingsburg - vloed wat 'n spoor van verwoesting nalaat. Wingerde en landbougrond van onskatbare waarde word verwoes en toegeslik. Om die gehawende Nuyrivier min of meer tot sy oorspronklike loop te kanaliseer sou ± R160 000 beloop. Hiertoe dra die Staat 80% by d.m.v 'n subsidie. As gevolg van toeslikking en groter waterbehoeftes word die wal van Keeromdam gedurend 1889 - 1990 met 3 - 4 verhoog. Die onkoste beloop R1135 000 en die kapasiteit word met ± 3 miljoen m3 vermeerder.
Dit is duidelik dat daar 'n vennootskap was tussen die mense van die omgewing en die regering van die dag, anders sou daar geen aksie gewees het rondom die belangrike aspek van water nie en ek wil vir u sê dat daardie vennootskap vandag nog net so belangrik is..
Die Sagte Vrugte Bedryf met al sy vertakkings is vir die Wes-Kaapse Regering van groot belang aangesien die bedryf in sy geheel 'n baie groot bydrae maak tot die ekonomie van die Provinsie. Nie alleen verskaf die bedryf aan baie mense werk nie, maar is dit ook vir ons 'n advertensie dwars oor die wêreld as gevolg van die vrugte wat op die winkelrakke van meeste lande oorsee te vinde is.
Die grootste uitdaging vir ons in Landbou is sekerlik die kwessie van bemagtiging in al sy fasette, maar veral die kwessie van grondhervorming en die vestiging van opkomende boere. Ons wil glo dat ons in die Wes-Kaap gerat is om die uitdagings die hoof te bied en dat hoewel die proses stadig begin het, ons in staat sal wees om spoed op te tel. Daar is vir ons twee belangrike beginsels wat moet geld, naamlik dat die vestiging van nuwe boere op so 'n wyse sal geskied dat dit volhoubaar is en tweedens dat ons moet omsien na die welstand van ons kommersiële boere. U het 'n belangrike taak ten opsigte van mentorskap en om te sorg dat die Landbousektor sy belangrike rol in die ekonomie van die Provinsie sal speel.
In hierdie opsig glo ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap dat een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie, doelgerigte voorpunt navorsing is, en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting wat gegenereer word deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm die basis van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Provinsie. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
U weet dat ons hierdie jaar die 50ste herdenking van die vryheidsmanifes vier en daarin word die regte van elke Suid-Afrikaner uitgestippel. Die vryheidsmanifes vorm ook die basis van die Grondwet. Ons as Regering in die Wes-Kaap is intens bewus van ons verantwoordelikheid teenoor elke lid van die samelewing en die ideale waarna ons moet streef om die vryheidsmanifes 'n lewende dokument te maak. So onthou ons ook die woorde van Hoofman Albert Luthuli in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sê ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sê, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriëntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sê dat u as kommersiële boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie.
Ek wil u sterkte toewens met die volgende 100 jaar en die versekering gee dat ons van die Departement van Landbou se kant af daarna uitsien om die pad saam met u te loop.
<fn>GOV-ZA.11495.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading...
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee. Die strategie fokus op...
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
'n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11504.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan...
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan...
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam...
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11512.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter. Wat is wanvoeding?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11513.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11515.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Hawegesondheidsdienste moniteer en evalueer alle eetgoed, skoonheidsmiddels, ontsmettingsmiddels, gevaarlike stowwe en geneesmiddels wat die Wes-Kaap deur hawens binnekom, en beheer en moniteer die moontlike indringing van alle ernstige aansteeklike siektes in die Wes-Kaap en die res van Suid-Afrika.
Die provinsiale Omgewingsgesondheidsdiens oudit (moniteer en evalueer), koördineer en ondersteun omgewingsgesondheidsdienste in die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11515.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Hawegesondheidsdienste moniteer en evalueer alle eetgoed, skoonheidsmiddels, ontsmettingsmiddels, gevaarlike stowwe en geneesmiddels wat die Wes-Kaap deur hawens binnekom, en beheer en moniteer die moontlike indringing van alle ernstige aansteeklike siektes in die Wes-Kaap en die res van Suid-Afrika. Hierdie aansteeklike siektes sluit geelkoors, cholera, pessiekte...
Die provinsiale Omgewingsgesondheidsdiens oudit (moniteer en evalueer), koördineer en ondersteun omgewingsgesondheidsdienste in die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11516.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word.
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11531.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11532.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer u in die huwelik tree, sal 'n huweliksertifikaat gratis aan u uitgereik word. Indien u op 'n latere datum 'n afskrif van die sertifikaat wil bekom, moet u:aansoekvorm BI-130 invul; dit by u naaste kantoor vir Binnelandse Sake inhandig; die gelde betaal.
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Getroude paartjies kan hul huwelike deur egskeiding ontbind. Dit beëindig die huwelik en geskeide partye kan weer wettig trou.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11533.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11541.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Stad van Kaapstad het 'n bygewerkte gekoppelde Kalender van Gemeenskapsgebeure wat inligting oor die volgende insluit:kunste en drama, kompetisies, handwerkmarkte, vermaak, gesinsaangeleenthede, gesondheid, gesonde en kreatiewe leefwyse, rennies, wetenskap en tegnologie, geestelike gebeure, sport.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.115549.2010-03-02.af.txt</fn>
Dié feiteblad verduidelik wat Multi-Middel Weerstandige TB is en verskaf inligting oor die behandeling en voorkoming daarvan.
Multi-Middel Weerstandige TB, soos "Gewone" TB, kan voorkom en behandelword. Deur vroeg aan te meld by 'n plaaslike gesondheidsgerief en vol te hou met die voorgeskrewe behandeling sal die verdere verspreiding van die siekte gekeer word.
Moedig almal wat meer as 2 weke lank hoes aan om getoets te word vir TB en almal wat behandeling kry om hulle behandeling te voltooi.
Wat is MMW TB?
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Wat veroorsaak MMW TB?
Kan iemand MMW TB ontwikkel sonder dat hulle ooit besmet was met "gewone TB"?
Wie loop gevaar om MMW TB op te doen?
Is dit makliker om MMW TB te kry Is MMW TB meer aansteeklik as "gewone" TB?
Wat is die simptome (klagtes) van mense met MMW TB?
Hoe word MMW TB gediagnoseer?
Hoe kan die verspreiding van TB verhoed word (waaronder MMW TB)?
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Is daar 'n verband tussen MIV en vigs en MMW TB?
Kan 'n MIV-besmette persoon of 'n persoon wat met vigs leef beide MMW TB en teenretrovirale behandeling terselfdertyd kry?
Wat word bedoel met 'n "uitbraak" van MMW TB?
Wanneer 'n uitbraak van MMV TB voorkom, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
Wat is MMW TB?
Multi-Middel Weerstandige TB (of MMW TB) is 'n vorm van TB wat veroorsaak word deur bakterië (kieme) wat weerstand bied teen die normale dwelms wat gebruik word om "gewone" TB te behandel. Met ander woorde, die normale dwelms wat ons gebruik om "gewone" TB te behandel sal nie werk nie.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Die Wes-Kaap Provinsie het 'n relatief lae voorkoms van MMW TB, vergeleke met ander provinsies en ander plekke ter wêreld.
Van al die mense wat vir die eerste keer gediagnoseer word met TB, sal 1% (1 uit 100) MMW TB hê, en van al die mense wat gediagnoseer word met TB nadat hulle voorheen teen TB behandel is, sal 4% (4 uit 100) MMW TB hê.
Die Wêreld-gesondheidsorganisasie (WGO) tel Suid-Afrika as die 9de land ter wêreld wat die meeste aantal TB-gevalle elke jaar aanmeld.
Meer as 44, 000 mense is in 2004 gediagnoseer met TB in die Wes-Kaap.
Dit beteken dat hoewel die voorkoms van MMW TB laag is in die Provinsie, is daar nog 'n groot aantal mense wat elke jaar in die provinsie gediagnoseer word met MMW TB.
Tussen 450 en 600 nuwe gevalle van MMW TB word jaarliks in die Wes-Kaap gediagnoseer.
Wat veroorsaak MMW TB?
MMW TB word veroorsaak deur die ontwikkeling van TB-bakterië wat weerstandig geword het teen gewone TB-middels. Dit gebeur as gevolg van onvoldoende of ongereelde bestuur van "gewone" TB, of deur die gebruik van die verkeerde dwelmkombinasies of deur die gebruik van enkele middels vir "gewone" TB, klinieke wie se dwelmvoorrade opraak, onvoldoende berading van pasiënte wat daartoe lei dat pasiënte nie hulle behandeling reg neem nie (swak behandelingsvolhouding) of pasiënte wat nie terugkom vir behandeling nie (behandelingsversuim).
Kan iemand MMW TB ontwikkel sonder dat hulle ooit besmet was met "gewone TB"?
Die meeste gevalle van MMW TB sal ontwikkel as gevolg van swak volhouding aan die behandeling vir "gewone" TB; dit is egter moontlik vir iemand wat nog nooit voorheen TB gehad het of daarteen behandel is om besmet te word met bakterië wat reeds weerstandig is teen gewone TB-middels, as hulle in nabye kontak was met iemand met MMW TB.
Wie loop gevaar om MMW TB op te doen?
Enigeen wat blootgestel is aan MMW TB kan gevaar loop om dit op te doen. Die meeste mense wat sterk immuunstelsels het sal nie die siekte ontwikkel nie omdat hulle liggame se immuunstelsel die besmetting kan beveg.
Mense wat 'n groter gevaar loop om "gewone" TB op te doen, loop ook 'n groter gevaar van MMW TB.
Mense met middelmisbruikprobleme, bv. alkoholisme of dwelmmisbruik.
Is dit makliker om MMW TB op te doen Is MMW TB meer aansteeklik as "gewone" TB?
Daar is geen bewyse dat dit makliker is om MMW TB te kry as gewone TB nie.
TB van die longe is relatief meer aansteeklik as TB wat ander organe/stelsels van die liggaam raak, omdat die bakterië uitgeskei en versprei kan word deur druppels in die lug.
Wat is die simptome (klagtes) van iemand net MMW TB?
'n aanhoudende gehoes wat meer as 2 weke lank pla.
Die hoes kan produktief en bloedbesmeer wees, borspyn, gewigsverlies en verlies aan aptyt en nagsweet.
Hoe word MMW TB gediagnoseer?
As iemand voordoen met simptome van TB, of daar gevind word dat sy of hy in nabye kontak is met iemand met TB, sal kliniekpersoneel die persoon vra om twee sputum-(spoeg)monsters (slym wat uitgehoes word) te gee, wat na die laboratorium gestuur sal word om onder 'n mikroskoop getoets te word. By die normale toetse wat gedoen word vir TB, word bykomende toetse, wat kultuur- en sensitiwiteitstoetse genoem word, gedoen op die sputummonsters van mense wat dalk MMW TB kan hê. Dié gespesialiseerde toetse neem drie tot vier weke om die groei aan te dui van die weerstandige TB-basille, en om te sien watter middels sal werk teen die bakterië. Daarby kan bors-X-strale onder sekere omstandighede geneem word om die omvang vas te stel van enige longskade en vir toekomstige monitering van die reaksie op behandeling.
Kan pasiënte met MMW TB behandel en genees word?
MMW TB is moeiliker om te behandel as gewone TB, omdat die TB-basille weerstand bied teen die middels wat gebruik word om gewone TB te behandel. "Tweede linie" TB-middels word gebruik, wat minder doeltreffend is en meer newe-effekte het. Die uitkoms van behandeling is nie so goed soos dié met middelsensitiewe TB nie, deels omdat MMW TB geneig is om voor te kom by mense met erge longskade wat reeds lank op en af van TB-behandeling was. As dit vroeg gediagnoseer word is die kanse op genesing baie beter. Gemiddeld sal minder as 50% van die mense met MMW TB genees word, en omtrent 30% sal sterf voordat die behandeling voltooi is.
Hoe word MMW TB behandel?
Pasiënte met MMW TB sal minstens 5 verskillende middels moet neem, waaronder 'n daaglikse inspuiting vir 4 maande 5 dae 'n week. In dié tyd word die meeste pasiënte met MMW TB in 'n hospitaal opgeneem sodat hulle goed dopgehou kan word vir volhouding aan die behandeling en om enige newe-effekte te monitor.
Daarna sal pasiënte minstens 3 verskillende middels moet neem vir 'n verdere 12- 16 maande, 5 dae 'n week.
Behandeling neem dus baie langer as met "gewone TB" (wat tussen 6 tot 8 maande neem), en kan tot 2 jaar duur. Die lengte van die behandeling is om seker te maak dat die siekte nie terugkeer nie.
Hoe kan die verspreiding van TB verhoed word (waaronder MMW TB)?
Wanneer mens hoes of nies, moet enige mens, veral dié met TB of MMW TB hulle neus en mond met 'n snesie bedek om die verspreiding van basille deur die lug te keer. Pasiënte moet ook nie spoeg in die oop lug/op die grond nie. Goeie ventilasie van huise word sterk aanbeveel, mense word aangemoedig om alle vensters en deure oop te hou. Indien moontlik, beperk langdurige kontak (vermy onder meer die deel van 'n slaapkamer snags) met mense met gewone TB of MMW TB, terwyl hulle sputum positief bly met TB- of MMW TB-basille.
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer die pasiënt gereeld behandel word en nadat die sputum getoets is en wys dat hulle nie meer MMW TB-basille uitskei nie, kan die persoon weer begin werk. Dit neem gewoonlik langer as die gewone tydperk van 2 weke soos met "gewone" TB. Die dokter en TB-verpleërs sal die pasiënt goed dophou en die pasiënt inlig wanneer hulle kan teruggaan werk toe. As die pasiënt beoordeel is en as "fisies onbevoeg" verklaar word deur 'n mediese dokter, kan hulle aansoek doen om 'n tydelike gestremdheidstoelae.
Is daar 'n verband tussen MIV en vigs en MMW TB?
Mense wat MIV-positief is, is meer vatbaar vir gewone TB. Daar is geen bewyse dat MIV-positiewe mense meer vatbaar is vir MMW TB as gewone TB nie.
Besmetting met TB vermeerder ook siektes en vordering (morbiditeit) van MIV, waaronder die verhoging van die sterftesyfer (martaliteit) onder MIV-besmette mense. Daarom is dit uiters belangrik dat TB verhoed en/of so vroeg moontlik opgespoor en behandel moet word by MIV-besmette mense.
Dit is belangrik om te onthou dat selfs as iemand MIV-positief is, TB behandel en genees kan word!
Kan 'n MIV-besmette persoon of iemand wat met vigs lewe beide MMW TB en Teenretrovirale behandeling terselfdertyd kry?
Die twee behandelings kan saam geneem word. 'n Ervare mediese dokter moet pasiënte op beide terapië goed dophou.
Wat word bedoel met 'n "uitbraak" van MMW TB?
Die uitbraak van enige siekte is per definisie die voorkoms van meer gevalle van die besondere toestand as wat normaalweg verwag wou word in die besondere omstandighede. Die siektegevalle moet epidemiologies verbind word (dit beteken dat mediese personeel in staat is om definitiewe verbindings tussen gevalle vas te stel), teenoor die toevallige voorkoms.
In die geval van 'n uitbraak van MMW TB, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
As vermoed word dat 'n MMW TB-geval voorkom, word aktiewe gevalle-opsporing onderneem, m.a.w. ons soek aktief na mense wat die infeksie kon opgedoen het voordat hulle siek by gesondheidsgeriewe aanmeld. Dit word gedoen om die moontlike verspreiding van die infeksie deur tot nog toe ongediagnoseerde mense te beperk. Sputumtoetse vir MMW TB word gedoen en gepaste behandeling word in bevestigde gevalle aangebied.
Terselfdertyd behoort die mense verwyder te word uit die gemeenskap totdat hulle behandeling ontvang het en nie langer aansteeklik is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.115549.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié feiteblad verduidelik wat Multi-Middel Weerstandige TB is en verskaf inligting oor die behandeling en voorkoming daarvan.
Multi-Middel Weerstandige TB, soos "Gewone" TB, kan voorkom en behandelword. Deur vroeg aan te meld by 'n plaaslike gesondheidsgerief en vol te hou met die voorgeskrewe behandeling sal die verdere verspreiding van die siekte gekeer word.
Moedig almal wat meer as 2 weke lank hoes aan om getoets te word vir TB en almal wat behandeling kry om hulle behandeling te voltooi.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Wat is die simptome (klagtes) van mense met MMW TB?
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer 'n uitbraak van MMV TB voorkom, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
Multi-Middel Weerstandige TB (of MMW TB) is 'n vorm van TB wat veroorsaak word deur bakterië (kieme) wat weerstand bied teen die normale dwelms wat gebruik word om "gewone" TB te behandel. Met ander woorde, die normale dwelms wat ons gebruik om "gewone" TB te behandel sal nie werk nie.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Die Wes-Kaap Provinsie het 'n relatief lae voorkoms van MMW TB, vergeleke met ander provinsies en ander plekke ter wêreld.
Van al die mense wat vir die eerste keer gediagnoseer word met TB, sal 1% (1 uit 100) MMW TB hê, en van al die mense wat gediagnoseer word met TB nadat hulle voorheen teen TB behandel is, sal 4% (4 uit 100) MMW TB hê.
Meer as 44, 000 mense is in 2004 gediagnoseer met TB in die Wes-Kaap.
Dit beteken dat hoewel die voorkoms van MMW TB laag is in die Provinsie, is daar nog 'n groot aantal mense wat elke jaar in die provinsie gediagnoseer word met MMW TB.
Tussen 450 en 600 nuwe gevalle van MMW TB word jaarliks in die Wes-Kaap gediagnoseer.
MMW TB word veroorsaak deur die ontwikkeling van TB-bakterië wat weerstandig geword het teen gewone TB-middels. Dit gebeur as gevolg van onvoldoende of ongereelde bestuur van "gewone" TB, of deur die gebruik van die verkeerde dwelmkombinasies of deur die gebruik van enkele middels vir "gewone" TB, klinieke wie se dwelmvoorrade opraak, onvoldoende berading van pasiënte wat daartoe lei dat pasiënte nie hulle behandeling reg neem nie (swak behandelingsvolhouding) of pasiënte wat nie terugkom vir behandeling nie (behandelingsversuim).
Die meeste gevalle van MMW TB sal ontwikkel as gevolg van swak volhouding aan die behandeling vir "gewone" TB; dit is egter moontlik vir iemand wat nog nooit voorheen TB gehad het of daarteen behandel is om besmet te word met bakterië wat reeds weerstandig is teen gewone TB-middels, as hulle in nabye kontak was met iemand met MMW TB.
Enigeen wat blootgestel is aan MMW TB kan gevaar loop om dit op te doen. Die meeste mense wat sterk immuunstelsels het sal nie die siekte ontwikkel nie omdat hulle liggame se immuunstelsel die besmetting kan beveg.
Mense wat 'n groter gevaar loop om "gewone" TB op te doen, loop ook 'n groter gevaar van MMW TB.
Mense met middelmisbruikprobleme, bv. alkoholisme of dwelmmisbruik.
Daar is geen bewyse dat dit makliker is om MMW TB te kry as gewone TB nie.
TB van die longe is relatief meer aansteeklik as TB wat ander organe/stelsels van die liggaam raak, omdat die bakterië uitgeskei en versprei kan word deur druppels in die lug.
Wat is die simptome (klagtes) van iemand net MMW TB?
n aanhoudende gehoes wat meer as 2 weke lank pla.
Die hoes kan produktief en bloedbesmeer wees, borspyn, gewigsverlies en verlies aan aptyt en nagsweet.
As iemand voordoen met simptome van TB, of daar gevind word dat sy of hy in nabye kontak is met iemand met TB, sal kliniekpersoneel die persoon vra om twee sputum-(spoeg)monsters (slym wat uitgehoes word) te gee, wat na die laboratorium gestuur sal word om onder 'n mikroskoop getoets te word. By die normale toetse wat gedoen word vir TB, word bykomende toetse, wat kultuur- en sensitiwiteitstoetse genoem word, gedoen op die sputummonsters van mense wat dalk MMW TB kan hê. Dié gespesialiseerde toetse neem drie tot vier weke om die groei aan te dui van die weerstandige TB-basille, en om te sien watter middels sal werk teen die bakterië. Daarby kan bors-X-strale onder sekere omstandighede geneem word om die omvang vas te stel van enige longskade en vir toekomstige monitering van die reaksie op behandeling.
MMW TB is moeiliker om te behandel as gewone TB, omdat die TB-basille weerstand bied teen die middels wat gebruik word om gewone TB te behandel. "Tweede linie" TB-middels word gebruik, wat minder doeltreffend is en meer newe-effekte het. Die uitkoms van behandeling is nie so goed soos dié met middelsensitiewe TB nie, deels omdat MMW TB geneig is om voor te kom by mense met erge longskade wat reeds lank op en af van TB-behandeling was. As dit vroeg gediagnoseer word is die kanse op genesing baie beter. Gemiddeld sal minder as 50% van die mense met MMW TB genees word, en omtrent 30% sal sterf voordat die behandeling voltooi is.
Pasiënte met MMW TB sal minstens 5 verskillende middels moet neem, waaronder 'n daaglikse inspuiting vir 4 maande 5 dae 'n week. In dié tyd word die meeste pasiënte met MMW TB in 'n hospitaal opgeneem sodat hulle goed dopgehou kan word vir volhouding aan die behandeling en om enige newe-effekte te monitor.
Daarna sal pasiënte minstens 3 verskillende middels moet neem vir 'n verdere 12- 16 maande, 5 dae 'n week.
Behandeling neem dus baie langer as met "gewone TB" (wat tussen 6 tot 8 maande neem), en kan tot 2 jaar duur. Die lengte van die behandeling is om seker te maak dat die siekte nie terugkeer nie.
Wanneer mens hoes of nies, moet enige mens, veral dié met TB of MMW TB hulle neus en mond met 'n snesie bedek om die verspreiding van basille deur die lug te keer. Pasiënte moet ook nie spoeg in die oop lug/op die grond nie. Goeie ventilasie van huise word sterk aanbeveel, mense word aangemoedig om alle vensters en deure oop te hou. Indien moontlik, beperk langdurige kontak (vermy onder meer die deel van 'n slaapkamer snags) met mense met gewone TB of MMW TB, terwyl hulle sputum positief bly met TB- of MMW TB-basille.
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer die pasiënt gereeld behandel word en nadat die sputum getoets is en wys dat hulle nie meer MMW TB-basille uitskei nie, kan die persoon weer begin werk. Dit neem gewoonlik langer as die gewone tydperk van 2 weke soos met "gewone" TB. Die dokter en TB-verpleërs sal die pasiënt goed dophou en die pasiënt inlig wanneer hulle kan teruggaan werk toe. As die pasiënt beoordeel is en as "fisies onbevoeg" verklaar word deur 'n mediese dokter, kan hulle aansoek doen om 'n tydelike gestremdheidstoelae.
Besmetting met TB vermeerder ook siektes en vordering (morbiditeit) van MIV, waaronder die verhoging van die sterftesyfer (martaliteit) onder MIV-besmette mense. Daarom is dit uiters belangrik dat TB verhoed en/of so vroeg moontlik opgespoor en behandel moet word by MIV-besmette mense.
Dit is belangrik om te onthou dat selfs as iemand MIV-positief is, TB behandel en genees kan word!
Die twee behandelings kan saam geneem word. 'n Ervare mediese dokter moet pasiënte op beide terapië goed dophou.
Die uitbraak van enige siekte is per definisie die voorkoms van meer gevalle van die besondere toestand as wat normaalweg verwag wou word in die besondere omstandighede. Die siektegevalle moet epidemiologies verbind word (dit beteken dat mediese personeel in staat is om definitiewe verbindings tussen gevalle vas te stel), teenoor die toevallige voorkoms.
In die geval van 'n uitbraak van MMW TB, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
As vermoed word dat 'n MMW TB-geval voorkom, word aktiewe gevalle-opsporing onderneem, m.a.w. ons soek aktief na mense wat die infeksie kon opgedoen het voordat hulle siek by gesondheidsgeriewe aanmeld. Dit word gedoen om die moontlike verspreiding van die infeksie deur tot nog toe ongediagnoseerde mense te beperk. Sputumtoetse vir MMW TB word gedoen en gepaste behandeling word in bevestigde gevalle aangebied.
Terselfdertyd behoort die mense verwyder te word uit die gemeenskap totdat hulle behandeling ontvang het en nie langer aansteeklik is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.115747.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het onlangs die Instituut vir Dowes op Worcester besoek as deel van die regering se Imbizo-program. Tydens hierdie geleentheid het hy 'n tjek van R53 000 aan die Instituut oorhandig vir onder andere die oprigting van kweekhuise en die aanlê van groentetuine.
In hierdie Provinsie moet ons saam werk om dit 'n tuiste vir almal te maak, en dit sluit mense met gestremdhede in," sê Minister Dowry. "Dit is vir Departement Landbou belangrik dat ook hierdie persone in die breë landbousektor opgeneem moet word."
Die Wes-Kaapse Departement Landbou slaag met sy ondersteuning aan die Instituut om die sowat 60 000 dowes en meervoudig gestremde persone deel te maak van 'n ekonomiese proses waarby hulle voorheen uitgesluit was. "Die waarde van betrokkenheid by landbou en die aanleer van landbouvaardighede vir gestremdes is hulle met hierdie vaardighede 'n werk kan bekom, hulle kan lewe van hul eie produkte en kan boonop daarvan verkoop om finansieel onafhanklik te word," verduidelik Deon de Villiers, hoof van die Instituut.
Deur middel van Departement Landbou se betrokkenheid kan die Instituut nou sy eie groente kweek wat in sy voedselverwekingsaanleg verwerk en dan bemark sal word. Verder kan die Instituut addisionele fondse bekom deur saailinge te kweek en te verkoop.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.115791.2010-03-24.af.txt</fn>
Voorsitter ek wil net eers met u praat oor die breë visie van die Wes-Kaapse Regering. In die Wes-Kaap wil ons n tuiste vir almal skep in ons poging om om ons ideaal te dereik van"IKAPA ELIHLUMAYO", wat beteken,"die Groeiende Kaap". Hierdie twee begrippe kan nie los wees van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breër visie van die regering.
Hoofman Albert Luthuli het in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het, dit beskryf as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sê ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sê, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriëntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sê dat u as kommersiële boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie. Die volle rol van landbou word egter selde goed verstaan en dit is soms moeilik om die belangrikheid en bydrae van landbou tot die ekonomie en die samelewing by mense tuis te bring.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoër loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Ons is deeglik bewus daarvan dat die verhouding tussen landbouproduksie, werkverskaffing en sosiale harmonie die bestanddele is vir volgehoue ekonomiese groei. Deurlopende landbouontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter dit is daarom vir ons uiters noodsaaklik dat die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoë prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle verantwoordelikheid sal opneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Biede u en ons by die Departement van Landbou het n verpligting om om te sien na opkomende boere en die verantwoordelike verdeling van grond om die ongelykhede van die verlede uit te skakel. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien of afskeep nie.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoë het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie. Ek wil vanaand vir u vra dat u dit 'n staande punt van bespreking sal maak oor hoe u, u rol in die Agri SEB proses sien en hoe om opkomende boere by u organisasie te betrek.
Voorsitter ek is in voortdurende gesprek met georganiseerde landbou en ander rolspelers binne die sektor oor die uitdagings en probleme wat produsente ervaar. So het gister byvoorbeeld met verteenwoordigers van die Sagte Vrugte Bedryf n lang sessie gehad. Behalwe vir hulle eiesoortige probleme het ons ook na die algemene probleme van insetkoste teenoor opbrengs en prys gepraat. Belangrike kwessies soos arbeidskoste, behuising, subsidies invoerheffings, water, eiendomsbelasting, veranderende markvereistes en hoë landbouskuld is van die sake wat ons aangeraak het. In hierdie verband is ek van plan om binne die volgende twee weke n gesprek met Agri Wes-Kaap te voer oor die pad vorentoe, die samestelling van 'n taakspan en 'n moontlike ekonomiese landbouberaad vroeg in die nuwe jaar.
Ten slott, wil ek twee belangrike kwessies aanraak naamlik gedurige berigte oor die dopstelsel wat nog na bewering op sommige plase toegepas word en die ongetoetste bewerings oor onwettige afsettings van plase af.
Ek het by herhaling die versekering gegee dat ons dit nie sal duld nie, maar ek het ook by herhaling gesê dat mense nie net kan rondgaan en wilde bewerings maak nie. Ek nooi weereens, soos in die verlede die mense wat hierdie bewerings maak uit om die name te verskaf. Ons ondersoek sulke bewerings behoorlik en het die samewerking van beide die Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake. Die probleem is egter dat daar geen substansie gevind is in die bewerings wat gemaak word en wat onafhaklik ondersoek word nie , of dat diegene wat die bewerings maak, nie na vore kom met die name van die beweerde aandadiges nie.
Ek wil ook weereens n versoek rig aan produsente sowel as plaaswerkers om verantwoordelik op te tree wanneer dit by behuising en afsettings kom en om hulle te vergewis wat die wet toelaat en nie toelaat nie, na beide kante toe. Dit word ook al hoe duideliker datdie beweging van plaaswerkers na dorpe toe, groter druk op behuisingsprojekye plaas. Ek is van mening dat ons as Regering ook weer opnuut sal moet kyk na die skep van Agri - villages waar beide permanente sowel as seisoenale plaasarbeiders gehuisves kan word.
<fn>GOV-ZA.11582.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die kursus is 'n algemene bewustheidskursus wat ontwerp is om deelnemers die kennis te gee om kwessies rondom MIV/Vigs/SOS/TB te verstaan en mense wat daarmee leef en wat daardeur geraak word reg en sensitief te hanteer.
Die ATICC-bronbiblioteek is oop vir die publiek en het inligting oor alle aspekte van MIV/VIGS/SOI's en TB. Die Biblioteek bevat 'n volledige versameling videos, tydskrifte, artikels, opleidingshandleidings, navorsingsdokumente, verslae, gidse, pamflette, koerantuitknipsels en blaaiborde. Dit is 'n verwysingsbiblioteek met 'n uitleengerief vir die uitvoerige videoversameling.
ATICC verskaf kondome, pamflette, brosjures en plakkate aan die publiek. Die items is gratis en onderhewig aan verandering en beskikbaarheid...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11594.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui. Vereistes waaraan voldoen moet word om Suid-Afrika binne te kom, Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeÃ«nt word teen die virus. Wat is 'n Geelkoorssertifikaat Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11604.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.116206.2010-03-24.af.txt</fn>
Die voorkoms van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue is aan die toeneem met meer as 3 800 nuwe gevalle elke jaar, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys.
In 'n verklaring ter ondersteuning van Nasionale borskankerbewustheidsmaand, sê Uys borskanker is een van die mees algemene vorme van kanker onder vroue in Suid-Afrika. "Baie vroue assosieer borskanker nog steeds met 'n doodsvonnis, maar in der waarheid is dit behandelbaar indien dit vroegtydig opgespoor word", sê Uys.
Ongeveer 90% van alle pasiënte oorleef 'n borskankerdiagnose wanneer dit in 'n vroeë stadium opgespoor word. Dit het noodsaaklik geword om die Suid-Afrikaanse publiek in te lig oor die gevare van borskanker, veral oor die noodsaaklikheid van gereelde selfondersoek, gereelde mammogramme en die verskaffing van inligting oor vroeë diagnose en die beskikbare behandelingsopsies.
n Bewustheidsmaand soos die een wat nou in Oktober in Suid-Afrika gehou word, weerspieël 'n landswye veldtog deur openbare en private gesondheidsektore om die Gesondheid van die Vrou en Borskanker, in die kollig te plaas.
Risikofaktore vir borskanker sluit onder meer in vroeë maandstonde, eerste swangerskappe by gevorderde ouderdom, 'n hoëvetdieet en sekere genetiese mutasies. Ander risikofaktore sluit ook tot 'n mindere mate hoë alkoholgebruik in asook die gebruik van sekere hormoonvervangings tydens menopouse.
Die risiko van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue tussen 0 en 74 jaar is 1 uit elke 31 vroue.
Uys sê gesondheidsdienste die wêreld oor het reeds ver gevorder in die bekamping van hierdie gevreesde siekte. "Behandeling is egter duur en elke nuwe fasiliteit wat hierdie provinsie kry om kanker te bekamp, word verwelkom. Ons het pas 'n nuwe CT-skandeerder by Groote Schuur Hospitaal aangekoop, en ons het ook 'n ekstra R1 miljoen bewillig vir die behandeling van hoofsaaklik borskanker."
Ons doen dit omdat ons weet dat borskanker uiters behandelbaar is met die regte toerusting en fasiliteite. Ons in die Wes-Kaap is bevoorreg dat ons uitstekende kankerbehandelingsgeriewe dwarsdeur die provinsie het, maar die belangrikheid van vroeë opsporing deur gereelde ondersoeke verbeter kanse op oorlewing drasties, sê Uys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.116342.2010-03-24.af.txt</fn>
Die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie Maandagaand beswyk het nadat hy deur 'n lem van n baalmasjien getref is, word deur die hele Landbou gemeenskap betreur. Namens die Regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou, vir wie elke werker se lewe kosbaar is, wil ek my meegevoel aan die familie en naasbestaandes betuig. U verlies is ook ons verlies.
Ek het reeds 'n verslag van die Departement van Arbeid in Worcester aangevra oor die voorval en sal meer omvattend oor die voorval reageer sodra die amptelike besonderhede bekend is.
Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang. Hierdie aangeleentheid geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11649.2010-03-24.af.txt</fn>
Om 'n rekenaarprogram vir Nood -en Rampbestuurstelsel te voorsien. Die rekenaarprogram sal vir rampbestuursgereedheid en beplanning aangewend word. Die bestuurstelsel sal vir die pro-aktiewe bestuur van noodgevalle en rampe asook die koördinering van mannekrag en toerusting tydens insidente aangewend word.
Die programmatuurprogram (GEMC3) kan 'n insident opskuif van munisipale vlak na die volgende bestuursvlak en beskik oor die vermoë om die betrokke rampbestuursplan te aktiveer.
Sterk karterings- en regstreekse voertuig- en hulpbronopspoorvermoë.
Log van die impak van 'n ramp.
Lê van 'n ouditspoor stap vir stap om te bepaal wie wat en wanneer gedoen het namate die rampingryping plaasvind.
Die verskaffing van situasieverslae vir die Nasionale Rampbestuursentrum.
Een van die kwessies wat aandag moet geniet, is die orde van samehang tussen die munisipaliteite en SITA se Openet Wyearea-netwerk. Eers as hierdie orde van samehang vasgestel is, kan die instelling 'n aanvang neem.
Verskeie hutte is op Sondag 23 September 2002 in die informele nedersetting op Grabouw deur brand verwoes en honderde mense is dakloos gelaat.
Die 2003 Krieketwêreldbekertoernooi is in Suid-Afrika aangebied en deelnemende spanne het op 'n hele aantal krieketvelde oor Suid-Afrika deelgeneem. Die sowat 20 wedstryde wat in die Wes-Kaap gespeel is, het op die Nuweland Krieketstadion in Kaapstad en die Boland Krieketstadion in die Paarl plaasgevind.
Die organiseerders van die Krieketwêreldbekertoernooi het geen moeite ontsien om die veiligheid van die krieketspelers, die toeskouers en besoekende hoogwaardigheidsbekleërs te verseker nie. Dit is moontlik gemaak deur uitvoerige rampbestuursplanne vir albei krieketstadions op te stel.
Die negatiewe publisiteit wat aan die 2002 Fietstoer gekoppel was, het kommer veroorsaak en die wedrenorganiseerders het die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om hulp genader. Die Provinsiale Regering het ingestem om hiermee hulp te verleen.
Provinsiale Mediesenooddiensambulanse is aan die organiseerders beskikbaar gestel.
RBIBS is aan die wedrenorganiseerders beskikbaar gestel.
Mediesenooddienspersoneellede het die wedrenorganiseerders bygestaan met insidentbestuur; die neem van oproepe en die registrasie van insidente in die RBIBS, asook die stuur van hulptoerusting na insidente.
Gedurende Maart 2003 het 'n afsnylaedrukgebied oor die Bolandse berge ontwikkel. Namate die afsnylaag verdiep het, het 'n weertoestand ontwikkel wat gelei het tot buitengewone swaar reën oor die hele Suid- Kaap streek. Vanweë die vloedskade wat gevolg het, het die Staatspresident die streek tot 'n nasionale rampgebied verklaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.116633.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
'n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
'n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Jy kan ook 'n kredietnavraag doen (bel TransUnion ITC by 0861 482 482 of besoek www.transunionitc.co.za).
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.116814.2010-03-24.af.txt</fn>
Soos altyd is dit vir my aangenaam om hier saam met u te kan wees. Ek sien sommige van u so dikwels in die laaste tyd dat dit voel of ons familie is. Ek moet onmiddelik sê dat dit is hoe ek dit in elkgeval sou wou hê, dat die Landbou gemeenskap 'n groot familie moet word.
Laat my onmiddelik toe om u geluk te wens met hierdie byeenkoms wat vir die eerste keer in die geskiedenis van Landbou plaasvind en nou die hoogtepunt is van die jaarlikse plaaswerker van die jaar kompetisie. Ek glo dat hierdie kompetisie nog gaan ontwikkel tot een van die grootste en strafste kompetisies binne landbou.
Ek dink nie u sal my verkwalik as ek die HTA gelukwens en bedank vir die vergesig wat u gehad het om reeds in 2002 met hierdie kompetisie te begin om erkenning te gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer nie.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is en die verskillende streekskompetisies geborg het, en so ook hierdie een.
Die kompetisie het gegroei van die 36 inskrywings vanaf 6 plase in die Hexvallei in 2002 tot 284 inskrywings in vyf streke vanjaar. Laat ek dan nie nalaat om die produsente uit die Hexvallei, Koue Bokkeveld, die Breede Vallei en die Bergrivier Produsente te bedank vir hulle samewerking om hulle werkers aan die kompetisie te laat deelneem nie. Ek wil vir u vra om ons vennote te word in ons sterwe om die kompetisie te laat groei en werkers in elke uithoek van die Provinsie by die Kompetisie te betrek.
Ek wil spesifiek met u as deelnemers aan hierdie kompetisie praat.
Baie van u is bewus dat plaaswerkeraangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die nuutgestigte subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons moet prakties uitvoerbare prosesse bevat wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswekers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerkers 'n boodskap oor te dra dat u 'n integrale deel is van Landbou en wat ons help om u gelyke toegang tot landbou te verseker en seker te maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Elkeen van u wat aan die kompetisie deelgeneem het, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien.
Ek is besorg oor aspekte soos onder andere behuising en die beskikbaarheid van water en behoorlike sanitêre geriewe. Ek word feitlik weekliks gekonfronteer met bewerings en vingerwysings na Landbou.
In reaksie op die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie beswyk het nadat hy deur 'n lem van 'n baalmasjien getref is, het ek gesê elke werker se lewe is kosbaar en dat dit ook ons verlies is. Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang en dit geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker Indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Hierdie voorval het weereens die kollig geplaas op arbeidspraktyke en ek sal dit ook in detail met Georganiseerde Landbou bespreek wanneer ons in die nabye toekoms ontmoet.
Ons moet mekaar help om die skewe beeld van Landbou wat daar by mense bestaan, te verander.
As Minister wat verantwoordelik is vir Landbou is dit vir my noodsaaklik dat 'n kompetisie soos hierdie nie net "windowdressing" moet wees nie. Elke aksie moet daarop ingestel wees om ons mense te bemagtig en toe te rus ten einde te groei in kennis en lewenservaring. Ek was dus bly toe ek Dinsdag by 'n diploma- plegtigheid vir die modulêre kursus in wingerdbou verneem dat daar verskeie vorige wenners en van die huidige finaliste wat vanaand hier is, ook ingeskryf is vir die nuwe kursus.
Ten slotte wil ek u gelukwens met die prestasie dat u vanaand hier is as finaliste. Sterkte met die senuwees wat knaag voor die wenners aangekondig word. Hoewel daar in elke kategorie net een wenner kan wees, wil ek u verseker dat u elkeen in u eie reg 'n wenner is. U moet hiervandaan elke dag soos 'n wenner leef en werk en in u optrede teenoor u mede werkers en werkgewers die beeld uitstraal van mense wie se begeerte is om Landbou in die Wes-Kaap die uiteindelike wenner te maak. Hiermee gaan u ook ons hand as Regering sterk maak om 'n werklike tuiste vir almal in die Wes-Kaap te bou.
<fn>GOV-ZA.11693.2010-03-24.af.txt</fn>
Munisipaliteite stel elke jaar 'n enkele ontwikkelingsplan op wat strategieë, projekte en begrotings vir die jaar insluit.
Die Direktoraat Plaaslikeregeringsontwikkeling help munisipaliteite met die opstel, inwerkingstelling en die hersiening van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne.
Die diagram hieronder illustreer waaruit die GOP bestaan en wat die uiteindelike doelwitte daarvan is.
Indien jy meer inligting verlang, kan jy toegang kry tot die nasionale GOP-ondersteuningswebwerf.
Integrated Development Programme (IDP) Workshop Report on Best Practice (Verslae en Navorsing) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11697.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Direktoraat Plaaslikeregeringsontwikkeling help munisipaliteite met die opstel van gereedheids- en brandbestrydingsplanne.
Om vir herstel en rehabilitasie na 'n ramp te voorsien.
Disaster Management Act, 57 of 2002 (Wet) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.11697.2010-03-24.af.txt</fn>
Om vir herstel en rehabilitasie na 'n ramp te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11775.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrae wat ouers die meeste oor die onderrig van hulle skoolgaande kinders vra - Die Wet op Suid-Afrikaanse Skole van 1996 vereis dat alle kinders tussen die ouderdomme van sewe en 15 moet skoolgaan. Ouers en voogde moet seker maak dat alle leerders van dié ouderdom by 'n skool ingeskryf is. As 'n ouer begin jou verhouding met die skool die dag wat jy besluit om jou kind by 'n sekere skool in te skryf. Die verhouding word bepaal deur 'n stel regte en verantwoordelikhede teenoor die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.11807.2010-03-24.af.txt</fn>
Dissipline is vanselfsprekend nodig om sake in 'n skool glad te laat verloop. 'n Gebrek aan dissipline ontwrig nie net onderrig en die leerproses nie, maar kan ook die leerders en onderwysers in gevaar stel.
Die beheerraad by elke skool moet in samewerking met onderwysers, ouers en leerders 'n gedragskode vir leerders opstel.
die soort wanoptrede wat gestraf sal word.
die soort straf wat vir verskillende vorms van wanoptrede toegepas sal word.
die prosedure wat die skool sal volg wanneer 'n leerder gedissiplineer moet word.
grieweprosedures vir ouers en leerders as hulle 'n saak teen 'n ander leerder of die skool aanhangig wil maak.
Lyfstraf, byvoorbeeld met 'n lat, word in skole verbied, en enigeen wat dit toepas kan van aanranding aangekla word.
Om onderwysers met ander maniere om kinders te dissiplineer te help, het die nasionale Departement van Onderwys 'n dokument opgestel oor alternatiewe maniere van straf vir leerders.
Ouers wat uitvind dat lyfstraf in 'n skool toegepas word, moet die skoolhoof en daarna die skool se Kringbestuurder nader, wat deur die naaste Onderwysbestuur- en Ontwikkelingsentrum geskakel kan word. Leerders wat lyfstraf naamloos wil aanmeld kan die Veilige Skole-lyn tolvry by 0800 45 46 47 skakel.
Die regulasies oor sake van ernstige wanoptrede word in die Buitengewone Provinsiale Koerant 5190 van 31 Oktober 1997 vervat. Dié regulasies sit uiteen watter soorte wanoptrede as ernstig beskou word (byvoorbeeld die besit van drank of dwelms, aanranding, diefstal, onsedelikheid, afwesigheid en skandelike gedrag). 'n Lys van vorms van ernstige wanoptrede word vervat in die Departement van Onderwys-dokument Alternatiewe vir Lyfstraf.
n Beheerraad kan 'n leerling vir ernstige wangedrag tot 'n week lank uit die skool skors. Dit kan slegs gebeur nadat 'n verhoor in ooreenstemming met die regulasies gehou is. Die ouers en leerder moet dus ingelig word waar en wanneer die verhoor gehou word, hulle moet volle besonderhede kry oor die aanklag(te), hulle moet 'n kans kry om hulle weergawe van wat gebeur het te gee, en kan deur iemand soos 'n prokureur verteenwoordig word.
As die beheerraad bevind dat die oortreding ernstig genoeg is, kan hulle by die provinsiale Hoof van Onderwys aanbeveel dat die leerder uit die skool gesit moet word. Die Hoof van Onderwys moet binne 14 dae oor die saak besluit, en die leerder mag die skool in dié tyd nie bywoon nie.
As 'n leerder uitgesit word, mag hy of sy (en/of die ouers) by die provinsiale Minister van Onderwys appelleer.
As die leerder wat uit die skool gesit word van verpligte skoolgaande ouderdom is, moet die Hoof van Onderwys reëlings tref dat hy of sy na 'n ander staatskool gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.118535.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het 'n dringende versoek aan pluimveeboere gerig om te verseker dat hulle hoenders teen Newcastlesiekte ingeent is. Hy sê dat alhoewel die siekte in die provinsie nog slegs by Murraysburg, Knysna en Napier geisoleerde vrektes in pluimvee veroorsaak het, dit nie 'n rede is om oorgerus te raak nie. Hy het veral sy bekommernis uitgespreek dat uitbrekings van die siekte in nie-geente hoenders 'n wesentlike gevaar en bedreiging kan inhou vir groot kommersiële hoenderboerderye asook die volstruisbedryf. Die provinsie is die grootse uitvoerder van volstruisvleis in die wêreld terwyl hoendervleis in groot getalle na Namibië en ander SAOG lande uitgevoer word. Dowry het ook 'n tydige waarskuwing gerig oor die verhoogde risiko vir verspreiding van die siekte wat gewoonlik met die naderende feesgety gepaard gaan. Dit is gewoonlik hierdie tyd van die jaar wanneer uitskothoenders vanaf kommersiële lê eenhede vir verkope aangebied word. Hierdie uitskothoenders is baie gesog by verbruikers wat 'n voorraad vir die Kerstyd begin opbou maar kan hulle ongelukkig ook meehelp om die siekte te versprei weens die toename in beweging van hoenders vanaf moontlik besmette plase. Hy het weer beklemtoon dat dit nie net baie noodsaaklik is nie maar dat dit ook 'n wetlike verpligting is om enige verdagte geval van Newcastlesiekte by hoenders dadelik by die naaste staatsveearts of dieregesondheidtegnikus aan te meld.
Die Hoofdirekteur Veeartsenydiens in die Provinsie, dr. Gideon Brückner sê dat die Departement Landbou gebeurlikheidsplanne gereed het om vinnig op te tree om die siekte te diagnoseer en te beheer. Hy sê dat samesprekings ook met die belangrikste groot hoenderprodusente en enstofvervaardigers gehou is om stappe te bespreek om die hoenderbedryf te beskerm. Daar is eenparig deur County Fair, Tydstroom, en Rainbow hulp aangebied met die gratis voorsiening van entstof en inenting van hoenders rondom die gebiede waar hulle groot produksie eenhede geleë is. Besonderhede hieroor kan vanaf die subdirektoraat Dieregesondheid by Elsenburg verkry word telefoonnommer 021
<fn>GOV-ZA.118724.2010-03-24.af.txt</fn>
Ten spyte van die wydverspreide reën wat die afgelope paar maande in groot dele van die Wes-Kaap geval het, is daar nog steeds gebiede wat gebuk gaan onder voortdurende rampspoedige droogte toestande.
Ek is dankbaar om aan te kondig dat die nasionale regering 'n bedrag van R18 miljoen beskikbaar gestel het vir ondersteuning in die Wes-Kaap aan boere in die gebiede waar daar nog erge droogte toestande heers. Die eerste R10 miljoen sal omnmiddelik beskikbaar wees en behoort reeds teen middel Desember uitbetaal te word. Die hulp is in die vorm van die aankoop van veevoer by geregistreerde leweransiers, volgens 'n vasgestelde formule, wat direk deur die Departement van Landbou in die Wes-Kaap vergoed sal word.
Die Ministeriële droogtehulp komitee wat bestaan uit verteenwoordigers van die Departement van Landbou, georganiseerde landbou en verteenwoordigers van grondhervormingskomitees van die verskillende gebiede vergader vandag om die gebiede wat geraak word te identifiseer.
Die gebiede wat voorlopig geraak word, is Vredendal, Agter Pakhuis, Ceres Karoo, Touwsrivier omgewing, gedeelte Touwsrivier/Laingsburg, die gebied vanaf Touwsrivier na Merweville en 'n gedeelte in die omgewing van Beaufort-Wes bo-op die berg. Daar is ook sekere areas wat onlangs reën gehad het maar wat nie noodwendig finaal verligting gekry het nie. Hierdie gebiede sal deurlopend gemonitor word en aanpassings sal wel gemaak word na gelang van die verswakking van die toestande in daardie gebiede.
Nuwe aansoekers vir hulp moet 'n volledige aansoek voltooi, terwyl persone wat reeds oor 'n droogtehulp nommer beskik, 'n verkorte vorm met 'n nuwe vee inventaris moet inhandig.
Produsente wat meer besonderhede verlang of wie aansoek wil doen vir hulp, kan met die voorligtingskantore in hulle bepaalde streke skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.119355.2010-03-24.af.txt</fn>
Die prèmiere van Kampong vind op 1 Desember om 19:00 in die H.B. Thom-teater in Stellenbosch plaas. Op Vrydagaand 2 Desember kom die publiek aan die beurt en Saterdag om twaalfuur, vieruur en agtuur word die produksie vir plaaswerkers aangebied. Daar is reeds ongekende belangstelling in die produksie met versoeke wat instroom dat die produksie ook in ander dele van die land opgevoer word.
Die plaaswerkergemeenskap sou met die toetrede van minister Cobus Dowry tot die portefeulje Minister van Landbou vir die eerste keer tot sy reg kom en sou nie net in woord nie, maar ook in daad prioriteit word.
Nie net is daar 'n Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling in die lewe geroep nie, maar is daar ook met 'n proses begin om met plaaswerkers vir plaaswerkers te verseker dat plaaswerkergemeenskappe die erkenning geniet vir die rol wat hulle in landbou en daarmee saam in die land as geheel speel.
Vele studies onder plaaswerkergemeenskappe het 'n geskiedenis van marginalisering, diskriminasie en manipulasie blootgelê, wat tot fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap gelei het en wat nie sonder daadwerklike ingryping herstel sal kan word nie.
Daar is derhalwe besluit op 'n proses om 'n strategiese plan daar te stel om die wanpraktyke van die verlede reg te stel. Een van die strategiese prioriteite van die plan, gefasiliteer deur dr Christa van Louw, sou wees om die kunste as instrument aan te wend om die skewe waarhede rondom plaaswerkergemeenskappe te dekonstrueer en te rekonstrueer.
Die musiekblyspel, Kampong, geskryf deur Charl Frank met Jacoline Frank as choreograaf, doen juis dit. Werklose jongmense afkomstig van plase is die akteurs in 'n verhoogproduksie wat gevestigde persepsies oor plaaswerkergemeenskappe omkeer en 'n nuwe waarheid kom bring.
Kampong toon dat die plaaswerkergemeenskap nie gelyk is aan die populêre mites van drankverslaafdes (produkte van die dopstelsel nie), die laag geskooldes en mense met geen potensiaal nie. Hierdie stereotipe beelde word weerlê met die ontsluiting en ontginning van sluimerende uitvoerende-kunstepotensiaal.
Die verhaal van die skep van die musiekproduksie toon hoe eens verknegtes en reeds bemagtigdes na mekaar kan uitreik tot voordeel van beide partye. Randall Wicomb met sy eie unieke styl en besonderse kundigheid sou die geskrewe teks toonset soos net hy kan en daardeur enersyds in liriek en klank die ervaringe en belewenisse van plaaswerkergemeenskappe versinnebeeld en andersyds die sluimerende talente van agtergelates ontgin. Sy grootste frustrasie is die feit dat soveel talent vir jare onontgin gebly het. Die proses om dit om te keer, het nou maar net begin.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vir besprekings en navrae kan met Dalene Burger geskakel word by 082 922 4534.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.119739.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat 'n wonderlike, blye geleentheid! Ek is opgewonde en ek hoop u is saam met my opgewonde oor hierdie mylpaal van die plaaswerker gemeenskap van die Wes-Kaap.
Ek sê onomwonde dat die plaaswerker gemeenskap die stiefkind van die nuwe Suid-Afrika is. Die Wonderlike nuwe vryheid wat 11jaar gelede vir ons die weg moes baan na ons volkome menswaardigheid, het by die plaaswerker gemeenskap verby getrek. Die plaaswerker gemeenskap is agtergelaat as 'n groep sonder hoop wat tot 'n groot mate nog vasgebind is deur die kettings van apartheid op haas elke terrein van die lewe wat insluit gesondheidsdienste, onderwys, arbeid, sosiale dienste en behuising, om 'n paar te noem. Diep bewus van die miskenning van die regte van hierdie gemeenskap op ons groot uitgestrekte platteland, het ek as Minister van Landbou in die Wes-Kaap opdrag gegeee dat ons werk moet maak om 'n daadwerklike verandering in die kwaliteit van lewe van hierdie groep mense te weeg te bring.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Departement van Landbou erken die unieke behoeftes van die plaaswerkergemeenskap en het daarom 'n Subprogram: Plaaswerkeraangeleenthede geloods met die spesifieke doel om die dienste wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word effektief te koördineer. Die bevrediging van die ontwikkelingsbehoeftes van die plaaswerkergemeenskap verg egter 'n holistiese benadering waarin die sosiale, kulturele, ekonomiese en politieke behoeftes van die gemeenskap op 'n geïngtegreerde wyse aangespreek word.
My opdrag was dan ook dat enige aksie gebaseer moet word op 'n konkrete strategiese raamwerk waarin duidelike prioriteite en doelwitte uiteengesit moet word sodat ons nie verder op 'n lukrake wyse met die lewe en toekoms van plaaswerkers sal omgaan nie. Dit is vir my aangenaam om vanaand bekend te maak dat hierdie strategiese plan gister deur die kabinetskommitee goedgekeur is vir voorlegging aan die Wes-Kaapse Kabinet.
Ek wil glo dat dit nou die finale stap is om 'n program daar te stel wat 'n einde sal maak aan die marginalisering, diskriminasie en manipulasie wat 'n fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap tot gevolg gehad het en wat nou deur daadwerklike ingryping herstel kan word.
Dit is dan ook met die oog hierop dat my Departement onder die Sub Program Plaaswerker Aangeleenthede 'n bedrag bewillig het om spesifiek ook aandag te skenk aan die kulturele ontwikkeling van ons plaaswerkers.
Ons het 'n bedrag van R304 000 beskikbaar gestel aan die Plaaswerker-Kunste en Mediagroep (PKMG) wat moet fokus op die bewaring en uitbreiding van kultuuraktiwiteite in die plaaswerkergemeenskap om sodoende beeldende en uitvoerende kunste aan te wend vir opheffing en ontwikkelingsdoeleindes onder plaaswerkers.
Die PKMG is 'n implementeringsagentskap wat in oorleg met die kantoor van die Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling die sosiale uitdrukking van die plaaswerkersgemeenskap ontgin. Die klem val enersyds op die aanmoediging en ontwikkeling van kuns-, dans-, drama- en musiektalent om potensiaal bloot te lê. Andersyds word die kunste benut as voertuig vir inligtingsverskaffing en opheffing.
Die rede vir laasgenoemde is gesetel in die lae skolastiese peile en veral die hoë vlakke van nie-geletterdheid in plaaswerkergemeenskappe. Kultuurbedrywighede word dus as 'n meganisme gebruik om sekere waardes op plase te herbevestig. 'n Vername doel van die projek is om inligting oor basiese menseregte, soos vervat in die Suid-Afrikaanse Grondwet en die Handves vir Menseregte aan plaaswerkergemeenskappe oor te dra. Spesiale klem word gelê op kinder- en vroueregte.
Kinders en vroue is veral kwesbaar en uitgelewer en misdaadstatistiek dui op 'n kommerwekkende styging in onder andere onsedelike aanranding, kindermolestering en geweld teen vroue. As gevolg hiervan is 'n groot deel van die projek gewy aan die beskerming van kinder- en vroueregte. Interaktiewe gemeenskapteater, spesifieke forumteater, poppekas en rolspel word gebruik om probleme te identifiseer en dan saam met die hele deelnemende gemeenskap te bespreek en oplossings te soek. Bewusmaking en opvoeding ten opsigte van kwessies soos alkoholmisbruik en MIV/Vigs geskied ook deur middel van die kunste.
Die musiekblyspel "Kampong" wat vanaand opgevoer gaan word is 'n direkte uitvloeisel van hierdie program. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het R47 000 beskikbaar gestel om Kamong op die planke te bring.
Hierdie musiekblyspel wat die geesteskind van Charl Frank is, het daarin geslaag om rou onontginde talent uit die plaaswerker gemeenskap, wat nog nooit naby 'n verhoog was, te ontwikkel om vanaand hierdie wonderlike droom te bewaarheid. Dit is verder moontlik gemaak deur die ondersteuning van 'n groot gees soos Randall Wicomb en afgerond is met die behartiging van die choreografie deur Jacoline Frank.
Ek wil voorspel dat daar nog groot name uit hierdie groep na vore gaan tree soos wat Karin Kortjé die laaste klompie weke na vore getree het om haar hand namens die plaaswerker gemeenskap op te steek. In die Wes-Kaap is daar 'n poel van oor die 200 000 plaaswerkers met ongeveer 1.5 miljoen afhanklikes wat nog onontgin is.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vanaand is vir my die werklike begin van die pad om aan plaaswerkers 'n nuwe dimensie van lewe te gee op dieselfde dag waarop die vrystelling van die Kaapse slawe in 1838 herdenk word.
Ek wil u gelukwens met hierdie grootse poging en my dank en waardering uitspreek teenoor elke persoon en instansie wat 'n bydrae gelewer het om hiervan 'n sukses te maak. U lê hierdeur nog 'n steen in die skep van 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5090.2010-03-24.af.txt</fn>
Alternative email address: martha.de_wet@capetown.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5098.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5109.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5134.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5148.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5222.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5243.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5327.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5566.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5709.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5859.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5870.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.5874.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.6064.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.6225.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.6376.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.65254.2010-03-24.af.txt</fn>
Town Hall, Opp.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.65260.2010-03-24.af.txt</fn>
Opp Cnr Sable and Thames Roads.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.130.65333.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.167612.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6422.20374.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Blaauwberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6422.20439.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Oostenberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6422.20440.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Oostenberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6423.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6439.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.6440.20373.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Blaauwberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19079.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19085.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19091.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19097.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19099.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19123.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19130.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19134.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19138.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9364.19140.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19147.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19149.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19155.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19157.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19165.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19167.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19173.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19175.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19177.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9365.19181.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9366.19195.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19349.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19351.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19353.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19355.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19357.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19361.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19363.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19365.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19369.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19373.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19375.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19379.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19385.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19399.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9370.19403.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19540.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19546.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19548.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19550.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19556.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19560.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9377.19562.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.167199.2010-03-24.af.txt</fn>
C/O NY1 and Landsdowne Road, Gugulethu.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19564.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19568.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19580.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19586.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19590.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19598.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19603.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.19609.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76388.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76398.2010-03-24.af.txt</fn>
3 Boston Circle, Airport Industria.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76401.2010-03-24.af.txt</fn>
Reed Street, Bellville.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76403.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76405.2010-03-24.af.txt</fn>
Parow Municipality, Voortrekker Road, Parow.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76411.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76420.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76429.2010-03-24.af.txt</fn>
Kraaifontein Municipality, Brighton Way, Kraaifontein.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9387.76435.2010-03-24.af.txt</fn>
C/O Hoofweg and Fagen Street, Strand.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9392.19663.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9392.19683.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9392.19687.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9392.19698.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19773.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19779.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19807.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19830.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19868.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19927.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.facilities.9393.19948.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.pubs.annual_reports.annual_reports.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11451.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Benewens die registrasie van besighede word ingevolge die Wet op Besighede van sekere besighede vereis om besigheidslisensies te kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11459.9632.2010-03-24.af.txt</fn>
Stadsverbeteringsdistrikte (SVD's) is maatskappye sonder winsmotief wat eienaars van eiendomme (belastingbetalers) verteenwoordig in 'n geografiese gebied binne 'n munisipaliteit. 'n SVD gaan 'n ooreenkoms aan met die munisipaliteit dat meer geld ('n SVD-heffing) in die gebied gehef kan word van belastingbetalers in die gebied bo en behalwe die normale diensheffings. Die ekstra geld word gebruik om dienste in die gebied 'aan te vul' in die gebied wat gedek word deur die SVD. Die ekstra dienste sluit gewoonlik bykomende veiligheid en opruiming in. SVD's is in die verlede ook Handelsverbeteringsdistrikte genoem.
Die SVD-heffing is 'n toegewyde heffing: die geld wat ingesamel word met die heffing moet na die SVD gaan. Dit beteken dat die heffing gebruik moet word vir dienste kragtens die sakeplan waaroor ooreengekom is deur die eiendomseienaars in die SVD en nie kan herversprei word vir gebruik buite die SVD nie. Heffings wat van eiendomseienaars geëis word, word soms betaal deur die eiendomseienaars, of soms deurgegee aan die huurders, net soos met diensgelde gedoen word.
Die Stad Kaapstad het in 2003 'n ordonnansie vir SVD's opgestel, wat op die oomblik deurgevoer word. Dié ordonnansie omskryf die prosedure wat gevolg moet word vir die stig van 'n SVD in die Stad Kaapstad.
Enige eienaar van eiendom wat diensgeld betaal in die Stad Kaapstad-gebied kan aansoek doen by die Stad Kaapstad om goedkeuring vir 'n SVD. Die persoon wat aansoek doen moet al die koste betaal wat by die aansoekproses betrokke is. Die bestuursliggaam van die SVD wat uiteindelik gestig word kan van die koste aan die aansoeker terugbetaal as die aansoek suksesvol is.
In die proses moet 'n openbare vergadering adverteer word, die openbare vergadering moet gehou word om die SVD te bespreek, 'n geskrewe aansoek moet ingedien word, wat moet insluit 'n verbeteringsplan, die betaling van die geld aan die Raad, die adverteer van die aansoek en die oorweeg van besware teen die aansoek, die verkry van 'n besluit deur die Stadsraad en die inwin van die steun van die meerderheid van die belastingbetalers.
Die geskrewe aansoek moet die geskrewe goedkeuring hê van minstens 25% van die aantal eienaars van heffingpligtige eiendomme in die gebied, en dié eienaars moet 25% verteenwoordig van die diensgeld-gegronde waarde van die eiendomme in die gebied.
As die Raad die aansoek goedkeur, moet die SVD binne ses maande na die goedkeuring van die aansoek die geskrewe toestemming kry van eiendomseienaars in die gebied wat gesamentlik minstens 50% besit van al die eiendomme in getal en minstens 50% van die diensgeldbasis.
Eers nadat dié meerderheidsooreenkoms bereik is, kan die bestuursliggaam die Stadsverbeteringsdistriksplan instel. Die bestuursliggaam moet 'n maatskappy sonder winsmotief wees (gestig kragtens Artikel 21 van die Maatskappyewet), wat gestig moet word voor die instelling van die Stadsverbeteringsdistriksplan.
Die Nasionale Regering stel op die oomblik 'n nuwe wet op genaamd die Wetsontwerp op Plaaslike Regeringseiendomsbelasting. Die nuwe wet maak voorsiening vir 'spesiale diensgeldgebiede' (klousule 19), en gee riglyne oor hoe metropolitaanse munisipaliteite soos Kaapstad spesiale diensgeldgebiede moet hanteer. SVD's is spesiale diensgeldgebiede. Enige ordonnansie wat deurgevoer word sal moet voldoen aan die nuwe wet. Daar is op die oomblik net een metropolitaanse munisipaliteit in die Wes-Kaap, naamlik die Stad Kaapstad. Die Afbakeningsraad besluit watter gebiede metropolitaanse munisipaliteite is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11460.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds...
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11460.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika.
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11460.9509.2010-03-24.af.txt</fn>
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds 112 op enige selfoon bel en jy sal met jou selfoonnetwerk se noodoproepsentrum verbind word.
Die staat se 112-oproepsentrum word eers gedurende 2003 in gebruik geneem. Dit sal aanvanklik slegs in die Wes-Kaap beskikbaar wees en oor 'n tydperk van drie jaar oor die hele land uitgebrei word. Wanneer die 112-oproepsentrum gereed is, sal jy ook noodoproepe deur middel van e-pos of teksboodskappe (SMS'e) kan stuur.
Tans moet jy egter verskillende nommers skakel vir verskillende staatsnooddienste, tensy jy in die Stad Kaapstad se metropolitaanse gebied is, wat reeds sy eie enkele noodnommer het.
Vir 'n noodgeval wat polisiereaksie verg, moet jy 10111 bel. Vir 'n noodgeval waarvoor 'n ambulans ontbied moet word, moet jy 10177 bel. In albei gevalle moet jy kan sê waar jy is en waarom jy die noodrespons verlang. Albei nommers kan gratis geskakel word.
In die Stad Kaapstad se metropolitaanse gebied kan jy 107 skakel (kosteloos per landlyn of openbare foon) vir ENIGE noodgeval of ramp. Jy moet die aard van die noodgeval (brand, bergredding, verkeersongeluk, misdaad, ens.) verskaf en die operateur sal verseker dat die regte nooddiens jou kom help. Jy moet ook kan sê waar die noodgeval is.
Jy kan nie die 107-nommer met 'n selfoon bel nie. Om Kaapstad se enkele noodnommer met 'n selfoon te bel, skakel 021 480 7700. Normale selfoontariewe geld.
Indien jy egter met 'n selfoon bel, kan jy 112 skakel, dan sal jy met jou selfoonmaatskappy se noodoproepsentrum verbind word. 'n Selfoonoproep na 112 is gratis en kan selfs gemaak word al het die selfoon nie meer beltyd nie (dit behoort ook moontlik te wees selfs al het jy nie 'n SIM-kaart nie). Noodoproepe kry voorkeur en indien die netwerk beset is, sal ander oproepe afgesny word om jou noodoproep te beantwoord. Die netwerke moet, kragtens hul lisensies, hierdie toegang tot vyf nooddienste (brand, ambulans, polisie, seeredding en verkeer) verskaf.
Die selfoonnetwerke het ook verskillende spesiale nooddienste wat jy afgesien van of as deel van 'n 112-oproep kan skakel. Vind by jou netwerk (Cell C, MTN of Vodacom) uit wat hierdie nommers is. Let asseblief daarop dat, hoewel die oproepe op hierdie netwerke gratis is, jy self sal moet betaal vir enige van die mediese of ander dienste wat verskaf word deur die private maatskappye wat verbind word met die netwerke wat jy moontlik gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11460.9612.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
HuIle ondersoek egter nie sake na arrestasie nie, aangesien dit die funksie van die Speurdiens van die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) is. Die KPS verrig verkeerspolisiëringfunksies saam met die Provinsiale Verkeersdiens.
Lede van die KSP word onderskei van die SAPD (wat blou uniforms dra) en verkeersbeamptes (wat ligblou uniforms dra) deur hulle swart-en-wit uniforms met swart-en-wit ruitpatroon. Hulle motors en motorfietse is ook met 'n swart-en-wit ruitpatroon gemerk.
Die KSP is op 1 Desember 2001 gestig ingevolge die Wysingswet op die Suid-Afrikaanse Polisiediens van 1998. In ander stede, soos Durban en Johannesburg, het verkeersdienste onmiddellik deel van die stadspolisiediens geword. In Kaapstad sal dit geleidelik gebeur en die meeste verkeersbeamptes sal teen 2010 stadspolisiekonstabels wees.
Almal wat by die KSP aansluit, word verplig om spesiale opleiding by die Munisipale Polisie-opleidingskollege in Philippi te ondergaan voor hulle stadpolisiekontabels kan word.
Daar is 'n komitee, wat die Burgerlike Toesigkomitee genoem word, wat verantwoordelik is daarvoor om toe te sien dat die KSP behoorlik funksioneer. Die Komitee moet die Stadsraad adviseer oor enige saak wat die KSP aangaan wanneer die Raad dit versoek, en ook die hoof van die KSP omtrent sy of haar pligte. Ook evalueer die Komitee prestasie van die KSP. Die Komitee bestaan uit sewe Stadsraadslede en sewe gewone burgerlikes.
Die KSP se kantore is oor die stad versprei. Daar is twee hoofkantore, een in Kaapstad en een in Mitchellsplein, met Mitchellsplein wat die enigste kantoor is wat 24 uur oop is. Mark Sangster staan tans aan die hoof van die KSP.
Die Kaapstadse Stadpolisie het ook 'n webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11498.21887.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad het 'n enkele nood-tolvrynommer ingestel vir mense wat in die gebied woon.
waarvandaan jy bel wat jour telefoonnommer is wie die huurder is van die foon wat jy gebruik in watter diensleweringsgebied jy is.
Die operateur sal vasstel wat jou noodgeval is en dan jou oproep, saam met die inligting wat ingesamel is deur die operateur, herlei na die betrokke polisie-, brandweer- of ambulansdiens.
Die diensverskaffer sal vasstel presies wat die noodgeval is en die nodige hulp stuur.
Inwoners van Kaapstad kan in 'n noodgeval 107 skakel op 'n landlyn of 021 480 7700 op 'n selfoon.
Gereed wees met die besonderhede van die noodgeval.
Nie die foon neersit totdat jy aangesê word om dit te doen nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11537.21883.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle bouplanne moet goedgekeur word deur die plaaslike owerheid. Die Stad Kaapstad oorweeg verskeie faktore voordat bouplanne goedgekeur word, waaronder die omgewingsimpak van die ontwikkeling en omgewingsgesondheidsgevolge van die ontwikkeling.
wetgewing wat verband hou met beplanning en bou-ontwikkelings plan-ondersoek plan-voorlegging voorsiening van sanitêre geriewe kamerdimensies en -hoogtes natuurlike ventilasievereistes natuurlike ligvereistes riglyne vir afvalkamers en -gebiede geriewe vir gestremde persone bewoningsklassifikasie en ontwerpbevolking meganiese ventilasie ontwerp van vetvanger rookkamer- of -gebiedvereistes.
Bouplanne mag nie per pos ingedien word nie omdat hulle deur die planopsteller deur die stelsel geneem moet word. Geen inkuitveër, plakkers of uitlatings word op enige planne toegelaat nie.
Enige ander navrae/betalings: 08.00 tot 12.
Oop vir die publiek van 08:30 tot 12:30.
Die Oostenberg-administrasie het drie kantore wat bouplanne en -opmetings hanteer, naamlik Brackenfell, Kraaifontein en Kuilsrivier.
Die kantore is oop vir die publiek van 08:00 tot 13:00 en weer van 13:30 tot 16:30.
Besonderhede en tariewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11541.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Stad van Kaapstad het 'n bygewerkte gekoppelde Kalender van Gemeenskapsgebeure wat inligting oor die volgende insluit:kunste en drama, kompetisies, handwerkmarkte, vermaak, gesinsaangeleenthede, gesondheid, gesonde en kreatiewe leefwyse, rennies, wetenskap en tegnologie, geestelike gebeure, sport.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11541.21831.2010-03-02.af.txt</fn>
kunste en drama kompetisies handwerkmarkte vermaak gesinsaangeleenthede gesondheid gesonde en kreatiewe leefwyse rennies wetenskap en tegnologie geestelike gebeure sport.
Hierdie fasiliteit word deur die Stad van Kaapstad verskaf as 'n gratis diens aan gemeenskapsorganisasies binne die Kaapse Metropolitaanse gebied. Jy kan die besonderhede van jou fondsinsamelingsaktiwiteite aanlyn deurgee en dit sal op die kalender gelys word. Om 'n datum by te voeg, sal jy die aanlynvorm moet invul. 'n Amptenaar van die raad sal die besonderhede van die aktiwiteit bevestig, waarna dit op die kalender sal verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11541.21831.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie fasiliteit word deur die Stad van Kaapstad verskaf as 'n gratis diens aan gemeenskapsorganisasies binne die Kaapse Metropolitaanse gebied. Jy kan die besonderhede van jou fondsinsamelingsaktiwiteite aanlyn deurgee en dit sal op die kalender gelys word. Om 'n datum by te voeg, sal jy die aanlynvorm moet invul. 'n Amptenaar van die raad sal die besonderhede van die aktiwiteit bevestig, waarna dit op die kalender sal verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11588.11043.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van Kaapstad Toerisme is om Kaapstad as 'n wêreldklas-toeristebestemming en as Suid-Afrika se mees vooraanstaande konferensie-, aansporing-, ontspanning- en funksiebestemming te vestig, en terselfdertyd die ekonomiese voordele en werkskepping maksimaal te benut.
Die ontwikkeling van toerisme-handelskentekens wat internasionaal bekend is, is 'n belangrike prioriteit. Dit is belangrik dat die voordele van toerisme deur bemagtigingsgeleenthede in die bedryf en deur die uitbou van toerismegeleenthede in benadeelde gemeenskappe uitgebrei word.
n Doeltreffende en produktiewe omgewing vir besigheid en besoekers moet ontwikkel word wat besoekers sal lok en aanspoor om terug te keer.
Toerisme word beskou as 'n ideale bedryf vir gemeenskapdeelname en bemagtiging. 'n Gemeenskapgebaseerde Toerisme-ontwikkelingsfonds is ingestel om plaaslike mense met toerisme-ondernemings by te staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die doel van Kaapstad Toerisme is om Kaapstad as 'n wêreldklas-toeristebestemming en as Suid-Afrika se mees vooraanstaande konferensie-, aansporing-, ontspanning- en funksiebestemming te vestig, en terselfdertyd die ekonomiese voordele en werkskepping maksimaal te benut.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11591.11040.2010-03-02.af.txt</fn>
Die webwerf vir die Kaap van Groot Gebeurtenisse omvat alle groot gebeurtenisse wat in die stad plaasvind. Indien u 'n byeenkoms of funksie organiseer, kan u dit gratis op die webwerf laat adverteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11591.11040.2010-03-24.af.txt</fn>
Die webwerf vir die Kaap van Groot Gebeurtenisse omvat alle groot gebeurtenisse wat in die stad plaasvind. Indien u 'n byeenkoms of funksie organiseer, kan u dit gratis op die webwerf laat adverteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11591.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die webwerf vir die Kaap van Groot Gebeurtenisse omvat alle groot gebeurtenisse wat in die stad plaasvind. Indien u 'n byeenkoms of funksie organiseer, kan u dit gratis op die webwerf laat adverteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11602.122924.2010-03-24.af.txt</fn>
Waar kan ek uitvind of ek uitstaande verkeersboetes het?
Watter verskillende tipes verkeersboetes is daar?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Hoeveel tyd het ek om my verkeersboete te betaal?
Kan ek 'n boete betwis?
Wat gebeur as ek nie my verkeersboete betaal nie?
Bel Verkeersnavrae in kantoorure (Maandag tot Vrydag, 8vm to 3.30nm) by 0860 034 637. As jy 'n afskrif van jou boete wil hê, sal jy persoonlik na die verkeersdepartement moet gaan.
As jy vermoed dat die verkeersdepartement dalk boetes na 'n ou adres stuur, faks asseblief jou nuwe adres (fisies en pos), saam met 'n afskrif van jou ID, aan Motorvoertuigregistrasies by 021 419 1676. Merk dit vir die aandag van die Korrespondensiedepartment. Bel Motorvoertuigregistrasies by 021 400 4900 as jy nog inligting hieroor nodig het.
Daar is twee tipes verkeersboetes: Kitsdagvaardings en 'n 341-verkeerskaartjie.
Kitsdagvaardings word uitgereik wanneer 'n verkeersbeampte 'n motoris voorkeer om 'n boete uit te reik vir die volgende: 'n bewegende oortreding (byvoorbeeld, spoed of die verontagsaming van 'n rooi verkeerslig), 'n fout aan jou motorvoertuig (byvoorbeeld 'n stukkende agterliggie), 'n verstreke motorvoertuiglisensie of vir die bestuur van 'n voertuig sonder 'n rybewys.
n 341-verkeerskaartjie word uitgereik wanneer 'n motoris deur 'n kamera betrap word met die verbreking van 'n verkeersreël (byvoorbeeld 'n spoedoortreding) of wanneer 'n verkeersbeampte 'n kaartjie uitreik wanneer die motoris nie daar is nie (dit is die pienk kaartjie wat uitgereik word vir parkeeroortredings, verstreke lisensieskyfies en so meer).
As die kameraboete se kennisgewingnommer begin met 'n "9" of 'n "4", kan jy dit aanlyn sien by www.payfine.co.za. Let asseblief daarop dat dit nie beteken dat jy dit aanlyn kan betaal nie.
Die filmnommer, wat op die verkeersboete verskyn.
Tjeks en posorders moet uitgemaak word aan die Stad Kaapstad.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor word nie aanbeveel dat jy kontant per pos stuur nie.
As jy 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy ook jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boete-verwysingsnommer te gebruik.
As jy op of na die sperdatum wil betaal, kan jy dit doen in kontant of met 'n bankgewaarborgde tjek by die hof wat op die boete genoem word (kry die adres by Munisipale Howe). Jy sal die betaling persoonlik moet doen, nie langer nie as 14 dae na die sperdatum. Op die veertiende dag sal jou saak voor die hof dien.
As jy nie jou boete wil betaal nie sal jy persoonlik in die hof moet verskyn op jou hofdatum om jou saak te stel. As jy nie daar is om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word.
Daar is geen aanlyngerief om boetes te betaal wat uitgereik is deur die Stad Kaapstad nie.
As jy egter 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boete-verwysingsnommer te gebruik.
Afhangende van of jy 'n Kitsdagvaardig of 'n 341-verkeerskaartjie gekry het, het jy tussen 30 dae en vier maande om jou verkeersboete te betaal.
n Kitsdagvaarding het 'n hofdatum en jy het 30 dae tyd van die datum van uitreiking af om die boete te betaal by die verkeersdepartement of by die hof wat op die dagvaarding genoem word. As jy die boete betaal op die datum van jou hofverskyning, sal jy dit persoonlik by die hof moet betaal.
As jy 'n 341-verkeerskaartjiekry, het jy 30 dae voor die Verkeersdepartement 'n "Kennisgewing Voor Dagvaarding" sal uitreik, waarna jy nog 30 dae het voordat die dagvaardiging uitgereik word.
Nadat die dagvaarding uitgereik is, het jy nog 30 dae om jou boete by die Verkeersdepartement te betaal. As die 30 dae verby is, het jy nog 14 dae grasie waarin jy jou boete kan betaal by die hof wat genoem word op die dagvaarding.
Jy het dus altesaam omtrent vier maande om jou verkeersboete te betaal nadat jy 'n 341-kaartjie gekry het.
As jy beplan om jou boete te betwis moet jy 'n brief stuur waarin jy jou redes uiteensit, saam met 'n afskrif van jou boete, aan die Galgheuwel-verkeersdepartement. Jy kan ook die inligting faks aan 021 421 6607. Jy behoort 'n erkenning van ontvangs te kry van die verkeersdepartement binne omtrent drie weke.
Die Verkeersbestuurder sal dan jou brief stuur aan die betrokke hof. Die Openbare Vervolger by die hof sal die boete hersien, wat op die meeste twee dae neem, waarna die brief en die besluit teruggestuur sal word aan die Verkeersbestuurder, waar dit weer opgeneem sal word. Dié proses neem omtrent drie weke. Die hele proses neem omtrent ses weke.
Jy kan ook direk met die Openbare Vervolger in verbinding tree by die hof wat op jou boete verskyn. As jy 'n dagvaarding ontvang het, moet jy die Openbare Vervolger nader voor die datum waarop jy in die hof moet verskyn.
As die verkeersboete byvoorbeeld verkeerdelik uitgereik is, kan jy jou saak in die hof stel op die hofdatum op jou dagvaarding.
As jy nie hof toe gaan om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word en jy sal aangekla word van minagting van die hof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.11604.16651.2010-03-24.af.txt</fn>
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom. Die inligting is 24 uur, 7 dae per week beskikbaar.
Om hierdie diens te gebruik, skakel die Metropolitaanse Vervoerinligtingsentrum by 0800 65 64 63 of vul die aanlynvorm in.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12107.services.14709.14400.2010-03-24.af.txt</fn>
Die metropolitaanse gebied wat deur die Stad Kaapstad beheer word, is onderverdeel in 20 subrade, waarvan elkeen uit 'n aantal wyke bestaan. Daar is altesaam 100 wyke wat elkeen deur 'n raadslid verteenwoordig word. 'n Wyk bestaan op sy beurt uit 'n aantal voorstede. Die Raad het altesaam 200 raadslede waarvan 100 as wyksraadlede verkies is en 100 ingevolge proporsionele verteenwoordiging genomineer is.
uit te vind in watter wyk en/of subraad jou voorstad val, of n subraadvoorsitter en/of subraadgebiedskoördineerder te soek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.14709.22039.2010-03-24.af.txt</fn>
Munisipaliteite is daarvoor verantwoordelik om basiese dienste te verskaf aan almal wat binne hulle regsgebied woon.
Munisipale parke en ontspanning.
Om hierdie dienste te kan lewer, hef die Munisipaliteit belastings op inwoners.
heffing op elektrisiteit.
Hierdie belasting hang af van jou water- en elektrisiteitsverbruik. Jy sal 'n maandelikse rekening ontvang wat toon hoeveel jy verskuldig is.
Vir meer inligting hieroor, skakel met jou plaaslike munisipaliteit.
word gebruik om te betaal vir verskeie dienste wat deur munisipaliteite gelewer word.
Eiendomsbelasting word betaal deur eienaars van alle soorte vaste eiendom, insluitende kommersiële, industriële, residensiële, landbou- en staatseiendom.
Eiendomsbelasting is gebaseer op die munisipale waarde van jou eiendom. Eiendomsbelasting word plaaslik bepaal, ingevorder en gebruik. Dit beteken dat die koerse van gebied tot gebied wissel en dat die geld in jou munisipale gebied bestee word.
Die munisipale waarde van jou eiendom word bereken aan die hand van die markwaarde van die eiendom, wat grond en verbeterings insluit. Die waardasies word gedoen deur professionele, onafhanklike waardeerders wat by die Suid-Afrikaanse Raad van Waardeerders geregistreer is, wie se werk is om seker te maak dat alle eiendomme billik en objektief gewaardeer word.
Sodra jou eiendom gewaardeer is, kan jy jou waardasie ondersoek en daarteen appelleer as jy voel dit is onredelik.
Jou belastingrekening toon die totale bedrag wat jy vir die jaar moet betaal.
Om uit te vind wat die belastingkoerse in jou gebied is en wanneer en waar dit betaal moet word, skakel jou plaaslike munisipaliteit.
Die provinsiale Departement van Plaaslike Regering is daarvoor verantwoordelik om plaaslike owerhede by te staan om die toepaslike wette te vertolk en toe te pas.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12107.services.27683.21873.2010-03-24.af.txt</fn>
Die munisipaliteit is verantwoordelik vir die monitering en beheer van lugbesoedeling, mariene besoedeling en die storting van nywerheidstowwe in die gebied.
Die Stad Kaapstad kontroleer Luggehalte en vergelyk die daaglikse lesings met internasionaal aanvaarde riglyne. Hulle verskaf 'n aanlyn-lesingsdiens wat reële tyd luggehalte-inligting en -lesings en opsommings van die vorige dag verskaf. Maandelikse verslae en jaar-episodeverslae (waar besoedelingsvlakke die aanvaarde riglyne oorskry) is ook beskikbaar.
Jy kan die inligting kry op die Stad Kaapstad se webwerf. Jy kan ook die Luggehaltenetwerk skakel by 021 930 4821.
Vir meer inligting of om 'n klagte in te dien, skakel 021 402 3911.
Klagtes oor oliestortings kan aangemeld word by 021 703 813 of 021 703 5864.
Om na ure 'n noodgeval aan te meld, skakel 021 703 3070 of 021 703 8313.
Om die storting van nywerheidstowwe in die Stad Kaapstad aan te meld, soos 'n chemiese of petrolstorting, skakel 083 629 4281.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12134.2010-03-02.af.txt</fn>
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die rede waarom distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit help sommige plaaslike munisipaliteite wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede help die 'armer' gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12134.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12161.facilities.130.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12161.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12161.services.11592.11055.2010-03-02.af.txt</fn>
Skakel die BLOMMELYN vir die nuutste inligting oor lenteblomme, blomskoue en weervoorspellings.
Skakel 083 910 1028.
Die koste van 'n selfoonoproep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12161.services.11592.11055.2010-03-24.af.txt</fn>
Skakel die BLOMMELYN vir die nuutste inligting oor lenteblomme, blomskoue en weervoorspellings.
Skakel 083 910 1028.
Die koste van 'n selfoonoproep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12188.2010-03-24.af.txt</fn>
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12188.pubs.annual_reports.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12188.pubs.budgets.2005.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se begrotings volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12215.2010-03-24.af.txt</fn>
Eden Distriksmunisipaliteit dek die Suid-Kaap en Klein Karoo Distriksrade.
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12215.facilities.130.6305.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12215.facilities.6423.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12215.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12215.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.2010-03-24.af.txt</fn>
Sentraal-Karoo Distriksmunisipaliteit dek die Sentraal-Karoo Distriksraad.
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12242.facilities.130.5756.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.facilities.167612.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.facilities.9368.19261.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.facilities.9388.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12242.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.122420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die belangrike rol wat tuissorg in die Wes-Kaap se gesondheidsdienste vervul is vandag weereens beklemtoon deur min. Uys tydens sy besoek aanCitrusdal se tuissorgwerkers.
Tuissorg verleen basiese verpleegsorg deur formele en informele versorgers aan siek mense in hul eie huise. Die program is ook daarop gemik om pasiënte se maksimum gesondheid- en gemaksvlakke te verseker, asook versorging tot en met 'n waardige dood.
Minister Uys sê die diens is beskikbaar aan mense met geestelike, fisiese, emosionele en maatskaplike behoeftes. Die Departement se doelwit is om reeds voor Kersfees 2005 tuissorgdienste aan meer as 9 000 pasiënte op alle gesondheidvlakke, waarvan 3 500 terminale pasiënte is, te verleen. Mense wat vir tuissorg kwalifiseer sluit in die wat beroertes gehad het , HIV en Vigs-lyers, fisiek of geestelik gestremdes, verswakte bejaardes en terminale siekes in.
Tuissorg is nie n 24-uur diens wat die familie as die primêre versorger wil vervang nie, maar is bedoel om ondersteuning te bied en verligting te bring sê Uys.
Tuissorg is ook 'n belangrike deel van gemeenskapssorg wat verseker dat verbruikers toegang het tot nabygeleë versorgingsdienste. Sulke dienstebemoedig deelname van mense in die onmiddellike omgewing, bemoedigtradisionele gemeenskapsbetrokkenheid en voorsien in die behoeftes vanmense.
Tuisversorgers van verskeie organisasies het almal 'n tuissorgkursus voltooi wat deur die Departement van Gesondheid bestuur word. Voortdurende indiens opleiding word deur die Departement verskaf om bevoegdheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.122593.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Nuus > Kom ons maak musiek!
Kom ons maak musiek!
Kom ons maak musiek!
Die Departement van Kultuursake en Sport wil 'n proses van stapel stuur om 'n Hulpbronkantoor vir Musikante op te rig wat sal kyk na aangeleenthede wat professionele uitvoerende kunstenaars raak.
Almal wat by die musiekbedryf betrokke is of betrokke wil raak, word genooi om inligting asook gegewens te verskaf ten einde 'n provinsiale databasis saam te stel, wat deur die Hulpbronkantoor vir Musikante bestuur sal word.
Diegene wat op die databasis geregistreer is, sal na die Provinsiale Musiekkonferensie in 2006 genooi word, om daarna 'n diensraamwerk en bekendstellingsplan vir die Hulpbronkantoor tot stand te bring.
Privaatsak X9067, Kaapstad 8000.
Rig asseblief alle navrae aan Lindsay Jeptha by tel. (021) 483-9722, faks (021) 483-9711, Sel 072 875 0233 of e-pos: ljeptha@pgwc.gov.za of skakel Mziwandile Made by tel. (021) 483-9665 of faks (021) 483-9711. Navrae kan ook gerig word aan Zonwabele Mithi by 083 2100 872 of Nuraan Vallie by 082 2937 454 of (021) 483-9729.
Registrasie sluit op 20 Februarie 2006.
Registrasievorms is beskikbaar by ons kantore. Inligtingsessies sal by sekere gemeenskapsentrums aangebied word - skakel asseblief vir verdere inligting.
LET WEL: Die databasis sal gebruik word om doeltreffende inligting te verskaf aan musiekpraktisyns en belanghebbendes in die musiekbedryf om die musiekbedryf te struktureer en gelyke toegang tot die bedryf se hulpbronne te verseker. Die databasis sal help met die identifisering, koestering en ontwikkeling van jong talent om uit te styg as die musiek-ikone en -ambassadeurs van die toekoms.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9377.19519.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9387.19588.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9387.19605.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9387.19631.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12269.facilities.9393.19964.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.130.5178.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.130.5269.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.9368.19217.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.9370.19337.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12296.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 4.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.130.5824.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.130.6084.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.131.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.6422.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.9368.19209.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12323.services.11548.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lo Maspala ugcina ze alawule la maziko oluntu alandelayo: amathala eencwadi, amaziko olondolozo lwembali, iilwandle kwakunye namaziko okuzonwabisa, iipaka zikamaspala kwakunye namaziko okuzonwabisa, amaziko asekuhlaleni ezemidlalo.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.130.6319.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.9377.19475.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12350.pubs.plans.2005.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.123667.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verskaffing van opleiding en praktiese ervaring aan jongmense met matige intellektuele gestremdhede.
Maak jongmense met intellektuele gestremdhede betrokke by gemeenskapsdiens.
Die Siyanceda-projek is 'n inisiatief van die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging as deel van die Opleidingslypskole Onbeperk-programme. Met die program word jongmense met matige intellektuele gestremdhede opgelei om sekere tipes werk te doen. Hulle word dat geplaas in organisasies binne die gemeenskap waar hulle praktiese ervaring opdoen in die werksomgewing. Regdeur die opleidings- en plasingstydperk (18 maande) kry die jongmense ook opleiding in lewensvaardighede en steun van 'n werksopleier om hulle voor te berei vir indiensneming in die ope mark.
Jongmense wat aan die program deelneem word opleiding gegee wat hulle in staat stel om krediete te verdien in die Nasionale Kwalifikasieraamwerk.
In die eerste fase van die program kry deelnemers vaardighede, werkservaring en uiteindelik werksplasings in die tuinbou-, wassery-, skoonmaak-, kindersorg- en bejaardesorgsektore.
Vir Fase 2 is 40 jongmense gekeur uit al die Opleidingslypskole Onbeperk-opleidingsentrums. Elke gekeurde deelnemer ondergaan volledige opleiding in Higiëne en Skoonmaakdienste en verwante lewensvaardighede.
Deelnemers word dan geplaas in poste in die Athlone-, Retreat-, Mitchellsplein- en Khayelitsha-gemeenskappe, waar hulle vrywillige werk doen. Werksopleiers besoek die deelnemers by die gemeenskapsplasings om hulle voortgesette steun te gee en hulle vordering te monitor.
Jongmense met intellektuele gestremdhede kan aansoek doen om aan te sluit by die Opleidingslypskole Onbeperk-program. Deelnemers aan die Siyanceda-projek word gekies uit diegene wat betrokke is by die slypskole.
Om hulle vir toekomstige indiensneming voor te berei, moet die Siyanceda-deelnemers ervaar hoe dit is om in 'n ware werksomgewing te werk. Plasings binne organisasies in uitgesoekte gemeenskappe verskaf ware ondervinding in die werkplek en verskaf 'n waardevolle, gratis diens aan die gemeenskap.
Daar word net van die organisasie verwag om vir skoonmaakmateriaal te betaal.
Organisasies en maatskappye wat daarin belangstel om aansoek te doen om plek te maak vir Siyanceda-deelnemers en gebruik te maak van die skoonmaakdienste wat op 'n vrywillige basis aangebied word kan enige van die Werksopleiers in kantoorure skakel of die Siyanceda-projekbestuurder skakel by 021 638 3143 of e-pos stuur aan stephan@trainingworkshops.co.za.
Die projek word ingestel deur die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging met geld van die Umsobomvu-jeugfonds.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.123704.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskikbaarheid van mediese toerusting wat in 'n goeie werkende toestand is, is noodsaaklik vir die lewering van gesondheidsdienste van gehalte, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys. Hy het vandag die Hermanus Hospitaal besoek waar 'n nuwe gastroskoop van R120 000 in ontvangs geneem is asook 3 infusiepompe ter waarde van R30 000.
"Hierdie Desember, as deel van ons Kers-diensleweringsveldtog, sal die Wes-Kaapse Gesondheidsdepartement miljoene bestee aan mediese toerusting in 'n poging om toegang tot mediese dienste van gehalte te verbeter," het Uys gesê.
Die Gesondheidsstelsel kry 'n hupstoot deur die aankoop van verskeie gesofistikeerde en broodnodige mediese toerusting soos die gastroskoop, X-straal kamers en 'n kolposkoop. Die toerusting sal by inrigtings waar die nood die grootste is, geïnstalleer word.
Die departement ondervind'n toename in die aantal pasiënte en dit gaan gepaard met 'n groter vraag na mediese dienste. Tesame met die feit dat toerusting by gesondheidsinrigting dikwels verouderd is, is nuwe toerusting as 'n prioriteit geïdentifiseer. In hierdie finansiele jaar sal die departement bykans R130m aan nuwe toerusting spandeer.
"Ons verbeter nie slegs toegang tot beter gehalte mediese diens met die aankoop van hierdie toerusting nie, maar ons vergemaklik ook die taak van ons mediese personeel om daardie dienste te lewer" sê Uys.
"Die nuwe toerusting kom op die regte tyd, aangesien die feesseisoen gewoonlik 'n baie groter werklas op gesondheidsdienste plaas, hoofsaaklik weens padongelukke en geweld" het Uys gese.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.2010-03-02.af.txt</fn>
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Swartland Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Inligting en foto's wat op die Swartland Plaaslike Munisipaliteit se webblad verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.130.6146.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.9377.19477.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.9377.19483.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.9392.19746.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.facilities.9393.19905.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12377.pubs.plans.2005.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.124039.2010-03-24.af.txt</fn>
Dankie vir die geleentheid om vandag hier saam met u te wees om die begin van hierdie groente projek as 'n ware af te skop met die befondsing van die projek.
Elf jaar gelede het die regering begin om planne in werking te stel wat gehoor moes gee en uitvoering moes bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond en rykdom verdeel sal word tussen die wat dit besit, diegene wie dit help bewerk het, die wie 'n behoefte het om grond te besit, die wie 'n behoefte het om grond te bewerk maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie en daardie gemeenskappe wie se grond van hulle weggeneem is en aan wie dit terugbesorg moes word.
Ons het dit vir onsself ten doel gestel om vir eens en vir altyd toe te sien dat rasgebasseerde beperking op grondeienaarskap tot 'n einde sal kom deur die nodige middele en infrastruktuur te voorsien om dit moontlik te maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, hetsy om daarop te woon of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Dit is vir ons belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol hierdie uitdagings te deel. Ons fokus baie ernstig op die voorsiening en voorligting; ondersteuning en fasilitering van opleiding van boere, met spesiale aandag aan opkomende boere in die implimentering van grondhervorming programme en landelike ontwikkelingsprojekte.
Ons het die afgelope jaar geweldig vordering gemaak ten opsigte van die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere uit die historiese benadeelde gemeenskappe. So gaan ons later hierdie maand nog 'n opleidingsfasiliteit op Oudtshoorn open waar ons plaaswerkers en opkomende boere wil toerus vir die Landbou. Ook op hierdie manier is die ANC regering van die Wes-Kaap besig om op; n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Vir ons is Waardigheid, billikheid en welvaart die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Dit is net onder die vaandel van die ANC wat ons werklik ernstig besig is om armoede te bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Hierdie tuiste wat die ANC regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte soos hierdie in ons gemeenskappe wil vestig om u as plaaswerkergemeenskap deel te laat hê aan ekonomiese welvaart. Dit beteken dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Die Departement van Landbou onder die ANC regering in die Wes-Kaap spandeer op die oomblik 80% van sy jaarlikse begroting aan die bemagtiging van ons voorheen benadeelde gemeenskappe om te sorg dat ons, ons nuwe boere op die beste moontlike maniere gevestig kan kry en dat die plaaswekergemeenskap ook voordeel sal put uit die bevryding wat die nuwe Demokrasie moes bring.
U weet dat ons in Landbou 'n baie groot waardering het vir die belangrike rol wat plaaswerkers speel om landbou in die Provinsie aan die gang te hou en daarom doen ons op die oomblik alles in ons vermoë om die omstandighede en kwaliteit van lewe van ons plaaswerkers te verbeter, sodat u nie soos tweedeklas burgers in hierdie land moet lewe nie. Dit het tyd geword dat die nuwe Suid-Afrika ook voor u deur moet kom stilhou en by u voodeur moet inkom.
Dit is onder die ANC regering van die Wes-Kaap dat ons nou 'n plan aanvaar het in die Kabinet om op 'n gestruktureerde wyse met die omstandighede van plaaswerkers te deel. Plaaswerkers is so belangrik vir ons dat ons 'n spesiale plan het waarvolgens ons u lewe wil verbeter.
Dit is dan ook hoekom ons projekte soos hierdie een finansiëel ondersteun, waar u in samewerking met boere soos Mnr Louis Saayman, groente gaan plant vir u eie inkomste.
Hierdie tjek van R109 000.00 wat ons aan oorhandig is 'n teken van ons commitment om ook u lewe te verander. Ons vra vir u om met groot verantwoordelikheid en toewyding aan hierdie projek te werk sodat dit 'n suksesverhaal sal wees. U moet weet dat die vyande van die ANC regering sit en wag om te sê dat ons ons geld mors om in projekte soos hierdie een te spandeer. U gaan nie net vir my help om hulle verkeerd te bewys nie, maar u gaan u self help om te wys dat bruin en swart mense op die platteland tot baie meer in staat is as wat hulle dink. U gaan ook bewys dat waar die baie gewillige boere, soos Mnr Saayman, saam met hulle plaaswerkers en ons hele plaaswerkergemeenskap hande vat om armoede te beveg, ons besig is om 'n Suid-Afrkaanse nasie te bou wat weet dat daar krag in eenheid lê.
Daar is nog net effektief 24 dae oor voor die verkiesing en daarna verloop daar vyf jaar voordat kiesers weer die geleentheid kry om verteenwoordigers te kies wat al die mense moet verteenwoordig. Die ANC het begin bou aan die verbetering van die omstandighede van al die gemeenskappe en hierdie bouproses kan nie nou aan iemand anders oorgegee word nie. Indien ons nie daarin slaag om die meerderheid te kry nie, beteken dit dat ons nou ander mense die reg gee om 'n huis op ons fondasie te kom bou.
Ons weet mos die DA sal nie tevrede wees met ons fondasie nie en sal weer van voor af planne wil optrek om die huis te bou. Dit gaan ons outomaties weer terug sit na die tyd voordat ons 'n volwaardige demokrasie geword het.
Ek wil vir u vra om soos in 1994 hierdie verkiesing weer 'n ware verkiesing van die mense te maak. Ons moet vir mense wat miskien nog nooit in hulle lewe daaraan gedink het om vir die ANC te stem nie, wys dat die ANC ook aan blankes en kleurlinge behoort. Dat ons Suid-Afrika ewe lief het en dat ons 'n party is wat na al die mense wil omsien.
Elke verkiesing tot sover, hetsy nasionaal of op munisipale vlak is gekenmerk deur 'n uitslag wat duidelik langs rasselyne gebasseer is. Met ander woorde blankes en bruinmense het merendeels hul stem geplaas by die NNP of die DA en die swart stem was vir die ANC. Daarom moet u 'n spesiale poging aanwend om ook die blanke kiesers uit te nooi om vir die ANC te stem.
Die ontbinding van die NNP het nou dit moontlik gemaak om historiese bande te breek en vir blankes en veral die bruinmense van die Wes-Kaap om elkeen hulle eie persoonlike Rubicon oor te steek en met beslistheid en vasberadenheid te wys dat dit nie nodig is om elke keer te stem langs duidelik geïdentifiseerde rasselyne nie.
Ek wil spesiaal vandag 'n uitnodiging tot witmense en kleurlinge rig wat sê hulle gaan nie stem nie, want hulle het nie 'n party om voor te stem nie, om nie te twyfel oor hulle steun aan die ANC nie.
Wat is die opsies vir hierdie verkiesing Die DA wie se opposisie stem vir ewig opposisie sal bly en wat slegs opponeer omdat hulle niks anders ken nie of om vir een van die ander kleiner partye te stem wie se kandidate onbekend is, wie nie 'n bewese rekord het nie en wie in ieder geval verskietende sterre is. Of om die logies en beredeneerde stap te neem en vir die ANC te stem?
As lid van 'n minderheidsgroep het ek self hierdie pad gestap. Ek was 'n trotse lid van die NNP wie op 'n stadium in samewerking met die DA was. Ek het die DA ervaar en beleef en vandag in die ANC voel ek tuis, ja ook as lid van 'n minderheidsgroep. As ons eerlik moet wees dan moet ons die ANC krediet gee vir ekonomiese bloei wat hierdie land vir dekades nog nie ervaar het nie, daar moet krediet wees vir die erkenning wat Suid-Afrika internasionaal geniet en die deure wat orals oopgegaan het. Ja daar is foute gemaak en daar sal in die toekoms nog foute gemaak word. As ons eerlik moet wees dan moet ons toegee dat daar munisipaliteite is waar daar verbeter kan word wat dienslewering aanbetref en die leierskap van die ANC is die eerste om dit te erken.
My uitnodiging is aan blankes en kleurlinge. Neem daardie beslissende stap en steek die Rubicon oor deur in u plaaslike munisipaliteit vir die ANC te stem. Dit sal u vir eens en vir altyd losmaak van die rasgebaseerde partye vir wie u in die verlede gestem het. Maar, belangriker en dit is waarskynlik die enkele belangrikste faktor. Blankes moet weer deel word van die hoofstroom van regering en nie vir ewig deel wees van opposisie wat slegs raas en blaas en niks konkreets kan of wil lewer nie. U kan dit regkry en help om Suid-Afrika 'n beter plek te maak vir almal in Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12404.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.130.5890.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.130.6187.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.130.6293.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.6440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9364.19143.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9366.19203.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9368.19255.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9370.19315.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9377.19433.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9387.19566.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9387.75968.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9392.19755.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9393.19791.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12404.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.130.6212.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.6422.20520.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Ceres/Tulbagh Health District of the Boland Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9392.19728.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12431.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.124486.2010-03-02.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat in George gepleeg is, word hanteer deur die George-verkeersdepartement. Oortredings wat in ander gebiede gepleeg is, word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek vasstel of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Die George-verkeersdienste bel by 044 878 2400.
As jy betaal voor die sperdatum, kan jy jou verkeersboete per tjek, kontant of posorder betaal by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Betalings kan persoonlik gedoen word by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) of gepos word aan Posbus 2, Pacaltsdorp, 6534.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor, word daar nie aanbeveel dat kontant per pos gestuur word nie.
As jy 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy ook jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boeteverwysingsnommer te gebruik.
Let asseblief daarop dat die George-verkeersdepartement nie direkte betalings aanvaar op of na die hofdatum op die verkeerskennisgewing nie. As jy jou hofdatum misgeloop het, bel die verkeersdepartement om uit te vind hoe om te werk te gaan.
Bring asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag aan en faks bewys van oordrag aan 044 878 1422.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12458.2010-03-02.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Stellenbosch Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12458.facilities.130.5307.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12458.facilities.130.5577.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12458.facilities.130.6102.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12458.facilities.9387.77003.2010-03-24.af.txt</fn>
janinea@stellenbosch.org or jtanta@stellenbosch.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12458.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12458.services.11602.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
The municipality is responsible for controlling traffic and parking in the area.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.124744.2010-03-24.af.txt</fn>
2004, (Indaba 2004) (Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.2010-03-02.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.130.6285.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.6440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9377.19429.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9387.19578.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.pubs.plans.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12485.pubs.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Hierdie dokument dui die tye vir publieke deelname in die Breede Vallei Munisipaliteit 2006/2007 begroting aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.2010-03-02.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.130.5866.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.131.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9387.77009.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9392.19675.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12512.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.125121.2010-03-24.af.txt</fn>
http://www.capegateway.gov.za/afr/pubs/budgets/ op 17 Februarie na 10 uur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.125285.2010-03-24.af.txt</fn>
Skoner Produksie verander die manier waarop ons dinge doen en gebruik deur dit meer doeltreffend te maak en minder besoedeling en afval te veroorsaak. Dit is gegrond op die beginsel dat voorkoming beter as is genesing. Dit kan lei tot ingrypende veranderings aan mense se ingesteldheid en hulle optrede. Dié publikasie gee wenke oor hoe jy energie kan bespaar, minder water gebruik en afval verminder.
Vir elke kilowatt-uur energie wat gebruik word, word amper een kilogram steenkool verbrand.
Water is 'n skaars bron en die Wes-Kaap het nie meer geskikte plekke om damme te bou nie.
Daar sal binne die volgende twee jaar net twee werkende opvulterreine oor wees! 'n Nuwe opvulterrein word gesoek maar dit sal miljoene kos om te bou en niemand wil dit in hulle agterplaas hê nie.
Die wêreld produseer gemiddeld 4 ton CO2 per persoon per jaar, Suid-Afrikaners produseer 10 ton CO2 per persoon per jaar.
Isoleer die warmwatertoestel deur dit toe te draai in 'n waterwatertoestelkombers en bespaar R10 en R20 / maand.
Installeer 'n tydtoestel op die warmwatertoestel om te keer dat water warm gemaak word wanneer jy dit nie nodig het nie. Dit kan tot 20% op jou elektrisiteitsrekening bespaar.
Installeer 'n sonkrag-waterverhittingstelsel. Dit betaal vir homself in kragbesparing oor ongeveer 8 jaar en gebruik 'n hernubare energiebron.
Veral as jy 'n nuwe huis bou is dit 'n slim ekonomiese keuse. Beraamde besparing van 20-40% van die algehele elektrisiteitsrekening.
Gebruik KFL'le of LUD's, wat meer energiedoeltreffend is, eerder as gewone gloeilampe vir enige lig wat langer as 'n uur of twee per dag aanbly - veral gepas vir buiteligte wat heel nag aanbly.
Skakel ligte af wanneer jy 'n kamer verlaat.
Deur jou plafon te isoleer kan jy die helfte van die verhittingskrag bespaar.
Isoleer jou mure en vloere goed, of gebruik termies-doeltreffende boumateriaal.
Deur die toilet se spoelvolume te verminder kan jy 20% van jou totale waterverbruik bespaar sonder enige ongerief. Tweeledige of multispoelstelsels kan installeer word. Die tweeledige spoelmeganisme het twee vaste stellings - 'n ligte stelling vir urine en 'n swaarder een vir vaste stowwe. Die multispoelstelsel laat jou die hoeveelheid spoelwater kies - lig net die handvatsel weer op en die stroom stop.
Deur 'n stelsel te installeer om grys water (van die wasmasjien, wasbakke, stort en bad) na die tuin te pomp, sal dit vir die meeste huishoudings onnodig wees om die tuin nat te lei. Dit kan waterverbruik met tot 35% besnoei. Die stelsels kos omtrent R4 500 om te installeer, maar sal vir hulleself betaal binne omtrent 2 jaar.
Die installering van laevloei stortkoppe sal die water wat in die stort gebruik word met 50-75% verlaag. Verskeie soorte is beskikbaar, afhangende van die vlak van gebruikergemak wat verlang word. Stortbaddens is in elk geval meer waterdoeltreffend as 'n bad, selfs sonder die stortkoppe.
Kraanbelugters verminder die vloei in kombuiskrane met omtrent 50-75%. Gewoonlik vloei baie water van dié krane af direk in die opwasbak af sonder om gebruik te word.
Die Wes-Kaap produseer meer afval as waarvan ontslae geraak kan word. Die gemiddelde Kapenaar produseer 1.6 kilogram afval per dag. Water wat deur die opvulterreine syfer besoedel die grondwater en die aarde. Die volgende punte gee jou 'n idee van wat in jou eie huis gedoen kan word om die hoeveelheid afval te verminder waarvoor jy verantwoordelik is.
Hersikleer soveel van jou afval as moontlik. Die volgende produkte kan hersikleer word: papier, glas, blikkies, plastiek, organiese stowwe en enjinolie. Daar is hersikleringsdepots by 'n aantal skole of organisasies. Raadpleeg jou plaaslike munisipaliteit of telefoongids om 'n hersirkleerder naby jou op te spoor. Gebruik 'n twee- of drieledige asblikstelsel. Dit is huishoudelike asblikke wat verdeel is in kompartemente wat hersirklering maklik maak. Verskillende herwinbare produkte kan in verskillende kleurkompartemente gaan.
Maak kompos van jou organiese materiaal (kombuis- en tuinafval). Kompos kan in die tuin gebruik word deur dit met die grond te meng om die grondstruktuur te verbeter. Dit vermeerder die hoeveelheid organiese materiaal in die grond en verskaf voedingstowwe wat plante help groei.
Hergebruik houers soveel as moontlik en maak seker dat die produkte wat jy koop nie oordadig in plastiek toegedraai is nie. As hulle is, kla! Dit verhoog bewustheid.
Kies wanneer jy opknap verwe en vernisse wat nie oplosmiddels bevat nie en organies is.
Skakel die televisie af eerder as om die bystandfunksie te gebruik - tv's op bystand verbruik steeds 'n kwart van hulle normale krag.
Moenie outomaties 'n hele ketel water laat kook vir net een koppie tee nie. Kook net wat jy nodig het.
Gebruik openbare vervoer of loop of trap fiets werk of winkels toe. Koop 'n kleiner motor omdat dit minder brandstof gebruik, minder besoedeling vrystel en minder bronne in die vervaardigingsproses gebruik.
Omdat tuine dikwels so baie water gebruik is dit nuttig om te kyk na die beginsels van waterwys-tuinmaak. Dit vereis ook minder instandhouding as normale tuine.
Plant waterwys plante - oor die algemeen is die mees geskikte plante dié wat inheems aan die gebied is omdat hulle selde bykomend natgelei hoef te word.
Plant plante bymekaar volgens hulle waterbehoeftes - dit voorkom dat water gemors word op plante wat dit nie nodig het nie.
Gee aandag aan die gehalte en tipe grasperk - grasperke slurp water op, so oorweeg dit om hou grasperkgebied te verklein.
Verbeter die grond en deklaag - die grond se vermoë om water te behou raak beter as daar meer organiese stowwe in is. Deklae (die bedekking van die grond met 'n dik laag bas, kompos, strooi, ens) hou die grond baie meer vogtig.
Plant in die regte seisoen - vir winterreënvalgebiede is dit in die herfs en vroeë winter sodat die plante 'n kans het om hulle wortelstels te ontwikkel voor die droë seisoen. In die somerreënvalgebiede is dit lente of vroeg-somer vir dieselfde rede.
Lei reg nat - vermy natlei op die hitte van die dag of wanneer die wind waai. Een van die beste natleistelsels is drupbesproeiing - dit gebruik 25% van die water van normale besproeiing met dieselfde uitwerking, en kan selfs onder grasperke installeer word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.125337.2010-03-24.af.txt</fn>
miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word" sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.'n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.130.5320.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.130.5339.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.130.5991.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.130.6321.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9368.19253.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9387.19570.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9387.77017.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9393.19787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12540.services.14709.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
The Theewaterskloof Municipality services the Bot River, Caledon, Dennehof, Elgin, Genadendal, Grabouw, Greyton, Middleton, Pineview, Riviersonderend, Villiersdorp and Vleiview communities.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12567.facilities.9370.19329.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12567.pubs.plans.2005.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.130.5970.2010-03-24.af.txt</fn>
Wdr@Mbury. New. Co.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.130.6346.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.9368.19215.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.9387.77031.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12594.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Swellendam Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12621.facilities.6440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12621.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.130.5172.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.130.6317.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.9370.19323.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.9387.77755.2010-03-24.af.txt</fn>
liza@kannaland.co.za OR kannaland@telkomsa.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.facilities.9387.77759.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.pubs.plans.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12648.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.130.5357.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.130.6229.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.6422.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9368.19231.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9368.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9377.19527.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9387.77762.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9392.19701.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9393.19814.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12675.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Mosselbaai Plaaslike Munisipaliteit dek Herbertsdale, Friemersheim, Groot-Brakrivier en Mosselbaai.
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.130.5168.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.130.5281.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.6440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9368.19235.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9377.19421.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.facilities.9392.19709.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12702.pubs.plans.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.2010-03-02.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die George Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.130.5558.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.130.6287.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.9377.19525.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.facilities.9393.19797.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12729.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.130.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.131.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.6422.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9377.19485.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9392.19719.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12756.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12783.facilities.130.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12783.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12783.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9377.19471.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9387.77806.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9387.78611.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9392.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12810.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12837.facilities.6423.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12837.facilities.9370.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12837.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12837.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12837.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.128577.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n klein onderneming op die been bring of bestuur, moet jy bewus wees van die talle wette wat jou onderneming raak. Dié gids omskryf die onderskeie regskwessies wat klein ondernemings in ag moet neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.128580.2010-03-24.af.txt</fn>
Kultuurfeeste in die Wes-Kaap het een ding gemeen: hulle slaag daarin om 'n spieël op te hou waarin gemeenskappe in ons provinsie hulself as diverse groepe - almal ingeweef in een ryke Wes-Kaapse mosaïek - kan sien.
Om waarlik 'n Tuiste vir Almal in die Wes-Kaap te kan bou, is dit belangrik dat ons oop maak vir mekaar en 'n ruimte skep waarin ons vry is om met mekaar te skakel. Dít is wat kuns- en kultuur- en gemeenskapsfeeste soos die Klein Karoo Nasionale Kunstefees so waardevol en verrykend maak.
Ons moet voortgaan om ons mense voor te stel en bloot te stel aan die ryke verskeidenheid kulture, geloofsrigtings, praktyke en waardes in die Wes-Kaap, en hulle in staat stel om die plesier te smaak wat ontstaan wanneer mense mekaar werklik begin verstaan en 'n diepe begrip vir mekaar ontwikkel.
Dit is waarom die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap voortgaan om ikoniese gebeurtenisse en feeste soos die KKNK en ander feeste in die provinsie te ondersteun: dít is uiters belangrike geleenthede om meer te leer van en uit te vind oor wat vir ons as mede- Wes-Kapenaars kosbaar is.
Die beeld in die spieël is 'n mooi een - kom ons sorg dat soveel moontlik mense dit sien en die skoonheid daarvan geniet.
Aan die bestuur, deelnemende kunstenaars, borge, die gemeenskap van Oudtshoorn en die omliggende gebied en alle ander rolspelers, baie dankie dat u saam met ons bou aan 'n Tuiste vir Almal. Beste wense vir nog 'n spogfees!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.facilities.131.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.facilities.131.4713.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.facilities.9377.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12864.pubs.plans.2005.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Beaufort-Wes Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.130.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.130.5075.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.6422.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.9368.19207.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.9387.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.facilities.9394.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.12891.services.11602.83878.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke munisipaliteit hanteer verkeersboetes binne hulle jurisdiksie. Dit is jou reg om spoedkamerafotos te sien en skriftelik enige verkeersboete te betwis wat jy ontvang.
Watter verskillende tipes verkeersboetes is daar?
Hoe lank het ek tyd om 'n verkeersboete te betaal?
Hoe betwis ek 'n boete?
Wat gebeur as ek nie my verkeersboete betaal of betwis nie?
Waar en hoe kan ek my verkeersboete betaal?
'n Afdeling 56-kennisgewing of Kitsdagvaarding word deur 'n verkeersbeampte aan jou gegee, gewoonlik vir 'n bewegende oortreding. Dit het 'n hofdatum op.
'n Afdeling 341-kennisgewing word per pos aan 'n motoris gestuur vir oortredings wat op verkeerskamera vasgevang word of vir verkeerskaartjies wat uitgereik word in die afwesigheid van die motoriste (byvoorbeeld 'n verstreke lisensieskyfie). Dit het nie 'n hofdatum op nie maar is 'n eerste kennisgewing voor dagvaarding. Die Verkeersdepartement sal 'n tweede kennisgewing uitreik voordat die werklike dagvaarding uitgereik word.
n Afdeling 56-kennisgewing dien as 'n Kitsdagvaarding, wat beteken dat jy omtrent 30 dae tyd het om te betaal voor jou saak in die hof voorkom.
n Afdeling 341-kennisgewing is 'n kennisgewing voor dagvaarding, nie 'n dagvaarding self nie. Jy kry gewoonlik twee kennisgewings voor die dagvaarding uitgereik word, waarna jy nog omtrent 30 dae het om te betaal (of jou boete skriftelik te betwis) voordat jou saak in die hof voorkom.
Jy het altesaam ongeveer drie maande om 'n Afdeling 341-kaartjie te betaal.
Let asseblief daarop dat die presiese hoeveelheid tyd wat jy het om 'n kaartjie te betaal wissel van munisipaliteit tot munisipaliteit. Gaan jou kaartjie na om die sperdatum vas te stel.
Jy kan te enige tyd jou verkeersboete skriftelik betwis by die munisipale verkeersdepartement voor 'n dagvaarding uitgereik is. Onthou om 'n afskrif van jou verkeersboete saam met jou brief te stuur.
Die verkeersdepartement sal skriftelik op jou beswaar reageer. As jy nie tevrede is met die uitkoms nie, kan jy wag vir jou dagvaarding en weer jou beswaar skriftelik aan die verkeersdepartement stuur. Die verkeersdepartement sal dan dié brief namens jou aan die Vervolger voorlê. Die Vervolger besluit dan of vervolging ingestel sal word en die saak voor 'n landdros sal verskyn, en of die saak laat vaar sal word.
Neem asseblief kennis dat die skryf van 'n brief nie die proses sal vertraag nie. As jy nie teen die hofdatum 'n ooreenkoms bereik nie, sal die saak voor die hof kom.
As jy nie jou verkeersboete betaal or betwis teen die sperdatum nie en nie in die hof verskyn om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word wanneer die saak voor die hof kom.
Alle munisipaliteite aanvaar tjeks en posorders per pos. Ter wille van veiligheid behoort jy kontant persoonlik te betaal.
Sommige munisipaliteite aanvaar aanlynbankoordragte of het 'n aanlyngerief waar fotos besigtig en betalings gemaak kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.12891.services.14709.22195.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n plan aangekondig om gratis basiese water- en elektrisiteitdienste vir almal te verskaf. Daar is ook 'n inisiatief vir gratis sanitasiedienste.
Hoewel dit 'n Nasionale besluit is, word water, sanitasie en elektrisiteit deur plaaslike owerhede verskaf. Die gevolg is dat die eintlike verskaffing van dié gratis dienste die verantwoordelikheid van jou plaaslike munisipaliteit is.
Teen Julie 2001 het bykans 23-miljoen mense in Suid-Afrika reeds Gratis Basiese Water ontvang.
Die uiteindelike doel is om aan arm huishoudings gratis 'n basiese voorraad van 6 000 liters veilige water per maand te verskaf. Dit kan van munisipaliteit na munisipaliteit wissel en jy moet jou munisipaliteit direk skakel om uit te vind presies watter gratis basiese waterdiens hulle verskaf.
As jy meer water as die gratis voorraad gebruik, moet jy daarvoor betaal.
Gratis elektrisiteitdienste is spesifiek op arm huishoudings toegespits. Dié huishoudings sal 'n klein hoeveelheid elektrisiteit gratis kry, maar hulle moet vir enige elektrisiteit wat bo die basiese diensvlak gebruik word, betaal.
Die voorgestelde hoeveelheid gratis elektrisiteit is 50kWh per huishouding per maand vir 'n netwerk-baseerde stelsel. Dit is min of meer die hoeveelheid energie wat nodig is vir basiese beligting, 'n klein swart-en-wit tv-stel en 'n klein radio, basiese strykwerk en die basiese kook van water met 'n elektriese ketel. 50Wp sal per nie-netwerk gekoppelde voorsieningstelsel verskaf word vir alle huishoudings wat aan die amptelike nie-netwerk stelsels gekoppel is.
Gebruikers wat voorafbetaalde elektrisiteitmeters het, sal kan sien wanneer die gratis elektrisiteit opgebruik is en sal self vir nog elektrisiteit kan betaal. Gebruikers met kredietmeters sal nie maklik kan sien wanneer hulle eenhede opgebruik is nie. Hulle sal aan die einde van elke maand vir die bykomende gebruik geëis word.
Gratis Basiese Elektrisiteit sal van Julie 2003 af ingestel word, nadat Munisipaliteite hulle fondse van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering ontvang het.
Na die suksesvolle instelling van die Gratis Basiese Water-program, is die Departement van Waterwese en Bosbou nou besig om 'n Nasionale Gratis Basiese Sanitasie-strategie te ontwikkel. Dit word gedoen onder die leiding van die Nasionale Gratis Basiese Water en Sanitasie Taakspan, waarvan SALGA die voorsitter is en wat deur DWWB koördineer word. Die doel is om 'n aanpasbare nasionale strategie te ontwikkel, wat die uitgebreide kennis en praktiese ervaring binne die water- en sanitasiesektor saamvat.
Wanneer die strategie afgehandel is, sal dit deur die plaaslike owerhede wat sanitasiedienste verskaf ingestel word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.128948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan.
Die prospektus gee 'n volledige lys van alle kort kursusse wat aangebied word en 'n kursusskedule gee besonderhede oor die maandelikse kursusse.
Kursusse word net aangebied as 'n voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het, gewoonlik 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 studente. Kursusse kan op ander plekke as die Elsenburgkampus aangebied word indien nodig en as die toerusting beskikbaar is. Bykomende opvolgopleidingsessies op plase en op ander plekke kan gereël word teen voorgeskrewe tariewe.
Studiemateriaal is beskikbaar in Afrikaans en Engels of in die voorkeurtaal wat deur die deelnemer aangedui word. Aansoekers wat 'n ander taal versoek as dié wat met die kursus beskikbaar is, sal reëlings moet tref vir 'n tolk.
Kursusse voldoen aan SAKA-goedgekeurde eenheidstandaarde en deelnemers kan beoordeel (of ge-eksamineer) word volgens die toepaslike kriteria. Deelnemers kan besluit of hulle beoordeel wil word of nie. Deelnemers wat nie beoordeel word nie, of nie slaag nie, kry 'n Sertifikaat van Bywoning, terwyl suksesvol beoordeelde deelnemers 'n Sertifikaat van Bevoegdheid sal kry na die voltooiing van 'n kursus. Hulle kry ook krediete vir die eenheidstandaarde wat deur die kursus gedek word.
Kursusdeelnemers moet 'n registrasievorm invul.
Besprekings sluit 2 weke voor die aanvangsdatum van die kursus. Deelnemers kan die kursusgeld direk in die departement se bankrekening inbetaal of by die opleidingsentrum tydens registrasie.
Bevestiging van kursusbesprekings word gestuur aan deelnemers nadat die kursusgeld ontvang is. Deelnemers moet hulle ID-boekies by hulle hê met registrasie.
Die koste verskil afhangende van waar die kursus aangebied word.
Die tariewe sluit BTW in en geld sal nie terugbetaal word as bywoning gekanselleer word minder as 'n week voor die aanvangsdatum van die kursus nie. Lesingsmateriaal word verskaf.
Landbou-ekonomie / Landboubestuur sal later in 2006 aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.130957.2010-03-24.af.txt</fn>
Skoolverlaters wat Wiskunde- of Wetenskaponderwysers wil word kan by die Wes-Kaapse Onderwysdepartement aansoek doen om beurse om voltyds te studeer. Dié beurse is ook beskikbaar vir bestaande studente wat onderwysers op dié gebiede wil word.
Aansoekers moet permanente inwoners van die Wes-Kaap wees, moet kan bewys dat hulle 'n geldelike behoefte het en aan die tersiëre onderwys-toegangskriteria voldoen. Geskiedkundig benadeelde mense word aktief aangemoedig om aansoek te doen.
Beurse dek die koste van boeke en vier jaar se onderwys aan die Universiteit van Kaapstad, die Universiteit van Stellenbosch, die Universiteit van die Wes-Kaap of die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie. In gevalle van uiterste nood, kan die beurs ook 'n persentasie van die koste van kos en inwoning dek.
Beurse word toegeken op 'n terugwerk-grondslag, met ander woorde, ontvangers moet 'n jaar lank as onderwyser in die Wes-Kaap werk vir elke jaar wat hulle 'n beurs ontvang het. Dit is elke ontvanger se persoonlike verantwoordelikheid om 'n onderwyspos te kry, hoewel die Departement sal doen wat hulle kan om hulle te help om werk te kry.
Aansoekvorms is gewoonlik beskikbaar van Junie af in die jaar voordat die beurs toegeken word.
Aansoeke sluit gewoonlik teen die einde van September in die jaar voor die beurs toegeken word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.131865.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging en die eer om vandag se kongres te kom open en met u 'n paar woorde oor Landbou, en die uitdagings wat ons in die gesig staar, te deel.
Ek is deeglik bewus van die moeilike tye wat landbou op verskillende terreine ervaar, omdat ek in die bevoorregte posisie is dat daar 'n oop verhouding tussen my kantoor en die verskillende bedrywe bestaan. Ons praat op 'n gereelde basis met mekaar oor die probleme en uitdagings wat u ondervind. Ek glo egter dat daar geen opwindender tyd in die Landbou was as juis nou nie.
Ek wil dit waag om te sê dat die Wynbedryf die voorloper in die proses van transformasie binne die landbou sektor is en ek wil u hiervoor bedank. Baie dankie dat u lankal reeds die kopskuif gemaak het en die voorbeeld stel.
In die Wes Kaap erken die Provinsiale regering die belangrike rol wat Landbou in sy geheel, en u as 'n bedryf, tot nou toe gespeel het in die skep van groei en welvaart van die ekonomie van die Provinsie. Dit is egter belangrik dat ons hierop sal voortbou en opnuut sal verbind tot 'n vennootskap waarin ons ook alle nuwe toetreders tot die sektor sal omarm en akkommodeer.
Voordat ons verder gaan wil ek net die kwessie aanraak wat miskien nie heeltemal hier op u kongres hoort nie, maar President Mbeki ook Maandag op Swellendam hieroor gepraat, en dit is die kwessie van plaaswerkers en hulle omstandighede en die jongste fokus op uitsettings. Ek is deeglik bewus wat baie boere doen om die omstandighede van hulle werkers te verbeter en watter tipe behuising baie boere aan hulle werkers voorsien. Dit is egter so dat daar nog steeds boere is wie aan hulle werkers 'n honger loon betaal en wat nog nie besef dat daar 'n nuwe stel reëls in hierdie land is wanneer dit by die menswaardige behandeling van hulle werkers kom nie.
Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging bly van kardinale belang vir die sosiale, politieke en ekonomiese stabiliteit in Suid-Afrika en die Wes- Kaap. Ons is reeds besig om saam met die Departement van Grondsake die nodige aanpassings te maak om die program te versnel en glo dat ons saam met al die ander rolspelers inniverende opsies op die tafel moet plaas om die proses te stimuleer en te versnel.
Kritiese oplossings, nie slegs met betrekking tot grond eienaarskap nie, maar ook vir die daaglikse aktiwiteite, moet ontwikkel en geimplementeer word. Dit is van uiterste belang dat sukses-verhale, met rolmodelle wat ander kan inspireer om vinniger deel te word, aan die groot klok gehang sal word. U rol as mentors is hier van groot belang.
Wes-Kaap landbou is die grootste bydraer tot SA landbou-uitvoere en die aandeel van die wynbedryf word jaarliks al hoe groter. Landbou is een van die heel belangrikste bydraers tot die ekonomie van die Wes-Kaap. Dit is ook die grootste bron van werksgeleenthede in ons provinsie en dra derhalwe beduidend by tot die sosio-ekonomiese welstand in ons provinsie.
Die wynbedryf het 'n geweldige groot beïnvloedingsrol om te speel deur sy reeds gevestigde, positiewe houdingsingesteldheid binne landbou en u moet help om te verseker dat die Wes-Kaap toekomsgerig sal wees. Saam moet ons toesien dat die oorkoepelende beeld van landbou in die Wes-Kaap optimaal positief is en bly!
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is deeglik bewus daarvan dat u nie die pad alleen kan loop nie, en sou graag wou sien dat ons dit as vennote moet doen. Daarom het dit ook van ons sekere klemverskuiwings gevra sodat ons, ons volledig kon herposisioneer om die leiding te neem en die nodige ondersteuning aan alle rolspelers te verleen.
Ons wil dus aan die voorpunt wees om die klimaat te skep waarbinne u moet opereer ten einde met vertroue voort te gaan op die koers wat u ingeslaan het. Vir ons as Departement lê die uitdaging daarin dat ons die totale landbousektor sal dien en ons programme so plooi dat ons te gelykertyd tred sal hou met die behoeftes en probleme van die bestaande industrieë en die nodige ontwikkelingsgeleenthede skep vir jong groeiende toetreders soos fynbos, buchu, rooibostee en essensiele olies.
Wat is dus die uitdagings waarmee die meeste bedrywe sal moet deel?
d As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, moet pro-aktiewe monitering van sulke stowwe geinisieer word en sal ons gesonde boerderypraktyke moet toepas wat ook "tracking and tracing rekords" daar sal stel wat bo verdenking is.
e Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tarief plafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
f Die skuif van kommoditeits gedrewe produksie na die 21e eeuse niche produkte en markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waarde toevoeging deur middle van verwerking van die basiese produk.
g Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur NEPAD.
Voorsitter ons sal op 'n effektiewe wyse tegnologiese ontwikkelings moet inisieer wat aan ons die "competitive edge" in die volgende dekade sal voorsien wat ook sal help met lae insetkoste en die versekering van volhoubare boerdery praktyke.
Om in lyn te kom met die groei en ontwikkelingstrategie van die Provinsie sal die departement voortgaan met sy nuwe initiatiewe ten opsigte van landelike ontwikkeling, plaaswerker ontwikkeling, agri-besigheid, die ontwikkeling van waterbronne, opleiding, en die verskerping van uitgebreide navorsing en ontwikkelings programme.
Internasionale vennootskappe wat daarop ingestel is om ons navorsingskapasiteit uit te brei is reeds 'n geruime tyd in plek en ooreenkomste met Bavaria, Florida en Boergondië werp reeds vrugte af. Ons rol in Afrika word ook duideliker namate ons program om Afrika te gaan renetreer, groter beslag kry.
Klimaatsverandering vra van ons om proefnemings te doen met nuwe gewasse en varieteite en die aanwending van sateliet tegnologie om weerstoestande en groeipatrone te bepaal.
Die vooruitgang van die Landbousektor is direk gekoppel aan die mate waartoe primêre produksie ooreenstem met die behoeftes van die ekonomie, beide wat direkte verbruik van basiese kommoditeite en die vraag na landbouprodukte vir verwerking aan betref asook rou produkte in die vervaardigingsbedryf. Dit is daarom dat dit belangrik is dat die visie vir Landbou binne die breër visie van die globale ekonomie gesien moet word, eerder as 'n beperkte fokus op basiese Landbouproduksie. Om hierdie rede is dit belangrik dat ons maatskaplike en besigheidsvennote deur hulle ondersteuning ook daarna moet streef dat Landbou kan bydra tot ekonomiese stabiliteit en groei en ontwikkeling wat tot voordeel moet strek van almal, as die ruggraat van 'n florerende plaaslike en provinsiale ekonomie.
Ek het aangedui dat ek glo dat landbou 'n rol te speeI het in Afrika en daarom moet ons beplanning vir die toekoms ook pertinent moet kyk na NEPAD en sy eie visie en program van aksie vir die ontwikkeling van Afrika as ons 'n speller in Afrika wil wees wat op ons drumpel is.
Versnelde volhoubare groei en ontwikkeling bevorder.
Wydverspreide armoede uitwis.
Markte binne Afrika skep en tegnologie oordrag bevorder veral met betrekking tot sake van gemeenskaplike belang.
Tydens die NEPAD vergadering van Staatshoofde in Julie 2002 is Landbou en Marktoegang is deur NEPAD as een van ses prioriteits areas bevestig. Daarom is daar reeds 'n projek van stapel gestuur om te fokus op Landbounavorsing en ondersteuning. Ek glo dat ons 'n betekenisvolle bydrae kan lewer.
Ons moet Landbou ontwikkeling aktief ondersteun en terselfdertyd produsente aanmoedig om hulle produksiebasis na die res van Afrika uit te brei wat vir ons 'n legio voordele kan inhou.
Voorsitter ek hoop dat ek vir u so 'n bietjie insig kon gee in die pad wat ons wil loop. Baie van die punte is moontlik nie spesifiek op u bedryf van toepassing nie, maar ek glo dat daar tog 'n hele paar raakpunte is.
Ek wil afsluit deur vir u te vra hoe gereed is ons vir die opwindende uitdagings wat vir ons voorlê en hoe bereid is ons om hierdie pad te stap. Ek wil vir u sterkte toewens met u beraadslagings by hierdie kongres en die hoop uitspreek dat u ook na afloop van hierdie kongres met ons in gesprek sal tree sodat ons saam kan werk aan die antwoorde om ook u bedryf sterk te maak.
<fn>GOV-ZA.132169.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme nooi bieë uit vir bovermelde produksieproses vir die Departement se Jaarverslag vir 2005/2006.
Die vollengte Jaarverslag vir 2005/2006 sal uit drie afdelings bestaan, nl. Engels, Afrikaans en Xhosa. Elke afdeling sal opgemaak word uit ongeveer 230 bladsye. Die totale publikasie sal uit ongeveer 690 bladsye bestaan.
Voornemende tenderaars moet dus oor die kapasiteit beskik om teen 18 Augustus 2006 die ontwerp van die publikasie, insluitend die voor- en agterblad, te doen, die uitleg te doen, vertalings en drukwerk te reël vir die vollengte Jaarverslag.
Die bywoning van 'n inligtingsessie om 09:00 op 11 Mei 2006 is dus verpligtend. Die sessie sal gehou word op die 9de Verdieping, Raadsaal, Waldorf Arkade, Kaapstad.
'n Voorgestelde ontwerp-uitleg (proefformaat) moet die voltooide tenderdokumente wat ingedien word, vergesel. Die voorgestelde teks en foto's vir die proefformaat sal by die inligtingsessie voorsien word.
Een bladsy met tabelle en 'n organogram.
Die boddokumente is beskikbaar om afgehaal te word tussen 08:00 en 15:30 Maandae tot Vrydae vanaf die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, NBS Waldorf Arkade, 9de Verdieping, St Georges Wandelgang 80, Kaapstad. Die volgende dokumente moet saam met die boddokumente ingedien word: 'n dekblad van nie meer as een paragraaf nie wat u spesifieke veld(e) van kundigheid aandui; waarom u dink dat u geskik is vir die opdrag; 'n gedetailleerde CV en kontakbesonderhede van drie werkverwante verwysings wat kwalifiseer om op u werk kommentaar te lewer.
Ingevolge die Provinsiale Regering Voorkeurverkrygingsbeleid, sal HDI kandidate voorkeur geniet.
Die sluitingsdatum vir indiening van bieë is Maandag, 22 Mei 2006, stiptelik om 11:00.
Vir bodnavrae, skakel gerus mnr Ebrahim Hardy by 021 483 9149.
Vir inhoud/tegniese navrae, skakel gerus me Agnes van den Berg by 021 483 9160.
NBS Waldorf Building 9th Floor, Room 27, 80 St.
NBS Waldorf Building 9th Floor, Room 27, 80 St.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.132597.2010-03-24.af.txt</fn>
Die welstand van ons pasiënte in ons fasiliteite geniet die hoogste prioriteit en die behandeling wat hulle ontvang moet vergelyk met die beste in die wêreld. Dit is egter net moontlik as ons vir ons verpleegpersoneel omstandighede skep waarbinne hulle diens van hoogstaande gehalte kan lewer het min. Uys gesê.
Min Uys het tydens 'n saamtrek van verpleegpersoneel hulde gebring aan die onbaatsugtige taak wat verpleegsters daagliks lewer. " Ek weet dat die druk op julle daagliks toeneem, maar is bemoedig deur die positiewe gesindheid van ons verpleegsters dwarsoor die provinsie " het Uys gesê.
Die Wes-Kaap gaan ook , soos wêreldwyd, gebuk onder 'n ernstige tekort aan genoeg verpleegsters, maar ons is daagliks besig om kreatief en doelgerig aan oplossings te werk sê Uys.
Min Uys het bekend gemaak dat die departement van gesondheid ver gevorder het om 'n Direktoraat vir Verpleegdienste te skep en dat die poste binnekort geadverteer sal word. Die Direktoraat sal verantwoordelik wees vir advies aan die departement en die koordinering van verpleegstersverwante sake. Daar sal ook sterk gefokus word op aangeleenthede wat dienslewering raak.
Gereelde vergaderings met 'n verteenwoordigende verpleegsters bestuurskomitee waar aangeleenthede soos oortydbetaling en skaarsvaardighede toelae aangespreek word.
Die opgradering en uitbreiding van fasiliteite om 'n vriendelike werksomgewing te skep soos die groot projekte tans by die hospitale in George, Worcester, Paarl, Stikland en Vredenburg.
Die toekenning van meer beurse vir verpleegstudente. Vanjaar is 2948 beurse toegeken.
Die vervanging en opgradering van toerusting. In die huidige boekjaar spandeer die departement R174m aan nuwe mediese toerusting.
Verpleegster welsynprogramme is in plek om druk en spanning te hanteer, emosionele bystand te lewer en selfs te help met huishoudelike probleme.
Min Uys het gesê op nasionale vlak is hy deel van 'n proses wat ver gevorder het om te kyk na die verbetering van professionele verpleegsters se salarisse. Dit is tyd dat verpleegsters beter vergoed word vir die onmisbare diens wat hulle lewer.
Daar is geen twyfel dat genoeg verpleegsters direk gelyk gestel kan word aan beter behandeling van pasiënte en dus laer sterftegevalle nie. Ek doen 'n beroep op jong mense om die verpleegberoep ernstig as 'n loopbaan te oorweeg. Dit is 'n opwindende beroep met vele fasette en bied die geleentheid vir bevordering, veral as u lief is om met mense te werk het Uys afgesluit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.132729.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13276.2010-03-24.af.txt</fn>
In die Wes-Kaap word 'n dranklisensie vereis vir enige persoon wat drank mikro-vervaardig en verkoop vir kleinhandelsdoeleindes. In die Wes-Kaap is 'n "kleinhandelsverkoper" 'n persoon wat gelisensieer is kragtens die Drankwet 27 van 1989 om drank te verkoop vir verbruiksdoeleindes (sluit verbruik op die gelisensieerde persele en verbruik weg van gelisensieerde persele af in).
Die Wes-Kaapse Drankraad is die openbare entiteit wat aansoeke oorweeg en besluite neem rakende aansoeke, terwyl die Direktoraat: Drankregulasies toesig hou oor die administratiewe, sowel as toepassings-aspekte van die Drankwet.
As jy 'n vervaardiger of verspreider is, moet jy jou laat registreer by die Nasionale Drankowerheid.
Dit is 'n misdaad om drank sonder 'n lisensie te verkoop en die Suid-Afrikaanse Polisiediens kan stappe doen teen so 'n persoon en kan die onderneming sluit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13276.services.11453.10479.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
As jy sonder 'n lisensie handel dryf, oortree jy die wet en die polisie mag stappe teen jou doen, jou onderneming sluit en beslag op jou bates lê.
Die Provinsiale Drankraad behartig dranklisensies.
Dranklisensies moet jaarliks hernieu word.
Die publiek mag besware teen die toekenning van 'n lisensie aanteken. Die Drankraad sal die aansoek en alle besware wat ontvang is, oorweeg en die aansoek goedkeur of verwerp.
Die Drankraad kan 'n voorwaardelike dranklisensie toeken.
Goedkeuring van die lisensie onderworpe aan bewys van hersonering of toestemming vir gebruik deur die plaaslike munisipaliteit.
Geen harde musiek of luidrugtige vermaak in 'n restaurant nie.
Beperkings op handelsure.
Beperkings om te verseker dat die lisensie slegs gebruik word vir die doel waarvoor dit uitgereik is, bv. dat 'n restaurant nie 'n nagklub word nie.
As jou gelisensieerde perseel 'n openbare ergernis word, kan jou bure 'n klag indien. Die polisie sal stappe teen die handelaar doen. As die probleem aanhou, kan die Drankraad 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderwerp, of die lisensie terugtrek of opskort.
Gedurende die afgelope tien jaar tronkstraf sonder die opsie van 'n boete uitgedien het (die Raad mag in sekere gevalle 'n uitsondering maak).
n Eggenoot/eggenote van enigeen van die bogenoemde is.
U kan deur 'n prokureur of 'n drankkonsultant vir 'n dranklisensie aansoek doen, of u kan in u persoonlike hoedanigheid aansoek doen.
Aansoekvorms (VORM 1) is by die Suid-Afrikaanse Biblioteek in Kaapstad beskikbaar. Andersins kan u die regulasies koop wat kragtens die Drankwet uitgevaardig is en wat VORM 1 insluit. Hierdie aansoekvorm is in triplikaat en bestaan uit die oorspronklike, 'n afskrif vir die Aangewese Polisiebeampte (APB), en 'n afskrif vir die Drankraad.
Sluit besonderhede ter ondersteuning van u aansoek in, soos bewys van beroep. Sluit ook besonderhede van die perseel in, soos kleurfoto's of 'n gedetailleerde beskrywing, 'n afskrif van die spyskaart (indien kos bedien word), en 'n vloerplan waarop die plasing en afmeting van deure, vensters en toonbanke en die ligging van strate en uitgange aangedui word.
Die aansoek moet getik en nie handgeskrewe wees nie.
Die voorgeskrewe aansoekgeld moet by die plaaslike kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) inbetaal word en bewys van betaling moet by die aansoek aangeheg wees.
Die voltooide vorm moet op die eerste Vrydag van die maand deurgestuur word aan die landdros in die distrik waar die persele wat gelisensieer moet word, geleë is.
Twee weke voordat die aansoek aan die landdros deurgestuur word, moet kennis van voorneme aan die Staatsdrukker in Pretoria deurgegee word vir publikasie in die Staatskoerant op die eerste Vrydag van die maand. Die kennisgewing in die Staatskoerant is die enigste kennis van die aansoek wat aan die publiek gegee word.
Die APB vir die distrik sal binne 35 dae 'n verslag by die landdros indien. Die APB sal die plaaslike gemeenskapspolisiëringsforum of plaaslike belastingbetalersvereniging van die aansoek in kennis stel.
U het 42 dae om skriftelik op die polisieverslag of enige besware te antwoord.
Indien daar geen besware ontvang word nie en die polisieverslag is ingedien, kan die aansoek na die sekretaris van die Drankraad deurgestuur word.
Die Drankraad sal elke aansoek ten opsigte van die aansoeker, die perseel en openbare belang oorweeg.
Nakoming van die riglyne wat hier uiteengesit is, waarborg nie die sukses van 'n aansoek nie. Die Drankwet en sy regulasies is ingewikkeld en aansoekers word aangeraai om professionele advies rakende die werking daarvan in te win.
Om nadere besonderhede te bekom, kontak die Wes-Kaapse Drankraad.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13276.services.11453.10481.2010-03-24.af.txt</fn>
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n gemeenskap bedrywig is, moet hulle in kennis gestel word. As die probleem aanhou, word daar van die polisie verwag om 'n verslag aan die Drankraad te stuur. Die Drankraad mag 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderhewig maak of, indien nodig, die lisensie terugtrek of opskort.
Om 'n klagte teen 'n gelisensieerde perseel in te dien, moet jy 'n volledige beëdigde verklaring by die polisie aflê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13276.services.11453.10483.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie. Op die eerste Vrydag van die maand word alle kennisgewings van voorneme om vir 'n dranklisensie aansoek te doen in die Staatskoerant gepubliseer. Hierdie kennisgewing in die Staatskoerant is die enigste kennis van die aansoek wat aan die publiek gegee word.
Jy kan binne 28 hofdae 'n beswaar teen 'n aansoek indien by die landdros in die distrik waarbinne die perseel val.
jou volle naam en straatadres die naam en adres van die perseel waarteen beswaar gemaak word redes vir die beswaar met, waar moontlik, bewyse ter ondersteuning van hierdie beswaar.
As jy van 'n petisie wil gebruik maak om teen 'n dranklisensie-aansoek beswaar te maak, moet jy verseker dat die volledige kontakbesonderhede van die opsteller voorsien word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13276.services.11453.10485.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
Die Groenskrif oor dranklisensiëring beraam dat daar nagenoeg 18 000 onwettige sjebien- en taverne-operateurs in die Wes-Kaap is.
Die projek sluit bewusmakingsprogramme in wat deur SABMiller en die plaaslike regeringsektor aangebied en deur die Provinsiale Drankraad onderskryf word.
Die tavernelisensiërings projek is in Junie 2001 by wyse van 'n werksessie in Beaufort-Wes van stapel gestuur. Die klem val tans op die informele behuisingsgebiede om Kaapstad.
Die eerste fase van die projek behels die verhoging van bewustheid by taverne- en sjebieneienaars deur hulle van inligting oor dranklisensies en die dranklisensiëringsproses te gee. As jy besluit om vir 'n dranklisensie aansoek te doen, sal SAB jou na 'n drankkonsultant verwys wat jou afslag sal gee om jou te help om vir die lisensie aansoek te doen.
Nadat jy om 'n dranklisensie aansoek gedoen het, sal SAB jou help met opleiding in sake- en bemarkingsvaardighede om jou onderneming te vestig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13276.services.11453.18337.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke. Die sakelyste van vergaderings wat deur die Wes-Kaapse Drankraad gehou word, is ook vir die publiek beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13294.public_entities.261.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13294.pubs.bills.bills.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.133015.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse in Toerime bied die Provinsiale Regering aan?
Wat Dek die Beurs?
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of -werk?
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Kan Ek Aansoek Doen?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse in Toerisme bied die Provinsiale Regering Aan?
Die Provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme bied oor die algemeen twee beurse vir voltydse studie aan, mits daar 'n behoefte aan die vaardighede in die provinsie is.
Wat Dek die Beurs?
Die Technikonbeurs dek klasse, terwyl die beurs aan die Universiteit van Stellenbosch klasse, boeke, toerusting, verblyf en kos dek.
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of -werk?
Nee. Dié is nie terugwerkbeurse nie, en jy hoef ook nie enige geld terug te betaal nie.
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Die Departement keur aansoekers uit die lys van studente wat geregistreer is vir die betrokke kursus.
As jy dink jy kom in aanmerking vir die beurs kragtens die bogenoemde voorwaardes, skakel jou instelling se beurskantoor.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13312.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie Direktoraat bring alle regeringsfere en besigheid en die burgerlike samelewing bymekaar ten einde geïntegreerde en billike ekonomiese ontwikkeling in die Wes-Kaap teweeg te bring.
die ondersteuning van klein en middelslagbesighede in geteikende sektore, veral onder histories benadeelde individue, vroue en landelike gemeenskappe, en die versekering van breër en betekenisvolle deelname aan die ekonomie deur swartmense in groeiende sektore (swart ekonomiese bemagtiging).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13312.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13312.services.11443.10837.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan. Die Swart Besigheidsraad en die Swart Besigheidsforum speel albei sleutelrolle om rolspelers rondom die vorming van swart besighede byeen te bring. Hierdie organisasies help om 'n gemeenskaplike front daar te stel vir die ontwikkeling en implementering van 'n nasionale strategie vir die ontwikkeling van swart besighede.
Inligting oor 'n verskeidenheid dienste kan ook op die Seda-webwerf bekom word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13312.services.11443.11443.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Dié diens sit die werk van die Nasionale Bemagtigingsfonds uiteen en verduidelik hoe jy van die spektrum van dienste gebruik kan maak. Dit is veral van belang vir die persoon wat met 'n nuwe onderneming wil begin, maar daar is ook baie handige dienste vir...
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan.
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13312.services.11443.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Dié diens sit die werk van die Nasionale Bemagtigingsfonds uiteen en verduidelik hoe jy van die spektrum van dienste gebruik kan maak.
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan.
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13312.services.11443.6674.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend te word.
Minstens 51% in swart besit wees en 'n aansienlike verteenwoordiging van swart bestuurders hê.
n Omset hê van nie meer nie as R12-miljoen per jaar.
n Minimum verhandelingsgeskiedenis hê van een jaar.
Voldoen aan al die relevante regulasies, bv. hulle moet geregistreer wees by die Maatskappye en Intellektuele Eeiendomsregistrasiekantoor van Suid-Afrika (CIPRO) en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Bestaande KMMOs met goeie groeipotensiaal vinnig in die hoofstroom van die formele ekonomie te kry.
Bande te kweek tussen KMMOs in swart besit en korporatiewe en openbare sektor ondernemings.
Regstellende verkryging en uitkontrakteringsinisiatiewe te komplimenteer.
Die ontvanger te help om kapasiteit te bou om suksesvol mee te ding vir tenders en uitkontrakteringsgeleenthede.
Besoek Handel en Nywerheid se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13312.services.14707.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement staan plaaslike projekte vir ekonomiese ontwikkeling reg deur die Wes-Kaap by deur hulle te befonds, en deur hulle van deskundige raad en bystand met die ontwikkeling van besigheidsplanne en uitvoerbaarheidstudies te voorsien.
Die totstandkoming van Ekonomiese Ontwikkelingseenhede (EOE's) op munisipale vlak sal plaaslike owerhede help om plaaslike ekonomiese ontwikkeling in hul gebiede te bevorder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13330.2010-03-24.af.txt</fn>
Toerismeontwikkeling behels die verbreding van die eienaarskapsbasis van toerismebesighede om meer mense toe te laat om vooordeel te trek uit die toerismebedryf en die vaardigheidsontwikkeling, werkgeleenthede en welvaartskepping wat daarmee gepaard gaan. Die Direktoraat streef daarna om te verseker dat toerismevoordele oor die hele die provinsie versprei word.
bewusmaking van mense van toerisme, veral in skole, en ondersteuning van die Kaapse Kunsvlyt- en Ontwerpinstituut.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13330.pubs.public_info.S.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
As 'n uittreksel uit die publikasie "Die Fasilitering van Entrepreneurskap in Toerisme", is die doel met dié gids om toerisme-entrepreneurs te help om nuwe besighede in die toerismesektor te stig. Dit sluit inligting in oor hoe om kennis op te doen oor die verskillende sakeregulasies en seker te maak dat jou onderneming daaraan voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11587.11103.2010-03-24.af.txt</fn>
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die hoofoogmerk van TOP is om die groei en uitbreiding van toerisme-ondernemings aan te moedig en te fasiliteer. Groot operateurs, beleggers, KMMO's en voorheen benadeelde ondernemings word gehelp om lewensvatbare skakels en sakegeleenthede te identifiseer. Hulpbronne word dan benut om hierdie geleenthede te realiseer.
TOP beskik oor 'n Opleiding- en Tegniese Bystandfonds wat op 'n gedeeldekostebasis met die onderneming gebruik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11587.11129.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief.
n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure.
n Gemeenskaps- of openbare diens wat bestaan uit groot verkeersgenereerders (soos 'n streekswinkelsentrum) en kleiner verkeersgenereerders (soos 'n plek van aanbidding of lisensiëringskantoor).
n Kommersiële of sakediens of produk wat deur padaanwysers aangedui word langs (maar nie buite nie) die padskouer wat op voertuigbestuurders gemik is.
U kan 'n aanvanklike aansoek om 'n padaanwysing aan u naaste plaaslike toerismeburo (PTB) rig. Die PTB doen 'n aanbeveling op grond van die besonderhede in die aansoek. Die besonderhede word dan aan 'n hoër toerisme-owerheid deurgestuur waar nog oorwegings en aanbevelings gedoen word.
Na die ondersoekprosesse kan 'n brief van aanbeveling uitgereik word en indien die aansoek suksesvol is, kan die padaanwysing opgerig word. Gewoonlik betaal die eienaar/operateur van die toerismeplek vir die voorsiening van nie-noodpadaanwysings, m.a.w. vir toerismepadaanwysings soos besienswaardighede of dienste.
Indien die vereiste inligting spoedig voorsien word, behoort die oorweging van aansoeke nie langer as twee maande te duur nie.
Die dokument, Riglyne en Aansoekvorm vir Toerismepadaanwysings, bevat 'n inligtingsblad vir aansoeke, asook al die nodige vorms. Aansoekers kan hierdie dokument by hul naaste PTB bekom.
Nadat u die aanvanklike afdelings van die aansoekvorm ingevul het, moet u die dokumente aan die PTB terugbesorg vir oorweging.
Vir nadere besonderhede, verwys na die dokument getitel Provinsiale Toerismegeriewe-oudit en padaanwysingsraamwerk vir die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11587.11236.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry.
n Lys van steunagentskappe, sakegeleenthede, finansieringsgeleenthede en 'n paneel mentors word bygehou waaruit entrepreneurs inligting kan bekom.
Gesamentlike ondernemings word gefasiliteer.
Bystand word verleen met die opstel van sakeplanne.
Boekhoudingsadvies is beskikbaar.
Algemene en spesifieke inligting oor die toerismebedryf word versprei.
KMMO-werkwinkels wat deur toerisme-, entrepreneurskap- en bemarkingskundiges gefasiliteer word, word aangebied om toerisme-entrepreneurs te help om hul besighede verder te ontwikkel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11588.11112.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling. Slegs 'n beperkte reeks entiteite kom in aanmerking vir befondsing, soos artikel 21-maatskappye of NRO's, wat plaaslik gefokus en gemeenskapgebaseerd is.
Volledige besonderhde van die befondingsoogmerke, wie in aanmerking kom, vereistes vir kwalifisering, tipe bedrywighede wat befonds word, uitsluitings, aansoekprosedures, en vorms kan in die Befondsingsbeleidshandleiding gevind word.
Om vir befondsing te kwalifiseer, moet u aan 'n aantal vereistes voldoen. U maatskappy moet byvoorbeeld 'n lopende saak wees en moet verplig wees om 'n jaarverslag in te dien.
Befondsing is nie beskikbaar om bonusse of salarisse te betaal nie, om terugwerkende koste wat deur 'n entiteit aangegaan is te dek nie of vir ander uitsluitende faktore nie.
Die Befondingsbeleidhandleiding bevat alle inligting oor die fonds asook volledige besonderhde oor die aansoekprosedure.
Aansoeke moet op die voorgeskrewe vorms ingevul word wat van die Departement (tel: 021 483 4165) verkry kan word. Afskrifte van die vorms is ook beskikbaar as deel van die Befondsingsbeleid-handleiding.
Aansoeke sluit elke jaar op 31 Julie, beoordeling vind in Augustus en September plaas, en toekennings word dieselfde jaar in Oktober aangekondig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11590.11124.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Jy kan jou laat registreer as jy nuut is in die bedryf of as jy 'n gids is wie se registrasie verval het.
Voor jy jou kan laat registreer, moet jy toergidsopleiding ondergaan deur 'n geakkrediteerde opleidingsorganisasie.
As jy 'n ongeregistreerde gids of 'n voormalige SATOER-gids is wat jou nog nie onder die nuwe stelsel laat registreer het nie, moet jy met een van die amptelike opleiers/assessors in verbinding tree, wat jou sal beoordeel. Jy kan dan die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap, skakel om jou registrasie as 'n amptelike toergids te voltooi.
Kry opleiding as 'n toergids van enige geakkrediteerde opleier. 'n Volle lys Opleiders en Assessors is beskikbaar op die THETA Toerisme, Gasvryheid en Sportonderwys en -Opleidinggesag-webwerf www.theta.org.za of jy kan navraag doen by die Toergidsregistrasiekantoor.
Wanneer die opleiding voltooi is, moet jy jou laat registreer by die Toergidsregistrasiekantoor van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, waar 'n unieke toergidsnommer (WK-nommer), toergidskenteken en ID-kaart aan jou uitgereik sal word.
Voltooide en ondertekende aansoekvorm, wat die tipe registrasie aandui.
Ondertekende oorspronklike Gedrags- en Etiekkode.
Gewaarmerkte afskrif van Bewys van Beoordeling van die THETA-geakkrediteerde Assessor/Opleidingverskaffer.
Gewaarmerkte afskrif van 'n Opleidingsertifikaat van die THETA-geakkrediteerde Assessor/Opleidingverskaffer.
Gewaarmerkte afskrif van 'n THETA-sertifikaat (THETA sal dit aan jou verskaf).
Gewaarmerkte afskrif van jou Suid-Afrikaanse ID of paspoort of van 'n Permanente Verblyf- of Werkpermit.
Gewaarmerkte afskrif van alle toergids- en verwante kwalifikasies.
n Geldige en gesertifiseerde Noodhulpsertifikaat.
Gewaarmerkte afskrif van bewys van taalvaardigheid vir elke vreemde taal waarin toere gelei sal word.
Vier paspoortgrootte kleurfoto's (skryf naam in drukskrif agter op foto's).
Die registrasiegeld van R240.00 per persoon, (maak alle tjeks betaalbaar aan die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling).
Maandae tot Vrydae oop van 08:00 tot 15:00 (elke dag toe tussen 12:30 en 13:30).
Nadat jy opgelei, beoordeel en geregistreer is, sal jy jouself as toergids moet bemark deur toeroperateurs vir werk te nader.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13330.services.11592.67965.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe Spoor Mens 'n Toergids op?
Hoe Spoor Mens 'n Toergids op?
As jy op soek is na 'n geregistreerde toergids om jou die Wes-Kaap te help verken, kan jy deur die Toergids databasis kyk vir die persoon wat aan jou behoeftes voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.133387.2010-03-24.af.txt</fn>
Pos asseblief jou voltooide aansoekvorm aan Me K Mongane, Belegging in Kultuur, Privaatsak X897, Pretoria, 0001.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte.
Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
Die hoofdoel is om toegang te verskaf tot vaardighede en markte as 'n hulpmiddel vir stedelike herlewing, plattelandse ontwikkeling en werkskepping.
Prioriteit sal gegee word aan voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Projekte moet kuns-, kultuur- en erfenisverwant wees.
Daar moet goeie bewyse wees van bevoordeeldes se vernuf-potensiaal of vermoë om te leer.
Produkte en dienste van die projek moet van goeie gehalte wees en behoort beide plaaslik en oorsee bemarkbaar te wees.
Produkte moet die potensiaal hê om selfonderhoudend te wees.
Projekte moet waar van toepassing voldoen aan wetgewing.
Projekte moet regverdig handeldryf.
Projekte moet geplaas wees in armoedenodusse en provinsiale prioriteitsgebiede.
Projekte behoort gemeenskapsgedrewe te wees en besit word deur, of die gemeenskap direk bevoordeel wat betref óf werksgeleenthede, opleiding óf vennootskappe.
Projekte wat roumateriaal gebruik behoort seker te maak dat die bronne ekovriendelik is en omgewingsvolhoubare oes- of benuttingspatrone gebruik.
Projekte behoort die doel te hê om 'n kleinonderneming of sake-eenheid vir die skepping van werk te stig.
Projekte behoort die potensiaal te hê om toerisme te steun en te bevorder.
Projekte behoort unieke inheemse produksie te hê.
Vroue, die jeug en gestremdes behoort voorkeur te kry.
Agente, konsultante of enige ander diensverskaffer kan nie die bevoordeelde wees nie.
Die spertyd vir aansoeke is 13 Junie 2006. Geen gefaksde afskrifte sal aanvaar word nie. Alle aansoeke sal gehaltebeoordeling ondergaan deur 'n ewekniehersieningsproses.
Die Belegging in Kultuur het Provinsiale Koördineerders aangestel in elke provinsie om enige vorm van steun en hulp te verskaf.
Tel: 012 441 3000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13350.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy gekontrakteer of in diens geneem wil word as 'n toergids deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur of as jy 'n vryskut toergids wil wees, moet jy jou laat registreer by die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling.
Iemand wat nog nooit betrokke was by toerisme nie maar 'n toergids wil wees kan aansoek doen om registrasie. Toergidse wat tans nie geregistreer is nie, kan ook hulle registrasie laat hernu.
Die toergidsregistrasiekantoor werk vir jou en is toegewy aan transformasie, werkskepping en ekonomiese deelname.
Brosjure: Het jy jou Toergids vir hulle Kaart en Kenteken Gevra?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13392.services.16031.10500.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer is in Maart 2003 tot stand gebring. Die Verbruikersbeskermer tree namens verbruikers as 'n "vervolger" op om hul klagtes of sake aan die Tribunaal voor te lê.
Die Verbruikerstribunaal is 'n spesiale hof wat verbruikersklagtes aanhoor.
U kan n klagte indien deur die tolvrye klagtelyn by 0800-007-081 te skakel of deur met u naaste Verbruikersadvieskantoor in verbinding te tree.
U kan ook n klagte indien deur die Cape Gateway Inbelsentrum by 0860 142 142 te skakel. Die inbelsentrumoperateur sal die besonderhede van die klagte aanteken en u van n verwysingsnommer voorsien. Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer sal binne 24 uur aandag aan die klagte gee.
U kan ook n klagte aanlyn by die Nasionale Verbruikersforum indien.
Kla so gou as moontlik.
Rugsteun u klagte by wyse van fakture ens.
Wees selfgeldend en wees hoflik.
Volg u klagte op na n redelike verloop van tyd indien u geen terugvoering ontvang het nie.
Teken aan met wie u gepraat het, wanneer dit plaasgevind het en hou afskrifte van briewe wat gestuur is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.133946.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting aan?
Wat word deur die Beurs Gedek?
Sal Ek Enigiets moet Terugbetaal of Terugwerk?
Waar kan die Beurse Opgeneem Word?
Wie kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse Bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting Aan?
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting bied elke jaar 44 beurse aan vir voltydse studie in Maatskaplike Werk. Vier-en-twintig van dié beurse word spesifiek aangebied vir manlike Maatskaplike Werkstudente, terwyl 20 van hulle vir Maatskaplike Ontwikkeling-studiebeurse is wat toegestaan word deur die Maatskaplike Ontwikkeling- en die Gesondheid- en Welsyns-SETA.
Wat Word deur die Beurs Gedek?
Die beurse vir manlike maatskaplike werkstudente dek registrasiefooie, klasgeld, boeke en eksamengeld. Die Maatskaplike Ontwikkelingstudiebeurse dek klasgeld, boeke en waar dit regverdigbaar is, huisvesting.
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of Terugwerk?
Die beurse word aangebied op 'n terugwerk-basis, met ander woorde, jy sal 'n jaar lank as maatskaplike werker in die Wes-Kaap moet werk vir elke jaar van die beurs.
Waar Kan die Beurse Opgeneem Word?
Die Universiteit van Kaapstad, die Universiteit van die Wes-Kaap, die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie, UNISA, die Universiteit van Stellenbosch en die Hugenotekollege.
Wie Kan Aansoek Doen vir 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Beursgeleenthede word geadverteer in die Sunday Times en plaaslike koerante, en inligtingsbesprekings word gehou by tersiêre onderwysinstellings.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13416.public_entities.261.74084.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13416.public_entities.261.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13416.services.11442.10423.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Olieveldvaartuie te diens en op te knap.
Platforms en modules te bou.
Toerusting te voorsien.
Opleiding en personeeldienste te verskaf.
Verbruiksprodukte te voorsien.
Die Inisiatief het ontstaan toe die Kaapse Streeksakekamer 'n vergadering met die provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Stad Kaapstad en Wesgro belê het.
Ongeveer 20 maande se wisselwerking in die bedryf het daarop uitgeloop dat vennote soos die Nasionale Hawegesag, die Departement van Handel en Nywerheid, Eskom, ensovoorts, betrek is. Private maatskappye het in dié tydperk hulle kundigheid bygedra in spanne soos die Bemarkingstrategiegroep en die Haweloodskomitee.
Dit is aangenaam om aan te kondig dat dié inisiatief nou in 'n bedryfsinisiatief (Artikel 21-maatskappy) formaliseer is wat as 'n vennootskap tussen die openbare en private sektore bestuur sal word. Die Maatskappy staan as die Kaapse Olie- en Gasvoorsieningsinisiatief (COGSI) bekend en sal die Wes-Kaap ontwikkel en vestig as die olie en gas diens- en voorsieningsmiddelpunt vir Afrika.
Na 'n openbare proses van benoeming en verkiesing deur die bedryf, is agt Raadsportefeuljes gevul. Nog vier portefeuljes is ex officio direkteure wat deur die onderskeie Openbare Sektor-belanghebbers benoem is. 'n Uitvoerende Direkteur en PA is ook as voltydse werknemers van die maatskappy aangestel om die inwerkingstelling van projekte en programme bestuur.
Hoewel die Regering dit sal steun, behoort die inisiatief aan die bedryf en is hulle die mede-bepalers van die instelling van die opwindende projek.
Sertifiseringsfonds: om 'n betroubare databasis van verskaffers te verskaf deur akkreditasie en sertifisering te monitor.
Verskaffers-ontwikkelingsprogram: om pogings te subsidieer om hoër vlakke van sertifisering te bereik.
Platformprojek: 'n veldtog om die hertoerusting en konstruksie van aflandige platforms te lok.
Uitvoerbaarheidsfonds: saadfinansiering vir uitvoerbaarheidstudies om die hawe-infrastruktuur (in samewerking met Eskom) te verbeter.
Beter mededinging in die bedryf deur die bogenoemde programme.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Stad Kaapstad besef hoe belangrik die bedryf vir die plaaslike ekonomie is en het R3 miljoen aan COGSI beskikbaar gestel. Die geld sal bestee word aan bogenoemde programme, en sal deur die COGSI se Raad en Uitvoerende Direkteur hanteer word. Meer finansiering sal ook van die Nasionale Regering en ander bronne ingewin word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13416.services.11442.10441.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Daar word tans baie gekonsentreer op die ontwikkeling en bemarking van organiese produkte weens 'n toenemende plaaslike en internasionale vraag na organiese produkte, die voordele wat dié tipe boerderymetodes inhou vir biodiversiteit en volhoubaarheid, en die feit dat organiese boerdery maklik inskakel by kleinskaalboerdery.
Opleiding, sake- en bemarkingsteun is vir organiese boere beskikbaar deur die agrisakesteunprogram. Die ontwikkeling van boere wat organiese produsente kan word, word gesteun deur die Landbounavorsingsraad, 'n statutêre liggaam met 'n nasionale mandaat, en Elsenburg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13416.services.11442.10452.2010-03-24.af.txt</fn>
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
n MIV- en vigsbeleid is 'n geskrewe dokument wat 'n organisasie se posisie en praktyke uiteensit ten opsigte van MIV en vigs.
Sit 'n organisasie se posisie uiteen oor MIV en vigs en gee duidelike riglyne oor hoe MIV en vigs in die werkplek bestuur sal word.
Identifiseer en beskerm werkgewers en werknemers se regte en verantwoordelikhede in die konteks van MIV en vigs.
Stel standaarde van optrede wat van alle werkgewers en werknemers verwag word.
Vestig konsekwentheid binne die maatskappy.
Stel die standaard vir kommunikasie oor MIV en vigs.
Verskaf 'n goeie grondslag waarop 'n MIV en vigs werkplekprogram gebou kan word.
Lig werknemers in oor bystand wat beskikbaar is.
Toon toewyding aan die hantering van MIV en vigs.
Verseker ooreenstemming met nasionale en internasionale praktyke.
Sleutelkwessies waaraan maatskappye behoort te dink betreffende MIV- en vigsbeleide.
Erkenning van MIV en vigs as 'n werkplekkwessie omdat dit produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne bedreig. Die werkplek speel, as 'n integrale deel van die gemeenskap, 'n uiters belangrike rol in voorkoming.
Bevordering van billikheid en nie-diskriminasie tussen indiwidue met MIV-infeksies, en tussen MIV en vigs en ander vergelykbare gesondheids/mediese toestande.
Skepping van 'n ondersteunende omgewing sodat werknemers wat met MIV leef in staat is om hulle werk onder normale omstandighede by hulle huidige werkgewer voort te sit solank as wat hulle medies in staat is om dit te doen.
Beskerming van die menseregte en waardigheid van mense wat met MIV of vigs leef - dié beskerming is noodsaaklik in die voorkoming en beheer van MIV en vigs.
Erkenning van die feit dat MIV en vigs 'n buitengewone groot uitwerking het op vroue - dit moet in ag geneem word in die ontwikkeling van werkplekbeleide en -programme.
Erkenning van konsultasie, insluiting en die aanmoeding tot volle deelneming van alle belanghebbers as sleutelbeginsels wat die grondslag moet vorm vir elke MIV- en vigsbeleid en -program.
Erkenning dat MIV voorkombaar is en dat die werkplek doeltreffende voorkomingspogings moet bevorder.
n MIV en vigs werkplekprogram is 'n aksiegerigte plan wat 'n organisasie kan instel om nuwe MIV-infeksies te voorkom, sorg en steun te verskaf vir werknemers wat MIV en vigs onder lede het of daardeur geraak word, en die impak van die epidemie op die organisasie bestuur.
universele infeksiebeheerprosedures die skep van 'n oop, aanvarende omgewing welstandsprogramme vir werknemers wat geraak word deur MIV en vigs die voorsiening van teenretrovirale middels of die verwysing na relevante diensverskaffers opvoeding en bewusmaking van teenretrovirale en behandelingsgeletterdheid-programme berading en ander vorms van maatskaplike steun vir werknemers wat die siekte onder lede het redelike tegemoetkomendheid vir besmette werknemers strategië om die direkte en indirekte koste van MIV en vigs te hanteer monitering, beoordeling en hersiening van die program.
Internasionale Konfederasie van Vrye Vakverbonde.
Kongres van Suid-Afrikaanse Vakverbonde.
Of besoek die AHI Vigs-aanlyn Hulplyn wat inligting verskaf oor verskeie onderwerpe wat verband hou met MIV en vigs en die werkplek.
Fasilitering en aanvoer van 'n Wes-Kaapse MIV en Vigs in die Werkplekinisiatief, deur bestaande en moontlike nuwe betrokke partye te mobiliseer.
Toespitsing op die groot korporatiewe werkgewers in die provinsie, om seker te maak dat MIV en vigs werkplekbeleide en -programme ingestel is. (Gee raad oor die ontwikkel en instel van MIV en vigs werkplekbeleide en -programme).
Navorsing oor die uitwerking van MIV en vigs op die Wes-Kaapse ekonomie.
Bepaling van wat reeds in die korporatiewe wêreld gedoen is. Waar goeie praktyke ingestel is, moedig die eenheid maatskappye aan om die aspekte waarmee hulle goed gevaar het met ander organisasies te deel, en word mediadekking van dié inisiatiewe aangemoedig.
Verhoog bewustheid en verskaf bystand aan kleinsake deur die inisiatiewe en suksesse van groot firmas. Organisasies met minder uitvoerige programme (KMMO's) kan leer uit die ondervindings (hoogtepunte en struikelblokke) van ondernemings met bestaande beleide en programme en kan die waarde van dié inisiatiewe insien. Navorsing dui daarop dat talle kleinsake-eienaars magteloos voel teenoor MIV en vigs. Hulle weet nie wat die voorkoms van MIV onder hulle personeel is nie, hoe om 'n werknemer te hanteer wat MIV-positief is nie, of hoe om MIV- en vigsbewustheid en opvoeding in die werkplek in te stel nie.
Moedig maatskappye aan om die omvattende MIV- en vigshulppakket te koop, wat saamgestel is deur die Suid-Afrikaanse Sakekoalisie oor MIV en Vigs (SABCOHA), in ooreenstemming met internasionale beste praktyke. Dié hulppakket gee ondernemings, veral KMMO's, 'n manier om kostedoeltreffende werkplekprogramme in te stel.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied dienste gratis aan en is ingestel op beide ondernemings en werkers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13464.2010-03-24.af.txt</fn>
Die RED-deurprojek is 'n inisiatief van die KMMO-ontwikkelingsubdirektoraat binne die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme. Die subdirektoraat beoog om die ontwikkeling van kein en/of swart-besitte ondernemings te bevorder.
Wat is die RED-deur?
Hoe kan die RED-deur jou help?
Die RED-deur is 'n eenstop kantoor vir nuwe en bestaande ondernemings wat soek na bystand en raad, van die mees basiese tot die mees gesofistikeerde.
Die eienaarskapbasis van swart ondernemings te verbreed.
RED-deursentrums is maklik om by uit te kom in die meeste groot geneemskappe en dorpe in die Wes-Kaap. Ons praat Afrikaans, Engels en Xhosa en ons kundige, vriendelike personeel sal nou met jou saamwerk om jou onderneming se behoefte te ontleed en dan 'n gepasde aksieplan te ontwikkel.
Gemeenskapsentrepreneurskap-uitreikprogramme aan die jeug, vroue, ontluikende boere en mense met gestremdhede.
Oor die wêreld is klein ondernemings 'n groot deel van die ekonomie. In ontwikkelde lande dra klein ondernemings tot 60% tot die BBP by; in Suid-Afrika dra klein ondernemings net omtrent 35% tot die BBP by. Deel van die rede daarvoor is dat in vergelyking met soortgelyke ontwikkelende lande soos Brasilië en Indië, die oorlewingskoers van klein ondernemings in Suid-Afrika laag is. Dieselfde geld vir die vlak van entrepreneurskap.
Kleinsakesteundienste is broodnodig; maar in die verlede was dit dikwels gefragmenteerd. In sommige gebiede was daar baie duplikasie van dienste, terwyl daar in ander gebiede, veral op die platteland, hoegenaamd geen steundienste was nie. Die RED-deur adviessentrums is gestig om steundienste te koördineer en seker te maak dat hulle maklik beskikbaar is, wanneer en waar hulle nodig is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13464.services.11443.10837.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan. Die Swart Besigheidsraad en die Swart Besigheidsforum speel albei sleutelrolle om rolspelers rondom die vorming van swart besighede byeen te bring. Hierdie organisasies help om 'n gemeenskaplike front daar te stel vir die ontwikkeling en implementering van 'n nasionale strategie vir die ontwikkeling van swart besighede.
Inligting oor 'n verskeidenheid dienste kan ook op die Seda-webwerf bekom word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13464.services.11443.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Dié diens sit die werk van die Nasionale Bemagtigingsfonds uiteen en verduidelik hoe jy van die spektrum van dienste gebruik kan maak.
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13464.services.11452.10760.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n kleinsake-eienaar is en indiwiduele steun en bystand nodig het, sal RED-deur Adviessentrums in talle dele van die Wes-Kaap in staat wees om raad te gee, jou te jelp om 'n aksieplan op te stel en jou te verwys na ander organisasies wat mentordienste verskaf.
As jou onderneming verband hou met toerisme, bied die Toerisme Sakeontwikkelingseenheid spesialisraad en steun aan, waaronder 22 Toerisme Sakehulpkantore in die provinsie.
As jou besigheid met landbou verband hou, is daar ook 'n wye reeks spesialis Agribesigheid -steun beskikbaar.
Daar is ook baie private sektor-organisasies en nie-regeringsorganisasies in die Wes-Kaap wat 'n sakementordiens aanbied. Om uit te vind oor hierdie organisasies, gaan deur ons lys van bronne vir klein ondernemings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13464.services.11452.10822.2010-03-24.af.txt</fn>
In 2001-2002 het 3 000 leerders van 64 skole opleiding ontvang om entrepreneurs te word.
JASA is met drie programme besig wat entrepreneurskap onder die jeug aanmoedig.
Hierdie program gebruik die skool as basis en is geskik vir leerders vanaf Graad 1 tot Graad 12. Onderwysers gebruik speletjies, nabootsing, projekte en rollespel om kinders te help om 'n begrip vir die ekonomie en vir besigheid te ontwikkel.
Hierdie program is daarop gemik om opleiding in sakevernuf en lewensvaardighede vir senior sekondêre leerders te voorsien. Hierdie vaardighede sal hulle help om in die korporatiewe en sakewêreld in diens geneem te word, en/of hul eie ondernemings te begin. Leerders word uit verskillende kulturele agtergronde gewerf. Nadat hulle aan die program deelgeneem het, kry leerders die geleentheid om die internasionale eksamen vir ondernemers af te lê wat deur die Universiteit van Cambridge in die Verenigde Koninkryk bestuur word.
BESP help jongmense wat nie hul skoolloopbane voltooi het nie, en nie werk kan kry nie. Die program lei jongmense op om hul eie werkgeleenthede te skep en vol te hou.
die ontwikkeling van sakeplanne hulp om krediet te bekom die vestiging van ondernemings raadgewing en mentorskap.
Die Umsobomvu-jeugfonds help om geleenthede te skep vir die indiensneming van jongmense en vir entrepreneurskap onder die jeug deur doeltreffende programme te ontwikkel, te befonds en te steun. Die fonds is deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig in 'n poging om die hoë werkloosheidsyfer in die land die hoof te bied.
Een van die programme wat deur Umsobomvu bedryf word, is die Bewysprogram vir Sakeontwikkelingsteun (Business Development Support Voucher Programme). 'n Bewys (voucher) is 'n dokument wat aan geselekteerde kliënte gegee word en wat hulle in staat stel om besigheidsteun by goedgekeurde diensverskaffers te koop. Die teikengroep vir die bewysprogram is hoofsaaklik jongmense tussen 18 en 35 jaar wat nie skoolgaan nie, en wat ondersteuningsdienste benodig om in 'n verskeidenheid sektore met ondernemings te begin of hul besighede in verskeie sektore, met inbegrip van toerisme, te verbeter.
Die bewysprogram sal aanvanklik in vyf provinsies van stapel gestuur word, onder andere in die Wes-Kaap.
Vir verdere inligting oor die program in die Wes-Kaap kan jy die Instituut vir Ontwikkelingsdienste by 021 683 1350 skakel.
steun vir kuns en handwerk die ontwikkeling van sakevernuf tegniese opleiding.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13464.services.11452.10831.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie kompetisie in drie fases sluit die ontwikkeling van 'n sakeplan, die uitbou van die plan en die versterking daarvan in.
Deelnemers kry voorligting en opleiding deur ervare sakelui, en trek voordeel uit geleenthede vir die uitbou van netwerke met suksesvolle entrepreneurs en KMMO's. Gevolglik het mens na die kompetisie nie net beduidend verbeterde sakeplanne nie, maar ook die vaardighede om hierdie planne in ondernemings te omskep.
Aan die einde van Fase 3 lê die finaliste hul planne aan 'n paneel van ervare finansiers voor, wat die sakeplanne beoordeel en die prysgeld ten bedrae van R500 000 aan die wenners toeken.
Om vir die EnterPrize kompetisie vir besigheidsplanne in te skryf, kan jy aanlyn aansoek doen. Die kompetisie vind op 'n jaarliks plaas.
Business Beat en die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme hou elke jaar in Julie 'n kompetisie met 'n prysgeld van R1 000 om entrepreneurs met uitmuntende idees te help.
Al wat jy hoef te doen om in te skryf, is om 'n sakeplan van een bladsy op te stel waarin jy die idee uiteensit, en dit dan aan Business Beat voor te lê.
Suksesvolle inskrywings sal met R1 000 beloon word om hulle te help om met 'n eie onderneming te begin. Hulle sal ook vir vir 'n tydperk van drie maande hulp in die vorm van mentorskap van Business Beat ontvang.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13476.services.14707.10511.2010-03-24.af.txt</fn>
Die totstandkoming van Ekonomiese Ontwikkelingseenhede (EOE's) op munisipale vlak sal plaaslike owerhede help om plaaslike ekonomiese ontwikkeling in hul gebiede te bevorder.
Deur strategies rigting aan te dui, wat op die wettige beleid of programme van sektordepartemente gebaseer is.
Deur by te dra tot vermoëbou by plaaslike owerhede deur tegniese kennis en ondersteuning te voorsien, of sektorervaring om te help met die formulering en implementering van munisipale beleid, strategië en planne.
Deur hulle te laat lei deur die munisipale Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (GOP's) by die toewysing van hulpbronne op die plaaslike vlak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.134909.2010-03-02.af.txt</fn>
Wat is betrokke?
Registrasievorm n Behoefte om die musiekbedryf te herstruktureer is oor 'n tydperk uitgeken deur besorgde musikante, maar hulle het voorheen geen steun van die regering gehad nie. Die siekte van Mnr Robbie Jansen, die Jazzlegende van Kaapstad het weer die verknorsing van musikante na vore gebring.
die regte van musikante, die stig van 'n steunfonds, en die gebrek aan pensioen- en mediese voordele vir musikante.
Die oud-hoof van die Departement, Mnr Rod Solomons, het in April 2005 'n dringende vergadering belê met vooraanstaande musikante, geleentheidsorganiseerders en radio-platejoggies. Die vergadering is georganiseer en bestuur deur Kelvin Katz en Rod Solomons. Deelnemers wat die vergaderings en slypskole bygewoon het, het 'n Tussentydse Musikantedrukgroep op die been gebring. Onder die lede van die struktuur was Dimitri Jegels, wat dit van die hand gewys het weens ander verpligtinge, Rashid Lombard (wat uitnodigings om vergaderings by te woon van die hand gewys het), Jai Reddy, Mohammed Fall, Joe Mthimka, Kobus Kwezi, André Petersen en Spencer Mbadu. Op die eerste Wes-Kaapse Musikantekonferensie, wat gehou is op die 7de en 8ste Maart 2006, by die BOE-konferensiesentrum in die Waterfront, is 'n Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging opnuut gekies. Die afgevaardigdes wat die konferensie bygewoon het, het 'n mandaat gegee aan die Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging.
Om 'n herkenbare struktuur oor die hele provinsie in te stel wat die Musikantevereniging na die mense bring.
Om bronnesentrums te stig oor die hele provinsie (in die 6 streke, nl. Boland, Weskus, Eden, Sentrale Karoo, Overberg en Metropool) wat gebruik kan word deur kunstenaars, tegnici, werkgewers vir inligting, opvoeding, steun, ens.
Om 'n databasis op te stel van die betrokke persone in die musiekbedryf oor die hele Wes-Kaap.
Om platforms te stig waar musikante en ander rolspelers ekonomies bemagtig kan word.
Om gedragskodes op te stel wat kwessies dek soos fooie en verdienste; gedragskodes, ens.
Om talentvolle jongmense op te lei en te koester sodat hulle môre se sterreSuid-Afrikaanse sterre kan word?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13500.2010-03-24.af.txt</fn>
deur die bevordering van etiese gedrag deur die hele departement, en deur die voorkoming van ongemagtigde, vrugtelose en verkwistende uitgawes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13500.services.16234.16234.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement is aktief betrokke by skole en tersiêre onderriginstellings om leerders in te lig omtrent skaars vaardigheidsvelde deur middel van uitstallings.
Studente kan praktiese ervaring deur middel van 'n internskapprogram by die Departement van Vervoer en Openbare Werke opdoen. Interns word in hulle spesifieke studierigtings geplaas en word betaal vir die werk wat hulle verrig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13500.services.16234.16678.2010-03-24.af.txt</fn>
Studente kan praktiese ervaring deur middel van 'n internskapprogram by die Departement van Vervoer en Openbare Werke opdoen. Interns word in hulle spesifieke studierigtings geplaas en word betaal vir die werk wat hulle verrig.
Elke intern sluit 'n kontrak met die Departement.
In 2003 het die Departement die Peninsula Technikon se toptoekenning in die makro-werkgewerkategorie ontvang uit 600 private en openbare inrigtings vir sy rol om studente van proefopleiding te voorsien.
Om aansoek te doen om 'n internskap, moet die student tans by 'n hoËronderwysinstelling (HOI) ingeskryf wees.
Jy kan die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Studentesake-administrasiekantoor deur die plasingsbeamptes by jou universiteit of technikon skakel.
Jy moet 'n brief stuur met bevestiging dat jy in 'n spesifieke studieveld studeer, asook jou CV.
Indien daar 'n behoefte is aan 'n student wat in 'n spesifieke rigting spesialiseer, sal die betrokke tak 'n kort onderhoud met aansoekers voer en 'n intern kies.
n Mentor word aan elke intern toegewys om hom of haar by te staan en toe te sien dat hy of sy die gekontrakteerde werk verrig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13500.services.16234.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement is aktief betrokke by skole en tersiêre onderriginstellings om leerders in te lig omtrent skaars vaardigheidsvelde deur middel van uitstallings.
Studente kan praktiese ervaring deur middel van 'n internskapprogram by die Departement van Vervoer en Openbare Werke opdoen. Interns word in hulle spesifieke studierigtings geplaas en word betaal vir die werk wat hulle verrig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.135309.2010-03-24.af.txt</fn>
Ongeveer ses weke gelede is bekend gemaak dat Afrika Perdesiekte uitgebreek het op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte in die Wes-Kaap. Om te verseker dat die publiek op hoogte gehou word van die uitbreking word die huidige situasie hieronder uiteengesit.
Die siekte is op ses persele in die Breederiviervallei op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte gediagnoseer. Die diagnoses is bevestig deur virus isolasies en identifikasie prosedures wat uitgevoer is op monsters van perde wat dood is. Die toetsresultate van 'n sewende perseel is nog nie bekend nie. In totaal het agtien perde kliniese tekens van die siekte getoon en van hierdie diere is agt dood en twee is van kant gemaak.
Die siekte het nie buite 'n radius van ongeveer vyftien kilometer om die perseel waar die eerste geval voorgekom het versprei nie en bly steeds beperk tot die Breede-riviervallei, waar omstandighede gunstig vir die oordraer muggies is.
Gedurende die laaste twee weke het beduidend minder nuwe gevalle voorgekom as in die voorafgaande twee weke.
Met die koms van die winter en gepaardgaande daling in temperature, behoort muggiegetalle skerp af te neem. Dit vertraag die oordrag van hierdie siekte met gevolglik al hoe minder kliniese gevalle.
Dit is egter baie belangrik dat die beheer maatreëls wat in werking getree het met die aanvang van die uitbraak steeds van krag bly.
Die reëling dat perde mag 'oorstaan' in die Afrika perdesiekte Beheer area voordat hulle in die Waarnemings- of Vry Sones mag inbeweeg, bly steeds opgehef. Die wydverspreide voorkoms van die siekte in ander dele van die land laat nie toe dat hierdie maatreël verslap word nie.
Geen beweging van sulke diere tussen persele binne die Worcester en Robertson landdrosdistrikte van die Wes-Kaap Provinsie mag plaasvind nie.
Perde van buite die Waarnemingsone mag slegs die Waarnemings- en Vry Sones binnegaan as hulle voldoen aan die protokol vereistes wat reeds sedert 1997 van krag is. Omdat die siekte so wydverspreid in ander dele van die land voorkom, word verwag dat min of geen perde tans aan hierdie vereistes sal voldoen.
Bewegings permitte moet van die Staatsveearts in die area vanwaar die diere kom, bekom word voordat perde vervoer word. Die nodige vooraf kennisgewing van die beplande beweging moet ook voor vertrek gedoen word.
Die voertuie wat sulke perde vervoer mag slegs op die N1 snelweg deur die Worcester distrik reis en mag nie van die N1 afdraai binne die Worcester distrik nie. Die Worcester distrik strek vanaf Konstabel spoorwegstasie (omtrent halfpad tussen Touwsrivier en Matjiesfontein) in die Noorde, tot by die Rawsonville afdraai voor Du Toitskloofpas in die Suide. Op hierdie roete mag voertuie wat perde vervoer nie lank stop nie en geen perde mag op- of afgelaai word langs hierdie roete nie.
Die vervoer van sulke diere op die N1 in die Worcester distrik mag slegs tussen 08H00 en 17H00 plaasvind.
Die binnekant van voertuie waarin perde karwy word moet met insekdoders bespuit word voordat die diere gelaai word vir die vervoer deur die Worcester landdrosdistrik.
Alle perde behoort geënt te word volgens die voorskrifte van die Perdesiekte entstof. Dit mag selfs nodig wees om jong vullens van geënte merries selfs voor 6 maande ouderdom te ent, al sou die enting na 'n paar maande herhaal moet word.
Hou perde uit laagliggende of nat kampe, veral saans, deur die nag tot midoggend.
Gebruik insek afweermiddels wat geregistreer is vir perde, veral vir diere wat nie oornag op stal gehou kan word nie.
Namens die Wes-Kaapse Departement van Landbou wil ek graag waardering uitspreek vir die samewerking wat van alle belanghebbenes verkry is om effektiewe beheermaatreëls in plek te stel.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13539.facilities.9389.19659.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13539.facilities.9389.19661.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13539.pubs.public_info.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Spesiale en verpersoonlikte nommerplate mag slegs deur die geregistreerde afsetpunte wat hier gelys word, uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13557.projects.14936.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Om 'n pad-instandhoudingsprogram in te stel deur die maksimum aantal mense van die plaaslike gemeenskap in diens te neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13575.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Tak Openbare Vervoer streef daarna om 'n veilige, bekostigbare, betroubare en toeganklike openbarevervoerstelsel en 'n openbarevervoerinfrastruktuur van gehalte te voorsien.
die omskakeling van tussentydse kontrakte na geskeduleerde kontrakte om ontslae te raak van afbrekende mededinging op roetes, en die bestuur van die Provinsiale Bedryfslisensieraad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11598.16638.2010-03-02.af.txt</fn>
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Openbare bedryfslisensies kan by die Provinsiale Raad op Bedryfslisensies verkry word.
U moet ook 'n verklaring aflê waarin u bevestig dat u nie 'n gewelds- of ernstige oortreding begaan het of aan 'n oortreding waarby onwettige wapens betrokke is, skuldig bevind is nie. Administrasiegeld van R25 is betaalbaar.
Bedryfslisensies is vir hoogstens vyf jaar geldig.
Om vir 'n taxibedryfslisensie te kwalifiseer, moet u 'n lid van 'n volledig geregistreerde taxivereniging wees. Taxiverenigings word by die Provinsiale Taxiregistrateur geregistreer.
Nadat 'n bedryfslisensie aan u uitgereik is, word van u vereis om op versoek van 'n verkeersbeampte hierdie lisensie te toon en u moet 'n onderskeidende plakker op u voertuig aanbring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11598.16638.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Openbare bedryfslisensies kan by die Provinsiale Raad op Bedryfslisensies verkry word.
u persoonlike of maatskappybesonderhede die tipe openbare vervoerdiens besonderhede van die roete u voertuigbesonderhede.
U moet ook 'n verklaring aflê waarin u bevestig dat u nie 'n gewelds- of ernstige oortreding begaan het of aan 'n oortreding waarby onwettige wapens betrokke is, skuldig bevind is nie. Administrasiegeld van R25 is betaalbaar.
Bedryfslisensies is vir hoogstens vyf jaar geldig.
Nadat 'n bedryfslisensie aan u uitgereik is, word van u vereis om op versoek van 'n verkeersbeampte hierdie lisensie te toon en u moet 'n onderskeidende plakker op u voertuig aanbring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11601.16582.2010-03-24.af.txt</fn>
Golden Arrow voorsien tans busdienste. Hierdie bestaande kontrakte sal deur kontrakte met KMMO operateurs vervang word om bemagtiging en werksgeleenthede te skep. Busroosters kan per e-pos of by die Golden Arrow webwerf gekry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11601.16624.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Provinsiale Regeringsdepartement van Vervoer en Openbare Werke is verantwoordelik vir regulering van die minibustaxibedryf in die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11601.16624.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Regeringsdepartement van Vervoer en Openbare Werke is verantwoordelik vir regulering van die minibustaxibedryf in die provinsie.
Minibustaxidienste word deur geregistreerde taxiverenigings gelewer en werk vanaf die verskillende taxistaanplekke dwarsoor Kaapstad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11601.16629.2010-03-24.af.txt</fn>
Treindienste word deur Metrorail voorsien. Die CapeMetrorail webwerf bied bygewerkte inligting oor tydroosters, tariewe en roetes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13575.services.11604.16602.2010-03-24.af.txt</fn>
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Dit word befonds deur die Stad Kaapstad, die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Nasionale Departement van Vervoer. Die diens word deur iKapa Toere en Reise (Edms.) Bpk. bedryf.
Enige persoon wat in die munisipale gebied van Kaapstad woon en nie ander vorms van openbare vervoer kan gebruik nie as gevolg van swak sig of fisiese gestremdheid kan van Bel-'n-Rit gebruik maak.
Die diens werk 7 dae per week tussen 06h00 en 19h00.
Besprekings word oor die algemeen op 'n 'eerste daar, eerste klaar'- basis aanvaar hoogstens sewe werksdae voor die dag van die rit en minstens een werksdag voor die rit. Indien u egter gereeld na en/of van u werkplek wil reis, kan 'n herhalende bespreking op 'n maand-tot-maand-basis vir tot ses maande gemaak word.
Om te registreer om Bel-'n-Rit te gebruik, moet u 'n aansoekvorm invul en dit na Bel-'n-Rit, Posbus 102, Observatory, 7935, stuur. U aansoek sal beoordeel word op grond daarvan of u ander vorms van openbare vervoer kan gebruik.
arbeidsterapiedepartemente by groot hospitale, of alle betaalsentrums.
Om 'n rit te bespreek of navraag te doen, bel die Bel-'n-Rit tolvrye nommer 0800 600 895.
Indien u 'n klagte wil indien oor die Bel-'n-Rit diens, skakel die Metro Vervoerinligtingsentrum tolvry by 0800 65 64 63.
Die munisipale gebied van die Stad Kaapstad is, soos op die kaart aangedui, in nege sones verdeel. Die koste word uitgewerk na gelang van deur hoeveel sones jy reis.
R18.00 - As jy deur vier of meer sones reis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.135778.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoogtepunte van die begroting van die Stad Kaapstad soos goedgekeur by die spesiale Raadsvergadering op 31 Mei 2006.
Burgemeester Zille Mik vir 8% Groei.
Die Uitvoerende Burgemeester van die Stad Kaapstad, Helen Zille, het 'n rekord R17,2 miljard begroting vir 2006/07 ter tafel gelê om ekonomiese groei en maatskaplike ontwikkeling te steun. Die kapitale begroting beloop R3 miljard en die bedryfsbegroting R14,2miljard. Die tariefverhogings is onder die inflasiekoers van 5,2%. Sy het die Stad tot 'n volhoubare groei van 6 to 8% verbind.
Kortings vir Gestremdes en Afgetredenes Verhoog.
Een van die grootste veranderinge aan die begroting is 'n styging in kortings vir gestremdes en afgetrede persone. Die korting is verhoog om mense met 'n inkomste tot 'n maksimum van R3 000 per maand te akkommodeer. Die res van die maatskaplike besteding in die begroting is onveranderd. Altesaam R385 miljoen is toegewys vir 'n reeks gratis basiese dienste insluitende water, riool en elektrisiteit. Dié toekenning is bo en behalwe die vrystelling van eiendomsbelasting van sowat 100 000 eiendomme in die stad wat vir minder as R50 000 gewaardeer is.
Eiendomsbelasting- en Tariefverhogings onder Inflasiekoers.
Die Stadsregering kan sy inkomste deur verbeterde insamelingstelsels verhoog.
Eiendomsbelasting, vullisverwydering en sanitasie verhoog met 5%.
Water sal met 7% styg waarvan 4% aan die nuwe Bergrivierdamprojek gaan.
Elektrisiteit gaan met 4,9% op.
Elke Stadswyk gaan R100 000 meer kry as waarvoor daar in die konsepbegroting voorsiening gemaak is. Elk van die Stad se 105 wyke sal nou R400 000 vir gemeenskapsprojekte ontvang waarvan R200 000 vir kapitale projekte en R200 000 vir bedryfsuitgawes sal gaan.
R240 Miljoen Inspuiting vir Infrastruktuur.
Daar is addisionele infrastruktuurbesteding in die nuwe Stadsbegroting voorgestel. 'n Bedrag van R75 miljoen is vir Vervoer, Paaie en Stormwater infrastruktuur toegeken, 'n gebeurlikheidsvoorsiening van R125 miljoen vir 2010 Sokker Wêreldbekerprojekte en 'n verdere R100 miljoen per jaar oor die volgende twee finansiële jare vir die Sokker Wêreldbeker.
R40 Miljoen vir Veiligheid en Sekuriteit.
Burgemeester Zille het addisionele kapitale toekenning vir die Metropolisie en die Stad se Nooddienste aangekondig. Die Metropolisie kry 'n ekstra R9,5 miljoen om hulle wetstoepassingsvermoëns te versterk terwyl Nooddienste 'n verdere R6,5 miljoen bo en behalwe die R31 miljoen kry wat vroeër vanjaar aangekondig is.
Agt Stappe om die Begroting Beter te laat Werk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.135962.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nalader is 'n hoogs gevorderde instrument waarmee kankerspesialiste nuwe behandelingstegnieke kan toepas en die tydperk wat 'n pasiënt in die hospitaal moet bly, dramaties verkort, het min. Uys gesê. "Ons hernu en verbeter deurlopend ons kankerdienste ter wille van ons kankerpasiënte wat dikwels nog vir baie jare n vrugtevolle lewe kan lei as hulle die regte behandeling kry. Ons provinsiale kanker beheerprogram is juis daarop gemik" het hy gesê.
Vanjaar is die Wêreld Gesondheidsorganisasie se kankertema " My kind maak saak " Wêreldwyd sal 90 000 kinders aan kanker sterf. In die Wes-Kaap, soos in die res van Suid-Afrika, is 2% van alle kankerpasiënte kinders.
In Suid-Afrika loop een uit elke vier mans en een uit elke vyf vroue van 0 tot 74 jaar die gevaar om kanker te kry. Vanjaar verwag ons 7 000 nuwe kankergevalle in die Wes-Kaap. Dit is 1 000 meer gevalle as vyf jaar gelede. Tygerberg en Groote Schuur Hospitale behandel 70% van hierdie gevalle.
Die provinsiale gesondheidsdepartement fokus ook op verskeie ander uitdagings soos verbeterde toegang tot behandelingsfasiliteite in landelike gebiede, die ontwikkeling van gestandardiseerde protokolle en personeelmaatstawwe, die uitwis van personeeltekorte en 'n bevolkingsgebasseerde kankerregister het Minister Uys gesê.
Minister Uys het ook hulde gebring aan die toewyding van sy bekwame en professionele personeel wat ons pasiënte met kundigheid en deernis behandel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.136002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van Swangerskap Opvoedingsweke is om kennis oor te dra aan swanger vroue, hul metgeselle, gesinne en die breër gemeenskap van hoe om 'n veilige swangerskap vir beide die moeder en die baba te hanteer.
Ons konsentreer op die welstand van beide moeder en kind deur vroeë bespreking, vroeë bewuswording van gevaartekens en vroeë ingryping" sê min Uys. Suid-Afrika en die Wes-Kaap het 'n hoë kinder en moeder sterftesyfer. Landwyd is dit 12 keer hoër as die gemiddelde vir die res van die Westerse wêreld. Die geskatte kraamsterftes in Suid-Afrika is 175 vir elke 100 000 geboortes. In die Wes-Kaap is dit 77 vir elke 100 000 geboortes. Deur bewustheidsweke soos hierdie probeer ons die sterftesyfer verlaag" sê Uys.
Uys sê vroue moet nie slegs 'n gesonder lewensstyl tydens swangerskap nastreef nie, maar moet ook baie versigtiger as normaalweg wees.
Besoek u naaste kliniek of dokter sodra u bewus is van u swangerskap.
Bespreek vroegtydig en laat u gereeld ondersoek.
Wees besorg oor uself - u voeding is belangrik, asook oefeninge tydens swangerskap.
Alkohol misbruik en rook kan ongebore babas skade berokken. Vermy dit tydens en na die geboorte van u kind.
Ken u en u maat se MIV-status - doen navraag of kry berading en toetsing by u naaste kliniek.
Bespreek die wenslikheid van geboortebystand by u plaaslike kliniek.
Bespreek en beplan voedingsopsies met kliniese personeel.
Ken die gevaartekens tydens swangerskap en soek dadelik hulp by u plaaslike dokter of kliniek wanneer spesifieke tekens voorkom.
Die metgesel van 'n swanger vrou moet ook van sy verantwoordelikhede bewus wees en nie sy verpligtinge verontagsaam nie het Minister Uys gesê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13670.2010-03-24.af.txt</fn>
aan gebruikersdepartemente professionele en tegniese dienste te lewer vir provinsiale geboue en verwante infrastruktuur, en aktief deel te neem aan die beboude omgewing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.139266.2010-03-24.af.txt</fn>
Aan die begin van April 2006 was 'n verbod geplaas op die bewegings van perde, muile, donkies en sebras in die Worcester en Robertson magistraatdistrikte. Die doel van hierdie verbod was om 'n uitbreek van Afrika Perdesiekte op die grens tussen die distrikte se verspreiding te beperk. Aangesien die laaste gevalle van die siekte vier weke gelede gediagnoseer is Veeartsenydiens van die Wes-Kaapse Departement Landbou nou in 'n posisie om hierdie verbod vanaf Vrydag 14 Julie 2006 op te hef.
Dit word weereens beklemtoon dat alle bewegings van perde, muile, donkies en sebras na en binne die Afrika Perdesiekte beheer areas in die Wes-Kaap moet steeds voldoen aan die protokol vereistes wat in plek was voordat die verbod ingestel was. Die besonderhede van hierdie vereistes kan verkry word van die naaste Staatsveearts of die Staatsveearts, Boland by telefoon 021 808 5026 gedurende kantoor-ure. Die protokol het ten doel om die verspreiding van Afrika Perdesiekte na die Wes-Kaap te voorkom.
Met die samewerking van alle rolspelers, en in die besonder eienaars van perde, was dit moontlik om die uitbreek tot 'n relatief klein area in die Worcester en Roberson distrikte te beperk. Die Departement Landbou waardeer die samewerking wat verleen was terwyl die verbod op die bewegings van die diere in plek was.
Ek wil graag die betrokke amptenare van die depat. bedank vir hulle toewyding asook eienaars van perde vir hulle samewerking om die siekte hok te slaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13934.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie komponent is verantwoordelik vir die instandhouding en rehabilitasie van die padnetwerk in die Suid-Kaap streek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13970.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie komponent is verantwoordelik vir die instandhouding en rehabilitasie van die padnetwerk in die Boland en Overberg streek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.13988.2010-03-02.af.txt</fn>
die uitvoering van verbruikersopnames ten einde verbruikers se persepsie van Staatsmotorvervoer te verbeter, en die verbetering van voertuigbestuur en beheer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.13988.services.11538.5107.2010-03-24.af.txt</fn>
Staatsmotorvervoer bestuur die gebruik van 4161 staatsvoertuie in die Wes-Kaap.
Om bedrog, korrupsie en misbruik van staatshulpbronne te help voorkom, is 'n 24-uur-rapporteerlyn ingestel waar beweerde misbruik gerapporteer kan word.
Skakel Staatsmotorvervoer by 021 467 4797 vir meer inligting.
U kan die 24-uur-rapporteerlyn by 021 467 4797 skakel om beweerde misbruik van 'n staatsmotorvoertuig te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Vraag: My suster het pas teenretrovirale middels begin neem en ek is bekommerd omdat ek dink dat ek dalk self binnekort dit sal moet begin neem. Sy het vir my gesê dat haar Berader gesê het dat almal wat dié middels neem, altyd kondome moet gebruik. Hoekom?
Antwoord: Wat jou suster sê is waar. As jy nie altyd 'n kondoom gebruik nie, bestaan die moontlikheid dat MIV-stamme kan ontwikkel wat middel-weerstandig is. Dit beteken dat die middels nie meer teen die virus sal werk nie.
Die virale lading sal toeneem en die CD4-selle (witselle) wat ons immuunstelsel vorm, sal begin afneem. Dié toestand sal tot 'n middel-weerstandige stam lei en die virus sal meer van homself kan skep. As dit gebeur, sal die medisyne nie meer doeltreffend wees nie.
Die weerstandige stam sal dan sterker word en in die liggaam vermeerder. Weerstand teen een middel (omdat kondome nie gebruik word nie) kan ook keer dat ander klasse van dwelms werk.
As jy nie jouself verbind om kondome altyd en reg te gebruik nie, kan jy die mense met wie jy onbeskermde, penetrasie-seks het, besmet met die middel-weerstandige stam van die virus. Dit beteken dat die mense wat jy dalk besmet het, nie in staat sal wees om die middels te neem wanneer hulle reg is om dit te doen nie, selfs al het hulle nie vantevore TRV's geneem nie, omdat hulle begin het met middel-weerstandige stamme.
Wanneer iemand gereed is om met TRV-terapie te begin, moet die persoon na die TRV-kliniek gaan om die dokter te spreek, wat na 'n beoordeling sal besluit of die persoon se gesondheid Teenretrovirale terapie regverdig. Die dokter sal die persoon dan na die Berader verwys.
Die Berader sal tyd privaat saam met die persoon deurbring en alles verduidelik oor die TRV-middels, soos volharding, dieet, 'n positiewe lewenstyl, ens. Die Berader sal ook al die kliënt se vrae oor TRV-terapie beantwoord.
Dit sal ook daarna nodig wees dat die persoon groepsessies volgens die aanbeveling van die Berader moet bywoon. Dit beteken nie dat van jou verwag sal word om jou persoonlike kwessies in die teenwoordigheid van ander mense te bespreek nie, maar dit stel jou in staat om in 'n veilige omgewing te leer oor baie kwessies oor TRV's.
Na die groepsessies sal daar ander indiwiduele (van aangesig tot aangesig) beradingsgeleenthede met die Berader wees, waar persoonlike kwessies en moontlike probleme met TRV's privaat bespreek kan word.
Tussen dié verskeie sessies staan dit 'n kliënt vry om met die Berader in verbinding te tree as probleme sou opduik, of die probleme te doen het met kwessies soos kondoomgebruik of enigiets anders oor TRV's.
Of jy gereed is om met TRV-middels te begin of nie, is dit nodig dat jy toegewy moet wees aan die volgehoue gebruik van kondome. Jou besluit om dit te doen sal nie net tot die gemeenskap se voordeel wees nie, maar wat net so belangrik is, is dat dit jou nou en in die toekoms sal beskerm teen die opdoen van weerstandige stamme van die virus.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.140651.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Vroue in Konstruksiespitsberaad is 'n geleentheid wat aangebied word deur die Departement van Vervoer en Openbare Werke. Die spitsberaad sal die implikasies oorweeg van die Nasionale Konstruksiehandves vir die Wes-Kaap en beleid ontwikkel om die deelnamevlakke van vroue in die konstruksie- en eiendomsontwikkelingsektors te verhoog.
n Galadinee sal op die spitsberaad gehou word om die toekennings te oorhandig vir die eerste jaarlikse Wes-Kaapse Konstruksievroue van die Jaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14137.news.2004.oct.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14137.pubs.acts.acts.2010-03-24.af.txt</fn>
Wette deur nasionale en provinsiale parlement opgestel. Die wetgewing word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle wetgewing nie. Besoek asseblief vir 'n meer omvattende inskrywing die SA Regeringswebwerf en Polity.org.
Die Wet maak voorsiening vir die instelling, samestelling, oogmerke en funksies van 'n Wes-Kaapse Provinsiale Jeugkommissie; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14160.news.2004.oct.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14179.2010-03-02.af.txt</fn>
nasionale, provinsiale en munisipale beleide deur die Departement Plaaslike Regering en Behuising te implementeer om dienslewering en die voorsiening van geïntegreerde volhoubare behuisingsvestigings in die Wes-Kaapprovinsie effektief te versnel.
die Departement Plaaslike Regering en Behuising te lei om dienste en behuisingsvestigings van hoë gehalte vir die mense van die Wes-Kaap sonder gunste of vooroordeel te lewer.
die skaars hulpbronne van die Departement Plaaslike Regering en Behuising te bestuur om regverdige en billike lewering van dienste en behuisingsvestigings vir die mense van die provinsie te verseker.
die aktiwiteite van die drie regeringsfere te integreer en te koördineer ten einde sinergieë te maksimeer en dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14194.pubs.white_papers.white_papers.2010-03-24.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Die hoofdoelwitte van die Witskrif is: Om die vernaamste implikasies van die veranderende globale, binnelandse en (Suider-Afrikaanse) streekskonteks vir die provinsiale ekonomie te ontleed; Om lesse vir geslaagde streeksontwikkeling uit die internasionale ervaring te leer; Om sterk punte van en geleenthede in die provinsiale ekonomie te identifiseer waarop voortgebou kan word, asook uitdagings en beperkings wat aandag sal moet geniet as die provinsie se ekonomiese potensiaal verwesenlik wil word; Om 'n voorgestelde ekonomiese visie en sleutel strategiese imperatiewe vir die Wes-Kaap te stel ten einde die ontwikkeling van die provinsiale ekonomie oor die volgende tien jaar te rig; Om 'n breë strategiese raamwerk en sleutelinisiatiewe te vestig waardeur die visie en strategiese imperatiewe effektief verwesenlik kan word; Om 'n herstrukturering van die huidige institusionele raamwerk vir ekonomiese groei en ontwikkeling voor te stel wat effektief in lyn gebring is met die nuwe visie en strategiese imperatiewe; Om die implikasies vir sleutelhulpbronne wat betrokke is by die opstel van die nuwe strategiese en institusionele raamwerke vir die provinsiale ekonomie, te identifiseer en in ag te neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.142822.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek wil heel aan die begin my dank uitspreek teenoor die organiseerders van die Agri-Megaweek vir die uitnodiging om hier saam met julle te wees. Hierdie byeenkoms het reeds sy merk deeglik op die Suid-Afrikaanse Landboukalender gemaak.
Ek wil ook vir u dankie sê vir die rol wat u speel om nie net ons gevestigde produsente nie, maar ook opkomende boere en plaaswerkers te bemagtig met die gebeure tydens die week.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Miskien besef u dit nie, maar u elkeen, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Plaaswerker aangeleenthede is een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat uiteindelik uitgeloop het op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Die boodskap wat ek aan u as plaaswerkers wil oordra is dat u 'n integrale deel is van Landbou en ons wil seker maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister van landbou is ek baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van plaaswerkers se lewensomstandighede, ook op die terrein van opleiding. Ek kan u ook die versekering gee dat die regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou in sy geheel groot waarde heg aan die opleiding van werkers en ek weet ook dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Ons wil graag opleiding nader bring aan u werkplek, daarom dat ons ook besluit het om n opleidingsentrum hier op Bredasdorp in te rig.
Ek is seker dat daar van u is wat nog nie gehoor het van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL" nie. Dit is 'n strategie wat die regering het om die lewensomstandighede van al die mense van die Wes-Kaap te verbeter. Die regering het tydens die verkiesing van 2004 'n kontrak met die mense van Suid-Afrika aangegaan om op elke gebied te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat u lewensomstandighede kan verbeter.
President Mbeki het gevra dat ons almal 'n poging moet aanwend om weg te beweeg van totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid. Dit beteken dat elkeen van ons moet probeer om ons beter te bekwaam sodat ons nie nodig het om van die staat afhanklik te wees nie. As ons dit doen sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al ons mense verbeter.
Die regering kan nie alleen veg teen armoede en die verval wat daar onder ons mense is nie. Ons het die hulp van ons Boere en ander instansies nodig om u omstandighede te verbeter en daarom is ek dankbaar vir hierdie erkenning wat die produsente ook aan julle as plaaswerkers bied deur hierdie konferensie aan te bied. Dit is belangrik dat u gebruik moet maak van die geleenthede wat aan u gebied word sodat u u kwaliteit van lewe kan verbeter.
Ons sien u as plaaswerkers ook as kliente van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, net soos wat boere ons kliente is, en daarom is ons doelwit om al die dienste, veral sosio-ekonomies en polities, wat aan plaaswerkers verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ons doel as Departement is primêr om Landbou te laat groei en almal wat betrokke is moet hulle deel bydra. Ons moet verstaan dat ons in Landbou een groot familie is en dat ons mekaar nodig het. Die boer het u nodig maar u het ook die boer nodig en so het ons as regering vir u en die produsente nodig sodat ons kos op die tafel kan sit vir die mense van hierdie mooi land van ons.
Dit is maklik om 'n geleentheid soos hierdie te gebruik om modder te gooi en te kla. Ek wil egter die hoop uitspreek dat u almal sal deelneem aan hierdie konferensie en dat u hiervan sal gebruik maak om 'n positiewe bydrae te lewer wat tot voordeel van uself en Landbou sal wees.
<fn>GOV-ZA.14311.news.2005.mar.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheid-loodsprojek is op 17 Maart 2005 afgeskop met die ondertekening van 'n ooreenkoms tussen die provinsiale regering en bridges.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14311.projects.14959.102911.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep. Met die projek kry gemeenskappe toegang tot rekenaars en die internet, sowel as die vernuf om die hulpmiddel te gebruik.
Die Cape Access-program gebruik beide nuwe en bestaande infrastruktuur om plattelandse gemeenskappe toegang te gee tot inligtingstegnologie en die voordele wat dit inhou. Deur bestaande rekenaarsentrums in plaaslike skole en veeldoelige sentrums te gebruik, help Cape Access gemeenskappe om die meeste voordeel uit die geriewe te trek. Nuwe rekenaarsentrums is opgerig in biblioteke in gemeenskappe waar daar geen geriewe was nie of bykomende geriewe nodig was.
Die loodsplekke wat in biblioteke is gebruik die Smart Cape-tegnologie wat deur die Stad Kaapstad ontwikkel is vir die Kaapstadse biblioteek-toeganklikheidsprojek (Smart Cape). Dit gee gebruikers die geleentheid om aanlyn te registreer, hulle eie e-posrekeninge op te stel en toegang tot die internet te hê. Gebruikers word beperk tot sessies van 45 minute by enige van die vyf biblioteekrekenaars.
Die VDS- en skoolgeriewe gebruik die bestaande tegnologie by die persele. Dit kan in die toekoms opgegradeer word om gebruikers e-posrekeninge te gee.
Elke Cape Access-perseel draai om 'n e-Gemeenskapsforum, wat bestaan uit verskeie verteenwoordigers van die gemeenskap, wat gemeenskapsleiers, nie-regeringsorganisasies in die gemeenskap, verteenwoordigers van die perseel en gemeenskapslede wat belangstel insluit.
Clive Zinkfontein n Ontsaglike hoeveelheid tyd en energie is bestee aan die samestelling van die forums, omdat navorsing wys dat baie ander tele-sentruminisiatiewe misluk het omdat hulle te veel toegespits was op die tegnologiese aspekte en nie genoeg op die menslike kwessies wat aanvaarding, opleiding en bevordering betref nie. Dit is noodsaaklik dat gemeenskappe 'n leidende rol moet speel om vas te stel wat vereis word en hoe die projek moet werk. Gemeenskappe moet ook verantwoordelikheid aanvaar vir die volgehoue gebruik van die geriewe.
Die e-Gemeenskapsforums sal toegang tot die geriewe en ander logistieke sake bestuur. Hulle moet ook die gemeenskap aanvuur en sal 'n sleutelrol speel in die opleiding van gemeenskapslede.
Die Cape Access-projek is deel van 'n groep e-genootskapsprojekte wat op die oomblik gelewer word deur die Sentrum vir e-Innovasie. Die projekte hou onderling verband en benader IKT en ontwikkeling holisties.
Opleidingsteun sal aan die e-Gemeenskapsforums verskaf word deur die Sentrum vir e-Innovasie se Cape Skills e-Geletterdheidsprojek. Die projek sal lede van die e-Gemeenskapsforums oplei en hulle sal op hulle beurt lede van die gemeenskap touwys maak. Die inisiatief word hanteer in vennootskap met bridges.org.
Cape Gateway is 'n kanaal waardeur mense maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste kan kry. Gebruikers van die Cape Access-geriewe sal voorgestel word aan die Cape Gateway-poortwebwerf en opleiding sal verskaf word oor hoe om die webwerf en ander regerings-aanlyninligtingsdienste te gebruik.
Ander projekte wat inskakel by Cape Access sluit die RED-deur, Biblioteeksakehoekies en Veeldoelige Gemeenskapsentrums in.
Die Sentrum vir e-Innovasie het tot 2006 geld vir die Cape Access-projek verskaf. Bykomende steun word gegee deur die Stad Kaapstad, deur die tegnologie, vaardigheid en ondervinding wat opgebou is met die Smart Cape-projek.
As die loodsprojekpersele eers voluit werk en deeglik beoordeel is, sal die Cape Access-model (soos aangepas op grond van die beoordelings) na ander gemeenskappe uitgebrei word. Daar word beplan dat bykomende geld vir dié uitbreiding verkry sal word van finansieringsorganisasies en sake-ondernemings.
Skep van e-Gemeenskapsforums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14311.projects.21323.49137.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doelwit met die projek is om geleenthede vir netwerke en portuurgroepe tussen organisasies in die openbare sektor in die Wes-Kaap te verken.
Dit is 'n tegnologie-infrastruktuurprojek wat die lewensvatbaarheid van die aanvaarding van 'n netwerk van portuurgroepe, soortgelyk aan die Maleisiese Multimedia Corridor model, verken.
Die eerste fase van hierdie projek behels die meet van dataverkeer, met inbegrip van huidige portuurgroeppunte, by die Wes-Kaapse Provinsiale Regering, SITA, TENET en die Stad van Kaapstad.
Die tweede fase behels 'n besigheidsontleding van die uitkoms van die dataverkeersmeting en die ontwikkeling van 'n lewensvatbaarheidstudie en/of besigheidsaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14311.projects.21323.49165.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie projek streef daarna om die groei van inligting- en kommunikasietegnologie in die Wes-Kaap te bevorder.
In die eerste fase van die projek sal daar gefokus word op die bemarking van IT-klusters, die bou van netwerke en op die beïnvloeding van IT-beleid.
In die tweede fase sal die hooffokus val op IT-besigheidsontwikkeling en IT-vaardigheidsontwikkeling.
Die eerste fokusgebied is klusterfasilitering. Aktiwiteite in verband hiermee sluit gebeure in soos uitstallings by plaaslike handelstentoonstellings en werksetes. Dit sluit ook die vestiging van verskeie sektorpublikasies en navorsingsartikels sowel as die versameling van data oor die bedryf en deelname aan verskeie geleenthede vir ekonomiese ontwikkeling en nywerheidsforums in.
KEER het die Kaapse Inligtingstegnologie-inisiatief (KITI) geïdentifiseer as die geskikste liggaam om in dié verband leiding te neem. Die Departement sal nou saamwerk met KITI ten opsigte van hierdie fokusgebiede en sal die inisiatiewe wat hulle onderneem, ondersteun.
Indien die nodige befondsing beskikbaar gestel word, sal die projek op 'n jaarlikse grondslag aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14311.pubs.white_papers.2010-03-24.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Die hoofdoelwitte van die Witskrif is: Om die vernaamste implikasies van die veranderende globale, binnelandse en (Suider-Afrikaanse) streekskonteks vir die provinsiale ekonomie te ontleed; Om lesse vir geslaagde streeksontwikkeling uit die internasionale ervaring te leer; Om sterk punte van en geleenthede in die provinsiale ekonomie te identifiseer waarop voortgebou kan word, asook uitdagings en beperkings wat aandag sal moet geniet as die provinsie se ekonomiese potensiaal verwesenlik wil word; Om 'n voorgestelde ekonomiese visie en sleutel strategiese imperatiewe vir die Wes-Kaap te stel ten einde die ontwikkeling van die provinsiale ekonomie oor die volgende tien jaar te rig; Om 'n breë strategiese raamwerk en sleutelinisiatiewe te vestig waardeur die visie en strategiese imperatiewe effektief verwesenlik kan word; Om 'n herstrukturering van die huidige institusionele raamwerk vir ekonomiese groei en ontwikkeling voor te stel wat effektief in lyn gebring is met die nuwe visie en strategiese imperatiewe; Om die implikasies vir sleutelhulpbronne wat betrokke is by die opstel van die nuwe strategiese en institusionele raamwerke vir die provinsiale ekonomie, te identifiseer en in ag te neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.143597.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek is dankbaar om te kan sê dat vandag se byeenkoms te danke is aan die verhouding wat daar tussen myself, en die Departement aan die eenkant en die produsente en die verskillende bedryfsliggame aan die anderkant, is.
Ek is deeglik bewus van die moeilike tye wat landbou op verskillende terreine ervaar, omdat ek in die bevoorregte posisie is dat daar 'n oop verhouding tussen my kantoor en u bestaan, wat ons in staat stel om op 'n gereelde basis met mekaar oor die probleme en uitdagings wat u ondervind, te kan kommunikeer. Dit gee egter ook aan my en my kollegas die geleentheid om aan u die Regering se standpunt ten opsigte van 'n groot aantal sake te stel. Gedurende my gesprekke met u, het ek tot die besef gekom dat elke bedryf sy eiesoortige probleme het, maar dat daar 'n hele aantal kwessies is wat gemeenskaplik van aard is.
Die regering van die Wes Kaap erken die belangrike rol wat u as produsente en Landbou in sy geheel speel in die skep van groei en welvaart in die ekonomie van die Provinsie. Dit is egter belangrik dat ons hierop sal voortbou en ons opnuut sal verbind tot 'n vennootskap waarin ons sal soek na metodes om die gevestigde aktiwiteite te laat groei, terwyl ons ook terselfdertyd alle nuwe toetreders tot die sektor sal omarm en akkommodeer. Meer nog. Ons moet saamwerk om die doelwitte ten opsigte van swart ekonomiese bemagtiging te bereik omdat ons daarin glo, nie omdat u voel die regering dwing u om dit te doen nie. Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging bly van kardinale belang vir die sosiale, politieke en ekonomiese stabiliteit in Suid-Afrika en die Wes- Kaap.
Ons is nederig trots op die feit dat die sukses ratio ten opsigte van bemagtigingsprojekte in die Wes-Kaap tans op 54,4% staan, terwyl die wêreldnorm op die oomblik op 19% draai. Dit is egter nie goed genoeg nie. Elke mislukking plaas ons treë agteruit, nie net ten opsigte van bemagtiging nie, maar ook ten opsigte van die groei van landbou en die bereiking van ons doelwitte ten opsigte van ASGISA.
Die uitdaging ten opsigte van die doelwit in Grondhervorming vra dat ons hiervandaan jaarliks 500 000ha aan voorheen benadeelde persone sal oordra indien ons die doelwit van 30% teen 2014 wil bereik. Dit is 'n enorme taak as ons die huidige situasie in ag neem waar ons tot nou toe in totaal slegs 85 000ha oorgedra het.
Ons is reeds besig om saam met die Departement van Grondsake die nodige aanpassings te maak om die program te versnel en glo dat ons saam met al die ander rolspelers innoverende opsies op die tafel moet plaas om die proses te stimuleer en te versnel. Ek wil dit aan u stel dat ons dit nie alleen kan doen nie. U het reeds u bereidwilligheid verklaar, maar die tyd het gekom dat ons nou proaktief moet optree en daarom het ek reeds verlede week in samewerking met die Hoofdirekteur in die Provinsiale kantoor van Grondsake, Mnr Terrence Fife, 'n forum in die lewe geroep om die nodige aksies te neem om gestalte te gee aan die nuwe implementeringsplanne. Ek wil weereens beklemtoon dat ons dit nie alleen kan doen nie. Ons wil en gaan u betrek in die proses.
Ek is besorg oor die effek wat die inbring van seisoenale werkers na plase op verskeie terreine in die Wes-Kaap het. Baie van hierdie mense gaan nie terug na die provinsies waar hulle vandaan kom nie en dit plaas verdere druk op die regering ten opsigte van behuising en dienste in verskillende vorme.
Programdirekteur, Ek het dit nodig geag om, soos altyd, sake aan te raak wat op die transformasie agenda is omdat ek weet dat hierdie die sake is wat politieke implikasies het waarmee ons moet deel in belang van Landbou. Daar is egter ook ander uitdagings wat ons binne die landbou-speelveld in berekening moet bring.
As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, moet pro-aktiewe monitering van sulke stowwe geïnisieer word en sal ons gesonde boerderypraktyke moet toepas wat ook "tracking and tracing rekords" daar sal stel wat bo verdenking is.
Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tarief plafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
Die skuif van kommoditeits gedrewe produksie na die 21ste eeuse nis produkte en markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waarde toevoeging deur middel van verwerking van die basiese produk.
Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur NEPAD en nuwe markte in Afrika in.
Ons wil graag aan die voorpunt wees om die klimaat te skep waarbinne u moet opereer sodat u met vertroue kan voort gaan om toe te sien dat Landbou sy primêre taak kan vervul, naamlik om voedsel te produseer.
Ek het reeds daarna verwys dat daar egter bepaalde gemeenskaplike en ook eiesoortige probleme en uitdagings is wat u in die gesig staar en waarmee u van dag tot dag moet worstel op 'n pad wat u nie alleen kan loop nie.
Dit is primêr hoekom ons hier byeen is, sodat u met ons kan praat oor daardie kwessies wat u daagliks raak en die sake wat u deurlopend met my bespreek. As ek sê ons, dan bedoel ek die ander Departemente, hetsy op Plaaslike, Provinsiale of Nasionale vlak, waar wetgewing en regulasies bestaan, wat volgens u stremmend inwerk op Landbou.
Voorsitter, daar is heelwaarskynlik nog 'n hele aantal ander sake wat u wil opper. Ek wil u uitnooi om onbevange te praat sodat ons die tipe gesprek kan voer waaraan ons binne Landbou gewoond is. Dit is ons erns dat ons sal antwoorde kry, daarom dan ook die wye verskeidenheid van verteenwoordiging vanuit die Wes-Kaapse Kabinet, sowel as senior amptenare van Departemente en ander instansies wat saam met ons moet soek na die oplossings sodat ons Landbou ten volle kan toerus om die uitdagings van vandag en môre die hoof te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.143598.2010-03-24.af.txt</fn>
Volgens Dr James Kitching, hoof van die laboratorium, het nuwe tegnologie tot gevolg dat nuwe tegnieke gesien word as die norm vir sekere diagnostiese toetse. "PKR (polimerase kettingreaksie) toetse word gebruik vir die identifikasie van veral virusse," verduidelik hy. "Die tegniek is nie goedkoper ten opsigte van reagense en toetse nie, maar is vinnig, meer sensitief en meer spesifiek."
Hierdie nuwe seksie van die laboratorium sal ook die aangrensende provinsies bedien. Omdat die laboratoriums wat die tegniek uitvoer beperk is word daar tans dikwels vertragings ondervind met die verkryging van resultate. Weens die delikate aard van die prosedures is dit nodig om baie spesifieke beheer te verkry oor die toegang tot die verskillende vertrekke en hiervoor is daar 'n rekenaar beheerde stelsel in plek geplaas. Daar sal begin word met toetse vir die voëlgriep virus en daarna vir Newcastle siekte en Afrika Perdesiekte virusse. Hierdie seksie is reeds volledig toegerus met apparaat.
Weens die vereistes van die Europese Gemeenskap (EG) vir vleis en ook om die veiligheid van dierlike produkte vir interne gebruik te verseker, is dit nodig om vir residue van middels en toksiese stowwe te toets. Tans word hierdie toetse by een of twee laboratoriums gedoen en duur dit tot 12 maande voordat resultate beskikbaar word. 'n Voorlegging is reeds na die EG verteenwoordiger om fondse te beding vir die aankoop van toerusting. Die laboratoriumspasies is nou geskep om sulke toerusting te huisves.
Vir beide PKR-werk en residubepalings word water suiwering benodig. Ook hiervoor is spasie beskikbaar en is die toerusting reeds in plek," sê Kitching. "In dieselfde vertrek word toerusting vir die vriesdroog van serum en isolate gehuisves."
Monsters waarop toetse uitgevoer word moet behou word vir 'n periode sodat dit weer benut kan word indien hertoetsing of alternatiewe toetse benodig word. Die lengte van die periode hang af van die tipe monster en die toetse wat daarop uitgevoer word. Die berging van sulke monsters vind oral in die laboratorium plaas en yskaste en vrieskaste neem spasie in wat vir ander doeleindes aangewend kan word. Derhalwe is daar 'n inloopyskas en inloopvrieskas in die uitbreiding ingebou vir die kort- en mediumtermyn berging van monsters. Hierdie kan ook beskou word as mediumtermyn argiewe vir monsters.
Soos die geval met die berging van monsters het die berging van dokumentasie 'n groot probleem geword. Met die omvang van die nood om dokumente te berg het dit nodig geword om 'n spesifieke argief aan te bou.
Die laboratorium het reeds goeie vordering gemaak met die dokumentasie wat nodig sal wees vir akkreditasie van verskeie toetse. Dit is egter nodig dat die beheer hiervan gesentraliseer word met beamptes wat spesifiek hierdie saak as hul verantwoordelikheid het. Hiervoor is daar 'n "kwaliteitskantoor" beskikbaar gemaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.144922.2010-03-24.af.txt</fn>
As Minister is ek verantwoordelik vir Landbou in die Wes-Kaap en Minister Dugmore is verantwoordelik vir Onderwys, maar saam met die ander lede van die Kabinet is ons verantwoordelik vir die skep van omstandighede waarin elke mens wat in die Wes-Kaap werk en woon en skoolgaan en lewe altyd sal weet dat ons wil hê dat u môre beter moet leef as gister. Met ander woorde ons wil hê dat u hoop moet hê vir die toekoms.
Ek self het grootgeword in 'n baie arm gesin, waar my pa op die spoorweë gewerk het en waar ek by 'n kerslig moes leer en op die ou einde al in standerd sewe uit die skool uit is. Ek was gelukkig dat daar iemand was wat vir my omgege het en my aangemoedig het om te leer en vandag het ek twee grade agter my naam en was die Here so goed vir my dat ek die Minister van Landbou in die Wes-Kaap is.
Ek wonder wie van u het al gehoor van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Ek wil hê die leerders moet dit agter my aan herhaal en dit nie vergeet nie. Sê saam met my IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL. H ierdie is twee begrippe wat die Wes-Kaapse Regering baie ernstig oor is en net soos wat onderwyser en leerder en plaas en plaaswerker nie los van mekaar kan wees nie, kan ons ook nie hierdie twee gedagtes losmaak van mekaar nie. Dit vorm 'n eenheid met die visie van die regering om aan elkeen van u nuwe hoop op 'n beter lewe te gee.
Ons sê die Wes-Kaap moet 'n ware Wêreldklasprovinsie wees en ons wil ons jeug bemagtig om wêreldwyd mee te ding. Ons wil hê julle as leerders moet goeie slaagsyfers behaal in Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie sodat julle eendag die leiers in die wêreld kan wees.
Aan die ouers en senior mense hier teenwoordig wil ek sê dat geen land kan bekostig om agter te raak met die onderrig van sy kinders nie. Geen nasie kan toelaat dat sy toekomstige geslagte grootword met enigiets behalwe die heel beste geleenthede wat gebied kan word nie. Uitnemendheid in onderwys is nie 'n luukse nie, maar 'n absolute noodsaaklikheid as ons die toekoms van ons provinsie en van ons mense in die Wes-Kaap wil verseker.
In vergelyking met die meeste ander lande - en veral met ons hoofhandelsvennote is die standaard van Wetenskap, Wiskunde en Tegnologie en Suid-Afrikaanse skole maar bra power. Tog is dit juis hierdie vakke wat ekonomiese groei, bemagtiging en ontwikkeling aandryf. Ons is laaste op die lys van 39 deelnemende lande in Wiskunde- en Wetenskapgeletterdheid vir graad 8, en die swak slaagsyfer in matriekwiskunde en -wetenskap op hoër graad veroorsaak groot kommer. 'n Deel van die probleem is die wyse waarop hierdie kwessies in die verlede aangepak is. Te dikwels moes onderwysdepartemente te veel vir te veel leerders doen met te min hulpmiddele.
Die rol van ouers is al eeue terug gedefinieër toe George Herbert gesê het; " Een vader is meer werd as honderd skoolmeesters" en Napoleon Bonaparte het gesê: "Die kind se bestemming is altyd die ma se werk." Daar is selfs 'n ou chinese spreekwoord wat lui; " Dit neem 'n hele dorp om 'n kind op te voed."
Wat is die rol van die ouer in die skep van 'n wêreldklas onderwysstelssel in 'n wëreldklas provinsie As ouer begin u verhouding met die skool op die dag wat u kind geregistreer word by 'n spesifieke skool. Dan is dit nie die staat wat die verantwoordelikheid opneem nie - u kind bly nog steeds u verantwoordelikheid en is dit nog steeds u taak om u kultuur, familie-en-gesinswaardes, morele standaarde en beginsels na u kind en of kinders oor te dra. Die staat het die verantwoordelikheid om 'n behoorlike onderwys grondslag vir u kind te lê. Ons as samelewing moet dus nie ons verantwoordelikhede teenoor ons kinders ontduik nie. Soos wat GK Chesterton gesê het: Opvoeding is bloot die siel van 'n samelewing wat van een generasie na 'n ander oorgeplaas word.?
Die totstandkoming van hierdie wonderlike fasiliteit, waar leerders toegang sal hê tot rekenaars en boeke, is 'n sprekende voorbeeld van die resultate wat behaal kan word deur die proses van mede eienaarskap. As dit nie was vir die betrokkenheid en die bydrae van die departement van Onderwys en die bydrae van die departement van Landbou onder leiding van Me Joyene Isaacs nie, sou ons nie hierdie sentrum kon open nie. Baie dankie vir u toewyding aan hierdie projek en die ruim bydrae wat u gelewer het om nuwe geleenthede aan die leerders van hierdie skool te bied.
Mede eienaarskap beteken ook mede verantwoordelikheid en daarom wil ek 'n beroep doen op elke leerder, onderwyser en ouer om jaloers te waak oor die instandhouding en versorging van elke apparaat in die sentrum. Hierdie sentrum is een van die geleenthede wat geskep is waardeer ons die ongeregtighede van die verlede kan aanspreek in ons poging om die speelveld gelyk te maak. Kom ons herinner onsself aan die spreekwoord wat sê: Die pen is magtiger as die swaard. Kom ons rus onsself toe vir die toekoms deur die elektroniese pen op te neem en rekenaarvaardig te word, en onsself te verryk deur die geskrewe woord, wat ons gedagtes moet vul om skeppend en vernuwend te dink.
Weereens, aan die hoof, personeel, beheerraad en leerders, mag julle baie vreugde uit hierdie sentrum put, en aan die bydraers tot die projek wil ek namens die regering baie dankie sê vir die hulp om die tuiste vir almal toe te rus.
<fn>GOV-ZA.144930.2010-03-24.af.txt</fn>
Geagte programdirekteur, agbare Burgemeester Maree, Burgemeester Clarence Johnson, Mnr Nosey Pieterse, Amptenare van die Departement van Landbou, ander Protokol waargeneem, Dames en Here, Ek het die afgelope twee jaar by 'n groot aantal byeenkomste opgetree waar ek met plaaswerkers, oor plaaswerkers, van plaaswerkers, en selfs namens Plaaswerkers gepraat het. Daar was ook verskeie geleenthede waar ons direkte erkenning verleen het aan plaaswerkers tydens plaaswerker van die jaar kompetisies.
Die meeste van u is bewus van my eie "commitment" ten opsigte van die welstand van plaaswerkers en die stappe wat ek saam met die regering van die Wes-Kaap geneem het om die Strategiese Plan vir die Plaaswerker Gemeenskap die lig te laat sien, en die vordering wat ons reeds gemaak het met die interdepartementele komitee, om uitvoering te gee aan die aanbevelings van die Strategiese plan.
Ek glo dat ons vandag nog 'n mylpaal bereik met die ondertekening van hierdie ooreenkoms. Daar is verskeie redes wat ek kan aanvoer hoekom dit so is, maar die belangrikste vir my, is die feit dat u besig is om aan te toon dat u nie soos 'n dobberende skippie op die oseaan wil wees nie, maar dat u soos 'n kragtige boot met 'n skipper aan die stuur, 'n koers ingeslaan het om toe te sien dat u by 'n bestemming kan aankom.
Dit is ongelukkig so dat plaaswerkers weens 'n legio van redes in so 'n diep groef verval het, waarin hulle so gewoond geraak het dat almal namens en vir hulle dink en praat, dat hulle die vermoë verloor het om vir hulle eie regte op te staan. Dit is lankal tyd dat plaaswerkers ook self vir hulle eie regte opstaan en op 'n verantwoordelike wyse vir hulle regte sal veg. Hierdeur bedoel ek nie dat u 'n pad van konfrontasie moet inslaan nie, maar dat u uself sal organiseer om op 'n geordende wyse na sake wat u lewe raak, sal omsien.
Ek wil my verstout om te sê dat u egter 'n slegte begin gehad het met diegene wat nie daarop ingestel was om die belange van plaaswerkers te dien nie, maar wat in die omstandighede van plaaswerkers 'n geleentheid gesien het om eie belang te soek en wat rondgeloop het met hulle eie agendas en dus van die staanspoor af die mense gefaal het vir wie 'n verteenwoordigende organisasie veronderstel is om te werk, naamlik, sy lede. U was besig om uself uitmekaar te skeur en gevolglik totaal oneffektief en irrelevant te wees. Die gevolg daarvan was dat u u eie saak skade berokken het en weereens aan plaaswerkers die beeld gegee het van 'n klomp onbeholpe skepsels wat nie regtig weet hoe om na hulle eie sake om te sien nie.
In die aanhef tot hierdie ooreenkoms erken u die u verdeel is en dat u daardeur oneffektief is en nie sake soos uitsettings, onbillike arbeidspraktyke en behuising na behore kan aanspreek nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ek met u in gesprek getree het om u huis in orde te kry en u behoorlik te organiseer sodat u almal in dieselfde koor sal sing wat suiwer klanke namens u lede sal voortbring.
Dit is slegs wanneer u in 'n verenigde front namens u lede sal optree, wat u 'n verskil sal kan maak aan die omstandighede en die uitdagings wat in hierdie dokument vervat is.
Ek wil u versoek om moeite te maak om op hoogte te kom van die inhoud van die Strategiese Plan vir Plaaswerkers, aangesien dit nie in sy wese verskil met die probleme wat u dokument aanspreek nie. Dit is nie nodig vir u om weer die wiel te ontdek nie, want die meeste van u was deel van die proses wat ons by die plan uitgebring het.
U het nie net 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die regte van 'n bepaalde groep mense in die samelewing nie, maar u het ook 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die sektor van die ekonomie waarin die plaaswerkers hulle brood moet verdien. U moet dus terselfdertyd so optree dat u ook Landbou in sy geheel kan dien en help uitbou en daarom moet u optrede altyd van so 'n aard wees dat u nie die beeld van Landbou sal skaad nie. Dit beteken ook dat u 'n verantwoordelikheid het om aan die verhouding tussen werkgewer en werknemer te bou. U moet nie produsente en boere as u vyand beskou nie. U moet weet en verstaan dat net soos wat boere hulle werkers nodig het, so het plaaswerkers boere nodig om 'n inkomste te hê. Ek maak dit vandag u verantwoordelikheid om u te beywer vir beter werksomstandighede deur beter verhoudings.
Hierdeur sê ek nie dat u nou soos 'n Bulldog sonder tande moet wees nie, maar u weet dat ons binne die Landbou familie eerder met mekaar om die tafel sit en praat as wat ons deur die koerante en die nuusmedia met mekaar gesels. U gaan baie verder kom deur konsultasie as wat u deur konfrontasie en sensasie gaan kom.
Ek wil 'n verdere beroep op u doen, naamlik dat hierdie dokument nie net 'n dooie stukkie papier sal wees met 'n paar handtekeninge daarop wat na die ondertekening vandag, iewers vergete gaan lê nie, maar dat dit 'n lewende dokument sal wees wat u elkeen jaloers oor sal waak om seker te maak dat u die ondernemings wat hierin vervat is, gestand sal doen.
Ek wil afsluit deur u geluk te wens met die groot tree vooruit om die mense te dien wat agtergebly het in die nuwe Suid-Afrika en vir u te vra dat u dit in u harte sal inbrand dat u nie daar is om uself te dien nie, maar dat u daar is om saam met ons 'n bydrae te lewer om die kwaliteit van lewe van plaaswerkers te verbeter sodat hulle ook volwaardige huisgenote sal wees in die tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.144936.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 'n meer ernstiger noot wil ek namens die Departement van Landbou weereens beklemtoon hoe belangrik hierdie kompetisie vir ons as departement is. Hierdie kompetisie is 'n bewys dat produsente en privaat instansies ook aan u as plaaswerkers erkenning wil gee vir die bydrae wat u lewer om landbou in stand te hou en so ook n groot bydrae lewer tot die ekonomie van die Provinsie. Ek glo ook dit dra aan u as plaaswerkers 'n boodskap oor dat u 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat u lewer, nie ongesiens verbygaan nie.
Dit is egter nie net omdat u 'n belangrike bydrae lewer tot die ekonomie van die Wes-Kaap, dat ons na u wil omsien nie, maar ook omdat ons glo dat u volwaardige burgers van hierdie Provinsie en die land is dat u geregtig is daarop om ook as gelykes behandel te word.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutel areas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Die terugvoer wat ek gekry het van die beoordelingspaneel is dat die 122 deelnemers aan die kompetisie baie bewus is van die aspekte wat ek nou genoem het.
Ek glo dat die feit dat daar verlede jaar 44 inskrywings vir die kompetisie was en vanjaar 122, is 'n bewys dat u ernstig is oor u eie prestasie en bydrae tot u plaas se sukses.
Die groot vraag is egter, hoeveel van die 202 949 permanente werknemers op Wes-Kaapse plase is bewus van die belangrikheid wat hierdie afdelings in die sukses van die boerdery-aktiwiteite speel en dus ook in die sukses van u plaas en watter rol dit in die provinsie se ekonomie speel.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien. Daarom wil ek ook dan sommer nou vir Sanlam wat die hoof borg van ons kompetisie vir plaaswerkers is, baie dankie sê. So ook vir Paarlberg BMW en Kaap-Agri, Pakmateriaal, vir u bydrae. Die Produsente wat aan hulle werkers die geleentheid gebied het om deel te neem, is 'n voorbeeld vir hulle ander kollegas. Ek glo hulle doen dit nie om net te spog met hulle plase nie, maar hulle doen dit omdat hulle daartoe verbind is om aan u ook die geleentheid te bied om u magic aan ander ten toon te stel.
Baie van u weet dat plaaswerker aangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Dit is juis onder die Subprogram, plaaswerkerontwikkeling dat ons ook n bydrae lewer tot die kompetisie. Die doel van die spesifieke program in die Departement is egter baie meer as net kompetisies. Ons het hierdie afdeling ingestel met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Toe ek verlede jaar hier by u was, was ons nog besig om 'n strategiese plan vir plaaswerkers op te stel. Daardie program is in Desember deur die Wes-Kaapse Kabinet goedgekeur. Die program bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land.
Ons wil ook hê dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister is ek nie net baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van u lewensomstandighede nie. Ek en die Regering wil hê dat u ook beter toegerus moet wees deur middel van opleidingsprogramme wat ons by die Departement aanbied. Ek kan u ook die versekering gee dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan jy soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Meer nog, jy kan jouself beter laat geld in die werkplek en jy kan vir jouself 'n beter toekoms uitkap. Ook hier is dit verblydend om te verneem dat daar baie van u is wat aan die kompetisie deelgeneem het, wat graag meer wil bereik as net die huidige posisie waarin u op die plaas is. Daar is reeds van u wat van verlede jaar af tot nou toe, groot vordering in u werk gemaak het.
Ek weet daar is baie produsente wat gebruik maak van die fasiliteite en opleidingsprogramme wat op Elsenburg aangebied word. Hier is selfs 'n paar van u aan wie ek verlede jaar sertifikate oorhandig het na die voltooiing van die modulêre kursus in wingerdbou.
Ons wil hê dat u gebruik moet maak van die wye verskeidenheid van opleidingsprogramme wat ons op Elsenburg aanbied. Hierdie kursusse wissel vanaf kort vaardigheidskursusse tot 'n Sertifikaatkursus in Landbou (NKR vlak 1), 'n Diploma in Landbou en die graad B. Agric. Areas van spesialisasie in hierdie programme strek vanaf Diereproduksie, Plantproduksie, Landboubesigheidsbestuur, Huishoudkunde, Keldertegnologie, Gemeenskap- en Landbouvoorligting tot Hulpbronbenutting. In hierdie verband wil ek dit onomwonde stel dat Elsenburg 'n toonaangewende landbou-onderwys en -opleidingsinstituut in die land is.
Aan die deelnemers wil ek sê baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon, ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sê, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
Ek hoor terloops daar was 'n vraag waar u moes sê wat u aan Cobus Dowry sou sê indien u die geleentheid kry. So die van u wat dalk gewag het vir daardie geleentheid kan dit gerus maar kom doen terwyl ek nou vanaand hier is.
<fn>GOV-ZA.146391.2010-03-24.af.txt</fn>
Augustus/September 2006, Vol.
Mei/Junie 2006, Vol.
April/Mei 2006, Vol.
Desember/Januarie 2006, Vol.
November/Desember 2005, Vol.
September/Oktober 2005, Vol.
Augustus/September 2005, Vol.
Junie/Julie 2005, Vol.
Februarie/Maart 2005, Vol.
November 2004, Vol.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14675.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié artikel gee ouers inligting oor Skoolbeheerrade: wat dit is, wat hulle doen en wie deelneem. Dit sit ook ouers se rolle en verpligtinge uiteen in die bestuur van die skool.
Wat is 'n Skoolbeheerraad?
Wie neem deel aan die SBR?
Wat is die funksies van die SBR?
Die Skolewet sê almal wat 'n belang het by onderwys moet verantwoordelikheid aanvaar vir die organisering van skole, en wys daarop dat ouers en lede van plaaslike gemeenskappe dikwels die beste inligting het oor wat 'n skool regtig nodig het en watter probleme ondervind word. Dit is hoekom elke staatskool 'n beheerraad moet hê.
Elke Skoolbeheerraad (SBR) het beheer oor die bestuur van die skool. In n skool wat geregistreer is as 'n artikel 21-maatskappy, is die SBR ook verantwoordelik vir die skool se geldsake?
opsionele gekoöpteerde lede wat nie stemreg het nie (byvoorbeeld lede van die gemeenskap, of die eienaar van die skoolterrein).
Jy kan ander ouers op 'n SBR verteenwoordig as jy genomineer is en ouers vir jou gestem het. Die meerderheid stemgeregtigde lede van die SBR moet ouers wees.
Die skoolhoof sal ouers inlig oor SBR-verkiesings.
Besluit oor 'n toelatingsbeleid vir die skool.
Besluit oor die taalbeleid van die skool.
Besluit oor watter godsdienspraktyke by die skool gevolg sal word.
n Gedragskode aanvaar vir leerders wat dissiplinêre prosedures uiteensit.
Al die besluite en beleide moet ooreenstem met nasionale beleid.
n Grondwet aanvaar wat uiteensit hoe die SBR sal werk.
n Skoolmissieverklaring opstel wat die waardes en oortuigings van die skool uiteensit.
Besluit hoe lank die skooldag sal wees.
Die skool se eiendom, geboue en terrein bestuur.
Aanbevelings maak oor die aanstelling van onderwysers by die skool.
die skool se eiendom, geboue en terrein onderhou en verbeter besluit oor die buiteskoolse leerplan en die keuse van vakke kragtens die provinsiale leerplanbeleid handboeke, onderwysmateriaal en/of toerusting vir die skool aankoop betaal vir dienste aan die skool.
Die WKOD steun SBR're deur hulle in te lig oor hulle verantwoordelikhede en opleiding te verskaf in finansiële bestuur.
Alle ouers wie se kinders by die skool geregistreer is het regte en verantwoordelikhede. Selfs as jy nie verkies is op die skoolbeheerraad nie, het jy nog die reg om betrokke te wees by die sake van die skool deur ouervergaderings by te woon.
Jy het ook die reg om deur onderwysers of die skoolhoof geraadpleeg te word oor die skoolbedrywighede van jou kind. Die skoolhoof en die onderwysers by die skool moet jou inlig oor die gedrag, bywoning en leerproses van jou kind.
Of skakel jou skoolgebaseerde ontwikkelingsraadgewer by jou plaaslike OBOS.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.148105.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se subprogram verantwoordelik vir plaaswerkersake het onlangs 'n projek genaamd Water Wise van die Nasionale Seereddingsinstituut van Suid-Afrika (NSRI) befonds om plaaswerkerkinders in die gebiede van Worcester, Mosselbaai, die Kaapse Metropool en Knysna, bewus te maak van water en hulle op te lei in die veilige benutting van waterbronne.
"In hierdie wonderlike sonnige land van ons waar ons graag in die water wil baljaar, is dit tragies dat verdrinking die tweede hoogste rede vir sterfte as gevolg van beserings is," het Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou, gesê tydens die bekendmaking van hierdie projek by die Brandvleidam buite Worcester. "Baie Suid- Afrikaanse jongmense en kinders word aan water aktiwiteite blootgestel sonder dat hulle weet van die potensiële gevare van water in die see, damme, riviere, mere en reservoirs. Die doel is om aan 5000 kinders praktiese ondervinding van CPR te gee."
Dit is veral by voorheen benadeelde en plaaswerkergemeenskappe waar die grootste risiko's voorkom en veral onder die ouderdomsgroepe van 1 tot 4 jaar en dan weer in die groep van 9 tot 14. Daar is feitlik elke dag insidente van verdrinkings of amperse verdrinkings.
Hierdie NSRI Water Wise projek bestaan uit 'n reeks werkwinkels wat daarop gemik is om kinders en jongmense op te voed om met verantwoordelikheid en kennis die waterbronne te kan geniet. Vaardighede sluit in kennis van veiligheidsmaatreëls in en naby water ten opsigte van getye seestrome, windrigtings en plaaslike omstandighede, wat om in 'n noodgeval te doen; wie om te kontak en aksies wat geneem moet word terwyl daar op hulp gewag word. Die werkswinkel leer jongmense die basiese beginsels van eerstehulp en die belangrikheid van die eerste paar minute wat krities is vir die pasiënt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.148824.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reëlings te koördineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14923.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Kwalifikasieraamwerk (NKR) is die stelsel waarvolgens die vlakke van leerprestasie aangeteken word ten einde te verseker dat die vaardighede en kennis wat opgedoen is, oor die hele land erken word.
Daar is agt vlakke in die NKR.
hoër onderwys en opleiding.
'n Kwalifikasie is 'n formele erkenning van die feit dat 'n bepaalde leerproses voltrek is. Onderworpe aan die goedkeuring van die SAKO kan 'n kwalifikasie op 'n gespesifiseerde vlak binne die NKR geregistreer word. Wanneer 'n geregistreerde kwalifikasie met welslae voltooi is, word 'n bepaalde aantal krediete toegeken.
Jy kan die databasis van SAKO-geregistreerde kwalifikasies deursoek ten einde vas te stel watter kwalifikasies vir elke vlak beskikbaar is, hoeveel krediete hulle werd is, en wie die diensverskaffers is wat hierdie opleiding voorsien.
Eenheidstandaarde word ook op spesifieke vlakke by die NKR geregistreer. Jy kan ook krediete vir eenheidstandaarde wat met welslae voltooi is, laat oploop tot 'n uiteindelike kwalifikasie.
Jy kan die databasis van SAKO-geregistreerde kwalifikasies deursoek ten einde meer aangaande eenheidstandaarde uit te vind.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14939.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Om die kulturele bedrywe in die Wes-Kaap te bevorder deur plaaslike kunstenaars te steun.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14948.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n voertuig bestuur, moet u te alle tye u bestuurslisensie by u hê. Slegs persone bo die ouderdom van 18 mag om 'n lisensie aansoek doen. 'n Persoon mag aansoek doen om 'n lisensie om 'n motorfiets (tot 125 cc) te bestuur indien hy of sy bo die ouderdom van 16 is.
Toon u identiteitsdokument.
Toon alle lisensies wat u toelaat om 'n voertuig te bestuur.
Voorsien vier identiese foto's van uself.
Betaal die vereiste bedrag.
Die aansoekvorm moet aandui vir watter tipe voertuig die persoon 'n lisensie wil hê (motorfiets, motorvoertuig, minibus, ens.).
Na indiening van die aansoek en die slaag van die oogtoets sal 'n datum vir 'n bestuurstoets vasgestel word.
n geldige leerlinglisensie het die padverkeerstekens ken en verstaan n deeglike kennis het van die padreëls en die verskillende seine wat van 'n bestuurder van 'n voertuig vereis word as hy/sy op 'n openbare pad bestuur, en in die algemeen in staat is om die tipe voertuig wat op die aansoek aangedui word te bestuur.
Studiemateriaal is beskikbaar om te help om vir die bestuurslisensietoets voor te berei. Baie mense maak gebruik van die dienste van 'n bestuursinstrukteur.
Nadat die bestuurslisensie geslaag is, sal 'n kredietkaartformaat-bestuurslisensie aan die persoon uitgereik word.
Sodra die lisensie gereed is om afgehaal te word, sal u per pos daarvan verwittig word. Wanneer u die lisensie afhaal, moet u bewys van identiteit kan lewer. 'n Kaart wat nie binne 120 dae afgehaal word nie, sal vernietig word.
n gewaarmerkte afskrif van sy/haar identiteitsdokument n gewaarmerkte afskrif van die bestuurder se identiteitsdokument n beëdigde verklaring met die rede waarom die bestuurder nie self die lisensie kan afhaal nie, en ook die naam en identiteitsnommer van die persoon wat die lisensie sal afhaal.
U kan by enige bestuurstoetssentrum om 'n redietkaartformaatlisensie aansoek doen.
Jou kredietkaart-rybewys is net vyf jaar lank geldig en moet daarna hernu word. Die vervaldatum verskyn op jou rybewys. Jy sal ook per pos 'n hernuwingskennisgewing kry.
Jy kan jou rybewys te enige tyd voordat dit verval, hernu. Die nuwe rybewys sal vyf jaar lank van die datum van hernuwing af geldig wees.
Om jou rybewys te hernu moet jy die aansoekvorm by jou naaste Rybewystoetssentrum invul.
swart-en-wit ID-foto's saam.
Voor jou rybewys hernu kan word, sal jy jou vingerafdrukke moet laat neem en 'n oogtoets moet ondergaan. As jou sig agteruitgegaan het vandat jou rybewys uitgereik is, kan nuwe beperkings aan jou rybewys geheg word. Daar kan byvoorbeeld vereis word dat jy 'n bril moet dra wanneer jy bestuur. As jy jou oogtoets heeltemal dop, sal jou rybewys nie hernu word nie.
Jy sal nie weer 'n bestuurstoets hoef te ondergaan nie.
Suid-Afrikaners wat oorsee is wanneer hulle rybewys verstryk kan dit eers hernu wanneer hulle terug is in die land. Daar is op die oomblik geen boetes vir mense wat laat is met hulle hernuwings nie. As boetes egter eers ingestel is, sal mense wat nie in staat was om hulle rybewyse te hernu nie, om kwytskelding van die boete aansoek moet doen.
Dit kos R100.00 om 'n rybewys te hernu.
Indien u bestuurslisensie verlore raak, of gesteel of vernietig word, kan u om vervanging daarvan aansoek doen.
n Tydelike permit sal aan u uitgereik word wat vir ses maande of totdat die vervangingslisensie uitgereik word geldig is, watter datum ook al eerste aanbreek.
Om aansoek te doen om 'n vervangingslisensie, moet u vorm TDL by enige bestuurslisensietoetssentrum invul.
u identiteitsdokument vier foto's.
Dit kos R40 vir 'n tydelike lisensie en R100 vir die nuwe kredietkaartformaatlisensie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.14959.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.14973.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Bambanani Teen Misdaad wil dié 2004/2005 feesseisoen vir almal veiliger maak deur die polisie se sigbaarheid en toeganklikheid te verhoog op besige plekke, soos strande, treine en winkelsentrums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15000.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dataversameling kan volgens loopbaankategorie deursoek word en sluit inligting oor wie aansoek kan doen, sluitingsdatums vir aansoeke, kontakbesonderhede en voorwaardes, in.
Die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente (NFHS) bied lenings aan Suid-Afrikaanse studente wat by openbare universiteite of technikons wil studeer. Indien die student se akademiese prestasie goed genoeg is, kan tot soveel as 40% van die lening afgeskryf word.
U kan by die kantoor vir finansiële ondersteuning van 'n universiteit of technikon om steun van die NFHS aansoek doen.
In 2002-2003 sal die som van R500 miljoen na die skema oorgedra word, in 2003-2004 R470 miljoen, en in 2004-2005 R498 miljoen. Die bedrag wissel aangesien dit gedeeltelik afhanklik is van ander bronne van inkomste wat tot die beskikking van die skema is. Hierdie bronne sluit in donateursfondse wat ontvang is, geld wat op studielenings terugbetaal word, en rente op beleggings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15003.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15082.2010-03-02.af.txt</fn>
Die WKOD is besig om 'n verskeidenheid strategieë te implementeer ten einde te verseker dat die provinsie die volle potensiaal van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in die onderwys benut.
administratiewe inligting te versamel en te versprei, en te verseker dat alle skole in die provinsie, landelik sowel as stedelik, onmiddellik toegang tot inligting aangaande die kurrikulum en administrasie verkry.
Die E-kurrikulumprojek, wat besig is om innoverende maniere te ontwikkel waardeur IKT's vir die ontwikkeling, lewering en ondersteuning van die kurrikulum aangewend kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15082.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD is besig om 'n verskeidenheid strategieë te implementeer ten einde te verseker dat die provinsie die volle potensiaal van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in die onderwys benut.
die kurrikulum te verwesenlik en te ondersteun te help om die vlakke van onderrig en leer in benadeelde skole te verhoog opvoeders te ondersteun en op te voed die digitale kloof te elimineer leerders te bemagtig om deel te word van die wêreldwye kennisgemeenskap leerders aan te moedig om hulle vir loopbane in die wetenskappe, ingenieurswese en IKT voor te berei administratiewe inligting te versamel en te versprei, en te verseker dat alle skole in die provinsie, landelik sowel as stedelik, onmiddellik toegang tot inligting aangaande die kurrikulum en administrasie verkry.
Die E-kurrikulumprojek, wat besig is om innoverende maniere te ontwikkel waardeur IKT's vir die ontwikkeling, lewering en ondersteuning van die kurrikulum aangewend kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15086.2010-03-24.af.txt</fn>
Kinders begin gewoonlik met graad 1 in die jaar waarin hulle sewe jaar oud word. Kinders wat gedurende die jaar ses jaar oud word, kan begin skoolgaan indien daar aangetoon kan word dat hulle gereed is vir die skool.
Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) het 'n toets ontwikkel waarmee jonger kinders gesif kan word om vas te stel of hulle gereed is vir die skool. Die Departement het hierdie toets vir die eerste keer in 2002 gebruik.
Die assesseringsproses word deur die Onderwysbestuurs-en-ontwikkelingsentrums (OBOS'e) behartig.
Skakel asseblief vir verdere inligting met jou naaste OBOS.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15092.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle leerders en opvoeders behoort die regte van ander leerders en opvoeders te respekteer.
'n MIV/vigs-beleid te implementeer.
Die nasionale Departement van Onderwys het 'n nasionale beleid aangaande die bestuur van MIV/vigs in skole in konsepvorm opgestel. Die nasionale beleid is op sowel leerders as onderwysers van toepassing.
Skoolbeheerliggame moet hul eie beleidsbepalings ontwikkel, wat in lyn moet wees met die nasionale beleid. Hulle behoort dit te doen in oorleg met die breër skoolgemeenskap.
Die dokument Ken jou Regte en Verantwoordelikhede verskaf inligting oor sleutelaspekte van die nasionale beleid, en oor maniere om 'n MIV/vigs-beleid vir die skool op te stel.
of skakel jou naaste Onderwysondersteuningsentrum.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.150969.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reëlings te koördineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
<fn>GOV-ZA.15098.2010-03-24.af.txt</fn>
Risiko-jeugdiges is leerders wat met probleme sukkel soos dwelm- en/of alkoholmisbruik en met die gereg gebots het. Hulle emosionele en/of gedragsprobleme strem hulle vermoë om te leer en te ontwikkel.
In die Wes-Kaap is daar vyf vlakke van steun om sulke probleme te voorkom of te hanteer. Die tipe steun en die beperkings wat die leerder opgelê kan word hang af van die aard van die probleem. Ingrypings sluit opvoedkundige, terapeutiese en/of inwonende steundienste in.
n Vroeë-waarskuwingstelsel, gemik op die uitken van kinders en gesinne wat veral kwesbaar kan wees, word in alle skole ingestel. Alles word in die klaskamer in die stryd gewerp om te keer dat emosionele en/of gedragsprobleme voorkom of vererger.
Emosionele steun en leiding word verskaf vir leerders wat sukkel met emosionele en/of gedragsversperrings tot leerwerk in die klas.
Skoolgebaseerde steunprogramme, jeugontwikkelingsprogramme en opsetlike ingryping word verskaf vir leerders wat uitgeken word as kwesbaar vir skorsing uit die skool, uitplasing weg van die huis af, of toetrede tot die strafregtelike regstelsel, en vir wie tydelike onttrekking uit die klaskamer nodig is.
Waar die leerder nie genoeg baat vind by die steunprogram nie , kan verwysing na 'n inwonende of ontwikkelingsprogram by 'n jeugsorg en onderwyssentrum oorweeg word. Die beginsel van die gebruik van die mins beperkende en meer bemagtigende (normatiewe) omgewing is regdeur die stelsel van toepassing.
Jongmense word kragtens die relevante wetgewing na die sentrums verwys. Die sentrums verskaf verblyf en 'n gestruktureerde program. Die raamwerk vir 'n goeie praktyk in dié instellings is gegrond op die standaarde wat neergelê is deur die Verenigde Nasies se Konvensie oor die Regte van die Kind.
Die kapasiteit van opvoeders en skoolhoofde te bou om die uitdagings te bowe te kan kom van die hantering van leerders wat emosionele en/of gedragsversperrings tot hulle ontwikkeling ervaar of die gevaar daarvan loop.
Dienste te verbeter vir leerders wat in gevaar is.
Die veiligheid, onderwys en ontwikkeling van die leerders te verseker.
Spesiale sorg word verskaf vir jongmense wat met die gereg bots of ernstige emosionele ontwrigting ervaar en wat dalk fisies, emosioneel en/of wat gedrag betref ingeperk moet word. Jongmense word na die sentrums verwys deur die howe kragtens die relevante wetgewing vir verpligte verblyf.
Elke jongmens kry 'n indiwiduele ontwikkelingsplan om hom of haar te help om gerehabiliteer te word. 'n Sielkundige, arbeidsterapeut, professionele verpleër en maatskaplike werkers is by die sentrum vir konsultasie beskikbaar. Die opvoeders is spesiaal opgelei in kindersorgteorie en -praktyk.
Wat is Familiegroep Konferensies?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.150998.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Moederstad het spesiale maatreëls ingestel om te verseker die miljoene vakansiegangers - inwoners en besoekers - 'n veilige vakansieseisoen in Kaapstad geniet.
Die Ramprisikobestuursentrum van die Stad Kaapstad is gereed vir enige gebeurlikheid. Die Metropolitaanse Polisie Diens het spesiale voorsorgmaatreëls getref en verkeersbestuursplanne opgestel vir gewilde besoekpunte.
Brandweerdienste staan gereed gedurende hierdie tydperk van 'rooi gevaar' in die brandseisoen.
Wetstoepassingseenhede het planne reg om die veiligheid van besoekers en Kapenaars aan strande en ander gewilde besoekpunte te verseker, en die Ramprisikobestuursentrum staan gereed met gebeurlikheidsplanne om groot voorvalle te koördineer indien enigiets verkeerd sou loop.
Hoewel die Stad gereed is om noodgevalle te hanteer beteken dit nie dat individue die algemene veiligheidsmaatreëls kan ignoreer nie. Ons het 'n lys eenvoudige veiligheidswenke opgestel wat vakansiegangers kan gebruik om 'n onvergeetlike vankansie in Kaapstad te verseker, sê Wilfred Solomons, Waarnemende Hoof van die Ramprisikobestuursentrum van die Stad Kaapstad.
Elke persoon op 'n vaartuig moet 'n reddingsbaadjie dra.
Enige vaartuig moet die vereiste veiligheidstoerusting aan boord te hê, ook noodfakkels.
Wees bewus van die weersomstandighede en hoe vinnig dit kan verander.
Moenie alkohol ter see misbruik nie.
Moet nooit op jou eie gaan stap of klim nie.
Vertel altyd vir 'n vriend of famililielid waarheen jy gaan, en wanneer jy terug sal wees.
Bly op gemerkte of bekende roetes.
Sorg dat jy altyd warm klere, kos en vloeistof saamneem.
Respekteer die natuurelemente.
Moet nie in onbekende poele induik sonder om die diepte vas te stel nie.
Swem net waar daar lewensredders is, en waar borde aandui dat dit veilig is om te swem.
Maak seker die lewensredders kan jou sien.
Swem slegs op plekke waar ander persone in die omgewing is.
Wees altyd bedagsaam op die paaie.
Moenie drink en bestuur nie.
Kies 'n toegewysde bestuurder wat nie drink nie.
Gee voorrang aan voetgangers.
Maak peuters in baba- of kinderstoeltjies vas.
Gaan slegs na plekke waar jy gemaklik en veilig voel.
Soek veiligheid in groepe - maar ken die lede van die groep.
Iemand moet altyd weet waar jy is.
Moet kinders nooit alleen los nie.
Swemlesse en opblaasvlerkies is geen plaasvervanger vir volwasse toesig nie.
n Kind kan verdrink in die tyd wat dit neem om 'n telefoon te beantwoord of die voordeur oop te maak.
Wys 'n verantwoordelike volwassene aan om kinders gedurende partytjies dop te hou.
By gesellighede kan die aandag maklik van kinders afdwaal wat te naby aan die swembad is.
Geen vure word op enige plek in die Skiereiland bergreeks toegelaat behalwe in spesifiek aangewese gebiede nie.
Moet nie jou brandende sigaretstompie uit jou voertuig gooi nie. Dit is een van die hoof oorsake van brande. Gebruik liewer die asbak in jou voertuig.
Maak seker dat jou braaivuur heeltemal dood is voor jy vertrek. Gebruik water om die smeulende kole te blus.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15100.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
As die vervaardiger of invoerder van 'n voertuig moet u vorm MVR1-MIB by 'n motorregistrasiekantoor invul om die voertuig te registreer.
die onderstelnommer die enjinnommer die fabrikaat die modelnaam die tarra in kilogram die enjinvermoë in kubieke sentimeter die netto enjinkragdie hoofkleur die modelnommer n polisieklaringsertifikaat n padwaardigheidsertifikaat.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.151015.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is vir my groot voorreg om vandag met u 'n paar gedagtes te wissel oor misdaad omdat dit in vandag se tye so maklik is om 'n slagoffer te word en daardeur net nog misdaadstatistiek te word?
Ons leef in 'n gemeenskap waar ons onself omring met mure en doringdraad, ons leef in 'n gemeenskap waar ons onsself toesluit agter tralies en waar die uitsig wat ons vanuit ons huise het lyk soos die van 'n tronk. Ons strate is nie meer veilig nie, ons perspektief het totaal verander omdat elke aksie wat ons doen gemeet word aan hoe veilig dit vir my en my kinders is. Daar is nie een van ons wat nie of direk of indirek die impak van misdaad op ons lewens gevoel het of 'n slagoffer was nie.
Ek gee graag kort oorsig oor misdaad statistieke wat in 2006 vrygestel is?
Hierdie syfers is egter nie die ware prentjie nie. Die algemene verwagting is byvoorbeeld dat slegs sowat 50% van verkragtings en poging tot verkragting aangemeld word. Benewens die fisiese trauma van verkragting of 'n aanval, is een van die ergste gevolge van sulke misdade vir SuidAfrikaanse vroue die herbevestiging van die persepsie dat vroue, en spesifiek meisies, swak slagoffers en maklike teikens vir mishandeling is. Daar is bereken dat misdaad die land ongeveer R30 miljard 'n jaar kos wat 'n astronomiese bedrag is wat eerder ander belangrike prioriteite vir die land se ontwikkeling kon befonds?
Terwyl dit lyk asof misdaad op straat 'n afname kan beleef is daar kommer oor die misdaad wat in ons huise afspeel agter ons hoë mure en waarvoor die gemeenskap sy oë sluit en daarmee stilswyend goedkeuring verleen.
Hiervan bly kindermishandeling waarskynlik een van die mees skokkendste. Skrikwekkend is dat in 83% van hierdie gevalle ken die slagoffers die oortreders. Weer eens wys statistieke dat slegs 15 uit 100 gevalle aangemeld word. Die mishandeling van kinders word beskou as misdaad wat nie raakgesien word nie en dit lyk asof die gemeenskap sy gevoel van omgee verloor het. Daarom is hierdie inisiatief soveel te meer belangrik want dit lyk asof die gemeenskap in die geval nie sy kinders vergeet nie?
Duisende vroue en kinders word aan geweld en seksuele misbruik in hul eie huise onderwerp. Dikwels is dit juis diegene wat die naaste aan hulle is wat die kinders en of vrouens mishandel en verneder.
Die provinsiale regering van die Wes-Kaap sit nie op sy louere en verwag dat ander organisasies moet inspring en help om slagoffers by te staan en te ondersteun nie. Daar is veel eerder 'n interaksie tussen regeringsdepartemente, nie-regeringsorganisasies, kerkorganisasies en belangegroepe wat almal tot 'n mindere of meerdere mate inspring om die lot van slagoffers te verlig en bystand te verleen waar nodig.
Dit is een van die redes waarom die WesKaap en die nasionale Departement van Onderwys programme in ons skole aanbied om jong dogters toe te rus met selfverdedigingsvaardighede om terug te kan slaan. Die Slaan Misdaad Hokveldtog verminder nie net die kanse dat vrouestudente aangeval sal word nie, maar spreek ook die wanindruk aan dat vroue en meisies hulleself nie kan verdedig nie en magteloos is. Ons kinders moet geleer word dat mishandeling nie 'n norm is nie, en dat geweld die uitweg van lafaards is wat nie in die gemeenskap tuishoort nie?
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid werk saam met die Departement van Maatskaplike Dienste om vrywilligers op te lei om met die berading van verkragting slagoffers te help, en ook om polisiebeamptes in staat te stel om sulke gevalle op 'n behoorlike en sensitiewe wyse te hanteer.
Voorts het die Wes-Kaapse Onderwysdepartement se projek Veilige Skole 'n begroting toegewys om veiligheidskomitees by elke skool dwarsdeur die provinsie in te stel om veiligheidsplanne vir goedkeuring en inwerkingstelling voor te lê.
Gemeenskapspolisiëringsforums het groot rol te speel in die herstel van vertroue en die bou van bande tussen die gemeenskap en die polisie?
Veiligheid by skole veldtog.
Bou van vennootskappe met die SAPS.
Dit alles gesê is dit duidelik dat alles wat gedoen word slegs reaktiewe stappe is en dat daar dieper liggende probleem in die gemeenskap teenwoordig is. Ons lewe in?
Algemene benadering van selfgesentreerdheid en 'n gebrek aan omgee vir andere.
Wat egter kommerwekkend is, is dat ongeveer 3000 jongmense per maand in die Wes-Kaap gearresteer word. 50% van ons leerders verlaat die skole vroeg wat nie help om die werkloosheid wat tans op 26,8% staan te verlig nie.
Iemand het eenkeer gesê dat as 10% van mense rooi lig verontagsaam dan word dit norm en word dit algemene gebruik. Geen regering - op watter sfeer ookal kan alleen die taak aanpak om mense weer op die regte pad te bring nie. Wat ons nodig het is 'n morele herlewing waartoe elke individu homself verbind Oud President Mandela het gepraat van RDP van die siel?
Moraliteit hou die sleutel tot 'n gesonde gesinslewe, en 'n gesonde gesinslewe is die sleutel tot soveel goed waarna ons streef, soos suksesvolle opvoeding, 'n misdaadvrye samelewing, standvastige en vredeliewende gemeenskappe - om maar 'n paar te noem. Elkeen van ons moet vandag persoonlik onderneem om 'n verskil by ons huise te maak. Ons moet ons houdings, ons waardes en ons sedes ondersoek.
Daarom het die regering begin met veldtog van morele hernuwing en het ons juis in die Wes-Kaap al verskeie werkswinkels gehad oor die morele hernuwing wat so nodig is - ook in ons eie gemeenskap?
Ons het 'n nuwe moraliteit nodig op elke terrein van ons lewe want ons het 'n samelewing geword wat sy oë gesluit het vir die lot van diegene rondom ons, ons het 'n samelewing geword wat die materiële jaag en nie omgee wie in die proses seerkry of benadeel word nie. Ons het samelewing geword wat hul oë sluit vir die seer van kind wat mishandel word en ons het samelewing geword wat diegene verwerp wat MIV/Vigs onder lede het?
Ek wil graag ook in die verband waardering uitspreek teenoor die vrywilligers in die Gemeenskapspolisiëringsforums wat onvermoeid werk, saam met die SAPD, om die ideaal van misdaadlose gemeenskap te vestig?
Dit is inisiatiewe wat uit die gemeenskap kom wat instrumentele rol kan speel in die herstel van vertroue tussen die polisie en die gemeenskap. Projekte wat in vennootskap tussen die gemeenskap en die SAPD plaasvind sal ongetwyfeld bydrae daartoe om misdaad te beperk en ons omgewings weer leefbaar en vry van kriminele aktiwiteite te maak?
<fn>GOV-ZA.15113.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD voorsien 'n verskeidenheid hulpmiddele aanlyn aan opvoeders en leerders.
Op hierdie WKOD-webwerf is daar 'n winkel en 'n biblioteek aanlyn.
Die winkel bevat 'n katalogus van alle opvoedkundige publikasies wat deur die Departement geproduseer is, en wat aanlyn aangekoop kan word.
Die biblioteek bevat 'n katalogus van internet-hulpmiddele wat vir die opvoeder of leerder van nut kan wees.
Hierdie webwerf bevat vorige eksamenvraestelle vir die Senior Sertifikaat, asook antwoordvoorstelle.
Die Leerskoleprojek hou 'n lys van hulpmiddele in stand wat aanlyn beskikbaar is, en wat daarop gemik is om onderrig en leer in skole te verbeter.
Die Hulpmiddelesentrum het ook skakels met die webwerwe van ander biblioteekinligtingsdienste.
Die Departement van Onderwys ondersteun die SkoolNet-inisiatief, wat as doel het om gemeenskappe van leerders en opvoeders te help vestig wat van inligting- en kommunikasietegnologie gebruik maak.
Die SkoolNet-webwerf bevat gedetailleerde inligting vir leerders en opvoeders. Hierdie inligting strek vanaf skoolkontak-besonderhede tot by huidige sowel as argiefbewaarde opvoedkundige hulpmiddele.
SkoolNet help lidskole ook om hul eie webwerwe en e-posadresse tot stand te bring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15115.2010-03-24.af.txt</fn>
U moet vorm CDV saam met u identiteitsdokument en die vereiste bedrag indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15139.2010-03-24.af.txt</fn>
Die sentrum het omtrent 500 leerders en spesialiseer in opleiding op die viool, viola, tjello, kontrabas, fluit, hobo, klarinet, fagot, saksofoon, Franse horing, trompet, tromboon, tuba, eufonion en slaginstrumente.
Die skool het n reeks stryk- en blaasorkeste en n simfonieorkes. Die Musiek vir Afrika-ontwikkelingstrust is deur die skool gestig om uitreikprogramme aan te bied vir leerders van benadeelde gemeenskappe?
Leerders moet n oudisie bywoon om toegelaat te word tot die skool en keuring is gegrond op meriete?
Omtrent 430 leerders woon die sentrum by uit gebiede soos Caledon, Hermanus en Piketberg. Hulle woon klas by in orkesinstrumente soos strykers, houtblaas-, koperblaas en slaginstrumente. Die skool het vyf blaasorkeste, vyf strykorkeste en n simfonieorkes. Daarby is dit die enigste sentrum wat harplesse gee?
Om aansoek te doen om die skool by te woon, moet leerders n oudisie bywoon?
Dié sentrum bied instrumentopleiding en n ensembleprogram aan. n Afrika-musiekprogram, waaronder speel in n marimbaorkes, word semi-privaat aangebied. Solosang en koorwerk word ook aangebied in n jeugkoor en n volwasse koor?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15145.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD se Direktoraat: Gespesialiseerde Steundienste bied 'n reeks dienste aan vir leerders wat leerhindernisse ondervind.
Die direktoraat bestuur 77 skole in die provinsie vir leerders met spesiale onderwysbehoeftes (ELSEN). ELSEN-spesialiste werk ook in Onderwysbestuur- en Ontwikkelingsentrums (OBOS'se) in al sewe die onderwysdistrikte van die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15164.2010-03-24.af.txt</fn>
Ouers wat by die huis onderwys vir hulle kinders wil verskaf, moet hulle by die WKODlaat registreer.
Die registrasie in die belang van die leerder is.
Die onderwys wat tuis verskaf word, aan die minimum vereistes van die leerplan vir staatskole voldoen.
Die tuis-onderwys se standaard nie laer is as dié van die onderwys wat by 'n staatskool verskaf word nie.
Die ouers sal hou by enige ander redelike voorwaarde wat deur die Hoof van Onderwys gestel word.
Registrasie kan opgehef word.
Die ouer inlig en redes vir die opheffing gee.
Die ouers kans gee om vertoë te rig.
'n Ouer kan appèl by die provinsiale Minister van Onderwys aanteken teen 'n weiering om 'n leerder te registreer of die opheffing van 'n registrasie.
As 'n leerder wat vir tuis-onderrig geregistreer is, later in 'n staat- of onafhanklike skool toegelaat word, moet die ouer die Hoof van Onderwys skriftelik in kennis stel dat die leerder se registrasie vir tuis-onderrig beëindig moet word.
Die nodige aansoekvorm, wat by die WKOD beskikbaar is, moet ingevul word.
Die ouer moet die voltooide vorm, saam met 'n afskrif van die leerder se geboortesertifikaat, indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15169.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD maak seker dat leerders wat vir tuis-onderrig geregistreer is, werk afhandel wat ooreenstem met die leerplan en dat hulle beoordeel word en die uitkoms behaal wat vir die betrokke graad vereis word.
Aantekeninge oor bywoning hou.
'n Portefeulje van die leerder se werk saamstel.
Aantekeninge oor die leerder se werk gedurig bywerk.
Die opvoedkundige steun wat die leerling gekry het, boekstaaf.
Bewyse van die voortgesette beoordeling van die leerder se werk hou.
Bewyse van die beoordeling en/of eksamens aan die einde van elke jaar hou.
Bewyse aan die einde van Graad 3, 6 en 9 hou wat toon of die uitkoms vir dié grade bereik is.
Die aantekeninge moet vir ondersoek deur die WKOD beskikbaar gestel word. Alle betrokke beoordelinguitslae moet drie jaar lank bewaar word.
Aan die einde van elke fase moet die ouers, op eie koste, 'n onafhanklike, behoorlik-gekwalifiseerde persoon, wat deur die Hoof van Onderwys goedgekeur is, aanstel om die leerder se vordering te beoordeel.
'n Ouer kan 'n staatskool of 'n geregistreerde onafhanklike skool om hulp nader om 'n geskikte persoon in die hande te kry. Die beoordelaar moet 'n verklaring aan die Hoof van Onderwys voorlê wat bevestig dat die leerder die vereiste vlak bereik het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.15193.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat jy jou by die Suid-Afrikaanse Raad van Leerkragte kan laat registreer en 'n onderwyspos kan beklee, moet jy 'n erkende onderwyskwalifikasie kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.152604.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring Deur Minister Pierre Uys, Minister Van Gesondheid In Die Wes-Kaap, Oor Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS) en Kondoom Bewustheidsweek: 11 - 17 Februarie 2007.
miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word - dit beteken gemiddeld 22 kondome per volwasse man. Die vraag in sekere woongebiede is egter heelwat hoër en tot gemiddeld 100 kondome per volwasse man sal in daardie areas versprei word " sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.
n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane. Selfs 'n klein bietjie waterige afskeiding kan al 'n aanduiding van 'n SOS wees.
Sere, vratte of blase om die geslagsdele, pynlik of nie.
Geswelde kliere naby die geslagsdele.
alle seksmaats, indien daar meer as een is (alhoewel dit nie aanbeveel word nie) oorhaal om ook behandeling te kry al is daar geen tekens van infeksie nie.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry. Indien die volle kursus nie voltooi word nie, al dink die persoon hy is gesond, is dit nie noodwendig die geval nie.
Indien daar voortgegaan word met geslagsomgang kan die siekte hom herhaal, selfs na behandeling.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15385.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verbruikers meer bewus te maak van hulle regte.
Dit is 'n ses maande lange massamediaveldtog om lede van die publiek bewus te maak van hulle regte as verbruikers, asook om die bestaan van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer en die dienste wat deur die kantoor aangebied word onder hulle aandag te bring.
Die veldtog is deur Comutanet ontwikkel en gevoer.
Die veldtog het sy boodskap op pendelaars gerig wat vir die duur van die rit (per bus, trein of taxi) 'n gevange gehoor is.
Plakkate n Reeks van vier plakkate, oor Ken jou regte, Spring die Swartlys Vry, Bruikhuur en Kontantlenings is geskep en vir 'n tydperk van ses maande in Metrotreine se waens vertoon.
Kleiner weergawes van die plakkate word oor 'n tydperk van tien maande in 100 taxi's aangebring.
Commuter FM radioboodskap n Boodskap word vir twee maande oor Commuter FM uitgesaai en sal na raming nagenoeg 239 000 luisteraars per dag bereik.
Hedendaagse musiek word gratis op kassette aan taxibestuurders voorsien. Hierdie kassette bevat ook 'n 60 sekonde lange klingel/boodskap van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer.
A-raamsleepwaentjies word vir 72 dae oor 'n tydperk van ses maande by strategiese kruisings, waaronder 'n paar in landelike gebiede, staangemaak. Biljette word terselfdertyd by dié kruisings uitgedeel.
Die veldtog het laat in Mei 2003 begin toe die eerste plakkate in treine aangebring is. Sedertdien was daar 'n aansienlike toename in die aantal oproepe wat deur die Kantoor van die Verbruikersbeskermer ontvang is. Die Star Taxi Music kassette is ook versprei. Plakkers is sedert einde Julie 2003 in taxi's aangebring. Die sleepwaentjie-advertensies is vertraag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.154775.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verkeersirkel langs die stasie in Southfieldweg, Plumstead, gaan teen 'n koste van R35 000 opgeknap word.
Die Bel-'n-Rit-diens, wat openbare vervoer verskaf vir mense met spesiale behoeftes, gaan uitgebrei word om meter-taxi's in te sluit.
Die Stad Kaapstad het 'n begroting van R43 miljoen vir die volgende vier jaar vir die diens goedgekeur. Die Wes-Kaapse departement van vervoer het ingestem om ook R10 miljoen die volgende vier jaar by te dra. Sedert die instelling van die diens in 2002 het 'n eksterne verskaffer, iKapa Travel & Tours, die diens behartig. Die Stad het ingewillig om die huidige kontrak te verleng totdat openbare tenders vir die diens genooi gaan word.
Met 'n ernstige tekort van 689 poste in die Stad se Brand- en Reddingsdiens is die oorblywende 698 personeellede genoop om oortyd te werk, veral in die brandgevaartyd. Die Raad het derhalwe 'n verdere R21 miljoen aan oortydbetaling goedgekeur. 'n Verdere R5 miljoen is begroot om so gou moontlik nog 40 opgeleide brandbestryders aan te stel.
Die Stad se gesondheidsafdeling gaan 'n bykomende R2.7 miljoen kry vir die groter uitgawe aan sy anti-retrovirale punte vir die behandeling van MIV/Vigs-pasiënte. Die geld is deur die Wes-Kaapse provinsiale administrasie bewillig.
Die Stad Kaapstad het R65 000 goedgekeur vir twee hout-loopweë by Glencairn-vlei in Clovelly. Die Vriende van Glencairn-vlei en die Stad se omgewingsbeamptes het deur die jare die vlei bewaar en 'n paadjie rondom die vlei aangelê. Twee hout-dele gaan opgerig word oor plekke wat in die reëntyd onder water raak.
Die Stad Kaapstad het sy verordening oor brandveiligheid in die gemeenskap hersien. Eienaars en bestuurders van plekke gaan nou aanspreeklik wees vir gaste wat die verordeninge oor aansteek van vure of rook oortree. Geregistreerde eienaars van voertuie sal ook verantwoordelik gehou word vir enige brandende sigaret of vuurhoutjie wat uit 'n motor gegooi word. Die onus is nou op die eienaars van eiendom om brandstroke te maak en in stand te hou.
n Voetpad gaan langs Hoofweg in Houtbaai gebou word, van Mandela-rylaan tot Hughendenweg, om aan te sluit by die voetoorgang vir die Oranjekloof-laerskool. Speeltoerusting van hout in die plaaslike speelpark gaan met meer duursame metaal-items vervang word, 'n heining gaan om die melkhoutbos naby die poskantoor opgerig word en die plaaslike sokkerveld gaan omhein word.
Die perk vir die Stad se Deernistoekenning vir raadsbehuising is van R1 640 per maand vir 'n huishouding-inkomste verhoog tot R1 740 per maand. Die nuwe bo-perk is gelyk aan twee staats-ouderdomspensioene.
Die Stad Kaapstad gaan R4 miljoen aanwend vir die elektrifisering van verskeie informele nedersettings, wat aansluitings vir 'n verdere 1 000 wonings voor die winter moontlik sal maak.
Altesaam R151 miljoen is oor die volgende twee jaar begroot vir die opknapping en versterking van die kragnetwerk in die middestad, ter ondersteuning van die nuwe stadion vir 2010 in Groenpunt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.157089.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om sommer heel aan die begin vir almal wat vandag hier teenwoordig is dankie te se vir bereidwilligheid om hierdie konferensie saam met ons by te woon.
Dit is vir ons 'n teken dat u saam met ons besorgd is oor die welstand van ons mense op die platteland en dan veral met betrekking tot alkohol en dwelm misbruik. Hierdie konferensie is 'n voortvloeisel van die pad waarop ons begin loop het toe ons in 2004 aan bewind gekom het en gesluit het dat veral plaaswerkers se nood op vele terreine pertinente aandag moet kry. Meeste van u weet dat die gevolg hiervan die strategiese plan vir plaaswerkers is wat in Desember 2005 deur die Kabinet van die Wes-Kaap goedgekeur is. Ons het onsself daartoe verbind om die lot van plaaswerkers en die hele plaaswerker gemeenskap te verbeter en ons is elke dag doelgerig daarmee besig onder leiding van die Sub-program plaaswerker ontwikkeling binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap.
Vir ons as regering in die Wes-Kaap is die welstand van die mense wat hier woon die belangrikste. Ons sê die menslike element is die beginpunt van alle aktiwiteite in ons strewe om 'n tuiste vir almal te skep. Dit is alom bekend dat die Departement van Landbou in die Wes-Kaap 'n baie hoë premie plaas op die lewensomstandighede van die plaaswerker gemeenskap.
Ek is besorg oor die morele verval wat daar onder ons plaaswerker gemeenskap is. Ons het dit die afgelope 36 maande ons taak gemaak om by die plaaswerkers self te hoor wat die probleme is waarmee hulle worstel en hulle het alkohol misbruik ook as een van die knelpunte op die agenda geplaas.
Baie van u wie vandag hier teenwoordig is, is reeds op een of ander manier saam met ons by die implementering van die strategiese plan betrokke en sommige van u organisasies kry op een of ander wyse steun van die Departement af om 'n verskil aan plaaswerkers se lewe te maak.
Hoekom is dit belangrik dat ons 'n konferensie soos hierdie moet hou Dit word bereken dat die ekonomiese koste van alkohol misbruik in die Wes-Kaap meer as R1 Biljoen jaarliks oorskry en dat meer as 'n kwart van mense wat alkohol oor naweke in die Wes-Kaap gebruik die normale risikovlakke oorskry?
Die invloed wat alkohol op jou en my lewe en die ekonomie het, kan in die volgende syfers gesien word: As gevolg van alkohol misbruik bereik slegs 65% van werkers hulle volle potensiaal in die werkplek. Mense wat alkohol misbruik is 4 keer meer in ongelukke betrokke as ander mense en is meer as 5 keer meer afsiek as mense wat nie alkohol misbruik nie. Tussen 40 en 60 % van mense wat in ongelukke sterf is onder die invloed van drank gewees.
Ons kan voortgaan om vele ander syfers vir u aan te haal, maar ek glo dat u 'n idee het waarvan ons praat.
Ons kan egter alkohol misbruik oorwin net soos ons in die verlede ander gesondheids gebreke oorkom het. Voorkomings en vroeë behandelingsprogramme onder misbruikers van alkohol sal ons help om die verskil te maak daar waar dit die belangrikste is, naamlik in die huishouding.
Daar is vandag al baie organisasies wat met baie kundigheid in hulle midde rondgaan wat bereid is om betrokke te raak en ons sal beslis daaraan moet dink om 'n formele aksie aan die gang te kry. Vroeë diagnose en nuwe behandelingstegnieke, mediese behandeling, opvoeding en bewusmaking en huisvesting kan geaffekteerde persone in staat stel om produktiewe lewes te ly en sodoende miljoene rande te spaar wat weer benut kan word teen die siekte asook vir armoede verligting.
Ek wil u versoek om van hierdie konferensie gebruik te maak om na oplossings te soek eerder as om beskuldigings te slinger. Ek wil hê u moet vir uself die vraag afvra watter bydrae kan u organisasie verder lewer binne spanverband eerder as wat u op u eie wil probeer om alles te vermag. Somtyds is ons besig om ons kragte te vermors met duplisering van programme terwyl ons van mekaar se kundigheid gebruik kan maak en dus meer tyd en energie kan spaar wat ons met verdere onwikkelings programme en navorsing kan doen.
Die vraag is hoeveel mense bereik ons werklik en op hoeveel mense se lewens maak ons 'n impak. Hoeveel gemeenskappe leef nie maar van dag tot dag sonder hoop nie en soek uiteindelik hulle hoop deur die nek van 'n bottel of die tuit van 'n papsak nie.
Watter programme stel ons tot mense se beskikking sodat hulle hulle tyd meer effektief kan deurbring. Watter vorme van tydverdryf is daar binne ons gemeenskappe wat mense weghou van verveeldheid en uiteindelike vergrype aan drank en dwelms.
Ons kan dit slegs doen as ons vennote het wat elke dag saam met ons werk om hulle toe te rus om soos mense te leef wat hoop het op 'n beter toekoms. U wie vandag hier is, is hierdie tipe vennote wat daagliks aangaan met u programme om by skole, op plase en dorpe en elke moontlike geleentheid mense bewus te maak van die probleem, omdat u saam met ons die lewensomstandighede van al ons mense wil verbeter en omdat u glo in die mensemateriaal van die Provinsie.
Daar is egter ook 'n ander aspek wat ek wil aanraak en dit is ons geestelike lewe en die rol van die kerk.
Veral in Landbou is 'n mens elke dag deeglik bewus van jou afhanklikheid van die Skepper en u wat meestal ook op plase werk sal weet dat die daar baie faktore buite ons beheer is wat 'n rol speel in die sukses van boerdery, waar ons totaal uitgelewer is aan die genade. So kan jy die wonderlikste oes op die land hê, maar dit kan in 'n oogwink uitgewis word deur 'n haelstorm of ons kan die beste planne hê, maar as die reën wegbly dan vrek die vee van dors of is daar nie water om mee te besproei nie.
So praat die Bybel op baie plekke oor die landbouer en die saad wat op goeie en slegte grond gesaai is, wat opgekom het en mooi gegroei het en van ander saad wat deur die dorings verdring is. Dit praat ook oor die arbeider wat sy loon werd moet wees en oor ons verhouding as werkgewer en werknemer teenoor mekaar. So praat die Woord ook oor hoe ek as ouer teenoor my kind moet optree en hoe ons as man en vrou teenoor mekaar moet optree. Dan is daar ook die groot boodskap oor Liefde van God vir ons as mense en die Hoop wat Hy aan ons gee en die mooi boodskap dat ons nie as hopelose mense moet leef nie, maar soos mense wat vol hoop is vir die toekoms. Ek wil vandag vir die kerk vra om asseblief ons hande te vat in die poging om ons mense te bevry van die slawerny van drank en algehele morele verval. Kom word u ook deel van ons poging om ons mense op te hef. Help ons om die grond voor te berei en die saad te saai.
As minister in die Wes-Kaapse regering moet ek vir u sê dat ons as ANC Regering werklikwaar hoop vir ons mense vir die toekoms wil gee. President Mbeki het verlede jaar in sy openingsrede van die Parlement gesê dat ons as Suid-Afrikaners 'n tydperk van hoop tegemoet gaan.
Ek wil weereens 'n beroep op u doen dat ons hierdie konferensie sal gebruik om oplossings te vind en planne op die tafel te plaas sodat ons wel vir ons mense hoop vir die toekoms kan skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.15904.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.16031_2.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Verbruikersdienste en Billike Handel voorsien inligting aan die publiek rakende hulle regte as verbruikers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.161970.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie weereens vir die uitnodiging om vanaand hier saam met u te kan wees by 'n geleentheid wat nie net vir u nie, maar ook vir my, elke keer 'n besondere groot hoogtepunt is.
Ek wil aan die begin vir almal wat betrokke was om van hierdie jaar se kompetisie en vanaand so 'n groot sukses te maak, baie dankie sê en veral vir Cerina Kruger wat 'n groot aandeel het aan beide die reël van die kompetisie en die pragtige funksie vanaand.
Ek weet dat u as plaaswerkers baie ernstig oor die kompetisie is en dat u wat deelneem, trots is daarop om u spesifieke plaas te verteenwoordig. Ek weet ook dat die kompetisie elke jaar strawwer en strawwer word en dat baie van u wat deelneem, nie net hier opdaag nie, maar dat u uself deeglik voorberei met kennis van die afdeling waarin u op die plaas werk. Die beoordelaars verseker my dat u daarin geslaag het om hulle te beïndruk, nie net met u praktiese kennis van u werk nie, maar dat u ook 'n grondige kennis het van die teorie en die wetlike vereistes wat van toepassing is op u vakgebied.
Ek glo dat die produsente wat hulle werkers inskryf vir die kompetisie net soveel waarde heg aan die kompetisie as u wat daaraan deelneem. Daarom wil ek seker maak dat u as werkers diep bewus sal wees van die waardering wat die produsente het vir die bydrae wat u maak om van Landbou in die Wes-Kaap 'n vertoonvenster vir ander Provinsies te maak. Hierdie kompetisie is nie net 'n manier om erkenning te verleen aan die werk wat u doen nie, maar dit is ook deel van die bewustheid van die produsente dat u as werkers bemagtig moet word met kennis en vaardighede om u te slyp tot trotse deelnemers aan die ekonomie van die land. Ek wil vir u en die Produsente wat hulle werkers aan die kompetisie laat deelneem dankie sê.
Die sukses van die Kompetisie word weerspieël in die groei oor die afgelope klompie jare daarvan na die verskillende streekskompetisies wat uitloop op die Provinsiale kompetisie waar die mededinging baie straf is.
Baie dankie ook aan Sanlam wat die hoofborg van die kompetisie is en daardeur wys dat u werklik glo aan die ontwikkeling van menslike kapitaal binne Landbou.
Vir ons bly die ontwikkeling van menslike kapitaal een van die sleutel uitdagings in die ontwikkelingsprogram, nie net van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap nie, maar vir die Landbousektor in sy geheel. Die geleerde mense sê die onwikkeling van Menslike Kapitaal onderskryf die beginsel dat hoe meer opleiding en vaardigheid die mens ontvang, hoe meer produktief raak hy en word hy in staat gestel om makliker en vinniger aan te pas by veranderende omstandighede en tegnologiese-ontwikkeling. Dit staan in skrille kontras teenoor diegene wat geen opleiding ontvang of verborge talente ontwikkel nie en gevolglik nie die nodige aanpassings en vordering kan maak nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ons as Regering in die Wes-Kaap glo dat die ontwikkeling van ons Menslike Kapitaal 'n beduidende bydrae kan lewer tot die doelwitte van die IKapa Elihlumayo strategie.
Ek wil vanaand sonder vrees vir enige teenspraak sê dat daar die afgelope paar jaar geweldig baie gedoen is om die lewe en werksomstandighede van u as plaaswerkers te verander. Wanneer 'n mens oor verandering praat, glo ek moet 'n mens by jouself begin en die vraag vra wat is my eie ingesteldheid om my eie omstandighede te verander en tweedens wat is daar in my ingesteldheid om verandering rondom my te weeg te bring.
Soos wat ek van die beoordelaars verstaan is daar baie van u wat aan die kompetisie deelgeneem het wat beslis 'n behoefte het om u kennis te verbreed en u vaardighede uit te brei. Ons is daar om u te help deur middel van die groot verskeidenheid programme wat ons by die Departement se opleidingsentrums aanbied.
Dit is egter nie genoeg nie. Ons wil hê dat u, u kinders moet lief maak vir landbou, sodat hulle hulleself kan bekwaam vir die landbou deur formele opleiding. Daarvoor maak ons beurse beskikbaar sodat plaaskinders hulle op Elsenburg kan kom toerus om hulle plek vol te staan binne Landbou.
Daar word so maklik gedink dat as jy in 'n Landbou-rigting studeer of werk dat jy die een gaan wees wat net die vrugte moet pluk of die persoon wat die trekker moet ry. Dit is belangrik en nodig dat daar persone is wat daardie werke kan doen. Dit is ook nodig dat daar persone is wat die verskillende kultivars van vrugte kan verduidelik, navorsing kan doen, die grond kan ontleed en sê hoe dit verwerk moet word, die vrugte kan bemark en so kan ek aangaan. Dus, is dit uiters belangrik dat ons jeug besef dat beroepe in Landbou, net soos in baie ander industrieë, sekere vaardighede benodig. Baie beroepe in Landbou is 'n wetenskap en dit gaan verder as net op die plaas werk. Daar moet veeartse, landbouingenieurs en voorligters wees om die landbousektor en sy werknemers te kan ondersteun. Vir baie van u is dit nog nie te laat om gebruik te maak van die opleidings- geleenthede wat deur die departement aangebied word nie.
Ek praat baie oor vennootskappe en die krag wat vennootskappe het om verandering te bring en omstandighede te verbeter. Ek wil weer vanaand by u as plaaswerkers 'n pleidooi lewer dat u met u werkgewer in 'n vennootskap sal gaan om as 'n span u omstandighede te verander en ook die belange van Landbou en die Land op hierdie manier te dien.
Ek wil vanaand 'n ernstige pleidooi lewer en vir u vra om 'n oomblik stil te sit en 'n kwaliteitsbesluit te neem om deel te word van 'n span saam met die Regering en die produsente en daardie organisasies wat u lewensomstandighede wil verbeter. U moet ons help om oplossings te soek vir alkoholmisbruik, familiegeweld, dwelmmisbruik, tienerswangerskap en vele ander relevante aangeleenthede wat u lewe of die van u familie raak.
Ek wil afsluit deur aan wenners te sê: Baie geluk. U moet weet dat die druk nou groot is en dat die uitdagings nou voorlê. U moet waardige wenners wees. Daar is mense wat voor u hierdie kompetisie gewen het en vandag reeds voorlopers is en as voorbeelde kan dien van wat vermag kan word as jy elke dag aan jou drome en ideale werk om dit 'n werklikheid te maak. Sterkte ook vir u wat nou aan die Provinsiale kompetisie gaan deelneem. Ons gaan u dophou om te sien hoeveel van die Bergrivier se mense is ook Provinsiale kampioene.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.162284.2010-03-24.af.txt</fn>
Wêreld Voedseldag is 'n baie belangrike datum op die landboukalender, nie net hier by ons nie maar dwarsdeur die wêreld, aangesien 16 Oktober die datum is waarop die Voedsel en Landbou Organisasie van die Verenigde Nasies in 1945 gestig is. Die tema vir Wêreld Voedsel Dag 2007 is "DIE REG TOT VOEDSEL".
Dit is die reg van elke persoon om gereelde toegang te hê tot genoegsame, voedsame en kultureel aanvaarbare voedsel om 'n aktiewe gesonde lewe te lei. Dit is die reg van elkeen om hom of haarself op waardige wyse te voed eerder as om gevoer te word?
Met meer as 850 miljoen mense wat dwarsdeur die wêreld honger ly is die reg tot voedsel nie net 'n ekonomiese morele en politieke gegewe nie, maar rus daar ook 'n wetlike verpligting op regerings dwarsoor die Wêreld om seker te maak dat daar genoegsame voedsel is vir die mense van die land.
Die Regering van die Wes-Kaap is baie ernstig oor voedselsekuriteit aangesien die grondwet van ons land voedselsekuriteit as 'n basiese mensereg beskou.
Daarom is dit die reg van elke Suid-Afrikaner om te alle tye toegang te hê tot genoeg veilige en voedsame voedsel en maak die Departement van Landbou in die Wes-Kaap jaarliks in sy begroting voorsiening vir die vestiging van voedseltuine en ander projekte om van ons mense in staat te stel om selfvoorsienend te wees deur middel van hierdie projekte.
Ek het reeds gesê dat die FOA bereken dat daar meer 850 miljoen mense deur die wêreld honger ly. Tydens die wêreld voedsel beraad wat in 1996 in Rome gehou is en ook weer 5 jaar later tydens die wêreld voedsel beraad in 2002, het wêreldleiers onderneem dat hierdie syfer teen 2015 met die helfte verminder moet wees.
Ons is gelukkig dat Suid-Afrika selfonderhoudend is wat die beskikbaarheid van voedsel aan betref, maar ten spyte hiervan is daar baie mense wat daagliks honger ly en selfs gevalle waar mense aan wan en ondervoeding ly. Die hartseer hiervan is dat dit in baie gevalle ons kinders en bejaardes is wat die swaarste getref word. In baie gevalle is die kos beskikbaar, maar mense het nie die finansiële middele om dit te koop nie. Met ander woorde, mense ly honger as gevolg van armoede.
Dit is om hierdie rede dat die voedselsekuriteitsprogram van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap op twee bene staan, naamlik om programme te volg wat daarop ingestel is om mense in staat te stel om die nodige finansiële middele te bekom en sodoende armoede te verlig en tweedens is ons daarop ingestel om ons mense te help om hulle eie voedsel te produseer.
Binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ons oor die laaste paar jaar 'n nuwe program gevestig met die naam van FSD of anders gestel Farmer Support and Development. Die mandaat van hierdie program is om om te sien na voedselsekuriteit, vestiging van nuwe boere, verdere ondersteuning van nuwe boere en ook die ontwikkeling van plaaswerkers.
Die sub-program Voedsel Sekuriteit koördineer en vestig nuwe voedselproduksie projekte wat op hulle beurt weer inpas by die geïntegreerde voedsel sekuriteit strategie van die Nasionale Departement. Ons het ook amptenare in die vyf streke wat baie nou met die gemeenskap werk om voedseltuine te vestig wat aan families of gemeenskappe voedsel kan voorsien.
Dit het onder ons aandag gekom dat die werkloosheid in hierdie omgewing waar u woon, amper 90% is, en daarom maak baie van u staat op die maatskaplike toelae van die regering af. U area is deur die President geïdentifiseer as een waar daar op praktiese manier oplossing gevind moet word om u kwaliteit van lewe te verbeter?
By landbou is dit ons uitgangspunt dat waar mense gesond genoeg is en daar wil is om te werk, daar probeer ons u in staat stel om u eie bestaan te maak. Dit is dan ook om die rede dat ons hierdie 40 projekte op Murraysburg kom vestig. Ons gaan vir 40 families, 25 hoenders gee om boerdery te begin, met ander woorde ons gee 'n 1000 hoenders vir die mense van Murraysburg om u lewensomstandighede hier te verbeter?
Dit is in totaal 185 projekte.
Hierdie jaar is ons besig om R4,5 miljoen aan nuwe projekte te bestee. Ons hoop om hoeveelheid voedsel-sekuriteitsprojekte, en hiermee bedoel ek hoofsaaklik groentetuinprojekte, provinsiewyd met 20% uitbrei. So gaan ons byvoorbeeld meer as R4 miljoen net in die Kaapse Metropool op projekte spandeer. Terwyl landbou hoofsaaklik in die landelike gebiede gesentreer is, is hierdie een van die maniere waarop Departement Landbou sy bydrae lewer tot die werkloosheid en dus hongerstryd wat ook in stedelike gebiede hoogty vier?
Landbou speel belangrike rol in elkeen van ons se lewe. Ek wil so ver gaan as om vir u te sê dat sonder Landbou kan ons nie bestaan nie. Kyk maar net rondom u en u sal sien. Waar kom die klere vandaan wat u aan het Waar kom die kos vandaan wat u eet Waar kom die hout vandaan waarmee baie meubels van gemaak word en so kan ek aangaan?
Ons wil hê dat u ons vennote moet word om landbou in die Wes-Kaap te laat groei. U moet saam met ons daaraan werk dat ons kan sorg dat daar genoeg kos op die tafel is. Daardeur gaan u nie net sorg dat u nie honger ly nie, maar gaan u ook sorg dat u inkomste het om van te leef?
Hierdie regering het in die verkiesing van 2004 opnuut met u 'n kontrak aangegaan om armoede te beveg deur planne te implementeer en projekte in werking te stel waarby u as individue en as gemeenskap baat sal vind. So byvoorbeeld spandeer ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap amper 80% van ons totale begroting op programme en projekte wat daarop gemik is om die ongelykhede van die verlede uit te wis.
Ek wil ook terselfdertyd vir u as gemeenskap vra om u kinders bewus te maak van Landbou sodat hulle miskien eendag loopbaan in Landbou kan volg. Ons stel beurse aan jong kinders van plaaswerkers beskikbaar om op Elsenburg te kom studeer in landbou. Ons borg programme saam met ander regerings om van ons plaaswerkers oorsee te stuur om te gaan leer hoe word kaas en wyn gemaak in ander lande?
Ons wil hê dat u moet weet dat u nie alleen staan in u geveg teen armoede nie. Ons wil nie hê dat u moedeloos moet wees nie. Ons wil hê dat u mense van hoop moet wees.
Die Regering van die Wes-Kaap het 'n plan waarvan u deel is. Ons praat van 'n "tuiste vir almal" in die "Groeiende Kaap" of IKAPA ELIHLUMAYO". Hierdie twee begrippe is die basis waarvandaan die Regering van die Wes-Kaap werk om vir al die inwoners van die Provinsie te help veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat elkeen ware lid van die tuiste kan wees waarna ons as regering streef?
Elke huis het 'n fondament waarop dit gebou word, so het hierdie huis van IKAPA ELIHLUMAYO ook fondament, en hierdie fondament is, waardigheid, billikheid en welvaart. Ons wil hê dat elke persoon, ook jongmense, met waardigheid en billikheid hanteer sal word sodat ons almal ewe menswaardig sal voel. Dit is nie al nie. Ons wil welvaart skep sodat ons mense nie van maatskaplike pensioene en kindergrants afhanklik moet wees nie. Die geleerde mense praat van 'n paradigma skuif. Ek praat sommer van 'n kopskuif of "mindchange" As ons 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap wil skep, sal baie mense paradigma skuiwe moet maak sodat ons kan wegkom van maatskaplike afhanklikheid om ekonomies selfstandig te word. U moet nie na ander mense kyk om die dice vir jou reg te laat val nie. Jy moet jou eie dice skommel en homself gooi. Hou op om na ander te kyk vir aalmoesie anders gaan jy mens sonder hoop bly vir die res van jou lewe?
Ons het vandag hiernatoe gekom om vir u nuwe hoop te gee. Ek vra vir u om saam met ons te werk en te sorg dat hierdie programme oor 'n jaar van nou af, nie meer programme of projekte sal wees nie, maar volwaardige boerderye wat aan u 'n behoorlike inkomste sal verskaf en terselfdertyd sal sorg dat daar kos op die tafel is.
<fn>GOV-ZA.163032.2010-03-24.af.txt</fn>
Die name van twee Wes-Kaapse Hospitale gaan verander. Die Hottentots Holland Hospitaal in die Helderbergkom verander na die Helderberg Hospitaal terwyl die Eben Dönges Hospitaal op Worcester voortaan as die Worcester Hospitaal bekend sal staan.
Die naamsveranderinge is geinspireer deur die lede van die publiek wat tydens Imbizo saamtrekke verlede jaar besware oor die huidige name geopper het.
Na afloop van die Imbizo's het Minister Uys die publiek in koerantadvertensies genooi om kommentaar op die huidige name te lewer. 'n Aantal voorstelle is ontvang en na verdere konsultasie het Uys besluit om die name te verander na die omgewings waarbinne hulle geleë is.
Ek glo die name sal byval vind by die meeste mense in die Wes-Kaap en dat hulle trots sal wees op hul plaaslike hospitale sê Uys.
Kommunikasie vir die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.16462.2010-03-24.af.txt</fn>
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes. Daar is 'n grasietydperk van 21 dae na die vervaldatum van die voertuig se lisensie waarin die lisensie hernu kan word sonder om 'n boete te betaal.
Andersins kan u u lisensiehernuwingsvorm (vorm MVL2) toon indien u een het. Hierdie kennisgewings word elke maand aan alle motorvoertuigeienaars wie se voertuiglisensies binnekort gaan verval, gepos.
Die lisensiegeld hang af van die voertuig se gewig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.16602.2010-03-24.af.txt</fn>
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Dit word befonds deur die Stad Kaapstad, die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Nasionale Departement van Vervoer. Die diens word deur iKapa Toere en Reise (Edms.) Bpk. bedryf.
Enige persoon wat in die munisipale gebied van Kaapstad woon en nie ander vorms van openbare vervoer kan gebruik nie as gevolg van swak sig of fisiese gestremdheid kan van Bel-'n-Rit gebruik maak.
Die diens werk 7 dae per week tussen 06h00 en 19h00.
Besprekings word oor die algemeen op 'n 'eerste daar, eerste klaar'- basis aanvaar hoogstens sewe werksdae voor die dag van die rit en minstens een werksdag voor die rit. Indien u egter gereeld na en/of van u werkplek wil reis, kan 'n herhalende bespreking op 'n maand-tot-maand-basis vir tot ses maande gemaak word.
Om te registreer om Bel-'n-Rit te gebruik, moet u 'n aansoekvorm invul en dit na Bel-'n-Rit, Posbus 102, Observatory, 7935, stuur. U aansoek sal beoordeel word op grond daarvan of u ander vorms van openbare vervoer kan gebruik.
arbeidsterapiedepartemente by groot hospitale, of alle betaalsentrums.
Om 'n rit te bespreek of navraag te doen, bel die Bel-'n-Rit tolvrye nommer 0800 600 895.
Indien u 'n klagte wil indien oor die Bel-'n-Rit diens, skakel die Metro Vervoerinligtingsentrum tolvry by 0800 65 64 63.
Die munisipale gebied van die Stad Kaapstad is, soos op die kaart aangedui, in nege sones verdeel. Die koste word uitgewerk na gelang van deur hoeveel sones jy reis.
R18.00 - As jy deur vier of meer sones reis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.16651.2010-03-24.af.txt</fn>
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom. Die inligting is 24 uur, 7 dae per week beskikbaar.
Om hierdie diens te gebruik, skakel die Metropolitaanse Vervoerinligtingsentrum by 0800 65 64 63 of vul die aanlynvorm in.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.16678.2010-03-24.af.txt</fn>
Studente kan praktiese ervaring deur middel van 'n internskapprogram by die Departement van Vervoer en Openbare Werke opdoen. Interns word in hulle spesifieke studierigtings geplaas en word betaal vir die werk wat hulle verrig.
Elke intern sluit 'n kontrak met die Departement.
In 2003 het die Departement die Peninsula Technikon se toptoekenning in die makro-werkgewerkategorie ontvang uit 600 private en openbare inrigtings vir sy rol om studente van proefopleiding te voorsien.
Om aansoek te doen om 'n internskap, moet die student tans by 'n hoëronderwysinstelling (HOI) ingeskryf wees.
Jy kan die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Studentesake-administrasiekantoor deur die plasingsbeamptes by jou universiteit of technikon skakel.
Jy moet 'n brief stuur met bevestiging dat jy in 'n spesifieke studieveld studeer, asook jou CV.
Indien daar 'n behoefte is aan 'n student wat in 'n spesifieke rigting spesialiseer, sal die betrokke tak 'n kort onderhoud met aansoekers voer en 'n intern kies.
n Mentor word aan elke intern toegewys om hom of haar by te staan en toe te sien dat hy of sy die gekontrakteerde werk verrig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.16765.2010-03-24.af.txt</fn>
om die bedryf en gebruik van roetes en inkomste daaruit te moniteer, en om kritieke parameters in voertuie te moniteer en afwykings te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.167900.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie dokument sit die Provinsiale Regering Wes-Kaap: Departement van Vervoer en Openbare Werke se voorgestelde konsepbeleidsverklaring vir die voorsiening van openbare vervoer met betrekking tot PSB's in die Wes-Kaap uiteen.
Dit is oop vir publieke kommentaar.
<p. Aandag: slegs skriftelike kommentaar word aanvaar.
e-pos: Dribbona@pgwc.gov.za of gmeyer@pgwc.gov.
pos: Die Departement van Vervoer en Openbare Werke Wes-Kaap (Aandag: Mr. G Meyer), PO Box 2603, Kaapstad 8000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.16831.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui. Vereistes waaraan voldoen moet word om Suid-Afrika binne te kom, Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeÃ«nt word teen die virus. Wat is 'n Geelkoorssertifikaat Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie?
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.16_jan_feb07_42.2010-03-25.af.txt</fn>
Aan die einde van elke jaar publiseer die gewilde webwerf Google 'n lys van die top tien soekterme van die jaar. Hulle noem dit Zeitgeist. Zeitgeist beteken letterlik die gees van die tyd. (Die algemene, intellektuele, morele en kulturele klimaat van 'n era.) By http://www.google.com/press/zeitgeist.html verskyn daar, onder andere, ook lyste van elke week se gewildste soekterme, asook 'n maandelikse lys van soekterme per land.
Ek dink dit is belangrik vir bibliotekarisse om kennis te dra van die gees van die tyd. Ons lewe in 'n vinnig veranderende wêreld en biblioteekpersoneel moet kennis neem van nuwe tendense, sodat ons in pas kan bly.
Wat sê dit van Suid-Afrikaanse Internet-gebruikers Hulle is defnitief oorbehep met hulle banke! Die banke is elke maand in die top 15! En dan kan 'n mens ook 'n a.eiding maak oor watter bank die grootste aftrek kry. Ek het ook vinnig gekyk na ander lande se top 15 lyste en dit lyk vir my dis net op hierdie uithoek van die planeet waar mense so ernstig oor geldsake is! Dan lyk dit ook asof Suid-Afrikaners nuuskierig is, want news24 en iol is beide nuus webtuistes. Verder is ons ook behep met selfone en raai ook net watter selfoongroep is die grootste in die land Interessant is dat ons graag vlieg en dan natuurlik, soek almal 'n winskoop. (Ja, ek het ook al met Mango gevlieg!) Daar is ook belangstelling in die grootste afstands-onderrig universiteit, UNISA. (Seker mense wat na eksamenresultate gekyk het.) In Desember het 'matric results' ook die top 15 gehaal. Verder is Suid-Afrikaners ook 'celeb' behep en word die nuutste kaskenades van Paris Hilton en Britney Spears hongerig dopgehou?
Wat vir my interessant is, is hoe mense soek. Ek sou glad nie verwag het dat mense die naam van die instansie in die adres (url blokkie) intik en dan op die opwipskerm (popup screen) 'search google' kliek nie, want as ek my banksake doen, tik ek die volledige adres www.banksenaam.co.za in. Die manier waarop ek by my bank uitkom, sal dus nie as 'n Google soektog registreer nie.
Wat soek die wêreld Wat is die miljoene der miljoene Internetgebruikers se top tien soekterme?
Bebo is 'n sosiale netwerk webtuiste wat mense toelaat om op verskillende maniere te kommunikeer. Dit het ontwikkel in 'n intydse gemeenskap waar gebruikers foto's en video's kan oplaai, blogs kan skryf en boodskappe aan mekaar kan stuur. Dit het al 22 miljoen gebruikers en kry elke sekonde vyf nuwe gebruikers by. Bebo is ietwat kontroversieel vanweë die feit dat sommige onaangename karakters daarop kan rondsluip en is reeds op sommige skoolrekenaars in die Verenigde Koninkryk verbied.
Metacafe (hoofkwartier in Tel Aviv) is ook 'n interaktiewe webtuiste waar gebruikers video's en ander media kan oplaai. Metacafe verskaf meer as 450 000 000 video's elke maand aan meer as twee miljoen geregistreerde gebruikers en 120 miljoen persone wat die webtuiste elke maand besoek.
Radioblogclub.com is, lyk vir my, 'n webtuiste waar jy musiek kan oplaai.
Video - 'n video is 'n bewegende prentjie! Met dié dat elke moderne selfoongebruiker 'n video kan maak, is dit geen wonder dat video's so populêr is nie. En moenie eers praat van al die miljoene amateur video joernaliste nie! Dis net vir my interessant dat die woord 'video' in die wêreldvolksnaam woordeskat oorleef het en mense nie die woord. lm of dvd gebruik nie.
Rebelde. Nee! dis nie die naam van 'n Brasiliaanse sokkerster nie! Dit is 'n Meksikaanse televisiereeks wat na drie seisoene in 2006 geëindig het. Die televisiereeks oor tieners wat 'n orkes stig, het 'n hele kultus veroorsaak. Adverteerders het grootskaals van dié televisiereeks gebruik gemaak en honderde produkte van sjampoe tot vrugtesap is in die reeks bemark. Die karakters het selfs op Coke blikkies en Kellogg's bokse verskyn.
Terwyl ek so besig was om die Internetgees te vang, het ek ook op 'n interessante web-werf (www.alexa.com) afgekom wat die top 500 webwerwe in die wêreld volgens popu-lariteit rangskik. Hulle het ook 'n lys Suid-Afrikaanse gebruikers se gewildste Internet kuierplekke. Die top 20 - daar is 50 op die lys: en ek gaan nie verduidelikings skryf niehiervoor het ek nie nou die tyd nie, so gaan soek maar self...
Ek wonder wat 2007 gaan oplewer Gaan kyk maar gereeld by Google Zeitgeist om die gees van die tyd te volg?
<fn>GOV-ZA.16_kunste_mar_apr07_36.2010-03-25.af.txt</fn>
In die voorafgaande artikels oor die karikaturis/spotprenttekenaar DC Boonzaier en sy onmiddellike invloed-sfeer, is twee skilders bespreek, naamlik Gregoire Boonzaier en Pieter Wenning. Die ander prominente kunstenaar in die Boonzaier-dampkring, Moses Kottler, was veral bekend as beeldhouer, hoewel hy ook 'n bedrewe skilder was.
Wie was dié Moses Kottler en waarvoor word hy onthou In Esmé Berman se Art and artists of South Africa word vermeld dat Kottler nooit die erkenning ontvang het wat hom toegekom het nie en profes-sor J du P Scholtz het in 1975 sterk kapsie gemaak in sy rubriek oor kuns in Die Burger teen die stief behandeling wat Kottler van die onkundige publiek ontvang het. Ander kunskenners was dit ook eens dat Kottler een van die beste beeldhouers is wat in Suid-Afrika gewerk het. Erkenning wat hy wel ontvang het, sluit in die Suid-Afrikaanse Akademie se Medalje van Eer vir Beeldhou-werk?
Moses Kottler is circa 1889 in 'n dorpie genaamd Joniskis in Litaue gebore. Daar was 'n groot aantal Joodse inwoners, waarvan die Kottlers deel uitgemaak het. Die jong Moses, Moshé deur sy familie genoem, was die jongste van sewe kinders en baie geheg aan sy moeder, Zirla Kottler, née Solin. Sy vader, Josef, was 'n handelaar in landbou-produkte. Moses het nie aanklank gevind by die religieuse opleiding by die Hebreeuse skool waarheen hy op vroeë ouderdom gestuur is nie, maar het darem ook private onderrig ontvang in sekulêre vakke. Hy was intelligent en het soos Pieter Wenning, ook aanleg getoon in tale. Sy ware nering is egter gou openbaar toe hy begin het met houtsneewerk. Sy familie onthou hom as die seun met die sakmes en hout byderhand, eerder as potlood en papier.
Eers het sy ouers probeer om hom in 'n handelsrigting te stuur, maar hy het geen belangstelling daarin getoon nie en toe is hy na 'n horlosiemaker vir opleiding. Eers nadat 'n oom sy broerskind se tal-ent ontdek het - Moses het 'n sneeuman gemaak wat soos 'n Griekse standbeeld gelyk het - het dinge begin gebeur vir hom en hy het eventueel kunsopleiding ontvang in Jerusalem, München en Parys, waarna hy na Suid-Afrika gekom het. Eers het hy in Oudtshoorn gewerk, waar ander familielede gevestig was en in 1916 het hy na die Kaap verhuis. Hier sou hy woon tot sy dood in 1977, behalwe vir 'n kort periode in Europa (1929-1932).
Op Oudtshoorn het Kottler geteken, geskilder en modelle vir beeldhouwerke gemaak, selfs houtsneewerke geskep en die relatiewe isolasie van die platteland het hom in staat gestel om sy eie styl te ontwikkel. Nogtans is die invloed van sy studies in Europa hier en daar opmerklik, soos dié van die beroemde beeldhouer Aristide Maillol - kunsresensente het Kottler se skilderye soms as 'tapestry-like' beskryf - en Maillol het, onder andere, tapisserieë ontwerp. Die twee jaar op die platteland het Kottler in staat gestel om daardie lewenswyse en mense te leer ken, wat hom goed te pas sou kom om sodanige onderwerpe te interpreteer in sy uitstaande beeldhouwerke. Uiteindelik het hy egter besef dat dit nodig was om bekend te word en dat hy deel van die Kaapse kunskringe moes word - of minstens met hulle in kontak moes kom.
In Desember 1916 het hy dus na die moederstad getrek. Daar was geen kunshande-laars en galerye soos vandag die geval is nie, terwyl daar selfs minder geleenthede vir beeld-houers as vir skilders soos Pieter Wenning en Strat Caldecott was, wat toe ook daar gewerk het. Daar was geen smeltery om werke in brons te laat giet nie. Professionele kunstenaars het meestal aan die Suid-Afrikaanse Vereniging van Kunstenaars behoort en mekaar onder-steun. Hier het Kottler ook vir DC Boonzaier ontmoet - Boonzaier wat sy artistieke lewe sou raak soos dié van sy eie seun Gregoire en Pieter Wenning, nie altyd ten goede nie, dog 'n soort rugsteunende struktuur gebied het.
Kottler het die ouer Boonzaier hoog geag en was, ten spyte van geldnood, bereid om Boonzaier se portret (sien bladsy 38) gratis te skilder. Hierdie voorval het Scholtz in sy monogra.e van Kottler beskryf (Moses Kottler: his Cape years, pp 22-24) en hieruit kan afgelei word dat Kottler, soos Wenning, ook 'n perfeksionis was wat soms skilderye ver-nietig het in 'n poging om dit voortdurend te verbeter. Die skilder, Gwelo Goodman, asook Wenning self, het hierdie skildery gesien gedurende die tyd-perk waartydens Kottler in Boonzaier se kantoor gewerk het en beide van hulle was, soos Boonzaier, dit eens dat dit 'n goeie interpretasie van laasgenoemde was. Kottler was egter nooit tevrede nie en Boonzaier moes ingryp om te verhoed dat dit ver-nietig word. Boonzaier het dikwels oorwoë menings van sy eie kennis en smaak gehad, maar hy had reg dat spontaneïteit behou moes word.
Kottler het werklik 'n sukkelbestaan ge-voer en dikwels nie geld vir kos gehad nie. Boonzaier het hom gehelp waar hy kon deur, byvoorbeeld, te reël dat hy 'n kommis-sie gekry het om illustrasies vir 'n kinderboek (Wonderstories deur Fred Dormehl en Alice Angus) te doen. Dit was egter altyd duidelik dat Kottler gesmag het daarna om beeldhouwerk te doen, nie 'tweedimen-sionele' kuns nie. Wanneer hy na Gregoire se tekeninge gekyk het, het hy veral gaande geraak oor vorm, eerder as enige ander aspek van die werke, wat op sy voorkeur vir ware driedimensionele kuns dui. Kottler was 'n ware intellektueel en het graag met Boonzaier oor Russiese skrywers gesels. Hy het ook baie aande in die Suid-Afrikaanse Biblioteek deurgebring en graag een maal per week na die Kaapstadse orkes gaan luister.
Geleidelik het Kottler meer kommissies ontvang om beeldhouwerk te doen. In 1918 het hy 'n borsbeeld van 'n seun van een van DC Boonzaier se vriende gedoen, getiteld D'Arcy Cartwright. Dit was die eerste beeld-houwerk wat Kottler in Suid-Afrika verkoop het. Hierna het dit beter gegaan met hom, maar hy het steeds verplig gevoel om terug te trek na Oudtshoorn omdat hy nie die huurgeld vir sy studio kon betaal nie. Twee maande later, in Februarie 1919, het hy teruggekeer na Kaapstad. Dit was op hierdie tydstip wat Wenning hom bestempel het as 'the greatest artist in South Africa, [...] my own humble personality included'. Nieteenstaande Wenning se nederigheid, was dit hoë waardering komende van iemand wat geweet het waarvan hy praat. Wenning het hoofsaaklik verwys na Kottler se beeldhou-werke, hoewel Kottler steeds tussendeur por-trette geskilder het om aan die lewe te bly. Nie almal was so waarderend nie - Gwelo Goodman, wat homself as die 'enigste kunstenaar in Suid-Afrika' bestempel het, het by 'n byeenkoms van kunstenaars opgemerk dat bykans enigeen kan doen wat Kottler geskep het.
Kottler het nogtans naam gemaak en borsbeelde van bekendes gedoen, soos dié van generaal De Wet. Toe Kottler, wat na Dewetsdorp gereis het vir die onderneming, uiteindelik klaar was met die werk, het De Wet ook verklaar: 'Ik is gedaan,' wat beslis dubbelsinnig bedoel was. Kottler het ook vir generaals Botha, Smuts en Hertzog in beeld-houwerke verewig.
Kottler was terug in Kaapstad in Mei 1929 en min is bekend oor wat hy daar gesien en gedoen het, be-halwe dít wat hy in drie briewe aan Boonzaier geskryf het. Een van die eerste beeldhouwerke wat hy gedoen het na sy terugkoms was van Gregoire Boonzaier. Boonzaier Senior was klaarblyklik nie in sy skik met die idee nie, en ook nie toe Kottler 'n borsbeeld van hóm wou doen nie, want hy was van mening dat 'n borsbeeld van afgestorwenes moet wees, nie lewende mense nie. Kottler het Boonza-ier ook (tevergeefs) gewaarsku om nie in te meng in die ontwikkeling van sy seun se kun-stenaarsloopbaan nie en dit kan aanvaar word dat die oukêrel nie hiermee genoeë was nie. Nogtans het hul vriendskap gegroei. Boonzaier het selfs beweer dat benewens Kottler, Anton van Wouw die enigste beeldhouer in Suid-Af-rika was vir wie hy respek gehad het. Volgens Boonzaier het Van Wouw meestal van foto's gewerk, terwyl Kottler van lewende modelle gebruik gemaak het.
In 1929 het Kottler besluit om tydelik in Europa te gaan werk. Dis interessant dat Kottler se besluit om oorsee te gaan, gemengde reaksie ontlok het - Gregoire Boonzaier was een van diegene wat vir Kottler in die bresse getree het toe laasgenoemde in die koerante gekritiseer is. Een van die kom-mentators het selfs beweer dat Kottler tog nie moet dink dat hy meer geld in Europa sal ver-dien nie en buitendien is rykdom én roem 'n kunstenaar nie beskore nie. Hoekom sou dit die geval wees; die ryk bourgeoisie is immers nie beroemd óók nie, dus sou rykdom vir 'n kunstenaar op gierigheid neerkom: 'None of us is entitled to everything; something is al-ways lacking in life' - aldus dié wysgeer.
Kottler en sy vrou Eva Goldberg (hulle is in 1928 getroud) het na ongeveer drie jaar na Suid-Afrika teruggekeer. Kottler het hom uitgeleef in sy beeldhoukuns en is as gerespekteerde kunstenaar hier oorlede. Al-mal wat hom geken het, maak melding van sy integriteit, talent en helaas, ook afkeer aan publisiteit, die vernaamste rede waarom hy nie die eer ontvang het wat sy kreatiewe genialiteit verdien het nie. Dit is opmerklik dat daar ooglopende raakpunte tussen hom en Pieter Wenning was, hoewel hulle, ten spyte van hul gemeenskap-like vriendskap met DC Boonzaier nie veel kon-tak gehad het nie. Albei was onwrikbaar eerlik, innemend, toegewyd en het sterk standpunt ingeneem oor aangeleenthede waarin hulle geglo het. Bowenal het hulle geglo in hulle vermoëns as oorspronklike kunstenaars met 'n eie visie.
As Kottler hom op die skilderkuns toegelê het, sou hy waarskynlik onthou word as een van die land se beste skilders, maar Kottler het reeds in 1924 besluit om palet en kwas weg te pak en het blykbaar nooit weer daaraan geraak nie. Toe daar in 1974 'n groot oor-sigtentoonstelling van sy werk beplan is, het hy ingestem om slegs een selfportret te laat vertoon.
In die ongeveer sestig jaar wat Kottler beeldhouwerk gedoen het, het hy 'n uitgebreide oeuvre opgebou, maar die goue draad wat deur sy skeppingswerk waarneembaar is, is die element van eenvoud en, soos Scholtz dit in 1977 in sy rubriek uitgedruk het, 'stilte'.
Kottler het veel van sy per-soonlikheid in sy werk getoon en juis hierdie stille eenvoud, wat nie met eenvoudigheid verwar mag word nie, het sy uitstaande kenmerk geword.
Die onlangs-ontslape Vader Frans Claerhout het eens opgemerk dat 'n digter met verse werk, 'n skilder met kleure en 'n beeldhouer met lyne. Dis uiteraard 'n vereenvoudigde stelling, want skilders werk beslis nie nét met kleure nie en digters en beeldhouers ook met méér as net verse en lyne. Claerhout het natuurlik verwys na voorkeur en fokus, nie na die totaliteit van wat die verskillende genres behels nie.
Kottler het vroeg in sy lewe besluit wat sy voorkeur was en het eventueel uitsluitlik daarop gefokus. En dis tipies van die man dat hy beeldhouwerk gekies het; sy eksen-trieke koppigheid in ag geneem. Was hy 'n woordkunstenaar sou hy sekerlik ook poësie gekies het, want soos dig die stiefkind van die lettere is, is beeldhou die ekwivalent daarvan in die visuele kunste.
Lantern. Ons kuns.- Stigting vir Onderwys, Wetenskap en Tegnologie, 197-.
Scholtz, J du P. Oor skilders en skrywers.- Tafelberg, 1979.
Bo middel: Liggende naak.guur.
Bo regs: Meidjie.
<fn>GOV-ZA.17385.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy moet jou kind se geboorte binne 30 dae laat registreer.
Let wel: Jy hoef nie 'n geboorte te laat registreer as die baba nie lewend gebore is nie.
Om jou kind te laat registreer, moet jy die BI-24-vorm invul en dit by die naaste kantoor van Binnelandse Sake inhandig. Die vorm bevat 'n beskrywing van die kind (geslag, ensovoorts), sowel as die kind se naam en van. Die ouers moet hulle ID's en die kind se hospitaalsertifikaat of kliniekkaart saambring.
As jy jou kind nie binne die eerste 30 dae laat registreer het nie, maar hy of sy nog jonger as 'n jaar is, moet jy die BI-24-vorm invul en verduidelik hoekom die kind se geboorte nie binne die 30 dae-tydperk geregistreer is nie.
As die kind meer as 'n jaar oud is, maar nog jonger as 15, moet jy die BI-24/1-vorm invul en dit saam met geskrewe redes indien waarom die geboorte nie in die 30-dae tydperk aangegee is nie.
Beëdigde verklarings deur die ouers, of as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouer as die kind is, waarin die kind se identiteit en status bevestig word.
n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar die kind gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van die kind se persoonlike besonderhede uit die skoolregister van die eerste skool wat die kind bygewoon het. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel op hê.
Die kind se doopsertifikaat.
In die geval van 'n weggooikind, 'n maatskaplike werker se verslag.
Die kind se kliniekkaart.
Die kind se skoolrapporte.
As jy ouer as 15 is en nie geregistreer is nie, moet jou geboorteregistrasie-aansoek saam met jou aansoek om 'n identiteitsdokument ingedien word. Jy moet 'n BI-24/15-vorm indien, sowel as 'n BI-9-vorm (wat die aansoek om 'n identiteitsdokument is).
Beëdigde verklarings deur die ouers of, as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouers as die kind is, wat die kind se identiteit en status bevestig.
n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar jy gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van jou persoonlike besonderhede uit die skoolregister van jou eerste skool. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel bevat.
As jy 'n weggooikind is, 'n maatskaplike werker se verslag.
As jou kind buite Suid-Afrika gebore is maar een van die ouers 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy die kind se geboorte by die Suid-Afrikaanse Ambassade of Sending laat registreer.
n BI-529-burgerskapvraelys n gesertifiseerde afskrif van die kind se buitelandse geboortesertifikaat wat die ouers se volle besonderhede bevat in die geval van kinders wat 15 jaar en ouer is, 'n BI-9-aansoek om 'n identiteitsdokument.
Besoek vir meer inligting die Departement van Binnelandse Sake se webblad of tree in verbinding met jou naaste binnelandse sakekantoor.
Die registrasie van 'n kind se geboorte is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17389.2010-03-24.af.txt</fn>
n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
As jy jou geboortesertifikaat verloor het of nog 'n eksemplaar daarvan nodig het, kan jy by die naaste Binnelandse Sake-kantoor daarom aansoek doen. Iemand wat buite die land is, kan by 'n Suid-Afrikaanse missie of konsulaat aansoek doen.
Jy kan aansoek doen om 'n verkorte sertifikaat of 'n volledige sertifikaat.
Vul asseblief vorm BI-154 in swart ink in en dien dit in.
n Verkorte geboortesertifikaat kan dieselfde dag beskikbaar gestel word en sal R10 kos.
Dit neem ongeveer ses na agt weke om 'n aansoek om 'n volledige geboortesertifikaat te verwerk. Die koste is R45.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17416.2010-03-02.af.txt</fn>
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word. As u 'n vervangingskopie of 'n volledige doodsertifikaat nodig het, kan u daarom aansoek doen by u naaste Binnelandse Sake-kantoor deur vorm BI-132 in te vul. 'n Verkorte doodsertifikaat kos R7 and 'n volledige doodsertifikaat kos R40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17416.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word. As u 'n vervangingskopie of 'n volledige doodsertifikaat nodig het, kan u daarom aansoek doen by u naaste Binnelandse Sake-kantoor deur vorm BI-132 in te vul. 'n Verkorte doodsertifikaat kos R7 and 'n volledige doodsertifikaat kos R40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17445.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié opsomming is nie 'n volledige gids oor testamente nie. 'n Testament is in gespesialiseerde dokument, wat verkieslik opgestel moet word deur 'n kenner soos 'n prokureur of 'n trustmaatskappy. Die inligting is bloot bedoel om mense in te lig oor 'n paar basiese aspekte van testamente.
Wie is bevoeg om 'n testament op te stel?
Wie is bevoeg om as getuie by die opstel van 'n testament op te tree?
Wat is die vereistes van 'n geldige testament?
Wat is die vereistes van 'n geldige testament as ek nie my naam kan teken nie?
Wat is 'n kodisil?
Hoe verander ek my testament?
Moet ek my testament na 'n egskeiding wysig?
Wat gebeur as ek nie 'n testament nalaat nie?
Enigeen wat 15 jaar en ouer is, behalwe as hulle met die opstel van die testament geestelik nie in staat is om te besef wat die gevolge van hulle dade is nie.
Enigeen wat 14 jaar en ouer is en wat wanneer hulle die testament onderteken in staat is om in 'n hof te getuig.
n Bevoordeelde in 'n testament behoort nie as getuie te teken nie, omdat hulle dan nie enige voordeel uit die testament sal kan ontvang nie. Daar is uitsonderings op die reël. Vra jou regsverteenwoordiger vir meer inligting hieroor.
Van 1 Januarie 1954 af moet alle testamente op skrif wees. Dit kan met die hand geskryf, getik of gedruk wees.
Die testateur (die persoon wat die testament opstel) moet aan die einde van die laaste bladsy van die testament teken.
Die testateur moet al die ander bladsye van die testament op enige plek op die bladsy teken.
Die testateur moet die testament in die teenwoordigheid van twee of meer bevoegde getuies teken.
Die getuies moet die testament in die teenwoordigheid van die testateur en mekaar staaf en teken.
Jy kan iemand vra om die testament namens jou te teken of jy kan die testament teken deur 'n merk (byvoorbeeld 'n duimafdruk of 'n kruisie) te maak.
As dit na 1 Januarie 1954 opgestel is, moet die testament op skrif wees. Dit kan met die hand geskryf, getik of gedruk wees.
Die testateur moet die testament aan die einde van die laaste bladsy onderteken deur 'n merk te maak, of as iemand namens hom of haar teken, moet die ander persoon aan die einde van die laaste bladsy in die teenwoordigheid van en in opdrag van die testateur teken.
Die merk of handtekening van die ander persoon wat namens die testateur teken moet in die teenwoordigheid van twee of meer bevoegde getuies en 'n kommissaris van ede gemaak word.
Die getuies moet die testament in die teenwoordigheid van die testateur en van mekaar staaf en onderteken. As die testament deur 'n ander persoon geteken word, moet dit ook in die teenwoordigheid van daardie persoon en 'n kommissaris van ede gedoen word.
As die testament uit meer as een bladsy bestaan, moet elke bladsy behalwe die laaste een deur die testateur of deur die persoon wat namens hom of haar teken, op enige plek op die bladsy geteken word.
n Kommissaris van ede moet sertifiseer dat hy of sy tevrede is met die identiteit van die testateur en dat die testament die wense van die testateur is.
Die kommissaris van ede moet 'n sertifikaat onderteken en op elke bladsy van die testament, op enige plek op die bladsy, teken.
n Kodisil is 'n bylae of 'n aanhegsel tot 'n bestaande testament, wat opgestel word om iets by 'n bestaande testament te voeg of te verander. 'n Kodisil moet voldoen aan dieselfde vereistes as 'n geldige testament, soos hierbo uiteengesit.
n Kodisil hoef nie deur dieselfde getuies as die oorspronklike testament onderteken te word nie.
Veranderings kan net aangebring word wanneer 'n testament uitgevoer word of na die datum van die uitvoering van die testament. Wysigings aan 'n testament moet voldoen aan dieselfde vereistes as dié vir 'n geldige testament, soos hierbo aangedui.
Wanneer 'n testament gewysig word is dit nie nodig dat dieselfde getuies wat die oorspronklike testament onderteken het, die gewysigde testament ook moet teken nie.
n Nalatenskap aan jou voormalige eggenoot in jou testament, wat voor jou egskeiding opgestel is, val nie noodwendig na die egskeiding weg nie.
Die Wet op Testamente bepaal dat, tensy jy spesifiek vir iets anders voorsiening maak, 'n nalatenskap aan die eggenoot van wie jy geskei het gekanselleer sal word as jy binne drie maande na die egskeiding sou sterf.
Dit gee die geskeide persoon drie maande na die egskeiding tyd om sy of haar testament te verander.
As jy nie jou testament binne drie maande na jou egskeiding verander nie, sal jou geskeide eggenoot volgens die testament bevoordeel word.
As jy sterf sonder om 'n geldige testament na te laat, sal jou boedel volgens die Wet op Intestate Erfreg, nommer 81 van 1987, verdeel word.
Die boedels van mense wat intestaat sterf en wie se boedels deur die beginsels van gewoontereg beheer word, moet aangemeld word by die landdros van die gebied waarin die persoon ten tye van sy of haar dood gewoon het. Die plaaslike landdros moet geraadpleeg word oor hoe 'n boedel wat onderworpe is aan gewoontereg hanteer sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17446.2010-03-24.af.txt</fn>
Alvorens 'n wettige aanneming kan plaasvind, moet die biologiese ouers instem tot die aanneming. Beide die moeder en die vader moet die instemmingsvorm onderteken.
Indien die ouers nie getroud is nie, moet die moeder eers die biologiese vader se instemming kry indien sy die kind wil laat aanneem. Sy hoef dit egter net te doen as die swangerskap nie die gevolg van geweld was nie, en as die vader skriftelik erken dat hy die vader is en sy identiteit en adres beskikbaar stel.
Wanneer jy 'n kind laat aanneem, word alle regte en verpligtinge tussen die kind en sy natuurlike ouers beëindig. 'n Aanneming is geheel en al finaal wanneer die aannemingsbevel gefinaliseer word, wat 60 dae nadat die kind sy intrek by die aanneemfamilie geneem het, gebeur.
Om 'n kind te laat aanneem is 'n moeilike ding om te doen en aannemingsagentskappe sal ondersteuningsdienste verleen om jou by te staan. Sodanige dienste kan berading en selfs huisvesting insluit.
Om nadere besonderhede te verkry, tree in verbinding met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling of met 'n aannemingsagentskap in jou gebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17461.2010-03-02.af.txt</fn>
As 'n aangenome kind, kan jy met 'n soektog na jou biologiese ouers begin indien jy 18 jaar oud is. Indien jy tussen 18 en 21 is, sal jy jou aanneemouers se skriftelike toestemming nodig hê. Indien jy ouer as 21 is, kan jy die soektog sonder jou aanneemouers se toestemming onderneem.
Voordat jy met die soektog kan begin, sal jy berading deur 'n maatskaplike werker ontvang.
Aannemingsrekords word vir 70 jaar gehou en is die eerste bron van inligting. Die rekords word by die Registrateur van Aannemings in Pretoria gehou.
Die Registrateur kan na goeddunke spesifieke inligting rakende 'n aanneming aan enige persoon verskaf. Maar die identiteit van die betrokkenes kan nie bekend gemaak word nie. Mediese inligting kan, byvoorbeeld, aan 'n geneesheer beskikbaar gestel word.
Biologiese ouers kan slegs toegang tot die aannemingsrekords verkry indien die aanneemouers en die kind hul skriftelike toestemming verleen. Indien hulle weier, kan die biologiese ouers hul besonderhede in die lêer laat sodat hulle gekontak kan word indien die aanneemouers of kind van besluit verander.
Om nadere besonderhede, skakel die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17461.2010-03-24.af.txt</fn>
As 'n aangenome kind, kan jy met 'n soektog na jou biologiese ouers begin indien jy 18 jaar oud is. Indien jy tussen 18 en 21 is, sal jy jou aanneemouers se skriftelike toestemming nodig hê. Indien jy ouer as 21 is, kan jy die soektog sonder jou aanneemouers se toestemming onderneem.
Voordat jy met die soektog kan begin, sal jy berading deur 'n maatskaplike werker ontvang.
Aannemingsrekords word vir 70 jaar gehou en is die eerste bron van inligting. Die rekords word by die Registrateur van Aannemings in Pretoria gehou.
Die Registrateur kan na goeddunke spesifieke inligting rakende 'n aanneming aan enige persoon verskaf. Maar die identiteit van die betrokkenes kan nie bekend gemaak word nie. Mediese inligting kan, byvoorbeeld, aan 'n geneesheer beskikbaar gestel word.
Biologiese ouers kan slegs toegang tot die aannemingsrekords verkry indien die aanneemouers en die kind hul skriftelike toestemming verleen. Indien hulle weier, kan die biologiese ouers hul besonderhede in die lêer laat sodat hulle gekontak kan word indien die aanneemouers of kind van besluit verander.
Om nadere besonderhede, skakel die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17467.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17469.2010-03-02.af.txt</fn>
Alle aannemings moet in die geboorteregister van die kind aangeteken word indien dit so deur die aanneemouers versoek word.
Om dit te doen, moet jy 'n skriftelike versoek, vergesel van 'n gewaarmerkte afskrif van die aannemingsbevel, aan enige plaaslike kantoor van Binnelandse Sake rig. Indien die aannemingsbevel die verandering van die kind se van na dié van die aanneemouers magtig, sal dit gratis gedoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17469.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle aannemings moet in die geboorteregister van die kind aangeteken word indien dit so deur die aanneemouers versoek word.
Om dit te doen, moet jy 'n skriftelike versoek, vergesel van 'n gewaarmerkte afskrif van die aannemingsbevel, aan enige plaaslike kantoor van Binnelandse Sake rig. Indien die aannemingsbevel die verandering van die kind se van na dié van die aanneemouers magtig, sal dit gratis gedoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17473.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié brosjure gee inligting oor 'n kind se reg tot onderhoud en hoe 'n ouer die reg kan afdwing.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17499.2010-03-24.af.txt</fn>
tariefwysigings en -kortings teen-storting en uitbalansering invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17502.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al nege provinsies.
Skakel 0861 843 384, of stuur 'n faks aan 012 428 7852/7853.
Skakel 0861 843 384, of faks 012 428 7852/7853.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17519.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17663.2010-03-02.af.txt</fn>
n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
U kan 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument kry indien u 'n Suid-Afrikaanse burger is of permanente verblyfreg het en indien u 16 jaar en ouer is.
Indien u identiteitsdokument verlore, gesteel of beskadig is, kan u aansoek doen dat dit vervang word.
u van verander het (byvoorbeeld wanneer u trou of skei), of u tydelik in die buiteland woon en voorheen 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument gehad het.
n Immigrant wat 'n geldige permanente verblyfpermit het, kan ook 'n identiteitsdokument kry.
n Tydelike identiteitsdokument dien as bewys van u identiteit terwyl u wag dat u aansoek om 'n identiteitsdokument verwerk word. 'n Tydelike identiteitsdokument is slegs vir 'n kort tydperk geldig.
Vir nadere besonderhede oor hoe om aansoek te doen om 'n identiteitsdokument, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17690.2010-03-24.af.txt</fn>
n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Mense wat nie burgers is nie, moet toestemming kry om Suid-Afrika binne te kom. Indien hulle wil aanbly, moet hulle ook 'n permit kry om hier te woon.
Burgerskap kan verkry of verloor word. En mense wat eers burgers was, kan hulle burgerskap hervat.
om burgerskap prys te gee, of met dubbele burgerskap.
Vir nadere besonderhede oor hierdie dienste, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17710.2010-03-02.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat u na die land reis.
uitruilpermit - vir mense wat deelneem aan kulturele, ekonomiese of maatskaplike uitruilprogramme.
U word nie toegelaat om op 'n werkpermit te studeer nie, en omgekeerd.
U kan nie die land binnekom voordat die geldige permit aan u paspoort geheg is nie, tensy u alreeds 'n permit het en u dit na 'n ander een verander.
Permitaansoeke word deur die Immigrasiewet van 2002 gereël.
Die Departement keur aansoeke om werkpermitte goed op grond daarvan of 'n Suid-Afrikaner beskikbaar is om die pos waarvoor aansoek gedoen word, te vul of nie. Indien wel, is dit onwaarskynlik dat die werkpermitaansoek suksesvol sal wees.
Die Departement keur werkpermitaansoeke vir sleutelpersoneel (vir byvoorbeeld 'n Hoof Uitvoerende Beampte) van buitelandse maatskappye wat in Suid-Afrika belê, geredelik goed.
Die Immigrasiewet het 'n kwotastelsel vir werkpermitte ingestel.
U moet 'n aansoek indien op vorm BI-159 via die Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordiger in die land waar u gewoonlik woonagtig is of die land waarvan u 'n paspoort hou.
U kan ook aansoek doen deur middel van 'n Suid-Afrikaanse prokureur of agent wat volmag namens u het.
'n brief van die voornemende werkgewer wat die volgende meld: die datum waarop die pos beskikbaar geword het, hoe dit geadverteer is en waarom dit nodig is om 'n nie-Suid-Afrikaner aan te stel.
Die bedrag betaalbaar vir elke werkspermitaansoek is ongeveer US$186 (Amerikaanse dollar) en die proses duur gewoonlik agt tot twaalf weke. Aansoeke vir sleutelpersoneel duur egter ongeveer twee weke.
Sodra u aansoek verwerk is, word die uitslag aan die SA verteenwoordigers in die land waar u aansoek gedoen het, gefaks.
U moet eers aansoek doen om toelating by die hoëronderwysinstelling wat u wil bywoon. Wanneer u 'n brief van voorlopige aanvaarding ontvang, kan u om 'n studiepermit aansoek doen.
U moet na die SA Missie gaan om aansoek te doen om die permit. U moet aansoekvorm B1-159 invul.
Die voorgeskrewe bedrag.
'n Voorlopige brief van aanvaarding van die hoëronderwysinstelling.
Besonderhede van u akkommodasiereëlings.
Bewys dat u u onderrig- en akkomommodasiegeld kan betaal en uself kan onderhou.
'n Kontantdeposito of bankgewaarborgde tjek gelykstaande aan die koste van 'n retoervlug.
'n Geskrewe onderneming dat u sal terugkeer na u land van verblyf of oorsprong wanneer u studies afgehandel is.
'n Doktersverslag of -brief van u dokter wat meld dat u goeie algemene gesondheid geniet.
Indien u aansoek suksesvol is, sal u 'n meervoudigeterugkeervisum ontvang.
Dit kan tot agt weke neem om 'n aansoek te verwerk. U kan Suid-Afrika nie binnekom voordat hierdie permit ontvang is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17710.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat u na die land reis.
besoekerspermit - vir mense wat Suid-Afrika besoek diplomatieke permit - vir diplomate studiepermit - vir mense wat in Suid-Afrika wil studeer verdragpermit - tydelike verblyfpermitte vir mense wat in Suid-Afrika moet wees ooreenkomstig 'n internasionale verdrag sakepermit - vir mense wat in 'n besigheid in Suid-Afrika wil belê of inkoop bemanningspermit - vir die bemanning van skepe permit vir mediese behandeling - 'n driemaande- permit vir mense wat mediese behandeling in Suid-Afrika ondergaan familiepermit - vir mense met familie in Suid-Afrika permit vir afgetrede persone -vir mense met 'n vaste aftree-inkomste van hulle land van oorsprong uitruilpermit - vir mense wat deelneem aan kulturele, ekonomiese of maatskaplike uitruilprogramme.
U word nie toegelaat om op 'n werkpermit te studeer nie, en omgekeerd.
U kan nie die land binnekom voordat die geldige permit aan u paspoort geheg is nie, tensy u alreeds 'n permit het en u dit na 'n ander een verander.
Permitaansoeke word deur die Immigrasiewet van 2002 gereël.
Die Departement keur aansoeke om werkpermitte goed op grond daarvan of 'n Suid-Afrikaner beskikbaar is om die pos waarvoor aansoek gedoen word, te vul of nie. Indien wel, is dit onwaarskynlik dat die werkpermitaansoek suksesvol sal wees.
Die Departement keur werkpermitaansoeke vir sleutelpersoneel (vir byvoorbeeld 'n Hoof Uitvoerende Beampte) van buitelandse maatskappye wat in Suid-Afrika belê, geredelik goed.
Die Immigrasiewet het 'n kwotastelsel vir werkpermitte ingestel.
U moet 'n aansoek indien op vorm BI-159 via die Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordiger in die land waar u gewoonlik woonagtig is of die land waarvan u 'n paspoort hou.
U kan ook aansoek doen deur middel van 'n Suid-Afrikaanse prokureur of agent wat volmag namens u het.
n definitiewe werksaanbod en n brief van die voornemende werkgewer wat die volgende meld: die datum waarop die pos beskikbaar geword het, hoe dit geadverteer is en waarom dit nodig is om 'n nie-Suid-Afrikaner aan te stel.
Die bedrag betaalbaar vir elke werkspermitaansoek is ongeveer US$186 (Amerikaanse dollar) en die proses duur gewoonlik agt tot twaalf weke. Aansoeke vir sleutelpersoneel duur egter ongeveer twee weke.
Sodra u aansoek verwerk is, word die uitslag aan die SA verteenwoordigers in die land waar u aansoek gedoen het, gefaks.
U moet eers aansoek doen om toelating by die hoëronderwysinstelling wat u wil bywoon. Wanneer u 'n brief van voorlopige aanvaarding ontvang, kan u om 'n studiepermit aansoek doen.
U moet na die SA Missie gaan om aansoek te doen om die permit. U moet aansoekvorm B1-159 invul.
Die voorgeskrewe bedrag.
n Voorlopige brief van aanvaarding van die hoëronderwysinstelling.
Bewys dat u u onderrig- en akkomommodasiegeld kan betaal en uself kan onderhou.
n Kontantdeposito of bankgewaarborgde tjek gelykstaande aan die koste van 'n retoervlug.
n Geskrewe onderneming dat u sal terugkeer na u land van verblyf of oorsprong wanneer u studies afgehandel is.
n Doktersverslag of -brief van u dokter wat meld dat u goeie algemene gesondheid geniet.
Indien u aansoek suksesvol is, sal u 'n meervoudigeterugkeervisum ontvang.
Dit kan tot agt weke neem om 'n aansoek te verwerk. U kan Suid-Afrika nie binnekom voordat hierdie permit ontvang is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17712.2010-03-02.af.txt</fn>
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Elke versameling het 'n katalogus, wat sorg dat die inligting nie verlore gaan nie.
Voorsiening word gemaak vir nalating van die versameling aan familie, vriende of 'n instelling.
Kenners wat hierdie versamelings bekragtig, kan die eienaar van raad dien en bystaan.
Die versamelings word wettig.
Belangrike inligting in hierdie versamelings word deel van die gedeelde nasionale erfenis.
Die registrasieproses raak nie die eienaarskap van die geregistreerde versamelings nie - die versameling bly die eiendom van die eienaar. Hierdie registrering van private versamelings sorg dat inligting daaroor behoue bly vir toekomstige geslagte.
Alle versamelings van argeologiese artefakte, asook artefakte ouer as 100 jaar, rotstekeninge of rotsgraverings, artefakte wat opgegrawe of versamel is uit persele met 'n militêre geskiedenis ouer as 75 jaar, en artefakte van skepe en ander wrakke ouer as 60 jaar.
Alle versamelings van fossiele en ander paleontologiese materiaal (spoorfossiele soos voetspore uit die oertyd ingesluit).
Alle versamelings meteoriete.
Nadere besonderhede en registrasievorms is beskikbaar by Mary Leslie (mleslie@sahra.org.za) by die SAEHA- hoofkantoor of u kan met u streekkantoor in verbinding tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17712.2010-03-24.af.txt</fn>
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Elke versameling het 'n katalogus, wat sorg dat die inligting nie verlore gaan nie.
Voorsiening word gemaak vir nalating van die versameling aan familie, vriende of 'n instelling.
Kenners wat hierdie versamelings bekragtig, kan die eienaar van raad dien en bystaan.
Die versamelings word wettig.
Belangrike inligting in hierdie versamelings word deel van die gedeelde nasionale erfenis.
Die registrasieproses raak nie die eienaarskap van die geregistreerde versamelings nie - die versameling bly die eiendom van die eienaar. Hierdie registrering van private versamelings sorg dat inligting daaroor behoue bly vir toekomstige geslagte.
Alle versamelings van argeologiese artefakte, asook artefakte ouer as 100 jaar, rotstekeninge of rotsgraverings, artefakte wat opgegrawe of versamel is uit persele met 'n militêre geskiedenis ouer as 75 jaar, en artefakte van skepe en ander wrakke ouer as 60 jaar.
Alle versamelings van fossiele en ander paleontologiese materiaal (spoorfossiele soos voetspore uit die oertyd ingesluit).
Alle versamelings meteoriete.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.17811.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Grondwet bepaal dat die grondliggende regte van alle Suid-Afrikaners beskerm en respekteer moet word. Die regte word in die Handves van Menseregte vervat, met 'n omskrywing van die omstandighede wat die beperking van die regte kan regverdig. Verskeie regeringsliggame en -instansies is ingestel om seker te maak dat die regte beskerm word.
Die SAMRK sal jou help as enige van jou regte in die Handves van Menseregte geskend of aangetas is. Jy kan die Handves van Menseregte nagaan om seker te maak of jou regte geskend of aangetas is.
Om 'n klag in te dien moet jy die klagtevorminvul.
Jou saak nie te doen het met 'n skending van enige van die regte in die Handves van Menseregte nie.
Jou probleem voor 27 April 1994 opgeduik het.
Jy 'n strafregtelike saak het en jy 'n prokureur nodig het nie (as dit die geval is, skakel asseblief die Regshulpraad by 012 401 9200, of besoek hulle kantore by die naaste Landdroshof).
Jy aan 'n misdaad skuldig bevind is en wil appelleer.
As jy nie seker is of die SAMRK jou saak sal hanteer nie, skakel asseblief die Kommissie.
As jou regte deur die polisie geskend is, moet jy die Onafhanklike Klagtedirektoraat nader.
Om 'n klag in te dien, moet jy die klagtevorm volledig en korrek invul. As jy oor enige aspek van die klagte-aanmeldingsvorm onseker is, moet jy asseblief die riglynevolg.
Jy kan 'n e-pos oor jou klag stuur aan nmanne@icd.pwv.gov.za of dit faks aan 021 426 0705.
Of jy kan jou klag aanlynindien.
As jy oor 'n staatsamptenaar wil kla, moet jy met die Openbare Beskermer in verbinding tree.
Enigeen kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer, wat dan die saak sal ondersoek. As die Openbare Beskermer se personeel besluit dat die klagte steek hou, sal hulle alles in hulle vermoë doen om 'n oplossing te vind, wat veranderings aan die stelsel insluit.
As jy nie die probleem kon oplos deur met die amptenaar of die toesighouer te praat nie, moet jy vir die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond en geskiedenis van die klagte.
Die rede waarom jy meen dat die klagte deur die Openbare Beskermer ondersoek moet word.
Die stappe wat jy gedoen het om self die probleem te probeer oplos.
Spesifieke besonderhede - name van die amptenaar, datums, ensovoorts.
Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenaar.
In sommige gevalle sal die Openbare Beskermer dalk 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy hulp met die klagte nodig het, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor skakel. Daar is opgeleide personeel wat afgesien van die omvang daarvan, na 'n klagte sal luister en ondersoek sal instel.
As jou werkgewer jou regte geskend het, moet jy met die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) in verbinding tree (nadat jy die probleem by die werk probeer oplos het).
In werkplekgeskille bemiddel.
Beslis oor geskille wat nie tydens bemiddeling opgelos is nie.
As daar teen jou gediskrimineer is (jy sleg behandel is) op grond van jou geslag, moet jy die Kommissie vir Geslagsgelykheid nader.
Wanneer jy 'n klag aanhangig maak, moet jy soveel inligting moontlik probeer verskaf. Klagte is streng vertroulik.
Jy kan ook aanlyn'n klag indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.17843.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie maklik-om-te-lees-pamflet gee inligting oor grondliggende menseregte en hoe die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) jou kan help as jou regte geskend is.
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) bestaan uit 'n Kommissie en 'n Sekretariaat.
Die voorsitter is Eerwaarde Dr Barney Pityana en die adjunk-voorsitter is Me Shirley Mabusela. Die Kommissie het tot elf kommissarisse, wat die voorsitter en die adjunk-voorsitter insluit.
Die hoofbestuurder staan aan die hoof van die Sekretariaat.
Die SAMRK het komitees wat bestaan uit kommissarisse, personeel en buitelede.
Daarby het elke kommissaris spesiale verantwoordelikheid vir een of meer provinsies. Hulle besoek die provinsies om verhoudinge op te bou met die strukture daar, tendense te ontleed en op klagtes te reageer.
wette te monitor wat op alle vlakke van regering (plaaslik, provinsiaal en nasionaal) opgestel word om seker te maak dat hulle menseregte in ag neem; en te monitor wat die regering doen om seker te maak dat mense toegang het tot sosio-ekonomiese regte (omgewing, behuising, gesondheidsorg, voedsel, water, maatskaplike sekuriteit en onderwys).
n Menseregteskending is wanneer enige van die regte in die Handves van Regte misbruik of geskend word. Die SAMRK hanteer egter nie alle skendings nie. Sommige sake word verwys na ander organisasies en strukture wat ingestel is om spesifieke soorte skendings te hanteer.
As jou saak een van dié is, behoort jy eerder direk met die organisasies in verbinding te tree. Raad en bystand met jou saak kan ook verkry word van Regshulprade (wat by Landdroshowe geleë is), of van Regshulpklinieke (by die meeste universiteite). Daar is ook talle nie-regeringsorganisasies (soos Prokureurs vir Menseregte, Regsbronnesentrums en die Black Sash), wat jou ook sal kan help.
Te bel na 'n SAMRK-kantoor. 'n Lid van die personeel sal 'n verklaring afneem, 'n klagtevorm aan jou stuur of 'n afspraak maak vir jou om persoonlik na die kantoor te kom.
Deur 'n faks of 'n brief aan die Regdienstedepartement van die SAMRK te stuur in die taal van jou keuse.
Deur 'n klagtevorm van die SAMRK te kry, dit te voltooi en dit na die SAMRK terug te stuur.
Om 'n kultuur van menseregte te bou, is dit belangrik dat elke burger weet wat sy of haar regte is en die verantwoordelikhede verstaan. Die SAMRK beskerm en bevorder die menseregte van al die mense van Suid-Afrika. Wat volg is 'n eenvoudige weergawe van die Handves van Regte. 'n Volledige weergawe is opgeneem in Hoofstuk 2 van die Grondwet.
Daar mag nie teen jou diskrimineer word nie. Maar regstellende aksie en billike diskriminasie word toegelaat.
Jou waardigheid moet respekteer en beskerm word.
Jy het die reg tot lewe.
Jy mag nie sonder verhoor aangehou word, gemartel of wreed gestraf word nie. Huishoudelike geweld word nie toegelaat nie.
Slawerny, knegskap en gewonge arbeid word nie toegelaat nie.
Jy mag nie deursoek word nie en jou huis of jou besittings mag ook nie deursoek word sonder dat die behoorlike prosedures deur die polisie gevolg is nie.
Jy mag dink en glo wat jy wil en jy mag die godsdiens van jou keuse beoefen.
Alle mense (wat die media insluit) kan sê wat hulle wil.
Jy mag 'n optog en 'n plakkaatbetoging hou en 'n griefskrif oorhandig. Maar jy moet dit vreedsaam doen.
Jy mag jou assosieer met wie jy ookal wil.
Jy kan die politieke party van jou keuse steun. As jy 'n burger is, en minstens 18 is, mag jy stem.
Jou burgerskap mag nie van jou af weggeneem word nie.
Jy mag na enige plek in Suid-Afrika gaan en woon waar jy wil.
Jy kan enige werk doen waarop jy besluit.
Jy mag jou by vakbonde aansluit en staak.
Dis is jou reg om 'n gesonde omgewing te hê.
Jou eiendom kan net van jou af weggeneem word as die regte reëls gevolg word.
Die regering moet seker maak dat mense toegang het tot behoorlike behuising.
Die regering moet seker maak dat jy toegang het tot kos en water, gesondheidsorg en maatskaplike sekuriteit.
Kinders onder die ouderdom van 18 het spesiale regte, soos die reg om nie mishandel te word nie.
Jy het die reg tot basiese onderwys, wat volwasse basiese onderwys insluit, in jou eie taal (as dit moontlik is).
Jy kan die taal gebruik wat jy wil en die kultuur van jou keuse beoefen.
Gemeenskappe kan hulle eie kultuur geniet; hulle eie godsdiens beoefen; en hulle eie taal gebruik.
Jy het die reg op toegang tot enige inligting wat die regering het.
Optrede deur die regering moet regverdig wees.
Jy kan 'n hof of 'n soortgelyke struktuur laat besluit oor 'n regsprobleem.
Dié regte beskerm mense wat inhegtenisgeneem, in die tronk is of van 'n misdaad beskuldig word.
NOTA: Al die regte kan beperk word as dit regverdig sal wees om dit te doen. Lees vir meer inligting Hoofstuk 2 van die Grondwet.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.180714.2010-03-24.af.txt</fn>
Met nederigheid aanvaar ek die amp van Premier wat aan my toevertrou is deur die agbare lede van hierdie Huis met die mandaat van die kiesers.
As 'n span aanvaar ons die verantwoordelikhede wat aan ons opgedra is. Ons gaan ons pligte met nederigheid en toewyding probeer nakom. Ons sal werk om die vertroue wat in ons gestel is oor die volgende vyf jaar te verdien.
Dit is 'n groot verantwoordelikheid en ek is in die uitvoering van my pligte daartoe verbind om die vertroue wat u in my gestel het, te verdien.
Ons sien uit na ons ampstermyn. Ek is bevoorreg om deel te wees van 'n span wat gemotiveerd en taakgerig is.
Ek put krag uit die feit dat ek in die komende ampstermyn deel van 'n toegewyde span sal vorm.
Ons het 'n mandaat van die burgers van die Wes-Kaap ontvang om te werk vir die verwesenliking ons visie van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
Vir die uitvoering van hierdie mandaat maak ons staat op die provinsiale amptenary.
Baie personeellede, in die besonder diegene wat aan die voorpunt van dienslewering staan soos verpleegkundiges, dokters, onderwysers, polisielede en ander, werk onder baie moeilike omstandighede met beperkings op uitsetvermoëns, talle vakatures en onvoldoende begrotings.
Die toegewyde staatsamptenare onder hulle is Suid-Afrika se ware helde. Ons sal na hulle luister en by hulle leer terwyl ons die beleide, waarvoor ons nou 'n openbare mandaat het, implementeer. Tydens my jare in uitvoerende poste het ek geleer dat die belangrikste bepaler van goeie regeringspraktyk die aanstelling van die regte mense in die regte poste is. Ons sal die filosofie van "doelgeskiktheid" in hierdie administrasie volg.
Ons waardeer en respekteer die bekwame, professionele staatsamptenare wat reeds deel van die provinsie se amptenary vorm.
Ons administrasie verwelkom diegene wat verbind is tot doeltreffende en doelmatige dienslewering en wat die onderskeiding tussen politieke party en staat begryp.
Ons gaan ook die beginsel van samewerkende regering, soos vervat in die Grondwet, eerbiedig en wedersydse respek ook verwag in ons verhoudings met nasionale en plaaslike regeringsfere.
Elke regeringsfeer in die Wes-Kaap het spesifiek toegekende bevoegdhede en elk het 'n rol om te speel in die ontwikkeling van ons demokrasie.
In die gees van samewerking en ondersteuning sal ons ons toesighoudende funksie oor die verskillende sfere nakom.
Ons sal vir al die mense van die Wes-Kaap met ons ryke verskeidenheid regeer. Ons sal 'n regering vir al die mense wees.
Die kiesers van die Wes-Kaap het 'n groot slag geslaan vir die bevordering van demokrasie in Suid-Afrika. Hulle verstaan mooi watter krag opgesluit lê in die mag van stemreg en ons weet goed dat hulle dit verstaan.
Wanneer ek die Stand-van-die-Provinsie-rede lewer, sal ek in besonderhede die uitdagings beskryf waarvoor ons te staan kom en wat ons moet doen om dit die hoof te bied. Vandag, in hierdie kort aanvaardingstoespraak, wil ek praat oor die sleutelwaardes wat hierdie administrasie stut.
In die politiek word waardes óf veronderstel óf as ontoepaslik beskou vir die wêreld van realpolitik - en dit is waarom waardes dikwels verdwyn.
As 'n hegte span sal u nuwe Provinsiale Regering hom daarop toespits om dinge anders te doen.
Ons het ooreengekom dat ons ampstermyn gedurende die volgende vyf jaar deur twee kernwaardes gerig sal word.
Eerstens, 'n toegewydheid aan die waarheid, die vasstelling daarvan en die openbaarmaking daarvan in elke situasie waarin ons ons bevind.
Tweedens, 'n verbintenis tot die omskrywing, aanvaarding en nakoming van ons verantwoordelikhede.
As ons volgens hierdie waardes optree, sal dit 'n diepgaande, praktiese invloed hê omdat hierdie waardes die grondslag vorm van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
'n Verbintenis tot die waarheid vereis 'n oop, verantwoordbare en openhartige vorm van regering. Dit is ook die beste manier om korrupsie, wat 'n kanker in ons gemeenskap geword het, te bekamp.
Regter Louis Brandeis, 'n vroeg-20ste-eeuse Amerikaanse appèlhofregter, se woorde "sonlig is die beste ontsmettingsmiddel" is welbekend. Net so sal ons maniere vind om die son in ons administrasie te laat inskyn en om korrekte inligting oor ons werksaamhede meer toeganglik vir die burgers van die Wes-Kaap te maak sodat ons nie net meer verantwoordbaar kan wees nie, maar ook sodat burgers saam kan werk om die struikelblokke wat ontwikkeling in die wiele ry en vooruitgang vertraag, uit die weg te ruim.
Ons is menslik en by geleentheid skiet ons tekort - maar ons sal ten alle tye die onafhanklikheid beskerm van instellings wat daar is om ons verantwoordbaar te hou en magsmisbuik te bekamp. Dit sluit die media en ons politieke opposisie, onder leiding van my kollega en voormalige Premier van die Wes-Kaap, Lynne Brown, in.
Wanneer ons ons verantwoordelikhede omskryf, is ons wegspringplek die Grondwet, daardie ooreenkoms wat ons as Suid-Afrikaners met mekaar gesluit het toe die lang, donker nag van apartheid geëindig het en ons erken het dat ons inderdaad een nasie met een toekoms is.
Volgens ons Grondwet lê die staat se grootste verantwoordelikheid daarin dat hy die regte wat in ons Handves van Regte verskans is, sal respekteer, beskerm, uitbou en verwesenlik. Met die hulpbronne tot ons beskikking, sal hierdie administrasie toegewyd daarna streef om aan hierdie ideaal te voldoen.
Indien die staat sy funksie vervul, is burgers toenemend in staat om die geleenthede te skep en te benut wat hulle nodig het om hul drome te verwesenlik en die beste mense te word wat hulle kan wees.
Só vind ontwikkeling plaas. Maar dit is nie 'n outomatiese of 'n noodwendige proses nie.
'n Samelewing kan slegs vooruitgaan tot daardie mate waartoe 'n toenemende getal burgers hul regte opeis sodat hulle hul verantwoordelikhede kan nakom.
Die erkenning dat vooruitgang die produk van gedissiplineerde werk in 'n vry samelewing is, stut ons Grondwet.
Daar is 'n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.
onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.
Na eeue van onderdrukking het ons as samelewing heel belangrik en te verstane spesiale klem op die eerste element geplaas.
Hierdie administrasie glo dat die tyd aangebreek het om te begin om bykomende nadruk ook op die tweede opdrag te plaas.
In die periode waartydens ek met regering gemoeid is, het ek tot die insig gekom dat Suid-Afrika slegs 'n samelewing kan word wat op regte gebaseer is as 'n kritieke hoeveelheid burgers ook hul burgerskappligte en -verantwoordelikhede nakom.
Ons almal erken die feit dat 'n regering wat nie sy verantwoordelikhede nakom nie, sy burgers se regte ondermyn.
In gelyke mate is dit waar dat burgers wat hul verantwoordelikhede en pligte nalaat, hul eie regte en dié van ander ondermyn.
In voor- en teenspoed is regte en verantwoordelikhede onskeibaar en wedersyds versterkend.
Daar is tallose praktiese voorbeelde.
Die voorhandliggende een is die grootste gesondheidsuitdaging van ons tyd: die panepidemie van MIV/VIGS.
Gewone Suid-Afrikaanse burgers, talle self geïnfekteer met die MI-virus, het gedurende die afgelope 15 jaar 'n dapper en sleutelrol gespeel om die regering se ontkenning teen te staan en die staat te verplig om sy verantwoordelikheid ten opsigte van opvoeding, voorkoming en behandeling te aanvaar.
Vandag word hierdie verantwoordelikheid in verskillende grade van doeltreffendheid dwarsdeur die land nagekom. Dit was vir my interessant om te leer dat ons in sommige dele van die land meer kondome in verhouding tot die bevolking versprei as in enige ander plek ter wêreld.
Maar geen regering kan gedragsveranderinge toepas of op vry individue afdwing nie.
Ten spyte van die goeie werk - wat omvangryk is - wat die beweging wat behandeling bevorder, doen, is dit nou noodsaaklik om gelyke klem te plaas op individue se verantwoordelikheid om hierdie pandemie te beveg.
Ons ondermyn die letter en die gees van die Grondwet as ons aanneem dat die staat altyd die verantwoordelikhede moet aanvaar wat burgers weier om na te kom.
Ja, ons glo dat behandeling 'n reg is. Maar ons moet nie mislei word om te dink dat dit gratis is nie.
Geld wat spandeer word om voorkombare toestande te behandel, is geld wat nie aan ander prioriteite (soos byvoorbeeld die behoeftes van kinders met gestremdhede) bestee kan word nie.
Gesien in die lig van die omvang van ons uitdagings en die beperktheid van ons hulpbronne, is persoonlike verantwoordelikheid soveel belangriker.
Uit my onlangse ervaring as burgemeester van Kaapstad, kan ek dit grafies met nog 'n voorbeeld toelig. Vir elke R3 wat die Stad Kaapstad bestee om dienste aan informele nedersettings te voorsien, word R2 spandeer om vernielde infrastruktuur te herstel. Indien 'n regering meer as die helfte van die toegekende kapitaalbegroting bestee aan herstelwerk van goed wat nie stukkend moes gewees nie, ontvang minder as die helfte van die mense die dienste wat hul reg behoort te wees indien ander hul grondwetlike plig van verantwoordelike burgerskap nagekom het.
In ons provinsie is dwelmmisbruik en tienerswangerskap - die twee gaan dikwels hand aan hand - dalk die belangrikste faktore wat die benutting van geleenthede en regte strem. Die polisie raam dat tot 80% van misdaad, asook die meerderheid noodlottige ongelukke, in die provinsie met middelmisbuik verbind kan word.
En kinders wat kinders het, strem hul eie regte en geleenthede asook dié van hul babas, met langdurige maatskaplike gevolge.
Alhoewel die staat 'n deurslaggewende rol speel in die verandering van die omstandighede wat aanleiding gee tot hierdie maatskaplike probleme, is die bevryding van hierdie siklus 'n verantwoordelikheid wat ons deel met alle burgers wat begryp dat persoonlike dissipline noodsaaklik is as ons almal die vrugte van vryheid wil pluk.
Geen regeringsfeer en gee provinsie kan vergoed vir enige ander wat nie sy grondwetlike verpligtinge nakom nie. En hoe meer nalaat om hul verantwoordelikhede na te kom, hoe meer las en blaam word geplaas op dié wat dit wel nakom.
Dit is alles bietjie ouderwets en nie juis polities korrek nie, maar ons glo dat dit waar is en daarom sal ons nie huiwer om dit te sê nie.
Ons sal nie ons rug op hierdie kernwaardes draai wanneer openbare kritiek daarteen uitgespreek word nie. Trouens, ons sal juis voortgaan om hierdie waardes te bevorder.
Want, ten diepste het ons vertroue in Suid-Afrikaners. As Suid-Afrikaners respekteer ons die waarheid. Ons begryp dat waardes die fondament vorm waarop ons ons lewens as individue en as gemeenskappe bou.
Met die aanvaarding van ons verantwoordelikhede as die regerende party in die Wes-Kaap, gun my asseblief die geleentheid om diegene te bedank wat ons ondernemings wat dekades gelede begin het, ondersteun het. Die spanne in die Kantoor van die Leier en die Kantoor van die Burgemeester - wat streng geskei gehou is om die onderskeid tussen party en staat te handhaaf - het al die werk gedoen waarvoor ek te veel van die krediet geneem het. Niemand kon vir beter leiding of ondersteuning, raad, standvastigheid, integriteit en toewyding gevra het nie. Baie dankie aan almal van julle.
En terwyl ek nou die grootste openbare uitdaging en verantwoordelikheid van my lewe aanpak, gun my asseblief die geleentheid om erkenning te gee aan die mense wat my gevorm het. Niemand het meer gedoen as my ma, Mila, nie en van haar het ek voordat ek kon loop of praat die waardes ontvang waarvan ek vandag gepraat het; my man, Johann, wat 'n lewende voorbeeld van hierdie waardes elke dag vir die afgelope 26 jaar vir my is; my geliefde suster, Carla, en broer, Paul; my geliefde seuns, Paul en Thomas; en my vriendin en huishoudster, Grace, en haar seun, Chulumanco. Julle is die dierbares naaste aan my. Julle liefde en ondersteuning het my deur die storms van die lewe gehelp.
Dankie dat julle teenwoordig is om my te ondersteun in die aflê van die ampseed vandag. Ek sal ononderbroke werk om dit gestand te doen.
Ek sluit af met die woorde wat gewoonlik gebruik word om sittings van hierdie Wetgewer te begin en waarmee die genade en leiding van die enigste God erken word.
God, seën ons land en sy mense, en vestig geregtigheid in ons provinsie.
Laat daar vrede in Afrika wees.
Mag die Almagtige ons almal seën en bewaar vir die groot taak wat voorlê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.181117.2010-03-24.af.txt</fn>
Kommentaar aan: Marco Morgan, Strategiese en Geïntegreerde Beplanning, Dorpstraat 9, Kaapstad, telefoon: 021 483 2605 faks: 021 483 7358, epos: mbmorgan@pgwc.gov.
Niegemotoriseerde Vervoer in die Wes-Kaap: Konsep Strategie File type: pdf; size: 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.181482.2010-03-24.af.txt</fn>
Nie-winsgewende bona fide kuns- en kultuurorganisasies betrokke by die visuele, uitvoerende kunste of woordkuns, geesteswetenskappe en jeugontwikkeling kan aansoek doen vir befondsing deur die Kuns- en Kultuurkomponent van die Departement van Kultuursake en Sport deur hierdie vorm in te vul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.182388.2010-03-24.af.txt</fn>
Welkom by die opening van die vierde demokraties verkose Wes-Kaapse Provinsiale Parlement.
Ek is terdeë bewus van die konteks waarin ek vandag hier staan. Ons beskik oor 'n openbare mandaat as gevolg van die verandering in regering ná 'n verkiesing. Die blote feit dat die regering deur die stembus vreedsaam in ander hande oorgegaan het, is uitstekende nuus vir Suid-Afrika. Dit beteken ons is besig met die proses om demokrasie te konsolideer, wat nie slegs gereelde verkiesings vereis nie, maar ook die vermoë van inwoners om hul regering deur hul stem te verander. Te veel opkomende demokrasieë het by hierdie kritieke oorgee klei getrap. Ons onlangse verkiesing laat ons optimisties voel dat ons nie ook eendag as 'n mislukte oorgang beskou sal word nie.
Meneer die Speaker, aan dié kant van die Huis besef ons dat ons provinsie kwaai verdeel is, en ons is volkome bewus van ons verantwoordelikhede in dié verband. Ons almal, aan albei kante van die Huis, behoort te wees. Hierdie regering bly verbind tot ons verkiesingsbelofte van een nasie met een toekoms, maar dit behoort nooit op 'n eenpartystaat te sinspeel nie. Ek sal my allerbeste doen om 'n premier vir al die mense te wees.
Net so is Jacob Zuma die president van alle Suid-Afrikaners. Ons almal hier, in die regering en in die opposisie, erken sy posisie met eerbied. Ek herbevestig my verbintenis tot die beginsels van samewerkende regering, soos deur die Grondwet vereis.
In hierdie verband is daar vrae gevra oor hoekom ons vandag die Provinsiale Parlement open, voor die Stand-van-die-Nasie-rede volgende week.
Die antwoord is eenvoudig: dié datum is 'n ruk gelede vasgestel om in te pas by die rooster wat oorspronklik deur die Nasionale Parlement aan die Provinsiale Wetgewer voorgelê is. Daarvolgens was die Presidentsrede vir 22 Mei beplan. Ons sitting is toe geskeduleer vir vandag, 29 Mei. Selfs toe was daar kommer dat ons bitter min tyd oor het omdat die begroting teen die einde van Junie aanvaar moet word. Voordat dit kan gebeur, moet dit deur die onderskeie portefeuljekomitees oorweeg word, sodat dit hierdie regering se prioriteitsdoelwitte kan weerspieël. Toe die Nasionale Parlement die Presidentsrede met bykans twee weke uitgestel het, het dit 'n baie moeilike tydindeling vir die Provinsie veroorsaak. As hierdie sitting van vandag uitgestel moes word, sou dit net twee weke oorgelaat het om al die werk van die portefeuljekomitees af te handel. Dit was onvoldoende vir die taak op hande. Dus het die Wetgewer die oorspronklike rooster gevolg. Dis so eenvoudig soos dit. Ek het self die situasie aan President Zuma verduidelik en hy het begrip vir die druk werkprogram wat wag. Dit is nou tyd om verby die nimmereindigende debatte oor styl en simboliek te beweeg en te begin met gedissiplineerde werk wat teen spertye gelewer moet word. Daar is geen openbare fanfare vir hierdie sitting nie. Daar is te veel werk. Wanneer ons begin om die inhoud reg te kry, kan die simboliek maar volg.
Die beskrywing van die toespraak wat by die opening van 'n parlementêre sitting gelewer word, as die "Stand-van-die-Provinsie"-rede, het taamlik onlangs ontstaan en ek dink dit is 'n wanbenaming. Ek wil hierdie geleentheid gebruik om vorentoe te kyk na die enorme uitdagings wat ons in die gesig staar. Ons is net meer as drie weke aan bewind, en ons is besig met 'n omvattende situasie-ontleding in elke departement, as fondament vir ons gedetailleerde werkprogram vorentoe. Dié taak word oor die volgende ses maande voortgesit.
Ek het so pas teruggekeer van 'n drie dag lange lekgotla van die nasionale Kabinet, wat 'n nuwe en interessante ervaring was. Ek het baie geleer; trouens ek was bemoedig deur die vriendelike en professionele werksverhouding. Ek het oor 'n paar belangrike kwessies 'n besliste meningsverskil gehuldig, en gevoel dat die President ernstig was toe hy met sy inhuldigingstoespraak Suid-Afrikaners genooi het om deel te neem aan demokratiese debatvoering en verskillende menings te lug.
Die gees by die lekgotla was in skrille kontras met die voortgesette laster aan die kant van die ANC-jeugliga en die MKMVA. Ek sien dat die agbare Skwatsha en Ozinsky ook deurloop. Volgens hierdie twee organisasies het die DA 'n doodsonde gepleeg deur te wen; terwyl die ANC 'n doodsonde gepleeg het deur te verloor.
Net 'n week voor die nasionale lekgotla, het ons die provinsiale lekgotla gehou. Die President moet volgende week die temas van die nasionale lekgotla in sy Stand-van-die-Nasie-rede oordra. Dit is goed om te weet dat sommige van die hooftemas van die provinsiale lekgotla goed inpas by die ontluikende nasionale raamwerk. Daar is natuurlik 'n paar vername verskille in strategie, maar na my mening is hulle versoenbaar binne die raamwerk van samewerkende regering.
By die provinsiale lekgotla verlede week het ons besluit om ons werk in lyn te bring met die oorhoofse doelwit om armoede te bestry en geleenthede vir almal te bevorder, deur beleide wat volgehoue ekonomiese groei aanmoedig, wat vaardighede en kapitaal lok, ontwikkel en behou, en wat infrastruktuurontwikkeling aanspoor.
Elke ander sleutelbeleid en -strategie moet teen hierdie doelwit gemeet word.
Ons glo dat die staat 'n kritieke rol te speel het in sosio-ekonomiese ontwikkeling. Ons is nie vryemark-fundamentaliste nie. Net so glo ons nie dat 'n staat, met beperkte vermoëns, te veel op hom moet neem nie.
Wanneer 'n mens elkeen van hierdie provinsiale regering se tien departemente ontleed, is dit duidelik dat, as ons ons basiese take behoorlik verrig, sonder enige korrupsie; as ons 'n werkbare openbarevervoerstelsel ontwikkel; as ons 'n veiliger omgewing vir mense moontlik maak; as ons ordentlike, toeganklike gesondheidsorg verskaf; as ons toesien dat baie meer leerders op die vereiste vlak kan lees, skryf en bereken en toegerus is met lewensvaardighede wat op waardes gegrond is; as ons al hoe meer behuisingsgeleenthede bied, en genoeg voedsel vervaardig, sal al hierdie dinge saam geleidelik tydens ons vyfjaartermyn 'n enorme progressiewe verskil maak in talle mense se lewens. En ons sal 'n klimaat van openbare selfvertroue skep wat dien as katalisator vir ekonomiese groei. Die uitdaging is om aan te hou in die regte rigting.
Maar ons moet eerlik wees met onsself: Om net meer van die basiese goed reg te kry gaan in die huidige ekonomiese klimaat, wat nou amptelik 'n resessie behels, 'n yslike uitdaging bied. Ons moet onderneem om hierdie krisis in 'n geleentheid te omskep en moet die manier waarop ons dinge doen, verander.
Ons sal die meeste doelwitte beter kan behaal in vennootskappe met ander vername belanghebbendes, as op ons eie.
Die sleutel tot groei en ontwikkeling is om die rolle te identifiseer wat ten beste deur die staat vervul word, en watter rolle aan die private sektor en die burgerlike samelewing in sy menigte manifestasies, van universiteite tot nieregeringsorganisasies, oorgelaat moet word. Ons werk is om sinergie te skep.
Vennootskappe word nie tot organisasies, instellings en ondernemings beperk nie. Elke inwoner moet hom of haar beskou as 'n aktiewe vennoot in hul eie ontwikkeling en dié van ons land, en moet elke geleentheid benut om die beste te wees wat hulle kan wees, en hul maatskaplike verpligtinge nakom. Dit is hoe ontwikkeling plaasvind. Die Grondwet bepaal by voorbaat die noodsaaklike balans tussen regte en verantwoordelikhede, selfs voordat dit by die Handves van Regte uitkom. Ons moenie toelaat dat die grondwetlike opdrag van individuele verantwoordelikheid by verstek verval nie. Behalwe dat ons ons eie verantwoordelikhede as 'n regering aanvaar, sal ons veral klem lê op die verantwoordelikhede van ouers. Ouerlike - en veral vaderlike - verantwoordelikheid moet in ons nasionale kultuur ingewortel word. As dit nie gebeur nie, bly ons ontwikkeling as 'n samelewing 'n blote hersenskim. Dit is die onderliggende doel van ons strategieë en projekte vir maatskaplike ontwikkeling.
n Ander element van ons grondwet wat nie moet verwater omdat ons dit nie gebruik nie, is die stel bevoegdhede wat vir provinsiale parlemente en regerings beoog word.
Ons grondwet wentel betekenisvolle bevoegdhede na die provinsies af. Hulle is duidelike regeringsfere wat hul eie beleid, programme en projekte kan ontwikkel - met die toepaslike wetgewing - binne die nasionale raamwerk. Provinsies is nie bloot administratiewe arms van die sentrale regering nie. Die Grondwet stel dit ook duidelik dat, as provinsies nie oor die vermoë beskik om hul funksies na behore te verrig nie, is die Nasionale Regering verplig om hul kapasiteit op te bou om dit te kan doen, nie om hul funksies weg te neem of te sentraliseer nie.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Regering beskik oor die vermoë om sy funksies te verrig en sy kiesmandaat in 'n wetgewende program om te swaai. Ons sal dit binne die Grondwet verrig, en te alle tye die beginsels van samewerkende regering met ander sfere nakom. Die einste konsep van samewerkende regering dui inderdaad daarop dat provinsies regerings is en nie bloot administratiewe arms van die sentrale staat nie.
Dit beteken nie dat ons apart van die res van die land wil staan nie, of dat ons wil afstig nie, of dat ons weer 'n verlede van diskriminasie wil oproep nie. Inteendeel. Dit beteken dat ons aan die voorpunt is van demokrasie en dat ons lewe gee aan die betekenisvolle federale elemente in ons grondwet, in die belang van alle Suid-Afrikaners.
Tydens 'n gesprek met President Zuma gister het ek hom gevra om die Wes-Kaap te beskou as 'n geleentheid en nie as 'n bedreiging nie. Ek het gesê dat ons altyd te goeder trou en in die belang van al ons mense sal optree wanneer ons alternatiewe benaderings voorstel om van ons land se dringendste probleme op te los. Ek het gesê dat ons ruimte nodig het om dit uit te voer. Geen enkele party het alleenreg op wysheid en oplossings nie. Dit is in almal se belang om vas te stel watter beleidsingrypings werk. Dit is veral van toepassing op die magdom beleidsvoorstelle om werkgeleenthede vir ongeskoolde arbeiders op die kort termyn te skep - terwyl die lang en moeilike taak aangepak word om onderwys te verbeter en ons vaardigheidsbasis uit te brei sodat ons ons plek in die internasionale kennisekonomie kan inneem.
Ons moet wys dat beleggingsvriendelike beleid werklike en beter geleenthede vir werkloses bied. Die armes weet dit reeds. Daarom trek hulle in sulke groot getalle hiernatoe. Oor die afgelope drie jaar het ons in die Stad Kaapstad ons aandag toegespits op "infrastruktuurgerigte ekonomiese groei", 'n beleid wat gehelp het om R43 miljard se investering in die metrogebied te lok. Die programme wat vir infrastruktuur en beboude omgewings geïmplementeer is, is 'n reddingstou in hierdie resessie. Dit maak sin om die momentum na "infrastruktuurgerigte ekonomiese groei" op 'n provinsiale vlak vol te hou. Ons kan soveel meer doen as ons die ruimte gegun word om ons te bevry van omslagtige wetgewing en oormatige regulering en om beleide soos Spesiale Ekonomiese Sones (of wat ons Werksones noem) toe te pas, en om mense wat vir die eerste keer werk, die kans te bied om ekonomies produktief te word. Beleggers is nie die armes se vyand nie. En 'n groeiende middelklas is noodsaaklik om die hulpbronne, kapitaal en vaardighede te verskaf om armoede te bestry. Trouens, dit is wat die meeste middelklas-Kapenaars wil hê. Hulle besef dat ons almal saam op hierdie skip genaamd Suid-Afrika is, en as hy sink, sink ons saam.
Ons weet almal wat met Thubelisha Homes, die Nasionale Regering se behuisingsmaatskappy, gebeur het, wat toegang verkry het tot die Stad se prima behuisingsgrond vir die N2 Gateway-projek en bankrot gegaan het tydens die gestaakte leweringsprogramme. Dit is noodsaaklik dat ons nie hierdie mislukking vererger nie. Ons loop die gevaar om dit te doen, nadat ons gestroop is van die grond wat ons in staat moes stel om 'n alternatiewe keuse uit te voer. Baie van die grond wat oorgedra is, word nou ook vir die N2 Gateway-projek met sy swak prestasies geoormerk.
Meneer die Speaker, soos wat ons begin om ons beleid oor die Provinsie toe te pas, gaan ons departemente in die komende weke die besonderhede van hul onderskeie prioriteite en korttermynprojekte uiteensit. Ek is skepties oor "foefies" soos die 100-dag-uitsette, veral as dit die aandag aflei van die langertermyn-stelselverbeterings wat so dringend is, maar wat met verloop van tyd slegs resultate meebring.
Vandag wil ek kortliks 'n paar van die sleutelprioriteite uitlig wat ons vir elke departement geïdentifiseer het.
Ons moet begin deur seker te maak dat al die departemente optree volgens die internasionale beste praktyk met betrekking tot finansiële en menslikehulpbronbestuur.
Ons eerste ontleding van die Provinsiale Regering se finansies, bates en bestedingspatrone het ons oortuig dat ons nie 'n florerende onderneming oorneem nie.
Swak finansiële bestuur in verskeie departemente het hul vermoë om aan hul kernmandate te voldoen, ernstig ondermyn.
Vroeër vanjaar, in haar Stand-van-die-Provinsie-rede, het oud-Premier Brown gesê dat nuwe hospitale in Khayelitsha en Mitchells Plain gebou gaan word en teen 2012 voltooi gaan wees. Ons het nou bevind daar is slegs genoeg geld vir een hospitaal. Die vorige administrasie het voorkeur aan Khayelitsha verleen.
In die Departement van Vervoer en Openbare Werke word 'n tekort van R100 miljoen vir bussubsidies voorspel.
En ons gebeurlikheidsfonds is te min om noodgevalle of rampe te hanteer.
Ons het in talle gevalle bevind dat departemente nie openbare hulpbronne tot die maksimum voordeel van die publiek aangewend het nie. Verlede jaar se Erasmus-kommissie is maar een voorbeeld. Honderde miljoene is op sametrekke, bemarkingstrategieë en 'n horde konsultante bestee wie se toegevoegde waarde nie onmiddellik duidelik is nie.
Die begroting wat ons in die komende weke gaan verfyn, sny R426 miljoen van hierdie soort "vet" uit die Mediumtermyn-Uitgaweraamwerk oor alle departemente uit, en ons moet nog baie uitsny.
Verskeie departemente verkeer in erge geldelike nood as gevolg van praktyke wat voorheen toegepas is, en beskik nie oor die fondse om vakante poste aan die diensleweringskant van die regering, soos vir verpleegkundiges en onderwysers, te vul nie. Dit is alles versteek deur die geheimhouding rondom die tenderprosesse, en dikwels skokkend swak bestedingsbeheer.
Om hierdie probleme die hoof te bied, beoog ons 'n nuwe stelsel van strenger finansiële beheer, en ons gaan so ver moontlik alle tenderprosesse aan die media en publiek bekend maak. Ons wil dit beslis verpligtend maak dat alle inligting oor suksesvolle botte op die webwerwe van alle departemente en provinsiale entiteite bekendgemaak word, of verkieslik op 'n sentrale provinsiale webwerf op die Cape Gateway-portaal. Dit moet insluit: die kontraknommer en -beskrywing; naam (name) van die suksesvolle tenderaar(s), die kontrakprys(e), handelsmerke, leweringsbasis en waar van toepassing, voorkeure wat aangedui word. Ek sal egter graag wil sien dat die eintlike komitees ook, waar wetlik moontlik, oopgestel word. Dit is wat ons in die Stad Kaapstad gedoen het en dit het baie goed gewerk om korrupsie te bestry, en die aantal tydrowende appèlle teen tenderbesluite te verminder.
Benewens dié hervormings, gaan ons ook verdagte tenders en huurtransaksies, finansiële ondoeltreffendheid en misbruik van diskresionêre besteding oudit. In samewerking met die Ouditeur-generaal, het die Provinsiale Tesourie reeds 'n ondersoek van stapel gestuur na twyfelagtige finansiële praktyke in die Departemente van Plaaslike Regering en Behuising, en Vervoer en Openbare Werke, veral ten opsigte van die aanstelling van konsultante. Uit die ongeveer R380 miljoen wat die Provinsiale Regering in 2008/09 aan konsultante bestee het, is bykans R200 miljoen deur hierdie twee departemente gebruik.
Die oudit sal onder meer 'n hersiening van tenderprosesse en nakoming van wetgewing insluit, moontlike belangebotsings tussen konsultante en die departemente opweeg, opleiding en die oordrag van vaardighede ten opsigte van finansiële bestuur bied, strenger prestasiebestuur implementeer en waarde vir geld meer nougeset monitor.
Ek het die ministers aangemoedig om op die uitkyk te wees vir soortgelyke probleemgebiede in hul departemente en om dan, waar toepaslik, oudits en finansiële hervorming uit te voer. Indien nodig, sal ons buite-ouditeure inbring om te help, soos in die geval van die Stad Kaapstad drie jaar gelede. Daardie oefening het uitgeloop op die sekwestrasie van verskeie senior beamptes, insluitende die voormalige Stadsbestuurder, en 'n paar kriminele sake. Dit het ook beduidende verbeterings meegebring. Die Stad se afdeling vir verskaffingskettingbestuur was die eerste een in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse plaaslike regering om te kwalifiseer vir erkenning ingevolge die streng ISO 9001 internasionale standaarde vir gehaltebestuur - en die tyd wat aan die afhandeling van tenders bestee is, is met die helfte gesny.
Ons beoog skoon regeringsbestuur vir hierdie administrasie, en om seker te maak dat belastingbetalers waarde vir geld kry. Ons gaan toesien dat bates en eiendom in belang van die publiek, en nie van die party nie, bestuur word. Ons mediumtermyndoel is om die ganse Provinsiale Regering (asook sy entiteite en munisipaliteite) na minstens vlak 4 uit 6 op die Nasionale Tesourie/Ouditeur-generaal se finansiële kapasiteitsmeting van finansiële regeringsbestuur op te hef ('n "goeie" gradering). Dit wys net hoe swak die huidige stelsel is.
Die finansiële probleme wat hierdie administrasie in die gesig staar, word vererger deur die feit dat ons inkomstebasis, asook dié van die nasionale en plaaslike regering, met die verswakkende ekonomie krimp. Die Nasionale Regering moes ons deel van die nasionale fondstoewysing met R684 miljoen oor die Mediumtermyn-Uitgaweraamwerk sny, en ons batefinansiering is met 'n verdere R222 miljoen vir die tydperk verminder. Dit beteken dat ons baie meer met die bykans R900 miljoen minder oor die volgende drie jaar sal moet doen.
Meneer die Speaker, die tweede sleutelgebied waarna ons deur die hele provinsiale administrasie sal moet kyk, is om toe te sien dat ons personeelbestuurstelsels behoorlik werk. Die organisasie se boonste struktuur is baie swaar, met te veel administrateurs en nie genoeg personeel om diens te lewer nie. Ons win tans kundige advies in om vas te stel of ons personeelstruktuur ontwerp is om ons funksies uit te voer.
Ek let daarop dat daar oor die afgelope jare pogings aangewend is om prestasiebestuur te verbeter. Ons gaan dit verskerp en begin met basiese aspekte soos tyd- en bywoningsregisters, wat tans nie konsekwent (indien ooit) bygehou word nie. Ons gaan ook die bestuurstelsels onder hande neem.
Ons is reeds besig om 'n provinsiale weergawe van dieselfde IT-gebaseerde paneelbord-bestuurstelsel in te bring wat met groot sukses in die Stad Kaapstad toegepas is. Dit sal die werkverrigting van elke minister, departementshoof en bestuurder monitor. Dit verskaf hoëvlakdata wat uitsette teenoor duidelike teikens meet, en laat bestuurders toe om meer gegewens teenoor elke prestasie-aanduider vir elke projek aan te vul.
Dit is van kernbelang dat ons oor behoorlike data beskik om ons werkverrigting akkuraat te monitor, sonder mediapoetsing. Anders kan ons nie vasstel waar ons tekort skiet of probleme vroegtydig regstel nie. Ons moet eerlik met onsself wees oor wat ons werklik bereik.
In ons analise van vorige Stand-van die-Provinsie-toesprake het ons gevind dat talle voorbeelde van aangehaalde statistiek wat indrukwekkend klink, by nadere beskouing nie so akkuraat is nie.
In 'n onlangse toespraak, byvoorbeeld, word die syfer vir die lewering van behuising omskryf as 'n behuisingsbegroting wat van omtrent R500 miljoen tot meer as R1 miljard in vier jaar toegeneem het en 45 114 huise, 53 877 gediensde erwe en 37 334 "noodakkommodasie-eenhede" voorsien het. Op nasionale vlak is hierdie syfers bymekaar getel en daar is aangekondig dat meer as 100 000 behuisingsgeleenthede in die provinsie voorsien is. Maar dit was nie die geval nie. Die meerderheid van die 45 000 huise is op die 53 000 gediensde erwe gebou. Dit beteken dat 'n totaal van omtrent 12 000 werklike behuisingsgeleenthede per jaar voorsien is. En die meeste van hierdie geleenthede is deur die Stad Kaapstad, wat 70% van die Provinsie se behuisingsbegroting ontvang, voorsien en nie deur die administrasie van die Provinsiale Regering nie. Indien jy statistiek blink poets, bluf jy uiteindelik net jouself en skiet jy tekort.
Ons sal daarom in die hersiening van ons personeel en ons prestasiebestuur daarop fokus om werkbare inligtingstelsels in te stel deur die regte mense op die regte plekke te ontplooi om die werk te doen en te verseker dat hulle verantwoordelik gehou word vir dienslewering.
Ons is ook van plan om professionaliteit in die staatsdiens aan te kweek. En terwyl ons nou begin met 'n ondersoek na die prima facie-bewyse wat in die verslag oor die Erasmus-kommissie vervat is, moet ons weer die belangrikheid daarvan benadruk dat amptenare die onderskeid tussen party en staat moet respekteer. Amptenare moet die beleide van die regerende party toepas, binne die grense van die Grondwet en die reg, sonder om ingesleep te raak by partypolitieke agendas.
Meneer die Speaker, ek gee vervolgens 'n kort oorsig van sommige van die prioriteite van die verskillende departemente van hierdie administrasie.
Met betrekking tot die Ministerie van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme: ons sal ons begrotings belyn met dié van plaaslike regerings, in die besonder met die Stad Kaapstad. En ek sal ons minister en sy departementshoof vra om met hul nasionale eweknieë te skakel oor die formule waarvolgens ons ons regmatige deel van die nasionale inkomste ontvang en om, in die besonder, te toets of die formule-berekening op geldige inligting gebaseer is. In die belang van al die provinsies moet ons verseker dat nasionale besteding optimaal aandag skenk aan die ontwikkelingspatrone in hierdie land.
Met Ekonomiese Ontwikkeling wil ons daarop fokus om ondernemings in die streek by te staan en te bevorder en om, sover moontlik, te verseker dat die Regering investering bevorder en nie verhinder nie. Ons sal poog om die internasionale mededingendheid van die Wes-Kaap-streek te verbeter deur beperkings op investering te identifiseer en aan te pak, die streek as toeristebestemming te bemark, deur rompslomp in te kort en 'n regverdige sakeomgewing en inwoners se deelname aan die ekonomie, veral by klein en ontluikende ondernemings, aan te moedig. Uit navorsing wat deur die Mikro-ekonomiese Ontwikkelingstrategie onderneem is, weet ons reeds wat sommige van die strategiese sleutelgroeigebiede in die streek is: dienste vir die olie- en gasbedryf, toerisme, inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT), sakeprosesuitbesteding, inbelsentrums, menslikehulpbronontwikkeling en kleinsakeontwikkeling. Daar is ander opwindende geleenthede in ontluikende velde soos Agri-prosessering, 'n veld waarin die Wes-Kaap as 'n leidende wêreldspeler na vore kan tree. In die jare wat voorlê, sal ons voortgaan om hierdie sektore te koester deur nywerheidklusters aan te moedig en deur die toepaslike infrastruktuur te voorsien waar moontlik. Sommige van ons korttermyninisiatiewe om investering verder aan te moedig, sluit in die instelling van 'n kwartaallikse publikasie vir beleggers oor die huidige stand en vooruitsigte van die Wes-Kaap asook 'n gebruikersvriendelike gids vir inwoners oor die ekonomiese geleenthede wat by topnywerhede in die streek bestaan. Ons lê onsself ook die taak op om die huidige komplikasies in verband met die nuwe provinsiale Drankwet op te los en die Wet te implementeer.
In verband met die entiteite wat onder die Departement ressorteer, sal ons die doeltreffendheid van WESGRO en CTRU (Cape Town Routes Unlimited) hersien. Ons sal 'n loodsprogram vir gesubsidieerde eenjaar-internskappe vir 250 deelnemers van stapel stuur. 'n Soortgelyke projek sal vir toerisme aangepak word: dit sal die vorm aanneem van 'n oriënteringsprogram vir 1 000 deelnemers waaruit 'n kortlys van 100 kandidate saamgestel sal word van diegene wat kwalifiseer vir 'n omvattende opleidingskursus in die toerismebedryf. En om toerisme in die suidelike streke van die provinsie te bevorder, sal ons vernuwende maniere vind om die Outeniekwa-Choo-Tjoe (die laaste stoomtrein ter wêreld met wat voltyds werk) in gebruik te hou. Dit sal ons bewerkstellig deur belegging vanuit die sakesektor in die trein en in ander verwante toeriste-aantrekkings in die gebied te lok.
In verband met Onderwys: ons moet daarop fokus om ons inwoners toe te rus met die vaardighede wat hulle nodig het sodat meer van hulle in die internasionale kennisekonomie kan meeding. Dit begin met geletterdheid en gesyferdheid. Lees-, skryf- en berekeningsvaardighede is die deurslaggewende vaardighede vir alle ander vaardighede. Alhoewel ons beter vaar as ander provinsies, moet ons nog 'n lang pad loop om internasionaal mededingend te wees.
Ons sleutelprioriteite in die medium tot lang termyn is dus om omkeerstrategieë vir die 74 disfunksionele skole in die provinsie te ontwikkel en te implementeer; om te verseker dat daar geletterdheids- en gesyferdheidsonderrig van gehalte by primêre skole is; om vroeëkinderontwikkeling uit te brei sodat meer leerders skool toe gaan met voldoende kognitiewe en motoriese vaardighede; om die getal leerders in die wetenskap-, tegnologie-, ingenieurswese- en wiskunde-vakgebiede te vergroot; om beroepsvaardigheidsopleiding in die kurrikulum te benadruk; om skole se infrastruktuur en hulpbronne te verbeter; en om dissipline en veiligheid by skole te verskerp.
Ons wil toesien dat die volgende vyf elemente by al ons skole geïmplementeer word: stiptelikheid en taakgerigtheid, toegewyde en goed voorbereide onderwysers, goeie handboeke vir elke vakgebied, tegnologie vir kurrikulum-lewering en gereelde toetsing van leerders. En ons wil 'n etos van respek, hoflikheid, integriteit, trots en dissipline in elke klaskamer ontwikkel. Dit is die wesenlike elemente van leer.
By die Departement van Gesondheid sal die fokus val op die rasionalisering van die gebruik van beskikbare hulpbronne om maksimum doeltreffendheid te behaal en op die beskikbaarmaking van meer fondse vir kerndienste. Ons huidige gesondheidsdienste gaan gebuk onder die aanvraag, nie alleen van inwoners van hierdie provinsie nie, maar ook van omliggende gebiede waar gesondheidsdienste besig is om te faal. Dit skep 'n besondere uitdaging vir die Wes-Kaap omdat pasiënte van ander provinsies dikwels hierheen kom vir duur, gespesialiseerde dienste wat nie elders beskikbaar is nie. Die nasionale inkomsteverdeling benadeel die Wes-Kaap - 26% van die formule vir die toekenning van nasionale inkomste aan provinsies is gebaseer op pasiëntegetalle, maar in die Wes-Kaap word daar op die gebied van gespesialiseerde dienste 20% van die fondse aan 2% van die pasiënte bestee.
Dit is besonder kommerwekkend gegewe die feit dat ons tans 'n instandhoudingsagterstand van R800 miljoen het en R5,8 miljard benodig om in die vraag na nuwe infrastruktuur te voorsien. Die Mitchells Plain-hospitaal is een van die talle projekte wat dringend nodig is, maar tans sonder toegekende befondsing is.
Daarom sal ons die begroting se totale toewysing aan infrastruktuur vergroot en ons sal begin om die Departement se eiendomsbenutting te hersien ten einde doeltreffendheid te maksimeer. Ons moet enige latente kapitaal wat in onderbenutte vaste bates opgesluit is, beskikbaar maak om infrastruktuurontwikkeling te befonds. Ons sal ook openbare-private-vennootskappe en gemeenskaplike ondernemings nastreef wat sal help om in die aanvraag na dienste te voorsien. Op die kort termyn is daar 'n aantal projekte wat ons kan aanpak, insluitende die verkryging van nuwe ambulanse, nuwe helikopters en nuwe beddens vir pasiënte. Die Departement sal die nuwe beroepspesifieke bedeling (BSB) vir gesondheidwerkers, in ooreenstemming met die aanvaarde BSB-modelle, in die Provinsie implementeer sodra ons die vaste onderneming van die nasionale Departement van Gesondheid, die Departement van die Staatsdiens en Administrasie en die Nasionale Tesourie ontvang dat die Provinsie terugbetaal sal word. Minister Botha sal besonderhede oor hierdie en verdere inisiatiewe in die komende weke beken maak.
Ten opsigte van Maatskaplike Ontwikkeling: ons sal verseker dat hierdie departement toegang tot geleenthede vir inwoners bevorder deur sosio-ekonomiese steundienste. Ons is van plan om die grondwetlike mandate wat die Departement se werksaamhede bepaal, te hersien en die mate waartoe dit geïmplementeer word, te meet. Ons sal ook assesseer of die nagenoeg 1 800 organisasies-sonder-winsbejag wat ons befonds, genoegsame, volhoubare waarde toevoeg en verseker dat daar 'n werkbare stelsel in plek is om hul prestasie te monitor. Ons moet weë vind om die beginsel van maatskaplike entrepreneurskap bekend te stel eerder as om afhanklikheid aan te kweek. Daar is 'n paar opwindende vooruitsigte van nuwe vennootskappe in hierdie verband.
Op die kort termyn sal ons R18 miljoen by die begroting voeg om die diensvoorwaardes van maatskaplike werkers te verbeter. Hulle skaars vaardighede is veral belangrik vir vroeëkinderontwikkeling, vir die slagoffers van misdaad en geweld en vir die bystaan van leerders met emosionele en leerprobleme.
Om middelmisbruik, wat tans onder hierdie departement ressorteer, te takel, moet alle provinsiale bestuurs- en moniteringstrukture in lyn gebring word met die Nasionale Dwelmmeesterplan (2006-2011) sodat hulle behoorlik belyn kan word met ander sfere van die Regering. Middelmisbruik is ons ernstigste maatskaplike probleem in die Wes-Kaap. Koördinering tussen talle departemente is nodig om na behore op te tree. Ons sal hierdie meganismes in die Departement van die Premier ontplooi om te verseker dat al ons strategieë gekoördineer is om hierdie kwelpunt te takel.
Hierdie week het ons 'n uitbraak van vigilantisme in reaksie op dwelmhandel gesien en ons kan meer van hierdie soort geweld verwag as ons nie beslissend hieroor optree nie. Laat ons nie weer nie, soos so dikwels in die verlede, sit met die situasie waar polisiehulpbronne ingespan moet word om gefrustreerde gemeenskapsleiers te bedwing terwyl die regte misdadigers voortgaan om handel te dryf. Ons moet doeltreffend en binne die grense van die reg optree teen misdadigers wat gekonfyt is met die doodvee van hul spore. Dit kan baie tyd in beslag neem, soos ons bevind het in ons voortgaande uitsetting van dwelmhandelaars uit raadsbehuising in die Stad. Die nuutgestigte honde-eenheid, wat in samewerking met die SAPD, die metropolitaanse polisie en buurtwagte optree, sal ons in staat stel om groter vooruitgang te maak.
Om dwelmhandelaars in hegtenis te neem, is een van 'n aantal hoë prioriteite vir die Departement van Gemeenskapsveiligheid. Middelmisbruik, moord en misdaad in die algemeen ontneem ons van kapitaal en vaardighede en dra regstreeks daartoe by dat al hoe meer inwoners se lewens vernietig word. Ingevolge die Grondwet het die Provinsiale Regering 'n oorsigtelike funksie ten opsigte van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, alhoewel dit die nasionale kommissaris is wat die SAPD se provinsiale leierskap aanstel, afdank en ontplooi.
Dit is ons funksie om die prestasie van die polisie te monitor, prioriteite vir die streek vas te stel en om kommissies van ondersoek aan te wys oor probleemareas in polisiëring soos endemiese korrupsie. Ons sal eers die situasie behoorlik assesseer voordat ons enige aankondigings maak. Navorsing oor bewysgebaseerde polisiëringsbeleid en versterkte koördinering tussen die metropolitaanse polisie en die SAPD, veral met betrekking tot steun aan buurtwagte en wetstoepassing teen middelmisbruik, is van ons prioriteite tydens ons eerste jaar aan bewind.
Ons sal begin om aandag aan hierdie prioriteite te gee deur streek-vir-streek 'n veiligheidsbarometer vir gemeenskappe in te stel en deur 'n volle evaluering te doen van strategieë wat tans geïmplementeer word, insluitende die Bende-raamwerkstrategie. Op grond van die model van die veelparty-regering van die Stad Kaapstad, sal ons ook 'n sterk burgerlike toesigprogram vir die SAPD implementeer om die polisie se verantwoordbaarheid in die hoofsentra in die Wes-Kaap te verbeter.
Vir Behuising is die grootste struikelblok die tekort aan geskikte grond. Ons sal met 'n dringende grondoudit begin. Minister Madikizela het reeds met die Stad Kaapstad ontmoet om met die proses te begin om grond na die Stad oor te dra vir noodleniging na oorstromings en om te help met die voortgesette in situ-opgradering van oorstroomde nedersettings. In hierdie gees het ons ook met die proses begin om aan die Stad Kaapstad behuisingsakkreditering, tot op vlak 3, te verleen sodat die Stad leiding kan neem in die lewering van behuising in die metropolitaanse gebied. Terselfdertyd gaan ons 'n interregeringstaakspan saamstel om projekte goed te keur en om rompslomp, wat 'n groot rede vir die vertraging in die lewering van behuising is, te verminder.
Om die volhoubaarheid van behuisingsprojekte te verbeter en om aan gemeenskappe meer behuisingsopsies te gee, sal ons die befondsing van die People's Housing Process vermeerder. Dit stel begunstigdes op behuisingswaglyste in staat om gesubsidieerde behuisingsprojekte met hul eie fondse aan te vul om sodoende die gehalte van hul huise te verbeter.
En ten einde aandag te skenk aan die kritieke toestande in informele nedersettings, sal ons 'n provinsiewye in situ-opgraderingsplan ontwikkel. Die omvang van die provinsiale agterstand kan ons nie net met konvensionele metodes uit die weg ruim nie.
n Soortgelyke strategie van samewerking met plaaslike regerings, en met die afwenteling van funksies waar moontlik, sal deel wees van die benadering van die Departement van Vervoer en Openbare Werke. Die geïntegreerde snelvervoerstelsel in Kaapstad sal een van die belangrikste openbare beleggings wees wat ekonomiese groei in die streek sal fasiliteer, toegang sal verbeter, verkeersdruk sal laat afneem en toringgebouontwikkelings sal vrystel van die beperkings van vervoerimpak-assesserings. Daarmee sal ons 'n einde bring aan die Provinsie se vroeëre duplisering van funksies en aan die onnodige inmenging met die Stad Kaapstad, en eerder fokus op sinergie tussen die twee sfere. Ons wil 'n openbare vervoerstelsel hê wat meer gereguleerd, gestruktureerd en gekoördineerd is. Ons sal ons onderhandelings met die taxibedryf in goeder trou voortsit, maar ons sal wetteloosheid nie duld nie.
Meneer die Speaker, Landbou is 'n ander kritieke gebied vir ekonomiese groei en volhoubare landelike ontwikkeling. Die Wes-Kaapse boerderysektor en sy verwante nywerhede het gedurende die afgelope dekade gely, maar is besig om te herstel, veral op die gebied van wynboerdery en -toerisme. In hierdie verband het Minister Van Rensburg en sy departement 'n aantal prioriteite geïdentifiseer wat daarop gemik is om die landbousektor en verwante landelike nywerhede verder te versterk. Die veredeling van voedselprodukte vir die moderne verbruiker is 'n belangrike, nuwe, internasionale groeigebied en die Wes-Kaap is goed geplaas om op hierdie gebied mee te ding.
Ons is daarom van plan om die ontwikkeling van skaars boerderye en skaars boerdery-ingenieursvaardighede by ons provinsie se volgende geslag leerders aan te moedig. Ons sal aansporings, insluitende beurse, vir skoolverlaters instel vir studie en loopbane in landbou en in verwante nywerhede en ons sal nagraadse studente ondersteun.
Ons sal opkomende boere se toegang tot markte daadwerklik ondersteun en aanmoedig en sal aanbevelings maak met betrekking tot internasionale handel. En ons sal landelike infrastruktuur en dienste verbeter ten einde boerderylogistiek so ver moontlik te fasiliteer.
Die Ministerie van Plaaslike Regering, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se eerste taak sal wees om beter interregeringsverhoudings met munisipaliteite op te bou. Die Departement se mandaat is om plaaslike regerings te ondersteun, nie om onnodig met hul funksies in te meng nie.
Ten opsigte van beplanning sal ons verouderde wetgewing, in die besonder die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning (OGGB), hersien ten einde beplanningsprosesse in die verskillende munisipaliteite te stroomlyn. Die OGGB is ouer as die Grondwet en dupliseer 'n reeks munisipale beplanningsprosesse op provinsiale vlak tot geen duidelike voordeel nie. Die rompslomp wat dit veroorsaak, vertraag investering en druis in teen ons doelwit om werksgeleenthede te skep en die ekonomie uit te bou. Terselfdertyd moet ons natuurlik ook beplan vir volhoubare menslike en landelike nedersettings. Ons moet die regte balans vind tussen die natuurlike omgewing en die behoefte aan ekonomiese groei. 'n Belangrike ingryping, op die medium en lang termyn, sal wees om maniere te vind om stede soos Kaapstad en George toe te laat om vertikaal te groei eerder as om stadspreiding te laat toeneem. Op die kort termyn sal Minister Bredell 'n ontwikkelings- en fasiliteringseenheid op die been bring om munisipaliteite behulpsaam te wees met beplanningsaansoeke en om aandag te skenk aan onbefondsde mandate wat 'n negatiewe invloed op munisipale finansies het.
Die Departement van Kultuursake en Sport het verskeie sleutelprioriteite vasgestel om te verseker dat ons openbare geriewe optimaal funksioneer en die publiek behoorlik bedien. Dit sluit in die hersiening van museumwetgewing, die uitbreiding van landelike biblioteekdienste ("wheelie wagons"), die verbetering van biblioteke se IT-stelsels en veral groter toegang tot die Internet om IT-vaardighede by jongmense te fasiliteer.
Minister Jenner sal ook daaraan aandag skenk om die ontwikkeling van sportklubs en skoolligas aan te moedig. Dit sal ons jeug die geleentheid bied om betrokke te raak by konstruktiewe naskoolse aktiwiteite. 'n Deel van hierdie sy van die Departement se werksaamhede is om 'n 2010- Maatskaplike Nalatenskapprogram te implementeer om te verseker dat die voordele daaraan verbonde om as gasheer vir hierdie geleentheid op te tree, versprei sal word na soveel gemeenskappe moontlik.
Die Departement van die Premier sal saam met Minister Jenner se departement werk om projekte wat met 2010 verband hou, te koördineer. As ons daarin slaag om 'n sukses van 2010 te maak, sal dit ons beste geleentheid sedert 1994 wees om Afro-pessimisme uit die weg te ruim en beleggersbelangstelling in die subkontinent te verhoog. Die streek het reeds voordeel getrek uit openbaresektorinvestering ten bedrae van R12 miljard asook beleggings uit die privaat sektor. Die Stad Kaapstad, in sy hoedanigheid as gasheerstad, is die leidende agent vir 2010 in hierdie streek. Die Provinsie sal Kaapstad en ander provinsiale dorpe wat as moontlike basiskampe of ondersteunersbasisse gebruik sal word, ondersteun. Ons sal ook saamwerk ten opsigte van openbare vervoer vir die hele geleentheid, asook ten opsigte van veiligheid en sekerheid en in die fasilitering van ekonomiese geleenthede.
Nog 'n belangrike ontwikkeling in die Departement van die Premier sal die vestiging van 'n "regshulpbroneenheid" vir plaaslike regering wees wat uit gekwalifiseerde kundiges in munisipale reg sal bestaan. Die eenheid sal munisipaliteite met raad bedien oor die skryf van verordeninge en oor ander sake, en om verouderde provinsiale ordonnansies wat tans die funksies van plaaslike regerings strem, te herroep. Die eenheid sal ook poog om die rol van die verskillende regeringsfere duidelik te maak. In sommige streke, byvoorbeeld, oorvleuel die Provinsiale Regering, distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite en daar bestaan onsekerheid oor wie verantwoordelik is vir paaie en ander infrastruktuur. Hierdie situasie lei daartoe dat sommige gebiede agterweë bly ten opsigte van dienslewering.
Ek is van plan om in ooreenstemming met bepalings van die provinsiale Grondwet 'n kinderkommissaris in die Departement van die Premier aan te stel. Die kommissaris en 'n ondersteuningseenheid sal aandag skenk aan knelpunte aangaande kinders en moeders in die provinsie. Talle vaders wat in gebreke bly om onderhoud te betaal, die groeiende krisis van tienerswangerskap (wat jong meisies van geleenthede ontneem) en die weersinwekkende voorkoms van seksuele misbruik en statutêre verkragting is van die sake waaraan aandag geskenk sal word.
Die Departement van die Premier sal ook verantwoordelikheid aanvaar vir strategiese vennootskappe wat die geïntegreerde betrokkenheid van verskeie departemente en ander vennote vereis om 'n gekoördineerde resultaat te behaal. Dit sluit vennootskappe in om gemeenskapsbetrokkenheid by veiligheidsinisiatiewe te bevorder, om middelmisbruik teen te werk, om openbare deelname aan besluitneming doeltreffend te maak en talle ander.
Hiermee kom my departementele oorsig ten einde. Ten slotte wil ek opmerk dat ons terugkeer na basiese beginsels, na die toepassing van die beginsels van goeie bestuur en beste praktyke in alles wat ons doen sodat ons die regte dinge stiptelik en binne die begroting doen. Ons sal die beginsel van "doelgeskiktheid" toepas by die aanstelling van personeellede. Programme wat werk, sal behou word.
Die volgende twee jaar sal moeilik wees omdat ons ons weg te midde van 'n internasionale resessie moet baan. In sulke tye is dit noodsaaklik om stabiel te bly, vertroue in te boesem en aksies en verklarings te vermy wat veronderstelde risiko's vererger.
Indien ons hierdie tydperk benut om al die basiese elemente van goeie, skoon en verantwoordbare regeringspraktyk in plek te kry, sal ons 'n stewige fondament hê waarop ons kan bou wanneer die opbloei uiteindelik aanbreek. As ons leer om al ons planne en handelinge te belyn met ons hoofdoel om werksgeleenthede te skep en armoede te bestry, sal ons ons maer jare goed gebruik het. Ons weet almal dat 'n nasie se optrede tydens jare van oorvloed lei tot maer jare en omgekeerd. Laat ons leer om binne ons vermoëns te leef en laat ons hierdie vermoëns gebruik om regte geleenthede vir almal te skep.
Hierdie regering is daartoe verbind om 'n beter provinsie te bou in die belang van 'n beter toekoms, in 'n beter land, vir almal.
<fn>GOV-ZA.18353.2010-03-24.af.txt</fn>
The Secretary of the CSF is Felicia Shaw.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18393.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18401.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18405.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18421.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18437.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18491.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18493.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19277.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19279.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19283.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19289.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19291.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.facilities.9369.19293.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.projects.14939.134360.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die kulturele bedrywe in die Wes-Kaap te bevorder deur plaaslike kunstenaars te steun.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme het die KunsDécor Projek ook bekend as Kuns in Ondernemings, van stapel gestuur om kunstenaars in die Wes-Kaap 'n platform te gee om hulle produkte in 2005 te bemark. Die projek word beskou as 'n belangrike inisiatief in die ontwikkeling van die skeppende kunste en kulturele bedrywe op 'n baie praktiese manier.
Kunstenaars uit die Wes-Kaap moes "Die Wêreld van Werk in die Wes-Kaap" vasvang. Tonele wat oorlewingsondernemings, kleinsake en mense wat in formele organisasies werk uitbeeld, is ingedien.
Die skilderye moes in akriel- of olieverf wees op veselbord of doek en moes 60 cm wyd en 40 cm diep wees. Aansoekers op die kortlys het 'n keuringsproses ondergaan. Die skilderye moes binne twee weke van die datum van aanstelling af voltooi wees.
Die Departement beoog om 'n versameling skilderye oor 'n tydperk op te bou. Besonderhede van die kunstenaars word beskikbaar gemaak om potensiële kopers in staat te stel om die kunstenaars direk te skakel.
Lede van die groep kunstenaars het uitgestal by die Toerismeskou , Kleinsakeweek en in die KunsteKaap Marmervoorportaal, KunsteKaap, Kaapstad in Maart 2006 tydens die Kaapstadfees. Die Departement het die werke van 20 kunstenaars uit die Wes-Kaap ingeskryf vir POSITIEF 2006.
Velile Soha het van jongs af in kuns belanggestel. Hy het teken, beeldhou, fotografie, skilder, grafiese kuns en kunsgeskiedenis bestudeer. As 'n voltydse kunstenaar is Velile se werk uitgestal op verskeie solo- en groepuitstallings in Suid-Afrika, Namibië, Amerika en Europa. "My doel is om ander gemeenskappe te wys hoe my mense lewe," sê Velile.
Raymond Lawrence is van Arniston. Hy is nie gevorm deur formele kunsopleiding nie en het plaaslike tonele begin teken terwyl hy nog op skool was. "Ek skilder Kassiesbaai en ander tonele net uit geheue, eerder as om op die toneel te wees," sê hy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.projects.14968.101464.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié program is deel van die Red-deur-uitreikprogram.
Gee my meer inligting oor die projek.
Sal ek die R1 000 in kontant kry?
Wanneer sluit inskrywings vir die program?
Kan ek meer as een inskrywing instuur Sê nou maar ek het meer as een goeie idee?
Kan ek inskryf as ek reeds 'n onderneming het?
Sal ek die geld moet teruggee?
Kan meer as een familielid vir die veldtog inskryf?
Kan ons die geld saamgooi of saam inskryf?
Is dit net bedoel vir voorheen benadeelde mense?
Wat gebeur as die onderneming nie slaag nie?
Sal daar iemand wees wat ons sal help?
Ek kom nie oor die weg met my mentor nie. Wat kan ek doen?
Ek het 'n graad / Ek het studeer. Kan ek inskryf?
Die Wes-Kaapse regering sal 1 000 werklose mense elk 'n R1 000 gee om hulle eie ondernemings op die been te bring. Al wat jy moet hê is 'n GOEIE sake-idee. As ons daarvan hou, sal ons jou 'n R1 000 en GRATIS kennersraad gee.
Enige Suid-Afrikaanse burger wat ouer as 18 is, wat in die Wes-Kaap woon, mag inskryf.
Aansoekvorms kan afgehaal en afgelewer word by openbare biblioteke en Red-deurkantore of afgelaai word.
Lees die reëls en advertensie hier.
Daarna sal daar met almal wat ingeskryf het in verbinding getree word om inligting na te gaan.
n Eerste ronde uitdunproses sal volg en persoonlike onderhoude sal in September met die deelnemers wat deurdring gevoer word.
Aan die einde van Oktober sal die 1 000 name aangekondig word.
Die deelnemers sal bygestaan word met die opstel van 'n sakeplan gegrond op hulle idee met die hulp van 'n mentor.
Hulle sal een maand hê om dit te voltooi.
Die R1 000 sal dan toegeken word.
Vir drie maande daarna sal die onderneming bygestaan word en gemonitor word deur 'n verpligte mentor.
n Finale ontleding sal gedoen word en die wenners sal in Maart 2006 aangekondig word.
Die wenners sal tot R5 000 kry om hulle ondernemings mee uit te brei.
Dit is 'n inisiatief van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme.
Sal ek die R1 000 in kontant kry?
Wanneer sluit inskrywings vir die veldtog?
Kan ek meer as een inskrywing instuur Sê nou maar ek het meer as een goeie idee?
Nee, jy sal die beste een moet kies vir jou sukses.
Kan ek inskryf as ek reeds 'n onderneming het?
Nee, die veldtog is net vir mense wat werkloos is. Vir mense wat geen inkomste hoegenaamd het nie.
Sal ek die geld moet teruggee?
Ja, maar ondernemings wat nie slaag nie, sal nie gestraf word nie, maar hulle sal rekenskap moet gee van die geld wat uitgegee is. As daar vasgestel word dat die geld op 'n roekelose manier gebruik is, of vir 'n ander doel as die goedgekeurde sakeplan, sal die deelnemer die geld moet terugbetaal.
Kan meer as een familielid vir die veldtog inskryf?
Ja, in hulle eie hoedanigheid en met hulle eie sake-idee.
Kan ons geld saamgooi en saam inskryf?
Nee, een persoon en een idee per inskrywing. Geld kan nie saamgegooi word nie.
Is dit net vir voorheen benadeelde mense?
Nee, alle burgers mag inskryf, maar jy moet werkloos wees.
Wat gebeur as die onderneming nie slaag nie?
Jy sal nie gestraf word as die onderneming nie slaag nie, maar jy sal moet rekenskap gee vir die prosedures wat jy met die onderneming gevolg het.
Sal daar iemand wees wat ons sal help?
Ja, elke persoon sal 'n VERPLIGTE mentor kry.
Ek kom nie klaar met my mentor nie, wat kan ek doen?
Klagtes/ontevredenheid kan aan die oorhoofse projekbestuurder gestuur word, wat die saak sal hanteer.
Ek het 'n graad / Ek het studeer Mag ek inskryf?
Natuurlik, mits jy nie op die oomblik werk of voltyds studeer nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.projects.14968.82985.2010-03-24.af.txt</fn>
Toegang tot finansiering is een van die grootste probleme waarmee kleinsake te doen kry. Finansiële instellings stel streng vereistes vir lenings, wat dikwels sekuriteit, soos vaste eiendom, insluit.
Tog het entrepreneurs en potensiële entrepreneurs dikwels min bronne en niks om as waarborg vir 'n lening aan te bied nie. Die gebrek aan finansiering is 'n groot struikelblok in die ontwikkeling van nuwe klein, medium en mikro-ondernemings (KMMO's).
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme se mikpunt is dus om oor die volgende drie jaar elke jaar minstens R50 miljoen in te samel om 'n leningsfonds (wat as RED-finansiering bekend staan) daar te stel. Dit sal finansiering aan KMMO's verskaf wat nie voldoen aan die gewone maatstawwe vir lenings van hoofstroom banke en finansiële instellings nie, maar 'n lewensvatbare sakeplan het. Minister Lynne Brown het in die eerste 100 dae altesaam R35 miljoen vir die Red-finansieringsfonds ingesamel.
n Voorvereiste vir 'n lening van Red-finansiering is dat die begunstigdes moet deelneem aan 'n volledige mentorskap en vaardigheid-ontwikkelingsprogram wat vir nuwe ondernemings en entrepreneurs ontwikkel is. Dit sal die ondernemings wat finansier word help om volhoubaar te wees - en dus ook in staat te wees om hulle lenings terug te betaal.
Die Departement sal ook 'n intensiewe veldtog voer om finansiële instellings aan te moedig om hulle standaarde aan te pas sodat meer KMMO's toegang tot konvensionele lenings kan kry.
Kenners beraam dat ongeveer sewe uit elke twaalf nuwe Suid-Afrikaanse ondernemings nie slaag nie. Hoewel dit deels toegeskryf kan word aan onvoldoende finansiering, kan 'n gebrek aan mentorskap en steun ook 'n belangrike rol speel.
Om iets aan die probleem te doen het verteenwoordigers van die Wes-Kaap se vier maatskaplike vennote, Gemeenskap, Arbeid, Sake en Regering, in November 2003 op die Provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad besluit om met 'n proefprogram te begin om 100 bestaande klein, medium en mikro-ondernemings te help deur intensiewe mentorskap en steun - wat "inkubasie" genoem word.
Die loodsprogram is op 11 Augustus 2004 deur die Minister van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Lynne Brown bekend gestel. Sowat 118 ondernemings uit alle dele van die provinsie is gekies om aan die projek deel te neem. Byna 'n derde van hulle word deur vroue, en 'n kwart deur jongmense, besit, terwyl 17% op die platteland is.
Die Departement sal R1,2 miljoen aan mentorskap en steun vir die ondernemings bestee. Elke onderneming sal vir 'n onbepaalde tydperk 'n sakementor kry. Die Nasionale Produktiwiteitsinstituut word ook aangestel om elke onderneming te ontleed. Die NPI sal dan 'n verslag opstel met 'n aanbeveling vir elke indiwiduele onderneming, en sal ook algemene behoeftes uitwys.
Die proses sal ongeveer twee maande duur. Die Departement sal dan tenders aan diensverskaffers toeken wat in staat is om aan die algemene behoeftes te voldoen.
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme bestee R10 miljoen aan agrisakeprojekte oor die hele provinsie, soos die Premier belowe het. Byna R6 miljoen is ook aan 'n toerismeprojek toegeken.
Die agrisakeprojekte is vroegtydig uitgeken op grond van die maatstawwe van die Ikapa Agrisakefonds, wat die stig van nuwe en ekonomies-lewensvatbare agri-verwerkingsondernemings in benadeelde gemeenskappe ten doel het.
Produkbemarkingsdienste en die Streeksmoontlikhede Ondersoek is alles maniere waarop die ekonomiese grondslag van die Wes-Kaap verbreed sal word en wat die uitvoerpotensiaal van die landboubedryf sal verhoog.
Die Geïntegreerde Toerisme Entrepreneurskap Steunprogram (GTESP) gee volledige steun aan toerisme KMMO's, wat toegang tot kapitaal, vaardighede en markte insluit. Die doel met die program is om die uitdagings wat transformasie in toerisme in die wiele ry die hoof te bied en demografiese verspreiding van eienaarskap in die bedryf in die provinsie te bevorder.
n Bedrag van R4-miljoen is vir die 2004/2005 boekjaar begroot, en die Ontwikkelingsbank van Suid-Afrika (OBSA) het nog R1,85 miljoen aan die projek toegeken. Ongeveer 36 KMMO's sal voordeel uit die program trek en 22 van hulle is reeds aangewys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.projects.21321.15385.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verbruikers meer bewus te maak van hulle regte.
Dit is 'n ses maande lange massamediaveldtog om lede van die publiek bewus te maak van hulle regte as verbruikers, asook om die bestaan van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer en die dienste wat deur die kantoor aangebied word onder hulle aandag te bring.
Die veldtog is deur Comutanet ontwikkel en gevoer.
Die veldtog het sy boodskap op pendelaars gerig wat vir die duur van die rit (per bus, trein of taxi) 'n gevange gehoor is.
'n Reeks van vier plakkate, oor Ken jou regte, Spring die Swartlys Vry, Bruikhuur en Kontantlenings is geskep en vir 'n tydperk van ses maande in Metrotreine se waens vertoon.
Kleiner weergawes van die plakkate word oor 'n tydperk van tien maande in 100 taxi's aangebring.
n Boodskap word vir twee maande oor Commuter FM uitgesaai en sal na raming nagenoeg 239 000 luisteraars per dag bereik.
Hedendaagse musiek word gratis op kassette aan taxibestuurders voorsien. Hierdie kassette bevat ook 'n 60 sekonde lange klingel/boodskap van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer.
A-raamsleepwaentjies word vir 72 dae oor 'n tydperk van ses maande by strategiese kruisings, waaronder 'n paar in landelike gebiede, staangemaak. Biljette word terselfdertyd by dié kruisings uitgedeel.
Die veldtog het laat in Mei 2003 begin toe die eerste plakkate in treine aangebring is. Sedertdien was daar 'n aansienlike toename in die aantal oproepe wat deur die Kantoor van die Verbruikersbeskermer ontvang is. Die Star Taxi Music kassette is ook versprei. Plakkers is sedert einde Julie 2003 in taxi's aangebring. Die sleepwaentjie-advertensies is vertraag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.public_entities.261.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.pubs.bills.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.pubs.public_info.K.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Hierdie pamflet bevat inligting oor wat om in aanmerking te neem voordat krediet aangegaan word en wat om te doen as jy nie jou terugbetaling verpligtinge kan nakom nie of jou skuld vroeër wil afbetaal.
Die meeste mense het een of ander vorm van krediet of lening. Krediet is handig want dit laat jou toe om iets te koop wanneer jy dit nodig het. Daar is talle regulasies en beskermingsmaatreëls wat sorg dat krediteure en leners jou nie uitbuit nie. Die beste beskerming is egter om seker te maak dat jy weet wat jou regte en verpligtinge is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.185.pubs.white_papers.2001.2010-03-02.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Hierdie witskrif bied die grondslag vir 'n omvattende toerismebeleid vir die Wes-Kaap. Dit sit ook 'n strategie uiteen waardeur die Wes-Kaap wêreldwyd 'n toonaangewende toerismebestemming kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.185.pubs.white_papers.2001.2010-03-24.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Hierdie witskrif bied die grondslag vir 'n omvattende toerismebeleid vir die Wes-Kaap. Dit sit ook 'n strategie uiteen waardeur die Wes-Kaap wêreldwyd 'n toonaangewende toerismebestemming kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.18507.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18515.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18527.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18539.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18547.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18551.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18553.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18555.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18565.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18567.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18573.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18579.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18605.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18607.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18611.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18627.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18643.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18649.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18651.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18653.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18661.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18671.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18681.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18691.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18701.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18747.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18761.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18763.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18765.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18771.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18773.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18805.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18807.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18821.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18829.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18853.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Insp.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18869.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18897.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18903.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18921.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18941.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.18945.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19005.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19047.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19169.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19379.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19417.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19570.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19601.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19603.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19671.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19681.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19791.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19892.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.19927.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2003.dec.21505.21505.2010-03-24.af.txt</fn>
4-8 Augustus 2003 is Agri Femina Week. Die Wes-Kaapse Departement Landbou erken die rol wat vroue in hierdie voorheen deur mans gedomineerde sektor speel deur middel van 'n diverse weeklange program gemik op alle vroue wat op enige vlak van die landbousektor betrokke is.
Vir jare is landbou beskou as die uitsluitlike domein van die man, terwyl vroue vir net so lank reeds verantwoordelik is vir voedselsekuriteit in die samelewing. Een van die uitdagings van die Departement Landbou is om hierdie persepsie wat vroue ontmoedig om landbou as loopbaan te oorweeg, reg te stel.
Een van die maniere waarop die Departement vroue vir hul onontbeerlike bydrae vereer en hulle aandmoedig om by landbou betrokke te raak en te bly, is die jaarlikse Vroue Boer van die Jaar Kompetisie. Die Wes-Kaapse Departement Landbou het egter vanjaar besluit om hierdie fokus op vroue boere uit te brei na alle vroue betrokke in die landboubedryf, soos vroulike plaaswerkers, agri-besigheidsvroue en vroulike uitvoerders van landbouprodukte. Vir hierdie doel is Agri Femina Week 2003 in die lewe geroep en val die week saam met vieringe vir Nasionale Vrouedag op 9 Augustus.
Die program van die week maak voorsiening vir die onderskeie groepe op verskillende dae met uiteenlopende onderwerpe en voorleggings wat nou aansluit by die spesifieke behoeftes van die betrokke groep.
Op Maandag, 4 Augustus, bied die Elsenburg Landboukollege 'n program aan vir 'n groep hulpbronarm vroue boere wat deelneem aan die jaarlikse Vroue Boer Kompetisie in die kategorie vir produsente vir huishoudelike gebruik. Die fokus van die kursus is gemeenskapsontwikkeling aangesien hierdie vroue rolmodelle in hulle onderskeie gemeenskappe is en daar 'n bydrae het om te lewer.
Dinsdag, 5 Augustus se program is vir alle vroue betrokke by kommersiële boerdery. Die program dek onderwerpe soos marknavorsing aangebied deur Markinor, 'n voorlegging oor wat die verbruiker wil hê deur Woolworths, die Beginners Gids oor Euregap: naspeurbaarheid van produkte, asook die kwessie van kostemodelle.
Die Departement, in samewerking met die Kaapse Vroue Forum, bied op Woensdag, 6 Augustus 'n program aan 'n groep vroue plaaswerkers wat deur die Forum as gesondheidswerkers opgelei is en op verskillende plase in die omgewing werksaam is.
Donderdag, 7 Augustus, word gewy aan alle besigheidsvroue in die landbousektor, en spesifiek dié betrokke by uitvoere. Aanbiedings sal handel oor onder andere vrye handelsooreenkomste, kredietwaarborge, marknavorsing en inspeksies van uitvoerprodukte.
Alle programme sal op die plaas, Elsenburg, hoofkantoor van die Wes-Kaapse Departement Landbou buite Stellenbosch, aangebied word. Vroue wat belangstel om die onderskeie halfdag werkswinkels by te woon, kontak vir Charlene Nieuwoudt by (021) 808 5008 of charlenen@elsenburg.com vir verdere inligting en inskrywingsvorms. Kostes vir die dag vir vroue betrokke by kommersiële boerdery en die dag vir landboubesigheidsvroue en dié betrokke by landbou-uitvoere beloop R100 per persoon. Die sluitingsdatum vir inskrywings is 25 Julie 2003.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2003.nov.91083.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia, Kaapstad, het nog 'n beperkte aantal plekke beskikbaar vir leerders wat in 2005 tot graad 10 en 11 toetree.
Die Akademie, 'n nuwe skool spesifiek vir leerders met spesiale talente in wiskunde, wetenskap en tegnologie, is in 2004 deur die Wes-Kaap Onderwysdepartement (WKOD) geopen en vorm deel van 'n breër strategie om die aantal leerders, veral dié afkomstig van agtergeblewe gemeenskappe, wat hierdie vakke in matriek op die hoër graad slaag, te vermeerder.
Die Akademie het in 2005 plek vir 210 leerders en bied huisvesting aan 60 kosgangers. Die skool onderrig beide seuns en meisies en het aanvanklik in 2004 voorsiening gemaak vir slegs graad 10-leerders. Graad 11 en 12 sal in 2005 en 2006 onderskeidelik volg.
Die WKOD bied beurse aan behoeftige leerders, 'n aantreklike en veilige leeromgewing, vervoer van en na die naaste spoorwegstasies vir dagleerders, ervare, hoogs-gekwalifiseerde personeel, moderne fasiliteite en uitstekende sport- en ontspanningsfasiliteite.
Die WKOD rig 'n spesiale uitnodiging aan werknemers van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om teen nie later nie as Vrydag 26 November 2004 namens hulle kinders aansoek te doen om plek in die Akademie, indien die betrokke kinders in 2005 tot graad 11 of 12 sal toetree.
Vir verdere inligting en aansoekvorms, besoek die WKOD se webtuiste by http://wced.wcape.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2003.nov.91083.91083.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia, Kaapstad, het nog 'n beperkte aantal plekke beskikbaar vir leerders wat in 2005 tot graad 10 en 11 toetree.
Die Akademie, 'n nuwe skool spesifiek vir leerders met spesiale talente in wiskunde, wetenskap en tegnologie, is in 2004 deur die Wes-Kaap Onderwysdepartement (WKOD) geopen en vorm deel van 'n breër strategie om die aantal leerders, veral dié afkomstig van agtergeblewe gemeenskappe, wat hierdie vakke in matriek op die hoër graad slaag, te vermeerder.
Die Akademie het in 2005 plek vir 210 leerders en bied huisvesting aan 60 kosgangers. Die skool onderrig beide seuns en meisies en het aanvanklik in 2004 voorsiening gemaak vir slegs graad 10-leerders. Graad 11 en 12 sal in 2005 en 2006 onderskeidelik volg.
Die WKOD bied beurse aan behoeftige leerders, 'n aantreklike en veilige leeromgewing, vervoer van en na die naaste spoorwegstasies vir dagleerders, ervare, hoogs-gekwalifiseerde personeel, moderne fasiliteite en uitstekende sport- en ontspanningsfasiliteite.
Die WKOD rig 'n spesiale uitnodiging aan werknemers van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om teen nie later nie as Vrydag 26 November 2004 namens hulle kinders aansoek te doen om plek in die Akademie, indien die betrokke kinders in 2005 tot graad 11 of 12 sal toetree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2003_25411_paiaRegAmend_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
! "', C "c'' STAA!SKOERANT, 22 SEPTEMBER 2003~"ri;;i::" _"~O.
No. R.1244 \",,' :"~ct """="'£"ij .; 2~SePtembe~:~OO3 c"':', \,,1.', 'i';~~;!
;ff~ ! WET OP BEVORDERING VAN, TOEGANG TOT INLIGTING, 2000: E~ , R~~ULASIES BETREFFENDE DIE BEVORDERlcNG.?
INLIGTING "., ;~~ "-ct,,;.
"c 1: GEWYSIGDE REGULASIES .!
Wet op Bevorderlng van Toegang tot Inlrgtlng, 2000 Wet No.
, ,::: ;.,;;~, ,.~ ~ regulasies in die Bylae uitgevaardig. ;'.\';'~'i':'~.
~!~;, Woordomskrywing ;;:;, \ ;,"', ':;;""" '; J-..
'" 1. In hierdie regulasies beteken "die Regulasies" die regulasies afge'kondig b'/ ':":\!'
Goewermentskennlsgewlng No. R. 187 van 15 Februarle 2002. -,t.
Vervanging van reguJasie 4(1) van die Regulasies' ":'Co";-;: 1.
(a) moet die inligtingsbeampte van 'n openbare tiggaam -.'
die Menseregtekommissie; en..
{e 'No:'2s411 GAZEiTE~T.
c.. ;.~'~::,"c., ~~'!: ~:;i!,!, ':; i~~~ openbare liggaam beskikbaar ste/' en" ~rtrl .~.tt.
~ : i", 5 (b) "'ka.n'die inligtingsbeamptec.
~ amptelike tale in die Staatskoerant publiseer.
9~(1) Onmiddelik nadatdie handleiding ingevol.
artikel 51(2) van die Wet bygewerk is -," ."..
'n eksemplaar van die handleiding beskikbaar, stel aan - 'c.;\r1!!:.
indien van toepasssing; en..
':":"'0,.';,.-privaatligga~m beskikbaar stel; en !
kan die hoof van n privaatliggaam die handleiding in dieStaatskoerant publiseer.
Die hoof van n privaatliggaam.
moet, gedurende kantoorure en op versoek, 'n eksemplaar van.
wat op 'n ander wyse beskikbaar gestel word as die beoog in paragraaf (a), die geld vra waf by Item 1 van Deelill van Aanhangsel A voorgeskryf.
word asook die werklike posgeld wanneer 'n afskrif van die handleiding gepos moet word.
<fn>GOV-ZA.2004.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.apr.61649.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Plaaslike Regering in die Wes-Kaap as deel van ons mandaat om plaaslike regering te versterk, te moniteer en te kapasiteer met 'n fokus op ontwikkelingsgerigte plaaslike regering, het Distriksmunisipaliteite genooi om kandidate te nomineer vir die eerste beurse wat deur die Departement toegeken is.
Die doel van die beurse is om dit moontlik vir voorheen benadeelde munisipale amptenare te maak vir tersiëre studies in Ontwikkelingsbestuur.
Dit is met trots dat ek kan aankondig dat die eerste beurs vir deeltydse studie in MPHIL in Volhoubare Ontwikkeling toegeken is aan mnr Ralph Links van die Sentraal Karoo Distriksmunisipaliteit. Mnr Links het reeds sy beurs opgeneem en met studies gedurende Februarie 2004 begin. Hierdie inisiatief is deel van 'n departementele program om vaardighede te kweek in ontwikkelingsgerigte studies in die sfeer van plaaslike regering.
Dit is in ons gesamentlike belang dat voorheen benadeelde munisipale amptenare die nodige opleiding kry en om hulle toe te rus met die nodige vaardighede tot voordeel van plaaslike regering in die Wes-Kaap. Met hierdie tipe van intervensies om demografiese verteenwoordiging te bereik, soos beurse vir verdere tersiëre studies en uitgebreide sertifikaat opleidingskursusse, spesifiek gemik op senior bestuur by munisipaliteite, met 'n fokus op vroue amptenare op middel/senior vlak, munisipale bestuur leerlingbeamptes, en potensiële munisipale leerlingbeamptes, het die Departement van Plaaslike Regering die verantwoordelikheid geneem om te verseker dat die doel bereik word.
Dit is deel van ons gesamentlike pogings en word ook gereflekteer in my Ministerie en die Departement se visie, naamlik, "Ontwikkelingsgerigte plaaslike regering deur Vennootskappe en mede-verantwoordelikheid."
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.81072.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is via die Nasionale Department van Landbou op 1 Augustus verneem dat drie volstruisplase in die Cradock- Somerset-Oos omgewing van die Oos-Kaap erge vrektes as gevolg van vermoedelike AI (Avian Influenza - Voëlgriep) ondervind het. Monsters is op versoek na die Wes-Kaap Veterinëre laboratorium gestuur wat dit voorlopig as die hoë patogene AI gediagnoseer het (wat grootskaalse vrektes in die Ooste veroorsaak het aan die begin van 2004). Die diagnose is nog nie bevestig nie. Aangesien die siekte 'n baie ernstige bedreiging inhou vir die uitvoere van volstruisvleis vanaf die Wes-Kaap volstruis uitvoer abattoirs, is die Oos-Kaap versoek om nie slagvoëls na die Wes-Kaap te stuur nie, totdat daar meer sekerheid is oor die besmetting.
Die EU sal ons uitvoerstatus ophef indien die siekte na die Wes-Kaap versprei. 'n Vergadering is Maandag 2 Augustus te Bisho tussen die NDA en die Oos-Kaap landbou gehou om die posisie te bespreek en is daar bevestig dat 'n verbod op die uitvoer van slagvoëls na die Wes-Kaap geplaas is.
Dit is ook so bevestig met die SAVBK (Volstruis Besigheidskamer) wat hulle produsente ingelig het. Die verbod sal heroorweeg word indien meer sekerheid oor die beheer vanaf die Oos-Kaap verkry is.
Daar sal teen die einde van hierdie week meer duidelikheid wees oor die tipe virus betrokke en die omvang van die uitbreking in die Wes-Kaap. Ons belangrikste prioriteit is om die Wes-Kaap se volstruis uitvoerbedryf te beskerm. Daarom is daar reeds met rampbestuur van die provinsie geskakel en sal hulle behulpsaam wees met padkontroles en bewegingsbeheer in die Karoo en Oudtshoorngebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.81072.81072.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is via die Nasionale Department van Landbou op 1 Augustus verneem dat drie volstruisplase in die Cradock- Somerset-Oos omgewing van die Oos-Kaap erge vrektes as gevolg van vermoedelike AI (Avian Influenza - Voëlgriep) ondervind het. Monsters is op versoek na die Wes-Kaap Veterinëre laboratorium gestuur wat dit voorlopig as die hoë patogene AI gediagnoseer het (wat grootskaalse vrektes in die Ooste veroorsaak het aan die begin van 2004). Die diagnose is nog nie bevestig nie. Aangesien die siekte 'n baie ernstige bedreiging inhou vir die uitvoere van volstruisvleis vanaf die Wes-Kaap volstruis uitvoer abattoirs, is die Oos-Kaap versoek om nie slagvoëls na die Wes-Kaap te stuur nie, totdat daar meer sekerheid is oor die besmetting.
Die EU sal ons uitvoerstatus ophef indien die siekte na die Wes-Kaap versprei. 'n Vergadering is Maandag 2 Augustus te Bisho tussen die NDA en die Oos-Kaap landbou gehou om die posisie te bespreek en is daar bevestig dat 'n verbod op die uitvoer van slagvoëls na die Wes-Kaap geplaas is.
Dit is ook so bevestig met die SAVBK (Volstruis Besigheidskamer) wat hulle produsente ingelig het. Die verbod sal heroorweeg word indien meer sekerheid oor die beheer vanaf die Oos-Kaap verkry is.
Daar sal teen die einde van hierdie week meer duidelikheid wees oor die tipe virus betrokke en die omvang van die uitbreking in die Wes-Kaap. Ons belangrikste prioriteit is om die Wes-Kaap se volstruis uitvoerbedryf te beskerm. Daarom is daar reeds met rampbestuur van die provinsie geskakel en sal hulle behulpsaam wees met padkontroles en bewegingsbeheer in die Karoo en Oudtshoorngebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.81133.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Kabinet en Provinsiale Departementshoofde het Dinsdag en Woensdag op Saldanhabaai aan die Weskus byeengekom vir 'n lekgotla.
Die 100 dae eindig op Sondag 5 September. Ons is goed op pad met al 20 deposito's op die mense-kontrak in ons Provinsie soos aangekondig in my Premiersrede op 28 Junie. Hieruit blyk die verbintenis en benadering van hierdie Regering tot ontwikkeling, hulp aan armes en die regstelling van die verlede.
Die arrestasie van die eerste beweerde 'groot' misdadiger Mujahid Daniels en die geslaagde teenkanting teen sy borgaansoek. Hy is aangekla van dwelmhandel, perlemoensmokkelary, moord en huisbraak. Ons is op koers met die ander 'grote' binne die 100-daeprogram.
Voortspruitend uit die eerste geslaagde vonnisoplegging onder die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad is tussen sewe en elf lede van elk van die Mongrels, Cisko Yakkies, American en Corner Boy bendes gearresteer en aangekla.
Ek sal op 31 Augustus die krag aanskakel van die laaste van die ses skole wat van elektriese krag voorsien sal word, naamlik St Boniface op Rietpoort.
Daar is begin met die betaling van toelaes aan 74 000 kinders wat kwalifiseer vir die kindersorgtoelae. Nog 24 188 aansoeke word tans verwerk; dit oortref dus reeds die mikpunt van 92 929 kinders.
Die nuwe Spoorwegpolisie word in Januarie 2005 ontplooi.
n Groot verrassing is ook moontlik in die totale getal MIV-positiewe persone wat antiretrovirale terapie ontvang.
Die Athlone Taxikantoor is geopen.
Die Uitgebreide Openbarewerkeprogram word op 4 September deur President Mbeki geopen.
Op 1 September vind die bekendstelling van 'Toeganklike Regering' plaas.
Die Wysigingswetsontwerp op die Provinsiale Ontwikkelingsraad en die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie is deur die Kabinet onderteken vir voorlegging aan die Parlement.
Die Clanwilliam Landboukollege, Augsburg, vir opkomende boere word môre geopen.
Elkeen van hierdie deposito's word oor die volgende maand ontplooi waar ons die einde van die eerste 100 dae nader danksy die geduld en welwillendheid van die mense van die Provinsie.
In die lig van die groot agterstand in ons Provinsie is dit ons erns dat daar nooit toegelaat mag word dat iKapa eliHlumayo, ons strategie vir die ontwikkeling van die Kaap, bloot 'n slagspreuk word nie. Om vertroue te kweek is dit noodsaaklik dat ons ons op die middeltermyn toespits en iKapa eliHlumayo onderstut met die strategieë, planne en raamwerke wat nodig is om armoede te bekamp.
Ons moet ook deur eie vertroue en werk die boodskap uitstuur dat die Wes-Kaap oop is vir besigheid. Plaaslike en internasionale beleggers, besighede en entrepreneurs wag op hierdie tekens van ons kant.
Ek was besorg oor berigte van dreigemente van terreur, maar is deur die Minister van Gemeenskapsveiligheid, Leonard Ramatlakane, meegedeel dat hy na beraadslaging met die SAPD en Nasionale Intelligensie deur hulle verseker is dat daar geen sodanige gevaar bestaan nie.
Dit het my gerusgestel, en ek weet dit stel ons almal gerus. Die Wes-Kaap is veilig en ons het geen rede om aanvalle te verwag nie. Ek kan besoekers met vertroue uitnooi en wil inwoners verseker dat ons deel van die wêreld nog veilig is, soos wat erken is deur die internasionale gemeenskap na 9/11.
Dit is jammer dat hierdie soort beriggewing so maklik die wêreld ingestuur word, want dit doen groot skade aan ons pogings op sake-, toerisme- en verhoudingsgebied.
Al die mense van die Wes-Kaap, met inbegrip van die Moslem gemeenskap, staan bankvas agter ons Regering se werk om armoede te bekamp en brûe te bou wat nodig is vir die Tuiste vir Almal. Ons het hierdie inklusiewe klimaat nodig vir sukses.
Ons moet ook onthou dat selfs op die hoogtepunt van die stedelike terreur wat ons in die negentigerjare ervaar het, die Staat daarin geslaag het om menslike ongevalle en skade grootliks te beperk. Dit is dan ook gevolg deur suksesvolle skuldigbevindings.
Nadere besonderhede kan verkry word van Redi Direko by 082 805 9119 [rdireko@pgwc.gov.za].
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82220.2010-03-24.af.txt</fn>
Op Saterdag 14 Augustus 2004 sal vroue van Driftsands, Delft en die omliggende omgewing by die Driftsands Natuurreservaat se Omgewingsopvoedingsentrum bymekaar kom om te leer hoe om inheemse waterslim tuine aan te lê en hoe om kunsvlytartikels uit herbenutte materiaal te maak. Daar sal ook interessante besprekings oor die omgewing plaasvind.
Minister Tasneem Essop sal die geleentheid open aangesien dit deel uitmaak van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se program vir Vrouemaand. Hiermee word beoog om vroue met vaardighede toe te rus wat hulle nie net daagliks kan gebruik nie, maar ook om kleinsakeondernemings te begin.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Botaniese Instituut sal deelnemers leer hoe om die meeste uit die grond te kry. Die Departement sal die projekte wat hulle van stapel gaan stuur om vroue te bemagtig, bespreek. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid sal die verskillende soorte plante wat 'n verskil teweeg kan bring in mense se daaglikse lewe, bekendstel. Daarbenewens sal vroue van Vusithemba (laat hoop ontstaan) met kettingsae demonstreer hoe hulle indringerplante uitroei en hoe hulle bloekombome gebruik om ontspanningsparkgeriewe vir hul plaaslike gemeenskappe te skep.
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid en die Nasionale Botaniese Instituut bied gesamentlik die geleentheid aan.
Vir meer inligting tree in verbinding met Ruby Marks by 021 483 2765 of 084 423 1716 of e-pos rmarks@pgwc.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82220.82220.2010-03-24.af.txt</fn>
Op Saterdag 14 Augustus 2004 sal vroue van Driftsands, Delft en die omliggende omgewing by die Driftsands Natuurreservaat se Omgewingsopvoedingsentrum bymekaar kom om te leer hoe om inheemse waterslim tuine aan te lê en hoe om kunsvlytartikels uit herbenutte materiaal te maak. Daar sal ook interessante besprekings oor die omgewing plaasvind.
Minister Tasneem Essop sal die geleentheid open aangesien dit deel uitmaak van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se program vir Vrouemaand. Hiermee word beoog om vroue met vaardighede toe te rus wat hulle nie net daagliks kan gebruik nie, maar ook om kleinsakeondernemings te begin.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Botaniese Instituut sal deelnemers leer hoe om die meeste uit die grond te kry. Die Departement sal die projekte wat hulle van stapel gaan stuur om vroue te bemagtig, bespreek. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid sal die verskillende soorte plante wat 'n verskil teweeg kan bring in mense se daaglikse lewe, bekendstel. Daarbenewens sal vroue van Vusithemba (laat hoop ontstaan) met kettingsae demonstreer hoe hulle indringerplante uitroei en hoe hulle bloekombome gebruik om ontspanningsparkgeriewe vir hul plaaslike gemeenskappe te skep.
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid en die Nasionale Botaniese Instituut bied gesamentlik die geleentheid aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82220.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Op Saterdag 14 Augustus 2004 sal vroue van Driftsands, Delft en die omliggende omgewing by die Driftsands Natuurreservaat se Omgewingsopvoedingsentrum bymekaar kom om te leer hoe om inheemse waterslim tuine aan te lê en hoe om kunsvlytartikels uit herbenutte materiaal te maak. Daar sal ook interessante besprekings oor die omgewing plaasvind.
Minister Tasneem Essop sal die geleentheid open aangesien dit deel uitmaak van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se program vir Vrouemaand. Hiermee word beoog om vroue met vaardighede toe te rus wat hulle nie net daagliks kan gebruik nie, maar ook om kleinsakeondernemings te begin.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Botaniese Instituut sal deelnemers leer hoe om die meeste uit die grond te kry. Die Departement sal die projekte wat hulle van stapel gaan stuur om vroue te bemagtig, bespreek. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid sal die verskillende soorte plante wat 'n verskil teweeg kan bring in mense se daaglikse lewe, bekendstel. Daarbenewens sal vroue van Vusithemba (laat hoop ontstaan) met kettingsae demonstreer hoe hulle indringerplante uitroei en hoe hulle bloekombome gebruik om ontspanningsparkgeriewe vir hul plaaslike gemeenskappe te skep.
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid en die Nasionale Botaniese Instituut bied gesamentlik die geleentheid aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82759.82759.2010-03-24.af.txt</fn>
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliënte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van hierdie fasiliteit in Clanwilliam bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beïnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ondersoeke in die bovermelde verband het getoon dat hierdie kliënte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word.
'n Afname in leerlingtal by skole in Clanwilliam het gelei tot 'n proses van rasionalisering, wat uitgeloop het op die samesmelting van die Augsburg Landbouskool en Clanwilliam dorpskool. Dit het gelei tot die totstandkoming van die Augsburg Landbougimnasium, wat in die dorp gevestig is.
Die voorgemelde proses het tot gevolg gehad dat die fasiliteite wat voorheen deur die Augsburg Landbouskool benut was, tans nie ten volle benut word nie. 'n Tekort aan fondse het ook daartoe gelei dat gedeeltes van die boerdery-infrastruktuur nie meer instand gehou kon word of optimaal benut kan word nie. Gevolglik het van die infrastruktuur of erg vervalle geraak, of is aan privaatinstansies verhuur om vervalling te voorkom.
Op grond van die behoefte aan geskikte en doelmatige infrastruktuur wat deur die Departement van Landbou: Wes-Kaap ondervind is en die nie-optimale benutting van bestaande infrastruktuur deur die Augsburg Landbou-gimnasium in Clanwilliam, is daar deur 'n proses van onderhandeling ooreengekom dat die Kaapse Instituut van Landbou-opleiding: Elsenburg en die Augsburg Landbou-gimnasium kragte saamsnoer teneinde die behoefte aan vaardigheidsopleiding in die Clanwilliam omgewing aan te spreek.
Dames en Here, die feit dat die Premier besluit het om, te midde van sy vol program, die opening van hierdie opleidingsentrum kom waarneem, moet vir u 'n aanduiding wees van sy erkenning en toegewydheid aan elke proses van IKAPA ELIHLUMAYO waarin die drie belangrike aspekte van waardigheid, billikheid en welvaart die basis vorm. Die Premier erken ook hiermee die belangrike rol wat landbou speel om die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
Ek stel nou graag vir Premier Rasool aan die woord.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82766.E.2010-03-24.af.txt</fn>
n Historiese moment in die lewe van die plaaswerkergemeenskap vind op 17 en 18 Augustus 2004 plaas.
Vir die eerste keer word die ruimte geskep vir die plaaswerkergemeenskap om self in dialoog te tree met rolspelers in Landbou, en langs dié weg, mede-vennote te word in die bepaling van die toekoms van Landbou. Vir baie lank is daar OOR, VAN en VIR plaaswerkers gepraat.
As minister van landbou, het ek besluit om die inisatief te neem om 'n plaaswerkerindaba vir 17 en 18 Augustus te Elsenburg te reël, met die doel dat die plaaswerkergemeenskap na vore kom om self MET belanghebbendes in gesprek te tree. Die indaba sal die vertrekpunt wees van 'n groter proses in belang van die plaaswerkergemeenskap.
Die doel van die indaba is daarom om in die gees van versoening, die gesprek te begin tussen die plaaswerkergemeenskappe en die onderskeie Owerheidstrukture, NRO's, Georganiseerde Landbou en andere, ten einde die gaping tussen die aanbod van die diensverskaffers en diensgebruikers te bepaal. Staatsdepartemente sal die geleentheid hê om hul beleidsraamwerke en dienste bekend te stel. Die plaaswerkergemeenskap aan die ander kant, sal hul behoefte aan dienste asook hul knelpunte uitspreek. Hierna sal prosesse volg om die gaping met behulp van goeie kommunikasie deurlopend te vernou.
Vandaar die tema van die indaba: Plaaswerkers in Dialoog.
Die program van die indaba spreek vanself. Onderwerpe soos: landelike onderwys; ekonomiese bemagtiging; geweld en veiligheid; maatskaplike strukture en sportfasiliteite; die waarde van arbeidswetgewing; behuising; gesondheidskwessies; vroue; kinders en persone met gestremdhede, sal onder die loep geneem word.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek dié van ons Wes-Kaap se premier, premier Ebrahim Rasool, word met die proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor hul eie lewens en toekoms te neem sodat hulle as demokratiese agente die Wes-Kaap help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die einddoel is dus: Plaaswerkers in Handeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.82892.82892.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek dien vandag die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie by die Provinsiale Parlement in. Dit is jammer dat dit tien jaar moes neem om hierdie punt te bereik, maar hierdie Wetsontwerp sal ons hande sterk vir die uitdagings van die volgende dekade wat ons in die gesig staar. Ofskoon dit laat is, kon dit nie op 'n meer betekenisvolle tyd as in hierdie tiende jaar van ons vryheid gekom het nie.
Hierdie Regering is terdeë bewus van die uitdagings waarvoor ons jongmense elke dag te staan kom.
van die bevolking van die Wes-Kaap van 4 504 609 mense is onder die ouderdom van 35 - ons het gevolglik 2 928 000 jongmense.
Slegs 52% of ons jongmense wat in graad 1 begin, voltooi graad 12.
Slegs 26,6% van diegene wat matriek in 2003 geslaag het, het universiteitstoelating gekry - en van hulle was die oorweldigende meerderheid blankes en Indiërs.
Die voorkoms van MIV onder swanger vroue onder die ouderdom van 20 wat openbaregesondheidsklinieke in 1996 besoek het, was 2,3%. In 2002 het dié syfer gestyg tot 7,3%.
Die voorkoms van MIV in dieselfde kategorie in die ouderdomsgroep 20-24 was 5% in 1996. Teen 2002 het dit toegeneem tot 15%.
van swanger vroue wat openbaregesondheidsklinieke besoek, is tienderjariges.
Met die Nasionale Jeugrisikogedragsopname van 2002 is gevind dat 9,1% van die leerders in die Wes-Kaap alkohol op die skoolterrein gebruik het, dat 4,1% dagga gebruik het en dat vir 19,6% 'n onwettige dwelmmiddel aangebied is.
Met die Nasionale Jeugrisikogedragsopname van 2002 is gevind dat 37,8% van die leerders in die Wes-Kaap reeds seksueel aktief was.
Slegs 3 uit elke 100 swartmense wat die arbeidsveld probeer betree, kry werk, teenoor 92 uit elke 100 witmense.
52% van die ekonomies aktiewe swartmense is werkloos, vergeleke by 6,89% onder witmense.
37% van die kleurlinge is werkloos.
750 Wes-Kaapse leerders het verlede jaar matriek geskryf, en van hulle het slegs 21 950 Wiskunde geskryf, van wie 4 301 op Hoër Graad geslaag het; slegs 12 110 het Wetenskap geskryf, van wie 4 285 op Hoër Graad geslaag het.
Volgens die RGN het die getal vakleerlingskappe afgeneem van 30 000 in 1986 tot 16 500 in 1998.
Teen November 2002 het slegs 65% van die aanspreeklike firmas die vaardigheidsheffing betaal. Op die meeste 10% van hierdie firmas wat heffings betaal het, het toelaes vir die opleiding van personeel geëis [RGN].
Die realiteite van die alledaagse lewe wat uit hierdie prentjie voortspruit, is ontstellend. Die bose kringloop van oorsaak en gevolg wat steeds arm swart en kleurlingjongmense ontmagtig en marginaliseer, moet verbreek word indien ons 'n volhoubare en inklusiewe demokrasie vir ons almal wil bou - met bekwame mense vol vertroue.
Indien ons die Tuiste vir Almal wil bou, moet die jongmense nie slegs deel daarvan wees nie, maar 'n integrerende deel.
Dit is in rekordtyd voor die Parlement gebring. Ek wil erkenning gee aan die opstellers wat soortgelyke wette nasionaal ondersoek het en 'n waardige produk vir ons Provinsie ontwikkel het.
Dit is belangrik om daarop te let dat ons in staat is om hierdie Kommissie vanjaar aan te stel nie bloot vanweë die politieke wil wat ons geopenbaar het nie, maar ook deur besparings wat bewerkstellig is op Regeringsprogramme wat die nodige middele beskikbaar gemaak het. Hierdie Provinsie het nog nooit voorheen begroot vir 'n Jeugkommissie nie.
Die Wetsontwerp is een van die deposito's van die eerste 100 dae. Dit het egter 'n langtermynuitkyk en moet deel wees van die verandering waarmee hierdie Regering strewe na relevansie, inklusiwiteit en volhoubaarheid.
Die Wetsontwerp verskyn môre in die Staatskoerant. Dan begin die proses van openbare deelname, bespreking deur die Staande Komitee oor Bestuur onder die voorsitterskap van Patrick McKenzie en uiteindelik volg dan aanvaarding deur die Parlement vir my bekragtiging. Die Kabinet se werk is voorlopig afgehandel. Die taak lê nou by u.
Ek doen 'n beroep op die jongmense van ons Provinsie om die proses te ondersteun en om hul invloed ten opsigte van die finale wet te laat geld op maniere wat hul behoeftes die beste sal dien. U moet in elke opsig eienaarskap daarvan aanvaar as u eie werktuig in die bou van ons Tuiste vir Almal. Bestudeer die Wetsontwerp versigtig. Bespreek dit. Debatteer dit. Lê u eie gedagtes aan die Staande Komitee voor sodat wanneer hierdie Wetsontwerp wet word, dit ook die vrug van u debattering en besprekings sal wees.
Die voorgestelde Jeugkommissie se rol sal wees om die Regering te help beplan en dan die Regering se programme te moniteer en evalueer aan die hand van uitkomste soos dit die jeug raak. Die Kommissie sal ook verantwoordelik wees vir die bevordering van jeugeenheid en patriotisme, en om te dien as die skakel met nasionale, ander provinsiale en plaaslike Regeringsjeugstrukture.
Hierdie Wetsontwerp verteenwoordig belangrike vordering op die Nasionale Jeugkommissiewet wat 'n sosio-politieke inslag het in die konteks van nasiebou. Die Wes-Kaapse Jeugkommissie bou voort op hierdie grondslag om voorsiening te maak vir eksplisiete jeugdeelname aan sosio-ekonomiese ontwikkeling met die fokus op ekonomiese realiteite en noodsaaklike vaardighede.
Die voorgestelde struktuur vir die Kommissie is drie voltydse lede en nie meer nie as ses deeltydse lede, met 'n hoof uitvoerende beampte. Hierdie jong leiers moet geskikte en toegewyde verteenwoordigers van ons Provinsie wees. Hulle moet ook die geslags-, rasse-, godsdienstige en kulturele diversiteite van ons Provinsie in hul samestelling en werk demonstreer.
Die rol van die Provinsie se Jeuglessenaar sal ook moet verander ter ondersteuning van hierdie nuwe struktuur en sy belangrike werk. Dit sal deur die nuwe Kommissie en die Regering bespreek moet word.
Die Provinsiale Jeugkommissie was nie 'n eenmalige sukses nie en mag dit ook nie wees nie. By die voorbereiding vir verlede jaar se Groei- en Ontwikkelingsberaad was dit duidelik dat ons die behoefte aan die bemagtiging van die jeug moet verstaan, vandaar die Ekonomiese Ontwikkelingsberaad vir die Jeug voor die Groei- en Ontwikkelingsberaad en gevolglike samesprekings met jeugstrukture met die oog op die versekering van 'n plek vir ons jongmense om gehoor en ondersteun te word.
Ten besluite - die Wes-Kaapse Provinsiale Jeugkommissie moet die duidelikste sein denkbaar aan ons jong burgers uitstuur.
Positief gestel, jeugontwikkeling in al sy fasette is op die agenda vir hierdie Regering.
U het 'n lewensbelangrike en fundamentele rol om te speel in die bou van hierdie Tuiste vir Almal. Ook in die bou van u eie Huis. Eis die ruimte wat hierdie wet vir u wil skep op en word so die burgers wat ons nodig het.
Dit is vir my aangenaam om die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Provinsiale Jeugkommissie in hierdie Huis en voor die jeug van die Wes-Kaap ter tafel te lê.
Ek dank u.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.aug.83999.83999.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging na hierdie geleentheid. Dit is vir my altyd 'n voorreg om gemeenskappe op die platteland te besoek omdat die mense van die platteland 'n mens altyd so warm ontvang.
Net verlede week in Lamberts Baai is ek en my gevolg met trompoppies in die dorp begelei, en dit laat 'n mens nederig voel.
Toe die Premier gesê het ons moet voor 5 September ten minste ses van die twaalf skole sonder krag, van elektrisiteit voorsien, het ek dit as my doelwit gestel om nie ons gemeenskappe teleur te stel nie.
Donderdag gaan ons na die Rhebosfontein Primêre Skool in Darling aan die Weskus, om hulle krag ook aan te skakel. Dit sal die aantal skole met elektrisiteit dan op nege uit twaalf te staan bring.
Met hierdie program van die Premier se 100 dae depositos, wil ons 'n duidelike boodskap stuur van ons verbintenis tot ons gemeenskappe, selfs hier in die verste hoek van die provinsie.
Die tekort aan geld en die effektiewe gebruik van ons skaars bronne, is van die grootste uitdagings wat ons almal in die gesig staar.
Ek is tans in gesprek met my kollega Marius Fransman, die LUR vir Plaaslike Regering en Behuising, om te kyk na die moontlikheid van 'n spesiale toegewing vir skole, wat betref die betaling van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en ander heffings. Dit behoort baie druk van veral ons plattelandse skole te haal.
Nog 'n opsie waarna ons Wes-Kaapse Regering op die oomblik kyk, is die moontlike verkoop van skool- en staatsgrond om geld in te samel. Hierdie geld wil ons dan gebruik waar die nood groot is vir ekstra klaskamers of selfs 'n bykomende skool.
Indien ons die bou van 'n skole hierdeur kan versnel, sal ons honderd duisende rand kan bespaar wat betref vervoergeld van kinders.
Baie van ons skole op die platteland het nie eers ordentlike basiese geriewe nie, en tog is daar andere wie meen hulle het nie genoeg rekenaars nie.
As die Wes-Kaapse Regering het ons 'n Grondwetlike verantwoordelikheid teenoor al ons kinders, insluitende die sowat 20% van ons leerders hier op die platteland.
In die laaste 10 jaar het ons departement sekere skole op die platteland amalgameer om 'n eweredige verspreiding van ons bronne teweeg te bring.
In die volgende twee jaar gaan ons ons Plattelandse Onderwys Plan finaliseer.
Ons is vasbeslote om 'n einde te bring aan die paar apartheid praktyke wat nog leef.
Ons kan nie 'n situasie aanvaar waar leerders verby sekere skole vervoer word na 'n ander dorp, nie.
Ons het nog 'n lang pad om te loop indien ons van die Wes-Kaap 'n Leer Tuiste vir al ons Kinders wil maak. Maar ons is vasbeslote om dit te doen.
Laastens, baie dankie aan Eskom en alle ander rolspelers wie dit moontlik gemaak het vir ons kinders hier om nou 'n beter kwaliteit opvoeding te kan ontvang.
<fn>GOV-ZA.2004.aug.84181.84181.2010-03-24.af.txt</fn>
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Ek kan bevestig dat hierdie proses reeds opdreef is in die Wes-Kaap en dat dit elke dag moet groter toewyding aangepak word. Heelwat sukes is al behaal as gevolg van hierdie vennootskap. Ons het reeds meer as 5000 begunstigdes as gevolg van die grondhervormings prosesse waarvan meer as 3500 in die afgelope 2 jaar bevoordeel is. Die doelwit is om binne die volgende 6 jaar te verdubbel.
Ons het die afgelope 10 jaar in geleidelike groei binne die primêre landbousektor in die Wes-Kaap ervaar. Die belangrikste is die skep van 32 000 permanente werksgeleenthede binne landbou, tussen 1996 en 2001.
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
As minister van landbou in die Wes-kaap is ek baie opgewonde oor die hande vat poging tussen my department en u organisasie. Dit is wonderlik om te kan sê dat die departement ook op hierdie gebied sy bemagtigingsrol speel. Dit is volgens die grondwet ons plig om ook om te sien na die bemagtiging van gestremdes. Dit is vir my aangenaam om bekend te maak dat die departement van landbou 'n bedrag van R400 000.00 beskikbaar gestel het vir die skep van die nodige infrastruktuur om te help met die opleiding van gehoorgestremdes. Ek sien daarna uit wanneer die resultate van hierdie program ook 'n wesenlike rol binne die landbou sektor sal speel. Ek het groot vertroue in die gesamentlike poging tussen u en die departement van landbou en wil vir u alle voorspoed toewens met hierdie verbeeldingryke projek.
Die uitendelike sukses van hierdie projek sal daarin lê dat landbou in al sy vertakkings in die toekoms hierdie opgeleide persone wat toevallig gestremd is in diens sal neem. Daar rus 'n verpligting op elkeen van ons om 'n hand uit te steek na hierdie mense wat vir te lank geignoreer is om hulle volledig deel te maak van ons samelewing. Dit is ook die laaste keer dat ek sal verwys na hulle en ons. In die toekoms behoort ons nie eers daardie onderskeid te kan maak nie.
Ten slotte wil ek vir u sê dat dit wat ek hier vir u voorgehou het, nie is om vir u te sê hoe goed ons is nie. Dit is slegs 'n poging om vir u aan te dui waarmee ons besig is om deur landbou 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Ek wil dankie sê vir die besondere wyse waarop u in hierdie omgewing ook u bydrae maak. Ons sien uit daarna om saam met u hande te vat om verdere beslag te gee aan IKAPA ELIHLUMAYO.
<fn>GOV-ZA.2004.dec.95621.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Premier en mev.
Ouers, ontvangers van die toekennings en gasteEk erken ook die aanwesigheid van die voormalige nasionale Minister van Onderwys, professor Kader Asmal, en my provinsiale voorganger, advokaat André Gaum.
Ek bedank graag die groot getal leerders en ouers wat op kort kennisgewing hierdie heuglike geleentheid bywoon. Ek is seker daarvan dat die ouers van die leerders wat gister deur die Departement geskakel is, baie in hulle skik moes gewees het toe hulle hoor dat hulle na die Premierswoning uitgenooi is.
Baie geluk aan al ons matrikulante wat geslaag het. Julle het ons almal trots gemaak - jul ouers en die gemeenskappe wat julle verteenwoordig.
Aan dié wat nie sukses behaal het nie, wil ons sê dat dit nie die einde van die wêreld is nie. Ek wil julle aanmoedig om voor 18 Januarie 2005 in te skryf vir die aanvullende eksamen. Gebruik elke dag wat jy het om jou vaardighede te verbeter.
Meld jou aan, werk deeltyds, lees, leer ander, leer en ontdek elke uur wat jy wakker is. 'n Nuwe dag breek vir ons aan, oor jou en oor Afrika. Môre sal beter wees as gister.
Vandag het ons in hierdie pragtige tuin van Leeuwenhof, waar slawe hard gewerk het vir hul meesters, die lig wat vir ons hoop gee. Ons sal nooit ons geskiedenis in die Wes-Kaap vergeet nie. Waar kom ons vandaan Waar gaan ons heen Ons beweeg voorwaarts. Ons sal nooit terugdraai nie?
Meneer die Premier, ek is trots daarop om bekend te maak dat ons vir die vierde agtereenvolgende keer 'n slaagsyfer van meer as 80% behaal het. Vanjaar is die Wes-Kaap se slaagsyfer 85%. My Ministerie is egter deeglik bewus daarvan dat die toppresteerders kom uit histories bevoordeelde gemeenskappe. Die Wes-Kaap is trots op hierdie leerders.
Voorts besef ons dat die slaagsyfer nie die hoë persentasie leerders weerspieël wat uitsak hoofsaaklik as gevolg van sosio-ekonomiese faktore voordat hulle matriek bereik nie. Elke jaar begin 80 000 leerders in ons provinsie in graad 1, maar net 40 000 haal matriek. Dit is ons grootste uitdaging.
In die toekoms gaan ons die skole vereer wat ons kinders in die skool hou, weg van tik, weg van bendes en 'n pad van wanhoop. Dié onderwysers gee ons kinders hoop. Hulle is die lig wat brand en nooit doodgaan nie. Hulle is die ware helde wat die Wes-Kaap gaan verander.
Ten einde die geweldige uitdagings waarvoor ons in die onderwys te staan kom, die hoof te bied, sal die Departement op die uitkyk wees na vennootskappe met arbeid, die sakesektor, plaaslike regering, NRO's en ander maatskaplike vennote. Ons besef dat skole nie in 'n lugleegte kan funksioneer nie en dat hulle beter, volgehoue ondersteuning nodig het.
Die nuwe Wes-Kaapse Onderwysstigting wat volgende jaar bekendgestel word, sal hierdie vennootskap saamsmee tot 'n ware instrument tot transformasie, billikheid en gehalte.
n Mens sou kon beweer dat die Wes-Kaapse Regering vir langer as ander provinsies gekwel is deur die spookbeeld van apartheid, wat meegebring het dat my Ministerie 'n diepgewortelde status quo moes uitdaag.
Die onderwysprofessie is gestabiliseer deur bykomende fondse van die Provinsiale Tesourie te bekom om 1 800 onderwysposte te red en aanstaande jaar 365 meer onderwysers aan te stel. Ek bedank graag die Premier, LUR Brown en my Minister, Minister Naledi Pandor, vir hul ondersteuning in hierdie moeilike tyd.
Die grondslag is gelê om die Wiskunde HG-slaagsyfer op te skuif van 4 000 vanjaar na 8 000 in 2009.
In opdrag van uself, Meneer die Premier, is 'n provinsiale mensehulpbronstrategie ontwikkel met die fokus op die jeug. Die strategie word tans geoperasionaliseer en gekoppel aan ons susterdepartement se rigtinggewende strategieë in 'n poging om vaartbelyn te werk te gaan.
Elke skool in ons provinsie is geëlektrifiseer. Daardeur is ons 100-daedoelwitte bereik.
n Grondoudit van onbenutte onderwyseiendom is geïnisieer met die oog op moontlike vervreemding ten einde die byeenbring van bykomende fondse vir die bou van die 65 skole wat ons nodig het, te versnel.
n Beleidsriglyn is ontwikkel ten opsigte van die optimale benutting van klaskamerruimte. Die beleid sal gefinaliseer word na uitgebreide raadpleging in 2005.
Daar sal seker gemaak word dat alle skole op 19 Januarie 2005, die dag waarop die skole heropen, daadwerklik met onderrig begin, en ons sal die gehalte van onderrig in blootgestelde skole deeglik dophou.
Ons sal sommige van ons distriks- en hoofkantoorpersoneellede, met inbegrip van kringbestuurders, herontplooi sodat hulle optimaal aangewend en verantwoordingspligtig gehou word.
Die uitslae van graad 8 tot 11 word hersien om deurgang te verseker en seker te maak dat die vakgebiede wiskunde, wetenskap en rekeningkunde geprioritiseer word.
Ons mensehulpbronstrategie word belyn sodat dit al die onderwysbane ondersteun en leerders help ontwikkel met kennis, vaardighede, waardes en gesindhede wat kan bydra tot die provinsie se ekonomie, armoede kan help bekamp en werk kan skep.
Daar word seker gemaak dat elke hoërskool teen die einde van volgende jaar 'n rekenaarlaboratorium sal hê, en elkeen van ons skole word in vennootskap met Multi-Choice toegerus met 'n satellietskottel, 'n televisiestel en 'n videokassetopnemer.
Vennootskappe word gesmee met die sakesektor, ander regeringsdepartemente, maatskaplike vennote en gemeenskappe. Ek het byvoorbeeld ons 30 munisipaliteite versoek om in die nuwe jaar hul plaaslike topleerders te vereer. Ek het elke burgemeester gevra om die toekenning van 'n beurs of kontantprys vir die beste algehele matrikulant in die betrokke munisipale gebied te oorweeg, asook vir die beste hoërgraadleerders van histories benadeelde skole in hul dorpe vir die vakke wiskunde, wetenskap en rekeningkunde. Ek bedank graag daardie burgemeesters wat reeds op my versoek gereageer het.
Daar is baie waaroor ons kan feesvier. 'n Betekenisvolle getal van ons skole het van 2003 na 2004 'n toename ervaar in die getal leerders wat die Senior Sertifikaat behaal het. In sommige skole het die getalle gestyg met meer as 30 leerders.
Vanjaar het nog meer leerders, te wete 38 896, hulle vir die Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf - 'n verbetering op die afgelope twee jaar.
Die verdere goeie nuus is dat, alhoewel ons slaagsyfer van 85% vir 2004 'n afname van 2,1% weerspieël vergeleke met 2003, is alle aanduidings daar dat die gehalte van ons onderwys voortdurend verbeter.
Die getal kandidate wat endossement verkry het, het toegeneem van 10 323 verlede jaar tot 10 524 vanjaar - 'n toename van 201 leerders.
Die getal kandidate wat met onderskeiding geslaag het, 'n totaal van meer as 80%, het toegeneem van 2 170 tot 2 202 - 'n toename van 23 leerders.
Premier, daar is ook goeie nuus wat betref die vakrigtings wiskunde en wetenskap. In 2003 het 3 938 kandidate wiskunde op hoër graad geslaag. Vanjaar het ons dit verhoog na 4 268, wat 'n toename is van 330 leerders.
In 2003 het 3 892 leerders fisiese wetenskappe op hoër graad geslaag. Vanjaar was daar 'n toename van 45 leerders en staan die syfer op 3 937.
Ek is besonder verheug daaroor dat 70% van ons 386 hoër skole 'n onderskeidingslaagsyfer van meer as 80% aangeteken het, en dat 157 van hierdie skole 'n slaagsyfer van 96% en meer toon.
Dit bevestig net dat die standaard van ons onderwys hoog is en weerlê die siening dat slegs 'n hulpbronryke skool in staat is tot gehalteonderwys.
Die skole wat bygedra het tot die toenames in getalle op die gehalteaanwysers, kom uit die volle spektrum skooltipes - voormalige model C-skole, voormalige skole van die Huis van Verteenwoordigers en voormalige DOO-skole.
In dié opsig het die getal endossemente van voormalige DOO-skole gestyg van 270 in 2003 tot 390 in 2004 en die getal hoërgraad-wiskunde-kandidate van 78 tot 136.
Mooi so, leerders! Hierdie getalle is klein en daar is aansienlik ruimte vir verbetering, maar is nietemin 'n aanduiding van die gestadige dog betekenisvolle groei waarna ons oor die volgende vyf jaar streef.
n Toenemende getal voormalige model C-skole het ook deur middel van toelatings hul deure geopen vir groot getalle kleurling- en swart leerders en het steeds uitstekende uitslae behaal. Hier wil ek graag Sans Souci Hoër Meisieskool noem, wat 'n endossementkoers van oor die 75% oor drie jaar gehandhaaf het.
Hierdie skool, wat later vereer sal word, het 46 kleurling-, 5 blanke, 18 swart en 12 Indiërmatrikulante. Sans Souci beteken vir my "sonder gelyke". Die geleentheid wat julle gebied het aan swart vroulike leerders is inderdaad navolgenswaardig. In dié verband wil ek ook die pogings noem van die Hoërskole Settlers en Pinelands.
Daarom vier ons vandag nie net die prestasies van die kandidate en skole nie, maar bring ons ook hulde aan die skoolhoofde, die onderwysers en al ons gemeenskappe vir hul bydrae tot die ontwikkeling van die Wes-Kaap as 'n lerende Tuiste vir Al Ons Kinders.
Premier, dit is 'n tasbare weergawe van die verbintenis van die WKOD en ons gemeenskappe op u oproep aan hierdie provinsie om 'n Tuiste vir Almal te wees.
Vanjaar het die WKOD verkies om verbeterde of bestendige prestasie te beloon terwyl Graad 12-inskrywingsvlakke gehandhaaf of verhoog word.
Aangesien dit ons oogmerk is om seker te maak dat leerders aanhou tot by Graad 12, sal leerdergetalle in Graad 8 tot 11 oor die vorige vier jaar nagespoor word. Alle skole, met inbegrip van onafhanklike skole, wat kandidate vir die WKOD se Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf het, het in aanmerking gekom vir toekennings.
Ons weet dat ons skole in baie verskillende maatskaplike werklikhede bestaan, en derhalwe het die Departement verskillende kategorieë ingestel wat hierdie verskille in ag neem en van toepassing maak op die driejaartermyn 2002 tot 2004. Mnr. Brian Schreuder van my departement sal dit alles aan u verduidelik.
Daarbenewens sal die SG 'n nuwe skool in Kraaifontein vereer wat werklik in die bestek van twee kort jare groot vordering gemaak het op die pad na gehalte. Ons studente in Khayelitsha het groot vordering getoon. Gehalte is nie langer die alleenbesit van enkele skole nie.
Ek moet ook meld dat die Presidensiële nodale area van Mitchells-plein en Khayelitsha by die Rocklands-burgersentrum in Mitchells-plein as gasheer optree by 'n geleentheid ter verering van hul toppresteerders. Soos reeds genoem het ek ons burgemeesters in die verskillende munisipaliteite gevra om in die nuwe jaar ook so te maak.
Ons vier fees om te beloon, maar ook om ons leerders aan te moedig om hul opvoeding voort te sit aan VOO-kolleges, -technikons of -universiteite.
Ek het daarom vooraanstaande korporatiewe burgers genader om behulpsaam te wees met regeringspogings tot die totstandbrenging van 'n lerende tuiste vir al ons kinders deur belowende matrikulante wat die terreine van die wetenskap, wiskunde en tegnologie wil betree, finansieel te ondersteun. SAICSA, ETV, Checkers Shoprite, MasterMaths en MECER-rekenaars is van dié wat op ons oproep gereageer het. Daarvoor bedank ons hulle.
Saam kan ons nie misluk nie. Swartmense, bruinmense, witmense en Indiërs, mans en vroue, Christene, Hindoes, Moslems en Jode - ons sal van hierdie provinsie 'n tuiste vir almal maak. Stedelike en plattelandse gebiede, diegene met leerhindernisse - ons gaan dit regkry.
Ten slotte, Meneer die Premier en geëerde gaste, die gladde verloop van die administrasie van die eksamens en die uitstekende uitslae is 'n weerspieëling van die toewyding, verbintenis en professionalisme van die amptenare van ons departement onder die leiding van Superintendent-generaal Ron Swartz, Adjunkdirekteur-generaal Brain Schreuder, Hoofdirekteur Penny Vinjevold, Direkteur van Kurrikulumontwikkeling Jenny Rault-Smith, Direkteur van Eksamens André Clausen, en talle ander direkteure en personeellede van ons Onderwysbestuurs- en Ontwikkelingsentrums. Ek bedank hulle vir al hul pogings en harde werk.
Die belangrikste mense wat ek wil bedank, is egter die 28 500 onderwysers en 8 000 staatsamptenare op wie ons staatmaak om onderwys aan ons leerders moontlik te maak.
Ons het goed gevaar. Ons het gehalte verbeter. Ons histories benadeelde skole doen hul deel. Al ons skole is vir ons prioriteit, veral dié waar armoede hoogty vier en waar mensepotensiaal dikwels onderdruk word. Maar daar is werk wat gedoen moet word.
Ons moet die dag gou laat breek. Laat ons die sterre van die hemel af neem. Duisternis, jou dae is nou getel, want ons hou saam die lig in ons hande.
Ek dank u.
<fn>GOV-ZA.2004.feb.52519.52519.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is baie belangrik dat ons in die tiende jaar van demokrasie in Suid-Afrika voortbou op die vennootskappe wat die afgelope dekade tussen onder meer die regering, kultuursektor, sakesektor, toerisme-sektor en die publiek gevorm is, veral vennootskappe soos dié wat met die Klein Karoo Nasionale Kunstefees gevorm is. Elke sektor kom met sy unieke bydrae tot die skeppingsproses van 'n Wes-Kaap en Suid-Afrika wat vir ons mense die ruimte én gereedskap gee om hul hoogste potensiaal te bereik.
Die afgelope tien jaar was vir Suid-Afrika 'n dekade agter die pottebakkerswiel; 'n dekade waartydens 'n nuwe land geskep, gebrei en geslyp is uit 'n ongevormde klomp. Oor die tien jaar is daar ver gevorder met die skeppingsproses van hierdie nuwe land en nasie, wat te danke aan sy kreatiewe waagmoed om verander en gevorm te word, ver ontluik het as erdewerk-pragstuk - 'n unieke werk wat eg Afrika is, gloeiend met die land en kontinent se oorvloed talent.
Die KKNK sluit vanjaar by Suid-Afrika se tienjaarvieringe aan as 'n fees wat vir soveel jare reeds 'n integrale rol speel in die kreatiewe groeiproses van ons jong land. Danksy net soveel kreatiewe waagmoed en bereidwilligheid om aan te pas, uit te vind en in te pas, het dié fees die afgelope dekade 'n lewende verhoog gebied vir sy aanbieders, deelnemers en toeskouers om saam te skep aan die Suid-Afrikaanse erdewerk-wonderwerk.
Dit is 'n fees waarmee die Wes-Kaap vreeslik graag spog, en wat die Provinsiale Regering sonder huiwering ondersteun - nie net as 'n viering van Afrikaanse kuns en kultuur nie, maar ook as 'n egte entrepreneursfees, immer-groeiende toerismefees en waardevolle werkskeppingsfees.
n Fees van die KKNK se kaliber kan slegs ná 'n dekade nog in 'n posisie wees om op 'n uitsonderlike wyse te vermaak, te inspireer en te floreer as hy bereid was om soms die hitte van die pottebakkersoond aan te durf. Terwyl ons vanjaar met oorgawe die mylpaal van tien jaar van demokrasie in Suid-Afrika vier, vier ons juis ook dít: om, deur bereidwillig te wees om op te offer, aanpassings te maak en te belê, te kan toeneem in krag en groeipotensiaal.
Ten einde die potensiaal van kunstenaars van die Wes-Kaap se talent ten volle te ontwikkel is daar enkele uitdagings wat die hoof gebied moet word.
Volgens die jongste statistiek van die "Coastal Artiste Network" kom ongeveer 46% van die openbare uitsaaier se televisiebegroting uit die advertensie- en lisensie-inkomste van Suid-Afrika se kusgebiede, maar 90% van die sogenaamde Suid-Afrikaanse uitsaai-inhoud het sy oorsprong in Gauteng.
Dit is belangrik dat elke provinsie in Suid-Afrika, insluitend die Wes-Kaap, sy regmatige aandeel in televisiedekking kry. Die Wes-Kaap het al keer op keer bewys dat hy beslis beskik oor wat dit verg: unieke kunstenaarstalent. Ons kunstenaars is een van ons provinsiale bates en moet bevorder word.
Daarom glo ons dat daar in Suid-Afrika 'n sterk behoefte aan 'n streekuitsaaidiens bestaan om programme en streeknuus van bepaalde belang vir plaaslike gemeenskappe te lewer. Streekuitsendings oor televisie en radio sal die kulture en amptelike tale van die onderskeie provinsies ook aansienlike steun gee.
Daarom is ons baie verheug oor die SABC se aansoek vir bykomende streekstelevisielisensies. Ek wil 'n beroep doen op alle Wes-Kapenaars om voor eerskomende Maandag, die 9de Februarie, kommentaar hierop by ICASA in te dien, asook om later vanjaar aan die openbare verhore oor streekstelevisielisensies deel te neem. Veral die kunstenaars in die Wes-Kaap moet hierdie geleentheid aangryp, want streeksuitsendings sal vir hulle deure oopmaak en verseker dat die kultuur-, kunste- en taalverskeidenheid van die Wes-Kaap behoorlike blootstelling kry en tot sy volle potensiaal as instrument van nasiebou ontwikkel.
<fn>GOV-ZA.2004.feb.53293.2010-03-24.af.txt</fn>
Meer as vyftig inwoners van 'n Kaapse tehuis wat omsien na weeskinders wat aan ongeneeslike siektes ly, is vandeesweek die ontvangers van 'n eerste skenking kinder-laslapkomberse - die jongste projek van die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds. Premiersvrou Suzette van Schalkwyk en haar komiteelede oorhandig vanoggend (Dinsdag, 3 Februarie 2004) dié komberse by die Nazareth-tehuis in Vredehoek, Kaapstad.
Dié projek is sowat ses maande gelede as 'n inisiatief van mev. Van Schalkwyk begin. Die komberse word deur Wes-Kaapse werkskeppingsgroepe soos die Chrysalis Akademie in Tokai en die Christenvroue Aksiegroep in Eersterivier vervaardig. Dié groepe word deur die Premiersvrou Liefdadigheidsfonds vergoed met geld wat by fondsinsamelingsfunksies geïn word, terwyl die materiaal vir die komberse meestal deur skenkings verkry word. Materiaal is onder meer reeds deur 'n bekende Kaapse klere-ontwerper en 'n voorste kinderklerewinkel geskenk.
"Ons het besluit om komberse te maak, omdat dit nie net 'n praktiese doel dien nie, maar kinders dikwels ook 'n gevoel van veiligheid en sekuriteit gee - soveel te meer wanneer hulle siek en behoeftig is. Terselfdertyd word broodnodige werk verskaf aan groepe wat besig is om hulself en ander rondom hulle te bemagtig. Ons beplan om die komberse in die toekoms aan nog kinderhuise te skenk, asook plekke wat omsien na jong Vigslyers, én die skenkings na die Wes-Kaapse platteland uit te brei," sê die Premiersvrou.
Die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die naaimasjiengroep, Elna, en die kinderklerewinkel, Keedo, wat op die oomblik 'n kompetisie aanbied vir die mees indrukwekkende kombers. Deelnemers kry hiermee die geleentheid om hul inskrywings vir liefdadigheid te skenk, asook 'n Elna Funstyler-naaimasjien of 500 Keedo-koopbewyse los te slaan. Die sluitingsdatum is 31 Mei 2004.
Enige werkskeppingsgroepe wat betrokke wil raak, of mense wat materiaal, vulsel of komberse wil skenk, of 'n kombers teen R50 wil borg, kan mev. Jorietha Henn by tel. (021) 483 4705/6 skakel.
Die oorhandiging van die eerste kinderkomberse vind om 10:00VM, op Dinsdag, 3 Februarie 2004, by die Nazareth-tehuis, Derrystraat, Vredehoek, plaas. Alle media is welkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.feb.53293.53293.2010-03-24.af.txt</fn>
Meer as vyftig inwoners van 'n Kaapse tehuis wat omsien na weeskinders wat aan ongeneeslike siektes ly, is vandeesweek die ontvangers van 'n eerste skenking kinder-laslapkomberse - die jongste projek van die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds. Premiersvrou Suzette van Schalkwyk en haar komiteelede oorhandig vanoggend (Dinsdag, 3 Februarie 2004) dié komberse by die Nazareth-tehuis in Vredehoek, Kaapstad.
Dié projek is sowat ses maande gelede as 'n inisiatief van mev. Van Schalkwyk begin. Die komberse word deur Wes-Kaapse werkskeppingsgroepe soos die Chrysalis Akademie in Tokai en die Christenvroue Aksiegroep in Eersterivier vervaardig. Dié groepe word deur die Premiersvrou Liefdadigheidsfonds vergoed met geld wat by fondsinsamelingsfunksies geïn word, terwyl die materiaal vir die komberse meestal deur skenkings verkry word. Materiaal is onder meer reeds deur 'n bekende Kaapse klere-ontwerper en 'n voorste kinderklerewinkel geskenk.
Ons het besluit om komberse te maak, omdat dit nie net 'n praktiese doel dien nie, maar kinders dikwels ook 'n gevoel van veiligheid en sekuriteit gee - soveel te meer wanneer hulle siek en behoeftig is. Terselfdertyd word broodnodige werk verskaf aan groepe wat besig is om hulself en ander rondom hulle te bemagtig. Ons beplan om die komberse in die toekoms aan nog kinderhuise te skenk, asook plekke wat omsien na jong Vigslyers, én die skenkings na die Wes-Kaapse platteland uit te brei, sê die Premiersvrou.
Die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die naaimasjiengroep, Elna, en die kinderklerewinkel, Keedo, wat op die oomblik 'n kompetisie aanbied vir die mees indrukwekkende kombers. Deelnemers kry hiermee die geleentheid om hul inskrywings vir liefdadigheid te skenk, asook 'n Elna Funstyler-naaimasjien of 500 Keedo-koopbewyse los te slaan. Die sluitingsdatum is 31 Mei 2004.
Enige werkskeppingsgroepe wat betrokke wil raak, of mense wat materiaal, vulsel of komberse wil skenk, of 'n kombers teen R50 wil borg, kan mev. Jorietha Henn by tel. 483 4705/6 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.feb.53293.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Meer as vyftig inwoners van 'n Kaapse tehuis wat omsien na weeskinders wat aan ongeneeslike siektes ly, is vandeesweek die ontvangers van 'n eerste skenking kinder-laslapkomberse - die jongste projek van die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds. Premiersvrou Suzette van Schalkwyk en haar komiteelede oorhandig vanoggend (Dinsdag, 3 Februarie 2004) dié komberse by die Nazareth-tehuis in Vredehoek, Kaapstad.
Dié projek is sowat ses maande gelede as 'n inisiatief van mev. Van Schalkwyk begin. Die komberse word deur Wes-Kaapse werkskeppingsgroepe soos die Chrysalis Akademie in Tokai en die Christenvroue Aksiegroep in Eersterivier vervaardig. Dié groepe word deur die Premiersvrou Liefdadigheidsfonds vergoed met geld wat by fondsinsamelingsfunksies geïn word, terwyl die materiaal vir die komberse meestal deur skenkings verkry word. Materiaal is onder meer reeds deur 'n bekende Kaapse klere-ontwerper en 'n voorste kinderklerewinkel geskenk.
"Ons het besluit om komberse te maak, omdat dit nie net 'n praktiese doel dien nie, maar kinders dikwels ook 'n gevoel van veiligheid en sekuriteit gee - soveel te meer wanneer hulle siek en behoeftig is. Terselfdertyd word broodnodige werk verskaf aan groepe wat besig is om hulself en ander rondom hulle te bemagtig. Ons beplan om die komberse in die toekoms aan nog kinderhuise te skenk, asook plekke wat omsien na jong Vigslyers, én die skenkings na die Wes-Kaapse platteland uit te brei," sê die Premiersvrou.
Die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die naaimasjiengroep, Elna, en die kinderklerewinkel, Keedo, wat op die oomblik 'n kompetisie aanbied vir die mees indrukwekkende kombers. Deelnemers kry hiermee die geleentheid om hul inskrywings vir liefdadigheid te skenk, asook 'n Elna Funstyler-naaimasjien of 500 Keedo-koopbewyse los te slaan. Die sluitingsdatum is 31 Mei 2004.
Enige werkskeppingsgroepe wat betrokke wil raak, of mense wat materiaal, vulsel of komberse wil skenk, of 'n kombers teen R50 wil borg, kan mev. Jorietha Henn by tel. (021) 483 4705/6 skakel.
Die oorhandiging van die eerste kinderkomberse vind om 10:00VM, op Dinsdag, 3 Februarie 2004, by die Nazareth-tehuis, Derrystraat, Vredehoek, plaas. Alle media is welkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.feb.61266.61266.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons het beslis rede om fees te vier. Daar was nog nooit 'n beter tyd om 'n Suid-Afrikaner te wees as nou nie, en daar is geen beter plek in Suid-Afrika om te bly as hier in die Wes-Kaap nie.
Dink 'n bietjie waar ons tans staan, en hoe vinnig ons beweeg het. Tien jaar is skaars genoeg tyd vir die veroudering van 'n goeie wyn; dis minder tyd as wat dit neem vir 'n kind se skoolloopbaan; dit verteenwoordig een tagtigste van die ouderdom van die reuse- outeniekwa-geelhout wat bokant die Tsitsikamma-woud uittoring. Nogtans het ons in die eerste tien jaar van Suid-Afrikaanse demokrasie meer gedoen om die menswaardigheid van miljoene mense te verbeter as wat in die voorafgaande tien dekades gedoen is.
Ons het aanskou hoedat gemeenskappe herenig is, hoedat hoop herstel is, en hoe nuwe krag gegenereer is uit ons vasbeslotenheid om ons toekoms saam te bou.
Die Wes-Kaap se krag lê in die karakter en inbors van sy mense. Deur die ontberings en suksesse in ons geskiedenis is ons mense gevorm om stamina te hê, 'n vasberadenheid om te oorleef en te leef, en met wortels wat hulle met diep lojaliteit in ons provinsie en land anker.
Eeue lank het diamante onder die waaisandduine by Kleinsee en Alexanderbaai begrawe gelê, verskuil vir geslagte mense wat geen benul gehad het van die rykdom onder hul voete nie. Soos daardie diamante het die verskuilde potensiaal van ons mense vir dekades onbenut gelê. Daar was opflikkeringe van hoop, en ook diegene wat van tyd tot tyd bokant hul beperkte geleenthede uitgestyg het. Dit was egter eers in die afgelope tien jaar van ware vryheid, en in die jongste twee jaar waarin ons koalisie oor al die gemeenskappe van die Wes-Kaap geregeer het, dat die potensiaal van ons mense werklik aan die lig gekom het. In ons verbintenis tot die bou van 'n provinsie van wêreldgehalte is ons besig om die glans van ruwe diamante in gemeenskappe en gebiede soos Khayelitsha, Mitchells Plain en die Karoo te ontdek en te ontsluit. Vir die eerste keer word die talente van al ons mense nou in hierdie bouproses ingespan, en dis 'n skat wat ons met groot sorg moet koester.
Speaker, die mense van die Karoo en Namakwaland verstaan die gevolge van droogte. Hulle weet ook dat net onderkant die oppervlak van die aarde daar saad lê waarin die sluimerende potensiaal van hul streek opgesluit lê. Met die eerste reën ontkiem hierdie saad, selfs na jare van droogte, en word hierdie wêreld wat so droog en sonder lewe was, 'n tuin van lewenskrag wat sorg vir sy mense.
En dit is hoe die mense van die Wes-Kaap is. Ons mense se karakter en inbors het hulle dor tye en ontberings laat deurleef. En met die eerste reëns het daardie potensiaal van ons mense en ons provinsie ontsluit in iets wat sterk groei, waarin almal deel het, en wat net nuwe hoogtes kan bereik. Maar dit is nog maar die begin van die bloeiseisoen, en noudat die reën begin val, moet ons sorg dat niks die oes bederf nie.
Die mense van die Karoo weet dat jy in daardie streek die agtdaegras kry. As dit vandag reën, kan jy weet agt dae later groei die agtdaegras welig. En die skape het weer hoop en hardloop hulle moeg agter die nuwe groenigheid aan. Maar die mense van die Karoo weet ook dit is 'n valse hoop, want hoewel die agtdaegras mooi lyk en groen is, is sy voedingswaarde maar min en is die gras is nie blywend nie.
Dan kry mens in die Kalahari die N'abbas. Dit is 'n Nama woord vir 'n sampioenagtige uitsoekkos. Hy bly verberg onder die grond terwyl hy wag vir die regte omstandighede om te groei en geoes te word. Anders verdwyn hy weer vir jare. As die N'abbas nie in Maart reën kry nie, breek sy lewenskragtigheid nooit deur die oppervlak nie. En as hy nie vroeg in die winter geoes word nie, ryp hy dood.
Dan is daar in die Karoo en Namakwaland ook die gannabos. Hierdie bos is rateltaai en het 'n hoë voedingswaarde. Die gannabos kan ook vergelyk word met die simbool van die Griekwavolk, die kanniedood - 'n simbool van hierdie volk se vermoë om te bly groei en sterker te word ten spyte van swaarkry. In die droogte lyk die bos verstok en dood, maar as die reën begin val, verdwyn die leweloosheid. In die tye van swaarkry verloor hy sy fleur, maar sy wortels is so stewig geanker in die aardbodem dat hy in die regte omstandighede jaar na jaar herrys.
In die Wes-Kaap is ons besig om soos die gannabos en die kanniedood ons karakter te wys. Noudat die reën begin val en die regte omstandighede daar is, is die pad wat ons kies nie die een wat vir ons mense net agtdaegras - dit wil sê tydelike verligting en valse hoop - sal bring nie. Ekonomiese groei sonder werkskepping en volhoubaarheid is nie vir ons mense goed genoeg nie. Deur die regte planne op die regte tyd in te stel en met dissipline te implementeer, sit ons vir ons mense N'abbas - die beste uitsoekkos - op die tafel. Ons planne is gemik op die skep van stabiliteit en volhoubaarheid - menswaardigheid vir al ons mense - geanker met lewenskragtige wortels soos dié van die gannabos en kanniedood.
Speaker, ons Regering verteenwoordig al die mense van die Wes-Kaap. Ons is nie langer verdeel nie. Vandag het ons 'n regering in die Wes-Kaap wat regeer vir al die mense van hierdie provinsie. Ons is besig om te wys dat bruin, wit, swart en Indiër-Suid-Afrikaners ten beste slaag wanneer hulle in vennootskap werk en bou aan ons gedeelde toekoms.
Ek was vanoggend besonder geroer om deur soveel kinders uit elke gemeenskap van die Wes-Kaap ingewag te word - hul stemme verenig in sang, hul gesiggies verenig in hoop, en hul toekoms verenig in en deur Suid-Afrika. Op tien jaar is hulle ons vrygebore geslag - die mees konkrete en kragtige uitdrukking van hoe ver ons gekom het in die eerste dekade van Suid-Afrikaanse demokrasie.
Februarie verlede jaar het ek ons Regering daartoe verbind om 2003 'n jaar van toepassing en dienslewering te maak en so die grondslag te lê vir die vind van oplossings vir sowel ons korttermynuitdagings as hul langtermynoorsake. Ons het iKapa eliHlumayo bekend gestel om groei in die Kaap te bevorder sodat almal daarin kan deel - die beste instrument om ons beleid en ons optrede vir die volgende dekade te dryf. iKapa eliHlumayo is ons voertuig om elke gemeenskap saam met ons te neem op die pad om 'n provinsie van wêreldgehalte te wees. Dit is ons opdrag om te bewaar.
Gedurende die afgelope twee jaar het ons Koalisie van Hoop 'n stabiele platform in die Wes-Kaap geskep. Hierdie koalisie is 'n anker wat sekerheid vir buitelandse en plaaslike beleggers skep - beleggers wie se vennootskap ons besonder waardeer in die groei en ontwikkeling van ons ekonomie sodat ons werk vir ons mense kan skep.
Afgesien van stabiliteit en die afbreek van die skeidsmure tussen ons gemeenskappe was die grootste bydrae van hierdie Regering tot die toekomstige sukses van ons provinsie, die instelling van 'n langtermynbeplannings-horison - die opstel van 10- en 15-jaarplanne om aandag te gee aan die onderliggende oorsake van talle van ons ernstigste uitdagings.
Dit is gepas dat ons hier berig dat in die laaste twee jaar van die eerste dekade van demokrasie ons uitgeblink het met die lê van stewige fondamente vir die uitbreiding van ons dienslewering en die vestiging van blywende menswaardigheid in die volgende dekade.
Om die toekoms vir die volgende geslagte te verseker, vereis dat ons ernstig en dringend aandag skenk aan die kwessies van werkloosheid en armoede. Ons provinsie se bevolking het toegeneem van net onder 4 miljoen in 1996 tot ver oor die 4,5 miljoen volgens Sensus 2001 - hoofsaaklik as gevolg van migrasie uit ander provinsies. Dit beteken dat ons provinsiale bevolking gegroei het met omtrent 2,9% per jaar, vergeleke by die nasionale bevolkingsgroei van sowat 2,1%. Wat egter belangriker is, is dat die ekonomies aktiewe bevolking in ons provinsie byna twee keer so vinnig aangewas het as in Suid-Afrika as geheel.
Onder die belangrikste kwessies waaraan by ons jongste Kabinetsbosberaad aandag gegee is, was die behoefte om met ons maatskaplike vennote ooreen te kom oor mikro-ekonomiese strategieë vir die provinsie om ons doelwitte te bereik. Binne vyf jaar gaan ons R5 miljard se nuwe beleggings en ten minste 100 000 nuwe werksgeleenthede verseker. Ons streef ook daarna om teen 2008 deur middel van uitgebreide openbarewerke-programme 120 000 werk- en opleidingsgeleenthede oor die kort termyn te skep.
Geagte Speaker, Minister Rasool en sy departemente het ons voorsien van 'n gefokuste en prioriteitsgerigte begroting wat ons besteding konsentreer op die implementering van iKapa eliHlumayo. Ons begroting is gemik op sowel doelgerigte armoedeverligting as die ontwikkeling wat die Wes-Kaap nodig het vir volgehoue ekonomiese groei en werkskepping. Ons begroting is ingestel op werklike fiskale dissipline.
Ons sal nie die toekoms van ons vrygebore geslag verpand vir korttermynvoordele nie. By die wegruiming van die agterstande van die verlede het hierdie Regering in sy Mediumtermynbegrotings-beleidsverklaring die begrote tekort afgebring van meer as R434 miljoen in 2003/04 tot R366 miljoen in 2004/5.
Onder die leiding van ons Provinsiale Minister van Gesondheid, Piet Meyer, is Gesondheidsorg 2010 verlede jaar in Maart deur die Provinsiale Kabinet goedgekeur. Gesondheidsorg 2010 is ontwerp om seker te maak dat die mense van die Wes-Kaap teen 2010 in plaas van R1 miljard se gesondheidstekort verbeterde dienste sal beleef. Die eindresultaat word weerspieël as 'n toename in ons vermoë by wyse van 'n bykomende 2 miljoen primêre gesondheidsbesoeke per jaar teen 2010.
Onder die vele ander suksesse op die gebied van gesondheidsorg oor die afgelope jaar was die beginselgoedkeuring van tot US$66 miljoen oor vyf jaar van die Wêreldfonds vir die Bekamping van MIV-vigs, en die bekendstelling van veldtog vir die voorkoming van moeder-na-kind-oordrag van vigs onder alle swanger vroue wat openbare gesondheidsklinieke bywoon.
Dit is belangrik, geagte Speaker, dat ons verstaan wat die omvang van die uitdagings en die begrotingsdruk is waarvoor Minister Meyer en Minister Fransman en hul departemente te staan kom. Dit is deels as gevolg van migrasie, deels vanweë die herstrukturering van gesondheidsorg, and deels vanweë die uitgebreide behoefte aan maatskaplike toelaes.
Die getal bevoordeeldes wat maatskaplike toelaes ontvang, het toegeneem van omtrent 362 000 in Desember 2001 tot meer as 502 000 hierdie maand - en daar word verwag dat die getal aanstaande jaar op 550 000 te staan sal kom. Die enkele grootste drywer van hierdie groei is die toename in kinderondersteunings-toelaes. Hierdie maand het ons alreeds 42 479 kinders tussen die ouderdomme van 8 en 9 wat hierdie toelaes ontvang. Dit is ons oortuiging dat daar teen die einde van die volgende boekjaar meer as 93 000 kinders oor die ouderdom van 7 sal wees wat uit hierdie toelaes voordeel sal trek.
Soortgelyke uitdagings word ondervind in ons lewering van gesondheidsdienste - terwyl migrasie na die provinsie alleen die oprigting van tot drie nuwe klinieke elke jaar noodsaak. Afgesien daarvan, en die feit dat 'n ontleding deur die Nasionale Departement van Gesondheid toon dat verhoogde finansiering - in die omgewing van R150 miljoen per jaar - vir die Wes-Kaap geregverdig is, sal die ál kleiner voorwaardelike toewysing vir tersiêre gesondheidsdienste waarskynlik uitloop op 'n tekort van omtrent R160 miljoen in reële terme.
Minister Hangana en haar Departement van Behuising staar ewe groot uitdagings in die gesig. Ten spyte daarvan dat ons die Behuisingsbegroting van R271 miljoen in 2001 tot R514 miljoen verlede jaar verhoog het, is ons nie in staat om tred te hou met die vraag nie. In die Stad Kaapstad alleen neem die vraag jaarliks toe met omtrent 20 000 eenhede. Hiervan is omtrent 9 000 die gevolg van die vorming van nuwe gesinne, terwyl 11 000 die gevolg is van migrasie uit ander provinsies.
Ons moet werk maak van die onderbesteding van ons Behuisingsbegroting. Dit is 'n landwye probleem vanweë nuwe nasionale wetgewing en regulasies, asook 'n gebrek aan vermoë op plaaslikeregeringsvlak, maar ons moet ook die situasie in die Departement van Behuising regstel sodat elkeen in dieselfde rigting trek.
Teen die agtergond van hierdie dringende begrotingskwessies sal die Wes-Kaapse Regering vanjaar op konstruktiewe wyse met die Nasionale Regering saamwerk aan die opstel van die billikeaandeel- formule, en die omvang van voorwaardelike toelaes wat uit nasionale beleid voortspruit.
Speaker, ons verstaan dat gehalte-onderwys die sleutel is tot werkskepping. In September verlede jaar het Minister Rasool en Minister Gaum 'n taakspan onder die voorsitterskap van dr. Franklin Sonn saamgestel om ons Regering van raad te bedien oor 'n strategie vir mensehulpbron-ontwikkeling en vaardigheidsopleiding ter ondersteuning van iKapa eliHlumayo, en om alle leeraktiwiteite in die provinsie te omvat. Die voortvloeiende verslag en aanbevelings, gekombineer met Minister Gaum en sy Departement se Visie 2020, sal ons help om die sogenaamde 'leer-silo's' af te takel en daardeur klem te laat val op 'n geïntegreerde benadering tot alle provinsiale onderwys, van voor Graad R, deur die formele skoolfase en tersiêre onderwys tot by indiensopleiding, Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes, en lewenslange opleiding.
Verlede jaar se styging in die matriekslaagsyfer vir die derde agtereenvolgende jaar tot 'n rekordsyfer van 87,1% is 'n aanduiding dat ons onderwys- en opleidingsinisiatiewe voortgaan om vrugte te dra.
Die Wes-Kaap het baanbrekerswerk gedoen deur in Mei verlede jaar die eerste provinsie te word om 'n konferensie oor swart ekonomiese bemagtiging aan te bied en so die toon aan te gee vir die inwerkingstelling van iKapa eliHlumayo. In die Wes-Kaap moet swart ekonomiese bemagtiging ook bruin ekonomiese bemagtiging insluit.
Die Konferensie oor Swart Ekonomiese Bemagtiging het ook werklike stukrag verleen aan die heel eerste Spitsberaad oor Provinsiale Groei en Ontwikkeling wat ons in November in vennootskap aangebied het. Deur die Regering, die sakesektor (met inbegrip van die landbou), die arbeidsektor en die gemeenskap (waaronder vroue, die jeug en mense met gestremdhede) so byeen te bring het ons nie alleen tot 'n raamwerkooreenkoms as die basis van 'n nuwe sosiale akkoord vir die provinsie gekom nie, maar ook konsensus bereik oor die makro-ekonomiese strategieë vir die provinsie.
Ons Regering besef dat ons groeistrategie gerugsteun moet word deur die nodige fisiese infrastruktuur. Dit is waarom Minister Essop en haar Departement nou die laaste afrondingswerk doen aan ons Strategiese-infrastruktuurplan om ons groeisektore te versterk en ons besteding allereers te rig op die mees kritieke infrastruktuur. Dit sal deur middel van konstruksiewerk ook oor die kort termyn vir werkgeleenthede en vir die oordrag van kennis in ons armste gemeenskappe sorg.
Ons sleutelmikpunt is om die investeringsvlakke in kritiek belangrike sosiale en ekonomiese infrastruktuur te verhoog van die huidige 1,1% van die BBP vir die streek tot 2,5% teen 2008. Ten einde die geraamde agterstand van R1,4 miljard in provinsiale padinfrastruktuur en -instandhouding uit te wis, sal ons ook in oorleg met die Nasionale Tesourie die instelling van 'n brandstofheffing in die Wes-Kaap oorweeg. Die uitvoerbaarheidsverslag is afgehandel en die Provinsie sal 'n proses van oorlegpleging met die nywerheid en belastingbetalers volg deur middel van openbare aanhoring voordat enige finale voorlegging aan die Nasionale Tesourie gemaak word.
Geagte Speaker, ons is tans besig om die getal polisiebeamptes in die Wes-Kaap te vermeerder van 12 000 tot 18 000. Toe ons koalisieregering laat in 2001 aan bewind gekom het, was daar 11 833 polisiebeamptes in ons provinsie. Verlede jaar ons aangekondig that 3 212 nuwe polisierekrute (64% van die nasionale inname) tot die getalle van die SAPD in ons provinsie gevoeg sou word. Daar is tans meer as 16 000 beamptes wat ons gemeenskappe beskerm en ons is goed op dreef met die versterking van hierdie getal tot 18 000 teen die einde van hierdie jaar - 'n toename van meer as 50% in net twee jaar. Aanstaande maand alleen word daar nog 1 700 nuwe rekrute in die provinsie verwag, en nog 900 in Mei. Dit het ons gedoen om die wurggreep wat misdadigers op sommige van ons woonbuurte uitoefen, te verbreek en die strate te beveilig vir ons geslagte wat in vryheid gebore is.
Dit is waarom ons die veiligste feesseisoen in 'n dekade beleef het. Ek wil graag vir Minister Ramatlakane, Provinsiale Polisiekommissaris Petros, die manne en vroue van die SAPD, ons MND en verkeerspersoneel, en elke vrywilliger wie se harde werk hierdie uitstaande prestasie moontlik gemaak het, gelukwens. Die moordsyfer het met 34% gedaal, roof met 24% en misdaad in die algemeen met 18,2%. Met ander polisiëringsinisiatiewe soos die ingebruikneming van 36 nuwe kringtelevisiekameras teen 'n koste van R11 miljoen in nuwe gebiede soos Mitchells Plain and Khayelitsha, die versterking van ons Kinderbeskermingseenhede oral in die provinsie, en ons planne om vanjaar buurtstraatkomitees op te lei, is ons besig om die stryd teen misdaad te wen.
Sedert Augustus 2001 is meer as 4 400 mense deur grondhervorming in die Wes-Kaap bevoordeel en ons is van plan om hierdie syfer oor die volgende paar jaar op te stoot na 7 000. Minister Gelderblom en sy Departement het, in vennootskap met die Nasionale Regering, ook daarin geslaag om te verseker dat 54% van hierdie bevoordeeldes vroue is en 40% jongmense, wat grondhervorming een van die belangrikste instrumente van direkte bemagtiging in ons provinsie maak. Om te verseker dat hierdie mense oor die lang termyn sukses behaal, het ons ook 'n nuwe landbou-opleidingsentrum op George geopen. Dit word gevolg deur die opening van 'n soortgelyke sentrum op Oudtshoorn vroeg vanjaar, en 'n derde op Vredendal aanstaande jaar.
Speaker, gelei deur Minister Dowry het die Provinsiale Kabinet nou die sakeplanne vir die voortgaande ontwikkeling van Mitchells Plain en Khayelitsha goedgekeur deur die Stedelike Hernuwingsprogram. In vennootskap met die Stad Kaapstad sal ons oor vyf jaar sentrale sakegebiede ter waarde van meer as R580 miljoen in hierdie twee groeipunte ontwikkel. Ons kyk ook met nuwe insigte na landelike ontwikkeling in gebiede soos die Sentrale Karoo om seker te maak dat ons provinsiale groei alle Wes-Kaapse gemeenskappe tot voordeel strek en nie net dié in stedelike gebiede nie. Ons het die afgelope jaar ook goeie vordering gemaak met die verstewiging van die samewerking en koördinering tussen ons Provinsiale Regering en die munisipaliteite van die Wes-Kaap.
Ons pogings tot ontwikkeling en beter geleenthede in gebiede waar dit die nodigste is, was ook die fokus van Minister McKenzie en sy Departement. Deur middel van groot byeenkomste soos die Krieketwêreldbeker-openingsgeleentheid en ook deur grondvlakinisiatiewe soos Sport se "Stepping Stones"-projek gaan ons voort om alle gemeenskappe op die pad na wêreldgehalte te bring.
Ten slotte, geagte Speaker, trap baie van ons wat in die Wes-Kaap woon in die strik dat ons vergeet hoe wonderlik die lewe in ons provinsie eintlik is. Ons vergeet dat die invloei van mense uit alle dele van Suid-Afrika en van oor die wêreld dien as bewys van ons voortgaande sukses. Ons vergeet dat ons met reg trots kan wees op die Wes-Kaap en dat ons daarop trots moet wees om hier te leef en werk. Bygesê, ons moet altyd onthou dat daar nog baie werk voorlê aan die verbetering van die lewenspeil van duisende in ons armste gemeenskappe.
Ek wil graag van hierdie geleentheid gebruik maak om my persoonlike waardering te betuig teenoor die leier van ons koalisievennoot in die Regering, Minister Rasool. Nêrens het dit duideliker na vore gekom hoe positief hierdie koalisie vir die Wes-Kaap is nie as gedurende ons Provinsiale Imbizo-fokusweek en die Presidensiële Imbizo verlede jaar, toe die mense van die provinsie in groot getalle ons Regering onderskryf het en hul waardering uitgespreek het oor ons bereidheid om saam te werk in belang van hul gemeenskappe.
Ek is ook trots op die staatsdiens in ons provinsie onder die leierskap van ons Direkteur-generaal, dr. Gilbert Lawrence, en die onderskeie departementshoofde. Die mense van die Wes-Kaap kan daarop trots wees om ongeveer 68 000 uiters bekwame mans en vroue in ons staatsdiens hê, en namens die Regering en die mense van die provinsie dra ek ons dank aan hulle oor. Ons sal ook vanaand tydens 'n gala-dinee in die Paarl ons staatsdiensamptenare vir hul uitnemende diens tydens die eerste tien jaar van demokrasie vereer.
By geleentheid van ons eerste dekade van demokrasie en gedagtig aan ons eerste vrygebore geslag kinders moet ons ook in gedagte hou dat die uitdagings waarvoor ons nog te staan sal kom, te bowe gekom sal word deur dieselfde sterk vennootskappe wat ons tot hier toe gebring het.
In die woorde van een van die Wes-Kaap se mees gerespekteerde seuns, dr. Franklin Sonn: "Die beste lê nog voor."
Wanneer swart, wit en bruin mense hande vat en koppe bymekaarsit, het ons die beste kans op sukses met die verbetering van almal se lewens.
Laat ons hande vat om ons provinsie van wêreldgehalte te bou. Saam sal ons vir ons seuns en dogters in die Wes-Kaap 'n regverdige deel verseker.
<fn>GOV-ZA.2004.jul.72093.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Ter herdenking van tien jaar van demokrasie het die Wes-Kaapse Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, 'n seminaar getiteld Progressiewe Vervulling van Omgewingsregte aangebied. Die seminaar is deur die Departement se Hoofdirektoraat van Omgewings- en Grondbeplanning onder leiding van Me. Dipolelo Elford, aangebied
Hierdie geleentheid het by die Spier Landgoed naby Stellenbosch op 2 Junie 2004 plaasgevind. Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsleiers, nie-staats en gemeenskaps-organisasies, asook vooraanstaande verteenwoordigers uit die privaat sektor, insluitend nywerheids- en ontwikkelings-gerigte kenners, was teenwoordig. Die tema van die seminaar het elkeen se reg tot 'n gesonde omgewing, wat niemand se gesondheid of welstand nadelig beïnvloed, beklemtoon. Verder sal die omgewing vir die huidige en toekomstige geslag bewaar en beskerm word. Dit moet bereik word met redelike wetgewing en toepaslike ondersteunende maatreëls.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.jul.79485.2010-03-24.af.txt</fn>
Die groei van die rand het positiewe gevolge vir sommige bedrywe, terwyl dit weer ander negatief beïnvloed. Die toestand in landbou markte affekteer die hele spektrum, vanaf die inkomste van boere tot die handelsbalans. Meer as die helfte van die land se landbou uitvoere kom van die Wes-Kaap af met sowat 60% van die Wes-Kaapse landbouproduksie wat vir die uitvoermark bedoel is. Die fluktuasie van die rand teenoor die meeste geldeenhede sal beslis oor die lang termyn, wesenlike gevolge hê.
Landbou is die enigste sektor waar daar 'n toename was in werksgeleenthede. Statistieke toon aan dat die gemiddelde besoldiging van plaasarbeiders in die Wes-Kaap 25% hoër is as die gemiddelde in Suid-Afrika. 'n Sterker rand kan dit waarskynlik drasties verander. Oor die langtermyn kan 'n sterker rand, gepaardgaande met die droogte noodwending strukturele veranderings vereis ten einde die doelwitte van IKAPA ELIHLUMAYO - die groeiende Kaap, te bereik.
Navorsing deur ekonome van die Departement van Landbou op Elsenburg toon dat vrye monitêre en kommoditeits markte steeds die meeste voordele vir die ekonomie inhou, maar daar is 'n dringende behoefte aan effektiewe strategiese beplanning, finansiële risikobestuurstelsels en dat die vereiste gebeurlikheidsbeplanning in plek moet wees.
Die navorsing het ook aangedui dat deelnemers wat 'n direkte belang by die wisselkoers het, hul besigheidsaktiwiteite moet herorganiseer om die fluktuerende aard van wêreldmarkte en die wisselkoers, die hoof te bied.
Ons sal saam met ander rolspelers die situasie monitor. Die wisseling wat die rand se posisie teenoor ander groot geldeenhede tot gevolg het, sal later vanjaar in diepte bespreek word tydens die landbouberaad vir die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.jun.71938.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Terwyl klem gelê is op die nasionale tema vir WOD, naamlik "'n Dekade van volhoubaarheid. Ons omgewing! Ons toekoms", is 'n meer gerigte internasionale tema, "Gesoek! See en Oseaan, Dood of Lewendig", ook belig by die uitstalling wat plaasgevind het by die Bridgton Gemeenskapsentrum op Oudtshoorn.
Leerders en opvoeders, asook lede van die publiek uit daardie omgewing, is uitgenooi na die uitstalling. Skole het die geleentheid gekry om deel te neem aan 'n kunskompetisie wat aspekte van die temas sou uitlig, met inbegrip van besoedeling en afval. Verskeie pryse kon gewen word.
Dit was 'n belangrike geleentheid om op uitstalling iets te sien soos 'n taspoel met verskillende seediere daarin, items gemaak van hersikleerde produkte en 'n poppekas, asook uitstallings oor gemeenskapsveiligheid deur die SAPD, MIV-vigsopvoeding en die brandweer, en selfs drama- en dansonderrig, om maar enkele van die interessanthede te noem. Daarby het die geleentheid vir sommige besoekers om plase en grotte in die omgewing te besoek bygedra tot die opwinding. Vir meer inligting, skakel vir Russell Mehl op 483 2752 of 082 448 4763, epos rmehl@pgwc.gov.za of besoek ons webwerf by www.capegateway.gov.za.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.jun.71938.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Terwyl klem gelê is op die nasionale tema vir WOD, naamlik "'n Dekade van volhoubaarheid. Ons omgewing! Ons toekoms", is 'n meer gerigte internasionale tema, "Gesoek! See en Oseaan, Dood of Lewendig", ook belig by die uitstalling wat plaasgevind het by die Bridgton Gemeenskapsentrum op Oudtshoorn.
Leerders en opvoeders, asook lede van die publiek uit daardie omgewing, is uitgenooi na die uitstalling. Skole het die geleentheid gekry om deel te neem aan 'n kunskompetisie wat aspekte van die temas sou uitlig, met inbegrip van besoedeling en afval. Verskeie pryse kon gewen word.
Dit was 'n belangrike geleentheid om op uitstalling iets te sien soos 'n taspoel met verskillende seediere daarin, items gemaak van hersikleerde produkte en 'n poppekas, asook uitstallings oor gemeenskapsveiligheid deur die SAPD, MIV-vigsopvoeding en die brandweer, en selfs drama- en dansonderrig, om maar enkele van die interessanthede te noem. Daarby het die geleentheid vir sommige besoekers om plase en grotte in die omgewing te besoek bygedra tot die opwinding. Vir meer inligting, skakel vir Russell Mehl op 483 2752 of 082 448 4763, epos rmehl@pgwc.gov.za of besoek ons webwerf by www.capegateway.gov.za.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.mar.59610.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is nie 'n gemeenskap in die Wes-Kaap wat nie geraak word deur die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program van die Wes-Kaap nie. Van die kleinste dorp, regdeur tot in Kaapstad word gemeenskappe se behoeftes in ag geneem en word projekte geloods wat 'n direkte positiewe impak het op die lewenskwaliteit van gemeenskappe - Dit geld ook vir Murraysburg, 160 km vanaf Beaufort-Wes wat 'n bevolking van 6082 het.
Daarom is dit 'n voorreg om 'n bedrag van R3,4 miljoen te oorhandig aan die Burgemeester van die Sentraal-Karoo Distriksmunisipaliteit vir infrastruktuur projekte in Murraysburg. Hierdie fondse is bewillig uit die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program. (GMIP) Die volgende projekte in Murraysburg sal hieruit befonds word: Die opgradering van stormwaterdreinering, nuwe hoëmasbeligting, opgradering van sportfasiliteite, en die opgradering van die hoof rioolpompstasie.
Regoor die Wes-Kaap laat GMIP sy teenwoordigheid geld in alle gemeenskappe. Daar is tans 154 infrastruktuur projekte, in alle fases van konstruksie, met 'n totale waarde van R 247,02 miljoen wat regoor die provinsie geïmplementeer word. In die huidige finansiële jaar befonds die Departement van Plaaslike Regering deur die GMIP program 'n bedrag van R183,7 miljoen.
Is 2 projekte ter waarde van R17,2 miljoen in die goedkeuringsproses.
GMIP ondersteun munisipaliteite in die voorsiening van nuwe infrastruktuur sowel as die rehabilitasie en opgradering van bestaande infrastruktuur. GMIP fondse word toegewys aan sewe projek kategorieë naamlik water, riolering, paaie, vullis terreine, gemeenskapsbeligting, stormwater en gemeenskapsfasiliteite en dienste.
Die ideaal is om al ons gemeenskappe in staat te stel om 'n normale lewe te lei wat vry is van beperkinge wat infrastruktuur of die gebrek daaraan stel. Dit is waarom GMIP se bydrae so waardevol is, en waarom die program so 'n groot rol te speel het in armoedeverligting. Deur GMIP lê die Departement van Plaaslike Regering in die Wes-Kaap 'n stewige fondament vir die provinsiale visie van iKapa elihlumayo: Hoop, Lewering & Waardigheid vir die volgende dekade.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.may.69523.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring deur die Wes-Kaapse Gesondheidsminister, Pierre Uys, op Verpleegkunde Dag, 12 May 2004.
Die verpleegberoep wêreldwyd het verskeie merkwaardige mense opgelewer. Florence Nightingale is vandag 'n internasionaal bekende naam. In die Wes-Kaap spog ons met Machelle Crystal Gordon, naaswenner in die Nasionale Cecilia Makiwane Toekennings en Alec Nicholas Alexander, die Wes-Kaap se kandidaat in die Nasionale Marilyn Lahana Trust Omgee Toekenning, om slegs na twee plaaslike presteerders te verwys. In die Wes-Kaap het 22 verpleegkundiges reeds provinsiale toekennings ontvang.
Verpleegkunde is jarelank reeds 'n hoogs begeerde en eerbare beroep wat toegewyde vrywilligers vanuit alle vlakke van die samelewing trek. Vandag is die verpleegberoep hoogs geskoold wat opgeleide verpleegpersoneel in 'n verskeidenheid dissiplines benodig. Ek ondersteun Verpleegkunde Dag omdat ek glo dat ons, as a nasie, hulde moet bring aan ons duisende der duisende verpleegkundiges wat hul diensbelofte in hospitale en klinieke dwarsoor die land gestalte gee. Dit is 'n belofte van diens aan die mensdom wat die edele tradisie van die beroep vereer deur altyd die gesondheid van pasiënte as 'n prioriteit te beskou.
Gesondheidsdienste dwarsoor die wêreld staar die uitdaging van 'n verpleërtekorte in die gesig. Suid-Afrika, met sy hoë opleidingstandaarde, skep 'n uiters gesogde verpleër gemeenskap. Ons moet weer kyk na ons strategie om verpleegkundiges te behou as ons die uitvloei van verpleegvaardighede uit die land wil stuit.
'n Eerste prioriteit is die skepping van beter werksgeleenthede insluitende 'n verbeterde salaris- en toelaagstruktuur. Ons kan nie bekostig om kosbare verpleegvaardighede, wat noodsaaklik is in ons eie gesondheidssentrums, te verloor weens 'n gewaarde traak-my-nie-agtige houding nie.
Mag Verpleegkunde Dag sy doel dien om klem te lê op die hoë dunk wat ons van ons verpleegberoep het. Ek wil ons verpleegkundiges die versekering gee: die Wes-Kaap gee om vir julle. Ons het julle nodig, ons admirer julle en ons bring hulde aan julle. Julle is werklik mense wat geroepe voel om jul medemens te dien. Ons bedank julle vir julle lojaliteit aan julle beroep. Ek weet dit is nie net lojaliteit alleen wat die brood op die tafel sit nie, maar wees verseker dat ek sal veg vir 'n beter bedeling vir al ons verpleegkundiges.
Cecilia Makiwane was the first registered black nurse to be recognized by the Government almost a century ago. The awards seek to motivate and inspire nurses by recognizing and rewarding excellence.
The Marilyn Lahana Trust Caring Award recognizes outstanding members of the nursing and midwifery professions. The award commemorates Marilyn Lahana, a nurse who died in 1996 after contracting the Ebola virus from a patient.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.may.69523.69523.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verpleegberoep wêreldwyd het verskeie merkwaardige mense opgelewer. Florence Nightingale is vandag 'n internasionaal bekende naam. In die Wes-Kaap spog ons met Machelle Crystal Gordon, naaswenner in die Nasionale Cecilia Makiwane Toekennings en Alec Nicholas Alexander, die Wes-Kaap se kandidaat in die Nasionale Marilyn Lahana Trust Omgee Toekenning, om slegs na twee plaaslike presteerders te verwys. In die Wes-Kaap het 22 verpleegkundiges reeds provinsiale toekennings ontvang.
Verpleegkunde is jarelank reeds 'n hoogs begeerde en eerbare beroep wat toegewyde vrywilligers vanuit alle vlakke van die samelewing trek. Vandag is die verpleegberoep hoogs geskoold wat opgeleide verpleegpersoneel in 'n verskeidenheid dissiplines benodig. Ek ondersteun Verpleegkunde Dag omdat ek glo dat ons, as a nasie, hulde moet bring aan ons duisende der duisende verpleegkundiges wat hul diensbelofte in hospitale en klinieke dwarsoor die land gestalte gee. Dit is 'n belofte van diens aan die mensdom wat die edele tradisie van die beroep vereer deur altyd die gesondheid van pasiënte as 'n prioriteit te beskou.
Gesondheidsdienste dwarsoor die wêreld staar die uitdaging van 'n verpleërtekorte in die gesig. Suid-Afrika, met sy hoë opleidingstandaarde, skep 'n uiters gesogde verpleër gemeenskap. Ons moet weer kyk na ons strategie om verpleegkundiges te behou as ons die uitvloei van verpleegvaardighede uit die land wil stuit.
n Eerste prioriteit is die skepping van beter werksgeleenthede insluitende 'n verbeterde salaris- en toelaagstruktuur. Ons kan nie bekostig om kosbare verpleegvaardighede, wat noodsaaklik is in ons eie gesondheidssentrums, te verloor weens 'n gewaarde traak-my-nie-agtige houding nie.
Mag Verpleegkunde Dag sy doel dien om klem te lê op die hoë dunk wat ons van ons verpleegberoep het. Ek wil ons verpleegkundiges die versekering gee: die Wes-Kaap gee om vir julle. Ons het julle nodig, ons admirer julle en ons bring hulde aan julle. Julle is werklik mense wat geroepe voel om jul medemens te dien. Ons bedank julle vir julle lojaliteit aan julle beroep. Ek weet dit is nie net lojaliteit alleen wat die brood op die tafel sit nie, maar wees verseker dat ek sal veg vir 'n beter bedeling vir al ons verpleegkundiges.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.may.70498.2010-03-02.af.txt</fn>
Daar het verlede week verskeie onrusbarende berigte oor die televisie en in die media verskyn oor 'n voorval waarin 'n boer van De Doorns na bewering verskeie arbeidershuise op sy plaas, met 'n stootskraper sou omgestoot het.
Dit het my genoodsaak om Maandag 'n besoek aan De Doorns te bring ten einde my persoonlik van al die feite te vergewis. Ek het gister met verskeie rolspelers en instansies op De Doorns ontmoet, onder wie die betrokke grondeienaar, raadslid Freddie Speelman, mnr Lionel Beerwinkel van die Departement Grondsake en die bestuur van die Hexvallei Tafeldruif Assosiasie.
Tydens my besoek het ek ook 'n ter plaatse inspeksie van die beweerde gesloopte huise gedoen. Al die betrokke partye is dit eens dat berigte verlede week oor die televisienuus eensydig was en deurspek was met onbevestigde bewerings rakende die beweerde slopings van die huise.
Hierdie tipe eensydige beriggewing doen afbreek aan die bou van gesonde verhoudinge binne die landboubedryf en dit is werklik betreurenswaardig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.may.70498.70498.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar het verlede week verskeie onrusbarende berigte oor die televisie en in die media verskyn oor 'n voorval waarin 'n boer van De Doorns na bewering verskeie arbeidershuise op sy plaas, met 'n stootskraper sou omgestoot het.
Dit het my genoodsaak om Maandag 'n besoek aan De Doorns te bring ten einde my persoonlik van al die feite te vergewis. Ek het gister met verskeie rolspelers en instansies op De Doorns ontmoet, onder wie die betrokke grondeienaar, raadslid Freddie Speelman, mnr Lionel Beerwinkel van die Departement Grondsake en die bestuur van die Hexvallei Tafeldruif Assosiasie.
Tydens my besoek het ek ook 'n ter plaatse inspeksie van die beweerde gesloopte huise gedoen. Al die betrokke partye is dit eens dat berigte verlede week oor die televisienuus eensydig was en deurspek was met onbevestigde bewerings rakende die beweerde slopings van die huise.
Hierdie tipe eensydige beriggewing doen afbreek aan die bou van gesonde verhoudinge binne die landboubedryf en dit is werklik betreurenswaardig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.may.73720.73720.2010-03-24.af.txt</fn>
Na aanleiding van die geweldige afmetings wat die drooogte in sekere dele van die Wes-Kaap besig is om aan te neem, het die Wes-Kaapse Departement van Landbou reeds by die Nasionale Departement van Landbou aansoek gedoen om verdere befondsing vir hulp aan drooggeteisterde boere.
Die Departement van Landbou(Wes-Kaap) het reeds sedert Februarie 2004 'n bedrag van bykans R11 miljoen bestee om boere te help.
Die hulp aan boere deur die Departement geskied by wyse van 'n proses van subsudiering vir voeraankope by koöperasies en is bepaal op 30 groot vee-eenhede per maand per boer.
Ek sal volgende week van die areas besoek en sal ook met kleinboere in die Hopefield omgewing ontmoet ten einde my persoonlik van toestande te vergewis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.nov.90460.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Ten einde die prioriteitsdoelwitte van die Nasionale Afvalbestuurstrategie te verwesenlik het die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning begin met 'n projek ter ontwikkeling van 'n Plan vir die Bestuur van Gevaarlike Afval (PBGA) vir die Provinsie Wes-Kaap. Met hierdie plan word beoog om die manier waarop in die Wes-Kaap met gevaarlike afval gewerk word, te verander. Die bedoeling is om rekenpligtigheid, wieg-tot-graf-bestuur, en die hiërargiese benadering van gevaarlike afval bestuur te bevorder met beklemtoning op die vermindering van gevaarlike afval.
Alle belangstellende en betrokke partye in die Wes-Kaap Provinsie word uitgenooi om deel te neem aan die volgende werksessies wat gerig is om 'n konsepplan vir die bestuur van gevaarlike afval in die Wes-Kaap Provinsie te bespreek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.nov.90989.90989.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se Calitzdorp Riviererosie Beskermingswerke Projek het 'n Toekenning vir Goeie Praktyke ontvang van die organiseerders van 'n internasionale kompetisie waaraan meer as 700 projekte deelgeneem het. Die kompetisie, wat deur die Verenigde Nasies en die Dubai Munisipaliteit geïnisieer is, het ten doel om projekte en inisiatiewe waar vennootskappe, volhoubaarheid en positiewe impak op die omgewing 'n deurslaggewende rol speel, te vereer.
Gedurende Maart 2000 het die opvangsgebied van die Gamka Rivier buitengewone hoë reënval ervaar wat grootskaalse vloede en vloedskade veroorsaak het. Van besondere belang was die erosie wat naby Calitzdorp plaasgevind het. Meer as 'n 1000 meter langs die rivier is ernstig geërodeer, en boorde en wingerde op die rivieroewer is oor 'n breedte van meer as 120 meter vanaf die rivier weggespoel, insluitend die besproeiingsraad se kanaal.
Aangesien die besproeiingsraad nie die finansiële las van erosie beskermingswerke kon dra nie, moes befondsing elders bekom word. Die kanaal is dringend herstel om watertoevoer na die velde onder besproeiing te herstel, maar die ses meter hoë rivieroewer was steeds besonders kwesbaar vir erosie. 'n Aantal waterreflekteerders is ook in die rivier gebou om verdere erosie te verhoed en om die vestiging van natuurlike plantegroei stroomaf van die waterreflekteerders op die rivieroewer aan te moedig. 'n Waterreflekteerder is 'n wal gebou van draadmandjies, gevul met verskillende groottes klippe, geposisioneer teen 'n reghoek met die rivieroewer en uitsteek in die rivier.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap het fondse vanuit hul Armoedeverligtingsbegroting bewillig, terwyl die Departement van Waterwese en Bosbou die balans uit hul Vloedverligtingsbegroting bygedra het om Departement Landbou in staat te stel om hierdie projek af te handel. Hierdie innoverende en waardevolle vennootskap tussen die nasionale en provinsiale regerings het 'n oplossing vir die probleem beteken.
Werkloosheid skep groot sosio-ekonomiese probleme en armoede in die Calitzdorp-omgewing. Die projek is dus ook ontwerp om optimaal gebruik te maak van hande-arbeid; gevolglik is aan gemiddeld 100 mense oor die periode van drie en 'n half maande werk verskaf. Die werklose gemeenskap is terselfdertyd bemagtig om deur die proses opleiding te ontvang in die basiese vaardighede om hierdie soort werk as subkontrakteurs te doen. Sommige persone van die groep is reeds intussen by soortgelyk projekte in die omgewing betrek.
Vir meer inligting: André Roux by 021 808 5340.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.nov.92652.92652.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar daar is nog ongelooflik baie wat gedoen moet word om Landbou tot sy volle potensiaal te ontwikkel tot 'n bedryf waarin alle rolspelers hulle regmatige plek moet inneem.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Die regering van die Wes kaap is daarop ingestel om op 'n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL, is die twee begrippe wat die ooreenkoms wat die Wes-Kaapse regering met al die mense aangegaan het om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval, omsluit.
Waardigheid, billikheid en welvaart,is die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, moet ons wegbeweeg van maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, deur die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter. Hierdie tuiste vir almal, beteken ook dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Wanneer ons van hervorming binne Landbou praat, praat ons nie van handouts van grond of geld terwille van windowdressing nie, maar is ons ernstig oor die vestiging van projekte wat 'n verskil gaan maak aan die lewensomstandighede van voorheen benadeelde mense soos u. Dit is vir ons belangrik dat daar 'n vennootskap sal wees tussen ons en u waar ons aan u die nodige ondersteuning sal bied op verskeie terreine terwyl ons van u verwag om verantwoordelik op te tree en waardige toegewyde rentmeesters te wees van hierdie bydrae van die regering aan u.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.nov.92656.92656.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om eerstens te sê dat ek besondere simpatie en empatie het met boere wie hierdie jaar nie stropers op die lande gaan hê om 'n oes in te bring nie. Ek het verneem van hartseer verhale van boere wat genoodsaak is om implemente te moet verkoop om veevoer te kan koop. U verlies en skade is die Wes-Kaap se verlies en skade en van u moet begin kyk na volgende jaar omdat daar hierdie jaar geen inkomste sal wees nie.
Vanaf regeringskant het ons tot sover alles moontlik gedoen om u by te staan en sal ek nog steeds alles moontlik doen om u lot te verlig. U het reeds verneem dat die nasionale regering R400 miljoen bewillig het vir droogtehulp. Hiervan gaan die Wes-Kaap slegs R9 miljoen ontvang. Hiervan moet R1 miljoen gebruik word vir die sink van nuwe boorgate. Ons is nog nie ingelig oor die riglyne vir die toekenning van die fondse en die boorgate nie. Dit moet nog geproklameer word. Laat my egter toe om te sê dat my departement nie sal voete sleep met die uitbetaling van hierdie fondse nie.
Dit is egter duidelik dat daar nie net oë op die regering moet wees vir hulp aan boere nie. Ek het reeds 'n maand terug gesprek gevoer met al ons groot kommersiële banke en die Landbank waarin ek versoek het dat ons boere simpatiek hanteer moet word en dat krane, by wyse van spreke, nie summier toegedraai moet word nie. Dit sal vroeg in Desember opgevolg word met nog 'n gesprek.
Dit is egter duidelik dat meer rolspelers nou moet betrokke raak. Ek verwys na ons koöperasies wie, net soos die banke, simpatiek moet staan teenoor ons boere. Vandag wil ek gebruik om 'n beroep op die besture van koöperasies te doen om vir die volgende ruk met geduld, met begrip en met meelewing te handel teenoor ons boere veal die wat bitter swaar geraak word deur die knellende droogte.
Ander sfere van regering sal egter ook na die tafel moet kom met praktiese en tasbare hulp vir ons boere. Daarom doen ek vandag ook 'n beroep op munisipaliteite met droogte gebiede binne hulle geografiese areas van verantwoordelikheid om baie dringend en daadwerklik hulp te oorweeg vir ons boere of dit nou grondbelasting toegewings is, spesiale kortings op water en elektrisiteit ef enige ander vorm van hulp wat prakties moontlik is.
Ek wil u weer eens verseker van my voortgesette ondersteuning en wil ek vandag ook weer onderneem dat, waar u 'n bate is van die provinsie wat tydelik noustrop trek, ek alles moontlik sal doen om u las te verlig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.oct.87642.87642.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons is opgewonde oor projekte soos hierdie, waarin daar die afgelope tyd baie toewyding en spanwerk ingegaan het om vir u, wat oor soveel jare nie die voorreg gehad het om as ware Suid-Afrikaners ook te mag aansit aan die tafel waartoe baie van u, met u sweet, bygedra het nie, nuwe geleenthede te skep.
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar die bydrae van landbou word heeltemal onderskat. Die rol van landbou, om die ongeregtighede van die verlede daadwerklik aan te spreek, is seker een van dié belangrikste, indien dit nie die heel belangrikste is nie. Landbou maak 'n wesenlike verskil aan ons almal se lewens.
Vir die Regering van die Wes-Kaap is die proses van Grondhervorming hoog op die prioriteitslys. Vir die Departement van Landbou is die programme wat daarmee gepaard gaan net so belangrik, aangesien ons wil hê dat elke projek wat aangepak word, volhoubaar sal wees. Dit moet ons help om permanente werk te verskaf en u en u kinders se lewensomstandighede so te verbeter dat u met trots kan sê u is volwaardige burgers van hierdie mooi provinsie.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Landbou is vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers. Ons het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe. Hierdie proses is reeds opdreef in die Wes-Kaap en dit word elke dag moet groter toewyding aangepak.
Soos ek reeds vroëer gesê het, geniet grondhervorming die hoogste prioriteit in 'n poging om die ongelykhede van die verlede aan te spreek. Dit is belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol met hierdie uitdagings te handel. 'n Nuwe program; Boerevestiging en Ontwikkeling is geskep. Dit beteken dat die volledige pakket wat deur boere benodig word om volhoubaar gevestig te word, binne een program resorteer.
In die Landbou begroting het ons byna R70 miljoen beskikbaar gestel om seker te maak dat ons daarin slaag om van elke projek wat ons aanpak, 'n sukses te maak. Daar is tans 109 projekte waarby opkomende boere betrokke is en ons spandeer in die omgewing van R33 miljoen hieraan. Daar is huidiglik 28 voedselsekuriteits-projekte aan die gang, waarvan die meeste in die Kaapstad Metropool is.
Om seker te maak dat ons nuwe boere behoorlik toerus, is baie vordering die afgelope jaar gemaak met die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan veral plaaswerkers en hulpbronarm boere uit veral die historiese benadeelde gemeenskappe. Gedurende die afgelope jaar het ongeveer 2000 individue uit hierdie teikengroep opleiding ontvang. Vanjaar wil ons hierdie getal verhoog na ongeveer 2500 individue.
Dit bring my by u. As minister van landbou in die Wes-Kaap is ek baie opgewonde oor die oorhandiging wat vandag hier plaasvind. Hierdie poging tussen my departement en u organisasie moet vir u 'n bewys wees dat ons ernstig is om te sorg dat u ook n deel kry van dit waarvan ek tot nou toe gepraat het. Hiermee sluit ons vandag weer met mekaar' n ooreenkoms, wat nie net sekere verantwoordelikhede van ons vra, ten opsigte van die behoorlike omsien na die toerusting en die bemagtigings aspekte nie, maar ons sê ook aan mekaar, ons sal saamwerk om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
<fn>GOV-ZA.2004.oct.89365.89365.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om saam met u te mag verkeer, terwyl u, as 'n groep amptenare van die Departement, hier bymekaar is om te besin oor u bydrae en die pad vorentoe in die mees aktuele program binne die landbousektor op die oomblik.
Agriculture is in the front line of the fight against poverty. That is why our Department must become an agent in the process of delivery and that is why each and every one of us is important in what we do and how we do it.
Dit is wat ons in Landbou moet bereik!! Om ook deur Landbou 'n tuiste vir almal te skep en dit is waarmee ons besig is en dit is julle taak.
Ek is terdeë bewus van die uitdagings wat landbou in die gesig staar en ons besef dat die kwessie van grondhervorming met al sy fasette die hoogste prioriteit moet geniet.
Dit vra van ons dat ons onsself sal toerus met die nodige kennis en vaardigheid om te deel met die praktiese uitdagings. Dit vra 'n insig in die aspirasies van die potensiële begunstigdes. Dit sal ook van ons 'n eerlike evaluasie van die vermoë van sodanige persone vra om sodoende te bepaal wat nodig is om elke projek suksesvol te bestuur om toe te sien dat daar geen mislukkings is nie. Ons moet sorg dat elke projek wat ons aanpak volhoubaar is.
Elkeen van u het die verantwoordelikheid om ook te sorg dat daar 'n balans is wat die reeds gevestigde gedeelte van Landbou aan betref. Ons het nodig dat die rol van kommersiële boere erken word en steeds uitgebou sal word met die nodige hulp en ondersteuning van ons kant af.
Daar is 'n ander saak wat ek moet aanspreek, naamlik die voortdurende aantygings dat plaaswerkers deur hulle werkgewers aangerand of mishandel word. Hierdie is ernstige aantygings en ek het my al telkens daaroor uitgespreek. Ons standpunt is duidelik en ook die van georganiseerde landbou. So iets sal nie geduld word nie.
Wat egter kommerwekkend is, is dat elke geval wat aan my gerapporteer is, het ek laat ondersoek, en elke keer was daar geen gronde vir sodanige aantyging nie. Net soos wat ek gewaarsku het dat ons nie sulke optrede sal duld nie, moet ek 'n waarskuwing rig aan diegene wat voortdurend daarop uit is om verdag te saai oor die optrede van kommersiële boere. U speel met vuur, want sulke onverantwoordelike optrede kan baie duur gevolge hê vir byvoorbeeld ons Landbou uitvoere.
Ek vra weer dat waar daar klagtes is, moet u dit by my of die departement rapporteer met die naam van die werkgewer en die plaas, maar in dieselfde asem vra ek dat diegene wat hierdie onverantwoordelike aantygings in die openbaar maak, vir watter duistere rede ookal, onmiddellik daarmee sal staak.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.oct.89512.2010-03-24.af.txt</fn>
Weet jy dalk van iemand wat 'n uitstaande prestasie gelewer of iets besonders in belang van die Wes-Kaap gedoen het?
Die Wes-Kaapse Provinsiale Eerbewysewet (1999) maak dit moontlik vir enigeen om 'n Wes-Kapenaar, of ook buitelanders, wat uitsonderlik gepresteer of buitengewoon verdienstelike diens in belang van die Provinsie gelewer het, vir 'n eerbewys te benoem.
Eervolle vermelding vir mense wat ander met hul verdienstelike en voorbeeldige optrede geïnspireer het. Hier word veral na die jeug gekyk.
Jy kan mense benoem wat gepresteer het op tegnologiese, nywerheids-, sake-, arbeids-, akademiese, navorsings-, sport- en kunsgebied, of op die gebied van jeugleierskap of gemeenskapsdiens.
Die Adviespaneel sal alle benoemings oorweeg en dan aanbevelings aan die Premier en Provinsiale Kabinet maak, wat die finale besluit neem ten einde vroeg in 2005 die toekennings te maak.
of faks dit na: 021 483 3358.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2004.oct.89512.89512.2010-03-24.af.txt</fn>
Weet jy dalk van iemand wat 'n uitstaande prestasie gelewer of iets besonders in belang van die Wes-Kaap gedoen het?
Die Wes-Kaapse Provinsiale Eerbewysewet maak dit moontlik vir enigeen om 'n Wes-Kapenaar, of ook buitelanders, wat uitsonderlik gepresteer of buitengewoon verdienstelike diens in belang van die Provinsie gelewer het, vir 'n eerbewys te benoem.
Eervolle vermelding vir mense wat ander met hul verdienstelike en voorbeeldige optrede geïnspireer het. Hier word veral na die jeug gekyk.
Jy kan mense benoem wat gepresteer het op tegnologiese, nywerheids-, sake-, arbeids-, akademiese, navorsings-, sport- en kunsgebied, of op die gebied van jeugleierskap of gemeenskapsdiens.
Die Adviespaneel sal alle benoemings oorweeg en dan aanbevelings aan die Premier en Provinsiale Kabinet maak, wat die finale besluit neem ten einde vroeg in 2005 die toekennings te maak.
of faks dit na: 021 483 3358.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004.oct.90460.90460.2010-03-24.af.txt</fn>
Ten einde die prioriteitsdoelwitte van die Nasionale Afvalbestuurstrategie te verwesenlik het die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning begin met 'n projek ter ontwikkeling van 'n Plan vir die Bestuur van Gevaarlike Afval (PBGA) vir die Provinsie Wes-Kaap. Met hierdie plan word beoog om die manier waarop in die Wes-Kaap met gevaarlike afval gewerk word, te verander. Die bedoeling is om rekenpligtigheid, wieg-tot-graf-bestuur, en die hiërargiese benadering van gevaarlike afval bestuur te bevorder met beklemtoning op die vermindering van gevaarlike afval.
Alle belangstellende en betrokke partye in die Wes-Kaap Provinsie word uitgenooi om deel te neem aan die volgende werksessies wat gerig is om 'n konsepplan vir die bestuur van gevaarlike afval in die Wes-Kaap Provinsie te bespreek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2004Scc_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Stel jou eie eis in!
Wie mag 'n eis instel?
Enigeen, behalwe regspersone soos maatskappye, korporasies of assosiasies.
n Persoon jonger as 21-jarige ouderdom, moet deur sy/haar ouer of wettige voog bygestaan word.
Teen wie mag 'n eis ingestel word?
Met uitsondering van die Staat, teen enigeen, insluitende maatskappye, korporasies, munisipaliteite of enige ander entiteite binne die hof se jurisdiksie gebied.
Watter bedrag kan geëis word?
n Bedrag wat nie R7 000 oorskry nie.
As jou eis R7 000 in waarde oorskry, kan jy 'n eis instel vir 'n kleiner bedrag, om sodoende jou eis voort te sit in die hof vir klein eise.
Watter sake word uitgesluit van die hof se jurisdiksie?
Eise wat R7 000 in waarde oorskry.
Eise teen die Staat.
Eise wat gegrond is op die sessie of oordrag van regte.
Eise vir skades aangerig soos laster, kwaadwillige vervolging, wederregtelike opsluiting, wederregtelike inhegtenisneming, verleiding en verbreking van troubelofte.
Eise vir die ontbinding van 'n huwelik.
Eise rakende die geldigheid van 'n testament.
Eise rakende 'n persoon se status in terme van sy geestelike bevoegdheid.
R7 000 oorskry nie.
Is jy verplig om jou eis in te stel by die hof vir klein eise?
Nee, jy mag besluit of jy jou eis wil instel by die hof vir klein eise of by enige ander geskikte hof.
ding van jou eis.
Verteenwoordiging deur 'n advokaat of prokureur word nie toegelaat nie. Jy mag wel, op eie kostes, vooraf advies inwin van 'n regsgeleerde.
Regsassistente en klerke van die hof vir klein eise sal jou gratis help.
Enige van die amptelike tale van Suid-Afrika mag in die hof gebruik word.
Reëlings vir 'n tolk moet vooraf by die klerk van die hof gemaak word, indien bewyse gegee moet word in 'n taal waarmee een van die partye nie ten volle vertroud is nie.
Kontak die teenparty (die persoon teen wie jy wettiglik prosedeer) in persoon, telefonies of skriftelik en versoek hom om jou eis na te kom.
As die teenparty nie aan jou eis voldoen nie, stuur aan hom 'n skriftelike aanmaning (lys die besonderhede van die feite waarop die eis gebaseer is, asook die bedrag van die eis) met 14 dae vergunning, vanaf die datum van ontvangs van jou skriftelike aanmaning, om jou eis na te kom.
Lewer die aanmaning af per hand of per aangetekende pos, aan die teenparty (die persoon teen wie jy wettiglik prosedeer).
Na 'n tydperk van 14 dae, rapporteer aan die klerk van die hof, in persoon met jou bewyse, dat die aanmaning afgelewer is aan die teenparty.
Jou skriftelike aanmaning en die bewys daarvan (bv. die poskantoor strokie) dat dit afgelewer is.
Enige kontrak, dokument of enige ander bewyse waarop jou eis gebaseer is, of wat verband hou daarmee.
Die teenparty se volle name, adres (woon en besigheidsadresse, indien beskikbaar) en telefoon nommers.
Wat is die pligte van die klerk van die hof?
Hy en die regsassistent sal jou dokumente deurgaan en jou help om 'n eenvoudige dagvaarding op te stel.
Hy sal jou verwittig van 'n datum en tyd vir die verhoor van jou eis.
Hy sal die dagvaarding uitreik en aan jou gee.
Wat doen jy met die dagvaarding?
Jy kan die dagvaarding aan die teenparty, in persoon, bestel/beteken. (Probeer om 'n ontvangserkenning te verkry).
Vir die betekening van die dagvaarding kan die dagvaarding en die geregsbode se diensfooi aan hom gegee word vir lewering aan die teenparty wat woonagtig is in sy distrik.
Wat doen jy dan?
As die geregsbode die diens aanvaar het, moet jy voor die verhoorda-tum 'n afskrif kry van sy skriftelike bewys dat hy dit gedoen het.
Hou jou kontrak, dokumentasie of enige ander bewyse waarop jou eis gebaseer is, byderhand.
Stel jou getuies in kennis van die verhoordatum en tyd en reël dat hulle teenwoordig sal wees by die hof op die bepaalde datum en tyd.
Moontlike stappe van die teenparty nadat die dagvaarding ontvang is.
Hy mag dalk voldoen aan die klaer se eis.
Hy mag dalk 'n skriftelike verklaring aan die klerk van die hof en 'n afskrif daarvan laat a.ewer aan die klaer, wat die re-des verskaf vir sy verdediging en die feite waarop dit gegrond is.
Hy mag dalk 'n teeneis instel, deur 'n skriftelike verklaring te laat a.ewer, wat dieselfde besonderhede bevat as dié wat nodig is vir 'n dagvaarding, deur die klerk van die hof.
As 'n pleidooi of teeneis ingestel word moet die hofverigtinge nog steeds bygewoon word.
Wat doen jy as die teenparty intussen jou eis nagekom het?
Voorsien aan hom 'n skriftelike ontvangserkenning daarvoor.
Stel die klerk van die hof onmiddellik in kennis daarvan dat jou eis nagekom is en dat jy dus nie verder sal voortgaan met die saak nie.
Wat doen jy op die bepaalde datum en tyd van die verhoor?
Jy moet persoonlik in die hof verskyn.
Maak seker dat jy al die dokumente by jou het waarop jou eis gebaseer is.
Maak seker dat alle getuies teenwoordig is.
Maak seker dat jy die skriftelike bewys het dat die dagvaarding aan die teenparty bestel is.
Die hofverrigtinge is informeel en eenvoudig.
Geen advokaat of prokureur mag namens jou verskyn nie.
Die kommissaris van die hof sal jou versoek om jou eis te stel. Stel die feite so kort as moonlik.
Beantwoord die vrae van die kommissaris en dien jou bewysstukke in.
Geen kruisondervraging tussen die partye word toegelaat nie. Alhoewel, met die kommissaris se toestemming, mag jy 'n paar vrae rig aan die teenparty.
Luister aandagtig na die teenparty se verduidelikings en as hy klaar gepraat het, bring al die feite wat hy in jou opinie nie korrek gegee het nie, onder die aandag van die kommissaris.
Nadat die kommissaris na jou, die teenparty en enige getuies wat teenwoordig is, geluister het, kan die hof sy beslissing gee. (Die kommissaris mag dalk ook aandui dat hy jou skrif-telik in kennis sal stel van sy uitspraak op 'n later stadium).
Daar kan nie geappelleer word teen die uitspraak of beslissing van die hof nie.
Algemene onreëlmatigheid rakende die verrigtinge.
Die hof se beslissing is. naal, behalwe as daar sommige redes vir hersiening bestaan.
Betaal die kostes wat die hof dalk teen jou mag maak. Die enigste kostes wat daar moontlik kan wees, is die kostes wat die teenparty aangegaan het vir die geregsbode.
Aanvaar die beslissing van die hof.
Die teenparty sal jou onmiddelik die bedrag betaal van die beslissing, as hy of sy die geld beskikbaar het. Gee hom onmiddellik, 'n kwitansie vir die bedrag ontvang.
In 'n geval waar die teenparty nie dadelik aan die beslissing kan voldoen nie, sal die hof sy. nansiële posisie en vermoë om die skuld en kostes te delg ondersoek en daarvolgens 'n bevel vir die betaling uitreik.
As die vonnisskuldenaar nie die beslissing of bevel van die hof nakom nie.
As die vonnisskuldenaar nie die beslissing of bevel van die hof vir klein eise nakom nie en jy wil die betrokke beslissing of bevel afdwing, sal die saak na die magistraatshof verwys word en die uit-voerings prosedures soos beskryf is deur die Magistraatshof Wet, 1944 (Wet 32 van 1944), sal gevolg word. Dit is belangrik om gebruik te maak van regsverteenwoordiging vir hierdie prosedure.
Hierdie pam.et lig jou slegs in oor die belangrikste stappe wat geneem moet word rakende die instel van 'n eis by die hof vir klein eise.
Indien jy hulp benodig met enige saak, kan jy die adres en telefoon nommer van die klerk van die hof vir klein eise ver-kry by jou plaaslike landdroskantoor.
<fn>GOV-ZA.2005.dec.119355.119355.2010-03-24.af.txt</fn>
Die prèmiere van Kampong vind op 1 Desember om 19:00 in die H.B. Thom-teater in Stellenbosch plaas. Op Vrydagaand 2 Desember kom die publiek aan die beurt en Saterdag om twaalfuur, vieruur en agtuur word die produksie vir plaaswerkers aangebied. Daar is reeds ongekende belangstelling in die produksie met versoeke wat instroom dat die produksie ook in ander dele van die land opgevoer word.
Die plaaswerkergemeenskap sou met die toetrede van minister Cobus Dowry tot die portefeulje Minister van Landbou vir die eerste keer tot sy reg kom en sou nie net in woord nie, maar ook in daad prioriteit word.
Nie net is daar 'n Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling in die lewe geroep nie, maar is daar ook met 'n proses begin om met plaaswerkers vir plaaswerkers te verseker dat plaaswerkergemeenskappe die erkenning geniet vir die rol wat hulle in landbou en daarmee saam in die land as geheel speel.
Vele studies onder plaaswerkergemeenskappe het 'n geskiedenis van marginalisering, diskriminasie en manipulasie blootgelê, wat tot fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap gelei het en wat nie sonder daadwerklike ingryping herstel sal kan word nie.
Daar is derhalwe besluit op 'n proses om 'n strategiese plan daar te stel om die wanpraktyke van die verlede reg te stel. Een van die strategiese prioriteite van die plan, gefasiliteer deur dr Christa van Louw, sou wees om die kunste as instrument aan te wend om die skewe waarhede rondom plaaswerkergemeenskappe te dekonstrueer en te rekonstrueer.
Die musiekblyspel, Kampong, geskryf deur Charl Frank met Jacoline Frank as choreograaf, doen juis dit. Werklose jongmense afkomstig van plase is die akteurs in 'n verhoogproduksie wat gevestigde persepsies oor plaaswerkergemeenskappe omkeer en 'n nuwe waarheid kom bring.
Kampong toon dat die plaaswerkergemeenskap nie gelyk is aan die populêre mites van drankverslaafdes (produkte van die dopstelsel nie), die laag geskooldes en mense met geen potensiaal nie. Hierdie stereotipe beelde word weerlê met die ontsluiting en ontginning van sluimerende uitvoerende-kunstepotensiaal.
Die verhaal van die skep van die musiekproduksie toon hoe eens verknegtes en reeds bemagtigdes na mekaar kan uitreik tot voordeel van beide partye. Randall Wicomb met sy eie unieke styl en besonderse kundigheid sou die geskrewe teks toonset soos net hy kan en daardeur enersyds in liriek en klank die ervaringe en belewenisse van plaaswerkergemeenskappe versinnebeeld en andersyds die sluimerende talente van agtergelates ontgin. Sy grootste frustrasie is die feit dat soveel talent vir jare onontgin gebly het. Die proses om dit om te keer, het nou maar net begin.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vir besprekings en navrae kan met Dalene Burger geskakel word by 082 922 4534.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.dec.119739.119739.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat 'n wonderlike, blye geleentheid! Ek is opgewonde en ek hoop u is saam met my opgewonde oor hierdie mylpaal van die plaaswerker gemeenskap van die Wes-Kaap.
Ek sê onomwonde dat die plaaswerker gemeenskap die stiefkind van die nuwe Suid-Afrika is. Die Wonderlike nuwe vryheid wat 11jaar gelede vir ons die weg moes baan na ons volkome menswaardigheid, het by die plaaswerker gemeenskap verby getrek. Die plaaswerker gemeenskap is agtergelaat as 'n groep sonder hoop wat tot 'n groot mate nog vasgebind is deur die kettings van apartheid op haas elke terrein van die lewe wat insluit gesondheidsdienste, onderwys, arbeid, sosiale dienste en behuising, om 'n paar te noem. Diep bewus van die miskenning van die regte van hierdie gemeenskap op ons groot uitgestrekte platteland, het ek as Minister van Landbou in die Wes-Kaap opdrag gegeee dat ons werk moet maak om 'n daadwerklike verandering in die kwaliteit van lewe van hierdie groep mense te weeg te bring.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Departement van Landbou erken die unieke behoeftes van die plaaswerkergemeenskap en het daarom 'n Subprogram: Plaaswerkeraangeleenthede geloods met die spesifieke doel om die dienste wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word effektief te koördineer. Die bevrediging van die ontwikkelingsbehoeftes van die plaaswerkergemeenskap verg egter 'n holistiese benadering waarin die sosiale, kulturele, ekonomiese en politieke behoeftes van die gemeenskap op 'n geïngtegreerde wyse aangespreek word.
My opdrag was dan ook dat enige aksie gebaseer moet word op 'n konkrete strategiese raamwerk waarin duidelike prioriteite en doelwitte uiteengesit moet word sodat ons nie verder op 'n lukrake wyse met die lewe en toekoms van plaaswerkers sal omgaan nie. Dit is vir my aangenaam om vanaand bekend te maak dat hierdie strategiese plan gister deur die kabinetskommitee goedgekeur is vir voorlegging aan die Wes-Kaapse Kabinet.
Ek wil glo dat dit nou die finale stap is om 'n program daar te stel wat 'n einde sal maak aan die marginalisering, diskriminasie en manipulasie wat 'n fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap tot gevolg gehad het en wat nou deur daadwerklike ingryping herstel kan word.
Dit is dan ook met die oog hierop dat my Departement onder die Sub Program Plaaswerker Aangeleenthede 'n bedrag bewillig het om spesifiek ook aandag te skenk aan die kulturele ontwikkeling van ons plaaswerkers.
Ons het 'n bedrag van R304 000 beskikbaar gestel aan die Plaaswerker-Kunste en Mediagroep (PKMG) wat moet fokus op die bewaring en uitbreiding van kultuuraktiwiteite in die plaaswerkergemeenskap om sodoende beeldende en uitvoerende kunste aan te wend vir opheffing en ontwikkelingsdoeleindes onder plaaswerkers.
Die PKMG is 'n implementeringsagentskap wat in oorleg met die kantoor van die Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling die sosiale uitdrukking van die plaaswerkersgemeenskap ontgin. Die klem val enersyds op die aanmoediging en ontwikkeling van kuns-, dans-, drama- en musiektalent om potensiaal bloot te lê. Andersyds word die kunste benut as voertuig vir inligtingsverskaffing en opheffing.
Die rede vir laasgenoemde is gesetel in die lae skolastiese peile en veral die hoë vlakke van nie-geletterdheid in plaaswerkergemeenskappe. Kultuurbedrywighede word dus as 'n meganisme gebruik om sekere waardes op plase te herbevestig. 'n Vername doel van die projek is om inligting oor basiese menseregte, soos vervat in die Suid-Afrikaanse Grondwet en die Handves vir Menseregte aan plaaswerkergemeenskappe oor te dra. Spesiale klem word gelê op kinder- en vroueregte.
Kinders en vroue is veral kwesbaar en uitgelewer en misdaadstatistiek dui op 'n kommerwekkende styging in onder andere onsedelike aanranding, kindermolestering en geweld teen vroue. As gevolg hiervan is 'n groot deel van die projek gewy aan die beskerming van kinder- en vroueregte. Interaktiewe gemeenskapteater, spesifieke forumteater, poppekas en rolspel word gebruik om probleme te identifiseer en dan saam met die hele deelnemende gemeenskap te bespreek en oplossings te soek. Bewusmaking en opvoeding ten opsigte van kwessies soos alkoholmisbruik en MIV/Vigs geskied ook deur middel van die kunste.
Die musiekblyspel "Kampong" wat vanaand opgevoer gaan word is 'n direkte uitvloeisel van hierdie program. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het R47 000 beskikbaar gestel om Kamong op die planke te bring.
Hierdie musiekblyspel wat die geesteskind van Charl Frank is, het daarin geslaag om rou onontginde talent uit die plaaswerker gemeenskap, wat nog nooit naby 'n verhoog was, te ontwikkel om vanaand hierdie wonderlike droom te bewaarheid. Dit is verder moontlik gemaak deur die ondersteuning van 'n groot gees soos Randall Wicomb en afgerond is met die behartiging van die choreografie deur Jacoline Frank.
Ek wil voorspel dat daar nog groot name uit hierdie groep na vore gaan tree soos wat Karin Kortjé die laaste klompie weke na vore getree het om haar hand namens die plaaswerker gemeenskap op te steek. In die Wes-Kaap is daar 'n poel van oor die 200 000 plaaswerkers met ongeveer 1.5 miljoen afhanklikes wat nog onontgin is.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vanaand is vir my die werklike begin van die pad om aan plaaswerkers 'n nuwe dimensie van lewe te gee op dieselfde dag waarop die vrystelling van die Kaapse slawe in 1838 herdenk word.
Ek wil u gelukwens met hierdie grootse poging en my dank en waardering uitspreek teenoor elke persoon en instansie wat 'n bydrae gelewer het om hiervan 'n sukses te maak. U lê hierdeur nog 'n steen in die skep van 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
<fn>GOV-ZA.2005.jan.96042.96042.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek het vanoggend met die Premier en byna die helfte van die Kabinet ontmoet om die Droogte in die Provinsie te bespreek.
Die Premier en die Regering is baie bekommerd oor die ekonomiese gevolg van die droogte, asook die maatskaplike impak op die mense van die gebiede wat direk deur die drooge geraak word.
Op hierdie stadium word droogtehulp ten bedrae van R9 miljoen aan boere, in die vorm van veevoer, verskaf.
Na beraming sal ons 'n verdere R25 miljoen benodig om die droogte oor die korttermyn aan te spreek.
Oor die kort en mediumtermyn sal munisipaliteite boere bystaan met die aanry van water vir menslike sowel as dierlike gebruik in diè gebiede waar daar nie meer water beskikbaar is nie.
n Taakspan bestaande uit die hoofde van die Departemente van Landbou, Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling, Maatskaplike Dienste, Plaaslike Regering en die Tesourie is saamgestel om so spoedig moontlik aanbevelings aan die Kabinet te doen oor die kort, medium en langtermyn oplossings oor die droogte situasie. Dr Piet van Rooyen, Departementshoof van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap sal as voorsitter optree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.jan.97536.97536.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou gemeenskap in die Wes-Kaap het met skok verneem van die moord op mnr. Gavin de Jager van die plaas De Poort aan die Dutoitskloofpas
Ons boere en hul werkers is sagte teikens en daarom is dit is uiters belangrik dat die gemeenskap saam met die SAPS moet saamstaan teen ongeregtigheid en misdaad soos hierdie, wat die samelewing lamlê. Ek wil 'n beroep op die SAPS doen om hierdie lafaards wat hulle skuldig maak aan sulke oortredings op te spoor sodat die volle gang van die reg sy loop kan neem.
Namens die provinsiale regering dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan mev Cathy de Jager en familie en breë gemeenskap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.mar.101610.101610.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheid-loodsprojek is op 17 Maart 2005 afgeskop met die ondertekening van 'n ooreenkoms tussen die provinsiale regering en bridges.org, 'n nie-regeringsorganisasie wat die doeltreffende gebruik van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in ontwikkelende lande bevorder om 'n verskil in mense se lewens te maak.
Met die iKapa Elihlumayo-strategie wys die provinsiale regering hoe ernstig hy is oor die uitbou van menslike en sosiale kapitaal, met die klem op die voorbereiding van die jeug vir indiensneming. Met dié e-geletterdheidprojek maak ons op 'n baie praktiese manier 'n werklikheid van dié erns, is die kommentaar van Dr Harold Wesso, die hoof van die Sentrum vir e-Vernuwing, die provinsiale regering se eenheid wat die projek beheer.
Katherine de Tolly en Dr Harold Wesso - Sentrum vir e-innovering; Seated: Dr Gilbert Lawrence - Direkteur-Generaal, Philipp Schmidt en Edwin Blake - bridges.org e-Geletterdheid werk aan die kombinasie van rekenaargeletterdheid en inligtingsgeletterdheid. "Dit beteken dat ons nie net mense leer hoe om rekenaars te gebruik nie; ons wys hulle ook hoe om IKT's te gebruik om toegang te kry tot inligting en kennis en hoe om dit op te wek en te beoordeel", sê Katherine de Tolly, die aanvoerder van die projek. "e-Geletterdheid is belangrik omdat ons in 'n era leef waarin mense al hoe meer dié vaardighede moet hê om deel van die ekonomie te wees."
As e-geletterdheid nie aandag kry nie, word die digitale kloof al hoe wyer: diegene met toegang en vernuf trek voordeel uit tegnologie en toegang tot inligting, terwyl diegene daarsonder al hoe meer opsygeskuif word (dit wil sê uitgesluit word uit werksgeleenthede, en van deelname aan regeringsprosesse en die openbare gesprek oor die kwessies wat hulle lewens raak).
Die Wes-Kaap kan dit nie bekostig om die verantwoordelikheid te ignoreer om inwoners e-geletterdheidsvernuf te gee nie; die gevaar bestaan om verder in die globale inligtinggemeenskap agter te raak as dit nie gedoen word nie.
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheidsprojek sal toegespits wees op die ontwikkeling van opleidingsmateriaal en die gee van onderrig by verskeie plattelandse Internettoegangspunte in die Wes-Kaap. Gegrond op lesse wat in die aanvanklike opleidingsessies geleer word, sal 'n strategie vir e-geletterdheid met 'n breë grondslag oor die hele provinsie ontwikkel word.
Die opleidingsmateriaal sal as oop inhoud gepubliseer word, wat beteken dat enigeen dit kan gebruik en aanpas, of dit nou nie-regeringsorganisasies, ander regerings, ondernemings of indiwidue is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.mar.101610.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheid-loodsprojek is op 17 Maart 2005 afgeskop met die ondertekening van 'n ooreenkoms tussen die provinsiale regering en bridges.org, 'n nie-regeringsorganisasie wat die doeltreffende gebruik van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in ontwikkelende lande bevorder om 'n verskil in mense se lewens te maak.
"Met die iKapa Elihlumayo-strategie wys die provinsiale regering hoe ernstig hy is oor die uitbou van menslike en sosiale kapitaal, met die klem op die voorbereiding van die jeug vir indiensneming. Met diÉ e-geletterdheidprojek maak ons op 'n baie praktiese manier 'n werklikheid van diÉ erns", is die kommentaar van Dr Harold Wesso, die hoof van die Sentrum vir e-Vernuwing, die provinsiale regering se eenheid wat die projek beheer.
Katherine de Tolly en Dr Harold Wesso - Sentrum vir e-innovering; Seated: Dr Gilbert Lawrence - Direkteur-Generaal, Philipp Schmidt en Edwin Blake - bridges.
e-Geletterdheid werk aan die kombinasie van rekenaargeletterdheid en inligtingsgeletterdheid. "Dit beteken dat ons nie net mense leer hoe om rekenaars te gebruik nie; ons wys hulle ook hoe om IKT's te gebruik om toegang te kry tot inligting en kennis en hoe om dit op te wek en te beoordeel", sÊ Katherine de Tolly, die aanvoerder van die projek. "e-Geletterdheid is belangrik omdat ons in 'n era leef waarin mense al hoe meer diÉ vaardighede moet hÊ om deel van die ekonomie te wees."
As e-geletterdheid nie aandag kry nie, word die digitale kloof al hoe wyer: diegene met toegang en vernuf trek voordeel uit tegnologie en toegang tot inligting, terwyl diegene daarsonder al hoe meer opsygeskuif word (dit wil sÊ uitgesluit word uit werksgeleenthede, en van deelname aan regeringsprosesse en die openbare gesprek oor die kwessies wat hulle lewens raak).
Die Wes-Kaap kan dit nie bekostig om die verantwoordelikheid te ignoreer om inwoners e-geletterdheidsvernuf te gee nie; die gevaar bestaan om verder in die globale inligtinggemeenskap agter te raak as dit nie gedoen word nie.
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheidsprojek sal toegespits wees op die ontwikkeling van opleidingsmateriaal en die gee van onderrig by verskeie plattelandse Internettoegangspunte in die Wes-Kaap. Gegrond op lesse wat in die aanvanklike opleidingsessies geleer word, sal 'n strategie vir e-geletterdheid met 'n breË grondslag oor die hele provinsie ontwikkel word.
Die opleidingsmateriaal sal as oop inhoud gepubliseer word, wat beteken dat enigeen dit kan gebruik en aanpas, of dit nou nie-regeringsorganisasies, ander regerings, ondernemings of indiwidue is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.mar.101722.101722.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die geleentheid om die aand met u te deel. Dit is altyd lekker om ons kinders te sien toneel speel en die gehoor te vermaak.
Die eerste keer toe ek die skool besoek het, het die leiers van die Leerling Raad my meegedeel hul tema vir vanjaar is, "shifting horizons". Ek het vir hulle gevra: "Wat bedoel julle daarmee"?
Ek kan nie hul presiese antwoord onthou nie, maar ek weet dit was iets tot die effek dat hulle buitekant hul gemak-sone wil uitbrei. Dit het my baie beindruk. So, vir die ouers wil ek sê, julle het baie om op te trots te wees, jul kinders is wonderlik.
Die feit dat u kinders ingestem het om te help met die transformasie van ons onderwys stelsel, is 'n wonderlike gebaar. Die skool se hoof, leerling leierskap en skoolbeheerraad het ingestem om 'n ekstra sowat 60 leerders van minder bevoorregte gemeenskappe te huisves weens akkommodasie probleme wat ons elders ondervind.
Ek weet die ouers van die kinders wie aanvanklik om plekke aansoek gedoen he, het aangedui dat hul kinders reeds tuis is by die skole waar hulle is, so ek is dankbaar daarvoor dat die probleem opgelos is. Die feit dat almal van julle egter bereid was om die toegewing te maak, is 'n duidelike bewys dat julle bereid is om jul tema in die praktyk uit te leef.
Ons as 'n Regering se sentrale filosofie in ons werk, is Transformasie. Baie mense het 'n wanopvatting van wat die filosofie "Transformasie" beteken. Eintlik is dit niks anders nie as om ons horisonne te verskuif - "Shifting Horizons".
Toe die nuwe Wes-Kaapse Regering verlede jaar ingesweer was, het die Premier ons visie vir die provinsie baie duidelik uitgespel, en dit is om die Provinsie te Bou as 'n Tuiste vir Almal.
Die manier hoe ons by die visie wil arriveer, is met ons Ekonomiese Ontwikkelingsplan wat ons noem Ikapa Elihlumayo - om die Kaap te Groei en te Deel. En hierdie skool het 'n geweldige belangrike bydrae om te maak om die Kaap te Groei as 'n Tuiste vir Almal.
U weet, een van die grootste kwessies op die oomblik wat baie mense bespreek, is moedertaal onderrig. Daar is 'n persepsie dat die Regering 'n oorlog teen Afrikaans verklaar het.
Daar skyn 'n persepsie te wees dat ouers se soeke na onderrig vir hul kinders 'n bedreiging vir Afrikaans en die kultuur wat daarmee gepaard gaan, is. Daar is ook 'n persepsie by sommige skoolgemeenskappe dat sekere skole, wat eintlik staatbeheerde openbare skole is, net vir sekere kinders bedoel is.
Die Kaapse Hooggeregshof het onlangs in die guns van die Laerskool Mikro se Skoolbeheerraad beslis, toe dié skool 'n opdrag van die Wes-Kaapse Onderwys Departement teengestaan het om 'n klas met engelse kinders te akkommodeer. Ek is seker die beslissing het ál daardie persepsies versterk.
Laat ek vanaand vir een en elke ouer die versekering gee dat dit nie die geval is nie. Die beslissing van die hof, na my mening, bevorder geensins die saak van Afrikaans nie. Ons as Regering het 'n plig om in alle kinders se belange te voorsien.
Indien 'n aantal Afrikaans sprekende ouers my more sou nader om in hul behoeftes te voorsien in 'n oorwegend engelse woonbuurt, sal ek verplig wees om hul naaste skool te vra om dit te doen.
Daarom verskil ons met die uitspraak van die hof, en gaan ons ons tot die Appelhof wend. Dit is van nasionale belang en in die belang van miljoene ander kinders dat hierdie kwessie opgeklaar word, want dit het 'n geweldige impak op die Regering se grondwetlike plig om toegang tot onderwys vir al ons kinders te verseker.
Ons beskou die Kaapse Hooggeregshof se uitspraak dus as 'n tydelike terugslag in ons strewe om 'n leer tuiste vir alle kinders te skep.
Die antieke Grieke het nege Muses gehad, elkeen met 'n spesifieke spesialiteit. Elke area van kuns, wetenskap en algemene studie is deur hulle geinspireer en beskerm.
Dit word vertel dat Euterpe, een van die nege wat verantwoordelik was vir musiek, die gunsteling Muse onder baie Grieke was. Dit is ook van haar wat ons woorde soos "eufories" kry, omdat dit die gevoel is wat haar spesifieke kunsvorm laat opwel het.
Selfs die woord "musiek" het direk sy ontstaan uit die Muses, aangesien musiek, soos die ander Muses, die bron van groot inspirasie, krag en emosies is.
Daar bestaan rotstekeninge in Frankryk wat terug dateer na 13,500 Voor Christus waar primitiewe musiekinstrumente gebruik word om die vyand mee te bedwelm en tot 'n val te bring.
Uit hirogliewe in Egipte, weet ons dat die Egiptenare reeds 6,000 Voor Christus, agtergrondmusiek in hulle tempels gehad het om die Faros van te vermaak en die Gode te vereer. Daar word ook herhaalde kere in die Ou Testament verwys na die kalmerende invloed van musiek op Koning Salomo.
Wanneer dit by die skep van musiek kom, is die wêreld al vir baie jare uitgesproke en erg verdeeld. Musiekstyle raak meer en meer gevariëerd en die uitvoering daarvan nog meer so.
Daar word gesê dat die voordeel van luister na Bob Dylan op jou Walkman, is dat jy nie kan hoor as die batterye pap word nie, want dit klink dieselfde! En dat as Yoko Ono se invloed op popmusiek 'n boksgeveg was, hulle dit reeds in die eerste rondte sou stop!
Die werklik wonderlike ding van musiek, is hoe dit ons lewens binnegedring het en nou 'n totaal onmisbare deel daarvan geword het. Probeer een dag lank geen musiek luister nie. Dis onmoontlik, want dis oral om jou, sonder dat jy dit agterkom.
Musiek vorm en beïnvloed ons lewens drasties en doen dit daagliks. Dit spreek tot ons liggaam en siel. In die boek "The Mozart Effect" word wetenskaplike bewys gelewer hoe musiek ons brein kan stimuleer en help om beter te konsentreer en leer.
Dit kan ook help om die liggaam te help genees en siektes te voorkom. Dit mag wel soos goeëlary klink, maar die wat hulle met musiek ophou, is werklik besig met die dinge van die gode.
En as jy dink die storie raak nou te esoteries en die bewerings te vergesog, dink gerus maar aan die sukses van die wonderlike skool wat julle hier het, met al sy prestasies deur die jare. Dit is 'n sprekende bewys van wat musiek in die praktyk, onder jong, talentvolle mense kan doen.
Nie net het DFM vir jare lank elke jaar al wat koortrofee is, ingepalm nie, maar het ook verskeie wereldklas konsertpianiste, dirigente en musiekregiseurs opgelewer. Dit is nie moontlik om die naam DFM in musiek, teater of vermaaklikheidskringe in Suid Afrika te noem, sonder om 'n oud Dee Effer raak te loop nie.
Boonop het DF twee lede van die Springbok Nude Girls, een van Suid Afrika se mees suksesvolle rockgroepe tot op hede, opgelewer. Baie meer onlangs, het DF ook gesorg vir Fokoffpolisiekar, wat die koerante, TV stasies en radios aan die praat het. Hulle kry alreeds gereelde lugtyd op landswye radiostasies soos 5 FM, en het so onlangs soos verlede week 'n gesogte toekenning gekry.
n Mens sou vir ure kon aangaan en uitbrei oor musiek en hoe intens DF daarin betrokke was en steeds is, maar al wat mens sou doen is om nog voorbeelde op te noem en voor-die-hand-liggende feite te herhaal. DF is 'n puik skool met ongelooflike potensiaal wat op gereelde basis ontgin word. Op die Kaapse Vlakte sê ons: DF is duidelik!
Mag julle so voortgaan en steeds hoër hoogtes bereik. Wees verseker, dat geen D Effer onaangeraak en onopgevoed - musikaal gesproke - dié skool verlaat nie. Of jy nou polisie karre rondjaag, en of jy Rachmanioff bestreel of bestraf - musiek sal deel van jou lewe wees en bly.
Koester dit en waardeer geleenthede soos vanaand.
<fn>GOV-ZA.2005.mar.102068.102068.2010-03-24.af.txt</fn>
Die "beste", "skoonste" en "gesondste" trein wat nog die Wes-Kaap besoek het, stop vir vier dae op Malmesbury om tandheelkundige-, gesondheids-, sielkundige- en oogdienste asook medisyne te lewer aan die eerste van duisende mense tydens 'n toer van die provinsie gedurende die volgende drie maande.
Die Phelophepa-gesondheidstrein, 'n samestelling van die Sotho- en Tswana-idiome wat beteken "goeie, skoon en gesondheid" bied gesondheidsdienste op Malmesbury vanaf 22 Maart. Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, sal die trein vanaf 8 uur tot 10 uur op Dinsdagoggend besoek. "Ek glo die Phelophepa Gesondheidstrein is 'n uitstekende konsep van die Transnet Stigting en 'n voortreflike gemeenskapsuitreikprogram. Dit is in 1994 ingestel en het reeds sowat 800 000 pasiënte, van wie 700 000 kinders, behandel - 'n gemiddeld van 75 000 per jaar."
Uys sê organisasies soos die Colgate Palmolive Stigting en Roche Produkte, wat die trein se Tandheelkundige- en Gesondheidsklinieke borg, is nog 'n uitstekende voorbeeld van vennootskappe tussen die regering en private ondernemings. Die trein beskik reeds oor 16 waens waarvan vyf as klinieke ingerig is om tandheelkundige-, gesondheids- oog en sielkundige dienste te lewer asook 'n apteek vir die reseptering van medisyne. Die diens is nou ook uitgebrei om moeder- en babasorg in te sluit terwyl bloed-, diabetiese- en kankertoetse ook gedoen word. Die tandheelkundige diens bestaan uit ses stoele vir die skoonmaak en trek van tande. Drie van die stoele is ook toegerus met spesiale toerusting vir die herstel van tande terwyl 'n spesiale X-straal-eenheid mondplate neem.
Die gesondheidskliniek konsentreer op gesondheidsvoorligting asook die behandeling van minder ernstige ontstekings en siektes. Die kliniek is onlangs uitgebrei om diabetiese- en kankertoetse te doen. Aandag word ook aan voorligting geskenk. Spesiale onderrig met betrekking tot babasorg en eetgewoontes is ook op die program. Die sielkundige- en beradingsklinieke onderneem werkswinkels in gemeenskappe self en by skole. Bemarkingsagente het reeds alle haltes ses weke voor die trein se aankoms besoek om gemeenskappe oor die komende dienste in te lig asook oor aankomsdatums. Die trein sal vanaf 4 tot 8 April op Piketberg wees; vanaf 12 tot 15 April op Elgin; 18 tot 22 April op Worcester; 25 tot 29 April op Robertson, 2 tot 6 Mei op Ashton; 9 tot 13 Mei op Swellendam en vanaf 16 tot 20 Mei op Oudtshoorn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.mar.102068.2010-03-24.af.txt</fn>
Die "beste", "skoonste" en "gesondste" trein wat nog die Wes-Kaap besoek het, stop vir vier dae op Malmesbury om tandheelkundige-, gesondheids-, sielkundige- en oogdienste asook medisyne te lewer aan die eerste van duisende mense tydens 'n toer van die provinsie gedurende die volgende drie maande.
Die Phelophepa-gesondheidstrein, 'n samestelling van die Sotho- en Tswana-idiome wat beteken "goeie, skoon en gesondheid" bied gesondheidsdienste op Malmesbury vanaf 22 Maart. Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, sal die trein vanaf 8 uur tot 10 uur op Dinsdagoggend besoek. "Ek glo die Phelophepa Gesondheidstrein is 'n uitstekende konsep van die Transnet Stigting en 'n voortreflike gemeenskapsuitreikprogram. Dit is in 1994 ingestel en het reeds sowat 800 000 pasiënte, van wie 700 000 kinders, behandel - 'n gemiddeld van 75 000 per jaar."
Uys sê organisasies soos die Colgate Palmolive Stigting en Roche Produkte, wat die trein se Tandheelkundige- en Gesondheidsklinieke borg, is nog 'n uitstekende voorbeeld van vennootskappe tussen die regering en private ondernemings. Die trein beskik reeds oor 16 waens waarvan vyf as klinieke ingerig is om tandheelkundige-, gesondheids- oog en sielkundige dienste te lewer asook 'n apteek vir die reseptering van medisyne. Die diens is nou ook uitgebrei om moeder- en babasorg in te sluit terwyl bloed-, diabetiese- en kankertoetse ook gedoen word. Die tandheelkundige diens bestaan uit ses stoele vir die skoonmaak en trek van tande. Drie van die stoele is ook toegerus met spesiale toerusting vir die herstel van tande terwyl 'n spesiale X-straal-eenheid mondplate neem.
Die gesondheidskliniek konsentreer op gesondheidsvoorligting asook die behandeling van minder ernstige ontstekings en siektes. Die kliniek is onlangs uitgebrei om diabetiese- en kankertoetse te doen. Aandag word ook aan voorligting geskenk. Spesiale onderrig met betrekking tot babasorg en eetgewoontes is ook op die program. Die sielkundige- en beradingsklinieke onderneem werkswinkels in gemeenskappe self en by skole. Bemarkingsagente het reeds alle haltes ses weke voor die trein se aankoms besoek om gemeenskappe oor die komende dienste in te lig asook oor aankomsdatums. Die trein sal vanaf 4 tot 8 April op Piketberg wees; vanaf 12 tot 15 April op Elgin; 18 tot 22 April op Worcester; 25 tot 29 April op Robertson, 2 tot 6 Mei op Ashton; 9 tot 13 Mei op Swellendam en vanaf 16 tot 20 Mei op Oudtshoorn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.may.104157.104157.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons moet verstaan dat daar nie in Landbou plek kan wees vir 'n "ons" en "hulle" benadering nie. Almal binne Landbou moet ewe tuis hoort en weet dat wat die rol is wat hy of sy moet speel om van Landbou 'n sukses te maak," sê Mnr Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou. "Net soos in elke ander aspek van die lewe, wil ons dus die rol en bydrae van vroue in Landbou erken en waardeer. Die jaarlikse Vroueboer van die Jaar kompetisie is een van die maniere waarop ons juis dit doen."
Meer as 100 vroue en vrouegroepe vanoor die hele Wes-Kaap het oor die afgelope 6 jaar aan hierdie kompetisie deelgeneem. Die doel van die kompetisie is om vroue in landbou te bemagtig en hul sigbaarheid te verhoog. Dit dien terselfdertyd as instrument waardeur vroue se onontbeerlike bydrae tot die oorlog teen armoede erken kan word.
Die kompetisie vind eers op provinsiale vlak plaas, waarna provinsiale wenners op nasionale vlak meeding.
Belangstellendes kan in vier kategorieë inskryf of genomineer word, nl. top uitvoerder, top produsent vir nasionale markte, top produsent vir informele markte en top produsent vir huishoudelike gebruik.
Om vir die eerste kategorie in aanmerking te kom, moet ten minste 30% van die totale produksie vir uitvoermarkte geoormerk wees.
Die kriterium vir die tweede kategorie bepaal dat meer as 30% van produkte vir nasionale markte beskibaar gestel moet word.
Kategorie drie is vir diegene wat aan informele markte verskaf en sodoende vir haar familie sorg. Die laaste kategorie is vir kandidate wat grootliks vir eie gebruik produseer, bv. groentetuine.
Behalwe vir goeie publisiteit en blootstelling vir die deelnemers, dien hulle as aansporing vir ander wat reeds in die landboubedryf betrokke is of dit as loopbaanopsie oorweeg. Groot pryse kan ook gewen word soos geborg deur ABSA, Total SA, Land Bank en Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.may.104978.104978.2010-03-24.af.txt</fn>
Soos altyd is dit vir my wonderlik om hier saam met u te kan wees. Die enigste probleem is dat ek vyf uur vanmiddag by die premier moet wees, so ek sal ongelukkig nie van u volle gasvryheid gebruik kan maak nie.
Laat my onmiddelik toe om u geluk te wens met hierdie byeenkoms wat die hoogtepunt is van u jaarlikse plaaswerker van die jaar kompetisie en ook 'n datum op die Landboukalender wat 'n mens nie sommer moet mis nie.
Baie dankie aan die HTA vir die vergesig wat u gehad het om reeds in 2002 met hierdie kompetisie te begin om erkenning te gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is. Ek verstaan dat dit die vyfde kompetisie is wat Sanlam borg teen die baie mooi bedrag van R30 000 per kompetisie.
Die Departement Landbou in die Wes-Kaap is so oortuig van die positiewe impak wat die kompetisie het, dat ons ook hierdie jaar R20 000 bydra tot die kompetisie.
Dit is verblydend om te sien dat die kompetisie gegroei het van die 36 inskrywings vanaf 6 plase in 2002 tot 97 inskrywings van van 42 plase vanjaar. As ons in ag neem dat daar reeds ander streke is wat vantevore hier deelgeneem het en nou hulle eie kompetisies hou, het die kompetisie gekom om te groei tot iets veel groter as die gedagte wat u hier plaaslik gehad het.
Ek was gisteraand by 'n vergadering van die Kwaggaskloof landbouvereniging by Brandvlei kelder, en die kommentaar oor die ontwikkeling van hulle eie soortgelyke kompetisie was duidelik: "Laat julle werkers aan die kompetisie deelneem, want dit het so 'n geweldige positiewe invloed op die deelnemers, dat hulle outomaties optree as motiveerders van hulle mede plaaswerkers. Moenie bang wees dat jy jou goeie werkers gaan verloor nie, dink eerder aan die goei invloed wat hulle kan uitoefen". Die eerste kompetisie in die Breëriviervallei het 27 inskrywings van 15 plase af gehad. Die wonderlike was, dat daar 5 vroue deelnemers in die kompetisie was.
Voorsitter die afgelope tyd was daar groot reaksie in die media oor 'n uitlating wat ek gemaak het oor beweerde afsettings van plaaswerkers van plase af. Ek wil dit nie nou weer oopkrap nie. Wat van belang is, is dat ek en Georganiseerde Landbou met mekaar ontmoet het en dat daar besluit is dat ons saam daaraan sal werk om na die toename in klagtes te kyk en 'n strategie sal uitwerk om beide boere en plaaswerkers van hulle regte bewus te maak. Ons het saamgestem dat ons nie kan toelaat dat 'n paar vrot appels aan Landbou 'n slegte naam gee nie. U weet wat my standpunt is, naamlik dat boere nie sonder plaaswerkers kan klaarkom nie, maar dat die plaaswerker net soveel die boer nodig het.
Dit het tyd geword dat, veral die onverantwoordelikes in die media moet besef dat hulle vir hulle 'n ander sektor moet gaan soek om sensasie te wek. Vir ons in Landbou is die vehouding tussen werkgewer en werknemer van kardinale belang en ons sal jaloers daaroor waak.
Voorsitter daar kan met reg gevra word hoe belangrik is die plaaswerker vir die Regering van die Wes-Kaap en, meer spesifiek dan, vir die Departement van Landbou in die Wes-Kaap. Om vir u aan te dui, haal ek graag vir u aan uit die my toespraak tydens die Landbou begrotingsdebat.
Soos u bewus is, staan Landbou ook nou "pa" vir die omstandighede van die plaaswerkers van hierdie Provinsie. Verskeie provinsiale en streeksindaba's is gehou om 'n stem aan die plaaswerkers te gee en vanjaar se begroting van sowat R7 miljoen sal aangewend word om hul bekommernisse deur middel van projekte aan te spreek. Op hierdie manier verseker ons ook dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir die meer as 220 000 plaaswerkers en hul families is. Ek wil van hierdie geleentheid gebruik maak om ander rolspelers soos Gesondheid, Onderwys en Maatskaplike Dienste uit te daag om na die tafel te kom met inisiatief en vasberadenheid om hierdie groep, wat vir so lank aan die agterste speen gesuig het, op te lig en volwaardig deel te maak van die Wes-Kaap tuiste".
Voorsitter dit is by baie van u bekend dat die belangrikheid van die welstand van die paaswerker en sy gesin vir my, my genoop het om te vra dat ons as 'n vertrekpunt 'n plaaswerker indaba sal hou en daarna nog 5 streeks konferensies, waartydens ons met plaaswerkers en alle ander rolspelers 'n oop en eerlike gesprek sou voer. Dit het plaasgevind en daarna is daar 'n verslag opgestel wat onlangs voor die kabinet gedien het.
Ons sê onder andere in die verslag dat die plaaswerkergemeenskap, 'n spesifieke sektor van die landelike gemeenskap, deur die jare heen gemanipuleer, benadeel en teen gediskrimineer is. Die negatiewe gevolg is dat die plaaswerkergemeenskap nie net fisies (materieel) verkneg is nie, maar ook psigies (geestelik). Hierdie realiteit is ook bevestig deur die navorsingsbevindinge, soos uitgebring in 'n verslag deur die Departement van Arbeid in samewerking met die onderskeie Landbou-unies, Agri SA, die Universiteit van Stellenbosch en die Centre for Rural Studies in Stellenbosch.
Met plaaswerkeraangeleenthede as een van die hoofprioriteite, het die Department Landbou: Wes-Kaap nou verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ten einde die nuutgestigte subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering aan sy koördineringsfunksie te gee, is die behoefte deur die betrokkenes uitgespreek dat 'n proses van strategiese besinning, wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne, prioriteit sal geniet. Hiermee sal die effektiewe uitrol van die planne verseker word.
Ons wil hê dat die proses waarin ons die kwaliteit van lewe van plaasweker wil verbeter een sal wees van MET MENSE, VIR MENSE. Met ander woorde, diegene vir wie daar beplan word, dit is u, is vanaf die begin en sal tot die einde deel van die beplanningsproses wees. Op hierdie manier wil ons sorg dat almal mede-eienaarskap van die Plan neem, wat weer die suksesvolle uitvoer daarvan sal verseker.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek dié van die Wes-Kaapse premier, premier Ebrahim Rasool, word met hierdie proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor julle eie lewens en toekoms te neem sodat julle as demokratiese agente die Wes-Kaap kan help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die proses en plan moet gedryf word deur die basis waarop Ikapa Elihlumayo gebou is, naamlik waardigheid, billikheid, en welvaart.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons mense 'n boodskap oor te dra dat hulle 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat die plaaswerker lewer nie ongesiens verbygaan nie.
Baie dankie nogmaals en baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
Ek handig met trots hierdie tjek aan julle oor.
<fn>GOV-ZA.2005.may.104980.104980.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vanaand saam met u te mag verkeer. Dit is gewis vir my lekker om met die Landbousektor in al sy fasette, en met soveel as moontlik van die rolspelers binne landbou in aanraking te kom. U weet dat enige minister van landbou maar sy akkers moet ken om sy brood te verdien en hy moet maar sorg dat hy plat op die aarde bly, of soos hulle sÊ, 'n man moet maar in touch bly, anders mag hy dalk net te vernaam wees soos in die grappie oor die rol van 'n voorsitter.
Die rol van 'n voorsitter van 'n maatskappy is soms maar 'n lastige een, veral in die oË van die bestuurder.
Soos Koos gevind het toe hy 'n troeteldierwinkel besoek het. Daar sit drie papegaaie op 'n ry. Aan die eerste een se poot hang daar 'n prys van R5 000. "Hoekom is hy so duur" wil Koos weet. "Hy kan drie tale vlot praat: Afrikaans, Engels en Xhosa. Dit is 'n voËl vir die Nuwe Suid-Afrika.?
"En hierdie middelste papegaai Hy kos R10 000. Wat kan hy doen" "Hy kan Afrikaans, Engels, Xhosa en Zoeloe praat. Boonop kan hy skryf ook. Dit is 'n wonderlike papegaai.?
"As hy R10 000 kos, moet die derde papegaai seker enig in sy soort in die wÊreld wees. Ek sien hy kos R30 000. Wat kan hy doen" "Ek weet nie eintlik nie," sÊ die eienaar. "Maar die ander twee noem hom 'Meneer die voorsitter'. Nou wil ek vir u sÊ ek probeer om my nie as 'n meneer uit te gee nie, want dan sal ek nie Landbou in die Wes-Kaap kan dien as ek n meneer probeer wees nie.?
Manie, in Landbouweekblad, sÊ ek maak die boere die bliksem in. Ongelukkig ken Manie nie die waarheid nie, of hou nie nie van die waarheid nie, of hy hou baie van sensasie, en tweedens steur ek my nie aan gesiglose skrywers wat die waarheid verdraai nie. Hulle sÊ gewoonlik politici moeti nie met mense bakle wat ink in vate en papier in tonne koop nie, maar ek wil vanaand weereens aan Manie sÊ, hy is welkom om my te kom besoek en hom eerstehands te vergewis van my standpunt oor die onontbeerlike rol wat boere in landbou speel en die bydrae wat kommersiËle boere in die Wes-Kaap maak tot die transformasie van die Landbousektor. Dit wil nie sÊ dat ek sal swyg oor wat verkeerd is nie. Wanneer daar boere is wat verkeerd optree teenoor hulle wekers, dan is dit my plig om my daaroor uit te spreek. My standpunt was nog altyd dat die plaaswerker gemeenskap 'n integrale deel van landbou uitmaak en dat daar ook omgesien moet word na die welstand van plaaswerkers. Ek glo dat die verhouding tussen produsent en werker, in die Wes-Kaap, nog altyd n basiese gesonde verhouding was. Ons kan egter nie toelaat dat 'n paar vrot appels wat hulle werksmense swak en onmenslik behandel aan die hele boerdery sektor 'n slegte naam gee nie. Nie alleen is dit onmenslik nie, maar sulke optrede hou gevaar in vir Landbou se beeld in die buiteland, wat net skadelik kan wees vir ons verhouding met die EU en gepaardgaande uitvoere.
In die Wes-Kaap is daar twee baie belangrike begrippe, naamlik: "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Hierdie twee begrippe staan nie los van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breËr visie van die regering, in die vorm van 'n volkskontrak met die mense van Suid-Afrika om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval.
IKAPA ELIHLUMAYO het as basis die begrippe," waardigheid, billikheid en welvaart", wat voortdurend die dryfveer moet wees vir die groeiende Kaap. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, is dit noodsaaklik dat daar sekere paradigma skuiwe moet kom wat onder andere vra vir 'n skuif vanaf totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Die rol van landbou in die breË en die van kommersiËle boere is van kardinale belang in ons skep van 'n tuiste vir almal.
Daar word algemeen aanvaar dat die skepping van inkomste- en werkgeleenthede in Suid-Afrika 'n hoË prioriteit in ontwikkelingstrategieË moet geniet. Die volle rol van landbou in so 'n ontwikkelingstrategie word egter selde goed verstaan.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoËr loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Toenemende landbouproduksie genereer beide indiensneming- en inkomste binding dwarsdeur die ekonomie, wat weer op sy beurt aangewend kan word in werkverskaffingstrategiËe in industrieË en besighede.
Die verhouding tussen landbouproduksie, ekonomiese groei, werkverskaffing en sosiale harmonie is duidelik: Indien 'n toename in werksgeleenthede, veral van laer-inkomstegroepe nie saamval met gepaardgaande stygings in landbouproduksie nie, sal daar 'n ontoereikende vraag na voedsel en reËle landbouproduksie en die verwante inter-sektorale skakel-effekte en vermenigvuldiger wees. Dit is belangrik om skepping van werksgeleenthede in verband te bring met entrepreneur ontwikkeling, omdat dit reeds bewys is dat so 'n benadering 'n betekenisvolle bydrae lewer tot die opwekking van werksgeleenthede en inkomste. Deurlopende landbou ontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter as ek dit nou gesÊ het, moet ek dadelik byvoeg dat bogenoemde slegs kan plaasvind binne 'n omgewing waarin die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoË prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die eerste plek moet ons sorg vir die korrekte posisionering van die kommersiËle landbou wat groter waardering by verskeie belangegroepe en selfs die owerheid moet te weeg bring, ten opsigte van die bydrae en waarde van kommersiele boere in die behoud van stabiliteit van die sektor en die bydrae wat landbou lewer om die ekonomie te rugsteun.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle plek inneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer. Ek het so onlangs as verlede week weer aan die topbestuur van die Departement gesÊ dat dit my en hulle taak is om deur ons optrede te verseker dat kommersiËle boere nooit bedryg sal voel deur die prosesse van transformasie nie.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Hoewel ek graag sou wou sien dat ons net van boere sal praat as ons van Landbouers praat, is dit tog nodig om onderskeid te tref, aangesien daar wel 'n verkil ten opsigte van bepaalde behoeftes is. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien nie.
Een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie is doelgerigte voorpunt navorsing en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting, soos gegenereer deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm dan ook die hoeksteen van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Wes-Kaap. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
Die Departement tree pro-aktief op met onder andere 'n program om die werklike waterverbruik deur besproeiing in die belangrikste sektore in die Wes-Kaap te bepaal en te vas te stel hoe die waterverbuiksdoeltreffendheid verbeter kan word. Die koste van die projek beloop R 615 000 per jaar. Die Provinsie het ook n bedrag van R3 miljoen beskikbaar gestel vir n ondersoek na alternatiewe waterbronne. Dr van Rooyen die hoof van ons Departement staan aan die hoof van die werkgroep wat die proses moet dryf.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoË het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie.
Die kwessie van opleiding oor die hele spektrum geniet by ons hoË voorrang. Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Landbou Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliËnte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van 'n fasiliteit in Clanwilliam in Augustus verlede jaar bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beÏnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ons eie ondersoeke het aangedui dat hierdie kliËnte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word. Ek het reeds opdrag gegee dat ons moet kyk na die kostestruktuur en metodes van befondsing om die opleiding nog meer toeganklik te maak.
Ek het reeds by verskeie ander geleenthede gevra dat alle ander betrokkenes by Landbou, hulle verantwoordelikheid sal opneem, hetsy dit verskaffers is of kettingwinkels wat landbouprodukte op hulle rakke het. Elkeen wat deel vorm van die waarde ketting van die bedryf sal 'n bydrae moet maak en nie net die kommersiËle boer nie.
Ten slotte wil ek u weereens bedank vir die geleentheid en aan u die versekering gee dat my kantoor en die Departement te alle tye tot u beskikking is, om saam met u te werk aan die uitdagings wat Landbou bied om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak. Ons deel is om die kos op die tafel te sit in die groeiende Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.may.105168.105168.2010-03-24.af.txt</fn>
Die tweede volstruisveiling met teeltwaardes is Woensdag, 11 Mei, gehou. Dit volg na die sukses wat behaal is met die eerste veiling van dié soort wat verlede jaar aangebied is.
Nege-en-sewentig jong broeivoëls van die Wes-Kaapse Departement Landbou is opgeveil by die Oudtshoorn Proefplaas. Dit het saamgeval met 'n Volstruis-inligtingsdag wat aangebied is deur die Departement, in samewerking met die Wes-Kaap Volstruisprodusente Vereniging en die Suid-Afrikaanse Volstruis-besigheidskamer. Die dag het, behalwe die veiling, ook verskeie interessante gesprekke opgelewer rondom onder andere Avian Influenza, lugweginfeksie en die ideale slagouderdom.
Die veebemarkingsafdeling van die Klein Karoo Groep het die veiling hanteer en talle boere het weereens van die geleentheid gebruik gemaak om nuwe teelmateriaal aan te skaf om hul bestaande broeitroppe te verbeter.
Die volstruise wat op die veiling aangebied is, is geselekteer op grond van teeltwaardes wat bereken is vanaf die beskikbare stamboomrekords en produksiedata. Teeltwaardes vir massa, eierproduksie en kuikenproduksie is vooraf vir elke volstruis beskikbaar gestel. Daar is ook verepunte aan elke volstruis toegeken. Die teelprogram by Oudtshoorn Proefplaas is reeds sedert 1991 onderweg onder die bekwame leiding van Prof. Schalk Cloete van die Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg. Broeipare word in aparte broeikampe aangehou en alle eiers, kuikens en volwasse volstruise word duidelik gemerk om rekordhouding en naspeurbaarheid moontlik te maak.
Alhoewel al die volstruise op die veiling van uitstaande gehalte was, het die pryse gewissel van so laag as R1600 tot so hoog as R4100. Die merkbare laer pryse as verlede jaar is 'n weerspieëling van die moeilike tye waardeur die volstruisbedryf tans gaan. Ten spyte hiervan is al die volstruise verkoop wat 'n positiewe teken is vir die bedryf. Departement Landbou wys met die veiling dat hulle glo in die toekoms van die volstruisbedryf en in die vestiging van goeie teelmateriaal wat tot voordeel van die totale bedryf sal wees.
Die Oudtshoorn Proefplaas beoog om gereeld produksievelings te hou om volstruisprodusente geleentheid te gee om nuwe teelmateriaal aan te koop, en hoop om hiermee die belang van teling, seleksie en rekordhouding in die bedryf te vestig. Die vordering wat gemaak word met die seleksieprogram word ook elke jaar aan die produsente deurgegee.
Volstruisprodusente wat verdere inligting verlang kan direk skakel met die Departement se Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg 021 808 5221 of Oudtshoorn 044 272 6077.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.may.105242.105242.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Cobus Dowry het onlangs plantjies oorgehandig aan werknemers van die Riebeeck Wynkelder om hul groentetuinprojek 'n hupstootjie te gee.
Die wynkelder het 0,5ha onbenutte grond aan vier van hulle werknemers en hul gesinne vir hierdie doel beskikbaar gestel. Die groep beoog om basiese vars groente vir eie gebruik te produseer, maar ook vir informele bemarking om die projek meer volhoubaar te maak.
Op 'n latere stadium wil hulle ook 'n kwekery vestig om plantmateriaal aan die res van die gemeenskap te voorsien. Hul waterbron is afvalwater vanuit die kelder en wat in 'n opgaardam naby die tuin gestoor word.
Ter ondersteuning het die Wes-Kaapse Departement Landbou fondse beskikbaar gestel vir tuintoerusting, omheining, kunsmis en watertoerusting soos pompe en pyplyne. Die Departement bied ook opleiding en ondersteuning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.118535.118535.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het 'n dringende versoek aan pluimveeboere gerig om te verseker dat hulle hoenders teen Newcastlesiekte ingeent is. Hy sê dat alhoewel die siekte in die provinsie nog slegs by Murraysburg, Knysna en Napier geisoleerde vrektes in pluimvee veroorsaak het, dit nie 'n rede is om oorgerus te raak nie. Hy het veral sy bekommernis uitgespreek dat uitbrekings van die siekte in nie-geente hoenders 'n wesentlike gevaar en bedreiging kan inhou vir groot kommersiële hoenderboerderye asook die volstruisbedryf. Die provinsie is die grootse uitvoerder van volstruisvleis in die wêreld terwyl hoendervleis in groot getalle na Namibië en ander SAOG lande uitgevoer word. Dowry het ook 'n tydige waarskuwing gerig oor die verhoogde risiko vir verspreiding van die siekte wat gewoonlik met die naderende feesgety gepaard gaan. Dit is gewoonlik hierdie tyd van die jaar wanneer uitskothoenders vanaf kommersiële lê eenhede vir verkope aangebied word. Hierdie uitskothoenders is baie gesog by verbruikers wat 'n voorraad vir die Kerstyd begin opbou maar kan hulle ongelukkig ook meehelp om die siekte te versprei weens die toename in beweging van hoenders vanaf moontlik besmette plase. Hy het weer beklemtoon dat dit nie net baie noodsaaklik is nie maar dat dit ook 'n wetlike verpligting is om enige verdagte geval van Newcastlesiekte by hoenders dadelik by die naaste staatsveearts of dieregesondheidtegnikus aan te meld.
Die Hoofdirekteur Veeartsenydiens in die Provinsie, dr. Gideon Brückner sê dat die Departement Landbou gebeurlikheidsplanne gereed het om vinnig op te tree om die siekte te diagnoseer en te beheer. Hy sê dat samesprekings ook met die belangrikste groot hoenderprodusente en enstofvervaardigers gehou is om stappe te bespreek om die hoenderbedryf te beskerm. Daar is eenparig deur County Fair, Tydstroom, en Rainbow hulp aangebied met die gratis voorsiening van entstof en inenting van hoenders rondom die gebiede waar hulle groot produksie eenhede geleë is. Besonderhede hieroor kan vanaf die subdirektoraat Dieregesondheid by Elsenburg verkry word telefoonnommer 021
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.118724.118724.2010-03-24.af.txt</fn>
Ten spyte van die wydverspreide reën wat die afgelope paar maande in groot dele van die Wes-Kaap geval het, is daar nog steeds gebiede wat gebuk gaan onder voortdurende rampspoedige droogte toestande.
Ek is dankbaar om aan te kondig dat die nasionale regering 'n bedrag van R18 miljoen beskikbaar gestel het vir ondersteuning in die Wes-Kaap aan boere in die gebiede waar daar nog erge droogte toestande heers. Die eerste R10 miljoen sal omnmiddelik beskikbaar wees en behoort reeds teen middel Desember uitbetaal te word. Die hulp is in die vorm van die aankoop van veevoer by geregistreerde leweransiers, volgens 'n vasgestelde formule, wat direk deur die Departement van Landbou in die Wes-Kaap vergoed sal word.
Die Ministeriële droogtehulp komitee wat bestaan uit verteenwoordigers van die Departement van Landbou, georganiseerde landbou en verteenwoordigers van grondhervormingskomitees van die verskillende gebiede vergader vandag om die gebiede wat geraak word te identifiseer.
Die gebiede wat voorlopig geraak word, is Vredendal, Agter Pakhuis, Ceres Karoo, Touwsrivier omgewing, gedeelte Touwsrivier/Laingsburg, die gebied vanaf Touwsrivier na Merweville en 'n gedeelte in die omgewing van Beaufort-Wes bo-op die berg. Daar is ook sekere areas wat onlangs reën gehad het maar wat nie noodwendig finaal verligting gekry het nie. Hierdie gebiede sal deurlopend gemonitor word en aanpassings sal wel gemaak word na gelang van die verswakking van die toestande in daardie gebiede.
Nuwe aansoekers vir hulp moet 'n volledige aansoek voltooi, terwyl persone wat reeds oor 'n droogtehulp nommer beskik, 'n verkorte vorm met 'n nuwe vee inventaris moet inhandig.
Produsente wat meer besonderhede verlang of wie aansoek wil doen vir hulp, kan met die voorligtingskantore in hulle bepaalde streke skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.122406.122406.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Uys sê die Wes-Kaap se gesondheidsdepartement wil die siektebeveg deur die provinsie se immuniseringsveldtog uit te brei as deel van sy2005 Kersleweringsveldtog. Die siekte vier hoogty tydens Februarie en Maart.
Diarreale siekte kom veral in die somermaande voor wanneer daar meer vlieë is asook infeksies weens vuil water. Die hoogste voorkoms is in die laer inkomste gebiede en veral in die informele gebiede. Minister Uys sê kinders onder die ouderdom van twee is veral vatbaar en moeders moet gereeld hul hande was.
Die Departement sal die dreigende diarreale siekte die hoof bied deur die aanstelling van 74 gemeenskapswerkers wat opgelei is in die Geïntegreerde Bestuur van Kindersiektes (GBK). Hierdie gemeenskapwerkers is in geaffekteerde gebiede soos Khayelitsha en die Oostelike Klipfontein subdistrikte gebasseer wees. Bykomend is daar ook vier GBK-koördineerdersdeur die Departement aangestel.
Die GBK-strategie is oorspronklik deur die Wêreld Gesondheidsorganisasie(WGO) ontwikkel en fokus op die kind as geheel eerder as net op 'n enkelesiekte of siektetoestand. "Siek kinders kom dikwels by ons primêregesondheidsentrums aan met 'n hoeveelheid siektes. Hul behandeling moetop 'n geïntegreerde wyse tuis en in 'n kliniek bestuur word," sê Uys. Die Departement wil teen Desember 2005 reeds 60 ekstra opgeleidegemeenskapswerkers in diens hê om die GBK-strategie in werking te stel.
Hulle sal betrokke wees in die implimentering van 'n reeks huishoudelike en gemeenskapsingrype wat daarop gemik is om die hoofoorsake vankindersiektes en -sterftes aan te spreek.
Die doel van die ingryping is om dienste in Khayelitsha uit te brei gerugsteun deur 'n ekstra diens in Mitchell's Plein. Dit is deel van die provinsiale Regering se Ikapa Elihlumayo-strategie aangesien dit deel is van die opbou van menslike kapitaal en die verstewiging van maatskaplike kapitaal. Minister Uys sê teen Kersfees vanjaar sal 134 gemeenskapswerkers die departement se veldtog teen diarreale siekte ondersteun.
Elke jaar sterf sowat 12 miljoen kinders in ontwikkellende lande voordat hulle vyfjarige ouderdom bereik. Die meeste sterf binne die eerste jaar. Sewe uit elke 10 van hierdie sterftes is weens die vyf vernaamste siektes naamlik longinfeksies, diarree, masels, wanvoeding en malaria.
Minister Uys het by moeders aangedring om gereeld hul hande te was. "As jul kinders die siekte onderlede het, moet hulle dadelik vloeistof ingegee word om ontwatering te voorkom" het hy gesê.
Minister Uys sê die mengsel kan solank gegee word as wat die kind bereid is om te drink.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.122406.2010-03-24.af.txt</fn>
Dis somer en saam met die hitte kom diarreale siekte het Minister Uys vandag gesê tydens sy besoek aan die Mitchell's Plein Gemeenskapsgesondheidsentrum.
Minister Uys sê die Wes-Kaap se gesondheidsdepartement wil die siektebeveg deur die provinsie se immuniseringsveldtog uit te brei as deel van sy2005 Kersleweringsveldtog. Die siekte vier hoogty tydens Februarie en Maart.
Diarreale siekte kom veral in die somermaande voor wanneer daar meer vlieë is asook infeksies weens vuil water. Die hoogste voorkoms is in die laer inkomste gebiede en veral in die informele gebiede. Minister Uys sê kinders onder die ouderdom van twee is veral vatbaar en moeders moet gereeld hul hande was.
Die Departement sal die dreigende diarreale siekte die hoof bied deur die aanstelling van 74 gemeenskapswerkers wat opgelei is in die Geïntegreerde Bestuur van Kindersiektes (GBK). Hierdie gemeenskapwerkers is in geaffekteerde gebiede soos Khayelitsha en die Oostelike Klipfontein subdistrikte gebasseer wees. Bykomend is daar ook vier GBK-koördineerdersdeur die Departement aangestel.
Die GBK-strategie is oorspronklik deur die Wêreld Gesondheidsorganisasie(WGO) ontwikkel en fokus op die kind as geheel eerder as net op 'n enkelesiekte of siektetoestand. "Siek kinders kom dikwels by ons primêregesondheidsentrums aan met 'n hoeveelheid siektes. Hul behandeling moetop 'n geïntegreerde wyse tuis en in 'n kliniek bestuur word," sê Uys. Die Departement wil teen Desember 2005 reeds 60 ekstra opgeleidegemeenskapswerkers in diens hê om die GBK-strategie in werking te stel.
Hulle sal betrokke wees in die implimentering van 'n reeks huishoudelike en gemeenskapsingrype wat daarop gemik is om die hoofoorsake vankindersiektes en -sterftes aan te spreek.
Die doel van die ingryping is om dienste in Khayelitsha uit te brei gerugsteun deur 'n ekstra diens in Mitchell's Plein. Dit is deel van die provinsiale Regering se Ikapa Elihlumayo-strategie aangesien dit deel is van die opbou van menslike kapitaal en die verstewiging van maatskaplike kapitaal. Minister Uys sê teen Kersfees vanjaar sal 134 gemeenskapswerkers die departement se veldtog teen diarreale siekte ondersteun.
Elke jaar sterf sowat 12 miljoen kinders in ontwikkellende lande voordat hulle vyfjarige ouderdom bereik. Die meeste sterf binne die eerste jaar. Sewe uit elke 10 van hierdie sterftes is weens die vyf vernaamste siektes naamlik longinfeksies, diarree, masels, wanvoeding en malaria.
Minister Uys het by moeders aangedring om gereeld hul hande te was. "As jul kinders die siekte onderlede het, moet hulle dadelik vloeistof ingegee word om ontwatering te voorkom" het hy gesê.
Minister Uys sê die mengsel kan solank gegee word as wat die kind bereid is om te drink.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.122406.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Uys sê die Wes-Kaap se gesondheidsdepartement wil die siektebeveg deur die provinsie se immuniseringsveldtog uit te brei as deel van sy2005 Kersleweringsveldtog. Die siekte vier hoogty tydens Februarie en Maart.
Diarreale siekte kom veral in die somermaande voor wanneer daar meer vlieë is asook infeksies weens vuil water. Die hoogste voorkoms is in die laer inkomste gebiede en veral in die informele gebiede. Minister Uys sê kinders onder die ouderdom van twee is veral vatbaar en moeders moet gereeld hul hande was.
Die Departement sal die dreigende diarreale siekte die hoof bied deur die aanstelling van 74 gemeenskapswerkers wat opgelei is in die Geïntegreerde Bestuur van Kindersiektes (GBK). Hierdie gemeenskapwerkers is in geaffekteerde gebiede soos Khayelitsha en die Oostelike Klipfontein subdistrikte gebasseer wees. Bykomend is daar ook vier GBK-koördineerdersdeur die Departement aangestel.
Die GBK-strategie is oorspronklik deur die Wêreld Gesondheidsorganisasie(WGO) ontwikkel en fokus op die kind as geheel eerder as net op 'n enkelesiekte of siektetoestand. "Siek kinders kom dikwels by ons primêregesondheidsentrums aan met 'n hoeveelheid siektes. Hul behandeling moetop 'n geïntegreerde wyse tuis en in 'n kliniek bestuur word," sê Uys. Die Departement wil teen Desember 2005 reeds 60 ekstra opgeleidegemeenskapswerkers in diens hê om die GBK-strategie in werking te stel.
Hulle sal betrokke wees in die implimentering van 'n reeks huishoudelike en gemeenskapsingrype wat daarop gemik is om die hoofoorsake vankindersiektes en -sterftes aan te spreek.
Die doel van die ingryping is om dienste in Khayelitsha uit te brei gerugsteun deur 'n ekstra diens in Mitchell's Plein. Dit is deel van die provinsiale Regering se Ikapa Elihlumayo-strategie aangesien dit deel is van die opbou van menslike kapitaal en die verstewiging van maatskaplike kapitaal. Minister Uys sê teen Kersfees vanjaar sal 134 gemeenskapswerkers die departement se veldtog teen diarreale siekte ondersteun.
Elke jaar sterf sowat 12 miljoen kinders in ontwikkellende lande voordat hulle vyfjarige ouderdom bereik. Die meeste sterf binne die eerste jaar. Sewe uit elke 10 van hierdie sterftes is weens die vyf vernaamste siektes naamlik longinfeksies, diarree, masels, wanvoeding en malaria.
Minister Uys het by moeders aangedring om gereeld hul hande te was. "As jul kinders die siekte onderlede het, moet hulle dadelik vloeistof ingegee word om ontwatering te voorkom" het hy gesê.
Minister Uys sê die mengsel kan solank gegee word as wat die kind bereid is om te drink.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.122420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die belangrike rol wat tuissorg in die Wes-Kaap se gesondheidsdienste vervul is vandag weereens beklemtoon deur min. Uys tydens sy besoek aanCitrusdal se tuissorgwerkers.
Citrusdal is 'n belangrike dorp in die Departement se grootste enomvattendste projekte - naamlik 'n Primêre GesondheidsorgVennootskapsprogram (PGVP) wat spesifiek ingestel is op tuissorg engemeenskapsorg.
Tuissorg verleen basiese verpleegsorg deur formele en informele versorgers aan siek mense in hul eie huise. Die program is ook daarop gemik om pasiënte se maksimum gesondheid- en gemaksvlakke te verseker, asook versorging tot en met 'n waardige dood.
Minister Uys sê die diens is beskikbaar aan mense met geestelike, fisiese, emosionele en maatskaplike behoeftes. Die Departement se doelwit is om reeds voor Kersfees 2005 tuissorgdienste aan meer as 9 000 pasiënte op alle gesondheidvlakke, waarvan 3 500 terminale pasiënte is, te verleen. Mense wat vir tuissorg kwalifiseer sluit in die wat beroertes gehad het , HIV en Vigs-lyers, fisiek of geestelik gestremdes, verswakte bejaardes en terminale siekes in.
"Tuissorg is nie n 24-uur diens wat die familie as die primêre versorger wil vervang nie, maar is bedoel om ondersteuning te bied en verligting te bring" sê Uys.
Tuissorg is ook 'n belangrike deel van gemeenskapssorg wat verseker dat verbruikers toegang het tot nabygeleë versorgingsdienste. Sulke dienstebemoedig deelname van mense in die onmiddellike omgewing, bemoedigtradisionele gemeenskapsbetrokkenheid en voorsien in die behoeftes vanmense.
Tuisversorgers van verskeie organisasies het almal 'n tuissorgkursus voltooi wat deur die Departement van Gesondheid bestuur word. Voortdurende indiens opleiding word deur die Departement verskaf om bevoegdheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.122420.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die belangrike rol wat tuissorg in die Wes-Kaap se gesondheidsdienste vervul is vandag weereens beklemtoon deur min. Uys tydens sy besoek aanCitrusdal se tuissorgwerkers.
Citrusdal is 'n belangrike dorp in die Departement se grootste enomvattendste projekte - naamlik 'n Primêre GesondheidsorgVennootskapsprogram (PGVP) wat spesifiek ingestel is op tuissorg engemeenskapsorg.
Tuissorg verleen basiese verpleegsorg deur formele en informele versorgers aan siek mense in hul eie huise. Die program is ook daarop gemik om pasiënte se maksimum gesondheid- en gemaksvlakke te verseker, asook versorging tot en met 'n waardige dood.
Minister Uys sê die diens is beskikbaar aan mense met geestelike, fisiese, emosionele en maatskaplike behoeftes. Die Departement se doelwit is om reeds voor Kersfees 2005 tuissorgdienste aan meer as 9 000 pasiënte op alle gesondheidvlakke, waarvan 3 500 terminale pasiënte is, te verleen. Mense wat vir tuissorg kwalifiseer sluit in die wat beroertes gehad het , HIV en Vigs-lyers, fisiek of geestelik gestremdes, verswakte bejaardes en terminale siekes in.
"Tuissorg is nie n 24-uur diens wat die familie as die primêre versorger wil vervang nie, maar is bedoel om ondersteuning te bied en verligting te bring" sê Uys.
Tuissorg is ook 'n belangrike deel van gemeenskapssorg wat verseker dat verbruikers toegang het tot nabygeleë versorgingsdienste. Sulke dienstebemoedig deelname van mense in die onmiddellike omgewing, bemoedigtradisionele gemeenskapsbetrokkenheid en voorsien in die behoeftes vanmense.
Tuisversorgers van verskeie organisasies het almal 'n tuissorgkursus voltooi wat deur die Departement van Gesondheid bestuur word. Voortdurende indiens opleiding word deur die Departement verskaf om bevoegdheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.123704.123704.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskikbaarheid van mediese toerusting wat in 'n goeie werkende toestand is, is noodsaaklik vir die lewering van gesondheidsdienste van gehalte, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys. Hy het vandag die Hermanus Hospitaal besoek waar 'n nuwe gastroskoop van R120 000 in ontvangs geneem is asook 3 infusiepompe ter waarde van R30 000.
Hierdie Desember, as deel van ons Kers-diensleweringsveldtog, sal die Wes-Kaapse Gesondheidsdepartement miljoene bestee aan mediese toerusting in 'n poging om toegang tot mediese dienste van gehalte te verbeter, het Uys gesê.
Die Gesondheidsstelsel kry 'n hupstoot deur die aankoop van verskeie gesofistikeerde en broodnodige mediese toerusting soos die gastroskoop, X-straal kamers en 'n kolposkoop. Die toerusting sal by inrigtings waar die nood die grootste is, geïnstalleer word.
Die departement ondervind'n toename in die aantal pasiënte en dit gaan gepaard met 'n groter vraag na mediese dienste. Tesame met die feit dat toerusting by gesondheidsinrigting dikwels verouderd is, is nuwe toerusting as 'n prioriteit geïdentifiseer. In hierdie finansiele jaar sal die departement bykans R130m aan nuwe toerusting spandeer.
Ons verbeter nie slegs toegang tot beter gehalte mediese diens met die aankoop van hierdie toerusting nie, maar ons vergemaklik ook die taak van ons mediese personeel om daardie dienste te lewer sê Uys.
Die nuwe toerusting kom op die regte tyd, aangesien die feesseisoen gewoonlik 'n baie groter werklas op gesondheidsdienste plaas, hoofsaaklik weens padongelukke en geweld het Uys gese.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.nov.123704.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskikbaarheid van mediese toerusting wat in 'n goeie werkende toestand is, is noodsaaklik vir die lewering van gesondheidsdienste van gehalte, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys. Hy het vandag die Hermanus Hospitaal besoek waar 'n nuwe gastroskoop van R120 000 in ontvangs geneem is asook 3 infusiepompe ter waarde van R30 000.
"Hierdie Desember, as deel van ons Kers-diensleweringsveldtog, sal die Wes-Kaapse Gesondheidsdepartement miljoene bestee aan mediese toerusting in 'n poging om toegang tot mediese dienste van gehalte te verbeter," het Uys gesê.
Die Gesondheidsstelsel kry 'n hupstoot deur die aankoop van verskeie gesofistikeerde en broodnodige mediese toerusting soos die gastroskoop, X-straal kamers en 'n kolposkoop. Die toerusting sal by inrigtings waar die nood die grootste is, geïnstalleer word.
Die departement ondervind'n toename in die aantal pasiënte en dit gaan gepaard met 'n groter vraag na mediese dienste. Tesame met die feit dat toerusting by gesondheidsinrigting dikwels verouderd is, is nuwe toerusting as 'n prioriteit geïdentifiseer. In hierdie finansiele jaar sal die departement bykans R130m aan nuwe toerusting spandeer.
"Ons verbeter nie slegs toegang tot beter gehalte mediese diens met die aankoop van hierdie toerusting nie, maar ons vergemaklik ook die taak van ons mediese personeel om daardie dienste te lewer" sê Uys.
"Die nuwe toerusting kom op die regte tyd, aangesien die feesseisoen gewoonlik 'n baie groter werklas op gesondheidsdienste plaas, hoofsaaklik weens padongelukke en geweld" het Uys gese.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.114948.114948.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons as regering van die Wes-Kaap is tans met 'n Imbizo program besig en het reeds vandag heeldag, van vroeg vanoggend af hier in u omgewing met verskillende belange groepe ontmoet. Ons aktiwiteite word mÔre om 8uur op Vredendal voortgesit en sluit Sondag middag op Grabouw af.
Laat my toe om u eerstens geluk te wens met die verrigtinge vanaand en ook dan spesifiek die 100 jarige feesvieringe wat u op 'n paslike wyse laat plaasvind. Die geskiedenis van water en die Nuyrivier is 'n merkwaardige een wat ook aandui dat die probleme en die uitdagings van toe en nou nog steeds dieselfde is soos blykmyuit die geskiedenis.
As gevolg van wisselende klimaatsomstandighede en periodieke droogtes was water in die Nuy-omgewing van tyd tot tyd in oorvloed, maar meestal heeltemal ontoereikend en wisselvallig. Dit was dan die oorheersende faktor wat aanleiding gegee het tot die versoek van 11 boere uit die Nuyvallei dat 'n Besproeiingsdistrik hier gestig word. 'n Proklamasie op 31 Mei 1905 verleen toestemming tot die stigting van die Nuyrivier Besproeiingsraad in dieselfde jaar.
Reeds met die 2de Raadsvergadering in dieselfde jaar word besluit op die bou van 'n Deeldam by Vierde Drif. Hier sou die hele stroom in 2 gelyke dele verdeel word tussen Boonste Besitters en Onderste Besitters. Hierdie Deeldam is offisieËl op 30 September 1908 deur John X. Merriman geopen.
Die belangrikste bron van water vir die Nuyvallei gedurende daardie jare en steeds vandag kom vanaf Keerom in die Montagu distrik. As gevolg van geskille tussen die Raad en Keerom - bewoners oor onreËlmatige verdeling van water, word daar met die De Kock broers van Keerom onderhandel en grond word in dele hier aangekoop teen 18725 pond. Totale onkostes vir hierdie hele projek sou min of meer 35000 pond beloop.
Reeds in 1920 is beplan om 'n Bewaringsdam by Keerom op te rig, maar eers in 1953 word Keeromdam, 'n private onderneming, gebou teen 'n koste van 152 000 pond met 'n kapasiteit van 1900 miljoen gellings. Die dam word in 1954 voltooi en oorstroom sy walle in Augustus van dieselfde jaar.
In Januarie 1981 beleef die Nuyvallei die Laingsburg - vloed wat 'n spoor van verwoesting nalaat. Wingerde en landbougrond van onskatbare waarde word verwoes en toegeslik. Om die gehawende Nuyrivier min of meer tot sy oorspronklike loop te kanaliseer sou ± R160 000 beloop. Hiertoe dra die Staat 80% by d.m.v 'n subsidie. As gevolg van toeslikking en groter waterbehoeftes word die wal van Keeromdam gedurend 1889 - 1990 met 3 - 4 verhoog. Die onkoste beloop R1135 000 en die kapasiteit word met ± 3 miljoen m3 vermeerder.
Dit is duidelik dat daar 'n vennootskap was tussen die mense van die omgewing en die regering van die dag, anders sou daar geen aksie gewees het rondom die belangrike aspek van water nie en ek wil vir u sÊ dat daardie vennootskap vandag nog net so belangrik is..
Die Sagte Vrugte Bedryf met al sy vertakkings is vir die Wes-Kaapse Regering van groot belang aangesien die bedryf in sy geheel 'n baie groot bydrae maak tot die ekonomie van die Provinsie. Nie alleen verskaf die bedryf aan baie mense werk nie, maar is dit ook vir ons 'n advertensie dwars oor die wÊreld as gevolg van die vrugte wat op die winkelrakke van meeste lande oorsee te vinde is.
Die grootste uitdaging vir ons in Landbou is sekerlik die kwessie van bemagtiging in al sy fasette, maar veral die kwessie van grondhervorming en die vestiging van opkomende boere. Ons wil glo dat ons in die Wes-Kaap gerat is om die uitdagings die hoof te bied en dat hoewel die proses stadig begin het, ons in staat sal wees om spoed op te tel. Daar is vir ons twee belangrike beginsels wat moet geld, naamlik dat die vestiging van nuwe boere op so 'n wyse sal geskied dat dit volhoubaar is en tweedens dat ons moet omsien na die welstand van ons kommersiËle boere. U het 'n belangrike taak ten opsigte van mentorskap en om te sorg dat die Landbousektor sy belangrike rol in die ekonomie van die Provinsie sal speel.
In hierdie opsig glo ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap dat een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie, doelgerigte voorpunt navorsing is, en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting wat gegenereer word deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm die basis van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Provinsie. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
U weet dat ons hierdie jaar die 50ste herdenking van die vryheidsmanifes vier en daarin word die regte van elke Suid-Afrikaner uitgestippel. Die vryheidsmanifes vorm ook die basis van die Grondwet. Ons as Regering in die Wes-Kaap is intens bewus van ons verantwoordelikheid teenoor elke lid van die samelewing en die ideale waarna ons moet streef om die vryheidsmanifes 'n lewende dokument te maak. So onthou ons ook die woorde van Hoofman Albert Luthuli in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sÊ ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sÊ, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriËntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sÊ dat u as kommersiËle boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie.
Ek wil u sterkte toewens met die volgende 100 jaar en die versekering gee dat ons van die Departement van Landbou se kant af daarna uitsien om die pad saam met u te loop.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.115747.115747.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het onlangs die Instituut vir Dowes op Worcester besoek as deel van die regering se Imbizo-program. Tydens hierdie geleentheid het hy 'n tjek van R53 000 aan die Instituut oorhandig vir onder andere die oprigting van kweekhuise en die aanlê van groentetuine.
In hierdie Provinsie moet ons saam werk om dit 'n tuiste vir almal te maak, en dit sluit mense met gestremdhede in," sê Minister Dowry. "Dit is vir Departement Landbou belangrik dat ook hierdie persone in die breë landbousektor opgeneem moet word."
Die Wes-Kaapse Departement Landbou slaag met sy ondersteuning aan die Instituut om die sowat 60 000 dowes en meervoudig gestremde persone deel te maak van 'n ekonomiese proses waarby hulle voorheen uitgesluit was. "Die waarde van betrokkenheid by landbou en die aanleer van landbouvaardighede vir gestremdes is hulle met hierdie vaardighede 'n werk kan bekom, hulle kan lewe van hul eie produkte en kan boonop daarvan verkoop om finansieel onafhanklik te word," verduidelik Deon de Villiers, hoof van die Instituut.
Deur middel van Departement Landbou se betrokkenheid kan die Instituut nou sy eie groente kweek wat in sy voedselverwekingsaanleg verwerk en dan bemark sal word. Verder kan die Instituut addisionele fondse bekom deur saailinge te kweek en te verkoop.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.115791.115791.2010-03-24.af.txt</fn>
Voorsitter ek wil net eers met u praat oor die breË visie van die Wes-Kaapse Regering. In die Wes-Kaap wil ons n tuiste vir almal skep in ons poging om om ons ideaal te dereik van"IKAPA ELIHLUMAYO", wat beteken,"die Groeiende Kaap". Hierdie twee begrippe kan nie los wees van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breËr visie van die regering.
Hoofman Albert Luthuli het in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het, dit beskryf as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sÊ ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sÊ, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriËntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sÊ dat u as kommersiËle boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie. Die volle rol van landbou word egter selde goed verstaan en dit is soms moeilik om die belangrikheid en bydrae van landbou tot die ekonomie en die samelewing by mense tuis te bring.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoËr loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Ons is deeglik bewus daarvan dat die verhouding tussen landbouproduksie, werkverskaffing en sosiale harmonie die bestanddele is vir volgehoue ekonomiese groei. Deurlopende landbouontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter dit is daarom vir ons uiters noodsaaklik dat die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoË prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle verantwoordelikheid sal opneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Biede u en ons by die Departement van Landbou het n verpligting om om te sien na opkomende boere en die verantwoordelike verdeling van grond om die ongelykhede van die verlede uit te skakel. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien of afskeep nie.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoË het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie. Ek wil vanaand vir u vra dat u dit 'n staande punt van bespreking sal maak oor hoe u, u rol in die Agri SEB proses sien en hoe om opkomende boere by u organisasie te betrek.
Voorsitter ek is in voortdurende gesprek met georganiseerde landbou en ander rolspelers binne die sektor oor die uitdagings en probleme wat produsente ervaar. So het gister byvoorbeeld met verteenwoordigers van die Sagte Vrugte Bedryf n lang sessie gehad. Behalwe vir hulle eiesoortige probleme het ons ook na die algemene probleme van insetkoste teenoor opbrengs en prys gepraat. Belangrike kwessies soos arbeidskoste, behuising, subsidies invoerheffings, water, eiendomsbelasting, veranderende markvereistes en hoË landbouskuld is van die sake wat ons aangeraak het. In hierdie verband is ek van plan om binne die volgende twee weke n gesprek met Agri Wes-Kaap te voer oor die pad vorentoe, die samestelling van 'n taakspan en 'n moontlike ekonomiese landbouberaad vroeg in die nuwe jaar.
Ten slott, wil ek twee belangrike kwessies aanraak naamlik gedurige berigte oor die dopstelsel wat nog na bewering op sommige plase toegepas word en die ongetoetste bewerings oor onwettige afsettings van plase af.
Ek het by herhaling die versekering gegee dat ons dit nie sal duld nie, maar ek het ook by herhaling gesÊ dat mense nie net kan rondgaan en wilde bewerings maak nie. Ek nooi weereens, soos in die verlede die mense wat hierdie bewerings maak uit om die name te verskaf. Ons ondersoek sulke bewerings behoorlik en het die samewerking van beide die Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake. Die probleem is egter dat daar geen substansie gevind is in die bewerings wat gemaak word en wat onafhaklik ondersoek word nie , of dat diegene wat die bewerings maak, nie na vore kom met die name van die beweerde aandadiges nie.
Ek wil ook weereens n versoek rig aan produsente sowel as plaaswerkers om verantwoordelik op te tree wanneer dit by behuising en afsettings kom en om hulle te vergewis wat die wet toelaat en nie toelaat nie, na beide kante toe. Dit word ook al hoe duideliker datdie beweging van plaaswerkers na dorpe toe, groter druk op behuisingsprojekye plaas. Ek is van mening dat ons as Regering ook weer opnuut sal moet kyk na die skep van Agri - villages waar beide permanente sowel as seisoenale plaasarbeiders gehuisves kan word.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.116206.2010-03-24.af.txt</fn>
Die voorkoms van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue is aan die toeneem met meer as 3 800 nuwe gevalle elke jaar, sÊ Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys.
In 'n verklaring ter ondersteuning van Nasionale borskankerbewustheidsmaand, sÊ Uys borskanker is een van die mees algemene vorme van kanker onder vroue in Suid-Afrika. "Baie vroue assosieer borskanker nog steeds met 'n doodsvonnis, maar in der waarheid is dit behandelbaar indien dit vroegtydig opgespoor word", sÊ Uys.
Ongeveer 90% van alle pasiËnte oorleef 'n borskankerdiagnose wanneer dit in 'n vroeË stadium opgespoor word. Dit het noodsaaklik geword om die Suid-Afrikaanse publiek in te lig oor die gevare van borskanker, veral oor die noodsaaklikheid van gereelde selfondersoek, gereelde mammogramme en die verskaffing van inligting oor vroeË diagnose en die beskikbare behandelingsopsies.
'n Bewustheidsmaand soos die een wat nou in Oktober in Suid-Afrika gehou word, weerspieËl 'n landswye veldtog deur openbare en private gesondheidsektore om die Gesondheid van die Vrou en Borskanker, in die kollig te plaas.
Risikofaktore vir borskanker sluit onder meer in vroeË maandstonde, eerste swangerskappe by gevorderde ouderdom, 'n hoËvetdieet en sekere genetiese mutasies. Ander risikofaktore sluit ook tot 'n mindere mate hoË alkoholgebruik in asook die gebruik van sekere hormoonvervangings tydens menopouse.
Die risiko van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue tussen 0 en 74 jaar is 1 uit elke 31 vroue.
Uys sÊ gesondheidsdienste die wÊreld oor het reeds ver gevorder in die bekamping van hierdie gevreesde siekte. "Behandeling is egter duur en elke nuwe fasiliteit wat hierdie provinsie kry om kanker te bekamp, word verwelkom. Ons het pas 'n nuwe CT-skandeerder by Groote Schuur Hospitaal aangekoop, en ons het ook 'n ekstra R1 miljoen bewillig vir die behandeling van hoofsaaklik borskanker."
"Ons doen dit omdat ons weet dat borskanker uiters behandelbaar is met die regte toerusting en fasiliteite. Ons in die Wes-Kaap is bevoorreg dat ons uitstekende kankerbehandelingsgeriewe dwarsdeur die provinsie het, maar die belangrikheid van vroeË opsporing deur gereelde ondersoeke verbeter kanse op oorlewing drasties, " sÊ Uys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.116342.116342.2010-03-24.af.txt</fn>
Die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie Maandagaand beswyk het nadat hy deur 'n lem van n baalmasjien getref is, word deur die hele Landbou gemeenskap betreur. Namens die Regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou, vir wie elke werker se lewe kosbaar is, wil ek my meegevoel aan die familie en naasbestaandes betuig. U verlies is ook ons verlies.
Ek het reeds 'n verslag van die Departement van Arbeid in Worcester aangevra oor die voorval en sal meer omvattend oor die voorval reageer sodra die amptelike besonderhede bekend is.
Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang. Hierdie aangeleentheid geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.oct.116814.116814.2010-03-24.af.txt</fn>
Soos altyd is dit vir my aangenaam om hier saam met u te kan wees. Ek sien sommige van u so dikwels in die laaste tyd dat dit voel of ons familie is. Ek moet onmiddelik sê dat dit is hoe ek dit in elkgeval sou wou hê, dat die Landbou gemeenskap 'n groot familie moet word.
Laat my onmiddelik toe om u geluk te wens met hierdie byeenkoms wat vir die eerste keer in die geskiedenis van Landbou plaasvind en nou die hoogtepunt is van die jaarlikse plaaswerker van die jaar kompetisie. Ek glo dat hierdie kompetisie nog gaan ontwikkel tot een van die grootste en strafste kompetisies binne landbou.
Ek dink nie u sal my verkwalik as ek die HTA gelukwens en bedank vir die vergesig wat u gehad het om reeds in 2002 met hierdie kompetisie te begin om erkenning te gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer nie.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is en die verskillende streekskompetisies geborg het, en so ook hierdie een.
Die kompetisie het gegroei van die 36 inskrywings vanaf 6 plase in die Hexvallei in 2002 tot 284 inskrywings in vyf streke vanjaar. Laat ek dan nie nalaat om die produsente uit die Hexvallei, Koue Bokkeveld, die Breede Vallei en die Bergrivier Produsente te bedank vir hulle samewerking om hulle werkers aan die kompetisie te laat deelneem nie. Ek wil vir u vra om ons vennote te word in ons sterwe om die kompetisie te laat groei en werkers in elke uithoek van die Provinsie by die Kompetisie te betrek.
Ek wil spesifiek met u as deelnemers aan hierdie kompetisie praat.
Baie van u is bewus dat plaaswerkeraangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die nuutgestigte subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons moet prakties uitvoerbare prosesse bevat wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswekers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerkers 'n boodskap oor te dra dat u 'n integrale deel is van Landbou en wat ons help om u gelyke toegang tot landbou te verseker en seker te maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Elkeen van u wat aan die kompetisie deelgeneem het, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien.
Ek is besorg oor aspekte soos onder andere behuising en die beskikbaarheid van water en behoorlike sanitêre geriewe. Ek word feitlik weekliks gekonfronteer met bewerings en vingerwysings na Landbou.
In reaksie op die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie beswyk het nadat hy deur 'n lem van 'n baalmasjien getref is, het ek gesê elke werker se lewe is kosbaar en dat dit ook ons verlies is. Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang en dit geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker Indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Hierdie voorval het weereens die kollig geplaas op arbeidspraktyke en ek sal dit ook in detail met Georganiseerde Landbou bespreek wanneer ons in die nabye toekoms ontmoet.
Ons moet mekaar help om die skewe beeld van Landbou wat daar by mense bestaan, te verander.
As Minister wat verantwoordelik is vir Landbou is dit vir my noodsaaklik dat 'n kompetisie soos hierdie nie net "windowdressing" moet wees nie. Elke aksie moet daarop ingestel wees om ons mense te bemagtig en toe te rus ten einde te groei in kennis en lewenservaring. Ek was dus bly toe ek Dinsdag by 'n diploma- plegtigheid vir die modulêre kursus in wingerdbou verneem dat daar verskeie vorige wenners en van die huidige finaliste wat vanaand hier is, ook ingeskryf is vir die nuwe kursus.
Ten slotte wil ek u gelukwens met die prestasie dat u vanaand hier is as finaliste. Sterkte met die senuwees wat knaag voor die wenners aangekondig word. Hoewel daar in elke kategorie net een wenner kan wees, wil ek u verseker dat u elkeen in u eie reg 'n wenner is. U moet hiervandaan elke dag soos 'n wenner leef en werk en in u optrede teenoor u mede werkers en werkgewers die beeld uitstraal van mense wie se begeerte is om Landbou in die Wes-Kaap die uiteindelike wenner te maak. Hiermee gaan u ook ons hand as Regering sterk maak om 'n werklike tuiste vir almal in die Wes-Kaap te bou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.sep.112714.112714.2010-03-24.af.txt</fn>
In die Wes-Kaap is daar ernstige gesondheidsverwante probleme soos byvoorbeeld alkohol-en dwelmmisbruik. Probleme wat nou verwant is aan grootskaalse armoede, lae geletterheid, status van die vrou, geweld en portuurgroepdruk. Die effek hiervan het 'n geweldige impak op die provinsie se gesondheidsdienste en kan gesien word in nie net die voorkoms van sekere siektes en trauma nie, maar het ook 'n effek op ons kinders en ongebore kinders.
Die Wes-Kaap Provinsie het tans die hoogste gerapporteerde voorkomssyfer van FAS in die wêreld! 7 uit elke 100 kinders in sommige van ons gemeenskappe het FAS!
Fetale Alkoholsindroom (FAS) is die versamelnaam wat gegee word aan 'n groep aangebore afwykings wat voorkom by 'n kind van 'n moeder wat tydens haar swangerskap alkohol gebruik het. Hierdie kinders is kleiner as normal by geboorte en het ook 'n baie laer intelligensie as wat hul normaalweg sou hê. Hulle mag ook verskeie ander liggaamlike en gesondheidsprobleme hê. Hierdie permanente skade kon verhoed geword het as die moeder nie tydens swangerskap alkohol gebruik het nie!
Vroue se metabolisme hanteer alkohol verskillend en dus word daar aanbeveel om eerder géén alkoholiese drank tydens swangerskap te gebruik nie. Die Minister van Gesondheid in die Wes-Kaap, Mnr Pierre Uys, sê: "Moet nie eers dink aan drink waneer swangerskap beplan word of tydens swangerskap nie. Ons kan nie bekostig om ons kinders te kniehalter nog voordat hulle die eerste lewenslig gesien het nie."
Hy sê alle vorms van alkohol kan permanente defekte by babas veroorsaak. "Alkohol gaan in die moeder se bloedstroom na die ongebore baba en beskadig so die baba se organe en veral die brein." Hy doen 'n beroep op ouers, familie en vriende, en op alle gemeenskappe om swanger vroue bewus te maak van die probleem en hulle aan te moedig om nie alkohol tydens swangerskap te gebruik nie.
Sommige van die FAS-kinders wat gebore word het 'n kenmerkende liggaamsbou en gelaatstrekke en dit is dus maklik vir gesondheidspersoneel om hulle te identifiseer en te diagnoseer. Daar is FAS-kinders wat nie hierdie uiterlike tekens toon nie, maar omdat hul breine wel aangetas is, het hulle verskeie FAS-verwante probleme soos leergestremdhede en gedragsprobleme.
September staan bekend as Internasionale FAS-dag, want 9 minute oor 9 op die 9de van die 9de maand huldig ons 'n minuut stilte om te dink aan moeders wat vir 9 maande swanger is met 'n kosbare baba.
Min Uys sê: My department besef die omvang van die uitdaging terdeë en die Sub-direktoraat vir die gesondheid van moeders, kinders en vroue is doelgerig besig om gesondheidswerkers bewus te maak van die probleem en hul te betrek by voorkomingsaksies. Die jongste hiervan is 'n Nasionale FAS Kongres wat op 6 en 7 Oktober 2005 by die Sportinstituut in Kaapstad gehou gaan word. Tydens hierdie kongres gaan plaaslike en internasionale navorsers hul jongste navorsingsbevindinge bespreek en gesondheidswerkers gaan die voorkomingsprogramme wat reeds ontwikkel is, voordra.
Ook wynboere en die wynindustrie het reeds hul ondersteuning aan hierdie kongres toegesê. Departmente soos Onderwys, Maatskaplike Dienste, Landbou en Ekonomiese Ontwikkeling wat 'n gedeelde verantwoordelikheid in die voorkoming en hantering van FAS het, gaan ook aan die kongres deelneem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2005.sep.114602.114602.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om reg aan die begin die organiseerders van hierdie kompetisie te bedank dat u ook op hierdie wyse erkenning gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is by die kompetisie en ons vennote geword het in die aanbied van die kompetisie en dan ook weer die aand borg. Hierdie is die vierde en laaste streeks- kompetisie voor die provinsiale kompetisie wat op 27 Oktober sal plaasvind. En waartydens die Premier ook teenwoordig sal wees.
Dit is verblydend om te sien dat die kompetisie gegroei het van die eerste kompetisie wat in 2002 in die Hexvallei begin het en nou so ontwikkel het dat dit dit werklik een van die hoogtepunte op ons jaarlikse Landbou kalender is.
Ek was vroËr vanjaar by 'n vergadering van die Kwaggaskloof landbouvereniging by Brandvlei kelder, en die kommentaar oor die ontwikkeling van hulle eie soortgelyke kompetisie was duidelik: Laat julle werkers aan die kompetisie deelneem, want dit het so 'n geweldige positiewe invloed op die deelnemers, dat hulle outomaties optree as motiveerders van hulle mede plaaswerkers. Moenie bang wees dat jy jou goeie werkers gaan verloor nie, dink eerder aan die goeie invloed wat hulle kan uitoefen.
Voorsitter voordat ek voortgaan wil ek net eers handel met 'n saak wat weer eens hierdie week sy kop uitgesteek het, en dit is die onverantwoordelike optrede en leuens wat die wÊreld ingestuur word oor onwettige afsettings van werkers van plase af. 'n Raadslid het 'n verdraaide storie aan die pers gegee oor beweerde onwettige afsettings van 'n plaas in die Ceres omgewing wat tot gevolg gehad het dat die televisie en radio onmiddelik die volgende oggend op die plaas opgedaag het om sensasie te maak. Hulle moes egter onverrigter sake terugkeer, want daar was nie 'n storie nie. Die feit is egter dat sulke onverantwoordelike optrede Landbou in sy geheel skade doen en die verkeerde beeld van Landbou in die Wes-Kaap die wÊreld instuur. Ek het 'n werkswyse met beide Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake oor die hantering van klagtes. Ek kan vir u die versekering gee dat ons onmiddelik elke klagte wat ons ontvang, vanuit my kantoor opvolg, omdat die welstand en billike behandeling van plaaswerkers vir ons uiters belangrik is. Ek sal egter ook nie toelaat dat die beeld van Landbou onnodig geskaad sal word deur die onverantwoordelike optrede van mense wat hulle eie politieke agendas het nie. U weet wat my standpunt is, naamlik dat boere nie sonder plaaswerkers kan klaarkom nie, maar dat die plaaswerker net soveel die boer nodig het.
Dit het tyd geword dat, hierdie onverantwoordelikes moet besef dat hulle vir hulle 'n ander sektor moet gaan soek om sensasie te wek. Vir ons in Landbou is die verhouding tussen werkgewer en werknemer van kardinale belang en ons sal jaloers daaroor waak.
Voorsitter daar kan met reg gevra word hoe belangrik is die plaaswerker vir die Regering van die Wes-Kaap en, meer spesifiek dan, vir die Departement van Landbou in die Wes-Kaap. Om vir u aan te dui, haal ek graag vir u aan uit die my toespraak tydens die Landbou begrotingsdebat.
"Soos u bewus is, staan Landbou ook nou "pa" vir die omstandighede van die plaaswerkers van hierdie Provinsie. Verskeie provinsiale en streeksindaba's is gehou om 'n stem aan die plaaswerkers te gee en vanjaar se begroting van sowat R7 miljoen sal aangewend word om hul bekommernisse deur middel van projekte aan te spreek. Op hierdie manier verseker ons ook dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir die meer as 220 000 plaaswerkers en hul families is. Ek wil van hierdie geleentheid gebruik maak om ander rolspelers soos Gesondheid, Onderwys en Maatskaplike Dienste uit te daag om na die tafel te kom met inisiatief en vasberadenheid om hierdie groep, wat vir so lank aan die agterste speen gesuig het, op te lig en volwaardig deel te maak van die Wes-Kaap tuiste".
Voorsitter dit is by baie van u bekend dat die belangrikheid van die welstand van die plaaswerker en sy gesin vir my, my genoop het om te vra dat ons as 'n vertrekpunt 'n plaaswerker indaba sal hou en daarna nog 5 streeks konferensies, waartydens ons met plaaswerkers en alle ander rolspelers 'n oop en eerlike gesprek sou voer. Dit het plaasgevind en daarna is daar 'n verslag opgestel wat onlangs voor die kabinet gedien het.
Met plaaswerkeraangeleenthede as een van die hoofprioriteite, het die Department Landbou: Wes-Kaap nou verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koÖrdineer.
Ten einde die subprogram Plaaswerker aangeleenthede in staat te stel om effektiewe uitvoering aan sy koÖrdineringsfunksie te gee, is die behoefte deur die betrokkenes uitgespreek dat 'n proses van strategiese besinning moet plaasvind, wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne, prioriteit sal geniet. Hierdie dokument het nou so pas op my lesenaar geland en ons sal nou voortgaan met die verdere ontwikkeling van die plan. Hierdie strategiese plan sal ook voor die provinsiale kabinet dien, want dit is nodig dat ons die ander departemente soos onderwys, gesondheid, maatskaplike dienste en vervoer betrek om u omstandighede aan te spreek en te verbeter.
Ons wil hÊ dat die proses waarin ons die kwaliteit van lewe van plaaswerker wil verbeter een sal wees van MET MENSE, VIR MENSE. Met ander woorde, diegene vir wie daar beplan word, dit is u, is vanaf die begin en sal tot die einde deel van die beplanningsproses wees. Op hierdie manier wil ons sorg dat almal mede-eienaarskap van die Plan neem, wat weer die suksesvolle uitvoer daarvan sal verseker.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek diÉ van die Wes-Kaapse premier, premier Ebrahim Rasool, word met hierdie proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor julle eie lewens en toekoms te neem sodat julle as demokratiese agente die Wes-Kaap kan help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die proses en plan moet gedryf word deur die basis waarop Ikapa Elihlumayo gebou is, naamlik waardigheid, billikheid, en welvaart.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerker gemeenskap 'n boodskap oor te dra dat hulle 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat die plaaswerker lewer nie ongesiens verbygaan nie.
Aan die deelmemers wil ek sÊ baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sÊ, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Ons wil hÊ dat julle julle verder sal bekwaam om vordering te maak. Landbou en plaaswerk moet nie maar net 'n job wees wat jy doen om aan die einde van die week 'n loon te ontvang nie, dit moet vir jou 'n loopbaan wees waarin jy kan vorder om ook uiteindelik 'n senior bestuurder te word, of meer nog, jou eie plaas te besit.
Ek self het my loopbaan as 'n plaaswerker begin net soos my pa en kan vanaand onomwonde sÊ dat die omstandighede van die meerderheid plaaswerkers aansienlik verander het sedert daardie jare. Vandag is daar meer geleenthede, vandag is daar spesialis gebiede. Vandag word daar beter gesorg vir ons mense en is ek trots, veral op die vroue deelnemers van wie daar selfs wenners is. Dit sÊ baie vir u deursettingsvermoË en dit bevorder die beeld van die Wes-Kaap.
Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2005.sep.123700.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Die onlangse mediaberigte oor die verdwyning van kinders in die Wes-Kaap oor die afgelope paar weke is uiters ontstellend.
het 'n pasgebore baba van Delft verdwyn, maar is later weer teruggevind.
het Joey Josephs van Delft, 3 jaar oud, Woensdagaand verdwyn; en is die verkoolde liggaam van 'n meisie (ouderdom word op omtrent 8 jaar geraam) in die bosse in Zeekoevlei naby Grassy Park gevind.
Die onlangse voorvalle van geweld teen kinders in die Wes-Kaap het daartoe gelei dat die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting so gou moontlik 'n program van aksie in werking gaan stel om kinders - een van ons samelewing se mees kwesbare sektore - te beskerm.
Die Minister van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting het kinderbeskerming tydens haar onlangse interaksie met gemeenskappe in Delft en Worcester een van haar fokusareas gemaak.
Minister Mqulwana het ook gevra dat gemeenskappe hard daaraan moet werk om te sorg dat daar 'n veiligheidsnet in gemeenskappe is om na kinders om te sien. Sy het ook daarop aangedring dat gemeenskappe die beleid "Jou kind, is my kind" moet nastreef as deel van pogings om kinders te beveilig.
Sy het verder gevra dat gemeenskappe met die welsynsektor en gemeenskappolisiëringsforums moet saamwerk om hierdie doelwit te bereik en om programme te loods wat daarop gemik is om kinderbeskerming op te skerp.
By 'n onlangse Imbizo in Delft wat op kinderveiligheid gefokus het, het minister Mqulwana die gemeenskap daarop gewys dat die regering nie alleen verantwoordelik kan wees vir die versorging en veiligheid van kinders nie.
Gemeenskappe het ook 'n groot rol om te speel om toe te sien dat daar 'n veilige en stabiele omgewing geskep word waarin kinders hulleself kan uitleef.
Sy het ook daarop gewys dat die gemeenskap gebruik moet maak van Maatskaplike Dienste se 16 distrikskantore waar maatskaplike werkers aan diens is om leiding te gee oor kinderversorging.
Miinister Mqulwana het ook al 'n program rondom kleuterskole uitgerol wat daarop gemik is om om die welsyn en die ontwikkeling van jong kinders in 'n veilige opset te bevorder.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting het verder ook 'n kinderbeskermingsplan van stapel gestuur wat begin November in werking sal tree, en wat daarop gemik is om kinders uit veral arm gebiede gedurende die skoolvakansie besig te hou.
Die program - deel van die Wes-Kaapse regering se Kersfeesveldtog - sal werkwinkels vir ouers insluit om hulle bewus te maak van die kwessie van kinderveiligheid.
Die program wat gemik is op kinders tussen die ouderdomme van 7 en 12 sal verder aktiwiteite bevat wat daarop gemik is om onder andere kinders van hulle regte bewus te maak; natuurbewaring, drama en sport te bevorder; oor kindermishandeling, drank- en alkoholmisbruik te waarsku; asook met basiese misdaadvoorkoming te help.
Die program hoop om gemeenskappe, waar misdaad en geweld hoogty vier in so 'n mate te versterk dat daar 'n groter veiligheidsnet vir kinders sal wees.
Die vier-weeklange program sal in 32 plekke regoor die Wes-Kaap uitgerol word, en stel dit ten doel om 10 000 kinders deel te maak van die inisiatief. Die kinders wat deel vorm van die program sal ook elke dag 'n maaltyd ontvang.
Die regering het die hulp en ondersteuning van ons gemeenskappe nodig om te verseker dat ons kinders hulleself in 'n stabiele en veilige omgewing kan uitleef en geniet.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006. May.133183.2010-03-02.af.txt</fn>
"Die welstand van ons pasiënte in ons fasiliteite geniet die hoogste prioriteit en die behandeling wat hulle ontvang moet vergelyk met die beste in die wêreld. Dit is egter net moontlik as ons vir ons verpleegpersoneel omstandighede skep waarbinne hulle diens van hoogstaande gehalte kan lewer" het min. Uys gesê.
Min Uys het tydens 'n saamtrek van verpleegpersoneel hulde gebring aan die onbaatsugtige taak wat verpleegsters daagliks lewer. " Ek weet dat die druk op julle daagliks toeneem, maar is bemoedig deur die positiewe gesindheid van ons verpleegsters dwarsoor die provinsie " het Uys gesê.
"Die Wes-Kaap gaan ook , soos wêreldwyd, gebuk onder 'n ernstige tekort aan genoeg verpleegsters, maar ons is daagliks besig om kreatief en doelgerig aan oplossings te werk" sê Uys.
Min Uys het bekend gemaak dat die departement van gesondheid ver gevorder het om 'n Direktoraat vir Verpleegdienste te skep en dat die poste binnekort geadverteer sal word. Die Direktoraat sal verantwoordelik wees vir advies aan die departement en die koordinering van verpleegstersverwante sake. Daar sal ook sterk gefokus word op aangeleenthede wat dienslewering raak.
Gereelde vergaderings met 'n verteenwoordigende verpleegsters bestuurskomitee waar aangeleenthede soos oortydbetaling en skaarsvaardighede toelae aangespreek word.
Die opgradering en uitbreiding van fasiliteite om 'n vriendelike werksomgewing te skep soos die groot projekte tans by die hospitale in George, Worcester, Paarl, Stikland en Vredenburg.
Die toekenning van meer beurse vir verpleegstudente. Vanjaar is 2948 beurse toegeken.
Die vervanging en opgradering van toerusting. In die huidige boekjaar spandeer die departement R174m aan nuwe mediese toerusting.
Verpleegster welsynprogramme is in plek om druk en spanning te hanteer, emosionele bystand te lewer en selfs te help met huishoudelike probleme.
Min Uys het gesê op nasionale vlak is hy deel van 'n proses wat ver gevorder het om te kyk na die verbetering van professionele verpleegsters se salarisse. Dit is tyd dat verpleegsters beter vergoed word vir die onmisbare diens wat hulle lewer.
" Daar is geen twyfel dat genoeg verpleegsters direk gelyk gestel kan word aan beter behandeling van pasiënte en dus laer sterftegevalle nie. Ek doen 'n beroep op jong mense om die verpleegberoep ernstig as 'n loopbaan te oorweeg. Dit is 'n opwindende beroep met vele fasette en bied die geleentheid vir bevordering, veral as u lief is om met mense te werk" het Uys afgesluit.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006. May.133183.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Die mins dogmatiese denkers oor revolusie wat hierdie eeu opgelewer het, was Antonio Gramsci [] Sy gebrek aan dogmatisme spruit uit 'n soort geduld. Hierdie geduld het absoluut niks te make met traagheid of selfgenoegsaamheid nie [...] Sy besondere geduld spruit uit 'n praktyksin wat nooit tot 'n einde kom nie. Hy het dinge van naby bekyk, en het soms rigting gegee aan die politieke stryd van sy tyd, maar hy het nooit vergeet wat die agtergrond was nie van die ontwikkelende drama waarvan die reikwydte oor onberekenbare eeue heen strek. Dit was miskien wat verhoed het dat Gramsci, soos baie revolusionêre, 'n millennialis geword het. Hy het geglo in hoop eerder as beloftes, en hoop is 'n lang storie.
Hierdie verstandigheid onderlê President Thabo Mbeki se stelling dat Suid-Afrika 'n Tydperk van Hoop betree het, en die Provinsie Wes-Kaap se hoop lê daarin dat ons staan op die drumpel van voorspoed. Hierdie hoop is nóg transendentaal nóg sentimenteel, maar is gegrond op geduld en eindelose menslike gebruike. Dit plaas elkeen van ons in 'n ontvouende menslike drama waarin ons sowel dogmatisme as selfgenoegsaamheid vermy.
Ons rol in die drama neem reeds vorm aan. Ons het die dringendheid van die saak reeds in 2002 besef toe die Desai-kommissie ons gewys het op die uitdaging: "In die loop van die Kommissie se werk het hy bewus geword van 'n omgewing waarin vrees en intrige algemeen was in die Administrasie ; Die Kommissie vertrou dat diegene in gesagsposisies die moed, deursettingsvermoë en visie sal hê om 'n veranderde kultuur in te stel en te kweek wat noodsaaklik is vir deursigtige en verantwoordbare bestuur."
Toe ek my eerste begrotingstoespraak vir die Departement van die Premier in 2004 gelewer het, het ons ons daarvoor beywer om te antwoord op die uitdaging om 'n moderne Afrikastaat te bou deur die filosofiese grondslag te lê van die staat as ontwikkelaar. Ons het besef dat om weg te beweeg van die soort staat waarteen die Desai-kommissie ons gewaarsku het, was om die staat te oriënteer ten opsigte van die bereiking van die doelwitte van die Nasionale Aksieprogram en die Millennium-ontwikkelingsdoelwitte vir ons Provinsie.
Ek het toe aan u voorgehou die bloudruk vir 'n staat wat in homself geïntegreer was, samewerkend in sy verhouding tot ander regeringsfere, simpatiek teenoor sy burgers en vennote, en met die res van die wêreld verbind met die oog op sy eie relevansie.
In my 2005-begrotingstoespraak vir die Departement van die Premier het ek gewaarsku dat die pad na 'n ontwikkelingstaat diepgaande transformasie sou vereis. Ek het 'n proses voorgestel waardeur die staatsentrum hergenieer sou word, en waarin daardie sentrum 'n stel vaardighede byeen sou bring saamgestel uit die beste mense binne en buite die Administrasie en wat in staat sou wees om leiding te gee, die beleidsagenda op te stel en die inwerkingstelling van die strategie te dryf.
Meneer die Speaker, in my derde Begrotingstoespraak as Premier kan ek aan hierdie Huis verslag doen dat ons albei stelle doelwitte bereik het, en dat ons nou gereed is om die volgende toneel te verduidelik in die ontplooiende drama van bouwerk en verwesenliking van die hoop waarvan Antonio Gramsci praat.
Ons in hierdie Provinsie staan nie alleen in hierdie ontplooiende drama nie. Ons is deel van 'n wêreldbesorgdheid wat hoop wil konsolideer deur 'n "gedeelde groei"-pad te omskryf - dit wat ons iKapa Elihlumayo noem - en deur maatskaplike kohesie te bou terwyl ons diversiteit koester - wat ons sien in ons visie van 'n Tuiste vir Almal.
Ek is onlangs uitgenooi na 'n vergadering van progressiewe wêreldleiers byeengeroep deur President Mbeki by geleentheid van die Spitsberaad oor Progressiewe Bestuur juis omdat dit waarmee ons in hierdie Provinsie besig is, weerklank vind by die hoop van die wêreld om die weg te vind na maatskaplike geregtigheid, ekonomiese billikheid en 'n manier van saambestaan in die aangesig van terrorisme, onverdraagsaamheid en marginalisering.
Eindelose menslike handeling, soos Gramsci aan sulke wêreldleiers sou verduidelik het, sou daarop aangedring het dat die pad na so 'n toekoms gegrond moet wees op analise, beplanning en strategie. Analise, beplanning en strategie trek van die globale na die plaaslike en lig in van die plaaslike na die globale.
Verlede jaar het Minister Mufamadi se departement riglyne gepubliseer oor wat 'n PGOS is.
Ons is op die punt om dit te finaliseer wat ons dink hierdie ontwikkelingsraamwerk vir die Wes-Kaap is. Dit sal die bestaansrede van my departement en van hierdie regering wees. Volgens die bekroonde beplanningsteoretikus, prof. Patsy Healey, sal dit die mees radikale en verreikende veranderinge teweegbring in die benadering wat ons aanvaar het.
Aan die kern van die PGOS lê die paradigma van gedeelde groei en geïntegreerde ontwikkeling. Namate ons voortgaan om oor die volgende paar maande ons maatskaplike vennote en die burgery in die breë te betrek, glo ek dat ons in staat sal wees om hierdie ontwikkelingsparadigma hegemonies te maak, ook en veral omdat die saad daarvan reeds gesaai is deur die iKapa Elihlumayo-prosesse wat oor die afgelope paar jaar ontvou het, met inbegrip van die Spitsberaad oor Groei en Ontwikkeling van 2003.
Uit ons paradigma blyk dit dat gedeelde groei en geïntegreerde ontwikkeling net bereik kan word as vyf imperatiewe strategieë gekoppel is, in ewewig verkeer en verhef is tot die vlak van ontwikkelingsbeginsels. Hierdie imperatiewe is: i ekonomiese groei; ii maatskaplike gelykheid; iii omgewingsintegriteit; iv bemagtiging, en v ruimtelike integrasie.
Die PGOS gaan van die standpunt uit dat in die konteks van massiewe werkloosheid, perverse inkomste-ongelykhede, diepe maatskaplike verdeeldheid en die potensiële marginalisering van ons nasionale ekonomie uit die wêreldekonomie, ons prioriteit moet wees die bereiking van veel hoër groeitempo's as die afspringplek vir die aanpak van die vele taai uitdagings waarvoor ons te staan kom.
Hoër groeitempo's is op sigself nie genoeg nie; dit is die aard van groei wat van kritieke belang is. Ons moet seker maak dat hoër groeitempo's gekombineer word met groter maatskaplike gelykheid wat die armes en ekonomies utgeslote mense in staat sal stel om die middele te bekom om te kan deelneem aan die ekonomie en hul eie bronne van bemagtiging te bou saam met effektiewe beskerming van die natuurlikehulpbronbasis van die provinsie. In die laaste plek moet groei nie ruimtelike apartheid en ondoeltreffendheid vererger soos in die eerste dekade van vryheid nie. Dit moet die lewe geriefliker en meer bekostigbaar maak vir die meerderheid van ons mense wat desperaat is om toegang te verkry tot ekonomiese, maatskaplike en ekologiese geleenthede.
Die PGOS - iKapa Elihlumayo - verduidelik hoe ons Provinsie 'n gedeeldegroei- en geïntegreerdeontwikkelingspad sal kan bereik. Volgens die logika van akupunktuur sal dit 'n meer doelgerigte aksie, meer strategiese belegging, beter leierskap en groter doeltreffendheid en samewerking van die regering in die Wes-Kaap vereis.
Die PGOS is die verdere evolusie van wat alreeds aan hierdie Huis voorgelê is in die vorm van die agt iKapa Elihlumayo-strategieë: Ruimtelike Ontwikkeling, Maatskaplike Kapitaal, Menslike Kapitaal, die Mikro-ekonomie, Strategiese Infrastruktuur, en die drie Bestuurstrategieë. Hierop moet nou weer gefokus word sodat hulle beurtelings die praktiese doelstellings kan verwesenlik wat ek vroeër vanjaar in my Premiersrede uitgestip het as die Strydplan vir Gedeelde Groei.
n kultuur van verdraagsaamheid, respek en betrokkenheid, en effektiewe bestuursinstellings.
Die wêreld- en nasionale doelwitte wat ons vir 2014 gestel het, vereis egter selfs groter vlakke van galvanisering en inspan van energie, hulpbronne en talente. Dit beteken derhalwe die onmiddellike nastrewing van vyf baanbrekende ingrepe waarvan almal van belang is vir enige groeipad - sommige waaraan al lank gewerk word en ander wat na vore gekom het as dringend vanweë krisisse wat ons in die gesig staar of 'n geleentheid wat hom voorgedoen het. Hier volg nou die vyf ingrepe waarmee die Kabinet geworstel het en wat dringende implementering vereis.
Eers moet die krisis op die gebied van openbare vervoer getakel word wat 'n remskoen is vir die ekonomie, maatskaplike betrokkenheid, gemeenskapsveiligheid en omgewingsintegriteit. Ek glo dat as daar slegs een sukses is wat uit hierdie PGOS voortspruit, dit 'n ommekeer in die stand van openbare vervoer moet wees. Die verskillende planne om 'n geïntegreerde, multimodale, veilige en bekostigbare stelsel te vestig, moet nou in die praktyk tot uiting kom. Die Wêreldbeker daag ons uit om seker te maak dat die eerste elemente van hierdie stelsel voor 2010 in werking gestel word. Konkreet gesien het ons potensieel 'n belangrike mylpaal behaal met die vind van bykomende inkomstebronne om in vervoerinfrastruktuur te belê deur die voorwaardelike goedkeuring van die voorgestelde brandstofheffing vir die Wes-Kaap. Die Finansiële en Fiskale Kommissie het aangedui dat ons op die regte pad is met die aanvulling van ons inkomstebasis en ons uitvoerbaarheidsnavorsing is gesond. Dit is 'n reusedeurbraak na vier jaar. Ons steun natuurlik hul oproep op indringender raadpleging.
In die tweede plek moet geleenthede gemaksimaliseer word ten opsigte van die Wêreldbekergeleentheid in 2010 wat betref die groei in toerisme en verwante sektore van ons streekekonomie, die bevordering van gesonde lewenstylkeuses onder jongmense en die verlening van stukrag aan dringend nodige infrastruktuurbeleggings om die vloei van mense en goedere te verbeter. Hierdie strewe het opnuut stukrag gekry deur die ooreenkoms wat onlangs gesluit is tussen my en die Burgemeester dat die ontwikkeling van 'n spesialedoelvoertuig versnel moet word deur provinsiale wetgewing. Voorts het die nasionale vergadering wat ons bygewoon het van die Plaaslike Reëlingskomitee die besluit om die Wêreldbeker by 'n nuwe Groenpunt-stadion aan te bied, herbevestig. In die lig van hierdie bemoedigende ontwikkelings is ek daarvan oortuig dat die Wêreldbeker-opbou en -nalatenskap ons ontwikkelingsambisies vir die provinsie grootliks sal bevorder. Dis nou tyd dat almal van ons in die provinsie saamstaan in die verwesenliking van Wêreldbeker 2010 en seker maak dat ons inderdaad 'n byeenkoms aanbied wat die Wes-Kaap stewig in die oog van die wêreld sal vestig as 'n plek wat besigtig moet word. Die Kaapse sokkergemeenskap is reeds entoesiasties, gemeet aan die groot skares wat onlangs na Santos en Hanoverpark gaan kyk het. Selfs Vasco da Gama het die naweek 'n begeesterde wenvertoning gelewer teen Bushbucks.
In die derde plek is die energiewaarskuwing wat ons onlangs in die Wes-Kaap gekry het, 'n potensiële bedreiging vir groter ekonomiese groei oor die mediumtermyn. Groter beleggings in energie skep ook die geleentheid om 'n meer gediversifiseerde portefeulje van energietegnologie na te streef wat die Wes-Kaap in staat kan stel om die grootte van sy omgewingsindustrieë uit te brei. In dié opsig word groot vordering gemaak deurdat die beplande investering deur Eskom versnel is. Die twee oopsiklusgasturbines word tans in Atlantis en Mosselbaai gebou, en behoort binne 'n jaar gereed te wees. Uitvoerbaarheidswerk aan 'n tweede basisaanleg is so te sê gefinaliseer en sal lei tot groot beleggingsbesluite wat oor die tydperk 2007-2010 uitgevoer sal word. Laasgenoemde inisiatief lei die debat in hierdie provinsie in oor die energiebron vir sodanige basisstasie. Die vervoer van steenkool is duur en die gasvoorraad is nog nie betroubaar nie. Die kernenergiedebat is een waaraan almal van ons moet deelneem.
In die vierde plek het die regstelling van die ernstige vaardigheidswanbalans tussen wat die streekekonomie nodig het en wat uit die onderwysstelsel op die arbeidsmark kom, die vernaamste kwelpunt in ons samelewing en ekonomie geword wat ongelykheid aanblaas. Hierdie kwessie begin tans prioriteitsaandag ontvang en ons provinsie gee die toon aan met die R70 miljoen-herkapitalisasie van ons VOO-kolleges wat onderstut word deur 'n R25 miljoen-leningskema. Die totstandbrenging van fokusskole wat werk aan die verskeidenheid van vaardigheidsbehoeftes in die provinsie is eweneens baanbrekend. Net verlede week was daar die opening van 'n Ingenieursfokusskool in Mitchells-plein, en die beplanning van inrigtings vir kontemporêre musiek dui duidelik daarop dat die Wes-Kaap sterk na vore kom as 'n kreatiwiteitsentrum in die land.
Laastens moet die Wes-Kaap se VGGISA-projek - die Hernuwingsprogram vir die Kaapse Vlakte - tot wasdom kom aangesien die hele land hom skaar agter hierdie buitengewone ingreep om groei te verskerp, primêr deur infrastruktuurgedrewe programme. In die lig daarvan dat hierdie ingreep ruimtelik saamval waar die meeste arm mense in die provinsie woon, is dit ook gepas dat dit deel vorm van die hoogste prioriteite van die PGOS.
Ons konsep-PGOS sal aanstaande maand oopgestel word vir openbare deelname.
Die PGOS is die kern-rigmeganisme vir die provinsie en dit behoort beskou te word as die koördinerings- en implementeringstrategie. Terwyl dit gedryf word deur die provinsie en bepleit word deur die Premier, moet dit geskied op die basis van 'n gesamentlike poging wat al die partye na die vergadertafel bring.
Waar ons in ons provinsie gevorder het in die rigting van 'n PGOS, wil ek nou aandag skenk aan die implementeringsmeganismes wat ons tot stand sal moet bring en heroorweeg om ons ontwikkelingstrategie vir die Provinsie toe te pas.
Dit sal net werk met 'n sterk beleidsentrum in die hart van die regering. Daarvoor is 'n meer gefokusde Kabinet nodig wat die strategie-agenda van iKapa Elihlumayo sistematies kan dryf, aangesien dit oorvloei in die prioriteite en aksies van alle rolspelers in die provinsie. In dié verband het ons die nuwe, meer strategies gefokusde kabinetstelsel ingestel wat gerig is op 'n implementeringsgeörienteerde en riglyngefokusde benadering.
Ons kabinetstelsel en die beleidsvermoë is bepaal met die oog op wat oor die afgelope jaar 'n aansienlike omwenteling teweeggebring het in interowerheidsbetrekkinge en beplanning in Suid-Afrika, en gekonsolideer is deur die Wet op Interowerheidsbetrekkinge van 2005. Kragtens dié wet het die President se Koördinerende Raad die hoogste forum vir die dryf van 'n gerigte agenda van dienslewering oor die verskillende regeringsfere geword. Die agenda van die President se Koördinerende Raad is die prioriteite wat in die Mediumtermyn Strategiese Raamwerk en die Nasionale Ruimtelike Ontwikkelingsperspektief uitgespel is, en wat grootliks die inhoud weerspieël van die Nasionale Aksieprogram. Daar word aanvaar dat alle provinsies en munisipaliteite die implikasies van die Nasionale Aksieprogram in hul onderskeie ontwikkelingsagendas (PGOS en GOP's) moet weerspieël. Ek is deur die Wet op Interowerheidsbetrekkinge verplig om die Premier se Koördineringsforum aan te wend om sodanige inlynbrenging presies te verseker.
Die Premier se Koördineringsforum sal sorg vir die koördinering van die aktiwiteite van die regering, nasionale departemente, staatsondernemings en eendoelagentskappe wat werksaam is in die provinsie, om betrokke te raak by die unieke streekdinamika van die Wes-Kaap sodat dit paslik weerspieël en geakkommodeer word in nasionale beleidsraamwerke, programme, projekte en befondsingsprotokolle, asook die kumulatiewe impak van ontwikkeling in die Wes-Kaap moniteer, namate ons vorder met versnelde dienslewering.
Wat in dié stadium na vore kom, is drie ontwikkelingsbeplanningstreke. Die Premier se Koördineringsforum sal binnekort die formalisering van hierdie streke moet bespreek om toepaslike groei en ontwikkeling te fasiliteer met die oog op beter koördinering en die meer intelligente bestuur van uitgawes en investering.
Die Kaapstadse Funksionele Streek, met inbegrip van Saldanha, Paarl, Worcester, Stellenbosch en dele van die Overberg, as ons sy toekoms saam sal beplan, sal van die produktiefste industriële hulpbronne van die provinsie aanwend en homself konsolideer as ons ekonomiese stukrag. Uit hierdie gebied kom alreeds 85% van die algemene waarde wat tot die provinsiale ekonomie toegevoeg word.
Die Suid-Kaapse bewoonde strook van Plettenbergbaai tot by Mosselbaai toon merkwaardige groeipotensiaal wat gekoördineerde beplanning en doelmatige en gereelde investering vereis.
Die res van die Provinsie - die Kaapse Hinterland - moet effektief versterk word op landbougebied. Beplanning is nodig om sy burgers te bemagtig met maatskaplike ingrepe en die ontwikkeling van hul menslike vermoëns.
Ons wil vandag hierdie debat moedig wyer oopstel sodat ons die toekoms van al ons mense kan verseker en sodat die vinnigste manier gevind kan word om groei- en ontwikkelingsdoelwitte te bereik.
Ons Provinsie het die afgelope twee jaar 'n bestendige groeitempo van 5,3% getoon en was in staat om betekenisvolle beleggings te lok. Die jongste aankondiging deur MAN Ferrostaal van R1,7 biljoen oor vyf jaar vir 'n olieboordiensfasiliteit in die Kaapstadse hawe en 'n fabrieksaanleg by Saldanha is bloot 'n aanduiding van ons potensiaal in die Provinsie.
Dit beteken dat ons nouer sal moet saamwerk met die sakegemeenskap, maar nie net in die Provinsie nie. Die Wes-Kaap staar toenemende mededinging in die gesig met produkte wat ons tradisioneel uitgevoer het en ons ervaar kwaai uitdagings van lande soos Nieu-Seeland (in die filmbedryf) en Indië (op die gebied van besigheidsprosesuitbesteding). Die goedgesindheid teenoor ons is egter so groot dat belangrike wêreld-, nasionale en plaaslike sakeleiers gretig is om ons van raad te dien. Sodanige adviespaneel sal teen die einde van die jaar byeengeroep word as 'n platform vanwaar ons ons ekonomiese prestasie kan verbeter en ons groeidoelwitte kan bereik.
Een van die duidelike vergelykende voordele van die Wes-Kaap is dat hier vier universiteite gesetel is, terwyl Unisa ook 'n groot rol vervul. Ons het egter lank getalm om hierdie hulpbron van onskatbare waarde in te span. Ons het laat verlede jaar samesprekinge gevoer met al die Visekanseliers om te probeer vasstel hoe ons mekaar van hulp kan wees tot onderlinge voordeel. Sedertdien was daar by verskeie geleenthede noue skakeling met die Kaapse Hoëronderwyskonsortium (KHOK), wat die universiteite verteenwoordig, om te werk in die rigting van 'n Gesamentlike Aksieprogram met die oog op Gedeelde Groei in die provinsie. Hierdie werk sal kulmineer in 'n spitsberaad tussen die Provinsiale Regering en die betrokke hoëronderwysinrigtings later vanjaar. By die spitsberaad sal ons 'n samewerkingsooreenkoms aanvaar wat dit makliker sal maak om die prioriteite van die universiteite en ons skaarsvaardigheidstrategieë in lyn te bring met die oog op die bereiking van ons Ikapa Elihlumayo-doelwitte.
Strategiese vennootskappe met sleutelinvesteerders en die universiteite komplementeer die geïnstitusionaliseerde, vennootskapgebaseerde, maatskaplikedialoogvennote in die Provinsiale Ontwikkelingsraad. Gedurende 2006 sal ons ons skakeling rig op die PGOS. Hierdie proses behels uitgebreide skakeling met alle segmente van die samelewing sodat ons 'n lewenskragtige demokratiese grondslag kan lê vir konsensus oor en die implementering van ons gedeeldegroei- en geïntegreerdeontwikkelingsagenda. Die prioriteite en moniteringsaanwysers van die PGOS sal ook die werk van die Provinsiale Ontwikkelingsraad bevorder omdat skakeling gegrond sal wees op begrotingsprioriteite en departementele optrede.
Al ons doelwitte, strategieë en vennootskappe sal op niks uitloop nie tensy ons die vermoë van die Staat aanspreek. Ons het van die eerste dag van my ampstermyn aan hierdie uitdaging begin werk op 'n radikale en stelselmatige wyse. Ek is uiteindelik in staat om aan te kondig dat aansienlike vordering op dié gebied gemaak is.
Op 1 April 2006 het die nuwe, ten volle hergenieerde Departement van die Premier werklikheid geword. Van toe af het die nuwe, verteenwoordigende en uitstekend gekwalifiseerde leiers in die Departement met hul werk begin. Meer as twee derdes van die nuwe SBD het nagraadse kwalifikasies, wat 'n aanduiding gee van die diverse en diep vaardigheidsgrondslag wat ons graag wou betrek. Saam beskik hulle oor vele jare se ervaring in sowel die openbare as die private sektor. Hul kundigheid beslaan gebiede soos personeel, finansies, die reg en IT-bestuur, maar ook vaardighede verwant aan beleidsontwikkeling, -toepassing en -hersiening.
Hulle sal aan die regering die vermoë verleen om beleidsake volledig in samehang en in lyn met mekaar te sien deur die lens van die PGOS. Hulle sal leiding gee in 'n reeks menslike- en maatskaplikekapitaalingrepe ten opsigte van die vaardigheids-, oriënterings-, gedrags- en bestuursvermoëns van die Administrasie om seker te maak dat die Gedeeldegroei-agenda effektief toegepas word.
Die nuwe SBD is ook breedweg verteenwoordigend van die provinsiale demografie van die arbeidsmag in die Wes-Kaap. Ons het nou 46 van die 53 poste gevul. Van die 46 is 31% swartmense, 45% kleurlinge en 24% blankes. In die 46 poste het ons die verteenwoordiging van vroue verbeter van 9% in 2004 tot 33% tot dusver. Waar ons dringend moet optree oor die hele regering heen, is in die verteenwoordigendheid van mense wat gestrem is. Hierdie demografiese syfers verteenwoordig 'n totale breuk met die skewe en uitsluitende patrone wat ek twee jaar gelede geërf het, veral waar ons slegs 'n enkele swart persoon in die SBD gehad het. Wat die oorblywende aanstellings betref, sal ons probeer om selfs verder te verbeter op die verteenwoordiging van veral kleurlinge en vroue sonder om oordrewe meganies te wees.
Mnr. die Speaker, in die kern van hierdie derde begrotingstoespraak van my as Premier staan die PGOS waardeur gedeelde voorspoed vir die Wes-Kaap in toenemende mate werklikheid kan word. Dit word al meer moontlik omdat ons reeds die harde werk van diepgaande institusionele transformasie in hierdie Provinsie aangepak het.
Waar ons vandag hier praat, is ons deeglik bewus van die dringendheid van wat ons nog oor die hele provinsie moet doen. Die lewens van talle word nog steeds oorheers deur armoede, werkloosheid, geweld en siektes wat daarmee saamhang. Daar is daagliks 'n stryd tussen gewone burgers en hul instrumente soos die polisie aan die een kant, en magte wat glo dat die toestande van armoede hulle die reg gee om hulle wetteloos en onordelik te gedra. Ek verwys hier na bendelede en dwelmbase, maar ook na diegene wat aanvanklik ons simpatie gehad het omdat hulle gevaarlike werk doen om ons te beskerm teen 'n baie klein vergoeding. In die loop van 'n wettige staking met legitieme doelwitte het hulle hul egter gedra op 'n manier wat ons laat wonder of hulle vertrou kan word met die bewaking van wat ons beskou as kosbaar in ons provinsie. Ek twyfel nie daaraan nie dat ons onder die leiding van die polisie sal kan voortgaan om ons leiers, ons burgers, ons pendelaars en ons voorspoed te beskerm teen enige onwettige optrede.
Meneer die Speaker, die afgelope tyd is ons visie van hierdie Provinsie as 'n Tuiste vir Almal ernstig onder druk geplaas. Die aanloop na die plaaslikeregeringsverkiesings het 'n ommekeer gebring in die rasseharmonie en maatskaplike eenheid wat ons graag wou bou. Die uitslae van die verkiesings en die bestaan van onstabiele koalisies het van die swaargewonne stabiliteit wat in die provinsie bewerkstellig is, begin bedreig. Wat belangrik is, is dat ons 'n gees van polarisasie, uitsluiting en verdeling in die Wes-Kaap sien.
Beteken dit nou dat die visie van 'n Tuiste vir Almal misluk het en onuitvoerbaar is Toe Opperhoof Albert Luthuli die eerste keer hierdie visie in woorde gestel het, het dit gelei tot drie dekades van absolute staatsbrutaliteit. In die gees van die verstandigheid van Gramsci dat hoop langdurig van aard is, moet ons eenvoudig meer vasberade wees en harder werk om die visie van 'n Tuiste vir Almal te verwesenlik?
Die jaar 2006 gee ons twee betekenisvolle geleenthede om stukrag te gee aan ons visie van 'n Tuiste vir Almal. Saam met die res van die land sal ons in Junie die moed en opoffering gedenk wat gemaak is deur jongmense in 1976. Die Wes-Kaapse Jeugkommissie beplan saam met regerings- en jeugorganisasies 'n maand van aktiwiteite om die verlede te gedenk en die grondslag te lê vir eenheid vir die toekoms.
Net so sal ons die optog vyftig jaar gelede van vroue na die Uniegebou herdenk, waarmee hulle hul ontevredenheid met apartheid, as vroue, te kenne gegee het, terwyl hulle, vir ewig, ten volle aangedring het op hul reg om gelyke burgers te wees wat volledig by ons samelewing ingeskakel is.
In albei hierdie vieringe is die Provinsiale Regeringsdepartemente hard aan die werk om konkreet dienste te lewer aan jongmense en vroue wat ek onderneem het as deel van ons Siyabulela-veldtog. Ek doen nou 'n beroep op hierdie Huis en die burgers en organisasies van hierdie Provinsie om mense te benoem - hetsy reeds oorlede of nog in lewe - uit die geledere van jongmense en vroue wat na hul mening die hoogste eerbewys wat die Wes-Kaap aan sy burgers kan toeken, waardig sal wees, sodat ons hulle as voorbeelde kan neem en vereer as simbole van ons vryheid en eenheid, en die argitekte van ons Tuiste vir Almal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006. Nov.147447.147447.2010-03-24.af.txt</fn>
Vanmiddag word nog 'n hoofstuk geskryf in die proses om die ongeregtighede van die verlede uit te wis en aan mense wat vir geslagte bygedra het tot die opbou van die landbousektor in Suid-Afrika, 'n regmatige plek binne die sektor te gee.
Twaalf jaar gelede het die regering begin om planne in werking te stel wat gehoor moes gee en uitvoering moes bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond en rykdom verdeel sal word tussen die wat dit besit, diegene wie dit help bewerk het, die wie 'n behoefte het om grond te besit en te bewerk, maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie.
Ons het dit vir onsself ten doel gestel om vir eens en vir altyd toe te sien dat rasgebaseerde beperking op grondeienaarskap tot 'n einde sal kom deur die nodige middele en infrastruktuur te voorsien. Ons wil dit moontlik maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, hetsy om daarop te woon of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Die vryheidsmanifes sê dat die staat die kleinboere sal voorsien van implemente, saad, trekkers en damme om die grond te bewaar en die werkers te ondersteun terwyl vryheid van beweging gewaarborg sal word.
Dit is vir ons belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere moet vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede. Ons by die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol hierdie uitdagings te deel. Ons fokus baie ernstig op die voorsiening en voorligting; ondersteuning en fasilitering van opleiding van boere, met spesiale aandag aan opkomende boere in die implementering van grondhervormingsprogramme en landelike ontwikkelingsprojekte.
Ons het die afgelope jaar geweldig vordering gemaak ten opsigte van die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere uit die historiese benadeelde gemeenskappe. Op hierdie manier is die regering van die Wes-Kaap saam met u besig om op, 'n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Vir ons is Waardigheid, Billikheid en Welvaart die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan, in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Dit is net onder die vaandel van die ANC wat ons werklik ernstig besig is om armoede te bestry, ongelykhede uit te wis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense te verbeter.
Hierdie tuiste wat die regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte, soos hierdie waarby u betrokke is, in ons gemeenskappe wil vestig om u deel te laat hê aan ekonomiese welvaart wat ons in die Provinsie wil skep. Dit beteken dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun moet word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Hierdie projek is 'n sprekende voorbeeld wat vermag kan word wanneer kommersiële boere en werkers mekaar se hande vat vir die bereiking van die doelwitte wat die regering gestel het vir bemagtiging in die Landbousektor. Dit is projekte soos hierdie wat ons sal help om die grondhervormings doelwit van 30% teen 2014 te behaal.
Môrester Landgoed, is 'n familie onderneming van bykans 95 jaar oud. Môrester is al baie jare besig om die kwaliteit van lewe van sy werknemers te verbeter deur opleiding, verskaffing van fasiliteite met o.a. 'n kliniek, bewaarskool, sportgronde en gemeenskap sentrum asook bemagtiging in die werksplek. In 2002 het Môrester besluit dat hy graag die proses van bemagtiging wil uitbou deur eienaarskap te vestig en het toe saam met die permanente personeel 'n werkers trust nl. Harmony Trust gestig.
Hoewel u aansoeke vir LRAD vir fondse ingedien het, het u nie agteroor gesit en wag vir die hulp van die staat af nie. U het voortgegaan om intussen op klein skaal in vennootskap te boer met groente en beeste. Ek verstaan u het intussen 'n stewige Bankbalans opgebou. Harmony Trust het nou die 1084ha plaas Harmonie gekoop en vandag besit die 84 begunstigdes 100% van die grond met 'n plaas as betaalde bate ter waarde van R2.8milj, met 'n stewige bankbalans en beeste ter waarde van R200 000, wat u sowat R3.12miljoen sterk maak.
Die plaas word verbou deur "Harmony Farming" wat 'n 50/50 vennootskap is tussen Harmony Trust en Môrester Landgoed. U vennootskap is 'n bevestiging van die suksesse wat behaal kan word wanneer mentorskap behoorlik geïmplementeer word. Dit bevestig ook my siening dat elke bemagtigingsprojek gekoppel moet wees aan 'n volledige mentorskap program.
Ek wil glo dat die Môrester Landgoed se betrokkenheid as mentor daartoe bydra dat Harmony reeds 'n sterk "BRAND" gevestig het met aartappels en uie op die munisipale markte oor die afgelope 3 jaar.
Ek wil u almal bedank vir die pragtige bydrae om te toon dat grondhervorming en bemagtiging binne Landbou suksesvol kan plaasvind. Baie geluk met u prestasie tot dusver en alle sukses met u planne vir die toekoms. Ek wil die hoop uitspreek dat u nog van krag tot krag sal gaan en as een van die blink sterre binne landbou sal skyn.
<fn>GOV-ZA.2006. Nov.148824.148824.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reëlings te koördineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
<fn>GOV-ZA.2006.apr.130046.130046.2010-03-24.af.txt</fn>
Paasfees is die heiligste tydperk in die godsdienstige jaar vir ons Christen-susters en -broers. Dié tyd is ryk aan geestelike simbole en tradisies ter nagedagtenis van Jesus se gevangeneming, verhoor, dood en opstanding.
Die afwagting op Paasfees begin vir die meeste Christene met Aswoensdag wanneer daar met as van die palmblare wat by die vorige jaar se optog op Palmsondag gebruik is, 'n kruisie getrek word op Christene se voorkoppe as teken van berou. Die 40 dae van Aswoensdag tot Palmsondag is die Vastyd en word gekenmerk deur selfonthouding en geestelike verruiming.
Op Palmsondag word Jesus se triomfantelike aankoms in Jerusalem herdenk, toe skares armes hom tot aardse Koning verklaar het en hom met swaaiende palmtakke verwelkom het. Op die daaropvolgende Donderdagaand van die Heilige Week het Jesus egter die 'Laaste Avondmaal' of Joodse Pasga saam met sy twaalf apostels gevier. Daarna, deur Judas se toedoen, is hy vir verraad in hegtenis geneem terwyl hy besig was om in die Tuin van Getsemane te bid.
Die destydse godsdienstige en politieke leiers het Jesus ter dood aan die kruis veroordeel. Hy moers sy eie kruis na die Kopbeenplek buite die stad dra waar hy saam met twee diewe gekruisig is. Ter nagedagtenis hieraan is kerke op Goeie Vrydag gestroop van enige ornamente om Jesus se afwesigheid te simboliseer.
Christene gedenk die 'Sewe Kruiswoorde' en die bonatuurlike gebeure op Goeie Vrydag met bidure. Daar is 'n groot mate van hartseer oor Jesus se opoffering om die mens en God te herenig. Tradisioneel word Paasbolletjies ('hot cross buns') wat die kruisiging versinnebeeld, op Goeie Vrydag voorgesit.
Op Paassondag het Maria Magdalena op die leë graf afgekom en die opstanding van Jesus uit die dood lei tot groot feesviering en danksegging. Paaseiers word uitgeruil om die leë graf te simboliseer.
Aan almal wat hierdie geestelike reis van Jesus onderneem, wens ek 'n sinvolle groeitydperk toe. Jesus word deur so vele godsdienste geëer en leer ons dat ons baie meer daaruit kry om in 'n beter toekoms te belê as om kortstondige glorie te soek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.apr.135809.135809.2010-03-24.af.txt</fn>
Vanjaar se tema vir Wêreld Gesondheidsdag, Werk Saam vir Gesondheid, plaas die kritieke rol van ons gesondheidswerkers in die kollig asook die belangrikheid van saam werk om die beste resultate vir ons pasiënte te behaal, het Minister Uys op 'n saamtrek van gesondheidswerkers op George gesê.
Gesondheidswerkers is die hartklop van gesondheidssorg in ons provinsie. Hulle is die manne en vroue wat onselfsugtig hul pligte nakom, dikwels onder moeilike omstandighede, sê Uys. Dit sluit tandartse, verpleërs, vroedvroue, aptekers, tuiversogers, tegnici, kokke, skoonmakers en die hele spektrum van gesondheidswerkers in.
Met verwysing na die tekort aan gesondheidswerkers in die Wes-Kaap en die geweldige druk waaronder gesondheidswerkers hul pligte moet uitvoer, het Minister Uys gesê sy departement konsentreer nou op alle gesondheidswerkers, die uitdagings waarmee hulle op 'n daaglikse basis gekonfronteer word en die behoefte van bestuur om te begryp, ondersteuning te verleun en vraagstukke aan te spreek.
Die skepping van beter werksomstandighede deur middel van hernuwings- en instandhoudingsprogramme aan infrastruktuur.
Dit is belangrik dat die breë gemeenskap ook meer waardering toon vir ons gesondheidswerkers, en hulle dienste nie net as vanselfsprekend aanvaar nie, het Uys gesê.
Die rol wat ons gesondheidswerkers speel in die verskaffing van 'n aanvaarbare, volhoubare, kwaliteit- en kosteffektiewe gesondheidsdiens is noodsaaklik vir die gesondheid van die mense van die Wes-Kaap. "'n Gesonde provinsie is 'n gelukkige provinsie", sê Uys.
Gesondheidsinstansies dwarsdeur die hele provinsie vier Wêreldgesondheidsdag vandag. "Oop dae" word by alle klinieke beplan en gemeenskappe sal uitgenooi word om self te kom kyk wat 'n dag in die lewe van 'n gesondheidswerker behels deur dit met hulle te deel die oomblik dat hulle deur die veiligheidshekke stap totdat hulle hul medikasie ontvang.
Met die ondersteuning van ons gesondheidswerkers, ons vrywilligers, ons gemeenskapswerkers, ons gesondheidsforums en tuisversorgers, kan ons die gehalte diens lewer wat van ons verwag word, sê Uys.
Die Wes - Kaap Regering is trots op sy gesondheidswerkers en sal uit sy pad gaan om hulle te ondersteun in die uitvoering van hul lewensnoodsaaklike plig. Ons het groot waardering vir u toewyding en gee om vir u elkeen , het Uys gesê.
Op Wêreldgesondheidsdag sal Minister Uys en Prof Craig Househam, Hoof van die Departement van Gesondheid - Wes-Kaap, gesondheidswerkers van die Suid-Kaap en Karoo more toespreek op George. Dit vind plaas in die Banketsaal van die munisipaliteit vanaf 11:00.
<fn>GOV-ZA.2006.apr.135809.A.2010-03-24.af.txt</fn>
"Vanjaar se tema vir Wêreld Gesondheidsdag, Werk Saam vir Gesondheid, plaas die kritieke rol van ons gesondheidswerkers in die kollig asook die belangrikheid van saam werk om die beste resultate vir ons pasiënte te behaal", het Minister Uys op 'n saamtrek van gesondheidswerkers op George gesê.
"Gesondheidswerkers is die hartklop van gesondheidssorg in ons provinsie. Hulle is die manne en vroue wat onselfsugtig hul pligte nakom, dikwels onder moeilike omstandighede", sê Uys. Dit sluit tandartse, verpleërs, vroedvroue, aptekers, tuiversogers, tegnici, kokke, skoonmakers en die hele spektrum van gesondheidswerkers in.
Met verwysing na die tekort aan gesondheidswerkers in die Wes-Kaap en die geweldige druk waaronder gesondheidswerkers hul pligte moet uitvoer, het Minister Uys gesê sy departement konsentreer nou op alle gesondheidswerkers, die uitdagings waarmee hulle op 'n daaglikse basis gekonfronteer word en die behoefte van bestuur om te begryp, ondersteuning te verleun en vraagstukke aan te spreek.
Die skepping van beter werksomstandighede deur middel van hernuwings- en instandhoudingsprogramme aan infrastruktuur.
"Dit is belangrik dat die breë gemeenskap ook meer waardering toon vir ons gesondheidswerkers, en hulle dienste nie net as vanselfsprekend aanvaar nie", het Uys gesê.
"Die rol wat ons gesondheidswerkers speel in die verskaffing van 'n aanvaarbare, volhoubare, kwaliteit- en kosteffektiewe gesondheidsdiens is noodsaaklik vir die gesondheid van die mense van die Wes-Kaap. "'n Gesonde provinsie is 'n gelukkige provinsie", sê Uys.
Gesondheidsinstansies dwarsdeur die hele provinsie vier Wêreldgesondheidsdag vandag. "Oop dae" word by alle klinieke beplan en gemeenskappe sal uitgenooi word om self te kom kyk wat 'n dag in die lewe van 'n gesondheidswerker behels deur dit met hulle te deel die oomblik dat hulle deur die veiligheidshekke stap totdat hulle hul medikasie ontvang.
"Met die ondersteuning van ons gesondheidswerkers, ons vrywilligers, ons gemeenskapswerkers, ons gesondheidsforums en tuisversorgers, kan ons die gehalte diens lewer wat van ons verwag word", sê Uys.
" Die Wes - Kaap Regering is trots op sy gesondheidswerkers en sal uit sy pad gaan om hulle te ondersteun in die uitvoering van hul lewensnoodsaaklike plig. Ons het groot waardering vir u toewyding en gee om vir u elkeen ", het Uys gesê.
Op Wêreldgesondheidsdag sal Minister Uys en Prof Craig Househam, Hoof van die Departement van Gesondheid - Wes-Kaap, gesondheidswerkers van die Suid-Kaap en Karoo more toespreek op George. Dit vind plaas in die Banketsaal van die munisipaliteit vanaf 11:00.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.aug.142822.142822.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek wil heel aan die begin my dank uitspreek teenoor die organiseerders van die Agri-Megaweek vir die uitnodiging om hier saam met julle te wees. Hierdie byeenkoms het reeds sy merk deeglik op die Suid-Afrikaanse Landboukalender gemaak.
Ek wil ook vir u dankie sê vir die rol wat u speel om nie net ons gevestigde produsente nie, maar ook opkomende boere en plaaswerkers te bemagtig met die gebeure tydens die week.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Miskien besef u dit nie, maar u elkeen, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Plaaswerker aangeleenthede is een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat uiteindelik uitgeloop het op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Die boodskap wat ek aan u as plaaswerkers wil oordra is dat u 'n integrale deel is van Landbou en ons wil seker maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister van landbou is ek baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van plaaswerkers se lewensomstandighede, ook op die terrein van opleiding. Ek kan u ook die versekering gee dat die regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou in sy geheel groot waarde heg aan die opleiding van werkers en ek weet ook dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Ons wil graag opleiding nader bring aan u werkplek, daarom dat ons ook besluit het om n opleidingsentrum hier op Bredasdorp in te rig.
Ek is seker dat daar van u is wat nog nie gehoor het van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL" nie. Dit is 'n strategie wat die regering het om die lewensomstandighede van al die mense van die Wes-Kaap te verbeter. Die regering het tydens die verkiesing van 2004 'n kontrak met die mense van Suid-Afrika aangegaan om op elke gebied te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat u lewensomstandighede kan verbeter.
President Mbeki het gevra dat ons almal 'n poging moet aanwend om weg te beweeg van totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid. Dit beteken dat elkeen van ons moet probeer om ons beter te bekwaam sodat ons nie nodig het om van die staat afhanklik te wees nie. As ons dit doen sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al ons mense verbeter.
Die regering kan nie alleen veg teen armoede en die verval wat daar onder ons mense is nie. Ons het die hulp van ons Boere en ander instansies nodig om u omstandighede te verbeter en daarom is ek dankbaar vir hierdie erkenning wat die produsente ook aan julle as plaaswerkers bied deur hierdie konferensie aan te bied. Dit is belangrik dat u gebruik moet maak van die geleenthede wat aan u gebied word sodat u u kwaliteit van lewe kan verbeter.
Ons sien u as plaaswerkers ook as kliente van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, net soos wat boere ons kliente is, en daarom is ons doelwit om al die dienste, veral sosio-ekonomies en polities, wat aan plaaswerkers verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ons doel as Departement is primêr om Landbou te laat groei en almal wat betrokke is moet hulle deel bydra. Ons moet verstaan dat ons in Landbou een groot familie is en dat ons mekaar nodig het. Die boer het u nodig maar u het ook die boer nodig en so het ons as regering vir u en die produsente nodig sodat ons kos op die tafel kan sit vir die mense van hierdie mooi land van ons.
Dit is maklik om 'n geleentheid soos hierdie te gebruik om modder te gooi en te kla. Ek wil egter die hoop uitspreek dat u almal sal deelneem aan hierdie konferensie en dat u hiervan sal gebruik maak om 'n positiewe bydrae te lewer wat tot voordeel van uself en Landbou sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.dec.150969.150969.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
'n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reëlings te koördineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.feb.124039.124039.2010-03-24.af.txt</fn>
Dankie vir die geleentheid om vandag hier saam met u te wees om die begin van hierdie groente projek as 'n ware af te skop met die befondsing van die projek.
Elf jaar gelede het die regering begin om planne in werking te stel wat gehoor moes gee en uitvoering moes bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond en rykdom verdeel sal word tussen die wat dit besit, diegene wie dit help bewerk het, die wie 'n behoefte het om grond te besit, die wie 'n behoefte het om grond te bewerk maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie en daardie gemeenskappe wie se grond van hulle weggeneem is en aan wie dit terugbesorg moes word.
Ons het dit vir onsself ten doel gestel om vir eens en vir altyd toe te sien dat rasgebasseerde beperking op grondeienaarskap tot 'n einde sal kom deur die nodige middele en infrastruktuur te voorsien om dit moontlik te maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, hetsy om daarop te woon of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Dit is vir ons belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol hierdie uitdagings te deel. Ons fokus baie ernstig op die voorsiening en voorligting; ondersteuning en fasilitering van opleiding van boere, met spesiale aandag aan opkomende boere in die implimentering van grondhervorming programme en landelike ontwikkelingsprojekte.
Ons het die afgelope jaar geweldig vordering gemaak ten opsigte van die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere uit die historiese benadeelde gemeenskappe. So gaan ons later hierdie maand nog 'n opleidingsfasiliteit op Oudtshoorn open waar ons plaaswerkers en opkomende boere wil toerus vir die Landbou. Ook op hierdie manier is die ANC regering van die Wes-Kaap besig om op; n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Vir ons is Waardigheid, billikheid en welvaart die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Dit is net onder die vaandel van die ANC wat ons werklik ernstig besig is om armoede te bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Hierdie tuiste wat die ANC regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte soos hierdie in ons gemeenskappe wil vestig om u as plaaswerkergemeenskap deel te laat hê aan ekonomiese welvaart. Dit beteken dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Die Departement van Landbou onder die ANC regering in die Wes-Kaap spandeer op die oomblik 80% van sy jaarlikse begroting aan die bemagtiging van ons voorheen benadeelde gemeenskappe om te sorg dat ons, ons nuwe boere op die beste moontlike maniere gevestig kan kry en dat die plaaswekergemeenskap ook voordeel sal put uit die bevryding wat die nuwe Demokrasie moes bring.
U weet dat ons in Landbou 'n baie groot waardering het vir die belangrike rol wat plaaswerkers speel om landbou in die Provinsie aan die gang te hou en daarom doen ons op die oomblik alles in ons vermoë om die omstandighede en kwaliteit van lewe van ons plaaswerkers te verbeter, sodat u nie soos tweedeklas burgers in hierdie land moet lewe nie. Dit het tyd geword dat die nuwe Suid-Afrika ook voor u deur moet kom stilhou en by u voodeur moet inkom.
Dit is onder die ANC regering van die Wes-Kaap dat ons nou 'n plan aanvaar het in die Kabinet om op 'n gestruktureerde wyse met die omstandighede van plaaswerkers te deel. Plaaswerkers is so belangrik vir ons dat ons 'n spesiale plan het waarvolgens ons u lewe wil verbeter.
Dit is dan ook hoekom ons projekte soos hierdie een finansiëel ondersteun, waar u in samewerking met boere soos Mnr Louis Saayman, groente gaan plant vir u eie inkomste.
Hierdie tjek van R109 000.00 wat ons aan oorhandig is 'n teken van ons commitment om ook u lewe te verander. Ons vra vir u om met groot verantwoordelikheid en toewyding aan hierdie projek te werk sodat dit 'n suksesverhaal sal wees. U moet weet dat die vyande van die ANC regering sit en wag om te sê dat ons ons geld mors om in projekte soos hierdie een te spandeer. U gaan nie net vir my help om hulle verkeerd te bewys nie, maar u gaan u self help om te wys dat bruin en swart mense op die platteland tot baie meer in staat is as wat hulle dink. U gaan ook bewys dat waar die baie gewillige boere, soos Mnr Saayman, saam met hulle plaaswerkers en ons hele plaaswerkergemeenskap hande vat om armoede te beveg, ons besig is om 'n Suid-Afrkaanse nasie te bou wat weet dat daar krag in eenheid lê.
Daar is nog net effektief 24 dae oor voor die verkiesing en daarna verloop daar vyf jaar voordat kiesers weer die geleentheid kry om verteenwoordigers te kies wat al die mense moet verteenwoordig. Die ANC het begin bou aan die verbetering van die omstandighede van al die gemeenskappe en hierdie bouproses kan nie nou aan iemand anders oorgegee word nie. Indien ons nie daarin slaag om die meerderheid te kry nie, beteken dit dat ons nou ander mense die reg gee om 'n huis op ons fondasie te kom bou.
Ons weet mos die DA sal nie tevrede wees met ons fondasie nie en sal weer van voor af planne wil optrek om die huis te bou. Dit gaan ons outomaties weer terug sit na die tyd voordat ons 'n volwaardige demokrasie geword het.
Ek wil vir u vra om soos in 1994 hierdie verkiesing weer 'n ware verkiesing van die mense te maak. Ons moet vir mense wat miskien nog nooit in hulle lewe daaraan gedink het om vir die ANC te stem nie, wys dat die ANC ook aan blankes en kleurlinge behoort. Dat ons Suid-Afrika ewe lief het en dat ons 'n party is wat na al die mense wil omsien.
Elke verkiesing tot sover, hetsy nasionaal of op munisipale vlak is gekenmerk deur 'n uitslag wat duidelik langs rasselyne gebasseer is. Met ander woorde blankes en bruinmense het merendeels hul stem geplaas by die NNP of die DA en die swart stem was vir die ANC. Daarom moet u 'n spesiale poging aanwend om ook die blanke kiesers uit te nooi om vir die ANC te stem.
Die ontbinding van die NNP het nou dit moontlik gemaak om historiese bande te breek en vir blankes en veral die bruinmense van die Wes-Kaap om elkeen hulle eie persoonlike Rubicon oor te steek en met beslistheid en vasberadenheid te wys dat dit nie nodig is om elke keer te stem langs duidelik geïdentifiseerde rasselyne nie.
Ek wil spesiaal vandag 'n uitnodiging tot witmense en kleurlinge rig wat sê hulle gaan nie stem nie, want hulle het nie 'n party om voor te stem nie, om nie te twyfel oor hulle steun aan die ANC nie.
Wat is die opsies vir hierdie verkiesing Die DA wie se opposisie stem vir ewig opposisie sal bly en wat slegs opponeer omdat hulle niks anders ken nie of om vir een van die ander kleiner partye te stem wie se kandidate onbekend is, wie nie 'n bewese rekord het nie en wie in ieder geval verskietende sterre is. Of om die logies en beredeneerde stap te neem en vir die ANC te stem?
As lid van 'n minderheidsgroep het ek self hierdie pad gestap. Ek was 'n trotse lid van die NNP wie op 'n stadium in samewerking met die DA was. Ek het die DA ervaar en beleef en vandag in die ANC voel ek tuis, ja ook as lid van 'n minderheidsgroep. As ons eerlik moet wees dan moet ons die ANC krediet gee vir ekonomiese bloei wat hierdie land vir dekades nog nie ervaar het nie, daar moet krediet wees vir die erkenning wat Suid-Afrika internasionaal geniet en die deure wat orals oopgegaan het. Ja daar is foute gemaak en daar sal in die toekoms nog foute gemaak word. As ons eerlik moet wees dan moet ons toegee dat daar munisipaliteite is waar daar verbeter kan word wat dienslewering aanbetref en die leierskap van die ANC is die eerste om dit te erken.
My uitnodiging is aan blankes en kleurlinge. Neem daardie beslissende stap en steek die Rubicon oor deur in u plaaslike munisipaliteit vir die ANC te stem. Dit sal u vir eens en vir altyd losmaak van die rasgebaseerde partye vir wie u in die verlede gestem het. Maar, belangriker en dit is waarskynlik die enkele belangrikste faktor. Blankes moet weer deel word van die hoofstroom van regering en nie vir ewig deel wees van opposisie wat slegs raas en blaas en niks konkreets kan of wil lewer nie. U kan dit regkry en help om Suid-Afrika 'n beter plek te maak vir almal in Suid-Afrika.
<fn>GOV-ZA.2006.feb.125337.125337.2010-03-24.af.txt</fn>
miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word" sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.'n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.feb.135962.2010-03-02.af.txt</fn>
It gives me pleasure to welcome you to the celebration of our International Tourist Guide Day. I am honoured to spend time with men and women who lead and participate in this important sector of human activity- tourism. Other than the travel operator and the Internet, the real contact that the tourist has with South Africa is through a tourist guide.
In fact most letters that the Department of Environmental Affairs and Tourism receives from tourists who share their experiences in the country, sing praises about the knowledge and professionalism of tourist guides.
Programme Director, I am informed that in 1989, during the Third International Convention of the World Federation of Tourist Guide Association, members of the association pondered at ideas to promote the awareness of professional tourists guides amongst the public. A number of ideas were put forward and that, eventually, were combined to create tourist guides special day.
The first International Tourist Guide Day was held in 1990 with 15 countries participating.
This year DEAT and the tourism stakeholders are acknowledging the role and the contribution of the tourist guides by way of empowering them to explore diligence in foreign languages and creating an enabling environment for them to equitably participate in economy of the industry.
However, I should hasten to add that our greatest achievement to date is the fact that we have trained tourist guides in foreign languages, such as German, French and Chinese. Plans are afoot to extend this foreign language training to mainstream languages of our core markets, which will include Spanish, Arabic, Portuguese and Italian. This initiative will ensure that we remain competitive in the market and encourage tourist in these segments to stay longer in the country.
Another level that needs to be explored much more robustly is creating conducive environment for the tourist-guides to thrive. We should be clear about the needs analysis of the market, and its preparedness to absorb black tourist-guides without prejudice.
Furthermore, the more established tour operators should be prepared to accept aspirant HDI tour-guides in the [currently white dominated] industry so that they can gain the necessary exposure and experience. That to me would constitute massive strides towards achieving transformation within the sector.
You will recall that when the Tourism Act was amended in 1998, particular attention in the Act was given to the developmental approach rather than a prescriptive approach. Attention was placed on transformation, particularly on black, rural and gender issues.
Once the Act was implemented there was a break down from the National Registrars to the Provincial registrars as well as between the provincial registrars and the private sector. The Second Tourism Amendment Act, which is a new system of dealing with tourist guide issues, was introduced in 2000.
Since the implementation of the Act on 1 October 2001, we have appointed the National Registrar and the 9 provincial registrars. One of the major roles of the national registrar is to disseminate information about tourist guides, establish associations of tourists guides and provide any other information to promote and develop the tourist guiding sector nationally, while the provincial registrars would have a record of tourist guides within their relevant provinces. This has resulted in 9 214 tourist who are currently registered nationally, of which 25% are historically disadvantaged individuals.
Ladies and Gentlemen, this deliberate theme for year's celebration being "Fighting Against Illegal Tourist Guiding" "Have you asked for the Badge & ID Card registration proof from your Tourist Guide" aptly demonstrate our resolve to combat illegal tourist guiding in the country?
You will recall that government has been widely criticized, especially by the media community for failing to act decisively against illegal tourist guiding. It is against this background that we will be dedicated to be aggressive in our campaign to obviate this problem.
In the above regard we will soon be exposing our Provincial Registrars to training in understanding their roles, responsibilities and powers in the terms of the Law that they can invoke to discipline illegal tourist guides. Close ties are also going to be forged with the South African Police Services so that they understand the detrimental implications of illegal tourist guiding and that in fact it is a criminal offence. Arts, heritage and cultural institutions and bodies are going to be sensitized request the Identifications and Badges from tour guides who bring tourists and report non-compliance to the Provincial Registrars and/or the police.
Parallel to the above would be a massive media campaign that would be aimed at informing the domestic and international public about how to identify an illegal tour guide and what steps to take to report such.
Ladies and Gentlemen the white paper on tourism state that tourism is government led and private sector driven. The transformation of the tourist guide sector has been, and remains a priority to our department, I believe that things are certainly moving in the right direction. There can be no doubt that one of the key requirements for small emerging tourism businesses is mentorship. The larger and more anchored tourism businesses can play a significant role in the future sustainability of smaller businesses, if they take the time and effort to become involved. Having said that, I am sure that in the coming years we will see an increase in mentorship, with established businesses looking to bolster their BEE scorecards and ratings.
The Tourism BEE Charter was launched last May at Indaba and subsequently the Tourism BEE Charter Council, which was inaugurated at the 4th Annual National Tourism Conference that was held at Sun City, on 6 October 2005. One of the Council's approaches to BEE is looking at the issue of opening up access for black investment. This includes access to finance to initiate BEE deals and ownership, but also providing services and skills to manage and sustain BEE after the deals are made.
Furthermore, the Council hopes to deliver on 12 interventions, which include the launching of Provincial Tourism BEE specialists networks, tourism charter help line as well as gazetting the Charter as a code of good practice aligned to the BEE Act. In that regard, the Council will have recognizable status in order to promote skills development, employment equity and strategic management within the tourism industry.
Ladies and Gentlemen, the Deputy President Phumzile Mlambo - Nqcuka made it clear on announcing the Accelerated and Shared Growth Initiative (ASGISA) for South Africa that tourism holds the potential to grow the country's economy.
The Deputy President also said that while tourism is one of the fastest growing industries in the country, it is ready for the "second phase" of growth.
This meant increasing the industry's contribution to the country's Gross Domestic Product (GDP) from 8% to 12% and increase employment to 400 000 by 2014.
This increased focus on tourism means that we should focus much more on skills development, which has been identified as key to the improvement of service and quality across all the different sub sectors of the tourism industry.
Our department together with SA Tourism have developed and are rolling out the domestic tourism growth strategy which aims at growing the number of domestic tourists, their spend, length of stay and distribution throughout the country and throughout the year, as well as to identify the key tourism products for the domestic tourism market. Furthermore, there is a need to promote nation building through tourism by growing domestic tourism in townships, rural areas, heritage sites, national parks and tourism icons. The tourist guides need to play a vital role in seeing the success of this strategy.
Ladies and Gentlemen, in his opening speech at the Indaba 2003, President Thabo Mbeki said, I quote "I would like to have time to breaks loose from my work environment, to rediscover myself as a person by being with people and things about whom and which I do not have to take decisions. I would go to the Eastern Cape of our country to visit the grave of a Khoi woman, Sarah Baartman, whose remains were returned to the country of her birth. I would visit the museums of Eastern Cape and I am certain that as I walk around these places with strange names I will learn much about the past."
The president's speech clearly depicted the value of the tourist guide sector in the tourism industry. A good tourist guide would be in attendance to give in depth the account of the History of Sarah Baartman from begin to end, take the President to the museum and curate the history and origins of the names that look strange to the President and watch him smile as he identifies with the origin of the names as they would invariable associate with the bitter past that is now the past! I am attempting to depict the caliber of a true tourist guide being that of human relations, knowledge about the history, places, fauna and flora, game and most importantly, the people of South Africa and their different cultures, religion etc.
We are the nation that has been endowed with many gifts, including scenic beauty, diverse cultures and hospitality. How we market South Africa as a value for money destination, remain globally competitive, contribute to the GDP as envisaged by the Accelerated and Shared Growth Initiative for South Africa is a challenge that remains with all of us in the tourism industry but the quality tourist guide sector will add value to our efforts.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.feb.136002.136002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van Swangerskap Opvoedingsweke is om kennis oor te dra aan swanger vroue, hul metgeselle, gesinne en die breër gemeenskap van hoe om 'n veilige swangerskap vir beide die moeder en die baba te hanteer.
Ons konsentreer op die welstand van beide moeder en kind deur vroeë bespreking, vroeë bewuswording van gevaartekens en vroeë ingryping" sê min Uys. Suid-Afrika en die Wes-Kaap het 'n hoë kinder en moeder sterftesyfer. Landwyd is dit 12 keer hoër as die gemiddelde vir die res van die Westerse wêreld. Die geskatte kraamsterftes in Suid-Afrika is 175 vir elke 100 000 geboortes. In die Wes-Kaap is dit 77 vir elke 100 000 geboortes. Deur bewustheidsweke soos hierdie probeer ons die sterftesyfer verlaag" sê Uys.
Uys sê vroue moet nie slegs 'n gesonder lewensstyl tydens swangerskap nastreef nie, maar moet ook baie versigtiger as normaalweg wees.
Besoek u naaste kliniek of dokter sodra u bewus is van u swangerskap.
Bespreek vroegtydig en laat u gereeld ondersoek.
Wees besorg oor uself - u voeding is belangrik, asook oefeninge tydens swangerskap.
Alkohol misbruik en rook kan ongebore babas skade berokken. Vermy dit tydens en na die geboorte van u kind.
Ken u en u maat se MIV-status - doen navraag of kry berading en toetsing by u naaste kliniek.
Bespreek die wenslikheid van geboortebystand by u plaaslike kliniek.
Bespreek en beplan voedingsopsies met kliniese personeel.
Ken die gevaartekens tydens swangerskap en soek dadelik hulp by u plaaslike dokter of kliniek wanneer spesifieke tekens voorkom.
Die metgesel van 'n swanger vrou moet ook van sy verantwoordelikhede bewus wees en nie sy verpligtinge verontagsaam nie het Minister Uys gesê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.jan.122593.2010-03-02.af.txt</fn>
Die doel van Swangerskap Opvoedingsweke is om kennis oor te dra aan swanger vroue, hul metgeselle, gesinne en die breër gemeenskap van hoe om 'n veilige swangerskap vir beide die moeder en die baba te hanteer.
"Ons konsentreer op die welstand van beide moeder en kind deur vroeë bespreking, vroeë bewuswording van gevaartekens en vroeë ingryping" sê min Uys. Suid-Afrika en die Wes-Kaap het 'n hoë kinder en moeder sterftesyfer. Landwyd is dit 12 keer hoër as die gemiddelde vir die res van die Westerse wêreld. Die geskatte kraamsterftes in Suid-Afrika is 175 vir elke 100 000 geboortes. In die Wes-Kaap is dit 77 vir elke 100 000 geboortes. Deur bewustheidsweke soos hierdie probeer ons die sterftesyfer verlaag" sê Uys.
Uys sê vroue moet nie slegs 'n gesonder lewensstyl tydens swangerskap nastreef nie, maar moet ook baie versigtiger as normaalweg wees.
Besoek u naaste kliniek of dokter sodra u bewus is van u swangerskap.
Bespreek vroegtydig en laat u gereeld ondersoek.
Wees besorg oor uself - u voeding is belangrik, asook oefeninge tydens swangerskap.
Alkohol misbruik en rook kan ongebore babas skade berokken. Vermy dit tydens en na die geboorte van u kind.
Ken u en u maat se MIV-status - doen navraag of kry berading en toetsing by u naaste kliniek.
Bespreek die wenslikheid van geboortebystand by u plaaslike kliniek.
Bespreek en beplan voedingsopsies met kliniese personeel.
Ken die gevaartekens tydens swangerskap en soek dadelik hulp by u plaaslike dokter of kliniek wanneer spesifieke tekens voorkom.
"Die metgesel van 'n swanger vrou moet ook van sy verantwoordelikhede bewus wees en nie sy verpligtinge verontagsaam nie" het Minister Uys gesê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.jul.138502.138502.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskeie maatreëls en aksies is geloods om die Voëlgriep in volstruise, wat noord van Albertinia tussen Mosselbaai en Riversdale opgespoor is, se verspreiding te beperk. Na verdere toetse om die omvang van die uitbreek te bepaal sal dan oorgegaan word tot stappe om die siekte uit te roei. Die virus verantwoordelik vir die uitbreek is getipeer as H5N2 en is nie verwant aan die virus wat mense in Asië, Europa en Noord-Afrika aangetas het nie. Sovêr bekend hou hierdie virus tipe geen gevaar in vir mense nie.
As deel van die beheer maatreëls om verspreiding van die siekte te verhoed word 'n tydelike verbod geplaas op die beweging van volstruise en alle pluimvee in die area is tussen die N2 nasionale pad in die suide en die Langeberg / Outinikwa berg reekse in die noorde en die R323 tussen die N2 by Riversdal en die Garciapas en die R328 tussen die N2 by Hartenbos en die Robinsonpas in die weste en ooste onderskeidelik. Geen bewegings deur of vanuit die area mag plaasvind nie en ook geen bewegings tussen persele binne die area nie.
Alhoewel die paaie hierbo genoem die grense van die area is vorm hulle nie deel van die area nie. Bewegings van volstruise en pluimvee op hierdie paaie mag dus plaasvind op voorwaarde dat die bewegings nie in die genoemde area begin nie.
Daar word verwag dat, met die volle samewerking van alle rolspelers, die uitbreek beperk sal bly en dat die siekte gou uit die besmette fokus geelimineer sal word.
Dit word weereens beklemtoon dat die virus geensins mense aantas nie en alle beskikbare kommersiële volstruis en pluimvee produkte dus veilig is vir menslike gebruik. Normale slag van volstruise van buite die area gaan voort. Volstruise afkomstig vanuit die Mosselbaai en Riversdal Landdrosdistrikte word egter nie vir uitvoer doeleindes geslag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.jul.139266.2010-03-02.af.txt</fn>
Verskeie maatreëls en aksies is geloods om die Voëlgriep in volstruise, wat noord van Albertinia tussen Mosselbaai en Riversdale opgespoor is, se verspreiding te beperk. Na verdere toetse om die omvang van die uitbreek te bepaal sal dan oorgegaan word tot stappe om die siekte uit te roei. Die virus verantwoordelik vir die uitbreek is getipeer as H5N2 en is nie verwant aan die virus wat mense in Asië, Europa en Noord-Afrika aangetas het nie. Sovêr bekend hou hierdie virus tipe geen gevaar in vir mense nie.
As deel van die beheer maatreëls om verspreiding van die siekte te verhoed word 'n tydelike verbod geplaas op die beweging van volstruise en alle pluimvee in die area is tussen die N2 nasionale pad in die suide en die Langeberg / Outinikwa berg reekse in die noorde en die R323 tussen die N2 by Riversdal en die Garciapas en die R328 tussen die N2 by Hartenbos en die Robinsonpas in die weste en ooste onderskeidelik. Geen bewegings deur of vanuit die area mag plaasvind nie en ook geen bewegings tussen persele binne die area nie.
Alhoewel die paaie hierbo genoem die grense van die area is vorm hulle nie deel van die area nie. Bewegings van volstruise en pluimvee op hierdie paaie mag dus plaasvind op voorwaarde dat die bewegings nie in die genoemde area begin nie.
Daar word verwag dat, met die volle samewerking van alle rolspelers, die uitbreek beperk sal bly en dat die siekte gou uit die besmette fokus geelimineer sal word.
Dit word weereens beklemtoon dat die virus geensins mense aantas nie en alle beskikbare kommersiële volstruis en pluimvee produkte dus veilig is vir menslike gebruik. Normale slag van volstruise van buite die area gaan voort. Volstruise afkomstig vanuit die Mosselbaai en Riversdal Landdrosdistrikte word egter nie vir uitvoer doeleindes geslag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.jul.139266.E.2010-03-02.af.txt</fn>
Aan die begin van April 2006 was 'n verbod geplaas op die bewegings van perde, muile, donkies en sebras in die Worcester en Robertson magistraatdistrikte. Die doel van hierdie verbod was om 'n uitbreek van Afrika Perdesiekte op die grens tussen die distrikte se verspreiding te beperk. Aangesien die laaste gevalle van die siekte vier weke gelede gediagnoseer is Veeartsenydiens van die Wes-Kaapse Departement Landbou nou in 'n posisie om hierdie verbod vanaf Vrydag 14 Julie 2006 op te hef.
Dit word weereens beklemtoon dat alle bewegings van perde, muile, donkies en sebras na en binne die Afrika Perdesiekte beheer areas in die Wes-Kaap moet steeds voldoen aan die protokol vereistes wat in plek was voordat die verbod ingestel was. Die besonderhede van hierdie vereistes kan verkry word van die naaste Staatsveearts of die Staatsveearts, Boland by telefoon 021 808 5026 gedurende kantoor-ure. Die protokol het ten doel om die verspreiding van Afrika Perdesiekte na die Wes-Kaap te voorkom.
Met die samewerking van alle rolspelers, en in die besonder eienaars van perde, was dit moontlik om die uitbreek tot 'n relatief klein area in die Worcester en Roberson distrikte te beperk. Die Departement Landbou waardeer die samewerking wat verleen was terwyl die verbod op die bewegings van die diere in plek was.
Ek wil graag die betrokke amptenare van die depat. bedank vir hulle toewyding asook eienaars van perde vir hulle samewerking om die siekte hok te slaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.jul.144930.144930.2010-03-24.af.txt</fn>
Geagte programdirekteur, agbare Burgemeester Maree, Burgemeester Clarence Johnson, Mnr Nosey Pieterse, Amptenare van die Departement van Landbou, ander Protokol waargeneem, Dames en Here, Ek het die afgelope twee jaar by 'n groot aantal byeenkomste opgetree waar ek met plaaswerkers, oor plaaswerkers, van plaaswerkers, en selfs namens Plaaswerkers gepraat het. Daar was ook verskeie geleenthede waar ons direkte erkenning verleen het aan plaaswerkers tydens plaaswerker van die jaar kompetisies.
Die meeste van u is bewus van my eie "commitment" ten opsigte van die welstand van plaaswerkers en die stappe wat ek saam met die regering van die Wes-Kaap geneem het om die Strategiese Plan vir die Plaaswerker Gemeenskap die lig te laat sien, en die vordering wat ons reeds gemaak het met die interdepartementele komitee, om uitvoering te gee aan die aanbevelings van die Strategiese plan.
Ek glo dat ons vandag nog 'n mylpaal bereik met die ondertekening van hierdie ooreenkoms. Daar is verskeie redes wat ek kan aanvoer hoekom dit so is, maar die belangrikste vir my, is die feit dat u besig is om aan te toon dat u nie soos 'n dobberende skippie op die oseaan wil wees nie, maar dat u soos 'n kragtige boot met 'n skipper aan die stuur, 'n koers ingeslaan het om toe te sien dat u by 'n bestemming kan aankom.
Dit is ongelukkig so dat plaaswerkers weens 'n legio van redes in so 'n diep groef verval het, waarin hulle so gewoond geraak het dat almal namens en vir hulle dink en praat, dat hulle die vermoë verloor het om vir hulle eie regte op te staan. Dit is lankal tyd dat plaaswerkers ook self vir hulle eie regte opstaan en op 'n verantwoordelike wyse vir hulle regte sal veg. Hierdeur bedoel ek nie dat u 'n pad van konfrontasie moet inslaan nie, maar dat u uself sal organiseer om op 'n geordende wyse na sake wat u lewe raak, sal omsien.
Ek wil my verstout om te sê dat u egter 'n slegte begin gehad het met diegene wat nie daarop ingestel was om die belange van plaaswerkers te dien nie, maar wat in die omstandighede van plaaswerkers 'n geleentheid gesien het om eie belang te soek en wat rondgeloop het met hulle eie agendas en dus van die staanspoor af die mense gefaal het vir wie 'n verteenwoordigende organisasie veronderstel is om te werk, naamlik, sy lede. U was besig om uself uitmekaar te skeur en gevolglik totaal oneffektief en irrelevant te wees. Die gevolg daarvan was dat u u eie saak skade berokken het en weereens aan plaaswerkers die beeld gegee het van 'n klomp onbeholpe skepsels wat nie regtig weet hoe om na hulle eie sake om te sien nie.
In die aanhef tot hierdie ooreenkoms erken u die u verdeel is en dat u daardeur oneffektief is en nie sake soos uitsettings, onbillike arbeidspraktyke en behuising na behore kan aanspreek nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ek met u in gesprek getree het om u huis in orde te kry en u behoorlik te organiseer sodat u almal in dieselfde koor sal sing wat suiwer klanke namens u lede sal voortbring.
Dit is slegs wanneer u in 'n verenigde front namens u lede sal optree, wat u 'n verskil sal kan maak aan die omstandighede en die uitdagings wat in hierdie dokument vervat is.
Ek wil u versoek om moeite te maak om op hoogte te kom van die inhoud van die Strategiese Plan vir Plaaswerkers, aangesien dit nie in sy wese verskil met die probleme wat u dokument aanspreek nie. Dit is nie nodig vir u om weer die wiel te ontdek nie, want die meeste van u was deel van die proses wat ons by die plan uitgebring het.
U het nie net 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die regte van 'n bepaalde groep mense in die samelewing nie, maar u het ook 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die sektor van die ekonomie waarin die plaaswerkers hulle brood moet verdien. U moet dus terselfdertyd so optree dat u ook Landbou in sy geheel kan dien en help uitbou en daarom moet u optrede altyd van so 'n aard wees dat u nie die beeld van Landbou sal skaad nie. Dit beteken ook dat u 'n verantwoordelikheid het om aan die verhouding tussen werkgewer en werknemer te bou. U moet nie produsente en boere as u vyand beskou nie. U moet weet en verstaan dat net soos wat boere hulle werkers nodig het, so het plaaswerkers boere nodig om 'n inkomste te hê. Ek maak dit vandag u verantwoordelikheid om u te beywer vir beter werksomstandighede deur beter verhoudings.
Hierdeur sê ek nie dat u nou soos 'n Bulldog sonder tande moet wees nie, maar u weet dat ons binne die Landbou familie eerder met mekaar om die tafel sit en praat as wat ons deur die koerante en die nuusmedia met mekaar gesels. U gaan baie verder kom deur konsultasie as wat u deur konfrontasie en sensasie gaan kom.
Ek wil 'n verdere beroep op u doen, naamlik dat hierdie dokument nie net 'n dooie stukkie papier sal wees met 'n paar handtekeninge daarop wat na die ondertekening vandag, iewers vergete gaan lê nie, maar dat dit 'n lewende dokument sal wees wat u elkeen jaloers oor sal waak om seker te maak dat u die ondernemings wat hierin vervat is, gestand sal doen.
Ek wil afsluit deur u geluk te wens met die groot tree vooruit om die mense te dien wat agtergebly het in die nuwe Suid-Afrika en vir u te vra dat u dit in u harte sal inbrand dat u nie daar is om uself te dien nie, maar dat u daar is om saam met ons 'n bydrae te lewer om die kwaliteit van lewe van plaaswerkers te verbeter sodat hulle ook volwaardige huisgenote sal wees in die tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
<fn>GOV-ZA.2006.may.131865.131865.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging en die eer om vandag se kongres te kom open en met u 'n paar woorde oor Landbou, en die uitdagings wat ons in die gesig staar, te deel.
Ek is deeglik bewus van die moeilike tye wat landbou op verskillende terreine ervaar, omdat ek in die bevoorregte posisie is dat daar 'n oop verhouding tussen my kantoor en die verskillende bedrywe bestaan. Ons praat op 'n gereelde basis met mekaar oor die probleme en uitdagings wat u ondervind. Ek glo egter dat daar geen opwindender tyd in die Landbou was as juis nou nie.
Ek wil dit waag om te sê dat die Wynbedryf die voorloper in die proses van transformasie binne die landbou sektor is en ek wil u hiervoor bedank. Baie dankie dat u lankal reeds die kopskuif gemaak het en die voorbeeld stel.
In die Wes Kaap erken die Provinsiale regering die belangrike rol wat Landbou in sy geheel, en u as 'n bedryf, tot nou toe gespeel het in die skep van groei en welvaart van die ekonomie van die Provinsie. Dit is egter belangrik dat ons hierop sal voortbou en opnuut sal verbind tot 'n vennootskap waarin ons ook alle nuwe toetreders tot die sektor sal omarm en akkommodeer.
Voordat ons verder gaan wil ek net die kwessie aanraak wat miskien nie heeltemal hier op u kongres hoort nie, maar President Mbeki ook Maandag op Swellendam hieroor gepraat, en dit is die kwessie van plaaswerkers en hulle omstandighede en die jongste fokus op uitsettings. Ek is deeglik bewus wat baie boere doen om die omstandighede van hulle werkers te verbeter en watter tipe behuising baie boere aan hulle werkers voorsien. Dit is egter so dat daar nog steeds boere is wie aan hulle werkers 'n honger loon betaal en wat nog nie besef dat daar 'n nuwe stel reëls in hierdie land is wanneer dit by die menswaardige behandeling van hulle werkers kom nie.
Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging bly van kardinale belang vir die sosiale, politieke en ekonomiese stabiliteit in Suid-Afrika en die Wes- Kaap. Ons is reeds besig om saam met die Departement van Grondsake die nodige aanpassings te maak om die program te versnel en glo dat ons saam met al die ander rolspelers inniverende opsies op die tafel moet plaas om die proses te stimuleer en te versnel.
Kritiese oplossings, nie slegs met betrekking tot grond eienaarskap nie, maar ook vir die daaglikse aktiwiteite, moet ontwikkel en geimplementeer word. Dit is van uiterste belang dat sukses-verhale, met rolmodelle wat ander kan inspireer om vinniger deel te word, aan die groot klok gehang sal word. U rol as mentors is hier van groot belang.
Wes-Kaap landbou is die grootste bydraer tot SA landbou-uitvoere en die aandeel van die wynbedryf word jaarliks al hoe groter. Landbou is een van die heel belangrikste bydraers tot die ekonomie van die Wes-Kaap. Dit is ook die grootste bron van werksgeleenthede in ons provinsie en dra derhalwe beduidend by tot die sosio-ekonomiese welstand in ons provinsie.
Die wynbedryf het 'n geweldige groot beïnvloedingsrol om te speel deur sy reeds gevestigde, positiewe houdingsingesteldheid binne landbou en u moet help om te verseker dat die Wes-Kaap toekomsgerig sal wees. Saam moet ons toesien dat die oorkoepelende beeld van landbou in die Wes-Kaap optimaal positief is en bly!
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is deeglik bewus daarvan dat u nie die pad alleen kan loop nie, en sou graag wou sien dat ons dit as vennote moet doen. Daarom het dit ook van ons sekere klemverskuiwings gevra sodat ons, ons volledig kon herposisioneer om die leiding te neem en die nodige ondersteuning aan alle rolspelers te verleen.
Ons wil dus aan die voorpunt wees om die klimaat te skep waarbinne u moet opereer ten einde met vertroue voort te gaan op die koers wat u ingeslaan het. Vir ons as Departement lê die uitdaging daarin dat ons die totale landbousektor sal dien en ons programme so plooi dat ons te gelykertyd tred sal hou met die behoeftes en probleme van die bestaande industrieë en die nodige ontwikkelingsgeleenthede skep vir jong groeiende toetreders soos fynbos, buchu, rooibostee en essensiele olies.
Wat is dus die uitdagings waarmee die meeste bedrywe sal moet deel?
As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, moet pro-aktiewe monitering van sulke stowwe geinisieer word en sal ons gesonde boerderypraktyke moet toepas wat ook "tracking and tracing rekords" daar sal stel wat bo verdenking is.
Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tarief plafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
Die skuif van kommoditeits gedrewe produksie na die 21e eeuse niche produkte en markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waarde toevoeging deur middle van verwerking van die basiese produk.
Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur NEPAD.
Voorsitter ons sal op 'n effektiewe wyse tegnologiese ontwikkelings moet inisieer wat aan ons die "competitive edge" in die volgende dekade sal voorsien wat ook sal help met lae insetkoste en die versekering van volhoubare boerdery praktyke.
Om in lyn te kom met die groei en ontwikkelingstrategie van die Provinsie sal die departement voortgaan met sy nuwe initiatiewe ten opsigte van landelike ontwikkeling, plaaswerker ontwikkeling, agri-besigheid, die ontwikkeling van waterbronne, opleiding, en die verskerping van uitgebreide navorsing en ontwikkelings programme.
Internasionale vennootskappe wat daarop ingestel is om ons navorsingskapasiteit uit te brei is reeds 'n geruime tyd in plek en ooreenkomste met Bavaria, Florida en Boergondië werp reeds vrugte af. Ons rol in Afrika word ook duideliker namate ons program om Afrika te gaan renetreer, groter beslag kry.
Klimaatsverandering vra van ons om proefnemings te doen met nuwe gewasse en varieteite en die aanwending van sateliet tegnologie om weerstoestande en groeipatrone te bepaal.
Die vooruitgang van die Landbousektor is direk gekoppel aan die mate waartoe primêre produksie ooreenstem met die behoeftes van die ekonomie, beide wat direkte verbruik van basiese kommoditeite en die vraag na landbouprodukte vir verwerking aan betref asook rou produkte in die vervaardigingsbedryf. Dit is daarom dat dit belangrik is dat die visie vir Landbou binne die breër visie van die globale ekonomie gesien moet word, eerder as 'n beperkte fokus op basiese Landbouproduksie. Om hierdie rede is dit belangrik dat ons maatskaplike en besigheidsvennote deur hulle ondersteuning ook daarna moet streef dat Landbou kan bydra tot ekonomiese stabiliteit en groei en ontwikkeling wat tot voordeel moet strek van almal, as die ruggraat van 'n florerende plaaslike en provinsiale ekonomie.
Ek het aangedui dat ek glo dat landbou 'n rol te speeI het in Afrika en daarom moet ons beplanning vir die toekoms ook pertinent moet kyk na NEPAD en sy eie visie en program van aksie vir die ontwikkeling van Afrika as ons 'n speller in Afrika wil wees wat op ons drumpel is.
Versnelde volhoubare groei en ontwikkeling bevorder.
Wydverspreide armoede uitwis.
Die marginalisering van Afrika binne die globaliserings prosese verhoed.
Markte binne Afrika skep en tegnologie oordrag bevorder veral met betrekking tot sake van gemeenskaplike belang.
Tydens die NEPAD vergadering van Staatshoofde in Julie 2002 is Landbou en Marktoegang is deur NEPAD as een van ses prioriteits areas bevestig. Daarom is daar reeds 'n projek van stapel gestuur om te fokus op Landbounavorsing en ondersteuning. Ek glo dat ons 'n betekenisvolle bydrae kan lewer.
Ons moet Landbou ontwikkeling aktief ondersteun en terselfdertyd produsente aanmoedig om hulle produksiebasis na die res van Afrika uit te brei wat vir ons 'n legio voordele kan inhou.
Voorsitter ek hoop dat ek vir u so 'n bietjie insig kon gee in die pad wat ons wil loop. Baie van die punte is moontlik nie spesifiek op u bedryf van toepassing nie, maar ek glo dat daar tog 'n hele paar raakpunte is.
Ek wil afsluit deur vir u te vra hoe gereed is ons vir die opwindende uitdagings wat vir ons voorlê en hoe bereid is ons om hierdie pad te stap. Ek wil vir u sterkte toewens met u beraadslagings by hierdie kongres en die hoop uitspreek dat u ook na afloop van hierdie kongres met ons in gesprek sal tree sodat ons saam kan werk aan die antwoorde om ook u bedryf sterk te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.may.132597.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die welstand van ons pasiënte in ons fasiliteite geniet die hoogste prioriteit en die behandeling wat hulle ontvang moet vergelyk met die beste in die wêreld. Dit is egter net moontlik as ons vir ons verpleegpersoneel omstandighede skep waarbinne hulle diens van hoogstaande gehalte kan lewer het min. Uys gesê.
Min Uys het tydens 'n saamtrek van verpleegpersoneel hulde gebring aan die onbaatsugtige taak wat verpleegsters daagliks lewer. " Ek weet dat die druk op julle daagliks toeneem, maar is bemoedig deur die positiewe gesindheid van ons verpleegsters dwarsoor die provinsie " het Uys gesê.
Die Wes-Kaap gaan ook , soos wêreldwyd, gebuk onder 'n ernstige tekort aan genoeg verpleegsters, maar ons is daagliks besig om kreatief en doelgerig aan oplossings te werk sê Uys.
Min Uys het bekend gemaak dat die departement van gesondheid ver gevorder het om 'n Direktoraat vir Verpleegdienste te skep en dat die poste binnekort geadverteer sal word. Die Direktoraat sal verantwoordelik wees vir advies aan die departement en die koordinering van verpleegstersverwante sake. Daar sal ook sterk gefokus word op aangeleenthede wat dienslewering raak.
Gereelde vergaderings met 'n verteenwoordigende verpleegsters bestuurskomitee waar aangeleenthede soos oortydbetaling en skaarsvaardighede toelae aangespreek word.
Die opgradering en uitbreiding van fasiliteite om 'n vriendelike werksomgewing te skep soos die groot projekte tans by die hospitale in George, Worcester, Paarl, Stikland en Vredenburg.
Die toekenning van meer beurse vir verpleegstudente. Vanjaar is 2948 beurse toegeken.
Die vervanging en opgradering van toerusting. In die huidige boekjaar spandeer die departement R174m aan nuwe mediese toerusting.
Verpleegster welsynprogramme is in plek om druk en spanning te hanteer, emosionele bystand te lewer en selfs te help met huishoudelike probleme.
Min Uys het gesê op nasionale vlak is hy deel van 'n proses wat ver gevorder het om te kyk na die verbetering van professionele verpleegsters se salarisse. Dit is tyd dat verpleegsters beter vergoed word vir die onmisbare diens wat hulle lewer.
Daar is geen twyfel dat genoeg verpleegsters direk gelyk gestel kan word aan beter behandeling van pasiënte en dus laer sterftegevalle nie. Ek doen 'n beroep op jong mense om die verpleegberoep ernstig as 'n loopbaan te oorweeg. Dit is 'n opwindende beroep met vele fasette en bied die geleentheid vir bevordering, veral as u lief is om met mense te werk het Uys afgesluit.
<fn>GOV-ZA.2006.may.132597.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Die welstand van ons pasiënte in ons fasiliteite geniet die hoogste prioriteit en die behandeling wat hulle ontvang moet vergelyk met die beste in die wêreld. Dit is egter net moontlik as ons vir ons verpleegpersoneel omstandighede skep waarbinne hulle diens van hoogstaande gehalte kan lewer het min. Uys gesê.
Min Uys het tydens 'n saamtrek van verpleegpersoneel hulde gebring aan die onbaatsugtige taak wat verpleegsters daagliks lewer. " Ek weet dat die druk op julle daagliks toeneem, maar is bemoedig deur die positiewe gesindheid van ons verpleegsters dwarsoor die provinsie " het Uys gesê.
Die Wes-Kaap gaan ook , soos wêreldwyd, gebuk onder 'n ernstige tekort aan genoeg verpleegsters, maar ons is daagliks besig om kreatief en doelgerig aan oplossings te werk sê Uys.
Min Uys het bekend gemaak dat die departement van gesondheid ver gevorder het om 'n Direktoraat vir Verpleegdienste te skep en dat die poste binnekort geadverteer sal word. Die Direktoraat sal verantwoordelik wees vir advies aan die departement en die koordinering van verpleegstersverwante sake. Daar sal ook sterk gefokus word op aangeleenthede wat dienslewering raak.
Gereelde vergaderings met 'n verteenwoordigende verpleegsters bestuurskomitee waar aangeleenthede soos oortydbetaling en skaarsvaardighede toelae aangespreek word.
Die opgradering en uitbreiding van fasiliteite om 'n vriendelike werksomgewing te skep soos die groot projekte tans by die hospitale in George, Worcester, Paarl, Stikland en Vredenburg.
Die toekenning van meer beurse vir verpleegstudente. Vanjaar is 2948 beurse toegeken.
Die vervanging en opgradering van toerusting. In die huidige boekjaar spandeer die departement R174m aan nuwe mediese toerusting.
Verpleegster welsynprogramme is in plek om druk en spanning te hanteer, emosionele bystand te lewer en selfs te help met huishoudelike probleme.
Min Uys het gesê op nasionale vlak is hy deel van 'n proses wat ver gevorder het om te kyk na die verbetering van professionele verpleegsters se salarisse. Dit is tyd dat verpleegsters beter vergoed word vir die onmisbare diens wat hulle lewer.
Daar is geen twyfel dat genoeg verpleegsters direk gelyk gestel kan word aan beter behandeling van pasiënte en dus laer sterftegevalle nie. Ek doen 'n beroep op jong mense om die verpleegberoep ernstig as 'n loopbaan te oorweeg. Dit is 'n opwindende beroep met vele fasette en bied die geleentheid vir bevordering, veral as u lief is om met mense te werk het Uys afgesluit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.may.135309.135309.2010-03-24.af.txt</fn>
Ongeveer ses weke gelede is bekend gemaak dat Afrika Perdesiekte uitgebreek het op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte in die Wes-Kaap. Om te verseker dat die publiek op hoogte gehou word van die uitbreking word die huidige situasie hieronder uiteengesit.
Die siekte is op ses persele in die Breederiviervallei op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte gediagnoseer. Die diagnoses is bevestig deur virus isolasies en identifikasie prosedures wat uitgevoer is op monsters van perde wat dood is. Die toetsresultate van 'n sewende perseel is nog nie bekend nie. In totaal het agtien perde kliniese tekens van die siekte getoon en van hierdie diere is agt dood en twee is van kant gemaak.
Die siekte het nie buite 'n radius van ongeveer vyftien kilometer om die perseel waar die eerste geval voorgekom het versprei nie en bly steeds beperk tot die Breede-riviervallei, waar omstandighede gunstig vir die oordraer muggies is.
Gedurende die laaste twee weke het beduidend minder nuwe gevalle voorgekom as in die voorafgaande twee weke.
Met die koms van die winter en gepaardgaande daling in temperature, behoort muggiegetalle skerp af te neem. Dit vertraag die oordrag van hierdie siekte met gevolglik al hoe minder kliniese gevalle.
Dit is egter baie belangrik dat die beheer maatreëls wat in werking getree het met die aanvang van die uitbraak steeds van krag bly.
Die reëling dat perde mag 'oorstaan' in die Afrika perdesiekte Beheer area voordat hulle in die Waarnemings- of Vry Sones mag inbeweeg, bly steeds opgehef. Die wydverspreide voorkoms van die siekte in ander dele van die land laat nie toe dat hierdie maatreël verslap word nie.
Geen beweging van sulke diere tussen persele binne die Worcester en Robertson landdrosdistrikte van die Wes-Kaap Provinsie mag plaasvind nie.
Perde van buite die Waarnemingsone mag slegs die Waarnemings- en Vry Sones binnegaan as hulle voldoen aan die protokol vereistes wat reeds sedert 1997 van krag is. Omdat die siekte so wydverspreid in ander dele van die land voorkom, word verwag dat min of geen perde tans aan hierdie vereistes sal voldoen.
Bewegings permitte moet van die Staatsveearts in die area vanwaar die diere kom, bekom word voordat perde vervoer word. Die nodige vooraf kennisgewing van die beplande beweging moet ook voor vertrek gedoen word.
Die voertuie wat sulke perde vervoer mag slegs op die N1 snelweg deur die Worcester distrik reis en mag nie van die N1 afdraai binne die Worcester distrik nie. Die Worcester distrik strek vanaf Konstabel spoorwegstasie (omtrent halfpad tussen Touwsrivier en Matjiesfontein) in die Noorde, tot by die Rawsonville afdraai voor Du Toitskloofpas in die Suide. Op hierdie roete mag voertuie wat perde vervoer nie lank stop nie en geen perde mag op- of afgelaai word langs hierdie roete nie.
Die vervoer van sulke diere op die N1 in die Worcester distrik mag slegs tussen 08H00 en 17H00 plaasvind.
Die binnekant van voertuie waarin perde karwy word moet met insekdoders bespuit word voordat die diere gelaai word vir die vervoer deur die Worcester landdrosdistrik.
Alle perde behoort geënt te word volgens die voorskrifte van die Perdesiekte entstof. Dit mag selfs nodig wees om jong vullens van geënte merries selfs voor 6 maande ouderdom te ent, al sou die enting na 'n paar maande herhaal moet word.
Hou perde uit laagliggende of nat kampe, veral saans, deur die nag tot midoggend.
Gebruik insek afweermiddels wat geregistreer is vir perde, veral vir diere wat nie oornag op stal gehou kan word nie.
Namens die Wes-Kaapse Departement van Landbou wil ek graag waardering uitspreek vir die samewerking wat van alle belanghebbenes verkry is om effektiewe beheermaatreëls in plek te stel.
<fn>GOV-ZA.2006.may.135778.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoogtepunte van die begroting van die Stad Kaapstad soos goedgekeur by die spesiale Raadsvergadering op 31 Mei 2006.
Burgemeester Zille Mik vir 8% Groei.
Die Uitvoerende Burgemeester van die Stad Kaapstad, Helen Zille, het 'n rekord R17,2 miljard begroting vir 2006/07 ter tafel gelê om ekonomiese groei en maatskaplike ontwikkeling te steun. Die kapitale begroting beloop R3 miljard en die bedryfsbegroting R14,2miljard. Die tariefverhogings is onder die inflasiekoers van 5,2%. Sy het die Stad tot 'n volhoubare groei van 6 to 8% verbind.
Kortings vir Gestremdes en Afgetredenes Verhoog.
Een van die grootste veranderinge aan die begroting is 'n styging in kortings vir gestremdes en afgetrede persone. Die korting is verhoog om mense met 'n inkomste tot 'n maksimum van R3 000 per maand te akkommodeer. Die res van die maatskaplike besteding in die begroting is onveranderd. Altesaam R385 miljoen is toegewys vir 'n reeks gratis basiese dienste insluitende water, riool en elektrisiteit. Dié toekenning is bo en behalwe die vrystelling van eiendomsbelasting van sowat 100 000 eiendomme in die stad wat vir minder as R50 000 gewaardeer is.
Eiendomsbelasting- en Tariefverhogings onder Inflasiekoers.
Die Stadsregering kan sy inkomste deur verbeterde insamelingstelsels verhoog.
Eiendomsbelasting, vullisverwydering en sanitasie verhoog met 5%.
Water sal met 7% styg waarvan 4% aan die nuwe Bergrivierdamprojek gaan.
Elektrisiteit gaan met 4,9% op.
Wykstoekennings Verhoog met R100 000.
Elke Stadswyk gaan R100 000 meer kry as waarvoor daar in die konsepbegroting voorsiening gemaak is. Elk van die Stad se 105 wyke sal nou R400 000 vir gemeenskapsprojekte ontvang waarvan R200 000 vir kapitale projekte en R200 000 vir bedryfsuitgawes sal gaan.
R240 Miljoen Inspuiting vir Infrastruktuur.
Daar is addisionele infrastruktuurbesteding in die nuwe Stadsbegroting voorgestel. 'n Bedrag van R75 miljoen is vir Vervoer, Paaie en Stormwater infrastruktuur toegeken, 'n gebeurlikheidsvoorsiening van R125 miljoen vir 2010 Sokker Wêreldbekerprojekte en 'n verdere R100 miljoen per jaar oor die volgende twee finansiële jare vir die Sokker Wêreldbeker.
R40 Miljoen vir Veiligheid en Sekuriteit.
Burgemeester Zille het addisionele kapitale toekenning vir die Metropolisie en die Stad se Nooddienste aangekondig. Die Metropolisie kry 'n ekstra R9,5 miljoen om hulle wetstoepassingsvermoëns te versterk terwyl Nooddienste 'n verdere R6,5 miljoen bo en behalwe die R31 miljoen kry wat vroeër vanjaar aangekondig is.
Agt Stappe om die Begroting Beter te laat Werk.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.may.135778.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoogtepunte van die begroting van die Stad Kaapstad soos goedgekeur by die spesiale Raadsvergadering op 31 Mei 2006.
Burgemeester Zille Mik vir 8% Groei.
Die Uitvoerende Burgemeester van die Stad Kaapstad, Helen Zille, het 'n rekord R17,2 miljard begroting vir 2006/07 ter tafel gelê om ekonomiese groei en maatskaplike ontwikkeling te steun. Die kapitale begroting beloop R3 miljard en die bedryfsbegroting R14,2miljard. Die tariefverhogings is onder die inflasiekoers van 5,2%. Sy het die Stad tot 'n volhoubare groei van 6 to 8% verbind.
Kortings vir Gestremdes en Afgetredenes Verhoog.
Een van die grootste veranderinge aan die begroting is 'n styging in kortings vir gestremdes en afgetrede persone. Die korting is verhoog om mense met 'n inkomste tot 'n maksimum van R3 000 per maand te akkommodeer. Die res van die maatskaplike besteding in die begroting is onveranderd. Altesaam R385 miljoen is toegewys vir 'n reeks gratis basiese dienste insluitende water, riool en elektrisiteit. Dié toekenning is bo en behalwe die vrystelling van eiendomsbelasting van sowat 100 000 eiendomme in die stad wat vir minder as R50 000 gewaardeer is.
Eiendomsbelasting- en Tariefverhogings onder Inflasiekoers.
Die Stadsregering kan sy inkomste deur verbeterde insamelingstelsels verhoog.
Eiendomsbelasting, vullisverwydering en sanitasie verhoog met 5%.
Water sal met 7% styg waarvan 4% aan die nuwe Bergrivierdamprojek gaan.
Elektrisiteit gaan met 4,9% op.
Elke Stadswyk gaan R100 000 meer kry as waarvoor daar in die konsepbegroting voorsiening gemaak is. Elk van die Stad se 105 wyke sal nou R400 000 vir gemeenskapsprojekte ontvang waarvan R200 000 vir kapitale projekte en R200 000 vir bedryfsuitgawes sal gaan.
R240 Miljoen Inspuiting vir Infrastruktuur.
Daar is addisionele infrastruktuurbesteding in die nuwe Stadsbegroting voorgestel. 'n Bedrag van R75 miljoen is vir Vervoer, Paaie en Stormwater infrastruktuur toegeken, 'n gebeurlikheidsvoorsiening van R125 miljoen vir 2010 Sokker Wêreldbekerprojekte en 'n verdere R100 miljoen per jaar oor die volgende twee finansiële jare vir die Sokker Wêreldbeker.
R40 Miljoen vir Veiligheid en Sekuriteit.
Burgemeester Zille het addisionele kapitale toekenning vir die Metropolisie en die Stad se Nooddienste aangekondig. Die Metropolisie kry 'n ekstra R9,5 miljoen om hulle wetstoepassingsvermoëns te versterk terwyl Nooddienste 'n verdere R6,5 miljoen bo en behalwe die R31 miljoen kry wat vroeër vanjaar aangekondig is.
Agt Stappe om die Begroting Beter te laat Werk.
<fn>GOV-ZA.2006.nov.148107.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad het 'n gemeenskapsgebaseerde leerlingskaptoetsprojek vir 2007 goedgekeur. 'n Tussentydse komitee van Stadsbeamptes en raadslede sal die beplanning doen. Die Stad ondersteun tans 13 leerlingskappe vir 285 leerders. Die huidige programme fokus hoofsaaklik op interne personeel met slegs 24 werklose leerders. Die projek is daarop gemik om die konsep na die breeër gemeenskap uit te brei.
Twee suksesvolle haaiwaarskuwingsprogramme is die afgelope 18 maande in werking. Dit het daartoe gelei het dat strande by 187 geleenthede gesluit is om die publiek te beskerm. 'n Konsepbeleid wat daarop gemik is om die risiko van haai aanvalle in strandgebiede te beperk sal 'n langtermyn benadering verseker vir 'n aangeleentheid wat verskeie maatskaplike en ekonomiese gevolge inhou. 'n Finale haaiwaarsku-wingsprogram met besonderhede van die bedryfs- en begrotingsvereistes sal in Maart volgende jaar ter tafel gelê word.
Die Stadsraad het 'n Onthullings- en Bedrogsvoorkomingsbeleid goedgekeur om 'n kultuur te skep om bedrog en korrupsie hok te slaan. Volgens die beleid sal personeel wat inligting jeens kriminele en ander onreëlmatige gedrag in die Stad openbaar, beskerming geniet . Die Beleid maak ook voorsiening vir regstellende stappe in gevalle waar werkers weens hulle openbaarmakings mog ly.
Die toegangs- en hoofroetes in Du Noon gaan verbeter word met sypaadjies, fietsrypaadjies en taxi staanplekke ter waarde van R1,28 miljoen. Die Stadsraad het die Gemeenskaps Toegangspadprojek (CARP), wat deur die provinsiale regering gefinansier word, goedgekeur. Die hoofdoelwit, buiten die verskaffing van infrastruktuur, is gemik op werkskepping, opleiding en die bemagtiging van die plaaslike gemeenskap.
Die Stadsraad het 'n R15 miljoen projek vir die installering van geslotebaan televisie op die Klipfonteinkorridor goedgekeur. Die provinsiale regering het 'n ooreenkoms met die Stad gesluit om die projek as deel van die Klipfonteinkorridor Mobiliteitstrategie te finansier.
Die Stadsraad het die voortsetting van die formele vennootskap tussen die Stad en die Westelike Provinsie Lewensreddersvereniging vir die verskaffing van lewensreddingsdienste op strande goedgekeur. Die vennootskap het twee jaar gelede begin en het tot doeltreffende strandbestuur gedurende die spitsseisoen en die vermindering van verdrinkingsinsidente gelei.
Khayelitsha Kry R1 Miljoen Vir Nuwe Begraafplaas n Bedrag van R1 miljoen gaan van die Metro Suid-oos begraafplaas in Mfuleni na die nuwe Khayelitsha begraafplaas oorgeplaas word. Die provinsiale grondoordrag van die Mfuleni-grond kan nie in die huidige finansiele jaar geskied nie. Die Stadsraad het die oordrag van R1 miljoen tot die Khayelitsha ontwikkeling goedgekeur ten einde vanjaar groter vordering te bewerkstellig.
Die Stadsraad het die voortsetting van die drieparty vennootskap tussen die Stad Kaapstad, the OR Tambo Distriksmunisipaliteit en die Walter Sisulu-universiteit ondersteun. Die Uitvoerende Burgemeester en Stadsbestuurder mag voortgaan om 'n befondsingooreenkoms van R950 000 met die Ontwikkelingsbank te teken om 'n projekbestuurskantoor te vestig wat die vennootskapprojekte sal bestuur. (Item C77/10/06).
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 3 in die noordelike voorstede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal R200 000 vir kapitale projekte soos sypaadjies, verkeerstekens, omheinings, landskapontwerp, speel-parktoerusting en sportklubgeriewe ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte insluitende hulptoekennings, onkruidbeheer, die snoei van bome, die oorverf van padtekens, die vee van strate, dam-onderhoud en die verbetering van sportgronde aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 4 in die noordelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal R200 000 vir kapitaalprojekte soos plaveisels vir mediaaneilande, spreiligte, hoë-mas sekuriteitsbeligting, sopkombuise, heinings en die opgradering van crèches ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte insluitende onkruid- en pesbeheer, parkonderhoud, die snoei van bome, gemeenskapsopruiming en hulptoekennings gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 5 in die noord-oostelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal nie noodwendig gelyke bedrae ontvang nie omdat die Sub-raad besluit het om die beskikbare fondse volgens die dringendste behoeftes van die gebied toe te ken. R265 000 gaan vir die teer van die Bishop Lavis SSG en R130 000 op 'n nuwe dak vir die Valhallapark-kliniek gegee word. Die orige R800 000 sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekennings, maatskaplike ontwikkelingsprojekte, parkonderhoud en gemeenskapsopruimingsprojekte gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 6 in die noord-oostelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vyf wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls en beligting, speelparke, sportgeriewe en 'n leeskamer ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskeppingsprojekte, parkonderhoud en toerusting vir sopkombuise aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 7 in die noord-westelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Kapitale projekte sluit in verkeerskalmeringsmaatreëls en beligting, sportgeriewe en bergingshouers. Bedryfsprojekte sluit in betaling van vrywillige bibliotekarisse, parkonderhoud, boomaanplanting, en straat- en bosopruiming.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 8 in die Helderberg-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, sportgeriewe, omheinings, plaveisels en sypaadjies ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos die opgradering van parke, sopkombuise, verskeie ondrhoudsprojekte en hulptoekennings gebruik word.
DIE Stadsraad het R2,8 milljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 9 in die noordoostelike deel van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal sowat R200 000 vir kapitale projekte ontvang om onder meer drie crèches en vier jeugsentrums te bou. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskepping, jeugontwikkeling en hulptoekennings aangewend word.
Die Stadsraad het R2,8 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 10 in die Khayelitsha-omgewing goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal R200 000 vir kapitale projekte soos gemeenskapsgeriewe, hoë-mas beligting, 'n nuwe veeldoelige sentrum en die aankoop van meubels kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekennings, die ontwikkeling van sportgeriewe, gebiedopruiming en kapasiteitsontwikkeling gebruik word.
Die Stadsraad het R2,8 milljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 9 in die Guguletu, Manenberg en Langa gebiede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal R200 000 vir kapitale projekte ontvang vir onder meer 'n spazahouer, 'n mini-saal, sypaadies, speelparke en die uitbreiding van crèches. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte wat wissel van voedseltuine, naaldwerkprojekte en sportontwikkeling tot senior burgeronderrig, spreiligte en 'n gospelkompetisie gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 12 in die Mitchells Plain-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos die opgradering van parke, sypaadjies, toiletgeriewe en beligting ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskepping en hulptoekennings aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 13 in die Philippi/Khayelitsha-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte insluitende speelparke, beligting, verkeerskalmerings-maatreëls, parkopgraderings, en 'n veeldoelige sentrum by Brown's Farm kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir projekte soos gebiedsopruiming, jeugontwikkeling, kostuine en onderhoud gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Nyanga/Guguletu-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, opvoedkundige sorgsentrums, beligting en uitbreidings aan 'n saal ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir projekte soos gebiedsopruiming, jeug- en sportontwikkeling, voedseltuine en opvoekundige sorg gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 15 in die sentraal suid-oostelike gebiede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die drie wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, sypaadjies, ouetehuise en parkopgraderings en heinings kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos parkonderhoud, herstelwerk en opruiming aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R1,2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 15 wat die Atlantiese kus en 'n deel van die stadsentrum dek goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. 'n Bedrag van R400 000 gaan vir die bou van 'n sokkerveld in Houtbaai gebruik word. Die res van die kapitale begroting sal vir straatligte en toerusting in Seepunt se biblioteek en burgersentrum, en die omheining van die Meulstraatbrug in die SSG gebruik word. R600 000 sal op bedryfsprojekte soos parkonderhoud, reiniging, werkskepping en haweloses bestee word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Athlone-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte ontvang insluitende die herbedekking en teer van gebiede, opgra-dering van sportvelde en stedelike vernuwing.
Die Stadsraad het 'n bedrag van R1,3 miljoen se kapitale wykstoekennings vir Sub-raad 18 in die suidelike gebiede goedgekeur. 'n Bedrag van R744 000 sal aan bedryfsprojekte gaan wat hulptoekennings, werk-skepping, gemenskapsopheffing en HIV/Vigsbewustheid.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Suid-Skiereiland-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte wat wissel van voedseltuine en fynbos rehabilitering to die opgra-dering van sportgeriewe, burgersentrums en museums aangewend word. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekeningsprojekte, die toesig en onderhoud van openbare toilette, reiniging, en die verwydering van graffiti gebruik word.
Wykstoekennings van R2 miljoen is vir kapitale en bedryfsprojekte in Sub-raad 20 in die suidelike voorstede goedgekeur. Kapitale projekte sluit in die opgradering van speelparke en die Maynardville-park, en die oprigting van heinings, bou van voetpaaie en die installering van 'n vloeimonitor by Hoofweg in Dieprivier. Die bedryfprojektoekennings maak voorsiening vir biblioteekmateriaal, straattekens, vergroeningsprojekte, bosopruiming en die verwydering van graffiti.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.oct.148105.148105.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se subprogram verantwoordelik vir plaaswerkersake het onlangs 'n projek genaamd Water Wise van die Nasionale Seereddingsinstituut van Suid-Afrika (NSRI) befonds om plaaswerkerkinders in die gebiede van Worcester, Mosselbaai, die Kaapse Metropool en Knysna, bewus te maak van water en hulle op te lei in die veilige benutting van waterbronne.
In hierdie wonderlike sonnige land van ons waar ons graag in die water wil baljaar, is dit tragies dat verdrinking die tweede hoogste rede vir sterfte as gevolg van beserings is," het Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou, gesê tydens die bekendmaking van hierdie projek by die Brandvleidam buite Worcester. "Baie Suid- Afrikaanse jongmense en kinders word aan water aktiwiteite blootgestel sonder dat hulle weet van die potensiële gevare van water in die see, damme, riviere, mere en reservoirs. Die doel is om aan 5000 kinders praktiese ondervinding van CPR te gee."
Dit is veral by voorheen benadeelde en plaaswerkergemeenskappe waar die grootste risiko's voorkom en veral onder die ouderdomsgroepe van 1 tot 4 jaar en dan weer in die groep van 9 tot 14. Daar is feitlik elke dag insidente van verdrinkings of amperse verdrinkings.
Hierdie NSRI Water Wise projek bestaan uit 'n reeks werkwinkels wat daarop gemik is om kinders en jongmense op te voed om met verantwoordelikheid en kennis die waterbronne te kan geniet. Vaardighede sluit in kennis van veiligheidsmaatreëls in en naby water ten opsigte van getye seestrome, windrigtings en plaaslike omstandighede, wat om in 'n noodgeval te doen; wie om te kontak en aksies wat geneem moet word terwyl daar op hulp gewag word. Die werkswinkel leer jongmense die basiese beginsels van eerstehulp en die belangrikheid van die eerste paar minute wat krities is vir die pasiënt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.sep.143233.143233.2010-03-24.af.txt</fn>
In die voortdurende interaksie met produsente, Agri Wes-Kaap en ander rolspelers in landbou het dit duidelik geword dat daar 'n dringende behoefte is aan interaksie en bespreking met landbouers/produsente in die Wes-Kaap en die noodsaak aan terugvoer tot die regering.
Gevolglik het Cobus Dowry, Minister van Landbou in die Wes-Kaap 'n Boere Beraad belê wat op Dinsdag 5 September 2006 te Elsenburg, Stellenbosch gehou sal word. Die doel van die dag is om aan 180-200 leidende kommersiële produsente, bedrywe en meningsvormers die geleentheid te bied om knelpunte op die tafel te plaas en ook deur sinvolle gesprek te kyk na moontlike oplossings.
Van die kwessies wat aangespreek gaan word sluit in Tolpaaie, Effek van Wisselkoerse, landbou subsidies, Munisipale heffings en belastings, die All Pay maatskaplike stelsel, Behuising, Mediese versorging, Veiligheid op plase, Grond Hervorming, ESTA wetgewing en implikasies.
Verskeie lede van die Wes-Kaap se kabinet, lede van die provinsiale Staande Komitee op Gemeenskapsontwikkeling, Hoofde van Departemente en Burgemeesters van die Wes-Kaap gaan die geleentheid bywoon. Na afloop van die beraad sal die insette van die dag ook aan die verskillende vlakke van regering voorsien word vir die nodige aandag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.sep.143237.143237.2010-03-24.af.txt</fn>
Die uitbreek van siektes onder diere en die gepaardgaande gevolge kan katastrofiese afmetings aanneem binne die landbousektor. Nie alleen kan dit vir boere miljoene rande se verlies aan inkomste veroorsaak nie, maar kan dit ook die verlies van duisende werksgeleenthede tot gevolg hê.
Ons weet almal dat die voëlgriep wat in Julie 2004 op twee volstruisplase in die Oos-Kaap gevind is, gelei het tot 'n 15-maande lang verbod op die uitvoer van volstruisvleis. Hierdie verbod het 'n R700 miljoen verlies tot gevolg gehad. Sowat 4 000 werksgeleenthede is ook in die proses verloor.
Die Wes-Kaap is die hartland van die Suid-Afrikaanse volstruisbedryf met sowat 70% van die totale produksie wat hier plaasvind. Die Suid-Afrikaanse volstruisbedryf verskaf werk aan sowat 16 000 mense en verdien R1, 2 miljard per jaar aan buitelandse valuta vir die land. Dit is 'n bedryf wat 90% uitvoergerig is.
Die afgelope jaar, 18 maande het ons met verskeie ander dreigende rampe te make gehad, in die vorm van Europese Varkpes en Afrika Perdesiekte.
Siekte voorkoming en beheer is tot 'n groot mate afhanklik van goeie voorligting aan alle boere, beide gevestigde en nuwe toetreders. Terselfdertyd is vinnige optrede wanneer daar tekens van 'n moontlike uitbraak van een of ander siekte is, van kardinale belang.
Uitvoere is egter ook afhanklik van gereelde inspeksies van uitvoer slagfasiliteite deur beamptes van Veeartsenydiens waartydens voorgeskrewe monsters by hierdie fasiliteite geneem word vir laboratorium monitering van higiëne. Sonder hierdie aksies word vleis nie aanvaar in lande waarheen dit uitgevoer word nie. Die gereelde monitering vir belangrike siektes soos voorheen genoem dra ook by tot die aanvaarding van ons vleisprodukte in die buiteland. Om kompeterend te wees in die internasionale arena is dit noodsaaklik dat ons op die voorpunt sal bly.
Ons het hierdie jaar R25 673 miljoen vir ons Veeartsenydienste in ons begroting toegeken sodat ons hoofsaaklik vyf baie belangrike aspekte kan aanspreek, naamlik: Dieresiekte voorkoming en beheer, voortdurende monitering vir verskeie belangrike siektes, uitvoer fasilitering, veiligheid van vleis produkte en Laboratorium diagnostiese dienste.
Goeie, goedtoegeruste Laboratoriums speel 'n belangrike rol in die effektiwiteit van ons dienste aan ons kliënte en daarom het ons dan ook ons Laboratorium fasiliteite uitgebrei en is dit vir ons aangenaam om hierdie fasiliteite vandag amptelik te open.
Nuwe tegnologie het tot gevolg dat nuwe tegnieke gesien word as die norm vir sekere diagnostiese toetse. PKR (polimerase ketting reaksie) toetse word gebruik vir die identifikasie van veral virusse. Die tegniek is nie goedkoper ten opsigte van reagense en toetse nie, maar is vinnig, meer sensitief en meer spesifiek. Hierdie nuwe seksie van die laboratorium is ook bedoel om die aangrensende provinsies te bedien as deel van die 3-provinsie samewerking. Omdat die laboratoriums wat die tegniek uitvoer beperk is, word daar tans dikwels vertragings ondervind met die verkryging van resultate. Weens die delikate aard van die prosedures is dit nodig om baie spesifieke beheer te verkry oor die toegang tot die verskillende vertrekke en hiervoor is daar 'n rekenaar beheerde stelsel in plek geplaas. Daar sal begin word met toetse vir voëlgriep virus en daarna vir Newcastle siekte en Afrika Perdesiekte virusse. Hierdie seksie is reeds volledig toegerus met apparaat.
Weens die vereistes van die Europese Unie vir vleis en ook om die veiligheid van dierlike produkte vir interne gebruik te verseker is dit nodig om vir residue van middels en toksiese stowwe te toets. Tans word hierdie toetse by een of twee laboratoriums gedoen en duur dit tot 12 maande voordat resultate beskikbaar word. 'n Voorlegging is reeds na die EU verteenwoordiger om fondse te beding vir die aankoop van toerusting. Die laboratorium spasies is nou geskep om sulke toerusting te huisves. Hierdie is weereens 'n aksie wat deel uitmaak van die samewerking tussen die provinsies.
Vir beide PKR werk en residu bepalings word water suiwering van 'n besondere mate benodig. Ook hiervoor is spasie beskikbaar en is die toerusting reeds in plek. In dieselfde vertrek word toerusting vir die vriesdroog van serum en isolate gehuisves.
Monsters waarop toetse uitgevoer word moet behou word vir 'n periode sodat dit weer kan benut word indien hertoetsing of alternatiewe toetse benodig word. Die lengte van die periode hang af van die tipe monster en die toetse wat daarop uitgevoer word. Die berging van sulke monsters vind oral in die laboratorium plaas en yskaste en vrieskaste neem spasie in wat vir ander doeleindes aangewend kan word. Derhalwe is daar 'n inloop yskas en inloop vrieskas in die uitbreiding ingebou vir die kort- en medium termyn berging van monsters. Hierdie kan ook beskou word as medium termyn argiewe vir monsters.
Ons het reeds goeie vordering gemaak met die dokumentasie wat nodig sal wees vir akkreditasie van verskeie toetse. Dit is egter nodig dat die beheer hiervan gesentraliseer word met beamptes wat spesifiek hierdie saak as hul verantwoordelikheid het en hiervoor is daar nou 'n "kwaliteit kantoor" beskikbaar gemaak sodat die werk in die regte omgewing gedoen kan word.
Ek is oortuig daarvan dat hierdie verbeterings en uitbreidings wat aangebring is, ons in staat sal stel om nog beter dienste aan ons kliënte te lewer. Dit sal ons verder op die voorpunt plaas in die voorkoming en beheer van die virusse en siektes wat toenemend voorkom en 'n bedreiging inhou, nie net vir die Landbousektor nie, maar ook vir die verbruikers, plaaslik sowel as internasionaal.
Ek wil aan u vreugdevolle en vrugbare ure agter u mikroskope en tussen u serum monsters toewens en die vertroue uitspreek dat u sal voortgaan om u dienste wyer as die Wes-Kaap te lewer in belang van die totale Landbousektor.
<fn>GOV-ZA.2006.sep.143598.143598.2010-03-24.af.txt</fn>
Volgens Dr James Kitching, hoof van die laboratorium, het nuwe tegnologie tot gevolg dat nuwe tegnieke gesien word as die norm vir sekere diagnostiese toetse. "PKR (polimerase kettingreaksie) toetse word gebruik vir die identifikasie van veral virusse," verduidelik hy. "Die tegniek is nie goedkoper ten opsigte van reagense en toetse nie, maar is vinnig, meer sensitief en meer spesifiek."
Hierdie nuwe seksie van die laboratorium sal ook die aangrensende provinsies bedien. Omdat die laboratoriums wat die tegniek uitvoer beperk is word daar tans dikwels vertragings ondervind met die verkryging van resultate. Weens die delikate aard van die prosedures is dit nodig om baie spesifieke beheer te verkry oor die toegang tot die verskillende vertrekke en hiervoor is daar 'n rekenaar beheerde stelsel in plek geplaas. Daar sal begin word met toetse vir die voëlgriep virus en daarna vir Newcastle siekte en Afrika Perdesiekte virusse. Hierdie seksie is reeds volledig toegerus met apparaat.
Weens die vereistes van die Europese Gemeenskap (EG) vir vleis en ook om die veiligheid van dierlike produkte vir interne gebruik te verseker, is dit nodig om vir residue van middels en toksiese stowwe te toets. Tans word hierdie toetse by een of twee laboratoriums gedoen en duur dit tot 12 maande voordat resultate beskikbaar word. 'n Voorlegging is reeds na die EG verteenwoordiger om fondse te beding vir die aankoop van toerusting. Die laboratoriumspasies is nou geskep om sulke toerusting te huisves.
Vir beide PKR-werk en residubepalings word water suiwering benodig. Ook hiervoor is spasie beskikbaar en is die toerusting reeds in plek," sê Kitching. "In dieselfde vertrek word toerusting vir die vriesdroog van serum en isolate gehuisves."
Monsters waarop toetse uitgevoer word moet behou word vir 'n periode sodat dit weer benut kan word indien hertoetsing of alternatiewe toetse benodig word. Die lengte van die periode hang af van die tipe monster en die toetse wat daarop uitgevoer word. Die berging van sulke monsters vind oral in die laboratorium plaas en yskaste en vrieskaste neem spasie in wat vir ander doeleindes aangewend kan word. Derhalwe is daar 'n inloopyskas en inloopvrieskas in die uitbreiding ingebou vir die kort- en mediumtermyn berging van monsters. Hierdie kan ook beskou word as mediumtermyn argiewe vir monsters.
Soos die geval met die berging van monsters het die berging van dokumentasie 'n groot probleem geword. Met die omvang van die nood om dokumente te berg het dit nodig geword om 'n spesifieke argief aan te bou.
Die laboratorium het reeds goeie vordering gemaak met die dokumentasie wat nodig sal wees vir akkreditasie van verskeie toetse. Dit is egter nodig dat die beheer hiervan gesentraliseer word met beamptes wat spesifiek hierdie saak as hul verantwoordelikheid het. Hiervoor is daar 'n "kwaliteitskantoor" beskikbaar gemaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2006.sep.144922.144922.2010-03-24.af.txt</fn>
As Minister is ek verantwoordelik vir Landbou in die Wes-Kaap en Minister Dugmore is verantwoordelik vir Onderwys, maar saam met die ander lede van die Kabinet is ons verantwoordelik vir die skep van omstandighede waarin elke mens wat in die Wes-Kaap werk en woon en skoolgaan en lewe altyd sal weet dat ons wil hê dat u môre beter moet leef as gister. Met ander woorde ons wil hê dat u hoop moet hê vir die toekoms.
Ek self het grootgeword in 'n baie arm gesin, waar my pa op die spoorweë gewerk het en waar ek by 'n kerslig moes leer en op die ou einde al in standerd sewe uit die skool uit is. Ek was gelukkig dat daar iemand was wat vir my omgege het en my aangemoedig het om te leer en vandag het ek twee grade agter my naam en was die Here so goed vir my dat ek die Minister van Landbou in die Wes-Kaap is.
Ek wonder wie van u het al gehoor van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Ek wil hê die leerders moet dit agter my aan herhaal en dit nie vergeet nie. Sê saam met my IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL. H ierdie is twee begrippe wat die Wes-Kaapse Regering baie ernstig oor is en net soos wat onderwyser en leerder en plaas en plaaswerker nie los van mekaar kan wees nie, kan ons ook nie hierdie twee gedagtes losmaak van mekaar nie. Dit vorm 'n eenheid met die visie van die regering om aan elkeen van u nuwe hoop op 'n beter lewe te gee.
Ons sê die Wes-Kaap moet 'n ware Wêreldklasprovinsie wees en ons wil ons jeug bemagtig om wêreldwyd mee te ding. Ons wil hê julle as leerders moet goeie slaagsyfers behaal in Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie sodat julle eendag die leiers in die wêreld kan wees.
Aan die ouers en senior mense hier teenwoordig wil ek sê dat geen land kan bekostig om agter te raak met die onderrig van sy kinders nie. Geen nasie kan toelaat dat sy toekomstige geslagte grootword met enigiets behalwe die heel beste geleenthede wat gebied kan word nie. Uitnemendheid in onderwys is nie 'n luukse nie, maar 'n absolute noodsaaklikheid as ons die toekoms van ons provinsie en van ons mense in die Wes-Kaap wil verseker.
In vergelyking met die meeste ander lande - en veral met ons hoofhandelsvennote is die standaard van Wetenskap, Wiskunde en Tegnologie en Suid-Afrikaanse skole maar bra power. Tog is dit juis hierdie vakke wat ekonomiese groei, bemagtiging en ontwikkeling aandryf. Ons is laaste op die lys van 39 deelnemende lande in Wiskunde- en Wetenskapgeletterdheid vir graad 8, en die swak slaagsyfer in matriekwiskunde en -wetenskap op hoër graad veroorsaak groot kommer. 'n Deel van die probleem is die wyse waarop hierdie kwessies in die verlede aangepak is. Te dikwels moes onderwysdepartemente te veel vir te veel leerders doen met te min hulpmiddele.
Die rol van ouers is al eeue terug gedefinieër toe George Herbert gesê het; " Een vader is meer werd as honderd skoolmeesters" en Napoleon Bonaparte het gesê: "Die kind se bestemming is altyd die ma se werk." Daar is selfs 'n ou chinese spreekwoord wat lui; " Dit neem 'n hele dorp om 'n kind op te voed."
Wat is die rol van die ouer in die skep van 'n wêreldklas onderwysstelssel in 'n wëreldklas provinsie As ouer begin u verhouding met die skool op die dag wat u kind geregistreer word by 'n spesifieke skool. Dan is dit nie die staat wat die verantwoordelikheid opneem nie - u kind bly nog steeds u verantwoordelikheid en is dit nog steeds u taak om u kultuur, familie-en-gesinswaardes, morele standaarde en beginsels na u kind en of kinders oor te dra. Die staat het die verantwoordelikheid om 'n behoorlike onderwys grondslag vir u kind te lê. Ons as samelewing moet dus nie ons verantwoordelikhede teenoor ons kinders ontduik nie. Soos wat GK Chesterton gesê het: Opvoeding is bloot die siel van 'n samelewing wat van een generasie na 'n ander oorgeplaas word.?
Die totstandkoming van hierdie wonderlike fasiliteit, waar leerders toegang sal hê tot rekenaars en boeke, is 'n sprekende voorbeeld van die resultate wat behaal kan word deur die proses van mede eienaarskap. As dit nie was vir die betrokkenheid en die bydrae van die departement van Onderwys en die bydrae van die departement van Landbou onder leiding van Me Joyene Isaacs nie, sou ons nie hierdie sentrum kon open nie. Baie dankie vir u toewyding aan hierdie projek en die ruim bydrae wat u gelewer het om nuwe geleenthede aan die leerders van hierdie skool te bied.
Mede eienaarskap beteken ook mede verantwoordelikheid en daarom wil ek 'n beroep doen op elke leerder, onderwyser en ouer om jaloers te waak oor die instandhouding en versorging van elke apparaat in die sentrum. Hierdie sentrum is een van die geleenthede wat geskep is waardeer ons die ongeregtighede van die verlede kan aanspreek in ons poging om die speelveld gelyk te maak. Kom ons herinner onsself aan die spreekwoord wat sê: Die pen is magtiger as die swaard. Kom ons rus onsself toe vir die toekoms deur die elektroniese pen op te neem en rekenaarvaardig te word, en onsself te verryk deur die geskrewe woord, wat ons gedagtes moet vul om skeppend en vernuwend te dink.
Weereens, aan die hoof, personeel, beheerraad en leerders, mag julle baie vreugde uit hierdie sentrum put, en aan die bydraers tot die projek wil ek namens die regering baie dankie sê vir die hulp om die tuiste vir almal toe te rus.
Fotos op aanvraag beskikbaar.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2006.sep.144936.144936.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 'n meer ernstiger noot wil ek namens die Departement van Landbou weereens beklemtoon hoe belangrik hierdie kompetisie vir ons as departement is. Hierdie kompetisie is 'n bewys dat produsente en privaat instansies ook aan u as plaaswerkers erkenning wil gee vir die bydrae wat u lewer om landbou in stand te hou en so ook n groot bydrae lewer tot die ekonomie van die Provinsie. Ek glo ook dit dra aan u as plaaswerkers 'n boodskap oor dat u 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat u lewer, nie ongesiens verbygaan nie.
Dit is egter nie net omdat u 'n belangrike bydrae lewer tot die ekonomie van die Wes-Kaap, dat ons na u wil omsien nie, maar ook omdat ons glo dat u volwaardige burgers van hierdie Provinsie en die land is dat u geregtig is daarop om ook as gelykes behandel te word.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutel areas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Die terugvoer wat ek gekry het van die beoordelingspaneel is dat die 122 deelnemers aan die kompetisie baie bewus is van die aspekte wat ek nou genoem het.
Ek glo dat die feit dat daar verlede jaar 44 inskrywings vir die kompetisie was en vanjaar 122, is 'n bewys dat u ernstig is oor u eie prestasie en bydrae tot u plaas se sukses.
Die groot vraag is egter, hoeveel van die 202 949 permanente werknemers op Wes-Kaapse plase is bewus van die belangrikheid wat hierdie afdelings in die sukses van die boerdery-aktiwiteite speel en dus ook in die sukses van u plaas en watter rol dit in die provinsie se ekonomie speel.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien. Daarom wil ek ook dan sommer nou vir Sanlam wat die hoof borg van ons kompetisie vir plaaswerkers is, baie dankie sê. So ook vir Paarlberg BMW en Kaap-Agri, Pakmateriaal, vir u bydrae. Die Produsente wat aan hulle werkers die geleentheid gebied het om deel te neem, is 'n voorbeeld vir hulle ander kollegas. Ek glo hulle doen dit nie om net te spog met hulle plase nie, maar hulle doen dit omdat hulle daartoe verbind is om aan u ook die geleentheid te bied om u magic aan ander ten toon te stel.
Baie van u weet dat plaaswerker aangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Dit is juis onder die Subprogram, plaaswerkerontwikkeling dat ons ook n bydrae lewer tot die kompetisie. Die doel van die spesifieke program in die Departement is egter baie meer as net kompetisies. Ons het hierdie afdeling ingestel met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Toe ek verlede jaar hier by u was, was ons nog besig om 'n strategiese plan vir plaaswerkers op te stel. Daardie program is in Desember deur die Wes-Kaapse Kabinet goedgekeur. Die program bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land.
Ons wil ook hê dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister is ek nie net baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van u lewensomstandighede nie. Ek en die Regering wil hê dat u ook beter toegerus moet wees deur middel van opleidingsprogramme wat ons by die Departement aanbied. Ek kan u ook die versekering gee dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan jy soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Meer nog, jy kan jouself beter laat geld in die werkplek en jy kan vir jouself 'n beter toekoms uitkap. Ook hier is dit verblydend om te verneem dat daar baie van u is wat aan die kompetisie deelgeneem het, wat graag meer wil bereik as net die huidige posisie waarin u op die plaas is. Daar is reeds van u wat van verlede jaar af tot nou toe, groot vordering in u werk gemaak het.
Ek weet daar is baie produsente wat gebruik maak van die fasiliteite en opleidingsprogramme wat op Elsenburg aangebied word. Hier is selfs 'n paar van u aan wie ek verlede jaar sertifikate oorhandig het na die voltooiing van die modulêre kursus in wingerdbou.
Ons wil hê dat u gebruik moet maak van die wye verskeidenheid van opleidingsprogramme wat ons op Elsenburg aanbied. Hierdie kursusse wissel vanaf kort vaardigheidskursusse tot 'n Sertifikaatkursus in Landbou (NKR vlak 1), 'n Diploma in Landbou en die graad B. Agric. Areas van spesialisasie in hierdie programme strek vanaf Diereproduksie, Plantproduksie, Landboubesigheidsbestuur, Huishoudkunde, Keldertegnologie, Gemeenskap- en Landbouvoorligting tot Hulpbronbenutting. In hierdie verband wil ek dit onomwonde stel dat Elsenburg 'n toonaangewende landbou-onderwys en -opleidingsinstituut in die land is.
Aan die deelnemers wil ek sê baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon, ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sê, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
Ek hoor terloops daar was 'n vraag waar u moes sê wat u aan Cobus Dowry sou sê indien u die geleentheid kry. So die van u wat dalk gewag het vir daardie geleentheid kan dit gerus maar kom doen terwyl ek nou vanaand hier is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.20064.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2007.2010-03-25.af.txt</fn>
Woorde in vet druk tussen vierkantige hake dui skrappings uit bestaande verordenings aan.
Woorde met 'n volstreep daaronder dui invoegings in bestaande verordenings aan.
nuwe statutêre misdrywe vir volwassenes te skep deur die gedwonge waarneming of veroorsaking van die waarneming van sekere seksuele gedrag en sekere dele van die menslike anatomie, die blootstelling of vertoon van kinderpornogra.
omvattende bepalings te verorden wat handel met die skepping van sekere nuwe, uitgebreide of gewysigde seksuele misdrywe teenoor kinders en persone wat verstandelik gestremd is, met inbegrip van misdrywe met betrekking tot seksuele uitbuiting of aanvoring, blootstelling aan of vertoon van pornogra.e en die skepping van kinderpornogra.
sekere dienste aan sekere slagoffers van seksuele misdrywe te voorsien, onder andere, om sekondêre traumatisering te verminder of, sover moontlik, uit te skakel, met inbegrip daarvan om aan 'n slagoffer van sekere seksuele misdrywe die reg te verleen om te vereis dat die beweerde pleger vir sy of haar MIV-status getoets word en die reg om Na-blootstellingspro.
tydelike voorsiening te maak met betrekking tot handeldryf in mense vir seksuele doeleindes; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
NADEMAAL die voorkoms van die pleeg van seksuele misdrywe in ons gemeenskap hoofsaaklik 'n sosiale verskynsel is wat die diepliggende, sistemiese abnormale werking in ons gemeenskap re.
Deel 3: Persone 18 jaar of ouer: Dwang of veroorsaking van persone 18 jaar of ouer om seksuele misdrywe, seksuele handelinge of self-masturbasie waar te neem, blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van geslagsorgane, anus of vroulike borste (''ontbloting''), kinderpornogra.
Blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.
Deel 2: Seksuele uitbuiting en seksuele aanvoring van kinders, blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.eof pornogra.e aan kinders en gebruikmaking van kinders vir pornogra.ese doeleindes of voordeeltrekking uit kinderpornogra.
Blootstelling of vertoon of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e of pornogra.
Gebruikmaking van kinders vir of voordeeltrekking uit kinderpornogra.
Seksuele uitbuiting en seksuele aanvoring van, blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e of pornogra.e aan persone wat verstandelik gestremd is en gebruikmaking van persone wat verstandelik gestremd is vir pornogra.
Blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van pornogra.
Gebruikmaking van persone wat verstandelik gestremd is vir pornogra.
Dienste vir slagoffers met betrekking tot Na-blootstellingspro.
Aanwysing van openbare gesondheidsinstellings vir doeleindes van verskaffing van Na-blootstellingspro.
In hierdie Wet, tensy uit die samehang anders blyk, beteken-- ''Direkteur van Openbare Vervolgings'' 'n Direkteur van Openbare Vervolgings beoog in artikel 179 (b) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en wat ingevolge artikel 13 van die Wet op die Nasionale Vervolgingsgesag, 1998 (Wet No.
iemand onder die ouderdom van 18 jaar; of met betrekking tot artikels 15 en 16, iemand van 12 jaar of ouer, maar onder die ouderdom van 16 jaar, en ''kinders'' het 'n ooreenstemmende betekenis; ''kinderpornogra.
klaer'' of ''klaagster'' die beweerde slagoffer van 'n seksuele misdryf;''Minister'' die lid van die Kabinet wat vir die regspleging verantwoordelik is;''Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings'' die persoon beoog in artikel179 (a) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, eningevolge artikel 10 van die Wet op die Nasionale Vervolgingsgesag, 1998 (WetNo.
nie in staat was om die pleeg van sodanige handeling te weerstaan nie; of nie in staat was om sy of haar onwilligheid om aan sodanige handeling deel te neem, te kommunikeer nie; ''pornogra.
die masturbasie van iemand deur iemand anders; of die plasing van enige voorwerp wat die geslagsorgane van iemand of 'n dier naboots of voorstel in of verby die mond van iemand anders, veroorsaak, maar nie 'n handeling van seksuele penetrasie nie, en ''seksueel skend'' het 'n ooreenstemmende betekenis; en ''sorggewer'' iemand wat, met betrekking tot iemand wat verstandelik gestremd is, die verantwoordelikheid vir die daaglikse behoeftes van sodanige persoon aanvaar of in wesenlike kontak met sodanige persoon is.
Vir die doeleindes van artikels 3, 4, 5 , 6, 7, 8 , 8 , 8 , 9, 10, 12, 17 , 17 , 17 (a), 19, 20 , 21 , 21 , 21 en 22, beteken ''toestemming'' vrywillige of ongedwonge instemming.
n kind onder die ouderdom van 12 jaar is; of n persoon is wat verstandelik gestremd is.
sekere dienste aan slagoffers van seksuele misdrywe te verskaf, met inbegrip daarvan om slagoffers van seksuele misdrywe die reg te gun om onder sekere omstandighede Na-blootstellingspro.lakse te ontvang; en n Nasionale Register vir Seks-oortreders in te stel ten einde 'n rekord van persone in te stel wat aan seksuele misdrywe teenoor kinders en persone wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is ten einde sodanige persone te verbied om in diens geneem te word op 'n wyse wat hulle in 'n posisie plaas om met kinders of persone wat verstandelik gestremd is, te werk of toegang tot hulle te hê of in 'n posisie van gesag of toesig oor hulle geplaas te word.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n handeling van seksuele penetrasie met 'n klaer of klaagster (''B''), sonder die toestemming van B, pleeg, is skuldig aan die misdryf van verkragting.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n derde persoon (''C''), sonder die toestemming van C, dwing om 'n handeling van seksuele penetrasie met 'n klaer of klaagster (''B''), sonder die toestemming van B, te pleeg, is skuldig aan die misdryf van gedwonge verkragting.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n klaer of klaagster (''B''), sonder die toestemming van B, seksueel skend, is skuldig aan die misdryf van seksuele aanranding.
Iemand ''A'' wat wederregtelik en opsetlik die oortuiging by 'n klaer of klaagster ''B'' wek dat B seksueel geskend gaan word, is skuldig aan die misdryf van seksuele aanranding.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n derde persoon (''C''), sonder die toestemming van C, dwing om 'n handeling van seksuele skending met 'n klaer of klaagster (''B''), sonder die toestemming van B, te pleeg, is skuldig aan die misdryf van gedwonge seksuele aanranding.
enige handeling wat die seksuele opwekking of seksuele vernedering van B tot gevolg het of mag hê, te verrig; of die penetrasie deur B op welke wyse ook al van sy of haar eie geslagsorgane of anus te bewerkstellig, is skuldig aan die misdryf van gedwonge self-seksuele aanranding.
Deel 3: Persone 18 jaar of ouer: Dwang of veroorsaking van persone 18 jaar of ouer om seksuele misdrywe, seksuele handelinge of self-masturbasie waar te neem, blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van geslagsorgane, anus of vroulike borste (''ontbloting''), kinderpornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, 'n klaer of klaagster 18 jaar of ouer (''B''), sonder die toestemming van B, dwing om in die teenwoordigheid van A of C te wees of om na A of C te kyk of veroorsaak dat B in die teenwoordigheid van A of C is of kyk na A of C terwyl hy, sy of hulle 'n seksuele misdryf pleeg, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n persoon 18 jaar of ouer om 'n seksuele misdryf waar te neem.
C terwyl hy of sy aan 'n seksuele handeling met D deelneem, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n persoon 18 jaar of ouer om 'n seksuele handeling waar te neem.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, 'n klaer of klaagster 18 jaar of ouer (''B''), sonder die toestemming van B, dwing om in die teenwoordigheid te wees van of te kyk na A of C of veroorsaak dat B in die teenwoordigheid is of kyk na A of C terwyl hy of sy self-masturbasie verrig, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n persoon 18 jaar of ouer om self-masturbasie waar te neem.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, die geslagsorgane, anus of vroulike borste van A of C aan 'n klaer of klaagster 18 jaar of ouer (''B''), sonder die toestemming van B, blootstel of vertoon of die blootstelling of vertoon daarvan aan B veroorsaak, is skuldig aan die misdryf van blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van geslagsorgane, anus of vroulike borste aan 'n persoon 18 jaar of ouer.
Blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, kinderpornogra.e aan 'n klaer of klaagster 18 jaar of ouer (''B''), sonder die toestemming van B, blootstel of vertoon of die blootstelling of vertoon daarvan aan B veroorsaak, is skuldig aan die misdryf van blootstelling of vertoon van of veroorsaking van die blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e aan 'n persoon 18 jaar of ouer.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik die dienste van 'n persoon 18 jaar of ouer (''B''), vir.
a met die doel om 'n seksuele handeling met B te pleeg, ongeag of die seksuele handeling gepleeg word al dan nie; of b deur 'n seksuele handeling met B te pleeg, is skuldig aan die misdryf van verkryging van die seksuele dienste van 'n persoon 18 jaar of ouer.
gesamentlike toestemming om sodanige handeling te pleeg, skuldig aan die misdryf van bloedskande.
ander wet voorsien word.
Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings gemagtig word.
bevoegdheid om te besluit of 'n vervolging ingevolge hierdie artikel ingestel behoort te word al dan nie, delegeer nie.
i A in of verby die mond, geslagsorgane of anus van 'n dier; of ii 'n dier in of verby die mond, geslagsorgane of anus van A; of b van masturbasie van 'n dier, tensy sodanige handeling vir wetenskaplike redes of vir teeldoeleindes verrig word, of van masturbasie met 'n dier, is skuldig aan die misdryf van bestialiteit.
Iemand wat wederregtelik en opsetlik 'n seksuele handeling met 'n menslike lyk pleeg, is skuldig aan die misdryf van die pleeg van 'n seksuele handeling met 'n lyk.
aan die misdryf van die pleeg van 'n handeling van instemmende seksuele penetrasie met 'n kind.
aangekla moet word.
word al dan nie, delegeer nie.
Iemand (''A'') wat 'n handeling van seksuele skending met 'n kind (''B'') pleeg, is, ondanks die toestemming van B tot die pleeg van sodanige handeling, skuldig aan die misdryf van die pleeg van 'n handeling van instemmende seksuele skending met 'n kind.
a Die instelling van 'n vervolging van 'n misdryf in subartikel 1 bedoel, moet skriftelik deur die betrokke Direkteur van Openbare Vervolgings gemagtig word indien beide A en B kinders was ten tyde van die beweerde pleeg van die misdryf: Met dien verstande dat, in die geval waar die Direkteur van Openbare Vervolgings die instel van 'n vervolging magtig, beide A en B van die oortreding van subartikel 1 aangekla moet word.
Die betrokke Direkteur van Openbare Vervolgings mag nie sy of haar bevoegdheid om te besluit of 'n vervolging ingevolge hierdie artikel ingestel behoort te word al dan nie, delegeer nie.
Deel 2: Seksuele uitbuiting en seksuele aanvoring van kinders, blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.eof pornogra.e aan kinders en gebruikmaking van kinders vir pornogra.ese doeleindes of voordeeltrekking uit kinderpornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik die dienste van 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, gebruik vir.
a met die doel om 'n seksuele handeling met B te pleeg, ongeag of die seksuele handeling gepleeg is al dan nie; of deur 'n seksuele handeling met B te pleeg, is, benewens enige ander misdryf waaraan hy of sy skuldig bevind kan word, skuldig aan die seksuele uitbuiting van 'n kind.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik die dienste van 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B'') aan 'n derde persoon (''C''), met of sonder die toestemming van B, aanbied vir.
deur B beskikbaar te stel, aan te bied of aan te wend vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C; of deur B aan te hou, hetsy onder dreigement, mag, dwang, misleiding, misbruik van mag of gesag vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C, is skuldig aan 'n misdryf van betrokkenheid by die seksuele uitbuiting van 'n kind.
die pleeg van 'n seksuele handeling deur 'n derde persoon (''C'') met 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, opsetlik toelaat of wetens duld terwyl hy of sy die primêre versorger, soos omskryf in artikel 1 van die Wet op Maatskaplike Bystand, 2004 (Wet No. 13 van 2004), ouer of voog van B is; of enige roerende of onroerende eiendom besit, huur, verhuur, bestuur, okkupeer of beheer daaroor het en opsetlik toelaat of wetens duld dat sodanige roerende of onroerende eiendom gebruik word vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C, met of sonder die toestemming van B, is skuldig aan die misdryf van bevordering van die seksuele uitbuiting van 'n kind.
Iemand (''A'') wat opsetlik.
B'', met of sonder die toestemming van B, deur 'n derde persoon ''C'', is skuldig aan die misdryf van voordeeltrekking uit die seksuele uitbuiting van 'n kind.
Iemand (''A'') wat opsetlik in die geheel of gedeeltelik leef van belonings, gunste of vergoeding vir die pleeg van 'n seksuele handeling met 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, deur 'n derde persoon (''C''), is skuldig aan die misdryf van leef van die opbrengs van die seksuele uitbuiting van 'n kind.
enige reisreëlings maak of tref vir of namens enige derde persoon (''C''), hetsy sodanige ander persoon binne of buite die grense van die Republiek woonagtig is, met die opset om die pleging van enige seksuele handeling met 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, te fasiliteer, ongeag of daardie handeling gepleeg word al dan nie; of enige inligting op enige wyse druk of publiseer wat bestem is om gedrag te bevorder of te fasiliteer wat 'n seksuele handeling met B daar sou stel, is skuldig aan die misdryf van die bevordering van kindersekstoere.
n publikasie of. lm vervaardig, produseer, besit of versprei of die vervaardiging, produksie of verspreiding van 'n publikasie of.
kinderpornogra.e of pornogra.e; of iii 'n publikasie of. lm, verskaf, blootstel of ten toon stel met die opset om C aan te moedig, in staat te stel, te onderrig of te oorreed om 'n seksuele handeling met B te verrig; of d 'n ontmoeting of kommunikasie tussen C en B op enige wyse vanaf, na of in enige deel van die wêreld, reël of fasiliteer met die opset dat C 'n seksuele handeling met B sal verrig, is skuldig aan die misdryf van bevordering van die seksuele aanvoring van 'n kind.
kinderpornogra.e of pornogra.e; of iii 'n publikasie of.
om na enige deel van die wêreld te reis ten einde vir A te ontmoet met die opset om 'n seksuele handeling met B te pleeg; of ii tydens sodanige ontmoeting of kommunikasie of enige daaropvolgende ontmoeting of kommunikasie-- (aa) 'n seksuele handeling met A te pleeg; (bb) die pleging van 'n seksuele handeling te bespreek, te verduidelik of te beskryf; of cc aan A, by wyse van enige vorm van kommunikasie, met inbegrip van elektroniese kommunikasie, enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks van kinderpornogra.e van B hom-of haarself of enige ander persoon te verskaf; of e nadat met B ontmoet of gekommunikeer is op enige wyse vanaf, na of in enige deel van die wêreld, opsetlik reis om B te ontmoet of B ontmoet met die opset om 'n seksuele handeling met B te pleeg, is skuldig aan die misdryf van seksuele aanvoring van 'n kind.
Blootstelling of vertoon of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e of pornogra.
enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks van kinderpornogra.e of pornogra.
enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks wat 'n visuele aanbieding, beskrywing of voorstelling van 'n seksuele aard van 'n kind bevat, wat ontstellend of skadelik of ouderdom-onvanpas vir kinders kan wees, soos beoog in die Wet op Films en Publikasies, 1996 (Wet No. 65 van 1996), of ingevolge enige ander wet; of enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks wat 'n visuele aanbieding, beskrywing of voorstelling van pornogra.e of 'n handeling van 'n eksplisiete seksuele aard van 'n persoon 18 jaar of ouer bevat, wat ontstellend of skadelik of ouderdom-onvanpas vir kinders kan wees, soos beoog in die Wet op Films en Publikasies, 1996, of ingevolge enige ander wetgewing, aan 'n kind (''B''), met of sonder die toestemming van B, blootstel of vertoon of die blootstelling of vertoon veroorsaak, is skuldig aan die misdryf van blootstelling of vertoon of veroorsaking van die blootstelling of vertoon van kinderpornogra.eof pornogra.e aan 'n kind.
Gebruik van kinders vir of voordeeltrekking uit kinderpornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, hetsy vir.
deur die skepping, maak of vervaardiging; of op enige wyse hulp verleen by die skep, maak of vervaardiging, van enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks op enige wyse ook al van kinderpornogra.e, is skuldig aan die misdryf van die gebruik van 'n kind vir kinderpornogra.e.
Iemand wat wetens en opsetlik op welke wyse ook al. nansiële voordeel trek uit, of enige guns, voordeel, beloning, vergoeding of enige ander voordeel ontvang as gevolg van die pleging van enige handeling beoog in subartikel , is skuldig aan die misdryf van voordeeltrekking uit kinderpornogra.e.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), sonder die toestemming van B, dwing om in die teenwoordigheid van A of C te wees of om na A of C te kyk of veroorsaak dat B in die teenwoordigheid van A of C is of kyk na A of C terwyl hy, sy of hulle 'n seksuele misdryf pleeg, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n kind om 'n seksuele misdryf waar te neem.
C terwyl hy of sy aan 'n seksuele handeling met D deelneem, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n kind om 'n seksuele handeling waar te neem.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), sonder die toestemming van B, dwing om in die teenwoordigheid te wees van of te kyk na A of C of veroorsaak dat B in die teenwoordigheid is of kyk na A of C terwyl hy of sy self-masturbasie verrig, is skuldig aan die misdryf van dwang of veroorsaking van 'n kind om self-masturbasie waar te neem.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik, hetsy vir die seksuele bevrediging van A of 'n derde persoon (''C'') al dan nie, die geslagsorgane, anus of vroulike borste van A of C aan 'n klaer of klaagster wat 'n kind is (''B''), met of sonder die toestemming van B, blootstel of vertoon of die blootstelling of vertoon daarvan aan B veroorsaak, is skuldig aan die misdryf van blootstelling of vertoon van of veroorsaking van blootstelling of vertoon van geslagsorgane, anus of vroulike borste aan 'n kind.
Seksuele uitbuiting en seksuele aanvoring van, blootstelling of vertoon of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderporgra.e of pornogra.e aan persone wat verstandelik gestremd is en gebruik van persone wat verstandelik gestremd is vir pornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik die dienste van 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B''), gebruik vir.
a met die doel om 'n seksuele daad met B te pleeg, ongeag of die seksuele daad gepleeg is al dan nie; of deur 'n seksuele handeling met B te pleeg, is, benewens enige ander misdryf waaraan hy of sy skuldig bevind kan word, skuldig aan die seksuele uitbuiting van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik die dienste van 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B'') aan 'n derde persoon (''C''), aanbied vir.
deur B beskikbaar te stel, aan te bied of aan te wend vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C; of deur B aan te hou, hetsy onder dreigement, mag, dwang, misleiding, misbruik van mag of gesag vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C, is skuldig aan 'n misdryf van betrokkenheid by die seksuele uitbuiting van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
die pleeg van 'n seksuele handeling deur 'n derde persoon (''C'') met 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B'') opsetlik toelaat of wetens duld terwyl hy of sy 'n sorggewer, ouer, voog, kurator of onderwyser of onderwyseres van B is; of enige roerende of onroerende eiendom besit, huur, verhuur, bestuur, okkupeer of beheer daaroor het en opsetlik toelaat of wetens duld dat sodanige roerende of onroerende eiendom gebruik word vir doeleindes van die pleging van 'n seksuele handeling met B deur C, is skuldig aan die misdryf van bevordering van die seksuele uitbuiting van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
Iemand (''A'') wat opsetlik. nansiële of ander beloning, guns of vergoeding ontvang uit die pleeg van 'n seksuele handeling met 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B'') deur 'n derde persoon (''C''), is skuldig aan die misdryf van voordeeltrekking uit die seksuele uitbuiting van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
Iemand (''A'') wat opsetlik in die geheel of gedeeltelik leef van belonings, gunste of vergoeding vir die pleeg van 'n seksuele handeling met 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B'') deur 'n derde persoon (''C''), is skuldig aan die misdryf van leef van die opbrengs van die seksuele uitbuiting van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
enige reisreëlings maak of tref vir of namens enige derde persoon (''C''), hetsy sodanige ander persoon binne of buite die grense van die Republiek woonagtig is, met die opset om die pleging van enige seksuele handeling met 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B'') te fasiliteer, ongeag of daardie handeling gepleeg is al dan nie; of enige inligting op enige wyse druk of publiseer wat bestem is om gedrag te bevorder of te fasiliteer wat 'n seksuele handeling met B daar sou stel, is skuldig aan die misdryf van die bevordering van sekstoere met persone wat verstandelik gestremd is.
kinderpornogra.e of pornogra.e; of iii 'n publikasie of. lm, verskaf, blootstel of ten toon stel met die opset om C aan te moedig, in staat te stel, te onderrig of te oorreed om 'n seksuele handeling met 'n persoon wat verstandelik gestremd is ''B'' te verrig; of b 'n ontmoeting of kommunikasie tussen C en B op enige wyse vanaf, na of in enige deel van die wêreld, reël of fasiliteer met die opset dat C 'n seksuele handeling met B sal verrig, is skuldig aan die misdryf van bevordering van die seksuele aanvoring van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
kinderpornogra.e of pornogra.e; of iii 'n publikasie of.
om na enige deel van die wêreld te reis ten einde vir A te ontmoet met die opset om 'n seksuele handeling met B te verrig; of ii tydens sodanige ontmoeting of kommunikasie of enige daaropvolgende ontmoeting of kommunikasie-- (aa) 'n seksuele handeling met A te pleeg; (bb) die pleging van 'n seksuele handeling te bespreek, te verduidelik of te beskryf; of cc aan A, by wyse van enige vorm van kommunikasie, met inbegrip van elektroniese kommunikasie, enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks van pornogra.e van B hom-of haarself of enige ander persoon te voorsien; of e nadat met B ontmoet of gekommunikeer is op enige wyse vanaf, na of in enige deel van die wêreld, opsetlik reis om B te ontmoet of B ontmoet met die opset om 'n seksuele handeling met B te pleeg, is skuldig aan die misdryf van seksuele aanvoring van 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
Blootstelling of vertoon of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e of pornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks van kinderpornogra.e of pornogra.e aan 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B''), blootstel of vertoon of die blootstelling of vertoon veroorsaak, is skuldig aan die misdryf van blootstelling of vertoon of veroorsaking van blootstelling of vertoon van kinderpornogra.e of pornogra.e aan 'n persoon wat verstandelik gestremd is.
Gebruik van persone wat verstandelik gestremd is vir pornogra.
Iemand (''A'') wat wederregtelik en opsetlik 'n klaer of klaagster wat verstandelik gestremd is (''B''), hetsy vir.
deur die skepping, maak of vervaardiging; of op enige wyse hulp verleen by die skep, maak of vervaardiging, van enige beeld, publikasie, uitbeelding, beskrywing of reeks op enige wyse ook al van pornogra.e of kinderpornogra.e, is skuldig aan die misdryf van die gebruik van 'n persoon wat verstandelik gestremd is vir pornogra.ese doeleindes.
Iemand wat wetens en opsetlik op welke wyse ook al. nansiële voordeel trek uit, of enige guns, voordeel, beloning, vergoeding of enige ander voordeel ontvang as gevolg van die pleging van enige handeling beoog in subartikel 1, is skuldig aan die misdryf van voordeeltrekking uit die gebruik van 'n persoon wat verstandelik gestremd is vir pornogra.ese doeleindes.
Vir doeleindes van hierdie Hoofstuk, tensy uit die samehang anders blyk, beteken-- ''aansoek'' 'n aansoek ingevolge artikel 30 of 32; ''belanghebbende persoon'' enige persoon wat 'n wesenlike belang in die welstand van 'n slagoffer het, met inbegrip van 'n gade, permanente lewensmaat van dieselfde of teenoorgestelde geslag, ouer, voog, familielid, sorggewer, kurator, berader, geneesheer, gesondheidsorgvoorsiener, sosiale werker of onderwyser of onderwyseres van so 'n slagoffer; ''geneesheer'' 'n persoon wat as 'n geneesheer ingevolge die Wet op Gesondheidsberoepe, 1974 (Wet No. 56 van 1974), geregistreer is en wat, vir doeleindes van artikel 33, gemagtig is om liggaamsmonsters soos in hierdie Hoofstuk beoog, te neem; ''liggaamsmonster'' enige liggaamlike monster wat gebruik kan word om die aan-of afwesigheid van MIV-infeksie vas te stel; ''liggaamsvog'' enige liggaamlike stof wat MIV of 'n ander seksueel oordraagbare infeksie kan bevat, maar nie speeksel, trane of sweet nie; ''misdryf'' 'n misdryf, behalwe 'n seksuele misdryf, ten opsigte waarvan die MIV-status van die beweerde oortreder relevant kan wees vir doeleindes van ondersoek of vervolging; ''MIV'' die Menslike Immunogebreksvirus; ''MIV-toets'' enige aanvaarde of medies erkende toets om die aan-of afwesigheid van MIV-infeksie in 'n persoon vas te stel; ''ondersoekbeampte'' 'n lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens wat vir die ondersoek van 'n beweerde seksuele misdryf of 'n ander misdryf verantwoordelik is of 'n lid wat kragtens sy of haar bevel optree; ''PEP'' Na-blootstellingspro.lakse (''Post Exposure Prophylaxis''); ''seksuele misdryf'' 'n seksuele misdryf ingevolge hierdie Wet waarin die slagoffer aan die liggaamsvog van die beweerde oortreder blootgestel kon word; ''slagoffer'' enige persoon wat beweer dat 'n seksuele misdryf teenoor hom of haar gepleeg is; en ''verpleër'' of ''verpleegster'' iemand wat as sodanig ingevolge enige tersaaklike wetgewing geregistreer is en wat, vir doeleindes van artikel 33, gemagtig is om liggaamsmonsters in hierdie Hoofstuk beoog, te neem.
Dienste vir slagoffers met betrekking tot Na-blootstellingspro.
gratis mediese advies ontvang omtrent die toediening van PEP alvorens dit toegedien word; en iii voorsien word van 'n voorgeskrewe lys wat die name, adresse en kontakbesonderhede van toeganklike openbare gesondheidsinstellings in artikel 291a beoog, bevat; en b behoudens artikel 30, by 'n landdros aansoek doen om 'n bevel dat die beweerde seksuele oortreder op Staatskoste vir MIV getoets word.
n klag by die Suid-Afrikaanse Polisiediens ten opsigte van die beweerde seksuele misdryf gelê het; of n voorval ten opsigte van 'n beweerde seksuele misdryf op die voorgeskrewe wyse by 'n aangewese gesondheidsinstelling in subartikel (a)(i) beoog, aangemeld het, kan die dienste in subartikel (a) bedoel, ontvang.
die noodsaaklikheid om mediese advies en bystand aangaande die moontlikheid van ander seksueel oordraagbare infeksies te bekom; en iii die dienste in subartikel 1 bedoel; en b in die geval van 'n aansoek in artikel 30 bedoel, 'n kennisgewing ontvang wat voorgeskrewe inligting bevat aangaande die verpligte MIV-toetsing van die beweerde oortreder, in welke geval die inhoud daarvan aan hom of haar verduidelik moet word.
Aanwysing van openbare gesondheidsinstellings vir doeleindes van die verskaffing van Na-Blootstellingspro.
a die verskaffing van PEP aan slagoffers; en die uitvoering van verpligte MIV-toetsing, en kan enige aanwysing kragtens hierdie artikel by kennisgewing in die Staatskoerant terugtrek mits 14 dae vooraf kennis in die Staatskoerant van sodanige terugtrekking gegee is.
Die eerste kennisgewing in subartikel bedoel, moet binne twee maande na die implementering van hierdie artikel gepubliseer word, en dan minstens elke ses maande daarna.
die tersaaklike rolspelers binne sy of haar jurisdiksie; en die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, die Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste en die Direkteur-generaal van Gesondheid.
Die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, die Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste en die Direkteur-generaal van Gesondheid moet die kennisgewing in subartikel bedoel onder alle tersaaklike rolspelers binne sy of haar jurisdiksie versprei.
die beweerde seksuele oortreder vir MIV getoets word en dat die uitslae daarvan aan die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, asook aan die beweerde seksuele oortreder openbaar gemaak word; of ii die MIV-toetsuitslae ten opsigte van die beweerde seksuele oortreder wat op aansoek deur 'n polisiebeampte ingevolge artikel 32 bekom is, aan die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, openbaar gemaak word.
n persoon is ten opsigte van wie 'n kurator deur die hof aangestel is; of n persoon is ten opsigte van wie die landdros oortuig is dat hy of sy nie in staat is om die nodige toestemming te kan gee nie.
indien dit deur 'n belanghebbende persoon gebring word, verklaar wat die aard van die verhouding tussen die belanghebbende persoon en die slagoffer is, en indien die belanghebbende persoon nie die gade, permanente lewensmaat van dieselfde of teenoorgestelde geslag of 'n ouer van die slagoffer is nie, die rede waarom die aansoek deur sodanige belanghebbende persoon gebring word; en verklaar dat minder as 90 dae verloop het sedert die datum waarop die betrokke misdryf na bewering plaasgevind het.
Die aangeleenthede in paragraaf (a) bedoel, moet deur die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, by wyse van 'n beëdigde of plegtige verklaring bevestig word.
Die aansoek moet so spoedig moontlik nadat 'n klag gelê is, gebring word, en kan gedoen word voor of nadat 'n inhegtenisneming plaasgevind het.
Die aansoek moet aan die ondersoekbeampte oorhandig word, wat die aansoek so spoedig as wat redelikerwys doenlik is, aan 'n landdros van die landdrosdistrik waarbinne die seksuele misdryf na bewering plaasgevind het, moet voorlê.
Die landdros moet die aansoek beoog in artikel 30 so spoedig as wat redelikerwys doenlik is, in kamers oorweeg en kan aandring op die aanvullende getuienis wat hy of sy goedvind, met inbegrip van mondelinge getuienis of getuienis by wyse van beëdigde verklaring, wat deel moet vorm van die rekord van die verrigtinge.
a Vir die doel van die verrigtinge in subartikel 1 beoog, kan die landdros getuienis deur of ten behoewe van die beweerde oortreder oorweeg indien dit nie sodoende tot enige wesenlike vertraging sou lei nie.
Getuienis in paragraaf (a) beoog, kan in die afwesigheid van die slagoffer aangebied word, indien die landdros van oordeel is dat dit in die beste belang van die slagoffer sou wees.
Staat se geldende behandelingskriteria en protokols, met inbegrip van, waar nodig--(aa) die neem van twee voorgeskrewe liggaamsmonsters van die beweerde oortreder; en bb die uitvoering van een of meer MIV-toetse op die liggaamsmonsters wat redelikerwys noodsaaklik is om die aan-of afwesigheid van MIV-infeksie by die beweerde oortreder te bepaal, en dat die MIV-toetsuitslae op die voorgeskrewe wyse aan die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, asook aan die beweerde oortreder, openbaar gemaak word; of ii in die geval waar die beweerde oortreder reeds vir MIV op aansoek van 'n polisiebeampte soos in artikel 32 beoog, getoets is, beveel dat die MIV-toetsuitslae op die voorgeskrewe wyse aan die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, openbaar gemaak word.
n Bevel bedoel in subartikel moet op die voorgeskrewe wyse gemaak en aan die ondersoekbeampte oorhandig word.
die slagoffer of belanghebbende persoon, na gelang van die geval, van die uitslag van die aansoek verwittig; en die beweerde oortreder, indien 'n bevel ingevolge subartikel toegestaan is, daarvan verwittig deur aan hom of haar 'n kennisgewing wat die voorgeskrewe inligting bevat, te oorhandig en, indien nodig, die inhoud van die kennisgewing te verduidelik.
die beweerde oortreder vir MIV getoets word; of die MIV-toetsuitslag ten opsigte van die beweerde oortreder wat reeds bekom is op aansoek deur 'n slagoffer of enige belanghebbende persoon ten behoewe van 'n slagoffer soos in artikel 30 (a)(i) beoog, aan die ondersoekbeampte beskikbaar gestel word of, waar toepaslik, aan 'n staatsaanklaer wat van die uitslag moet kennis neem vir doeleindes van die vervolging van die betrokke aangeleentheid of enige ander hofverrigtinge.
op sterkte van inligting wat by wyse van 'n beëdigde of plegtige verklaring bekom is, die gronde uiteensit waarop beweer word dat 'n seksuele misdryf of misdryf deur die beweerde oortreder gepleeg is; en gebring word nadat 'n klag gelê is, en kan gebring word voor of nadat 'n inhegtenisname plaasgevind het, of na skuldigbevinding.
die neem van twee voorgeskrewe liggaamsmonsters van die beweerde oortreder; en ii die uitvoering van een of meer MIV-toetse op die liggaamsmonsters wat redelikerwys noodsaaklik is om die aan-of afwesigheid van MIV-infeksie by die beweerde oortreder te bepaal, en dat die MIV-toetsuitslag op die voorgeskrewe wyse aan die ondersoekbeampte openbaar gemaak word of, waar toepaslik, aan 'n staatsaanklaer wat van die uitslag moet kennis neem vir doeleindes van die vervolging van die betrokke aangeleentheid of enige ander hofverrigtinge, asook aan die beweerde oortreder, indien die uitslag nie reeds aan sodanige oortreder ingevolge artikel 30 (a)(i) beskikbaar gestel is nie.
n Bevel in subartikel beoog, moet op die voorgeskrewe wyse gemaak en aan die ondersoekbeampte oorhandig word.
Die ondersoekbeampte moet, so spoedig as wat redelikerwys doenlik is nadat 'n aansoek ingevolge subartikel toegestaan is, die beweerde oortreder verwittig deur aan hom of haar 'n kennisgewing wat die voorgeskrewe inligting bevat, te oorhandig en, indien nodig, die inhoud van die kennisgewing te verduidelik.
in die geval van 'n bevel in artikel 31 beoog, 'n verseëlde rekord van die toetsuitslae aan die slagoffer of die belanghebbende persoon, na gelang van die geval, asook aan die beweerde oortreder, oorhandig tesame met 'n kennisgewing wat voorgeskrewe inligting bevat oor die vertroulikheid van die MIV-toetsuitslae en die wyse waarop daarmee gehandel moet word en, indien nodig, die inhoud van die kennisgewing verduidelik; of ii in die geval van 'n bevel in artikel 32 beoog, 'n verseëlde rekord van die toetsuitslae aan die beweerde oortreder oorhandig tesame met 'n kennisgewing wat voorgeskrewe inligting bevat oor die die wyse waarop met die toetsuitslag gehandel moet word en, indien nodig, die inhoud van die kennisgewing verduidelik, en die ander rekord van die toetsuitslae op die voorgeskrewe wyse behou of, waar toepaslik, die rekord van die toetsuitslae beskikbaar stel aan 'n staatsaanklaer wat van die uitslae moet kennis neem vir doeleindes van die vervolging van die betrokke aangeleentheid of enige ander hofverrigtinge.
a 'n Bevel wat ingevolge artikel 313 verleen is, verstryk indien die klag deur die vervolging op versoek van die slagoffer teruggetrek word.
Enige monsters wat geneem is of uitslae wat verkry is voor die verstryking van die bevel in paragraaf (a) beoog, indien daar is, moet vernietig word in ooreenstemming met die Departement van Gesondheid se geldende kriteria en protokols of, waar dit tersaaklik is, in ooreenstemming met die nasionale opdragte wat deur die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens ingevolge artikel 66 (c) uitgereik is.
Die landdros kan, tydens of na die verlening van 'n bevel in artikel 31 of 32 beoog, 'n lasbrief vir die inhegtenisneming van die beweerde oortreder uitreik indien daar gronde is om te glo dat sodanige oortreder die nakoming van sodanige bevel kan vermy of indien sodanige oortreder die nakoming van sodanige bevel vermy het.
sekondêre trauma te verminder en die slagoffer te bemagtig om oorwoë mediese, lewensstylgerigte en ander persoonlike besluite te neem; of ii die toetsuitslae as getuienis aan te wend in enige daaropvolgende siviele verrigtinge na aanleiding van die betrokke seksuele misdryf; of om 'n ondersoekbeampte in staat te stel om inligting te versamel ten einde dit as getuienis in strafregtelike verrigtinge te gebruik.
Die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens moet toesien dat alle aansoeke wat ingevolge hierdie Hoofstuk gebring word en alle bevele wat aldus verleen word, in 'n register opgeneem word en gehou word op die wyse wat deur die Nasionale Kommissaris bepaal word, soos voorgeskryf.
Toegang tot die register moet beperk word soos voorgeskryf.
n staatsaanklaer; of ii behoudens artikel 35 , enige ander persoon wat van die toetsuitslae kennis moet neem vir doeleindes van strafregtelike ondersoeke of verrigtinge of siviele verrigtinge; en die persone aan wie die uitvoering van die bevel in artikel 33 beoog, opgedra is.
n staatsaanklaer indien die beweerde oortreder getoets is soos in artikel 32 beoog; of ii enige ander persoon wat van die toetsuitslae kennis moet neem vir doeleindes van siviele verrigtinge of 'n hofbevel.
n Voorsittende beampte kan, in enige verrigtinge in hierdie Hoofstuk beoog of in enige daaropvolgende strafregtelike of siviele verrigtinge, enige bevel verleen wat hy of sy dienstig ag ten einde aan hierdie artikel uitvoering te gee, met inbegrip van die wyse waarop sodanige uitslae vertroulik gehou moet word en die wyse waarop die betrokke hofrekord mee gehandel moet word.
Enigiemand wat kwaadwillig 'n klag by die Suid-Afrikaanse Polisiediens ten opsigte van 'n beweerde seksuele misdryf lê en wat 'n aansoek ingevolge artikel 30 bring met die doel om die MIV-status van enigiemand vas te stel, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar.
Enigiemand wat kwaadwillig of op 'n growwe nalatige wyse die uitslae van 'n MIV-toets in stryd met artikel 37 bekend maak, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar.
Die instelling van 'n vervolging weens 'n oortreding in paragraaf (a) of (b) bedoel, moet skriftelik deur die betrokke Direkteur van Openbare Vervolgings gemagtig word.
n Beweerde oortreder wat op enige wyse hoegenaamd versuim of weier om aan 'n hofbevel dat hy of sy vir MIV getoets word, te voldoen, of wat voldoening vermy of wat opsetlik 'n poging om sodanige hofbevel op hom of haar te laat beteken, verydel, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar.
enige aangeleentheid wat noodsaaklik is of vereis word om ingevolge hierdie Hoofstuk voorgeskryf te word; en enige ander aangeleentheid wat die Minister noodsaaklik of dienstig ag ten einde die oogmerke van hierdie Hoofstuk te bereik.
ten minste 30 dae voor die publikasie daarvan in die Staatskoerant aan die Parlement voorgelê word; en uitgevaardig word na oorlegpleging met die kabinetslede wat onderskeidelik vir veiligheid en sekuriteit en gesondheid verantwoordelik is, behalwe vir die aangeleentheid wat in artikel 35 voorgeskryf word, waar dit in oorleg met die kabinetslid wat vir veiligheid en sekuriteit verantwoordelik is, uitgevaardig moet word.
staatsdepartement of administrasie in die nasionale of provinsiale regeringsfeer of enige munisipaliteit in die plaaslike regeringsfeer; of ander funksionaris of instelling wanneer 'n bevoegdheid of 'n verpligting ingevolge die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, of 'n provinsiale grondwet uitgeoefen of uitgevoer word, of wat 'n openbare bevoegdheid of 'n openbare funksie ingevolge enige wetgewing uitoefen of uitvoer, wat gemoeid is met die oorweging van aansoeke deur voornemende pleegouers, familieverwante versorgers, tydelike veiligheidsorg-versorgers, aannemende ouersof kurators;''lisensiëringsowerheid'' enige owerheid wat verantwoordelik is vir die toestaanvan lisensies vir of die goedkeuring van die bestuur of bedryf van enige entiteit, besigheidsonderneming of bedryf wat verband hou met die toesig oor of sorg van'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is;''Register'' die Nasionale Register vir Seks-oortreders wat kragtens artikel 42 ingestel is;''Registrateur'' die Registrateur van die Nasionale Register vir Seks-oortreders inartikel 42 beoog;''serti.kaat'' 'n serti.
iemand wat aansoek doen om vir 'n werkgewer te werk of wat vir 'n werkgewer werk, en wat enige betaling, vergoeding, guns of voordeel ontvang of geregtig is om dit te ontvang; of iemand, behalwe iemand in (a) beoog, wat op enige wyse aansoek doen om bystand te verleen of wat bystand verleen in die uitvoering of bedryf van die besigheid van 'n werkgewer, ongeag of hy of sy geregtig is om enige betaling, vergoeding, guns of voordeel te ontvang.
Iemand wat aan die pleeg van 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind skuldig bevind is of wat na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind gepleeg het en met wie ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977 Wet No.
geen lisensie toegestaan word of goedkeuring ontvang om enige entiteit, besigheidsonderneming of bedryf wat met die toesig of sorg oor 'n kind verband hou, of waar kinders teenwoordig is of vergader, te bestuur of te bedryf nie; of nie die pleegouer, familieverwante versorger, tydelike veiligheidsorg-versorger of aannemende ouer van 'n kind word nie.
geen lisensie toegestaan word of goedkeuring ontvang om enige entiteit, besigheidsonderneming of bedryf wat met die toesig of sorg oor 'n persoon wat verstandelik gestremd is, verband hou, of waar persone wat verstandelik gestremd is teenwoordig is of vergader, te bestuur of te bedryf nie; of nie die kurator van 'n persoon wat verstandelik gestremd is, word nie.
'n Nasionale Register vir Seks-oortreders wat besonderhede bevat van persone wat aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is of wat na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en met wie ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, gehandel is, ongeag of dit voor of na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk gepleeg is en ongeag of dit binne of buite die Republiek gepleeg is, moet binne ses maande vanaf die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk en in ooreenstemming met die bepalings van hierdie Hoofstuk en die regulasies daarkragtens uitgevaardig, ingestel en deur die Minister bygehou word.
Die Minister moet 'n geskikte en gepaste persoon as Registrateur van die Nasionale Register vir Seks-oortreders aanwys, met behoorlike inagneming van sy of haar ondervinding, pligsbesef en integriteit.
Die Registrateur moet sy of haar bevoegdhede, pligte en werksaamhede behoudens die bepalings van hierdie Hoofstuk en die regulasies daarkragtens uitgevaardig, uitoefen en verrig.
n werkgewer wat aansoek doen om 'n serti.
n lisensiëringsowerheid wat aansoek doen om 'n serti.kaat in hierdie Hoofstuk beoog, in te lig of die besonderhede van 'n applikant in artikel 47 beoog, in die Register opgeneem is al dan nie; en die relevante owerhede wat met pleegsorg, familieverwante versorging, tydelike veiligheidsorg-versorging, aanneming of kuratorskap gemoeid is, en wat aansoek doen om 'n serti.kaat in hierdie Hoofstuk beoog, in te lig of die besonderhede van 'n applikant in artikel 48 beoog, in die Register opgeneem is al dan nie.
Persone wat geregtig is om aansoek te doen om serti.
'n Aansoek om 'n voorgeskrewe serti.
iemand in artikel 48 beoog wat aansoek doen om 'n pleegouer, familieverwante versorger, tydelike veiligheidsorg-versorger of aannemende ouer te word, ten opsigte van sy of haar eie besonderhede; of enigiemand wie se besonderhede in die Register verskyn, ten opsigte van sy of haar eie besonderhede.
op die datum van die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk enige werknemer in sy of haar diens het, kan vanaf die datum van die instelling van die Register op die voorgeskrewe wyse by die Registrateur aansoek doen om 'n voorgeskrewe serti.kaat wat vermeld of die besonderhede van die werknemer in die Register opgeneem is al dan nie; of vanaf die datum van die instelling van die Register beoog om 'n werknemer in diens te neem, moet op die voorgeskrewe wyse by die Registrateur aansoek doen om 'n voorgeskrewe serti.kaat wat vermeld of die besonderhede van die voornemende werknemer in die Register opgeneem is al dan nie.
behoudens paragraaf (d), nie voortgaan om 'n werknemer in subartikel (a) beoog, in diens te hou nie; of ii nie 'n werknemer in subartikel (b) beoog, in diens neem, wie se besonderhede in die Register opgeneem is nie.
n Werkgewer wat gedurende die loop van 'n diensverhouding vasstel dat die besonderhede van 'n werknemer in subartikel (a) beoog in die Register opgeneem is, moet, ongeag of sodanige oortreding gedurende die loop van sy of haar diens gepleeg is, behoudens paragraaf (d) onmiddellik die diens van sodanige werknemer beëindig.
Ondanks paragraaf (d) moet 'n werkgewer onmiddellik die diens van 'n werknemer beëindig wat versuim om te openbaar dat hy of sy skuldig bevind is aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is of die feit dat hy of sy na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en met wie ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, gehandel is, soos in artikel 41 beoog.
n Werkgewer moet redelike stappe doen om te verhoed dat 'n werknemer wie se besonderhede in die Register opgeneem is, voortgaan om toegang tot 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is in die loop van sy of haar diens te verkry, met inbegrip van stappe, indien dit redelik moontlik of doenlik is, om sodanige persoon uit die pos of posisie deur hom of haar gehou, na 'n ander pos of posisie oor te plaas: Met dien verstande dat indien sodanige stappe wat gedoen moet word nie die veiligheid van 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, sal verseker nie, die diensverhouding, die gebruik van dienste of toegang, na gelang van die geval, onmiddellik beëindig moet word.
n Werkgewer wat versuim om aan 'n bepaling van hierdie artikel te voldoen, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
'n Werknemer wat by die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk in die diens van 'n werkgewer is en wat aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is of wat na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en met wie ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, gehandel is, ongeag of sodanige misdryf gedurende die loop van sy of haar diens gepleeg of na bewering gepleeg is al dan nie, moet sodanige skuldigbevinding of bevinding onverwyld aan sy of haar werkgewer openbaar.
n Werknemer wat na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk aansoek doen om in diens geneem te word, moet, indien hy of sy aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is of na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, mee gehandel is, sodanige skuldigbevinding of bevinding openbaar wanneer die aansoek om indiensneming gedoen word.
n Werknemer wat versuim om aan subartikel of te voldoen, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
'n Lisensiëringsowerheid mag nie 'n lisensie toestaan of die bestuur of bedryf van enige entiteit, besigheidsonderneming of bedryf wat met die toesig of sorg oor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, verband hou, goedkeur sonder om by wyse van 'n aansoek by die Registrateur om 'n voorgeskrewe serti.kaat, vas te stel of die besonderhede van sodanige persoon in die Register opgeneem is al dan nie.
Iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk by 'n lisensiëringsowerheid aansoek doen om 'n lisensie in subartikel beoog, moet openbaar dat hy of sy aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is of na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, mee gehandel is.
n Lisensiëringsowerheid of persoon wat opsetlik 'n bepaling van hierdie artikel oortree, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
'n Betrokke owerheid mag nie 'n aansoek oorweeg of die aanstelling goedkeur van iemand as 'n pleegouer, familieverwante versorger, tydelike veiligheidsorg-versorger, aannemende ouer of kurator sonder om by wyse van 'n aansoek by die Registrateur om 'n voorgeskrewe serti.kaat, vas te stel of die besonderhede van sodanige persoon in die Register opgeneem is al dan nie.
Iemand wat na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk aansoek doen om 'n pleegouer, familieverwante versorger, tydelike veiligheidsorg-versorger, aannemende ouer of kurator te word, moet openbaar dat hy of sy aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, skuldig bevind is of na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het en ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, mee gehandel is.
n Betrokke owerheid of 'n persoon wat opsetlik enige bepaling van hierdie artikel oortree, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
die persoon se laas bekende.
die seksuele misdryf teenoor 'n kind of iemand wat verstandelik gestremd is waaraan die persoon skuldig bevind is, die vonnis wat opgelê is, die datum en plek van skuldigbevinding en vonnis, asook die betrokke gevangene-identi.
die naam van 'n persoon se mediese instelling of geneesheer en besonderhede van die seksuele misdryf wat na bewering gepleeg is deur iemand met wie ooreenkomstig artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, mee gehandel is; en vii enige ander besonderhede wat by regulasie voorgeskryf mag word; en c indien die skuldigbevinding en vonnis in 'n buitelandse jurisdiksiegebied plaasgevind het, so ver moontlik inligting bevat soortgelyk aan dit wat in paragraaf b beoog word, soos van die betrokke land of van enige ander regsbron bekom word.
wat in 'n buitelandse jurisdiksiegebied op 'n wyse soortgelyk aan dit wat in paragraaf (a)(ii) beoog word, mee gehandel is; of iii wie se besonderhede op 'n amptelike Register van enige buitelandse jurisdiksiegebied verskyn as gevolg van 'n skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, of as gevolg van 'n bevel soortgelyk aan dit wat in paragraaf aii beoog word, hetsy voor of na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk gepleeg.
iemand skuldig bevind het aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, moet in die teenwoordigheid van die veroordeelde persoon en nadat vonnis deur daardie hof vir die misdryf opgelê is; of ii n bevinding ingevolge artikel 77 of 78 van die Strafproseswet, 1977, gemaak of 'n lasgewing uitgereik het dat die persoon vanweë geestesongesteldheid of geestesgebrek nie oor die vermoë beskik om die verrigtinge dermate te begryp dat hy of sy sy of haar verdediging na behore kan voer nie, of vanweë geestesongesteldheid of geestesgebrek nie strafregtelik toerekenbaar was vir die handeling wat 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, uitmaak nie, moet in die teenwoordigheid van daardie persoon, n bevel maak dat die besonderhede van die persoon in die Register opgeneem word.
Wanneer 'n bevel beoog in paragraaf (a) gemaak word, moet die hof die inhoud en implikasies van sodanige bevel, met inbegrip van artikel 45, aan die betrokke persoon verduidelik.
verstryking van die tydperk vir aantekening van 'n appèl of op hersiening neem van die aangeleentheid; of afhandeling van die appèl-of hersieningsverrigtinge, in die geval van 'n appèl of hersiening, sodanige besonderhede óf in die Register opneem óf dit daaruit verwyder, afhangende van die uitslag van die appèl of hersiening, indien daar is.
Waar 'n hof, om welke rede ook al, versuim om 'n bevel kragtens subartikel (a) te maak, moet die vervolgingsgesag of enigiemand onmiddellik of te gelegener tyd hierdie oorsig onder die aandag van die hof bring en moet die hof sodanige bevel maak.
a Die Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste moet op die voorgeskrewe wyse en binne drie maande na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk, die besonderhede van elke gevangene of voormalige gevangene in artikel 49 bedoel wat hy of sy op rekord het en wat by die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk 'n vonnis van gevangenisstraf uitdien of uitgedien het as gevolg van 'n skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind, met inbegrip van 'n misdryf beoog in artikel 14 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957 Wet No. 23 van 1957, aan die Registrateur stuur, en moet, waar moontlik, die beskikbare besonderhede van elke gevangene of voormalige gevangene wat hy of sy op rekord het en wat by die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk 'n vonnis van gevangenisstraf uitdien of uitgedien het as gevolg van 'n skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n persoon wat verstandelik gestremd is, met inbegrip van 'n misdryf in artikel 15 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957, beoog, aan die Registrateur stuur, en die Registrateur moet sodanige besonderhede onverwyld in die Register opneem.
Die Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste moet op die voorgeskrewe wyse en binne die voorgeskrewe tydperk elke dienende gevangene wie se besonderhede aan die Registrateur gestuur is, inlig oor die implikasies daarvan.
Die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens moet op die voorgeskrewe wyse en binne drie maande na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk, alle beskikbare besonderhede bedoel in artikel 49 wat hy of sy op rekord het van elke persoon wat by die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk 'n vorige veroordeling vir 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind het, met inbegrip van, in die mate wat dit moontlik is, 'n veroordeling vir 'n misdryf beoog in artikel 14 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957, en wat 'n vorige veroordeling vir 'n seksuele misdryf teenoor 'n persoon wat verstandelik gestremd is, het, met inbegrip van, in die mate wat dit moontlik is, 'n misdryf in artikel 15 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957, beoog, aan die Registrateur stuur, en die Registrateur moet sodanige besonderhede onverwyld in die Register opneem.
a Die Direkteur-generaal: Gesondheid moet op die voorgeskrewe wyse en binne drie maande na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk, die besonderhede in artikel 49 bedoel van elke persoon wat by die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk onderhewig is aan 'n lasgewing ingevolge artikel 776 of 786 van die Strafproseswet, 1977, as gevolg van 'n handeling wat 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, uitgemaak het, aan die Registrateur stuur, en die Registrateur moet sodanige besonderhede onverwyld in die Register opneem.
Die Direkteur-generaal: Gesondheid moet op die voorgeskrewe wyse en binne die voorgeskrewe tydperk elke persoon in paragraaf (a) bedoel, en wie se besonderhede aan die Registrateur gestuur is, inlig oor die implikasies daarvan.
a Iemand wie se besonderhede aan die Registrateur ingevolge hierdie artikel gestuur is en wie se naam of name, geslag, identiteitsnommer,. siese of posadres of ander besonderhede soos in artikel 49 beoog, verander het, moet die Registrateur binne 14 dae na sodanige verandering van die verandering in kennis stel.
Enigiemand in paragraaf (a) bedoel wat opsetlik versuim om die Registrateur van enige verandering beoog in daardie paragraaf in kennis te stel, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar.
weens die skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gevonnis is tot gevangenisstraf, periodieke gevangenisstraf, korrektiewe toesig of tot gevangenisstraf in artikel 276 (i) van die Strafproseswet, 1977, beoog, sonder die keuse van 'n boete vir 'n tydperk van ses maande of minder, ongeag of die vonnis opgeskort is of nie, op aansoek soos in subartikel beoog, uit die Register verwyder word nadat 'n tydperk van sewe jaar verstryk het sedert die persoon uit die gevangenis vrygelaat is of die tydperk van opskorting verstryk het; of iii na bewering 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg het ten opsigte van wie 'n hof, hetsy voor of na die inwerkingtreding van hierdie Hoofstuk, 'n bevinding ingevolge artikel 776 of 786 van die Strafproseswet, 1977, gemaak en 'n lasgewing uitgereik het, op aansoek soos in subartikel 3 beoog uit die Register verwyder word nadat 'n tydperk van vyf jaar verstryk het sedert die persoon van die betrokke geestesongesteldheid of -gebrek herstel het en ingevolge die ''Mental Health Care Act, 2002'' Wet No. 17 van 2002, vrygestel is van enige beperkings wat op hom of haar geplaas is; of b wat weens die skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gevonnis is tot 'n mindere vorm van straf of 'n hofbevel, op aansoek soos in subartikel 3 beoog, uit die Register verwyder word nadat 'n tydperk van vyf jaar verstryk het sedert die besonderhede van daardie persoon in die Register opgeneem is.
weens die skuldigbevinding aan 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gevonnis is tot gevangenisstraf, periodieke gevangenisstraf, korrektiewe toesig of tot gevangenisstraf in artikel 276 (i) van die Strafproseswet, 1977, beoog, sonder die keuse van 'n boete vir 'n tydperk wat agtien maande oorskry, ongeag of die vonnis opgeskort is of nie; of twee of meer veroordelings van 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, het, mag nie uit die Register verwyder word nie.
a Iemand wat in een van die kategorieë in subartikel 1 beoog, val, kan op die voorgeskrewe wyse by die Registrateur aansoek doen om sy of haar besonderhede uit die Register te laat verwyder.
Die Registrateur moet, na oorweging van die aansoek, die besonderhede van die persoon in paragraaf (a) beoog, uit die Register verwyder, tensy daar 'n ondersoek of 'n klag oor 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is, teen die betrokke persoon aanhangig is en die betrokke saak of ondersoek nog nie afgehandel is nie, in welke geval die. nalisering van die aansoek uitgestel moet word totdat die Registrateur, op die voorgeskrewe wyse, in kennis gestel is van die uitslag van die ondersoek of saak.
Die Registrateur kan, op versoek van iemand wie se besonderhede in die Register opgeneem is, daardie besonderhede uit die Register verwyder indien die Registrateur oortuig is dat die besonderhede duidelik foutiewelik in die Register opgeneem is.
vir die doel om uitvoering te gee aan die bepalings van hierdie Hoofstuk; of wanneer deur enige bevoegde hof vereis word om dit te doen.
Behalwe in die mate wat dit nodig mag wees vir doeleindes van hierdie Hoofstuk, is die Registrateur en enige ander persoon wat die Registrateur met die uitvoering van sy of haar bevoegdhede, pligte en werksaamhede bystaan, wat opsetlik enige inligting aan 'n ander persoon openbaar, skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
a vir die doel om uitvoering te gee aan die bepalings van hierdie Hoofstuk; of wanneer deur enige bevoegde hof vereis word om dit te doen, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
Behalwe in die mate wat dit nodig mag wees vir doeleindes van hierdie Hoofstuk, is enigiemand wat opsetlik enige inligting wat hy of sy as gevolg van 'n aansoek in artikel 44 beoog, of op enige ander wyse, verkry het, aan 'n ander persoon openbaar of publiseer, skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens drie jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
die wyse waarop die persone in artikel 44 genoem, by die Registrateur om 'n serti.
die formaat en inhoud van die serti.
persone wat ingevolge artikel 44 vir 'n serti.
die tydperk waarbinne 'n serti.
die bewaring van en beskikking oor rekords; en enige aangeleentheid in hierdie Hoofstuk ten opsigte waarvan regulasies vereis word of nodig mag wees.
Die bepalings van hierdie Hoofstuk is met die nodige veranderinge van toepassing op die kategorie werkgewers en werknemers wat in hulle diens is vanaf die datum van publikasie van die regulasies in subartikel (k) beoog.
Regulasies wat ingevolge subartikel uitgevaardig is, kan, ten opsigte van enige oortreding daarvan of versuim om daaraan te voldoen, 'n boete of gevangenisstraf van hoogstens 12 maande as 'n straf voorskryf.
n Regulasie ingevolge hierdie artikel uitgevaardig, moet minstens 30 dae voor publikasie daarvan in die Staatskoerant aan die Parlement voorgelê word.
Iemand wat kennis daarvan dra dat 'n seksuele misdryf teenoor 'n kind gepleeg is, moet sodanige kennis onmiddellik by 'n polisiebeampte aanmeld.
Iemand wat versuim om sodanige kennis soos in paragraaf (a) beoog, aan te meld, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
a Iemand wat kennis daarvan dra of 'n redelike oortuiging of vermoede het dat 'n seksuele misdryf teenoor 'n persoon wat verstandelik gestremd is, gepleeg is, moet sodanige kennis, oortuiging of vermoede onmiddellik by 'n polisiebeampte aanmeld.
Iemand wat versuim om sodanige kennis, oortuiging of vermoede soos in paragraaf (a) beoog, aan te meld, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar of met beide sodanige boete en sodanige gevangenisstraf.
Iemand wat te goeder trou sodanige oortuiging of vermoede aanmeld, is nie siviel of strafregtelik aanspreeklik as gevolg van sodanige aanmelding nie.
met enigiemand anders saamsweer; of aan iemand anders hulp verleen of so iemand bystaan, oorhaal, aanspoor, aanhits, opdrag gee, beveel, adviseer of beweeg, om 'n seksuele misdryf ingevolge hierdie Wet te pleeg, is aan 'n misdryf skuldig en kan by skuldigbevinding gestraf word met die straf waarmee 'n persoon wat weens die werklike pleging van daardie misdryf skuldig bevind is, gestraf kan word.
Wanneer 'n beskuldigde persoon aangekla word van 'n misdryf kragtens artikel 3, 4, 5, 6 of 7, is dit nie 'n geldige verweer vir daardie beskuldigde persoon om aan te voer dat 'n huweliks-of ander verhouding tussen hom of haar en die klaagster of klaer bestaan of bestaan het nie.
artikel 15 of 16, is dit, behoudens subartikel , 'n geldige verweer teen sodanige aanklag om aan te voer dat die kind die beskuldigde persoon mislei het om te glo dat, ten tyde van die beweerde pleeg van die misdryf, hy of sy 16 jaar of ouer was en dat die beskuldigde persoon redelikerwys geglo het dat die kind 16 jaar of ouer was; of artikel 16, is dit 'n geldige verweer teen sodanige aanklag om aan te voer dat beide die beskuldigde persone kinders was en dat die ouderdomsverskil tussen hulle, ten tyde van die beweerde pleeg van die misdryf, nie meer as twee jaar was nie.
Die bepalings van subartikel (a) is nie van toepassing nie indien die beskuldigde persoon binne die verbode bloedskendige grade van bloedverwantskap, aanverwantskap of deur 'n aannemingsverhouding aan die kind verwant is.
A onder die ouderdom van 18 jaar was; en die ander persoon (''B'') in 'n posisie van mag of gesag teenoor A gestaan het of 'n vertrouensverhouding tussen A en B bestaan het.
n kind is; en nie iemand in artikel 17 en of 23 en beoog, na gelang van die geval, is nie.
die beskuldigde persoon geglo het dat die persoon wat gewys word in die aanbieding wat beweer word kinderpornogra.e te wees, 18 jaar of ouer was of uitgebeeld was as 18 jaar of ouer tensy die beskuldigde redelike stappe gedoen het om die ouderdom van die persoon vas te stel; en alle redelike stappe gedoen het om te verseker dat, waar die persoon 18 jaar of ouer is, die aanbieding nie die persoon as jonger as 18 jaar uitbeeld nie.
die misdryf gepleeg het met die bedoeling om. nansieel daaruit voordeel te trek of enige guns, voordeel, beloning, vergoeding of enige ander voordeel daaruit te ontvang; of nansieël voordeel uit die pleeg van die misdryf getrek het of enige guns, voordeel, beloning, vergoeding of enige ander voordeel daaruit ontvang het, as 'n verswarende faktor in ag neem.
Iemand kan nie aan 'n misdryf ingevolge artikel 9 of 22 skuldig bevind word nie, indien daardie persoon sodanige handeling pleeg in voldoening aan en in die belang van 'n regmatige kulturele gebruik.
Ondanks andersluidende bepalings van enige ander wet is 'n manlike of vroulike persoon onder die ouderdom van 12 jaar, onbevoeg om tot 'n seksuele handeling toe te stem.
Ondanks andersluidende bepalings van enige ander wet is 'n persoon wat verstandelik gestremd is, onbevoeg om tot 'n seksuele handeling toe te stem.
Getuienis met betrekking tot vorige gelykluidende verklarings deur 'n klaer of klaagster is toelaatbaar in strafregtelike verrigtinge waarby die beweerde pleeg van 'n seksuele misdryf betrokke is: Met dien verstande dat die hof geen a.eiding mag maak bloot op grond van die afwesigheid van sodanige vorige gelykluidende verklarings nie.
In strafregtelike verrigtinge waarby die beweerde pleeg van 'n seksuele misdryf betrokke is, mag die hof geen a.eiding maak bloot op grond van enige vertraging tussen die beweerde pleeg van sodanige misdryf en die aanmelding daarvan nie.
Ondanks die bepalings van enige ander wet mag 'n hof nie die getuienis van 'n klaer of klaagster in strafregtelike verrigtinge waarby die beweerde pleeg van 'n seksuele misdryf betrokke is en wat voor daardie hof hangende is, met versigtigheid bejeën op grond van die aard van die misdryf nie.
n maatskappy is wat as sodanig in die Republiek ingelyf is of geregistreer is kragtens enige wet; of enige liggaam van persone in die Republiek, ingelyf of oningelyf.
persoon binne die Republiek gevind word; en persoon om een of ander rede nie deur die Republiek uitgelewer word nie of indien daar geen aansoek is om daardie persoon uit te lewer nie.
by die plek waar die klaer of klaagster gewoonlik woonagtig is; of by die beskuldigde persoon se hoofplek van besigheid.
Geen vervolging mag ingevolge hierdie artikel teen 'n persoon ingestel word nie met betrekking tot gedrag wat die grondslag van 'n misdryf kragtens hierdie Wet uitgemaak het ten opsigte waarvan sodanige persoon reeds deur 'n hof van 'n ander jurisdiksie veroordeel of vrygespreek is.
Die instelling van 'n vervolging ingevolge hierdie artikel moet skriftelik deur die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings gemagtig word.
die implementering, toepassing en administrasie van hierdie Wet te lei; en dienslewering soos in hierdie Wet beoog, te versterk deur die ontwikkeling van 'n plan wat progressief gestalte gee aan dienste vir slagoffers van seksuele misdrywe behoudens beskikbare bronne.
binne vyf jaar na publisering daarvan in die Staatskoerant en daarna minstens een keer elke vyf jaar hersien; en wanneer nodig, wysig, in welke geval sodanige wysigings in die Parlement ter tafel gelê en in die Staatskoerant gepubliseer moet word soos in paragraaf (b) beoog.
n Komitee wat as die Inter-sektorale Komitee vir die Bestuur van Seksuele Misdryf-aangeleenthede bekend sal staan, word hierby ingestel.
die Direkteur-generaal: Gesondheid; en die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings.
Die lede van die Komitee kan 'n sekundus aanwys om namens hulle 'n vergadering van die Komitee by te woon.
a Die lede van die Komitee moet een van die lede as ondervoorsitter van die Komitee aanwys, en wanneer die voorsitter nie beskikbaar is nie, moet die ondervoorsitter as voorsitter optree.
die wyse waarop polisiebeamptes die uitslag van aansoeke wat ingevolge artikel 31 of 32 gedoen en toegestaan is, moet hanteer ten einde vertroulikheid te verseker; en vi die wyse waarop polisiebeamptes die toetsuitslae aan die slagoffer of die belanghebbende persoon, na gelang van die geval, en aan die beweerde oortreder moet oorhandig.
sosiale konteksopleiding ten opsigte van seksuele misdrywe moet insluit; en b Indien die voorsitter en ondervoorsitter nie beskikbaar is nie, moet die lede wat by n vergadering teenwoordig is, uit hul eie geledere 'n persoon kies om by daardie vergadering voor te sit.
gehou word op die tyd en plek deur die voorsitter bepaal.
Die prosedure, met inbegrip van die wyse waarop besluite geneem word wat by vergaderings van die Komitee gevolg moet word en die wyse waarop die Komitee sy sake moet behartig, moet deur die Komitee bepaal word.
daaroor verslag doen.
beleidsraamwerk en hierdie Wet aan hulle toevertrou is; en d vir die monitering van die implementering van die nasionale beleidsraamwerk en van hierdie Wet.
Die Komitee kan aanbevelings aan die Minister doen met betrekking tot die wysiging van die nasionale beleidsraamwerk.
hierdie Wet aan die Parlement voorlê; en b sodanige verslae elke jaar daarna aan die Parlement voorlê.
publiseer aangaande alle aangeleenthede wat redelikerwys nodig of gerie.
vir eenvormige norme, standaarde en prosedures voorsiening moet maak en dit moet bevorder, ten einde te verseker dat soveel as moontlik polisiebeamptes in staat is om seksuele misdryfsake op 'n gepaste, doeltreffende en sensitiewe wyse te hanteer.
die rekord van die toetsuitslae aan 'n staatsaanklaer beskikbaar moet stel; en iii die toetsuitslae in artikel 331e beoog, moet vernietig soos in artikel 332b beoog, ten einde die vertroulikheid van sodanige toetsuitslae te verseker.
a Die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings moet, in oorleg met die Minister en na oorlegpleging met die Nasionale Kommissarisse van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en Korrektiewe Dienste en die Direkteurs-generaal: Gesondheid en Maatskaplike Ontwikkeling, voorskrifte uitreik en in die Staatskoerant publiseer aangaande alle aangeleenthede wat redelikerwys nodig of gerie.
die omstandighede waaronder die vervolging die hof moet versoek om 'n verbod te oorweeg dat die identiteit van die klaer of klaagster in die saak of van die klaer of klaagster se familie soos in artikel 154 van die Strafproseswet, 1977, beoog, nie gepubliseer mag word nie, met inbegrip van 'n verbod op die publikasie van inligting wat tot die identi.
viii die inligting wat tydens vonnisoplegging voor 'n hof geplaas moet word, met inbegrip van voorvonnisverslae en inligting oor die impak van die seksuele misdryf op die klaer of klaagster; en ix die wyse waarop staatsaanklaers moet verseker dat 'n bevel in artikel 50 (a) bedoel (wat handel met 'n hofbevel om die beskuldigde se naam in die Register op te neem) aangestuur word na en ontvang word deur die Registrateur van die Nasionale Register vir Seks-oortreders.
sosiale konteksopleiding ten opsigte van seksuele misdrywe moet insluit; en iii vir eenvormige norme, standaarde en prosedures voorsiening moet maak en dit moet bevorder, ten einde te verseker dat soveel as moontlik staatsaanklaers in staat is om seksuele misdryfsake op 'n gepaste, doeltreffende en sensitiewe wyse te hanteer.
Die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings moet, in oorleg met die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, voorskrifte uitreik en in die Staatskoerant publiseer aangaande die wyse waarop staatsaanklaers en ander beamptes in die nasionale vervolgingsgesag die MIV-toetsuitslae wat deur polisiebeamptes ingevolge artikel 33 (e)(ii) geopenbaar is, moet hanteer ten einde die vertroulikheid van sodanige toetsuitslae te verseker.
a Die Direkteur-generaal: Gesondheid moet, in oorleg met die Minister van Gesondheid en na oorlegpleging met die Direkteurs-generaal: Justisie en Staatkundige Ontwikkeling en Maatskaplike Ontwikkeling en die Nasionale Kommissarisse van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en Korrektiewe Dienste, voorskrifte in die Staatskoerant publiseer aangaande alle aangeleenthede wat redelikerwys nodig of gerie.
die toediening van Na-Blootstellingspro.
die wyse waarop die aanmelding van 'n beweerde seksuele misdryf hanteer moet word indien die misdryf by 'n aangewese openbare gesondheidsinstelling aangemeld word; en die wyse waarop bystand in die algemeen verleen moet word in die ondersoek en vervolging van seksuele misdrywe.
sosiale konteksopleiding ten opsigte van seksuele misdrywe moet insluit; en iii vir eenvormige norme, standaarde en prosedures voorsiening moet maak en dit moet bevorder, ten einde te verseker dat soveel moontlik mediese praktisyns en ander tersaaklike persone in staat is om seksuele misdryfsake op 'n gepaste, doeltreffende en sensitiewe wyse te hanteer.
Voor publikasie in die Staatskoerant aan die Parlement voorgelê word binne ses maande na die inwerkingtreding van hierdie artikel; en ii in die Staatskoerant gepubliseer word.
Paragraaf (a) is met die veranderinge wat deur die konteks vereis word van toepassing op enige nuwe of gewysigde nasionale opdragte of voorskrifte wat ingevolge hierdie artikel uitgereik is.
a Die opleidingskursusse in hierdie artikel beoog, moet binne ses maande na die inwerkingtreding van hierdie Wet in die Parlement ter tafel gelê word.
Die kabinetslede wat vir veiligheid en sekuriteit, regspleging en gesondheid verantwoordelikheid is, moet binne 'n jaar na die inwerkingtreding van hierdie Wet en elke 12 maande daarna, 'n verslag in die Parlement ter tafel lê met betrekking tot die implementering van die opleidingskursusse.
Enige nuwe of gewysigde opleidingskursusse wat ingevolge hierdie artikel ontwikkel is, moet binne 14 dae na die. nalisering daarvan in die Parlement ter tafel gelê word.
die inter-sektorale implementering van hierdie Wet; en enige ander aangeleentheid wat nodig of gerie.ik is om voor te skryf ten einde die oogmerke van hierdie Wet te bereik of te bevorder.
die onweerlegbare vermoede dat 'n vroulike persoon onder die ouderdom van 12 jaar onbevoeg is om in te stem tot geslagsgemeenskap; en die misdrywe van verkragting, onsedelike aanranding, bloedskande, bestialiteit en lykskending, in die mate wat dit verband hou met die pleeg van 'n seksuele handeling met 'n lyk, word hierby herroep.
Die wette in die Bylae vermeld, word herroep of gewysig in die mate in die derde kolom van die Bylae aangedui.
Alle strafregtelike verrigtinge met betrekking tot die gemeneregtelike misdrywe in artikel 68 (b) bedoel wat voor die inwerkingtreding van hierdie Wet ingestel is en wat nie voor die inwerkingtreding van hierdie Wet afgehandel is nie, moet in alle opsigte voortgaan en afgehandel word asof hierdie Wet nie aangeneem is nie.
n Ondersoek of vervolging of enige ander geregtelike verrigtinge ten opsigte van gedrag wat een van die gemeneregtelike misdrywe in artikel 68 (b) bedoel, sou uitmaak en wat 'n aanvang geneem het voor die inwerkingtreding van hierdie Wet, kan afgehandel, ingestel of mee voortgegaan word asof hierdie Wet nie aangeneem is nie.
Ondanks die herroeping of wysiging van enige wetsbepaling deur hierdie Wet, bly sodanige bepaling, vir doeleindes van die beskikking oor enige ondersoek, vervolging of enige strafregtelike of geregtelike verrigtinge in subartikel of beoog, van krag asof sodanige bepaling nie herroep of gewysig is nie.
die misbruik van mag of van 'n posisie van kwesbaarheid, in die mate wat die klaer daarvan weerhou word om sy of haar onwilligheid of teenstand om mee handel gedryf te word, of om aan so 'n daad deel te neem, aan te dui; of vii die toekenning of ontvangs van betalings, vergoeding, beloning, voordele of enige ander voordeel, vir doeleindes van enige vorm of wyse van uitbuiting, aanvoring of misbruik van 'n seksuele aard van sodanige mens, met inbegrip van die pleeg van enige seksuele misdryf of enige misdryf van 'n seksuele aard in enige ander wet vervat teenoor sodanige mens, hetsy dit binne of buite die grense van die Republiek gepleeg word, en het ''handeldryf'' en ''handelgedryf'' 'n ooreenstemmende betekenis; en b ''kommersiële vervoerder'' 'n maatskappy, of die eienaar, operateur of gesagvoerder van enige vorm van vervoer, wat gemoeid is met die vervoer van goedere of mense vir kommersiële gewin, in.
Iemand (''A'') wat met enige ander persoon (''B''), sonder die toestemming van B, handeldryf, is skuldig aan die misdryf van mensehandel vir seksuele doeleindes.
enige handeling verrig wat daarop gemik is om sodanige handeldrywing te pleeg, te veroorsaak, teweeg te bring, aan te moedig, te bevorder, daartoe by te dra of daaraan deel te neem; of enige ander persoon aanspoor, aanhits, beveel, bystaan, adviseer, werf, aanmoedig of verkry om sodanige handeldrywing te pleeg, te veroorsaak, teweeg te bring, te bevorder, te bedryf of daartoe by te dra of daaraan deel te neem, is skuldig aan 'n misdryf van betrokkenheid in mensehandel vir seksuele doeleindes.
By die toepassing van subartikel , beteken ''toestemming'' vrywillige of ongedwonge instemming.
n kind onder die ouderdom van 12 jaar is; of n persoon wat verstandelik gestremd is.
Iemand met wie handelgedryf is, mag vir geen strafregtelike misdryf, met inbegrip van enige migrasieverwante misdryf, verhoor word nie indien dit gepleeg is as 'n direkte gevolg van om mee handelgedryf te word.
a 'n Kommersiële vervoerder pleeg 'n misdryf indien die vervoerder iemand in die Republiek bring of iemand uit die Republiek verwyder en die persoon, by aankoms of vertrek uit die Republiek, nie oor die reisdokumente beskik wat vir wettige toegang tot of vertrek uit die Republiek vereis word nie.
Republiek vereis word, beskik het toe daardie persoon die vervoermiddel om na of van die Republiek te reis, bestyg het of laaste bestyg het; of iii toegang tot die Republiek verkry is bloot op grond van siekte of 'n besering aan n kind of volwassene aan boord, weerstoestande of ander omstandighede buite die beheer van die kommersiële vervoerder.
c 'n Kommersiële vervoerder is, benewens vir enige misdryf kragtens hierdie artikel, aanspreeklik vir die koste van die versorging en veilige bewaring en terugkeer uit die Republiek van die persoon met wie handelgedryf is.
vervoerder die koste in paragraaf (c) beoog, moet betaal.
President by proklamasie in die Staatskoerant bepaal.
President by proklamasie in die Staatskoerant bepaal.
Wet 32 van 1944 Wet op Landdroshowe 1. Die wysiging van artikel 89 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Die hof, behalwe die hof van 'n streekafdeling, het jurisdiksie ten opsigte van alle misdrywe behalwe hoogverraad, moord, [en] verkragting en gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikels 3 en 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007.". 2. Bylae 2 word deur die volgende Bylae vervang: "Bylae 2 Misdrywe ten opsigte waarvan regterlike beamptes ingevolge artikel 93ter deur twee assessore bygestaan moet word: 1. Moord. 2. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. 3. Roof, indien die slagoffer 'n ernstige liggaamlike besering toegedien is. 4. Aanranding, indien die slagoffer 'n ernstige liggaamlike besering toegedien is. [5. Onsedelike aanranding.]".
Wet 23 van 1957 Wet op Seksuele Misdrywe 1. Die wysiging van artikel 1 deur na die omskrywing van "polisiebeampte" die volgende omskrywing in te voeg: '"vrouspersoon" beteken 'n vroulike persoon van 18 jaar en ouer;'". 2. Die vervanging van subartikel 1 van artikel 12A deur die volgende subartikel: "1 Iemand wat, met die opset of terwyl hy redelikerwys die moontlikheid moes voorsien het dat 'n persoon, wat 18 jaar of ouer is, met 'n ander persoon ontug of 'n onsedelike daad teen vergoeding kan pleeg, enige handeling teen vergoeding verrig wat bereken is om bedoelde ander persoon in staat te stel om met so 'n persoon, wat 18 jaar of ouer is, in verbinding te tree, is aan 'n misdryf skuldig.". 3. Artikel 19 word deur die volgende artikel vervang: "19.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging kleding of op 'n onbehoorlike wyse by enige deur of venster of op enige plek waar hy of sy gesien kan word van enige publieke straat of plek of in enige plek waartoe die publiek toegang het, is aan 'n misdryf skuldig. 2 Iemand, 18 jaar of ouer, wat homself of haarself opsetlik en openlik vertoon in onbehoorlike kleding of op 'n onbehoorlike wyse by enige deur of venster of op enige plek waar hy of sy gesien kan word van enige publieke straat of plek of in enige plek waartoe die publiek toegang het, is aan 'n misdryf skuldig.". 4. Artikel 20 word gewysig deur-- a subartikel 1 deur die volgende subartikel te vervang: "1 Iemand wat-- a wetens heeltemal of gedeeltelik van die opbrengs van prostitusie leef; aAontug of 'n onsedelike daad met 'n ander persoon teen vergoeding pleeg; of bin die openbaar 'n onsedelike daad met 'n ander persoon pleeg; of c op enige manier in die openbaar of in afsondering help om die pleeg deur 'n persoon van enige onsedelike daad met 'n ander persoon te bewerkstellig, of enige vergoeding daarvoor ontvang, is skuldig aan 'n misdryf."; en b deur die volgende subartikel na subartikel 1 in te voeg: "1A Iemand, 18 jaar of ouer, wat-- a ontug of 'n onsedelike daad met 'n ander persoon teen vergoeding pleeg; of b in die openbaar 'n onsedelike daad met 'n ander persoon pleeg, is skuldig aan 'n misdryf.". 5. Artikel 22 word deur die volgende artikel vervang: "Strafbepalings 22.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging van hoogstens vyf jaar, of, as die betrokke kind 'n seun onder die ouderdom van 14 jaar of 'n meisie onder die ouderdom van 12 jaar is, vir lewenslank; c d in die geval van 'n in artikel 11, 12A of 18 bedoelde misdryf, met 'n boete, of gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar; e in die geval van 'n in artikel 10 of 121 of 13 1 bedoelde misdryf, met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens sewe jaar; f in die geval van 'n in artikel 141, 143, 15 of 17 bedoelde misdryf, met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens ses jaar met of sonder 'n boete van hoogstens R12000 benewens bedoelde gevangenisstraf; g in die geval van 'n in artikel 18A, 19, 201bof c of 20A1 19 of 201c of 1Ab bedoelde misdryf, met 'n boete van hoogstens R4 000 of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens twee jaar of met sowel daardie boete as daardie gevangenisstraf.. 3. Die herroeping van artikels 9, 11, 122, 13, 14, 15, 18, 18A en 20A.
Wet 8 van 1959 Wet op Korrektiewe Dienste 1. Bylae 2 word deur die volgende Bylae vervang: "Bylae 2 Artikel 29 5 Moord Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007 Roof waar die hanteer van 'n vuurwapen of 'n ander gevaarlike wapen of die toediening van 'n ernstige liggaamlike besering of die roof van 'n motorvoertuig betrokke is Aanranding met die opset om ernstig te beseer, of wanneer 'n gevaarlike wond toegedien word [Aanranding van 'n seksuele aard] Seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007 Menseroof 'n Misdryf kragtens 'n wet betreffende die onwettige vervoer of verskaffing van afhanklikheidsvormende medisyne. 'n Sameswering, uitlokking of poging om 'n in hierdie Bylae bedoelde misdryf te pleeg.".
Wet 68 van 1969 Verjaringswet 1. Die wysiging van artikel 1-- (a) deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Behoudens die bepalings van subartikels , [en] en , begin verjaring loop sodra die skuld opeisbaar is."; en (b) deur na subartikel die volgende subartikel by te voeg: " Verjaring begin nie loop ten opsigte van 'n skuld wat gegrond is op die pleeg van 'n beweerde seksuele misdryf, soos beoog in artikels 3, 4, 17, 18 , 20 , 23, 24 , 26 en 71 of van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, gedurende die tyd waarin die skuldeiser, vanweë sy of haar geestelike of psigologiese toestand, nie daartoe in staat is om verrigtinge in te stel nie.".
Wet 51 van 1977 Strafproseswet 1. Artikel 18 word deur die volgende artikel vervang: Verjaring van reg om vervolging in te stel 18.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging verval by verstryking van 'n tydperk van 20 jaar vanaf die tyd toe die misdryf gepleeg is, tensy 'n ander tydperk regtens uitdruklik daarvoor bepaal word.". 2. Die wysiging van artikel 77 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " (a) Indien die hof wat regsbevoegdheid ingevolge artikel 75 het om die saak te verhoor, bevind dat die beskuldigde nie oor die vermoë beskik om die verrigtinge dermate te begryp dat hy of sy sy of haar verdediging na behore kan voer nie, kan die hof indien hy van oordeel is dat dit in die belang van die beskuldigde is, met inagneming van die aard van die beskuldigde se onbevoegdheid soos beoog in subartikel , en tensy dit op 'n oorwig van waarskynlikheid bewys kan word dat op die beperkte getuienis beskikbaar, die beskuldigde die gewraakte handeling gepleeg het, gelas dat die inligting of getuienis voor die hof geplaas word wat hy goeddink ten einde vas te stel of die beskuldigde die gewraakte handeling gepleeg het en gelas dat die beskuldigde-- (i) in die geval van 'n aanklag van moord of strafbare manslag of verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, of 'n aanklag waarby ernstige geweld betrokke is of waar dit na die hof se oordeel in die openbare belang nodig is, indien die hof bevind dat die beskuldigde die gewraakte handeling of enige ander misdryf waarby ernstige geweld betrokke is, gepleeg het, in 'n psigiatriese hospitaal of 'n gevangenis aangehou word hangende die beslissing van 'n regter in kamers ingevolge artikel 47 van die 'Mental Health Care Act, 2002'; of (ii) waar die hof bevind dat die beskuldigde 'n ander misdryf as die een bedoel in subparagraaf (i) gepleeg het of dat hy of sy geen misdryf gepleeg het nie-(aa) opgeneem en aangehou word by 'n in die bevel vermelde inrigting asof hy of sy 'n 'involuntary mental health care user' beoog in artikel 37 van die 'Mental Health Care Act, 2002', is, (bb) en indien die hof aldus gelas nadat die beskuldigde op die aanklag gepleit het, is die beskuldigde nie kragtens artikel 106 geregtig om ten opsigte van die betrokke aanklag vrygespreek of skuldig bevind te word nie.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging b Indien die hof 'n bevinding ingevolge paragraaf a maak nadat die beskuldigde aan die ten laste gelegde misdryf skuldig bevind is maar voordat vonnis opgelê word, stel die hof die skuldigbevinding tersyde, en indien die beskuldigde skuldig gepleit het, word daar geag dat hy onskuldig gepleit het.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging aa opgeneem en aangehou word by 'n in die bevel vermelde inrigting en behandel asof hy of sy 'n 'involuntary mental health care user' beoog in artikel 37 van die 'Mental Health Care Act, 2002', is; bb cc ontslaan word onderworpe aan sulke voorwaardes as wat die hof nodig ag; of dd onvoorwaardelik ontslaan word.". 4. Die wysiging van artikel 79 deur subartikel 1 deur die volgende subartikel te vervang: "1 Waar 'n hof 'n lasgewing ingevolge artikel 771 of 782 uitreik, word die betrokke ondersoek ingestel en oor verslag gedoen-- a waar die beskuldigde aangekla word weens 'n ander misdryf as 'n misdryf vermeld in paragraaf b, deur die geneeskundige superintendent van 'n psigiatriese hospitaal deur die hof aangewys, of deur 'n psigiater deur bedoelde geneeskundige superintendent op versoek van die hof aangestel; of b waar die beskuldigde aangekla word van moord of strafbare manslag of verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, of van 'n ander aanklag waarby ernstige geweld betrokke is, of waar dit na die hof se oordeel in die openbare belang nodig is, of waar die hof in 'n spesifieke geval so gelas-- i deur die geneeskundige superintendent van 'n psigiatriese hospitaal deur die hof aangewys, of deur 'n psigiater deur so 'n geneeskundige superintendent aangewys op versoek van die hof; ii deur 'n psigiater aangewys deur die hof en wat nie in voltydse diens van die Staat is nie; iii deur 'n psigiater vir die beskuldigde deur die hof aangestel; en iv deur 'n kliniese sielkundige waar die hof so gelas.".
Die wysiging van artikel 153 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " In strafregtelike verrigtinge betreffende 'n aanklag dat die beskuldigde-- (a) 'n [onsedelike daad] seksuele misdryf soos beoog in artikel 1 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, teenoor of in verband met 'n ander persoon gepleeg het of gepoog het om dit te pleeg; (b) 'n handeling verrig het of gepoog het om 'n handeling te verrig ten einde die pleging van 'n [onsedelike daad] seksuele misdryf soos beoog in artikel 1 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, teenoor of in verband met 'n ander persoon [te bewerkstellig of] te bevorder; of (c) afpersing of 'n statutêre misdryf dat hy van 'n ander persoon 'n voordeel geëis het wat nie verskuldig was nie en, deur vrees in die gemoed van so 'n ander persoon in te boesem, hom gedwing het om bedoelde voordeel te lewer, gepleeg het of gepoog het om dit te pleeg, kan die hof voor wie bedoelde verrigtinge hangende is, op versoek van so 'n ander persoon of, as hy 'n minderjarige is, op versoek van sy ouer of voog, gelas dat iemand wie se teenwoordigheid by die verrigtinge nie noodsaaklik is nie of 'n persoon of kategorie persone in die versoek vermeld, nie by die verrigtinge teenwoordig mag wees nie: Met dien verstande dat uitspraak gelewer en vonnis opgelê word in die ope hof indien die hof van oordeel is dat die identiteit van die ander persoon wat betrokke is, nie daardeur geopenbaar sal word nie.". 6.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging of met sowel sodanige boete as sodanige gevangenisstraf."; en (b) deur die volgende subartikel by te voeg: " Die bepalings van artikel 300 is, met die veranderinge deur die konteks vereis, van toepassing by die skuldigbevinding van iemand ingevolge subartikel en indien-- (a) die strafregtelike verrigtinge wat tot die publikasie van inligting of die openbaring van identiteit soos in daardie subartikel beoog aanleiding gegee het, verband hou met 'n aanklag dat 'n beskuldigde persoon 'n seksuele handeling soos beoog in die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, teenoor of in verband met 'n ander persoon gepleeg het of gepoog het om dit te pleeg of 'n handeling verrig het of gepoog het om 'n handeling te verrig ten einde die pleging van 'n seksuele handeling soos in daardie Wet beoog teenoor of in verband met 'n ander persoon te bewerkstellig of te bevorder; en (b) die ander persoon in paragraaf (a) bedoel enige fisiese, psigologiese of ander skade of verlies aan inkomste of onderhoud gely het.". 7. Die wysiging van artikel 158 deur na subartikel die volgende subartikel by te voeg: " Die hof moet onmiddellik na die weiering van 'n aansoek deur die staatsaanklaer om 'n kinderklaer onder die ouderdom van 14 jaar toe te laat om getuienis by wyse van geslotekringtelevisie of 'n soortgelyke elektroniese medium af te lê, redes vir sodanige weiering verskaf, welke redes op die rekord van die verrigtinge geplaas moet word.". 8. Die wysiging van artikel 164 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Iemand wat[, weens onkunde voortspruitende uit jeugdigheid, gebrekkige opvoeding of ander oorsaak,] bevind word nie die aard en betekenis van die eed of die bevestiging te begryp nie, kan toegelaat word om in strafregtelike verrigtinge getuienis af te lê sonder om dit onder eed te doen of te bevestig: Met dien verstande dat so iemand, in plaas van die eed of bevestiging, deur die voorsittende regter of regterlike amptenaar gewaarsku moet word om die waarheid[, die hele waarheid en net die waarheid] te praat.".
Die wysiging van artikel 170A deur-- (a) die vervanging van subartikel deur die volgende subartikel: " Wanneer strafregtelike verrigtinge voor 'n hof hangende is en dit aan daardie hof blyk dat dit 'n getuie onder die biologiese of verstandsouderdom van agtien jaar aan onredelike geestespanning of -lyding sal blootstel indien hy of sy by daardie verrigtinge getuig, kan die hof, behoudens subartikel , 'n bevoegde persoon as tussenganger aanstel ten einde so 'n getuie in staat te stel om sy of haar getuienis deur bemiddeling van daardie tussen-ganger af te lê."; (b) na subartikel die volgende subartikels by te voeg: " Die hof moet onmiddellik na die weiering van 'n aansoek of versoek deur die staatsaanklaer om die aanstelling van 'n tussenganger ten opsigte van kinderklaers onder die ouderdom van 14 jaar, redes vir sodanige weiering verskaf, welke redes op die rekord van die verrigtinge geplaas moet word. 'n Tussenganger in subartikel bedoel, moet aangesê word om op 'n bepaalde datum, plek en tyd in die hof te verskyn om as tussenganger op te tree. Indien 'n tussenganger wat deur die hof aangestel is by die aanvang of tydens enige stadium voor die voltooiing van die betrokke verrigtinge-- (a) om enige rede afwesig is; (b) na die oordeel van die hof onbekwaam raak om as tussenganger op te tree; of (c) te sterwe kom, kan die hof, in die belang van geregtigheid en na behoorlike oorweging van die betoë deur die beskuldigde persoon en die aanklaer gelewer-- (i) die verrigtinge uitstel ten einde die tussenganger se teenwoordigheid te bekom; (ii) die tussenganger aansê om voor die hof te verskyn om redes aan te voer vir sy of haar afwesigheid; (iii) gelas dat die aanstelling van die tussenganger teruggetrek word en 'n ander tussenganger aanstel; of (iv) gelas dat die aanstelling van die tussenganger teruggetrek word en dat die verrigtinge in die afwesigheid van 'n tussenganger moet voortgaan. Die hof moet onmiddelik redes verskaf vir 'n lasgewing in subartikel (iv) bedoel, welke redes op die rekord van die verrigtinge geplaas moet word.".
Die wysiging van artikel 195 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Die eggenote of eggenoot van 'n beskuldigde is bevoeg maar nie verpligbaar nie om getuienis vir die vervolging in strafregtelike verrigtinge af te lê, maar is bevoeg en verpligbaar om getuienis vir die vervolging in sulke verrigtinge af te lê waar die beskuldigde aangekla word van-- (a) 'n misdryf gepleeg teen die persoon van die een of die ander van hulle of van 'n kind van die een of die ander van hulle of van 'n kind wat in die sorg van die een of die ander van hulle is; (b) 'n misdryf ingevolge Hoofstuk 8 van die Wet op Kindersorg, 1983 (Wet No 74 van 1983), ten opsigte van 'n kind van die een of die ander van hulle gepleeg; (c) 'n oortreding van 'n bepaling van artikel 31 van die Wet op Onderhoud, 1998, of van so 'n bepaling soos deur 'n ander wet toegepas; (d) bigamie; (e) bloedskande soos in artikel 12 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, beoog; (f) ontvoering; (g) 'n oortreding van 'n bepaling van artikel 2, 8, [9,] 10, [11,] 12, 12A, [13,] 17 of 20 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957 (Wet No 23 van 1957); (gA) 'n oortreding van enige bepaling van artikel 17 of 23 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; (h) meineed gepleeg in verband met of vir die doeleindes van geregtelike stappe wat deur een van hulle teen die ander ingestel is of ingestel staan te word of beoog word, of in verband met of vir die doeleindes van strafregtelike stappe ten opsigte van 'n misdryf in hierdie subartikel bedoel; (i) die wetteregtelike misdryf van die aflê van 'n valse verklaring in 'n beëdigde of 'n bevestigde, plegtige of geattesteerde verklaring, indien dit afgelê is in verband met of vir die doeleindes van enige van die in paragraaf (h) bedoelde stappe.".
Artikel 227 word deur die volgende artikel vervang: Getuienis van karakter en vorige seksuele ervaring 227. Getuienis betreffende die karakter van 'n beskuldigde of betreffende die karakter van enigiemand teenoor of in verband met wie daar beweer word dat 'n seksuele misdryf soos beoog in die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, gepleeg is, is, behoudens die bepalings van subartikel , toelaatbaar of ontoelaatbaar indien sodanige getuienis op die 30ste dag van Mei 1961 toelaatbaar of ontoelaatbaar sou gewees het. Geen getuienis betreffende enige vorige seksuele ervaring of gedrag van enigiemand teenoor of in verband met wie daar beweer word dat 'n seksuele misdryf gepleeg is, behalwe getuienis betreffende seksuele ervaring of gedrag ten opsigte van die misdryf wat verhoor word, word aangevoer nie, en geen getuienis of ondervraging in kruisverhoor betreffende sodanige seksuele ervaring of gedrag word aan so iemand, die beskuldigde of enige ander getuie by die verrigtinge voor die hof hangend, gestel nie, tensy-- (a) die hof, op aansoek van enige party by die verrigtinge, verlof verleen het dat sodanige getuienis aangevoer mag word of so 'n vraag gestel mag word; of (b) sodanige getuienis deur die vervolging gelei is. Die hof kan, voordat 'n aansoek om verlof in subartikel (a) beoog oorweeg word, gelas dat enigiemand, met inbegrip van die klaer of klaagster, wie se teenwoordigheid nie noodsaaklik is nie, nie by die verrigtinge teenwoordig mag wees nie. Behoudens die bepalings van subartikel staan die hof 'n aansoek in subartikel (a) bedoel, slegs toe indien die hof tevrede is dat sodanige getuienis of ondervraging ter sake is by die verrigtinge hangend voor die hof.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging d waarskynlik getuienis wat voorheen deur die vervolging aangevoer is, kan weerlê; e grondliggend is aan die beskuldigde se verweer; f nie wesenlik swaarder weeg as die potensiële skade aan die klaer of klaagster se persoonlike waardigheid en reg op privaatheid nie; of g waarskynlik die teenwoordigheid van semen of die oorsaak van swangerskap of siekte of besering by die klaer of klaagster sou kon verklaar, waar dit ter sake is by 'n feit in geskil. 6 Die hof staan nie 'n aansoek in subartikel 2a bedoel, toe nie indien sodanige getuienis of ondervraging, na die oordeel van die hof, daarop gerig is om 'n afleiding te steun dat weens die seksuele aard van die klaer of klaagster se ervaring of gedrag, die klaer of klaagster-- a meer geneig sou wees om toe te stem tot die misdryf wat verhoor word; of b minder geloofwaardig is. 7 Die hof moet redes verskaf vir die toestaan of weiering van 'n aansoek ingevolge subartikel 2a, welke redes op die rekord van die verrigtinge geplaas moet word.". 12. Die wysiging van artikel 238 deur-- a subartikel 1 deur die volgende subartikel te vervang: "1 By strafregtelike verrigtinge waarby 'n beskuldigde aangekla word weens bloedskande soos beoog in artikel 12 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007-- a is dit voldoende om te bewys dat die [vrou of meisie op] persoon teen wie of deur wie die oortreding na bewering gepleeg is, aanvaar word in die opgaande of neerdalende linie verwant te wees aan, of die suster, broer, stiefmoeder, stiefvader, [of] stiefdogter of stiefseun te wees van, die ander party by die bloedskande; b word vermoed dat die beskuldigde, tensy die teendeel bewys word, ten tyde van die beweerde oortreding bewus was van die verwantskap wat tussen hom of haar en die ander party by die bloedskande bestaan."
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging b subartikel 2 deur die volgende subartikel te vervang: "2 Wanneer die feit dat 'n wettige en bindende huwelik voltrek is, by strafregtelike verrigtinge waarby 'n beskuldigde van bloedskande soos beoog in artikel 12 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, aangekla word, by die geskilpunt relevant is, kan daardie feit prima facie bewys word op die wyse wat in artikel 237 bepaal is vir die bewys van die bestaan van 'n wettige en bindende huwelik van iemand wat weens bigamie aangekla word.". 13. Artikel 261 word deur die volgende artikel vervang: "Verkragting, gedwonge verkragting, seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding en gedwonge self-seksuele aanranding 261.
Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, kan die beskuldigde aan die aldus bewese misdryf skuldig bevind word. Indien die getuienis op 'n aanklag van seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, nie enige sodanige misdryf bewys nie, maar die misdryf-- (a) gewone aanranding; of (b) van die pleeg van 'n handeling van instemmende seksuele skending met 'n kind soos bedoel in artikel 16 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, kan die beskuldigde aan die aldus bewese misdryf skuldig bevind word.". 14. Die wysiging van artikel 266 deur paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) [onsedelike aanranding] seksuele aan-randing, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; of". 15. Artikel 267 word deur die volgende artikel vervang: "Gewone aanranding 267. Indien die getuienis op 'n aanklag van gewone aanranding die misdryf [onsedelike aanranding] seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, bewys, kan die beskuldigde aan [onsedelike aanranding] enige sodanige misdryf skuldig bevind word, of, indien die getuienis op so 'n aanklag nie die misdryf gewone aanranding bewys nie maar die misdryf dat 'n vuurwapen, windbuks of windpistool in stryd met 'n wet gerig is, kan die beskuldigde aan daardie misdryf skuldig bevind word.".
Artikel 268 word deur die volgende artikel vervang: "Statutêr-wederregtelike vleeslike gemeenskap 268. Indien die getuienis op 'n aanklag van wederregtelike vleeslike gemeenskap of poging tot wederregtelike vleeslike gemeenskap met 'n ander persoon in stryd met 'n wet nie daardie misdryf bewys nie, maar-- (a) die misdryf [onsedelike aanranding] seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; (b) die misdryf gewone aanranding; of (c) die statutêre misdryf van-- (i) die pleeg van 'n onsedelike of onbehoorlike daad met so 'n ander persoon; (ii) die uitlok, aanlok of lastigval van so 'n ander persoon om wederregtelike vleeslike gemeenskap te voer; (iii) die uitlok, aanlok of lastigval van so 'n ander persoon om 'n onsedelike of onbehoorlike daad te verrig; of (iv) die sameswering met so 'n ander persoon om wederregtelike vleeslike gemeenskap te voer, kan die beskuldigde aan die aldus bewese misdryf skuldig bevind word.". 17. Die herroeping van artikel 269. 18. Die wysiging van artikel 276A deur-- (a) in subartikel paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang: "(b) vir 'n bepaalde tydperk wat nie drie jaar te bowe gaan nie, of in die geval van 'n skuldigbevinding aan enige misdryf bedoel in die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, vir 'n bepaalde tydperk van hoogstens vyf jaar."
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging seksmisdryf-spesifieke behandelingsprogram soos voorgeskryf ingevolge die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, in, en die koste daaraan verbonde word deur die veroordeelde persoon self gedra.". 19. Die wysiging van artikel 299A deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Wanneer 'n hof iemand tot gevangenisstraf vonnis vir-- (a) moord of enige ander misdryf wat met die opsetlike doodmaak van 'n persoon betrekking het; (b) verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; (c) roof waar die hanteer van 'n vuurwapen of 'n ander gevaarlike wapen of die toedeling van 'n ernstige liggaamlike besering of die roof van 'n motorvoertuig betrokke is; (d) [aanranding van 'n seksuele aard] seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; (e) menseroof; of (f) 'n sameswering, uitlokking of poging om 'n misdryf bedoel in paragrawe (a) tot (e) te pleeg, moet die hof-- (i) die klaer; of (ii) in die geval van moord of enige ander misdryf beoog in paragraaf (a), enige familielid van die oorledene, indien hy of sy teenwoordig is, inlig dat hy of sy 'n reg het om, behoudens die voorskrifte wat deur die Kommissaris van Korrektiewe Dienste kragtens subartikel uitgereik is, vertoë te rig wanneer die uitplasing van die gevangene op parool, op dagparool of onder korrektiewe toesig oorweeg word of om 'n tersaaklike vergadering van die paroolraad by te woon.".
Die wysiging van artikel 335A deur-- (a) subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Iemand wat die bepalings van subartikel oortree, is aan 'n misdryf skuldig en by skuldig-bevinding strafbaar met 'n boete [van hoogstens R1 500] of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens [een] drie jaar of met sowel sodanige boete as sodanige gevangenisstraf indien die persoon wie se identiteit geopenbaar is, bo die ouderdom van 18 jaar is, en indien sodanige persoon onder die ouderdom van 18 jaar is, met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar of met sowel sodanige boete as sodanige gevangenisstraf."; en (b) na subartikel die volgende subartikel by te voeg: " Die bepalings van artikel 300 is, met die veranderinge deur die konteks vereis, van toepassing by die skuldigbevinding van iemand ingevolge subartikel , en indien die persoon wie se identiteit geopenbaar is, enige fisiese, psigologiese of ander skade of verlies aan inkomste of onderhoud gely het.". 21.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging kan 'n landdros, op skriftelike aansoek van daardie polisiebeampte en indien hy oortuig is dat die mediese ondersoek noodsaaklik is, die nodige toestemming verleen dat so 'n ondersoek uitgevoer word.". 22. Bylae 1 word deur die volgende Bylae vervang: "Bylae 1 (Artikels 40 en 42) Hoogverraad. Sedisie. Openbare geweld. Moord. Strafbare Manslag. Verkragting of gedwonge verkragting soos onder-skeidelik beoog in artikels 3 en 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. [Onsedelike aanranding] Seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. [Sodomie.] 'n Seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is soos onderskeidelik beoog in Deel 2 van Hoofstuk 3 of die geheel van Hoofstuk 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Mensehandel vir seksuele doeleindes deur iemand beoog in artikel 71 of van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Bestialiteit soos beoog in artikel 13 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Roof. Menseroof. Kinderdiefstal. Aanranding, wanneer 'n gevaarlike wond toegedien word. Brandstigting. Opsetlike saakbeskadiging. Inbraak by of betreding van 'n perseel, hetsy ingevolge die gemene reg of 'n statutêre bepaling, met die opset om 'n misdryf te pleeg. Diefstal, hetsy ingevolge die gemene reg of 'n statutêre bepaling. Ontvangs van gesteelde goed wetende dat dit gesteel is. Bedrog. Vervalsing of uitgifte van 'n vervalste stuk wetende dat dit vervals is. Misdrywe betreffende die munt van geld.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging n Oortreding, behalwe die oortreding van ont-snapping uit wettige bewaring in ander om-standighede as die omstandighede onmiddellik hieronder genoem, waarvoor gevangenisstraf vir 'n langer tydperk as ses maande sonder die keuse van 'n boete opgelê kan word. Ontsnapping uit wettige bewaring, waar die betrokke persoon in sodanige bewaring is ten opsigte van 'n in hierdie Bylae bedoelde misdryf of in sodanige bewaring is ten opsigte van die misdryf van ontsnapping uit wettige bewaring. 'n Sameswering, uitlokking of poging om 'n in hierdie Bylae bedoelde misdryf te pleeg.". 23. Deel II van Bylae 2 word deur die volgende Deel vervang: "DEEL II (Artikels 59, 72) Hoogverraad. Sedisie. Moord. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. 'n Seksuele misdryf teenoor 'n kind of 'n persoon wat verstandelik gestremd is soos onderskeidelik beoog in Deel 2 van Hoofstuk 3 of die geheel van Hoofstuk 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Mensehandel vir seksuele doeleindes deur iemand beoog in artikel 71 of van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Roof. Aanranding, wanneer 'n gevaarlike wond toegedien word. Brandstigting. Inbraak by of betreding van 'n perseel, hetsy ingevolge die gemene reg of 'n statutêre bepaling, met die opset om 'n misdryf te pleeg. Diefstal, hetsy ingevolge die gemene reg of 'n statutêre bepaling, ontvangs van gesteelde goed wetende dat dit gesteel is, bedrog, vervalsing of uitgifte van 'n vervalste stuk wetende dat dit vervals is, in elke geval as die bedrag of waarde betrokke by die misdryf R2 500 te bowe gaan. 'n Misdryf ingevolge 'n wet betreffende die onwettige handel met of besit van edele metale of edelgesteentes.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging a besit van-- i dagga van meer as 115 gram; of ii enige ander afhanklikheids-vormende medisyne; of b vervoer of verskaffing van afhanklikheids-vormende medisyne. 'n Misdryf betreffende die munt van geld. 'n Sameswering, uitlokking of poging om 'n in hierdie Deel bedoelde misdryf te pleeg.". 24. Bylae 5 word deur die volgende Bylae vervang: "Bylae 5 Artikels 58 en 6011 en 11A en Bylae 6 Hoogverraad. Moord. Poging tot moord waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, onder ander omstandighede as daardie in Bylae 6 bedoel. 'n Misdryf wat verband hou met handeldrywing deur 'n kommersiële vervoerder soos beoog in artikel 716 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007. 'n Misdryf bedoel in artikel 13f van die Wet op Dwelmmiddels en Dwelmsmokkelary, 1992 Wet No 140 van 1992, indien beweer word dat-- a die waarde van die betrokke afhanklikheids-vormende stof meer as R50 000,00 is; b die waarde van die betrokke afhanklikheids-vormende stof meer as R10 000,00 is en dat die misdryf deur 'n persoon, groep persone, sindikaat of 'n onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering gepleeg is; of c die misdryf gepleeg is deur 'n wets-toepassingsbeampte. 'n Misdryf wat verband hou met die handel in of smokkel met ammunisie, vuurwapens, plofstowwe of wapentuig, of die besit van 'n outomatiese of semi-outomatiese vuurwapen, plofstowwe of wapentuig. 'n Oortreding van artikel 36 van die Wet op Wapens en Ammunisie, 1969 Wet No 75 van 1969, weens besit van meer as 1 000 ammunisiepatrone wat bestem is om afgeskiet te word uit 'n wapen wat in artikel 392ai van daardie Wet, beoog word.
Voorkoming en Bestryding van Korrupte Bedrywighede, 2004-- a waarby bedrae van meer as R500 000,00 betrokke is; b waarby bedrae van meer as R100 000,00 betrokke is, indien beweer word dat die misdryf deur 'n persoon, groep persone, sindikaat of 'n onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering gepleeg is; of c indien beweer word dat die misdryf gepleeg is deur 'n wetstoepassingsbeampte-i waarby bedrae van meer as R10 000,00 betrokke is; of ii as 'n lid van 'n groep persone, sindikaat of onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering. [Onsedelike aanranding] Seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, van 'n kind onder die ouderdom van 16 jaar. 'n Misdryf bedoel in Bylae 1-- a en die beskuldigde is voorheen skuldig bevind aan 'n misdryf bedoel in Bylae 1; of b wat na bewering gepleeg is terwyl hy of sy op borgtog ten opsigte van 'n misdryf bedoel in Bylae 1 vrygelaat was. Die misdrywe bedoel in artikel 42 of 3, 13 of 14 in soverre dit betrekking het op die voormelde artikels van die Wet op Beskerming van Konstitusionele Demokrasie teen Terroriste-en Verwante Aktiwiteite, 2004.. 25.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging c) die dood van die slagoffer deur die beskuldigde veroorsaak is by die pleging van een van die volgende misdrywe of die poging om dit te pleeg of nadat hy of sy dit gepleeg of gepoog het om dit te pleeg: (i) Verkragting of gedwonge ver-kragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aan-geleenthede), 2007; of (ii) roof met verswarende omstandig-hede; of (d) die misdryf deur 'n persoon, groep persone of sindikaat wat in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering handel, gepleeg is. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007-- (a) wanneer gepleeg-- (i) in omstandighede waar die slagoffer meer as een keer deur hetsy die beskuldigde of 'n mededader of medepligtige verkrag is; (ii) deur meer as een persoon, waar sodanige persone in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering gehandel het; (iii) deur 'n persoon wat aangekla word van die pleging van twee of meer misdrywe van verkragting; of (iv) deur 'n persoon, wetende dat hy die verworwe immuniteitsgebreksindroom of die menslike immunogebreksvirus het; (b) waar die slagoffer-- (i) 'n meisie iemand onder die ouderdom van 16 jaar is; (ii) 'n liggaamlik gestremde vrou persoon is wat weens sy of haar liggaamlike gestremdheid veral trefbaar is; of (iii) 'n geestesongestelde vrou iemand is wat verstandelik gestremd is soos in artikel 1 van die Wet op Geestesgesondheid, 1973 (Wet No 18 van 1973) Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, beoog; of (c) waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is. Mensehandel vir seksuele doeleindes deur iemand beoog in artikel 71 of van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging a waarby die gebruik van 'n vuurwapen deur die beskuldigde of enige mededaders of medepligtiges betrokke is; b waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed deur die beskuldigde of enige mededaders of medepligtiges betrokke is; of c van 'n motorvoertuig. [Onsedelike aanranding van 'n kind onder die ouderdom van 16 jaar waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is.] 'n Misdryf bedoel in Bylae 5-- a en die beskuldigde is voorheen skuldig bevind aan 'n misdryf bedoel in Bylae 5 of hierdie Bylae; of b wat na bewering gepleeg is terwyl hy of sy op borgtog ten opsigte van 'n misdryf bedoel in Bylae 5 of hierdie Bylae vrygelaat was. Die misdrywe bedoel in artikels 2, 32a, 41, 5, 6, 7, 8, 9, 10 of 14 in soverre dit betrekking het op die voormelde artikels van die Wet op Beskerming van Konstitusionele Demokrasie teen Terroriste-en Verwante Aktiwiteite, 2004, artikel 21 en 2 van die Wet op Misdrywe teen Burgerlike Lugvaart, 1972 Wet No 10 van 1972, artikel 261j van die Wet op die Nie-Proliferasie van Wapens van Grootskaalse Vernietiging, 1993 Wet No 87 van 1993, en artikel 561h van die Wet op Kernenergie, 1999 Wet No 46 van 1999.". 26. Bylae 7 word deur die volgende Bylae vervang: "Bylae 7 Artikel 59A Openbare geweld. Strafbare Manslag. Bestialiteit soos beoog in artikel 13 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007. Aanranding, waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is. Brandstigting. Huisbraak, hetsy ingevolge die gemene reg of 'n statutêre bepaling, met die opset om 'n misdryf te pleeg. Opsetlike saakbeskadiging. Roof, behalwe roof met verswarende omstandighede, indien die bedrag betrokke by die misdryf nie R20 000,00 oorskry nie. Diefstal en 'n misdryf bedoel in artikel 2641a, b en c, indien die bedrag betrokke by die misdryf nie R20 000,00 oorskry nie. 'n Misdryf ingevolge 'n wet betreffende die onwettige besit van afhanklikheidsvormende medisyne.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging vervalsing of uitgifte indien die bedrae betrokke nie R20 000,00 oorskry nie. 'n Sameswering, uitlokking of poging om 'n in hierdie Bylae bedoelde misdryf te pleeg.
Wet 74 van 1983 Wet op Kindersorg 1. Die wysiging van artikel 1 deur die omskrywing van "kommersiële seksuele eksploitering" deur die volgende omskrywing te vervang: "'kommersiële seksuele eksploitering' die [bewerk-stelliging van 'n kind] gebruik van die dienste van 'n kind om 'n seksuele daad te verrig of kinder-pornografie te produseer soos onderskeidelik beoog in artikel 17 of 19 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, teen 'n finansiële of ander vergoeding [te verrig] wat aan die kind, die ouers of voog van die kind[, die bewerkstelliger] of enige ander persoon betaalbaar is;".
Wet 133 van 1993 Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld 1. Die herroeping van artikel 5.
Wet 92 van 1996 Wet op Keuse oor die Beëindiging van Swangerskap 1. Die wysiging van artikel 1 deur die omskrywings van "bloedskande" en "verkragting" onderskeidelik deur die volgende omskrywings te vervang: "'bloedskande' seksuele gemeenskap tussen twee persone wat aan mekaar verwant is in 'n graad wat hulle belet om wettig met mekaar te trou soos beoog in artikel 12 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007; 'verkragting' [ook statutêre verkragting in artikels 14 en 15 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957 (Wet No 23 van 1957), bedoel] verwys na die misdrywe in artikels 3, 4 en 15 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, beoog;".
Wet 105 van 1997 Strafregwysigingswet 1.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging betrekking tot 'n in Bylae 1 van die Strafproseswet, 1977 Wet No 51 van 1977, bedoelde misdryf by strafregtelike verrigtinge in 'n hof sou aflê; c die dood van die slagoffer deur die beskuldigde veroorsaak is by die pleging van een van die volgende misdrywe of die poging om dit te pleeg of nadat hy of sy dit gepleeg of gepoog het om dit te pleeg: i Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007; of ii roof met verswarende om-standighede soos in artikel 1 van die Strafproseswet, 1977 Wet No 51 van 1977, omskryf; of d die misdryf deur 'n persoon, groep persone of sindikaat wat in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering handel, gepleeg is.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging c waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is. Gedwonge verkragting soos beoog in artikel 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007-- a wanneer gepleeg-- i in omstandighede waar die slagoffer meer as eenkeer deur een of meer as een persoon verkrag is; ii deur 'n persoon wat skuldig bevind is aan twee of meer misdrywe van verkragting of gedwonge verkragting, maar wat nog nie ten opsigte van sodanige skuldigbevindings gevonnis is nie; iii in omstandighede waar die beskuldigde weet dat die persoon wat die verkragting pleeg, die verworwe immuniteitsgebrek-sindroom of die menslike immunogebreksvirus het; b waar die slagoffer-- i iemand onder die ouderdom van 16 jaar is; ii 'n liggaamlik gestremde persoon is wat weens sy of haar liggaamlike gestremdheid veral trefbaar is; of iii iemand is wat verstandelik gestremd is soos in artikel 1 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, beoog; of c waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is. Enige misdryf bedoel in artikel 2, 5, 6, 7, 8, 9, 10 of 14 in soverre dit betrekking het op die voormelde artikels van die Wet op Beskerming van Konstitusionele Demokrasie teen Terroriste-en Verwante Aktiwiteite, 2004, indien dit bewys word dat die misdryf-- a die lewe in gevaar gestel het of ernstige liggaamlike besering of dood van 'n persoon of enige aantal of groep persone veroorsaak het; b 'n ernstige risiko vir die gesondheid of die veiligheid van die publiek of enige gedeelte van die publiek veroorsaak het; c 'n ernstige openbare noodtoestand of algemene opstand veroorsaak het. Mensehandeldrywing vir seksuele doeleindes deur iemand bedoel in artikel 711 of 2 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging b Deel III deur die volgende Deel te vervang: "DEEL III Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, in ander omstandighede as daardie in Deel I bedoel. [Onsedelike aanranding op 'n kind onder die ouderdom van 16 jaar, waarby die toediening van liggaamlike leed betrokke is.] Seksuele uitbuiting van 'n kind of seksuele uitbuiting van iemand wat verstandelik gestremd is soos onderskeidelik beoog in artikels 17 en 23 of die gebruik van 'n kind vir kinderpornografie of die gebruik van iemand wat verstandelik gestremd is vir pornografiese doeleindes soos onderskeidelik beoog in artikel 201 of 261 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007. Aanranding met die opset om ernstig te beseer op 'n kind onder die ouderdom van 16 jaar. 'n Misdryf in stryd met artikel 36 van die Wet op Wapens en Ammunisie, 1969 Wet No 75 van 1969, weens besit van meer as 1000 ammunisiepatrone wat bestem is om afgeskiet te word uit 'n wapen wat in artikel 392ai van daardie Wet, beoog word. 'n Misdryf wat verband hou met handeldrywing deur 'n kommersiële vervoerder soos beoog in artikel 716 van die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007.".
Wet 112 van 1998 Wet op Getuiebeskerming 1. Die Bylae word deur die volgende Bylae vervang: Bylae MISDRYWE TEN OPSIGTE WAARVAN 'N GETUIE OF VERWANTE PERSOON ONDER BESKERMING GEPLAAS KAN WORD 1. Hoogverraad. 2. Sedisie. 3. Moord. 4. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. 5. Openbare geweld.
Roof-- (a) wanneer daar verswarende om-standighede is; of (b) van 'n motorvoertuig. 7. Menseroof. 8. Regsverydeling. 9. Meineed. [10. Onsedelike aanranding van 'n kind onder die ouderdom van 16 jaar waarby die toediening van ernstige liggaamlike leed betrokke is.] 10. 'n Seksuele misdryf teenoor 'n kind of iemand wat verstandelik gestremd is soos onderskeidelik beoog in Deel 2 van Hoofstuk 3 of die geheel van Hoofstuk 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. 10A. Mensehandel vir seksuele doeleindes deur iemand of 'n kommersiële vervoerder soos beoog in artikel 71 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. 11. 'n Misdryf bedoel in artikel 13(f) van die Wet op Dwelmmiddels en Dwelmsmokkelary, 1992 (Wet No 140 van 1992), indien beweer word dat-- (a) die waarde van die betrokke afhank-likheidsvormende stof meer as R10 000,00 is; of (b) die waarde van die betrokke afhank-likheidsvormende stof meer as R5 000,00 is en dat die misdryf deur 'n persoon, groep persone, sindikaat of 'n onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering gepleeg is; of (c) die misdryf deur 'n wetstoepas-singsbeampte gepleeg is. 12. 'n Misdryf bedoel in artikel 1 of 1A van die Wet op Intimidasie, 1982 (Wet No 72 van 1982). 13. 'n Misdryf wat verband hou-- (a) met die handel in of smokkel met ammunisie, vuurwapens, plofstowwe of wapentuig; of (b) die besit van 'n outomatiese of semi-outomatiese vuurwapen, plofstowwe of wapentuig. 14.
Bedrywighede, 2004-- (a) waarby bedrae van meer as R50 000,00 betrokke is; of (b) waarby bedrae van meer as R10 000,00 betrokke is, indien beweer word dat die misdryf deur 'n persoon, groep persone, sindikaat of 'n onderneming handelende in die uitvoering of ter bevor-dering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering gepleeg is; of (c) indien beweer word dat die misdryf gepleeg is deur 'n wetstoepassingsbeampte-- (i) waarby bedrae van meer as R10 000,00 betrokke is; of (ii) as 'n lid van 'n groep persone, sindikaat of onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering. 15. 'n Misdryf bedoel in die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad, 1998. 16. 'n Sameswering, uitlokking of poging om 'n in hierdie Bylae bedoelde misdryf te pleeg. 17. 'n Ander misdryf wat die Minister by regulasie bepaal het. 18. 'n Ander misdryf ten opsigte waarvan beweer word dat die misdryf gepleeg is deur-- (a) 'n persoon, groep persone, sindikaat of 'n onderneming handelende in die uitvoering of ter bevordering van 'n gemeenskaplike doel of sameswering; of (b) 'n wetstoepassingsbeampte, en ten opsigte waarvan die Direkteur van oordeel is dat die veiligheid van 'n getuie wat getuienis moet aflê of van wie verlang kan word om getuienis af te lê, of wat getuienis ten opsigte van so 'n misdryf in enige verrigtinge afgelê het of 'n verwante persoon, beskerming regverdig. 19. 'n Ander misdryf ten opsigte waarvan die Direkteur, nadat die faktore in artikel 10 vermeld en enige inligting ingevolge artikel 10 verkry, oorweeg is, van mening is dat die veiligheid van 'n getuie wat getuienis moet aflê of van wie verlang kan word om getuienis af te lê, of wat getuienis ten opsigte van so 'n misdryf in enige verrigtinge afgelê het of verwante persoon, beskerming regverdig.
Wet 121 van 1998 Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad 1. Bylae 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13.14.15.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging opsetlike saakbeskadiging; 17. diefstal, hetsy ingevolge die gemenereg of 'n statutêre bepaling; 18. enige misdryf kragtens artikel 36 of 37 van die Algemene Regswysigingswet, 1955 (Wet No 62 van 1955); 19. bedrog; 20. vervalsing of uitgifte van 'n vervalste stuk wetende dat dit vervals is; 21. misdrywe betreffende die munt van geld; 22. enige misdryf bedoel in artikel 13 van die Wet op Dwelmmiddels en Dwelm-smokkelary, 1992 (Wet No 140 van 1992); 23. enige misdryf in verband met die handeldryf in of smokkel van ammunisie, vuurwapens, plofstowwe of wapentuig en die onwettige besit van sodanige ammunisie, vuurwapens, plofstowwe of wapentuig; 24. enige misdryf van 'n oortreding van artikel 36 van die Wet op Wapens en Ammunisie, 1969 (Wet No 75 van 1969); 25. handeldryf in of besit of vervoer van bedreigde, skaars en beskermde wild of plante of dele of oorblyfsels daarvan in stryd met 'n provinsiale ordonnansie; 26. enige misdryf wat verband hou met valutabeheer; 27. 'n misdryf kragtens enige wet wat verband hou met die onwettige handel in of besit van edele metale of edelgesteentes; 28. enige misdryf beoog in artikels 1 en 1A van die Intimidasiewet, 1982 (Wet No 72 van 1982); 29. verydeling of belemmering van die regspleging; 30. meineed; 31. uitlokking tot meineed; 32. enige misdryf bedoel in Hoofstuk 3 of 4 van hierdie Wet; 32A. enige gespesifiseerde misdryf soos omskryf in die Wet op Beskerming van Konstitusionele Demokrasie teen Terroriste- en Verwante Aktiwiteite, 2004; 33. enige misdryf ten opsigte waarvan 'n straf van gevangenisstraf van meer as een jaar sonder die keuse van 'n boete opgelê kan word; 34. enige sameswering, aanhitsing of poging om 'n misdryf bedoel in hierdie Bylae te pleeg.
Wet 16 van 1999 Wet op Aanvullende Maatreëls vir Militêre Dissipline 1. Die wysiging van artikel 3 deur subartikel deur die volgende subartikel te vervang: " Wanneer 'n persoon wat aan die Reglement onderhewig is, verdink word van die pleging van moord, hoogverraad, verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, of strafbare manslag binne die Republiek, word met die aangeleentheid gehandel in ooreenstemming met artikel 27 van die Wet op die Nasionale Vervolgingsgesag, 1998 (Wet No 32 van 1998), en enige daaropvolgende verhoor vind plaas in 'n burgerlike hof.". 2. Die wysiging van artikel 7 deur paragraaf (a) van subartikel deur die volgende paragraaf te vervang: "(a) in aangeleenthede waar hoogverraad, moord, verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, of strafbare manslag buite die Republiek gepleeg is, of waar oortredings van artikel 4 of 5 van die Reglement betrokke is, bestaande uit vyf lede, te wete-- ". 3. Die wysiging van artikel 9 deur subartikels en deur die volgende subartikels te vervang: " 'n Hof van 'n Senior Militêre Regter kan, behoudens subartikel , enige persoon wat aan die Reglement onderhewig is, verhoor weens enige misdryf, behalwe moord, hoogverraad, verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, of strafbare manslag binne die Republiek gepleeg, en kan by skuldigbevinding die oortreder vonnis tot enige straf in artikel 12 bedoel. In enige saak waarin die aanklag, of een van die aanklagte wat teen die oortreder ingebring is of gaan word, moord, hoogverraad, verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, of strafbare manslag gepleeg buite die grense van die Republiek, of 'n oortreding van artikel 4 of 5 van die Reglement is, word die bevoegdhede wat deur hierdie artikel verleen word, uitgeoefen deur drie senior militêre regters wat saam onder die voorsitterskap van die senior van daardie regters sit.".
Wet 56 van 2001 Wet op die Regulering van die Private Sekuriteitsbedryf 1. Die Bylae word deur die volgende Bylae vervang: Bylae TABEL VAN MISDRYWE Hoogverraad. Sedisie. Sabotasie. Terrorisme. Openbare geweld. Brandstigting. Kwaadwillige saakbeskadiging. Intimidasie. Verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Moord. Roof. Strafbare manslag waarby die gebruik van 'n vuurwapen of enige vorm van opsetlike geweld betrokke is. Menseroof. Aanranding met die opset om ernstig te beseer. [Onsedelike aanranding] Seksuele aanranding, gedwonge seksuele aanranding of gedwonge self-seksuele aanranding soos onderskeidelik beoog in artikel 5, 6 of 7 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007.
No. en jaar van wet Kort titel Omvang van herroeping of wysiging van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Mensehandel vir seksuele doeleindes deur iemand beoog in artikel 71 of van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007. Kinderdiefstal. Bedrog. Vervalsing of uitgifte van 'n vervalste stuk wetende dat dit vervals is. Huisbraak of betreding van enige perseel, hetsy ingevolge die gemenereg of statutêre reg, met die opset om 'n misdryf te pleeg. Diefstal, hetsy ingevolge die gemenereg of statutêre reg. Ontvangs van gesteelde goed wetende dat dit gesteel is. Afpersing. Regsverydeling. Meineed, hetsy ingevolge die gemenereg of statutêre reg. 'n Misdryf bedoel in Dele 1 tot 4, of artikel 17, 20 of 21 (vir sover dit op voornoemde misdrywe betrekking het) van Hoofstuk 2 van die Wet op die Voorkoming en Bestryding van Korrupte Bedrywighede, 2004. 'n Misdryf waarby die onwettige handel in afhanklikheidsvormende stowwe betrokke is. Enige misdryf ingevolge statutêre reg waarby 'n element van oneerlikheid betrokke is. Enige misdryf ingevolge die Wet op Gesinsgeweld, 1998 (Wet No 116 van 1998). Enige misdryf ingevolge die Wet op Ontplofbare Stowwe, 1956 (Wet No 26 van 1956). Enige misdryf ingevolge die Wet op die Regulering van Buitelandse Militêre Bystand, 1998 (Wet No 15 van 1998). Enige misdryf ingevolge wetgewing met betrekking tot die beheer oor die besit en gebruik van vuurwapens en ammunisie. Enige misdryf ingevolge die Wet op die Verbod op Onderskepping en Meeluistering, 1992 (Wet No 127 van 1992). Enige misdryf ingevolge die Wet op Intelligensiedienste, 1994 (Wet No 38 van 1994). Enige misdryf ingevolge die Wet op die Beveiliging van Inligting, 1982 (Wet No 84 van 1982). Crimen injuria. Enige misdryf ingevolge statutêre reg waarby wreedheid teenoor 'n dier betrokke is. Enige misdryf ingevolge enige wet met betrekking tot onwettige handel in of besit van edelmetale of edelgesteentes.
Enige misdryf ingevolge statutêre reg waarvoor gevangenisstraf vir 'n tydperk van meer as twee jaar, sonder die keuse van 'n boete, opgelê kan word. Enige sameswering, uitlokking of poging om enige van die bogenoemde misdrywe te pleeg.
Wet 15 van 2003 Wet op Springstof 1. Die wysiging van artikel 30 deur paragraaf (n) van subartikel deur die volgende paragraaf te vervang: "(n) enige misdryf waarby sabotasie, terrorisme, openbare geweld, brandstigting, intimidasie, verkragting of gedwonge verkragting soos onderskeidelik beoog in artikel 3 of 4 van die Wysigingswet op die Strafreg (Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede), 2007, ontvoering of kinderdiefstal betrokke is; of".
<fn>GOV-ZA.2007. Jan.151015.151015.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is vir my groot voorreg om vandag met u 'n paar gedagtes te wissel oor misdaad omdat dit in vandag se tye so maklik is om 'n slagoffer te word en daardeur net nog misdaadstatistiek te word?
Ons leef in 'n gemeenskap waar ons onself omring met mure en doringdraad, ons leef in 'n gemeenskap waar ons onsself toesluit agter tralies en waar die uitsig wat ons vanuit ons huise het lyk soos die van 'n tronk. Ons strate is nie meer veilig nie, ons perspektief het totaal verander omdat elke aksie wat ons doen gemeet word aan hoe veilig dit vir my en my kinders is. Daar is nie een van ons wat nie of direk of indirek die impak van misdaad op ons lewens gevoel het of 'n slagoffer was nie.
Ek gee graag kort oorsig oor misdaad statistieke wat in 2006 vrygestel is?
Hierdie syfers is egter nie die ware prentjie nie. Die algemene verwagting is byvoorbeeld dat slegs sowat 50% van verkragtings en poging tot verkragting aangemeld word. Benewens die fisiese trauma van verkragting of 'n aanval, is een van die ergste gevolge van sulke misdade vir SuidAfrikaanse vroue die herbevestiging van die persepsie dat vroue, en spesifiek meisies, swak slagoffers en maklike teikens vir mishandeling is. Daar is bereken dat misdaad die land ongeveer R30 miljard 'n jaar kos wat 'n astronomiese bedrag is wat eerder ander belangrike prioriteite vir die land se ontwikkeling kon befonds?
Terwyl dit lyk asof misdaad op straat 'n afname kan beleef is daar kommer oor die misdaad wat in ons huise afspeel agter ons hoË mure en waarvoor die gemeenskap sy oË sluit en daarmee stilswyend goedkeuring verleen.
Hiervan bly kindermishandeling waarskynlik een van die mees skokkendste. Skrikwekkend is dat in 83% van hierdie gevalle ken die slagoffers die oortreders. Weer eens wys statistieke dat slegs 15 uit 100 gevalle aangemeld word. Die mishandeling van kinders word beskou as misdaad wat nie raakgesien word nie en dit lyk asof die gemeenskap sy gevoel van omgee verloor het. Daarom is hierdie inisiatief soveel te meer belangrik want dit lyk asof die gemeenskap in die geval nie sy kinders vergeet nie?
Duisende vroue en kinders word aan geweld en seksuele misbruik in hul eie huise onderwerp. Dikwels is dit juis diegene wat die naaste aan hulle is wat die kinders en of vrouens mishandel en verneder.
Die provinsiale regering van die Wes-Kaap sit nie op sy louere en verwag dat ander organisasies moet inspring en help om slagoffers by te staan en te ondersteun nie. Daar is veel eerder 'n interaksie tussen regeringsdepartemente, nie-regeringsorganisasies, kerkorganisasies en belangegroepe wat almal tot 'n mindere of meerdere mate inspring om die lot van slagoffers te verlig en bystand te verleen waar nodig.
Dit is een van die redes waarom die WesKaap en die nasionale Departement van Onderwys programme in ons skole aanbied om jong dogters toe te rus met selfverdedigingsvaardighede om terug te kan slaan. Die Slaan Misdaad Hokveldtog verminder nie net die kanse dat vrouestudente aangeval sal word nie, maar spreek ook die wanindruk aan dat vroue en meisies hulleself nie kan verdedig nie en magteloos is. Ons kinders moet geleer word dat mishandeling nie 'n norm is nie, en dat geweld die uitweg van lafaards is wat nie in die gemeenskap tuishoort nie?
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid werk saam met die Departement van Maatskaplike Dienste om vrywilligers op te lei om met die berading van verkragting slagoffers te help, en ook om polisiebeamptes in staat te stel om sulke gevalle op 'n behoorlike en sensitiewe wyse te hanteer.
Voorts het die Wes-Kaapse Onderwysdepartement se projek Veilige Skole 'n begroting toegewys om veiligheidskomitees by elke skool dwarsdeur die provinsie in te stel om veiligheidsplanne vir goedkeuring en inwerkingstelling voor te lÊ.
GemeenskapspolisiËringsforums het groot rol te speel in die herstel van vertroue en die bou van bande tussen die gemeenskap en die polisie?
Veiligheid by skole veldtog.
Bou van vennootskappe met die SAPS.
Dit alles gesÊ is dit duidelik dat alles wat gedoen word slegs reaktiewe stappe is en dat daar dieper liggende probleem in die gemeenskap teenwoordig is. Ons lewe in?
 Algemene benadering van selfgesentreerdheid en 'n gebrek aan omgee vir andere?
Wat egter kommerwekkend is, is dat ongeveer 3000 jongmense per maand in die Wes-Kaap gearresteer word. 50% van ons leerders verlaat die skole vroeg wat nie help om die werkloosheid wat tans op 26,8% staan te verlig nie.
Iemand het eenkeer gesÊ dat as 10% van mense rooi lig verontagsaam dan word dit norm en word dit algemene gebruik. Geen regering - op watter sfeer ookal kan alleen die taak aanpak om mense weer op die regte pad te bring nie. Wat ons nodig het is 'n morele herlewing waartoe elke individu homself verbind Oud President Mandela het gepraat van RDP van die siel?
Moraliteit hou die sleutel tot 'n gesonde gesinslewe, en 'n gesonde gesinslewe is die sleutel tot soveel goed waarna ons streef, soos suksesvolle opvoeding, 'n misdaadvrye samelewing, standvastige en vredeliewende gemeenskappe - om maar 'n paar te noem. Elkeen van ons moet vandag persoonlik onderneem om 'n verskil by ons huise te maak. Ons moet ons houdings, ons waardes en ons sedes ondersoek.
Daarom het die regering begin met veldtog van morele hernuwing en het ons juis in die Wes-Kaap al verskeie werkswinkels gehad oor die morele hernuwing wat so nodig is - ook in ons eie gemeenskap?
Ons het 'n nuwe moraliteit nodig op elke terrein van ons lewe want ons het 'n samelewing geword wat sy oË gesluit het vir die lot van diegene rondom ons, ons het 'n samelewing geword wat die materiËle jaag en nie omgee wie in die proses seerkry of benadeel word nie. Ons het samelewing geword wat hul oË sluit vir die seer van kind wat mishandel word en ons het samelewing geword wat diegene verwerp wat MIV/Vigs onder lede het?
Ek wil graag ook in die verband waardering uitspreek teenoor die vrywilligers in die GemeenskapspolisiËringsforums wat onvermoeid werk, saam met die SAPD, om die ideaal van misdaadlose gemeenskap te vestig?
Dit is inisiatiewe wat uit die gemeenskap kom wat instrumentele rol kan speel in die herstel van vertroue tussen die polisie en die gemeenskap. Projekte wat in vennootskap tussen die gemeenskap en die SAPD plaasvind sal ongetwyfeld bydrae daartoe om misdaad te beperk en ons omgewings weer leefbaar en vry van kriminele aktiwiteite te maak?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2007.aug.163032.163032.2010-03-24.af.txt</fn>
Die name van twee Wes-Kaapse Hospitale gaan verander. Die Hottentots Holland Hospitaal in die Helderbergkom verander na die Helderberg Hospitaal terwyl die Eben Dönges Hospitaal op Worcester voortaan as die Worcester Hospitaal bekend sal staan.
Die naamsveranderinge is geinspireer deur die lede van die publiek wat tydens Imbizo saamtrekke verlede jaar besware oor die huidige name geopper het.
Na afloop van die Imbizo's het Minister Uys die publiek in koerantadvertensies genooi om kommentaar op die huidige name te lewer. 'n Aantal voorstelle is ontvang en na verdere konsultasie het Uys besluit om die name te verander na die omgewings waarbinne hulle geleë is.
Ek glo die name sal byval vind by die meeste mense in die Wes-Kaap en dat hulle trots sal wees op hul plaaslike hospitale sê Uys.
Kommunikasie vir die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2007.aug.163032.2010-03-24.af.txt</fn>
Die name van twee Wes-Kaapse Hospitale gaan verander. Die Hottentots Holland Hospitaal in die Helderbergkom verander na die Helderberg Hospitaal terwyl die Eben Dönges Hospitaal op Worcester voortaan as die Worcester Hospitaal bekend sal staan.
Die naamsveranderinge is geinspireer deur die lede van die publiek wat tydens Imbizo saamtrekke verlede jaar besware oor die huidige name geopper het.
Na afloop van die Imbizo's het Minister Uys die publiek in koerantadvertensies genooi om kommentaar op die huidige name te lewer. 'n Aantal voorstelle is ontvang en na verdere konsultasie het Uys besluit om die name te verander na die omgewings waarbinne hulle geleë is.
"Ek glo die name sal byval vind by die meeste mense in die Wes-Kaap en dat hulle trots sal wees op hul plaaslike hospitale" sê Uys.
Kommunikasie vir die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2007.feb.152426.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Vlakte Natuur-inisiatief, wat daarop gerig is om 'n volhoubare bestuur van stedelike natuurbewaringsterreine in die stad Kaapstad te vestig, gaan met drie verdere biodiversiteit netwerke uitgebrei word - by Harmony-vlakte, Mamre en Silverstroomstrand. Dié uiters suksesvolle vennootskap, wat in 2002 van stapel gestuur is, het kapasiteit geskep vir vier loodsprojekte by Wolfgat Natuurreservaat, Macassar-duine, die Edith Stephens Vleilandpark en Harmony Vlakte Natuurreservaat. Kaapse Vlakte Natuur het R307 000 verkry vir die nuutste uitbreiding en die Stad sal die bydrae vir die tydsduur van die twee-jaar projek nadoen.
Die Munisipale Afbakeningsraad het 'n voorstel om die Drakenstein Munisipaliteit, Kaapse Wynland en Stellenbosch by Kaapstad in te sluit, verwerp. Die raad het ook besluit om twee Weskus-plase uit Kaapstad se munispale grense te onttrek en by die Swartland en Weskus munisipaliteite te voeg.
Die Stadsraad het die besteding van 'n R2,3 miljoen-skenking, voor die einde van Junie 2007, van die Nasionale Departement van Waterwese en Bosbou goedgekeur vir die gemeenskapsgebaseerde Masibambane projekte.
Die Stadsraad het die uitleg van die Claremont Boulevard, wat die ou Claremont verbypad vervang, goedgekeur.
Vyf stukke grond wat vir die N2 Gateway projek geoormerk is, sal deur die Stad Kaapstad aan die Provinsiale Departement van Plaaslike Regering en Behuising oorgedra word. Die eiendomme is Joe Slovo in Langa, New Rest in Guguletu, Boystown in Crossroads, Delft dorpe 7-9, en Delft Symphony. In ruil daarvoor onderneem die provinsie om die Stad se behuisingstoekenningsbeleid toe te pas; grond te gee in Ocean View, wat die stad benodig om klip te stoor wat van 'n aangrensende behuisingsontwikkeling verwyder word; en grond oor te dra in Blackheath wat die Stad benodig om die Happy Valley behuisingsprojek te implementeer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2007.feb.152604.152604.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring Deur Minister Pierre Uys, Minister Van Gesondheid In Die Wes-Kaap, Oor Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS) en Kondoom Bewustheidsweek: 11 - 17 Februarie 2007.
miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word - dit beteken gemiddeld 22 kondome per volwasse man. Die vraag in sekere woongebiede is egter heelwat hoër en tot gemiddeld 100 kondome per volwasse man sal in daardie areas versprei word " sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.
n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane. Selfs 'n klein bietjie waterige afskeiding kan al 'n aanduiding van 'n SOS wees.
Sere, vratte of blase om die geslagsdele, pynlik of nie.
Geswelde kliere naby die geslagsdele.
alle seksmaats, indien daar meer as een is (alhoewel dit nie aanbeveel word nie) oorhaal om ook behandeling te kry al is daar geen tekens van infeksie nie.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry. Indien die volle kursus nie voltooi word nie, al dink die persoon hy is gesond, is dit nie noodwendig die geval nie.
Indien daar voortgegaan word met geslagsomgang kan die siekte hom herhaal, selfs na behandeling.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.2007.feb.152604.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring Deur Minister Pierre Uys, Minister Van Gesondheid In Die Wes-Kaap, Oor Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS) en Kondoom Bewustheidsweek: 11 - 17 Februarie 2007.
"50 miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word - dit beteken gemiddeld 22 kondome per volwasse man. Die vraag in sekere woongebiede is egter heelwat hoËr en tot gemiddeld 100 kondome per volwasse man sal in daardie areas versprei word " sÊ Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hÊ nie" sÊ Uys.
Uys het gesÊ 300 000 vrouekondome is ook vrylik beskikbaar in 66 gesondheisfasiliteite en vrouens het ook 'n verantwoordelikheid om SOS te voorkom.
'n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sÊ jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeË stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sÊ een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane. Selfs 'n klein bietjie waterige afskeiding kan al 'n aanduiding van 'n SOS wees.
Sere, vratte of blase om die geslagsdele, pynlik of nie.
Geswelde kliere naby die geslagsdele.
alle seksmaats, indien daar meer as een is (alhoewel dit nie aanbeveel word nie) oorhaal om ook behandeling te kry al is daar geen tekens van infeksie nie.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry. Indien die volle kursus nie voltooi word nie, al dink die persoon hy is gesond, is dit nie noodwendig die geval nie.
Indien daar voortgegaan word met geslagsomgang kan die siekte hom herhaal, selfs na behandeling.
Minister Uys het gesÊ die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2007.jun.157089.157089.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om sommer heel aan die begin vir almal wat vandag hier teenwoordig is dankie te se vir bereidwilligheid om hierdie konferensie saam met ons by te woon.
Dit is vir ons 'n teken dat u saam met ons besorgd is oor die welstand van ons mense op die platteland en dan veral met betrekking tot alkohol en dwelm misbruik. Hierdie konferensie is 'n voortvloeisel van die pad waarop ons begin loop het toe ons in 2004 aan bewind gekom het en gesluit het dat veral plaaswerkers se nood op vele terreine pertinente aandag moet kry. Meeste van u weet dat die gevolg hiervan die strategiese plan vir plaaswerkers is wat in Desember 2005 deur die Kabinet van die Wes-Kaap goedgekeur is. Ons het onsself daartoe verbind om die lot van plaaswerkers en die hele plaaswerker gemeenskap te verbeter en ons is elke dag doelgerig daarmee besig onder leiding van die Sub-program plaaswerker ontwikkeling binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap.
Vir ons as regering in die Wes-Kaap is die welstand van die mense wat hier woon die belangrikste. Ons sê die menslike element is die beginpunt van alle aktiwiteite in ons strewe om 'n tuiste vir almal te skep. Dit is alom bekend dat die Departement van Landbou in die Wes-Kaap 'n baie hoë premie plaas op die lewensomstandighede van die plaaswerker gemeenskap.
Ek is besorg oor die morele verval wat daar onder ons plaaswerker gemeenskap is. Ons het dit die afgelope 36 maande ons taak gemaak om by die plaaswerkers self te hoor wat die probleme is waarmee hulle worstel en hulle het alkohol misbruik ook as een van die knelpunte op die agenda geplaas.
Baie van u wie vandag hier teenwoordig is, is reeds op een of ander manier saam met ons by die implementering van die strategiese plan betrokke en sommige van u organisasies kry op een of ander wyse steun van die Departement af om 'n verskil aan plaaswerkers se lewe te maak.
Hoekom is dit belangrik dat ons 'n konferensie soos hierdie moet hou Dit word bereken dat die ekonomiese koste van alkohol misbruik in die Wes-Kaap meer as R1 Biljoen jaarliks oorskry en dat meer as 'n kwart van mense wat alkohol oor naweke in die Wes-Kaap gebruik die normale risikovlakke oorskry?
Die invloed wat alkohol op jou en my lewe en die ekonomie het, kan in die volgende syfers gesien word: As gevolg van alkohol misbruik bereik slegs 65% van werkers hulle volle potensiaal in die werkplek. Mense wat alkohol misbruik is 4 keer meer in ongelukke betrokke as ander mense en is meer as 5 keer meer afsiek as mense wat nie alkohol misbruik nie. Tussen 40 en 60 % van mense wat in ongelukke sterf is onder die invloed van drank gewees.
Ons kan voortgaan om vele ander syfers vir u aan te haal, maar ek glo dat u 'n idee het waarvan ons praat.
Ons kan egter alkohol misbruik oorwin net soos ons in die verlede ander gesondheids gebreke oorkom het. Voorkomings en vroeë behandelingsprogramme onder misbruikers van alkohol sal ons help om die verskil te maak daar waar dit die belangrikste is, naamlik in die huishouding.
Daar is vandag al baie organisasies wat met baie kundigheid in hulle midde rondgaan wat bereid is om betrokke te raak en ons sal beslis daaraan moet dink om 'n formele aksie aan die gang te kry. Vroeë diagnose en nuwe behandelingstegnieke, mediese behandeling, opvoeding en bewusmaking en huisvesting kan geaffekteerde persone in staat stel om produktiewe lewes te ly en sodoende miljoene rande te spaar wat weer benut kan word teen die siekte asook vir armoede verligting.
Ek wil u versoek om van hierdie konferensie gebruik te maak om na oplossings te soek eerder as om beskuldigings te slinger. Ek wil hê u moet vir uself die vraag afvra watter bydrae kan u organisasie verder lewer binne spanverband eerder as wat u op u eie wil probeer om alles te vermag. Somtyds is ons besig om ons kragte te vermors met duplisering van programme terwyl ons van mekaar se kundigheid gebruik kan maak en dus meer tyd en energie kan spaar wat ons met verdere onwikkelings programme en navorsing kan doen.
Die vraag is hoeveel mense bereik ons werklik en op hoeveel mense se lewens maak ons 'n impak. Hoeveel gemeenskappe leef nie maar van dag tot dag sonder hoop nie en soek uiteindelik hulle hoop deur die nek van 'n bottel of die tuit van 'n papsak nie.
Watter programme stel ons tot mense se beskikking sodat hulle hulle tyd meer effektief kan deurbring. Watter vorme van tydverdryf is daar binne ons gemeenskappe wat mense weghou van verveeldheid en uiteindelike vergrype aan drank en dwelms.
Ons kan dit slegs doen as ons vennote het wat elke dag saam met ons werk om hulle toe te rus om soos mense te leef wat hoop het op 'n beter toekoms. U wie vandag hier is, is hierdie tipe vennote wat daagliks aangaan met u programme om by skole, op plase en dorpe en elke moontlike geleentheid mense bewus te maak van die probleem, omdat u saam met ons die lewensomstandighede van al ons mense wil verbeter en omdat u glo in die mensemateriaal van die Provinsie.
Daar is egter ook 'n ander aspek wat ek wil aanraak en dit is ons geestelike lewe en die rol van die kerk.
Veral in Landbou is 'n mens elke dag deeglik bewus van jou afhanklikheid van die Skepper en u wat meestal ook op plase werk sal weet dat die daar baie faktore buite ons beheer is wat 'n rol speel in die sukses van boerdery, waar ons totaal uitgelewer is aan die genade. So kan jy die wonderlikste oes op die land hê, maar dit kan in 'n oogwink uitgewis word deur 'n haelstorm of ons kan die beste planne hê, maar as die reën wegbly dan vrek die vee van dors of is daar nie water om mee te besproei nie.
So praat die Bybel op baie plekke oor die landbouer en die saad wat op goeie en slegte grond gesaai is, wat opgekom het en mooi gegroei het en van ander saad wat deur die dorings verdring is. Dit praat ook oor die arbeider wat sy loon werd moet wees en oor ons verhouding as werkgewer en werknemer teenoor mekaar. So praat die Woord ook oor hoe ek as ouer teenoor my kind moet optree en hoe ons as man en vrou teenoor mekaar moet optree. Dan is daar ook die groot boodskap oor Liefde van God vir ons as mense en die Hoop wat Hy aan ons gee en die mooi boodskap dat ons nie as hopelose mense moet leef nie, maar soos mense wat vol hoop is vir die toekoms. Ek wil vandag vir die kerk vra om asseblief ons hande te vat in die poging om ons mense te bevry van die slawerny van drank en algehele morele verval. Kom word u ook deel van ons poging om ons mense op te hef. Help ons om die grond voor te berei en die saad te saai.
As minister in die Wes-Kaapse regering moet ek vir u sê dat ons as ANC Regering werklikwaar hoop vir ons mense vir die toekoms wil gee. President Mbeki het verlede jaar in sy openingsrede van die Parlement gesê dat ons as Suid-Afrikaners 'n tydperk van hoop tegemoet gaan.
Ek wil weereens 'n beroep op u doen dat ons hierdie konferensie sal gebruik om oplossings te vind en planne op die tafel te plaas sodat ons wel vir ons mense hoop vir die toekoms kan skep.
<fn>GOV-ZA.2007.oct.161970.161970.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie weereens vir die uitnodiging om vanaand hier saam met u te kan wees by 'n geleentheid wat nie net vir u nie, maar ook vir my, elke keer 'n besondere groot hoogtepunt is.
Ek wil aan die begin vir almal wat betrokke was om van hierdie jaar se kompetisie en vanaand so 'n groot sukses te maak, baie dankie sê en veral vir Cerina Kruger wat 'n groot aandeel het aan beide die reël van die kompetisie en die pragtige funksie vanaand.
Ek weet dat u as plaaswerkers baie ernstig oor die kompetisie is en dat u wat deelneem, trots is daarop om u spesifieke plaas te verteenwoordig. Ek weet ook dat die kompetisie elke jaar strawwer en strawwer word en dat baie van u wat deelneem, nie net hier opdaag nie, maar dat u uself deeglik voorberei met kennis van die afdeling waarin u op die plaas werk. Die beoordelaars verseker my dat u daarin geslaag het om hulle te beïndruk, nie net met u praktiese kennis van u werk nie, maar dat u ook 'n grondige kennis het van die teorie en die wetlike vereistes wat van toepassing is op u vakgebied.
Ek glo dat die produsente wat hulle werkers inskryf vir die kompetisie net soveel waarde heg aan die kompetisie as u wat daaraan deelneem. Daarom wil ek seker maak dat u as werkers diep bewus sal wees van die waardering wat die produsente het vir die bydrae wat u maak om van Landbou in die Wes-Kaap 'n vertoonvenster vir ander Provinsies te maak. Hierdie kompetisie is nie net 'n manier om erkenning te verleen aan die werk wat u doen nie, maar dit is ook deel van die bewustheid van die produsente dat u as werkers bemagtig moet word met kennis en vaardighede om u te slyp tot trotse deelnemers aan die ekonomie van die land. Ek wil vir u en die Produsente wat hulle werkers aan die kompetisie laat deelneem dankie sê.
Die sukses van die Kompetisie word weerspieël in die groei oor die afgelope klompie jare daarvan na die verskillende streekskompetisies wat uitloop op die Provinsiale kompetisie waar die mededinging baie straf is.
Baie dankie ook aan Sanlam wat die hoofborg van die kompetisie is en daardeur wys dat u werklik glo aan die ontwikkeling van menslike kapitaal binne Landbou.
Vir ons bly die ontwikkeling van menslike kapitaal een van die sleutel uitdagings in die ontwikkelingsprogram, nie net van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap nie, maar vir die Landbousektor in sy geheel. Die geleerde mense sê die onwikkeling van Menslike Kapitaal onderskryf die beginsel dat hoe meer opleiding en vaardigheid die mens ontvang, hoe meer produktief raak hy en word hy in staat gestel om makliker en vinniger aan te pas by veranderende omstandighede en tegnologiese-ontwikkeling. Dit staan in skrille kontras teenoor diegene wat geen opleiding ontvang of verborge talente ontwikkel nie en gevolglik nie die nodige aanpassings en vordering kan maak nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ons as Regering in die Wes-Kaap glo dat die ontwikkeling van ons Menslike Kapitaal 'n beduidende bydrae kan lewer tot die doelwitte van die IKapa Elihlumayo strategie.
Ek wil vanaand sonder vrees vir enige teenspraak sê dat daar die afgelope paar jaar geweldig baie gedoen is om die lewe en werksomstandighede van u as plaaswerkers te verander. Wanneer 'n mens oor verandering praat, glo ek moet 'n mens by jouself begin en die vraag vra wat is my eie ingesteldheid om my eie omstandighede te verander en tweedens wat is daar in my ingesteldheid om verandering rondom my te weeg te bring.
Soos wat ek van die beoordelaars verstaan is daar baie van u wat aan die kompetisie deelgeneem het wat beslis 'n behoefte het om u kennis te verbreed en u vaardighede uit te brei. Ons is daar om u te help deur middel van die groot verskeidenheid programme wat ons by die Departement se opleidingsentrums aanbied.
Dit is egter nie genoeg nie. Ons wil hê dat u, u kinders moet lief maak vir landbou, sodat hulle hulleself kan bekwaam vir die landbou deur formele opleiding. Daarvoor maak ons beurse beskikbaar sodat plaaskinders hulle op Elsenburg kan kom toerus om hulle plek vol te staan binne Landbou.
Daar word so maklik gedink dat as jy in 'n Landbou-rigting studeer of werk dat jy die een gaan wees wat net die vrugte moet pluk of die persoon wat die trekker moet ry. Dit is belangrik en nodig dat daar persone is wat daardie werke kan doen. Dit is ook nodig dat daar persone is wat die verskillende kultivars van vrugte kan verduidelik, navorsing kan doen, die grond kan ontleed en sê hoe dit verwerk moet word, die vrugte kan bemark en so kan ek aangaan. Dus, is dit uiters belangrik dat ons jeug besef dat beroepe in Landbou, net soos in baie ander industrieë, sekere vaardighede benodig. Baie beroepe in Landbou is 'n wetenskap en dit gaan verder as net op die plaas werk. Daar moet veeartse, landbouingenieurs en voorligters wees om die landbousektor en sy werknemers te kan ondersteun. Vir baie van u is dit nog nie te laat om gebruik te maak van die opleidings- geleenthede wat deur die departement aangebied word nie.
Ek praat baie oor vennootskappe en die krag wat vennootskappe het om verandering te bring en omstandighede te verbeter. Ek wil weer vanaand by u as plaaswerkers 'n pleidooi lewer dat u met u werkgewer in 'n vennootskap sal gaan om as 'n span u omstandighede te verander en ook die belange van Landbou en die Land op hierdie manier te dien.
Ek wil vanaand 'n ernstige pleidooi lewer en vir u vra om 'n oomblik stil te sit en 'n kwaliteitsbesluit te neem om deel te word van 'n span saam met die Regering en die produsente en daardie organisasies wat u lewensomstandighede wil verbeter. U moet ons help om oplossings te soek vir alkoholmisbruik, familiegeweld, dwelmmisbruik, tienerswangerskap en vele ander relevante aangeleenthede wat u lewe of die van u familie raak.
Ek wil afsluit deur aan wenners te sê: Baie geluk. U moet weet dat die druk nou groot is en dat die uitdagings nou voorlê. U moet waardige wenners wees. Daar is mense wat voor u hierdie kompetisie gewen het en vandag reeds voorlopers is en as voorbeelde kan dien van wat vermag kan word as jy elke dag aan jou drome en ideale werk om dit 'n werklikheid te maak. Sterkte ook vir u wat nou aan die Provinsiale kompetisie gaan deelneem. Ons gaan u dophou om te sien hoeveel van die Bergrivier se mense is ook Provinsiale kampioene.
<fn>GOV-ZA.2007.oct.162284.162284.2010-03-24.af.txt</fn>
Wêreld Voedseldag is 'n baie belangrike datum op die landboukalender, nie net hier by ons nie maar dwarsdeur die wêreld, aangesien 16 Oktober die datum is waarop die Voedsel en Landbou Organisasie van die Verenigde Nasies in 1945 gestig is. Die tema vir Wêreld Voedsel Dag 2007 is "DIE REG TOT VOEDSEL".
Dit is die reg van elke persoon om gereelde toegang te hê tot genoegsame, voedsame en kultureel aanvaarbare voedsel om 'n aktiewe gesonde lewe te lei. Dit is die reg van elkeen om hom of haarself op waardige wyse te voed eerder as om gevoer te word?
Met meer as 850 miljoen mense wat dwarsdeur die wêreld honger ly is die reg tot voedsel nie net 'n ekonomiese morele en politieke gegewe nie, maar rus daar ook 'n wetlike verpligting op regerings dwarsoor die Wêreld om seker te maak dat daar genoegsame voedsel is vir die mense van die land.
Die Regering van die Wes-Kaap is baie ernstig oor voedselsekuriteit aangesien die grondwet van ons land voedselsekuriteit as 'n basiese mensereg beskou.
Daarom is dit die reg van elke Suid-Afrikaner om te alle tye toegang te hê tot genoeg veilige en voedsame voedsel en maak die Departement van Landbou in die Wes-Kaap jaarliks in sy begroting voorsiening vir die vestiging van voedseltuine en ander projekte om van ons mense in staat te stel om selfvoorsienend te wees deur middel van hierdie projekte.
We say that we recognise food security as a priority and it is our duty to create sustainable interventions to prevent food insecurity through agricultural solutions as a contribution to a sustainable safety net. And in our Mission Statement it is very aptly stated and I quote: "To enhance the economic, ecological and social wealth of the people of the Western Cape through reducing hunger in the Western Cape."
Ek het reeds gesê dat die FOA bereken dat daar meer 850 miljoen mense deur die wêreld honger ly. Tydens die wêreld voedsel beraad wat in 1996 in Rome gehou is en ook weer 5 jaar later tydens die wêreld voedsel beraad in 2002, het wêreldleiers onderneem dat hierdie syfer teen 2015 met die helfte verminder moet wees.
Ons is gelukkig dat Suid-Afrika selfonderhoudend is wat die beskikbaarheid van voedsel aan betref, maar ten spyte hiervan is daar baie mense wat daagliks honger ly en selfs gevalle waar mense aan wan en ondervoeding ly. Die hartseer hiervan is dat dit in baie gevalle ons kinders en bejaardes is wat die swaarste getref word. In baie gevalle is die kos beskikbaar, maar mense het nie die finansiële middele om dit te koop nie. Met ander woorde, mense ly honger as gevolg van armoede.
Dit is om hierdie rede dat die voedselsekuriteitsprogram van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap op twee bene staan, naamlik om programme te volg wat daarop ingestel is om mense in staat te stel om die nodige finansiële middele te bekom en sodoende armoede te verlig en tweedens is ons daarop ingestel om ons mense te help om hulle eie voedsel te produseer.
Binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ons oor die laaste paar jaar 'n nuwe program gevestig met die naam van FSD of anders gestel Farmer Support and Development. Die mandaat van hierdie program is om om te sien na voedselsekuriteit, vestiging van nuwe boere, verdere ondersteuning van nuwe boere en ook die ontwikkeling van plaaswerkers.
Die sub-program Voedsel Sekuriteit koördineer en vestig nuwe voedselproduksie projekte wat op hulle beurt weer inpas by die geïntegreerde voedsel sekuriteit strategie van die Nasionale Departement. Ons het ook amptenare in die vyf streke wat baie nou met die gemeenskap werk om voedseltuine te vestig wat aan families of gemeenskappe voedsel kan voorsien.
Dit het onder ons aandag gekom dat die werkloosheid in hierdie omgewing waar u woon, amper 90% is, en daarom maak baie van u staat op die maatskaplike toelae van die regering af. U area is deur die President geïdentifiseer as een waar daar op praktiese manier oplossing gevind moet word om u kwaliteit van lewe te verbeter?
By landbou is dit ons uitgangspunt dat waar mense gesond genoeg is en daar wil is om te werk, daar probeer ons u in staat stel om u eie bestaan te maak. Dit is dan ook om die rede dat ons hierdie 40 projekte op Murraysburg kom vestig. Ons gaan vir 40 families, 25 hoenders gee om boerdery te begin, met ander woorde ons gee 'n 1000 hoenders vir die mense van Murraysburg om u lewensomstandighede hier te verbeter?
Dit is in totaal 185 projekte.
Hierdie jaar is ons besig om R4,5 miljoen aan nuwe projekte te bestee. Ons hoop om hoeveelheid voedsel-sekuriteitsprojekte, en hiermee bedoel ek hoofsaaklik groentetuinprojekte, provinsiewyd met 20% uitbrei. So gaan ons byvoorbeeld meer as R4 miljoen net in die Kaapse Metropool op projekte spandeer. Terwyl landbou hoofsaaklik in die landelike gebiede gesentreer is, is hierdie een van die maniere waarop Departement Landbou sy bydrae lewer tot die werkloosheid en dus hongerstryd wat ook in stedelike gebiede hoogty vier?
Landbou speel belangrike rol in elkeen van ons se lewe. Ek wil so ver gaan as om vir u te sê dat sonder Landbou kan ons nie bestaan nie. Kyk maar net rondom u en u sal sien. Waar kom die klere vandaan wat u aan het Waar kom die kos vandaan wat u eet Waar kom die hout vandaan waarmee baie meubels van gemaak word en so kan ek aangaan?
Ons wil hê dat u ons vennote moet word om landbou in die Wes-Kaap te laat groei. U moet saam met ons daaraan werk dat ons kan sorg dat daar genoeg kos op die tafel is. Daardeur gaan u nie net sorg dat u nie honger ly nie, maar gaan u ook sorg dat u inkomste het om van te leef?
Hierdie regering het in die verkiesing van 2004 opnuut met u 'n kontrak aangegaan om armoede te beveg deur planne te implementeer en projekte in werking te stel waarby u as individue en as gemeenskap baat sal vind. So byvoorbeeld spandeer ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap amper 80% van ons totale begroting op programme en projekte wat daarop gemik is om die ongelykhede van die verlede uit te wis.
Ek wil ook terselfdertyd vir u as gemeenskap vra om u kinders bewus te maak van Landbou sodat hulle miskien eendag loopbaan in Landbou kan volg. Ons stel beurse aan jong kinders van plaaswerkers beskikbaar om op Elsenburg te kom studeer in landbou. Ons borg programme saam met ander regerings om van ons plaaswerkers oorsee te stuur om te gaan leer hoe word kaas en wyn gemaak in ander lande?
Ons wil hê dat u moet weet dat u nie alleen staan in u geveg teen armoede nie. Ons wil nie hê dat u moedeloos moet wees nie. Ons wil hê dat u mense van hoop moet wees.
Die Regering van die Wes-Kaap het 'n plan waarvan u deel is. Ons praat van 'n "tuiste vir almal" in die "Groeiende Kaap" of IKAPA ELIHLUMAYO". Hierdie twee begrippe is die basis waarvandaan die Regering van die Wes-Kaap werk om vir al die inwoners van die Provinsie te help veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat elkeen ware lid van die tuiste kan wees waarna ons as regering streef?
Elke huis het 'n fondament waarop dit gebou word, so het hierdie huis van IKAPA ELIHLUMAYO ook fondament, en hierdie fondament is, waardigheid, billikheid en welvaart. Ons wil hê dat elke persoon, ook jongmense, met waardigheid en billikheid hanteer sal word sodat ons almal ewe menswaardig sal voel. Dit is nie al nie. Ons wil welvaart skep sodat ons mense nie van maatskaplike pensioene en kindergrants afhanklik moet wees nie. Die geleerde mense praat van 'n paradigma skuif. Ek praat sommer van 'n kopskuif of "mindchange" As ons 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap wil skep, sal baie mense paradigma skuiwe moet maak sodat ons kan wegkom van maatskaplike afhanklikheid om ekonomies selfstandig te word. U moet nie na ander mense kyk om die dice vir jou reg te laat val nie. Jy moet jou eie dice skommel en homself gooi. Hou op om na ander te kyk vir aalmoesie anders gaan jy mens sonder hoop bly vir die res van jou lewe?
Ons het vandag hiernatoe gekom om vir u nuwe hoop te gee. Ek vra vir u om saam met ons te werk en te sorg dat hierdie programme oor 'n jaar van nou af, nie meer programme of projekte sal wees nie, maar volwaardige boerderye wat aan u 'n behoorlike inkomste sal verskaf en terselfdertyd sal sorg dat daar kos op die tafel is.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.2007MINSTANDAFR_v3.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Minimumstandaarde vir Dienste vir Slagoffers van Misdaad (die "Minimumstandaarde") is 'n inligtingsdokument wat ontwikkel is om u regte soos vervat in die Dienshandves vir Slagoffers van Misdaad in Suid-Afrika (die "Handves"), verder te verduidelik en om hierdie regte 'n werklikheid te maak. Die Slagoffershandves, saam met die Minimumstandaarde, het ten doel inligting te voorsien rakende die regering se verbintenis tot die verbetering van dienslewering aan slagoffers van misdaad. Die Minimumstandaarde poog om die minimumstandaarde vir dienste wat aan slagoffers van misdaad gelewer word, te verduidelik. Die Minimumstandaarde skets nie net basiese regte en beginsels nie, maar verstrek ook gedetailleerde inligting om u in staat te stel om u regte uit te oefen en om diensverskaffers in staat te stel om u regte te handhaaf soos in die Handves verduidelik. Dit kan geskied deur Minimum Standaarde uiteen te sit wat u van diensverskaffers verwag. Die Minimumstandaarde sal u help om almal wat by die strafregstelsel betrokke is, aanspreeklik te hou om te verseker dat u gepaste bystand en dienste ontvang.
Wanneer u misdaad aanmeld en getuienis in die hof lewer, speel u 'n deurslaggewende rol om die strafregstelsel meer responsief te maak vir die behoeftes van die samelewing en om te verseker dat oortreders aan die man gebring word. In ruil daarvoor moet die strafregstelsel vinnig en hoflik reageer en u met respek vir u waardigheid en privaatheid behandel en in u behoeftes voorsien. Die Minimumstandaarde is 'n poging om te verseker dat dit gebeur, deur u te bemagtig en u met die nodige inligting in staat te stel om u regte af te dwing. Die Minimumstandaarde is in vier dele verdeel. Deel I verstrek bondige agtergrondinligting oor u regte en skets wie toegang tot die regte het. Deel II verduidelik kortliks die prosesse in die strafregstelsel en wat met u sal gebeur as u 'n slagoffer van misdaad is en die misdaad by die polisie aanmeld. Deel III bevat die minimumstandaarde vir dienste wat u van die verskillende rolspelers in die strafregstelsel kan verwag, met verwysing na elke reg wat in die Slagoffershandves verduidelik word. Dit is die belangrikste deel van die Minimumstandaarde, want dit poog om die regte wat in die Handves genoem word, 'n werklikheid vir u te maak. Dit is in hierdie afdeling dat u sal sien dat 'n aantal van die beginsels van Herstellende Geregtigheid beliggaam is binne die regsraamwerk wat in die Slagoffershandves en die Minimumstandaarde verduidelik word. Deel IV skets die prosedures vir klagtes.
Ofskoon die rolspelers in die strafregstelsel sal poog om te verseker dat die onaangename gevolge van die misdaad nie vererger word deur wat later gebeur nie en sal probeer om u billik en hoflik te behandel en goeie diens aan u te lewer, kan dinge soms skeefloop. U kan dalk voel dat die dienste wat u ontvang het, nie voldoen aan die standaarde wat u redelikerwys verwag het nie. Hierdie afdeling verduidelik hoe om 'n klagte aanhangig te maak en bevat ook 'n adreslys met belangrike kontaknommers.
Die Minimumstandaarde is bedoel om die monitering van dienslewering mak-liker te maak omdat dit minimumstandaarde uiteensit waaraan diens-lewering gemeet sal word. Tersaaklike instansies, agentskappe en departemente sal die toepassing van regte en standaarde van dienste wat in die Minimum-standaarde uiteengesit is, moniteer, en as deel van hulle eie monitering kan hierdie agentskappe met u oorleg pleeg. Sommige van die resultate van hierdie proses van monitering en oorlegpleging kan gepubliseer word.
As u 'n slagoffer of misdaad is, kan u verwag dat die rolspelers in die strafreg-stelsel sal verseker dat u regte, soos in die Slagoffershandves uiteengesit, af-gedwing word en dat die minimumstandaarde van dienste soos in hierdie dokument uiteengesit, geïmplementeer word.
Vir die doel van hierdie dokument, en in ooreenstemming met die definisie vervat in die Verenigde Nasies se Verklaring van die Basiese Beginsels van Geregtigheid vir Slagoffers van Misdaad en Magsmisbruik (GA/Res/40/30), waarvan Suid-Afrika 'n ondertekenaar is, word 'n slagoffer van misdaad omskryf as 'n persoon wat benadeel is, insluitende liggaamlike of geestelike benadeling, emosionele lyding; ekonomiese verlies; of substansiële benadeling van sy/haar fundamentele regte, deur dade of versuim wat strydig met ons strafreg is.
Waar van toepassing, sluit die term 'slagoffer' ook die onmiddellike familie of afhanklikes van die regstreekse slagoffer in. 'n Persoon kan as 'n slagoffer beskou word ongeag of die dader geïdentifiseer, aangehou, vervolg of skuldig bevind is, en ongeag die familieverwantskap tussen die dader en die slagoffer.
Die bepalings vervat in die Minimumstandaarde is van toepassing op alle slag-offers sonder benadeling van enige aard op grond van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal of geboorte, soos uiteengesit in artikel 9 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet 108 van 1996).
Wat sal gebeur?
As 'n misdaad gepleeg is, sal die aanmelding daarvan by die SA Polisie-diens die strafregstelsel in werking stel. Die SA Polisiediens is daarvoor verantwoordelik om misdade te ondersoek en oortreders aan die man te bring. Sodra 'n aanklag aanhangig gemaak is, sal die polisie 'n dossier open en die aanklag ondersoek. As die polisie nie seker is of vervolging ingestel moet word nie, sal 'n formele aanklag nie onmiddellik ingebring word nie. Die polisie sal egter so 'n saak ondersoek en die polisiedossier aan die staatsaanklaer voorlê vir 'n beslissing.
Vanaf die oomblik dat 'n misdaad gepleeg en aangemeld is, is dit be-langrik dat al die beskikbare bewyse versamel en beskerm word op so 'n wyse dat dit sal help met die ondersoek van die saak en die daar-opvolgende verhoor. Beserings wat u opgedoen het of skade wat u gely het, kan u getuienis teen die beskuldigde staaf. 'n Mediese verslag moet opgestel en voorgelê word, waar van toepassing.
Wanneer iemand aangekla word, word die saak na die hof verwys, waar die staatsaanklaer verantwoordelikheid vir die vervolging in die saak aanvaar.
Die staatsaanklaer sal die feite van elke saak deeglik oorweeg.
Besluit dat daar voldoende bewyse vir vervolging is en met vervolging voortgaan.
Besluit dat meer inligting nodig is om 'n ingeligte besluit te neem en gevolglik die ondersoekbeampte gelas om die saak verder te onder-soek.
Om verskeie redes, soos openbare belang, besluit om die aanklag terug te trek.
Die aanklaer sal u belange in aanmerking neem by enige van hierdie besluite en kan ook besluit om die aanklagte te verander, afhangende van die feite van die saak.
U kan 'n spoedige en doeltreffende proses verwag, wat sal verseker dat die saak so gou moontlik voor die hof kom.
U kan verwag dat die aanklaer alle inligting rakende die borgverrigtinge van die ondersoekbeampte sal aanvra en dit aan die hof voorlê. Dit verseker dat die besluit om borg aan die beskuldigde toe te staan of te weier, met u beste belange en beskerming in gedagte, geneem word.
Voordat die aanklaer 'n pleit van skuldig aanvaar, sal hy/sy u belange, asook dié van u familie, in aanmerking neem.
Die polisie sal u inlig indien u as getuie in die hof moet verskyn. Die meeste sake word in die landdroshowe hanteer, en die meer ernstige misdrywe gaan na die Streekhof of die Hooggeregshof.
Om 'n saak vir verhoor voor die hof te bring kan, ingewikkeld wees, veral as verskeie mense daarby betrokke is. Diegene wat die saak hanteer, sal hulle bes doen om seker te maak dat dit so gou moontlik voor die hof kom.
Die ondersoekbeampte, die senior staatsaanklaer of 'n verteenwoordiger van die Kantoor van die Direkteur van Openbare Vervolging sal seker maak (na 'n behoorlike eerste assessering en waar daar aan sekere vereistes voldoen word) dat u op 'n getuiebeskermingsprogram geplaas word indien daar 'n moontlikheid bestaan dat u geïntimideer sal word.
Om in 'n hof getuienis te lewer, kan spanningsvol wees. Die betrokke partye - die polisie, die aanklaer en hofpersoneel - sal u so ver moontlik ondersteun, voorberei en van inligting voorsien oor wat waarskynlik gaan gebeur.
'n Getuiedagvaarding sal aan u beteken word, wat inligting bevat oor wanneer en waar die verhoor sal plaasvind. In sekere gevalle sal die ge-tuiedagvaarding gepaard gaan met 'n pamflet wat verduidelik wat in die hof sal gebeur. Indien u na 'n landdroshof gaan en enige vrae het oor die hoffasiliteite, moet u in verbinding tree met die ondersoekbeampte in die saak of, waar beskikbaar, 'n slagofferassistent en voorbereidingsbeampte, wat u na die regte persoon sal verwys wat u met die hof in aanraking sal bring.
Wanneer u by die hof aankom, sal u dalk duidelike aanwysings kry wat u sal help. As daar nie duidelike aanwysings is nie en u nie weet waar die hof is nie, kan u navraag doen by die Hulp/Inligting/Adviestoonbank om uit te vind in watter hofsaal u getuienis aangehoor sal word of oor die fasiliteite by die hof. U kan ook lede van die vervolgingspersoneel nader, wat enige vrae wat u oor prosedures het, sal kan beantwoord. Die aanklaer wat aan u saak toegewys is, sal vir u kan sê min of meer hoe lank u sal moet wag voordat u getuienis moet lewer.
Die aanklaer sal sy of haar bes doen om seker te maak dat u so gou moontlik geroep word om te getuig. Die aanklaer wat aan u saak toegewys is, sal indien nodig met u oorleg pleeg voordat u geroep word om te getuig. Soms is daar egter vertragings. U moet seker maak dat u betyds by die hof kom. U moet die aanklaer laat weet as u gaan laat kom of as u nie die hof op die bepaalde datum sal kan bywoon nie.
As u moet getuig, kan u in sekere gevalle 'n vriend of ondersteuner vra om saam met u na die hof te gaan. Nadat u getuig het, sal u meegedeel word of u die hof kan verlaat. U kan die res van die verrigtinge bywoon as u wil.
In sekere omstandighede kan u deur middel van 'n geslotebaan - televisi-estelsel getuig (dit beteken u is nie in die hof in teenwoordigheid van die beskuldigde nie maar in 'n ander vertrek).
U kan ook, as u jonger as 18 is en as die voorsittende beampte (d.i. die landdros of regter) van mening is dat u onredelike geestelike span-ning of lyding sal ondervind deur tydens die verhoor te getuig, deur 'n tussenganger bygestaan word en deur middel van geslotebaantelevisie getuienis lewer.
Indien u in die hof moet getuig, kan die verrigtinge in sekere omstan-dighede in camera (agter geslote deure) plaasvind.
'n Streng bewyslas word vereis voordat iemand skuldig bevind kan word. Die vervolging moet die beskuldigde se skuld bo redelike twyfel bewys. Dit kan beteken dat iemand wat na u mening skuldig is, onskuldig bevind word. Dit is nie 'n uitspraak oor u nie, maar berus op die sterkte van die vervolging se saak as geheel.
Die aanklaer sal in geskikte gevalle staatsgetuies roep om die saak teen die beskuldigde te versterk. 'n Tolk sal beskikbaar gestel word indien nodig. Die beskuldigde sal die geleentheid gebied word om u te ondervra (kruis-ondervraging), getuienis te lewer en getuies te roep. Nadat die hof al die getuienis vir die vervolging en die verdediging aangehoor het, sal die partye toegelaat word om die hof toe te spreek voordat uitspraak gelewer word.
Indien die beskuldigde skuldig bevind word, kan die vervolging en die verdediging getuienis aanvoer en die hof toespreek oor die vonnis wat opgelê moet word. Dit geskied deur middel van argumente ter verswaring (vir 'n swaarder vonnis) of versagting (vir 'n ligter vonnis) van die von-nis. Indien die betoog ter versagting van vonnis inligting insluit wat nie waar is nie, moet hierdie inligting aan die hof meegedeel word. In die vonnisopleggingstadium kan u vir vergoeding vra. As die hof vergoed-ing toestaan, word dit nie as 'n vonnis beskou nie, met die gevolg dat die toekenning gegee kan word benewens enige ander vorm van straf. 'n Hof kan ook 'n vonnis op sekere voorwaardes opskort, insluitende 'n voorwaarde dat die beskuldigde u moet vergoed. Waar toepaslik, kan die aanklaer 'n slagofferimpakverklaring voorlê of verdere getuienis lei met die oog op 'n gepaste vonnis.
Voordat die vonnis gevel word, kan die voorsittende beampte, die aanklaer of die verdediging versoek dat 'n proefbeampte of ander kundige persoon 'n verslag opstel oor u of die beskuldigde. Die verslag kan 'n evaluering insluit van die uitwerking wat die misdaad op u gehad het. Die inligting kan verkry word uit die verklaring wat u aan die polisie gemaak het, of die proefbeampte kan 'n persoonlike onderhoud met u voer of u kan versoek word om te getuig in die vonnisopleggingstadium.
Indien u van mening is dat die vonnis te toegeeflik is, kan u dit met die Senior of Beheeraanklaer bespreek, wat kan besluit om dit onder die aandag van die betrokke Direkteur van Openbare Vervolging te bring. Die Direkteur van Openbare Vervolging kan teen die vonnis appèlleer. Die appèl moet binne 'n vasgestelde tydperk aangeteken word.
'n Beskuldigde kan appelleer teen 'n skuldigbevinding/of die vonnis wat die hof opgelê het. Indien 'n appèl aangeteken word, kan u die aanklaer in die oorspronklike saak, of die staatsadvokaat wat die appèl hanteer, ver-soek om op hoogte gehou te word van verdere ontwikkelings in die saak, byvoorbeeld die datum wat bepaal is vir die appèlverhoor, of borgtog aan die beskuldigde toegestaan is, en die resultaat van die appèl.
Indien daar besorgdheid bestaan oor u veiligheid of dié van 'n staats-getuie, sal die polisie, die aanklaer of 'n verteenwoordiger van die Ge-tuiebeskermingseenheid u kan adviseer oor wat gedoen kan word vir beskerming. Hulle sal u so ver moontlik bystaan.
Die Departement van Korrektiewe Dienste sal verseker dat vonnisse van gevangenisstraf in ooreenstemming met die wet uitgedien word. Wan-neer die vrylating van die beskuldigde oorweeg word, sal die Departe-ment van Korrektiewe Dienste deeglike oorweging skenk aan die toesig oor die beskuldigde persoon wat op parool vrygelaat word.
U kan versoek om die verhore van die Korrektiewe Toesig- en Paroolraad (die "Paroolraad") by te woon. As u dit wil bywoon, sal u in kennis gestel word van die datum van die verhoor, en die Paroolraad sal u besware in aanmerking neem wanneer die vrylating van die beskuldigde op parool oorweeg word.
In elke geval waar die beskuldigde op parool vrygelaat word, sal die Paroolraad voorwaardes aan die vrylating van die beskuldigde heg indien die Raad dit in u belang ag.
Indien die beskuldigde, na vrylating op parool, optree op 'n wyse wat daarop dui dat hy of sy 'n risiko vir die openbare veiligheid kan inhou, of enige voorwaardes wat aan sy of haar vrylating gekoppel is oortree, kan hy of sy in hegtenis geneem word om die res van die vonnis in die gevangenis uit te dien.
Verskeie staatsdepartemente sal bystand aan u verleen. Die polisie sal help met krisisintervensie op die toneel; met verwysings vir mediese of sielkun-dige bystand; met die verduideliking van polisieprosedures; met die ver-skaffing van inligting oor u regte; met die verwysing na nieregerings- en gemeenskapsgebaseerde organisasies (NRO's en GGO's) of gemeenskaps-gebaseerde slagoffersteundienste; met die versekering van u veiligheid op die toneel van die misdaad; en met die verskaffing van advies aan u oor misdaadvoorkoming.
As daar enige verdere bedreiging is na die vonnis, moet die ondersoek-beampte of die aanklaer onmiddellik met die kantoor van die Getuiebesk-ermingseenheid in verbinding tree.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en ander verskaffers van maatskaplike dienste sal, indien beskikbaar, emosionele en praktiese steundienste lewer, wat hofvoorbereidingsprogramme kan insluit.
Gesondheidsorgwerkers sal verseker dat u regte soos in die Handves van Pasiënte se Regte vervat, gehandhaaf word.
Die Departement van Onderwys sal verseker dat daar intervensieprogramme soos berading, verwysing en steunprosedures is vir slagoffers binne die onderwysstelsel.
U kan verwag dat al die rolspelers in die strafregstelsel u billik, met respek vir u waardigheid en privaatheid en op 'n sensitiewe wyse sal behandel.
die gesprek met u gevoer sal word in 'n taal wat u verstaan, en as die persoon wat met u praat nie 'n taal praat wat u verstaan nie, kan u vra dat 'n tolk verskaf word; en u kan vra dat die gesprek met u gevoer word deur 'n lid van die polisie wat van dieselfde geslag as u self is, en indien beskikbaar, sal u versoek toegestaan word.
'n steunpersoon ('n familielid of vriend) sal toelaat om saam met u na die hof te gaan; en u sal toelaat om, op versoek en indien fasiliteite beskikbaar is, afsonderlik van die beskuldigde of sy of haar getuies in die saak, te wag.
u nie die saak op u eie sal hoef te hanteer nie; as u die saak nog nie by die polisie aangemeld het nie, sal die maatskaplikediensverskaffer u help om dit te doen; en as u 'n slagoffer van 'n seksuele misdryf is, die polisie u klere as bewys-stukke sal wil hê, in welke geval u die maatskaplikediensverskaffer kan versoek om u te help om ander klere te kry.
u versoek sal word om in te stem tot 'n mediese ondersoek of behandeling, maar dat u ingelig sal word dat u enige mediese aandag of sielkundige steun kan weier, in welke geval die gevolge daarvan aan u verduidelik sal word.
hulle sal verseker dat alle mediese inligting in u saakrekords opgeneem word; en u so gou moontlik en met inagneming van u regte soos in die Handves van Pasiënte se Regte vervat, behandel sal word.
indien u die Paroolraad-verhoor bywoon en 'n inset moet lewer, u enige persoon van u keuse kan vra om u na die verhoor te vergesel vir ondersteuning; en indien u die Paroolraad-verhoor bywoon, alles moontlik gedoen sal word om u teen verdere viktimisering en traumatisering gedurende die verhoor te beskerm.
daar van u verlang sal word om die ondersoekbeampte in kennis te stel van u adres, kontakbesonderhede en verblyfplek totdat die ondersoek en die verhoor afgehandel is; en daar van u verlang sal word om die ondersoekbeampte in kennis te stel as die beskuldigde met die ondersoek van die saak inmeng of probeer om in te meng, as hy of sy nie die verhoor gaan bywoon nie of as u deur hom of haar gedreig word.
met u oorleg sal pleeg voor die aanvaarding van 'n laer pleit en u sal vra om te verduidelik hoe die misdaad u of u familie geraak het. Tydens hierdie konsultasie sal u die geleentheid kry om besonderhede van enige verlies of benadeling wat u as gevolg van die misdaad gely het, bekend te maak. Die aanklaer sal hierdie omstandighede in aanmerking neem voordat hy of sy besluit oor die aanvaarding van 'n pleit op 'n laer aanklag. Die uitwerking van die misdaad op u of u familie sal aan die hof bekend gemaak word, of u sal 'n geleentheid kry om in die hof te getuig, of 'n verslag deur 'n kundige persoon sal aan die hof voorgelê word in die vonnisopleggingstadium; en u in die konsultasiestadium sal vra om enige bykomende feite bekend te maak wat nog nie in u verklaring ingesluit is nie.
u sal toelaat om 'n skriftelike aansoek aan die voorsitter van die Korrek-tiewe Toesig en Paroolraad te rig om die paroolverhoor by te woon, en dat die voorsitter u in kennis sal stel van die tyd, datum en plek van die verhoor; en indien u die verhoor van die Korrektiewe Toesig- en Paroolraad bywoon, u sal toelaat om u inset mondeling tydens die verhoor te gee of 'n skriftelike inset te lewer.
a. Die inhegtenisname van 'n verdagte b. Of u 'n uitkenningsparade moet bywoon, en die datum van die parade c. Die hofsaaknommer d. Die datums van borgverrigtinge e.
f. Die vordering met die ondersoek en vervolging van u saak g. Enige besluit om die aanklagte terug te trek of substansieel te verander h.
Die verhoordatum en die finale uitkoms j. Die datum van vonnisoplegging en die uitkoms k. Of die beskuldigde appèl aangeteken het teen die skuldigbevinding of vonnis en die uitkoms van die appèl l. Hoe en wanneer gekonfiskeerde eiendom teruggeëis kan word m. Watter dienste beskikbaar is om in u besondere behoeftes te voorsien en hoe om van hierdie dienste gebruik te maak.
waar moontlik en op u versoek, u sal toelaat om 'n hofsaal te sien voor-dat die saak begin, sodat u weet wat om te verwag; en sal verseker dat duidelike aanwysings in die hof verskaf word en vir u aanwysings na die hofsaal sal gee.
u sal beskerm teen oormatig aggressiewe, skadelike en vernederende kruisondervraging; en u sal inlig oor die uitkoms van die saak en of daar 'n appèl is teen die skuldigbevinding of vonnis.
indien moontlik, voor die verhoor saam met u na die hof sal gaan om u vertroud te maak met die hofsaal en sy omgewing; en steun en berading vir u sal aanbied of u na professionele berading en steundienste sal verwys.
op versoek, vir u 'n afskrif van u mediese rekords sal gee; en u sal inlig oor beskikbare gemeenskapsteundienste en tersaaklike hulplyne.
u op versoek inlig oor tersaaklike skoolgebaseerde slagofferdienste wat in die gebied beskikbaar is.
as u gevra het om die Paroolraad se verhoor by te woon, sal die voor-sitter u in 'n taal wat u verstaan, inlig oor die prosedures tydens die verhoor en wat van u verwag word; en op versoek en met die instemming van die beskuldigde, u in kennis stel van die ontwikkelingsprogramme wat die beskuldigde ondergaan het en/of besig is om te ondergaan om sy of haar gedrag te verbeter.
as u in die Program opgeneem word, u al die reëls moet na-kom soos in die ooreenkoms uiteengesit.
kan u 'n beëdigde verklaring aan die polisie aflê waarin die omstandighede van die skending deur die respondent geskets word; en sal die polisiebeampte die respondent onmiddellik in hegtenis neem vir die oortreding van 'n verbod ingestel deur die hof kragtens artikel 7 van die Wet op Gesinsgeweld, No. 116 van 1998.
enige geval waar 'n misdaad vermoed word, by die polisie sal aan-meld.
As u versoek het om op hoogte gehou te word van die uitdien van die vonnis deur die beskuldigde, sal Korrektiewe Dienste u in kennis stel as die beskuldigde uit aanhouding ontsnap het en van enige oorplasing van die beskuldigde en die besonderhede daarvan.
Veral in sake van verkragting en seksuele mishandeling kan die Parool-raad bepalings in die beskuldigde se paroolvoorwaardes insluit as dit nodig blyk om te voorkom dat hy of sy ongewenste kontak met u maak.
deur vir u advies oor misdaadvoorkoming te gee; en deur die geweld op die toneel van die misdaad te stop.
b. so geleë is dat enige persoon wie se teenwoordigheid u kan ontstel, nie deur u gesien of gehoor kan word nie; en c.
sake waarby kwesbare slagoffers betrokke is, so ver moontlik bespoedig sal word; en as 'n geslotebaantelevisiekoppeling gedurende die hofverrigtinge ge-bruik word, die aanklaer sal verduidelik hoe die toerusting werk of waar moontlik u en u ouers of voog sal toelaat om voor die verhoor 'n demonstrasie van die toerusting te sien.
a. hulp om familie of vriende te kontak b. bystand as u simptome van posttraumatiese stres ondervind c. 'n verduideliking van die proses wat gevolg gaan word d. hulp om met die SA Polisiediens en die aanklaer te skakel e. verwysing na 'n professionele beradings diens as traumatiese reaksies erg is f.
n beskrywing aan u van wie in die hof gaan wees en watter rol hulle gaan speel, asook hulp sodat u die hof kan kry; en iv. voorbereiding vir u om getuienis in die hof te lewer en bevorder-ing van oorlegpleging met die aanklaer.
hulle op versoek bemiddeling tussen u en die beskuldigde sal fasiliteer wanneer die behoefte ontstaan; en op versoek of waar nodig, byvoorbeeld as u 'n slagoffer is en in aan-houding verkeer of as dit tydens die verhoor van die Paroolraad blyk dat u ondersteuning nodig het, u na gepaste diensverskaffers verwys sal word vir berading of steundienste.
waar toepaslik, 'n mediese sertifikaat vir afwesigheid van die skool of werk aan u uitgereik sal word.
Vergoeding beteken 'n bedrag geld wat 'n strafhof aan u toeken as u verlies van of skade aan eiendom (insluitende geld) gely het as gevolg van 'n misdaad of versuim deur die persoon wat skuldig bevind is aan die pleeg van die mis-daad. Die vergoedingstoekenning is bedoel om die ontvanger daarvan weer in die posisie voor die verlies of skade te stel.
die aanklaer of die voorsittende beampte d.i.
die voorsittende beampte u sal inlig dat indien u versuim om die toekenning binne 'n tydperk van sestig dae van die hand te wys, u nie 'n siviele aksie teen die beskuldigde kan instel nie; en indien u by die hof aansoek doen om vergoed te word vir mediese uitgawes ten opsigte van liggaamlike beserings wat opgedoen is as gevolg van misdadige optrede, die gesondheidsorgwerker wat u ondersoek het, u aansoek sal kan staaf deur in die hof te getuig en ter-saaklike inligting aan die hof te verstrek, insluitende mediese rekords.
Herstel beteken gevalle waar hof na 'n skuldigbevinding beskuldigde gelas om die eiendom of goedere wat wederregtelik van u geneem is of wat wederregtelik beskadig is, aan u terug te besorg ten einde die posisie te herstel waarin u voor die pleging van die misdryf was.
u sal inlig dat sodanige herstel die teruggawe van eiendom of goedere of die herstel van beskadigde eiendom of goedere sal behels; en u sal inlig dat u versoek in dié verband deur die hof afgedwing kan word en dat u in gepaste gevalle toegelaat sal word om so 'n versoek aan die hof te rig.
Al die departemente, instellings en agentskappe wat by die saak betrokke is, poog om 'n hoë standaard van diens te verskaf, maar soms kan dinge skeef loop. As dit gebeur, wil die departemente, instellings en agentskappe weet wat gebeur het.
b. die inligting wat u ontvang het; of c. besluite wat geneem is.
U kan 'n klagte oor 'n polisiebeampte of 'n polisiediensbeleid, -praktyk of -prosedure indien deur aan die stasiekommissaris van die betrokke polisiestasie te skryf.
As u klagte handel oor u eiendom wat verlore geraak het of beskadig is terwyl dit in die polisie se besit was, kan u op vergoeding aanspraak maak. Rig enige navrae aan die Stasiekommissaris.
As u nie tevrede is nie, kan u ook die Areakommissaris van die betrokke polisiestasie nader met besonderhede van u eis.
As die klagte steeds nie tot u tevredenheid hanteer word nie, kan u die Kantoor van die Openbare Beskermer nader.
As die klagte dan nog nie tot u tevredenheid hanteer is nie, kan u die Onafhanklike Klagtedirektoraat nader, maar let asb daarop dat dié kantoor genader kan word slegs met klagtes rakende gevalle van beweerde mis-dadige optrede of wangedrag teen lede van die Metropolisiediens en lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens wat versuim het om hulle pligte te verrig.
Die hof waar die saak hanteer is, kan die meeste klagtes oplos. As u 'n klagte het, kan u skryf aan of 'n afspraak met die senior staatsaanklaer by die hof wat die saak hanteer het. As die plaaslike aanklaerskantoor egter nie tot u tevredenheid aandag aan u klagte gee nie, kan u by die hoofaanklaer in die gebied kla. As u klagte steeds nie bevredigend hanteer word nie, kan u by die Direkteur van Openbare Vervolging in die gebied kla. Hy of sy sal 'n onafhanklike ondersoek instel. As die klagte dan nog nie bevredigend hanteer is nie, kan u die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging nader.
As die klagte steeds nie tot u tevredenheid hanteer is nie, kan u die Kantoor van die Openbare Beskermer nader.
Let egter daarop dat dié Kantoor net met klagtes oor administratiewe optrede genader kan word. Die Kantoor van die Openbare Beskermer kan kragtens wet nie besluite van die hof ondersoek nie.
As u klagte oor die optrede van 'n voorsittende beampte handel, kan u skryf aan of 'n afspraak maak met die Geregtelike Hoof van die distrik. U kan die adres en telefoonnommer by die plaaslike landdroskantoor kry.
As u ontevrede is met die reaksie van die Geregtelike Hoof, kan u skryf aan of 'n afspraak maak met die Geregtelike Groepshoof van die bepaalde streek.
As u klagte oor 'n streekhof handel, kan u skryf aan of 'n afspraak maak met die Streekhofpresident van die betrokke gebied. U kan die adres en telefoonnommer by die plaaslike landdroskantoor kry.
As u klagte oor 'n regter van die Hoërhof handel, kan u skryf aan of 'n afspraak maak met die Regter-president van die betrokke Afdeling. U kan die adres en telefoonnommer by die plaaslike landdroskantoor of die hoë hof kry.
As u ontevrede is met die reaksie, kan u aan die Landdrostekommissie skryf as u klagte oor 'n landdroshof handel, of aan die Regterlike Dienskommis-sie as die klagte oor 'n Hooggeregshof handel. As die klagte steeds nie tot u tevredenheid hanteer word nie, kan u die Kantoor van die Openbare Beskermer nader.
As u klagte oor hofpersoneel handel, byvoorbeeld klerke of tolke, kan u skryf aan of 'n afspraak maak met die hofbestuurder. As u ontevrede is met die reaksie van die hofbestuurder, kan u aan die Direkteur van hofdienste of die Direkteur-Generaal skryf.
As u klagte oor 'n beampte van die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling handel, kan u aan die hoof van die betrokke kantoor skryf. As u ontevrede is met die reaksie, kan u aan die hoof van die streekkan-toor of provinsiale kantoor skryf, asook die nasionale kantoor.
As u steeds nie tevrede is nie met die reaksie wat u van 'n staatsamptenaar gekry het, kan u ook met die Raad vir Maatskaplikediensberoepe of die kantoor van die Openbare Beskermer skakel.
As u nie tevrede is nie met die diens gelewer deur 'n gesondheidsorg-werker in die openbare gesondheidsektor, moet u eers kla by die persoon wat u gehelp het. As u klagte egter nie tot u tevredenheid opgelos is nie, kan u die klagte verwys na die hoof of bestuurder van die openbare gesondheidsfasiliteit waar u ondersoek of behandel is.
As u geen reaksie ontvang nie of ontevrede is met die manier waarop u klagte hanteer is deur die hoof of die bestuurder van die openbare gesondheidsfasiliteit, kan u die klagte na die betrokke provinsiale departe-ment van gesondheid verwys. As u ontevrede is met die manier waarop die provinsiale departement van gesondheid u klagte hanteer het, kan u die betrokke beroepsraad, soos die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika, versoek om die aangeleentheid te ondersoek.
As u klagte handel oor 'n opvoeder of enige ander personeellid by 'n bepaalde skool of opvoedkundige instelling, kan u met die hoof van daar-die skool of instelling skakel. As die klagte oor die hoof handel, kan u met die onderwysdistrik of streekbestuurder skakel.
As u nie tevrede is nie met die wyse waarop u klagte hanteer is, kan u met die hoof van die departement van onderwys in die bepaalde provinsie skakel.
As die klagte steeds nie bevredigend hanteer is nie, kan u die LUR vir Onderwys of die nasionale Departement van Onderwys nader.
As u klagte oor 'n beampte van Korrektiewe Dienste handel, kan u dit skriftelik aan die Nasionale Kommissaris van Korrektiewe Dienste of die inspekterende regter stel. By ontvangs van u skriftelike klagte sal die Kom-missaris dit na die betrokke kantoor verwys vir aandag.
a. Die Kantoor van die Openbare Beskermer b. Die Suid-Afrikaanse Mense-regtekommissie c. Die Onafhanklike Klagtedirektoraat d. Die Kommissie vir Geslagsgelykheid e. Die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika f. 'n Prokureur van u eie keuse en op u eie koste.
Die dokument Minimumstandaarde vir Dienste vir Slagoffers van Misdaad is deur die Gelsagsgelykheids Direktoraat van die Departement van Justisie en Staatkundi-ge Ontwikkeling opgestel in samewerking met die Departemente van Maatskaplike Ontwikkeling, Korrektiewe Dienste, Onderwys, en Gesondheid, asook die Nasionale Vervolgingsgesag van Suid-Afrika, die Suid-Afrikaanse Polisiediens, die Suid-Afrikaanse Regshervormingskommissie, die Suid-Afrikaanse Menseregtekom-missie, die Kantoor van die Openbare Beskermer, die Onafhanklike Klagtedirek-toraat, lede van die Landdroskommissie en die Regterlike Dienskommissie en lede van Tshwane Metropolisie.
Die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling betuig graag sy opregte waardering vir die bydrae tot die ontwikkeling van hierdie dokument deur verskeie nieregeringsorganisasies.
<fn>GOV-ZA.2007ServiceCharterAfr.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Dienshandves vir Slagoffers van Misdaad in Suid-Afrika (die "Slagofferhandves") is 'n belang-rike instrument ter bevordering van geregtigheid vir almal. Die Slagofferhandves staan in die gees van die Suid-Afrikaanse Grondwet (Wet 108 van 1996)en die Verenigde Nasies se De-klarasie van Basiese Beginsels van Geregtigheid vir Slagof-fers van Misdaad en Magsmis-bruik,1985 (GA/RES/40/34).
Sedert 1994, en in ooreen-stemming met die kweek van 'n menseregtekultuur, het die fokus geleidelik verskuif, van 'n adversoriese en vergeldende strafregstelsel na 'n stelsel van Herstellende Geregtigheid. Die kern van die konsep van Herstellende Geregtigheid is die erkenning van misdaad nie as bloot 'n oortreding teen die staat nie, maar ook as onregmatige daad of onreg wat 'n ander persoon aangedoen is.
Dit is in ooreenstemming met die Nasionale Misdaad-voorkomingstrategie se slagoffergesentreerde visie vir die strafregstelsel. Die uiteindelik doelwit is slagofferbemag-tiging deur in slagoffers se behoeftes te voorsien, hetsy materieel of emosioneel.
Die Slagofferhandves en die aangehegte Minimum-standaarde-dokument is belangrike instrumente wat die regte en verpligtinge met betrekking tot dienste van toepassing op slagoffers en oorlewendes van misdaad in Suid-Afrika verduidelik en konsolideer. Die Slagofferhandves is in ooreenstemming met die bepalings van artikel 234 van die Grondwet.
Ek is vol vertroue dat, met die verbintenis en toewyding van alle rolspelers in die strafregproses, hierdie Slagofferhandves sal bydra tot die implementering van die toepaslike wette op so 'n wyse dat dit sy doel sal dien - om geregtigheid 'n werklikheid vir almal te maak!
die Regering se verbintenis tot die implementering van maatreëls wat gemik is op die deurlopende hervorming van die strafregstelsel om die regte van slagoffers te beskerm en te bevorder ooreenkomstig internasionale verpligtinge kragtens internasionale menseregte-instrumente soos die VN se Deklarasie van Basiese Beginsels van Geregtigheid vir Slagoffers van Misdaad en Magsmisbruik (1985) en die addendum oor die Voorkoming en Uitwissing van Geweld teen Vroue en Kinders by die SAOG se Deklarasie oor Ge-slagsgelykheid en Ontwikkeling (1997).
dat beduidende vordering sedert die begin van demokrasie met betrekking tot die transformering van die strafregstelsel gemaak is om te verseker dat almal, ongeag van ras, geslag, kultuur en klas, toegang tot geregtigheid en regsprosesse het.
om voorsiening te maak vir regres vir slagoffers wan-neer standaarde nie nagekom word nie.
Jy het die reg om flink en hoflik bedien te word, met respek vir jou waardigheid en privaatheid deur alle lede van enige departement, instelling, agentskap of organisasie wat regstreeks of onregstreeks 'n diens aan jou lewer (hierna diensverskaffers genoem).
Die polisie, tydens ondersoeke; die aanklaers en hof-amptenare tydens voorbereiding van en gedurende die verhoor; asook alle ander diensverskaffers, sal stappe doen om jou enige onnodige ongerief te spaar deur onder meer onderhoude met jou in jou voorkeurtaal en, indien nodig, privaat te voer.
Jy het die reg om inligting tydens die kriminele onder-soek en verhoor aan te bied.
Die polisie, aanklaer en korrektiewedienste-amptenaar sal stappe doen om te verseker dat enigiets wat jy tot die ondersoek, vervolging en paroolverhoor wil bydra, aangehoor en oorweeg sal word in die besluit of daar met die ondersoek voortgegaan moet word, of tydens die verloop van die vervolging of paroolraadverhoor.
Hierdie reg beteken dat jy kan deelneem (indien no-dig en waar moontlik) aan strafregverrigtinge deur die borgtogverhoor, die verhoor, vonnisoplegging en/of paroolraadverhoor by te woon.
verklaring by die polisie af te lê as jy meen dat jou eerste verklaring onvolledig was; jy mag ook, waar toepaslik, 'n verklaring voor die hof aflê of tydens von-nisverrigtinge getuig om die hof se aandag op die erns van die misdaad te vestig.
Jy mag ook 'n skriftelike aansoek tot die voorsitter van die paroolraad rig om die paroolverhoor by te woon en skriftelike vertoë voor te lê.
Jy het die reg om oor jou regte ingelig te word en hoe om dit uit te oefen.
As deel van hierdie reg mag jy vra dat enigiets wat jy nie verstaan nie in jou eie taal aan jou verduidelik word.
Jy het die reg om inligting te ontvang en ingelig te word oor alle relevante dienste wat diensverskaffers aan jou kan lewer.
Jy sal oor jou rol in die saak ingelig word en jy mag ook weet ongeveer hoe lank die saak sal duur. Jy mag inligting aanvra oor hofdatums, getuiefooie en die getuiebeskermingsprogram.
Jy mag weet hoe die saak vorder, of die oortreder in hegtenis geneem is, aangekla is, of borgtog toegestaan is en of sy/hy skuldig bevind of gevonnis is.
Jy mag redes aanvra vir 'n besluit wat in jou saak ge-neem is oor vervolging al dan nie.
Jy is geregtig om dokumente te ontvang waartoe jy regtens toegang mag hê.
Jy mag versoek dat jy in kennis gestel word van ver-rigtinge wat jy mag bywoon.
Jy mag die aanklaer versoek om jou werkgewer in kennis te stel van verrigtinge wat jy in werkstyd moet bywoon.
Jy het die reg om vry te wees van intimidasie, teistering, vrees, bemoeienis, omkopery, korrupsie en mishandeling. As jy 'n getuie is, moet jy enige sodanige dreigemente by die polisie of senior aanklaer aanmeld.
Mits jy aan sekere vereistes voldoen, sal die polisie aansoek doen dat jy in 'n getuiebeskermingsprogram geplaas word.
As dié aansoek slaag, sal jy in 'n getuiebeskermings-program opgeneem word waar jy so ver moontlik beskerm sal word teen alle vorms van onbehoorlike beïnvloeding, teistering of intimidasie.
Dit sal jou veiligheid as getuie en die beskikbaarheid van jou getuienis verseker, en verhoed dat jy jou getuienis weerhou as gevolg van onbehoorlike beïnvloeding.
Hierdie reg beteken ook dat die hof in sekere omstan-dighede die publikasie van enige inligting (waaronder jou identiteit) mag verbied, of dat die hof gelas dat die verhoor agter geslote deure (in camera) plaasvind.
Jy mag Korrektiewe Dienste versoek om jou te verwittig as die oortreder ontsnap het of oorgeplaas is.
Jy het die reg om bystand aan te vra en, waar toepaslik, toegang te kry by tot beskikbare maatskaplike, gesond-heids- en beradingsdienste asook regshulp wat jou be-hoeftes in aanmerking neem.
Die polisie sal jou bystaan deur polisieprosedures te verduidelik, jou oor jou regte in te lig en jou na ander relevante diensverskaffers te verwys.
Die kantoorbestuurder of kantoorhoof by die hof sal vir die dienste van 'n tolk reël.
Die aanklaer sal verseker dat spesiale maatreëls met betrekking tot seksuele oortredings, gesinsgeweld en kinderondersteuning of onderhoudsake getref word en dat sulke sake, indien moontlik, in gespesialiseerde howe verhoor word.
As jy spesiale behoeftes het, sal alle diensverskaffers, binne hulle lynfunksie, alle redelike stappe doen om jou tegemoet te kom en te verseker dat jy op 'n sensitiewe wyse behandel word.
Jy het die reg op vergoeding vir verlies van of skade aan eiendom wat gely is as gevolg van misdaad wat teen jou gepleeg is.
Jy mag versoek om teenwoordig te wees in die hof op die datum van vonnisoplegging en die aanklaer versoek om by die hof aansoek te doen om 'n vergoedingsbevel ingevolge artikels 297 en 300 van die Strafproseswet, 1977 (Wet 51 van 1977).
"Vergoeding" het betrekking op 'n bedrag geld wat 'n strafhof toeken aan die slagoffer wat verlies of skade aan eiendom gely het, met inbegrip van geld, as gevolg van 'n kriminele daad of versuim deur die aangeklaagde.
Die aanklaer sal jou in kennis stel indien 'n vergoedings-bevel toegestaan is, die inhoud daarvan verduidelik en hoe om dit af te dwing. Jy kan ook 'n siviele geding teen die beskuldigde instel as die strafhof nie 'n vergoedings-bevel toestaan nie. Dit gebeur gewoonlik wanneer die skade nie maklik in terme van geld bepaal kan word nie, soos byvoorbeeld sielkundige letsel of pyn en lyding.
Die klerk van die hof sal jou bystaan met die afdwing van 'n vergoedingsbevel wat deur die hof toegestaan is.
Jy het die reg op restitusie indien jy wederregtelik van jou goedere of eiendom ontneem is, of indien jou goedere of eiendom wederregtelik beskadig is.
"Restitusie" het betrekking op gevalle waar die hof, ná skuldigbevinding, die aangeklaagde gelas om die eien-dom of goedere waarvan jy wederregtelik ontneem is aan jou terug te besorg, of om die eiendom of goedere wat wederregtelik beskadig is, te herstel sodat jy weer die posisie kan geniet waarin jy was voordat die mis-daad gepleeg is.
Die aanklaer sal jou verwittig wat restitusie behels, en die klerk van die hof sal jou help om hierdie reg uit te oefen.
Met inagneming van die feit dat jy die reg het om te kla, mag jy die betrokke staatsdepartement of diensverskaffer kontak as jy enige klagte het oor die diens wat jy ontvang, of as jou regte oor die hoof gesien word.
Lees asseblief die Minimum Diensstandaarde ten opsigte van Misdaadslagoffers as jy meer inligting oor enige aspek van die Slagofferhandves verlang. Hierdie dokument is beskikbaar by die kantore van rolspelende staatsdepartemente.
Die Dienshandves vir Misdaadslagoffers in Suid-Afrika is opgestel deur die Geslagsgelykheidsdirektoraat in die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling, in samewerking met die departemente van Maatskaplike Ontwikkeling, Korrektiewe Dienste, Onderwys, en Gesond-heid, asook die Nasionale Vervolgingsgesag, die Suid-Afri-kaanse Polisie-diens, die Suid-Afrikaanse Regshervorming-skommissie, die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie, die Kantoor van die Openbare Beskermer, die Onafhanklike Klagtedirektoraat, lede van die Landdroste- en Regterlike Dienskommissie asook lede van die Tshwane-metropolisie.
Die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling stel ook die bydraes van verskeie nie-regeringsorganisasies en akademiese instellings tot die ontwikkeling van die Slag-offerhandves hoog op prys.
<fn>GOV-ZA.2007_R466_PAIAREG15EN52FINAAL_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Ek, Brigitte Sylvia Mabandla, Minister vir Justisie en Staatkundige Ontwikkeling, kragtens artikel 92 van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet No. 2 van 2000), vaardig hiermee die regulasies in die Bylae uit.
In hierdie regulasies beteken "die Regulasies" die Regulasies uitgevaardig deur Goewermentskennisgewing No. R. 187 van 15 Februarie 2002, soos gewysig deur Goewermentskennisgewings Nos. R. 1244 van 5 September 2003 en R. 990 van 13 Oktober 2006.
a die kategorieë rekords van die liggaam wat outomaties beskikbaar is sonder dat 'n persoon toegang ingevolge die Wet hoef te versoek; en b hoe om toegang tot sodanige rekords te verkry, soos in artikel 15 van die Wet bedoel, moet wesenlik ooreenstem met Vorm D van Aanhangsel B.
a die kategorieë rekords van die liggaam wat outomaties beskikbaar is sonder dat 'n persoon toegang ingevolge die Wet hoef te versoek; en b hoe om toegang tot sodanige rekords te verkry, soos in artikel 52 van die Wet bedoel, moet wesenlik ooreenstem met Vorm E van Aanhangsel B.
<fn>GOV-ZA.2008DVAfrikaansBrochure.2010-03-25.af.txt</fn>
Wat gebeur as die beskermingsbevel verbreek word?
Indien die respondent die beskermingsbevel verbreek deur jou fisiese of verbale mishandeling (soos in die be-gin van hierdie gids beskryf) te herhaal, kan jy 'n klag by die polisiestasie indien en die lasbrief vir inhegtenisname aan die polisie oorhandig, wat die respondent dan sal arresteer.
Die besluit om die lasbrief vir inhegtenisname te gebruik na-dat die bevel verbreek is, is uitsluitlik joune. Wanneer hy eers gearresteer is, sal 'n kriminele klag teen die respondent gelê word en in 'n strafhof verhoor word vir die verbreking van die beskermingsbevel.
Onthou egter dat indien die hof bevind dat die lasbrief vir inhegtenisname kwaadwillig gebruik word (om die respondent te laat arresteer sonder enige gegronde rede), kan jy kragtens die Wet vervolg word.
Die respondent sal in die strafhof verskyn om verhoor te word onder die kriminele klag vir die verbreking van die bepalings van die beskermingsbevel wat aan hom/haar beteken is.
Kan die kriminele klag teruggetrek word?
As die respondent eers gearresteer is vir die verbreking van die beskermingsbevel, kan die applikant nie besluit om die klag terug te trek nie. Die Senior Openbare Vervolger het die uitsluitlike goeddunke om die klag terug te trek.
Kan ek die bevel ter syde stel?
Jy kan te eniger tyd 'n aansoek indien om die bevel ter syde te stel. Dit is egter die landdros se goeddunke of so 'n bevel ter syde gestel word al dan nie. Dit beteken dat die beskerm-ingsbevel nietig verklaar word.
n beskermingsbevel ter syde gestel word of nie.
Die saak kan tot 'n latere hofdatum vir verhoor uitgestel word. Die klerk van die hof sal jou help of jou na iemand verwys wat jou met die opstel van die antwoord kan help.
Op die dag van die verhoor sal die landdros poog om 'n beslissing te vel wat gebaseer is op die beëdigde verklarings wat deur albei partye ingedien is. Die landdros kan een of albei van julle versoek om sekere aangeleenthede op te klaar. Die landdros kan besluit om die bevel te bekragtig, die bevel ter syde te stel of om te gelas dat verbale getuienis aangehoor word.
Die Wet op Gesinsgeweld, wet 116 van 1998, stel 'n slagoffer van gesinsmishandeling of -geweld in staat om 'n beskermingsbevel by die landdroshof aan te vra teen die persoon wat die mishandeling pleeg. Die doel van hierdie gids is om 'n slagoffer van die inligting te voorsien wat hy of sy nodig het om kragtens die Wet op Gesinsgeweld vir 'n besker-mingsbevel aansoek te doen. Mans sowel as vroue kan skuldig wees aan of slagoffers wees van gesinsgeweld. Vir die doel van hierdie gids het ons egter mishandeling van vroue beskryf aangesien dit meer algemeen voorkom.
Teen wie kan jy beskerming aanvra?
n persoon met wie jy dieselfde woning deel of onlangs gedeel het.
Indien die respondent versuim om by die siviele verhoor te verskyn, en jy be-wyse het dat die beskermingsbevel wel aan hom beteken is (die relaas van betekening), sal die landdros die bevel bekragtig.
Indien die landdros tevrede is dat die beëdigde verklaring wat deur die ap-plikant opgestel is duidelik bevestig dat mishandeling plaasgevind het, sal die landdros die beskermingsbevel bekragtig.
Sal daar 'n verhoor wees?
Indien die landdros nie tydens die verhoor in staat is om 'n beslissing te bereik tydens die verhoor nie omdat daar feitelike teenstrydighede tussen jou weergawe en dié van die respondent is, byvoorbeeld indien daar 'n geskilpunt is in die inligting wat deur albei partye voorsien is, sal die landdros die saak vir verhoor uitstel.
Tydens die verhoor sal albei partye verplig word om getuienis onder eed te lewer en om deur die ander party onder kruisverhoor geneem te word. Albei partye sal toege-laat word om getuies op te roep en om enige ander getuienis wat hulle nodig het om hul saak te bewys, te lewer, byvoorbeeld mediese sertifikate, hospitaalrekords, foto's, dokumente, ens.
Onthou dat die polisie jou kragtens die wet op welke manier ook al in die hofbevel gestipuleer word behulpsaam moet wees, byvoorbeeld met die afhaal van persoonlike besittings, jou identiteitsdokument, kinders se boeke of klere, ens. Indien jy van mening is dat die polisie-beampte onbehulpsaam is en weier om sy samewerking ingevolge die hofbevel te gee, kan jy dit aan die Onhafhanklike Klagtesdirek-toraat rapporteer.
Let ook daarop dat dit nie die plig van die polisie is om jou behulpsaam te wees met die verwydering van meubels, rekenaars, breekgoed, ens. nie.
Sal die respondent met die beskermingsbevel gearresteer word?
Die respondent sal nie tydens die betekening van die beskermingsbevel gearresteer word nie. Dit is slegs wanneer die bepalings van die bevel verbreek word dat respon-dent gearresteer mag word.
Wat is 'n verbreking van die beskermingsbevel?
Dit is wanneer die respondent versuim om aan die bepalings van die bevel te voldoen. Met ander woorde, hy gaan voort met die onregmatige gedrag wat die beskerming-bevel hom verbied om te doen.
Wat is minagting van die hof?
Dit is wanneer die respondent wat die bevel verbreek het, versuim het om in 'n strafhof te verskyn om op die aanklagte teen hom te pleit.
Wat doen ek met die relaas van betekening?
Jy moet die klerk van die hof so gou moontlik van die relaas van betekening van die beskermingsbevel voorsien. Wanneer die klerk in besit is van hierdie dokument, sal die hof 'n lasbrief vir inhegtenisname van die respondent magtig. Hierdie lasbrief mag slegs teen die respondent gebruik word in die geval van enige toekomstige verbrek-ings van die beskermingsbevel.
Wat is die keerdatum?
Die keerdatum is die datum wat vasgestel is om die hof die geleentheid te bied om die respondent aan te hoor voordat die beskermingsbevel bekragtig word.
Wat gebeur op die keerdatum?
Die respondent het die geleentheid om in die teenwoordigheid van die applikant sy/haar kant van die saak aan die landdros te stel. Die respondent sal 'n bestrede beëdigde verklaring indien of die geleentheid aanvra om 'n bestrede beëdigde verklaring in te dien. Hierdie dokumente sal aan jou beteken word. Jy sal dan die geleentheid gegun word om 'n antwoord in te dien.
gesondheid of welstand skaad of dreigende leed ten opsigte van jou en jou gesin se veiligheid, gesondheid of welstand kan mee-bring.
slagoffers wees van gesinsgeweld..
Wat sal in die tussentydse beskermingsbevel staan?
Die tussentydse beskermingsbevel sal versoek dat die respondent (die persoon wat hom/haar skuldig maak aan die mishandeling) jou nie op die spesifieke manier wat jy in jou beëdigde verklaring aanvoer mishandel nie.
Die respondent kan beveel word om nóg jou nóg jou kinders fisies of verbaal te mis-handel.
In uiterste gevalle sal die landdros dit goeddink om die respondent uit die gedeelde woning te gelas of om hom/haar tot sekere gebiede van die gedeelde woning te beperk.
Indien die kinders die slagoffers van mishandeling is, kan die hof gelas dat die respon-dent geen kontak met die kinders het nie, of slegs beperkte kontak het.
Die hof mag 'n bevel vir geldelike noodbystand gee. Dit beteken dat indien jy mediese koste moet eis of alternatiewe akkommodasiekoste moet betaal wat direk as gevolg van die mishandeling ontstaan het, moet jy bewys lewer van die koste aangegaan en die hof versoek om hierdie aansoek te oorweeg.
Die hof kan die polisie gelas om op die respondent se vuurwapen beslag te lê indien hy/sy jou lewe bedreig het.
Om die aard van die spesifieke mishandeling wat jy ondergaan ten volle te begryp, maak die hof staat op die beëdigde verklaring wat jy aflê wanneer jy aansoek doen. In jou beëdigde verklaring moet jy die hof dus voorsien van al die toepaslike inligting, byvoorbeeld besonderhede van die insidente van mishandeling, die datum en plek en die aard van die laaste insident.
Jy mag nie onderhoudsgeld van die gesinshof eis nie.
Dit moet deur die onderhoudshof gedoen word.
Wat moet ek doen?
As jy van mening is dat jy 'n slagoffer is van enige vorm van gesinsgeweld soos hierbo uiteengesit, gaan na die naaste landdroshof en vra hulle om jou te help om aansoek te doen om 'n beskermingsbevel. Die klerk van die hof sal jou help met die invul van die nodige vorms en sal jou dan na die landdros neem wat sal besluit of hy die bevel toestaan al dan nie. Die besonderhede van diensverskaffers wat jou raad kan gee en jou in hierdie verband kan help, word aan die begin van hierdie gids verskaf.
Onthou dat hierdie diens in noodgevalle 24 uur per dag beskikbaar is.
Wat doen ek met die tussentydse beskermingsbevel?
Die tussentydse beskermingsbevel moet so gou moontlik aan die respondent (die per-soon wat skuldig is aan die mishandeling) beteken word. Jy kan nie die bevel persoonlik aan die respondent oorhandig nie, aangesien dit nie behoorlike betekening uitmaak nie. Met ander woorde, die betekening van die tussentydse beskermingsbevel is die verantwoordelikheid van iemand in 'n amptelike hoedanigheid, byvoorbeeld 'n polisie-beampte.
Jy moet die tussentydse beskermingsbevel na die kantore van die balju neem, of na die polisiestasie wat die naaste aan die respon-dent se woon- of werkadres is. Wanneer jy by die polisiestasie is, onthou asseblief om die naam en/of kentekennommer van die polisiebeampte aan wie jy die bevel oorhandig, neer te skryf. Dit maak dit vir jou makliker om die bevel by 'n latere geleentheid na te speur. Die meeste polisiestasies het 'n aangewese beampte wat sake hanteer wat met gesinsgeweld verband hou.
Reël met die polisiebeampte om die relaas van betekening (bewys van betekening) af te haal. Dit dien as bewys dat die tussentydse beskermingsbevel aan die respondent beteken is en dat hy/sy dit persoonlik ontvang het. Moet nie met die polisie reël dat hulle die relaas van betekening aflewer of dit direk aan die hof pos nie, aan-gesien dit dikwels te lank neem en nie op die keerdatum by die hof uitkom nie.
Die klerk van die hof sal jou help met die invul van die nodige vorms en sal jou dan na die landdros neem.
Na watter hof moet ek gaan?
Indien jy geforseer was om jou woning te verlaat as gevolg van die geweld en jy woon tydelik op 'n ander plek, kan jy na die hof die naaste aan jou tydelike woon-plek gaan.
Wat is 'n beëdigde verklaring?
'n Beëdigde verklaring is 'n verklaring wat jy onder eed aflê. Dit beteken dat die persoon wat die verklaring aflê, gesweer het om die waarheid te praat en dat hy/sy bewus is dat hy/sy vervolg sal word as daar bevind word dat die inhoud (of gedeeltes daarvan) van die verklaring onwaar is. Dit is 'n oortreding om 'n valse verklaring in 'n geregshof af te lê.
<fn>GOV-ZA.2008FINALAFRIKAANSQuestionnaire.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Landbou-steekproefopname dek al die aktiwiteite op kommersiële plase in Suid-Afrika. Vir die doel van hierdie sensus, is . kommersiële plaas 'n plaas wat geregistreer is vir BTW (Belasting op Toegevoegde Waarde) en/of IB (Inkomstebelasting). Die resultate van die opname dien as grondslag vir die evaluering van die huidige stand van sake (met betrekking tot produksie, arbeid, boerdery-uitgawes, boerdery-skuld voedselsekuriteit, ens.) en die markbehoeftes vir landbou. Die resultate kan direk tot u voordeel strek, aangesien dit u in staat sal stel om u bedryf te posisioneer in verhouding tot ander ondernemings in Suid-Afrika. Hierdie resultate sal in Statistiese Vrystelling P1101 - Landbou-steekproefopname 2008 en in Verslag 11-02-01 - Landbou-steekproefopname 2008 gepubliseer word.
Die inligting wat verlang word, word versamel kragtens artikel 16 van die Wet op Statistieke (Wet No. 6 van 1999). U samewerking word gevra om hierdie vraelys in te vul en dit teen die keerdatum terug te stuur.
Ooreenkomstig artikel 17 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999), sal u ingevulde vraelys deur Statistieke SA (Stats SA) as streng vertroulik hanteer word.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Stats SA beveel aan dat u . afskrif behou om te raadpleeg in geval van . navraag.
Hierdie vraelys moet ingevul word deur of namens alle boere wat op hul eie plaas werk, of op . gehuurde plaas of op grond wat bewerk word om 'n deel.
Die items gelys onder subopskrifte 'Sluit in' en 'Sluit uit' is slegs voorbeelde en moet nie gesien word as . volledige lys van items wat ingesluit of uitgesluit moet word nie.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Dui asseblief die eienaarskap ten opsigte van die plaaseenheid aan.
Verstrek asseblief die tydperk wat deur hierdie vraelys gedek word...
Indien u boerderybedrywighede in twee of meer provinsies onderneem, vra asseblief aparte vraelyste aan ten opsigte van die boerderybedrywighede in elke provinsie. Indien meer as een vraelys ingedien word, maak asseblief seker dat geen duplisering plaasvind nie.
In watter provinsie is die plaas geleë?
Die data word versamel op 'n boerderyeenheid-basis. 'n Boerderyeenheid bestaan uit een of meer plase, kleinhoewes of stukke grond, hetsy aangrensend of nie, wat as 'n enkele eenheid bedryf word in dieselfde provinsie.
n Boerderyeenheid beteken enige eenheid waarop een of meer van die volgende boerderybedrywighede onderneem word vir kommersiële doeleindes: - Die kweek, in die buitelug of onder bedekking, van oesgewasse, vrugte, druiwe, neute, saad, bolle, groente, plante of blomme.
Die bedryf van 'n tee-, koffie- en/of suikerplantasie.
Die teel van lewende hawe, pluimvee, wild of ander diere, met inbegrip van varswatervis, pelsdiere, en handel in lewende hawe.
Die produksie van melk, wol, pelse, eiers of heuning.
Alle huidige uitgawes wat aangegaan word ten opsigte van boerderybedrywighede moet aangedui word in Deel 6A. Kapitaaluitgawes soos vaste koste wat aangegaan is ten opsigte van nuwe boorde en plantasies, moet in Deel 6 aangedui word.
Die waarde van produkte en lewende hawe wat verkoop is, maar waarvoor betaling nog nie ontvang is nie, moet ingesluit word.
Bruto boerdery-inkomste = totale omset voor aftrekkings.
Oesgewasse geproduseer gedurende die onderskeie produksieseisoene (oesjare) wat nie later as 28 Februarie 2008 geëindig het nie (bv. die 2007 mielie-oes)
Ander oesgewasse (bv. gars, droë bone, lusern, ens.) ...
Vrugte (uitsluitend druiwe)...
Wingerdbou (kweek van druiwe)...
Ander tuinboukundige produkte (b.v neute, tee, blomme, ens.)...
Totale bruto inkomste verdien uit tuinboukundige produkte (Vraag 9 tot Vraag 12)...
Diereprodukte (melk, eiers, wol, ens.)...
Totale bruto inkomste verdien uit diere en diereprodukte (Vraag 14 tot Vraag 21)...
Inkomste verdien uit werk gedoen vir ander boere soos ploeg, oes, dors, baal, pluk, bespuiting, skeer, en vervoer , verhuring van boerdery-toerusting, salarisse en pensioene, ens...
Ander inkomste bv. huurgeld vir grond, rente, dividende, kortings, agri-toerisme, bosbou, plaasgebaseerde winkels en klein fabrieksondernemings ...
Totaal (Vraag 23 tot Vraag 24)...
Eienaar wat vir homself/haarself boer, insluitend deeltydse boere...
Ander eienaars wat direk betrokke is by die boerderybedrywighede...
Gesinslede wat betrokke is by boerderybedrywighede, maar wat nie gereelde salarisse ontvang nie...
Totaal (Vraag 26 tot Vraag 28)...
Enige persoon wat . gereelde salaris ontvang.
Kantoorpersoneel (sluit in huishulpe waar moontlik).
Werknemers wat gewoonlik plaaswerk verrig...
Totaal (Vraag 30 tot Vraag 33)...
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Kontrakteurs en hul werknemers.
Gesinslede wat salarisse/vergoeding ontvang vir die tydperke van diens.
Waar boerderybedrywighede in verskillende provinsies geleë is, kan die verdeling van die gegewens tussen die provinsies geraam word op grond van, byvoorbeeld, die oppervlaktes van die verskillende boerderyeenhede.
Spoorvrag en gehuurde vervoer moet by die betrokke aankope ingesluit word.
Kosprys van vergoeding in natura ('in kind') is die koste vir die boer ten opsigte van rantsoene soos mieliemeel, meel, slagdiere, vleis, vis, melk, brood, koffie, suiker, tabak, klere (informeel), skoene (informeel), vervoer, opleiding en medisyne aan plaaswerkers en kantoorpersoneel voorsien, en mediese koste namens hulle aangegaan.
Kapitaaluitgawes/aankoop van bates (ingesluit in deel 7).
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse (insluitend in natura)...
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse (insluitend in natura)...
Advertensie- en bemarkingskoste...
Waardevermindering waarvoor voorsiening gemaak is gedurende die finansiële jaar...
Rapporteer waardevermindering of voorsiening vir waardevermindering soos aangeteken in die finansiële of bestuursrekeninge op alle bates soos masjinerie, toerusting, kantoortoerusting (bv. rekenaars), trekkers, motorvoertuie en ander vervoertoerusting.
Slegs die belastinggedeelte van dokkoste, hawekoste, landingsfooie en ander invoerkoste.
Brandstof, smeerolie en ghries aangekoop...
Rente betaal op verbande en op geleende geld...
Lisensiegelde betaal vir voertuie, trokke, sleepwaens, trekkers, ens...
Lidmaatskap- of affiliasiekoste (ledegeld)...
Bediening, verhuring en huring van installasies, masjinerie, toerusting en voertuie...
Eiendomsbelasting betaal aan munisipaliteite...
Beskermende klere aangekoop vir boerdery of plaaswerkers...
Middels aangekoop vir die bestryding van siektes en plae ten opsigte van lewende hawe, pluimvee en akwakultuur, soos dipstowwe, doseermiddels, ontsmettingsmiddels en entstowwe...
Middels aangekoop vir voer-, oes- en tuinbougewasse, soos insekdoders, swamdoders, onkruiddoders saadbehandelingsmiddels...
Huurgeld, vruggebruik en weidingsregte betaal ten opsigte van grond insluitend betaling ten opsigte van grond waarop daar om 'n deel geboer word...
Herstelwerk en instandhouding...
Saad, saailinge, aartappelmoere en ander plantmateriaal aangekoop uitgesonderd wingerdstokkies en plantmateriaal vir plantasies en boorde...
Sekuriteitsdienste (indien van toepassing) om die plaas te beveilig en instandhoudingskoste van sekuriteitstelsels...
ploeg, oes, dors, baal, pluk, bespuiting en skeer...
Vee-, pluimvee- en akwakultuurvoer aangekoop...
Vervoer van u landbouprodukte...
Ander boerdery-uitgawes bv. bankkoste en telefoonrekenings, maar uitgesonderd salarisse en lone soos aangtoon in Deel 6A, en aangekoopte bates (bv. lewende hawe). Spesifiseer die belangrikste items: Rand
Totale lopende uitgawes (Vraag 36 tot Vraag 65)...
Bykomende landbouprodukte (bv. melk, eiers, ens.) aangekoop in kombinasie met eie/gevestigde produkte om aan 'n gespesifiseerde kwota te voldoen of dit te bereik ...
Totale aankope (Vraag 67 tot Vraag 74)...
Konstruksiewerke, paaie en parkeerareas..
Rekenaars en ander IT-toerusting...
Motorvoertuie, trekkers en ander vervoertoerusting...
Installasies, masjinerie meubels en ander kantoortoerusting...
Nie-tasbare, nie-geproduseerde bates welwillendheid, gepatenteerde entiteite, ens.
Ander bates (spesifiseer)...
Verdwyning en steel van gereedskap, plaasimplemente, masjinerie en elektriese toebehore...
Skade aan geboue en voertuie as gevolg van diefstal...
Stropery en steel van gewasse en ander produkte...
Veld- en bosbrande en natuurrampe...
Totale waarde van verliese gely (uitgesonderd as gevolg van brande) gedurende die finansiële jaar as gevolg van rampe en ongelukke (insluitend droogte, peste en siektes, vloede, ens.
Produkte (lewende hawe, oesgewasse en akwakultuur)...
Geboue en toerusting...
Totale waarde van verliese gely aan produksie as gevolg van afwesigheid (gebaseer op mandae), voortspruitend uit beserings of die hantering van die gevolge van misdaad...
Totale waarde van verliese gely gedurende die finansiële jaar as gevolg van roofdiere...
Totale verliese (Vraag 77 tot Vraag 80)...
Alle verpligtinge (soos verbande, lenings en krediet ontvang van instansies soos banke en koöperasies en private persone) vir normale boerderybedrywighede.
Skuld ten opsigte van belange in ander sake-ondernemings waarvan u die alleen- of mede-eienaar is, of waarby u op die een of ander wyse belang het.
Minder as een jaar, bv. oortrokke rekenings en korttermyn-
Lenings tot 5 jaar (bv. huurkope)
Ander finansiële instellings soos ander banke en versekeringsmaatskappye...
Private persone (met inbegrip van ander boere)...
Totale uitstaande skuld...
<fn>GOV-ZA.2008PolPardon_AppForm[AllegedPolitically]Afrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Gevangenisbesonderhede, indien toepaslik: Gevangenisnommer: Vroegste datum wanneer u vir parool sal kwalifiseer: ... Normale ontslagdatum:...
Het u persoonlik op enige wyse gebaat by die pleging van die oortreding(s)?
Indien wel, verduidelik die aard en omvang van sodanige voordele.
Wat was die politieke doelwit, indien enige, wat u gehoop het om te bereik deur die pleging van die oortreding(s)?
Het u organisasie, instansie, liggaam of bevrydingsbeweging gebaat by die pleeg van die oortreding(s)?
Was u 'n offisier/ampsdraer/lid/ondersteuner van enige politieke organisasie/instansie/ liggaam/bevrydingsbeweging in die tyd toe die oortreding(s) gepleeg is. Indien wel, in watter hoedanigheid het u gedien?
Lidmaatskapnommer, indien enige...
Noem redes waarom dit in die openbare belang sal wees as die President aan u kwytskelding sou verleen.
Het u by die WVK aansoek gedoen om amnestie?
Indien u op parool vrygelaat sou word, wat is die paroolvoorwaardes vir u vrylating?
a 'n Oorspronklike stel van u vingerafdrukke.
b 'n Gewaarmerkte kopie van die eerste bladsy van u identiteitsdokument.
c Aanhangsel A, voltooi deur politieke organisasie/instansie/liggaam of bevrydingsbeweging, indien hulle u aansoek ondersteun.
d Enige beskikbare dokumentasie rakende rehabilitasie in die gevangenis of na vrylating uit die gevangenis.
Ek Volle voorname en van verklaar dat die bostaande inligting waar en korrek is.
Aldus geteken te op die ... dag van ... jaar...
Is u bekend met en begryp u die inhoud van die verklaring?
Het u enige beswaar teen die aflegging van die voorgeskrewe eed?
Ag u die voorgeskrewe eed bindend vir u gewete?
A. Ek sertifiseer dat die bogemelde vrae aan my gestel is en dat my antwoorde daarop soos hierbo weergegee, in my teenwoordigheid neergeskryf is.
B. Ek sertifiseer dat die verklaarder bevestig het dat hy/sy bekend is met die inhoud van hierdie verklaring wat hy voor my beëdig het, en dit verstaan, en dat hy dit in my teenwoordigheid onderteken het.
Hoedanigheid (rang) Ex Officio Republiek van Suid-Afrika Werksadres...
Bevestig u plegtig die inhoud van hierdie verklaring Antwoord..?
A. Ek sertifiseer dat die bogenoemde vraag aan my gestel is en dat my antwoord daarop soos hierbo weergegee in my teenwoordigheid neergeskryf is.
B. Ek sertifiseer dat die verklaarder bevestig het dat hy/sy bekend is met die inhoud van hierdie verklaring wat voor my bevestig is, en dit verstaan, en dat die verklaarder se handtekening in my teenwoordigheid daarop aangebring is.
Volle voorname en Van (Blokletters) Amp (rang) ... Ex Officio Republiek van Suid-Afrika Werksadres...
<fn>GOV-ZA.2008PolPardon_AppForm[AllegedPolitically]Afrikaans_AnnexA.2010-03-25.af.txt</fn>
Posadres: Telefoonnommer: () ... Faksnommer: (...) ... E-posadres:...
Ek (volle naam) verklaar hiermee namens ... (naam van organisasie/instansie/liggaam/bevrydingsbeweging) dat...
Ek het van my organisasie/instansie/liggaam/bevrydingsbeweging 'n mandaat ontvang om hierdie verklaring af te lê en om namens die organisasie hierdie onderneming te gee.
Hierdie gedeelte moet voltooi en elke bladsy geparafeer word in die teenwoordigheid van en deur 'n Vrederegter of 'n Kommissaris van Ede.
Volle naam en Van verklaar dat die bogemelde inligting waar en korrek is.
Aldus geteken te op die ... dag van ... jaar...
Is u bekend met en verstaan u die inhoud van die verklaring?
Het u enige beswaar teen die aflegging van die voorgeskrewe eed?
Ag u die eed bindend vir u gewete?
A. Ek sertifiseer dat die bogemelde vrae aan my gestel is en dat my antwoorde daarop soos hierbo weergegee in my teenwoordigheid neergeskryf is.
B. Ek sertifiseer dat die verklaarder te kenne gegee het dat hy/sy bekend is met die inhoud van die verklaring wat voor my afgelê is, en dit verstaan, en dat die verklaarder se handtekening in my teenwoordigheid daarop aangebring is.
Bevestig u plegtig die inhoud van hierdie verklaring?
A. Ek sertifiseer dat die bogemelde vraag aan my gestel is en dat my antwoord daarop soos hierbo weergegee, in my teenwoordigheid neergeskryf is.
B. Ek sertifiseer dat die verklaarder te kenne gegee het dat hy/sy bekend is met die inhoud van hierdie verklaring wat voor my afgelê is, en dit verstaan, en dat die verklaarder se handtekening in my teenwoordigheid daarop aangebring is.
<fn>GOV-ZA.2008PoliticalPardon_TOR_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
EN NADEMAAL daar voor die aanvang van die nuwe Grondwetlike bedeling en daarna amnestie- en vrywaringswette verorden en toegepas is om kriminele (en in sommige gevalle, siviele) aanspreeklikheid by persone wat voor 1994 oortredings voortvloeiend uit konflikte in die verlede [met 'n politieke doelwit] begaan het, uit te wis of van hul kriminele rekords te skrap, het sodanige wette, naamlik die Vrywaringswet (Wet 35 van 1990), die Aanvullende Vrywaringswet (Wet 15 van 1992) en die Wet op Bevordering van Nasionale Eenheid en Versoening (Wet 34 van 1995) ("die WVK-wet"), verval en kan dit nie langer aangewend word om die saak onder bespreking te behandel nie.
EN NADEMAAL Artikel 84(2)(j) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, Wet 108 van 1996) soos gewysig) bepaal dat die President "verantwoordelik is vir die algehele grasie of begenadiging van oortredings en die terugverwysing van enige boetes, vergoedingsomme of verbeurdverklarings".
bewering oortredings begaan het in die nastrewing van politieke doelwitte.
1.1 Word 'n Verwysingsgroep (VG) bestaande uit verteenwoordigers van politieke organisasies hiermee tot stand gebring.
By die eerste sitting van die Verwysingsgroep moet lede onder mekaar 'n Voorsitter aanwys wat al die vergaderings van die Verwysingsgroep sal lei.
2.1 Ontvang alle gekeurde aansoeke om begenadiging van die Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling (DJ&GO).
2.2 Verseker dat elke aansoek om begenadiging op die voorgeskrewe wyse voltooi is.
2.3 Oorweeg elke aansoek om begenadiging en maak aanbevelings aan die President.
2.4 Die VG moet sy eie regulasies en prosedures ontwikkel vir die oorweging van elke aansoek om begenadiging met die doel om op grond van elke aansoek aanbevelings aan die President te maak.
Die VG moet sy regulasies en prosedures binne veertien dae (14 dae) van sy eerste sitting aan die DJ&GO kommunikeer.
3.1 Die DJ&GO sal administratiewe en sekretariële ondersteuning aan die VG verleen.
Die sitting van die VG moet in Kaapstad plaasvind of op enige ander plek soos deur die VG in oorleg met die DJ&GO bepaal word.
5.1 Geen lid sal vir sy of haar dienste in die VG vergoed word nie.
5.2 The DJ&GO is verantwoordelik vir alle logistieke en reiskostes van lede van die VG.
Alle logistieke reëlings rakende die werk van die VG sal deur 'n aangewese amptenaar binne die DJ&KO getref word.
Die VG se werksduur sal strek vir die tydperk vanaf die datum van sy eerste vergadering tot en met die datum waarop sy werk afgehandel is, albei datums inklusief, waarvan die laaste nie later sal wees nie as 30 September 2008.
7.2 Voldoen van die voorafbepaalde kriteria en prosedures soos uiteengesit in die aansoekvorm, mag op die voorgeskrewe wyse by die President aansoek doen om begenadiging.
sy of haar aansoek om begenadiging vergesel gaan van 'n voorgeskrewe beëdigde verklaring of bevestiging volgens getuienis van 'n persoon wat gemagtig is deur 'n politieke party of organisasie, instansie, bevrydingsbeweging of -liggaam, en waarin bevestig word dat die daad of versuim wat die onderhawige oortreding uitgemaak het, plaasgevind het onder die leiding van, of in die uitvoering van 'n opdrag, instruksie, bevel, onder aanvoering van, advies, plan of projek van of namens, of met die goedkeuring van of ter bevordering of bereiking van die beleide, doelwitte of belange van die voornoemde party, organisasie, instansie, bevrydingsbeweging of -liggaam waarvan die aansoeker 'n lid, agent of 'n ondersteuner was.
hy of sy NIE aan al die voorgeskrewe voorvereistes voldoen het op of voor die drie-(3)-maande-vensterperiode ("window of opportunity") verstryk het nie.
9.1 Slegs aansoeke wat behoorlik en volledig op die voorgeskrewe wyse voltooi is, asook op 'n voorgeskrewe vorm wat spesiaal ontwerp is vir die doel van hierdie spesiale bedeling, binne die vensterperiode genoem die "window of opportunity", sal oorweeg word.
9.2 Slegs 'n aansoek wat deur 'n individu ingedien is, sal oorweeg word. 'n Aansoek moet deur 'n individuele applikant gedoen word soos voorgeskryf, en aan die DJ&GO voorgelê word.
9.3 'n Politieke party waaraan die aansoeker behoort, kan ook die aansoek namens hom / haar aan die DJ&GO voorlê.
onder eed verklaar dat die beweerde omstandighede waaromheen die oortreding begaan is, korrek is of ooreenstem met die politieke gebeure / aktiwiteite waarvan die politieke party deel was.
10.1 Alle aanbevelings wat gemaak word oor aansoeke om begenadiging moet aan die President voorgelê word.
10.2 Aanbeveling deur VG moet gemaak word ten opsigte van elke aansoek om begenadiging.
10.3 Die aanbeveling wat deur die VG gemaak word met betreking tot elke aansoek om begenadiging moet sowel die meerderheid- as minderheidsienings, indien enige, van lede weergee oor van elke aansoek.
10.4 Die President het die mag om die aanbevelings deur die VG te verwerp.
11.1 Die President besit die mag om, na oorweging van die aanbevelings deur die VG, 'n aansoek om begenadiging toe te staan of af te wys.
11.2 Geen persoon het die reg om deur die President begenadig te word nie.
11.3 Die begenadiging van enige persoon sal lei tot die skrapping van die skuldigbevinding en die kriminele rekord van die oortreding waarvoor hy of sy begenadiging ontvang het.
<fn>GOV-ZA.20117.2010-03-24.af.txt</fn>
This hospital operates in the Blaauwberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20217.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Ceres/Tulbagh Health District of the Boland Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20224.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20497.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Nyanga Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20596.2010-03-24.af.txt</fn>
This hospital operates in the Ceres/Tulbagh Health District of the Boland Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20717.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20726.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20735.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20736.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr D.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20738.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20757.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20774.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr A.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20779.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: V.M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20780.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20788.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Z.A.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20791.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: F. Adams/M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20793.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mrs R.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20794.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20802.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Ms N. Manqaba/ P.M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20803.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: C.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20805.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Miss T.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20812.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr E.I.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20813.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr M.Z.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
'n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of €43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20964.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Toeristepaspoorte word aan Suid-Afrikaanse burgers ouer as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
'n bedrag van R165 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir tien jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan kinders jonger as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
die bedrag van R125 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse amptenare uitgereik wat vir amptelike doeleindes reis.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie dokument kan aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik word wat dringend moet reis en waar daar nie genoeg tyd is om 'n aansoek om 'n paspoort te verwerk nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
die bedrag van R76 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die sertifikaat uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir vyf jaar geldig en kan slegs vir 'n enkele reis gebruik word.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik wat weens 'n geldige rede dringend moet reis en nie kan wag tot hul werklike paspoorte uitgereik is nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
die bedrag van R96 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die tydelike paspoort uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir 12 maande geldig.
Let asseblief daarop dat 'n bedrag van R12 betaalbaar is indien vingerafdrukke per faks gestuur moet word in gevalle waar dringende verifikasie vereis word.
Hierdie dokument word uitgereik aan mense wat 'n permanente verblyfpermit vir Suid-Afrika het en nie reisdokumente van hul eie lande kan verkry nie, byvoorbeeld vlugtelinge en staatlose mense wat wettig in Suid-Afrika woonagtig is.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
die bedrag van R120 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die tydelike reisdokument uit te reik.
Hierdie dokument is vir vyf jaar geldig.
Vir meer inligting, besoek die webwerf van die Departement van Binnelandse Sake of kontak die kantoor van Binnelandse Sake naaste aan jou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20964.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Toeristepaspoorte word aan Suid-Afrikaanse burgers ouer as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en n bedrag van R165 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir tien jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan kinders jonger as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R125 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse amptenare uitgereik wat vir amptelike doeleindes reis.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
twee paspoortfoto's indien, en jou vingerafdrukke laat neem.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie dokument kan aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik word wat dringend moet reis en waar daar nie genoeg tyd is om 'n aansoek om 'n paspoort te verwerk nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R76 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die sertifikaat uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir vyf jaar geldig en kan slegs vir 'n enkele reis gebruik word.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik wat weens 'n geldige rede dringend moet reis en nie kan wag tot hul werklike paspoorte uitgereik is nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R96 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die tydelike paspoort uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir 12 maande geldig.
Let asseblief daarop dat 'n bedrag van R12 betaalbaar is indien vingerafdrukke per faks gestuur moet word in gevalle waar dringende verifikasie vereis word.
Hierdie dokument word uitgereik aan mense wat 'n permanente verblyfpermit vir Suid-Afrika het en nie reisdokumente van hul eie lande kan verkry nie, byvoorbeeld vlugtelinge en staatlose mense wat wettig in Suid-Afrika woonagtig is.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R120 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die tydelike reisdokument uit te reik.
Hierdie dokument is vir vyf jaar geldig.
Vir meer inligting, besoek die webwerf van die Departement van Binnelandse Sake of kontak die kantoor van Binnelandse Sake naaste aan jou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.20967.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: E.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.20980.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: S.W.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21061.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21083.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21086.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr G.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21092.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mrs A.F.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21095.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21097.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21104.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21116.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21120.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21128.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21131.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21134.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21143.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21148.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21151.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21171.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21180.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21187.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21204.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21219.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21343.2010-03-24.af.txt</fn>
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
As huishulpe nie by die Fonds geregistreer is nie, en as werkgewers en huishulpe nie die maandelikse bydraes betaal nie, kan die Departement van Arbeid swaar boetes oplê.
As 'n huishulp vir meer as een werkgewer werk, moet al daardie werkgewers tot die Fonds bydra.
Werkloosheidvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bygedra het, en wie se diens beëindig is, kan eis. Let wel: Jy kan nie eis as jy uit jou werk bedank nie.
Siektevoordele - 'n Huishulp wat weens siekte nie kan werk nie, kan vir 6 maande eis.
Doodsvoordele - As 'n huishulp wat tot die Fonds bygedra het, te sterwe kom, kan die huishulp se afhanklikes eis.
Aannemingsvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bydra en 'n kinder van jonger as twee jaar aanneem, kan eis as daardie huishulp onbetaalde verlof neem om die kind te versorg.
Kraamvoordele - 'n Huishulp wat swanger is, kan voor en na die kind se geboorte kraamvoordele eis.
Die bedrag wat jy kan eis, hang af van hoe lank jy tot die Fonds bygedra het. Jy kry 'n persentasie (tot 58%) van 'n dag se salaris vir elke 6 dae dat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
by die Fonds registreer maandelikse bydraes betaal om voordele aansoek doen.
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om 'n huishulp by die Werkloosheidversekeringsfonds te registreer.
Deur aanlyn te registreer.
Om te registreer, het jy jou ID-nommer en die huishulp se ID-nommer asook ander besonderhede nodig. Vorm UI 8 D moet met die werkgewer se besonderhede ingevul word, en vorm UI 19 D moet met die huishulp se besonderhede ingevul word.
Hierdie vorms kan ook na jou gefaks word. Bel 086 712 2000 en volg die instruksies. Die vorms sal dan na jou gestuur word. As jy die vorms kry, moet jy die ingevulde vorms na 086 713 3000 terugfaks.
Jy kan registreer deur 012 337 1680 in kantoorure te skakel. Jy moet die werkgewer en werknemer se ID-nommers byderhand hê.
Jy kan ook aanlyn registreer. Jy moet die aanlyn-registrasievorm invul, en dan kry jy 'n toegangsnaam en wagwoord. Jou wagwoord en rekening sal binne 48 uur geaktiveer word. Jy kan jou verklarings dan aanlyn indien.
Elke maand dra die werkgewer 1% van wat hy of sy die huishulp betaal, tot die Fonds by. Die huishulp dra ook 1% by. Dit is die werknemer se verantwoordelikheid om te verseker dat die betalings gedoen word.
Die bydraes moet voor die 7de van elke maand betaal word, of die bydraes kan elke 3, 6 of 12 maande vooruit betaal word. Werkgewers wat vir belastingdoeleindes geregistreer is, moet hul bydraes aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens betaal. Werkgewers wat nie vir belastingdoeleindes geregistreer is nie, moet hul bydraes regstreeks aan die WVF betaal.
As jy jou bydraes een maal per jaar eerder as elke maand wil betaal, moet jy 'n versoek aan annual.upfront@labour.gov.za stuur. Jy moet jou werkgewer-verwysingsnommer in die boodskap insluit.
As jy 'n huishulp is wat by die Fonds geregistreer is, en jy die vereiste bydraes tot die Fonds gemaak het, kan jy siekte-, kraam-, aannemings- en afhanklikheidsvoordele eis.
Vorm UI 19 met al jou besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21377.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere, brand, ventilasie, beligting, temperatuur, geraas en asbes.
Die reg tot inligting - bv. gesondheid- en veiligheidsgevare in die werkplek, en die gesondheid- en veiligheidsreëls en -prosedures
Die reg om nie geviktimiseer te word nie - werkers kan bv. nie ontslaan word omdat hulle aan 'n werkplekinspeksie deelgeneem het, of 'n ongeluk aangemeld het nie.
Die Wet bepaal ook werkers en werkgewers se verantwoordelikhede.
n ongeluk so gou as moontlik by die werkgewer en die gesondheid- en veiligheidsverteenwoordiger aanmeld, en nie aan veiligheidstoerusting peuter nie.
Die werkgewer moet seker maak die werkplek is veilig en gesond, en moet geen werker toelaat om potensieel gevaarlike werk te doen nie.
verseker daar is waarskuwings en kennisgewings aan gevaarlike masjinerie, en werkers oplei in die veilige gebruik van gevaarlike masjinerie of stowwe.
seker maak 'n toesighouer hou toesig oor bedrywighede, en dwing veiligheidsvereistes af, en voorkomingsmaatreëls uiteensit om gevare te vermy.
die veiligheidsverteenwoordigers se verantwoordelikhede verduidelik, en n veiligheidskomitee kies as daar meer as as 3 veiligheids-verteenwoordigers is. Dié komitee moet minstens elke drie maande vergader, en alle veiligheids- en gesondheidsaangeleenthede wat werkers raak, behartig.
seker maak werkers kan indien nodig betyds uit die gevaar kom.
n verslag van alle ongelukke en veiligheids- of gesondheidsvoorvalle in die werkplek byhou, en bepaalde soorte ongelukke of voorvalle by die veiligheids-verteenwoordiger en die Departement van Arbeid aanmeld.
n esering wat tot mediese onkoste aanleiding gee.
n Besering wat meebring dat die werker langer as drie dae van die werk afwesig is.
Dit is 'n misdryf om dié soorte ongelukke nie aan te meld nie.
Om 'n beroepsbesering aan te meld, moet die werkgewer Deel A van vorm W.CI.2 invul.
Deel B van die vorm moet ingevul word deur die dokter of hospitaal wat die werker behandel.
Arbeidsinspekteurs moet verseker dat werkgewers en werkers hul pligte uitvoer. Arbeidsinspekteurs kan die werkplek besoek en vrae vra om vas te stel of die omgewing veilig en gesond is.
As die werkgewer nie sy verpligtinge nagekom het nie, kan die inspekteur daardie persoon beboet.
As 'n werker by die werk beseer word omdat die werkgewer 'n veiligheidsregulasie nie gevolg het nie, kan daardie werkgewer tot R100 000 beboet word, en/of twee jaar gevangenisstraf opgelê word.
As 'n mediese praktisyn iemand ondersoek of behandel vir 'n siekte wat na sy/haar mening uit die werker se werk voortspruit, moet die mediese praktisyn die geval by die werker se werkgewer en die Departement van Arbeid aanmeld.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21409.2010-03-24.af.txt</fn>
Werkers wat deur hul werk beseer word of 'n siekte opdoen, kan geld van die Vergoedingsfonds eis. Gesinne kan ook eis as hul broodwinner weens 'n werkverwante siekte of besering gesterf het.
Wie kan eis?
Wie betaal by die Fonds in?
Watter beserings en siektes word gedek?
Wat kan jy eis?
Hoe eis jy?
Wie betaal die eis?
n siekte deur hul werk opgedoen het, of weens 'n werkplekongeluk of beroepsiekte gesterf het.
opleiding ondergaan het, of n vakleerlingskap voltooi het.
Daar is bepaalde kategorieë werkers wat nie van die Fonds kan eis nie.
n werker is wat nie onder beheer van jou werknemer werk nie, of n werker is wat meer as 12 maande op 'n slag buite Suid-Afrika werk.
n vakleerling of leerder-plaaswerker is, of n werker is wat deur 'n arbeidsagentskap betaal word.
Eise sal net betaal word as hulle korrek en betyds ingedien word.
die ongeluk weens jou eie versuim gebeur het (tensy die werker ernstig gestremd raak of in die ongeluk sterf - dan sal die Fonds steeds vergoeding betaal), of jy mediese behandeling onredelik weier.
Werkgewers betaal een maal per maand in die Fonds in. Werkers betaal niks aan die Fonds nie. Werkgewers mag geen geld van werkers se lone as bydraes tot die Fonds aftrek nie.
Die Fonds dek beroepsiektes en werkplekbeserings.
Beroepsiekte is siektes wat veroorsaak word deur stowwe of toestande waaraan die werker in die werkplek blootgestel is. Jy kan vergoeding eis as jy aan dié werksomstandighede blootgestel is en dan die verwante siekte opdoen.
Die werksomstandighede en die siektes wat daardeur veroorsaak word, word gedek deur die Vergoedingsfonds soos in Bylae 3 van die Wet uiteengesit.
Jy kan vir ander siektes eis as jy met mediese getuienis en verslae kan bewys dat die siekte deur toestande by die werk veroorsaak is.
Die Fonds dek ook beserings wat as gevolg van werk of by die werkplek opgedoen is.
tydelike ongeskiktheid permanente ongeskiktheid dood mediese uitgawes bykomende vergoeding.
Die Vergoedingsfonds betaal nie vir pyn en lyding nie, net vir verlies aan beweging of gebruik van jou liggaam.
Hoeveel vergoeding aan die werker betaal sal word, hang af van hoeveel die werker verdien het toe die besering opgedoen of die siekte gediagnoseer is. As jy reeds ophou werk het wanneer die siekte gediagnoseer word, sal die vergoeding bepaal word na gelang van wat jy sou verdien het.
Wat is tydelike ongeskiktheid?
Tydelike ongeskiktheid is wanneer jy weens 'n besering of siekte nie kan werk nie, of nie al jou werk kan doen nie, maar sal herstel.
Om hiervoor te eis, moet 'n dokter jou langer as drie dae van die werk laat wegbly. As jy langer as drie dae van die werk moet wegbly, word jy uitbetaal vir die hele tyd dat jy nie kan werk nie (ook die eerste drie dae).
Wat word jy betaal?
As jy glad nie kan werk nie, word jy 75% (3/4) van jou normale maandelikse of weeklikse loon betaal.
As jy net 'n deel van jou werk kan doen, moet jou werkgewer jou steeds 'n deel van jou loon betaal. Die Fonds sal jou 75% (3/4) uitbetaal van die verskil tussen wat jy betaal is, en wat jy voor die besering betaal sou gewees het.
Alle mediese onkoste word ook betaal as die rekenings aan die Kommissaris voorgelê word.
Vir hoe lank kan jy eis?
Jy kan 12 maande lank vergoeding vir tydelike ongeskiktheid eis. Dit kan na 24 maande verleng word. Na 24 maande kan die Kommissaris besluit dat die toestand permanent is, en vergoeding op die grondslag van permanente ongeskiktheid toestaan.
Wat is permanente ongeskiktheid?
n Permanente ongeskiktheid is 'n besering of siekte waarvan die werker nooit sal herstel nie, bv. verlies van 'n oog. Die erns van die ongeskiktheid bepaal of die werker nooit weer sal kan werk nie, en of die werker die werk moeiliker sal vind.
Ongeskikthede word van 100% na 1% aangeslaan, na gelang van hoe ernstig dit is. Honderd persent is bv. die verlies van albei hande of jou sig. Verlies van 'n kleintoontjie is 'n ongeskiktheid van 1%.
Jou dokter sal 'n mediese verslag oor die ongeskiktheid skryf. Die Kommissaris en verskeie ander dokters sal dan besluit hoe ernstig die ongeskiktheid is.
Hoeveel vergoeding kry jy?
As die ongeskiktheid meer as 30% is, word 'n maandelikse pensioen betaal. Die grootte van die pensioen hang van jou loon af, en van hoe ernstig die ongeskiktheid is. As die ongeskiktheid 100% is, word jy 75% 3/4 van jou loon betaal.
As die ongeskiktheid minder as 30% is, word 'n enkelbedrag aan jou betaal.
Vir hoe lank word die vergoeding betaal?
Die enkelbedragbetaling is eenmalig. Die maandelikse bedrag word vir die res van die werker se lewe betaal.
As die broodwinner van 'n gesin weens 'n beroepsbesering of -siekte sterf, kan jy van die Fonds eis.
Hoeveel kan jy eis?
Die vergoedingsbedrag wat aan jou betaal word, hang af van jou verwantskap met die oorledene. Die totaal wat aan die gesin betaal word, kan nie meer wees as die pensioen wat die oorlede werker sou gekry het as hy/sy 3/4 van die werker se loon per maand gekry het nie.
n enkelbedrag van 2 x 3/4 van die werker se loon.
n maandelikse lewenslange pensioen van 40% x 3/4 van die werker se loon.
Die werker se kinders jonger as 18 (ook buite-egteli+K28ke, aangenome en stiefkinders) is geregtig op 'n maandelikse pensioen van 20% x 3/4 van die werker se loon. Dit word elke maand betaal totdat die kind 18 jaar oud is. Dié pensioen kan langer voortduur as die kind verstandelik of liggaamlik gestrem is.
As daar geen gade of kinders is nie, word vergoeding aan ander afhanklikes betaal (bv. ouers). Mense wat volledig van die werker afhanklik is, kry dieselfde as die weduwee. Mense wat deels van die werker afhanklik is, kry 'n eenmalige bedrag wat afhang van hoe afhanklik hulle van die werker was.
Aan die persoon wat die begrafniskoste betaal, word uitgawes van tot R6 970 betaal.
besonderhede van jou inkomste en eiendom.
Al die werker se mediese uitgawes sal betaal word tot twee jaar ná die datum van die ongeluk of diagnose van die siekte. Alle mediese rekenings behoort by die Kommissaris ingedien te word. Dit sluit die vervoerkoste van 'n beseerde werknemer na 'n hospitaal of huis in.
Bo en behalwe die algemene vergoeding kan hy ekstra vergoeding kry as die besering of siekte deur die werkgewer se versuim of 'n fout in 'n masjien veroorsaak is. Enige werker jonger as 26 sal bykomende vergoeding kry.
Stel jou toesighouer of werkgewer so gou as moontlik in kennis (mondelings of skriftelik). Neem kennis van enigiemand wat die ongeluk gesien het.
Die vorm wat ingevul moet word, is WCL 2: Kennisgewing van Ongeluk en Eis vir Vergoeding.
Die werkgewer moet die ongeluk by die Vergoedings-kommissaris aanmeld, al glo hy nie die werker se weergawe van die gebeure nie, deur Vorm WCL 3: Werkgewer se Ongeluksverslag in te dien.
Die werkgewer moet 'n werkplekbesering binne 7 dae aanmeld, of binne 14 dae nadat hy vasgestel het dat die werker 'n beroepsiekte het.
Die werkgewer moet nagaan dat al die besonderhede op die vorm korrek is.
Binne 14 dae nadat hy/sy die werker gespreek het, moet die dokter vorm WCL4 invul en verklaar hoe ernstig die besering was, en hoe lank die werker waarskynlik nie sal kan werk nie. Dit gaan na die werkgewer, wat dit na die Kommissaris stuur.
Die werker betaal nie die dokter se rekening nie. As jy egter 'n tweede mening wil hê, moet jy daarvoor betaal.
As dit lank gaan duur voordat die besering genees, moet die dokter elke maand 'n vorderingsverslag (WCL 5) na die Kommissaris stuur totdat die toestand volledig gestabiliseer het. Dit lig die Kommissaris in oor hoe lank die werker nie kan werk nie.
Laastens moet die dokter 'n finale doktersverslag (WCL5) indien, wat verklaar dat die werker weer kan werk, of dat die werker permanent ongeskik is. Die dokter moet hierdie vorm na die werkgewer stuur, wat dit na die Kommissaris stuur.
Wanneer die werker weer werk toe gaan, moet die werkgewer 'n hervattingsverslag (WCL6) na die Kommissaris stuur waarin verklaar word wanneer die werker weer begin werk het, en hoeveel vergoeding aan die werker betaal is.
Die werker en werkgewer moet kopieë van al die vorms hou.
Wanneer die eerste doktersverslag met die ongelukverslag ingedien is, sal die Vergoedingskommissaris die eis oorweeg en 'n besluit neem. 'n Eisnommer word ook toegeken. Hierdie nommer moet vir al die administrasie rakende die eis gebruik word.
As die werker nie met die besluit saamstem nie, kan hy/sy binne 90 dae teen die besluit appFl aanteken deur vorm W929 by die Kommissaris in te dien.
Jy kan die Kommissaris of enige Streekkantoor van die Departement van Arbeid vir nadere inligting of bystand skakel.
Die Vergoedingskommissaris is aangestel om die Fonds te administreer, en oorweeg werkers se eise. Die werker kry geld uit die Fonds, en nie van die werkgewer nie.
MAAR die werkgewer moet die beseerde werker betaal vir die eerste 3 maande nadat die besering opgedoen is. Die Vergoedingsfonds sal die werkgewer terugbetaal.
As die werker langer as 3 maande nie kan werk nie, neem die Vergoedingskommissaris die maandelikse betalings oor.
As die werkgewer versekering teen werkplekbeserings het, sal die versekeringsmaatskappy die vergoeding betaal. In sulke gevalle moet eise steeds by die Vergoedingskommissaris ingedien word, en hy besluit daaroor.
Let wel: Dit kan lank duur om die betaling van eise te verwerk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21501.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Die Wet op Mariene Lewende Bronne lê klem daarop dat al die natuurlike mariene lewende bronne van Suid-Afrika en die omgewing waarin hulle leef, 'n nasionale bate en die erfenis van al Suid-Afrika se mense is. Die wet beheer visvangste en help so ons mariene bronne beskerm. Die Wet probeer ook beheer wie toegang tot mariene bronne het om te verseker dat dié bronne regverdig versprei word.
Kragtens die wet moet jy betaal vir die reg om mariene bronne te ontgin. Die geld wat met lisensies en permitte ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor en die beskerming van die bronne.
Almal wat mariene bronne gebruik moet 'n permit hê. Dit sluit ontspannings- en bestaansvissers in.
Sommige visspesies word deur 'n kwotastelsel beskerm wat keer dat mense meer as 'n sekere hoeveelheid van die soort vis vang of probeer vang.
Sekere spesies mag net in die oop seisoen gevang word.
In 2000 was daar 'n noodtoestand in die lynvisbedryf omdat daar bepaal is dat 'n aantal lynvisbronne ineengestort het. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het bepaal dat die aantal vaartuie en bemanning beperk sou word tot hoogstens 450 vaartuie en 3 450 bemanningslede.
Handelsvisvangregte is aan voltydse lynvissers toegeken wat vir hulle voortbestaan van lynvisvang afhanklik is. As gevolg daarvan is 376 visvangregte (2 148 bemanningslede) toegeken. In totaal sal visvangregte aan 450 vaartuie toegeken word.
Die Departement se toekenning van regte sal die werksgeleenthede van 3 450 bemanningslede verseker. Werkgewers in die lynvisbedryf moet nou aan arbeidswette voldoen en sekuriteit vir lynvissers verskaf.
Mense aan wie regte toegeken is kan sonder beperking snoek en talle ander lynvisspesies vang, waarvan die meeste onderworpe is aan streng sakbeperkings.
Na nog ondersoeke en samesprekings, sal vrystellings om lynvis te vang aan vaartuie wat in die verlede met tradisionele visdorpies verbind is, toegeken word.
Ontspannings- en kus-lynvisvang word tans deur streng sakbeperkings beheer, wat ons lynvisbronne beskerm deur te keer dat mense te veel vis vang. Dié soort visvangste sal in die toekoms streng volgens die sakbeperkings beheer word.
Alle kategorië van ontspanningsvissers moet kragtens die Wet op Mariene Lewende Bronne van 1998 (Wet 18 van 1998) ontspanning-visvangpermitte hê. Dié permitte kan landwyd by Poskatore verkry word en kos R50 vir hengelpermitte en R65 vir perlemoen, kreef, visjag en ander permitte.
Permitte is 'n jaar lank van die dag van uitreiking geldig, behalwe as die permitte vir spesies is wat net binne die seisoen gevang kan word. Dié tipe permitte verval aan die einde van die seisoen.
Jou permit en identiteitsdokument moet wanneer jy visvang altyd by jou wees.
Jy mag nie vis wat jy met 'n ontspanningspermit gevang het, verkoop nie.
Vir verdere inligting kontak 021 402 3911.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21505.2010-03-24.af.txt</fn>
8 Augustus 2003 is Agri Femina Week. Die Wes-Kaapse Departement Landbou erken die rol wat vroue in hierdie voorheen deur mans gedomineerde sektor speel deur middel van 'n diverse weeklange program gemik op alle vroue wat op enige vlak van die landbousektor betrokke is.
Vir jare is landbou beskou as die uitsluitlike domein van die man, terwyl vroue vir net so lank reeds verantwoordelik is vir voedselsekuriteit in die samelewing. Een van die uitdagings van die Departement Landbou is om hierdie persepsie wat vroue ontmoedig om landbou as loopbaan te oorweeg, reg te stel.
Een van die maniere waarop die Departement vroue vir hul onontbeerlike bydrae vereer en hulle aandmoedig om by landbou betrokke te raak en te bly, is die jaarlikse Vroue Boer van die Jaar Kompetisie. Die Wes-Kaapse Departement Landbou het egter vanjaar besluit om hierdie fokus op vroue boere uit te brei na alle vroue betrokke in die landboubedryf, soos vroulike plaaswerkers, agri-besigheidsvroue en vroulike uitvoerders van landbouprodukte. Vir hierdie doel is Agri Femina Week 2003 in die lewe geroep en val die week saam met vieringe vir Nasionale Vrouedag op 9 Augustus.
Die program van die week maak voorsiening vir die onderskeie groepe op verskillende dae met uiteenlopende onderwerpe en voorleggings wat nou aansluit by die spesifieke behoeftes van die betrokke groep.
Op Maandag, 4 Augustus, bied die Elsenburg Landboukollege 'n program aan vir 'n groep hulpbronarm vroue boere wat deelneem aan die jaarlikse Vroue Boer Kompetisie in die kategorie vir produsente vir huishoudelike gebruik. Die fokus van die kursus is gemeenskapsontwikkeling aangesien hierdie vroue rolmodelle in hulle onderskeie gemeenskappe is en daar 'n bydrae het om te lewer.
Dinsdag, 5 Augustus se program is vir alle vroue betrokke by kommersiële boerdery. Die program dek onderwerpe soos marknavorsing aangebied deur Markinor, 'n voorlegging oor wat die verbruiker wil hê deur Woolworths, die Beginners Gids oor Euregap: naspeurbaarheid van produkte, asook die kwessie van kostemodelle.
Die Departement, in samewerking met die Kaapse Vroue Forum, bied op Woensdag, 6 Augustus 'n program aan 'n groep vroue plaaswerkers wat deur die Forum as gesondheidswerkers opgelei is en op verskillende plase in die omgewing werksaam is.
Donderdag, 7 Augustus, word gewy aan alle besigheidsvroue in die landbousektor, en spesifiek dié betrokke by uitvoere. Aanbiedings sal handel oor onder andere vrye handelsooreenkomste, kredietwaarborge, marknavorsing en inspeksies van uitvoerprodukte.
Alle programme sal op die plaas, Elsenburg, hoofkantoor van die Wes-Kaapse Departement Landbou buite Stellenbosch, aangebied word. Vroue wat belangstel om die onderskeie halfdag werkswinkels by te woon, kontak vir Charlene Nieuwoudt by 808 5008 of charlenen@elsenburg.com vir verdere inligting en inskrywingsvorms. Kostes vir die dag vir vroue betrokke by kommersiële boerdery en die dag vir landboubesigheidsvroue en dié betrokke by landbou-uitvoere beloop R100 per persoon. Die sluitingsdatum vir inskrywings is 25 Julie 2003.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21511.2010-03-02.af.txt</fn>
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
'n Werknemer wie se kind doodgebore word, mag vir ses weke daarna, of as 'n mediese praktisyn sê dit vir haar gesondheid en veiligheid nodig is, vir 'n langer tydperk kraamverlof neem.
Kraamverlof kan betaald of onbetaald wees. As die werknemer bygedra het tot die Werkloosheidfonds, sal sy voordele tydens haar kraamverlof kan eis.
'n Werkgewer kan 'n tydelike werknemer aanstel om die werk te doen van iemand wat op kraamverlof is.
Vaders kan drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof vir die geboorte van hulle kind eis.
Aanneemouers kan elk drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof met die aanneming van 'n kind eis.
As jy beplan om kraam- of vaderskapverlof te neem, moet jy jou werknemer oor die verwagte datum van jou kind se geboorte inlig.
Werknemers wat op kraamverlof is, moet ook hulle werkgewers skriftelik inlig wanneer hulle van plan is om terug te keer werk toe.
Daar kan van pa's en aanneemouers wat gesinsverantwoordelikheid verlof wil neem verwag word om te bewys dat hulle die verlof nodig het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21511.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
n Werknemer wie se kind doodgebore word, mag vir ses weke daarna, of as 'n mediese praktisyn sê dit vir haar gesondheid en veiligheid nodig is, vir 'n langer tydperk kraamverlof neem.
Kraamverlof kan betaald of onbetaald wees. As die werknemer bygedra het tot die Werkloosheidfonds, sal sy voordele tydens haar kraamverlof kan eis.
n Werkgewer kan 'n tydelike werknemer aanstel om die werk te doen van iemand wat op kraamverlof is.
Vaders kan drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof vir die geboorte van hulle kind eis.
Aanneemouers kan elk drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof met die aanneming van 'n kind eis.
As jy beplan om kraam- of vaderskapverlof te neem, moet jy jou werknemer oor die verwagte datum van jou kind se geboorte inlig.
Werknemers wat op kraamverlof is, moet ook hulle werkgewers skriftelik inlig wanneer hulle van plan is om terug te keer werk toe.
Daar kan van pa's en aanneemouers wat gesinsverantwoordelikheid verlof wil neem verwag word om te bewys dat hulle die verlof nodig het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.21873.2010-03-24.af.txt</fn>
Die munisipaliteit is verantwoordelik vir die monitering en beheer van lugbesoedeling, mariene besoedeling en die storting van nywerheidstowwe in die gebied.
Die Stad Kaapstad kontroleer Luggehalte en vergelyk die daaglikse lesings met internasionaal aanvaarde riglyne. Hulle verskaf 'n aanlyn-lesingsdiens wat reële tyd luggehalte-inligting en -lesings en opsommings van die vorige dag verskaf. Maandelikse verslae en jaar-episodeverslae (waar besoedelingsvlakke die aanvaarde riglyne oorskry) is ook beskikbaar.
Jy kan die inligting kry op die Stad Kaapstad se webwerf. Jy kan ook die Luggehaltenetwerk skakel by 021 930 4821.
Vir meer inligting of om 'n klagte in te dien, skakel 021 402 3911.
Klagtes oor oliestortings kan aangemeld word by 021 703 813 of 021 703 5864.
Om na ure 'n noodgeval aan te meld, skakel 021 703 3070 of 021 703 8313.
Om die storting van nywerheidstowwe in die Stad Kaapstad aan te meld, soos 'n chemiese of petrolstorting, skakel 083 629 4281.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21883.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle bouplanne moet goedgekeur word deur die plaaslike owerheid. Die Stad Kaapstad oorweeg verskeie faktore voordat bouplanne goedgekeur word, waaronder die omgewingsimpak van die ontwikkeling en omgewingsgesondheidsgevolge van die ontwikkeling.
rookkamer- of -gebiedvereistes.
Bouplanne mag nie per pos ingedien word nie omdat hulle deur die planopsteller deur die stelsel geneem moet word. Geen inkuitveër, plakkers of uitlatings word op enige planne toegelaat nie.
Bouplanne en -inspeksies te Pienaarstraat, Milnerton.
Enige ander navrae/betalings: 08.00 tot 12.
Oop vir die publiek van 08:30 tot 12:30.
Die Oostenberg-administrasie het drie kantore wat bouplanne en -opmetings hanteer, naamlik Brackenfell, Kraaifontein en Kuilsrivier.
Die kantore is oop vir die publiek van 08:00 tot 13:00 en weer van 13:30 tot 16:30.
Besonderhede en tariewe.
Die Bou-opmetingstak, Suid-Skiereilandadministrasie, hoek van Hoof- en Victoriastraat, Plumstead.
Bouplannavrae: 021 710 9436.
08.00 tot 14.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21887.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad het 'n enkele nood-tolvrynommer ingestel vir mense wat in die gebied woon.
in watter diensleweringsgebied jy is.
Die operateur sal vasstel wat jou noodgeval is en dan jou oproep, saam met die inligting wat ingesamel is deur die operateur, herlei na die betrokke polisie-, brandweer- of ambulansdiens.
Die diensverskaffer sal vasstel presies wat die noodgeval is en die nodige hulp stuur.
Inwoners van Kaapstad kan in 'n noodgeval 107 skakel op 'n landlyn of 021 480 7700 op 'n selfoon.
Gereed wees met die besonderhede van die noodgeval.
Nie die foon neersit totdat jy aangesê word om dit te doen nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21955.2010-03-02.af.txt</fn>
Wat is die Padongelukfonds?
Wie kan van die Fonds eis?
Waarvoor kan u geld kry?
Wat is nalatigheid?
Hoeveel geld kan u eis?
Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk?
Hoe eis 'n mens van die Fonds?
Waar dien 'n mens 'n eis in?
As iemand in 'n motorongeluk beseer of gedood is as gevolg van die nalatigheid van 'n bestuurder wat in die ongeluk betrokke was, kan so iemand of sy/haar naasbestaandes vergoeding van die Padongelukfonds eis. Dit beteken selfs al het die bestuurder van die motor nie versekering nie, kan u geld kry om u te help om vir u mediese uitgawes te betaal en om te vergoed vir die tyd dat u nie kan werk nie.
Die Padongelukfonds is 'n openbare entiteit wat ingestel is om vergoeding te betaal aan mense wat in padongelukke beseer word of vir die afhanklikes van mense wat in padongelukke gedood is as gevolg van die nalatige bestuur van 'n motorvoertuig in Suid-Afrika. Die Fonds kry sy/haar geld uit 'n brandstofheffing wat by die prys van petrol en diesel ingesluit is.
U kan eis as u in die ongeluk beseer is.
U afhanklikes kan eis as u in die ongeluk gedood is.
U kan eis as u as 'n bestuurder, passasier of voetganger in die ongeluk betrokke was.
'n Eis kan ingestel word slegs as die ongeluk deur iemand anders se nalatige bestuur veroorsaak is. U kan nie eis as u die ongeluk veroorsaak het nie. U kan ook nie eis as u die enigste persoon en voertuig is wat in die ongeluk betrokke was nie, byvoorbeeld as u in 'n paal vasgery het.
As u die bestuurder in die ongeluk was, maar nie die eienaar van die motor is nie en die ongeluk veroorsaak is deur die eienaar van die motor se nalatigheid (byvoorbeeld as hy/sy nie die remme reggemaak het nie) en u beseer is, kan u van die Fonds eis.
verlies van onderhoud - as die broodwinner in die gesin sterf in 'n ongeluk wat deur iemand anders veroorsaak is, kan die afhanklikes van die broodwinner eis vir verlies van onderhoud.
As u gedeeltelik verantwoordelik was vir die ongeluk, kan u steeds eis, maar u sal net 'n deel van die skadevergoeding ontvang. Byvoorbeeld, as u 50% verantwoordelik was, sal u net 50% van die skadevergoeding kry. As u 25% verantwoordelik was, sal u 75% van die skadevergoeding kry.
U kan nie eis vir skade aan u voertuig of eiendom nie. Om geld hiervoor te kry, moet u die bestuurder van die voertuig wat die ongeluk veroorsaak het, dagvaar. As hy/sy versekering het, sal sy/haar versekering jou betaal; indien nie, sal hy/sy self jou moet betaal.
Net ongelukke wat deur iemand anders se nalatigheid veroorsaak is, kan aanleiding gee tot eise teen die Fonds. U moet dus bewys dat iemand anders nalatig was. U doen dit deur te bewys dat die bestuurder nie sy/haar voertuig bestuur het op 'n wyse waarop 'n redelike bestuurder in die omstandighede sou bestuur nie.
As u nie in die voertuig was wat die ongeluk veroorsaak het nie, is daar geen perk op die skadevergoeding wat u uit die Padongelukfonds kan eis nie.
As u of u broodwinner 'n passasier was in die motor wat die ongeluk veroorsaak het, kan u nie vir meer as altesaam R25 000 eis nie. U kan slegs geld terugeis wat u bestee het of gaan bestee as gevolg van die ongeluk, byvoorbeeld hospitaal- en doktersrekeninge wat u betaal het.
As u of u broodwinner 'n betalende passasier was of as u as gevolg van werk in die motor was, kan u net R25 000 eis, maar u kan die nalatige bestuurder dagvaar vir enige groter bedrag. U kan egter nie u werkgewer dagvaar nie.
HOE LANK NEEM DIT OM 'n EIS TE VERWERK?
Eise teen die fonds is 'n ingewikkelde proses en die Fonds het baie eise om te hanteer, met die gevolg dat dit lank kan duur voordat u geld uitbetaal word. Die Fonds het 120 dae om die aangeleentheid te ondersoek nadat die eis ingedien is, voordat die finale verrigtinge kan voortgaan.
HOE EIS 'n MENS VAN DIE FONDS?
U kan self van die Fonds eis of u kan 'n prokureur kry om namens u te eis, maar u sal vir sy/haar dienste moet betaal. Daar is inligtingskantore by alle kantore van die Fonds wat u kosteloos kan help.
U moet die eis instel binne drie jaar na die datum van die ongeluk, as u weet wie die ongeluk veroorsaak het. As u nie weet wie die bestuurder of eienaar is van die motor wat die ongeluk veroorsaak het nie, moet u binne twee jaar eis.
U dien die eis in deur die Eisvorm (Vorm 1) in te vul. Elke toepaslike paragraaf moet ingevul word. Die dokter wat u onmiddellik na die ongeluk behandel het, moet die medieseverslagafdeling van die vorm invul. U moet ook die vorm onderteken.
'n Mediese verslag.
Indien iemand in die ongeluk gedood is, 'n rekord van die geregtelike doodsondersoek.
'n Klagstaat van die polisie.
Alle rekeninge, kwitansies en bewysstukke om mediese en hospitaalkoste te bewys.
'n Brief van die dokter om te sê hoeveel u in die toekoms vir mediese koste sal betaal as gevolg van die ongeluk.
'n Skets van die ongelukstoneel.
Die naam van die polisiestasie waar die ongeluk aangemeld is, die polisie se saaknommer en die polisieverslag.
'n Brief van u werkgewer om te sê hoeveel geld u deur onbetaalde lone verloor het.
'n Skriftelike toestemming vir die hospitaal wat aan die Fonds toestemming verleen om insae in u hospitaalrekords te kry.
'n Beëdigde verklaring van die persoon wat die eis instel en van enige getuies.
WAAR DIEN 'n MENS 'n EIS IN?
U kan u eis indien by of meer inligting verkry van die Padongelukfonds se kantore in Kaapstad.
7de verdieping, Thibaultplein No.
U kan die status van u eis aanlyn nagaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.21955.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Padongelukfonds?
Wie kan van die Fonds eis?
Waarvoor kan u geld kry?
Wat is nalatigheid?
Hoeveel geld kan u eis?
Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk?
Hoe eis 'n mens van die Fonds?
Waar dien 'n mens 'n eis in?
As iemand in 'n motorongeluk beseer of gedood is as gevolg van die nalatigheid van 'n bestuurder wat in die ongeluk betrokke was, kan so iemand of sy/haar naasbestaandes vergoeding van die Padongelukfonds eis. Dit beteken selfs al het die bestuurder van die motor nie versekering nie, kan u geld kry om u te help om vir u mediese uitgawes te betaal en om te vergoed vir die tyd dat u nie kan werk nie.
Die Padongelukfonds is 'n openbare entiteit wat ingestel is om vergoeding te betaal aan mense wat in padongelukke beseer word of vir die afhanklikes van mense wat in padongelukke gedood is as gevolg van die nalatige bestuur van 'n motorvoertuig in Suid-Afrika. Die Fonds kry sy/haar geld uit 'n brandstofheffing wat by die prys van petrol en diesel ingesluit is.
U kan eis as u in die ongeluk beseer is.
U afhanklikes kan eis as u in die ongeluk gedood is.
U kan eis as u as 'n bestuurder, passasier of voetganger in die ongeluk betrokke was.
n Eis kan ingestel word slegs as die ongeluk deur iemand anders se nalatige bestuur veroorsaak is. U kan nie eis as u die ongeluk veroorsaak het nie. U kan ook nie eis as u die enigste persoon en voertuig is wat in die ongeluk betrokke was nie, byvoorbeeld as u in 'n paal vasgery het.
As u die bestuurder in die ongeluk was, maar nie die eienaar van die motor is nie en die ongeluk veroorsaak is deur die eienaar van die motor se nalatigheid (byvoorbeeld as hy/sy nie die remme reggemaak het nie) en u beseer is, kan u van die Fonds eis.
mediese uitgawes begrafniskoste vergoeding vir pyn, lyding en verminking verlore inkomste verlies van onderhoud - as die broodwinner in die gesin sterf in 'n ongeluk wat deur iemand anders veroorsaak is, kan die afhanklikes van die broodwinner eis vir verlies van onderhoud.
As u gedeeltelik verantwoordelik was vir die ongeluk, kan u steeds eis, maar u sal net 'n deel van die skadevergoeding ontvang. Byvoorbeeld, as u 50% verantwoordelik was, sal u net 50% van die skadevergoeding kry. As u 25% verantwoordelik was, sal u 75% van die skadevergoeding kry.
U kan nie eis vir skade aan u voertuig of eiendom nie. Om geld hiervoor te kry, moet u die bestuurder van die voertuig wat die ongeluk veroorsaak het, dagvaar. As hy/sy versekering het, sal sy/haar versekering jou betaal; indien nie, sal hy/sy self jou moet betaal.
Net ongelukke wat deur iemand anders se nalatigheid veroorsaak is, kan aanleiding gee tot eise teen die Fonds. U moet dus bewys dat iemand anders nalatig was. U doen dit deur te bewys dat die bestuurder nie sy/haar voertuig bestuur het op 'n wyse waarop 'n redelike bestuurder in die omstandighede sou bestuur nie.
As u nie in die voertuig was wat die ongeluk veroorsaak het nie, is daar geen perk op die skadevergoeding wat u uit die Padongelukfonds kan eis nie.
As u of u broodwinner 'n passasier was in die motor wat die ongeluk veroorsaak het, kan u nie vir meer as altesaam R25 000 eis nie. U kan slegs geld terugeis wat u bestee het of gaan bestee as gevolg van die ongeluk, byvoorbeeld hospitaal- en doktersrekeninge wat u betaal het.
As u of u broodwinner 'n betalende passasier was of as u as gevolg van werk in die motor was, kan u net R25 000 eis, maar u kan die nalatige bestuurder dagvaar vir enige groter bedrag. U kan egter nie u werkgewer dagvaar nie.
HOE LANK NEEM DIT OM 'n EIS TE VERWERK?
Eise teen die fonds is 'n ingewikkelde proses en die Fonds het baie eise om te hanteer, met die gevolg dat dit lank kan duur voordat u geld uitbetaal word. Die Fonds het 120 dae om die aangeleentheid te ondersoek nadat die eis ingedien is, voordat die finale verrigtinge kan voortgaan.
HOE EIS 'n MENS VAN DIE FONDS?
U kan self van die Fonds eis of u kan 'n prokureur kry om namens u te eis, maar u sal vir sy/haar dienste moet betaal. Daar is inligtingskantore by alle kantore van die Fonds wat u kosteloos kan help.
U moet die eis instel binne drie jaar na die datum van die ongeluk, as u weet wie die ongeluk veroorsaak het. As u nie weet wie die bestuurder of eienaar is van die motor wat die ongeluk veroorsaak het nie, moet u binne twee jaar eis.
U dien die eis in deur die Eisvorm (Vorm 1) in te vul. Elke toepaslike paragraaf moet ingevul word. Die dokter wat u onmiddellik na die ongeluk behandel het, moet die medieseverslagafdeling van die vorm invul. U moet ook die vorm onderteken.
n Mediese verslag.
Indien iemand in die ongeluk gedood is, 'n rekord van die geregtelike doodsondersoek.
n Klagstaat van die polisie.
Alle rekeninge, kwitansies en bewysstukke om mediese en hospitaalkoste te bewys.
n Brief van die dokter om te sê hoeveel u in die toekoms vir mediese koste sal betaal as gevolg van die ongeluk.
n Skets van die ongelukstoneel.
Die naam van die polisiestasie waar die ongeluk aangemeld is, die polisie se saaknommer en die polisieverslag.
n Brief van u werkgewer om te sê hoeveel geld u deur onbetaalde lone verloor het.
n Skriftelike toestemming vir die hospitaal wat aan die Fonds toestemming verleen om insae in u hospitaalrekords te kry.
n Beëdigde verklaring van die persoon wat die eis instel en van enige getuies.
WAAR DIEN 'n MENS 'n EIS IN?
U kan u eis indien by of meer inligting verkry van die Padongelukfonds se kantore in Kaapstad.
U kan die status van u eis aanlyn nagaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.22195.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n plan aangekondig om gratis basiese water- en elektrisiteitdienste vir almal te verskaf. Daar is ook 'n inisiatief vir gratis sanitasiedienste.
Hoewel dit 'n Nasionale besluit is, word water, sanitasie en elektrisiteit deur plaaslike owerhede verskaf. Die gevolg is dat die eintlike verskaffing van dié gratis dienste die verantwoordelikheid van jou plaaslike munisipaliteit is.
Teen Julie 2001 het bykans 23-miljoen mense in Suid-Afrika reeds Gratis Basiese Water ontvang.
Die uiteindelike doel is om aan arm huishoudings gratis 'n basiese voorraad van 6 000 liters veilige water per maand te verskaf. Dit kan van munisipaliteit na munisipaliteit wissel en jy moet jou munisipaliteit direk skakel om uit te vind presies watter gratis basiese waterdiens hulle verskaf.
As jy meer water as die gratis voorraad gebruik, moet jy daarvoor betaal.
Gratis elektrisiteitdienste is spesifiek op arm huishoudings toegespits. Dié huishoudings sal 'n klein hoeveelheid elektrisiteit gratis kry, maar hulle moet vir enige elektrisiteit wat bo die basiese diensvlak gebruik word, betaal.
Die voorgestelde hoeveelheid gratis elektrisiteit is 50kWh per huishouding per maand vir 'n netwerk-baseerde stelsel. Dit is min of meer die hoeveelheid energie wat nodig is vir basiese beligting, 'n klein swart-en-wit tv-stel en 'n klein radio, basiese strykwerk en die basiese kook van water met 'n elektriese ketel. 50Wp sal per nie-netwerk gekoppelde voorsieningstelsel verskaf word vir alle huishoudings wat aan die amptelike nie-netwerk stelsels gekoppel is.
Gebruikers wat voorafbetaalde elektrisiteitmeters het, sal kan sien wanneer die gratis elektrisiteit opgebruik is en sal self vir nog elektrisiteit kan betaal. Gebruikers met kredietmeters sal nie maklik kan sien wanneer hulle eenhede opgebruik is nie. Hulle sal aan die einde van elke maand vir die bykomende gebruik geëis word.
Gratis Basiese Elektrisiteit sal van Julie 2003 af ingestel word, nadat Munisipaliteite hulle fondse van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering ontvang het.
Na die suksesvolle instelling van die Gratis Basiese Water-program, is die Departement van Waterwese en Bosbou nou besig om 'n Nasionale Gratis Basiese Sanitasie-strategie te ontwikkel. Dit word gedoen onder die leiding van die Nasionale Gratis Basiese Water en Sanitasie Taakspan, waarvan SALGA die voorsitter is en wat deur DWWB koördineer word. Die doel is om 'n aanpasbare nasionale strategie te ontwikkel, wat die uitgebreide kennis en praktiese ervaring binne die water- en sanitasiesektor saamvat.
Wanneer die strategie afgehandel is, sal dit deur die plaaslike owerhede wat sanitasiedienste verskaf ingestel word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.22312.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.22652.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.23march2007a.2010-03-25.af.txt</fn>
<fn>GOV-ZA.262.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.269.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.28771_AfrIndividualITR12Guide.indd.2010-03-25.af.txt</fn>
Die opgawe wat aan u uitgereik is is spesi.ek saamgestel om u persoonlike belasting behoeftes aan te spreek soos aangedui toe u die ITR12 individuele belastingopgawe versoek het.
Deur jou naaste SARS takkantoor te besoek.
Hierdie gids is saamgestel om u te help om u opgawe eerlik en korrek te kan voltooi. Indien u meer inligting nodig het raadpleeg asseblief die Omvattende Gids wat beskikbaar is op die SARS webwerf www.sars.gov.
Tax season 2008. Indien u enige verdere hulp nodig het met die voltooiing van u opgawe kan u al u stawende dokumente bymekaar maak en u naaste SARS takkantoor besoek.
Finansiële state, indien van toepassing b.v.
Let asseblief daarop dat alhoewel u die dokumentasie sal gebruik in die voltooiing van u opgawe moet dit nie saam met die opgawe by SARS ingedien word nie. U moet dié dokumentasie vir 'n tydperk van vyf jaar bewaar indien SARS dit sou versoek.
Gebruik 'n swart pen om die opgawe in hoo.etters te voltooi en skryf in die spasies wat voorsien is. Alhoewel u 'n persoonlik saamgestelde opgawe ontvang het kan daar nogtans velde wees wat nie op u van toepassing is nie. U word versoek om al hierdie velde, wat nie op u belastingsake betrekking het nie, oop te laat. Moet asseblief nie NVT invul of die velde deurhaal nie.
Moet asseblief nie korreksie ink gebruik of enige van die velde deurhaal as u 'n fout sou gemaak het nie aangesien ons skandeerders die veranderinge sal verwerp. Indien u 'n fout maak versoek 'n nuwe opgawe (sien inleiding). Ons wil u egter graag aanraai om u opgawe elektronies in te dien want u sal op die stelsel veranderinge kan aanbring.
Ons versoek ook voorts dat u nie die opgawe sal vou wanneer u dit indien nie aangesien dit die verwerking van u opgawe mag vertraag. U moet al die toepaslike gedeeltes van u opgawe voltooi. Enige onvolledig voltooide opgawe sal aan u teruggestuur word en as "nie ingedien" beskou word totdat die korrek voltooide opgawe ontvang is. Dit kan tot die hef. ng van boetes vir die laat indiening van u opgawe lei.
Hierdie is 'n voorbeeld van die boonste gedeelte van u opgawe wat vooraf deur SARS ingevul is.
Handtekening: Hierdie opgawe is 'n wetlik bindende verklaring wat u a.ê waarin u al die inkomste ontvang, belasting en aftrekkings vir die jaar van aanslag verklaar. Sonder u handtekening is die opgawe nie bindend nie en sal dus aan u teruggestuur word.
Persoonlike besonderhede: U moet u adres- en kontakbesonderhede invul. Die besonderhede moet u eie wees en nie die van 'n belastingpraktisyn indien u van een gebruik sou maak.
Bankbesonderhede: Sonder die korrekte bankbesonderhede kan ons nie 'n terugbetaling maak nie. Om bedrog en diefstal te bekamp betaal SARS slegs terugbetalings elektronies in geveri.eerde tjek en spaar (transmissie) bankrekeninge wat deur belastingpligtige (nie 'n derde party nie) geopen is by 'n geregistreerde Suid-Afrikaanse instelling.
Inkomste ontvang: Verseker dat alle inkomste deur u ontvang verklaar is.
Huwelikstatus: Aangesien u huwelikstatus u belastingaanspreeklikheid kan beïnvloed is dit belangrik dat u aandui of u op 29 February 2008 getroud of ongetroud was. Indien u getroud was moet u ook aandui of dit BINNE of BUITE gemeenskap van goedere was.
Dui u voorkeur metode van kontak aan deur die toepaslike blokkie te merk met die syfers 1 tot 5. Die syfer 1 sal u mees gekose metode aandui terwyl die syfer 5 die mins gekose metode sal wees.
Indien u van die dienste van 'n belastingpraktisyn gebruik maak sal hierdie inligting afdeling deur die persoon voltooi word.
Baie van die verpligte velde sal reeds voltooi wees met die inligting tot die beskikking van SARS. Dit sluit u persoonlike inligting sowel as die besonderhede van u inkomste in as u 'n werknemer is (as u 'n IRP5 ontvang).
Maak asseblief seker dat u u adresbesonderhede voltooi aangesien dit nie ingevul sal wees nie. SARS wil van hierdie geleentheid gebruik maak om u adresbesonderhede in die voorgeskrewe formaat te opdateer ten einde aan voorskrifte te voldoen.
Hierdie jaar sal SARS ook die inligting wat betrekking het op die inkomste wat u vanaf u werkgewer of pensioenfonds verkry het voltooi, gebaseer op die IRP5/IT3(a) serti. kaat inligting voorsien, mits SARS dit betyds ontvang het.
In sulke gevalle het u net nodig om die vooraf voltooide inligting te vergelyk met die inligting op u IRP5/IT3(a) serti. kate wat u ontvang het.
Indien u tevrede is kan u na die volgende afdeling gaan. Indien u van mening is dat die inligting foutief is moet u die SARS Inbelsentrum by 0800 00 SARS skakel.
Indien u in diens van meer as een werkgewer gedurende die jaar van aanslag was en ook betaling vanaf 'n uittredingsannuïteitsfonds ontvang het sou u twee IRP5 en een IT3(a) serti.kate ontvang het en moet u opgawe dus drie aparte bladsye bevat vir die IRP5/IT3(a) inligting: een vir elke serti. kaat. Indien die opgawe wat u ontvang het nie voorsiening maak vir voldoende bladsye om al die IRP5/ IT3(a) inkomste te verklaar nie sal u die korrekte opgawe moet aanvra.
U moet enige inkomste wat u vanuit beleggings ontvang het in hierdie afdeling verklaar. Dit sluit plaaslike rente, buitelandse rente en buitelandse dividende in. Hierdie afdeling maak ook voorsiening dat u enige buitelandse belasting wat teruggehou is ten opsigte van buitelandse rente en buitelandse dividende kan verklaar.
Indien u binne gemeenskap van goedere getroud is moet u al die bedrae wat uself en u gade ontvang het ten opsigte van plaaslike rente, buitelandse rente en buitelandse dividende bymekaar tel.
Indien u buite gemeenskap van goedere getroud of ongetroud is moet u slegs u eie beleggings-inkomste verklaar.
Let asseblief daarop dat die bruto bedrae verklaar moet word aangesien SARS die vrystellings sal toepas.
Voltooi asseblief die toepaslike lynitems. Let asseblief daarop dat alle buitelandse inkomste in die Suid-Afrikaanse geldeenheid verklaar moet word. Vir verdere inligting raadpleeg asseblief die Omvattende Gids wat op die SARS webwerf www.sars.gov.za beskikbaar is.
Alle kapitaalwins transaksies moet apart verklaar word met die uitsondering van die beskikking (verkoop) van aandele wat per serti. kaat gegroepeer kan word. Plaaslike en buitelandse transaksies moet voorts ook apart verklaar word.
As oor 'n bate beskik is, is die bedrag wat ontvang is of die bedrag wat die verkoper van die bate toeval die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan vir die verkryging van die bate tesame met enige uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaf.ng en die beskikking, en sekere eiendomskostes. Die basiskoste sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste bereken van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was?
Elke beskikking moet apart in die opgawe verklaar word en moet die volgende inligting bevat, opbrengs, basiskoste, uitsluitings (indien van toepassing) en óf die wins óf die verlies. Die opgawe moet soos in die onderstaande voorbeeld voltooi word.
Voorbeeld:'n Belastingpligtige koop in 2002 'n huis wat as primêre woning gebruik word vir 'n bedrag van R1 miljoen. Die huis word gedurende die 2008 jaar van aanslag vir 'n bedrag van R2.8 miljoen verkoop.
Let asseblief daarop dat SARS die jaarlikse uitsluiting programmaties sal bereken en u moet dit dus nie op die opgawe as uitsluiting invul nie. Die insluitingskoers sal ook deur SARS toegepas word.
Indien u binne gemeenskap van goedere getroud is moet die bruto bedrae ten opsigte van uself en u gade verklaar word aangesien SARS programmaties die 50% verdeling sal toepas. Indien u buite gemeenskap van goedere of ongetroud is moet u slegs u eie beskikkings verklaar.
Dui aan of u enige bydraes tot 'n mediesefonds gemaak het gedurende die jaar van aanslag deur óf die "Ja" óf die "Nee" blokkie met 'n "X" te merk. Indien u bydraes deur u werkgewer of pensioenfonds oorbetaal is, of u self die bydraes oorbetaal het deur middel van u bankrekening, moet u die "Ja" blokkie merk.
As u 'n lid van 'n mediesefonds was moet u verklaar vir hoeveel lede (uself ingesluit) bydraes per maand, beginnende by Maart 2007, aan die fonds gemaak is.
Indien dit die geval is moet u nie die bedrag in hierdie gedeelte van u opgawe teenoor die kode 4005 invul nie aangesien die inligting alreeds op die "Werknemersbelasting" serti.kaat gedeelte van u opgawe is. U sal dus slegs 'n bedrag teenoor die kode 4005 in hierdie gedeelte van u opgawe invul as u bydraes aan die mediesefonds nie deur u werkgewer oorbetaal is nie maar u dit self b.v. maandeliks vanuit u bankrekening oorbetaal het. As u dit wel self betaal het moet u die staat wat u vanaf u mediesefonds ontvang het gebruik om die bedrag te bepaal.
Indien u aan 'n mediesefonds behoort sal die bedrag ook op die staat verskyn wat u vanaf u mediesefonds ontvang het.
Indien u nie aan 'n mediesefonds behoort het nie moet u al die bedrae van die kwitansies wat u betaal het ten opsigte van kwali. serende mediese uitgawes bymekaar tel en hier invul langs die kode 4020. Vir verdere inligting raadpleeg asseblief die Omvattende Gids wat op die SARS webwerf www.sars.gov.
Indien u, u gade of u kind 'n liggaamsgebrek het moet die onkoste wat direk hiermee verband hou en nie van die fonds verhaal is nie hier, langs die kode 4022, ingevul word.
Uitgawes vir gestremdheid n "Gestremde persoon" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster, of kruk benodig om te beweeg, of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly - soos omskryf in die Wet op Geestesongesteldheid.
Verwys na die Omvattende Gids, wat op die SARS webwerf www.sars.gov.za beskikbaar is, om vas te stel watter dokumentasie bewaar moet word vir 'n tydperk van vyf jaar om u eis te staaf.
Slegs agterstallige pensioenfondsbydraes wat in die betrokke jaar van aanslag aangekoop is en wat nie op u IRP5/IT3(a) serti. kaat verskyn nie, moet hier langs die kode 4002 ingevul word.
Slegs bydraes wat gemaak is ten opsigte van 'n polis waarvan u die begunstigde is, mag gebruik word.
Gebruik die bedrag wat op die serti.kaat, wat u vanaf die betrokke instansie ontvang het aan wie die bydraes gemaak is, om die veld te voltooi.
Let asseblief daarop dat die bedrae wat op u IRP5/IT3(a) serti.kaat verskyn (sien beeld) nie as 'n aftrekking oorweeg sal word, nie aangesien u die bedrae moet gebruik wat op die serti. kaat verskyn.
Indien u enige bydraes gemaak het om u inkomste te beskerm, sou u 'n serti.kaat van die betrokke instansie waar die bydraes gemaak was, ontvang het. Gebruik die bedrag op die serti.kaat om die bedrag langs kode 4018 op u opgawe te voltooi.
Indien u 'n reistoelaag ontvang het, het u die keuse om kilometers te eis gebaseer op werklike kilometers afgelê of om gebruik te maak van die geagte kilometers waarvoor in die Inkomstebelastingwet voorsiening gemaak word.
U moet in besit wees van volledig voltooide ritboek ten einde werklike kilometers gereis te kan eis.
Die rede vir die reis.
Indien u hierdie keuse uitoefen moet u die "Ja" blokkie merk teenoor die vraag of u 'n ritboek wil gebruik.
Geagte kilometersIndien u nie gekies het om "ja" te antwoord op die ritboek opsie sal SARS aanneem dat u van die geagte kilometers gebruik wil maak. Ingevolge die bepalings van die geagte kilometers sal die eerste 18 000 kilometers afgelê geag wees as private kilometers afgelê. In die berekening van die toelaatbare eis sal die totale kilometers gereis beperk word tot 32 000 kilometers.
Hieronder is 'n voorbeeld van hoe hierdie afdeling voltooi moet word indien u nie 'n ritboek gebruik nie.
Let asseblief daarop dat sonder die bogenoemde inligting SARS nie in staat sal wees om die reis eis te bereken nie en dit dus nie sal kan oorweeg nie.
Waar akkurate rekords van uitgawes bygehou is: Indien u van hierdie metode gebruik wil maak moet u die lynitems onder die hoof "waar akkurate rekords van uitgawes gehou is" voltooi.
Waar geen rekords van uitgawes gehou is: Die vastekoste skaal sal in die geval gebruik word om die eis te bereken. Indien u enige van die lynitems wat na werklike koste verwys voltooi, sal dit aanvaar word dat die werklike koste toegepas moet word.
Slegs sekere aftrekkings is toelaatbaar indien u 'n salaris verdien. Sekere van hierdie aftrekkings soos pensioen en uittredingannuïteisfondsbydraes is reeds in hierdie gids aangespreek. Die oorblywende aftrekkings wat kwali.
Indien u 'n verblyftoelaag ontvang het wat teenoor die kode 3704 op u IRP5/IT3(a) serti.kaat aangetoon is, moet u die bedrag van u eis teenoor die kode 4017 in hierdie gedeelte van u opgawe invul.
Indien u 'n verblyftoelaag ontvang het wat teenoor die kode 3715/3754 op u IRP5/IT3(a) serti.kaat aangetoon is, moet u die bedrag van u eis teenoor die kode 4019 in hierdie gedeelte van u opgawe invul.
Gebruik die bedrag op die kwitansie wat u ontvang het. Onthou dat u slegs mag eis indien die kwitansie aandui dat dit uitgereik is ingevolge Artikel 18A van die Inkomstebelastingwet.
Indien u 'n bate besit, soos 'n rekenaar wat u verplig is om gereeld te gebruik in die uitvoering van u pligte, sal u geregtig wees om waardevermindering op die bate te eis. Die berekende bedrag moet teenoor die kode 4027 op u opgawe voltooi word.
Indien u werksaam is en 'n salaris ontvang en deel van u dienskontrak bepaal dat u die koste moet dra vir die daarstelling en onderhoud van 'n tuiskantoor as 'n sentrale besigheids lokaal, sal u moontlik kwali. seer vir 'n aftrekking in die verband.
Totale koste = die totale koste aangegaan in die verkryging en onderhoud van die perseel, maar uitgesluit enige koste van 'n kapitale aard.
Reisuitgawes geen toelaag b.v.
Indien u nie 'n reistoelaag ontvang het nie maar reiskoste aangegaan het in die voortbrenging van u inkomste, mag u sulke onkoste terugeis. Die bedrag van u eis moet in hierdie afdeling teenoor die kode 4015 ingevul word.
U mag regskoste eis wat aangegaan is in verband met enige saak wat direk betrekking het op u vergoedingspakket, soos 'n CCMA eis, en waarvan die bedrag betaalbaar kragtens 'n hofbevel, of in 'n skikking buite die hof, deel van belasbare inkomste sal verteenwoordig.
Hierdie vertaling word voorsien as 'n diens aan die gebruiker daarvan. Indien u enigsins twyfel oor die betekenis van die woorde of frases wat gebruik word in terme van die reg, raadpleeg asseblief die Engelse weergawe van die dokument, asook die toepaslike wetgewing. In geval van 'n vertaalfout sal die toepaslike wetgewing van toepassing wees.
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.5079.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.5229.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.5362.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.5373.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.5376.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.6104.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.130.6328.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.131.4612.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.facilities.131.4703.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.projects.14937.14937.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.projects.15148.15148.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.pubs.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Kultuursake en Sport en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.pubs.guides.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Kultuursake en Sport en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.301.services.11435.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.services.11436.11436.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap. Museums is oop vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.services.11437.11437.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Sewe kulturele sentrums is beskikbaar vir gebruik deur organisasies of verenigings wat kulturele of opvoedkundige programme aanbied. Die kulturele sentrums bied verblyf en konferensiegeriewe aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.services.11440.11440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
p>Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.services.11441.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.301.services.11586.11586.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte. Belegging in Kultuur: Agtergrond, Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.2010-03-02.af.txt</fn>
Om die gehalte van gesondheidsorg vir almal in die Wes-Kaap te verbeter, is die Departement van Gesondheid toegewy aan 'n langtermyn strategiese plan, met die naam Gesondheidsorg 2010. Die doel met die plan is om openbare gesondheidsdienste te hervorm en klem te plaas op dienste op primêre vlak, gemeenskap-gebaseerde sorg en voorkomende sorg.
Die Provinsiale Gesondheiddepartement is een van die grootste departemente in die provinsie en ontvang 27,9% (R5,7-duisend-miljoen) van die provinsiale begroting. Talle inwoners van die Wes-Kaap het nie gesondheidsversekering nie en die meeste mense (66%) woon in die Kaapse Metropool (in en om Kaapstad). Daar is elke jaar ongeveer 12-miljoen besoeke aan Primêre Gesondheidsgeriewe in die provinsie en ongeveer 2,5m binne-pasiënte dae in ons hospitale.
Die Voorkoming van Ma-na-Kind Oordrag van MIV (VMNKO) is een van die vlagskipprogramme van die Wes-Kaap. Teen Maart 2003 het die Departement van Gesondheid volle beskikbaarstelling bereik van die program aan al 25 distrikte, en alle swanger vroue wat openbare sektor swangerskapdienste gebruik, het toegang tot die VMNKO-program.
Dienste word verskaf by 'n reeks geriewe in al vier streke van die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6422.20340.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Mossel Bay/Langeberg Health District of the Southern Cape Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6422.20489.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Caledon/Hermanus Health District of the Boland Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6443.20380.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Nyanga Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6445.6445.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.facilities.6606.6606.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.annual_reports.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 2.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.budgets.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se begrotings volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.guides.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Gesondheid en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.guides.C.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.plans.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.305.pubs.public_info.W.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Wat is Asma?
Wat Is Geestesgesondheid?
n Bondige en duidelike dokument oor wat geestesgesondheid en geestesongesteldheid is. Dit bevat 'n informele vraelys oor hoe om stres te hanteer en beantwoord vrae wat dikwels oor geestesgesondheid gevra word.
Weg met Stompies!
Inligting oor Internasionale Nie-rook-dag (31 Mei).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11492.11492.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Elke privaat hospitaal of onverbonde operasieteater moet geregistreer word. Wanneer die instansie registreer, reik die Departement van Gesondheid 'n registrasiesertifikaat uit aan die eienaar van die instansie, wat elke jaar voor Desember die sertifikaat moet hernu.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11492.17714.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke privaat hospitaal of onverbonde operasieteater moet geregistreer word. Wanneer die instansie registreer, reik die Departement van Gesondheid 'n registrasiesertifikaat uit aan die eienaar van die instansie, wat elke jaar voor Desember die sertifikaat moet hernu.
n geregistreerde verpleegster in beheer van die verpleegdiens is, en sodanige registrasie in die openbare belang is.
Wanneer u om registrasie aansoek doen, moet u 'n beskrywing gee van die perseel, die ligging, die aard van die behandeling wat aangebied sal word, die bevolkingsgroepe waaruit die personeel en die gemeenskappe wat waarskynlik die dienste van die hospitaal gaan gebruik, saamgestel is. U mag versoek word om bykomende inligting te verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11505.6435.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
As jy aan 'n geestesgesondheidstoestand ly, kan jy na jou plaaslike kliniek gaan waar 'n gesondheidswerker jou sal assesseer en aanvanklike behandeling sal aanbied.
Die Departement van Gesondheid gee ook gedeeltelike subsidies aan NRO's in sommige streke wat groephuise het vir volwassenes met geestesiektes en dagsorgsentrums vir kinders onder die ouderdom van 18 jaar met diepgaande en ernstige intellektuele gestremdhede. Navrae oor plek by hierdie fasiliteite wat deur NRO's bedryf word, moet aan die betrokke NRO gerig word.
Persone wat 'n plaaslike kliniek die eerste keer besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11505.6447.2010-03-24.af.txt</fn>
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Hospitaalsorg vir geestesgesondheid word tans primêr aangebied by eenhede wat in die metropolitaanse streek geleë is, maar hierdie sentra bied dienste vir kliënte oral in die Provinsie volgens aangewese gebiede aan.
Valkenberg Hospitaal en Stikland Hospitaal bied hoofsaaklik 'n diens vir algemene psigiatriese siektes aan.
Lentegeur Hospitaal bied dienste aan vir mense met geestesongesteldhede of intellektuele gestremdhede.
Alexandra Hospitaal bied slegs vir mense met intellektuele gestremdhede dienste aan.
Die Rooikruis Kinder- en Gesinseenheid, Rondebosch, Kaapstad, bied 'n buitepasiëntdiens aan vir kinders met probleme met geestesgesondheid. Daar is ook 'n gespesialiseerde binnepasiëntdiens vir kinders jonger as 12. Vir meer inligting, skakel 021 685 4103.
Tygerberg Kinder- en Gesinseenheid bied binne- en buitepasiëntsorg vir kinders en adolessente. Skakel 021 938 4573 vir meer inligting.
Lentegeur Kinder- en Gesinseenheid het 'n binne- en buitepasiëntdiens vir kinders en adolessente: Skakel 021 370 1111.
Gespesialiseerde binne- en buitepasiëntdienste vir sekere geestesongesteldhede is ook beskikbaar by die Universiteit van Kaapstad se Departement Sielkunde, by Groote Schuur Hospitaal, Stellenbosch Universiteit se Departement Sielkunde en by Tygerberg Hospitaal.
Suid-Kaap/Karoo: Tel. 044 802 4537 of faks 044 874 5017.
n Binnepasiëntdiens met kort verblyf vir psigiatriese behandeling word by die George Hospitaal in die Suid-Kaap/Karoo aangebied.
Weskus/Wynland: Skakel 022 487 9264 of faks 022 487 2927.
Potensiële kliënte moet deur primêre geestesgesondheidsdienste of sekondêre (streeks-) hospitale na hierdie hospitale verwys word. Die gesondheidswerker wat die persoon verwys, moet die hospitaal kontak om vooraf te reël dat die persoon toegelaat word. Vir gespesialiseerde geestesgesondheidsdienste wat by tersiêre hospitale, naamlik Rooikruis, Groote Schuur of Tygerberg, aangebied word, word 'n verwysingsbrief of voltooide aansoek om toelating (wat by die dienssentrum verkrygbaar is) verlang voordat daar 'n afspraak gemaak kan word vir 'n diens.
Tans is gespesialiseerde dienste slegs in die Metro beskikbaar. Die Metro bied egter volgens dreineringsgebiede dienste in die hele Provinsie aan. Persone wat vir die eerste keer na psigiatriese of tersiêre hospitale verwys word, sal gevra word om 'n vorm in te vul, en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Die meeste kliënte word vrywillig opgeneem vir hospitaalbehandeling. Indien die pasiënt in 'n psigiatriese krisis verkeer en nie gewillig is om na die hospitaal te gaan nie, of nie sy/haar eie behoefte aan hospitaalbehandeling kan assesseer nie en 'n risiko vir sy/haar eie veiligheid of die veiligheid van ander inhou, kan dit ingevolge die huidige Wet op Geestesgesondheid vir familielede nodig wees om die persoon in die hospitaal te laat opneem. In hierdie geval behoort die familielede 'n aansoek by die plaaslike landdros in die distrik in te dien om hulp met die verkryging van nie-vrywillige sorg. Wetgewing in verband met geestesgesondheid word tans hersien en veranderinge sal aangebring word aan die proses vir die toelating van 'n persoon vir nie-vrywillige sorg wanneer die nuwe Wet op Geestesgesondheid en die gepaardgaande regulasies formeel gepromulgeer word.
Dr. du Toit, Senior Mediese Superintendent
Dr. Elizabeth Peter, Hoof van Kliniese Dienste
Dr. B Eick, Senior Mediese Superintendent
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11505.6449.2010-03-24.af.txt</fn>
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Kliënte met probleme met die misbruik van dwelmmiddels kan toegang kry tot behandeling by klinieke vir primêre geestesgesondheid.
Detoksifikasie vir buitepasiënte kan, indien nodig, op primêre vlak aangebied word. Kliënte wat van dwelmmiddels afhanklik is, kan, afhangend van die middel en ander faktore, matige tot erge onttrekkingsimptome ervaar wanneer hulle ophou om die middels te gebruik. Detoksifikasie is 'n mediese ingryping wat help om die fisiese en psigologiese impak te beperk en om moontlike mediese risiko's van onttrekking van die middel te bestuur voordat die kliënt vir verdere behandeling en rehabilitasie gaan.
Wanneer 'n kliënt se probleem met die misbruik van dwelmmiddels meer intensiewe dienste benodig, is die onderstaande dienste beskikbaar.
Streekshospitale (sekondêre vlak) bied detoksifikasiedienste aan vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid voor toelating tot die sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik vir verdere behandeling en rehabilitasie.
De Nova Behandelingsentrum in Kraaifontein word ten volle deur die Departement van Maatskaplike Dienste gesubsidieer en verskaf binnepasiëntbehandeling vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid. Die diens is vir behoeftige kliënte en vir dié wat deur die kriminele regstelsel verwys is. Psigiatriese en psigologiese dienste word op 'n sessiebasis aangebied deur professionele geestesgesondheidswerkers wat in diens van die Departement van Gesondheid is.
Sekere sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik wat deur nie-regeringsorganisasies bedryf word, is geregistreer by en word gedeeltelik gesubsidieer deur die Departement van Maatskaplike Dienste. 'n Paar private sentrums vir die behandeling van dwelmafhanklikheid is deur die Departement van Gesondheid gelisensieer om programme vir die misbruik van dwelmmiddels, met inbegrip van detoksifikasieprogramme, aan te bied. Stikland Hospitaal bied ook 'n alkoholrehabilitasiediens vir binnepasiënte aan.
Elke sentrum het spesifieke prosedures vir verwysing. Inligting oor hierdie prosedures kan verkry word deur die sentrums te skakel. Kontakbesonderhede van die sentrums verskyn in die geestesgesondheidsgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11512.11512.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter. Wat is wanvoeding?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.305.services.11512.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter. Wat is wanvoeding?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.315.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement stel hom dit ten doel om 'n geïntegreerde, toeganklike, veilige, betroubare, bekostigbare en volhoubare vervoerstelsel en eiendomsinfrastruktuur van gehalte te voorsien deur maatskaplik regverdige ontwikkelings- en bemagtigingsprosesse ten einde die lewensgehalte vir almal te verbeter.
Korporatiewe Dienste voorsien algemene leierskap en bestuur van die Departement deur die Minister en Departementshoof, asook administratiewe en finansiële steun aan al die takke binne die Departement.
Openbare Werke fokus op die oprigting van nuwe fasiliteite en die opgradering, rehabilitasie en instandhouding van bestaande fasiliteite in oorleg met gebruikersdepartemente. Dit bestuur ook die Provinsie se eiendomsportefeulje.
Paaie is verantwoordelik vir die bou en instandhouding van provinsiaal geproklameerde paaie en die administrasie van alle aspekte van motorvoertuiglisensiëring en registrasiegeld, asook die Afdeling Staatsmotorvervoer.
Vervoer verskaf openbare vervoerdienste en -infrastruktuur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.facilities.9389.9389.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.315.projects.7319.82948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse provinsiale regering het al die provinsiale Uitgebreide Openbare Werkeprogramme onder die naam Saamstaan byeengebring. Dit word gelei deur die Minister van Vervoer en Openbare Werke Mcebisi Skwatsha en is op 2 September 2004 deur die President van stapel gestuur.
Die Saamstaan-program sal al die paslike projekte saamvoeg wat in provinsiale regeringsdepartemente en munisipaliteite uitgeken is. 'n Opleidingsaspek waardeur werklose mense praktiese vaardighede aanleer sal 'n deurslaggewende rol speel. Sommige projekte bestaan reeds en moet uitgebrei word; ander is spesiaal ontwerp om die Wes-Kaap aan die werk te kry.
Daar word nie net op pad- en infrastruktuurprojekte konsentreer nie. Bydraes word ook gemaak deur die Landbou-, Omgewings- en Maatskaplike sektore, sowel as die instandhouding van Regeringsgeboue, skole, klinieke en behuising. Openbare Private Vennootskappe word ook gebruik om geld beskikbaar te stel.
Die provinsiale regering het op die provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad in November 2003 onderneem om oor die volgende vyf jaar minstens 120 000 werk- en opleidinggeleenthede te skep, en Saamstaan is die begin van die volvoering van die belofte.
Die minibus taxibedryf speel 'n vername rol in pendelaarvervoer omdat dit 45% van die pendelaars in die provinsie en omtrent 60% nasionaal vervoer. Dit is egter 'n informele bedryf, met geen duidelike strategie wat die voordeel uit die mark en maatskaplike posisie behoorlik kan benut en met die sakewêreld kan skakel om die beste inkomste vir lede te verseker nie.
die administratiewe spilpunt van die minibustaxibedryf te vorm n professionele omgewing te skep waar kwessies in die bedryf bespreek kan word as die "hoofkantoor" van die Wes-Kaapse Provinsiale Taxiraad te dien die Opleidingsentrum vir Provinsiale en Nasionale Opleidinginisiatiewe te wees n beeld van eenheid en samewerking aan die breër minibustaxibedryf uit te dra as 'n fasiliteit te dien waar die bedryf met al die betrokke belanghebbers en rolspelers kontak kan maak en verhoudings kan opbou.
Die taxikantoor is 'n belangrike manier waarop die Provinsiale Regering vrede en bestendigheid in die minibustaxibedryf wil handhaaf. 'n Bestendige en vreedsame taxibedryf dra by tot die doelwitte van Swart Ekonomiese Bemagtiging, terwyl dit veilige, doeltreffende en betroubare openbare vervoer verskaf.
Die Taxikantoor is in Klipfonteinstraat in Athlone, en maak dus deel uit van die Klipfontein Deurgangprojek, wat deel is van die Provinsiale Mobiliteitstrategie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.forms.2010-03-24.af.txt</fn>
Vorms alfabeties gelys volgens titel.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om toestemming te vra om 'n provinsiale pad vir die doeleindes van 'n byeenkoms, soos 'n sportbyeenkoms, te gebruik.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n permit om 'n abnormale vrag of voertuig te vervoer.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.forms.V.2010-03-24.af.txt</fn>
Vorms alfabeties gelys volgens titel.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n besigheid as motorhandelaar te registreer.
Hierdie vorm moet ingevul word indien u u voertuig om enige rede moet deregistreer, byvoorbeeld indien u voertuig gesteel word.
Vorm ALV moet ingevul word wanneer 'n voertuig vir die eerste keer gelisensieer word of wanneer die voertuiglisensie jaarliks hernu word.
Indien 'n voertuig uit onderdele opgebou is, moet die persoon wat dit gebou het, 'n beëdigde verklaring te dien effekte aflê.
Hierdie vorm moet ingevul word indien u 'n gewaarmerkte of duplikaatafskrif van u motorregistrasiedokumente verlang.
Indien u voertuigbesonderhede verander, moet u die registrasiebesonderhede bywerk deur hierdie vorm in te vul.
Hierdie vorm moet ingevul word om die owerheid van verandering van u adres of ander besonderhede in kennis te stel.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n motorhandelnommer of motorhandelpermit.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n besigheid as 'n vervaardiger van nommerplate te registreer.
Indien u u voertuig verkoop, word van u vereis om die owerheid daarvan in kennis te stel deur vorm NCO in te vul.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n nuut-aangeskafte voertuig (nuut of tweedehands) te registreer.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n spesiale of persoonlike lisensienommer.
U lisensiegelde kan in sekere gevalle aan u terugbetaal word. Om vir terugbetaling aansoek te doen, moet vorm RLF ingevul word.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek om 'n tydelike of spesiale permit te doen.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n maatskappy as 'n vervaardiger, invoerder of bouer van motorvoertuie te registreer.
Indien u voertuigdokumente verlore geraak het, moet u dit verklaar deur hierdie vorm in te vul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.forms.forms.2010-03-24.af.txt</fn>
Vorms alfabeties gelys volgens titel.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om toestemming te vra om 'n provinsiale pad vir die doeleindes van 'n byeenkoms, soos 'n sportbyeenkoms, te gebruik.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n permit om 'n abnormale vrag of voertuig te vervoer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.guides.N.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.guides.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Vervoer en Openbare Werke en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Spesiale en verpersoonlikte nommerplate mag slegs deur die geregistreerde afsetpunte wat hier gelys word, uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.315.pubs.public_info.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Spesiale en verpersoonlikte nommerplate mag slegs deur die geregistreerde afsetpunte wat hier gelys word, uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3150.projects.7322.84431.2010-03-24.af.txt</fn>
Kaapse Toegang is daarop gemik om aan die armer mense van ons provinsie (wat nie rekenaars kan bekostig nie) toegang tot rekenaars, die internet, e-pos, en inliging oor regeringsdienste, wat tans op die Cape Gateway webblad beskikbaar is, te gee.
Vorige pogings om rekenaars en die internet na plattelandse of benadeelde gemeenskappe te bring het nie daarin geslaag om eers die belangstelling en belegging van die gemeenskap wat gedien word in te win nie. Dit het veroorsaak dat die bron nie behoorlik benut is nie.
Kaapse Toegang volg 'n langtermyn benadering met die Plattelandse Gemeenskappe Toegangprojek deur eers e-gemeenskapforums in bepaalde gemeenskappe te stig. Die forums bestaan uit verteenwoordigers van alle dele van die gemeenskap wat 'n belang by toegang het.
Die e-gemeenskapforums kan dan vennootskappe vorm en steun rondom bestaande rekenaar- en internet-geriewe opbou. Dit sluit dié in skole en Veeldoelige Gemeenskapsentrums (VDGS's) in. Hulle kan ook deur inisiatiewe soos die Bibliotekeprojek die gepaste en werkbare instelling van toegang tot nuwe geriewe verseker.
Die blote gebruik van bestaande geriewe is dalk nie altyd genoeg nie, veral nie in gebiede waar daar min fasiliteite is nie. Die Bibliotekeprojek is dus gemik op die bekendstelling van toegang tot biblioteke.
Drie toetsbiblioteke, wat verspreide kenmerke van diep-platteland, half-stedelik en stedelik het, is gekies. Dié plekke is ook tegnies beoordeel om lewensvatbaarheid te verseker. Waardevolle lesse behoort in die toetstydperk van die biblioteekprojekte geleer te word, wat die uitbreiding van die projek sal rig.
Premier Rasool moedig mense aan om Cape Gateway te gebruik om meer oorregeringsinligting en -dienste te wete te kom.
Kaapse Toegang is 'n langtermyn program. Mense wat nie internettoegang het nie, kan egter reeds telefonies toegang tot die inligting oor regeringsdienste op die Cape Gateway webblad kry (0860 142 142), of hulle kan die instapsentrum by Langstraat 142, Kaapstad besoek.
Die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie is op 17 Augustus 2004, binne die 100 dae van die nuwe regering, by die Provinsiale Parlement ingedien.
Die Wetsontwerp het toe vir kommentaar in die Staatskoerant verskyn. As die 21-dae kommentaartydperk verstryk het, sal die betrokke Komitee die kommentaar wat ontvang is oorweeg voordat die finale Wetsontwerp bespreek en deurgevoer word.
Die voorgestelde Jeugkommissie se rol sal wees om die regering te help om die programme van die regering te monitor en te beoordeel in soverre die uitkomste daarvan die jeug raak. Sowat 65% van die provinsie se bevolking is jonger as 35.
Die Kommissie sal ook verantwoordelik wees vir die bevordering van eenheid en patriotisme onder die jeug en as 'n verbinding met Nasionale, ander Provinsiale en Plaaslike Regering jeugstrukture dien.
Die voorgestelde struktuur vir die Kommissie is drie voltydse lede en nie meer as ses deeltydse lede nie. 'n Hoof-uitvoerende beampte sal die leiding neem.
Die Wysigingswetsontwerp op die Provinsiale Ontwikkelingsraadwet is binne die 100 dae van die nuwe regering by die Provinsiale Parlement ingedien en op 18 Junie 2004 vir kommentaar in die Staatskoerant gepubliseer.
Die Provinsiale Ontwikkelingsraad is 'n statutêre raad wat verantwoordelik is vir die koördinering, inisiëring en fasilitering van konsensus onder belanghebbers in die provinsie. Die wysigingswet is nodig om die uitgediende wet waaronder die raad val op datum te bring.
Met die sluiting van die Novel-fabriek in Atlantis se deure sou sowat 300 werknemers hulle werk verloor het. Die Premier se kantoor het betrokke geraak en gereël dat geld deur 'n swart ekonomiese bemagtigingsmaatskappy beskikbaar gestel is vir die aankoop en heropening van die fabriek. Die fabriek is een dag na die eerste 100 dae van die nuwe regering geopen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3150.pubs.annual_reports.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Lêertipe: doc; groote: 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3162.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument omskryf die regte en verantwoordelikhede van pasiënte wat gesondheidsorg betref.
Dekades lank het die oorgrote meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking óf 'n ontkenning óf die skending van basiese menseregte ervaar, waaronder die reg tot gesondheidsorgdienste. Om die verwesenliking te verseker van die reg tot toegang tot gesondheidsorgdienste soos gewaarborg in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet Nr 108 van 1996), is die Departement van Gesondheid daaraan toegewy om die reg gestand te doen, te bevorder en te beskerm en verklaar dus dié HANDVES VAN PASIëNTEREGTE tot 'n algemene standaard vir die bereiking van die verwesenliking van die reg.
Die Handves is onderworpe aan die voorskrifte van enige wet wat in die Republiek van Suid-Afrika van krag is en aan die geldelike vermoë van die land.
Almal het die reg op 'n gesonde en veilige omgewing wat hulle fisiese en geestelike gesondheid of welstand verseker, waaronder 'n voldoende voorraad water, sanitasie en vullisverwydering, sowel as beskerming teen alle vorme van omgewingsgevaar, soos besoedeling, ekologiese agteruitgang of besmetting.
gesondheidsinligting waaronder die beskikbaarheid van gesondheidsdienste en hoe om die dienste ten beste te gebruik. Die inligting sal beskikbaar wees in die taal wat die pasiënt verstaan.
'n Lid van 'n gesondheidsversekeringskema of mediese hulpskema is geregtig op inligting oor die versekering of mediese hulpskema en om waar nodig, die besluite van die gesondheidsversekerings- of mediese hulpskema wat die lid raak, uit te daag.
Almal het die reg om 'n spesifieke gesondheidsorgverskaffer te kies vir dienste of 'n spesifieke gesondheidsgerief vir behandeling, mits die keuse nie indruis teen die etiese standaarde wat van toepassing is op sulke gesondheidsorgverskaffers of geriewe nie, en die keuse van geriewe ooreenstem met voorgeskrewe diensverskaffingsriglyne.
Almal het die reg om te weet wie die persoon is wat die gesondheidsorg verskaf en moet daarom versorg word deur duidelik uitgekende gesondheidsorgverskaffers.
Inligting oor iemand se gesondheid, waaronder inligting oor die behandeling, mag net bekend gemaak word met ingeligte toestemming, behalwe wanneer dit vereis word kragtens enige wet of hofbevel.
Almal het die reg op volledige en akkurate inligting oor die aard van 'n mens se siekte, diagnostiese prosedures, die voorgestelde behandeling en die betrokke koste, sodat 'n besluit geneem kan word oor enige van die aspekte.
n Mens mag behandeling weier en die weiering kan mondelings of skriftelik wees, op voorwaarde dat die weiering nie ander mense se gesondheid in gevaar stel nie.
Almal het die reg om op versoek vir 'n tweede opinie verwys te word na 'n gesondheidsorgverskaffer van 'n mens se keuse.
Niemand mag eenkant geskuif word deur 'n professionele gesondheidswerker of gesondheidsgerief wat aanvanklik verantwoordelikheid aanvaar het vir die persoon se gesondheid nie.
Almal het die reg om te kla oor gesondheidsorgdienste, om sulke klagtes te laat ondersoek en om 'n volledige antwoord te kry oor die ondersoek.
om gesondheidsorgverskaffers in te lig oor hulle wense rakende hulle dood.
om te voldoen aan die voorgeskrewe behandeling- of rehabilitasieprosedures.
om navraag te doen oor die koste van behandeling en/of rehabilitasie en om reëlings te tref vir die betaling.
om gesondheidsrekords wat in hulle besit is te bewaar.
om hulle gesondheid op te pas.
om die omgewing te bewaar en te beskerm.
om die regte te respekteer van ander pasiënte en gesondheidsorgverskaffers.
om die gesondheidsorgstelsel reg te gebruik en nie misbruik daarvan te maak nie.
om hulle plaaslike gesondheidsdienste te ken en te weet wat hulle aanbied.
om toepaslike en korrekte inligting te verskaf aan gesondheidsorgverskaffers vir diagnostiese, behandelings, rehabilitasie of beradingsdoeleindes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.32303.2010-03-24.af.txt</fn>
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Die Grondwetlike Hof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake wat betrekking het op die Grondwet van Suid-Afrika. Die beslissings oor die grondwet bind alle ander howe. Daar is nege regters wat die hof vorm. Die hoof van die Grondwetlike Hof is Hoofregter Pius Langa en die Adjunk-Hoofregter is Regter Dikhang Moseneke. Die hof is in 1994 gestig.
Jy kan die uitsprake van die hof lees op die grondwetlike hof se webwerf.
Die Appèlhof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake, behalwe dié waarby die grondwet betrokke is. Alle strafsake eindig byvoorbeeld op in dié hof, behalwe as die appèl verband hou met 'n grondwetlike punt, waaroor die Grondwetlike Hof die laaste sê het. Die Appèlhof is vroeër "Die Appèlafdeling" genoem, omdat dit net sake op appèl aanhoor. Beslissing van die Appèlhof is bindend op alle howe van 'n laer rang. Die President van die Appèlhof is Sy Edele CT Howie en die Adjunk-President is Sy Edele L Mpati.
Jy kan die uitsprake van die hof hier lees.
Die volgende van die "hoër howe" is die Hooggeregshof van Suid-Afrika. Die Hooggeregshof het die "jurisdiksie" - die reg om 'n saak aan te hoor - oor afgebakende geografiese gebiede waarin hulle geleë is, en die beslissings van die Hooggeregshowe is bindend op landdroshowe binne hulle gebiede van regspraak. Die Hooggeregshofafdelings het jurisdiksie oor alle sake in hulle geografiese gebied, maar hulle hoor gewoonlik siviele sake aan waarby meer as R100 000 betrokke is, en ernstige strafsake. Hulle hoor ook enige appelle of hersiening aan van laer howe (landdroshowe) wat in hulle geografiese jurisdiksie val. Die Hooggeregshof hoor gewoonlik enige saak aan waarby 'n persoon se status betrokke is (byvoorbeeld aanneming, insolvensie).
Die Gesinsadvokaat moet geraadpleeg word oor alle sake waarby kinders betrokke is, omdat die Hooggeregshof die "opperbeskermer" is van alle kinders in Suid-Afrika.
Die Meester van die Hooggeregshof hou alle dokumente wat verband hou met mense se boedels (gestorwe of insolvent).
Die Balju bedien sekere dokumente op partye in 'n siviele saak, en lê ook beslag op eiendom as 'n lasbrief uitgereik is.
Die Direkteur van Openbare Vervolgings, wat voorheen die Prokureur-Generaal genoem is, is verantwoordelik vir strafregtelike vervolgings deur die staat.
Die Staatsprokureur is die prokureur wat die staat verteenwoordig in siviele sake (waar die staat dagvaar of gedagvaar word).
Daar is op die oomblik tien "provinsiale afdelings" van die Hooggeregshof en drie "plaaslike afdelings" (wat gelyklopende geografiese jurisdiksie het oor 'n gebied in die afdeling). Die afdelings gebruik nog die name wat verband hou met die ou provinsiale en tuislandstruktuur van Suid-Afrika voor 1994. Die afdeling van die Hooggeregshof in Kaapstad word byvoorbeeld "Die Hooggeregshof van Suid-Afrika: Kaap die Goeie Hoop Provinsiale Afdeling" genoem en die Regter-President is Regter John Hlophe.
Wanneer die Wetsontwerp op Hoër Howe deurgevoer is, sal daar 'n Hooggeregshofafdeling in elk van die nege provinsies wees met 'n naam wat ooreenstem met die provinsie, met sommige provinsies wat meer as een "setel" sal hê. Gauteng sal beide 'n Suidelike (Johannesburg) en Noordelike (Pretoria) afdeling hê.
Tel: 021 480 2411.
Jy kan die beslissings van die hof hier lees.
Rondgaande Howe is ook deel van die Hooggeregshof. Hulle sit minstens twee keer per jaar en verskuif om meer plattelandse gebiede te dien. Hulle kan deur die Hooggeregshof geskakel word.
Die Spesiale Inkomstebelastinghowe sit binne afdelings van die Hooggeregshof en bestaan uit 'n regter van die Hooggeregshof, bygestaan deur 'n rekenmeester met nie minder nie as 10 jaar ondervinding en 'n verteenwoordiger van die sakegemeenskap. Dié hof hanteer enige geskille tussen 'n belastingbetaler en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, waar die geskil 'n inkomstebelastingberekening van meer as R100 000 behels. Appelle teen die beslissings word direk ingedien by die Appèlhof. Belastinggeskille waarby minder as R100 000 betrokke is word deur die Belastingraad hanteer. Die Belastingraad het 'n prokureur, advokaat of rekenmeester as voorsitter wat in die private sektor werk en spesifiek aangestel word deur die President om as voorsitter van die Raad te dien. Jy kan met die Spesiale Inkomstebelastinghof in verbinding tree deur die Hooggeregshof en met die Belastingraad deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Daar is tans ook Arbeidshowe en Arbeidsappèlhowe, wat juridiksie het oor arbeidsake en op dieselfde vlak is as die Hooggeregshof. Die Wetsontwerp op Hoër Howe sal egter die Arbeidshowe uitskakel en hulle sal ingevoer word in die Hooggeregshof. Jy kan met die Arbeidshof in verbinding tree deur die Hooggeregshof of deur die Arbeidshowe se webwerf te besoek.
Van 1998 af is Egskeidingshowe in staat om enige egskeidingsake aan te hoor - voor dit het dié howe net gewerk met egskeidings tussen swart mense. Daar is drie sulke howe, die Sentrale, Noord-Oostelike en Suidelike Egskeidingshowe, en hulle is ontwerp om minder ingewikkelde egskeidings vinnig en goedkoop te hanteer. Die Suidelike Egskeidingshof is die egskeidingshof wat jurisdiksie het in die Wes-Kaap, en dit het kantore by die Gesinshofsentrum in Kaapstad en 'n satellietkantoor in Mitchells Plain. Jy kan met die Gesinshofsentrum in verbinding tree deur die Kaapstadse Landdroshof.
Die Grondeisehof is op dieselfde vlak as die Hooggeregshof maar is onafhanklik van die Hooggeregshof. Dit is in 1996 gestig en hoor sake aan wat te doen het met die teruggee van grond wat tydens apartheid weggeneem is (grondhervormingsake). Die Grondeisehof het sy eie reëls en die prosedures mag informeel en inkwisitoriaal wees (waar die regter getuies direk ondervra, eerder as deur prokureurs) en die hof kan sit waar dit nodig is, hoewel die hoofkantoor in Randburg is. Appelle word gerig aan die Appèlhof, behalwe as die appèl te doen het met 'n grondwetlike vraag, in welke geval dit na die Grondwetlike Hof gaan. Die President van die Grondeisehof is Regter Fikile Bam.
Jy kan Grondeisehofuitsprake hier in die hande kry.
Die Watertribunaal is 'n onafhanklike liggaam wat jurisdiksie het in al die provinsies en bestaan uit 'n voorsitter, 'n adjunk-voorsitter en addisionele lede. Dit het jurisdiksie oor watergeskille. Lede van die Watertribunaal moet kennis hê van die wet, ingenieurswese, waterbronbestuur of verwante kennisgebiede. Hulle word aangestel deur die Minister op aanbeveling van die Regsdienstekommissie, die liggaam wat regters kies. Die Watertribunaal het die Waterhof in 1998 vervang. Jy kan met die Watertribunaal in verbinding tree deur die Hooggeregshof.
Die Waarheid-en-versoeningskommissie(WVK) was nie 'n hof as sodanig nie maar 'n ander soort forum wat ingestel is om misdade te hanteer wat verband hou met die politiek wat tydens apartheid gepleeg is. Die Amnestiekomitee het die mag gehad om onder sekere voorwaardes amnestie toe te staan (wat beteken die oortreder kan nie vervolg word nie) vir polities-gemotiveerde misdade wat ten volle en eerlik bely is. Die Menseregte-skendingskomitee het besluit oor dade wat neerkom op skendings van menseregte, gegrond op verklarings wat afgelê is voor die WVK. Nadat slagoffers van erge menseregteskendings uitgeken is, is hulle verwys na die Vergoedings- en Rehabilitasiekomitee, wat besluit oor hoe om slagoffers te vergoed. Diegene aan wie amnestie nie deur die WVK toegestaan is vir misdade wat tydens apartheid gepleeg is nie, kan vervolg word.
Die Landdroshowe is die laer howe wat die meeste sake hanteer. Hulle word opgedeel in streek- en distrikshowe. Daar is meer as 400 landdroshowe in Suid-Afrika. Hulle het nie jurisdiksie om siviele sake te hanteer waarby meer as R100 000 betrokke is nie (tensy beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R100 000). Met strafsake word meer ernstige strafsake deur streekhowe aangehoor. Dit is omdat streekhowe nie 'n vonnis van meer as drie jaar kan oplê as die beskuldigde skuldig bevind sou word nie. Die ernstigste strafsake word deur die Hooggeregshof aangehoor. Daar is ook 'n aantal landdroshowe wat gespesialiseerd is om sekere soort sake aan te hoor, soos die verkragtingshof in Wynberg. Jy kan 'n lys van Landdroshowe in die Wes-Kaap hier besigtig.
Howe vir Kleineise het jurisdiksie om enige siviele saak aan te hoor waarby minder as R3000 betrokke is (mits beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R3000). Die regter in die Hof vir Kleineise word 'n kommissaris genoem en is gewoonlik 'n praktiserende advokaat, prokureur of regsakademikus wat gratis as kommissaris optree. Nóg die eiser (die persoon wat dagvaar), nóg die verweerder (die persoon wat gedagvaar word) mag prokureurs hê. Die kommissaris se besluit is finaal en daar kan nie appelleer word na 'n hoër hof nie. Jy kan met jou naaste Hof vir Kleineise in verbinding tree deur jou naaste Landdroshof.
Gemeenskapshowe en Howe vir Stamhoofde en Hoofmanne het ook jurisdiksie om sekere sake aan te hoor op die vlak van landdroshowe. Hulle is ontwerp om geskille aan te hoor in terme van die gewoontereg. 'n Gemagtigde Afrikahoofman of sy adjunk kan oor sake besluit op grond van inheemse wette of gebruike, wat aan hom voorgelê word deur 'n Afrikaan teen nog 'n Afrikaan in sy jurisdiksiegebied. Dié howe staan algemeen bekend as stamhoofhowe. 'n Persoon met 'n eis het die reg om te kies of hy die eis wil voorlê aan die stamhoofdehof of aan 'n landdroshof. Skakel jou plaaslike stamhoof as jy 'n saak in sy hof aangehoor wil hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.325.2010-03-24.af.txt</fn>
aanvaar in vennootskap met plaaslike regering medeverantwoordelikheid om suksesvolle munisipaliteite in die Wes-Kaap te hê.
bevorder en fasiliteer geïntegreerde en volhoubare behuisingsvestigings in die Wes-Kaap.
Lees meer oor hoe ons aandag aan so 'n belangrike kwessie gee. Kry die jongste nuus en vind uit watter rol ons in die moderne wêreld speel.
Lees meer oor vergoeding vir raadslede soos dit in die Staatskoerant gepubliseer is.
Sal dit nie interessant wees om prente van 'n paar van die projekte, nuus en programme te sien nie?
Vind meer uit oor Behuisingsubsidies: hoe om aansoek te doen, die aansoekproses en waar om aansoek te doen.
Die Landelike Gebiede was nie die gevolg van opsetlike regeringsaksies om "Kleurlingreservate" te skep nie, maar hulle het eerder ontstaan as gevolg van verskillende historiese redes. Hierdie dokument verskaf inligting oor die geografiese gebiede en die transformasie van hierdie gebiede.
Die Huurbehuisingstribunaal verskaf gratis dienste aan huurders en verhuurders oral in die Wes-Kaapprovinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.325.public_entities.4200.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3342.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
uur in enige week werk uur per dag, as 'n werker 5 dae of minder 'n week werk, of uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
Etenstydonderbrekings en rusperiodes n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
Sondagwerk n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
Jaarlikse verlof n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
Siekverlof n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
Kraamverlof n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die werker se naam en pos tyd wat gewerk is geld wat betaal is die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in Suid-Afrikaanse geld daagliks, weekliks, twee-weekliks of maandeliks in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werkgewer se naam en adres die werker se naam en pos die betaaltydperk die werker se loon die bedrag en doel van enige aftrekking van die salaris af die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die gewone betaalkoers en die oortydbetaalkoers die aantal gewone en oortydure wat in die betaaltyd gewerk is die aantal ure wat op 'n Sondag of 'n openbare vakansiedag in die tydperk gewerk is die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die werker skriftelik instem die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
Uitdiensstellingsbetaling n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
werkers se beskerming verminder wat gesondheid en veiligheid en familieverantwoordelikhede betref nie jaarlikse verlof tot minder as twee weke verminder nie kraamverlof op enige manier verminder nie siekverlof op enige manier verminder nie beskerming van nagwerkers verlaag nie enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam te hinder, keer of verkeerdelik te probeer beïnvloed om 'n dokument in die hande te probeer kry deur te steel, te lieg of deur 'n vals of vervalsde dokument te toon voor te gee om 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon te wees wat die Wet gehoorsaam te weier of nie ten volle enige wettige vraag te beantwoord wat gevra word deur 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam nie te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3352.2010-03-24.af.txt</fn>
Maklik toeganklike inligting vir werkers oor wat gebeur wanneer iemand 'n werksbesering of -siekte opdoen.
Wat gebeur as ek by die werk beseer word?
En as ek 'n siekte opdoen?
Wat van wetgewing?
Stel Dadelik jou Toesighouer in Kennis (skriftelik, indien moontlik, maar beslis voor die einde van die skof). Kry Noodhulpbehandeling indien nodig.
Die Werkgewer moet die "Werkgewer se Verslag oor Ongeluk-"vorm invul en Deel B aan jou gee, wat jy aan die dokter moet gee wat jou behandel.
Die dokter wat jou behandel moet die "Eerste Mediese Verslag" en 'n Mediese Rekening voltooi.
As jou besering baie ernstig is en lank neem om te genees, moet jou dokter elke maand 'n "Vorderings Mediese Verslag" invul.
As jou toestand bestendig is, sal jou dokter die "Finale Mediese Verslag" invul.
Jou werkgewer moet die "Hervattingsverslag" voltooi wanneer jy na die werk terugkeer.
Beroepsiektes word veroorsaak deur toestande waaraan 'n persoon blootgestel word in die werkplek. Daar is 28 kategorië van Beroepsiektes wat erken word deur die Kompensasiekommissaris (Skedule 3).
Werker stel werkgewer in kennis.
Werkgewer stuur die verslag aan die Kommissaris.
Dokter dien die mediese verslae in (waaronder die vorderings- en finale mediese verslae).
Werkgewer vul die "Hervattingsverslag" in.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3419.2010-03-24.af.txt</fn>
n Enkele inligtingstuk wat syfers en die voorkoms van borskanker en die risikofaktore wat met dié vorm van kanker verbind word, uiteensit.
Westerse Samelewings het die hoogste voorkoms van borskanker, 60 -70 per 100 000 vroue.
Borskanker is die mees algemeen-gediagnoseerde kanker in vroue en op die oomblik die voorste oorsaak van die voorkoms van kanker onder vroue in Suid-Afrika (16.6 %).
Dit is die nommer 1 kankerdianose onder die Wit en Asiese vrouebevolkings (17.9% en 24.4% onderskeidelik), afgesien van velkanker.
Tussen 1993 en 1995 is 'n jaarlikse gemiddeld van 3 785 nuwe gevalle gediagnoseer.
Elke vrou loop die risiko van Borskanker. Die gevaar raak groter hoe ouer jy word.
Baie risikofaktore is vir Borskanker uitgeken. Maar al die faktore gee net die redes vir omtrent 1/3 van die voorkomste. Al die ander gevalle bly 'n raaisel, en navorsing word daaroor gedoen deur wêreldwye inisiatiewe.
Tot op datum is kennis oor risikofaktore nie omgesit in praktiese maniere om Borskanker te voorkom nie en daarom is die beste manier om sterftes weens Borskanker te voorkom, vroeë opsporing.
Baie teorië lui dat moontlike oorsake oorerwing, dieet, omgewingsfaktore, hormoonaktiwiteit of 'n kombinasie daarvan insluit.
Vroue kom self op 9 uit 10 knoppe af.
Die meeste knoppe (omtrent 80%) is nie kwaadaardig nie maar 'n knop kan af en toe 'n vroeë teken van Borskanker wees. Enige verandering moet egter deur 'n dokter nagegaan word.
Borssiekte is uiters algemeen. Dit begin as 'n knop of verdikking in die bors, wat klinies ondersoek moet word.
Borsselfondersoek (BSO) is die borskankertoetsmetode wat jy self kan gebruik, saam met 'n borsondersoek deur jou dokter en mammogramme (bors-x-strale).
Dit is raadsaam vir vroue ouer as 40 om jaarliks 'n mammogram te hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
n Borsselfondersoek kan jou bors en jou lewe red. Die meeste borsknoppe word deur vroue self opgespoor. Maar die meeste knoppe wat in die bors opgespoor word, is nie kanker nie. Wees veilig, wees seker.
Die beste tyd om 'n borsselfondersoek te doen is net na jou stonde, wanneer jou borste nie teer of geswel is nie. As jy nie gereelde stondes het nie en soms 'n maand oorslaan, moet jy die ondersoek op dieselfde dag elke maand doen.
Lê op jou rug en sit 'n kussing onder jou regterskouer. Plaas jou regterarm agter jou kop.
Gebruik die vingerkussings van die drie middelvingers aan jou linkerhand om te voel vir knoppe of verdikkings. Jou vingerkussings in die boonste derde van elke vinger.
Druk hard genoeg om te weet hoe jou bors voel. As jy nie seker is hoe hard om te druk nie, vra jou gesondheidsorgverskaffer. Of probeer die manier namaak waarop jou gesondheidsorgverskaffer die vingerkussings tydens 'n borsondersoek gebruik. Leer hoe jou bors die meeste van die tyd voel. 'n Ferm rif in die onderste kurwe van elke bors is normaal.
Beweeg op 'n vaste manier om die bors. Jy kan of die sirkel (A), die op-en-aflyn (B), of die wig (C) kies. Doen dit elke keer op dieselfde manier. Dit sal jou help om seker te maak dat jy die hele borsgebied gedek het, en om te onthou hoe jou bors voel.
Ondersoek nou jou linkerbors met jou regterhand se vingerkussings.
As jy op enige veranderings afkom, spreek dadelik jou dokter.
Jy behoort ook jou borste na te gaan terwyl jy voor 'n spieël staan nadat jy elke maand jou borsselfondersoek gedoen het. Kyk of jou borste enigsins anders lyk: dimpels op die vel, veranderings aan die tepel, of rooiheid of swelsels. Jy kan ook dalk 'n borsondersoek doen terwyl jy stort. Jou seperinge hande sal oor die nat vel gly en dit maklik maak om seker te maak hoe jou borste voel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3520.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3572.services.27683.10614.2010-03-24.af.txt</fn>
Appèlle teen besluite van die Department, met inbegrip van Verslae van Besluite wat ooreenkomstig die Regulasies vir Omgewingsimpakassessering (Regeringskennisgewings 1182 en 1183 van 5 September 1997) soos gewysig ('OIA-regulasies') uitgereik is, MOET aan die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voorgelê word en nie aan die Department self nie.
Die appèlvraelys moet ingevul word en saam met die appèldokumentasie aan die Minister voorgelê word, soos voorgeskryf in afdeling 11 van die Regulasies vir OIA.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.129738.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.22312.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.6441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.6443.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.6444.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.6445.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.6446.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.9359.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.facilities.9389.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.14959.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.14970.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.14973.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Bambanani Teen Misdaad wil dié 2004/2005 feesseisoen vir almal veiliger maak deur die polisie se sigbaarheid en toeganklikheid te verhoog op besige plekke, soos strande, treine en winkelsentrums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.14997.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Die doel met Khanya is om kennis te bevorder en opvoeders se bekwaamheid te verhoog deur die gebruik van toepaslike, beskikbare en bekostigbare tegnologie te integreer met die leerplanleweringsproses.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.15020.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.15147.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.15177.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Job creation and road maintenance at De Hoop Nature Reserve.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.21323.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Hierdie projek streef daarna om die groei van inligting- en kommunikasietegnologie in die Wes-Kaap te bevorder.
Die doelwit met die projek is om geleenthede vir netwerke en portuurgroepe tussen organisasies in die openbare sektor in die Wes-Kaap te verken.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.projects.21323.21323.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Hierdie projek streef daarna om die groei van inligting- en kommunikasietegnologie in die Wes-Kaap te bevorder.
Die doelwit met die projek is om geleenthede vir netwerke en portuurgroepe tussen organisasies in die openbare sektor in die Wes-Kaap te verken.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3576.public_entities.261.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.public_entities.262.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.public_entities.4203.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.pubs.constitutions.2010-03-24.af.txt</fn>
Staatsreëls bepaal basiese strukture, owerhede en regte. Staatsreëls wat op die Wes-Kaap van toepassing is word alfabeties hier gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.pubs.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Organisasies wat aansoek wil doen om finansiering van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting moet dié riglyne vir finansiering deeglik lees. Stel jou diensplan op volgens die aanwysings en dien 'n ondertekende plan in by die betrokke Distrikskantoor teen 31 Januarie2006. NB: Dit is belangrik dat die ingligting in die riglyne noukeurig gevolg moet word.
This manual explains the functions of the freeware ArcExplorer.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Behuising en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Gemeenskapsveiligheid en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Gesondheid en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Kultuursake en Sport en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Landbou en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Plaaslike Regering en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Provinsiale Administrasie Wes-Kaap en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Vervoer en Openbare Werke en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Provinsiale Tesourie en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Wes-Kaap Onderwysdepartement en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.pubs.white_papers.2010-03-24.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11437.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Sewe kulturele sentrums is beskikbaar vir gebruik deur organisasies of verenigings wat kulturele of opvoedkundige programme aanbied. Die kulturele sentrums bied verblyf en konferensiegeriewe aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Cape Biotech Inisiatief (CBI) is in 2002/2003 bekendgestel. Dit is n sambreelforum wat daarop gemik is om n biotegnologiese nywerheidspil in die Wes-Kaap te skep.
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Die Provinsiale Regering steun die filmbedryf deur die Kaapse Filmkommissie.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika.
Indien u 'n slagoffer van misdaad is, is u heel moontlik getraumatiseer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11473.11473.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moet jy 'n matrieksertifikaat of 'n onderwysdiploma laat bevestig Jy kan 'n versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement of aan Umalusi of hulle skakel vir meer inligting?
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia in Kaapstad is 'n nuwe staatskool wat die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) spesifiek vir leerders met 'n besondere aanleg vir wiskunde, wetenskap en tegnologie op die been gebring het.
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Op 30 Desember 2008 sal die senior sertifikaatuitslae vir 2008 aanlyn beskikbaar wees.
Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) dek grade 10 tot 12 in skole, en ekwivalente vlakke in VOO-kolleges (voorheen bekend as tegniese kolleges), naamlik NKR-vlakke 2 tot 4 en Nasionale Tegniese Sertifikate 1 tot 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11473.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moet jy 'n matrieksertifikaat of 'n onderwysdiploma laat bevestig Jy kan 'n versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement of aan Umalusi of hulle skakel vir meer inligting?
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia in Kaapstad is 'n nuwe staatskool wat die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) spesifiek vir leerders met 'n besondere aanleg vir wiskunde, wetenskap en tegnologie op die been gebring het.
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Op 30 Desember 2008 sal die senior sertifikaatuitslae vir 2008 aanlyn beskikbaar wees.
FET is the education and training provided from Grades 10 to 12, including career-oriented education and the training offered in technical colleges, community colleges and private colleges.
Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) dek grade 10 tot 12 in skole, en ekwivalente vlakke in VOO-kolleges (voorheen bekend as tegniese kolleges), naamlik NKR-vlakke 2 tot 4 en Nasionale Tegniese Sertifikate 1 tot 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11477.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Ouers wat by die huis onderwys vir hulle kinders wil verskaf, moet hulle by die WKODlaat registreer.
Die WKOD maak seker dat leerders wat vir tuis-onderrig geregistreer is, werk afhandel wat ooreenstem met die leerplan en dat hulle beoordeel word en die uitkoms behaal wat vir die betrokke graad vereis word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11489.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11495.11495.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading...
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee. Die strategie fokus op...
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11495.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel.
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee.
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primÃªregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
'n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11498.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Verskeie staats- en nie-regeringsorganisasies bied noodreddings- en vervoerdienste aan. Hierdie nooddienste verskaf kitsbystand aan pasiënte en neem sulke pasiënte ook hospitaal toe.
As u baba, kleuter of kind 'n middel enigiets van 'n skoonmaakmiddel tot 'n plant of medikasie, ens.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die ATICC-bronbiblioteek is oop vir die publiek en het inligting oor alle aspekte van MIV/VIGS/SOI's en TB. Die Biblioteek bevat 'n volledige versameling videos, tydskrifte, artikels, opleidingshandleidings, navorsingsdokumente, verslae, gidse, pamflette, koerantuitknipsels en blaaiborde. Dit is 'n verwysingsbiblioteek met 'n uitleengerief vir die uitvoerige videoversameling.
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word.
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
ATICC verskaf kondome, pamflette, brosjures en plakkate aan die publiek.
'n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11502.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Immunisering/inenting beskerm volwassenes en kinders teen gevaarlike maar voorkombare siektes. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie red immunisering jaarliks drie miljoen lewens.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11517.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wie kan 'n beëindiging kry Waar kan mens die diens kry Hoe kan mens die diens kry?
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie.
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie.
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word.
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer.
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek.
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11518.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11520.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer. Wat is TB?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11521.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Huurbehuisingstribunaal lewer gratis dienste aan huurders en eienaars oral in die Provinsie Wes-Kaap. Verhore en bemiddeling word so na as moontlik aan die punt van die klagte gehou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11587.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief. Drie tipe plekke kan aansoek doen:'n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure.
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is.
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees.
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer.
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
'n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3576.services.11600.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is drie soorte paaie: nasionale, provinsiale en plaaslike paaie. Dié paaie word gebou en in stand gehou deur verskillende liggame.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.3588.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is 'n Papsmeer?
'n Papsmeer is 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek om seker te maak dat die serviks (die baarmoederhals) gesond is.
'n Spesiale instrument wat 'n dokterstregter genoem word, word gebruik om die vagina oop te hou sodat die dokter of verpleegster die baarmoeder kan sien.
'n Paar selle word liggies van die baarmoeder afgeskraap en vir toetse na 'n laboratorium gestuur.
Die uitslag van die toets sal na jou kliniek gestuur word, dus moet jy onthou om terug te gaan vir die uitslag.
n Papsmeer spoor abnormale selle op wat later kanker van die serviks kan word.
Wat is Kanker van die Serviks?
As kanker van die serviks vroeg opgespoor word, kan dit behandel en genees word.
Alle vroue loop gevaar om kanker van die serviks te kry.
Die gevaar om kanker van die serviks te kry verhoog namate jy ouer word.
toon jy geen tekens of simptome nie.
Wanneer Behoort jy 'n Papsmeer te Ondergaan?
Jy behoort minstens elke tien jaar van die vroeë dertig af, 'n papsmeer te ondergaan.
Jy behoort drie GRATIS papsmere te ondergaan, een in die dertig, een in die veertig en een in die vyftig.
Dié GRATIS papsmere is by jou naaste kliniek of gesondheidsentrum beskikbaar.
op drie gratis papsmere in jou lewe, een elke tien jaar, van die vroeë dertig af.
om met waardigheid, respek en privaatheid behandel te word wanneer jy 'n papsmeer ondergaan.
om jou gesondheidwerker te vra om die prosedure uiteen te sit.
Jy moet verantwoordelikheid vir jou eie gesondheid aanvaar.
Jy moet teruggaan vir die uitslag van jou papsmeer.
Jy moet opvolgbehandeling ondergaan as dit aanbeveel word.
Jy moet die regte kontakbesonderhede gee sodat gesondheidwerkers met jou in verbinding kan tree as jy behandeling nodig het.
Die inligting kom uit 'n pamflet wat saamgestel is as deel van die Servikale Gesondheid Toepassingprogram (SGIP).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.376.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Biblioteeklede kan die internet gebruik om biblioteekmateriaal te hernu, deur die aanlynkatalogus te soek, of biblioteekinligting in die hande te kry.
Deur WebPALS te gebruik, kan jy deur middel van 'n basiese en gevorderde soektog deur die aanlynkatalogus, naslaanlêers en indekse soek.
As jy WebPALS by 'n biblioteek of op 'n kampus gebruik, maak die soekgerief daardie biblioteek die verstekstelling vir soektogte; anders word alle Pals-biblioteke die soek-verstekstelling.
Jy kan al die items en titels sien wat met jou lidmaatskap verband hou.
Jy kan items wat jy uitgeneem het, hernu.
Jy kan uitleenaansoeke kanselleer.
hoe 'n biblioteek se maandelikse kalender en werksure lyk wat 'n biblioteek se kwartaal- of semesterdatums is wat 'n biblioteek se sirkulasieklasinligting vir biblioteekgebruikers en -items is biblioteekstatistieke lêergrootte.
Om toegang tot aanlynbiblioteekdienste te kry, kan jy die WebPALS webblad besoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.398.pubs.budgets.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se begrotings volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.398.pubs.guides.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Provinsiale Tesourie en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.2010-03-24.af.txt</fn>
volhoubare omgewingsbestuur en geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning, die ontwikkeling van geïntegreerde, volhoubare menslike nedersettings, en die versekering van gelyke toegang en volhoubare gebruik van die provinsie se natuurbronne.
Baie van die publikasies van die Departement is in pdf-formaat. Om dié lêers te besigtig moet jy eers die Acrobat Readeraflaai.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.facilities.131105.179298.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.news.2004.jul.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.public_entities.1063.5715.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.annual_reports.2001.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.annual_reports.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.bills.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
END News Vol.
Junie 2005, Vol.
File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.plans.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.plans.2007.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.policies.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsbeleid is alfabeties gerangskik.
Beleidsdokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Die beleid streef na die daarstelling van "op-die-plaas" en "buite-die-plaas" vestigingsopsies om Wes-Kaapse plaaswerkers en hulle afhanklikes in staat te stel om die verskillende verblyf-,behuising-, en subisievoordele en regte wat tot hulle beskikking is, ten volle te benut, en 'n verduideliking van hoe en waar hierdie geleenthede verwesenlik kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.policies.B.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsbeleid is alfabeties gerangskik.
Beleidsdokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Die beleid streef na die daarstelling van "op-die-plaas" en "buite-die-plaas" vestigingsopsies om Wes-Kaapse plaaswerkers en hulle afhanklikes in staat te stel om die verskillende verblyf-,behuising-, en subisievoordele en regte wat tot hulle beskikking is, ten volle te benut, en 'n verduideliking van hoe en waar hierdie geleenthede verwesenlik kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.public_info.K.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Skoner Produksie verander die manier waarop ons dinge doen en gebruik deur dit meer doeltreffend te maak en minder besoedeling en afval te veroorsaak. Dit is gegrond op die beginsel dat voorkoming beter as is genesing. Dit kan lei tot ingrypende veranderings aan mense se ingesteldheid en hulle optrede. Dié publikasie gee wenke oor hoe jy energie kan bespaar, minder water gebruik en afval verminder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.regulations.2004.2010-03-24.af.txt</fn>
Regulasies bepaal hoe wette in werking gestel moet word. Die Wes-Kaapse en Nasionale Regulasies word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle regulasies nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.pubs.regulations.2010-03-24.af.txt</fn>
Regulasies bepaal hoe wette in werking gestel moet word. Die Wes-Kaapse en Nasionale Regulasies word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle regulasies nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.services.11489.10619.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie. Die Department oorweeg ook aansoeke vir lisensies om geriewe vir die tewaterlating van bote te bedryf.
Die aansoeke word ooreenkomstig die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur van 1998 geëvalueer, met spesifieke verwysing na Artikel 24 van die Wet, ten opsigte van die ondersoek, assessering en kommunikasie van die potensiële impak van die aktiwiteit waarvoor aansoek gedoen word. Die Department sien toe dat hierdie aansoeke met ander verwante aansoeke gekoördineer word, byvoorbeeld 'n huurooreenkoms ooreenkomstig die Strandwet van 1935, of 'n OIA-aansoek waar aansoek gedoen word vir konstruksie onderkant die hoogwatermerk.
Op grond van hierdie assessering sal 'n besluit deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning geneem word of die aktiwiteit waarvoor aansoek gedoen word, gemagtig word of nie.
Die skriftelike besluit word 'n Verslag van Besluit (VVB) genoem. Dit is 'n regsdokument waarin die voorvereistes vir die beskerming van die mens se gesondheid en dié van die omgewing uiteengesit word. Indien die aktiwiteit gemagtig word, word 'n permit of 'n lisensie by die Verslag van Besluit aangeheg - na gelang van watter een toepaslik is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.services.11489.21501.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Die Wet op Mariene Lewende Bronne lê klem daarop dat al die natuurlike mariene lewende bronne van Suid-Afrika en die omgewing waarin hulle leef, 'n nasionale bate en die erfenis van al Suid-Afrika se mense is. Die wet beheer visvangste en help so ons mariene bronne beskerm. Die Wet probeer ook beheer wie toegang tot mariene bronne het om te verseker dat dié bronne regverdig versprei word.
Kragtens die wet moet jy betaal vir die reg om mariene bronne te ontgin. Die geld wat met lisensies en permitte ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor en die beskerming van die bronne.
Almal wat mariene bronne gebruik moet 'n permit hê. Dit sluit ontspannings- en bestaansvissers in.
Sommige visspesies word deur 'n kwotastelsel beskerm wat keer dat mense meer as 'n sekere hoeveelheid van die soort vis vang of probeer vang.
Sekere spesies mag net in die oop seisoen gevang word.
In 2000 was daar 'n noodtoestand in die lynvisbedryf omdat daar bepaal is dat 'n aantal lynvisbronne ineengestort het. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het bepaal dat die aantal vaartuie en bemanning beperk sou word tot hoogstens 450 vaartuie en 3 450 bemanningslede.
Handelsvisvangregte is aan voltydse lynvissers toegeken wat vir hulle voortbestaan van lynvisvang afhanklik is. As gevolg daarvan is 376 visvangregte (2 148 bemanningslede) toegeken. In totaal sal visvangregte aan 450 vaartuie toegeken word.
Die Departement se toekenning van regte sal die werksgeleenthede van 3 450 bemanningslede verseker. Werkgewers in die lynvisbedryf moet nou aan arbeidswette voldoen en sekuriteit vir lynvissers verskaf.
Mense aan wie regte toegeken is kan sonder beperking snoek en talle ander lynvisspesies vang, waarvan die meeste onderworpe is aan streng sakbeperkings.
Na nog ondersoeke en samesprekings, sal vrystellings om lynvis te vang aan vaartuie wat in die verlede met tradisionele visdorpies verbind is, toegeken word.
Ontspannings- en kus-lynvisvang word tans deur streng sakbeperkings beheer, wat ons lynvisbronne beskerm deur te keer dat mense te veel vis vang. Dié soort visvangste sal in die toekoms streng volgens die sakbeperkings beheer word.
Alle kategorië van ontspanningsvissers moet kragtens die Wet op Mariene Lewende Bronne van 1998 (Wet 18 van 1998) ontspanning-visvangpermitte hê. Dié permitte kan landwyd by Poskatore verkry word en kos R50 vir hengelpermitte en R65 vir perlemoen, kreef, visjag en ander permitte.
Permitte is 'n jaar lank van die dag van uitreiking geldig, behalwe as die permitte vir spesies is wat net binne die seisoen gevang kan word. Dié tipe permitte verval aan die einde van die seisoen.
Jou permit en identiteitsdokument moet wanneer jy visvang altyd by jou wees.
Jy mag nie vis wat jy met 'n ontspanningspermit gevang het, verkoop nie.
Vir verdere inligting kontak 021 402 3911.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.services.11537.10197.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie hanteer grondontwikkeling aansoeke?
Hoe word oor aansoeke besluit?
Munisipaliteite hanteer ontwikkeling aansoeke, soos aansoeke om afwykings van bou-parameters, aansoeke om herindeling of om die onderverdeling van grond. Munisipaliteite besluit hoe om die aansoeke, volgens wetgewing, beleid en riglyne wat deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning verskaf word, te hanteer. In 'n paar gevalle, soos met meer ingewikkelinde herindeling- of hersonering-aansoeke, sal munisipaliteite die aansoeke na die Departement verwys vir voorlegging aan die Minister vir 'n finale besluit.
Die Departement verwerk landbou-verwante aansoeke vir die nasionale en provinsiale Departement van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad. Die Departement hanteer ook myn-verwante aansoeke vir die nasionale Department van Minerale en Energie, die nasionale en provinsiale Departmente van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad.
Voordat daar volgens die grondgebruik beplanningwetgewing oor 'n ontwikkeling aansoek besluit kan word, moet die aansoek aan verskeie openbare deelnemingsprosesse onderwerp word en in sommige gevalle moet die goedkeuring van verskeie staatsinstellings verkry word. As 'n aansoek binne 'n sekere kategorie van grondwysiging val, word dit ook na die Departement verwys.
Aansoeke word volgens die Wet op Omgewingsbewaring van 1989 beoordeel om seker te maak dat aan 'n volledige omgewingsbeleid en beplanningsoorwegings voldoen word. Die Departement maak seker dat die aansoeke met verwante aansoeke inskakel, naamlik mynbouverslae, grondontwikkeling aansoeke enruimtelike en strategiese planne.
Nadat 'n ontwikkeling aansoek in ooreenstemming met omgewingswetgewing beoordeel is, word goedkeuring in die vorm van 'n permit of 'n besluit, soos van toepassing is, uitgereik.
n Besluit in gevolge grondgebruik wetgewing mag eers geneem word nadat die aansoek beoordeel is.
Nadat 'n besluit deur 'n munisipaliteit geneem is, kan 'n appèl daarteen by die Departement vir voorlegging aan die Minister aangeteken word.
Navrae oor 'n aansoek wat ingedien is, moet gerig word aan die liggaam by wie aansoek gedoen is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.services.11537.10210.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Department stel kaarte van die Wes-Kaap Provinsie saam waarop verskillende geografiese kenmerke met gebruik van die Geografiese Inligtingstelsel (GIS) uitgebeeld word. Hierdie kaarte is beskikbaar vir interne en buite-kliënte.
Kaarte moet skriftelik (per e-pos/faks/brief) aangevra word van die Inligtingsdienste komponent by die adres wat verskaf word.
Tjek- of kontantbetalings sal aanvaar word. Tjeks moet uitgemaak word aan die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning.
n Handleiding (162 KB - 4 bladsye) oor die saamstel van kaarte met die gebruik van ArcExplorer, kan afgelaai word.
Die vormlêers word in kompaklêerargiewe geberg. Daar word aanbeveel dat WinZip of 'n soortgelyke toepassing daarvoor gebruik word.
Die Department kan nie verantwoordelik gehou word vir enige foute wat in die datastelle mag voorkom nie.
Alle ruimtelike data word sonder verspreidingsregte verskaf. Ruimtelike data wat deur die Departement verskaf is, mag nie in enige vorm (waarde toegevoeg of nie) vir enige liggame/partye buite jou betrokke organisasie/departement gekopieer, herversprei of verkoop word nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.services.27438.133036.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en Stadsbeplanning bied die Provinsiale Regering aan?
Wat Dek die Beurs?
Sal Ek Iets Moet Terugwerk of -betaal?
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning bied die Provinsiale Regerin aan?
Die Provinsiale Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning bied omtrent vyf beurse elke jaar aan vir voltydse studie op gebiede waar daar 'n tekort aan vaardighede is. In 2006 was daar byvoorbeeld beurse vir stadsbeplannings- en omgewingsbeamptes.
Wat Dek die Beurse?
Klasse, boeke, verblyf en vervoer vir die duur van die kursus. Die beurse is vir studie by een van die erkende technikons of universiteite in die Wes-Kaap. As jy 'n jaar druip, sal jy dit op jou eie onkoste moet herhaal, waarna die beurs weer ingestel sal word as jy slaag. Jy kan aansoek doen om bykomende geld (vir toerusting, ens) as jy jou behoefte kan motifeer.
Sal Ek Enigiets Moet Terugwerk of -betaal?
Die beurse word aangebied op 'n terugwerk-grondslag, met ander woorde, jy sal in die provinsie moet werk vir elke jaar wat jy 'n beurs ontvang het.
Wie Kan Aansoek Doem om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Aansoeke open in ongeveer Oktober van die jaar wat die beursjaar voorafgaan. Advertensies waarin aansoeke gevra word sal verskyn in plaaslike koerante soos Die Burger, die Weekend Argus en sommige gemeenskapskoerante.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.services.27438.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en Stadsbeplanning bied die Provinsiale Regering aan Wat Dek die Beurs Sal Ek Iets Moet Terugwerk of -betaal Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs Hoe Doen Ek Aansoek Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.406.services.27438.27438.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en Stadsbeplanning bied die Provinsiale Regering aan Wat Dek die Beurs Sal Ek Iets Moet Terugwerk of -betaal Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs Hoe Doen Ek Aansoek Waar Kan Ek Meer Inligting Kry..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.406.services.27683.10614.2010-03-24.af.txt</fn>
Appèlle teen besluite van die Department, met inbegrip van Verslae van Besluite wat ooreenkomstig die Regulasies vir Omgewingsimpakassessering (Regeringskennisgewings 1182 en 1183 van 5 September 1997) soos gewysig ('OIA-regulasies') uitgereik is, MOET aan die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voorgelê word en nie aan die Department self nie.
Die appèlvraelys moet ingevul word en saam met die appèldokumentasie aan die Minister voorgelê word, soos voorgeskryf in afdeling 11 van die Regulasies vir OIA.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4182.facilities.52964.54698.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4182.facilities.9359.9385.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4182.pubs.annual_reports.annual_reports.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Lêertipe: pdf; groote: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4182.pubs.guides.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Landbou en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4182.pubs.reports_research.reports_research.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Suid-Afrika is 'n dor land met 'n gemiddelde reënval van net meer as die helfte van die wêreldgemiddelde van 900mm per jaar. Verder is die reënval oneweredig versprei oor verskillende dele van die land. In terme van internasionale norme sal Suid-Afrika binne die afsienbare toekoms as "waterskaars" geklassifiseer word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4182.services.11428.9688.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Plantpatologielaboratorium by Elsenburg bied 'n diens vir die diagnosering van plantsiektes aan die publiek van die Wes-Kaap.
Die spesialisasieterrein is siektes wat groente, kleingraansoorte, peulgewasse en canola aantas.
Monsters moet van 'n voorleggingsvorm vergesel word wat op die Elsenburg Webwerf verkry kan word.
Die monsters moet in so 'n toestand ontvang word dat hulle geskik sal wees vir die uitvoer van standaard-plantpatologietoetse.
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou en sy werknemers aanvaar geen verantwoordelikheid vir die resultate van die ondersoeke nie.
Die tariewe vir saadtoetse wissel na gelang van die organisme waarvoor getoets word. Elke geval word indiwidueel gehanteer.
Tariewe sluit BTW in, en is aan periodieke prysverhogings onderworpe.
Fakture word per pos aan die verantwoordelike persoon gestuur, soos deur die kliënt op die voorleggingsvorm aangedui.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4182.services.11431.9582.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou het 'n groot aantal infopaks (inligtingsblaaie) saamgestel wat bondige inligting oor 'n baie wye reeks landboukundige onderwerpe verskaf.
Elkeen van die 94 infopaks is in Afrikaans, Engels en Xhosa beskikbaar, en is in maklik verstaanbare taal geskryf. Alhoewel hulle hoofsaaklik op beginnerboere afgestem is, mag ervare boere hulle ook nuttig vind. Illustrasies word deurgaans gebruik om die verstaanbaarheid van die inligting te verhoog.
Al die inligtingspakkies is vryelik op die Elsenburg webwerf beskikbaar.
Teen die pryse wat hier genoem word, sal u AL die skyfies van 'n bepaalde inligtingspakkie kan koop. Dit wil sê dat 'n inligtingspakkie met 8 skyfies vir u altesaam R100 sal kos, terwyl 'n inligtingspakkie met 20 skyfies vir u R170 sal kos. Die koste vir aflewering is nie by die prys ingesluit nie.
U sal ook 'n gratis drukstuk met die teks in Afrikaans, Engels en Xhosa ontvang.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4182.services.17200.9644.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Dit beteken dat die Departement van Landbou: Wes-Kaap geldelike steun gee vir harde landbou-infrastruktuur, wat sal help om die landbou-operasies te verbeter en deelname aan landbou sal versterk.
n Sakeplan of projekvoorstel moet in 'n spesifieke formaat ingedien word.
Net geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe kan aansoek doen.
Net harde landbou-infrastruktuur sal geldelik gesteun word, wat beteken dat geen arbeid, geen landbou-insette en geen opleiding gefinansier sal word nie.
Mense wat (selfs as hulle afgetree is) meer verdien as die regering se minimum loon, mense wat vir die regering werk en raadslede kom nie in aanmerking vir steun nie.
die regsentiteit van die groep as grond gehuur word, 'n kontrak van nie minder nie as 5 jaar n aanduiding van geld wat voorheen ontvang is van enige regeringsdepartement tipe onderneming betrokkenheid van lede, hulle verantwoordelikhede en hoedanigheid lewensvatbaarheid van die projek: inkomste verwag, aantal werksgeleenthede geskep, toename in opbrengs opleiding wat lede ondergaan het prestasies uit die verlede en vertoning van vorige projekte en finansiering bewyse van geld wat beskikbaar is vir insetkoste totale bedrag geld wat vir projek vereis word ander vennote wat betrokke is by die projek.
Let asseblief daarop dat geld wat aangevra word in een boekjaar eers beskikbaar gemaak sal word in die volgende jaar.
Dit is 'n toelae, nie 'n lening nie en al die geld vir suksesvolle projekaansoeke hoef nie terugbetaal te word nie.
Vir meer inligting, sowel as die formaat vir die voorlegging, moet in verbinding getree word met die volgende mense.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4182.services.17200.9649.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur.
Vir die volgende drie jaar sal die Departement van Landbou elke jaar geldelike hulp aan 20 groepe bied ten einde die Veldtog vir Voedselsekuriteit te steun. Hierdie program wil veral vroue- en jeuggroepe steun. 'n Bedrag van tot R50 000 is vir elke projek beskikbaar, en die projek moet aan die kriteria en vereistes voldoen wat hieronder uiteengesit word.
Hierdie is 'n toekenning, nie 'n lening nie, en die fondse wat suksesvolle aansoeke toegeval het, hoef nie terugbetaal te word nie.
n Projekvoorstel in 'n vasgestelde formaat moet gedurende die voorafgaande boekjaar ingedien word.
Slegs groepe uit voorheen benadeelde gemeenskappe kan aansoek doen, maar diensverskaffers kan met die voorbereiding van projekvoorstelle behulpsaam wees.
Landbou-infrastruktuur, landboukundige insette en ander benodigdhede om 'n tuin te vestig, sal befonds word.
Persone (selfs al is hulle afgetredenes) wat meer as die regering se minimumloon verdien, persone wat vir die regering werk, en raadslede kwalifiseer nie vir steun nie.
ander vennote wat by die projek betrokke is.
Projekte sal twee maal per jaar beoordeel word, in April en Augustus.
Let asseblief daarop dat befondsing wat gedurende een boekjaar aangevra word, eers gedurende die daaropvolgende jaar beskikbaar gemaak sal word.
Om meer inligting te bekom, en ook vir die formaat van die voorstel, moet u asseblief die persone hieronder skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4182.services.17200.9671.2010-03-02.af.txt</fn>
<fn>GOV-ZA.4182.services.17200.9671.2010-03-24.af.txt</fn>
Die HGLO is op swartes ingestel, en sal hulle bystaan om in toenemende mate deur middel van toekennings toegang tot die gebruik en eienaarskap van landbougrond te verkry. Hierdie toekennings, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en dit hoef nie terugbetaal te word nie. Daar word egter van aansoekers verwag om minstens R5 000 in die vorm van kontant vir arbeid of vir die aankoop van landbou-implemente by te dra. Hoe groter die aansoeker se bydrae is, hoe groter sal die toekenning van die Staat wees.
Hoe groot is die toekenning?
Wie kom vir die toekenning in aanmerking?
mense in landelike gebiede by te staan met die verbetering van hul lewenspeil, en toe te sien dat beskikbare landbougrond doeltreffender benut word.
Die HGLO probeer om die onreg wat in die verlede met betrekking tot die toegang tot grond en die eienaarskap daarvan aan vroue gedoen is, ongedaan te maak. Gevolglik is vroue nou in staat om as indiwidue om die toekenning aansoek te doen, en nie meer noodwendig as deel van 'n huishouding nie.
Ten einde 'n bedrag van R20 000 te ontvang, wat die minimumbedrag van 'n toekenning is, moet die aansoeker 'n bydrae van R5 000 maak, terwyl 'n bydrae van R40 000 vereis word om die maksimumbedrag van 'n toekenning, naamlik R100 000, te bekom.
Die toekenning mag gebruik word om grond te koop, om in infrastruktuur te belê, vir landbou-insette oor die kort termyn, of om die grond te verbeter in gevalle waar die aansoekers reeds toegang tot grond verkry het. U mag ook om die toekenning aansoek doen indien u tans grond huur en van voorneme is om dit in 'n later stadium aan te koop.
Die Departement van Grondsake sal toesien dat aansoekers wat bystand benodig, in aanraking kom met ontwerpagente wat met die beplanning en implementering van die projekte behulpsaam sal wees. Die Departement sal die ontwerpagente wat op dié wyse aangestel word, betaal. Die toekenning wat die aansoekers mag ontvang, sal nie hierdeur beïnvloed word nie.
Aansoekers wat oor die nodige middele beskik om ontwerpagente aan te stel en te betaal, mag dit doen sonder om eers met die Departement te onderhandel. Dit sal dan ook as 'n vorm van 'n eie bydrae tot die projek beskou word.
Slegs Suid-Afrikaanse burgers wat ouer as 18 jaar is en wat uit voorheen benadeelde gemeenskappe kom, sal vir die toekenning oorweeg word. Alhoewel aansoekers verkieslik landbouervaring moet hê, is dit nie 'n vereiste nie. Persone wat voorheen 'n toekenning van die Departement ontvang het (R16 000) mag weer aansoek doen, maar prioriteit sal aan diegene verleen word wat vir die eerste keer aansoek doen. Die som waarvoor 'n persoon kwalifiseer, sal afhang van die vlak van die toekenning wat voorheen ontvang is.
Hierdie dokument is ontwerp om lesers met inligting aangaande die program vir die HGLO by te staan, soos byvoorbeeld die doelstellings en sleutelkenmerke van die program. Dit sal lesers ook help om vas te stel of hulle kwalifiseer om aan die program deel te neem, en hoedat hulle te werk moet gaan om aansoek te doen vir 'n toekenning wat as gevolg van hierdie program beskikbaar gestel word.
Hierdie dokument sal lesers ook deur die proses- of projeksiklus begelei wat vir alle HGLO-projekte in die vooruitsig gestel word, en sal van die terminologie, konsepte en institusionele reëlings aan hulle bekend stel wat deel van die HGLO-program uitmaak.
Om vir 'n toekenning aansoek te doen is dit nodig dat u 'n aansoekvorm aan die naaste kantoor van die Departement van Landbou of die Departement van Grondsake rig. Nadat amptenare van Landbou 'n ideeproef uitgevoer het, sal die registrasievorm na die distrikskantoor van die Departement van Grondsake gestuur word, waar 'n beplanner verder met die projek sal werk. Amptenare van Grondsake en Landbou sal inligtingsessies met alle rolspelers reël en waar nodig 'n ontwerpagent aanstel om met die projekbeplanning te help.
Indien aansoekers om leningsfinansiering deur die Landbank aansoek doen, of begerig is om 'n Landbank eiendom in besit te koop, sal die Landbank die HGLO-toekenning administreer. Bevoordeeldes sal HGLO-toekennings dan regstreeks deur die Landbank kan bekom. In so 'n geval moet die ingevulde aansoekvorm by die naaste takkantoor of satellietkantoor van die Landbank ingedien word.
Voltooide besigheidsplanne sal op distriksvlak geassesseer word. Dit sal die tydsverloop verkort wat vir die implementering van die projekte nodig sal wees. Wanneer die lewensvatbaarheid van 'n projek eers bewys is, sal die Provinsiale Direkteur van Grondsake die uitbetaling van die toekenning magtig.
U kan die aansoek- en registrasievorm vir 'n HGLO-toekenning in Engels en Afrikaans van die webwerf aflaai.
Die toekenning, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en hoef nie terugbetaal te word nie. Daar word egter van aansoekers verwag om minstens R5 000 in die vorm van kontant, arbeid of die aankoop van landbou-implemente by te dra. Hoe groter die aansoeker se bydrae is, hoe groter sal die toekenning van die Staat wees. Ten einde 'n bedrag van R20 000 te ontvang, wat die minimumbedrag van 'n toekenning is, moet die aansoeker 'n bydrae van R5 000 maak, terwyl 'n bydrae van R400 000 vereis word om die maksimumbedrag van 'n toekenning, naamlik R100 000, te bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4184.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid voorsien 'n toekoms waarin die inwoners van die Wes-Kaap verlos is van die vrees vir misdaad.
Inligtingsentrum oor Gemeenskapsveiligheid.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid het Verkeersbestuur by die Departement van Vervoer oorgeneem. Deur middel van hierdie wetstoepassingsagentskap kan die Departement misdaad op ons paaie bestry en streef na die skepping van 'n veiliger omgewing. Die Departement is daartoe verbind om padveiligheid en bewussyn van verkeersveiligheid te verhoog.
Verskeie instellings het al erkenning verleen aan ie Departement se pogings om gemeenskappe teen die euwel van kindermishandeling te mobiliseer en om misdaadvoorkomingstrukture wat hiermee te make het, te koördineer.
Die Departement verleen ook bedryfsteun deur middel van opleiding aan munisipale polisiebeamptes, bystand aan die skema vir gemeenskapspatrolliebeamptes en die akkreditering en opleiding van buurtwagte.
Die Departement se funksie van burgerlike toesig om die verbetering van dienslewering in die SA Polisiediens te verseker en om die Provinsie se polisiëringsbehoeftes en -prioriteite te bepaal geniet hoë voorrang en pogings om die betrokke direktoraat te versterk, is reeds goedgekeur.
Die Departement het ook 'n Inligtingsentrum oor Gemeenskapsveiligheid tot stand gebring om inligting oor misdaad en padongelukke in te samel en te ontleed ten einde te help met die opstel van bedryfsplanne. Hierdie planne gaan uitgevoer word om 'n veiliger omgewing mee te bring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18389.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18391.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18397.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18401.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18417.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18427.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18431.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18441.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18443.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18447.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18451.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18453.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18461.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18463.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18465.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18467.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18473.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18489.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18495.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18505.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18507.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18519.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18533.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18547.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18553.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18559.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18567.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18575.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18579.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18585.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18589.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18593.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18605.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18623.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18625.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18627.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18631.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18635.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18637.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18657.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18659.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18663.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18669.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18673.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18691.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18695.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18697.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18699.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18707.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18713.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18715.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18721.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18725.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18731.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18735.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18745.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18747.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18755.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18757.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18767.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18771.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18797.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18799.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18805.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18817.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18819.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18821.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18823.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18831.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18841.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18843.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18853.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Insp.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18861.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18873.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18875.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18879.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18881.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18885.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18889.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18891.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18903.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18907.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.facilities.9363.18917.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.public_entities.261.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4184.services.11460.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds...
Indien u 'n slagoffer van misdaad is, is u heel moontlik getraumatiseer. In die verlede was 'n polisiestasie nie 'n plek waar slagoffers, veral van geweldsmisdade, op hulle gemak verklarings by die polisie kon aflê, of berading kon ontvang vir die trauma wat hulle ervaar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4184.services.11463.11463.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Chrysalis-akademie bied 'n maatskaplike misdaadvoorkoming en opheffingsprogram aan wat gemik is op 'risiko-jongmense'.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement streef daarna om te verseker dat alle leerders in die Wes-Kaap die kennis, vaardighede en waardes verwerf wat hulle nodig het om vol lewens te geniet en om by te dra tot die ontwikkeling of die provinsie en die land.
Die Departement verdeel die Wes-Kaap in sewe distrikte, en bied onderrig aan naganoeg 900 000 leerders per jaar, terwyl die personeeltal op sowat 30 000 opvoeders staan.
Volwasse Basiese Onderwys en Opleiding.
die aanlyn "Vind-'n-Skool"-soekfasiliteit n databasis van mediavrystellings curriculumnuus onderwysbronmateriaal omsendbriewe en notules n databasis van onderwysverwante wetgewing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15904.89111.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20767.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: MR M.R.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20770.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mrs V.M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20772.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr I.F.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20776.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: V.R.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20784.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20784.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: J.J.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20792.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mrs M.T.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20795.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr R.P.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20801.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20805.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Miss T.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20807.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20810.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: S.A.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20812.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr E.I.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15908.20816.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr P.V.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15910.21146.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15910.21149.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21154.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21158.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21164.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21168.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21172.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21183.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21192.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21207.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.15912.21214.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.facilities.63280.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4186.pubs.guides.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Wes-Kaap Onderwysdepartement en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4186.services.11475.14911.2010-03-24.af.txt</fn>
In Suid-Afrika is daar na raming 3,3 miljoen ongeletterde volwassenes. Om ongeletterdheid uit te wis, is een van die nege prioriteite van die Nasionale Onderwysstrategie, Tirisano.
Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes (BOOV) is tot die beskikking van volwassenes wat hul basiese opvoeding wil voltooi. Die doel met BOOV, as 'n uitkomsgebaseerde program, is om basiese leertoerusting, kennis en vaardighede aan volwassenes te voorsien, en dit bied aan deelnemers kwalifikasies wat nasionaal erken word.
Die vier opleidingsvlakke wat deur BOOV gedek word, staan gelyk aan grade R tot 9.
taal, geletterdheid en kommunikasie wiskundige geletterdheid, wiskunde en wiskundige wetenskappe natuurwetenskap die kunste en kultuur lewensoriëntering tegnologie mens- en sosiale wetenskappe ekonomiese en bestuurswetenskappe.
Daar word toesig oor BOOV-programme gehou deur die Nasionale BOOV-raad.
Daar bestaan 'n BOOV-sentrum by elkeen van die sewe Onderwysbestuurs-en-onwikkelingsentrums (OBOS'e) in die provinsie. kan jy die OBOS-beplanner in jou gebied skakel.
Gedetailleerde inligting oor die kwalifikasies en kurrikulum wat deur BOOV gedek word, kan op die WKOD se BOOV- assesseringswebwerf verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4186.services.11479.14917.2010-03-24.af.txt</fn>
Xhosa lewensoriëntering - met inbegrip van loopbaanvoor-ligting en onderrig insake MIV-vigs wiskunde musiek natuurwetenskappe tegnologie die beeldende kunste en ontwerp.
Elke afdeling op hierdie webwerf het sy eie afsonderlike blad of groep blaaie wat met die tuisblad gekoppel is.
Besoek gerus die kurrikulum-webwerf vir verdere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4188.2010-03-02.af.txt</fn>
In vennootskap met plaaslike regering, aanvaar ons verantwoordelikheid vir suksesvolle munisipaliteite in die Wes-Kaap.
Die twee departemente het op 1 April 2005 saamgesmelt om een nuwe departement Plaaslike Regering en Behuising te vorm. Die nuwe struktuur word nog gefinaliseer en dus vra ons dat u ons moet verskoon vir enige foute en onakkurate inligting ten opsigte van die departement op hierdie webblad.
Hoeveel moet jy betaal Kom meer te wete oor hoe die stelsel werk en met wie om te skakel?
Vind meer uit oor raadslede se vergoeding soos dit in die Staatskoerant verskyn.
Sal dit nie interessant wees om foto's van sommige van die projekte, nuus en programme te sien nie?
Kyk hoe hanteer ons Rampe in dié provinsie. Grepe uit die verlede en nuus oor rampverligting waarmee ons dalk op die oomblik besig is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86550.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86554.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86556.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86586.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86588.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.facilities.47962.86592.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.pubs.budgets.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se begrotings volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.pubs.guides.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Organisasies wat aansoek wil doen om finansiering van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting moet dié riglyne vir finansiering deeglik lees. Stel jou diensplan op volgens die aanwysings en dien 'n ondertekende plan in by die betrokke Distrikskantoor teen 31 Januarie2006. NB: Dit is belangrik dat die ingligting in die riglyne noukeurig gevolg moet word.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4190.pubs.guides.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Organisasies wat aansoek wil doen om finansiering van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting moet dié riglyne vir finansiering deeglik lees. Stel jou diensplan op volgens die aanwysings en dien 'n ondertekende plan in by die betrokke Distrikskantoor teen 31 Januarie2006. NB: Dit is belangrik dat die ingligting in die riglyne noukeurig gevolg moet word.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4190.pubs.public_info.T.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Hier word verduidelik watter soorte geldelike hulp jy vir verskillende probleme by die regering kan kry. Jy kan maatskaplike toelaes, werkloosheidvoordele, vergoeding vir besering-aan-diens en vergoeding vir padongeluk-beserings kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4198.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.419advancefeefraudandlotteryscam.2010-03-25.af.txt</fn>
Die sogenaamde Nigeriese briefswendelary is in wese vooruitbetalingsbedrog. Hierdie bedrogspul staan ook as die "419-swendelary" bekend en word gepleeg deur 'n swendelaar ; gewoonlik iemand wat lid van 'n misdaadsindikaat is.
Die swendelary word aan die gang gesit wanneer een van die swendelaars per faks, brief of e-pos in verbinding tree met 'n onderneming wat deur hulle as teiken gekies is. Hulle lê 'n sakevoorstel aan die onderneming voor, gewoonlik deur 'n sindikaat wat hulself as senior regeringsamptenare voordoen. Die swendelaars beweer dat hulle oor 'n groot bedrag oorbegrote geld beskik; gewoonlik in Amerikaanse dollar. Hulle stel dan voor om die oorbegrote geld oor te plaas in 'n bankrekening buite die land waar die swendelary sy ontstaan het. Hulle belowe die persoon aan wie die voorstel gerig is gewoonlik dat hulle tussen 20 en 35 persent van die geld wat oorgeplaas gaan word as kommissie aan hom of haar sal betaal in ruil vir die gebruik van sy of haar bankrekening.
Die swendelaars vra die slagoffer om geld in 'n gespesifiseerde bankrekening in te betaal om die koste van die afhandeling van die transaksie te help dra.
Sodra die oorspronklike bedrag betaal is, kan daar "komplikasies" intree, wat dit kastig vir die slagoffer nodig maak om meer geld in te betaal.
n Ontmoeting kan moontlik daarna in sekere lande gereël word, en sodra die slagoffer in daardie land aankom, word sy of haar paspoort gekonfiskeer en hy of sy word aangehou tot genoeg geld aan die swendelaars oorbetaal is.
Bankbesonderhede op ampelike briefhoofde kan ook gebruik word om geld uit die slagoffer se bankrekening oor te plaas in 'n rekening wat deur die misdadigers beheer word.
n Loteryswendelary word aan die gang gesit wanneer die swendelaar met verskeie individue in verbinding tree. Hierdie slagoffers word na willekeur gekies en gewoonlik per e-pos genader. Die swendelaar doen hom voor as 'n amptenaar in diens van 'n loterymaatskappy en lig die individu in dat hy of sy 'n lotery gewen het waarvoor die individu nooit 'n kaartjie gekoop het nie. Die wennommers word in die skriftelike mededeling verstrek, en al mag die loterymaatskappy waartoe die swendelaar kastig behoort werklik bestaan en die nommers werklik wennommers wees , is hierdie 'n bedrogspul. Geld word op dieselfde maniere as wat hierbo beskryf is, van die gekose slagoffer verhaal.
Die Suid-Afrikaanse Polisiediens se webwerf bied meer inligting oor hierdie soort swendelary, soos besonderhede oor die manier waarop die swendelary bedryf word, waarskuwingstekens van 'n moontlike swendelary, die getal maniere waarop geld van die slagoffer verhaal word, asook voorkomingsmaatreëls, uiteengesit word.
Kry meer inligting by die Suid-Afrikaanse Polisiediens.
As jy 'n swendelbrief ontvang, moet jy alle dokumente, inligting en korrespondensie na Interpol aanstuur.
Vermeld óf "Geen finansiële verlies nie" óf "Finansiële verlies gely" op die dokumente.
Verstre jou kontakbesonderhede en telefoonnommer, of dié van die individue wat deur die swendelary geraak is.
Faks 'n kopie van die "419"-korrespondensie wat jy ontvang het aan die Superintendent van die SAPD se Eenheid vir Kommersiële Bedrog, of na jou Suid-Afrikaanse hoëkommissariaat of ambassade of konsulaat-generaal sodat dit na die SAPD aangestuur kan word.
Verstrek jou bankbesonderhede.
Indien die "419"-swendelary 'n Suid-Afrikaans verbintenis het, moet jy al die besonderhede wat ter sake kan wees duidelik uiteensit.
Verstrek jou kontakbesonderhede en telefoonnommer of dié van die individue wat deur die swendelary geraak is.
Die SAPD bepaal die tydsduur vir die uitreik van vorderingsverslae. Daar word gewoonlik tweeweekliks verslag gedoen, na gelang van die omstandighede van die saak.
Indien 'n individu geen finansiële verlies gely het nie, sal geen vorderingsverslag aan hom of haar gelewer word nie. Dit is egter belangrik dat jy nogtans kopieë van die "419"-swendelbriewe aan die Suid-Afrikaanse Polisiediens moet stuur vir insluiting op hulle databasis.
Indien 'n individu wel 'n finansiële verlies gely het, sal amptenare verbonde aan Suid-Afrikaanse konsulate in die buiteland die dokumente binne 48 uur na ontvangs daarvan vir die SAPD aanstuur.
Die diens is gratis.
Daar is geen vorms om in te vul nie, maar dit is belangrik dat jy in die dokumentasie moet aandui of jy geld verloor het.
<fn>GOV-ZA.42570.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer 'n onderneming waarde skep op grond van 'n idee, proses, handelsmerk of produk, kan dié waarde beskerm word en kan voorkom word dat ander mense geldelik daaruit voordeel kan trek, deur die intellektuele eiendomsreg daaroor te laat registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.42830_PeoplesGuidetotheBudgetAfrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Moeilike tye lê voor verlangsaming beinvloed. Ekonomiese inligting van verskeie lande, insluitend ontwikkelde lande soos die Verenigde State, Brittanje en Frankryk, wek toenemend kommer. SuidAfrika word nie heeltemal so negatief beinvloed nie, en ons wil dit graag so hou. Ons wil egter met hernieude pogings voortgaan om na die beste van ons vermoë in die behoeftes van ons mense te voorsien. Ons wil die tydperk wat voorlê maksimaal benut om die talle uitdagings wat ons in die gesig staar, te hanteer.
Soos die res van die wêreld is ons ekonomie besig om stadiger te groei. Ons ondervind ook werkverliese en baie mense gaan gebuk onder die las van hoë maandelikse huishoudelike uitgawes. Wanneer die ekonomie stadiger groei, vorder die regering minder belasting in. As gevolg van verlaagde inkomste uit belasting, sal die regering geld moet leen om verskeie uitgawes waartoe ons verbind is na te kom.
Regeringsbesteding aan dienste wat behoeftige gemeenskappe bedien, asook openbare werke programme gemik op werkskepping, sal toenemend groei. Meer as R780 miljard sal oor die volgende vyf jaar spandeer word aan infrastruktuur, insluitende die bou van meer kragstasies, paaie en spoorlyne, opgradering van water en sanitasienetwerke en die voorsiening van meer huise. Noue samewerking tussen die regering, besighede en vakbonde sal verseker dat werksverliese tot die minimum beperk word.
Baie lande kan nie in hierdie situasie reageer soos ons nie. Suid-Afrika kan hierdie voorsorgmaatreëls neem om ons ekonomie en armes te beskerm omdat ons in vorige jare ons finansies met dissipline hanteer het. Ons het geld gespaar toe ons ekonomie goed gedoen het. In ruil daarvoor kan ons besteding op openbare dienste vermeerder sonder om die ekonomie te benadeel.
Ten spyte van die regering se beste pogings, gaan dit in die tydperk wat voorlê toenemend moeiliker word om in die behoeftes van alle Suid-Afrikaners te voorsien. Regeringsbeamptes moet ingedagte hou dat die hulpbronne tot ons beskikking aan alle Suid-Afrikaners behoort. Ons is almal toevertrou met die verantwoordelikheid om te verseker dat die beskikbare fondse nie deur ons amptenare vermors word nie.
Die regering is verbind tot die skep van werksgeleenthede vir werklose Suid-Afrikaners. Die uitgebreide openbare werke program het in die eerste vyf jaar meer as 70 000 voltyds gelykwaardige werksgeleenthede per jaar geskep vir onopgeleide en werklose mense.
Werksgeleenthede is geskep deurdat die getal werkers wat in regeringsinfrastruktuur projekte en in die lewering van openbare dienste gebruik word, vermeerder is. Baie van hierdie werksgeleenthede was korttermyn of deeltyds van aard, maar het gelei tot werkskepping en die oordra van vaardighede. 2009 lei 'n nuwe fase van die regering se uitgebreide openbare werke program in. Meer as R4.1 miljard is bewillig oor die volgende vyf jaar met die doel om werkskepping te versnel.
Die regering beoog om die getal voltydse gelykwaardige werksgeleenthede na 400 000 in 'n jaar te vermeerder teen 2014, wat sal help om armoede en werkloosheid te veminder.
Die regering voorsien maatskaplike toelaes aan meer as 13 miljoen Suid-Afrikaners. Hierdie program skep 'n veiligheidsnet wat armoede onder jong kinders, mense met gestremdhede en bejaardes help verminder. Die staat voorsien ook voordele aan diegene wat onlangs hul werk verloor het, gratis skoolonderrig aan armes, gratis primêre gesondheidsorg, en gratis water en elektrisiteit aan behoeftige huishoudings. Verder kan mense wat uitermatige ontbering in die gesig staar, korttermynverligting vir tot ses maande ontvang. Kinders tot op die ouderdom van 15 jaar wie se ouers minder as R2 300 per maand verdien, kom in aanmerking vir die kinderondersteuningstoelaag. Mans bo die ouderdom van 63 jaar en vroue ouer as 60 jaar kan toegang kry tot ouderdomspensioen sou hulle minder as 'n sekere inkomste verdien. Die ouderdomsperk vir mans om hierdie toelaag te ontvang, word in April 2009 en April 2010 na onderskeidelik 61 en 60 jaar verlaag.
Besteding aan toelaes sal gedurende 2009/10 tot R80 miljard verhoog, wat 12% van die totale staatsuitgawes uitmaak. Dit maak Suid-Afrika een van die wêreld se grootste betalers van maatskaplike toelaes.
<fn>GOV-ZA.43112_BTWNuus33Web.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Verklarende Memorandums tot die bogenoemde Wette.
Vaste eiendom verkry deur 'n begunstigde ingevolge die Wet op die Beskikbaarstelling van Grond en Bystand, 1993 en die Wet op Herstel van Grondregte, 1994, kwalifiseer om belas te word teen die nulkoers indien die Department van Grondsake (DGS) die betaling namens die begunstigde, direk aan die ondernemer wat die eiendom voorsien, maak. Die nulkoers is slegs van toepassing tot die mate wat die betaling deur die DGS die koopprys van die eiendom dek. Enige addisionele vergoeding betaalbaar deur die begunstigde aan die verskaffer is onderhewig aan BTW teen die standaardkoers.
Die lewering van enige ingevoerde goed, gestoor in 'n gelisensieerde Doeane- en Aksynsopslagpakhuis, voor dit vir binnelandse verbruik geklaar word is aan BTW teen die nulkoers onderhewig. Indien die leweraar 'n nie-inwoner is, is die bedrag vrygestel van BTW indien aansoek by die Kommissaris gedoen is om kwytskelding van die vrystelling tesame met die inhandiging van die VAT101 registrasievorm. Nie-inwoners het gevolglik die keuse om vrygestel te wees, of om vir BTW te registreer en BTW teen die nulkoers te hef op sodanige lewerings mits aan die vereistes vir BTW registrasie voldoen word.
Die verpligte BTW registrasie drempel verhoog met ingang van 1Maart 2009 van R300000 na R1miljoen. Sien artikel oor VEREENVOUDIGDE BELASTINGSTELSEL VIR MIKRO ONDERNEMINGS.
Die wysiging bepaal dat die Minister van Finansies 'n ander datum vir die indien van ogawes en die maak van betalings ten opsigte van enige belastingtydperk, kan voorskryf. Die voorgeskrewe datum mag egter nie val op 'n dag meer as twee besigheidsdae voor die datum wat die ondernemer normaalweg die opgawe sou indien en betaling sou maak vir daardie belastingtydperk nie. Die kennisgewing moet ten minste 30 dae vóór die voorgeskrewe datum in die Staatskoerant gepubliseer word.
Die BTW Wet is ook gewysig om voorsiening te maak dat die 21-dae rentevrye periode vir BTW terugbetalings slegs in werking tree vanaf die datum wat die ondernemer se nuwe bankbesonderhede ontvang is. In die geval waar 'n ondernemer toegelaat word om 'n derdeparty bankrekening te gebruik, sal die rentevrye periode in werking tree vanaf die datum wat die vrywaringsvorm VAT119i ontvang is.
Aangesien die wysiging aan articles 44 en 45 op 1 April 2009 in werking tree, moet ondernemers wat deur hierdie wysiging geraak word hul plaaslike SAID kantoor van die opgedateerde bankbesonderhede voorsien deur die nodige VAT 126 en VAT119i vorms te voltooi en in te handig vóór einde Maart 2009 om te voorkom dat terugbetalings teruggehou word.
Menige van die gepubliseerde algemene geskrewe beslissings het sedert die bekendstelling van BTW in 1991, gefokus op basiese konsepte wat sedertdien in verskeie handleidings en ander publikasies deur die SAID aangespreek is. Hierdie beslissings het mettertyd verouderd geraak en behalwe vir die gebruik van verskillende style en formate, lei die bewoording in sommige van die beslissings tot onsekerheid in die toepassing van die Wet.
Die beslissingsregister word gevolglik geleidelik onttrek en 'n nuwe beslissingsregister sal geskep word. Enige persoon wat steun op die ou algemene skriftelike beslissings word derhalweaangeraai om aansoek te doen by die plaaslike SAID kantoor om 'n skriftelike beslissing indien sekerheid verlang word oor die BTW gevolge van sekere lewerings. Enige aansoek om 'n beslissing moet op skrif wees en moet al die nodige besonderhede bevat soos uiteengesit in BTW Nuus 32 (Augustus 2008 uitgawe).
Versoeke moet skriftelik wees en moet 'n duidelike beskrywing van al die betrokke feite en omstandighede van die partye tot die kontrak, die aard van die transaksies, en 'n beskrywing van die gevolgtrekking insluit, asook redes waarom 'n bindende algemene beslissing oor die onderwerp uitgereik moet word.
Die vereenvoudigde belastingstelsel is in wese 'n alternatief tot die huidige inkomstebelasting en BTW stelsels, wat beteken dat 'n mikro onderneming nog steeds die keuse het om die konvensionele belastingstelsel te gebruik. Dit sal beskikbaar wees vir eenmansake, vennootskappe, beslote korporasies, maatskappye en koöperasies met ingang van 1 Maart 2009.
In teenstelling met die inkomstebelastingstelsel wat gebruik maak van omvattende insluitingsreëls en 'n kortingsproses wat vereis dat bewyse van uitgawes gehou word, sal die omsetbelasting bereken word deur eenvoudig 'n belastingkoers op die belasbare omset toe te pas. Die belasbare omset sal hoofsaaklik bestaan uit die omset van die onderneming met 'n paar spesifieke insluitings en uitsluitings.
Die omsetbelasting sal gehef word vir 'n jaar van aanslag wat strek vanaf die eerste dag van Maart tot die laaste dag van Februarie van die volgende jaar. Dit sal twee sesmaandelikse tussentydse betalings insluit, gevolg deur 'n finale betaling.
en moet in die stelsel bly vir ten minste drie jaar, tensy dit spesifiek gediskwalifiseer word. In gelyke mate sal 'n mikro onderneming wat die omsetbelasting stelsel verlaat, nie weer toegelaat word om te herregistreer vir 'n tydperk van drie jaar nie.
Mikro ondernemings wat die omsetbelasting kies sal spesifiek vrygestel word van KWB. Die omsetbelasting sal eenvoudig 50% van die opbrengs op die verkoop van ondernemingsbates in die belasbare omset insluit. Die opbrengs met verkoop van onroerende eiendom sal slegs ingesluit word in die berekening tot die mate wat die eiendom vir doeleindes van die onderneming aangewend is.
Mikro ondernemings wat die omsetbelasting kies sal ook vrygestel word van SBM, tot die mate wat dividenduitkerings nie R200000 per jaar oorskry nie. Enige oorskot sal aan SBM onderhewig wees.
Die bestaande BTW registrasiedrempel sal vanaf 1Maart2009 van R300000 na R1miljoen verhoog word. Aangesien die vereenvoudigde belastingstelsel 'n pakket is met die oogmerk om intensiewe rekordhouding te verlig, sal 'n mikro onderneming wat vir die omsetbelasting geregistreer is, nie toegelaat word om vir BTW te registreer nie, omrede dit intensiewe rekordhouding vereis.
n Ondernemer wat deregistreer vir BTW, moet BTW (uitgang BTW) op die minste van die koste of die ope markwaarde van bates wat gehou was vir ondernemingsdoeleindes vóór datum van deregistrasie betaal. Ondernemers wat deregistreer vir BTW vanweë die verhoging in die BTW registrasiedrempel na R1miljoen mag die uitgang BTW oor 'n tydperk van ses maande afbetaal. 'n Ondernemer wat deregistreer vir BTW om vir die omsetbelasting te registreer, sal verdere verligting ontvang in die vorm van 'n aftrekking van tot R100000 van die waarde van die bates wat deur die ondernemer vóór datum van registrasie gehou is. Hierdie aftrekking is gelykstaande aan 'n vermindering van tot R12281 in die uitgang BTW wat betaalbaar is. Aan die anderkant, indien 'n persoon as 'n BTW ondernemer deregistreer om vir die omsetbelasting te registreer en later herregistreer vir BTW, sal die waarde van bates waarop BTW inset krediete geëis kan word by herregistrasie verminder word met tot R100000.
n Mikro onderneming wat vir die omsetbelasting geregistreer is, moet die SAID binne 21 dae in kennis stel van die datum waarop die kwalifiserende omset R1miljoen vir die jaar van aanslag oorskry het, of waar daar redelike gronde is om te glo dat die perk oorskry gaan word. Die onderneming sal dan gederegistreer word van omsetbelasting, tensy die SAID van mening is dat die oorskot gering en tydelik van aard is. Die deregistrasie en aanspreeklikheid vir BTW sal in werking tree vanaf die begin van die maand wat volg op die maand waarin die kwalifiserende omset die perk oorskry of dit waarskynlik gaan oorskry.
Die SAID mag ook, in oorleg met die mikro onderneming, die mikro onderneming deregistreer van omsetbelasting indien die SAID oortuig is dat die belasbare omset van die mikroonderneming genoeg is om 'n BTW registrasie aanspreeklkheidtot gevolg te hê.
Meer inligting rakende die kwalifikasie vereistes en besonderhedevan die vereenvoudigde belasting op omset is beskikbaar op dieSAID webtuiste.
<fn>GOV-ZA.4376.2010-03-02.af.txt</fn>
Die RKIS voorsien leierskap in regeringskommunikasie en verseker dat die publiek ingelig is oor die regering se uitoefening van sy mandaat.
Die RKIS is gesetel in die Presidensie en is verantwoordelik vir die opstelling van die nuwe Regeringskommunikasiestelsel en die transformering van die kommunikasiefunksies in die regering. Die hoof uitvoerende beampte van die RKIS is die amptelike spreekbuis vir die regering en woon kabinetsvergaderings by met die oog op dienslewering.
Die RKIS is primêr verantwoordelik vir die kommunikasie tussen die regering en die mense. 'n Hoë prys word gestel op die ontwikkeling van kommunikasie wat die klem laat val op direkte dialoog, veral met mense in benadeelde gebiede. Die RKIS is betrokke by die opstel van kommunikasiestrategieë en -programme vir die hele regering op nasionale vlak, asook vir die integrering van die kommunikasiebedrywighede van alle staatsdepartemente.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4388.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4493.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan...
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam...
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan...
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
Wie kan 'n beëindiging kry Waar kan mens die diens kry Hoe kan mens die diens kry..?
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word...
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4501.2010-03-02.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
n Enkele inligtingstuk wat syfers en die voorkoms van borskanker en die risikofaktore wat met dié vorm van kanker verbind word, uiteensit.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Wie kan 'n beëindiging kry Waar kan mens die diens kry Hoe kan mens die diens kry..?
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel...
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word...
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4536.2010-03-02.af.txt</fn>
Die doel van die Presidensie is om effektiewe administratiewe bestuur en ondersteuning aan die President en die Adjunkpresident te verleen, om die afhandeling van hul uitvoerende verantwoordelikhede in ooreenstemming met die Grondwet te vergemaklik.
Die President is Staatshoof en lei die Kabinet. Hy word deur die Nasionale Vergadering vanuit sy lede verkies en voer die land aan. Die huidige president is Thabo Mbeki.
Die President stel die Adjunkpresident vanuit die lede van die Nasionale Vergadering aan. Die Adjunkpresident moet die President ondersteun in die uitvoering van regeringsfunksies. Die Adjunkpresident is Me Phumzile Mlambo-Ngcuka.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4562.2010-03-24.af.txt</fn>
om hof-opgelegde vonnisse toe te pas om gevangenes in veilige bewaring te hou om die maatskaplike verantwoordelikheid en menslike ontwikkeling van alle gevangenes en dié wat onderworpe is aan gemeenskapskorrektiewe te bevorder.
Die Departement se kerntaak is die veilige bewaring van en toesig oor oortreders. Die Departement beoefen risikobestuur ten opsigte van oortreders en erken en pas die konsepte van menslikheid en menseregte betreffende alle belanghebbendes toe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4568.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Verdediging is 'n gebeurlikheidsgebaseerde organisasie en sy mandaat is gegrond op word vanuit die basiese reg van elke nasie om homself te verdedig teen aggressie en om sy soewereiniteit te beskerm. Hierdie mandaat is vasgelê in die Grondwet en word in die Verdedigingswet herhaal.
Die SANW oefen sy magte uit en verrig sy funksies uitsluitlik in nasionale belang ingevolge die Grondwet, 1996.
die verdediging van die land teen aggressors die bevordering van veiligheid die ondersteuning van die mense van Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4575.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Onderwys beoog om die onderwys- en opleidingstelsel van Suid-Afrika te ontwikkel en in stand te hou.
die ontwikkeling van beleid en die wetgewende raamwerk waarbinne die onderwys- en opleidingstelsel pas die inisiëring, evaluering, hersiening en navorsing van alle aspekte van die onderwys- en opleidingstelsel die inisiëring en bestuur van prosesse wat lei tot die ontwikkeling van beleid en wetgewing die ondersteuning aan provinsies en hoër onderwysinstellings die monitering en verslagdoening oor die implementering van beleid, norme en standaarde, beoordeling van die uitwerking op die gehalte van die opvoedkundige proses en identifisering van die beleidsleemtes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4575.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4581.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4581.pubs.acts.2010-03-24.af.txt</fn>
Wette deur nasionale en provinsiale parlement opgestel. Die wetgewing word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle wetgewing nie. Besoek asseblief vir 'n meer omvattende inskrywing die SA Regeringswebwerf en Polity.org.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4581.pubs.bills.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4581.pubs.reports_research.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4581.pubs.reports_research.O.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Hierdie dokument is 'n opsomming van die bevindinge van die Verslag oor die Nasionale Toestand van die Omgewing. Dit kyk na die omgewingsdruk wat Suid-Afrika in die gesig staar en die toestand van die omgewing. Die uitwerking van omgewingsverandering en Suid-Afrika se reaksie op hierdie verandering word ook ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4581.pubs.white_papers.2010-03-24.af.txt</fn>
Regering stel 'n Witskrif op om beleid oor 'n spesifieke onderwerp te formuleer. Witskrifte word in datumvolgorde gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4581.speeches.2006.feb.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4585.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Adjunkministerie het die opdrag om die Ministerie te ondersteun in die verantwoordelikheid vir Suid-Afrika se buitelandse beleid, nie alleen met betrekking tot politieke aspekte nie, maar ook met betrekking tot Suid-Afrika se ekonomiese, handels-, finansiële, militêre, landbou-, gesondheids-, maatskaplike, kulturele en ander betrekkinge wat 'n impak op ander lande kan hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4587.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die formulering, koördinering, implementering en bestuur van Suid-Afrika se wêreldwye programme ten opsigte van buitelandse beleid en internasionale betrekkinge.
Oorleg met buitelandse regerings oor sake word gepleeg deur óf die Minister van Buitelandse Sake óf deur die Departement van Buitelandse Sake óf deur Suid-Afrika se geakkrediteerde buitelandse verteenwoordigers. Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die toepassing en uitvoering van alle aspekte van Suid-Afrika se buitelandse beleid wat deur die President aan die Minister van Buitelandse Sake toevertrou is.
reise (konsulêre dienste).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4589.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing in die gesondheidsektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4600.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Parlement is die wetgewende tak van die Suid-Afrikaanse regering. Die Parlement is verantwoordelik daarvoor om landswette ooreenkomstig die Grondwet te maak. Dit bestaan uit die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRP).
Die publiek het toegang tot Parlementsittings.
Die Nasionale Vergadering bestaan uit tussen 350 en 400 lede wat deur die mense van die land verkies word om hulle te verteenwoordig. Daar is 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging wat beteken dat die getal parlementslede van elke party proporsioneel tot die getal stemme is wat in die nasionale verkiesing vir die party uitgebring is. Die Nasionale Vergadering word verkies vir 'n termyn van vyf jaar en word gelei deur 'n Speaker, bygestaan deur 'n Adjunkspeaker.
Die NRP bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes (10 verteenwoordigers van elke provinsie). Dit verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale sfeer van die regering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4610.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4612.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4626.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.46315.2010-03-02.af.txt</fn>
Jy kan jou jaarlikse Posbus- of Privaatsakhuur hernu deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se veilige aanlynbetaalstelsel te gebruik.
Jou hernuwingskennisgewings en belastingfakture vir beide Posbusse en Privaatsakke nagaan.
Betaal jou hernuwing aanlyn met die gebruik van 'n veilige kredietkaart-betaalstelsel.
Bestuur jou profiel en adres.
Aansoek doen om nuwe Posbus- of Privaatsakdienste.
E-pos- en SMS-aanmanings kry dat dit tyd is om te hernu.
Registreer nou en jy's gereed.
Die Suid-Afrikaanse Poskantoor het 'n maatskaplike verpligting om elke huishouding van 'n adres te voorsien. Dit lewer op die oomblik omtrent ses-miljoen posstukke per dag by amper drie-en-'n-half-miljoen straatafleweringspunte en byna twee-miljoen posbusse af. Daar is nog meer as twee-miljoen posbusse landwyd beskikbaar vir verhuring. Die Poskantoor se huidige afleweringsbeleid bepaal dat alle eerste posadresse gratis aan kliënte verskaf word, onder wie boere en eienaars van kleinhoewes.
Alle gebiede waar daar straataflewering is (afgesien van of die kliënt dit wil gebruik of nie).
Adresbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie.
Posbusse in gebiede waar straataflewering onmoontlik is, byvoorbeeld op plase.
Posbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie, wat kliënte dwing om pusbusse te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar daar straataflewering is, maar verkies om 'n posbus te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar posbusse verskaf word as 'n eerste posadres, maar verkies om gebruik te maak van 'n bykomende posbus.
Posbushuur is van toepassing van 1 Januarie tot 31 Desember van elke jaar en is betaalbaar voor 31 Desember. 'n Deel van 'n kalenderkwartaal word beskou as 'n volle kwartaal.
Wanneer 'n posbus gehuur word, word twee sleutels verskaf nadat 'n sleuteldeposito en die huurbedrag (waar van toepassing) betaal is. Die deposito word terugbetaal nadat die diens gekanselleer en beide sleutels aan die posmeester terugbesorg is. As 'n sleutel verlor e raak, moet die posmeester dadelik ingelig word sodat die posbus 'n nuwe slot kan kry. Die posbushuurder is verantwoordelik vir die koste van 'n nuwe slot en sleutels (vra die posmeester om meer inligting).
Staafkode jaarlikse hernuwingskennisgewings vir posbusse, adresbusse en privaatsakke word op 1 November in posbusse geplaas en moet voor 31 Januarie ingedien word by die naaste betaalkantoor. Kliënte kan nog die posbus hernu deur 'n jaarlikse hernuwingsvorm by die toonbank te kry, as hulle hul staafkode een verloor het. As die jaarlikse hernuwingskennisgewing nie ingedien word en die huurgeld (indien van toepassing) nie voor 31 Januarie (indien van toepassing) betaal word nie, sal die posbus gesluit word.
Die Poskantoor sal positems aanstuur, teen 'n minimale bedrag, vir kliënte wat trek van een plek na 'n ander as hulle die aansoekvorm voltooi vir die aanstuur van pos en dit indien by die naaste betaalkantoor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.46315.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan jou jaarlikse Posbus- of Privaatsakhuur hernu deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se veilige aanlynbetaalstelsel te gebruik.
Jou hernuwingskennisgewings en belastingfakture vir beide Posbusse en Privaatsakke nagaan.
Betaal jou hernuwing aanlyn met die gebruik van 'n veilige kredietkaart-betaalstelsel.
Bestuur jou profiel en adres.
Aansoek doen om nuwe Posbus- of Privaatsakdienste.
E-pos- en SMS-aanmanings kry dat dit tyd is om te hernu.
Registreer nou en jy's gereed.
Die Suid-Afrikaanse Poskantoor het 'n maatskaplike verpligting om elke huishouding van 'n adres te voorsien. Dit lewer op die oomblik omtrent ses-miljoen posstukke per dag by amper drie-en-'n-half-miljoen straatafleweringspunte en byna twee-miljoen posbusse af. Daar is nog meer as twee-miljoen posbusse landwyd beskikbaar vir verhuring. Die Poskantoor se huidige afleweringsbeleid bepaal dat alle eerste posadresse gratis aan kliënte verskaf word, onder wie boere en eienaars van kleinhoewes.
Alle gebiede waar daar straataflewering is (afgesien van of die kliënt dit wil gebruik of nie).
Adresbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie.
Posbusse in gebiede waar straataflewering onmoontlik is, byvoorbeeld op plase.
Posbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie, wat kliënte dwing om pusbusse te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar daar straataflewering is, maar verkies om 'n posbus te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar posbusse verskaf word as 'n eerste posadres, maar verkies om gebruik te maak van 'n bykomende posbus.
Posbushuur is van toepassing van 1 Januarie tot 31 Desember van elke jaar en is betaalbaar voor 31 Desember. 'n Deel van 'n kalenderkwartaal word beskou as 'n volle kwartaal.
Wanneer 'n posbus gehuur word, word twee sleutels verskaf nadat 'n sleuteldeposito en die huurbedrag (waar van toepassing) betaal is. Die deposito word terugbetaal nadat die diens gekanselleer en beide sleutels aan die posmeester terugbesorg is. As 'n sleutel verlor e raak, moet die posmeester dadelik ingelig word sodat die posbus 'n nuwe slot kan kry. Die posbushuurder is verantwoordelik vir die koste van 'n nuwe slot en sleutels (vra die posmeester om meer inligting).
Staafkode jaarlikse hernuwingskennisgewings vir posbusse, adresbusse en privaatsakke word op 1 November in posbusse geplaas en moet voor 31 Januarie ingedien word by die naaste betaalkantoor. Kliënte kan nog die posbus hernu deur 'n jaarlikse hernuwingsvorm by die toonbank te kry, as hulle hul staafkode een verloor het. As die jaarlikse hernuwingskennisgewing nie ingedien word en die huurgeld (indien van toepassing) nie voor 31 Januarie (indien van toepassing) betaal word nie, sal die posbus gesluit word.
Die Poskantoor sal positems aanstuur, teen 'n minimale bedrag, vir kliënte wat trek van een plek na 'n ander as hulle die aansoekvorm voltooi vir die aanstuur van pos en dit indien by die naaste betaalkantoor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4648.public_entities.1063.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4648.public_entities.1063.5778.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4648.services.11428.6753.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van Suid-Afrika is verantwoordelik vir die versekering van die gesondheid en gehalte van plante wat in Suid-Afrika groei of ingevoer word na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4648.services.11429.6759.2010-03-24.af.txt</fn>
dieregesondheidsdienste dienste vir die identifisering van vee die versekering dat behoorlike higiëniese toestande gehandhaaf word wanneer diere geslag word beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
gratis toetse vir bepaalde dieresiektes uitvoer (naamlik hondsdolheid, brusellose en sponsagtige beesenkefalopatie), en toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4648.services.16234.128948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan.
Die prospektus gee 'n volledige lys van alle kort kursusse wat aangebied word en 'n kursusskedule gee besonderhede oor die maandelikse kursusse.
Kursusse word net aangebied as 'n voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het, gewoonlik 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 studente. Kursusse kan op ander plekke as die Elsenburgkampus aangebied word indien nodig en as die toerusting beskikbaar is. Bykomende opvolgopleidingsessies op plase en op ander plekke kan gereël word teen voorgeskrewe tariewe.
Studiemateriaal is beskikbaar in Afrikaans en Engels of in die voorkeurtaal wat deur die deelnemer aangedui word. Aansoekers wat 'n ander taal versoek as dié wat met die kursus beskikbaar is, sal reëlings moet tref vir 'n tolk.
Kursusse voldoen aan SAKA-goedgekeurde eenheidstandaarde en deelnemers kan beoordeel (of ge-eksamineer) word volgens die toepaslike kriteria. Deelnemers kan besluit of hulle beoordeel wil word of nie. Deelnemers wat nie beoordeel word nie, of nie slaag nie, kry 'n Sertifikaat van Bywoning, terwyl suksesvol beoordeelde deelnemers 'n Sertifikaat van Bevoegdheid sal kry na die voltooiing van 'n kursus. Hulle kry ook krediete vir die eenheidstandaarde wat deur die kursus gedek word.
Kursusdeelnemers moet 'n registrasievorm invul.
Besprekings sluit 2 weke voor die aanvangsdatum van die kursus. Deelnemers kan die kursusgeld direk in die departement se bankrekening inbetaal of by die opleidingsentrum tydens registrasie.
Bevestiging van kursusbesprekings word gestuur aan deelnemers nadat die kursusgeld ontvang is. Deelnemers moet hulle ID-boekies by hulle hê met registrasie.
Die koste verskil afhangende van waar die kursus aangebied word.
Die tariewe sluit BTW in en geld sal nie terugbetaal word as bywoning gekanselleer word minder as 'n week voor die aanvangsdatum van die kursus nie. Lesingsmateriaal word verskaf.
Landbou-ekonomie / Landboubestuur sal later in 2006 aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4648.services.16234.6735.2010-03-24.af.txt</fn>
plantpatologie wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
voltydse nagraadse studies voorgraadse studies voltydse hoërskoolstudies.
Opleiding in Landbou en verwante studiegebiede, in die vorm van Kortkursusse en Leerlingskappe, word aangebied deur die Elsenburg-landboukollege.
Die kursusse is hoofsaaklik gemik op nuwe, ontluikende en voorheen-benadeelde boere, sowel as plaaswerkers.
Mense wat 'n volle kursus bywoon kry 'n Sertifikaat van Bywoning.
Mense wat beoordeel wil word (met 'n eksamen) moet dit aandui wanneer die bespreking bevestig word. As met die beoordeling bevind word dat 'n leerder bevoeg is, sal die Sertifikaat van Bywoning verander word na 'n Sertifikaat van Bevoegdheid.
Kursusse sal net aangebied word as die voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het. Gewoonlik word 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 vereis.
Alle kursusse kan ook weg van die Elsenburg-landboukollege aangebied word, mits die nodige opleidingsgeriewe en -toerusting beskikbaar is.
Bykomende opvolg-opleidingsessies op plase en persele kan gereël word teen 'n voorgeskrewe tarief.
Kursusbywoners moet hulle ID-boekies beskikbaar hê.
Vir die nuutste curriculum- en kursusskedule, besoek die Elsenburg-webwerf.
Kursusse by Elsenburg kos R85-00 per persoon per dag, middagete ingesluit. Verblyf by Elsenburg (indien beskikbaar) kos 'n bykomende R35-00 per persoon per dag en sluit ontbyt en aandete in. Gedesentraliseerde kursusse op die platteland (nie by Elsenburg nie) kos R50-00 per persoon per dag.
Dié kwalifikasie is vir mense wat in agri-sake werk en belangstel om haar of sy studies voort te sit in 'n gekose spesialiteit. Dit is 'n afstandsonderwysprogram wat aangebied word as 'n ervaringsgewyse leerprogram in samewerking met 'n mentor in agri-sake.
Die Diplomaprogram bestaan uit verpligte kernonderwerpe en 'n gekose vak van die student se keuse.
Die minimum-vereiste vir toelating is 'n Hoër Sertifikaat in Landbou of 'n gelykstaande kwalifikasie.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Oktober.
Dié spesialisprogram is gemik op wynmakers en diegene wat daarin belangstel om 'n loopbaan in die wynbedryf te volg.
Die program word aangebied by Elsenburg se Opleidingswynmakery, waar studente formele teoretiese lesings, sowel as praktiese opleiding in wynmaak en wynmakery-operasies kry.
Aansoekers moet ook die Hoër Sertifikaat in Landbouprogram voltooi het, met Wynmakery en Wynwetenskap as keusevakke, of 'n gelykstaande kwalifikasie hê.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Dié 3-jaar kwalifikasie behoort in 2004 te begin, onderworpe aan die goedkeuring van die Raad vir Hoër Onderwys en sal die ou Hoër Sertifikaat in Landbou vervang. Dit is bedoel vir iemand wat beplan om 'n landbouloopbaan te volg of in 'n landbou-verwante bedryf te werk. Die student word toegerus met die produksie-, tegniese en bestuursvernuf wat nodig is in landbou en agri-verwante bedrywe.
Die graad sal bestaan uit verpligte kernvakke, keusevakke en opsionele vakke wat nog gefinaliseer moet word.
Die graad sal so saamgestel word dat studente nie net teoretiese kennis oor boerdery opdoen nie, maar ook prakties sal leer hoe om te boer.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Augustus.
Dié gestruktureerde, drie-jaar Meestersgraadprogram is daarop gemik om voorheen-benadeelde indiwidue op te lei wat loopbane wil volg in die Landbousektor.
Wat is die Program vir Jong Beroepslui (JBP)?
Wie sal oorweeg word vir die program?
Wat is die Program vir Jong Beroepslui?
Waardevolle navorsingservaring ingewin het.
n Meestersgraad in landbou hê.
Bemagtig wees om 'n betekenisvolle loopbaan in die landbou te volg.
Bygedra het tot die kennis van landbou.
die Wes-Kaapse Departement van Landbou die Fakulteit van Landbouwetenskappe aan die Universiteit van Stellenbosch.
Deelnemers sal betrokke wees by 'n gestruktureerde program wat oor drie jaar strek en in die tweede helfte van Januarie begin.
Die program bestaan uit twee fases. Die eerste behels gestruktureerde indiensopleiding vir ses maande.
Die tweede fase behels 'n projek waarin die betrokke indiwidu onafhanklike navorsing doen. Omdat die tweede fase plaasvind in samewerking met die betrokke Departement van een van die plaaslike universiteite, sal kandidate wat aan al die relevante vereistes voldoen met voltooiing 'n Meestersgraad behaal.
Wie sal Oorweeg word vir die Program?
uit 'n voorheen-benadeelde groep kom van plan wees om 'n landbouloopbaan te volg n Suid-Afrikaanse burger wees in besit wees van, of in die proses wees van die afhandeling van 'n honneursgraad in staat wees om die program te voltooi.
Hoewel nie 'n voorvereiste nie, word 'n spesiale poging aangewend om vroue by die program betrokke te kry.
Aansoeke moet vroeg in Oktober ontvang word.
Deelnemers aan die program sal geregtig wees op mededingende vergoeding vir die drie-jaar tydperk van die program. 'n Beurs wat studentegeld by 'n plaaslike universiteit dek sal ook verskaf word.
Die program maak voorsiening vir navorsingsgeriewe en redelike navorsingsuitgawes. Elke kandidaat is egter verantwoordelik vir haar/sy eie verblyf- en lewenskoste.
Na voltooiing van die opleidingstydperk sal deelnemers volgens kontrak verplig wees om aangestel te word vir 'n tydperk gelykstaande aan minstens hulle deelname aan die program as 'n paslik-gefinansierde vakature beskikbaar sou wees op die gebied van die opleiding wat die persoon ontvang het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.47509.2010-03-02.af.txt</fn>
Mense wat hulp nodig het met die misbruik van middels, kan in Sentrums vir Dwelmbehandeling opgeneem word of hulle kan toegang kry tot dwelm- en alkoholberadingsdienste.
Enigiemand met 'n probleem met dwelmafhanklikheid kan na 'n sentrum vir dwelmbehandeling verwys word.
Die persoon kan aansoek doen om vrywillige toelating.
'n Hof kan beveel dat die persoon opgeneem moet word.
Die persoon kan deur 'n hof gevonnis word om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word nadat hy/sy aan 'n dwelmverwante misdaad skuldig bevind is.
Jy kan dwelmberading kry by sentrums vir dwelmberading sonder dat jy in 'n behandelingsentrum opgeneem word.
Daar is ook 'n alkoholveiligheidskool, wat 'n opsie vir vonnis is vir diegene wat skuldig bevind word aan dronkbestuur, en 'n dwelminligtingskool vir jong mense tussen 12 en 21 jaar wat 'n dwelmverwante oortreding begaan het.
Enigiemand wat namens hom- of haarself optree, of wat deur 'n vriend of deur 'n ouer of voog (namens 'n minderjarige) optree, kan aansoek doen om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word. Dit word vrywillige opname genoem. Om aansoek te doen om vrywillige opname, moet jy die behandelingsentrum waar jy opgeneem wil word, kontak u naaste sentrum vir dwelmbehandeling. 'n Maatskaplike werker moet 'n verslag oor jou maatskaplike omstandighede opstel en jou mediese verslag of psigiatriese verslag kry om die vrywillige opname te ondersteun. Hierdie verslae moet na die hoof van die behandelingsentrum gestuur word, wat dan sal besluit of jy voordeel sal trek uit die behandeling en of jy dus toegelaat moet word, en of jy kan bekostig om vir die behandeling te betaal en of jy gesubsidieer moet word. Vrywillige opname is vir enige tydperk tot ses maande.
Jy kan 'n kommittering kry deur 'n hofbevel vir iemand met 'n probleem met afhanklikheid wat nadelig is vir die persoon. Om dit te doen, moet jy 'n klag indien by die staatsaanklaer in die landdrosdistrik waar die persoon woon. Jy kan ook na enige maatskaplike werker gaan en versoek dat die klag namens jou gelê word.
Jou klagte moet ondersteun word deur 'n beëdigde verklaring, deur jou of deur die maatskaplike werker, waarin jy beskryf hoe die persoon afhanklik is van dwelms en in watter opsig hierdie afhanklikheid skade veroorsaak. Die aanklaer sal dan die klerk van die hof vra om 'n dagvaarding uit te reik wat deur 'n polisiebeampte by die persoon afgelewer moet word. Die dagvaarding sal die persoon versoek om voor 'n landdros te verskyn vir 'n ondersoek.
Indien die aanklaer reeds 'n verslag van 'n maatskaplike werker oor die maatskaplike omstandighede van die persoon het, kan die aanklaer die landdros versoek om 'n lasbrief vir inhegtenisneming uit te reik vir hierdie ondersoek. Vir die ondersoek moet 'n maatskaplike werker 'n verslag opstel wat by die landdros ingedien moet word. Indien daar bevind word dat die persoon afhanklik is van dwelmmiddels en dat enigiemand nadelig geraak word daardeur, en dat dit in die belang van die gemeenskap is dat hy behandeling moet ontvang, kan daardie persoon na 'n behandelingsentrum verwys word. Die besluit kan herroep word of dit kan deur die Hooggeregshof hersien word.
Indien 'n persoon skuldig bevind word aan 'n dwelmverwante misdaad wat die gevolg was van die feit dat die persoon aan dwelms of alkohol verslaaf is, kan 'n vonnis opgelê word dat die persoon na 'n behandelingsentrum moet gaan. 'n Proefbeampte of maatskaplike werker moet egter ook vir die hof 'n verslag invul met 'n aanbeveling dat hierdie persoon behandeling vir die afhanklikheidsprobleem nodig het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.47509.2010-03-24.af.txt</fn>
Mense wat hulp nodig het met die misbruik van middels, kan in Sentrums vir Dwelmbehandeling opgeneem word of hulle kan toegang kry tot dwelm- en alkoholberadingsdienste.
Enigiemand met 'n probleem met dwelmafhanklikheid kan na 'n sentrum vir dwelmbehandeling verwys word.
Die persoon kan aansoek doen om vrywillige toelating.
n Hof kan beveel dat die persoon opgeneem moet word.
Die persoon kan deur 'n hof gevonnis word om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word nadat hy/sy aan 'n dwelmverwante misdaad skuldig bevind is.
Jy kan dwelmberading kry by sentrums vir dwelmberading sonder dat jy in 'n behandelingsentrum opgeneem word.
Daar is ook 'n alkoholveiligheidskool, wat 'n opsie vir vonnis is vir diegene wat skuldig bevind word aan dronkbestuur, en 'n dwelminligtingskool vir jong mense tussen 12 en 21 jaar wat 'n dwelmverwante oortreding begaan het.
Enigiemand wat namens hom- of haarself optree, of wat deur 'n vriend of deur 'n ouer of voog (namens 'n minderjarige) optree, kan aansoek doen om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word. Dit word vrywillige opname genoem. Om aansoek te doen om vrywillige opname, moet jy die behandelingsentrum waar jy opgeneem wil word, kontak u naaste sentrum vir dwelmbehandeling. 'n Maatskaplike werker moet 'n verslag oor jou maatskaplike omstandighede opstel en jou mediese verslag of psigiatriese verslag kry om die vrywillige opname te ondersteun. Hierdie verslae moet na die hoof van die behandelingsentrum gestuur word, wat dan sal besluit of jy voordeel sal trek uit die behandeling en of jy dus toegelaat moet word, en of jy kan bekostig om vir die behandeling te betaal en of jy gesubsidieer moet word. Vrywillige opname is vir enige tydperk tot ses maande.
Jy kan 'n kommittering kry deur 'n hofbevel vir iemand met 'n probleem met afhanklikheid wat nadelig is vir die persoon. Om dit te doen, moet jy 'n klag indien by die staatsaanklaer in die landdrosdistrik waar die persoon woon. Jy kan ook na enige maatskaplike werker gaan en versoek dat die klag namens jou gelê word.
Jou klagte moet ondersteun word deur 'n beëdigde verklaring, deur jou of deur die maatskaplike werker, waarin jy beskryf hoe die persoon afhanklik is van dwelms en in watter opsig hierdie afhanklikheid skade veroorsaak. Die aanklaer sal dan die klerk van die hof vra om 'n dagvaarding uit te reik wat deur 'n polisiebeampte by die persoon afgelewer moet word. Die dagvaarding sal die persoon versoek om voor 'n landdros te verskyn vir 'n ondersoek.
Indien die aanklaer reeds 'n verslag van 'n maatskaplike werker oor die maatskaplike omstandighede van die persoon het, kan die aanklaer die landdros versoek om 'n lasbrief vir inhegtenisneming uit te reik vir hierdie ondersoek. Vir die ondersoek moet 'n maatskaplike werker 'n verslag opstel wat by die landdros ingedien moet word. Indien daar bevind word dat die persoon afhanklik is van dwelmmiddels en dat enigiemand nadelig geraak word daardeur, en dat dit in die belang van die gemeenskap is dat hy behandeling moet ontvang, kan daardie persoon na 'n behandelingsentrum verwys word. Die besluit kan herroep word of dit kan deur die Hooggeregshof hersien word.
Indien 'n persoon skuldig bevind word aan 'n dwelmverwante misdaad wat die gevolg was van die feit dat die persoon aan dwelms of alkohol verslaaf is, kan 'n vonnis opgelê word dat die persoon na 'n behandelingsentrum moet gaan. 'n Proefbeampte of maatskaplike werker moet egter ook vir die hof 'n verslag invul met 'n aanbeveling dat hierdie persoon behandeling vir die afhanklikheidsprobleem nodig het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.47522.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting staan Nie-Winsgewende Organisasies (NWO's) by in terme van befondsing, terwyl die nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verseker dat alle NWO's geregistreer is.
n Nie-winsgewende organisasie kan by die Direktoraat vir Nie-winsgewende Organisasies in die Nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer. 'n Nie-winsgewende organisasie kan 'n trust, 'n maatskappy of enige ander vereniging van mense wees wat 'n openbare eerder as 'n private doel het en wat nie vir 'n wins bedryf word nie. Nie-winsgewend beteken dat die organisasie se eiendom of inkomste nie aan die ampsdraers uitbetaal word nie, tensy as 'n betaling vir werk wat gedoen is of dienste wat gelewer is.
Enige ander vrywillige organisasie wat nie-winsgewend is.
Daar is reeds 'n aantal nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap geregistreer. Die registrasie van 'n nie-winsgewende organisasie is vrywillig, nie verpligtend nie. Registrasie verleen 'n mate van wetlikheid aan nie-winsgewende organisasies, en aansoeke om befondsing, by die regering of ander befondsingsinstansies, sal waarskynlik meer suksesvol wees wanneer die organisasie as 'n nie-winsgewende organisasie geregistreer is.
Registrasie plaas egter verpligtinge op nie-winsgewende organisasies. Hulle moet byvoorbeeld jaarverslae en finansiële verslae by die Direktoraat indien en hulle moet aan 'n praktykkode voldoen.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting verskaf subsidies en programbefondsing vir nie-winsgewende organisasies wat ontwikkelingsgrigte welsynsdienste lewer. Enige nie-winsgewende organisasie kan aansoek doen om hierdie befondsing. 'n Nie-winsgewende organisasie sal meer waarskynlik suksesvol wees met 'n aansoek indien die dienste daarvan in lyn is met die Departement se Ontwikkelingsgerigte Maatskaplike Welsynsbeleid.
Dit kos niks om as nie-winsgewende organisasie te registreer nie. Slegs nie-winsgewende organisasies wat 'n grondwet of een of ander stigtingsdokument het, kan geregistreer word. Die Nasionale Departement het 'n modelgrondwet opgestel.
Om as 'n nie-winsgewende organisasie te registreer, moet 'n aansoekvorm en twee afskrifte van jou nie-winsgewende organisasie se stigtingsdokument (grondwet, trustakte, of akte van oprigting en statute) ingedien word.
Dit sal ongeveer twee maande neem om jou aansoek om registrasie te verwerk. Na ontvangs van die aansoek sal 'n ontvangserkenning egter aan jou gestuur word. 'n Registrasiesertifikaat sal volg indien die aansoek suksesvol is. Dit is moontlik om appèl aan te teken indien jou aansoek nie slaag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.47589.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > Z &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
What is NICRO?
What is Diversion?
What is Restorative Justice?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.public_entities.262.5768.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11525.17389.2010-03-24.af.txt</fn>
n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
As jy jou geboortesertifikaat verloor het of nog 'n eksemplaar daarvan nodig het, kan jy by die naaste Binnelandse Sake-kantoor daarom aansoek doen. Iemand wat buite die land is, kan by 'n Suid-Afrikaanse missie of konsulaat aansoek doen.
Jy kan aansoek doen om 'n verkorte sertifikaat of 'n volledige sertifikaat.
Vul asseblief vorm BI-154 in swart ink in en dien dit in.
n Verkorte geboortesertifikaat kan dieselfde dag beskikbaar gestel word en sal R10 kos.
Dit neem ongeveer ses na agt weke om 'n aansoek om 'n volledige geboortesertifikaat te verwerk. Die koste is R45.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11525.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
'n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
Jy moet jou kind se geboorte binne 30 dae laat registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11530.17663.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
U kan 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument kry indien u 'n Suid-Afrikaanse burger is of permanente verblyfreg het en indien u 16 jaar en ouer is.
Indien u identiteitsdokument verlore, gesteel of beskadig is, kan u aansoek doen dat dit vervang word.
u tydelik in die buiteland woon en voorheen 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument gehad het.
'n Immigrant wat 'n geldige permanente verblyfpermit het, kan ook 'n identiteitsdokument kry.
'n Tydelike identiteitsdokument dien as bewys van u identiteit terwyl u wag dat u aansoek om 'n identiteitsdokument verwerk word. 'n Tydelike identiteitsdokument is slegs vir 'n kort tydperk geldig.
Vir nadere besonderhede oor hoe om aansoek te doen om 'n identiteitsdokument, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11530.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
'n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
Indien u inligting by Binnelandse Sake soek, kan u die Binnelandse Sake-blitslyn by 0800 60 11 90 skakel.
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Suid-Afrikaanse burgers het sekere regte wat mense wat nie burgers is nie, nie het nie, byvoorbeeld die reg om:te stem; 'n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en, na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11532.17757.2010-03-02.af.txt</fn>
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
n Huwelik wat sonder die vereiste toestemming gesluit is, kan ongeldig verklaar word. Dit beteken dat die Hooggeregshof dit nietig kan verklaar.
Die ouers of voog kan by die Hooggeregshof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
binne ses weke nadat daar van die huwelik te wete gekom is.
Die minderjarige mag te eniger tyd voordat hy/sy 21 word, of binne drie maande nadat hy/sy 21 geword het, by die hof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
Waar albei ouers lewe en nie een van die ouers die minderjarige se alleenvoog is nie, moet beide ouers skriftelik op vorm BI-32 tot die huwelik instem.
Indien die minderjarige 'n kind is wat buite die huwelik gebore is, word slegs die moeder se toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien een ouer as die minderjarige se alleenvoog aangewys is, word slegs daardie ouer se skriftelike toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien die minderjarige in die sorg van 'n wettige voog is, is slegs die voog se skriftelike toestemming (BI-32) nodig.
Indien 'n ouer wie se toestemming wettig vereis word, nie opgespoor kan word om vergunning te verleen nie, of die ouer handelingsonbevoeg is om vergunning te verleen, kan'n kommissaris van kinderwelsyn toestemming tot die huwelik verleen.
Sou 'n minderjarige se ouers, en/of 'n kommissaris van kinderwelsyn weier om toestemming te verleen, kan die minderjarige by 'n regter van die Hooggeregshof aansoek doen om vergunning. Die regter sal nie toestemming verleen tensy daar voldoende bewyse is dat die huwelik in die belang van die kind is nie en dat vergunning onredelik geweier is.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 moet, op dieselfde wyse as in die geval van minderjariges, die skriftelike toestemming van hulle ouers verkry om in die huwelik te tree. Hulle moet ook die toestemming van die Minister van Binnelandse Sake verkry.
U kan ook by die Minister aansoek doen om 'n huwelik wat reeds sonder die verlangde toestemming voltrek is, te kondoneer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11532.17757.2010-03-24.af.txt</fn>
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
n Huwelik wat sonder die vereiste toestemming gesluit is, kan ongeldig verklaar word. Dit beteken dat die Hooggeregshof dit nietig kan verklaar.
Die ouers of voog kan by die Hooggeregshof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
binne ses weke nadat daar van die huwelik te wete gekom is.
Die minderjarige mag te eniger tyd voordat hy/sy 21 word, of binne drie maande nadat hy/sy 21 geword het, by die hof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
Waar albei ouers lewe en nie een van die ouers die minderjarige se alleenvoog is nie, moet beide ouers skriftelik op vorm BI-32 tot die huwelik instem.
Indien die minderjarige 'n kind is wat buite die huwelik gebore is, word slegs die moeder se toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien een ouer as die minderjarige se alleenvoog aangewys is, word slegs daardie ouer se skriftelike toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien die minderjarige in die sorg van 'n wettige voog is, is slegs die voog se skriftelike toestemming (BI-32) nodig.
Indien 'n ouer wie se toestemming wettig vereis word, nie opgespoor kan word om vergunning te verleen nie, of die ouer handelingsonbevoeg is om vergunning te verleen, kan'n kommissaris van kinderwelsyn toestemming tot die huwelik verleen.
Sou 'n minderjarige se ouers, en/of 'n kommissaris van kinderwelsyn weier om toestemming te verleen, kan die minderjarige by 'n regter van die Hooggeregshof aansoek doen om vergunning. Die regter sal nie toestemming verleen tensy daar voldoende bewyse is dat die huwelik in die belang van die kind is nie en dat vergunning onredelik geweier is.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 moet, op dieselfde wyse as in die geval van minderjariges, die skriftelike toestemming van hulle ouers verkry om in die huwelik te tree. Hulle moet ook die toestemming van die Minister van Binnelandse Sake verkry.
U kan ook by die Minister aansoek doen om 'n huwelik wat reeds sonder die verlangde toestemming voltrek is, te kondoneer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11532.17761.2010-03-24.af.txt</fn>
Getroude paartjies kan hul huwelike deur egskeiding ontbind. Dit beëindig die huwelik en geskeide partye kan weer wettig trou.
Die egskeidingsproses sal daarvan afhang of die huwelik 'n burgerlike huwelike of 'n gebruiklike huwelik is. Burgerlike huwelike word ontbind in ooreenstemming met die reëls en prosedures vervat in die Egskeidingswet. Huwelike wat kragtens die Afrika Gewoontereg aangegaan word, word in ooreenstemming met die burgerlike reg ontbind, maar sommige van die gevolge word deur gebruike en tradisie bepaal. Moslem en Hindoe huwelike word kragtens die plegtighede en rituele van die geloof ontbind.
Voordat die hof 'n egskeidingsbevel sal uitreik, moet daar besluit word wie na die kinders gaan omsien. Die ouers kan 'n reëling tref of die hof kan besluit.
Die belangrikste oorweging wanneer daar besluit word oor watter ouer toesig en beheer moet verkry, is die beste belang van die kinders.
Die Gesinsadvokaat by die hof kan help om te bepaal watter ouer die beste in staat is om na die kinders om te sien en kan, indien nodig, die kinders in die hof verteenwoordig.
Indien die egskeiding uitgerek is, byvoorbeeld wanneer die partye nie ooreen kan stem nie, kan 'n tussentydse versorgingsbevel uitgereik word waarin uiteengesit word wie na die kinders sal omsien onderwyl die egskeiding afgehandel word.
In Afrika, Hindoe en Moslem gebruiklike huwelike kry die vrou gewoonlik beheer en toesig oor die kinders. Ooreenkomstig Afrika gewoontereg bly die vader gewoonlik die kinders se natuurlike voog. Kinders wat uit Hindoe en Moslem huwelike gebore is, word as buite-egtelik beskou en gevolglik is die moeder ook die natuurlike voog. In alle gevalle het die vader steeds 'n plig om die kinders te onderhou.
Die ouer wat nie toesig en beheer kry nie, sal gewoonlik nog hulle kinders wil sien. Dit is dus nodig dat daar ooreengekom moet word wanneer, waar en hoe hierdie ouer toegang tot die kinders kan kry.
As dit nie in die beste belang van die kinders is dat die ander ouer toegangsregte het nie, kan die hof toegang beperk.
Wanneer 'n paartjie skei, is die een party dikwels in 'n beter finansiële posisie as die ander. Die persoon wat toesig en beheer oor die kinders verkry, sal ook uitgawes hê wat die ander ouer nie het nie. Die hof sal 'n onderhoudsbevel uitreik wat vereis dat onderhoud vir die kinders en, na gelang van omstandighede, vir die ander party betaal moet word.
Onderhoud vir die kinders word aan die ouer betaal wat toesig en beheer gekry het (maar dit is belangrik om te onthou dat hierdie reg die kind s'n en nie die ouer s'n is nie). Alle ouers het 'n plig om hul kinders te onderhou, insluitend kinders wat buite-egtelik is.
Indien daar probleme met die onderhoud is nadat die egskeiding deur is, kan hierdie probleme na die Onderhoudsbeampte by die landdroshof geneem word.
Of die een party vir die onderhoud of ondersteuning van die ander party aanspreeklik gaan wees, sal van die omstandighede afhang. Indien die partye nie ooreen kan kom oor hoeveel betaal moet word nie, sal die hof besluit.
Omdat Hindoe en Moslem huwelike nie ten volle as wettige huwelike erken word nie, het die vrou geen regstatus om onderhoud na die egskeiding te eis nie.
Hoe die gesinseiendom verdeel gaan word, sal afhang van watter eiendomstelsel die paartjie aangeneem het toe hulle in die huwelik getree het. Dit sal gewoonlik in die huweliksvoorwaarde-ooreenkoms uiteengesit word en, as daar geen voorhuwelikse kontrak is nie, sal dit deur die wet bepaal word.
Die verstekregstandpunt is dat burgerlike huwelike binne gemeenskap van goedere met aanwas is. Dit beteken dat alles wat u besit, gedeel word met die insluiting van eiendom en skuld. Aanwas beteken dat alles wat u verdien of gekoop het nadat u getroud is, ook deel word van die gesamentlike boedel.
Indien u sou skei, word die gedeelde eiendom gelyk tussen u verdeel. Enige skuld word ook gedeel.
buite gemeenskap van goedere met aanwas.
Indien die huwelik buite gemeenskap van goedere sonder aanwas is, hou elke persoon sy/haar eie eiendom van voor die huwelik en hou wat hulle ook al gedurende die huwelik verdien of bekom het.
Indien die huwelik buite gemeenskap van goedere met aanwas is, hou elke persoon sy/haar eiendom van voor die huwelik, maar alles wat gedurende die huwelik bymekaargemaak is, word gedeel. Sommige goed soos erflatings of geskenke word nie ingesluit nie.
Die verstekeiendomstelsel het vir verskillende mense op verskillende tye verander. Die wette wat gegeld het toe u getroud is, sal bepaal watter eiendomstelsel op u huwelik van toepassing is.
n Burgerlike huwelik moet deur 'n hof ontbind word.
U kan slegs 'n egskeiding bekom indien u aan die hof kan bewys dat die huwelik "onherroeplik verbrokkel" het of dat een van die gades sielsiek of voortdurend bewusteloos is.
Onherroeplike verbrokkeling beteken dat die paartjie nie langer saam kan leef nie en dat daar geen redelike kans is dat hulle hul geskille sal kan bylê nie.
Die paartjie 'n ruk lank nie saam gebly het nie.
Die paartjie mekaar nie langer lief het nie.
U kan 'n egskeiding verkry indien u maat vir minstens twee jaar in 'n inrigting vir sielsiekes is en dokters van mening is dat hy/sy nooit gaan herstel nie.
U kan 'n egskeiding kry indien u maat vir minstens ses maande nie by sy/haar bewussyn is nie en dokters van mening is dat hy/sy nooit gaan herstel nie.
Indien u en u maat 'n skikkingsooreenkoms kan bereik voordat die dagvaarding uitgereik word, sal dit die proses baie vinniger en makliker maak. Indien u 'n ooreenkoms bereik, moet u dit op skrif stel en onderteken. Die toestemmingsakte moet dan by die dagvaarding vir 'n egskeiding aangeheg word.
n Verhoordatum sal bepaal word. Ten tye van hierdie verhoor sal die regter vrae vra om die inligting in die dagvaarding te bevestig. Wanneer alles afgehandel is, sal 'n egskeidingsbevel toegestaan word.
Indien u die Gesinshof in stede van 'n Hooggeregshof gebruik, mag u egskeiding vinniger en goedkoper afgehandel word.
Gebruiklike huwelike stem ooreen met burgerlike huwelike in soverre 'n hof 'n egskeidingsbevel moet uitreik en die egskeiding slegs toegestaan sal word indien daar gronde vir 'n egskeiding is (dit wil sê onherroeplike verbrokkeling, sielsiekte of volgehoue bewusteloosheid).
Die partye kan oor die bepalings van die egskeiding besluit en die regter sal dan die toepaslike bevele ten opsigte van beheer en toesig en onderhoud uitreik. Indien die hof oor hierdie aangeleenthede moet besluit, sal dit enige reëlings in ag neem wat kragtens gewoontereg gemaak is.
Daar kan van die vrou se familie verwag word om die hele of 'n deel of van die lobola aan die man se familie terug te gee, tensy die man in die openbaar sy vrou sonder hoegenaamd enige rede verwerp het.
Indien 'n man en 'n vrou deur 'n imam in die Moslem geloof of 'n priester in die Hindoe geloof in die huwelik bevestig is, is hulle kragtens die burgerlike reg nie getroud nie. Hulle kan dan skei sonder om na 'n hof te gaan, maar hulle moet die reëls van hulle geloof nakom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11536.17416.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word. As u 'n vervangingskopie of 'n volledige doodsertifikaat nodig het, kan u daarom aansoek doen by u naaste Binnelandse Sake-kantoor deur vorm BI-132 in te vul. 'n Verkorte doodsertifikaat kos R7 and 'n volledige doodsertifikaat kos R40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11575.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Alle aannemings moet in die geboorteregister van die kind aangeteken word indien dit so deur die aanneemouers versoek word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4771.services.11594.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
n geldige en aanvaarbare paspoort / reisdokument vir die tydperk wat jy beplan om in die land te bly n geldige visum, indien dit vereis word voldoende fondse n retoer-/deurgangskaartjie n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
R425,00 of US$47 of e43 visumgeld betaal, indien van toepassing (kyk lys van lande onderhewig aan visumgeld), en kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of e43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4782.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing in die behuisingsektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4788.services.11524.10635.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Behuising het 'n 24-uur-blitslyn wat geskakel kan word vir inligting oor die Departement en sy projekte en dienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4800.2010-03-02.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling is die handhawing en beskerming van die Grondwet en die oppergesag van die reg, en om bereikbare, regverdige, snelle en koste-effektiewe administrasie van geregtigheid, in die belang van 'n veiliger Suid-Afrika te lewer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4800.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4800.pubs.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Die brosjure ontleed die algemeenste mites oor balju's en verduidelik presies wie die balju's is en wat hulle magte is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4800.pubs.public_info.J.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Dié brosjure gee inligting oor 'n kind se reg tot onderhoud en hoe 'n ouer die reg kan afdwing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4800.pubs.public_info.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Die brosjure ontleed die algemeenste mites oor balju's en verduidelik presies wie die balju's is en wat hulle magte is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4800.pubs.regulations.2010-03-24.af.txt</fn>
Regulasies bepaal hoe wette in werking gestel moet word. Die Wes-Kaapse en Nasionale Regulasies word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle regulasies nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4804.projects.15150.123667.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verskaffing van opleiding en praktiese ervaring aan jongmense met matige intellektuele gestremdhede.
Maak jongmense met intellektuele gestremdhede betrokke by gemeenskapsdiens.
Die Siyanceda-projek is 'n inisiatief van die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging as deel van die Opleidingslypskole Onbeperk-programme. Met die program word jongmense met matige intellektuele gestremdhede opgelei om sekere tipes werk te doen. Hulle word dat geplaas in organisasies binne die gemeenskap waar hulle praktiese ervaring opdoen in die werksomgewing. Regdeur die opleidings- en plasingstydperk (18 maande) kry die jongmense ook opleiding in lewensvaardighede en steun van 'n werksopleier om hulle voor te berei vir indiensneming in die ope mark.
Jongmense wat aan die program deelneem word opleiding gegee wat hulle in staat stel om krediete te verdien in die Nasionale Kwalifikasieraamwerk.
In die eerste fase van die program kry deelnemers vaardighede, werkservaring en uiteindelik werksplasings in die tuinbou-, wassery-, skoonmaak-, kindersorg- en bejaardesorgsektore.
Vir Fase 2 is 40 jongmense gekeur uit al die Opleidingslypskole Onbeperk-opleidingsentrums. Elke gekeurde deelnemer ondergaan volledige opleiding in Higiëne en Skoonmaakdienste en verwante lewensvaardighede.
Deelnemers word dan geplaas in poste in die Athlone-, Retreat-, Mitchellsplein- en Khayelitsha-gemeenskappe, waar hulle vrywillige werk doen. Werksopleiers besoek die deelnemers by die gemeenskapsplasings om hulle voortgesette steun te gee en hulle vordering te monitor.
Jongmense met intellektuele gestremdhede kan aansoek doen om aan te sluit by die Opleidingslypskole Onbeperk-program. Deelnemers aan die Siyanceda-projek word gekies uit diegene wat betrokke is by die slypskole.
Om hulle vir toekomstige indiensneming voor te berei, moet die Siyanceda-deelnemers ervaar hoe dit is om in 'n ware werksomgewing te werk. Plasings binne organisasies in uitgesoekte gemeenskappe verskaf ware ondervinding in die werkplek en verskaf 'n waardevolle, gratis diens aan die gemeenskap.
Daar word net van die organisasie verwag om vir skoonmaakmateriaal te betaal.
Organisasies en maatskappye wat daarin belangstel om aansoek te doen om plek te maak vir Siyanceda-deelnemers en gebruik te maak van die skoonmaakdienste wat op 'n vrywillige basis aangebied word kan enige van die Werksopleiers in kantoorure skakel of die Siyanceda-projekbestuurder skakel by 021 638 3143 of e-pos stuur aan stephan@trainingworkshops.co.za.
Die projek word ingestel deur die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging met geld van die Umsobomvu-jeugfonds.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4810.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement is verantwoordelik vir die koördinering van vaardigheidsontwikkeling en -opleiding deur die onderskeie Sektor Onderwys- en Opleidingsowerhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4810.pubs.public_info.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Almal moet uiteindelik ophou werk. Party mense verkies om op 'n vroeë ouderdom af te tree terwyl ander verkies om solank as moontlik te werk. Wat jou voorkeur ookal is moet jy weet wat jou regte en opsies is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4828.pubs.public_info.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Bestuur Slim - Bespaar Brandstof - Bespaar Geld n Groot persentasie motoriste bestuur voertuie met enjins wat swak ingestel is, wat beteken dat geld letterlik by die uitlaatpyp uitgeblaas word! Die Departement van Minerale en Energie spoor motoriste aan om dié verbruik-bewuste bestuurstegnieke te gebruik om elke liter petrol te rek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4832.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot fiskale sake.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4845.2010-03-02.af.txt</fn>
sekere ander spesialisfunksies, insluitend die verskaffingsprosesbeleid, logistieke norme en standaarde en die Staat se tenderraad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4845.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4845.services.17519.68196.2010-03-24.af.txt</fn>
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Jy sal eers moet uitvind watter tenders tans oop is, of geadverteer word.
Vir inligting oor nasionale regeringstenders, laai die weeklikse Tenderbulletin af. Dit bevat besonderhede van alle tenders, waaronder sluitingsdatums, wie gekontak moet word met vrae en waar aansoeke ingedien moet.
Wes-Kaapse Provinsiale Regeringstenders is beskikbaar op die tenderafdeling van die werf , wat elke week opgedateer word. Jy kan deur die insette soek deur of die kategorie te kies (bv. medies of rekenaartoerusting) of deur enige ander sleutelwoord wat jy kies.
Hoe om 'n tender in te dien.
Die Stad Kaapstad publiseer al hulle oop tenders op die Stad Kaapstad se webwerf.
Enigeen kan tenders indien vir regeringskontrakte - maar om 'n kontrak af te handel met die Provinsiale Regering of die Stad Kaapstad, sal jy jou moet laat registreer op die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis. Registrasie is gratis, en beide die provinsie en die stad gebruik dieselfde databasis, so jy sal jou net een keer hoef te laat registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4845.services.7299.76210.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die tydperk van die belegging. Jy kan enige bedrag tussen R1 000 en R1-miljoen vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar belê.
Rente en kapitaal word elektronies in jou bankrekening inbetaal, wat 'n baie veilige manier is om te belê.
Dit is 'n papierlose belegging wat in jou naam geregistreer is. Daar is geen fisiese sertifikaat nie.
Jy verdien 'n mark-verwante rentekoers.
Die rentekoers is vir die hele beleggingstydperk vas. Jy sal presies weet wat jou kontantvloei sal wees.
Jy kan kies om die rente wat jy verdien teen dieselfde koers te herbelê en daardeur seker te maak dat jou kapitaal groei.
Jy mag nie die RSA Kleinhandel-effekte as kollateraal vir enige lening gebruik nie, wat verseker dat jou belegging veilig is.
Jy kan nie die RSA Kleinhandel-effekte in die mark verkoop nie, wat verseker dat jy nie aan markrisiko's blootgestel word nie.
As jy kies om jou rente te herbelê, is daar geen herbeleggingsrisiko nie.
Jy kan RSA Kleinhandel-effekte elektronies op die RSA Kleinhandel-effekte-webblad koop, of direk van die Nasionale Tesourie, of by enige tak van die Poskantoor, wat dit maklik maak om te belê.
Rente en kapitaal word direk op die rentebetalingsdatum in jou bankrekening inbetaal, wat verseker dat daar geen vertragings is nie.
Die RSA Kleinhandel-effekte is spesifiek ontwerp om jou te help om beheer oor jou beleggingsbesluite te neem.
As jy kontant dringend nodig het, kan jy na 12 maande 'n vroeë onttrekking maak, maar jy sal moet inboet as daar minder as R1 000 in die rekening oorbly.
Jy kan een of meer begunstigdes vir jou RSA Kleinhandel-effekte Portefeulje benoem. Dit beteken as jy sou sterf, sal jou RSA Kleinhandel-effekte nie in die administrasie van die boedel vasgevang wees nie.
As jy nie 'n begunstgide benoem nie, sal die Kleinhandel-effekte deel van jou boedel vorm.
Of jy 'n begunstigde benoem of nie, sal die Effekte in ag geneem word wanneer die boedelbelasting bereken word.
Daar is geen koste, kommissie of heffings wanneer jy in RSA Kleinhandel-effekte belê nie.
Ouer as 18 wees.
n Bankrekening by 'n bank in Suid-Afrika hê.
n Minimum van R1 000 en 'n maksimum van R1-miljoen belê.
Wanneer jy belê, sal 'n rentekoers kwoteer word wat vir die beleggingstydperk wat jy kies, vas sal wees. Jy kan kies om vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar te belê.
Die rentekoers vir nuwe beleggings word elke maand bepaal en op die RSA Kleinhandel-effekte-webbladadverteer. Die koers wat van toepassing is wanneer jy die belegging maak, geld vir die hele beleggingstydperk.
Rente word elke ses maande, op 31 Maart en 30 September, direk in jou bankrekening inbetaal. Jy kan kies of jy die rente by jou belegging wil voeg (oftewel wil herbelê).
die Effekte as kollateraal vir 'n lening gebruik nie die Effekte op die mark verkoop nie.
jou ID-nommer jou bankrekeningbesonderhede die voltooide aansoekvorm betaling.
een van jou ouers se handtekening op die aansoekvorm jou huweliksertifikaat n bewys dat meerderjarigheidstatus aan jou toegestaan is kragtens die Wet op die Ouderdom van Meerderjarigheid van 1972.
Jy kan ook die webtuiste verken of by jou plaaslike poskantoor nog inligting kry.
Die webtuiste bevat besonderhede oor die lening, sowel as die heersende rentekoerse. Daar is ook 'n aanlynrekenaar om jou te help uitwerk wat die waarde van jou belegging aan die einde van die beleggingstydperk sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4855.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering is om 'n nasionale stelsel van geïntegreerde en koöperatiewe staatsbestuur te ontwikkel en te bevorder en om provinsiale en plaaslike regering te ondersteun.
om nasionale beleid en wetgewing wat strewe om regeringsowerhede te transformeer en te versterk sodat hulle hul rolle kan vervul, te ontwikkel en te moniteer om meganismes, stelsels en strukture wat geïntegreerde dienslewering binne die regering moontlik maak, te ontwikkel, bevorder en te moniteer om volhoubare ontwikkeling te bevorder deur ondersteuning aan provinsiale en plaaslike regering te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4862.2010-03-02.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Openbare Ondernemings is om die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit te lei en te bestuur om die waarde vir aandeelhouers te optimaliseer.
Hierdie program is verantwoordelik vir die oorkoepelende leiding en bestuur van die Departement en die Ministerie. Dit omvat die Ministerie, die Kantoor van die Direkteur-Generaal, Kommunikasie, die Interne Ouditeenheid, Finansiële Bestuur en die Hoofdirektoraat Korporatiewe Dienste.
Die program ontwikkel en implementeer die herstruktureringsprogram om die Regering se ekonomiese en maatskaplike doelwitte te bereik. Dit bevat die eenhede Energie en Telekommunikasie, Vervoer, Finansiële Modellering en Risiko-analise, Verdediging en Regsdienste.
Die kantoor van die Aanvanklike Openbare Aanbod is verantwoordelik vir die formulering en bestuur van die implementering en uitvoer van regeringsbesluite betreffende die notering van ondernemings in staatsbesit op die binnelandse en internasionale aandelebeurse.
Hierdie program is verantwoordelik vir die monitering en evaluering van die finansiële, sosio-ekonomiese en nie-finansiële prestasie van ondernemings in staatsbesit, sowel as vir die bevordering van die beste prestasiebestuurspraktyke om die aandeelhouer se waarde deur verbeterde korporatiewe staatsbestuurstrukture te verhoog.
Die doel van hierdie program is om strategiese beleidsraamwerke te ontwikkel en sektorstrategieë en ekonomiese kwessies te analiseer ten einde versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit moontlik te maak.
Die doel van hierdie program is om die dienslewering in die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit deur alternatiewe diensleweringstrategieë te optimaliseer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4862.public_entities.4197.5721.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4862.public_entities.4197.5723.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4862.public_entities.4197.5741.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4862.public_entities.4197.5751.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4913.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Staatsdiens en Administrasie is om die modernisering van die Staatsdiens te lei deur regeringsdepartemente te ondersteun met die implementering van hulle bestuursbeleid, -stelsels en strukturele oplossings binne 'n algemeen toepaslike raamwerk van norme en standaarde met die doel om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4913.public_entities.401.5812.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4922.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Openbare Werke is verantwoordelik daarvoor dat die nasionale departemente 'n beboude omgewing het wat voldoen aan hul finansiële, tegniese en maatskaplike vereistes. Die Departement voldoen hieraan deur die verskaffing, ontwikkeling en instandhouding van akkommodasie vir dié departemente. Ook word staatsgrond verkry en vervreem en die Staat se eiendomsportefeulje word bestuur en in stand gehou.
skep bates deur die Gemeenskapsgebaseerde Openbarewerke-program beïnvloed en stabiliseer die konstruksie- en eiendomsbedrywe verseker dat infrastruktuur voorsien word op 'n wyse wat werksgeleenthede skep, gemeenskappe bemagtig en menslike hulpbronne ontwikkel.
Deur die Gemeenskapsgebaseerde Openbarewerke-program bevorder die Departement eienaarskap van vaste eiendomme vir voorheen benadeelde persone en bevorder opkomende kontrakteurs deur voorheen benadeelde kontrakteurs geleenthede te bied om te tender vir instandhoudingskontrakte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4925.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Wetenskap en Tegnologie beoog om die ontwikkeling van wetenskap en tegnologie te bevorder deur die bemagtigingsmeganisme van die Nasionale Stelsel van Innovering (NSI). Dit is 'n poging om maatreëIs in te stel wat wetenskap en tegnologie in werking sal stel ten einde 'n impak te hê op volhoubare groei en ontwikkeling op gebiede wat vir al die mense van Suid-Afrika belangrik is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4925.public_entities.1065.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4925.pubs.plans.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4955.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot sport en ontspanning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4974.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Adjunkministerie is verantwoordelik vir die ondersteuning van die Ministerie by die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot handel en nywerheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.2010-03-02.af.txt</fn>
om toegang tot volhoubare ekonomiese aktiwiteit en werksgeleenthede vir alle Suid-Afrikaners te lei en te fasiliteer deur middel van hoër beleggingsvlakke en verhoogde toegang vir Suid-Afrikaanse produkte tot internasionale markte om 'n regverdige, mededingende en doelgerigte markplek vir binnelandse en buitelandse besighede sowel as vir verbruikers te skep.
Op hierdie wyse dra die dti by tot die plasing van die Suid-Afrikaanse ekonomie op 'n versnelde en gedeelde groeikoers.
investering die vestiging van 'n besigheid die groei van 'n besigheid uitvoer groot besighede swart ekonomiese bemagtiging verbruikersbeskerming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.news.2006.apr.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4977.services.11442.10151.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.11442.6680.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
bemagtiging entrepreneursmynbou en juwele internasionale finansies metale, vervoer en masjinerie die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap tegno-nywerhede tekstiele, klere, leer en skoene toerisme groothandelfinansies hout, papier en ander media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.11444.10181.2010-03-24.af.txt</fn>
n Uitvoersentrum is in die Suid-Kaap in die lewe geroep om uitvoere in die streek n hupstoot te gee. Die Uitvoersentrum is in die Suid-Kaapse Sakesentrum in George geleë en verskaf waardevolle advies en handelsinligting aan opkomende en bestaande uitvoerders.
opleiding inligting advies handelsmissies (besoekend en uitwaarts).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.11444.10420.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.11588.11094.2010-03-24.af.txt</fn>
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte.
Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, herberge ("lodges") en chalets.
Toeroperateurs wat alleenlik toeriste bedien.
Besighede met 'n kabelspoor of privaatspoor, sweefspoor, watervervoermiddele op damme, mere en ander.
n Belastingvrye kontanttoekenning vir twee jaar gegrond op die koste van die belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Addisionele kontanttoekenning vir die derde jaar aan ondernemings op voorwaarde dat die verhouding van menslikehulpbronvergoeding, uitgedruk in bedryfskoste, 'n minimum van 30% beloop.
n Maksimum aansporing van R3 050 000 per jaar vir ondernemings met 'n belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Inligtingsbrosjure en aansoekvorm is beskikbaar by die Departement van Handel en Nywerheid en moet aan hulle vir evaluering voorgelê word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.16834.17499.2010-03-24.af.txt</fn>
tariefwysigings en -kortings teen-storting en uitbalansering invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.17519.80795.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
die uitken van die tegnologiese behoeftes van vroue in aangewese marksektore in die sakewêreld die aanspreek van die uitgekende behoeftes deur tegnologiese ingrypings wat by 'n spesifieke projek pas om vroue in die sakewêreld en tegnologie diensverskaffers by mekaar uit te bring die uitken en skep van mark- en sakegeleenthede vir die mense wat voordeel uit die TVIS-program trek erkenning en viering van die sukses van vroue in die onderskeie sakesektore die uitken en voorsiening van steun aan leerders in die Wetenskap- en Tegnologie-velde die skep en opdatering van 'n databasis wat die nodige inligting oor TVIS se bedrywighede bevat die daarstel en opdatering van 'n TVIS-webblad om Suid-Afrikaanse vroue bloot te stel aan internasionale tendense in Wetenskap en Tegnologie demonstrasie en verspreiding van tegnologie ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4977.services.42570.21517.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer 'n onderneming waarde skep op grond van 'n idee, proses, handelsmerk of produk, kan dié waarde beskerm word en kan voorkom word dat ander mense geldelik daaruit voordeel kan trek, deur die intellektuele eiendomsreg daaroor te laat registreer.
handelsmerkregistrasie ontwerpregistrasie patentregistrasie kopiereg.
Handelsmerkregistrasie word gebruik om jou handelsmerk, byvoorbeeld jou logo, te beskerm. Nadat jy jou handelsmerk laat registreer het, mag niemand dit of 'n merk wat baie daarna lyk gebruik nie.
Opposisie teen 'n handelsmerkregistrasie.
Jy kan die ontwerp laat registreer van iets wat jy geskep het om te keer dat ander mense die vorm, styl, voorkoms, patroon, versiering of struktuur van die item na-aap.
Inligting oor wat geregistreer kan word en hoe om 'n ontwerp te laat registreer is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Jy kan 'n patent laat registreer om te keer dat ander mense jou uitvinding naboots. Dit kan 'n vernuwende produk, 'n nuwe proses of 'n nuwe tegnologiese oplossing vir 'n probleem wees. Patentbeskerming beteken dat die uitvinding nie kommersieël gemaak, gebruik, versprei of verkoop kan word sonder die eienaar se toestemming nie.
Volledige inligting oor hoe om 'n patent te laat registreer en hoe om hulp met die registrasie te kry is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Wanneer jy 'n boek skryf, 'n skildery maak, 'n stuk musiek komponeer, 'n rekenaarprogram skryf of 'n film- of digitale opname maak, het jy outomaties kopiereg op jou werk.
Die kopiereg bestaan op die manier waarop die werk op skrif gestel of opgeneem is. Kopiereg bestaan nie op die idees nie.
Kry nog inligting oor kopiereg en kopieregskending op die CIPRO-webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4986.projects.15178.16765.2010-03-02.af.txt</fn>
om die bedryf en gebruik van roetes en inkomste daaruit te moniteer, en om kritieke parameters in voertuie te moniteer en afwykings te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4986.projects.15178.16765.2010-03-24.af.txt</fn>
om kritieke parameters in voertuie te moniteer en afwykings te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4986.projects.15178.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Statistiek Suid-Afrika het van 25 Mei tot 20 Junie 2003 'n Nasionale Reisopname namens die nasionale Departement van Vervoer gedoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4995.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Waterwese en Bosbou is die bewaarder van Suid-Afrika se water- en bosboubronne.
Die Departement is verantwoordelik vir die formulering en implementering van beleid wat hierdie sektore beheer.
Tesame met die strewe om aan alle Suid-Afrikaners toegang tot skoon water en veilige sanitasie te verseker, bevorder die watersektor ook effektiewe en doeltreffende bestuur van waterbronne om volhoubare ekonomiese en maatskaplike ontwikkeling te verseker.
Die bosbouprogram bevorder die volhoubare bestuur van die land se natuurlike bosbronne en kommersiële bosbou vir die blywende voordeel van die bevolking.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.4995.public_entities.1067.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4995.public_entities.261.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4995.public_entities.261.5817.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4995.public_entities.4197.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.4995.pubs.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5001.services.11452.80814.2010-03-24.af.txt</fn>
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in die KMMO-sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5004.2010-03-02.af.txt</fn>
beheer en algemene toesig oor die intelligensiedienste formulering van beleid leiding en rigtinggewing in die transformasieproses en in die algemene werkwyse ten opsigte van intelligensie.
Die Wysigingswet op Nasionale Strategiese Intelligensie van 1998 is in Augustus 1998deur die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur. Die Wet verseker dat die Minister en die intelligensiedienste waar nodig voldoende op brandpunte fokus.
Die Minister moet ook verseker dat daar effektiewe samewerking tussen die burgerlike intelligensiedienste, die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) en die Suid-Afrikaanse Polisiedienste (SAPD), in oorlegpleging met die betrokke ministers, is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5022.2010-03-24.af.txt</fn>
Statistiek SA beoog om sosio-ekonomiese ontwikkeling te bedien met toeganklike gehalte-inligting deur middel van beter statistiek, beter toegang tot inligting en beter bestuur.
om amptelike demografiese, ekonomiese, en maatskaplike sensusse en opnames te onderneem om administratiewe statistieke te versamel en te verwerk om statistiese verslae en vrystellings te publiseer en te versprei om nasionale en regeringsrekeninge saam te stel om statistiese advies aan die regering en ander instellings te voorsien om statistiese opnames en steekproewe te analiseer om akkuraatheid en konsekwentheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.50381.2010-03-02.af.txt</fn>
Die publikasie gee verbruikers wenke oor hoe om krag en energie te bespaar.
Verlaag die temperatuur van jou warmwatertoestel tot ongeveer 55 grade sodat jy nie te veel koue water hoef by te voeg wanneer jy stort of skottelgoed was nie.
Onthou om die deksel op die pot te sit wanneer jy kook om hitte en energie te bespaar.
Die grootte van die pot behoort ooreen te stem met die grootte van die stoofplaat - dit kan jou tot 25% bespaar op die elektrisiteit wat jy gebruik terwyl jy kook.
Maak die vensters en deure toe wanneer die verwarmer aan is en spaar geld!
Maak die deur toe elke keer wanneer jy iets uit die yskas haal en maak ook seker dat dit behoorlik verseël is.
Week bone, stampmielies en ander soortgelyke droë kos oornag. Dit sal tyd, geld en ure se kookwerk bespaar.
Probeer net die water kook wat jy nodig het, in plaas daarvan om elke keer 'n vol pot of ketel te kook.
Isoleer jou warmwatertoestel deur koerante, ou komberse of ander isoleermateriaal om dit en die warmwaterpype te draai.
Skakel ligte, waaiers, rekenaars en ander kragtoestelle af wanneer jy die kamer verlaat. Dit sal jou geld spaar.
Probeer altyd die gepaste kombuisgoed gebruik wanneer jy kook, byvoorbeeld potte en panne met plat bodems, hulle gebruik tot 50% minder krag. Wees bewus daarvan dat elektriese stowe baie krag verbruik en gebruik dus die plate en oond so min as moontlik.
Gebruik die regte energie vir die regte doel, byvoorbeeld verwarmers om 'n ruimte te verhit eerder as warmplate, gebruik 'n elektriese ketel om water te kook eerder as 'n gewone pot op die stoof. Jy sal omtrent 50% minder krag gebruik.
Nota: Elektrisiteit is goed vir elektroniese toestelle maar gas is meer doeltreffend vir verwarming en kook.
Geniet in die somer en winter 'n gemaklike klimaat binnenshuis deur jou kamer daagliks behoorlik lug te gee. Onthou om jou verwarmer, waaier of lugversorger af te skakel terwyl jy die kamer lug gee.
Verminder jou kragrekening deur die wasmasjien se voor-was siklus oor te slaan as jou klere nie baie vuil is nie. Dit sal tot 20% minder elektrisiteit gebruik.
Bespaar water en krag deur jou lakens teen 60 grade, in plaas van 90 grade te was. Dit sal nog skoon wees!
Verlaag die temperatuur van die verwarmer van volle hitte tot 'n gemaklike vlak.
Skakel alle bystandsmodusse af elke keer wat jy die huis verlaat of voor jy bed toe gaan.
Gebruik kragbesparingsgloeilampe. Hulle hou baie langer en gebruik minder krag en spaar oor die lang termyn geld.
Verminder jou kragrekening deur al jou strykwerk op een slag te doen.
Gaan jou elektrisiteits- en gasmeter gereeld na en stel aktief belang in jou energieverbruikvlak.
Deel jou energieverbruikinligting met jou bure - bespreek julle elektrisiteitsrekenings!
Stig indien moontlik saamryklubs.
Skakel oor na straalbande omdat hulle minder rollende weerstand bied en langer hou as die kruislaag soort.
Moenie ry met bande wat nie styf genoeg gepomp is nie, want banddruk wat te laag is vermeerder nie net verbruik nie, dit laat die band ook aansienlik gouer verweer.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer brandstof gebruik jy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.50381.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publikasie gee verbruikers wenke oor hoe om krag en energie te bespaar.
Verlaag die temperatuur van jou warmwatertoestel tot ongeveer 55 grade sodat jy nie te veel koue water hoef by te voeg wanneer jy stort of skottelgoed was nie.
Onthou om die deksel op die pot te sit wanneer jy kook om hitte en energie te bespaar.
Die grootte van die pot behoort ooreen te stem met die grootte van die stoofplaat - dit kan jou tot 25% bespaar op die elektrisiteit wat jy gebruik terwyl jy kook.
Maak die vensters en deure toe wanneer die verwarmer aan is en spaar geld!
Maak die deur toe elke keer wanneer jy iets uit die yskas haal en maak ook seker dat dit behoorlik verseël is.
Week bone, stampmielies en ander soortgelyke droë kos oornag. Dit sal tyd, geld en ure se kookwerk bespaar.
Probeer net die water kook wat jy nodig het, in plaas daarvan om elke keer 'n vol pot of ketel te kook.
Isoleer jou warmwatertoestel deur koerante, ou komberse of ander isoleermateriaal om dit en die warmwaterpype te draai.
Skakel ligte, waaiers, rekenaars en ander kragtoestelle af wanneer jy die kamer verlaat. Dit sal jou geld spaar.
Probeer altyd die gepaste kombuisgoed gebruik wanneer jy kook, byvoorbeeld potte en panne met plat bodems, hulle gebruik tot 50% minder krag. Wees bewus daarvan dat elektriese stowe baie krag verbruik en gebruik dus die plate en oond so min as moontlik.
Gebruik die regte energie vir die regte doel, byvoorbeeld verwarmers om 'n ruimte te verhit eerder as warmplate, gebruik 'n elektriese ketel om water te kook eerder as 'n gewone pot op die stoof. Jy sal omtrent 50% minder krag gebruik.
Nota: Elektrisiteit is goed vir elektroniese toestelle maar gas is meer doeltreffend vir verwarming en kook.
Geniet in die somer en winter 'n gemaklike klimaat binnenshuis deur jou kamer daagliks behoorlik lug te gee. Onthou om jou verwarmer, waaier of lugversorger af te skakel terwyl jy die kamer lug gee.
Verminder jou kragrekening deur die wasmasjien se voor-was siklus oor te slaan as jou klere nie baie vuil is nie. Dit sal tot 20% minder elektrisiteit gebruik.
Bespaar water en krag deur jou lakens teen 60 grade, in plaas van 90 grade te was. Dit sal nog skoon wees!
Verlaag die temperatuur van die verwarmer van volle hitte tot 'n gemaklike vlak.
Skakel alle bystandsmodusse af elke keer wat jy die huis verlaat of voor jy bed toe gaan.
Gebruik kragbesparingsgloeilampe. Hulle hou baie langer en gebruik minder krag en spaar oor die lang termyn geld.
Verminder jou kragrekening deur al jou strykwerk op een slag te doen.
Gaan jou elektrisiteits- en gasmeter gereeld na en stel aktief belang in jou energieverbruikvlak.
Deel jou energieverbruikinligting met jou bure - bespreek julle elektrisiteitsrekenings!
Stig indien moontlik saamryklubs.
Skakel oor na straalbande omdat hulle minder rollende weerstand bied en langer hou as die kruislaag soort.
Moenie ry met bande wat nie styf genoeg gepomp is nie, want banddruk wat te laag is vermeerder nie net verbruik nie, dit laat die band ook aansienlik gouer verweer.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer brandstof gebruik jy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.52755.2010-03-24.af.txt</fn>
Opvolgend op verskeie berigte, menings en briewe in dagkoerante oor dramatiese prysverhogings in die Kaapse toerisme bedryf, het Joyce Witbooi, Wes-Kaapse Minister van Toerisme en Dobbelary, gesê dat die Wes-Kaapse toerisme departement tans besprekings fasiliteer waar die bedryf en ander toerisme vennote hierdie aangeleentheid debatteer. "Dit is nie die rol van regering om pryse te reguleer nie, maar ons kan 'n fasiliteringsrol speel en die situasie moniteer."
n Vergadering is vandeesweek met sleutel rolspelers in die bedryf gehou, insluitend die Kaapse Kamer van Koophandel en die drie Wes-Kaapse afdelings van die drie grootste handelsliggame in die Suid-Afrikaanse toerisme bedryf - ASATA wat die kleinhandel bedien, Fedhasa wat die verblyf en restaurant sektore bedien, en SATSA, wat die inkomende sektor bedien (toer operateurs, lugrederye, bestemmings, ens.).
Minister Witbooi het gesê "Dit is debateerbaar of pryse op toerisme getalle impakteer. Ons het so pas statistiek van Kaapstad Internasionale Lughawe ontvang wat dui op 'n toename in passassiersvloei. Internasionale aankomste in Desember is met 5% op, terwyl plaaslike aankomste met 6-7% verhoog het teenoor dieselfde tyd verlede jaar."
"Wat wel waar is, is dat daar geïsoleerde gevalle van dramatiese prysstygings was, maar hierdie is die uitsondering eerder as die reël. Die sterkte van ons wisselkoers op die hoogtepunt van die seisoen het ook die pryssituasie vererger. In vergelyking met verlede jaar hierdie tyd, het die wisselkoers beduidend versterk."
Minister Witbooi het gesê dit is belangrik dat die bedryf verstaan dat lang termyn toerisme groei die sleutel is tot die skep van werksgeleenthede en armoede verligting in ons provinsie. Indien toerisme 'n volhoubare komponent van die Suid-Afrikaanse ekonomie gaan wees, moet die bedryf groei en transformeer. Om dit te vermag, moet die Wes-Kaap 'n waarde-vir-geld bestemming wees en ook bekend wees as een.
"Ek wil graag 'n beroep op ons bedryf doen om hierdie provinsie se naam as 'n waarde-vir-geld bestemming te handhaaf. Die toerisme bedryf kan net tot 'n volhoubare bedryf ontwikkel as ons deurlopend goeie diens lewer. Wanneer hulle vertrek, moet hulle voel die besoek was goeie waarde vir geld, dat hulle weer sal wil kom en dat hulle die Kaap aan familie en vriende sal aanbeveel. So sal die bedryf volhoubaar ontwikkel. In die lang termyn sal die bedryf nie groei as ons oordrewe pryse vir ons dienste vra nie."
Verteenwoordigers van die besigheidsektor het by die vergadering sekere probeem gebiede geïdentifiseer en onderneem om binne die sakesektor daarmee te handel.
Minister Witbooi het bygevoeg, "Ek dink dit is in die beste belang van die Wes-Kaap dat die aangeleentheid rondom kompeterende pryse nou na vore gekom het. Ons toerisme bedryf is relatief jonk, en hierdie uitdagings bied aan bestaande strukture die geleentheid om die aangeleentheid in vennootskap aan te spreek."
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.53478.2010-03-02.af.txt</fn>
Die dokument lê ook klem op die Provinsiale Tesourie se belangriksteprestasies van sy ontstaan in 1995 af.
Kontantvloeiprosedures en -prosesse wat deur ons ontwikkel is, word deur die Nasionale Tesourie beskou as die norm vir effektiewe provinsiale kontantvloeibestuur. Hierdie prosedures en prosesse het tot gevolg die maksimum renteopbrengs en vorm so die grootste deel van die finansiering agter iKapa elihlumayoi.
Die Wes-Kaap was die eerste Provinsie wat sy eie evaluering van werklike begrotings voorgelê deur departemente uitgevoer het om vas te stel of hierdie begrotings betekenisvol was en of hulle die beginsels van iKapa elihlumayo.ondersteun het.
Al die betrokkenes het die Diensbillikheidsplan aanvaar. Hierdie plan dui aan hoe die Tesourie sy arbeidsmag sal diviersifiseer om daardeur die demografie van die Wes-Kaap te weerspieël. Dit dui ook aan hoe onbillike diskriminasie in die werkplek uitgeskakel sal word.
In 2002 het die Tesourie die eerste volledige Werkplekvaardigheidsplan (WVP) ontwikkel tesame met 'n omvattende vaardigheidsoudit wat aan die betrokke Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid (SOOO) voorgelê is.
Die Provinsiale Tesourie in die Wes-kaap en Polekwani in die Noordelike Provinsie is geïdentifiseer as proefterreine vir die implementering van leerderskap in openbaresektorrekeningkunde wat op 2 April 2003 provinsiaal en op 20 Junie 2003 nasionaal van stapel gestuur is. Hulle was die eerste staatsdiensinstellings wat hierdie soort opleiding aangebied het.
Die WK Tesourie was die eerste inrigting wat volle akkreditering ontvang het as werkplekopleidingsinrigting: Geen ander private of openbare inrigting in die land het tot dusver volle akkreditering ontvang nie. Dit was ook 'n eerste vir die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste.
Deur die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste is ons interne opleidingshandleidings herontwerp as verwysingsmateriaal en kursusmateriaal is ontwikkel in 'n uitkomsgebaseerde modulêre formaat om te voldoen aan SAKO (Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid) en die NKR (Nasionale Kwalifikasieraamwerk) se vereistes vir akkreditering.
Benewens leerderskappe is 'n rekordgetal beurse toegeken aan Tesouriepersoneel in ons eerste poging om 'n lerende organisasie te word.
Daar is 'n toenemende ingesteldheid op die versterking van eie Provinsiale inkomstebronne. Dit het meegebring dat daar 'n bestendige toename was in ons inkomste die afgelope vier jaar sodat die bruto bedrag in 2003/04 oor 'n miljard rand was. Ander inkomstegenererende inisiatiewe soos die instelling van 'n brandstofheffing en 'n toerismebedheffing word ondersoek.
Ons het begin met die formulering van fiskale beleid wat riglyne verskaf oor die manier waarop Provinsiale hulpbronne in die begroting toegeken behoort te word en sorg vir groter openbare deursigtigheid in die begrotingsproses.
'n Wes-Kaapse Provinsiale Voorkeurverkrygingsbeleid (2000) is ontwikkel en geïmplementeer om te help met die volhoubare ontwikkeling en implementering van 'n voorkeurverkrygingstelsel.
'n Elektroniese Aankoopstelsel (Sourcelink) is ingestel wat gelei het tot vinniger reaksie en omkeertyd vir kleiner tenders.
'n Verskaffersdatabasis (2003) is ontwikkel in samewerking met die Eenheidstad. Dit akkrediteer verskaffers en lys hul HBI-status (HBI = histories benadeelde individue).
'n Verkrygingswebtuiste (2003) is tot stand gebring wat al die tersaaklike inligting bevat wat verlang word deur mense wat wil tender vir Provinsialeregeringskontrakte.
'n Totale omskakeling van tjeks na elektroniese geldoordrag is ingestel omdat dit meer koste-effektief is.
Weens uitgediende en ontoereikende stelsels vir die bestuur en beheer van verbruiksgoedere en roerende bates is begin met die toepassing van die Logistiese Inligtingstelsel (LOGIS) by 41 Provinsiale kantore (veral Gesondheid) vir die bestuur van voorraad ter waarde van meer as R1,3 miljard.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.53478.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument lê ook klem op die Provinsiale Tesourie se belangriksteprestasies van sy ontstaan in 1995 af.
Kontantvloeiprosedures en -prosesse wat deur ons ontwikkel is, word deur die Nasionale Tesourie beskou as die norm vir effektiewe provinsiale kontantvloeibestuur. Hierdie prosedures en prosesse het tot gevolg die maksimum renteopbrengs en vorm so die grootste deel van die finansiering agter iKapa elihlumayoi.
Die Wes-Kaap was die eerste Provinsie wat sy eie evaluering van werklike begrotings voorgelê deur departemente uitgevoer het om vas te stel of hierdie begrotings betekenisvol was en of hulle die beginsels van iKapa elihlumayo.ondersteun het.
Al die betrokkenes het die Diensbillikheidsplan aanvaar. Hierdie plan dui aan hoe die Tesourie sy arbeidsmag sal diviersifiseer om daardeur die demografie van die Wes-Kaap te weerspieël. Dit dui ook aan hoe onbillike diskriminasie in die werkplek uitgeskakel sal word.
In 2002 het die Tesourie die eerste volledige Werkplekvaardigheidsplan (WVP) ontwikkel tesame met 'n omvattende vaardigheidsoudit wat aan die betrokke Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid (SOOO) voorgelê is.
Die Provinsiale Tesourie in die Wes-kaap en Polekwani in die Noordelike Provinsie is geïdentifiseer as proefterreine vir die implementering van leerderskap in openbaresektorrekeningkunde wat op 2 April 2003 provinsiaal en op 20 Junie 2003 nasionaal van stapel gestuur is. Hulle was die eerste staatsdiensinstellings wat hierdie soort opleiding aangebied het.
Die WK Tesourie was die eerste inrigting wat volle akkreditering ontvang het as werkplekopleidingsinrigting: Geen ander private of openbare inrigting in die land het tot dusver volle akkreditering ontvang nie. Dit was ook 'n eerste vir die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste.
Deur die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste is ons interne opleidingshandleidings herontwerp as verwysingsmateriaal en kursusmateriaal is ontwikkel in 'n uitkomsgebaseerde modulêre formaat om te voldoen aan SAKO (Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid) en die NKR (Nasionale Kwalifikasieraamwerk) se vereistes vir akkreditering.
Benewens leerderskappe is 'n rekordgetal beurse toegeken aan Tesouriepersoneel in ons eerste poging om 'n lerende organisasie te word.
Daar is 'n toenemende ingesteldheid op die versterking van eie Provinsiale inkomstebronne. Dit het meegebring dat daar 'n bestendige toename was in ons inkomste die afgelope vier jaar sodat die bruto bedrag in 2003/04 oor 'n miljard rand was. Ander inkomstegenererende inisiatiewe soos die instelling van 'n brandstofheffing en 'n toerismebedheffing word ondersoek.
Ons het begin met die formulering van fiskale beleid wat riglyne verskaf oor die manier waarop Provinsiale hulpbronne in die begroting toegeken behoort te word en sorg vir groter openbare deursigtigheid in die begrotingsproses.
n Wes-Kaapse Provinsiale Voorkeurverkrygingsbeleid is ontwikkel en geïmplementeer om te help met die volhoubare ontwikkeling en implementering van 'n voorkeurverkrygingstelsel.
n Elektroniese Aankoopstelsel (Sourcelink) is ingestel wat gelei het tot vinniger reaksie en omkeertyd vir kleiner tenders.
n Verskaffersdatabasis is ontwikkel in samewerking met die Eenheidstad. Dit akkrediteer verskaffers en lys hul HBI-status (HBI = histories benadeelde individue).
n Verkrygingswebtuiste is tot stand gebring wat al die tersaaklike inligting bevat wat verlang word deur mense wat wil tender vir Provinsialeregeringskontrakte.
n Totale omskakeling van tjeks na elektroniese geldoordrag is ingestel omdat dit meer koste-effektief is.
Weens uitgediende en ontoereikende stelsels vir die bestuur en beheer van verbruiksgoedere en roerende bates is begin met die toepassing van die Logistiese Inligtingstelsel (LOGIS) by 41 Provinsiale kantore (veral Gesondheid) vir die bestuur van voorraad ter waarde van meer as R1,3 miljard.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5766.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5776.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5783.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5785.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5788.2010-03-24.af.txt</fn>
n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Wat is chroniese siektes?
Chroniese siektes kan oorerflik wees, maar dit is bekend dat verskeie lewenstyl- en omgewingsfaktore soos die rookgewoonte, ontoepaslike dieet, gebrek aan oefening en oormatige alkoholverbruik risiko's beduidend verhoog. Hierdie faktore is in 'n sekere mate binne die beheer van 'n goed ingeligte persoon, maar daar is dikwels ander faktore, soos armoede, ondervoeding tydens swangerskap en die babajare, genetiese vatbaarheid/geneigdheid en ouderdom, waaroor die individu min of geen beheer het nie.
Benewens vroeë diagnose, behandeling en die beperking van skade is die fokus van die diens grotendeels op die voorkoming van siekte en die bevordering van gesonde gedrag.
Chroniese siektes wat prioriteit geniet, is hoë bloeddruk of hipertensie, asma, epilepsie, beroerte, niersiektes, kanker, obstruktiewe longsiekte en Diabetes Tipe 2. (Diabetes Tipe 1, wat meesal in die vroeë kinderjare gediagnoseer word, kom minder algemeen voor.) Die meeste van hierdie siektes is langtermynsiektes en, hoewel baie van hulle nie genees kan word nie, kan hulle beheer word.
Mense van alle ouderdomme word deur chroniese siektes aangetas, maar die risiko om 'n chroniese siekte te ontwikkel is hoër onder bejaardes; so ook die kans dat die chroniese siekte tot liggaamlike ongeskiktheid kan lei.
Op die vlak van primêregesondheidsorg berus die diens op voorkoming, deur mense oor die voordele van 'n gesonde lewenstyl op te voed. Elke kliniek het 'n personeellid wat oor die vaardighede beskik om chroniese toestande by pasiënte van alle ouderdomme te diagnoseer en dit te behandel. Dit is vir pasiënte moontlik om dieselfde verpleegster vir opvolgbesoeke te sien as hulle gereeld op die bepaalde kliniekdag vir diabetes, hipertensie of asma aanmeld. Hulle ontvang 'n spesiale kaartjie of plakker op hulle lêer wat gebruik word om deurlopende gesondheidsorg te verseker. Berading en pasiëntsamewerking maak ook deel van die diens uit. Dokters/mediese beamptes besoek van tyd tot tyd klinieke om pasiënte met chroniese siektes te evalueer.
Reëlings word deur die kliniek getref om pasiëntvervoer tot die minimum te beperk (veral vir bejaardes) deur 'n voorraad middels voor te skryf wat van een tot drie maande sal hou. Die personeel fasiliteer dikwels die totstandkoming van klubs en spesiale ondersteuningsgroepe vir mense met chroniese siektes. Hierdeur word 'n pasiënt in staat gestel om meer inligting oor spesiale sorg en gesondheidsopvoeding oor hulle toestand te bekom.
Indien komplikasies ontstaan, word pasiënte na die volgende vlak van gesondheidsorg verwys.
Asma affekteer volwassenes en kinders. Dit is 'n chroniese inflammasie van die lugweë en word deur 'n allergie veroorsaak. Asma kan nie genees word nie, maar kan doeltreffend behandel word deur daagliks voorkomende medikasie te neem. Die evaluering en behandeling van volwassenes vind by primêregesondheidklinieke plaas waar kliënte ondersoek word, spesiale ondersoeke uitgevoer word en behandeling voorgeskryf word. Kliënte word opgevoed oor hoe om hulle asma te bestuur en ingelig oor faktore wat dit kan vererger, soos sigaretrook, gebrek aan oefening en huisstofmyte. Vir kliënte wat ernstige asma-aanvalle kry, mag noodbehandeling en verwysing na 'n hospitaal nodig wees.
Hipertensie of hoë bloeddruk is 'n lewenstylsiekte wat voorkom en behandel kan word. Indien die bloeddruk te lank hoog bly, kan ernstige komplikasies intree. Dit kan die bloedvate, die hart, die niere en die oë aantas. Die gevolge van hipertensie kan beroerte, hartsiekte of nierversaking en selfs die dood insluit. Op die vlak van primêregesondheidsorg sal kliënte met hoë bloeddruk ingelig word oor hoe om hulle algemene gesondheid te verbeter en ander risikofaktore vir hartsiekte te verminder, deur bv. oefening te kry, die rookgewoonte te laat vaar en die gebruik van alkohol en dwelms te staak, en soutinname te verminder. Indien die bloeddruk hierna hoog bly, sal behandeling voorgeskryf word. Vir gereelde ondersoeke en medikasie moet kliënte die kliniek besoek. Ernstige komplikasies soos beroerte, hartsiekte en nierversaking moet op hospitaalvlak behandel word.
Chroniese gesondheidsdienste op al drie vlakke - primêr, sekondêr en tersiêr - fasiliteer die lewering van welsynsdienstoelaes aan mense wat dit nodig het.
Hierdie dienste is by alle klinieke en hospitale regdeur die Wes-Kaap beskikbaar. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste en die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5793.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5810.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5839.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5840.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5861.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5873.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Nasionale Regering van Suid-Afrika bestaan uit die Parlement, die Kabinet en verskillende departemente. Hierdie komponente voer funksies uit soos uiteafresit in die Grondwet en in wetgewing uitgevaardig deur die Parlement.
Die Departemente waaruit die administrasie bestaan, het as opdrag die toepassing van wetgewing en die verskaffing van dienste aan die publiek. In 2003 is 'n gesamentlike begroting van R334 miljard vir dié doel beskikbaar gestel.
Die Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet 108 van 1996) het in werking getree op 4 Februarie 1997. Dit is die hoogste wet in Suid-Afrika en geen ander wet of regeringsoptrede kan die Grondwet oorstem of daarmee in botsing wees nie.
Suid-Afrika se Grondwet is een van die progressiefste in die wêreld en is gegrond op die waardes van menswaardigheid, gelykheid en vryheid.
Hoofstuk 2 van die Grondwet bevat die Handves van Regte.
Die Suid-Afrikaanse Parlement is verantwoordelik vir die skepping en aanpassing van die land se wette in ooreemstemming met die Grondwet. Dit bestaan uit twee dele, naamlik die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP).
Die Nasionale Vergadering bestaan uit 400 verkose verteenwoordigers wat in die Parlementsgeboue in Kaapstad vergader om te debatteer oor kwessies en om wetgewing deur te voer.
Die Nasionale Raad van Provinsies bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes wat die nege provinsies verteenwoordig. Die NRVP verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer.
Die uitvoerende arm van die nasionale regering staan onder die leiding van die Kabinet wat bestaan uit die President, die Adjunkpresident en die onderskeie Ministers aangestel deur die President uit die Nasionale Vergadering. Die President bepaal ook watter funksies elkeen van die Ministers sal vervul.
Suid-Afrika bestaan uit 1 219 090 km² aan die suidpunt van Afrika. Die bevolking bestaan uit ongeveer 44,8 miljoen mense.
Suid-Afrika word gekenmerk deur die verskeidenheid van sy mense wat betref ras, kultuur en geloof. Dit word weerspieël deur die 11 nasionale tale wat deur die Suid-Afrikaanse Grondwet beskerm word.
Die land is verdeel in nege provinsies, elk met sy eie provinsiale parlement en administrasie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.131.4759.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.4375.4378.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.4375.4382.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.4375.4392.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.9361.9435.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.9375.19047.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.9375.19049.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.9376.19051.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.facilities.9376.19053.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.projects.14934.82975.2010-03-24.af.txt</fn>
Landbou-opleiding het vir die mense van die Weskusstreek meer toeganklik geword met die opening van die Clanwilliam-landbouskool op Vrydag 6 Augustus 2004. Die skool, 'n satellietkampus van die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding: Elsenburg, is spesifiek ontwerp vir plaaswerkers en boere in die gebied met beperkte bronne.
Satellietkampusse neem landbou-opleiding na die mense wat dit die nodigste het. Talle boere met beperkte bronne en plaaswerkers in plattelandse gebiede sukkel om kursusse by die hoofkampus in Stellenbosch by te woon. Daarom word satellietkampusse as deel van die bemagtigingsprogram van die Provinsiale Departement van Landbou geopen. Die eerste satellietkampus is in 2003 in George geopen, en kursusse is ook in Oudtshoorn aangebied.
Ongeveer 48 kort kursusse in vakke soos Landbou en Finansiële Bestuur, Lewensvaardighede, Groenteproduksie, Vrugteproduksie, Wingerdbou, Diereproduksie (grootvee, kleinvee en pluimvee) en Landbou-ingenieurswese word deur die Kaapse Instituut aangebied.
Die kursusse word op Nasionale Kwalifikasie-raamwerk vlakke 1 tot 4 (voor-matriekvlak) aangebied, en omtrent 2,000 studente word reeds jaarliks só opgelei. Die opening van die Clanwilliam-skool behoort die aantal te verhoog wanneer daar in Oktober 2004 met die kursusse begin word.
Die Premier van die Wes-Kaap, Mnr Ebrahim Rasool, vergesel van die Minister van Landbou, Cobus Dowry, het die skool by die Augsburg-gimnasium in Clanwilliam geopen, en by 'n belofte gehou wat die Premier vir sy eerste 100 dae in die amp gemaak het.
Daar is gehoop dat 'n landbou-uitvoerooreenkoms vir die uitvoer van lamsvleis aan die been binne die eerste 100 dae met die Europese Unie (EU) onderteken sou kon word.
Dit is moontlik gemaak deur die ondertekening van 'n protokol met die EU vir die registrasie van skaapplase en die daaropvolgende akkreditasie van 'n aantal plase. Die abattoir in Swellendam is ook vir uitvoere na die EU goedgekeur.
Die EU wou die uitvoerstelsels self inspekteer en goedkeur voordat hulle die ooreenkoms onderteken en sou dit in Junie 2004 gedoen het.
Die Nasionale Departement van Landbou het egter die besoek van die EU aan die geakkrediteerde plase in die Karoo uitgestel, omdat hulle nie in staat is om die huidige uitbraak van bek-en-klouseer in Limpopo en van voëlgriep in die Karoo, saam met 'n besoek deur die EU te hanteer nie.
Die Provinsiale Departement van Landbou sal steeds ontwikkelings steun met betrekking tot die ondertekening, wat 'n seën vir Karoo-boere behoort te wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.projects.15150.123667.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verskaffing van opleiding en praktiese ervaring aan jongmense met matige intellektuele gestremdhede.
Maak jongmense met intellektuele gestremdhede betrokke by gemeenskapsdiens.
Die Siyanceda-projek is 'n inisiatief van die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging as deel van die Opleidingslypskole Onbeperk-programme. Met die program word jongmense met matige intellektuele gestremdhede opgelei om sekere tipes werk te doen. Hulle word dat geplaas in organisasies binne die gemeenskap waar hulle praktiese ervaring opdoen in die werksomgewing. Regdeur die opleidings- en plasingstydperk (18 maande) kry die jongmense ook opleiding in lewensvaardighede en steun van 'n werksopleier om hulle voor te berei vir indiensneming in die ope mark.
Jongmense wat aan die program deelneem word opleiding gegee wat hulle in staat stel om krediete te verdien in die Nasionale Kwalifikasieraamwerk.
In die eerste fase van die program kry deelnemers vaardighede, werkservaring en uiteindelik werksplasings in die tuinbou-, wassery-, skoonmaak-, kindersorg- en bejaardesorgsektore.
Vir Fase 2 is 40 jongmense gekeur uit al die Opleidingslypskole Onbeperk-opleidingsentrums. Elke gekeurde deelnemer ondergaan volledige opleiding in Higiëne en Skoonmaakdienste en verwante lewensvaardighede.
Deelnemers word dan geplaas in poste in die Athlone-, Retreat-, Mitchellsplein- en Khayelitsha-gemeenskappe, waar hulle vrywillige werk doen. Werksopleiers besoek die deelnemers by die gemeenskapsplasings om hulle voortgesette steun te gee en hulle vordering te monitor.
Jongmense met intellektuele gestremdhede kan aansoek doen om aan te sluit by die Opleidingslypskole Onbeperk-program. Deelnemers aan die Siyanceda-projek word gekies uit diegene wat betrokke is by die slypskole.
Om hulle vir toekomstige indiensneming voor te berei, moet die Siyanceda-deelnemers ervaar hoe dit is om in 'n ware werksomgewing te werk. Plasings binne organisasies in uitgesoekte gemeenskappe verskaf ware ondervinding in die werkplek en verskaf 'n waardevolle, gratis diens aan die gemeenskap.
Daar word net van die organisasie verwag om vir skoonmaakmateriaal te betaal.
Organisasies en maatskappye wat daarin belangstel om aansoek te doen om plek te maak vir Siyanceda-deelnemers en gebruik te maak van die skoonmaakdienste wat op 'n vrywillige basis aangebied word kan enige van die Werksopleiers in kantoorure skakel of die Siyanceda-projekbestuurder skakel by 021 638 3143 of e-pos stuur aan stephan@trainingworkshops.co.za.
Die projek word ingestel deur die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging met geld van die Umsobomvu-jeugfonds.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.projects.15178.16762.2010-03-24.af.txt</fn>
Statistiek Suid-Afrika het van 25 Mei tot 20 Junie 2003 'n Nasionale Reisopname namens die nasionale Departement van Vervoer gedoen.
Die opname bied 'n akkurate ontleding van die bevolking se vervoergewoontes ingedeel volgens geslag, vervoermiddel, landelike en stedelike gebiede, en plaaslike owerheidsbeplanningsones (bv. woongebiede en voorstede in Johannesburg).
Vir die opname is onderhoude is met ongeveer 50 000 huishoudings landwyd gevoer om hul vervoerpatrone te bepaal en vas te stel watter vervoermiddels hulle gebruik om werk, hospitaal en skool toe te gaan.
Die nasionale Departement van Vervoer het die opname as 'n behoefte geïdentifiseer omdat daar tans geen betroubare en gedetailleerde instrument bestaan wat die sleutelprestasie-aanduiders vir padvervoergebruikers soos aangedui in die Witskrif en die Oorgangswet op Nasionale Padvervoer kan meet nie.
Die bevindinge van die opname sal die nasionale Departement van Vervoer van inligting voorsien wat sal help met beplanning en bystand met belegging in vervoer en vervoersubsidies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.projects.15178.16765.2010-03-24.af.txt</fn>
om die bedryf en gebruik van roetes en inkomste daaruit te moniteer, en om kritieke parameters in voertuie te moniteer en afwykings te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.projects.7319.86919.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel met die Program is om bestaande regerings- en openbare instellingsbegrotings te gebruik om werkloosheid te verminder en te bekamp en werkers se vermoë te verhoog om óf in die arbeidsmark, óf deur ondernemerskap, 'n inkomste te verdien. Die mikpunt is om werkloosheid in Suid-Afrika tussen 2004 en 2009 te verlig vir ten minste een miljoen mense (minstens 60% vroue, 30% jongmense en 2% mense met gestremdhede).
Alle vlakke van die regering, sowel as ondernemings in staatsbesit is by die landwye program betrokke. Die doel is om 'n aansienlike aantal werklose mense produktiewe werk te gee. Dit bevat ook 'n opleidingselement wat mense se vermoë om 'n inkomste te verdien verbeter.
Dié program is toegespits op die skep van werk deur boukundige werksprojekte wat arbeidsintensiewe metodes van konstruksie gebruik. Bykans 37 000 km paaie, 31 000 km pypleidings, 1 500 km afvoerslote en 150 km stedelike sypaadjies sal gebou word.
Dit sal 750 000 werksgeleenthede vir geteikende werklose mense skep in die gebiede waar die projekte onderneem word. (Omdat die projekte gemiddeld vier maande duur, word dit omgereken in 250 000 persoonsjare se werk.) Al die mense wat aan die projekte werk sal opgelei word en die Departement van Arbeid sal daarvoor betaal.
Die ekonomiese sektor se leerlingskapprogram het ten doel om 3 000 werklose mense oor die volgende vyf jaar by entrepreneurs leerlingskapprogramme betrokke te kry. Daar word beraam dat elke mikro-onderneming wat gestig word nog drie mense in diens sal neem.
Die Leerlingskapprogram sal ontluikende entrepreneurs help om die vaardighede en ondervinding op te doen wat vir die stig van KMMO's nodig is. Leerders sal op voltydse SETA-befondse leerlingskappe geregistreer word en gesteun word met die stig van mikro-ondernemings. Leerkontrakte sal leerders praktiese ondervinding gee. Die leerders sal hulle leerlingskappe voltooi met die nodige tegniese kennis om hulle ondernemings te stig, kennis van hoe om vir openbare sektorprojekte te tender, kennis van die bestuur van 'n onderneming, 'n erkende kwalifikasie, ondervinding en 'n kredietgeskiedenis.
Met dié program sal uitheemse plantegroei op 200 000 hektaar grond uitgeroei, 40 vleilande opgeknap, 20 brandvoorkomingsverenigings gestig, 700 kilometers van die kuslyn opgeruim, 10 000 hektaar grond gerehabiliteer, 32 afvalbestuurprogramme geskep en 150 geskiedkundige en gemeenskaps-toerismeprojekte geskep word.
Die Gemeenskapsgebaseerde Tuissorgprogram (GBTS) wil 122 240 werksgeleenthede (waarvan 17 400 deur leerlingskappe sal wees) oor vyf jaar skep met 'n drieledige program in vennootskap met die Gesondheid en Maatskaplike Dienssektor Onderwysowerheid (GMSETA).
Die Vroeë Kinderjare-ontwikkelingsprogram beplan om oor 'n tydperk van vyf jaar vaardighede te ontwikkeling onder 19 800 kindersorgpraktisyns, en daardeur hulle vermoë verbeter om 'n inkomste te verdien. Terselfdertyd sal ons kinders 'n beter sorg- en leeromgewing kry.
Volledige inligting oor die Program is beskikbaar op die UOWP-webblad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1063.5778.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1063.5785.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1063.5798.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1064.5720.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Jou Regering > The Government of South Africa > Openbare Entiteite > Fonds > Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1067.5021.2010-03-24.af.txt</fn>
Batho Pele-gebou, h.v.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1067.5754.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.1067.5800.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.261.5758.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.261.5809.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.261.5842.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.261.5861.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.262.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.262.5768.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.262.5787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.262.5810.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.262.5873.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.269.5797.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.269.5869.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.401.5794.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.401.5799.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.401.5804.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.401.5811.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4197.5718.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4197.5723.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4197.5727.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4197.5741.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4198.5719.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.4198.5725.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.5801.5802.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6792.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6796.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6832.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6835.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6840.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6840.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6845.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6846.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6857.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6857.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6865.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6867.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6867.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6877.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.public_entities.6534.6885.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vervoer Onderwys- en Opleidinggesag (VOOG) is in Maart 2000 ingestel kragtens die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, Wet 97 van 1998.
Dit het ontstaan uit die vyf vorige Bedryfsopleidingsrade, naamlik Lugruim-, Maritieme-, Padvervoer-, Padpassasier- en Transnet-opleidingsrade.
VOOG is verantwoordelik vir die ontwikkeling en instelling van 'n sektorale vaardigheidsplan (SVP) vir die versoersektor. Dit deel ook heffingtoelaes uit en verseker die kwaliteit van onderwys-, opleiding- en ontwikkelings- (OOO) aktiwiteite in die sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.acts.1979.2010-03-24.af.txt</fn>
Wette deur nasionale en provinsiale parlement opgestel. Die wetgewing word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle wetgewing nie. Besoek asseblief vir 'n meer omvattende inskrywing die SA Regeringswebwerf en Polity.org.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.bills.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Preceding Wet: Children's Bill Act No.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.budgets.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se begrotings volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.plans.1997.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.plans.1999.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.regulations.2010-03-24.af.txt</fn>
Regulasies bepaal hoe wette in werking gestel moet word. Die Wes-Kaapse en Nasionale Regulasies word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle regulasies nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.reports_research.O.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Hierdie dokument is 'n opsomming van die bevindinge van die Verslag oor die Nasionale Toestand van die Omgewing. Dit kyk na die omgewingsdruk wat Suid-Afrika in die gesig staar en die toestand van die omgewing. Die uitwerking van omgewingsverandering en Suid-Afrika se reaksie op hierdie verandering word ook ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.pubs.reports_research.T.2010-03-02.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11429.6759.2010-03-24.af.txt</fn>
dieregesondheidsdienste dienste vir die identifisering van vee die versekering dat behoorlike higiëniese toestande gehandhaaf word wanneer diere geslag word beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
gratis toetse vir bepaalde dieresiektes uitvoer (naamlik hondsdolheid, brusellose en sponsagtige beesenkefalopatie), en toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11435.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11435.6656.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing. Die argief word die meeste vir genealogiese navorsing gebruik.
Om toegang te kry tot argiefdokumente en dit te lees, moet jy na die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gaan te Roelandstraat 72, Kaapstad.
Dokumente kan net by die argief gelees word en die ure is: Maandag tot Vrydag 08:00 - 16:00 en die eerste Saterdag van die maand 09:00 - 12:00. Donderdag 08:00 - 19:00.
Wanneer jy by die argief aankom sal jy 'n toegangskaart moet invul. Vra 'n leeskamerbeampte om jou te help om 'n bron op te spoor. Anders kan argiefmateriaal opgespoor word met die opsoekstelsel of die aanlyninventaris (NAAIRS).
As jy die bron opgespoor het, moet jy 'n rekwisisievorm invul met die besonderhede van die bron en dit aan 'n beampte gee. Die beampte sal die bron vir jou na die leeskamer bring.
Om navorsingsnotas te maak sal jy potlood en papier moet bring - balpunte en vulpenne word nie toegelaat wanneer daar met argiefdokumente gewerk word nie. Jy kan jou skootrekenaar saambring want inproppunte word verskaf.
Fotokopië van uitgesoekte items kan teen 'n tarief gemaak word. Om fotokopië aan te vra sal jy 'n vorm moet invul om aan 'n beampte te gee. Die beampte sal jou inlig wanneer die kopië gereed sal wees om af te haal.
Mikrofilmkopië word ook teen 'n tarief verskaf. Vul 'n vorm in om mikrofilmkopië aan te vra en gee dit aan 'n beampte. Jy sal geskakel word wanneer die mikrofilmnegatief gereed is om afgehaal te word. Jy sal dan die negatief na 'n verskaffer moet neem met 'n mikrofilmleser/drukker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11435.6658.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Verken die NOAIOS-webwerfom deur aanlyn argiefdokumente te snuffel. NOAIOS sal jou lei na die plek en verwysingsbesonderhede van 'n dokument. Jy sal na die betrokke argief moet gaan om by die nodige bronne uit te kom. NOAIOS sluit nie die tekste van argiefdokumente in nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11438.133387.2010-03-24.af.txt</fn>
Pos asseblief jou voltooide aansoekvorm aan Me K Mongane, Belegging in Kultuur, Privaatsak X897, Pretoria, 0001.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte.
Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
Die hoofdoel is om toegang te verskaf tot vaardighede en markte as 'n hulpmiddel vir stedelike herlewing, plattelandse ontwikkeling en werkskepping.
Prioriteit sal gegee word aan voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Projekte moet kuns-, kultuur- en erfenisverwant wees.
Daar moet goeie bewyse wees van bevoordeeldes se vernuf-potensiaal of vermoë om te leer.
Produkte en dienste van die projek moet van goeie gehalte wees en behoort beide plaaslik en oorsee bemarkbaar te wees.
Produkte moet die potensiaal hê om selfonderhoudend te wees.
Projekte moet waar van toepassing voldoen aan wetgewing.
Projekte moet regverdig handeldryf.
Projekte moet geplaas wees in armoedenodusse en provinsiale prioriteitsgebiede.
Projekte behoort gemeenskapsgedrewe te wees en besit word deur, of die gemeenskap direk bevoordeel wat betref óf werksgeleenthede, opleiding óf vennootskappe.
Projekte wat roumateriaal gebruik behoort seker te maak dat die bronne ekovriendelik is en omgewingsvolhoubare oes- of benuttingspatrone gebruik.
Projekte behoort die doel te hê om 'n kleinonderneming of sake-eenheid vir die skepping van werk te stig.
Projekte behoort die potensiaal te hê om toerisme te steun en te bevorder.
Projekte behoort unieke inheemse produksie te hê.
Vroue, die jeug en gestremdes behoort voorkeur te kry.
Agente, konsultante of enige ander diensverskaffer kan nie die bevoordeelde wees nie.
Die spertyd vir aansoeke is 13 Junie 2006. Geen gefaksde afskrifte sal aanvaar word nie. Alle aansoeke sal gehaltebeoordeling ondergaan deur 'n ewekniehersieningsproses.
Die Belegging in Kultuur het Provinsiale Koördineerders aangestel in elke provinsie om enige vorm van steun en hulp te verskaf.
Tel: 012 441 3000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11442.10151.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11442.6680.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
bemagtiging entrepreneursmynbou en juwele internasionale finansies metale, vervoer en masjinerie die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap tegno-nywerhede tekstiele, klere, leer en skoene toerisme groothandelfinansies hout, papier en ander media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11443.11443.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11444.10181.2010-03-24.af.txt</fn>
n Uitvoersentrum is in die Suid-Kaap in die lewe geroep om uitvoere in die streek n hupstoot te gee. Die Uitvoersentrum is in die Suid-Kaapse Sakesentrum in George geleë en verskaf waardevolle advies en handelsinligting aan opkomende en bestaande uitvoerders.
opleiding inligting advies handelsmissies (besoekend en uitwaarts).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11444.10420.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11452.11452.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11452.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11452.80814.2010-03-24.af.txt</fn>
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in die KMMO-sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11455.17811.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Grondwet bepaal dat die grondliggende regte van alle Suid-Afrikaners beskerm en respekteer moet word. Die regte word in die Handves van Menseregte vervat, met 'n omskrywing van die omstandighede wat die beperking van die regte kan regverdig. Verskeie regeringsliggame en -instansies is ingestel om seker te maak dat die regte beskerm word.
Die SAMRK sal jou help as enige van jou regte in die Handves van Menseregte geskend of aangetas is. Jy kan die Handves van Menseregte nagaan om seker te maak of jou regte geskend of aangetas is.
Om 'n klag in te dien moet jy die klagtevorminvul.
Jou saak nie te doen het met 'n skending van enige van die regte in die Handves van Menseregte nie.
Jou probleem voor 27 April 1994 opgeduik het.
Jy 'n strafregtelike saak het en jy 'n prokureur nodig het nie (as dit die geval is, skakel asseblief die Regshulpraad by 012 401 9200, of besoek hulle kantore by die naaste Landdroshof).
Jy aan 'n misdaad skuldig bevind is en wil appelleer.
As jy nie seker is of die SAMRK jou saak sal hanteer nie, skakel asseblief die Kommissie.
As jou regte deur die polisie geskend is, moet jy die Onafhanklike Klagtedirektoraat nader.
Om 'n klag in te dien, moet jy die klagtevorm volledig en korrek invul. As jy oor enige aspek van die klagte-aanmeldingsvorm onseker is, moet jy asseblief die riglynevolg.
Of jy kan jou klag aanlynindien.
As jy oor 'n staatsamptenaar wil kla, moet jy met die Openbare Beskermer in verbinding tree.
Enigeen kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer, wat dan die saak sal ondersoek. As die Openbare Beskermer se personeel besluit dat die klagte steek hou, sal hulle alles in hulle vermoë doen om 'n oplossing te vind, wat veranderings aan die stelsel insluit.
As jy nie die probleem kon oplos deur met die amptenaar of die toesighouer te praat nie, moet jy vir die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond en geskiedenis van die klagte.
Die rede waarom jy meen dat die klagte deur die Openbare Beskermer ondersoek moet word.
Die stappe wat jy gedoen het om self die probleem te probeer oplos.
Spesifieke besonderhede - name van die amptenaar, datums, ensovoorts.
Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenaar.
In sommige gevalle sal die Openbare Beskermer dalk 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy hulp met die klagte nodig het, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor skakel. Daar is opgeleide personeel wat afgesien van die omvang daarvan, na 'n klagte sal luister en ondersoek sal instel.
As jou werkgewer jou regte geskend het, moet jy met die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) in verbinding tree (nadat jy die probleem by die werk probeer oplos het).
In werkplekgeskille bemiddel.
Beslis oor geskille wat nie tydens bemiddeling opgelos is nie.
As daar teen jou gediskrimineer is (jy sleg behandel is) op grond van jou geslag, moet jy die Kommissie vir Geslagsgelykheid nader.
Wanneer jy 'n klag aanhangig maak, moet jy soveel inligting moontlik probeer verskaf. Klagte is streng vertroulik.
Jy kan ook aanlyn'n klag indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11456.9577.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel. 'n Beskermingsbevel bevat voorwaardes wat dit wat die mishandelaar mag en nie mag doen nie, uiteensit. Indien die mishandelaar nie hierdie voorwaardes nakom nie, kan hy gearresteer word. Indien die mishandeling 'n kriminele oortreding behels, kan die mishandelaar daarvan aangekla word.
Die woorde 'huishoudelike verhouding' dek talle verhoudings.
die ouers van 'n kind is, of dieselfde huis of woonplek deel of onlangs gedeel het.
Deur om 'n beskermingsbevel aansoek te doen, dien jy nie 'n kriminele klagte in nie en jy hoef nie 'n kriminele klagte in te dien om 'n beskermingsbevel te kry nie. Indien jy egter die slagoffer is van 'n vorm van huishoudelike mishandeling wat ook 'n misdaad is, kan jy, indien verkies, aansoek doen om 'n beskermingsbevel, of 'n kriminele klagte indien, of albei doen. Dade van mishandeling wat ook misdade is, sluit in gewone aanranding, aanranding met die doel om ernstige liggaamlike besering te veroorsaak, onsedelike aanranding, verkragting, bloedskande, poging tot moord, kwaadwillige beskadiging van eiendom, die rig van 'n vuurwapen, en dieremishandeling.
Wanneer jy in besit is van die beskermingsbevel en jou mishandelaar oortree die bepalings van dié beskermingsbevel, is dit 'n misdaad en kan hy vervolg word vir die misdaad of vir minagting van die hof (selfs al is die oortreding van die bepalings nie normaalweg 'n misdaad nie, byvoorbeeld beheersugtige gedrag). Indien die oortreding van die bepalings op sigself 'n misdaad is, byvoorbeeld aanranding, kan hy vervolg word vir minagting van die hof sowel as aanranding.
Om in besit van 'n beskermingsbevel te wees, beteken jy het die mag om jou mishandelaar te laat arresteer sodra hy 'n daad van mishandeling pleeg. Al wat jy hoef te doen, is om te rapporteer dat hy die bepalings oortree het en dan moet die polisie onmiddellik optree.
Voordat jy 'n beskermingsbevel kry, kan jy taamlik gou 'n tussentydse beskermingsbevel kry deur sekere vorms in te vul, en dié tussentydse bevel sal 'n datum spesifiseer wanneer die finale bevel oorweeg sal word (die keerdag). As 'n finale bevel eers uitgereik is, is dit blywend en kan dit slegs verander word deur by die hof aansoek te doen.
dat die polisie saam met jou moet gaan en jou moet help om jou persoonlike besittings te gaan haal, en dat jou adres mag nêrens op die beskermingsbevel verskyn nie.
Die eerste stap om 'n beskermingsbevel te kry, is om 'n vorm bekend as Vorm 2: Aansoek om 'n Beskermingsbevel in te vul.
Waarheen moet ek gaan?
Moet ek self aansoek doen Kan ek namens iemand anders aansoek doen?
Watter inligting het ek nodig?
Wat sal gebeur nadat ek die aansoekvorm ingevul het?
Wanneer sal die tussentydse beskermingsbevel toegestaan word?
Wat gebeur nadat die tussentydse bevel toegestaan is?
Wat gebeur indien die tussentydse bevel nie toegestaan word nie?
Wat gebeur op die keerdag?
Onder watter omstandighede sal 'n finale beskermingsbevel toegestaan word?
Onder watter omstandighede sal die beskermingsbevel afgewys word (nie toegestaan word nie)?
Onder watter omstandighede sal die saak eerder vir verhoor verwys word?
Wat gebeur nadat 'n finale beskermingsbevel toegestaan is?
Vorm 2 is by polisiestasies en howe beskikbaar asook by hierdie webadres, maar die polisie kan jou dalk na die howe stuur vir hulp om die vorm in te vul. Die polisie behoort ook vir jou Vorm 1 te gee, 'n dokument wat jou regte verduidelik. Indien jy beseer is of 'n ander plek moet vind om te bly as gevolg van die mishandeling, moet die polisie jou help om mediese behandeling te kry en jou help om 'n veilige plek te vind om te skuil.
Enige hof wat die gebied dek waarin jy woon of werk, of waarin jou mishandelaar woon of werk, of wat die gebied dek waarin enige voorvalle van mishandeling plaasgevind het, kan 'n beskermingsbevel aan jou uitreik. Normaalweg behoort jy gedurende normale hofure (weeksdae, 08:00-16:00) na die hof te gaan. Na ure sal aansoeke normaalweg slegs aanvaar word indien jy kan wys dat jy uitermate sal swaarkry indien die saak nie onmiddellike aandag geniet nie.
Party howe het 'n vertrek wat opsygesit is om gevalle van huishoudelike geweld te oorweeg. Vrywilligers is soms beskikbaar om jou te help om Vorm 2 in te vul, en die griffier sal jou dalk ook kan help. Die griffier sal ook vir jou Vorm 3 gee, wat verduidelik hoe die beskermingsbevel werk en jou waarsku teen leuens wanneer jy Vorm 2 invul, want dit is 'n kriminele oortreding.
Iemand anders kan namens jou aansoek doen. Al wat hulle nodig het, is jou geskrewe toestemming om dit te doen. Indien jy 'n kind is (onder 18 jaar), verstandelik gestrem, bewusteloos, of om enige ander rede nie in staat is om toestemming te gee nie, kan iemand anders sonder jou toestemming namens jou aansoek doen. Indien jy 'n kind is, kan jy sonder jou ouers, voog of enigiemand anders se bystand om 'n beskermingsbevel aansoek doen. Indien jy namens 'n kind aansoek doen, kan jy dit sonder die kind se ouers, voog of enigiemand anders se bystand of toestemming doen.
Vorm 2 bestaan uit 'n aantal afdelings.
Dit is inligting oor die aansoeker, ook die klaer of klaagster genoem. Jy is die aansoeker, tensy jy namens iemand anders aansoek doen, in welke geval dit inligting is oor die persoon namens wie jy aansoek doen - die persoon wat die slagoffer van mishandeling is. Jy sal die aansoeker se identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers, werk en verwantskap van die slagoffer (byvoorbeeld vrou, vriend of woonstelmaat) met die mishandelaar (die verweerder) moet verskaf.
Indien jy vir jouself aansoek doen, hoef jy nie hierdie deel in te vul nie. Indien jy egter namens iemand anders aansoek doen, moet jy hierdie inligting oor jou verskaf. Dit sluit in jou identiteitsnommer, huis- en werkadres, werk en verwantskap met daardie persoon (byvoorbeeld vriend, berader of polisie), rede vir die aansoek, en of jy die persoon namens wie jy aansoek doen se toestemming het.
Inligting oor die mishandelaar (die verweerder) sluit in sy identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers en werk. Die adresse is baie belangrik. Indien jy nie die adresse ken nie, behoort jy enige inligting te verskaf oor waar hy aangetref kan word, soos klubs of vriende wat hy dalk dikwels besoek. Dit is sodat die balju of polisie hom kan opspoor.
Besonderhede oor enigiemand anders wat ook geraak word deur die huishoudelike geweld, hoe hulle geraak word en of enigeen van hulle gestremd is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11458.17579.2010-03-24.af.txt</fn>
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
n Bedrag van ongeveer R15 is betaalbaar om van die Hof gebruik te maak, en daar is geen prokureurs betrokke nie, met die gevolg dat daar geen prokureursgelde is nie. As u wil, kan u regsadvies kry voordat u die hof nader. Regsassistente en klerke van die Howe vir Klein Eise sal u kosteloos bystaan.
Individue kan eise in die hof instel, maar maatskappye kan nie.
Enige van die amptelike tale kan in die hof gebruik word.
Die saak word nie deur 'n regter of landdros verhoor nie, maar deur 'n kommissaris, wat elke kant van die saak aanhoor en vrae stel.
Die Hof vir Klein Eise hanteer nie egskeidingsake nie.
Daar is geen appel teen die beslissing van die Hof vir Klein Eise nie, maar as u dink die kommissaris was bevooroordeeld of onbillik, kan u versoek dat die saak hersien word.
Op die vasgestelde datum hof toe gaan met alle tersaaklike dokumente en enige getuies wat u het.
Die verhoor is informeel en eenvoudig, en daar is geen kruisondervraging nie. Die kommissaris sal al die vrae stel en wanneer hy/sy al die partye aangehoor het, 'n besluit neem.
As u meer besonderhede nodig het - die Departement van Justisie het 'n brosjure oor hoe om verrigtinge in die Hof vir Klein Eise aanhangig te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11458.93366.2010-03-24.af.txt</fn>
drink in die openbaar belemmering van die vrye beweging van voetgangers of verkeer na 'n waarskuwing om dit nie te doen nie urineer of ontlas in die openbaar of op straat rommelstooi baklei op straat vloek op straat gil, skree of onnodige lawaai maak op straat betreding dobbel op straat bedryf van prostitusie op straat.
Ander kleiner oortredings of oortredings kragtens ander verordenings kan ook na Gemeenskapshowe verwys word.
As iemand in hegtenis geneem word in die middag of aand van 'n weeksdag sal sy of hy die nag in die sel van 'n polisiekantoor deurbring. Die volgende oggend sal sy of hy gestuur word na die selle by die Gemeenskapshof, waar sy of hy getakseer en verwerk sal word, indien moontlik op dieselfde dag; die doel is dat diegene wat gearresteer is net een nag in 'n sel moet deurbring. Die sake word nie uitgestel nie.
Die meeste sake word binne 36 uur van iemand se inhegtenisneming deur die Gemeenskapshowe hanteer. As iemand egter op 'n Vrydag of oor 'n naweek gearresteer word sal sy of hy tot Maandagoggend moet wag om oorgeplaas te word na die Gemeenskapshof.
Maatskaplike werkers, verteenwoordigers van nie-regeringsorganisasies soos NIMRO, en prokureurs van die Regshulpraad en universiteite se regsklinieke is permanent op bystand by die Gemeenskapshowe.
Gemeenskapshowe is deel van die strategie om groter misdade te voorkom deur kleiner misdade doeltreffend te hanteer. Hulle sal ook help om die werklas te verlig van die Landdroshowe.
Gemeenskapshowe is gemik op die rehabilitasie van oortreders; die meeste vonnisse wat opgelê word deur die Gemeenskapshowe behels 'n boete, gemeenskapdiens, of 'n opgeskorte vonnis, afhangende van die persoon wat in hegtenis geneem is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11458.96443.2010-03-24.af.txt</fn>
sonering en bouwerk waterbesoedeling afvalbestuur lugbesoedeling vuurwerke informele handeldryf parkering.
Munisipale Howe hanteer ook sake wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys word wat met verkeersoortredings te doen het.
Daar is tienMunisipale Howe in die Stad Kaapstad se gebied. Jy behoort 'n verkeersboete van enige plek in die Stad Kaapstad by enige van dié Munisipale Howe te kan betaal.
Die meeste Munisipale Howe is in die Landdroshowe in daardie gebied geleë. Die Nasionale Departement van Justisie verskaf die landdroste vir die Munisipale Hof. Dié landdroste tree gewoonlik ook in die gewone Landdroshof op. Die Departement lei ook die Klerke van die Munisipale Hof op.
Die Stad Kaapstad verskaf die aanklaers, persele en administrasie. Die Direkteur van Openbare Vervolgings het stadsraadamptenare die gesag gegee om sake oor munisipale regulasies te vervolg. Die Direkteur het die mag om gesag om te vervolg oor te dra aan enige amptenaar, of enige werknemer.
As jy 'n verkeersboete wil betaal, moet jy na die navraagkantoor van jou naaste Munisipale Hof gaan. Hulle sal jou stuur na die persoon wat die gebied hanteer waarin jou verkeersoortreding gepleeg is. Jy kan dan die boete by die kontantkantoor betaal.
Let asseblief daarop dat die navraagkantoor om 3.00nm en die kontantkantoor om 3.30nm sluit.
As jy 'n dagvaarding ontvang het om in 'n Munisipale Hof te verskyn, sal die betrokke Hof op jou dagvaarding aangedui word, sowel as die tyd en datum waarop jy moet verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11463.72588.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in.
Die Nasionale Jeugkommissie onderhou 'n dataversameling van 135 organisasies in Suid-Afrika wat met jongmense werk.
Die dataversameling bevat besonderhede van hierdie organisasies, sowel as besonderhede oor hulle dienste en, waar dit moontlik is, verwysings na hulle webblaaie.
Die dataversameling kan volgens sleutelwoorde deursoek word.
Soek deur die dataversameling deur die Nasionale Jeugkommissie se webblad te besoek.
die organisasie se naam die soort diens die provinsie die distrik/metropool.
Vir meer inligting kan jy die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Talle nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap is by die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting geregistreer. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die lys geregistreerde organisasies aanlyn besigtig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11473.72545.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen.
die vereiste tersiëre opleiding moontlike werkgewers nuttige inligtingsbronne oor die loopbaan verwante loopbaanmoontlikhede geleenthede vir beurse.
Umsobomvu het 'n publikasie met die titel"Loopbaanbeplanning en Ontwikkeling: 'n Gids vir Jongmense " die lig laat sien om jou te help om oor jou loopbaan te besluit.
Die webtuiste bevat ook inligting oor hoe om werk te soek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11489.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11489.21501.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Die Wet op Mariene Lewende Bronne lê klem daarop dat al die natuurlike mariene lewende bronne van Suid-Afrika en die omgewing waarin hulle leef, 'n nasionale bate en die erfenis van al Suid-Afrika se mense is. Die wet beheer visvangste en help so ons mariene bronne beskerm. Die Wet probeer ook beheer wie toegang tot mariene bronne het om te verseker dat dié bronne regverdig versprei word.
Kragtens die wet moet jy betaal vir die reg om mariene bronne te ontgin. Die geld wat met lisensies en permitte ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor en die beskerming van die bronne.
Almal wat mariene bronne gebruik moet 'n permit hê. Dit sluit ontspannings- en bestaansvissers in.
Sommige visspesies word deur 'n kwotastelsel beskerm wat keer dat mense meer as 'n sekere hoeveelheid van die soort vis vang of probeer vang.
Sekere spesies mag net in die oop seisoen gevang word.
In 2000 was daar 'n noodtoestand in die lynvisbedryf omdat daar bepaal is dat 'n aantal lynvisbronne ineengestort het. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het bepaal dat die aantal vaartuie en bemanning beperk sou word tot hoogstens 450 vaartuie en 3 450 bemanningslede.
Handelsvisvangregte is aan voltydse lynvissers toegeken wat vir hulle voortbestaan van lynvisvang afhanklik is. As gevolg daarvan is 376 visvangregte (2 148 bemanningslede) toegeken. In totaal sal visvangregte aan 450 vaartuie toegeken word.
Die Departement se toekenning van regte sal die werksgeleenthede van 3 450 bemanningslede verseker. Werkgewers in die lynvisbedryf moet nou aan arbeidswette voldoen en sekuriteit vir lynvissers verskaf.
Mense aan wie regte toegeken is kan sonder beperking snoek en talle ander lynvisspesies vang, waarvan die meeste onderworpe is aan streng sakbeperkings.
Na nog ondersoeke en samesprekings, sal vrystellings om lynvis te vang aan vaartuie wat in die verlede met tradisionele visdorpies verbind is, toegeken word.
Ontspannings- en kus-lynvisvang word tans deur streng sakbeperkings beheer, wat ons lynvisbronne beskerm deur te keer dat mense te veel vis vang. Dié soort visvangste sal in die toekoms streng volgens die sakbeperkings beheer word.
Alle kategorië van ontspanningsvissers moet kragtens die Wet op Mariene Lewende Bronne van 1998 (Wet 18 van 1998) ontspanning-visvangpermitte hê. Dié permitte kan landwyd by Poskatore verkry word en kos R50 vir hengelpermitte en R65 vir perlemoen, kreef, visjag en ander permitte.
Permitte is 'n jaar lank van die dag van uitreiking geldig, behalwe as die permitte vir spesies is wat net binne die seisoen gevang kan word. Dié tipe permitte verval aan die einde van die seisoen.
Jou permit en identiteitsdokument moet wanneer jy visvang altyd by jou wees.
Jy mag nie vis wat jy met 'n ontspanningspermit gevang het, verkoop nie.
Vir verdere inligting kontak 021 402 3911.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11494.6342.2010-03-24.af.txt</fn>
Bejaardes het dikwels gespesialiseerde gesondheidsdienste nodig. Hiermee saam is soms ook ander gespesialiseerde dienste soos behuising of vervoer nodig.
Hoewel die bestuur van Tehuise vir Bejaardes (TB's) 'n funksie van die Departement van Maatskaplike Dienste is, is die Departement van Gesondheid indirek en direk betrokke by die gesondheidsbehoeftes van bejaardes. Bejaarde pasiënte, met inbegrip van bejaardes met chroniese siektes, het op alle vlakke toegang tot gesondheidsorg vir medikasie, rehabilitasie en ander gesondheidsbehoeftes. Pasiënte kan klinieke en hospitale soos nodig op hulle eie besoek, hetsy van TB's of van hulle eie huise of woonplekke af. Vervoer word deur sommige TB's voorsien. Daarbenewens kontroleer die Departement die voedingsgehalte van maaltye wat by TB's voorsien word. Tuisversorging vir bejaardes is ook beskikbaar en kan via gemeenskapsgesondheidsentra in die Metro verkry word. Hierdie diens sal ná Maart 2004 vir bejaardes in plattelandse gebiede beskikbaar wees.
Mishandeling van bejaardes is 'n ernstige probleem en word gesamentlik deur die Departemente van Maatskaplike Dienste en Gesondheid en soms ook die Departement van Gemeenskapsveiligheid gehanteer. Die nuwe wet op bejaardes omskryf mishandeling van bejaardes en wie die voorkoms daarvan moet aanmeld.
Die oorsake van mishandeling is veelvoudig, hoewel dit meer waarskynlik sal voorkom indien die bejaarde persoon fisies afhanklik is, onvoldoende inkomste het om selfstandig te wees, en vergeetagtig, besluiteloos of verward is. Ander moontlike faktore is armoede, werkloosheid, ontoepaslike behuising, huweliksprobleme, alkohol- en dwelmmisbruik en swak kommunikasie met of deur die bejaarde persoon. Van die vyf soorte mishandeling (liggaamlik, emosioneel, finansieel, verwaarlosing en seksueel) is liggaamlike mishandeling die skadelikste, en bring dit liggaamlike, emosionele en psigiese pyn en lyding mee.
Gesondheidspersoneel op alle versorgingsvlakke kan familielede en vriende inlig oor die tekens waarna hulle kan oplet indien hulle mishandeling van 'n bejaarde vermoed, of dit by 'n bejaarde se huis, in 'n TB, ander instelling of woonplek plaasvind. Gesondheidspersoneel hou 'n register van alle gevalle van mishandeling wat aangemeld word.
Families en die publiek kan mishandeling by hulle naaste Welsynskantoor aanmeld. Daar is ook 'n nasionale hulplyn (0800 0030 81) waar mishandeling aangemeld kan word.
Deur die maatskaplike welsynsdienste in 'n noodgeval te skakel kan 'n bejaarde persoon in 'n veilige plek by een van 'n paar tehuise vir bejaardes geplaas word totdat verblyf gereël kan word of die probleem opgelos kan word.
Gesondheidsdienste voorsien hulptoestelle soos rolstoele aan bejaardes om hulle minder afhanklik te maak. Hulle kan ook aangemoedig word om by ondersteuningsgroepe vir bejaardes aan te sluit. Bejaardes moet aangemoedig word om so lank as moontlik met ondersteuning in hulle eie huise te bly. Bejaardes moet hulle regte ken sodat hulle bemagtig kan word om omstandighede aan te meld wat ongewens is.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte. Daar was planne om alle hulptoestelle van 1 Julie 2003 af gratis te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11495.6409.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Ontwikkelingsifting word gedoen as 'n roetine tydens besoeke vir immunisering aan die kliniek.
maande, en maande oud is.
Die kind word fisies ondersoek en waargeneem. Die siftingstoets help om fisiese en psigososiale ontwikkeling te monitor. Die toetse evalueer of die kind se groei in ooreenstemming is met sy/haar ouderdom en kontroleer ontwikkelingsmylpale soos sit, staan, kruip, loop, praat en hantering van voorwerpe. Die kind se visie en gehoor word ook nagegaan.
As daar 'n probleem is, word die kind na 'n spesialiskliniek of 'n professionele persoon gemoeid met rehabilitasie, bv. 'n arbeidsterapeut, verwys indien beskikbaar en na gelang van die probleem en die behoeftes van die kind.
Die bevindinge van die siftingstoets word op 'n kliniekkaart en 'n groeikaart aangeteken, wat albei by die kliniek gehou word. Die kind se gewig word ook op die Pad-na-Gesondheid-kaart aangeteken. Dié kaart word aan die moeder gegee wanneer haar kind gebore word, en sy hou dit by haar. Die Pad-na-Gesondheid-kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se vordering en die moeder moet dit met alle opvolgbesoeke na die kliniek toe saamneem.
Monitering van groei maak die basis uit van omvattende kindergesondheidsorg. Dit sluit die gereelde bepaling van gewig (en soms lengte) van die kind in. Daar word met geboorte begin om die kind te weeg en dit gaan voort tot die kind vyf jaar oud is. Ideaal gesien, moet die kind se gewig een maal per maand bepaal word tot die ouderdom van twee jaar en dan drie maal per maand tot die kind vyf jaar oud is. Die klinieksuster teken die baba se gewig op die Pad-na-Gesondheid-kaart aan. Die gewig word ook vergelyk met die groeikaart om vas te stel of die gewig binne die aanvaarbare grense vir die kind se ouderdom val. Indien die kind ondergewig is, is daar voedingsaanvullings by klinieke beskikbaar of die kind word na hospitale op die sekondêre of tersiêre vlak verwys.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en u kliniekkaart of 'n hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11495.6415.2010-03-24.af.txt</fn>
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee. Die strategie fokus op die kind as 'n geheel eerder as op 'n enkele siekte of toestand. Siek kinders beland dikwels by primêregesondheidsorgfasiliteite met 'n aantal siektes en moet dan op 'n geïntegreerde wyse by die huis en by die kliniek behandel word.
Daar sterf elke jaar omtrent 12 miljoen kinders in ontwikkelende lande voordat hulle hulle vyfde verjaardag bereik, baie tydens hulle eerste lewensjaar. Sewe uit 10 van hierdie sterftes is die gevolg van vyf belangrike siektes: akute asemhalingsinfeksies (veral longontsteking), diarree, masels, wanvoeding, en malaria (wat net in KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo voorkom).
Riglyne is deur die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid ontwikkel om die WGO se lys aan te vul en om dit aan te pas om prioriteitstoestande wat kinders in die Wes-Kaap in die besonder aantas, in te sluit.
Primêregesondheidsorgpersoneel is opgelei om kinders wat hierdie siektes het, te identifiseer. Siek kinders word geassesseer op grond van hulle simptome en tekens. Behandeling word gegee indien nodig, en die versorger/ouer word voorgelig en geadviseer met betrekking tot die opvolg van die pasiënt. Ernstige siek kinders word dringend na 'n hospitaal verwys, redelike siek kinders kry spesifieke behandeling op primêre- gesondheidsorgvlak en tuis en dié wat net effens siek is, ontvang ondersteunende terapie en berading.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, as u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring ook die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart. Obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens of primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums bied geïntegreerde hantering van kindersiektes. As u of u kind verder verwys word, sal u na 'n stedelike of plattelandse streekhospitaal of 'n tersiêre hospitaal gestuur word.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11495.6420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading sal ontvang. Die klinieksuster of -dokter sal 'n volledige fisiese ondersoek doen en sal ook die kind se geskiedenis aanteken. Dit is noodsaaklik dat die mishandelde kind so gou moontlik na 'n gesondheidsfasiliteit geneem sal word. Hoe langer uitgestel word, hoe groter is die waarskynlikheid dat die kind erge emosionele en sielkundige trauma sal ervaar. Hou in gedagte dat sommige kinders oor baie jare mishandel is en hulle het dalk nie 'n fisiese ondersoek met die eerste besoek nodig nie, of hulle kan emosioneel mishandel wees en nie seksueel nie, in welke geval hulle berading sal ontvang en dienooreenkomstig behandel sal word.
In die geval waar die kind seksueel mishandel is, moet spesiale ondersoeke uitgevoer word, soos monsters wat geneem word vir forensiese bewyslewering. Die kind kon blootgestel gewees het aan seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) en MIV/Vigs. Behandeling vir SOI's word gewoonlik gegee wanneer die uitslae van die toetse wys dat die kind 'n infeksie het.
Ouers of versorgers behoort voorligting te kry oor die potensiële risiko dat die kind met die MI-virus geïnfekteer kan wees. Die versorger sal gevra word om sy/haar toestemming te gee dat 'n MIV-toets op die kind uitgevoer kan word.
n Middel teen Vigs (Zidovudine) sal die kind aangebied word indien hy/sy binne 72 uur ná die seksuele mishandeling na die gesondheidsfasiliteit gebring word. Die middel het GEEN impak op die voorkoming van MIV-oordrag nie indien die kind later as 72 uur ná die mishandeling eers na die fasiliteit gebring word. Kinders wat deur 'n mediese fonds gedek word, behoort 'n voorraad AZT vir drie dae te ontvang en 'n voorskrif vir die oorblywende 25 dae. Dié wat nie deur 'n mediese fonds gedek word nie, behoort 'n voorraad vir 'n week te ontvang en 'n datum een week later vir herassessering. Alle kinders moet ná een week aanmeld vir 'n opvolg- assessering om die uitslae van alle toetse te kry. Die res van die AZT behoort tydens daardie besoek gegee te word (die voorraad sal genoeg wees vir drie weke). AZT is beskikbaar by die 52 fasiliteite in die provinsie waar slagoffers van kindermishandeling behandel word.
In gevalle waar dit bekend is dat kinders MIV-positief is, behoort AZT nie gegee te word nie. Sodanige kinders behoort berading te kry en moet na 'n geskikte gesondheidsfasiliteit verwys te word vir langtermynhantering van hulle MIV-status.
Tienermeisies wat al begin menstrueer het en wat verkrag is, behoort 'n swangerskapstoets te ondergaan om 'n bestaande swangerskap voor die verkragting uit te sluit. Indien hulle binne 72 uur ná die verkragting na die gesondheidsfasiliteit kom, sal hulle berading ontvang en noodkontrasepsie sal toegedien word.
Die gesondheidsdienste werk met die polisie, gemeenskapsveiligheid, maatskaplike dienste en NRO's saam ten einde te probeer om die onaanvaarbare hoë vlakke in kindermishandeling in die Wes-Kaap te bestry.
Maatskaplike werkers speel 'n essensiële rol daarin om die kind te help om ná die mishandeling te herstel. Die maatskaplike werker sal opvoeding, inligting en berading aanbied. Indien die maatskaplike werker glo dat die kind ná ontslag uit 'n gesondheidsfasiliteit die risiko loop van verdere mishandeling en dat dringende beskerming nodig is, kan hy/sy 'n Vorm 4-aanhoudingsbevel uitreik om die kind na 'n veiligheidsplek te neem.
Verder, indien 'n kind se geestelike toestand meer gespesialiseerde/psigiatriese intervensies vereis, kan die kind na die geskikte gesondheidsfasiliteit verwys word.
Daar is twee wette wat fisiese/seksuele mishandeling en verwaarlosing van kinders dek. Artikel 15 van die Wysigingswet op Kindersorg sê dat enige persoon wat enigiets te doen het met die versorging van kinders - byvoorbeeld opvoeders, maatskaplike werkers en dokters - en wat vermoed dat 'n kind mishandel is, dit aan die Departement van Maatskaplike Dienste moet rapporteer. Die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, Wet 133 van 1993 (Artikel 4), bepaal dat gevalle waar kindermishandeling vermoed word, aan 'n polisiebeampte of 'n kinderwelsynsbeampte of maatskaplike werker gerapporteer moet word.
Rapcan - voorkoming van kindermishandeling: tel.
Kinderlyn Suidelike Afrika: 24-uur tolvrye hulplyn - 0800 055 555.
Daar is 52 gesondheidsorgfasiliteite in die provinsie wat verbind is tot die hantering van kinders en volwassenes wat mishandel is. Indien u nie na een van hierdie fasiliteite kan gaan nie, gaan na u naaste gesondheidsorgfasiliteit. As u vermoed dat 'n kind mishandel is, kan u die kind direk na 'n primêregesondheidsorgkliniek neem. Mishandelde kinders kan deur die Kinderbeskermingseenheid, 'n polisiebeampte of maatskaplike werkers na 'n kliniek verwys word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11497.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Chroniese Gesondheidsorg n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11497.5788.2010-03-24.af.txt</fn>
n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Wat is chroniese siektes?
Chroniese siektes kan oorerflik wees, maar dit is bekend dat verskeie lewenstyl- en omgewingsfaktore soos die rookgewoonte, ontoepaslike dieet, gebrek aan oefening en oormatige alkoholverbruik risiko's beduidend verhoog. Hierdie faktore is in 'n sekere mate binne die beheer van 'n goed ingeligte persoon, maar daar is dikwels ander faktore, soos armoede, ondervoeding tydens swangerskap en die babajare, genetiese vatbaarheid/geneigdheid en ouderdom, waaroor die individu min of geen beheer het nie.
Benewens vroeë diagnose, behandeling en die beperking van skade is die fokus van die diens grotendeels op die voorkoming van siekte en die bevordering van gesonde gedrag.
Chroniese siektes wat prioriteit geniet, is hoë bloeddruk of hipertensie, asma, epilepsie, beroerte, niersiektes, kanker, obstruktiewe longsiekte en Diabetes Tipe 2. (Diabetes Tipe 1, wat meesal in die vroeë kinderjare gediagnoseer word, kom minder algemeen voor.) Die meeste van hierdie siektes is langtermynsiektes en, hoewel baie van hulle nie genees kan word nie, kan hulle beheer word.
Mense van alle ouderdomme word deur chroniese siektes aangetas, maar die risiko om 'n chroniese siekte te ontwikkel is hoër onder bejaardes; so ook die kans dat die chroniese siekte tot liggaamlike ongeskiktheid kan lei.
Op die vlak van primêregesondheidsorg berus die diens op voorkoming, deur mense oor die voordele van 'n gesonde lewenstyl op te voed. Elke kliniek het 'n personeellid wat oor die vaardighede beskik om chroniese toestande by pasiënte van alle ouderdomme te diagnoseer en dit te behandel. Dit is vir pasiënte moontlik om dieselfde verpleegster vir opvolgbesoeke te sien as hulle gereeld op die bepaalde kliniekdag vir diabetes, hipertensie of asma aanmeld. Hulle ontvang 'n spesiale kaartjie of plakker op hulle lêer wat gebruik word om deurlopende gesondheidsorg te verseker. Berading en pasiëntsamewerking maak ook deel van die diens uit. Dokters/mediese beamptes besoek van tyd tot tyd klinieke om pasiënte met chroniese siektes te evalueer.
Reëlings word deur die kliniek getref om pasiëntvervoer tot die minimum te beperk (veral vir bejaardes) deur 'n voorraad middels voor te skryf wat van een tot drie maande sal hou. Die personeel fasiliteer dikwels die totstandkoming van klubs en spesiale ondersteuningsgroepe vir mense met chroniese siektes. Hierdeur word 'n pasiënt in staat gestel om meer inligting oor spesiale sorg en gesondheidsopvoeding oor hulle toestand te bekom.
Indien komplikasies ontstaan, word pasiënte na die volgende vlak van gesondheidsorg verwys.
Asma affekteer volwassenes en kinders. Dit is 'n chroniese inflammasie van die lugweë en word deur 'n allergie veroorsaak. Asma kan nie genees word nie, maar kan doeltreffend behandel word deur daagliks voorkomende medikasie te neem. Die evaluering en behandeling van volwassenes vind by primêregesondheidklinieke plaas waar kliënte ondersoek word, spesiale ondersoeke uitgevoer word en behandeling voorgeskryf word. Kliënte word opgevoed oor hoe om hulle asma te bestuur en ingelig oor faktore wat dit kan vererger, soos sigaretrook, gebrek aan oefening en huisstofmyte. Vir kliënte wat ernstige asma-aanvalle kry, mag noodbehandeling en verwysing na 'n hospitaal nodig wees.
Hipertensie of hoë bloeddruk is 'n lewenstylsiekte wat voorkom en behandel kan word. Indien die bloeddruk te lank hoog bly, kan ernstige komplikasies intree. Dit kan die bloedvate, die hart, die niere en die oë aantas. Die gevolge van hipertensie kan beroerte, hartsiekte of nierversaking en selfs die dood insluit. Op die vlak van primêregesondheidsorg sal kliënte met hoë bloeddruk ingelig word oor hoe om hulle algemene gesondheid te verbeter en ander risikofaktore vir hartsiekte te verminder, deur bv. oefening te kry, die rookgewoonte te laat vaar en die gebruik van alkohol en dwelms te staak, en soutinname te verminder. Indien die bloeddruk hierna hoog bly, sal behandeling voorgeskryf word. Vir gereelde ondersoeke en medikasie moet kliënte die kliniek besoek. Ernstige komplikasies soos beroerte, hartsiekte en nierversaking moet op hospitaalvlak behandel word.
Chroniese gesondheidsdienste op al drie vlakke - primêr, sekondêr en tersiêr - fasiliteer die lewering van welsynsdienstoelaes aan mense wat dit nodig het.
Hierdie dienste is by alle klinieke en hospitale regdeur die Wes-Kaap beskikbaar. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste en die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11498.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Verskeie staats- en nie-regeringsorganisasies bied noodreddings- en vervoerdienste aan. Hierdie nooddienste verskaf kitsbystand aan pasiënte en neem sulke pasiënte ook hospitaal toe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11500.6358.2010-03-24.af.txt</fn>
n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets te ondergaan nie.
Die drie hoofstappe wat gevolg word, is voortoetsberading, toetsing en natoetsberading.
Voortoetsberading word voor die MIV-toets deur 'n dokter, verpleegsuster of opgeleide lekeberader gegee om seker te maak dat die persoon genoeg weet om 'n ingeligte besluit oor 'n MIV-toets te neem. Die gesprek is privaat en vertroulik en sluit inligting oor MIV-vigs en die toets in. Die persoon kan ná voortoetsberading nog steeds die MIV-toets weier. Indien die persoon besluit om die toets te ondergaan, moet hy of sy 'n toestemmingsvorm onderteken.
Toestemming kan ook deur volmag gegee word. Dit beteken dat een persoon wetlik geregtig is om namens 'n ander persoon toestemming te gee. 'n Ouer of voog van 'n kind jonger as 14 jaar kan byvoorbeeld toestemming gee vir 'n MIV-toets op die kind. Kinders wat 14 jaar of ouer is en toestemming gegee het vir 'n MIV-toets, moet self hulle toetsuitslae ontvang. Die inligting mag nie sonder hulle toestemming aan hulle ouers verskaf word nie.
MIV-toetsing vir 'n werknemer by die werkplek word verbied tensy dit deur 'n bevel van die Arbeidshof ooreenkomstig die Wet op Diensbillikheid, Wet 55 van 1988 Artikel 72 geregverdig word.
Die MIV-toets is 'n akkurate wetenskaplike toets wat aantoon of 'n persoon met MIV geïnfekteer is en word gewoonlik op 'n bloedmonster van die persoon uitgevoer. Die meeste klinieke gebruik 'n sneltoets, wat beteken dat die resultate binne sowat 20 minute beskikbaar is.
Die sneltoetsresultate word tydens die natoetsberading aan die persoon gegee. Die sessie is vertroulik en dit is onwettig vir enige gesondheidswerker of berader om 'n negatiewe of positiewe toetsresultaat sonder die toestemming van die persoon wat getoets is aan enige ander persoon bekend te maak. 'n Persoon wat MIV-negatief is, sal berading kry oor die gevare van riskante seksuele gedrag en ingelig word oor veilige sekspraktyke, soos die gebruik van kondome.
n Persoon wat MIV-positief is, sal berading kry oor hoe om die nuus te verwerk, en ook inligting oor veilige sekspraktyke en voeding. Die persoon mag deurlopende berading kry of na 'n ondersteuningsgroep of organisasie verwys word. 'n Swanger vrou wat positief getoets word, sal die opsie kry om by die Program vir die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag aan te sluit.
Indien u enige vrae oor MIV-vigs het, skakel die gratis 24-uur-vigshulplyn by 0800 012 322.
Vrywillige toetsing en berading is by die meeste klinieke en gemeenskapsgesondheidsentrums beskikbaar. Indien 'n gesondheidsfasiliteit nie hierdie diens kan lewer nie, moet die persoon verwys word na 'n beradingsagentskap of ander fasiliteit met die vermoë om voor- en natoetsberading te verskaf. Indien u 'n nuwe besoeker aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en sal 'n lêer sal vir u oopgemaak word. Bring u ID-boek saam.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11500.6374.2010-03-24.af.txt</fn>
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
MIV of die Menslike Immuniteitsgebrek Virus , veroorsaak MIV infeksie. Waneer 'n persoon geïnfekteer is met die virus is dit vir die res van hul lewe. MIV veroorsaak op die lang temyn Vigs (Verworwe Immuniteits Gebrek Sindroom). Vigs mag slegs ontwikkel na jare se infeksie met MIV.
Die MIV word oorgedra van persoon tot persoon deur liggaamsvloeistowwe. Die mees moontlikste manier om met die virus geinfekteer te word is om aan 'n MIV positiewe persoon se seksuele vloeistowwe blootgestel te word gedurende seksuele omgang. Een in elke ses persone in Suid Afrika is MIV positief. 'n Persoon hoef nie baie seksmaats te hê of gereeld seks te beoefen om met MIV geïnfekteer te word nie.
MIV kan ook oorgedra word deur bloed of deur 'n geïnfekteerde moeder na haar baba tydens swangerskap, geboorte of borsvoeding. Dit kan nie oorgedra word deur soen, deur die deel van eetgerei of deur dieselfde toilet te gebruik nie.
Voorkoming en bewustheid bly die hoeksteen van die Departement van Gesondheid se benadering tot die behandeling van MIV/Vigs.
Onthouding van seks - Dit is die enigste onfeilbare beskerming teen MIV-infeksie.
Wedersydsegetrouheid - Seksmaats moet aan mekaar getrou bly. Hulle moet vry wees van MIV en ander seksueel oordraagbare siektes en met niemand anders seks he nie.
Gebruik konsekwent 'n kondoom- Gebruik dit elke keer tydens seksuele omgang en gebruik dit reg.
Jou liggaam het 'n immuun stelsel wat dit beskerm en wat jou gesond hou. MIV val die "soldate" in die immuun stelsel(genoem CD4 selle) aan en maak hulle dood. Sonder hierdie CD4 selle kan jou liggaam nie homself beskerm teen kieme nie.
Dit neem die MIV baie jare (tussen 3 en 20) om al die CD4 selle te vernietig, dus neem dit 'n lang tyd voor dat daar te min is om die liggaam te beskerm. Dit is baie jare na infeksie wat 'n persoon gesond kan bly.
Stadium 1: Gedurende hierdie periode is die "soldate" nog redelik sterk. 'n persoon met stadium 1 MIV lyk en voel gewoontlik goed. Kliere wat opswel in die nek en lieste is normaal - dit is 'n teken dat die immuun stelsel die MIV beveg.
Stadium 2: Soos die CD4 telling daal sal minder erenstige siektes ontwikkel, soos vel uitslag en diarrhoea. Mense met Stadium 2 infeksie kan gewig begin verloor.
Stadium 3: Tuberkulose is 'n algemene stadium 3 in die Wes-Kaap. Mense met stadium 3 siekte kan sproei in hulle monde opmerk. Meer gewigsverlies en diarrhoea kan voorkom tydens stadium 3 voorkom. Ander infeksies soos longontsteking kan voorkom. Mense met Stadium 3 MIV moet medisyne , genoem co-trimoxazole, elke dag drink. Dit help om bors infeksies en diarrhoea te voorkom.
Stadium 4: 'n Persoon met stadium 4 MIV infeksie staan gevaar om opportunistiese infeksies te ontwikkel. Hierdie infeksies kom net voor in mense met baie swak immuun stelsels(CD4 tellings van minder as 200 selle/mm3). Wanneer een van hierdie siektes voorkom, word daar gese dat die persoon Vigs het.
Baie siektes wat MIV geinfekteerde persone ontwikkel kan behandel word, veral waar dit vroegtydig gediagnoseer word. Party ander siektes kan voorkom word. Dit is baie belangrik dat MIV geinfekteerde persone hul verpleegster of dokter gaan spreek indien hulle ongesteld raak, sodat die probleem vroegtydig behandel kan word.
Anti-retrovirale is medisyne wat vir mense met MIV gegee word om die virus in die bloed te onderdruk. DIT GENEES NIE MIV/Vigs NIE. Dit velaag net die vlakke van die virus in die bloed. Dit laat die immuun stelsel toe om te herstel(die CD4 telling kan toeneem). Mense wat anti-retrovirale middels neem mag vind dat hulle eetlus verbeter, hulle tel gewig op en probleme soos diarrhoea of vel uitslae verbeter.
Indien anti-retrovirale middels gereeld en korrek geneem word, kan die medisyne die virus in die bloed verlaag tot 'n vlak waar dit nie meer gemeet kan word nie (onopspoorbaar).
Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling 200 selle, of indien hulle 'n erenstige Stadium 4 siekte ontwikkel het.
Anti-retrovirale medisyne sal net effektief wees indien dit gereeld en korrek gebruik word. Mense wat anti-retrovirale behandeling oorweeg moet bereid wees om elke dag , twee keer op 'n dag tablette te drink. Mense met 'n dwelmmiddel afhanklikheids probleem, soos alkohol misbruik, vind dit moeilik om medisyne betroubaar te neem elke dag. Dwelm misbruik probleme moet eers aangespreek word voordat daar met anti-retrovirale behandeling begin word.
Kinders benodig anti-retrovirale behandeling wanneer hulle siek word met MIV verwante siektes of indien hulle 'n lae Code4 persentasie het.
Antiretrovirale medisyne(ARMs) maak deel uit van die versorging van MIV positiewe mense. MIV positiewe mense kan 'n gesonde lewe lei vir baie jare voordat hulle ARMs behandeling moet ontvang. Dit is baie belangrik dat mense wat MIV positief is gereeld hulle primêre gesondheidsorg eenheid vir 'n ondersoek gaan. Mense wat MIV positief is moet dadelik na hulle primêre gesondheidsorg eenheid gaan indien hulle siek voel.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11500.6387.2010-03-24.af.txt</fn>
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese infeksies is beskikbaar vir MIV-negatiewe en MIV-positiewe mense. Enigeen met simptome van hierdie opportunistiese infeksies kan na 'n kliniek gaan waar hulle met antibiotika behandel sal word. Daar is reeds bewys dat hierdie behandeling die voorkoms van opportunistiese infeksies in vigs met 50% kan verminder. Die provinsie is ook deel van die Diflucan Vennootskapsprogram, wat die middel by 62 fasiliteite beskikbaar maak, waarvan 39 primêregesondheidklinieke is. Die middel behandel esofageale kandidiase en kriptokokkale meningitis. Onthou dat hoe gouer u 'n kliniek vir 'n MIV-toets besoek, hoe gouer kan u voorkomende behandeling kry om die aanvang van opportunistiese infeksies te keer indien die toetsresultaat positief is vir MIV.
Behandeling is by alle primêregesondheidklinieke beskikbaar. Indien nodig, sal u na die gespesialiseerde vigs-kliniek by G.F. Jooste Hospitaal in die Metropool-streek verwys word. Daar is ook 20 toegewese vigs-klinieke in die provinsie waarheen u verwys kan word. Nuwe besoekers aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Die pasiënt moet sy of haar ID-boek saambring. Wanneer 'n pasiënt 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Hospitale vra pasiënte vir hulle mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Pasiënte wat reeds by die hospitaal geregistreer is, moet hulle hospitaalkaarte saambring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11500.6389.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Die VMNKO-program beoog om die risiko van oordrag van MIV van die ma na haar baba te verminder.
Wat is die VMNKO-program?
Wanneer 'n moeder na 'n kliniek, 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens of 'n hospitaal gaan vir haar eerste voorgeboortelike besoek, kry sy voorligting en word sy gevra of sy 'n MIV-toets wil ondergaan. Die uitslag is vertroulik, wat beteken dat net die berader en gesondheidwerkers wat na die moeder omsien, die uitslae sal bespreek.
As die moeder die toets ondergaan en daar vasgestel word dat sy MIV-positief is, sal sy die keuse hê om haar gratis by die VMNKO-program aan te sluit. As deel van die program sal sy Nevirapine en Zidovudine, wat middels teen MIV is, kry.
Die ma moet die Zidovudine van die 34ste week van haar swangerskap af neem, en sal Nevirapine gegee word wanneer die geboortepyne begin en sy by die hospitaal of kliniek aanmeld.
Die medikasie verminder slegs die moontlikheid dat die virus in die moeder se liggaam tydens kraam na die baba oorgedra word. Oordrag tydens kraam is die faktor wat verantwoordelik is vir 60-85% van die oordrag van die virus van die moeder na haar baba.
Babas wat die virus kry terwyl die moeder swanger is of as gevolg van borsvoeding, sal nie deur die teen-retrovirale medisyne beskerm word nie.
Die medikasie word slegs gebruik om die baba te probeer beskerm. Dit kan nie die ma van MIV genees nie. Enige ma wat wil weet wat haar MIV-status is kan by enige voorgeboortelike gerief in die Wes-Kaap toegang tot MIV-toetse en -behandeling kry.
Voorligting en raad oor voeding vir babas van MIV-positiewe moeders is beskikbaar. Ma's kry die keuse om óf vir vier tot ses maande uitsluitlik te borsvoed, óf om uitsluitlik te bottelvoed. Uitsluitlik borsvoed beteken dat die baba slegs borsmelk moet kry, en geen tee, geen water en geen sap nie. Dit verminder die moontlikheid dat die virus in die borsmelk na die baba oorgedra word. Moeders wat egter verkies om te bottelvoed sal vir ses maande gratis melkpoeier kry. Hulle sal by ontslag ná die geboorte twee blikkies melkpoeier kry en sal ook ag blikkies per maand by die plaaslike babakliniek kry.
Die moeder moet gereeld na die nageboortelike kliniek gaan om die baba te laat weeg en te laat inent, om melkpoeier te kry en Co-trimoxazole, 'n medisyne wat longontsteking voorkom, te ontvang.
Babas word op 14 weke vir MIV getoets. As die toets negatief is, het die baba nie meer Co-trimoxazole nodig nie. As die baba positief toets, moet daar voortgegaan word met Co-trimoxazole. 'n Baba wat positief toets, sal vir die res van sy of haar lewe spesiale sorg nodig hê.
MIV kan vir 'n lang tyd (3 tot 10 jaar) in die liggaam leef, al voel die moeder fiks en gesond. Dit is waarom ma's aangemoedig word om gereeld na die kliniek te gaan om medisyne teen opportunistiese infeksies te kry sodat hulle langer gesond kan bly. Die ma word ook aangemoedig om sonder uitsondering 'n kondoom tydens seks te gebruik sodat sy haar en haar maat teen besmetting met die virus kan beskerm, of om te voorkom dat hulle meer van die virus kry as albei maats MIV-positief is.
Die moeder sal ook voorligting ontvang oor voorbehoeding keuses ná die geboorte. Die gesondheidwerker sal die ma aanmoedig om aan die pa van die baba te sê dat sy MIV-positief is sodat hy ook getoets kan word. Dit kan gedoen word met die hulp van die berader of gesondheidwerker. Dit is belangrik dat die moeder by 'n groep aansluit wat haar sal ondersteun en aan haar inligting sal gee oor voedsame kos en hoe om na haarself en die baba om te sien. Formele steungroepe is beskikbaar en die plaaslike kliniek het meer inligting daaroor.
Onthou dat seksueel oordraagbare siektes by die ma die risiko van MIV-oordrag verhoog.
Gaan na 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens in stedelike gebiede en na vaste of mobiele klinieke en primêregesondheidsorg sentrums. As jy verder verwys word, sal jy na stedelike of plattelandse streekhospitale of tersiêre hospitale gestuur word.
Suid-Kaap/Karoo: Me. I. Reynierse 044 874 217 / 044 803 2700
Iemand wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt begin word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word vereis wanneer 'n hospitaal besoek word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11501.6392.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het, wat met MIV/Vigs leef, wat fisies of verstandelik gestrem is, en ook verswakte bejaardes of diegene wat terminaal siek is. Die versorging wat gegee word, is bedoel om die individu se maksimum vlak van gemak, funksionering en gesondheid, met inbegrip van versorging met die oog op 'n waardige dood, te herstel en in stand te hou.
Wie verskaf tuisversorging?
Tuisversorgingsdienste in die Wes-Kaap word verskaf deur organisasies sonder winsoogmerk (OSW's) wat deur die provinsiale regering gesubsidieer word en waarvoor hulle ook tender. Pasiënte wat ná ontslag uit die hospitaal voortgesette versorging by die huis benodig, word na 'n gesondheidsfasiliteit op primêregesondheidsorgvlak in die omgewing waar hulle woon verwys. Die verpleegsuster by die kliniek of primêregesondheidsorgsentrum verwys die pasiënt na die OSW-vennoot verantwoordelik vir tuisversorgingsdienste in die omgewing. Die OSW-koördineerder (verpleegsuster) sal die individu se behoeftes in sy/haar huis assesseer en 'n individuele versorgingsplan ontwikkel. Die suster ken dan 'n versorger toe aan die individu. Die versorger sal die diens lewer volgens die instruksies op die versorgingsplan en die suster sal die individu besoek om seker te maak dat die plan uitgevoer word.
Tuisversorging is nie 'n 24-uurdiens nie en vervang nie die familie as die primêre versorgers nie. Dit is slegs bedoel om 'n aanvullende en ondersteunende diens te wees om te voorkom dat die versorgers wat vir siek familielede moet sorg, ooreis raak.
Versorgers van die verskillende organisasies moet 'n tuisversorgingskursus wat deur die Departement van Gesondheid gefasiliteer word, deurloop. Voortgesette indiensopleiding word deur die Departement verskaf om bekwaamheid te verseker.
Daar word van versorgers verwag dat hulle pasiënte en hulle familielede sal help om onafhanklik te leef en reg te kom. Vrywilligers word ook gewerf om die dienste wat deur versorgers gelewer word, aan te vul. Hulle stel hulleself beskikbaar as geselskap, om medikasie te gaan haal, om inkopies te gaan doen, ens.
Let asseblief daarop dat hierdie diens nog nie in alle gebiede geïmplementeer is nie.
Nie alle bedekte koste wat deur die OSW-vennote aangegaan word, word voldoende gesubsidieer nie en ten einde 'n afhanklikheidsindroom te voorkom, kan 'n klein vrywillige bydrae aan die OSW-vennoot gemaak word om vir vervoerkoste wat deur hulle vrywilligers aangegaan word, te vergoed.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11502.6539.2010-03-24.af.txt</fn>
Immunisering/inenting beskerm volwassenes en kinders teen gevaarlike maar voorkombare siektes. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie red immunisering jaarliks drie miljoen lewens.
Wat is immunisering?
Teen watter siektes kan u kind beskerm word?
Die Departement van Gesondheid raai moeders sterk aan dat hulle hulle kinders teen aansteeklike siektes moet beskerm deur hulle van geboorte af tot wanneer hulle vyf jaar oud is, te laat inent. Inenting is gratis beskikbaar by alle gesondheidsfasiliteite. Die Departement reël ook immuniseringsveldtogte en gesondheidswerkers word na primêre skole gestuur om die kinders te immuniseer. Die provinsie beplan 'n massa-immuniseringsveldtog teen masels en polio vir 2004.
Immuniserings is veilig. Alhoewel newe-effekte ná immuniserings wel voorkom, is hulle gewoonlik lig en klaar gou op. Skakel u kliniek vir raad as u bekommerd is.
Polio word veroorsaak deur kieme (poliovirusse) wat die senuwees aantas en swakheid of verlamming van die bene en/of arms veroorsaak. In 'n ernstige graad kan dit die asemhalingspiere aantas.
Masels veroorsaak 'n hoë koors en 'n uitslag en kan lei tot diarree en ontwatering, doofheid, oogkomplikasies, longontsteking, breinskade en selfs die dood.
Haemophilus Influenzae Tipe B (Hib) is 'n ernstige siekte wat hoofsaaklik kinders onder die ouderdom van 5 jaar aantas, en sterfte as gevolg van Hib-siekte is algemeen by kinders onder die ouderdom van een jaar. Party van die kinders wat Hib-siekte oorleef, hou permanente skade soos blindheid, doofheid, breinskade of verlamming oor.
Hepatitis B is 'n infeksie van die lewer, wat lewerskade, lewerkanker en die dood kan veroorsaak.
Kinkhoes begin met 'n hoofpyn, koors en 'n hoes. Swaar hoesbuie maak dit vir die kind moeilik om te eet, te drink of selfs asem te haal.
Tetanus (klem-in-die-kaak) kom voor wanneer die tetanus-kiem wat in grond leef en die liggaam by 'n sny of wond binnekom, 'n toksien produseer. Die kiem kan spierspasmas, asemhalings- en hartprobleme veroorsaak en selfs tot die dood lei. Die moontlikheid dat iemand weens hierdie toestand kan sterf, is baie hoog.
Witseerkeel is 'n gevaarlike bakteriële siekte wat dit moeilik maak om asem te haal.
Tuberkuleuse (TB) Meningitis is 'n ernstige siekte wat mense van alle ouderdomme kan aantas. Diegene wat TB kry, kla van hoes oor 'n lang tydperk, borspyn, nagsweet, gewigsverlies en die persoon kan selfs sterf indien die toestand nie behandel word nie. By jong kinders kan die TB-kiem die brein aantas en meningitis veroorsaak, of dit kan ook in die bloed beland en na ander dele van die liggaam versprei. By jong mense kan TB die dood veroorsaak. Die beste beskerming vir jong kinders teen siektes wat deur die TB-kiem veroorsaak word, is die BCG-entstof.
Babas wat nie die BCG-entstof by geboorte ontvang nie, word gewoonlik geïmmuniseer wanneer hulle na die kliniek geneem word vir die volgende immuniseringsbesoek, op ses weke oud. Enige baba jonger as een jaar wat nie die BCG-entstof by geboorte gekry het nie, moet na die naaste kliniek geneem word waar die entstof gegee sal word. Babas wat met die MIV geïnfekteer is, wat siek is en tekens van vigs toon, moet NIE die BCG-entstof kry nie.
Die immuniseringskedule hieronder toon die ouderdomme vir elke immunisering. Dit is belangrik om die volle kursus immuniserings te voltooi soos in die tabel aangetoon.
Immunisering is beskikbaar by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums sowel as by gesondheidsorgfasiliteite op sekondêre en tersiêre vlak. Neem met elke besoek altyd u kind se Pad-na-Gesondheid-kaart saam na die kliniek om seker te maak dat al die immuniserings bygewerk bly.
Al die entstowwe in die roetine-skedule is gratis by alle primêregesondheidsorgfasiliteite en sentrums beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6394.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan by 'n apteek gekoop word.
Die verpleegster sal u om 'n urinemonster vra wat getoets sal word.
Sodra swangerskap bevestig is, is daar verskeie opsies. Indien die kliënt die swangerskap wil behou, sal sy na gesondheidsfasiliteite, bekend as obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's), verwys word. Dit is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheid-sorgpasiënte. Indien die moeder nie haar swangerskap wil hê nie, kan sy vra vir ander opsies, met inbegrip van be indiging van die swangerskap.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik, en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is.
Toetse is gratis by staatsgesondheidsfasiliteite, maar gaan beskikbaarheid na, veral in die plattelandse gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6396.2010-03-24.af.txt</fn>
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam vir verwagtende moeders om hulle eerste besoek aan die kliniek voor 20 weke te reël, of so gou moontlik daarna.
Die moeder word 'n volle aanvanklike assessering gegee en kry voorligting ten opsigte van wanneer sy vir haar eerste voorgeboortebesoek moet kom. Die swangerskap word deur gereelde opvolgbesoeke gemoniteer. Die moeder se gesondheid word ook deeglik gemoniteer. Sy word geweeg, haar bloeddruk word geneem en haar urine getoets. As daar geen komplikasies is nie, behoort sy ná twee weke vir haar eerste opvolgbesoek na die kliniek terug te kom vir die uitslae van die toetse wat tydens die eerste besoek gedoen is. Hierna moet sy elke ses weke na die kliniek terugkeer tot op 28 weke, dan op 34 weke, en daarna soos aangedui deur die kliniek-/OEV-personeel. Die frekwensie van besoeke kan van gebied tot gebied verskil.
Swanger moeders word gesif vir moontlike risiko's vir hulle gesondheid en die gesondheid van die fetus. Sowel tienermeisies as vroue ouer as 35 jaar wat swanger is, word as hoërisikogevalle beskou. Dit beteken hulle is meer geneig om komplikasies tydens swangerskap en die geboorte te ondervind. Swanger vroue kan ook as hoërisikopasiënte beskou word indien hulle verhoogde bloeddruk het, 'n geskiedenis van genetiese afwykings, 'n meerling-swangerskap of as hulle voorheen chirurgie, soos 'n keisersnee, gehad het. Moeders wat as hoërisikogevalle, gediagnoseer word, word verder na die voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte by die sekondêre- of tersiêrevlakhospitale verwys, waar verdere ondersoeke en siftingstoetse uitgevoer word. Moeders met hoërisiko- swangerskappe word aangeraai om voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte so dikwels nodig by te woon.
As u 'n gesondheidsorgfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. In stedelike gebiede word laerisiko-swangerskappe deur die OEV's (kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskappe bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte) gehanteer, en op die platteland deur satelliet- en vaste klinieke. Hoërisiko-swangerskappe word deur buitepasiëntklinieke by stedelike en plattelandse streekhospitale en tersiêre hospitale gehanteer.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6398.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan by die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag-diens aansluit.
Verwagtende moeders word aangemoedig om 'n geboortemetgesel (man/vriend/familielid), wat in die diens as 'n doula bekend staan, saam te bring om met die geboorteproses by te staan. Daar is vasgestel dat moeders wat deur 'n doula vergesel word, minder pynmedikasie benodig omdat hulle voel hulle word ondersteun. Moeders kan 'n geboorteposisie (bv. hurk) versoek wat hulle die gemaklikste laat voel.
Die gesondheidsfasiliteit gee aan alle moeders 'n Pad-na-Gesondheid-kaart wanneer die baba gebore word. Hierdie kaart word by die huis gehou en moet aan die suster oorhandig word met opvolgbesoeke aan die kliniek. Die kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se gesondheid van geboorte tot op vyfjarige ouderdom.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart, indien u een het.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6400.2010-03-24.af.txt</fn>
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Ná die geboorte moet die klein kindjie se naelstring vir drie dae elke dag tydens opvolgbesoeke aan die kliniek nagegaan word om seker te maak dat dit nie ontsteek raak nie.
Kliniekpersoneel staan moeders by met borsvoeding of ander voedingsopsies om seker te maak dat die baba genoeg melk kry.
As die baba 'n lae geboortegewig het, word moeders opgelei in kangaroe-moedersorg (KMS). Hierdie vorm van versorging behels dat die baba in 'n doek en 'n kappie aangetrek word en dan in 'n regop posisie teen die moeder se naakte bors, tussen haar borste en binne-in haar bloese geplaas word en te alle tyd daar gehou word. Indien moontlik moet die baba met moedersmelk gevoed word. Die baba se vordering word gemonitor tydens opvolgbesoeke aan 'n spesiale KMS-kliniek. Die baba se vader of ander lede van die gesin kan ook KMS doen.
Die moeder se gesondheid word gesien as net so belangrik as dié van die pasgebore baba. Moeders word tydens opvolgbesoeke by die kliniek ondersoek om seker te maak dat die uterus (baarmoeder) na sy oorspronklike posisie teruggekeer het. Die personeel by die kliniek sal ook aanbied om aan moeders voorligting te gee oor beskikbare voorbehoedmiddels/gesinsbeplanningsopsies.
Party vroue sukkel met die eise wat aan nuwe moeders gestel word en die personeel by die kliniek is opgelei om hulle te assesseer om vas te stel of hulle aan bababedruktheid, nageboortelike depressie of nageboortelike psigose ly. As daar 'n probleem is, kan die moeder berading ontvang, medikasie gegee word of na sekondêre of tersiêre hospitale verwys word vir verdere assessering of behandeling.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Moedersorgdienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6425.2010-03-24.af.txt</fn>
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
FAS beskryf kinders wat groeivertraging en fisiese abnormaliteite en afwykings van die sentrale senustelsel vertoon as gevolg van blootstelling aan alkohol terwyl hulle moeders hulle verwag het. Alkohol kan onomkeerbare skade aan die ontwikkelende fetus veroorsaak.
Die diens is tweeledig. Eerstens beoog dit om FAS te voorkom deur opvoeding, inligting en voorligting aan moeders omtrent die gevare van drank terwyl hulle swanger is.
Tweedens beoog dit om geaffekteerde kinders te diagnoseer en te behandel. Afgesien van fisiese abnormaliteite kan kinders met FAS ook neurologiese, gedrags- en leerprobleme hê. Programme word tans ontwikkel om hoërisiko-moeders te identifiseer en by te staan en om kinders met FAS so vroeg moontlik te diagnoseer. Alhoewel baie van hierdie kinders leerprobleme ervaar, word programme met betrekking tot stimulering en hantering ontwikkel om ouers en versorgers by te staan.
Enige alkohol wat deur 'n swanger moeder ingeneem word: Dit is nie veilig om enige alkohol tydens swangerskap te gebruik nie!
Die tydstip gedurende swangerskap waarop alkohol gedrink word.
Hoe ouer die swanger moeder is wat alkohol gebruik, des te hoër die risiko vir die fetus.
Indien die moeder aanhou drink, raak die gevolge wat alkohol vir die ontwikkelende fetus inhou, erger met elke daaropvolgende swangerskap.
Genetiese faktore: die genetiese samestelling van die moeder en/of fetus kan hulle beskerm teen die uitwerking van alkohol, of hulle juis kwesbaar maak.
Die gesondheid en voedingstatus van die moeder.
Die lae opvoedingspeil van die moeder.
Die aanwesigheid van 'n drinkmaat.
U kan hierdie diens by primêregesondheidsorgklinieke, voorgeboortelike klinieke of by sekondêre en tersiêre hospitale kry indien u verder verwys word.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart. Indien u bekommerd is oor u alkoholinname of vrae aan die gesondheidswerker wil vra, doen dit gerus.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6433.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Die Wes-Kaap fokus ook hierop (met die uitsondering van albinisme, wat 'n lae voorkoms het), terwyl FAS die hoogste prioriteit het.
Die diens beoog om te verhoed dat kinders met hierdie toestande gebore word deur betyds gepaste genetiese voorligting aan hoërisiko-individue en/of pare te gee. Ten einde dit te kan doen, moet hierdie individue eers geïdentifiseer word. Hulle kan geïdentifiseer word via die bestaande dienste by die klinieke van waar hulle na die gespesialiseerde genetiese dienste wat via uitreikprogramme in plattelandse gebiede en deur tersiêre sentrums in Kaapstad aangebied word, verwys sal word.
Enigeen wat geaffekteer is of wat 'n familielid het wat geaffekteer is, of wat bekommerd is oor moontlike genetiese defekte, kan by 'n primêregesondheidsorgkliniek aanmeld waarvandaan hulle verder verwys sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11504.6521.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op die beste behandelingsopsie.
Jy kan jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek besoek, en na gelang van die probleem, kan jy verwys word na die ginekologiese dienste van 'n streekshospitaal of tersiêre hospitaal (Groote Schuur of Tygerberg) vir hormonale toetse, verdere ondersoeke en behandeling. Jy het 'n verwysing nodig om streeks- of tersiêre hospitale waar ginekologiese dienste aangebied word, te besoek. As jy vir die eerste keer besoek aflê, sal jy 'n vorm moet invul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart as jy voorheen by die relevante fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis as jy nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan koste daaraan verbonde wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Dit mag nodig wees om te betaal vir medikasie soos Hormoonvervangingsterapie. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11505.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11505.6435.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
As jy aan 'n geestesgesondheidstoestand ly, kan jy na jou plaaslike kliniek gaan waar 'n gesondheidswerker jou sal assesseer en aanvanklike behandeling sal aanbied.
Die Departement van Gesondheid gee ook gedeeltelike subsidies aan NRO's in sommige streke wat groephuise het vir volwassenes met geestesiektes en dagsorgsentrums vir kinders onder die ouderdom van 18 jaar met diepgaande en ernstige intellektuele gestremdhede. Navrae oor plek by hierdie fasiliteite wat deur NRO's bedryf word, moet aan die betrokke NRO gerig word.
Persone wat 'n plaaslike kliniek die eerste keer besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11505.6449.2010-03-24.af.txt</fn>
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Kliënte met probleme met die misbruik van dwelmmiddels kan toegang kry tot behandeling by klinieke vir primêre geestesgesondheid.
Detoksifikasie vir buitepasiënte kan, indien nodig, op primêre vlak aangebied word. Kliënte wat van dwelmmiddels afhanklik is, kan, afhangend van die middel en ander faktore, matige tot erge onttrekkingsimptome ervaar wanneer hulle ophou om die middels te gebruik. Detoksifikasie is 'n mediese ingryping wat help om die fisiese en psigologiese impak te beperk en om moontlike mediese risiko's van onttrekking van die middel te bestuur voordat die kliënt vir verdere behandeling en rehabilitasie gaan.
Wanneer 'n kliënt se probleem met die misbruik van dwelmmiddels meer intensiewe dienste benodig, is die onderstaande dienste beskikbaar.
Streekshospitale (sekondêre vlak) bied detoksifikasiedienste aan vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid voor toelating tot die sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik vir verdere behandeling en rehabilitasie.
De Nova Behandelingsentrum in Kraaifontein word ten volle deur die Departement van Maatskaplike Dienste gesubsidieer en verskaf binnepasiëntbehandeling vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid. Die diens is vir behoeftige kliënte en vir dié wat deur die kriminele regstelsel verwys is. Psigiatriese en psigologiese dienste word op 'n sessiebasis aangebied deur professionele geestesgesondheidswerkers wat in diens van die Departement van Gesondheid is.
Sekere sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik wat deur nie-regeringsorganisasies bedryf word, is geregistreer by en word gedeeltelik gesubsidieer deur die Departement van Maatskaplike Dienste. 'n Paar private sentrums vir die behandeling van dwelmafhanklikheid is deur die Departement van Gesondheid gelisensieer om programme vir die misbruik van dwelmmiddels, met inbegrip van detoksifikasieprogramme, aan te bied. Stikland Hospitaal bied ook 'n alkoholrehabilitasiediens vir binnepasiënte aan.
Elke sentrum het spesifieke prosedures vir verwysing. Inligting oor hierdie prosedures kan verkry word deur die sentrums te skakel. Kontakbesonderhede van die sentrums verskyn in die geestesgesondheidsgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11512.6451.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter.
Wat is wanvoeding?
Wanvoeding is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika en dit is een van die faktore wat die meeste bydra tot kindersiektes en -sterftes. Daar word beraam dat ongeveer 30% van Suid-Afrika se kinders se groei vertraag word as gevolg van 'n gebrek aan toereikende voeding gedurende hul vroeë lewensjare.
Onvoldoende voedselinname, siekte en psigologiese stres/trauma is die belangrikste onmiddellike oorsake van wanvoeding. Armoede en 'n gebrek aan hulpbronne is basiese faktore wat tot wanvoeding bydra. Die Geïntegreerde Voedingsprogram probeer om hierdie stille epidemie op verskillende maniere te hanteer.
Op die vlak van primêre gesondheidsorg sal kinders wat ondersoek word en as ondervoed geïdentifiseer word (dit sluit kinders en volwassenes wat MIV-positief is en dié met tuberkulose in) voedingaanvullings, met inbegrip van versterkte mieliemeel en 'n hoë-energiedrankie, ontvang. Aanvullings word volgens sekere kriteria aan geïdentifiseerde kliënte gegee. Gesondheidswerkers verskaf ook berading, inligting en opvoeding oor gesonde diëte en die gesondste maniere om voedsel voor te berei. Dieetkundiges lewer gespesialiseerde dienste aan die gemeenskap.
Om te help om wanvoeding in die vroeë kinderjare te bekamp, moedig gesondheidswerkers vroue aan om hul kinders tot op die ouderdom van ses maande uitsluitlik te borsvoed en om daarna aan te gaan met borsvoeding saam met die gepaste komplementêre kossoorte totdat die kind twee jaar oud is. Ander voedingsopsies word bespreek met moeders wat MIV-positief is. Volgens die inisiatief vir babavriendelike hospitale is Vredendal Hospitaal en Groote Schuur se Kraamsentrum babavriendelike hospitale in die Provinsie.
Alle kinders word gereeld geweeg as deel van die groeimoniteringsprogram, 'n sensitiewe aanduider van die kind se groei. Die kind se gewig word op die Pad na Gesondheid-kaart aangeteken. Daar word ondersoek ingestel na onderliggende oorsake vir gewigsverlies, byvoorbeeld aansteeklike siektes, 'n tekort aan voedsel by die huis en kinderverwaarlosing. Aansteeklike siektes speel 'n groot rol in ondervoeding en hierdie siektes word op die vlak van primêre gesondheidsorg behandel. Diarreesiektes is nou verwant aan swak omgewingshigiëne (sanitasie en watervoorsiening) en ondervoeding of swak voeding van 'n baba, wat die kind meer kwesbaar maak vir ernstige en uitgerekte diarree.
Armoedige huishoudings word geïdentifiseer en na een van die regering se programme vir armoedeverligting verwys. Daar word intersektoraal aandag gegee aan voedselsekuriteit van huishoudings, en die toepaslike ingrypings en ondersteuning word verskaf.
Die beheer van tekorte aan mikronutriënte is 'n noodsaaklike deel van die diens. Mikronutriënte is natuurlike stowwe soos vitamiene en minerale wat in klein hoeveelhede in kos aangetref word en wat baie belangrik is vir die instandhouding van goeie gesondheid. Die Geïntegreerde Voedingsprogram verskaf vitamien A-aanvullings aan geteikende kinders. Kinders met 'n tekort aan vitamien A verloor gewig, groei nie behoorlik nie en is meer geneig om infeksies op te doen en daarvan te sterf. 'n Tekort aan vitamien A beskadig ook die oë en is een van die belangrikste oorsake van blindheid onder kinders.
Kinders met 'n lae geboortegewig ontvang vitamien A-kapsules wat hul immuunstelsel bevorder en help met die kind se ontwikkeling en groei. Babas van 6 tot 11 maande ontvang 'n enkeldosis vitamien A (100 000 IU) om ernstige siektes te voorkom. Kinders van 12 maande tot vyf jaar ontvang 'n enkeldosis van 200 000 IU op 12 maande en dan 'n dosis van 200 000 IU elke ses maande tot die ouderdom van vyf jaar.
Bykomende dosisse vitamien A word gegee aan kinders wat aan ernstige wanvoeding ly of wat aanhoudend aansteeklike siektes het soos diarree, masels of MIV-infeksie.
Gewigsverlies by kinders kan ook die gevolg wees van besmetting met wurms, en dit kan met ontwurmingsmedikasie by die kliniek behandel word.
Opvoeding, inligting en berading oor voeding word op alle vlakke van sorg aangebied vir mense wat beroerte gehad het, aan hoë bloeddruk, diabetes, MIV/vigs en tuberkulose ly.
Die voedingsprogram vir primêre skole is beskikbaar by subekonomiese skole wat spesifiek geïdentifiseer is. Hierdie skemas word tans saam met die Departement van Onderwys aangebied. Die provinsiale regering streef daarna om teen 2004 125 000 kinders by 847 primêre skole in die Provinsie te bereik met die voedingsprogram by skole.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram dra ook by tot die institusionele versorging van kliënte deur voedseldiensstelsels vir die voorsiening van gebalanseerde voeding.
Persone wat die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) verlang. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11513.6453.2010-03-24.af.txt</fn>
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker. Daar is egter werkplekke wat onveilig is, en dit beïnvloed die gesondheid van die werkers.
Professionele persone by alle gesondheidsfasiliteite wat met beroepsgesondheid te doen het (dokters/verpleegkundiges), is opgelei om werknemers met chroniese siektes en beserings as gevolg van beserings in die werkplek of as gevolg van blootstelling aan gevaarlike stowwe by die werk te identifiseer, te diagnoseer, te behandel en te rehabiliteer.
Inspekteurs van die Inspeksie- en Toepassingsdienste van die Nasionale Departement van Arbeid (kyk arbeidsdienste) bring roetinebesoeke aan fabrieke en ander werkplekke. Hulle maak seker dat die werkplek voldoen aan die gesondheids- en veiligheidstandaarde wat neergelê word deur die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid, Wet 85 van 1993, wat deur die Departement van Arbeid geadministreer word. Die inspekteurs adviseer bestuurders en eienaars oor maniere waarop werksomstandighede waar nodig verbeter kan word, en mag die arbeidswet toepas deur kennisgewings oor oortredings te bedien, dienste op te skort en persone te vervolg.
Omgewingsgesondheidspraktisyns wat ingevolge die Wet op Gesondheid, Wet 63 van 1977, werk, kontroleer net sekere werkplekke soos restaurante, lughawens en hawens om seker te maak dat hulle aan gesondheidsregulasies voldoen.
Het die werk wat ek doen my gesondheidsprobleme veroorsaak?
Vererger die werk wat ek doen die siekte of besering?
Ondervind ek simptome binne 'n sekere tyd nadat ek klaar gewerk het?
Ondervind enige van my kollegas soortgelyke simptome?
Sal dit wat ek nou doen my gesondheid oor 10 of 15 jaar benadeel?
Is my werksomgewing veilig?
Onthou dat indien jy beseer word of siek raak as gevolg van die werk wat jy doen, jy vergoeding kan eis. Vergoeding word deur die Departement van Arbeid geadministreer en nie deur die Departement van Gesondheid nie. Jy kan vergoed word vir alle redelike mediese koste.
As jy siek is as gevolg van blootstelling by die werk of werkspraktyke, of as jy by die werk beseer word, moet jy dit by jou werkgewer aanmeld. Die werkgewer word volgens wet verplig om jou na 'n gesondheidsfasiliteit te stuur vir ondersoek en behandeling. Primêregesondheidsorgpersoneel kan jou na 'n sekondêre of tersiêre hospitaal verwys, na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering.
Die Reedstraat-kliniek in Bellville, Kaapstad, is spesifiek toegewy aan mense met beroepsgesondheidsprobleme. Dit is een dag per week oop en jy moet 'n afspraak maak.
Dit is noodsaaklik dat jy vir die verpleegkundige moet sê waaraan jy in jou huidige en vorige werkplekke blootgestel is. Dit kan insluit: geraas, stof, asbes, gas, dampe en vibrerende masjinerie, sowel as abnormale stres.
Na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering, kan jy verwys word na Groote Schuur Hospitaal se kliniek vir beroepsgesondheid en beroepsiektes. Werknemers kan ook verwys word na die Groote Schuur se werksrehabilitasie- en assesseringsentrum waar hulle geassesseer en gerehabiliteer sal word tot die punt waar hulle in staat sal wees om terug te keer werk toe. Indien nie, sal 'n span professionele gesondheidswerkers, met inbegrip van fisioterapeute en arbeidsterapeute, aanbeveel dat die kliënt herontplooi word of weens ongesteldheid afgekeur word vir werk.
Die werkgewer en die professionele gesondheidswerker wat jou behandel, moet ingevolge die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, Wet 130 van 1993, vorms invul. Daar is 28 kategorieë beroepsiektes wat deur die Vergoedingskommissaris erken word. Indien jy die gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID-boekie, 'n verwysingsbrief (indien verlang) en enige medisyne wat jy neem, saam. As jy na 'n hospitaal verwys word, sal jy gevra word om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11514.6256.2010-03-24.af.txt</fn>
Die staat verskaf tand- en mondheelkundige dienste aan die publiek wat daarop gemik is om mondgesondheid te bevorder, tandbederf te voorkom en enige ander probleme te behandel.
Watter tandheelkundige dienste word aangebied?
Wie ontvang gesubsidieerde tandheelkundige dienste?
Op die mees basiese vlak van gesondheidsorg (primêregesondheidklinieke) kan drie fasette van die tandheelkundige gesondheidsdiens / mondgesondheidsdiens onderskei word: bevordering, voorkoming en behandeling. In sommige gebiede in die provinsie (bv. Mosselbaai) word een basiese diens by die plaaslike hospitaal aangebied.
Op kliniekvlak bevorder gesondheidswerkers mondgesondheid deur mense op te voed oor hoe om hulle monde, tandvleis en tande gesond te hou, en deur mense te wys hoe om tandbederf en ander probleme rakende mondhigiëne te voorkom.
Die basiese behandelingsdienste wat beskikbaar is, is mondondersoeke, X-straalondersoeke, skraap en poleer van tande om plaak te verwyder en tandvleissiektes te voorkom, vulsels en noodverligting van pyn en ontsteking, waarby tandekstraksie ingesluit word. Krone en brûe is soms beskikbaar, maar geniet lae prioriteit.
n Pasiënt kan by 'n kliniek vir ernstige tandvleissiekte (periodontitis) behandel word. Indien daar egter mondpatologie is - letsels of sere in die sagte mondweefsel wat dikwels deur oormatige rook, drankgebruik of deur MIV-infeksie veroorsaak word - en daar 'n risiko vir kanker bestaan, sal die pasiënt na 'n tersiêre hospitaal verwys word.
Mense wat MIV-positief is en dié wat vigs het, ly dikwels aan orale sproei, of mondsproei. Dit is oop sere en letsels in die mond. Diflucan, 'n middel vir die behandeling van orale sproei, is gratis by primêregesondheidsorgklinieke beskikbaar.
Pasiënte kan by 'n primêregesondheidkliniek plaaslike verdowing vir die behandeling van tandheelkundige en mondprobleme ontvang. Indien algemene narkose benodig word, sal die tandarts die pasiënt by die plaaslike hospitaal op die teaterlys plaas en die prosedure by die hospitaal uitvoer. Die Hoopstraatkliniek in Kaapstad is die enigste kliniek waar algemene narkose beskikbaar is.
Frakture van die bokaak (dikwels as gevolg van huishoudelike geweld of motorongelukke) word na sekondêre of tersiêre hospitale verwys. Eenvoudige onderkaakfrakture kan by die primêregesondheidfasiliteit gehanteer word. Ingewikkelder gevalle sal na die sekondêre of tersiêre hospitale verwys word.
Die Provinsiale Regering subsidieer 'n tandheelkundige diens vir armlastige volwassenes, diegene wat ouderdomspensioene ontvang en diegene wat geïnstitusionaliseer is. Daar is wel 'n bedrag betaalbaar om laboratoriumkoste te dek.
Mense met ortodontiese probleme kan by primêregesondheidfasiliteite gesien word, maar sal na die tandheelkunde-fakulteite by die Universiteit van die Wes-Kaap en Tygerberg-hospitaal verwys word. Kinders wat draadjies aan hulle tande aangebring of verwyder moet hê, sal ook na hierdie tandheelkunde-fakulteite verwys word.
In stedelike klinieke bestaan die mondgesondheidspan uit 'n tandarts, 'n tandheelkundige assistent en 'n mondhigiënis. Plattelandse gebiede word deur 'n tandheelkundige span met mobiele toerusting besoek. Die toerusting kan as 'n nooddiens opgestel word, gewoonlik by skole.
Die program vir bevordering en voorkoming sluit besoeke in deur gesondheidswerkers aan sommige crèches en sommige laerskole. Inligting oor tand- en mondgesondheid word ook aan swanger vroue as deel van die voorgeboortediens gegee.
Laerskoolkinders word opgevoed oor die belang daarvan om die opbou van plaak te voorkom en oor hoe om dit deur die korrekte borsel en vlos van tande te verwyder. Tandeborsels en tandepasta word voorsien. Hulle ontvang ook 'n mondspoelmiddel wat fluoried bevat, as deel van die Fluoriedaanvullingsprogram. Fluoried maak tande sterker en help om tandbederf te voorkom. Kinders word opgevoed oor voeding en die belang van gesonde eetgewoontes om die opbou van plaak en tandbederf te voorkom.
Kaapstad is die enigste stad wat watervoorrade fluorideer ingevolge die regulasies van die Wet op Gesondheid (Wet 63 van 1977). Die Minister van Gesondheid en die Minister van Waterwese en Bosbou het hierdie regulasies gesamentlik goedgekeur.
Die diens is by alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentra beskikbaar. Pasiënte met ingewikkelde probleme word na sekondêre of tersiêre hospitale vir verdere ondersoeke en behandeling verwys. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is 'n koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11515.6338.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Omgewingsgesondheidsdiens oudit (moniteer en evalueer), koördineer en ondersteun omgewingsgesondheidsdienste in die provinsie.
Die formulering van provinsiale omgewingsgesondheidsbeleid, -riglyne, -norme en -standaarde.
Die versekering dat koöperatiewe regering in samewerking met die toepaslike nasionale en provinsiale departemente en ander belanghebbendes plaasvind.
Ondersoek na en verslagdoening oor alle ministeriële (nasionale en provinsiale) navrae.
Fasilitering en koördinering van die reaksie van omgewingsgesondheid ten opsigte van rampbeheer.
Fasilitering en voorsiening van provinsiale insette oor omgewingsgesondheid ten opsigte van nuwe ontwikkelings en grondbenutting.
Beheer oor en fasilitering van provinsiale en nasionale voedselveiligheidsprogramme, asook die ondersoek van voorvalle van voedselvergiftiging.
Ouditering van wetlike nakoming van bestralingsfasiliteite en bestraalde kommoditeite namens die Nasionale Departement van Gesondheid.
Bestuur van gemeenskapsdiens van OGP's in die provinsie saam met die provinsiale koördineerder vir Gemeenskapsdienste.
Beheer oor die invoer, vervaardiging en verkope van gevaarlike stowwe (lisensiëring) en fasilitering van die ondersoek na vergiftiging deur plaagdoders, en landbou- en veemedisyne.
Fasilitering en koördinering van die omgewingsgesondheidsoptrede ten opsigte van die voorkoms van oordraagbare siektes.
Ouditering van omgewingsgesondheidstoestande by alle regeringsinstellings Parlement, hospitale, instellings van Korrektiewe Dienste, polisiestasies, ens.
Nadere besonderhede kan verkry word van die volgende provinsiale gesondheidsbeamptes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11516.6461.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Daar is in die algemeen 'n tekort aan hulptoestelle regoor die Wes-Kaap. Dienste is in die reël afhanklik van donasies vir tweedehandse items en die aankoop van nuwe toerusting.
Om 'n rolstoel of 'n oop karretjie (stootwaentjie) - in die geval van kinders - te bekom, moet u na die naaste primêre gesondheidsorgsentrum gaan wat hierdie diens aanbied. U sal deur 'n arbeidsterapeut, fisioterapeut of suster vir ortopediese nasorg geassesseer word en 'n besluit rakende die mees gepaste hulptoestel, indien nodig, sal gemaak word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. Indien u 'n hulptoestel nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien.
n Rolstoel, waarop die pasiënt lewensgebruik het, kos omtrent R395. Die oop karretjie kos R250 en moet aan die staat terugbesorg word wanneer dit nie meer gebruik word nie. Die oop karretjie sal herverkoop word, maar teen 'n laer koste. Alle hulptoestelle kan in maandelikse paaiemente afbetaal word. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11516.6463.2010-03-24.af.txt</fn>
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Ortotiese toestelle word gebruik om die funksionele beweeglikheid van 'n gestremde persoon te optimeer, bv. skoeninsetsels en enkel-voet-ortose wat gebruik word om die enkel na 'n beroerte te stabiliseer. Hierteenoor vervang prostetiese toestelle 'n liggaamsdeel na die verlies van 'n ledemaat, óf by geboorte óf as gevolg van 'n ongeluk. Die sentrum is verantwoordelik vir die lewering van ortotiese en prostetiese dienste aan al vier die Wes-Kaapse streke, met die uitsondering van die Suid-Kaap/Karoo wat hierdie diens aan 'n private diensverskaffer uitgekontrakteer het.
U moet deur 'n ortopediese chirurg, ortopediese suster, fisioterapeut óf 'n arbeidsterapeut na die Pinelands sentrum verwys word. Personeel verbonde aan die sentrum bied een keer elke drie maande uitreikdienste by satellietklinieke in die onderskeie streke aan.
Ysterbeenstutte is beskikbaar vir mense met polio, neurologiese afwykings, beroerte of lae spiertonus.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. U moet na die Pinelands sentrum verwys word.
Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11516.6465.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word. Volwassenes en kinders wat later probleme met hulle spraak en gehoor ontwikkel, sal hul primêregesondheidsorgkliniek moet besoek waar die omvang van hul gebrek bepaal sal word.
Kinders kan verwys word na 'n spraakterapeut en/of oudioloog by gespesialiseerde klinieke wat in 'n beperkte mate beskikbaar is in die Boland/Overberg streek en in die Weskus/Wynland streek. 'n Diens wat slegs vir binnepasiënte is, is beskikbaar in die Kaapse Metropool by die Booth Gedenkhospitaal en die Brooklyn Borshospitaal. Daar is geen dienste in die Suid-Kaap/Karoo nie.
Diegene wat die kliniek/sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Indien u 'n hulptoestel soos 'n gehoorapparaat nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien. Bring u ID en, in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart.
Dienste op primêregesondheidsvlak is gratis. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos gehoorapparate in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11517.6473.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Inligting rakende die onderskeie voorbehoedmetodes word verskaf om individue te help om 'n ingeligte keuse te maak in ooreenstemming met hulle persoonlike geskiedenis en fisiese ondersoek. Indien 'n seksueel oordraagbare infeksie (SOI) bespeur word, sal dit met medikasie by die kliniek behandel word of 'n brief van verwysing na 'n gespesialiseerde kliniek kan uitgereik word.
Wanneer 'n voorbehoedmetode gekies is, word die kliënt tydens opvolgbesoeke aan die kliniek vir moontlike newe-effekte gemoniteer.
Enige meisie of vrou kan besluit of sy 'n voorbehoedmiddel wil gebruik. Sy het nie die toestemming van haar metgesel of ouers nodig nie. Baie klinieke beskik vandag oor 'n toegewyde jeugdiens sodat jong mense inligting oor gesinsbeplanning in 'n gemaklike omgewing kan verkry.
Mondelikse voorbehoedmiddels vir vroue: Pille kom in pakkies van 28 en moet een keer per dag op dieselfde tyd geneem word. Daar is twee hooftipes pille: Gekombineerde Mondelikse Voorbehoedmiddels en voorbehoedmiddels wat slegs progestoroon bevat. Hulle is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word. Hierdie vorm van geboortebeperking voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie.
Intra-uteriene apparaat (IUA): 'n IUA is 'n klein apparaat wat deur 'n spesiaal opgeleide gesondheidswerker in die vrou se uterus (baarmoeder) geplaas word. 'n IUA kan swangerskap vir ten minste vyf jaar voorkom. Dit voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Indien 'n vrou of haar metgesel veelvoudige seksmaats het, moet die IUA nie die eerste keuse wees nie tensy kondome ook gebruik word om beskerming teen SOI/MIV-oordrag te verleen.
Daar word van vroue verwag om ses weke nadat die IUA ingesit is 'n opvolgondersoek by die kliniek te ondergaan. Dit is ook raadsaam om elke jaar vir 'n roetine-ondersoek te gaan. Die IUA is beskikbaar by sommige klinieke, maar kan ook by apteke gekoop word.
Noodvoorbehoedmiddels: Hierdie metode kan deur vroue gebruik word om swangerskap te voorkom omdat hulle onbeskermde seks gehad het, verkrag is, of vermoed dat die voorbehoedmiddel wat hulle tydens seksuele omgang gebruik het, nie behoorlik gewerk het nie. Noodvoorbehoedpille kan 72 uur (drie dae) na onbeskermde seks gebruik word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom, maar hoe gouer die pille geneem word, hoe meer doeltreffend is hul werking. Pille is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word.
n IUA kan ook vyf dae na onbeskermde seks ingesit word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom. Indien dit te laat is om hierdie noodvoorbehoedmetodes te gebruik, en 'n ongewenste swangerskap word vermoed, is die beëindiging van swangerskap (BVS) as laaste uitweg beskikbaar. BVS is wettig in Suid-Afrika.
Kondome: Vroulike en manlike kondome is die enigste enkele metode wat dubbele beskerming teen sowel ongewenste swangerskappe as seksueel oordraagbare infeksies, insluitend MIV/vigs, bied. Manlike kondome is gratis beskikbaar by klinieke en sommige openbare plekke. Kondome word ook goedkoop by die meeste apteke en winkels verkoop. Vroulike kondome is gratis beskikbaar by 'n paar aangewese klinieke en is te koop by sommige apteke.
Sterilisasie: Dit is 'n permanente voorbehoedmetode vir beide vroue en mans. Enige persoon van 18 jaar of ouer wat in staat is om toestemming te verleen, mag op sy of haar versoek gesteriliseer word. Dié prosedure behoort deur berading voorafgegaan te word. Dit is 'n kort en eenvoudige operasie wat nie 'n mens se sekslewe beïnvloed nie, behalwe dat 'n mens gemoedsrus oor ongewenste swangerskappe het. 'n Bespreking vir sterilisasie kan by die plaaslike kliniek gemaak word. Berading word voorsien en 'n versoekvorm sal onderteken moet word. Die operasie is gratis by sommige gemeenskapgesondheidsentrums en hospitale op elke vlak (primêr, sekondêr en tersiêr) beskikbaar. Die dokter wat die operasie uitvoer, sal die pasiënt vra om 'n toestemmingsvorm te onderteken.
Die operasie vir vroue staan bekend as 'n buisafbinding. Die Fallopius-buise wat die eiers vanaf die eierstokke na die uterus (baarmoeder) dra, word gebind of geblokkeer. Daar word verhoed dat die eiers deur die sperm bevrug word en swangerskap word voorkom.
Die prosedure vir mans staan bekend as 'n vasektomie, wat gewoonlik uitgevoer word terwyl die man by sy bewussyn is deur óf plaaslike verdowing óf algemene narkose te gebruik. Een of twee baie klein openinkies word in die vel naby die testes gemaak. Die vas deferens (spermbuis) wat die sperm vanaf elke testis dra, word gesny of gebind. Die operasie is nie onmiddellik doeltreffend nie en dit is nodig om 'n ander voorbehoedmetode vir drie maande na die operasie te gebruik, of vir die volgende 15-20 maal wat die man seks het. 'n Bevestigende toets (spermtelling) is nodig om te verseker dat die sperm nie langer in die buise teenwoordig is nie.
Sterilisasie voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Soos in die geval van alle voorbehoedmetodes, is daar 'n geringe risiko dat die prosedure kan misluk.
Geestesgestremde persone kan ooreenkomstig die Wet op Sterilisasie, 1998 (Wet No. 44 van 1998) gesteriliseer word. Die ouer, voog, kurator of eggenoot/eggenote van 'n persoon wat nie in staat is om weens 'n geestesgestremdheid in te stem nie, kan versoek dat die persoon gesteriliseer word. Aansoek moet gedoen word en na die toepaslike hospitaal gestuur word. 'n Afspraak sal gemaak word vir 'n paneel bestaande uit drie geestesgesondheidskundiges om die kliënt, wat deur die aansoeker vergesel moet word, se toestand te bepaal. Na gelang van omstandighede sal die paneel besluit of daar met die sterilisasie voortgegaan moet word of nie.
Vereniging vir Vrywillige Sterilisasie van SA: tel.
Hierdie diens behoort by die meeste klinieke beskikbaar te wees. Indien die metode waarin u belangstel, nie beskikbaar is nie, vra om na 'n gesondheidsfasiliteit verwys te word wat wel die metode aanbied. Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u verwysingsbrief (indien van toepassing), enige medikasie wat u gebruik, en u kliniek- of hospitaalkaart indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis en so ook is verdere verwysings. Ambulansdienste is gratis vir kliënte wat sterilisasie ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11517.6515.2010-03-24.af.txt</fn>
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Servikale kanker is een van die kankers wat die beste voorkom kan word. Alle vroue behoort ten minste elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af, 'n Pap-smeer te laat neem. Dit beteken, op die ouderdomme van 30, 40 en 50 jaar.
Die toetsingsprogram word toegespits op die opsporing en behandeling van die vroeë tekens van kanker van die serviks, wat bekend staan as die "baarmoedermond". Die toetsing behels die neem van 'n servikale smeer, wat 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek is, om vas te stel of die serviks gesond is. Enkele selle word versigtig van die serviks afgevee en na die laboratorium gestuur om getoets te word.
Die vroeë opsporing van abnormale selle beteken dat verdere ondersoeke gedoen en behandeling gegee kan word indien dit nodig is. Die ontwikkeling van kanker word sodoende voorkom.
Soms is die uitslae onduidelik en is dit nodig om 'n smeer te herhaal. Vroue wat getoets is, moet na die kliniek teruggaan om die laboratoriumuitslae te kry.
Onthou, die kliënt is geregtig daarop om vooraf te versoek dat die prosedure verduidelik word.
Servikale kanker kan voorkom word deur meer as een seksmaat te vermy, kondome te gebruik om die verspreiding van die menslike papilloomvirus (wat gekoppel is aan servikale kanker) te voorkom, die eerste seksuele omgang uit te stel tot 'n later ouderdom, en om nie sigarette te rook nie.
Gaan na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek. As die uitslag van 'n Pap-smeer abnormaal is, sal 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief vir verdere toetsing en behandeling by 'n hospitaal op sekondêre of tersiêre vlak gegee word. Die kliënt sal dan vir opvolgbesoeke na die kliniek terugverwys word. As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
n Vrou kan drie gratis Pap-smeertoetsings gedurende haar lewe kry, een elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11517.6517.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of dit nie-kwaadaardig (nie-kankeragtig) of kwaadaardig (kankeragtig) is, berading, en behandeling, indien nodig.
Opvoeding in selfondersoek van die borste word in klinieke gegee. 'n Verwysing na die klinieke vir buitepasiënte by streeks- en tersiêre hospitale waar volledige borskankerdienste verkry kan word, is nodig. As jy vir die eerste keer 'n kliniek of hospitaal besoek, sal daar van jou verwag word om 'n vorm in te vul en 'n kliëntelêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart, indien jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het, en die verwysingsbrief van die kliniek as jy verwys word na 'n borskankerkliniek by 'n hospitaal.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis vir mense wat nie 'n lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, mag daar kostes wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Hospitale sal jou vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11517.6524.2010-03-24.af.txt</fn>
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel oordraagbare infeksies (SOI's), insluitende MIV/vigs, te voorkom. Mans en vroue behoort hul lewensmaats te raadpleeg oor die keuse van voorbehoeding en hulle moet oor 'n gemeenskaplik aanvaarbare metode van voorbehoeding onderhandel, asook oor wie die primêre gebruiker moet wees. 'n Vasektomie is byvoorbeeld 'n baie geringe prosedure vir 'n man om te ondergaan.
In die lig van wye beriggewing oor jong mans wat sterf as gevolg van onveilige besnydenis, kan jong mans gratis mediese ondersoeke by primêregesondheidsorgklinieke ontvang om seker te maak dat hulle goeie gesondheid geniet voordat hulle na tradisionele inisiëringskole gaan. Veilige, higiëniese besnydenisse kan by primêregesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word. Die prosedure kan op pasgebore seuntjies by onderskeie gesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word.
Jy behoort na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek te gaan. Besoekers wat vir die eerste keer na primêregesondheidsorgfasiliteite of hospitale gaan, moet 'n vorm invul en 'n lêer sal vir hulle oopgemaak word. Bring jou ID saam en kliniek- of hospitaalkaart indien jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis vir mense wat nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan daar kostes wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11517.93225.2010-03-24.af.txt</fn>
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na seks. Nood-voorbehoeding bekerm NIE teen MIV en vigs nie.
As jy inligting nodig het oor hoe om swangerskap te verhoed na onbeskermde seks, kan jy in verbind tree met die Nood-voorbehoedingsblitslyn by 0800 2 46 4 32 of besoek www.not-2-late.co.za. Die blitslyn kan jou die name en nommers gee van gesondheidslui in jou gebied wat nood-voorbehoeding aan jou kan verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11518.6529.2010-03-24.af.txt</fn>
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene SOS'e is gonorree, trigomoniase, Chlamydial-infeksie en sifilis. Genitale vratte word deur die menslike papilloomvirus veroorsaak en sommige subtipes hiervan is vir die meeste gevalle van servikale kanker verantwoordelik.
Die meeste SOS'e kan behandel en genees word. Verworwe immuniteitsgebreksindroom (vigs) en die seksueel oordraagbare virus - Menslike Immuniteitsgebrekvirus (MIV) - wat vigs veroorsaak, kan egter nie genees word nie. MIV kan deur seksuele kontak, deur bloed en deur 'n swanger vrou aan haar kind gedurende swangerskap, geboorte, of borsvoeding oorgedra word. Alhoewel MIV nie genees kan word nie, kan die nagevolge daarvan soms vir 'n tydperk gestuit word.
Dit is belangrik om te onthou dat ander SOS'e soos sifilis en vaginale sproei 'n persoon se kanse om MIV te kry of dit aan ander oor te dra, verhoog. Dit is 'n goeie rede vir mense met SOS'e om dadelik behandeling te kry en indien moontlik getoets te word vir MIV en berading te ontvang. Dit kan by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums gedoen word.
Die Direktoraat vir MIV/vigs het 'n SOS-loodsprogram met 'n paar algemene praktisyns (AP's) in die Provinsie begin. Die program maak berading, diagnose en behandeling van SOS'e in 'n alternatiewe omgewing as 'n primêregesondheidsorgfasiliteit beskikbaar. Die AP sal 'n kliniese ondersoek en behandeling vir SOS'e verskaf indien nodig. Die kliënt sal konsultasiegelde moet betaal, maar die medikasie sal gratis verskaf word. Vind by jou plaaslike primêregesondheidsorgfasiliteit uit waar jy een van hierdie AP's kan vind.
BELANGRIK: Jy kan gewoonlik nie merk dat 'n persoon 'n SOS het nie; mense met SOS'e, insluitend MIV-positief, lyk gewoonlik nie siek nie. Dit kan van drie tot tien jaar neem voordat 'n persoon met MIV simptome toon.
Alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentrums kan vir SOS'e toets en dit behandel. Indien nodig, kan persone verwys word na hospitale (sekondêre of tersiêre vlak) vir verdere toetsing en behandeling. Persone wat vir die eerste keer die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou vra vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11520.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer. Wat is TB?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11523.73721.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n eiendom koop, moet jy die transportakte op jou naam oorgedra kry. Dié akte is die bewys dat jy die eienaar van die eiendom is. Jy sal die dienste van 'n aktebesorger nodig hê om jou te help om die Transportakte op jou naam te kry.
Jy sal eers die eienaar van die eiendom word nadat die Registrateur van Akte die oordrag onderteken het.
n Afskrif van die transportakte word in die Aktekantoor gehou. Enigeen kan by die Aktekantoor nagaan wie die eienaar van 'n eiendom is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11524.5277.2010-03-24.af.txt</fn>
Die nasionale Departemente van Grondsake en Behuising verskaf toelaes en subsidies vir die aankoop en ontwikkeling van grond en huise. 'n Enkele huishouding kan net subsidies van tot R16 000 kry. Dit is nie 'n lening nie en hoef nie terugbetaal te word nie.
As jy op 'n stuk grond woon en dit wil koop of toestemming wil kry om permanent daar te bly, kan jy om dié toelaes aansoek doen. Dit kan ook gebruik word om huise te bou en waterpype, sanitasie, paaie en heinings aan te lê.
n Suid-Afrikaanse burger wees ouer as 18 wees afhanklikes hê of saam met nog 'n volwassene woon in 'n huishouding woon waarvan die inkomste minder as R1 500 per maand is.
As huishoudings saam aansoek wil doen, kan hulle. Die gemiddelde inkomste vir elke huishouding moet minder as R1 500 per maand wees.
mense wat grond deur die grondrestitusieprogram kry mense wat tydens Apartheid grond verloor het maar nie deur die Wet op Grondrestitusie gedek word nie.
Dié toelae kan gebruik word om beplanners en ander professionele mense te huur om 'n vestiging te beplan. Dit kan dienste dek soos regsgelde, grondgebruikbeplanning en infrastruktuurbeplanning.
Die toelae word uitgewerk as 'n gedeelte van die R16 000 waarop elke huishouding op 'n nedersetting geregtig is. Die bedrag wat aan die professionele mense betaal word, word van elke huishouding se R16 000 afgetrek.
n gemeenskapverteenwoordiger kies wat namens die groep aansoek doen met jou naaste kantoor van die Departement van Grondsake in verbinding tree en 'n registrasie van behoefte-vorm invul.
Dié toelae help plaaslike owerhede om gemeenskaplike grond aan te koop wat die gemeenskap kan gebruik om hulle diere op te laat wei en gemeenskaplik oeste te plant. Lede van die gemeenskap kan hulle na die plaaslike regering wend en vra dat 'n "meent" geskep word. Hulle kan ook met die Departement van Grondsake in die provinsie in verbinding tree.
moet bydra tot die koste van die grond hulle finansiële rekords aan die Departement van Grondsake moet toon n onderneming moet gee dat die grond beskikbaar gestel sal word vir die armste inwoners om te huur n lys van gemeenskapslede moet verskaf wat die grond gaan gebruik n plan van die gemeenskap moet voorlê waarin uiteengesit word hoe die grond gebruik sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11530.17660.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u inligting by Binnelandse Sake soek, kan u die Binnelandse Sake-blitslyn by 0800 60 11 90 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11530.17666.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11530.17690.2010-03-24.af.txt</fn>
na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Mense wat nie burgers is nie, moet toestemming kry om Suid-Afrika binne te kom. Indien hulle wil aanbly, moet hulle ook 'n permit kry om hier te woon.
Burgerskap kan verkry of verloor word. En mense wat eers burgers was, kan hulle burgerskap hervat.
met dubbele burgerskap.
Vir nadere besonderhede oor hierdie dienste, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Immigration Act, 13 of 2002 (Wet) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11531.17710.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat u na die land reis.
besoekerspermit - vir mense wat Suid-Afrika besoek diplomatieke permit - vir diplomate studiepermit - vir mense wat in Suid-Afrika wil studeer verdragpermit - tydelike verblyfpermitte vir mense wat in Suid-Afrika moet wees ooreenkomstig 'n internasionale verdrag sakepermit - vir mense wat in 'n besigheid in Suid-Afrika wil belê of inkoop bemanningspermit - vir die bemanning van skepe permit vir mediese behandeling - 'n driemaande- permit vir mense wat mediese behandeling in Suid-Afrika ondergaan familiepermit - vir mense met familie in Suid-Afrika permit vir afgetrede persone -vir mense met 'n vaste aftree-inkomste van hulle land van oorsprong uitruilpermit - vir mense wat deelneem aan kulturele, ekonomiese of maatskaplike uitruilprogramme.
U word nie toegelaat om op 'n werkpermit te studeer nie, en omgekeerd.
U kan nie die land binnekom voordat die geldige permit aan u paspoort geheg is nie, tensy u alreeds 'n permit het en u dit na 'n ander een verander.
Permitaansoeke word deur die Immigrasiewet van 2002 gereël.
Die Departement keur aansoeke om werkpermitte goed op grond daarvan of 'n Suid-Afrikaner beskikbaar is om die pos waarvoor aansoek gedoen word, te vul of nie. Indien wel, is dit onwaarskynlik dat die werkpermitaansoek suksesvol sal wees.
Die Departement keur werkpermitaansoeke vir sleutelpersoneel (vir byvoorbeeld 'n Hoof Uitvoerende Beampte) van buitelandse maatskappye wat in Suid-Afrika belê, geredelik goed.
Die Immigrasiewet het 'n kwotastelsel vir werkpermitte ingestel.
U moet 'n aansoek indien op vorm BI-159 via die Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordiger in die land waar u gewoonlik woonagtig is of die land waarvan u 'n paspoort hou.
U kan ook aansoek doen deur middel van 'n Suid-Afrikaanse prokureur of agent wat volmag namens u het.
n definitiewe werksaanbod en n brief van die voornemende werkgewer wat die volgende meld: die datum waarop die pos beskikbaar geword het, hoe dit geadverteer is en waarom dit nodig is om 'n nie-Suid-Afrikaner aan te stel.
Die bedrag betaalbaar vir elke werkspermitaansoek is ongeveer US$186 (Amerikaanse dollar) en die proses duur gewoonlik agt tot twaalf weke. Aansoeke vir sleutelpersoneel duur egter ongeveer twee weke.
Sodra u aansoek verwerk is, word die uitslag aan die SA verteenwoordigers in die land waar u aansoek gedoen het, gefaks.
U moet eers aansoek doen om toelating by die hoëronderwysinstelling wat u wil bywoon. Wanneer u 'n brief van voorlopige aanvaarding ontvang, kan u om 'n studiepermit aansoek doen.
U moet na die SA Missie gaan om aansoek te doen om die permit. U moet aansoekvorm B1-159 invul.
Die voorgeskrewe bedrag.
n Voorlopige brief van aanvaarding van die hoëronderwysinstelling.
Bewys dat u u onderrig- en akkomommodasiegeld kan betaal en uself kan onderhou.
n Kontantdeposito of bankgewaarborgde tjek gelykstaande aan die koste van 'n retoervlug.
n Geskrewe onderneming dat u sal terugkeer na u land van verblyf of oorsprong wanneer u studies afgehandel is.
n Doktersverslag of -brief van u dokter wat meld dat u goeie algemene gesondheid geniet.
Indien u aansoek suksesvol is, sal u 'n meervoudigeterugkeervisum ontvang.
Dit kan tot agt weke neem om 'n aansoek te verwerk. U kan Suid-Afrika nie binnekom voordat hierdie permit ontvang is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11532.17757.2010-03-24.af.txt</fn>
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
n Huwelik wat sonder die vereiste toestemming gesluit is, kan ongeldig verklaar word. Dit beteken dat die Hooggeregshof dit nietig kan verklaar.
Die ouers of voog kan by die Hooggeregshof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
binne ses weke nadat daar van die huwelik te wete gekom is.
Die minderjarige mag te eniger tyd voordat hy/sy 21 word, of binne drie maande nadat hy/sy 21 geword het, by die hof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
Waar albei ouers lewe en nie een van die ouers die minderjarige se alleenvoog is nie, moet beide ouers skriftelik op vorm BI-32 tot die huwelik instem.
Indien die minderjarige 'n kind is wat buite die huwelik gebore is, word slegs die moeder se toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien een ouer as die minderjarige se alleenvoog aangewys is, word slegs daardie ouer se skriftelike toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien die minderjarige in die sorg van 'n wettige voog is, is slegs die voog se skriftelike toestemming (BI-32) nodig.
Indien 'n ouer wie se toestemming wettig vereis word, nie opgespoor kan word om vergunning te verleen nie, of die ouer handelingsonbevoeg is om vergunning te verleen, kan'n kommissaris van kinderwelsyn toestemming tot die huwelik verleen.
Sou 'n minderjarige se ouers, en/of 'n kommissaris van kinderwelsyn weier om toestemming te verleen, kan die minderjarige by 'n regter van die Hooggeregshof aansoek doen om vergunning. Die regter sal nie toestemming verleen tensy daar voldoende bewyse is dat die huwelik in die belang van die kind is nie en dat vergunning onredelik geweier is.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 moet, op dieselfde wyse as in die geval van minderjariges, die skriftelike toestemming van hulle ouers verkry om in die huwelik te tree. Hulle moet ook die toestemming van die Minister van Binnelandse Sake verkry.
U kan ook by die Minister aansoek doen om 'n huwelik wat reeds sonder die verlangde toestemming voltrek is, te kondoneer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11532.17759.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u in die huwelik tree, sal 'n huweliksertifikaat gratis aan u uitgereik word.
die gelde betaal.
n Verkorte sertifikaat sal uitgereik word op dieselfde dag as waarop daarvoor aansoek gedoen is. 'n Aansoek om 'n volledige sertifikaat neem tussen ses en agt weke om te verwerk.
R7 vir 'n verkorte sertifikaat, R40 vir 'n volledige sertifikaat.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11532.17761.2010-03-24.af.txt</fn>
Getroude paartjies kan hul huwelike deur egskeiding ontbind. Dit beëindig die huwelik en geskeide partye kan weer wettig trou.
Die egskeidingsproses sal daarvan afhang of die huwelik 'n burgerlike huwelike of 'n gebruiklike huwelik is. Burgerlike huwelike word ontbind in ooreenstemming met die reëls en prosedures vervat in die Egskeidingswet. Huwelike wat kragtens die Afrika Gewoontereg aangegaan word, word in ooreenstemming met die burgerlike reg ontbind, maar sommige van die gevolge word deur gebruike en tradisie bepaal. Moslem en Hindoe huwelike word kragtens die plegtighede en rituele van die geloof ontbind.
Voordat die hof 'n egskeidingsbevel sal uitreik, moet daar besluit word wie na die kinders gaan omsien. Die ouers kan 'n reëling tref of die hof kan besluit.
Die belangrikste oorweging wanneer daar besluit word oor watter ouer toesig en beheer moet verkry, is die beste belang van die kinders.
Die Gesinsadvokaat by die hof kan help om te bepaal watter ouer die beste in staat is om na die kinders om te sien en kan, indien nodig, die kinders in die hof verteenwoordig.
Indien die egskeiding uitgerek is, byvoorbeeld wanneer die partye nie ooreen kan stem nie, kan 'n tussentydse versorgingsbevel uitgereik word waarin uiteengesit word wie na die kinders sal omsien onderwyl die egskeiding afgehandel word.
In Afrika, Hindoe en Moslem gebruiklike huwelike kry die vrou gewoonlik beheer en toesig oor die kinders. Ooreenkomstig Afrika gewoontereg bly die vader gewoonlik die kinders se natuurlike voog. Kinders wat uit Hindoe en Moslem huwelike gebore is, word as buite-egtelik beskou en gevolglik is die moeder ook die natuurlike voog. In alle gevalle het die vader steeds 'n plig om die kinders te onderhou.
Die ouer wat nie toesig en beheer kry nie, sal gewoonlik nog hulle kinders wil sien. Dit is dus nodig dat daar ooreengekom moet word wanneer, waar en hoe hierdie ouer toegang tot die kinders kan kry.
As dit nie in die beste belang van die kinders is dat die ander ouer toegangsregte het nie, kan die hof toegang beperk.
Wanneer 'n paartjie skei, is die een party dikwels in 'n beter finansiële posisie as die ander. Die persoon wat toesig en beheer oor die kinders verkry, sal ook uitgawes hê wat die ander ouer nie het nie. Die hof sal 'n onderhoudsbevel uitreik wat vereis dat onderhoud vir die kinders en, na gelang van omstandighede, vir die ander party betaal moet word.
Onderhoud vir die kinders word aan die ouer betaal wat toesig en beheer gekry het (maar dit is belangrik om te onthou dat hierdie reg die kind s'n en nie die ouer s'n is nie). Alle ouers het 'n plig om hul kinders te onderhou, insluitend kinders wat buite-egtelik is.
Indien daar probleme met die onderhoud is nadat die egskeiding deur is, kan hierdie probleme na die Onderhoudsbeampte by die landdroshof geneem word.
Of die een party vir die onderhoud of ondersteuning van die ander party aanspreeklik gaan wees, sal van die omstandighede afhang. Indien die partye nie ooreen kan kom oor hoeveel betaal moet word nie, sal die hof besluit.
Omdat Hindoe en Moslem huwelike nie ten volle as wettige huwelike erken word nie, het die vrou geen regstatus om onderhoud na die egskeiding te eis nie.
Hoe die gesinseiendom verdeel gaan word, sal afhang van watter eiendomstelsel die paartjie aangeneem het toe hulle in die huwelik getree het. Dit sal gewoonlik in die huweliksvoorwaarde-ooreenkoms uiteengesit word en, as daar geen voorhuwelikse kontrak is nie, sal dit deur die wet bepaal word.
Die verstekregstandpunt is dat burgerlike huwelike binne gemeenskap van goedere met aanwas is. Dit beteken dat alles wat u besit, gedeel word met die insluiting van eiendom en skuld. Aanwas beteken dat alles wat u verdien of gekoop het nadat u getroud is, ook deel word van die gesamentlike boedel.
Indien u sou skei, word die gedeelde eiendom gelyk tussen u verdeel. Enige skuld word ook gedeel.
buite gemeenskap van goedere met aanwas.
Indien die huwelik buite gemeenskap van goedere sonder aanwas is, hou elke persoon sy/haar eie eiendom van voor die huwelik en hou wat hulle ook al gedurende die huwelik verdien of bekom het.
Indien die huwelik buite gemeenskap van goedere met aanwas is, hou elke persoon sy/haar eiendom van voor die huwelik, maar alles wat gedurende die huwelik bymekaargemaak is, word gedeel. Sommige goed soos erflatings of geskenke word nie ingesluit nie.
Die verstekeiendomstelsel het vir verskillende mense op verskillende tye verander. Die wette wat gegeld het toe u getroud is, sal bepaal watter eiendomstelsel op u huwelik van toepassing is.
n Burgerlike huwelik moet deur 'n hof ontbind word.
U kan slegs 'n egskeiding bekom indien u aan die hof kan bewys dat die huwelik "onherroeplik verbrokkel" het of dat een van die gades sielsiek of voortdurend bewusteloos is.
Onherroeplike verbrokkeling beteken dat die paartjie nie langer saam kan leef nie en dat daar geen redelike kans is dat hulle hul geskille sal kan bylê nie.
Die paartjie 'n ruk lank nie saam gebly het nie.
Die paartjie mekaar nie langer lief het nie.
U kan 'n egskeiding verkry indien u maat vir minstens twee jaar in 'n inrigting vir sielsiekes is en dokters van mening is dat hy/sy nooit gaan herstel nie.
U kan 'n egskeiding kry indien u maat vir minstens ses maande nie by sy/haar bewussyn is nie en dokters van mening is dat hy/sy nooit gaan herstel nie.
Indien u en u maat 'n skikkingsooreenkoms kan bereik voordat die dagvaarding uitgereik word, sal dit die proses baie vinniger en makliker maak. Indien u 'n ooreenkoms bereik, moet u dit op skrif stel en onderteken. Die toestemmingsakte moet dan by die dagvaarding vir 'n egskeiding aangeheg word.
n Verhoordatum sal bepaal word. Ten tye van hierdie verhoor sal die regter vrae vra om die inligting in die dagvaarding te bevestig. Wanneer alles afgehandel is, sal 'n egskeidingsbevel toegestaan word.
Indien u die Gesinshof in stede van 'n Hooggeregshof gebruik, mag u egskeiding vinniger en goedkoper afgehandel word.
Gebruiklike huwelike stem ooreen met burgerlike huwelike in soverre 'n hof 'n egskeidingsbevel moet uitreik en die egskeiding slegs toegestaan sal word indien daar gronde vir 'n egskeiding is (dit wil sê onherroeplike verbrokkeling, sielsiekte of volgehoue bewusteloosheid).
Die partye kan oor die bepalings van die egskeiding besluit en die regter sal dan die toepaslike bevele ten opsigte van beheer en toesig en onderhoud uitreik. Indien die hof oor hierdie aangeleenthede moet besluit, sal dit enige reëlings in ag neem wat kragtens gewoontereg gemaak is.
Daar kan van die vrou se familie verwag word om die hele of 'n deel of van die lobola aan die man se familie terug te gee, tensy die man in die openbaar sy vrou sonder hoegenaamd enige rede verwerp het.
Indien 'n man en 'n vrou deur 'n imam in die Moslem geloof of 'n priester in die Hindoe geloof in die huwelik bevestig is, is hulle kragtens die burgerlike reg nie getroud nie. Hulle kan dan skei sonder om na 'n hof te gaan, maar hulle moet die reëls van hulle geloof nakom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11532.83353.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Die diens is beskikbaar gestel om te help om voorvalle waar Sud-Afrikaners onwetend met buitelanders getroud is te voorkom en bloot te lê. Die buitelandse gades gebruik die huwelik om verblyf- en werkpermitte in Suid-Afrika te kry. Teen 18 Augustus 2004 het die Veldtog reeds 200 vals huwelike in Suid-Afrika aan die lig gebring.
Die Departrment het onderneem om verblyfpermitte, werkpermitte en die burgerskap van mense wat voordeel uit vals huwelike getrek het, nietig te verklaar.
As jy 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy jou huwelikstatus nagaan deur op die Departement van Binnelandse Sake se webblad aan te teken en jou ID-nommer in te vul. Jy kan ook jou status by jou plaaslike Binnelandse Sake-kantoor nagaan of in kantoortyd (07:15 - 15:45) die tolvry nommer 0800 10 1994 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11533.17467.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11536.11536.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer 'n mens te sterwe kom, word sy boedel verdeel tussen sy familielede of die mense wat hy wil laat erf.
Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet die familie dit by die Registrateur van Geboortes en Sterfgevalle aanmeld. Dit moet gedoen word sodra die familie 'n doodsertifikaat van die dokter ontvang.
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11536.17419.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer 'n mens te sterwe kom, word sy boedel verdeel tussen sy familielede of die mense wat hy wil laat erf.
Die boedel bestaan uit 'n mens se persoonlike eiendom en besittings, asook enige geld or ander bates wat hy besit.
Op wie u eiendom oorgaan, hang daarvan af of u 'n geldige testament gehad het of nie. As u 'n geldige testament het, word die eiendom verdeel volgens u wense. As u sonder 'n testament te sterwe kom (sogenaamd intestaat), word u eiendom verdeel onder u onmiddellike familielede ooreenkomstig die intestate erfreg.
As u ouer as 16 is, kan u 'n testament opstel waarin u bepaal na wie u wil hê u eiendom moet gaan na u dood. Om geldig te wees moet u testament op die regte manier opgestel wees, en u moet verstandelik bevoeg wees ten tye van die opstel van die testament. Dit beteken dat u in staat moet wees om te verstaan watter gevolge die opstel van 'n testament inhou, dat u gemoedstoestand redelik moet wees en dat u moet kan onthou wat u besit.
dat u elke bladsy van die testament geparafeer het en die laaste bladsy in die teenwoordigheid van die getuies onderteken het, en dat die getuies die testament geparafeer en onderteken het.
n eksekuteur aanwys, en u eiendom verdeel.
n Eksekuteur is die persoon wat seker sal maak dat u eiendom verdeel word ooreenkomstig u wense soos bepaal in u testament. Die eksekuteur betaal ook u uitstaande skuld. Indien u nie 'n eksekuteur aanwys nie, sal die hof iemand aanwys - gewoonlik 'n familielid - om as eksekuteur op te tree.
U kan 'n prokureur vra om u te help met die opstel van 'n testament, of u kan 'n maklik invulbare vormtestament by 'n skryfbehoeftewinkel koop.
As u nie 'n geldige testament het wanneer u te sterwe kom nie, word u eiendom verdeel volgens regsreëls.
dat die eiendom verdeel word tussen ander familielede as daar geen eggenoot of kinders is nie, en dat as daar geen bloedverwante is nie, die eiendom na die staat gaan.
Onder die tradisionele reg is daar verskillende reëls wat geld, maar dit het 'n situasie tot gevolg wat totaal onregverdig teenoor die vrou is.
Breedvoeriger inligting oor testamente en bestorwe boedels is beskikbaar by die Departement van Justisie se webtuiste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11575.17446.2010-03-24.af.txt</fn>
Alvorens 'n wettige aanneming kan plaasvind, moet die biologiese ouers instem tot die aanneming. Beide die moeder en die vader moet die instemmingsvorm onderteken.
Indien die ouers nie getroud is nie, moet die moeder eers die biologiese vader se instemming kry indien sy die kind wil laat aanneem. Sy hoef dit egter net te doen as die swangerskap nie die gevolg van geweld was nie, en as die vader skriftelik erken dat hy die vader is en sy identiteit en adres beskikbaar stel.
Wanneer jy 'n kind laat aanneem, word alle regte en verpligtinge tussen die kind en sy natuurlike ouers beëindig. 'n Aanneming is geheel en al finaal wanneer die aannemingsbevel gefinaliseer word, wat 60 dae nadat die kind sy intrek by die aanneemfamilie geneem het, gebeur.
Om 'n kind te laat aanneem is 'n moeilike ding om te doen en aannemingsagentskappe sal ondersteuningsdienste verleen om jou by te staan. Sodanige dienste kan berading en selfs huisvesting insluit.
Om nadere besonderhede te verkry, tree in verbinding met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling of met 'n aannemingsagentskap in jou gebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.11575.17461.2010-03-24.af.txt</fn>
As 'n aangenome kind, kan jy met 'n soektog na jou biologiese ouers begin indien jy 18 jaar oud is. Indien jy tussen 18 en 21 is, sal jy jou aanneemouers se skriftelike toestemming nodig hê. Indien jy ouer as 21 is, kan jy die soektog sonder jou aanneemouers se toestemming onderneem.
Voordat jy met die soektog kan begin, sal jy berading deur 'n maatskaplike werker ontvang.
Aannemingsrekords word vir 70 jaar gehou en is die eerste bron van inligting. Die rekords word by die Registrateur van Aannemings in Pretoria gehou.
Die Registrateur kan na goeddunke spesifieke inligting rakende 'n aanneming aan enige persoon verskaf. Maar die identiteit van die betrokkenes kan nie bekend gemaak word nie. Mediese inligting kan, byvoorbeeld, aan 'n geneesheer beskikbaar gestel word.
Biologiese ouers kan slegs toegang tot die aannemingsrekords verkry indien die aanneemouers en die kind hul skriftelike toestemming verleen. Indien hulle weier, kan die biologiese ouers hul besonderhede in die lêer laat sodat hulle gekontak kan word indien die aanneemouers of kind van besluit verander.
Om nadere besonderhede, skakel die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11575.17463.2010-03-24.af.txt</fn>
Albei ouers het 'n wetlike verpligting om hul kinders te onderhou.
Een ouer kan by die Onderhoudshof aansoek doen dat die ander ouer onderhoud vir hul kinders moet betaal. 'n Moeder sal gewoonlik aansoek doen om 'n bevel teen die vader.
As die kinders nie by die moeder of die vader bly nie, kan die persoon wat vir hulle sorg, aansoek doen om onderhoud van die ouers. Indien 'n kind byvoorbeeld by die grootouers bly, kan die grootouers aansoek doen om onderhoud van die vader en moeder van die kind te kry.
Sodra 'n hofbevel uitgereik is wat 'n ouer opdrag gee om onderhoud vir 'n kind te betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Daar is spesiale Onderhoudshowe by elke Landdroshof. Onderhoudsbeamptes werk in hierdie howe en help mense wat om onderhoud wil aansoek doen. Hulle hanteer ook aansoeke om meer of minder onderhoud.
Dit is 'n lang en ingewikkelde proses en dit kan heelwat tyd in beslag neem.
Gaan na die onderhoudsbeampte by die Onderhoudshof in jou omgewing om aansoek te doen om die hofbevel.
Die onderhoudsbeampte sal 'n dagvaarding aan die vader stuur om hom te versoek om op 'n sekere datum na die onderhoudskantoor te gaan.
Op die spesifieke datum moet jy en die vader na die kantoor gaan om te bepaal hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal.
Die onderhoudsbeampte sal jou help om uit te werk waarvoor jy alles elke maand moet betaal, hoeveel geld jy verdien en hoeveel geld die vader verdien.
Indien die vader sê dat hy nie die kind se vader is nie, moet jy die hof versoek om te beveel dat 'n vaderskapstoets gedoen moet word.
Indien julle ooreenkom hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal, sal die onderhoudsbeampte julle albei 'n dokument, naamlik 'n bevel van die hof, laat onderteken. Hierin word gesê dat die vader die ooreengekome bedrag geld elke week of elke maand moet betaal.
Indien julle nie op 'n bedrag ooreenkom nie, of indien die vader nie op daardie dag na die kantoor gaan nie, sal die beampte vir jou sê dat jou saak na die Onderhoudshof verwys word. Die hof stuur 'n kennisgewing aan jou en aan die vader waarin julle albei opdrag kry om op 'n sekere datum in die Onderhoudshof te verskyn.
Die landdros sal na albei ouers se stories luister. Hulle sal die moeder en die vader vra om aan te toon hoeveel hulle verdien en hoeveel hulle elke maand betaal vir goed soos huur, elektrisiteit en kos.
Die landdros besluit dan hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal. Die landdros sal hierdie bedrag skriftelik 'n bevel van die hof maak.
Die vader moet die bedrag onderhoud elke week of maand aan die onderhoudskantoor betaal. Die moeder moet die geld by die onderhoudskantoor gaan haal. Die vader kan ook sy onderhoud in die moeder se bankrekening inbetaal sodat die moeder nie die geld by die kantoor hoef te gaan haal nie.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11575.17469.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle aannemings moet in die geboorteregister van die kind aangeteken word indien dit so deur die aanneemouers versoek word.
Om dit te doen, moet jy 'n skriftelike versoek, vergesel van 'n gewaarmerkte afskrif van die aannemingsbevel, aan enige plaaslike kantoor van Binnelandse Sake rig. Indien die aannemingsbevel die verandering van die kind se van na dié van die aanneemouers magtig, sal dit gratis gedoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11583.47522.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting staan Nie-Winsgewende Organisasies (NWO's) by in terme van befondsing, terwyl die nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verseker dat alle NWO's geregistreer is.
n Nie-winsgewende organisasie kan by die Direktoraat vir Nie-winsgewende Organisasies in die Nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer. 'n Nie-winsgewende organisasie kan 'n trust, 'n maatskappy of enige ander vereniging van mense wees wat 'n openbare eerder as 'n private doel het en wat nie vir 'n wins bedryf word nie. Nie-winsgewend beteken dat die organisasie se eiendom of inkomste nie aan die ampsdraers uitbetaal word nie, tensy as 'n betaling vir werk wat gedoen is of dienste wat gelewer is.
Enige ander vrywillige organisasie wat nie-winsgewend is.
Daar is reeds 'n aantal nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap geregistreer. Die registrasie van 'n nie-winsgewende organisasie is vrywillig, nie verpligtend nie. Registrasie verleen 'n mate van wetlikheid aan nie-winsgewende organisasies, en aansoeke om befondsing, by die regering of ander befondsingsinstansies, sal waarskynlik meer suksesvol wees wanneer die organisasie as 'n nie-winsgewende organisasie geregistreer is.
Registrasie plaas egter verpligtinge op nie-winsgewende organisasies. Hulle moet byvoorbeeld jaarverslae en finansiële verslae by die Direktoraat indien en hulle moet aan 'n praktykkode voldoen.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting verskaf subsidies en programbefondsing vir nie-winsgewende organisasies wat ontwikkelingsgrigte welsynsdienste lewer. Enige nie-winsgewende organisasie kan aansoek doen om hierdie befondsing. 'n Nie-winsgewende organisasie sal meer waarskynlik suksesvol wees met 'n aansoek indien die dienste daarvan in lyn is met die Departement se Ontwikkelingsgerigte Maatskaplike Welsynsbeleid.
Dit kos niks om as nie-winsgewende organisasie te registreer nie. Slegs nie-winsgewende organisasies wat 'n grondwet of een of ander stigtingsdokument het, kan geregistreer word. Die Nasionale Departement het 'n modelgrondwet opgestel.
Om as 'n nie-winsgewende organisasie te registreer, moet 'n aansoekvorm en twee afskrifte van jou nie-winsgewende organisasie se stigtingsdokument (grondwet, trustakte, of akte van oprigting en statute) ingedien word.
Dit sal ongeveer twee maande neem om jou aansoek om registrasie te verwerk. Na ontvangs van die aansoek sal 'n ontvangserkenning egter aan jou gestuur word. 'n Registrasiesertifikaat sal volg indien die aansoek suksesvol is. Dit is moontlik om appèl aan te teken indien jou aansoek nie slaag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11586.72713.2010-03-24.af.txt</fn>
Bedrog kos jou geld. Sien dit raak, Meld dit aan, Sit dit stop! Bedrog en korrupsie in die maatskaplike welsynstelsel kos die regering tans elke jaar sowat R1, 5-duisend-miljoen. Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling het 'n teen-korrupsie inisiatief van stapel gestuur om bedrog in die welsynstelsel teen te werk.
Jy kan die tolvrye nasionale maatskaplike welsynsbedrogblitslyn skakel by 0800 203 293. Die inbelsentrumoperateurs is van Maandag tot Vrydag tussen 7:30vm en 4nm beskikbaar. As jy nie jou naam wil gee nie, kan jy iets anoniem aanmeld.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11587.11083.2010-03-24.af.txt</fn>
Deur die Toerismeondernemingsprogram (TOP) en in samewerking met Suid-Afrikaanse Toerisme is die Departement van Omgewingsake en Toerisme besig om 'n databasis vir swart ondernemings op te stel. Die databasis sal sorg dat hierdie besighede bemark word, dat die nodige vermoëboutussentrede plaasvind en dat hulle verkrygingsgeleenthede van die regering kry.TOP sal ook verantwoordelikheid aanvaar vir gehalteversekering op die produkte van voorheen benadeelde persone deur die fasilitering van gradering deur die Toerismegraderingsraad (TGCSA) op 'n gedeeldekostebasis tussen TOP, TGCSA en die onderneming self. Sodra gehalteversekering van die databasis afgehandel is, sal gegradeerde ondernemings voordeel trek deur eerste op SA Toerisme se webwerf te verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11588.11094.2010-03-24.af.txt</fn>
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte.
Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, herberge ("lodges") en chalets.
Toeroperateurs wat alleenlik toeriste bedien.
Besighede met 'n kabelspoor of privaatspoor, sweefspoor, watervervoermiddele op damme, mere en ander.
n Belastingvrye kontanttoekenning vir twee jaar gegrond op die koste van die belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Addisionele kontanttoekenning vir die derde jaar aan ondernemings op voorwaarde dat die verhouding van menslikehulpbronvergoeding, uitgedruk in bedryfskoste, 'n minimum van 30% beloop.
n Maksimum aansporing van R3 050 000 per jaar vir ondernemings met 'n belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Inligtingsbrosjure en aansoekvorm is beskikbaar by die Departement van Handel en Nywerheid en moet aan hulle vir evaluering voorgelê word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11588.11109.2010-03-24.af.txt</fn>
Die armoedeverligtingprogram is deur die regering ingestel om armoede in Suid-Afrika te verlig. Befondsing is aan die Tak Toerisme in die Departement van Omgewingsake en Toerisme toegewys om projekte wat op toerisme betrekking het te ondersteun.
Slegs projekte wat gemeenskapgebaseerd is en nie individueel besit word nie, kan voordeel trek uit die fonds. Slegs gemeenskaptrusts of artikel 21-maatskappye met voldoende gemeenskaps-verteenwoordiging sal vir befondsing oorweeg word.
Volle besonderhede van die fondskeuringskriteria en aansoek- en evalueringprosedures verskyn in die handleiding, Steunprogramme vir Toerisme-ondernemings, uitgegee deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme en die Departement van Handel en Nywerheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11588.6806.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye by te staan om hul toerismeprodukte in die buiteland met behulp van brosjures, handleidings, multimedia-aanbiedings, rekenaar-gebaseerde bemarkingsinligting of enige ander internasionale bemarkingsmateriaal te bemark. Vergoeding word betaal vir die ontwerp, opstel, produksie, drukwerk, herdruk en verspreiding van materiaal om die produkte internasionaal te bemark.
Bystand sal ook verleen word met materiaal wat spesifiek vir die bemarking van toerismeprodukte in die buiteland geproduseer is.
Vir nadere besonderhede oor die skema, asook kwalifikasievereistes, verwys na die Riglyne oor die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11588.6812.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye aan te moedig en te help om hul produkte aan die buitelandse mark bekend te stel deur deel te neem aan erkende buitelandse tentoonstellings wat geskik geag word vir bevordering van Suid-Afrika se toerismehandel. Die skema verleen ook bystand aan opkomende maatskappye om aan die Durban Indaba deel te neem.
Vir ander tentoonstellings, moet aansoekers 'n gedetailleerde profiel van die tentoonstelling wat hulle wil bywoon, verskaf.
Vir meer besonderhede in verband met die skema, asook vereistes vir deelname, verwys na die Riglyne in verband met die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11594.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
n geldige en aanvaarbare paspoort / reisdokument vir die tydperk wat jy beplan om in die land te bly n geldige visum, indien dit vereis word voldoende fondse n retoer-/deurgangskaartjie n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
R425,00 of US$47 of e43 visumgeld betaal, indien van toepassing (kyk lys van lande onderhewig aan visumgeld), en kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of e43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11594.20964.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Toeristepaspoorte word aan Suid-Afrikaanse burgers ouer as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en n bedrag van R165 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir tien jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan kinders jonger as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R125 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse amptenare uitgereik wat vir amptelike doeleindes reis.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
twee paspoortfoto's indien, en jou vingerafdrukke laat neem.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie dokument kan aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik word wat dringend moet reis en waar daar nie genoeg tyd is om 'n aansoek om 'n paspoort te verwerk nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R76 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die sertifikaat uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir vyf jaar geldig en kan slegs vir 'n enkele reis gebruik word.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik wat weens 'n geldige rede dringend moet reis en nie kan wag tot hul werklike paspoorte uitgereik is nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R96 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die tydelike paspoort uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir 12 maande geldig.
Let asseblief daarop dat 'n bedrag van R12 betaalbaar is indien vingerafdrukke per faks gestuur moet word in gevalle waar dringende verifikasie vereis word.
Hierdie dokument word uitgereik aan mense wat 'n permanente verblyfpermit vir Suid-Afrika het en nie reisdokumente van hul eie lande kan verkry nie, byvoorbeeld vlugtelinge en staatlose mense wat wettig in Suid-Afrika woonagtig is.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R120 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die tydelike reisdokument uit te reik.
Hierdie dokument is vir vyf jaar geldig.
Vir meer inligting, besoek die webwerf van die Departement van Binnelandse Sake of kontak die kantoor van Binnelandse Sake naaste aan jou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11594.21089.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeënt word teen die virus.
Wat is 'n Geelkoorssertifikaat?
Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting?
Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie?
WAT IS 'n GEELKOORSSERTIFIKAAT?
Geelkoors is 'n virus wat deur die Aedes-muskiet oorgedra word en in sowat 25% van die gevalle tot die dood van die pasiënt lei. Daar is geen spesifieke behandeling daarteen nie, maar inenting is baie effektief.
Internasionale reg vereis dat reisigers wat lande binnegaan waar geelkoors endemies is, inentings teen geelkoors moet ontvang. Nadat jy ingeënt is, sal 'n Geelkoorssertifikaat aan jou uitgereik word.
Hierdie sertifikaat word eers tien dae na inenting geldig en is vir tien jaar geldig.
Indien jy ses dae voordat jy Suid-Afrika wil besoek in 'n geelkoorsstreek gereis het, sal jy jou Geelkoorssertifikaat moet toon as jy die land binnekom.
Swanger vroue, babas jonger as 'n jaar en mense wat allergies vir die entstof en vir eiers is, hoef nie ingeënt te word nie. Jy sal egter steeds 'n sertifikaat van die inentingsentrum moet toon wat aandui dat jy vrygestel is.
vir ses dae op eie onkoste vir waarneming gestuur word, of op jou eie onkoste teen geelkoors ingeënt word.
Indien daar geen Hawegesondheidsbeampte by die punt is waar jy die land binnekom nie, sal jy toegang tot Suid-Afrika geweier word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11598.93389.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
jou mobiliteit erg ingeperk word deur 'n voortdurende geestelike of fisiese toestand, of jou beweeglikheid tydelik maar erg beperk word.
Sekere plaaslike owerhede vereis dat die dokter 'n deel van die vorm moet invul, wat beteken dat die vorm vooraf afgehaal moet word. Tree asseblief in verbinding met jou plaaslike verkeersdepartement om vas te stel of jy 'n doktersbrief of 'n vorm nodig het.
As jy 'n parkeerskyfie vir gestremdes ontvang het, moet jy dit duidelik in jou voorruit vertoon.
Let asseblief daarop dat die parkeerskyfie vir gestremdes wat deur 'n plaaslike owerheid uitgereik is, nie noodwendig deur enige ander plaaslike owerheid erken sal word nie.
Die bedrag wat geëis word vir parkeerskyfies vir gestremdes verskil van munisipaliteit tot munisipaliteit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11602.1390.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Die Virtuele Asemtoetser is beskikbaar op die Departement van Vervoer se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11602.21955.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Padongelukfonds?
Wie kan van die Fonds eis?
Waarvoor kan u geld kry?
Wat is nalatigheid?
Hoeveel geld kan u eis?
Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk?
Hoe eis 'n mens van die Fonds?
Waar dien 'n mens 'n eis in?
As iemand in 'n motorongeluk beseer of gedood is as gevolg van die nalatigheid van 'n bestuurder wat in die ongeluk betrokke was, kan so iemand of sy/haar naasbestaandes vergoeding van die Padongelukfonds eis. Dit beteken selfs al het die bestuurder van die motor nie versekering nie, kan u geld kry om u te help om vir u mediese uitgawes te betaal en om te vergoed vir die tyd dat u nie kan werk nie.
Die Padongelukfonds is 'n openbare entiteit wat ingestel is om vergoeding te betaal aan mense wat in padongelukke beseer word of vir die afhanklikes van mense wat in padongelukke gedood is as gevolg van die nalatige bestuur van 'n motorvoertuig in Suid-Afrika. Die Fonds kry sy/haar geld uit 'n brandstofheffing wat by die prys van petrol en diesel ingesluit is.
U kan eis as u in die ongeluk beseer is.
U afhanklikes kan eis as u in die ongeluk gedood is.
U kan eis as u as 'n bestuurder, passasier of voetganger in die ongeluk betrokke was.
n Eis kan ingestel word slegs as die ongeluk deur iemand anders se nalatige bestuur veroorsaak is. U kan nie eis as u die ongeluk veroorsaak het nie. U kan ook nie eis as u die enigste persoon en voertuig is wat in die ongeluk betrokke was nie, byvoorbeeld as u in 'n paal vasgery het.
As u die bestuurder in die ongeluk was, maar nie die eienaar van die motor is nie en die ongeluk veroorsaak is deur die eienaar van die motor se nalatigheid (byvoorbeeld as hy/sy nie die remme reggemaak het nie) en u beseer is, kan u van die Fonds eis.
mediese uitgawes begrafniskoste vergoeding vir pyn, lyding en verminking verlore inkomste verlies van onderhoud - as die broodwinner in die gesin sterf in 'n ongeluk wat deur iemand anders veroorsaak is, kan die afhanklikes van die broodwinner eis vir verlies van onderhoud.
As u gedeeltelik verantwoordelik was vir die ongeluk, kan u steeds eis, maar u sal net 'n deel van die skadevergoeding ontvang. Byvoorbeeld, as u 50% verantwoordelik was, sal u net 50% van die skadevergoeding kry. As u 25% verantwoordelik was, sal u 75% van die skadevergoeding kry.
U kan nie eis vir skade aan u voertuig of eiendom nie. Om geld hiervoor te kry, moet u die bestuurder van die voertuig wat die ongeluk veroorsaak het, dagvaar. As hy/sy versekering het, sal sy/haar versekering jou betaal; indien nie, sal hy/sy self jou moet betaal.
Net ongelukke wat deur iemand anders se nalatigheid veroorsaak is, kan aanleiding gee tot eise teen die Fonds. U moet dus bewys dat iemand anders nalatig was. U doen dit deur te bewys dat die bestuurder nie sy/haar voertuig bestuur het op 'n wyse waarop 'n redelike bestuurder in die omstandighede sou bestuur nie.
As u nie in die voertuig was wat die ongeluk veroorsaak het nie, is daar geen perk op die skadevergoeding wat u uit die Padongelukfonds kan eis nie.
As u of u broodwinner 'n passasier was in die motor wat die ongeluk veroorsaak het, kan u nie vir meer as altesaam R25 000 eis nie. U kan slegs geld terugeis wat u bestee het of gaan bestee as gevolg van die ongeluk, byvoorbeeld hospitaal- en doktersrekeninge wat u betaal het.
As u of u broodwinner 'n betalende passasier was of as u as gevolg van werk in die motor was, kan u net R25 000 eis, maar u kan die nalatige bestuurder dagvaar vir enige groter bedrag. U kan egter nie u werkgewer dagvaar nie.
HOE LANK NEEM DIT OM 'n EIS TE VERWERK?
Eise teen die fonds is 'n ingewikkelde proses en die Fonds het baie eise om te hanteer, met die gevolg dat dit lank kan duur voordat u geld uitbetaal word. Die Fonds het 120 dae om die aangeleentheid te ondersoek nadat die eis ingedien is, voordat die finale verrigtinge kan voortgaan.
HOE EIS 'n MENS VAN DIE FONDS?
U kan self van die Fonds eis of u kan 'n prokureur kry om namens u te eis, maar u sal vir sy/haar dienste moet betaal. Daar is inligtingskantore by alle kantore van die Fonds wat u kosteloos kan help.
U moet die eis instel binne drie jaar na die datum van die ongeluk, as u weet wie die ongeluk veroorsaak het. As u nie weet wie die bestuurder of eienaar is van die motor wat die ongeluk veroorsaak het nie, moet u binne twee jaar eis.
U dien die eis in deur die Eisvorm (Vorm 1) in te vul. Elke toepaslike paragraaf moet ingevul word. Die dokter wat u onmiddellik na die ongeluk behandel het, moet die medieseverslagafdeling van die vorm invul. U moet ook die vorm onderteken.
n Mediese verslag.
Indien iemand in die ongeluk gedood is, 'n rekord van die geregtelike doodsondersoek.
n Klagstaat van die polisie.
Alle rekeninge, kwitansies en bewysstukke om mediese en hospitaalkoste te bewys.
n Brief van die dokter om te sê hoeveel u in die toekoms vir mediese koste sal betaal as gevolg van die ongeluk.
n Skets van die ongelukstoneel.
Die naam van die polisiestasie waar die ongeluk aangemeld is, die polisie se saaknommer en die polisieverslag.
n Brief van u werkgewer om te sê hoeveel geld u deur onbetaalde lone verloor het.
n Skriftelike toestemming vir die hospitaal wat aan die Fonds toestemming verleen om insae in u hospitaalrekords te kry.
n Beëdigde verklaring van die persoon wat die eis instel en van enige getuies.
WAAR DIEN 'n MENS 'n EIS IN?
U kan u eis indien by of meer inligting verkry van die Padongelukfonds se kantore in Kaapstad.
U kan die status van u eis aanlyn nagaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.11602.5100.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Arrive Alive-veldtog is in 2001 van stapel gestuur. Sedertdien het padsterftes gemiddeld met 7,4% afgeneem. Ten minste 270 lewens per jaar is gered sedert die aanvang van die veldtog. Dit behels 'n besparing van meer as R450 miljoen vir die ekonomie.
Die veldtog gebruik opvoedkundige materiaal en padongelukstatistieke om die publiek meer bewus te maak van die gevare van padongelukke.
U kan die nasionale Arrive Alive-inligtingsentrum skakel by 0800 005 619, of 'n faks stuur na 0800 111 301.
U kan ook die -webwerf besoek vir omvattende inligting oor padveiligheid.
Inlgiting oor padveiligheid kan ook van die provinsiale Departement van Gemeenskapsveiligheid verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.16234.128948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan.
Die prospektus gee 'n volledige lys van alle kort kursusse wat aangebied word en 'n kursusskedule gee besonderhede oor die maandelikse kursusse.
Kursusse word net aangebied as 'n voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het, gewoonlik 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 studente. Kursusse kan op ander plekke as die Elsenburgkampus aangebied word indien nodig en as die toerusting beskikbaar is. Bykomende opvolgopleidingsessies op plase en op ander plekke kan gereël word teen voorgeskrewe tariewe.
Studiemateriaal is beskikbaar in Afrikaans en Engels of in die voorkeurtaal wat deur die deelnemer aangedui word. Aansoekers wat 'n ander taal versoek as dié wat met die kursus beskikbaar is, sal reëlings moet tref vir 'n tolk.
Kursusse voldoen aan SAKA-goedgekeurde eenheidstandaarde en deelnemers kan beoordeel (of ge-eksamineer) word volgens die toepaslike kriteria. Deelnemers kan besluit of hulle beoordeel wil word of nie. Deelnemers wat nie beoordeel word nie, of nie slaag nie, kry 'n Sertifikaat van Bywoning, terwyl suksesvol beoordeelde deelnemers 'n Sertifikaat van Bevoegdheid sal kry na die voltooiing van 'n kursus. Hulle kry ook krediete vir die eenheidstandaarde wat deur die kursus gedek word.
Kursusdeelnemers moet 'n registrasievorm invul.
Besprekings sluit 2 weke voor die aanvangsdatum van die kursus. Deelnemers kan die kursusgeld direk in die departement se bankrekening inbetaal of by die opleidingsentrum tydens registrasie.
Bevestiging van kursusbesprekings word gestuur aan deelnemers nadat die kursusgeld ontvang is. Deelnemers moet hulle ID-boekies by hulle hê met registrasie.
Die koste verskil afhangende van waar die kursus aangebied word.
Die tariewe sluit BTW in en geld sal nie terugbetaal word as bywoning gekanselleer word minder as 'n week voor die aanvangsdatum van die kursus nie. Lesingsmateriaal word verskaf.
Landbou-ekonomie / Landboubestuur sal later in 2006 aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.16234.6676.2010-03-24.af.txt</fn>
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Deel van die strategie is die heffing vir die ontwikkeling van vaardighede, wat 'n som geld is wat werkgewers aan die S.A. Inkomstediens moet betaal vir die ontwikkeling van vaardighede by hul werknemers.
Die heffings wat aan die SAID betaal word, word in 'n spesiale fonds gestort. Tagtig persent van die geld in hierdie fonds word onder die verskillende Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerhede (SOOO's) versprei, en die ander 20% word in die Nasionale Vaardigheidsfonds gestort. Die SOOO's betaal toekennings aan werkgewers wat 'n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling in diens neem. Die Nasionale Vaardigheidsfonds befonds projekte vir die ontwikkeling van vaardighede wat nie onder die beheer van die SOOO's val nie.
Werkgewers kan 50% of meer van die heffings terugkry wat hulle aan die SAID betaal het. Dit is geld wat van die SOOO of die Nasionale Vaardigheidsfonds afkomstig is, en gebruik word vir opleiding en vir die ontwikkeling van die vaardighede van hul eie werknemers.
Wie Moet die Heffing Betaal?
Hoeveel Moet Jy Bydra?
Hoe Betaal Jy?
Hoe Kan Jy 'n Toekenning vir die Ontwikkeling van Vaardighede Bekom?
jy jou werknemers by die SAID vir belastingdoeleindes (LBS) geregistreer het, en/of jy meer as R250 000 per jaar aan salarisse aan jou werknemers betaal (selfs al is hulle nie by die SAID vir LBS-doeleindes geregistreer nie).
Jy moet 1% bydra van die totale bedrag wat jy aan salarisse aan werknemers betaal het (met inbegrip van betaling vir oortyd, verlofbetaling, bonusse, kommissie en rondesombetalings).
Om te betaal, moet jy by die SAID registreer en elke maand die heffing betaal. Die SAID sal die korrekte vorm voorsien wat jy moet invul (VOH-opgawevorm). Die heffing moet aan die SAID betaal word nie later nie as sewe dae na die einde van elke maand.
Jy kan geld van die SOOO of van die Nasionale Vaardigheidsfonds terugkry om vir opleiding en vir die ontwikkeling van jou werknemers se vaardighede aan te wend.
al die reëls en regulasies van die Wet nakom.
Of jy kan direk met een van die nywerheidsopleidingsowerhede in verbinding tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.16834.17494.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid voorsien uitvoerige aanlyn-inligting vir potensiële beleggers in Suid-Afrika.
Waarom in Suid-Afrika belê?
Wesgro voorsien inligting aan mense wat belangstel om in die Wes-Kaap te belê.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.16834.17499.2010-03-24.af.txt</fn>
invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 (11) 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 (11) 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.16834.17502.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al nege provinsies.
Skakel 0861 843 384, of stuur 'n faks aan 012 428 7852/7853.
Skakel 0861 843 384, of faks 012 428 7852/7853.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.17519.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.17519.68196.2010-03-02.af.txt</fn>
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Jy sal eers moet uitvind watter tenders tans oop is, of geadverteer word.
Vir inligting oor nasionale regeringstenders, laai die weeklikse Tenderbulletin af. Dit bevat besonderhede van alle tenders, waaronder sluitingsdatums, wie gekontak moet word met vrae en waar aansoeke ingedien moet.
Wes-Kaapse Provinsiale Regeringstenders is beskikbaar op die tenderafdeling van die werf , wat elke week opgedateer word. Jy kan deur die insette soek deur of die kategorie te kies (bv. medies of rekenaartoerusting) of deur enige ander sleutelwoord wat jy kies.
Hoe om 'n tender in te dien.
Die Stad Kaapstad publiseer al hulle oop tenders op die Stad Kaapstad se webwerf.
Enigeen kan tenders indien vir regeringskontrakte - maar om 'n kontrak af te handel met die Provinsiale Regering of die Stad Kaapstad, sal jy jou moet laat registreer op die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis. Registrasie is gratis, en beide die provinsie en die stad gebruik dieselfde databasis, so jy sal jou net een keer hoef te laat registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.17519.68196.2010-03-24.af.txt</fn>
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Jy sal eers moet uitvind watter tenders tans oop is, of geadverteer word.
Vir inligting oor nasionale regeringstenders, laai die weeklikse Tenderbulletin af. Dit bevat besonderhede van alle tenders, waaronder sluitingsdatums, wie gekontak moet word met vrae en waar aansoeke ingedien moet.
Wes-Kaapse Provinsiale Regeringstenders is beskikbaar op die tenderafdeling van die werf , wat elke week opgedateer word. Jy kan deur die insette soek deur of die kategorie te kies (bv. medies of rekenaartoerusting) of deur enige ander sleutelwoord wat jy kies.
Hoe om 'n tender in te dien.
Die Stad Kaapstad publiseer al hulle oop tenders op die Stad Kaapstad se webwerf.
Enigeen kan tenders indien vir regeringskontrakte - maar om 'n kontrak af te handel met die Provinsiale Regering of die Stad Kaapstad, sal jy jou moet laat registreer op die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis. Registrasie is gratis, en beide die provinsie en die stad gebruik dieselfde databasis, so jy sal jou net een keer hoef te laat registreer.
Preferential Procurement Policy Framework Act No.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.17519.80795.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Die 2004-wenner was Isabelle Rorke, die stigter van Anamazing Workshop - 'n skeppende animasie en ontwerpmaatskappy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.27438.15000.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dataversameling kan volgens loopbaankategorie deursoek word en sluit inligting oor wie aansoek kan doen, sluitingsdatums vir aansoeke, kontakbesonderhede en voorwaardes, in.
Die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente (NFHS) bied lenings aan Suid-Afrikaanse studente wat by openbare universiteite of technikons wil studeer. Indien die student se akademiese prestasie goed genoeg is, kan tot soveel as 40% van die lening afgeskryf word.
U kan by die kantoor vir finansiële ondersteuning van 'n universiteit of technikon om steun van die NFHS aansoek doen.
In 2002-2003 sal die som van R500 miljoen na die skema oorgedra word, in 2003-2004 R470 miljoen, en in 2004-2005 R498 miljoen. Die bedrag wissel aangesien dit gedeeltelik afhanklik is van ander bronne van inkomste wat tot die beskikking van die skema is. Hierdie bronne sluit in donateursfondse wat ontvang is, geld wat op studielenings terugbetaal word, en rente op beleggings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.7296.21273.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Werkloosheidversekeringsfonds?
Hoe help die Fonds werknemers?
Hoeveel geld kan werkers eis?
Kan jy 'n verlenging kry as jy al jou voordele gebruik het?
Hierdie Fonds bied finansiële bystand op kort termyn aan werkers wat werkloos word of weens siekte, swangerskap of aannemingsverlof nie kan werk nie. Die Fonds help ook die afhanklikes van 'n bydraende werker wat gesterf het.
Alle werkers wat meer as 24 uur per maand werk (buiten staats-amptenare) moet tot die Werkloosheidversekeringsfonds bydra.
Werkers betaal elke maand 1% van hul salarisse. Hul werkgewers dra ook 1% by. Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om die werkers se bydraes van hul salarisse af te trek en saam met hul eie bydraes aan die Fonds te betaal.
Die werkgewer moet ook seker maak dat alle werknemers by die Fonds geregistreer is. As 'n werknemer geregistreer is, en al die bydraes betaal is, kan die werknemer van die Fonds eis. Werknemers het geen kaarte of ander bewyse nodig dat hulle tot die Fonds bygedra het nie.
Werknemers wat by die Werkloosheidversekeringsfonds (WVF) geregistreer is, en wat bydraes tot die Fonds betaal het, kan van die Fonds eis as hulle hul werk verloor, of nie kan werk nie.
werkloosheidvoordele siektevoordele kraamvoordele aannemingsvoordele doodsvoordele.
Jy kan werkloosheidvoordele eis as jy afgedank of uit diens gestel is, of as jou kontrak verval het. Jy kan nie eis as jy vrywillig uit jou pos bedank het nie.
Jy kan siektevoordele eis as jy twee weke lank weens siekte van jou werk afwesig is. Voordele word betaal vanaf die datum waarop jy ophou werk het.
Kraamvoordele kan geëis word as jy swanger is en kraamverlof neem. Jy kan kraamverlof te eniger tyd van vier weke voor die verwagte bevallingsdatum neem, en jy mag vir ses weke ná die bevalling nie werk nie.
Jy kan aannemingsvoordele eis as jy 'n kind van jonger as twee jaar oud wettig aanneem, en jy die werk verlaat om die kind te versorg. Net een van die aanneemouers kan om voordele aansoek doen.
Die vrou/man of minderjarige kind van iemand wat gesterf het, kan doodsvoordele eis as die oorledene bydraes tot die Fonds betaal het.
As jy vier jaar of langer tot die Fonds bygedra het, kan jy vir tot 238 dae eis. As jy vir 'n korter tydperk bygedra het, kan jy 1 dag eis vir elke 6 dae wat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
As jy kraamverlof neem, kan jy hoogstens 121 dae eis.
Die Fonds betaal 'n persentasie van die loon/salaris wat jy verdien het terwyl jy tot die Fonds bygedra het. Die hoogste bedrag wat betaal kan word, is 58% van wat jy per dag verdien het.
KAN JY 'n VERLENGING KRY AS JY AL JOU VOORDELE GEBRUIK HET?
As al jou voordele gebruik het en steeds werkloos of siek is, kan jy om 'n verlenging van die WVF-voordele aansoek doen.
As jy steeds werkloos is, moet jy vorm UF139 invul, met 'n lys van al die plekke waar jy werk probeer kry het. Jy moet diT lys by die Departement van Arbeid indien.
As jy nog siek is, moet jy vorm UF140 invul. Jou dokter moet die mediese sertifikaat invul wat deel van diT aansoekvorm uitmaak.
As die Departement van Arbeid dink daar is goeie redes waarom jy nog voordele moet kry, sal hulle die aansoek goedkeur, maar dit gebeur nie dikwels nie.
dat jy van die WVF-voordele afhanklik is vir noodsaaklikhede soos huurgeld, kos en water, en dat jy langer as vier jaar tot die Fonds bygedra het.
As jy van die Fonds wil eis, moet jy na jou naaste Abeidsentrum gaan. Jy sal daar gevra word om die werkloosheidregister te teken. Jy sal hoor wanneer jy weer moet terugkom om die register te teken. Jy sal die register elke vier weke moet teken om te bewys dat jy die WVF-voordele steeds moet eis.
Jy moet dan na die kantoor toe teruggaan en die register op die regte datum teken. As jy siek is, moet jy 'n doktersertifikaat na die arbeidsentrum toe terugneem.
Jy sal 'n wit kaart kry wat die WVF-beampte elke keer sal teken wanneer jy die register teken.
As alles in orde is, behoort jy agt weke ná registrasie geld van die Fonds te begin kry. Die geld sal dan elke vier weke betaal word, totdat al die voordele opgebruik is.
As jy jou geld nie binne agt weke kry nie, moet jy die Arbeidsentrum bel en hulle vra om vas te stel waarom daar 'n vertraging is. Onthou om jou naam te noem en jou ID-nommer byderhand te hê.
Elke keer as jy geld kry, sal jy 'n strokie kry sodat jy kan sien hoeveel jy al gekry het, en hoeveel jy nog kan kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van registrasie as 'n werksoeker n volledig ingevulde registrasievorm.
vir werk beskikbaar te wees - as jy werk aangebied word, moet jy bereid wees om te werk, en na verskillende maatskappye te gaan om werk te vra. Jy sal 'n vorm kry wat onderteken moet word om te wys dat jy werk gesoek het, maar dat geen werk beskikbaar was nie.
Jy moet jou werkloosheidvoordele by die Arbeidsentrum gaan haal op die datum waarop die geld volgens hulle daar sal wees. Jy moet die geld self gaan haal, en jy moet jou wit kaart en ID-boek by jou hê.
Om siektevoordele te eis, moet jy by jou naaste Abeidsentrum gaan registreer. As jy te siek is om self na die kantoor toe te gaan, kan 'n vriend of gesinslid die vorm by die kantoor kry en na jou toe bring sodat jy kan dit onderteken. Die ondertekende vorm moet dan na die Arbeidsentrum teruggeneem word.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy in die tydperk van jou siekte van jou werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Jy moet ook 'n mediese sertifikaat (Vorm UF86) van jou dokter inlewer. Jy moet sorg dat jou dokter die betrokke afdeling van Vorm UF86 invul. Gee dit dan vir die WVF-beampte by die Arbeidsentrum. Die Departement van Arbeid sal die aansoek oorweeg en Vorm UF87 aan jou pos. Jy moet hierdie vorm invul, en jou dokter moet dit onderteken. Jy moet hierdie vorm dan ook aan die eisebeampte gee.
Voordele sal aan jou betaal word vir die tyd dat die dokter jou van die werk vrygestel het, maar nie vir die eerste 2 weke van die werk af nie. Jy sal ook net betaal word vir die tyd dat jy nie normale lone van jou werkgewer gekry het nie.
Siektevoordele sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Onthou, jy kan nie siektevoordele eis as jou siekte deur jou eie wangedrag veroorsaak is, of as jy behandeling onredelik weier, of versuim om jou dokter se voorskrifte te volg nie.
As jy jou werk verloor het, Tn te siek is om te werk, moet jy die eisebeampte hiervan inlig, want jy kan miskien ook werkloosheidvoordele eis vir die tydperk wat nie deur die siektevoordele gedek word nie.
Om kraamvoordele te eis, moet jy by die Arbeidskantoor registreer en 'n mediese sertifikaat op die korrekte vorm van jou dokter kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens kraamverlof van die werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Wanneer jy registreer, sal jy Vorm UF92 kry. Jou dokter moet hierdie vorm invul. Jy moet hierdie vorm dan aan die WVF-eisebeampte by die Arbeidskantoor gee.
Die eis sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Om vir voordele aansoek te doen nadat die baba gebore is, moet jy Vorm UF95 invul met die hulp van die dokter wat die baba verlos het.
As jy ook werkloos is, moet jy die eisebeampte hiervan inlig.
As jy aannemingsvoordele wil eis, moet jy by 'n eisebeampte by jou naaste Arbeidsentrum registreer.
n dienssertifikaat deur jou werkgewer uitgereik die aannemingsbevel bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens jou aannemingsverlof van jou werkgewer gekry het n kopie van jou aangenome kind se geboortesertifikaat.
Jy moet vir die voordele aansoek doen binne ses maande nadat die aannemingsbevel uitgereik is.
Aannemingsvoordele word per tjek deur die pos betaal. Daar sal 'n vorm saam met die betaling wees. Hierdie vorm moet ingevul en na die eisebeampte by die arbeidsentrum teruggestuur word.
Die man of vrou van die oorlede werker, asook enige minderjarige kinders van die werker, kan doodsvoordele van die WVF eis.
Jy moet binne ses maande ná die dood van die werker om hierdie voordele aansoek doen.
As jy die oorlede werker se man of vrou is, moet jy na die Arbeidsentrum toe gaan en Vorm UF126 invul.
n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat n gesertifiseerde afskrif van jou huweliksertifikaat n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede.
As jy die kind van die oorlede werker is, kan jy eis deur Vorm UF127 in te vul en dit by die Arbeidsentrum in te dien.
n kopie van jou identiteitsdokument kopieë van die oorledene se laaste ses salarisstrokies inligting wat die werkgewer in Vorm UI19 voorsien n dienssertifikaat van die werkgewer n kopie van jou (die kind se) geboortesertifikaat bewys van jou bankbesonderhede n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat bewys van voogdyskap bewys dat jy (die kind) 'n leerder is wat van die oorledene afhanklik was.
Die Arbeidskantoor sal jou Vorm UF128 gee, wat ingevul moet word deur die oorledene se laaste werkgewer, en wat dan by die Arbeidskantoor ingedien moet word.
Die doodsvoordeel is die bedrag wat die werker kon geëis het as hy werkloos was. Dit word as een betaling uitbetaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.7296.21343.2010-03-24.af.txt</fn>
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
As huishulpe nie by die Fonds geregistreer is nie, en as werkgewers en huishulpe nie die maandelikse bydraes betaal nie, kan die Departement van Arbeid swaar boetes oplê.
As 'n huishulp vir meer as een werkgewer werk, moet al daardie werkgewers tot die Fonds bydra.
Werkloosheidvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bygedra het, en wie se diens beëindig is, kan eis. Let wel: Jy kan nie eis as jy uit jou werk bedank nie.
Siektevoordele - 'n Huishulp wat weens siekte nie kan werk nie, kan vir 6 maande eis.
Doodsvoordele - As 'n huishulp wat tot die Fonds bygedra het, te sterwe kom, kan die huishulp se afhanklikes eis.
Aannemingsvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bydra en 'n kinder van jonger as twee jaar aanneem, kan eis as daardie huishulp onbetaalde verlof neem om die kind te versorg.
Kraamvoordele - 'n Huishulp wat swanger is, kan voor en na die kind se geboorte kraamvoordele eis.
Die bedrag wat jy kan eis, hang af van hoe lank jy tot die Fonds bygedra het. Jy kry 'n persentasie (tot 58%) van 'n dag se salaris vir elke 6 dae dat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
om voordele aansoek doen.
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om 'n huishulp by die Werkloosheidversekeringsfonds te registreer.
Deur aanlyn te registreer.
Om te registreer, het jy jou ID-nommer en die huishulp se ID-nommer asook ander besonderhede nodig. Vorm UI 8 D moet met die werkgewer se besonderhede ingevul word, en vorm UI 19 D moet met die huishulp se besonderhede ingevul word.
hulle na domestics@uif.gov.za te e-pos.
Hierdie vorms kan ook na jou gefaks word. Bel 086 712 2000 en volg die instruksies. Die vorms sal dan na jou gestuur word. As jy die vorms kry, moet jy die ingevulde vorms na 086 713 3000 terugfaks.
Jy kan registreer deur 012 337 1680 in kantoorure te skakel. Jy moet die werkgewer en werknemer se ID-nommers byderhand hê.
Jy kan ook aanlyn registreer. Jy moet die aanlyn-registrasievorm invul, en dan kry jy 'n toegangsnaam en wagwoord. Jou wagwoord en rekening sal binne 48 uur geaktiveer word. Jy kan jou verklarings dan aanlyn indien.
Elke maand dra die werkgewer 1% van wat hy of sy die huishulp betaal, tot die Fonds by. Die huishulp dra ook 1% by. Dit is die werknemer se verantwoordelikheid om te verseker dat die betalings gedoen word.
Die bydraes moet voor die 7de van elke maand betaal word, of die bydraes kan elke 3, 6 of 12 maande vooruit betaal word. Werkgewers wat vir belastingdoeleindes geregistreer is, moet hul bydraes aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens betaal. Werkgewers wat nie vir belastingdoeleindes geregistreer is nie, moet hul bydraes regstreeks aan die WVF betaal.
As jy jou bydraes een maal per jaar eerder as elke maand wil betaal, moet jy 'n versoek aan annual.upfront@labour.gov.za stuur. Jy moet jou werkgewer-verwysingsnommer in die boodskap insluit.
As jy 'n huishulp is wat by die Fonds geregistreer is, en jy die vereiste bydraes tot die Fonds gemaak het, kan jy siekte-, kraam-, aannemings- en afhanklikheidsvoordele eis.
Vorm UI 19 met al jou besonderhede.
Bel die WVF by 012 337 1700.
Unemployment Insurance Act, 63 of 2001 (Wet) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.7296.21409.2010-03-24.af.txt</fn>
Werkers wat deur hul werk beseer word of 'n siekte opdoen, kan geld van die Vergoedingsfonds eis. Gesinne kan ook eis as hul broodwinner weens 'n werkverwante siekte of besering gesterf het.
Wie kan eis?
Wie betaal by die Fonds in?
Watter beserings en siektes word gedek?
Wat kan jy eis?
Hoe eis jy?
Wie betaal die eis?
weens 'n werkplekongeluk of beroepsiekte gesterf het.
'n vakleerlingskap voltooi het.
Daar is bepaalde kategorieë werkers wat nie van die Fonds kan eis nie.
'n werker is wat meer as 12 maande op 'n slag buite Suid-Afrika werk.
'n werker is wat deur 'n arbeidsagentskap betaal word.
Eise sal net betaal word as hulle korrek en betyds ingedien word.
jy mediese behandeling onredelik weier.
Werkgewers betaal een maal per maand in die Fonds in. Werkers betaal niks aan die Fonds nie. Werkgewers mag geen geld van werkers se lone as bydraes tot die Fonds aftrek nie.
Die Fonds dek beroepsiektes en werkplekbeserings.
Beroepsiekte is siektes wat veroorsaak word deur stowwe of toestande waaraan die werker in die werkplek blootgestel is. Jy kan vergoeding eis as jy aan dié werksomstandighede blootgestel is en dan die verwante siekte opdoen.
Die werksomstandighede en die siektes wat daardeur veroorsaak word, word gedek deur die Vergoedingsfonds soos in Bylae 3 van die Wet uiteengesit.
Jy kan vir ander siektes eis as jy met mediese getuienis en verslae kan bewys dat die siekte deur toestande by die werk veroorsaak is.
Die Fonds dek ook beserings wat as gevolg van werk of by die werkplek opgedoen is.
Die Vergoedingsfonds betaal nie vir pyn en lyding nie, net vir verlies aan beweging of gebruik van jou liggaam.
Hoeveel vergoeding aan die werker betaal sal word, hang af van hoeveel die werker verdien het toe die besering opgedoen of die siekte gediagnoseer is. As jy reeds ophou werk het wanneer die siekte gediagnoseer word, sal die vergoeding bepaal word na gelang van wat jy sou verdien het.
Wat is tydelike ongeskiktheid?
Tydelike ongeskiktheid is wanneer jy weens 'n besering of siekte nie kan werk nie, of nie al jou werk kan doen nie, maar sal herstel.
Om hiervoor te eis, moet 'n dokter jou langer as drie dae van die werk laat wegbly. As jy langer as drie dae van die werk moet wegbly, word jy uitbetaal vir die hele tyd dat jy nie kan werk nie (ook die eerste drie dae).
Wat word jy betaal?
As jy glad nie kan werk nie, word jy 75% (3/4) van jou normale maandelikse of weeklikse loon betaal.
As jy net 'n deel van jou werk kan doen, moet jou werkgewer jou steeds 'n deel van jou loon betaal. Die Fonds sal jou 75% (3/4) uitbetaal van die verskil tussen wat jy betaal is, en wat jy voor die besering betaal sou gewees het.
Alle mediese onkoste word ook betaal as die rekenings aan die Kommissaris voorgelê word.
Vir hoe lank kan jy eis?
Jy kan 12 maande lank vergoeding vir tydelike ongeskiktheid eis. Dit kan na 24 maande verleng word. Na 24 maande kan die Kommissaris besluit dat die toestand permanent is, en vergoeding op die grondslag van permanente ongeskiktheid toestaan.
Wat is permanente ongeskiktheid?
'n Permanente ongeskiktheid is 'n besering of siekte waarvan die werker nooit sal herstel nie, bv. verlies van 'n oog. Die erns van die ongeskiktheid bepaal of die werker nooit weer sal kan werk nie, en of die werker die werk moeiliker sal vind.
Ongeskikthede word van 100% na 1% aangeslaan, na gelang van hoe ernstig dit is. Honderd persent is bv. die verlies van albei hande of jou sig. Verlies van 'n kleintoontjie is 'n ongeskiktheid van 1%.
Jou dokter sal 'n mediese verslag oor die ongeskiktheid skryf. Die Kommissaris en verskeie ander dokters sal dan besluit hoe ernstig die ongeskiktheid is.
Hoeveel vergoeding kry jy?
As die ongeskiktheid meer as 30% is, word 'n maandelikse pensioen betaal. Die grootte van die pensioen hang van jou loon af, en van hoe ernstig die ongeskiktheid is. As die ongeskiktheid 100% is, word jy 75% (3/4) van jou loon betaal. As die ongeskiktheid minder ernstig is, word die volgende formule gebruik om die maandelikse betaling te bereken: [loon * (75 ÷ 100)] * (ongeskiktheid-% ÷ 100).
As die ongeskiktheid minder as 30% is, word 'n enkelbedrag aan jou betaal.
Vir hoe lank word die vergoeding betaal?
Die enkelbedragbetaling is eenmalig. Die maandelikse bedrag word vir die res van die werker se lewe betaal.
As die broodwinner van 'n gesin weens 'n beroepsbesering of -siekte sterf, kan jy van die Fonds eis.
Hoeveel kan jy eis?
Die vergoedingsbedrag wat aan jou betaal word, hang af van jou verwantskap met die oorledene. Die totaal wat aan die gesin betaal word, kan nie meer wees as die pensioen wat die oorlede werker sou gekry het as hy/sy 3/4 van die werker se loon per maand gekry het nie.
'n enkelbedrag van 2 x 3/4 van die werker se loon.
'n maandelikse lewenslange pensioen van 40% x 3/4 van die werker se loon.
Die werker se kinders jonger as 18 (ook buite-egteli+K28ke, aangenome en stiefkinders) is geregtig op 'n maandelikse pensioen van 20% x 3/4 van die werker se loon. Dit word elke maand betaal totdat die kind 18 jaar oud is. Dié pensioen kan langer voortduur as die kind verstandelik of liggaamlik gestrem is.
As daar geen gade of kinders is nie, word vergoeding aan ander afhanklikes betaal (bv. ouers). Mense wat volledig van die werker afhanklik is, kry dieselfde as die weduwee. Mense wat deels van die werker afhanklik is, kry 'n eenmalige bedrag wat afhang van hoe afhanklik hulle van die werker was.
Aan die persoon wat die begrafniskoste betaal, word uitgawes van tot R6 970 betaal.
besonderhede van jou inkomste en eiendom.
Al die werker se mediese uitgawes sal betaal word tot twee jaar ná die datum van die ongeluk of diagnose van die siekte. Alle mediese rekenings behoort by die Kommissaris ingedien te word. Dit sluit die vervoerkoste van 'n beseerde werknemer na 'n hospitaal of huis in.
Bo en behalwe die algemene vergoeding kan hy ekstra vergoeding kry as die besering of siekte deur die werkgewer se versuim of 'n fout in 'n masjien veroorsaak is. Enige werker jonger as 26 sal bykomende vergoeding kry.
Stel jou toesighouer of werkgewer so gou as moontlik in kennis (mondelings of skriftelik). Neem kennis van enigiemand wat die ongeluk gesien het.
Die vorm wat ingevul moet word, is WCL 2: Kennisgewing van Ongeluk en Eis vir Vergoeding.
Die werkgewer moet die ongeluk by die Vergoedings-kommissaris aanmeld, al glo hy nie die werker se weergawe van die gebeure nie, deur Vorm WCL 3: Werkgewer se Ongeluksverslag in te dien.
Die werkgewer moet 'n werkplekbesering binne 7 dae aanmeld, of binne 14 dae nadat hy vasgestel het dat die werker 'n beroepsiekte het.
Die werkgewer moet nagaan dat al die besonderhede op die vorm korrek is.
Binne 14 dae nadat hy/sy die werker gespreek het, moet die dokter vorm WCL4 invul en verklaar hoe ernstig die besering was, en hoe lank die werker waarskynlik nie sal kan werk nie. Dit gaan na die werkgewer, wat dit na die Kommissaris stuur.
Die werker betaal nie die dokter se rekening nie. As jy egter 'n tweede mening wil hê, moet jy daarvoor betaal.
As dit lank gaan duur voordat die besering genees, moet die dokter elke maand 'n vorderingsverslag (WCL 5) na die Kommissaris stuur totdat die toestand volledig gestabiliseer het. Dit lig die Kommissaris in oor hoe lank die werker nie kan werk nie.
Laastens moet die dokter 'n finale doktersverslag (WCL5) indien, wat verklaar dat die werker weer kan werk, of dat die werker permanent ongeskik is. Die dokter moet hierdie vorm na die werkgewer stuur, wat dit na die Kommissaris stuur.
Wanneer die werker weer werk toe gaan, moet die werkgewer 'n hervattingsverslag (WCL6) na die Kommissaris stuur waarin verklaar word wanneer die werker weer begin werk het, en hoeveel vergoeding aan die werker betaal is.
Die werker en werkgewer moet kopieë van al die vorms hou.
Wanneer die eerste doktersverslag met die ongelukverslag ingedien is, sal die Vergoedingskommissaris die eis oorweeg en 'n besluit neem. 'n Eisnommer word ook toegeken. Hierdie nommer moet vir al die administrasie rakende die eis gebruik word.
As die werker nie met die besluit saamstem nie, kan hy/sy binne 90 dae teen die besluit appFl aanteken deur vorm W929 by die Kommissaris in te dien.
Jy kan die Kommissaris of enige Streekkantoor van die Departement van Arbeid vir nadere inligting of bystand skakel.
Die Vergoedingskommissaris is aangestel om die Fonds te administreer, en oorweeg werkers se eise. Die werker kry geld uit die Fonds, en nie van die werkgewer nie.
MAAR die werkgewer moet die beseerde werker betaal vir die eerste 3 maande nadat die besering opgedoen is. Die Vergoedingsfonds sal die werkgewer terugbetaal.
As die werker langer as 3 maande nie kan werk nie, neem die Vergoedingskommissaris die maandelikse betalings oor.
As die werkgewer versekering teen werkplekbeserings het, sal die versekeringsmaatskappy die vergoeding betaal. In sulke gevalle moet eise steeds by die Vergoedingskommissaris ingedien word, en hy besluit daaroor.
Let wel: Dit kan lank duur om die betaling van eise te verwerk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.595.services.7296.21511.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
n Werknemer wie se kind doodgebore word, mag vir ses weke daarna, of as 'n mediese praktisyn sê dit vir haar gesondheid en veiligheid nodig is, vir 'n langer tydperk kraamverlof neem.
Kraamverlof kan betaald of onbetaald wees. As die werknemer bygedra het tot die Werkloosheidfonds, sal sy voordele tydens haar kraamverlof kan eis.
n Werkgewer kan 'n tydelike werknemer aanstel om die werk te doen van iemand wat op kraamverlof is.
Vaders kan drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof vir die geboorte van hulle kind eis.
Aanneemouers kan elk drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof met die aanneming van 'n kind eis.
As jy beplan om kraam- of vaderskapverlof te neem, moet jy jou werknemer oor die verwagte datum van jou kind se geboorte inlig.
Werknemers wat op kraamverlof is, moet ook hulle werkgewers skriftelik inlig wanneer hulle van plan is om terug te keer werk toe.
Daar kan van pa's en aanneemouers wat gesinsverantwoordelikheid verlof wil neem verwag word om te bewys dat hulle die verlof nodig het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.595.services.7299.76210.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die tydperk van die belegging. Jy kan enige bedrag tussen R1 000 en R1-miljoen vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar belê.
Rente en kapitaal word elektronies in jou bankrekening inbetaal, wat 'n baie veilige manier is om te belê.
Dit is 'n papierlose belegging wat in jou naam geregistreer is. Daar is geen fisiese sertifikaat nie.
Jy verdien 'n mark-verwante rentekoers.
Die rentekoers is vir die hele beleggingstydperk vas. Jy sal presies weet wat jou kontantvloei sal wees.
Jy kan kies om die rente wat jy verdien teen dieselfde koers te herbelê en daardeur seker te maak dat jou kapitaal groei.
Jy mag nie die RSA Kleinhandel-effekte as kollateraal vir enige lening gebruik nie, wat verseker dat jou belegging veilig is.
Jy kan nie die RSA Kleinhandel-effekte in die mark verkoop nie, wat verseker dat jy nie aan markrisiko's blootgestel word nie.
As jy kies om jou rente te herbelê, is daar geen herbeleggingsrisiko nie.
Jy kan RSA Kleinhandel-effekte elektronies op die RSA Kleinhandel-effekte-webblad koop, of direk van die Nasionale Tesourie, of by enige tak van die Poskantoor, wat dit maklik maak om te belê.
Rente en kapitaal word direk op die rentebetalingsdatum in jou bankrekening inbetaal, wat verseker dat daar geen vertragings is nie.
Die RSA Kleinhandel-effekte is spesifiek ontwerp om jou te help om beheer oor jou beleggingsbesluite te neem.
As jy kontant dringend nodig het, kan jy na 12 maande 'n vroeë onttrekking maak, maar jy sal moet inboet as daar minder as R1 000 in die rekening oorbly.
Jy kan een of meer begunstigdes vir jou RSA Kleinhandel-effekte Portefeulje benoem. Dit beteken as jy sou sterf, sal jou RSA Kleinhandel-effekte nie in die administrasie van die boedel vasgevang wees nie.
As jy nie 'n begunstgide benoem nie, sal die Kleinhandel-effekte deel van jou boedel vorm.
Of jy 'n begunstigde benoem of nie, sal die Effekte in ag geneem word wanneer die boedelbelasting bereken word.
Daar is geen koste, kommissie of heffings wanneer jy in RSA Kleinhandel-effekte belê nie.
Ouer as 18 wees.
n Bankrekening by 'n bank in Suid-Afrika hê.
n Minimum van R1 000 en 'n maksimum van R1-miljoen belê.
Wanneer jy belê, sal 'n rentekoers kwoteer word wat vir die beleggingstydperk wat jy kies, vas sal wees. Jy kan kies om vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar te belê.
Die rentekoers vir nuwe beleggings word elke maand bepaal en op die RSA Kleinhandel-effekte-webbladadverteer. Die koers wat van toepassing is wanneer jy die belegging maak, geld vir die hele beleggingstydperk.
Rente word elke ses maande, op 31 Maart en 30 September, direk in jou bankrekening inbetaal. Jy kan kies of jy die rente by jou belegging wil voeg (oftewel wil herbelê).
die Effekte as kollateraal vir 'n lening gebruik nie die Effekte op die mark verkoop nie.
jou ID-nommer jou bankrekeningbesonderhede die voltooide aansoekvorm betaling.
een van jou ouers se handtekening op die aansoekvorm jou huweliksertifikaat n bewys dat meerderjarigheidstatus aan jou toegestaan is kragtens die Wet op die Ouderdom van Meerderjarigheid van 1972.
Jy kan ook die webtuiste verken of by jou plaaslike poskantoor nog inligting kry.
Die webtuiste bevat besonderhede oor die lening, sowel as die heersende rentekoerse. Daar is ook 'n aanlynrekenaar om jou te help uitwerk wat die waarde van jou belegging aan die einde van die beleggingstydperk sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5950.2010-03-24.af.txt</fn>
bystand met die ontwikkeling van bewustheids- en bevorderingsveldtogte vir programme en ander Gesondheidsdirektorate, en die skryf van toesprake en die reël van taaldienste vir die departementshoof en die Minister.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.59554.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Toerisme en Dobbelary, Joyce Witbooi, het vanaand erkenning gegee aan vroue in hierdie provinsie wat oor die jare nie openbare erkenning gekry het vir hul toewyding tot toerisme nie, maar op hul eie stil manier betekenisvol tot toerisme ontwikkeling bygedra het.
Gerig om 'n jaarlikse geleentheid te word, is die geleentheid gehou in die Bo-Kaap, by "Marco's African Place" met bekende radio persoonlikheid Shado Twala as seremoniemeester en twee vroue orkeste wat opgetree het, - die "Women Unite Marimba Band" en "Madame Afrique".
In haar toespraak aan meer as 300 gaste, het Minister Witbooi, twaalf vroue vereer, waarvan die een 'n nadoodse toekenning was. Minister Witbooi het beklemtoon dat sy nie wenners aankondig nie. "Dis nie oor die beste nie. Dit gaan oor erkenning aan onbekende vroue vir hul bydrae tot toerisme en werkskepping."
In haar toespraak het Minister Witbooi gesê "Ons vereer vroue wat oor die jare nie openbare erkenning vir hul toewyding tot die toerisme saak gekry het nie, maar wat op hul eie stil manier betekenisvol bygedra het tot die ontwikkeling van toerisme - nie tot hul eie voordeel of dié van hul besighede nie, maar tot die voordeel van die mense om hulle en van die groter gemeenskap."
Hierdie vroue speel dikwels minder glansryke rolle, daar waar die media hulle gewoonlik nie raaksien nie, in 'n bedryf wat 'n breë spektrum dek - ontwikkeling, bemarking, entrepreneurskap. Die twaalf vroue is van alle vlakke van die samelewing en deur hulle individuele werk, staan hulle uit in wat hulle bereik het.
Vanaand gaan oor die erkenning van daardie werk, wat dikwels ongenoem verbygaan. Hulle het nie 'n media profiel nie. Hulle is meer betrokke by aksie en impak, eerder as uitdagings en suksesse.
Die twaalf vroue dien as 'n inspirasie vir alle vroue in die Wes-Kaap, van die landelike gebiede tot die stad - hulle wys dat toerisme werk en goed werk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.59647.2010-03-24.af.txt</fn>
Om te sê almal moet toegang hê tot die kunste, is 'n ware uitdaging vir ons as regering. Om seker te maak, end-uit, dat almal in Suid-Afrika, en veral in die Wes-Kaap, kan deel in die vreugdes en opbou van die kunste, is deel van hierdie uitdaging. Om te sorg dat die vroutjie wat moeilik loop van die ouderdom, die familie met die min geld in die sak, en die gestremde kind en sy vriende, uiteindelik op 'n sitplek in die teatergehoor kan gaan sit en die wynrooi fluweelgordyne sien oopgaan, is die konkrete uitvoer van hierdie eerbare onderneming.
Tien jaar gelede het die regering en mense van Suid-Afrika gelyke toegang - tot regeringsdienste én die kunste - amptelik begin vooropstel. Ons vier vanjaar tien jaar van demokrasie, en oor hierdie dekade is reeds baie gedoen om die mense van die Wes-Kaap en die land toegang te gee tot basiese dienste en ontwikkelings- en groeimoontlikhede. Ons NNP/ANC-koalisieregering weet dat daar nog baie gedoen moet word oor die volgende tien jaar om voort te bou op hierdie suksesse, veral in gemeenskappe waar voortdurende menswaardigheid nog gevestig moet word. Die Wes-Kaapse Regering is veral trots op dit wat in die kunste bereik is. As 'n mens kyk na die verskeidenheid kuns- en kultuurfeeste wat ontpop het en bly gedy, is dit duidelik dat van praat daad gekom het.
n Mens wil dan vanjaar juis dié mense wat die meesterbreine agter kunstefeeste is en was, die ywerige voete en hande wat die uitvoerwerk doen, die instellings wat finansieel sorg dat die feeste realiteit word, die kunstenaars wat unieke kleur daaraan verleen en die media wat die boodskap deurgaans verder dra, salueer. Dit is dié mense en instellings wat - in vennootskap met die regering - sorg dat die konsep van toegang tot die kunste 'n werklikheid vir die mense van die Wes-Kaap en die land word.
Die Wes-Kaapse Regering is geëerd om te kan deel wees van 'n projek wat eerbare verbintenisse in ware belewenisse vir ons mense omskep. Ons is trots om betrokke te wees by die Suidoosterfees en vanaand 'n tjek van R500 000 aan die organiseerders te kan oorhandig. Ons het verlede jaar gesê dat ons die Suidoosterfees as 'n Afrikaanse kunstefees met 'n unieke Kaapse identiteit vir die volgende drie jaar gaan ondersteun en ons staan by ons belofte. Dit is vir ons meer as bloot 'n eerbare verbintenis - dit is 'n belegging in die groei- en ontwikkelingspotensiaal van ons kunste, ons mense en ons provinsie.
Die Suidoosterfees is by uitstek 'n voorbeeld van 'n kunstefees wat hom op gemeenskapsbetrokkenheid en -ontwikkeling toespits. Vanjaar sit die feesorganiseerders sy tradisie van ontwikkelingsprojekte voort met die Olifantsrivierprojek wat saam met die Vredendal Kunste-ontwikkelingsforum aangebied word.
Die Suidoosterfees neem ontwikkeling, en veral jeugontwikkeling, selfs verder met sy vlagskipproduksie, Poppie - die drama, wat tot drama verwerk uit is Die Swerfjare van Poppie Nongena. Die prysenswaardige inisiatief om seshonderd gratis eksemplare van Poppie - die drama in samewerking met Tafelberg-uitgewers aan skole in die Skiereiland uit te deel as deel van 'n spesiale projek om dié drama as voorgeskrewe boek in die klaskamer te laat herleef en 'n liefde vir drama as voorgeskrewe boek op skoolvlak aan te kweek, dra by tot die ontwikkeling en verryking van ons kinders in die Wes-Kaap. Dit sluit aan by die Wes-Kaapse Regering se strewe om wêreldklas-onderwys vir ons leerlinge te verseker. Die verdere inisiatief om die leerlinge wat die gratis eksemplare ontvang het, saam met ander leerlinge uit te nooi na drie spesiale gratis opvoerings van Poppie - die drama oor die dae voor die Suidoosterfees, is nog 'n voorbeeld van hoe om die kunste lewend te maak en toegang tot die kunste 'n werklikheid te maak.
Dit is met projekte soos dié, en wanneer 1200 toeskouers op 24 September in die Skiereilandse Technikon se Sportsaal kan kom sit vir die Distell Middaguurkonsert en hulle gratis kan inleef in die ongelooflike klanke van die Kaapse Filharmoniese Orkes, dat toegang tot die kunste lewe kry.
Verlede week het die Wes-Kaapse Regering ons provinsiale vieringe van tien jaar van vryheid amptelik bekendgestel. Ons sal vanjaar dít wat ons tot dusver saam bereik het, vier deur gebeurtenisse soos die Suidoosterfees, Klein Karoo Nasionale Kunstefees en Noordsee Jazzfees - geleenthede waarby al ons gemeenskappe betrek word. Daardeur illustreer ons dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal is.
Twintig jongmense van die Vredendal-omgewing met hope potensiaal en verbasende speeltalent gaan opgelei word om 'n volwaardige produksie te kan lewer wat twee keer by die Suidoosterfees opgevoer sal word. Verlede jaar het die fees-organiseerders dieselfde ding gedoen met 'n groep geesdriftige jongmense uit Hawston wat Perlemoen my Ghoen - 'n perlemoenstorie opgevoer het. Soos die regisseur van albei hierdie stukke, Anthony Wilson, sê: die projek leer mense dat drama ook storievertel op die verhoog is; dit gee mense kans om hul eie stuk geskiedenis op die verhoog uit te kap.
<fn>GOV-ZA.5972.2010-03-02.af.txt</fn>
Ons grootste aanspraak op roem is waarskynlik dat dit die hospitaal is waar die eerste hartoorplanting in 1967 gedoen is. Besoek die GSH-museum om te sien hoe medisyne oor die jare verander het.
Maar daar is baie gevierde werk wat gedoen word deur die hospitaal se talle departemente en meer as 3663 toegewyde personeel wat meer as 560 000 verwysings en binnepasiënt-toelatings per jaar versorg.
Talle van die gevalle is ingewikkeld en dit is een van die redes waarom GSH 'n uitstekende opleidings-, sowel as helende instelling is. Vind meer oor die hospitaal se statistieke hier uit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5981.2010-03-24.af.txt</fn>
In 1956 is die hospitaal se deure geopen as 'n toegewyde en hoogs-gespesialiseerde kindergesondheidsorggerief. Dit is 'n lewende eerbewys aan die soldate wat in die Tweede Wêreldoorlog gesneuwel het.
Uit al nege provinsies en uit alle dele van Afrika word kinders na die hospitaal verwys vir omvattende gespesialiseerde pediatriese dienste.
Dit is 'n verwysingshospitaal - pasiënte word deur klinieke ne kleiner hospitale verwys - voordat hulle in die tersiêre inrigting opgeneem word. Die hospitaal is aktief in pediatriese uitreik- en steunprogramme oor die hele Suid-Afrika.
Dit is 'n sentrum van uitnemendheid vir die opleiding van alle kategorië van kindergesondheidslui.
Die Rooikruis Oorlogsgedenk-kinderhospitaal word beskou as Suid-Afrika se voorste sentrum vir nagraadse spesialis-pediatriese mediese en sjirurgiese opleiding.
Die Hospitaal het 'n personeel van 1100, wat wissel van akademici, dokters en verpleegpersoneel tot beroepe wat verband hou met medisyne, klerikale en nie-professionele personeel. Plaaslike voor- en nagraadse studente uit alle dele van die wêreld word opgelei en doen ondervinding in die sale en klinieke op.
Die hospitaal het akademiese bande met die Universiteit van Kaapstad se Skool vir Kinder- en Adolessente Gesondheid, die Universiteit van die Wes-Kaap se Tandheelkundige Skool en die Universiteit van Stellenbosch.
Die Rooikruis Kinderhospitaal vier in 2006 sy 50ste bestaansjaar! Hou dié blad dop vir nuus oor hoe dit gevier gaan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5981.services.11498.11498.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
As u baba, kleuter of kind 'n middel enigiets van 'n skoonmaakmiddel tot 'n plant of medikasie, ens.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.5987.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie Hoofdirektoraat streef daarna om die Tygerberg Tandheelkundige/Akademiese Kompleks doeltreffend en doelmatig te bestuur.
die bestuur van gehaltesorgprogramme en regs- mediese dienste, en die lewering van ingenieursdienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5993.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie Hoofdirektoraat se rol is om die lewering van geestes-, streek- en gespesialiseerde gesondheidsorgdienste te koördineer.
om 'n doeltreffende en omvattende Vlak 2-gesondheidsorgdiens binne die Departement van Gesondheid te verseker, en om doeltreffende en omvattende lewering van gespesialiseerde hospitaaldienste te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5993.services.11505.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.5_vol50_no6_13.2010-03-25.af.txt</fn>
Wie onthou nog die verskriklike vrese vir die millennium-gogga op pad na 2000 Gelukkig was al die vrese onge-grond en het die wêreld se rekenaars nie in duie gestort nie. Dus kon skrywers ook volspoed voortgaan om boeke op hulle rekenaars uit te hamer. Gekyk na die groot oes Afrikaanse boeke wat in die nuwe millennium verskyn het, is dit duidelik dat dit eerder die skrywersgogga as die millen-niumgogga is wat gebyt het?
Daar het inderwaarheid so 'n magdom boeke in Afrikaans verskyn die afgelope sewe jaar dat hierdie artikel nie alle genres kan omvat nie. Die baie gewilde genre van ontspan-ningsleesstof, insluitend die talle vertalings wat die afgelope jare in Afrikaans verskyn het, kom nie hier aan die beurt nie. So ook nie die vele baie interessante nie-.ksie en kinder- en jeugboeke nie. Die fokus hier is op literêre Afrikaanse boeke, met insluiting van sommige van die boeke uit die 'grys gebied' tussen literêre en ontspanningsleesstof.
Hierdie artikel is 'n poging om tendense van die afgelope paar jaar uit te lig. Aan die einde is daar 'n lys van al die boeke waarna verwys is, asook enkele ander van belang wat sedert 2000 verskyn het.
Wie het gedebuteer?
Van Staden ontvang verskeie pryse en haar bundel word as volg beskryf: 'Watervlerk is die belangrikste en belowend-ste debuut op die gebied van die poësie van die afgelope dekade en meer.' (Kannemeyer).
Die eerste vier opvallende temas in die Afrikaanse literatuur van die nuwe millennium kan seker losweg in verband gebring word met die feit dat dit die era na die Mandela-wittebroodsjare van die Nuwe Suid-Afrika verteenwoordig, maar ook dat dit nog maar omtrent 'n dekade sedert die einde van die apartheidsera is.
Die temas ter sprake is die geskiedenis, die huidige Nuwe Suid-Afrika, toekomsvisies en Suid-Afrikaners in die buiteland: Agaat (Van Niekerk); Kroes (Stamatelos); 'n Stringetjie blou krale (Dido); Uit die binneland (Snyman); Die uitgespoe-ldes (Matthee); Vaselinetjie (Von Meck); Vyfmylpaal (Opperman), en andere, het almal tot 'n mindere of meerdere mate die apartheidsera as tema of agter-grond. Die dramatiese verandering in Suid-Afrika word uitstekend weerspieël in die publikasiegeskiedenis van Kroes. Die manuskrip is reeds twintig jaar gelede voltooi, maar in daardie apartheidstydgees het geen uit-gewer kans gesien om dit te publiseer nie. Ander boeke met 'n historiese inslag is Eilande (Sleigh) en Pieternella van die Kaap (Matthee), wat beide in die vroeë Kaap af-speel en boonop sommige historiese karakters deel; Bid-sprinkaan (Brink) wat vroeë Khoi en San gegewens en mites hanteer; Niggie (Winterbach) wat in die Anglo-Bo-ereoorlog afspeel; Die swye van Mario Salviati (van Heer-den) wat deels afspeel in die tydperk van die Tweede Wêreldoorlog met die Italiaanse krygsgevangenes in Suid-Afrika; en Slagoffers (Van Zyl) wat in die Angola van die 1980's afspeel, maar anders as die grensoorlog-genre wat in die 80's ontstaan het, het ons hier 'n vrou-like verslaggewer se perspektief. Laastens is daar ook 'n drietal wat met historiese Namibiese karakters en gege-wens werk, naamlik Anderkant die stilte (Brink); Jacoba Afrikaner (Maartens); en Jonker Afrikaner (Kotze).
Min hoop en baie donkerte word voorspel in die onheilspellende toekomsvisies: Horrelpoot (Venter); Mis-kruier (Botha); en Raka - die roman (Kombuis).
Suid-Afrikaners in die buiteland kom aan die beurt in: Bestemmings (Van der Vyver); Die hart van ons huis (Van der Vyver); Horrelpoot (Venter); In die buitenste ruimte (Marais); Moltrein (Roodt); Stiltetyd (Van der Vyver); en Trips (De Waal).
Boeke wat handel oor aftakeling, afskeid, verlies of die dood: Die aandag van jou oë (Müller); Agaat (Van Niekerk); Niggie (Winterbach); Stiltetyd en Vergenoeg (beide Van der Vyver); en Verweerskrif (Krog). 'n Mens sou hierby kon voeg, Dis ek, Anna (Lötter), wat handel oor emosionele en sielkundige af-takeling en verlies weens kindermolestering.
In die spanning-speurroman genres is hier 'n goeie vonds van 'n handvol boeke wat uitstyg bo die blote vlak van onts-panningsleesstof: Twee boeke wat beskryf sou kon word as 'intellektuele spanningsromans' is Akwarium (Van Rooyen) en Equatoria (Dreyer). Terloops, beide Equatoria en Venter se Horrelpoot voer intertekstuele gesprekke met Joseph Conrad se klassieke In the heart of darkness. Dit is egter in die genre van die speurroman waar Deon Meyer werklik homself telkens oortref. Met Orion, Proteus en Infanta 'stoot (hy) die peil van die Afrikaanse speurroman op tot 'n voorheen ongekende peil en behaal hy...deur die vertalings in Engels internasionale bekendheid.' (Kannemeyer). Francois Bloemhof se Spinnerak verdien vermelding omdat hy daarin die eerste vrouespeurder aan Afrikaans gee.
n Verdere handvol wyd uiteenlopende boeke, geskryf vanuit 'n kinder/tienerperspektief het om verskillende redes aandag ge-trek: Fanie Viljoen se debuut, Breinbliksem: tienerverkragting en -moord sonder om in die strik van moralisering te trap. Die jeugdige Jackie Nagtegaal met haar Daar's vis in die punch, geskryf in 'n 'Engfrikaanse tussentaal' (Kannemeyer). Francios Bloemhof se Nie vir kinders nie: manlike tienerprostitusie. Jan van Tonder se Roepman: perspektief van 'n dertienjarige seun in die 1960's. Anoescha von Meck se Vaselinetjie: pleegsorg, die lewe in 'n kinderhuis en die ewige Suid-Afrikaanse rassever-houdinge.
Die meerderheid van die boeke wat met humor speel, is re-delik aan die donker kant van die humorspektrum: 'n Pawpaw vir my darling (Goosen); Raka - die roman (Kombuis); Satan ter sprake (Walters); Seks & drugs & boeremusiek (Kombuis); en Stinkafrikaners (Dreyer). Ligter humor is wel te vind in die puik situasie- en karakterbeskrywings in Die hart van ons huis (Van der Vyver) en Uit die binneland (Snyman).
Kortverhale en essays word verteenwoordig deur: Afrikaans my darling (Kombuis); Bestemmings (Van der Vyver); Bly te kenne (Aucamp); Broodsonde (Botes); Die die-per dors (Kombuis); Die hart van ons huis (Van der Vyver); In die vroegte (Aucamp); My mam-ma is 'n taal (Kombuis); Nawelstring (Botes); Ook skaduwees laat spore (Aucamp); Skuins-lig (Aucamp); Die stilte na die boek (Van Heerden); en Uit die binneland (Snyman).
Dun ys voorwaar, maar, ter afsluiting is dit die moeite werd om dit te waag. Om net sewe werklik uitstaande boeke uit te sonder uit die afge-lope sewe jaar se oes. My lys bevat vyf romans, een digbundel en een dramabundel. In alfabetiese volgorde, soos dit 'n bibliotekaris betaam, is hulle: Andre P Brink se Bidsprinkaan, 'Ongetwyfeld 'n hoogtepunt in Brink se oevre.' (Kalahari.net); Koos Kombuis se Raka - die roman, 'In 'n skerp satire met baie donker ondertone beeld Kom-buis die verval van die Afrikaanse samelewing uit.' (Kalahari.net); Deon Opperman se Vyfmyl-paal, 'een van die indrukwekkendste prestasies van die Afrikaanse dramaliteratuur in die laaste twee dekades' (Kannemeyer); Henning Pie-terse se Die burg van Hertog Bloubaard, 'een van die belangrikste Afrikaanse digbundels van die afgelope tyd.' (Kannemeyer); Dan Sleigh se Eilande, 'een van die indrukwekkendste Af-rikaanse romans.' (Kannemeyer); Ettienne van Heer-den se Die swye van Mario Salviati, 'een van die belangrikste romans in die hedendaagse Afrikaanse literatuur' (Kannemeyer); Marlene van Niekerk se Agaat, ''n magtige greep op 'n hele stuk lewe van twee individue én 'n hele fase in die geskiedenis van die Afrikaners' (Kannemeyer).
Mag die gevolg van al hierdie skrywersgoggas wat gebyt het, wees dat die boekwurms nou met mag en mening in hierdie boeke invaar.
Opperman, Deon. Vyfmylpaal.- Protea Boekhuis, 2004.
Dönges, Sarina. In die tyd van uile.- Protea Boekhuis, 2004.
Pieterse, Henning. Die burg van hertog Bloubaard.- Tafelberg, 2000.
Walters, MM. Satan ter sprake.- Protea Boekhuis, 2004.
Lötter, Elbie. Dis ek, Anna.- Tafelberg, 2004.
Kombuis, Koos. Die dieper dors.
Kombuis, Koos. My mamma is 'n taal.- Human, 2001.
Van der Vyver, Marita. Die hart van ons huis.- Tafelberg, 2004.
Van Rooyen, P. Die brandende man.- Protea Boekhuis, 2002.
Van Rooyen, P. Gif.- Protea Boekhuis, 2001.
Van Zyl, Dine. Slagoffers.- Tafelberg, 2001.
Von Meck, Anoeschka. Vaselinetjie.- Tafelberg, 2004.
<fn>GOV-ZA.5yr_srtat05.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing van Beplande Maatreëls t.o.v. Gehalteverbetering 13 n Volhoubare 'Tuiste vir Almal', nou en vir altyd.
Om menslike welsyn te koester deur regverdige toegang tot natuurlike hulpbronne te bevorder, ekonomiese ontwikkeling te fasiliteer, die ruimtelike verlede te herstel en omgewings-integriteit te verseker, ten einde volhoubare ontwikkeling in die Wes-Kaap te bewerkstellig.
Institusionele - en Ontwikkelingsparadigma o Leierskap ten opsigte van 'n Ontwikkelingsparadigma: Daar is 'n behoefte aan 'n nuwe denkrigting ten opsigte van ontwikkelingsbeplanning en omgewingskwessies. Dit behoort tot innoverende oplossings te lei vir vele van die ruimtelike nalatenskappe van apartheidsbeplanning, bv. deur die integrasie van gefragmenteerde nedersettings en regverdige toegang tot grond.
o Parameters ten opsigte van geïntegreerde ontwikkeling: Tekortkominge word ervaar met betrekking tot vestigingspatrone (groeiende digtheid, stedelike uitgestrektheid, oorvol menslike nedersettings, ens.) en die vernietiging van die natuurlike omgewing en produktiewe landbougrond. Om die integrasie van menslike nedersettings te realiseer, is daar 'n behoefte om werk nader aan die die mense te bring en vir toekomstige ontwikkeling behoort die fokus nie net op ekonomiese tros-behuising te val nie. Daar is tans min debattering (in die plaaslike konteks) oor die vorm van integrasie van nedersettings. Die uitdaging vir die Departement is om beleide, strategieë en riglyne te ontwerp om hierdie tekortkominge aan te spreek ten einde volhoubare menslike nedersettings daar te stel. Daar is ook 'n tekort aan geskikte bekwaamheid binne die regering om hierdie kwessies op te los.
o Die bevordering van koöperatiewe regeringsbestuur: Dít is 'n prysenswaardige doelwit van die regering, maar baie moeilik in die praktyk. Koöperatiewe regeringsinisiatiewe sal die sukses van 'n ontwikkelingstaat moet verseker. Om hieraan uitvoering te gee, sal die Departement sy rol binne die vennootskappe moet identifiseer, inter-regerings-beleidsraamwerke en riglyne vir munisipaliteite oor ruimtelike beplanning, stelsels en beplanningsgereedskap moet ontwikkel. Daar is 'n wedersydse gebrek aan samewerking tussen provinsiale departemente en plaaslike regering. Daar is 'n behoefte aan nouer samewerking, geïntegreerde beleidmaking en dienslewering. Elke provinsiale departement behoort riglyne op te stel vir plaaslike regering-samewerking en ondersteuning.
o Grondbeskikbaarheid vir geïntegreerde menslike nedersettings: Die behoefte bestaan om pro-aktiewe maatreëls op te stel, soos die identifisering van grond vir toekomstige menslike nedersettings. Tans is daar 'n gebrek aan riglyne vir plaaslike regering om menslike nedersettings te integreer en seker te maak dat dit in hul Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne aangespreek word.
o Wetgewingsvereistes: Die gebrek aan geïntegreerde wetgewing om die erfenis van die verlede aan te spreek en geïntegreerde besluitneming te bevorder.
o Skuif van inset-gebaseerde na resultaat-gebaseerde begroting. Om die begroting op só 'n wyse te bestee dat die doelwit van geïntegreerde menslike nedersettings wat gelykheid, waardigheid en vooruitgang sal verseker, bereik sal word.
Maatskaplik o Hierdie Provinsie het die hoogste Gini-koëffisiënt, d.i. die gaping tussen ryk en arm. Die armes het verbeterde stedelike omgewings nodig om hul lewensomstandighede te verbeter. Die gevolg is 'n ernstige agteruitgang in die gesondheids-, opvoedings-en welvaartaanduidings vir hierdie gemeenskappe. In terme van regverdigheid, moet die gedrag en sienswyse van die meer welgesteldes, sowel as dié van almal binne die gemeenskap, verander om hierdie probleme op te los.
o Toegang tot die oorvloedige natuurlike bronne in hierdie Provinsie is beperk tot die welgesteldes. Eienaarskap-regte en ander maatreëls tot toegang sal oor die volgende vyf jaar 'n uitdaging bied.
o Daar word van amptenare verwag om hul pligte buite normale werksure te vervul en afgeleë terreine te besoek. Swak veiligheids- en sekuriteitsmaatreëls lei tot onderprestasie in die uitvoer van hul pligte.
Polities o Die Provinsie is polities stabiel en verbind tot sy groei- en ontwikkelingstrategie, iKapa Elihlumayo.
o Die Departement word in die gesig gestaar deur botsende belange ryk/arm, swart/wit, stedelik/landelik, ens..
o Daar is groot verwagting by gemarginaliseerde gemeenskappe vir spoedige voorsiening van basiese dienste.
Ekologies o Volhoubaarheid van omgewingsbronne en die resultate van beplanning is 'n sleuteloorweging vir die toekoms van ekologiese integriteit.
o Daar is spanning tussen ontwikkelingsbehoeftes en omgewingsintegriteit. Ook is daar belangegroepe wat beide hierdie standpunte verteenwoordig. Kompeterende vereistes maak dit vir die Departement moeilik om 'n balans tussen ekonomiese groei, omgewingsbeskerming en maatskaplike integriteit te handhaaf.
o Oorbenutting van ons natuurlike hulpbronne, die uitwerking van klimaatsveranderings en die bevolkingsgroei, plaas 'n al hoe groter druk op natuurlike bronne. Die inherente fluktuasie van natuurlike bronne, vererger deur die invloed van klimaatsverandering en swak vereiste bestuur van bronne, vererger die herhaling en felheid van rampe'.
o Die Provinsie beskik oor twee "biodiversity hotspots" wat van wêreldbetekenis is. Die Provinsie het 'n verpligting van wêreldbelang om oormatige agteruitgang van sy biodiversiteit te voorkom en sy natuurlike hulpbronne (insluitend eko-sisteme) op só 'n wyse te bestuur dat dit langtermyn volhoubaarheid sal verseker.
Ekonomies o Die impak van oorbenuttingspatrone en agteruitgang van die natuurlike omgewing, het ekonomiese agteruitgang tot gevolg en lei tot werksverlies.
o Die bevordering van die volhoubare gebruik van die Provinsie se natuurlike hulpbronne is 'n uitdaging vir hierdie Departement.
Gedurende die 2003/04 finansiële jaar het die Departement 'n interne herstrukturerings-proses in werking gestel deur die Omgewings- en Ontwikkelingskomponente te integreer.
Nuwe organisatoriese struktuur is op 1 April 2004 geïmplementeer, met die uitbreiding van nuwe poste terwyl 185 poste binne die lyn-komponente blootgestel is aan die volledige pos-evalueringsproses.
Die behoefte aan transformasie om intern 'n 'Tuiste vir Almal' te word: Die Departement staar uitdagings in die gesig, soos regverdigheid ten opsigte van indiensneming; die noodsaaklikheid om regverdigheid in bestuursuitvoering op alle vlakke toe te pas; 'rang beheptheid' te oorkom; 'n leergierige organisasie te kweek; lewendige spanne te bou en waarde te heg aan samewerking, en ontvanklik te wees vir vernuwende werkswyses. Die huidige kultuur binne die organisasie, bv. verhoudings tussen mense, sal 'n groter mate van openlikheid, verdraagsaamheid en respek verg in die proses om 'n tuiste vir almal te bou. Noudat die Departement sy strategiese doelwitte en mikpunte verfyn het, sal hy waar nodig, sy organisatoriese struktuur in lyn moet bring met die oog op beter dienslewering. Die rolle en verhouding van die ondersteuningstrukture en lynfunksionering moet hersien word. Programmatiese samehang en ooreenstemming is 'n sentrale kwessie in hierdie departement. Groter integrasie van die programme bly belangrik in die daarstelling van 'n geïntegreerde volhoubare ontwikkeling. Die onsekerheid en verskillende opvattings binne die organisasie as gevolg van organisatoriese herstrukturering, moet aangespreek word.
Benut verbonde politieke leierskap: Die senior bestuurspan dra die verantwoordelikheid om die nuwe provinsiale visie en strategiese rigting aan te pas na konkrete veranderde bestuursprogramme wat die nuwe paradigma sal bevorder.
Visionêre bestuursleierskap: Om hierdie Departement in lyn te bring met die nuwe provinsiale paradigma, is daar 'n behoefte om weg te beweeg van 'n oorgereguleerde sienswyse en die vrees wat geassossieer word met verandering, en meer verantwoordelike risiko-nemers te word. Bestuur moet vertroue by die personeel kweek, om sodoende intern 'n tuiste vir almal te bou. Voldoende personeel sal senior bestuurders in staat stel om meer tyd aan strategiese kwessies te wy, en 'n middelbestuur te ontwikkel wat aan operasionele sake aandag gee. Groter samewerking met ander provinsiale departemente is noodsaaklik vir geïntegreerde beplanning en volhoubare ontwikkeling. Dit moet versterk word om aaneenlopende dienslewering te bevorder.
Waardetoevoeging as 'n diensleweringsdepartement: Die Departement het 'n kritieke rol om te vervul ten einde volhoubare ontwikkeling te realiseer en ekonomiese groei te verseker en aan menslike behoeftes te voldoen, sonder om omgewingsintegriteit in te boet.
n Lys van nasionale en provinsiale wetgewing wat 'n wettige mandaat aan die Departement gee, is aangeheg in Deel C.
Om baanbreker-leierskap en vernuwende benadering tot volhoubare omgewingsbestuur en geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning daar te stel.
Om 'n paradigma-skuif te bewerkstellig in die beplannings- en omgewingsbestuur vir die ontwikkeling van mens-gesentreerde stelsels, maatstawwe en prosesse.
Om omgewingsintegriteit en progressiewe vervulling van omgewingsregte te verseker.
Om die lewensgehalte van alle mense te verbeter deur die daarstelling van lewendige, geïntegreerde en volhoubare menslike nedersettings.
Om ruimtelike beplanning te onderneem wat die volhoubare toekomstige ontwikkeling in die Provinsie sal bevorder en lei, en ruimtelike ongelykhede sal aanspreek.
Om geïntegreerde en holistiese omgewings- en grondbestuur te voorsien om hernuwing in ons menslike nedersettings aan te wakker.
FINANSIëLE INLIGTINGSTELSELS In ooreenstemming met die beleidsbesluit van die Nasionale Tesourie, het hierdie Departement op 1 April 2004 suksesvol oorgeskakel van die Finansiële Bestuurstelsel (FBS) na die Basiese Rekeningkundige Stelsel (BRS). Die nuwe eenvormige Standaard-Rekeningtabel is ook op 1 April 2004 geïmplementeer. Die PERSAL-stelsel word gebruik om alle personeel- en salaris- verwante sake uit te voer. Maandelikse Finansiële en Algemene Vergaderings geskied onder voorsitterskap van die Departementshoof, waartydens alle program- en sub-programbestuurders rapporteer en die finansiële prestasie of onderprestasie van die departement evalueer.
o OMGEWINGSIMPAK-BESTUURSDATABASIS: Hierdie stelsel word gebruik om die administratiewe inligting oor impak-evaluerings wat vir ontwikkeling in die Wes-Kaap nodig is, te registreer en te bestuur. Die stelsel sal uitgebrei word om bykomende funksionaliteit, insluitend verbinding met die Departementele Geografiese Inligtingstelsel en skakeling met die nuwe nasionale omgewingspermitstelsels, in te sluit.
o DEPARTEMENTEEL- GEÏNTEGREERDE BESTUURSINLIGTINGSTELSEL (DGBIS): Die Departement is besig met die ontwikkeling en daarstelling van 'n Departementeel-Geïntegreerde Bestuursinligtingstelsel (DGBIS), in lyn met soortgelyke inisiatiewe in ander provinsies, en in die nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme. Die doel van die DGBIS, is om die verskillende inligtingstelsels binne die Departement te integreer, om sodoende werksvloei en dienslewering te verbeter.
o BESOEDELING-EN AFVALBEHEERINLIGTINGSTELSEL: Hierdie provinsiale stelsel sal so ontwerp word dat dit sal skakel met die inligtingstelsel van die nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme en verbind sal wees met alle munisipaliteite in die Wes-Kaap. 'n Operasionele Besoedelings- en Afvalinligtingstelsel sal in 2005 ontwikkel word. Die sleutel-mylpale sal die opleiding van alle gebruikers en die ontplooiing van 'n web-gebaseerde stelsel insluit. Die voortdurende versameling, kontrolering en ontleding van besoedelings- en afvalinligting sal bydra tot geïntegreerde besoedelings- en afvalbestuur.
o STATISTIESE DATABASIS: Hierdie databasis word voortdurend bygewerk en bestaan uit opgawes van demografiese, sosiale en ekonomiese statistieke met betrekking tot die Wes-Kaap.
o GEOGRAFIESE INLIGTINGSTELSEL (GIS): Die Departementele Geografiese Inligtingstelsel bestaan uit meer as 100 ruimtelike datastelle wat 'n verskeidenheid kenmerke van die Wes-Kaap dek. Die datastelle word uit verskillende bronne verkry, in stand gehou en in verskeie digitale en kaartvorms aan departemente, munisipaliteite en konsultante, asook aan die publiek, versprei. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad (WKNBR) se GIS word deur alle vlakke van bestuur as beplannings- en besluitnemingsinstrument gebruik om biodiversiteit en bewaring in die Wes-Kaap te bestuur. Die stelsel is aangepas om die gebruik daarvan binne die WKNBR te vergemaklik.
Elk van die drie programme binne die Departement het strategiese beplanningsessies gehou ter voorbereiding van die departementele sessie. Die riglyne van beide die Nasionale en Provinsiale Tesourie is aangeneem.
n Strategiese beplanningsessie is op 5 en 6 Augustus 2004 gehou om die Departement se Vyfjaar Strategiese- en Prestasieplan te formuleer. Die senior bestuur van die Departement en die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning het die sessie bygewoon en tot die formulering van die Strategiese Plan bygedra. 'n Onafhanklike bestuurskonsultant het die sessie gefasiliteer.
Die konsep Vyfjaar Strategiese- en Prestasieplan is op 26 Augustus 2004 aan die Provinsiale Tesourie voorgelê, en het die basis gevorm vir bespreking tydens die Medium Termyn Uitgawe Raamwerk-besprekings (MTUR) op 15 September 2004.
n Werkswinkel is op 2 November 2004 gehou , om die Vyfjaar Strategiese- en Prestasieplan verder te redigeer en die Jaarlikse Prestasieplan in lyn te bring.
n Kabinet-Lekgotla is op 3 en 4 November 2004 gehou, om die strategiese rigting van die Provinsie aan te dui met betrekking tot bronne beskikbaar oor die daaropvolgende MTUR-periode.
Die tweede konsep Vyfjaar Strategiese- en Prestasieplan, en eerste konsep Jaarlikse Prestasieplan is op 8 Desember 2004 aan die Provinsiale Tesourie voorgelê.
Die finale Vyfjaar Strategiese- en Jaarlikse Prestasieplan sal op 31 Maart 2005 in die Wetgewer ter tafel gelê word.
Die doel van die Program is om die oorhoofse bestuur van die Departement te behartig en 'n korporatiewe ondersteuningsdiens te lewer.
Gedurende 2003 - 2005 was hierdie Program verantwoordelik vir die departementele herstruktureringsproses, insluitend werkstudie-ondersoeke, werwing en keuring, en nuwe aanstellings. Oor die volgende vyf jaar sal hierdie Program 'n sleutel-dryfkrag wees in die ontwikkeling en implementering van 'n veranderde bestuursprogram.
Die proses van Departementalisasie wat op 1 Augustus 2002 ingestel is, het 'n addisionele werklas op die Program geplaas sonder dat bykomende personeel aangestel is. Die herstrukturering van die lynkomponente het 'n daaropvolgende ondersoek vereis na die vermoë van die korporatiewe diens om voldoende en doeltreffende diens aan sy nuwe lynfunksie-kliënte te lewer. 'n Omvattende ondersoek van die poste-struktuur en vestiging van die Korporatiewe Dienste-komponent, is begin gedurende die 2004/05 finansiële jaar en sal deur die Direktoraat Organisatoriese Ontwikkeling van die Departement van die Premier hanteer word.
Die herstrukturering van die lynfunksie-komponente het gelei tot die skep van nuwe poste. Die voorsiening van befondsing vir vakante poste het tot gevolg gehad dat 'n totaal van 287 poste beskikbaar was, wat uiteindelik gevul moes word. Hierdie poste is gevul in ooreenstemming met 'n werwingsplan. Hierdie werwingsplan het deel gevorm van 'n holistiese Menslike Hulpbron-plan wat menslike hulpbron-ontwikkelingsinisiatiewe ingesluit het om verhoogde menslike prestasie te verseker. 'n Ooreengekome Delegasiemodel sal die Diensstandaard-ooreenkomste verseker, in samewerking met die lynbeamptes.
Om die beheer en kontrole oor die beweging van lêers binne die Departement te verbeter, is 'n elektroniese lêeropsporingsstelsel op 1 April 2004 in werking gestel. Die stelsel stel alle gebruikers in staat om die plasing van enige lêer op enige gegewe tydstip elektronies te bepaal en te monitor, om sodoende tydrowende soektogte per hand uit te skakel. Die uitdaging vorentoe sal wees om die huidige stelsel om te skakel in 'n dokument-bestuurstelsel om só 'n stelsel te integreer met die Departementeel-geïntegreerde Bestuursinligtingstelsel (DGBIS). Die Departement het op 1 April 2004 oorgeskakel van die Finansiële Bestuurstelsel (FBS) na die Basiese Rekeningkundige Stelsel (BRS). Die uitdaging sal wees om ander gebruikers van die stelsel ten volle te laat oplei. Aangesien BRS 'n aanlyn-stelsel is, is dit soveel makliker om inligting te bekom, wat die finansiële bestuurstake vergemaklik.
n Nuwe Standaardtabel van Rekeninge is deur die Nasionale Tesourie bekendgestel, wat op 1 April 2004 in werking gestel is en toepaslike opleiding van lynbeamptes behels het.
Die Rekenpligtigde Beampte se Stelsel en afvaardigings vir die voorsieningsketting-bestuur is gefinaliseer en op 1 Januarie 2004 in werking gestel. Die Voorsieningsketting-Bestuurseenheid is op dieselfde dag binne die Departement in werking gestel. Dit stel die Rekenpligtigde Beampte in staat om te sorg vir alle voorsieningsketting- bestuurskwessies, waarna die Provinsiale Tenderraad, wat op 31 Desember 2003 ontbind het, vroeër omgesien het.
Die Provinsiale Tesourie het die Provinsiale Ouditeringsdiens, wat steeds 'n gesentraliseerde funksie is, gedurende die 2003/04 finansiële jaar aan 'n Konsortium uitgekontrakteer. Daar word beoog om 'n mikro risiko-skatting gedurende die 2004/05 finansiële jaar binne die Departement te voltooi. Sodra die mikro risiko-skatting uitgevoer is, sal strategieë ontwikkel word om die hoë risiko-areas te verminder.
Om korporatiewe kommunikasie te bevorder en te verbeter, is 'n Kommunikasiebeleid en Strategie vir die Departement en die Kantoor van die Minister ontwikkel en in werking gestel. Een van die Departement se belangrikste kommunikasie-instrumente, by voorbeeld die nuusbrief, word gebruik om kommunikasie binne die werkerskorps te bevorder.
Die Kommunikasie Komponent het betrokke geraak by verskeie departementele promosie-projekte, wat tot 'n bewuswording van die Departement se kernfunksies gelei het. Die Kommunikasie Komponent illustreer sosiale verantwoordelikheid deur aktief betrokke te wees by gemeenskaps-gebaseerde projekte, en sodoende by te dra tot 'n 'Tuiste vir Almal'.
Die Kommunikasie Komponent is o.a. verantwoordelik vir die gereelde bywerking van die Departementele webtuiste. Hierdie kommunikasie-instrument verseker dat die werkerskorps, sowel as die publiek, op hoogte bly met departementele aktiwiteite.
Om baanbreker-leierskap en vernuwende benadering tot volhoubare omgewingsbestuur en geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning daar te stel.
Om 'n paradigma-skuif te bewerkstellig in die beplannings- en omgewingsbestuur vir die ontwikkeling van mens-gesentreerde stelsels, maatstawwe en prosesse.
Om 'n nuwe dinamiese bestuursbenadering te fasiliteer met die bereiking van verlangde kulturele-, rasse-, geslags- en godsdienstige verdraagsaamheid, ter verbetering van dienslewering.
Om op 'n omvattende, deelnemende wyse beleidsrigtings, prosesse en stelsels op 'n inklusiewe en deelnemende wyse daar te stel, met die oog op 'n bevoegde menslike hulpbron-, finansiële bestuurs- en ondersteuningsdienste-omgewing.
Om 'n goed-ingeligte werkerskorps en publiek deur die bevordering van doelwitte, aktiwiteite en uitsette van die Departement te vestig.
Die herstrukturering van die lynkomponente het die risiko meegebring dat die korporatiewe dienste-komponent nie in staat sal wees om voort te gaan met voldoende en effektiewe dienslewering nie.
ondersoek. Intussen word die behoefte aan bevoegdheid aangespreek deur die aanstelling van personeel bykomend tot die goedgekeurde diensstaat. Die verwagte resultaat is die herskikking van strukture om die hergestruktureerde Programme te ondersteun.
Daar is geen risiko's verbonde aan die Program, wat sal verhoed dat die meetbare doelwitte en strategiese mikpunte van die Departement behaal word nie.
BESKRYWING VAN BEPLANDE MAATREëLS T.O.V. GEHALTEVERBETERING Om 'n dinamiese bestuursbenadering te ondersteun wat die plan t.o.v. verbeterde dienslewering sal omvat, is die dienste van 'n verskaffer verkry om werkswinkels oor bestuursverandering aan te bied vir al die personeel binne die Departement. Die Korporatiewe Dienste stel dit in die vooruitsig dat mens-gesentreerde beleidsrigtings, -prosesse en -stelsels, gevolglik in konsultasie met die werkerskorps ingestel sal word, en dat diensvlak-ooreenkomste met lynfunksies gesluit sal word om dienslewering te verbeter. Korporatiewe Dienste sal 'n diensstandaard-ooreenkoms met lynfunksie aangaan om dienslewering te verbeter. Sodoende sal die prestasie van Korporatiewe Dienste met lynfunksies ge-evalueer word deur die standaarde wat deur die ooreenkoms gestel is.
n Kundigheidsbestuur Strategiese Plan sal ontwerp word om die kwaliteit van dienslewering te verhoog. Dit sal die oordra van departementele kennis en verworwe kundigheid wat onontbeerlik geword het om bemagtiging en volhoubare ontwikkeling binne gemeenskappe te laat pos vat, oor grense van ras, kultuur, geslag en geloof moontlik maak en vergemaklik.
Opleidingsmoontlikhede sal benut word soos aangebied deur die Kaapse Administratiewe Akademie. Verdere opleidingsgeleenthede sal onderneem word deur diensverskaffers. Hierdie opleidingsgeleenthede sal inskakel by die personeel se Individuele Opleidingsbeplanning.
Sover dit kommunikasie betref, is die doelwit die vorming van 'n gekombineerde Ministeriële en Departementele Kommunikasie-inisiatief. Dit wil sê, die Minister se Media-skakelpersoon (MSP) en die Departementele Kommunikasie Komponent sal saamwerk ten opsigte van verskeie projekte.
Alle poste in hierdie Program word ten volle befonds, maar die werkstudie-ondersoek sal egter moontlik besluit op 'n toename in die hoeveelheid poste, wat dan volgens voorkeur binne die Program befonds sal moet word.
Die doel van die Program is om volhoubare ontwikkeling via geïntegreerde omgewings- en grondontwikkelingsbestuur te bevorder, met die doel om die Wes-Kaap 'n 'Tuiste vir Almal' te maak.
Die dienste verskaf deur hierdie Program ondersteun ten volle die beginsels, doelstellings en mikpunte gestel deur die Provinsiale Kabinet en ander provinsiale inisiatiewe en doelstellings wat geassosieer word met bv. armoedeverligting, werkskepping en die uitgebreide openbare werke-program.
As gevolg van die hoeveelheid werk wat deur die Program gegenereer word, is dit in twee streke verdeel. 'n Verantwoordelikheidsbestuurder bestuur elke streek. Elke streek het presies dieselfde meetbare doelstellings, prestasie-aanwysers en doelwitte. Die volgende inligting, sal van toepassing wees op beide streke en sal dus nie apart beskryf word nie.
Die bestuur van ontwikkeling op 'n omgewingsvolhoubare wyse is van kritieke belang. Die veranderende ekonomiese omgewing, groeiende aanvraag na toerisme-ontwikkeling, bevolkingsgroei, migrasie, behuisingsprojekte en verwante infrastruktuur en dienste, vereis dat duidelike en vernuwende riglyne en beleidsrigtings ontwikkel moet word om die Program in staat te stel om baanbreker leierskap te voorsien en alle kliënte te bemagtig.
Groter openbare bewustheid en belangstelling in die natuurlike en beboude omgewing, sowel as grondwetlike regte, het gelei tot die behoefte aan gevorderde omgewingsbestuur. Verder was daar die afgelope jare 'n aansienlike toename in die getal ontwikkelingsaansoeke (asook 'n toename in hul kompleksiteit).
kommentaar, sowel as appèlle, aktiwiteite wat sonder magtiging voortgaan en ander oortredings en verbrekings van die "algemene sorgsaamheidsplig"- bepaling in die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, 1998 (Wet 107 van 1998). Dit plaas 'n groot verantwoordelikheid op die Program om leiding binne die regering te gee aan maatskaplike vennote en die korporatiewe sektor met betrekking tot ontwikkelingsake.
Die afgelope jare het die gemeenskap toenemend bewus geword van hul omgewingsregte, sowel as die regsvereistes in verband met omgewings- en beplanningsbesluitneming, wat gelei het tot 'n toename in rapportering van omgewings- en beplanningsoortredings. Dit plaas groter verantwoordelikheid op die Program om te verseker dat alle aansoeke op 'n bevoegde en doeltreffend wyse, wat aan die minimum-vereistes van alle toepaslike wetgewing en algemene omgewingsbeheer voldoen, afgehandel word.
Hierdie Program verskaf 'n Geïntegreerde Omgewings- en Grond-ontwikkelingsbestuursdiens aan 24 Plaaslike Munisipaliteite, 5 Distriksmunisipaliteite, 1 Metropolitaanse Munisipaliteit en ander tersaaklike belanghebbendes. Dit is grondwetlik verplig om beplannings- en omgewingsbestuur in die gees van koöperatiewe bestuur te ondersteun, te monitor en te reguleer, en toenemende bewuswording van omgewingsregte op 'n volhoubare wyse te verseker. Ingevolge die Nasionale Grondwet het munisipaliteite die mandaat om munisipale beplanning uit te voer en die omgewingswet-hervormingsproses sal van munisipaliteite vereis om betrokke te wees by die omgewingsmagtigingsproses. Munisipaliteite ondervind egter beperkinge ten opsigte van finansiële hulpbronne, kapasiteit en kundigheid, wat die doeltreffende uitvoer van hul beplannings- en omgewingsbestuurspligte in die toekoms kan beperk.
Die Wet op Omgewingsbewaring (WOB) en die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur (WNOB) word deur sommige belanghebbendes gesien as verouderd en 'n struikelblok in die ontwikkelingsproses. Oor die jare het die Program gepoog om belanghebbendes in te lig, om te verseker dat nakoming van die wetgewing nie net beskou word as 'n bysaak nie, maar 'n geïntegreerde deel van die ontwikkelingsproses behoort te wees. Die Program streef na regverdige oorweging, in alle besluitneming, in ooreenstemming met die beginsels van alle toepaslike wetgewing. In terme van konflik-resolusie, word die meganismes wat in die WNOB beskikbaar is, gebruik, aangesien daar geen soortgelyke meganismes in die WOB is nie.
Die afgelope jare het die Departement verskeie nuwe aansoeke vir die goedkeuring van aktiwiteite in terme van hierdie regulasies , asook oor beplanningswetgewing ontvang, waarvan die meeste binne bepaalde tydraamwerke afgehandel is. Daarbenewens is kommentaar gelewer op beplanningsaansoeke, Omgewingsbestuur-programverslae in terme van die Wet op Minerale en Petroleum Hulpbron-ontwikkeling, Wet 28 van 2002, en ander toepaslike wetgewing. Verder is verskeie aansoeke verwerk ten opsigte van die Veldvoertuig- (VV) regulasies (in terme van die WNOB). Ongeveer 85% van alle aansoeke ontvang ten opsigte van omgewingswetgewing is verwerk en afgehandel.
Daar is 'n merkbare toename in ontwikkelingsdruk, veral aan die kusstreke met betekenisvolle biodiversiteit en unieke kus-habitatkenmerke. Omgewings- en beplanningsbeoordeling van projekte in veral hierdie gebiede, moet besonder deeglik wees en is dikwels baie netelig.
Verskeie nuwe beleide, riglyne, norme en standaarde van toepassing op omgewings- en beplanningsake is opgestel om rigting te gee aan besluitneming in die Provinsie. Dit sluit in beleid/riglyne oor golf-landgoede en polo-velde, windenergie-ontwikkeling, vulstasies, stadsgrense, oorde, toepassingsmonitering en gespesialiseerde omgewingsimpakstudie (visueel, erfenis, geohidrologies, ekonomies, biodiversiteit).
WET-HERVORMINGSPROSES: Die doel is om 'n wet-hervormingsproses teen Maart 2006 te voltooi, om omgewings-, beplannings en erfeniswetgewing in een Provinsiale wet te integreer en te implementeer.
VESTIGING EN VERSTERKING VAN VENNOOTSKAPPE: Die vestiging van vennootskappe en koöperatiewe ooreenkomste, wat daarop gemik is om munisipaliteite en ander maatskaplike vennote te bemagtig om hul verpligtinge in terme van alle relevante wetgewing na te kom en volhoubare ontwikkelingsuitdagings aan te spreek ten einde lewenskwaliteit te verbeter.
KAPASITEITSBOU: Ontwikkel kapasiteit om die uitdagings verbonde aan die voorsiening van visionêre leierskap en leiding, die hoof te bied; en spreek kapasiteitsbou-behoeftes aan in terme van toepaslike Omgewings- en Beplanningswetgewing, beleide, riglyne en planne. Dit sluit in die ontwikkeling van nuwe norme, standaarde, riglyne en beleide, asook opvoedings- en bewustheidsprogramme om dienslewering te verbeter en volhoubare ontwikkeling te bevorder ter ondersteuning van die Departementele doelwitte.
INTEGRASIE EN SAKEPROSES-VERBETERING: Die ontwikkeling van organisatoriese stelsels en prosedures om die integrasie van beplannings- en omgewingsfunksies te verseker, om sodoende die administratiewe prosesse te vereenvoudig, om reaksietyd en moniteringsnakoming verder te verbeter met betrekking tot omgewings- en beplanningswetgewing.
BELEIDE, PRIORITEITE EN STRATEGIESE DOELWITTE Die strategiese doelwitte en oogmerke van die Program onderskryf die doelwitte en mikpunte van die Provinsiale Kabinet en die doelwitte van iKapa Elihlumayo.
Om baanbreker-leierskap en vernuwende benadering tot volhoubare omgewingsbestuur en geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning daar te stel.
Om 'n paradigma-skuif te bewerkstellig in die beplannings- en omgewingsbestuur vir die ontwikkeling van mens-gesentreerde stelsels, maatstawwe en prosesse.
Om strategiese besluitneming te ondersteun en ingryping om beplanning en omgewingsbestuur te verbeter.
Om munisipaliteite en ander maatskaplike vennote te bemagtig om hul verpligtinge in terme van toepaslike omgewings- en beplanningswetgewing na te kom.
Om 'n provinsiale wet-hervormingsproses te koördineer en die implementering van die geïntegreerde omgewings-, beplannings-, en erfeniswetgewing te fasiliteer.
Om provinsiale beleide en riglyne ten opsigte van omgewings- en beplanningsaangeleenthede te inisieer en implementeer.
Om die lewensgehalte van alle mense te verbeter deur die daarstelling van lewendige, geïntegreerde en volhoubare menslike nedersettings.
Om geïntegreerde en holistiese omgewings- en grondbestuur te voorsien om hernuwing in ons menslike nedersettings aan te wakker.
Om die effektiewe administrasie en monitering van grondgebruik en omgewingsaanwending te verseker.
Om geskikte vennootskappe te stig en in stand te hou om die beheer van omgewings-en grondgebruikbestuur te verbeter.
Om visionêre leierskap en leiding te verskaf, is dit noodsaaklik dat samewerking binne die Departement en met ander maatskaplike vennote maksimaal uitgebrei word. Om die bogenoemde strategiese doelwitte en mikpunte te behaal, moet die noodsaaklike middele en kapasiteit (finansies, personeel, vaardighede, ens.) beskikbaar wees in die Program, sowel as by die ander maatskaplike vennote. Duidelikheid oor die rol en funksies van die verskillende regeringsfere met betrekking tot beplanning en die omgewing sal verseker dat koöperatiewe beheer realiseer.
o Die provinsiale wet-hervormingsproses wat sal uitloop op 'n nuwe wet, met integrasie van beplannings-, omgewings- en erfeniswetgewing, sal duidelikheid gee ten opsigte van die rolle en funksies van die Provinsie en munisipaliteite met betrekking tot beplanning en ontwikkeling.
o Die implementering van die wysigings op die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur (WNOB), 1998 (Wet 107 van 1998) en nuwe Omgewingsimpakraamwerke (OIR) Regulasies, wat deel vorm van die nasionale omgewingswet-hervormingsproses, sal meganismes daarstel om die rolle en funksies van nasionale, provinsiale en munisipale owerhede ten opsigte van geïntegreerde omgewingsbestuur uit te klaar.
Die huidige oormaat omgewings- en beplanningswetgewing met al die prosesse en prosedures daaraan verbonde (bv. die verskillende aansoek-, appèl- en openbare deelnemingsprosesse), die botsende en onsamehangende aard daarvan en Hooggeregshof-uitsprake, bemoeilik die administrasie van aansoeke deur die Program. Dit verleng en frustreer die besluitnemingsproses. Die gevolg is verwarring en onnodige rompslomp wat negatief inwerk op die doelwitte van iKapa Elihlumayo.
o Die implementering van die WNOB-wysigingswet en verwante OIR-Regulasies, sal sekere van hierdie beperkinge aanspreek.
o Die provinsiale wet-hervormingsproses wat daarop gemik is om omgewingsbeplanning en erfenis-wetgewing te integreer, sal poog om groter duidelikheid oor rolle en funksies van die onderskeie regeringsfere en die vaartbelyning van besluitnemingsprosesse, te verseker.
Die beperkte kapasiteit van munisipaliteite kan lei tot oningeligte besluitneming en ondoeltreffende implementering van beplannings- en omgewingswetgewing.
o Die voorsiening van progressiewe norme, standaarde, riglyne, beleid, ens. om omgewings- en beplanningspraktyke van munisipaliteite ten beste te bevorder.
o Die implementering van bemagtigingsprogramme om effektiewe omgewings- en beplanningsbeheer, norme, standaarde, riglyne, beleide, ens. te verseker.
o Die vorming van vennootskappe met munisipaliteite om doeltreffende omgewings- en beplanningsbestuur en besluitneming te vergemaklik.
Die vertraging van prosesse wat innoverende projekte, bevorder en ten doel het om die doelwitte en mikpunte van die Program te bereik.
o Versterk verhoudings met munisipaliteite en ander maatskaplike vennote deur relevante riglyne te verskaf, samewerkingsooreenkomste aan te gaan, die oordrag van kennis te bevorder en kollektief instrumente en meganismes wat gesonde regering bevorder, te ontwikkel.
o Onbeheer de en onvolhoubare ontwikkeling wat die aftakeling en ondoeltreffende gebruik van die natuurlike en beboude omgewing tot gevolg sal hê, en negatief sal inwerk op die maatskaplike en ekonomiese raamwerk van die samelewing.
o Verlies aan vertroue en 'n tekort aan reëlingsekerheid binne die beplannings- en omgewingstelsel, lei tot ontwikkeling met 'n hoë konflikpotensiaal en 'n verlies aan beleggingsvertroue.
o Nie-nakoming en toepassing van wetgewing sal 'n toename in onwettige aktiwiteite en oortredings van die algemene sorgsaamheidsreël, tot gevolg hê.
Die implementering van 'n veranderingsbestuursprogram om personeel te rugsteun in hul aanpassing by 'n veranderende omgewing, ten einde die beste praktyk te verseker.
Die implementering van 'n doeltreffende personeelprestasie-bestuurstelsel wat in lyn is met die Departement se strategiese doelwitte en mikpunte.
Deurlopende oorsig van wetsraamwerke en duidelik-omskrewe mandate en afvaardigings ten einde funksies en verantwoordelikhede doeltreffend na te kom.
Verseker konsekwente besluitneming deur die implementering van administratiewe bestuurstelsels en maatreëls.
Doeltreffende interne en eksterne kommunikasie.
o As gevolg van die onlangse herstrukturering van die Program het nuwe poste ontstaan, wat gevul is in ooreenstemming met die gelykheidsplan van die Departement. Die ongelykhede in vergoeding en aansporing tussen die Provinsie, munisipaliteite en die private sektor, kniehalter egter die werwing en behoud van personeel.
o Die onervarenheid van die nuwe personeel moet aangespreek word deur middel van volgehoue en toereikende opleiding en programme wat vermoëns opbou.
o 'n Toereikende en doeltreffende aansporingskema (insluitende die ontwikkeling van 'n Kode van Vergoeding (KV) vir beroepsklasse wat dit nog nie het nie), om bekwame personeel te lok en te behou, behoort ondersoek te word.
o Die inlynstelling van vergoeding tussen munisipaliteite en ander regeringsfere, behoort aandag te kry. (Nasionale bevoegdheid).
o 'n Doeltreffende personeel- en ondersteuningsdiens.
o Om te verseker dat 'n hoë vlak van doeltreffendheid gehandhaaf word, moet personeel van toepaslike toerusting voorsien word ten einde hulle funksies suksesvol te vervul.
o Die voorsiening van voldoende kantoorakkommodasie vir personeel in die Program.
o Handhaaf en verbeter kommunikasie-infrastruktuur en ondersteuningsdienste (telekommunikasie; inligtingstegnologie).
o 'n Doeltreffende Registrasie is 'n voorvereiste vir die haal van die strategiese doelwitte.
o Begrotingsbeperkinge kan die doeltreffende bereiking van hierdie Program se strategiese doelwitte en mikpunte, kortwiek.
Die oogmerk van die Program is om volhoubare ontwikkeling deur middel van geïntegreerde beplanning, besoedelings- en afvalbestuur, biodiversiteit en kusbestuur, en dwarsleggend omgewings- en beplanningskoördinasie, te verseker, ten einde die Wes-Kaap 'n 'Tuiste vir Almal' te maak.
Die Program word sterk gelei deur die beginsels, doelwitte en mikpunte van die Nasionale en die Provinsiale Kabinet se mandaat.
VRAAG NA DIENSTE: Die vraag na die dienste van die Program spruit voort uit die verpligting wat op die Staat rus om die omgewingsreg, soos uiteengesit in 'n reeks wette, beleide en strategieë, ten uit te voer.
Die Program hanteer die pro-aktiewe beplanning van grond ten gunste van ordelike en harmonieuse ontwikkeling van die Provinsie, geïntegreerde dwarsleggende bestuur, moniteringstelsels en maatreëls om koöperatiewe regering en volhoubare ontwikkeling te ondersteun.
o Provinsiale Beplanning in terme van die Nasionale Grondwet is 'n ekslusief-Provinsiale Bevoegdheid (Bylae 5 Deel A). Dit hou verband met ruimtelike beplanning. Biodiversiteitsbestuur, kusbestuur en besoedelings- en afvalbestuur, vorm gelyklopende grondwetlike bevoegdhede.
o Die Wet op Munisipale Stelsels, 2000 (Wet 32 van 2000) vereis dat Provinsiale Departemente die Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (GOP'e), insluitende die Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerke (ROR'e), van munisipaliteite evalueer. Die geïntegreerde afvalbestuursplanne is een van vier sektorale planne wat met die GOP'e verbind is, wat oorsig deur hierdie program vereis. Bystand word aan munisipaliteite verleen met betrekking tot bogenoemde.
o Die Program is verantwoordelik vir een van die Huidige Strategieë wat deur die Regering van die Wes-Kaap geïdentifiseer is, naamlik die Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk. Hierdie Raamwerk sal aan die regeringsdepartemente en munisipaliteite leiding gee ten opsigte van die toekomstige ruimtelike ontwikkeling in die Provinsie en dit sal omvattend aan regeringsdepartemente en munisipaliteite gekommunikeer en pro-aktief deur hulle geïmplementeer word.
o Die vraag na geïntegreerde menslike nedersettings vereis 'n nuwe beplannings-paradigma. Die ontwikkeling en implementering van nuwe beleid, riglyne en aansporings sal benodig word en die Program sal, deur onder andere die Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelings-raamwerk, hierdie kwessies aanspreek.
o Die Wetsontwerp op Lugkwaliteit sal 'n nuwe luggehaltebestuurstelsel vir Suid-Afrika inlei, wat 'n wetgewende mandaat aan ons Departement sal gee. Die toewys van funksies aan provinsies met betrekking tot luggehaltebestuur, sal 'n onmiddellike vraag skep na nuwe dienste, wat gelewer sal moet word op provinsiale vlak, wat 'n direkte invloed op hierdie Program sal hê. Die impak sal wees in die vorm van addisionele menslike hulpbronne kapasiteit, ten einde die addisionele verpligtinge na te kom.
o Die vraag na beter geformuleerde provinsiale beleid en wetgewende rigting, sal die wetshervorming wat met hierdie Program se verantwoordelikhede gepaard gaan, dryf.
o Die Program is in 'n posisie om die inwerkingstelling van die politieke imperatiewe van werkskepping en armoedeverligting (volhoubare lewensonderhoud), veral in afgeleë plattelandse gebiede, te ondersteun.
o Groei in die die toerismebedryf, bevolkingsgroei, migrasie, ekonomiese ontwikkeling en vraag na behuising, sowel as verhoogde druk op hulpbronne, vereis dat duidelike riglyne, beleide en ruimtelike planne ontwikkel en ingestel word.
o Die verantwoordelike gebruik van al ons hulpbronne vereis doeltreffende biodiversiteitsbestuur, kusbestuur en besoedelings- en afvalbestuur.
o Die vraag na geïntegreerde voorkomingstrategieë wat besoedelings- en afvalbestuur aanspreek, is kritiek tot die gelyke en volhoubare aanwending van ons natuurlike hulpbronne. Die Skoner Produksie program fokus op besighede en die bedryf se aanwending van ons natuurlike hulpbronne, ten einde hierdie vraag aan te spreek. Hierdie program ondersteun voorts die ontwikkelingsdoelwit van die Wes-Kaapse Groei en Ontwikkelingstategie, deurdat dit geleenthede daarstel om ekonomiese potensiaal te ontsluit, terwyl dit omgewingsprestasie verbeter.
o Nakomingsmonitering en die toepassing van die programme se statutêre verpligtinge met betrekking tot die Wet op Omgewingsbewaring en die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, staan integraal in die progressiewe realisering van die omgewingsreg. Die monitering van nakoming van en die toepassing van die tersake omgewingswetgewing, is van betekenis met betrekking daartoe dat daar verseker word dat die omgewingsreg wat in die Grondwet verskans is, uitdrukking kry.
o Die behoefte om die belanghebbendes van die Departement te bemagtig en die progressiewe realisering van omgewingsreg, vereis voorspraak, die opbou van vermoë en omgewingsopvoeding, en bewusmakingsaksies deur hierdie Program.
o Die voorsiening van ruimtelike inligting, omgewingsinligting en demografiese data dienste aan munisipaliteite en ander belanghebbendes.
o Daar is 'n behoefte aan die integrasie van die Johannesburgse Implementeringsplan se doelwitte en die volhoubare ontwikkelingsdoelwitte in terme van Mediumtermyn Strategiese Raamwerk, tot 'n provinsiale implementeringstrategie.
o Die koördinasie en bestuur van dwarsleggende verslae in terme van nasionale verpligtinge.
BEOORDELING VAN BESTAANDE DIENSTE: Verbeterde samewerking met die Nasionale Regering het gelei tot 'n omgewing wat meer geleenthede verskaf vir die beplanning en bestuur van volhoubare ontwikkelingsinisiatiewe deur die Program.
o Die Departementele herstrukturering het aansienlik hoër vlakke van professionele sinergie tussen die beplannings- en omgewingsprofessies binne die Departement tot gevolg gehad. 'n Doelbewuste inisiatief is tans aan die gang binne die Program, om vakatures te vul en dienslewering te verbeter, wat sal bydra om die visie van die Provinsie as 'n 'Tuiste vir Almal' te vervul. Die Program sal spesifiek aandag gee aan die vul van vakatures met persone met innoverende denke om die ervare persone wat tans in die program is, tot hulp te wees.
o Die tekort aan alternatiewe beroepsgeleenthede vir amptenare wat verkies om in die diens te bly as lynfunksie omgewings- en beplanningspesialiste, eerder as om by die bestuurskader aan te sluit, sal innoverende ingryping vereis.
o Die behoefte daaraan om meer vennootskappe te vorm en ons bestaande vennootskappe te versterk, is belangrik in die vrystel van die hulpbronne en die verryking van ons prosesse om die dienste te lewer wat die Program se strategiese doelwitte en mikpunte ondersteun. Nuwe vennootskappe en die versterking van bestaande vennootskappe, deur instrumente soos die Memoranda van Ooreenkomste (MVO's), sal bydra tot die skep van die vereiste foutlose diensleweringsmeganismes.
o Die Suid-Afrikaanse, en in besonder die Wes-Kaapse, navorsingsgemeenskap is aan die voorpunt van biodiversiteits- en biostreeksbeplanning en implementering.
n Aantal geleenthede wat beskikbaar is vir die Program, is geïdentifiseer.
o Die huidige vlaag van nuwe omgewingswetgewings en konsepwetgewings, sowel as Nasionale Strategie en Aksieplanne, voorsien die Program van duidelike rigting.
o Die aantal vakatures in die Program bied die geleentheid om toepaslike persone in hierdie posisies aan te stel.
o Die rykdom en aanskoulikheid van die Provinsie se natuurlike hulpbronne en algemene kusomgewing leen dit tot die bystaan van die provinsiale regering se onontbeerlike in die aanspreek van die sleutel- verpligting t.o.v. werkskepping en armoedeverligting.
Die grootste uitdagings vir die Program is die implementering van 'n nuwe paradigma met betrekking tot die regstel van die ongelykhede in menslike nedersettings en ruimtelike beplanning, om by te dra tot werkskepping en om armoedeverligting aan te spreek deur die regverdige toegang tot, en voulhoubare gebruik van, ons natuurlike hulpbronne.
o Doeltreffende bydrae tot die Departementele omgewingsbeplanning en erfeniswethervormingsprogram, ten einde te verseker dat die provinsiale beplanning, biodiversiteit, kusbestuur en besoedeling- en afvalbestuur aspekte alles in die wetgewing opgeneem word.
BELEIDE, PRIORITEITE EN STRATEGIESE DOELWITTE Die doelwitte en prioriteite van die Program, soos hieronder gestel, bly getrou aan en onderskryf die provinsiale en nasionale beleid en riglyne en spesifiek die visie van die Wes-Kaapse Regering om 'n 'Tuiste vir Almal' te skep, en word gerugsteun deur die strategie van iKapa Elihlumayo, soos uiteengesit in die Provinsiale Groei en Ontwikkelingstrategie.
Die Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk voorsien 'n ruimtelike dimensie aan die beleid en strategieë van die Program en die subprogramme en is in ooreenstemming met die Nasionale Ruimtelike Ontwikkelingsperspektief. Dit neem voorts ook kennis van en is in ooreenstemming met die Nasionale Mediumtermyn Omgewingsektorplan.
Om baanbreker-leierskap en vernuwende benadering tot volhoubare omgewingsbestuur en geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning daar te stel.
Om 'n paradigma-skuif te bewerkstellig in die beplannings- en omgewingsbestuur vir die ontwikkeling van mens-gesentreerde stelsels, maatstawwe en prosesse.
Om omgewingsintegriteit en progressiewe vervulling van omgewingsregte te verseker.
Om die lewensgehalte van alle mense te verbeter deur die daarstelling van lewendige, geïntegreerde en volhoubare menslike nedersettings.
Om ruimtelike beplanning te onderneem wat die volhoubare toekomstige ontwikkeling in die Provinsie sal bevorder en lei, en ruimtelike ongelykhede sal aanspreek.
Om geïntegreerde en holistiese omgewings- en grondbestuur te voorsien om hernuwing in ons menslike nedersettings aan te wakker.
Om die Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk te ontwikkel en ondersteuning en riglyne vir die implementering daarvan te voorsien.
Om programme wat gemik is op skoon, gesonde en verbeterde menslike nedersettings, te ontwikkel.
Die fasilitering van regverdige toegang tot en volgehoue gebruik van ons natuurlike hulpbronne.
Om ingrypingstrategieë te ontwikkel ten einde gelyke toegang tot en gebruik van ons natuurlike hulpbronne te bewerkstellig.
Die traagheid van sommige munisipaliteite om omgewingsbestuur en volhoubare ontwikkelingsbeginsels en -praktyk aan te neem en toe te pas ten einde die gehalte van die lewens van hulle inwoners te verbeter.
Die impak van armoede en tekort aan werksgeleenthede in die Wes-Kaap. Ontwikkeling, wat werk en inkomste sal skep, is dikwels in konflik met die beginsel van volhoubare ontwikkeling en dit is 'n beduidende uitdaging om te verseker dat ontwikkeling so onderneem word dat dit nie die omgewing onnodig aftakel nie.
Groot getalle amptenare wat die Program verlaat vir ander, beter-besoldigde posisies in ander regeringsdepartemente, munisipaliteite en die privaat-sektor.
Gefragmenteerde omgewingswetgewing, grootliks te wyte daaraan dat die regsgeldige mandate toegewys is aan 'n aantal departemente en openbare entiteite binne al drie die regeringsfere.
Die onvoldoende toepassing van omgewingswetgewing deur die owerhede is 'n beduidende beperking op die bereik van die beplanning, omgewingsbestuur en volhoubare ontwikkelingsdoelwitte en mikpunte van die Program.
Swak-gedefinieerde rolle en verantwoordelikhede vir die verskillende regeringsfere.
Die tekort aan betroubare data-stelle wat beskikbaar is vir beplanning op 'n toepaslik-uitvoerige vlak.
BESKRYWING VAN BEPLANDE MAATREëLS T.O.V. GEHALTEVERBETERING Ordelike, pro-aktiewe langtermynbeplanning is noodsaaklik om volhoubare ontwikkeling om 'n vreedsame samelewing te bevorder, geïntegreerde gemeenskappe, beter lewensruimtes en verbeterde lewensgehalte van al die burgers van die Provinsie te verseker.
Die Program sal werkskepping en armoedeverligtingsinisiatiewe ondersteun in 'n poging om te verseker dat die 'Tuiste vir Almal' binne 'n hoë gehalte omgewing bestaan, waar die omgewing volhoubaar bestuur word om aan die burgers van die Provinsie doeltreffende en doelmatige dienste te lewer.
Goed bestuurde vennootskappe met staatsorganisasies, insluitende munisipaliteite, sowel as omgewings- NRO's en GGO's, sodat omgewingsbestuurskwessies tot diep in die provinsiale gemeenskappe in kan strek.
Memoranda van Ooreenkoms met die belangrikste rolspelers, om funksies en dienslewering duidelik te maak.
o As gevolg van die onlangse herstrukturering van die Program het nuwe poste ontstaan, wat gevul is in ooreenstemming met die billikheids van die Departement. Die ongelykhede in vergoeding en aansporing tussen die Provinsie, munisipaliteite en die private sektor, kniehalter egter die werwing en behoud van personeel.
o Die onervarenheid van die nuwe personeel moet aangespreek word deur middel van volgehoue en toereikende opleiding en programme wat vermoëns opbou.
o 'n Toereikende en doeltreffende aansporingskema (insluitende die ontwikkeling van 'n Kode van Vergoeding (KV) vir beroepsklasse wat dit nog nie het nie), om bekwame personeel te lok en te behou, behoort ondersoek te word.
o Die aanpassing van vergoeding tussen munisipaliteite en ander regeringsfere, behoort aandag te kry. (Nasionale bevoegdheid).
o 'n Doeltreffende personeel- en ondersteuningsdiens.
o Om te verseker dat 'n hoë vlak van doeltreffendheid gehandhaaf word, moet personeel van toepaslike toerusting voorsien word, ten einde hulle funksies suksesvol te vervul.
o Die voorsiening van voldoende kantoorakkommodasie vir personeel in die Program.
o Handhaaf en verbeter kommunikasie-infrastruktuur en ondersteuningsdienste (telekommunikasie; inligtingstegnologie).
o 'n Doeltreffende Registrasie is 'n voorvereiste vir die haal van die strategiese doelwitte.
<fn>GOV-ZA.6034.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Toerismeontwikkeling voorsien elke jaar finansiële steun en programbystand aan talle projekte.
Skakel asseblief die Direktoraat Toerismeontwikkeling vir meer besonderhede oor die bogenoemde projekte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.60426.2010-03-24.af.txt</fn>
Deel A: Strategiese Oorsig File type: pdf; size: 1.
Deel B: Begrotingsprogram en Subprogramplanne File type: pdf; size: 6.
Deel C: Agtergrondinligting File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6051.2010-03-24.af.txt</fn>
psigiatriese en geestesgesondheidsdienste, en administratiewe ondersteuning vir die geassosieerde psigiatriese streekkantoor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6059.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Distriksgesondheidsdienste se rol is om distriksgesondheidsdiente te lewer.
vir die vestiging van openbare gesondheidsorgdienste, Vlak 1-hospitaaldienste en gesondheidsdiensondersteuning binne die Metropool, en om doeltreffende en omvattende gesondheidsdienste binne die Wes-Kaap-Wynland-, Suid-Kaap-Karoo- en die Boland-Overberg-streek te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6072.services.11441.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6080.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat se kernbesigheid is om 'n omvattende primêregesondheidsdiens te lewer, hoofsaaklik aan die laerinkomstegroepe. Die Direktoraat streef daarna om bekostigbare, toeganklike en doeltreffende gesondheidsdienste van 'n hoë gehalte aan al die mense in die Boland-Overberg-streek te lewer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6086.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Direktoraat se kernbesigheid is om 'n omvattende primêregesondheidsdiens te lewer, hoofsaaklik aan laerinkomstegroepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6124.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Direktoraat MIV-vigs en TB streef daarna om die publiek bewus te maak van MIV-vigs en TB en om gesondheidsorg aan diegene wat met hierdie siektes besmet is, te optimeer.
die TB-program te ontwikkel, te moniteer, te evalueer en te koördineer, en vigs-opleiding, -inligting en -berading aan die Departement te lewer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.61258.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons het beslis rede om fees te vier. Daar was nog nooit 'n beter tyd om 'n Suid-Afrikaner te wees as nou nie, en daar is geen beter plek in Suid-Afrika om te bly as hier in die Wes-Kaap nie.
Dink 'n bietjie waar ons tans staan, en hoe vinnig ons beweeg het. Tien jaar is skaars genoeg tyd vir die veroudering van 'n goeie wyn; dis minder tyd as wat dit neem vir 'n kind se skoolloopbaan; dit verteenwoordig een tagtigste van die ouderdom van die reuse- outeniekwa-geelhout wat bokant die Tsitsikamma-woud uittoring. Nogtans het ons in die eerste tien jaar van Suid-Afrikaanse demokrasie meer gedoen om die menswaardigheid van miljoene mense te verbeter as wat in die voorafgaande tien dekades gedoen is.
Ons het aanskou hoedat gemeenskappe herenig is, hoedat hoop herstel is, en hoe nuwe krag gegenereer is uit ons vasbeslotenheid om ons toekoms saam te bou.
Die Wes-Kaap se krag lê in die karakter en inbors van sy mense. Deur die ontberings en suksesse in ons geskiedenis is ons mense gevorm om stamina te hê, 'n vasberadenheid om te oorleef en te leef, en met wortels wat hulle met diep lojaliteit in ons provinsie en land anker.
Eeue lank het diamante onder die waaisandduine by Kleinsee en Alexanderbaai begrawe gelê, verskuil vir geslagte mense wat geen benul gehad het van die rykdom onder hul voete nie. Soos daardie diamante het die verskuilde potensiaal van ons mense vir dekades onbenut gelê. Daar was opflikkeringe van hoop, en ook diegene wat van tyd tot tyd bokant hul beperkte geleenthede uitgestyg het. Dit was egter eers in die afgelope tien jaar van ware vryheid, en in die jongste twee jaar waarin ons koalisie oor al die gemeenskappe van die Wes-Kaap geregeer het, dat die potensiaal van ons mense werklik aan die lig gekom het. In ons verbintenis tot die bou van 'n provinsie van wêreldgehalte is ons besig om die glans van ruwe diamante in gemeenskappe en gebiede soos Khayelitsha, Mitchells Plain en die Karoo te ontdek en te ontsluit. Vir die eerste keer word die talente van al ons mense nou in hierdie bouproses ingespan, en dis 'n skat wat ons met groot sorg moet koester.
Speaker, die mense van die Karoo en Namakwaland verstaan die gevolge van droogte. Hulle weet ook dat net onderkant die oppervlak van die aarde daar saad lê waarin die sluimerende potensiaal van hul streek opgesluit lê. Met die eerste reën ontkiem hierdie saad, selfs na jare van droogte, en word hierdie wêreld wat so droog en sonder lewe was, 'n tuin van lewenskrag wat sorg vir sy mense.
En dit is hoe die mense van die Wes-Kaap is. Ons mense se karakter en inbors het hulle dor tye en ontberings laat deurleef. En met die eerste reëns het daardie potensiaal van ons mense en ons provinsie ontsluit in iets wat sterk groei, waarin almal deel het, en wat net nuwe hoogtes kan bereik. Maar dit is nog maar die begin van die bloeiseisoen, en noudat die reën begin val, moet ons sorg dat niks die oes bederf nie.
Die mense van die Karoo weet dat jy in daardie streek die agtdaegras kry. As dit vandag reën, kan jy weet agt dae later groei die agtdaegras welig. En die skape het weer hoop en hardloop hulle moeg agter die nuwe groenigheid aan. Maar die mense van die Karoo weet ook dit is 'n valse hoop, want hoewel die agtdaegras mooi lyk en groen is, is sy voedingswaarde maar min en is die gras is nie blywend nie.
Dan kry mens in die Kalahari die N'abbas. Dit is 'n Nama woord vir 'n sampioenagtige uitsoekkos. Hy bly verberg onder die grond terwyl hy wag vir die regte omstandighede om te groei en geoes te word. Anders verdwyn hy weer vir jare. As die N'abbas nie in Maart reën kry nie, breek sy lewenskragtigheid nooit deur die oppervlak nie. En as hy nie vroeg in die winter geoes word nie, ryp hy dood.
Dan is daar in die Karoo en Namakwaland ook die gannabos. Hierdie bos is rateltaai en het 'n hoë voedingswaarde. Die gannabos kan ook vergelyk word met die simbool van die Griekwavolk, die kanniedood - 'n simbool van hierdie volk se vermoë om te bly groei en sterker te word ten spyte van swaarkry. In die droogte lyk die bos verstok en dood, maar as die reën begin val, verdwyn die leweloosheid. In die tye van swaarkry verloor hy sy fleur, maar sy wortels is so stewig geanker in die aardbodem dat hy in die regte omstandighede jaar na jaar herrys.
In die Wes-Kaap is ons besig om soos die gannabos en die kanniedood ons karakter te wys. Noudat die reën begin val en die regte omstandighede daar is, is die pad wat ons kies nie die een wat vir ons mense net agtdaegras - dit wil sê tydelike verligting en valse hoop - sal bring nie. Ekonomiese groei sonder werkskepping en volhoubaarheid is nie vir ons mense goed genoeg nie. Deur die regte planne op die regte tyd in te stel en met dissipline te implementeer, sit ons vir ons mense N'abbas - die beste uitsoekkos - op die tafel. Ons planne is gemik op die skep van stabiliteit en volhoubaarheid - menswaardigheid vir al ons mense - geanker met lewenskragtige wortels soos dié van die gannabos en kanniedood.
Speaker, ons Regering verteenwoordig al die mense van die Wes-Kaap. Ons is nie langer verdeel nie. Vandag het ons 'n regering in die Wes-Kaap wat regeer vir al die mense van hierdie provinsie. Ons is besig om te wys dat bruin, wit, swart en Indiër-Suid-Afrikaners ten beste slaag wanneer hulle in vennootskap werk en bou aan ons gedeelde toekoms.
Ek was vanoggend besonder geroer om deur soveel kinders uit elke gemeenskap van die Wes-Kaap ingewag te word - hul stemme verenig in sang, hul gesiggies verenig in hoop, en hul toekoms verenig in en deur Suid-Afrika. Op tien jaar is hulle ons vrygebore geslag - die mees konkrete en kragtige uitdrukking van hoe ver ons gekom het in die eerste dekade van Suid-Afrikaanse demokrasie.
Februarie verlede jaar het ek ons Regering daartoe verbind om 2003 'n jaar van toepassing en dienslewering te maak en so die grondslag te lê vir die vind van oplossings vir sowel ons korttermynuitdagings as hul langtermynoorsake. Ons het iKapa eliHlumayo bekend gestel om groei in die Kaap te bevorder sodat almal daarin kan deel - die beste instrument om ons beleid en ons optrede vir die volgende dekade te dryf. iKapa eliHlumayo is ons voertuig om elke gemeenskap saam met ons te neem op die pad om 'n provinsie van wêreldgehalte te wees. Dit is ons opdrag om te bewaar.
Gedurende die afgelope twee jaar het ons Koalisie van Hoop 'n stabiele platform in die Wes-Kaap geskep. Hierdie koalisie is 'n anker wat sekerheid vir buitelandse en plaaslike beleggers skep - beleggers wie se vennootskap ons besonder waardeer in die groei en ontwikkeling van ons ekonomie sodat ons werk vir ons mense kan skep.
Afgesien van stabiliteit en die afbreek van die skeidsmure tussen ons gemeenskappe was die grootste bydrae van hierdie Regering tot die toekomstige sukses van ons provinsie, die instelling van 'n langtermynbeplannings-horison - die opstel van 10- en 15-jaarplanne om aandag te gee aan die onderliggende oorsake van talle van ons ernstigste uitdagings.
Dit is gepas dat ons hier berig dat in die laaste twee jaar van die eerste dekade van demokrasie ons uitgeblink het met die lê van stewige fondamente vir die uitbreiding van ons dienslewering en die vestiging van blywende menswaardigheid in die volgende dekade.
Om die toekoms vir die volgende geslagte te verseker, vereis dat ons ernstig en dringend aandag skenk aan die kwessies van werkloosheid en armoede. Ons provinsie se bevolking het toegeneem van net onder 4 miljoen in 1996 tot ver oor die 4,5 miljoen volgens Sensus 2001 - hoofsaaklik as gevolg van migrasie uit ander provinsies. Dit beteken dat ons provinsiale bevolking gegroei het met omtrent 2,9% per jaar, vergeleke by die nasionale bevolkingsgroei van sowat 2,1%. Wat egter belangriker is, is dat die ekonomies aktiewe bevolking in ons provinsie byna twee keer so vinnig aangewas het as in Suid-Afrika as geheel.
Onder die belangrikste kwessies waaraan by ons jongste Kabinetsbosberaad aandag gegee is, was die behoefte om met ons maatskaplike vennote ooreen te kom oor mikro-ekonomiese strategieë vir die provinsie om ons doelwitte te bereik. Binne vyf jaar gaan ons R5 miljard se nuwe beleggings en ten minste 100 000 nuwe werksgeleenthede verseker. Ons streef ook daarna om teen 2008 deur middel van uitgebreide openbarewerke-programme 120 000 werk- en opleidingsgeleenthede oor die kort termyn te skep.
Geagte Speaker, Minister Rasool en sy departemente het ons voorsien van 'n gefokuste en prioriteitsgerigte begroting wat ons besteding konsentreer op die implementering van iKapa eliHlumayo. Ons begroting is gemik op sowel doelgerigte armoedeverligting as die ontwikkeling wat die Wes-Kaap nodig het vir volgehoue ekonomiese groei en werkskepping. Ons begroting is ingestel op werklike fiskale dissipline.
Ons sal nie die toekoms van ons vrygebore geslag verpand vir korttermynvoordele nie. By die wegruiming van die agterstande van die verlede het hierdie Regering in sy Mediumtermynbegrotings-beleidsverklaring die begrote tekort afgebring van meer as R434 miljoen in 2003/04 tot R366 miljoen in 2004/5.
Onder die leiding van ons Provinsiale Minister van Gesondheid, Piet Meyer, is Gesondheidsorg 2010 verlede jaar in Maart deur die Provinsiale Kabinet goedgekeur. Gesondheidsorg 2010 is ontwerp om seker te maak dat die mense van die Wes-Kaap teen 2010 in plaas van R1 miljard se gesondheidstekort verbeterde dienste sal beleef. Die eindresultaat word weerspieël as 'n toename in ons vermoë by wyse van 'n bykomende 2 miljoen primêre gesondheidsbesoeke per jaar teen 2010.
Onder die vele ander suksesse op die gebied van gesondheidsorg oor die afgelope jaar was die beginselgoedkeuring van tot US$66 miljoen oor vyf jaar van die Wêreldfonds vir die Bekamping van MIV-vigs, en die bekendstelling van veldtog vir die voorkoming van moeder-na-kind-oordrag van vigs onder alle swanger vroue wat openbare gesondheidsklinieke bywoon.
Dit is belangrik, geagte Speaker, dat ons verstaan wat die omvang van die uitdagings en die begrotingsdruk is waarvoor Minister Meyer en Minister Fransman en hul departemente te staan kom. Dit is deels as gevolg van migrasie, deels vanweë die herstrukturering van gesondheidsorg, and deels vanweë die uitgebreide behoefte aan maatskaplike toelaes.
Die getal bevoordeeldes wat maatskaplike toelaes ontvang, het toegeneem van omtrent 362 000 in Desember 2001 tot meer as 502 000 hierdie maand - en daar word verwag dat die getal aanstaande jaar op 550 000 te staan sal kom. Die enkele grootste drywer van hierdie groei is die toename in kinderondersteunings-toelaes. Hierdie maand het ons alreeds 42 479 kinders tussen die ouderdomme van 8 en 9 wat hierdie toelaes ontvang. Dit is ons oortuiging dat daar teen die einde van die volgende boekjaar meer as 93 000 kinders oor die ouderdom van 7 sal wees wat uit hierdie toelaes voordeel sal trek.
Soortgelyke uitdagings word ondervind in ons lewering van gesondheidsdienste - terwyl migrasie na die provinsie alleen die oprigting van tot drie nuwe klinieke elke jaar noodsaak. Afgesien daarvan, en die feit dat 'n ontleding deur die Nasionale Departement van Gesondheid toon dat verhoogde finansiering - in die omgewing van R150 miljoen per jaar - vir die Wes-Kaap geregverdig is, sal die ál kleiner voorwaardelike toewysing vir tersiêre gesondheidsdienste waarskynlik uitloop op 'n tekort van omtrent R160 miljoen in reële terme.
Minister Hangana en haar Departement van Behuising staar ewe groot uitdagings in die gesig. Ten spyte daarvan dat ons die Behuisingsbegroting van R271 miljoen in 2001 tot R514 miljoen verlede jaar verhoog het, is ons nie in staat om tred te hou met die vraag nie. In die Stad Kaapstad alleen neem die vraag jaarliks toe met omtrent 20 000 eenhede. Hiervan is omtrent 9 000 die gevolg van die vorming van nuwe gesinne, terwyl 11 000 die gevolg is van migrasie uit ander provinsies.
Ons moet werk maak van die onderbesteding van ons Behuisingsbegroting. Dit is 'n landwye probleem vanweë nuwe nasionale wetgewing en regulasies, asook 'n gebrek aan vermoë op plaaslikeregeringsvlak, maar ons moet ook die situasie in die Departement van Behuising regstel sodat elkeen in dieselfde rigting trek.
Teen die agtergond van hierdie dringende begrotingskwessies sal die Wes-Kaapse Regering vanjaar op konstruktiewe wyse met die Nasionale Regering saamwerk aan die opstel van die billikeaandeel- formule, en die omvang van voorwaardelike toelaes wat uit nasionale beleid voortspruit.
Speaker, ons verstaan dat gehalte-onderwys die sleutel is tot werkskepping. In September verlede jaar het Minister Rasool en Minister Gaum 'n taakspan onder die voorsitterskap van dr. Franklin Sonn saamgestel om ons Regering van raad te bedien oor 'n strategie vir mensehulpbron-ontwikkeling en vaardigheidsopleiding ter ondersteuning van iKapa eliHlumayo, en om alle leeraktiwiteite in die provinsie te omvat. Die voortvloeiende verslag en aanbevelings, gekombineer met Minister Gaum en sy Departement se Visie 2020, sal ons help om die sogenaamde 'leer-silo's' af te takel en daardeur klem te laat val op 'n geïntegreerde benadering tot alle provinsiale onderwys, van voor Graad R, deur die formele skoolfase en tersiêre onderwys tot by indiensopleiding, Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes, en lewenslange opleiding.
Verlede jaar se styging in die matriekslaagsyfer vir die derde agtereenvolgende jaar tot 'n rekordsyfer van 87,1% is 'n aanduiding dat ons onderwys- en opleidingsinisiatiewe voortgaan om vrugte te dra.
Die Wes-Kaap het baanbrekerswerk gedoen deur in Mei verlede jaar die eerste provinsie te word om 'n konferensie oor swart ekonomiese bemagtiging aan te bied en so die toon aan te gee vir die inwerkingstelling van iKapa eliHlumayo. In die Wes-Kaap moet swart ekonomiese bemagtiging ook bruin ekonomiese bemagtiging insluit.
Die Konferensie oor Swart Ekonomiese Bemagtiging het ook werklike stukrag verleen aan die heel eerste Spitsberaad oor Provinsiale Groei en Ontwikkeling wat ons in November in vennootskap aangebied het. Deur die Regering, die sakesektor (met inbegrip van die landbou), die arbeidsektor en die gemeenskap (waaronder vroue, die jeug en mense met gestremdhede) so byeen te bring het ons nie alleen tot 'n raamwerkooreenkoms as die basis van 'n nuwe sosiale akkoord vir die provinsie gekom nie, maar ook konsensus bereik oor die makro-ekonomiese strategieë vir die provinsie.
Ons Regering besef dat ons groeistrategie gerugsteun moet word deur die nodige fisiese infrastruktuur. Dit is waarom Minister Essop en haar Departement nou die laaste afrondingswerk doen aan ons Strategiese-infrastruktuurplan om ons groeisektore te versterk en ons besteding allereers te rig op die mees kritieke infrastruktuur. Dit sal deur middel van konstruksiewerk ook oor die kort termyn vir werkgeleenthede en vir die oordrag van kennis in ons armste gemeenskappe sorg.
Ons sleutelmikpunt is om die investeringsvlakke in kritiek belangrike sosiale en ekonomiese infrastruktuur te verhoog van die huidige 1,1% van die BBP vir die streek tot 2,5% teen 2008. Ten einde die geraamde agterstand van R1,4 miljard in provinsiale padinfrastruktuur en -instandhouding uit te wis, sal ons ook in oorleg met die Nasionale Tesourie die instelling van 'n brandstofheffing in die Wes-Kaap oorweeg. Die uitvoerbaarheidsverslag is afgehandel en die Provinsie sal 'n proses van oorlegpleging met die nywerheid en belastingbetalers volg deur middel van openbare aanhoring voordat enige finale voorlegging aan die Nasionale Tesourie gemaak word.
Geagte Speaker, ons is tans besig om die getal polisiebeamptes in die Wes-Kaap te vermeerder van 12 000 tot 18 000. Toe ons koalisieregering laat in 2001 aan bewind gekom het, was daar 11 833 polisiebeamptes in ons provinsie. Verlede jaar ons aangekondig that 3 212 nuwe polisierekrute (64% van die nasionale inname) tot die getalle van die SAPD in ons provinsie gevoeg sou word. Daar is tans meer as 16 000 beamptes wat ons gemeenskappe beskerm en ons is goed op dreef met die versterking van hierdie getal tot 18 000 teen die einde van hierdie jaar - 'n toename van meer as 50% in net twee jaar. Aanstaande maand alleen word daar nog 1 700 nuwe rekrute in die provinsie verwag, en nog 900 in Mei. Dit het ons gedoen om die wurggreep wat misdadigers op sommige van ons woonbuurte uitoefen, te verbreek en die strate te beveilig vir ons geslagte wat in vryheid gebore is.
Dit is waarom ons die veiligste feesseisoen in 'n dekade beleef het. Ek wil graag vir Minister Ramatlakane, Provinsiale Polisiekommissaris Petros, die manne en vroue van die SAPD, ons MND en verkeerspersoneel, en elke vrywilliger wie se harde werk hierdie uitstaande prestasie moontlik gemaak het, gelukwens. Die moordsyfer het met 34% gedaal, roof met 24% en misdaad in die algemeen met 18,2%. Met ander polisiëringsinisiatiewe soos die ingebruikneming van 36 nuwe kringtelevisiekameras teen 'n koste van R11 miljoen in nuwe gebiede soos Mitchells Plain and Khayelitsha, die versterking van ons Kinderbeskermingseenhede oral in die provinsie, en ons planne om vanjaar buurtstraatkomitees op te lei, is ons besig om die stryd teen misdaad te wen.
Sedert Augustus 2001 is meer as 4 400 mense deur grondhervorming in die Wes-Kaap bevoordeel en ons is van plan om hierdie syfer oor die volgende paar jaar op te stoot na 7 000. Minister Gelderblom en sy Departement het, in vennootskap met die Nasionale Regering, ook daarin geslaag om te verseker dat 54% van hierdie bevoordeeldes vroue is en 40% jongmense, wat grondhervorming een van die belangrikste instrumente van direkte bemagtiging in ons provinsie maak. Om te verseker dat hierdie mense oor die lang termyn sukses behaal, het ons ook 'n nuwe landbou-opleidingsentrum op George geopen. Dit word gevolg deur die opening van 'n soortgelyke sentrum op Oudtshoorn vroeg vanjaar, en 'n derde op Vredendal aanstaande jaar.
Speaker, gelei deur Minister Dowry het die Provinsiale Kabinet nou die sakeplanne vir die voortgaande ontwikkeling van Mitchells Plain en Khayelitsha goedgekeur deur die Stedelike Hernuwingsprogram. In vennootskap met die Stad Kaapstad sal ons oor vyf jaar sentrale sakegebiede ter waarde van meer as R580 miljoen in hierdie twee groeipunte ontwikkel. Ons kyk ook met nuwe insigte na landelike ontwikkeling in gebiede soos die Sentrale Karoo om seker te maak dat ons provinsiale groei alle Wes-Kaapse gemeenskappe tot voordeel strek en nie net dié in stedelike gebiede nie. Ons het die afgelope jaar ook goeie vordering gemaak met die verstewiging van die samewerking en koördinering tussen ons Provinsiale Regering en die munisipaliteite van die Wes-Kaap.
Ons pogings tot ontwikkeling en beter geleenthede in gebiede waar dit die nodigste is, was ook die fokus van Minister McKenzie en sy Departement. Deur middel van groot byeenkomste soos die Krieketwêreldbeker-openingsgeleentheid en ook deur grondvlakinisiatiewe soos Sport se "Stepping Stones"-projek gaan ons voort om alle gemeenskappe op die pad na wêreldgehalte te bring.
Ten slotte, geagte Speaker, trap baie van ons wat in die Wes-Kaap woon in die strik dat ons vergeet hoe wonderlik die lewe in ons provinsie eintlik is. Ons vergeet dat die invloei van mense uit alle dele van Suid-Afrika en van oor die wêreld dien as bewys van ons voortgaande sukses. Ons vergeet dat ons met reg trots kan wees op die Wes-Kaap en dat ons daarop trots moet wees om hier te leef en werk. Bygesê, ons moet altyd onthou dat daar nog baie werk voorlê aan die verbetering van die lewenspeil van duisende in ons armste gemeenskappe.
Ek wil graag van hierdie geleentheid gebruik maak om my persoonlike waardering te betuig teenoor die leier van ons koalisievennoot in die Regering, Minister Rasool. Nêrens het dit duideliker na vore gekom hoe positief hierdie koalisie vir die Wes-Kaap is nie as gedurende ons Provinsiale Imbizo-fokusweek en die Presidensiële Imbizo verlede jaar, toe die mense van die provinsie in groot getalle ons Regering onderskryf het en hul waardering uitgespreek het oor ons bereidheid om saam te werk in belang van hul gemeenskappe.
Ek is ook trots op die staatsdiens in ons provinsie onder die leierskap van ons Direkteur-generaal, dr. Gilbert Lawrence, en die onderskeie departementshoofde. Die mense van die Wes-Kaap kan daarop trots wees om ongeveer 68 000 uiters bekwame mans en vroue in ons staatsdiens hê, en namens die Regering en die mense van die provinsie dra ek ons dank aan hulle oor. Ons sal ook vanaand tydens 'n gala-dinee in die Paarl ons staatsdiensamptenare vir hul uitnemende diens tydens die eerste tien jaar van demokrasie vereer.
By geleentheid van ons eerste dekade van demokrasie en gedagtig aan ons eerste vrygebore geslag kinders moet ons ook in gedagte hou dat die uitdagings waarvoor ons nog te staan sal kom, te bowe gekom sal word deur dieselfde sterk vennootskappe wat ons tot hier toe gebring het.
In die woorde van een van die Wes-Kaap se mees gerespekteerde seuns, dr. Franklin Sonn: "Die beste lê nog voor."
Wanneer swart, wit en bruin mense hande vat en koppe bymekaarsit, het ons die beste kans op sukses met die verbetering van almal se lewens.
Laat ons hande vat om ons provinsie van wêreldgehalte te bou. Saam sal ons vir ons seuns en dogters in die Wes-Kaap 'n regverdige deel verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.61649.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Plaaslike Regering in die Wes-Kaap as deel van ons mandaat om plaaslike regering te versterk, te moniteer en te kapasiteer met 'n fokus op ontwikkelingsgerigte plaaslike regering, het Distriksmunisipaliteite genooi om kandidate te nomineer vir die eerste beurse wat deur die Departement toegeken is.
Die doel van die beurse is om dit moontlik vir voorheen benadeelde munisipale amptenare te maak vir tersiëre studies in Ontwikkelingsbestuur.
Dit is met trots dat ek kan aankondig dat die eerste beurs vir deeltydse studie in MPHIL in Volhoubare Ontwikkeling toegeken is aan mnr Ralph Links van die Sentraal Karoo Distriksmunisipaliteit. Mnr Links het reeds sy beurs opgeneem en met studies gedurende Februarie 2004 begin. Hierdie inisiatief is deel van 'n departementele program om vaardighede te kweek in ontwikkelingsgerigte studies in die sfeer van plaaslike regering.
Dit is in ons gesamentlike belang dat voorheen benadeelde munisipale amptenare die nodige opleiding kry en om hulle toe te rus met die nodige vaardighede tot voordeel van plaaslike regering in die Wes-Kaap. Met hierdie tipe van intervensies om demografiese verteenwoordiging te bereik, soos beurse vir verdere tersiëre studies en uitgebreide sertifikaat opleidingskursusse, spesifiek gemik op senior bestuur by munisipaliteite, met 'n fokus op vroue amptenare op middel/senior vlak, munisipale bestuur leerlingbeamptes, en potensiële munisipale leerlingbeamptes, het die Departement van Plaaslike Regering die verantwoordelikheid geneem om te verseker dat die doel bereik word.
Dit is deel van ons gesamentlike pogings en word ook gereflekteer in my Ministerie en die Departement se visie, naamlik, "Ontwikkelingsgerigte plaaslike regering deur Vennootskappe en mede-verantwoordelikheid."
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6289.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6338.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Omgewingsgesondheidsdiens oudit (moniteer en evalueer), koördineer en ondersteun omgewingsgesondheidsdienste in die provinsie.
Die formulering van provinsiale omgewingsgesondheidsbeleid, -riglyne, -norme en -standaarde.
Die versekering dat koöperatiewe regering in samewerking met die toepaslike nasionale en provinsiale departemente en ander belanghebbendes plaasvind.
Ondersoek na en verslagdoening oor alle ministeriële (nasionale en provinsiale) navrae.
Fasilitering en koördinering van die reaksie van omgewingsgesondheid ten opsigte van rampbeheer.
Fasilitering en voorsiening van provinsiale insette oor omgewingsgesondheid ten opsigte van nuwe ontwikkelings en grondbenutting.
Beheer oor en fasilitering van provinsiale en nasionale voedselveiligheidsprogramme, asook die ondersoek van voorvalle van voedselvergiftiging.
Ouditering van wetlike nakoming van bestralingsfasiliteite en bestraalde kommoditeite namens die Nasionale Departement van Gesondheid.
Bestuur van gemeenskapsdiens van OGP's in die provinsie saam met die provinsiale koördineerder vir Gemeenskapsdienste.
Beheer oor die invoer, vervaardiging en verkope van gevaarlike stowwe (lisensiëring) en fasilitering van die ondersoek na vergiftiging deur plaagdoders, en landbou- en veemedisyne.
Fasilitering en koördinering van die omgewingsgesondheidsoptrede ten opsigte van die voorkoms van oordraagbare siektes.
Ouditering van omgewingsgesondheidstoestande by alle regeringsinstellings Parlement, hospitale, instellings van Korrektiewe Dienste, polisiestasies, ens.
Nadere besonderhede kan verkry word van die volgende provinsiale gesondheidsbeamptes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6342.2010-03-02.af.txt</fn>
Bejaardes het dikwels gespesialiseerde gesondheidsdienste nodig. Hiermee saam is soms ook ander gespesialiseerde dienste soos behuising of vervoer nodig.
Hoewel die bestuur van Tehuise vir Bejaardes (TB's) 'n funksie van die Departement van Maatskaplike Dienste is, is die Departement van Gesondheid indirek en direk betrokke by die gesondheidsbehoeftes van bejaardes. Bejaarde pasiënte, met inbegrip van bejaardes met chroniese siektes, het op alle vlakke toegang tot gesondheidsorg vir medikasie, rehabilitasie en ander gesondheidsbehoeftes. Pasiënte kan klinieke en hospitale soos nodig op hulle eie besoek, hetsy van TB's of van hulle eie huise of woonplekke af. Vervoer word deur sommige TB's voorsien. Daarbenewens kontroleer die Departement die voedingsgehalte van maaltye wat by TB's voorsien word. Tuisversorging vir bejaardes is ook beskikbaar en kan via gemeenskapsgesondheidsentra in die Metro verkry word. Hierdie diens sal ná Maart 2004 vir bejaardes in plattelandse gebiede beskikbaar wees.
Mishandeling van bejaardes is 'n ernstige probleem en word gesamentlik deur die Departemente van Maatskaplike Dienste en Gesondheid en soms ook die Departement van Gemeenskapsveiligheid gehanteer. Die nuwe wet op bejaardes omskryf mishandeling van bejaardes en wie die voorkoms daarvan moet aanmeld.
Die oorsake van mishandeling is veelvoudig, hoewel dit meer waarskynlik sal voorkom indien die bejaarde persoon fisies afhanklik is, onvoldoende inkomste het om selfstandig te wees, en vergeetagtig, besluiteloos of verward is. Ander moontlike faktore is armoede, werkloosheid, ontoepaslike behuising, huweliksprobleme, alkohol- en dwelmmisbruik en swak kommunikasie met of deur die bejaarde persoon. Van die vyf soorte mishandeling (liggaamlik, emosioneel, finansieel, verwaarlosing en seksueel) is liggaamlike mishandeling die skadelikste, en bring dit liggaamlike, emosionele en psigiese pyn en lyding mee.
Gesondheidspersoneel op alle versorgingsvlakke kan familielede en vriende inlig oor die tekens waarna hulle kan oplet indien hulle mishandeling van 'n bejaarde vermoed, of dit by 'n bejaarde se huis, in 'n TB, ander instelling of woonplek plaasvind. Gesondheidspersoneel hou 'n register van alle gevalle van mishandeling wat aangemeld word.
Families en die publiek kan mishandeling by hulle naaste Welsynskantoor aanmeld. Daar is ook 'n nasionale hulplyn (0800 0030 81) waar mishandeling aangemeld kan word.
Deur die maatskaplike welsynsdienste in 'n noodgeval te skakel kan 'n bejaarde persoon in 'n veilige plek by een van 'n paar tehuise vir bejaardes geplaas word totdat verblyf gereël kan word of die probleem opgelos kan word.
Gesondheidsdienste voorsien hulptoestelle soos rolstoele aan bejaardes om hulle minder afhanklik te maak. Hulle kan ook aangemoedig word om by ondersteuningsgroepe vir bejaardes aan te sluit. Bejaardes moet aangemoedig word om so lank as moontlik met ondersteuning in hulle eie huise te bly. Bejaardes moet hulle regte ken sodat hulle bemagtig kan word om omstandighede aan te meld wat ongewens is.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte. Daar was planne om alle hulptoestelle van 1 Julie 2003 af gratis te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6342.2010-03-24.af.txt</fn>
Bejaardes het dikwels gespesialiseerde gesondheidsdienste nodig. Hiermee saam is soms ook ander gespesialiseerde dienste soos behuising of vervoer nodig.
Hoewel die bestuur van Tehuise vir Bejaardes (TB's) 'n funksie van die Departement van Maatskaplike Dienste is, is die Departement van Gesondheid indirek en direk betrokke by die gesondheidsbehoeftes van bejaardes. Bejaarde pasiënte, met inbegrip van bejaardes met chroniese siektes, het op alle vlakke toegang tot gesondheidsorg vir medikasie, rehabilitasie en ander gesondheidsbehoeftes. Pasiënte kan klinieke en hospitale soos nodig op hulle eie besoek, hetsy van TB's of van hulle eie huise of woonplekke af. Vervoer word deur sommige TB's voorsien. Daarbenewens kontroleer die Departement die voedingsgehalte van maaltye wat by TB's voorsien word. Tuisversorging vir bejaardes is ook beskikbaar en kan via gemeenskapsgesondheidsentra in die Metro verkry word. Hierdie diens sal ná Maart 2004 vir bejaardes in plattelandse gebiede beskikbaar wees.
Mishandeling van bejaardes is 'n ernstige probleem en word gesamentlik deur die Departemente van Maatskaplike Dienste en Gesondheid en soms ook die Departement van Gemeenskapsveiligheid gehanteer. Die nuwe wet op bejaardes omskryf mishandeling van bejaardes en wie die voorkoms daarvan moet aanmeld.
Die oorsake van mishandeling is veelvoudig, hoewel dit meer waarskynlik sal voorkom indien die bejaarde persoon fisies afhanklik is, onvoldoende inkomste het om selfstandig te wees, en vergeetagtig, besluiteloos of verward is. Ander moontlike faktore is armoede, werkloosheid, ontoepaslike behuising, huweliksprobleme, alkohol- en dwelmmisbruik en swak kommunikasie met of deur die bejaarde persoon. Van die vyf soorte mishandeling (liggaamlik, emosioneel, finansieel, verwaarlosing en seksueel) is liggaamlike mishandeling die skadelikste, en bring dit liggaamlike, emosionele en psigiese pyn en lyding mee.
Gesondheidspersoneel op alle versorgingsvlakke kan familielede en vriende inlig oor die tekens waarna hulle kan oplet indien hulle mishandeling van 'n bejaarde vermoed, of dit by 'n bejaarde se huis, in 'n TB, ander instelling of woonplek plaasvind. Gesondheidspersoneel hou 'n register van alle gevalle van mishandeling wat aangemeld word.
Families en die publiek kan mishandeling by hulle naaste Welsynskantoor aanmeld. Daar is ook 'n nasionale hulplyn (0800 0030 81) waar mishandeling aangemeld kan word.
Deur die maatskaplike welsynsdienste in 'n noodgeval te skakel kan 'n bejaarde persoon in 'n veilige plek by een van 'n paar tehuise vir bejaardes geplaas word totdat verblyf gereël kan word of die probleem opgelos kan word.
Gesondheidsdienste voorsien hulptoestelle soos rolstoele aan bejaardes om hulle minder afhanklik te maak. Hulle kan ook aangemoedig word om by ondersteuningsgroepe vir bejaardes aan te sluit. Bejaardes moet aangemoedig word om so lank as moontlik met ondersteuning in hulle eie huise te bly. Bejaardes moet hulle regte ken sodat hulle bemagtig kan word om omstandighede aan te meld wat ongewens is.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte. Daar was planne om alle hulptoestelle van 1 Julie 2003 af gratis te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6358.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets te ondergaan nie.
Die drie hoofstappe wat gevolg word, is voortoetsberading, toetsing en natoetsberading.
Voortoetsberading word voor die MIV-toets deur 'n dokter, verpleegsuster of opgeleide lekeberader gegee om seker te maak dat die persoon genoeg weet om 'n ingeligte besluit oor 'n MIV-toets te neem. Die gesprek is privaat en vertroulik en sluit inligting oor MIV-vigs en die toets in. Die persoon kan ná voortoetsberading nog steeds die MIV-toets weier. Indien die persoon besluit om die toets te ondergaan, moet hy of sy 'n toestemmingsvorm onderteken.
Toestemming kan ook deur volmag gegee word. Dit beteken dat een persoon wetlik geregtig is om namens 'n ander persoon toestemming te gee. 'n Ouer of voog van 'n kind jonger as 14 jaar kan byvoorbeeld toestemming gee vir 'n MIV-toets op die kind. Kinders wat 14 jaar of ouer is en toestemming gegee het vir 'n MIV-toets, moet self hulle toetsuitslae ontvang. Die inligting mag nie sonder hulle toestemming aan hulle ouers verskaf word nie.
MIV-toetsing vir 'n werknemer by die werkplek word verbied tensy dit deur 'n bevel van die Arbeidshof ooreenkomstig die Wet op Diensbillikheid, Wet 55 van 1988 (Artikel 7(2)) geregverdig word.
Die MIV-toets is 'n akkurate wetenskaplike toets wat aantoon of 'n persoon met MIV geïnfekteer is en word gewoonlik op 'n bloedmonster van die persoon uitgevoer. Die meeste klinieke gebruik 'n sneltoets, wat beteken dat die resultate binne sowat 20 minute beskikbaar is.
Die sneltoetsresultate word tydens die natoetsberading aan die persoon gegee. Die sessie is vertroulik en dit is onwettig vir enige gesondheidswerker of berader om 'n negatiewe of positiewe toetsresultaat sonder die toestemming van die persoon wat getoets is aan enige ander persoon bekend te maak. 'n Persoon wat MIV-negatief is, sal berading kry oor die gevare van riskante seksuele gedrag en ingelig word oor veilige sekspraktyke, soos die gebruik van kondome.
'n Persoon wat MIV-positief is, sal berading kry oor hoe om die nuus te verwerk, en ook inligting oor veilige sekspraktyke en voeding. Die persoon mag deurlopende berading kry of na 'n ondersteuningsgroep of organisasie verwys word. 'n Swanger vrou wat positief getoets word, sal die opsie kry om by die Program vir die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag aan te sluit.
Lekeberaders in die provinsie word deur 'n vigsopleidingsentrum, Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS), in Plumstead, Kaapstad, opgelei. Slegs vrywilligers wat saam met NRO's op die gebied van MIV-vigs werk, kan vir opleiding aansoek doen.
Indien u enige vrae oor MIV-vigs het, skakel die gratis 24-uur-vigshulplyn by 0800 012 322.
Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS): Tel.
National Association of People Living with HIV-aids (Napwa): Tel.
Treatment Action Campaign (TAC): Tel.
Aids Law Project (ALP): Tel.
SA Menseregtekommissie (SAMRK): Tel.
Vrywillige toetsing en berading is by die meeste klinieke en gemeenskapsgesondheidsentrums beskikbaar. Indien 'n gesondheidsfasiliteit nie hierdie diens kan lewer nie, moet die persoon verwys word na 'n beradingsagentskap of ander fasiliteit met die vermoë om voor- en natoetsberading te verskaf. Indien u 'n nuwe besoeker aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en sal 'n lêer sal vir u oopgemaak word. Bring u ID-boek saam.
Sleutelpunte oor MIV-vigs (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6374.2010-03-24.af.txt</fn>
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
MIV of die Menslike Immuniteitsgebrek Virus , veroorsaak MIV infeksie. Waneer 'n persoon geïnfekteer is met die virus is dit vir die res van hul lewe. MIV veroorsaak op die lang temyn Vigs (Verworwe Immuniteits Gebrek Sindroom). Vigs mag slegs ontwikkel na jare se infeksie met MIV.
Die MIV word oorgedra van persoon tot persoon deur liggaamsvloeistowwe. Die mees moontlikste manier om met die virus geinfekteer te word is om aan 'n MIV positiewe persoon se seksuele vloeistowwe blootgestel te word gedurende seksuele omgang. Een in elke ses persone in Suid Afrika is MIV positief. 'n Persoon hoef nie baie seksmaats te hê of gereeld seks te beoefen om met MIV geïnfekteer te word nie.
MIV kan ook oorgedra word deur bloed of deur 'n geïnfekteerde moeder na haar baba tydens swangerskap, geboorte of borsvoeding. Dit kan nie oorgedra word deur soen, deur die deel van eetgerei of deur dieselfde toilet te gebruik nie.
Voorkoming en bewustheid bly die hoeksteen van die Departement van Gesondheid se benadering tot die behandeling van MIV/Vigs.
Onthouding van seks - Dit is die enigste onfeilbare beskerming teen MIV-infeksie.
Wedersydsegetrouheid - Seksmaats moet aan mekaar getrou bly. Hulle moet vry wees van MIV en ander seksueel oordraagbare siektes en met niemand anders seks he nie.
Gebruik konsekwent 'n kondoom- Gebruik dit elke keer tydens seksuele omgang en gebruik dit reg.
Jou liggaam het 'n immuun stelsel wat dit beskerm en wat jou gesond hou. MIV val die "soldate" in die immuun stelsel(genoem CD4 selle) aan en maak hulle dood. Sonder hierdie CD4 selle kan jou liggaam nie homself beskerm teen kieme nie.
Dit neem die MIV baie jare (tussen 3 en 20) om al die CD4 selle te vernietig, dus neem dit 'n lang tyd voor dat daar te min is om die liggaam te beskerm. Dit is baie jare na infeksie wat 'n persoon gesond kan bly.
Stadium 1: Gedurende hierdie periode is die "soldate" nog redelik sterk. 'n persoon met stadium 1 MIV lyk en voel gewoontlik goed. Kliere wat opswel in die nek en lieste is normaal - dit is 'n teken dat die immuun stelsel die MIV beveg.
Stadium 2: Soos die CD4 telling daal sal minder erenstige siektes ontwikkel, soos vel uitslag en diarrhoea. Mense met Stadium 2 infeksie kan gewig begin verloor.
Stadium 3: Tuberkulose is 'n algemene stadium 3 in die Wes-Kaap. Mense met stadium 3 siekte kan sproei in hulle monde opmerk. Meer gewigsverlies en diarrhoea kan voorkom tydens stadium 3 voorkom. Ander infeksies soos longontsteking kan voorkom. Mense met Stadium 3 MIV moet medisyne , genoem co-trimoxazole, elke dag drink. Dit help om bors infeksies en diarrhoea te voorkom.
Stadium 4: 'n Persoon met stadium 4 MIV infeksie staan gevaar om opportunistiese infeksies te ontwikkel. Hierdie infeksies kom net voor in mense met baie swak immuun stelsels(CD4 tellings van minder as 200 selle/mm3). Wanneer een van hierdie siektes voorkom, word daar gese dat die persoon Vigs het.
Baie siektes wat MIV geinfekteerde persone ontwikkel kan behandel word, veral waar dit vroegtydig gediagnoseer word. Party ander siektes kan voorkom word. Dit is baie belangrik dat MIV geinfekteerde persone hul verpleegster of dokter gaan spreek indien hulle ongesteld raak, sodat die probleem vroegtydig behandel kan word.
Anti-retrovirale is medisyne wat vir mense met MIV gegee word om die virus in die bloed te onderdruk. DIT GENEES NIE MIV/Vigs NIE. Dit velaag net die vlakke van die virus in die bloed. Dit laat die immuun stelsel toe om te herstel(die CD4 telling kan toeneem). Mense wat anti-retrovirale middels neem mag vind dat hulle eetlus verbeter, hulle tel gewig op en probleme soos diarrhoea of vel uitslae verbeter.
Indien anti-retrovirale middels gereeld en korrek geneem word, kan die medisyne die virus in die bloed verlaag tot 'n vlak waar dit nie meer gemeet kan word nie (onopspoorbaar).
Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling 200 selle, of indien hulle 'n erenstige Stadium 4 siekte ontwikkel het.
Anti-retrovirale medisyne sal net effektief wees indien dit gereeld en korrek gebruik word. Mense wat anti-retrovirale behandeling oorweeg moet bereid wees om elke dag , twee keer op 'n dag tablette te drink. Mense met 'n dwelmmiddel afhanklikheids probleem, soos alkohol misbruik, vind dit moeilik om medisyne betroubaar te neem elke dag. Dwelm misbruik probleme moet eers aangespreek word voordat daar met anti-retrovirale behandeling begin word.
Kinders benodig anti-retrovirale behandeling wanneer hulle siek word met MIV verwante siektes of indien hulle 'n lae Code4 persentasie het.
Antiretrovirale medisyne(ARMs) maak deel uit van die versorging van MIV positiewe mense. MIV positiewe mense kan 'n gesonde lewe lei vir baie jare voordat hulle ARMs behandeling moet ontvang. Dit is baie belangrik dat mense wat MIV positief is gereeld hulle primêre gesondheidsorg eenheid vir 'n ondersoek gaan. Mense wat MIV positief is moet dadelik na hulle primêre gesondheidsorg eenheid gaan indien hulle siek voel.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6387.2010-03-24.af.txt</fn>
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese infeksies is beskikbaar vir MIV-negatiewe en MIV-positiewe mense. Enigeen met simptome van hierdie opportunistiese infeksies kan na 'n kliniek gaan waar hulle met antibiotika behandel sal word. Daar is reeds bewys dat hierdie behandeling die voorkoms van opportunistiese infeksies in vigs met 50% kan verminder. Die provinsie is ook deel van die Diflucan Vennootskapsprogram, wat die middel by 62 fasiliteite beskikbaar maak, waarvan 39 primêregesondheidklinieke is. Die middel behandel esofageale kandidiase en kriptokokkale meningitis. Onthou dat hoe gouer u 'n kliniek vir 'n MIV-toets besoek, hoe gouer kan u voorkomende behandeling kry om die aanvang van opportunistiese infeksies te keer indien die toetsresultaat positief is vir MIV.
Behandeling is by alle primêregesondheidklinieke beskikbaar. Indien nodig, sal u na die gespesialiseerde vigs-kliniek by G.F. Jooste Hospitaal in die Metropool-streek verwys word. Daar is ook 20 toegewese vigs-klinieke in die provinsie waarheen u verwys kan word. Nuwe besoekers aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Die pasiënt moet sy of haar ID-boek saambring. Wanneer 'n pasiënt 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Hospitale vra pasiënte vir hulle mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Pasiënte wat reeds by die hospitaal geregistreer is, moet hulle hospitaalkaarte saambring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6389.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Die VMNKO-program beoog om die risiko van oordrag van MIV van die ma na haar baba te verminder.
Wat is die VMNKO-program?
Wanneer 'n moeder na 'n kliniek, 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens of 'n hospitaal gaan vir haar eerste voorgeboortelike besoek, kry sy voorligting en word sy gevra of sy 'n MIV-toets wil ondergaan. Die uitslag is vertroulik, wat beteken dat net die berader en gesondheidwerkers wat na die moeder omsien, die uitslae sal bespreek.
As die moeder die toets ondergaan en daar vasgestel word dat sy MIV-positief is, sal sy die keuse hê om haar gratis by die VMNKO-program aan te sluit. As deel van die program sal sy Nevirapine en Zidovudine, wat middels teen MIV is, kry.
Die ma moet die Zidovudine van die 34ste week van haar swangerskap af neem, en sal Nevirapine gegee word wanneer die geboortepyne begin en sy by die hospitaal of kliniek aanmeld.
Die medikasie verminder slegs die moontlikheid dat die virus in die moeder se liggaam tydens kraam na die baba oorgedra word. Oordrag tydens kraam is die faktor wat verantwoordelik is vir 60-85% van die oordrag van die virus van die moeder na haar baba.
Babas wat die virus kry terwyl die moeder swanger is of as gevolg van borsvoeding, sal nie deur die teen-retrovirale medisyne beskerm word nie.
Die medikasie word slegs gebruik om die baba te probeer beskerm. Dit kan nie die ma van MIV genees nie. Enige ma wat wil weet wat haar MIV-status is kan by enige voorgeboortelike gerief in die Wes-Kaap toegang tot MIV-toetse en -behandeling kry.
Voorligting en raad oor voeding vir babas van MIV-positiewe moeders is beskikbaar. Ma's kry die keuse om óf vir vier tot ses maande uitsluitlik te borsvoed, óf om uitsluitlik te bottelvoed. Uitsluitlik borsvoed beteken dat die baba slegs borsmelk moet kry, en geen tee, geen water en geen sap nie. Dit verminder die moontlikheid dat die virus in die borsmelk na die baba oorgedra word. Moeders wat egter verkies om te bottelvoed sal vir ses maande gratis melkpoeier kry. Hulle sal by ontslag ná die geboorte twee blikkies melkpoeier kry en sal ook ag blikkies per maand by die plaaslike babakliniek kry.
Die moeder moet gereeld na die nageboortelike kliniek gaan om die baba te laat weeg en te laat inent, om melkpoeier te kry en Co-trimoxazole, 'n medisyne wat longontsteking voorkom, te ontvang.
Babas word op 14 weke vir MIV getoets. As die toets negatief is, het die baba nie meer Co-trimoxazole nodig nie. As die baba positief toets, moet daar voortgegaan word met Co-trimoxazole. 'n Baba wat positief toets, sal vir die res van sy of haar lewe spesiale sorg nodig hê.
MIV kan vir 'n lang tyd (3 tot 10 jaar) in die liggaam leef, al voel die moeder fiks en gesond. Dit is waarom ma's aangemoedig word om gereeld na die kliniek te gaan om medisyne teen opportunistiese infeksies te kry sodat hulle langer gesond kan bly. Die ma word ook aangemoedig om sonder uitsondering 'n kondoom tydens seks te gebruik sodat sy haar en haar maat teen besmetting met die virus kan beskerm, of om te voorkom dat hulle meer van die virus kry as albei maats MIV-positief is.
Die moeder sal ook voorligting ontvang oor voorbehoeding keuses ná die geboorte. Die gesondheidwerker sal die ma aanmoedig om aan die pa van die baba te sê dat sy MIV-positief is sodat hy ook getoets kan word. Dit kan gedoen word met die hulp van die berader of gesondheidwerker. Dit is belangrik dat die moeder by 'n groep aansluit wat haar sal ondersteun en aan haar inligting sal gee oor voedsame kos en hoe om na haarself en die baba om te sien. Formele steungroepe is beskikbaar en die plaaslike kliniek het meer inligting daaroor.
Onthou dat seksueel oordraagbare siektes by die ma die risiko van MIV-oordrag verhoog.
Gaan na 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens in stedelike gebiede en na vaste of mobiele klinieke en primêregesondheidsorg sentrums. As jy verder verwys word, sal jy na stedelike of plattelandse streekhospitale of tersiêre hospitale gestuur word.
Metro-streek: Me. J. Arendse 021 918 1545
Suid-Kaap/Karoo: Me. I. Reynierse 044 874 217 / 044 803 2700
Boland/Overberg: Mnr. J. Kruger 023 348 1424
Weskus/Wynland: Me. A. Herling 022 487 9332
Iemand wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt begin word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word vereis wanneer 'n hospitaal besoek word.
Die Beplande Ouerskap Vereniging (PPA) Wes-Kaap: tel 021 448 7312, e-pos admin@ppawc.co.
Die Alliansie vir Reproduktiewe Regte (RRA): tel 011 403 2101, e-pos rradmin@sn.apc.org of rracoord@sn.apc.org.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6392.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het, wat met MIV/Vigs leef, wat fisies of verstandelik gestrem is, en ook verswakte bejaardes of diegene wat terminaal siek is. Die versorging wat gegee word, is bedoel om die individu se maksimum vlak van gemak, funksionering en gesondheid, met inbegrip van versorging met die oog op 'n waardige dood, te herstel en in stand te hou.
Wie verskaf tuisversorging?
Tuisversorgingsdienste in die Wes-Kaap word verskaf deur organisasies sonder winsoogmerk (OSW's) wat deur die provinsiale regering gesubsidieer word en waarvoor hulle ook tender. Pasiënte wat ná ontslag uit die hospitaal voortgesette versorging by die huis benodig, word na 'n gesondheidsfasiliteit op primêregesondheidsorgvlak in die omgewing waar hulle woon verwys. Die verpleegsuster by die kliniek of primêregesondheidsorgsentrum verwys die pasiënt na die OSW-vennoot verantwoordelik vir tuisversorgingsdienste in die omgewing. Die OSW-koördineerder (verpleegsuster) sal die individu se behoeftes in sy/haar huis assesseer en 'n individuele versorgingsplan ontwikkel. Die suster ken dan 'n versorger toe aan die individu. Die versorger sal die diens lewer volgens die instruksies op die versorgingsplan en die suster sal die individu besoek om seker te maak dat die plan uitgevoer word.
Tuisversorging is nie 'n 24-uurdiens nie en vervang nie die familie as die primêre versorgers nie. Dit is slegs bedoel om 'n aanvullende en ondersteunende diens te wees om te voorkom dat die versorgers wat vir siek familielede moet sorg, ooreis raak.
Versorgers van die verskillende organisasies moet 'n tuisversorgingskursus wat deur die Departement van Gesondheid gefasiliteer word, deurloop. Voortgesette indiensopleiding word deur die Departement verskaf om bekwaamheid te verseker.
Daar word van versorgers verwag dat hulle pasiënte en hulle familielede sal help om onafhanklik te leef en reg te kom. Vrywilligers word ook gewerf om die dienste wat deur versorgers gelewer word, aan te vul. Hulle stel hulleself beskikbaar as geselskap, om medikasie te gaan haal, om inkopies te gaan doen, ens.
Let asseblief daarop dat hierdie diens nog nie in alle gebiede geïmplementeer is nie.
Nie alle bedekte koste wat deur die OSW-vennote aangegaan word, word voldoende gesubsidieer nie en ten einde 'n afhanklikheidsindroom te voorkom, kan 'n klein vrywillige bydrae aan die OSW-vennoot gemaak word om vir vervoerkoste wat deur hulle vrywilligers aangegaan word, te vergoed.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6394.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primÊregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan by 'n apteek gekoop word.
Die verpleegster sal u om 'n urinemonster vra wat getoets sal word.
Sodra swangerskap bevestig is, is daar verskeie opsies. Indien die kliËnt die swangerskap wil behou, sal sy na gesondheidsfasiliteite, bekend as obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's), verwys word. Dit is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primÊregesondheid-sorgpasiËnte. Indien die moeder nie haar swangerskap wil hÊ nie, kan sy vra vir ander opsies, met inbegrip van be&euml;indiging van die swangerskap.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lÊer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik, en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is.
Toetse is gratis by staatsgesondheidsfasiliteite, maar gaan beskikbaarheid na, veral in die plattelandse gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6398.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan by die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag-diens aansluit.
Verwagtende moeders word aangemoedig om 'n geboortemetgesel (man/vriend/familielid), wat in die diens as 'n doula bekend staan, saam te bring om met die geboorteproses by te staan. Daar is vasgestel dat moeders wat deur 'n doula vergesel word, minder pynmedikasie benodig omdat hulle voel hulle word ondersteun. Moeders kan 'n geboorteposisie (bv. hurk) versoek wat hulle die gemaklikste laat voel.
Die gesondheidsfasiliteit gee aan alle moeders 'n Pad-na-Gesondheid-kaart wanneer die baba gebore word. Hierdie kaart word by die huis gehou en moet aan die suster oorhandig word met opvolgbesoeke aan die kliniek. Die kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se gesondheid van geboorte tot op vyfjarige ouderdom.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart, indien u een het.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6400.2010-03-02.af.txt</fn>
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Ná die geboorte moet die klein kindjie se naelstring vir drie dae elke dag tydens opvolgbesoeke aan die kliniek nagegaan word om seker te maak dat dit nie ontsteek raak nie.
Kliniekpersoneel staan moeders by met borsvoeding of ander voedingsopsies om seker te maak dat die baba genoeg melk kry.
As die baba 'n lae geboortegewig het, word moeders opgelei in kangaroe-moedersorg (KMS). Hierdie vorm van versorging behels dat die baba in 'n doek en 'n kappie aangetrek word en dan in 'n regop posisie teen die moeder se naakte bors, tussen haar borste en binne-in haar bloese geplaas word en te alle tyd daar gehou word. Indien moontlik moet die baba met moedersmelk gevoed word. Die baba se vordering word gemonitor tydens opvolgbesoeke aan 'n spesiale KMS-kliniek. Die baba se vader of ander lede van die gesin kan ook KMS doen.
Die moeder se gesondheid word gesien as net so belangrik as dié van die pasgebore baba. Moeders word tydens opvolgbesoeke by die kliniek ondersoek om seker te maak dat die uterus (baarmoeder) na sy oorspronklike posisie teruggekeer het. Die personeel by die kliniek sal ook aanbied om aan moeders voorligting te gee oor beskikbare voorbehoedmiddels/gesinsbeplanningsopsies.
Party vroue sukkel met die eise wat aan nuwe moeders gestel word en die personeel by die kliniek is opgelei om hulle te assesseer om vas te stel of hulle aan bababedruktheid, nageboortelike depressie of nageboortelike psigose ly. As daar 'n probleem is, kan die moeder berading ontvang, medikasie gegee word of na sekondêre of tersiêre hospitale verwys word vir verdere assessering of behandeling.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Moedersorgdienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6400.2010-03-24.af.txt</fn>
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Ná die geboorte moet die klein kindjie se naelstring vir drie dae elke dag tydens opvolgbesoeke aan die kliniek nagegaan word om seker te maak dat dit nie ontsteek raak nie.
Kliniekpersoneel staan moeders by met borsvoeding of ander voedingsopsies om seker te maak dat die baba genoeg melk kry.
As die baba 'n lae geboortegewig het, word moeders opgelei in kangaroe-moedersorg (KMS). Hierdie vorm van versorging behels dat die baba in 'n doek en 'n kappie aangetrek word en dan in 'n regop posisie teen die moeder se naakte bors, tussen haar borste en binne-in haar bloese geplaas word en te alle tyd daar gehou word. Indien moontlik moet die baba met moedersmelk gevoed word. Die baba se vordering word gemonitor tydens opvolgbesoeke aan 'n spesiale KMS-kliniek. Die baba se vader of ander lede van die gesin kan ook KMS doen.
Die moeder se gesondheid word gesien as net so belangrik as dié van die pasgebore baba. Moeders word tydens opvolgbesoeke by die kliniek ondersoek om seker te maak dat die uterus (baarmoeder) na sy oorspronklike posisie teruggekeer het. Die personeel by die kliniek sal ook aanbied om aan moeders voorligting te gee oor beskikbare voorbehoedmiddels/gesinsbeplanningsopsies.
Party vroue sukkel met die eise wat aan nuwe moeders gestel word en die personeel by die kliniek is opgelei om hulle te assesseer om vas te stel of hulle aan bababedruktheid, nageboortelike depressie of nageboortelike psigose ly. As daar 'n probleem is, kan die moeder berading ontvang, medikasie gegee word of na sekondêre of tersiêre hospitale verwys word vir verdere assessering of behandeling.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Moedersorgdienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6409.2010-03-24.af.txt</fn>
<fn>GOV-ZA.6420.2010-03-02.af.txt</fn>
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading sal ontvang. Die klinieksuster of -dokter sal 'n volledige fisiese ondersoek doen en sal ook die kind se geskiedenis aanteken. Dit is noodsaaklik dat die mishandelde kind so gou moontlik na 'n gesondheidsfasiliteit geneem sal word. Hoe langer uitgestel word, hoe groter is die waarskynlikheid dat die kind erge emosionele en sielkundige trauma sal ervaar. Hou in gedagte dat sommige kinders oor baie jare mishandel is en hulle het dalk nie 'n fisiese ondersoek met die eerste besoek nodig nie, of hulle kan emosioneel mishandel wees en nie seksueel nie, in welke geval hulle berading sal ontvang en dienooreenkomstig behandel sal word.
In die geval waar die kind seksueel mishandel is, moet spesiale ondersoeke uitgevoer word, soos monsters wat geneem word vir forensiese bewyslewering. Die kind kon blootgestel gewees het aan seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) en MIV/Vigs. Behandeling vir SOI's word gewoonlik gegee wanneer die uitslae van die toetse wys dat die kind 'n infeksie het.
Ouers of versorgers behoort voorligting te kry oor die potensiële risiko dat die kind met die MI-virus geïnfekteer kan wees. Die versorger sal gevra word om sy/haar toestemming te gee dat 'n MIV-toets op die kind uitgevoer kan word.
'n Middel teen Vigs (Zidovudine) sal die kind aangebied word indien hy/sy binne 72 uur ná die seksuele mishandeling na die gesondheidsfasiliteit gebring word. Die middel het GEEN impak op die voorkoming van MIV-oordrag nie indien die kind later as 72 uur ná die mishandeling eers na die fasiliteit gebring word. Kinders wat deur 'n mediese fonds gedek word, behoort 'n voorraad AZT vir drie dae te ontvang en 'n voorskrif vir die oorblywende 25 dae. Dié wat nie deur 'n mediese fonds gedek word nie, behoort 'n voorraad vir 'n week te ontvang en 'n datum een week later vir herassessering. Alle kinders moet ná een week aanmeld vir 'n opvolg- assessering om die uitslae van alle toetse te kry. Die res van die AZT behoort tydens daardie besoek gegee te word (die voorraad sal genoeg wees vir drie weke). AZT is beskikbaar by die 52 fasiliteite in die provinsie waar slagoffers van kindermishandeling behandel word.
In gevalle waar dit bekend is dat kinders MIV-positief is, behoort AZT nie gegee te word nie. Sodanige kinders behoort berading te kry en moet na 'n geskikte gesondheidsfasiliteit verwys te word vir langtermynhantering van hulle MIV-status.
Tienermeisies wat al begin menstrueer het en wat verkrag is, behoort 'n swangerskapstoets te ondergaan om 'n bestaande swangerskap voor die verkragting uit te sluit. Indien hulle binne 72 uur ná die verkragting na die gesondheidsfasiliteit kom, sal hulle berading ontvang en noodkontrasepsie sal toegedien word.
Die gesondheidsdienste werk met die polisie, gemeenskapsveiligheid, maatskaplike dienste en NRO's saam ten einde te probeer om die onaanvaarbare hoë vlakke in kindermishandeling in die Wes-Kaap te bestry.
Maatskaplike werkers speel 'n essensiële rol daarin om die kind te help om ná die mishandeling te herstel. Die maatskaplike werker sal opvoeding, inligting en berading aanbied. Indien die maatskaplike werker glo dat die kind ná ontslag uit 'n gesondheidsfasiliteit die risiko loop van verdere mishandeling en dat dringende beskerming nodig is, kan hy/sy 'n Vorm 4-aanhoudingsbevel uitreik om die kind na 'n veiligheidsplek te neem.
Verder, indien 'n kind se geestelike toestand meer gespesialiseerde/psigiatriese intervensies vereis, kan die kind na die geskikte gesondheidsfasiliteit verwys word.
Daar is twee wette wat fisiese/seksuele mishandeling en verwaarlosing van kinders dek. Artikel 15 van die Wysigingswet op Kindersorg sê dat enige persoon wat enigiets te doen het met die versorging van kinders - byvoorbeeld opvoeders, maatskaplike werkers en dokters - en wat vermoed dat 'n kind mishandel is, dit aan die Departement van Maatskaplike Dienste moet rapporteer. Die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, Wet 133 van 1993 (Artikel 4), bepaal dat gevalle waar kindermishandeling vermoed word, aan 'n polisiebeampte of 'n kinderwelsynsbeampte of maatskaplike werker gerapporteer moet word.
Rapcan - voorkoming van kindermishandeling: tel.
Kinderlyn Suidelike Afrika: 24-uur tolvrye hulplyn - 0800 055 555.
Rape Crisis Kaapstad: tel.
Daar is 52 gesondheidsorgfasiliteite in die provinsie wat verbind is tot die hantering van kinders en volwassenes wat mishandel is. Indien u nie na een van hierdie fasiliteite kan gaan nie, gaan na u naaste gesondheidsorgfasiliteit. As u vermoed dat 'n kind mishandel is, kan u die kind direk na 'n primêregesondheidsorgkliniek neem. Mishandelde kinders kan deur die Kinderbeskermingseenheid, 'n polisiebeampte of maatskaplike werkers na 'n kliniek verwys word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading sal ontvang. Die klinieksuster of -dokter sal 'n volledige fisiese ondersoek doen en sal ook die kind se geskiedenis aanteken. Dit is noodsaaklik dat die mishandelde kind so gou moontlik na 'n gesondheidsfasiliteit geneem sal word. Hoe langer uitgestel word, hoe groter is die waarskynlikheid dat die kind erge emosionele en sielkundige trauma sal ervaar. Hou in gedagte dat sommige kinders oor baie jare mishandel is en hulle het dalk nie 'n fisiese ondersoek met die eerste besoek nodig nie, of hulle kan emosioneel mishandel wees en nie seksueel nie, in welke geval hulle berading sal ontvang en dienooreenkomstig behandel sal word.
In die geval waar die kind seksueel mishandel is, moet spesiale ondersoeke uitgevoer word, soos monsters wat geneem word vir forensiese bewyslewering. Die kind kon blootgestel gewees het aan seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) en MIV/Vigs. Behandeling vir SOI's word gewoonlik gegee wanneer die uitslae van die toetse wys dat die kind 'n infeksie het.
Ouers of versorgers behoort voorligting te kry oor die potensiële risiko dat die kind met die MI-virus geïnfekteer kan wees. Die versorger sal gevra word om sy/haar toestemming te gee dat 'n MIV-toets op die kind uitgevoer kan word.
n Middel teen Vigs (Zidovudine) sal die kind aangebied word indien hy/sy binne 72 uur ná die seksuele mishandeling na die gesondheidsfasiliteit gebring word. Die middel het GEEN impak op die voorkoming van MIV-oordrag nie indien die kind later as 72 uur ná die mishandeling eers na die fasiliteit gebring word. Kinders wat deur 'n mediese fonds gedek word, behoort 'n voorraad AZT vir drie dae te ontvang en 'n voorskrif vir die oorblywende 25 dae. Dié wat nie deur 'n mediese fonds gedek word nie, behoort 'n voorraad vir 'n week te ontvang en 'n datum een week later vir herassessering. Alle kinders moet ná een week aanmeld vir 'n opvolg- assessering om die uitslae van alle toetse te kry. Die res van die AZT behoort tydens daardie besoek gegee te word (die voorraad sal genoeg wees vir drie weke). AZT is beskikbaar by die 52 fasiliteite in die provinsie waar slagoffers van kindermishandeling behandel word.
In gevalle waar dit bekend is dat kinders MIV-positief is, behoort AZT nie gegee te word nie. Sodanige kinders behoort berading te kry en moet na 'n geskikte gesondheidsfasiliteit verwys te word vir langtermynhantering van hulle MIV-status.
Tienermeisies wat al begin menstrueer het en wat verkrag is, behoort 'n swangerskapstoets te ondergaan om 'n bestaande swangerskap voor die verkragting uit te sluit. Indien hulle binne 72 uur ná die verkragting na die gesondheidsfasiliteit kom, sal hulle berading ontvang en noodkontrasepsie sal toegedien word.
Die gesondheidsdienste werk met die polisie, gemeenskapsveiligheid, maatskaplike dienste en NRO's saam ten einde te probeer om die onaanvaarbare hoë vlakke in kindermishandeling in die Wes-Kaap te bestry.
Maatskaplike werkers speel 'n essensiële rol daarin om die kind te help om ná die mishandeling te herstel. Die maatskaplike werker sal opvoeding, inligting en berading aanbied. Indien die maatskaplike werker glo dat die kind ná ontslag uit 'n gesondheidsfasiliteit die risiko loop van verdere mishandeling en dat dringende beskerming nodig is, kan hy/sy 'n Vorm 4-aanhoudingsbevel uitreik om die kind na 'n veiligheidsplek te neem.
Verder, indien 'n kind se geestelike toestand meer gespesialiseerde/psigiatriese intervensies vereis, kan die kind na die geskikte gesondheidsfasiliteit verwys word.
Daar is twee wette wat fisiese/seksuele mishandeling en verwaarlosing van kinders dek. Artikel 15 van die Wysigingswet op Kindersorg sê dat enige persoon wat enigiets te doen het met die versorging van kinders - byvoorbeeld opvoeders, maatskaplike werkers en dokters - en wat vermoed dat 'n kind mishandel is, dit aan die Departement van Maatskaplike Dienste moet rapporteer. Die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, Wet 133 van 1993 (Artikel 4), bepaal dat gevalle waar kindermishandeling vermoed word, aan 'n polisiebeampte of 'n kinderwelsynsbeampte of maatskaplike werker gerapporteer moet word.
Rapcan - voorkoming van kindermishandeling: tel.
Kinderlyn Suidelike Afrika: 24-uur tolvrye hulplyn - 0800 055 555.
Daar is 52 gesondheidsorgfasiliteite in die provinsie wat verbind is tot die hantering van kinders en volwassenes wat mishandel is. Indien u nie na een van hierdie fasiliteite kan gaan nie, gaan na u naaste gesondheidsorgfasiliteit. As u vermoed dat 'n kind mishandel is, kan u die kind direk na 'n primêregesondheidsorgkliniek neem. Mishandelde kinders kan deur die Kinderbeskermingseenheid, 'n polisiebeampte of maatskaplike werkers na 'n kliniek verwys word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6433.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
neuraalbuisdefekte (spina bifida).
Die Wes-Kaap fokus ook hierop (met die uitsondering van albinisme, wat 'n lae voorkoms het), terwyl FAS die hoogste prioriteit het.
Die diens beoog om te verhoed dat kinders met hierdie toestande gebore word deur betyds gepaste genetiese voorligting aan hoërisiko-individue en/of pare te gee. Ten einde dit te kan doen, moet hierdie individue eers geïdentifiseer word. Hulle kan geïdentifiseer word via die bestaande dienste by die klinieke van waar hulle na die gespesialiseerde genetiese dienste wat via uitreikprogramme in plattelandse gebiede en deur tersiêre sentrums in Kaapstad aangebied word, verwys sal word.
Enigeen wat geaffekteer is of wat 'n familielid het wat geaffekteer is, of wat bekommerd is oor moontlike genetiese defekte, kan by 'n primêregesondheidsorgkliniek aanmeld waarvandaan hulle verder verwys sal word.
Wil Jy 'n Gesonde Baba H&ecirc;?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6435.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
As jy aan 'n geestesgesondheidstoestand ly, kan jy na jou plaaslike kliniek gaan waar 'n gesondheidswerker jou sal assesseer en aanvanklike behandeling sal aanbied.
Die Departement van Gesondheid gee ook gedeeltelike subsidies aan NRO's in sommige streke wat groephuise het vir volwassenes met geestesiektes en dagsorgsentrums vir kinders onder die ouderdom van 18 jaar met diepgaande en ernstige intellektuele gestremdhede. Navrae oor plek by hierdie fasiliteite wat deur NRO's bedryf word, moet aan die betrokke NRO gerig word.
Persone wat 'n plaaslike kliniek die eerste keer besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6435.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
As jy aan 'n geestesgesondheidstoestand ly, kan jy na jou plaaslike kliniek gaan waar 'n gesondheidswerker jou sal assesseer en aanvanklike behandeling sal aanbied.
Die Departement van Gesondheid gee ook gedeeltelike subsidies aan NRO's in sommige streke wat groephuise het vir volwassenes met geestesiektes en dagsorgsentrums vir kinders onder die ouderdom van 18 jaar met diepgaande en ernstige intellektuele gestremdhede. Navrae oor plek by hierdie fasiliteite wat deur NRO's bedryf word, moet aan die betrokke NRO gerig word.
Persone wat 'n plaaslike kliniek die eerste keer besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6447.2010-03-24.af.txt</fn>
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Hospitaalsorg vir geestesgesondheid word tans primêr aangebied by eenhede wat in die metropolitaanse streek geleë is, maar hierdie sentra bied dienste vir kliënte oral in die Provinsie volgens aangewese gebiede aan.
Valkenberg Hospitaal en Stikland Hospitaal bied hoofsaaklik 'n diens vir algemene psigiatriese siektes aan.
Lentegeur Hospitaal bied dienste aan vir mense met geestesongesteldhede of intellektuele gestremdhede.
Alexandra Hospitaal bied slegs vir mense met intellektuele gestremdhede dienste aan.
Die Rooikruis Kinder- en Gesinseenheid, Rondebosch, Kaapstad, bied 'n buitepasiëntdiens aan vir kinders met probleme met geestesgesondheid. Daar is ook 'n gespesialiseerde binnepasiëntdiens vir kinders jonger as 12. Vir meer inligting, skakel 021 685 4103.
Tygerberg Kinder- en Gesinseenheid bied binne- en buitepasiëntsorg vir kinders en adolessente. Skakel 021 938 4573 vir meer inligting.
Lentegeur Kinder- en Gesinseenheid het 'n binne- en buitepasiëntdiens vir kinders en adolessente: Skakel 021 370 1111.
Gespesialiseerde binne- en buitepasiëntdienste vir sekere geestesongesteldhede is ook beskikbaar by die Universiteit van Kaapstad se Departement Sielkunde, by Groote Schuur Hospitaal, Stellenbosch Universiteit se Departement Sielkunde en by Tygerberg Hospitaal.
Suid-Kaap/Karoo: Tel. 044 802 4537 of faks 044 874 5017.
n Binnepasiëntdiens met kort verblyf vir psigiatriese behandeling word by die George Hospitaal in die Suid-Kaap/Karoo aangebied.
Weskus/Wynland: Skakel 022 487 9264 of faks 022 487 2927.
Potensiële kliënte moet deur primêre geestesgesondheidsdienste of sekondêre (streeks-) hospitale na hierdie hospitale verwys word. Die gesondheidswerker wat die persoon verwys, moet die hospitaal kontak om vooraf te reël dat die persoon toegelaat word. Vir gespesialiseerde geestesgesondheidsdienste wat by tersiêre hospitale, naamlik Rooikruis, Groote Schuur of Tygerberg, aangebied word, word 'n verwysingsbrief of voltooide aansoek om toelating (wat by die dienssentrum verkrygbaar is) verlang voordat daar 'n afspraak gemaak kan word vir 'n diens.
Tans is gespesialiseerde dienste slegs in die Metro beskikbaar. Die Metro bied egter volgens dreineringsgebiede dienste in die hele Provinsie aan. Persone wat vir die eerste keer na psigiatriese of tersiêre hospitale verwys word, sal gevra word om 'n vorm in te vul, en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Die meeste kliënte word vrywillig opgeneem vir hospitaalbehandeling. Indien die pasiënt in 'n psigiatriese krisis verkeer en nie gewillig is om na die hospitaal te gaan nie, of nie sy/haar eie behoefte aan hospitaalbehandeling kan assesseer nie en 'n risiko vir sy/haar eie veiligheid of die veiligheid van ander inhou, kan dit ingevolge die huidige Wet op Geestesgesondheid vir familielede nodig wees om die persoon in die hospitaal te laat opneem. In hierdie geval behoort die familielede 'n aansoek by die plaaslike landdros in die distrik in te dien om hulp met die verkryging van nie-vrywillige sorg. Wetgewing in verband met geestesgesondheid word tans hersien en veranderinge sal aangebring word aan die proses vir die toelating van 'n persoon vir nie-vrywillige sorg wanneer die nuwe Wet op Geestesgesondheid en die gepaardgaande regulasies formeel gepromulgeer word.
Dr. du Toit, Senior Mediese Superintendent
Dr. Elizabeth Peter, Hoof van Kliniese Dienste
Dr. B Eick, Senior Mediese Superintendent
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6451.2010-03-24.af.txt</fn>
Die GeÏntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter.
Wat is wanvoeding?
Wanvoeding is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika en dit is een van die faktore wat die meeste bydra tot kindersiektes en -sterftes. Daar word beraam dat ongeveer 30% van Suid-Afrika se kinders se groei vertraag word as gevolg van 'n gebrek aan toereikende voeding gedurende hul vroeë lewensjare.
Onvoldoende voedselinname, siekte en psigologiese stres/trauma is die belangrikste onmiddellike oorsake van wanvoeding. Armoede en 'n gebrek aan hulpbronne is basiese faktore wat tot wanvoeding bydra. Die Geïntegreerde Voedingsprogram probeer om hierdie stille epidemie op verskillende maniere te hanteer.
Op die vlak van primêre gesondheidsorg sal kinders wat ondersoek word en as ondervoed geïdentifiseer word (dit sluit kinders en volwassenes wat MIV-positief is en dié met tuberkulose in) voedingaanvullings, met inbegrip van versterkte mieliemeel en 'n hoë-energiedrankie, ontvang. Aanvullings word volgens sekere kriteria aan geïdentifiseerde kliënte gegee. Gesondheidswerkers verskaf ook berading, inligting en opvoeding oor gesonde diëte en die gesondste maniere om voedsel voor te berei. Dieetkundiges lewer gespesialiseerde dienste aan die gemeenskap.
Om te help om wanvoeding in die vroeë kinderjare te bekamp, moedig gesondheidswerkers vroue aan om hul kinders tot op die ouderdom van ses maande uitsluitlik te borsvoed en om daarna aan te gaan met borsvoeding saam met die gepaste komplementêre kossoorte totdat die kind twee jaar oud is. Ander voedingsopsies word bespreek met moeders wat MIV-positief is. Volgens die inisiatief vir babavriendelike hospitale is Vredendal Hospitaal en Groote Schuur se Kraamsentrum babavriendelike hospitale in die Provinsie.
Alle kinders word gereeld geweeg as deel van die groeimoniteringsprogram, 'n sensitiewe aanduider van die kind se groei. Die kind se gewig word op die Pad na Gesondheid-kaart aangeteken. Daar word ondersoek ingestel na onderliggende oorsake vir gewigsverlies, byvoorbeeld aansteeklike siektes, 'n tekort aan voedsel by die huis en kinderverwaarlosing. Aansteeklike siektes speel 'n groot rol in ondervoeding en hierdie siektes word op die vlak van primêre gesondheidsorg behandel. Diarreesiektes is nou verwant aan swak omgewingshigiëne (sanitasie en watervoorsiening) en ondervoeding of swak voeding van 'n baba, wat die kind meer kwesbaar maak vir ernstige en uitgerekte diarree.
Armoedige huishoudings word geïdentifiseer en na een van die regering se programme vir armoedeverligting verwys. Daar word intersektoraal aandag gegee aan voedselsekuriteit van huishoudings, en die toepaslike ingrypings en ondersteuning word verskaf.
Die beheer van tekorte aan mikronutriënte is 'n noodsaaklike deel van die diens. Mikronutriënte is natuurlike stowwe soos vitamiene en minerale wat in klein hoeveelhede in kos aangetref word en wat baie belangrik is vir die instandhouding van goeie gesondheid. Die Geïntegreerde Voedingsprogram verskaf vitamien A-aanvullings aan geteikende kinders. Kinders met 'n tekort aan vitamien A verloor gewig, groei nie behoorlik nie en is meer geneig om infeksies op te doen en daarvan te sterf. 'n Tekort aan vitamien A beskadig ook die oë en is een van die belangrikste oorsake van blindheid onder kinders.
Kinders met 'n lae geboortegewig ontvang vitamien A-kapsules wat hul immuunstelsel bevorder en help met die kind se ontwikkeling en groei. Babas van 6 tot 11 maande ontvang 'n enkeldosis vitamien A (100 000 IU) om ernstige siektes te voorkom. Kinders van 12 maande tot vyf jaar ontvang 'n enkeldosis van 200 000 IU op 12 maande en dan 'n dosis van 200 000 IU elke ses maande tot die ouderdom van vyf jaar.
Bykomende dosisse vitamien A word gegee aan kinders wat aan ernstige wanvoeding ly of wat aanhoudend aansteeklike siektes het soos diarree, masels of MIV-infeksie.
Gewigsverlies by kinders kan ook die gevolg wees van besmetting met wurms, en dit kan met ontwurmingsmedikasie by die kliniek behandel word.
Opvoeding, inligting en berading oor voeding word op alle vlakke van sorg aangebied vir mense wat beroerte gehad het, aan hoë bloeddruk, diabetes, MIV/vigs en tuberkulose ly.
Die voedingsprogram vir primêre skole is beskikbaar by subekonomiese skole wat spesifiek geïdentifiseer is. Hierdie skemas word tans saam met die Departement van Onderwys aangebied. Die provinsiale regering streef daarna om teen 2004 125 000 kinders by 847 primêre skole in die Provinsie te bereik met die voedingsprogram by skole.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram dra ook by tot die institusionele versorging van kliënte deur voedseldiensstelsels vir die voorsiening van gebalanseerde voeding.
Persone wat die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) verlang. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6459.2010-03-24.af.txt</fn>
Fisies en/of geestelik gestremde volwassenes en kinders kan gehelp word om hulle optimale fisiese, sensoriese, intellektuele, psigiatriese en sosiale funksievlakke te bereik en te handhaaf.
Die diens is baie belangrik, maar is nie omvattend nie en slaag weens 'n tekort aan hulpbronne nie daarin om talle behoeftige mense te bereik nie. Die meeste openbare sektordienste is by hospitale en spesiale skole gesetel, onderwyl beperkte dienste op gemeenskapsvlak beskikbaar is. Die meeste dienste word in stedelike omgewings aangetref en slegs 19% of minder van die rehabilitasiepersoneel bied dienste in landelike gebiede buite die Kaapse Metropool aan.
Rehabilitasiedienste op primêre vlak is beperk tot sekere gemeenskapgesondheidsentrums.
Alle klinieke doen egter geroetineerde toetsings van babas en kleuters se ontwikkeling. Wanneer daar 'n vermoede bestaan dat die kind 'n geestes- of fisiese gebrek het, word hy/sy na 'n gespesialiseerde kliniek op sekondêre of tersiêre vlak verwys. Terselfdertyd sal die kind, waar moontlik, verwys word na 'n rehabilitasiekundige bv. fisioterapeut of arbeidsterapeut op primêregesondheidsvlak. Benewens aanvanklike toetsings en daaropvolgende verwysing, fokus rehabilitasie op hierdie vlak hoofsaaklik op die bestuur van akute toestande, tuisgebaseerde besoeke, die opleiding van familielede en versorgers, assessering vir ongeskiktheidstoelaes en beraadslaging met NRO's, ondersteuningsgroepe, skole en kleuterskole.
Rehabilitasiedienste op sekondêre vlak is vir mense met 'n tydelike/meer permanente ongeskiktheid en word in 'n beperkte mate by verskeie streek- en distrikhospitale aangebied. Die Spinale Eenheid (akute sorg) in die Wes-Kaap is van die Conradie Hospitaal in Pinelands, Kaapstad, verskuif en die diens word nou by die Groote Schuur Hospitaal aangebied.
Rehabilitasie van mense wat beroertes, amputasies of spinale beserings gehad het, is steeds beskikbaar by die Stedelike Streekrehabilitasiesentrum wat tans op die terreine van die Conradie Hospitaal asook die Karl Bremer Hospitaal bedryf word. Volgens skedule sal 'n verskuiwing vanaf hierdie hospitaalterreine na Lentegeur Hospitaal in November 2003 plaasvind.
Booth Hospitaal in Kaapstad maak voorsiening vir die rehabilitasie van bejaarde mense, onderwyl dienste vir kinders by die huishospitale Sarah Fox en Maitland Cottage, ook in Kaapstad, beskikbaar is.
Rehabilitasiedienste op tersiêre vlak word by Tygerberg, Groote Schuur en die Rooi Kruis Kinderhospitaal en die psigiatriese hospitale (Stikland, Lentegeur, Valkenberg en Alexandra Hospitaal), almal in Kaapstad, aangebied.
Arbeidsterapie-afdelings by Tygerberg, Groote Schuur, Stikland en Lentegeur Hospitale bied 'n mate van beroepsrehabilitasie aan. Dit behels in hoofsaak arbeidsevaluering wat 'n pasiënt se gereedheid toets om weer na 'n besering of siekte tot die ope arbeidsmark toe te tree. Indien hulle gereed is, sal hulle by die hospitaal se beroepsprogram ingesluit word wat hulle ten opsigte van basiese werkvaardighede sal voorberei. Indien hulle nie gereed is nie, sal die personeel aanbeveel dat hulle by 'n beskermde werkswinkel (beskutte arbeid) geplaas word en wat onder die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en die nasionale Departement van Arbeid ressorteer.
Daar is beperkte binne- en buitepasiëntdienste beskikbaar vir pasiënte met mediese, postchirurgiese, posttroumatiese, neurologiese, ortopediese, muskuloskeletale en ander toestande. Hierby ingesluit is brandwonde, kopbeserings, beroerte, trouma, handbeserings, amputasies, asemhalings-, hart- en ander afwykings, ens.
Gespesialiseerde en Akademiese Rehabilitasie: Daar is slegs een binnepasiëntrehabilitasie-eenheid in die hele Wes-Kaap, naamlik die Metropolitaanse Streekrehabilitasiesentrum wat by sowel Conradie Hospitaal (Pinelands) en Karl Bremer Hospitaal (Bellville) in Kaapstad gesetel is. Die dienste sluit in 'n tuisrehabilitasiediens vir fisies gestremde volwassenes. Daar is 'n buitepasiëntkliniek vir eenstopassessering van die kliënt se rehabilitasiebehoeftes, opvolgbesoeke en assessering vir ongeskiktheidstoelaes. 'n Span wat by die Karl Bremer terrein gestasioneer is, gee uitreikasseserings by klinieke in die gemeenskap en help kliënte om die mees geskikte hulptoestel (rolstoel of oop karretjie) ooreenkomstig hul behoeftes te bekom. Die span help ook rehabilitasiepersoneel in ander gebiede om indiensopleidingservaring op te doen.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word benodig wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal vra om u mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te sien. Bring u hospitaalkaart indien u vantevore by die hospitaal geregistreer het.
Gratis op primêregesondheidsvlak. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6463.2010-03-24.af.txt</fn>
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Ortotiese toestelle word gebruik om die funksionele beweeglikheid van 'n gestremde persoon te optimeer, bv. skoeninsetsels en enkel-voet-ortose wat gebruik word om die enkel na 'n beroerte te stabiliseer. Hierteenoor vervang prostetiese toestelle 'n liggaamsdeel na die verlies van 'n ledemaat, óf by geboorte óf as gevolg van 'n ongeluk. Die sentrum is verantwoordelik vir die lewering van ortotiese en prostetiese dienste aan al vier die Wes-Kaapse streke, met die uitsondering van die Suid-Kaap/Karoo wat hierdie diens aan 'n private diensverskaffer uitgekontrakteer het.
U moet deur 'n ortopediese chirurg, ortopediese suster, fisioterapeut óf 'n arbeidsterapeut na die Pinelands sentrum verwys word. Personeel verbonde aan die sentrum bied een keer elke drie maande uitreikdienste by satellietklinieke in die onderskeie streke aan.
Ysterbeenstutte is beskikbaar vir mense met polio, neurologiese afwykings, beroerte of lae spiertonus.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. U moet na die Pinelands sentrum verwys word.
Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6465.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word. Volwassenes en kinders wat later probleme met hulle spraak en gehoor ontwikkel, sal hul primêregesondheidsorgkliniek moet besoek waar die omvang van hul gebrek bepaal sal word.
Kinders kan verwys word na 'n spraakterapeut en/of oudioloog by gespesialiseerde klinieke wat in 'n beperkte mate beskikbaar is in die Boland/Overberg streek en in die Weskus/Wynland streek. 'n Diens wat slegs vir binnepasiënte is, is beskikbaar in die Kaapse Metropool by die Booth Gedenkhospitaal en die Brooklyn Borshospitaal. Daar is geen dienste in die Suid-Kaap/Karoo nie.
Diegene wat die kliniek/sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Indien u 'n hulptoestel soos 'n gehoorapparaat nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien. Bring u ID en, in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart.
Dienste op primêregesondheidsvlak is gratis. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos gehoorapparate in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.64925.2010-03-24.af.txt</fn>
Vanweë die hoeveelheid werk wat in die Provinsie gegenereer word, is dit in twee streke verdeel, 'n Verantwoordelikheids-bestuurder sal elkeen van dié streke bestuur. Elke streek sal presies dieselfde meetbare doelwitte, prestasie-aanwysers en teikens hê. Die onderstaande is op albei streke van toepassing.
Stel staatsorgane, die Departement intern, ander nasionale en provinsiale departemente en die Minister in staat om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6513.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie kan 'n beëindiging kry?
Waar kan mens die diens kry?
Hoe kan mens die diens kry?
Enige vrou (ongeag haar ouderdom) kan 'n wettige aborsie vir 'n ongewenste swangerskap verkry ooreenkomstig die Wet op Keuse oor die BeËindiging van Swangerskap (Wet 92 van1996). Nie-voorskriftelike berading moet voor en na BVS voorsien word. Toestemming van 'n ouer of lewensmaat word nie vereis nie. Vroue word aangeraai om eerder veilige, wettige aborsies te ondergaan as "agterstraat-aborsies" wat hul gesondheid en hul lewens in gevaar kan stel. Lees ook Voorbehoeding (Gesinsbeplanning) vir noodvoorbehoeding.
Om 'n gratis aborsie te verkry, moet die versoek vir 'n BVS by 'n primÊregesondheidsorgkliniek gemaak word, waar die swangerskap bevestig sal word, berading voorsien, 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief uitgereik sal word aan 'n fasiliteit waar die prosedure uitgevoer kan word. Nie alle gesondheidswerkers is gewillig om by hierdie diens betrokke te wees nie, maar hulle word wetlik verplig om die kliËnt oor haar regte in te lig en haar na 'n gesondheidswerker of -fasiliteit te verwys waar sy die diens kan ontvang.
Die diens kan ook bekom word deur 'n algemene praktisyn (AP) maar konsultasiegelde sal vereis word. Marie Stopes-klinieke en private hospitale verskaf ook die diens teen vergoeding.
Enige meisie of vrou kan 'n BVS binne die eerste drie maande (12 weke) van swangerskap aanvra. Dit is belangrik om gou op te tree as 'n ongewenste swangerskap vermoed word.
As jy drie tot vyf maande (13-20 weke) swanger is, tree 'n ander stel reëls vir BVS in werking.
die vrou swanger is as gevolg van verkragting of bloedskande.
Die diens moet egter steeds aangevra word by 'n primÊregesondheidsorgkliniek.
Reproduktiewe Regte-Alliansie (RRA): tel. 011 403 2101, rradmin@sn.apc.org of rracoord@sn.apc.org.
Beplande Ouerskapsvereniging, Wes-Kaap: tel. 021 448 7312, ppawc@ppawc.co.
Marie Stopes: tel.
As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lÊer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het. Jy moet 'n ingeligte toestemmingsvorm invul wat toestemming vir die uitvoer van die BVS verleen. Gesondheidswerkers wat om enige rede nie bereid is om hierdie diens te verskaf nie, moet jou na 'n kollega verwys wat gewillig is om dit te doen, of jou voorsien van 'n verwysingsbrief en 'n afspraak by 'n geskikte streeksfasiliteit.
BVS is gratis by primêregesondheidsorgfasiliteite en wanneer 'n kliënt daarheen verwys is. Ambulansdienste is gratis vir vroue wat 'n aborsie ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6517.2010-03-02.af.txt</fn>
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of dit nie-kwaadaardig (nie-kankeragtig) of kwaadaardig (kankeragtig) is, berading, en behandeling, indien nodig.
Opvoeding in selfondersoek van die borste word in klinieke gegee. 'n Verwysing na die klinieke vir buitepasiënte by streeks- en tersiêre hospitale waar volledige borskankerdienste verkry kan word, is nodig. As jy vir die eerste keer 'n kliniek of hospitaal besoek, sal daar van jou verwag word om 'n vorm in te vul en 'n kliëntelêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart, indien jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het, en die verwysingsbrief van die kliniek as jy verwys word na 'n borskankerkliniek by 'n hospitaal.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis vir mense wat nie 'n lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, mag daar kostes wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Hospitale sal jou vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6524.2010-03-24.af.txt</fn>
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel oordraagbare infeksies (SOI's), insluitende MIV/vigs, te voorkom. Mans en vroue behoort hul lewensmaats te raadpleeg oor die keuse van voorbehoeding en hulle moet oor 'n gemeenskaplik aanvaarbare metode van voorbehoeding onderhandel, asook oor wie die primêre gebruiker moet wees. 'n Vasektomie is byvoorbeeld 'n baie geringe prosedure vir 'n man om te ondergaan.
In die lig van wye beriggewing oor jong mans wat sterf as gevolg van onveilige besnydenis, kan jong mans gratis mediese ondersoeke by primêregesondheidsorgklinieke ontvang om seker te maak dat hulle goeie gesondheid geniet voordat hulle na tradisionele inisiëringskole gaan. Veilige, higiëniese besnydenisse kan by primêregesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word. Die prosedure kan op pasgebore seuntjies by onderskeie gesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word.
Jy behoort na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek te gaan. Besoekers wat vir die eerste keer na primêregesondheidsorgfasiliteite of hospitale gaan, moet 'n vorm invul en 'n lêer sal vir hulle oopgemaak word. Bring jou ID saam en kliniek- of hospitaalkaart indien jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis vir mense wat nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan daar kostes wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6529.2010-03-24.af.txt</fn>
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene SOS'e is gonorree, trigomoniase, Chlamydial-infeksie en sifilis. Genitale vratte word deur die menslike papilloomvirus veroorsaak en sommige subtipes hiervan is vir die meeste gevalle van servikale kanker verantwoordelik.
Die meeste SOS'e kan behandel en genees word. Verworwe immuniteitsgebreksindroom (vigs) en die seksueel oordraagbare virus - Menslike Immuniteitsgebrekvirus (MIV) - wat vigs veroorsaak, kan egter nie genees word nie. MIV kan deur seksuele kontak, deur bloed en deur 'n swanger vrou aan haar kind gedurende swangerskap, geboorte, of borsvoeding oorgedra word. Alhoewel MIV nie genees kan word nie, kan die nagevolge daarvan soms vir 'n tydperk gestuit word.
Dit is belangrik om te onthou dat ander SOS'e soos sifilis en vaginale sproei 'n persoon se kanse om MIV te kry of dit aan ander oor te dra, verhoog. Dit is 'n goeie rede vir mense met SOS'e om dadelik behandeling te kry en indien moontlik getoets te word vir MIV en berading te ontvang. Dit kan by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums gedoen word.
Die Direktoraat vir MIV/vigs het 'n SOS-loodsprogram met 'n paar algemene praktisyns (AP's) in die Provinsie begin. Die program maak berading, diagnose en behandeling van SOS'e in 'n alternatiewe omgewing as 'n primêregesondheidsorgfasiliteit beskikbaar. Die AP sal 'n kliniese ondersoek en behandeling vir SOS'e verskaf indien nodig. Die kliënt sal konsultasiegelde moet betaal, maar die medikasie sal gratis verskaf word. Vind by jou plaaslike primêregesondheidsorgfasiliteit uit waar jy een van hierdie AP's kan vind.
BELANGRIK: Jy kan gewoonlik nie merk dat 'n persoon 'n SOS het nie; mense met SOS'e, insluitend MIV-positief, lyk gewoonlik nie siek nie. Dit kan van drie tot tien jaar neem voordat 'n persoon met MIV simptome toon.
Alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentrums kan vir SOS'e toets en dit behandel. Indien nodig, kan persone verwys word na hospitale (sekondêre of tersiêre vlak) vir verdere toetsing en behandeling. Persone wat vir die eerste keer die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou vra vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Sleutelpunte oor MIV-vigs (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6531.2010-03-02.af.txt</fn>
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer.
Wat is TB?
TB is 'n bakteriese siekte en is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika, veral in die Wes-Kaap. TB is hoogs aansteeklik maar geneesbaar. Een uit elke tien mense ontwikkel die siekte. As dit nie behandel word nie, kan die aansteeklike persoon 20 of meer ander mense binne 'n jaar aansteek.
TB versprei wanneer geïnfekteerde mense met pulmonêre TB (of longtering), klein druppeltjies wat TB bevat in die lug in hoes, en ander dit inadem. Mense wat TB in ander dele van die liggaam het, is nie aansteeklik nie. 'n Hardnekkige gehoes van twee of meer weke is die hoofteken van TB; dus hoe gouer die kliënt na die kliniek vir 'n ondersoek gaan, hoe makliker is dit om te genees. Ernstiger tekens is die opspuug van bloed, nagsweet, gewigsverlies, en kortasemigheid.
Die kliënt word by 'n primêregesondheidsorgkliniek ondersoek en gevra om 'n sputummonster te gee en 'n tweede een die volgende dag. Hierdie monsters word na 'n laboratorium gestuur en binne 48 uur is die uitslae beskikbaar. Al is slegs een van die twee positief, dui dit reeds op TB-infeksie.
As die uitslag positief is, sal die kliënt berading ontvang en ingelig word oor die voordele van die TB-beheerprogram. As beide sputummonsters positief is, vind behandeling dadelik plaas. 'n X-straal kan ook gedoen word maar die sputumtoetse bevestig reeds die diagnose. As die TB-infeksie ernstig is, sal die kliënt na 'n gespesialiseerde TB-kliniek verwys word.
TB kan alleen genees word as die volle behandelingskursus, wat van ses tot agt maande kan duur, voltooi word. Mense wat die behandeling staak, loop die gevaar om multi-geneesmiddelweerstand op te bou, wat dit moeiliker maak om die TB te genees. Hierdie gevalle word by gespesialiseerde TB-klinieke behandel, bv. Brooklyn- Borshospitaal. TB kan tot die dood lei as dit nie behandel word nie.
In die intensiewe fase word vier verskillende geneesmiddels in tabletvorm vir vyf dae 'n week vir twee tot drie maande lank geneem.
Die tweede fase is die voortsettingsfase, waar twee geneesmiddels vir vyf dae 'n week vir vier tot vyf maande lank geneem word. TB-kliënte wat vir die eerste keer behandel word, moet vir ses maande behandeling ontvang, terwyl kliënte wat voorheen TB gehad het, die TB-medisyne vir agt maande moet neem. As daar newe-effekte van die medikasie is, moet die kliënt na die kliniek terugkeer. Sputumtoetse word twee maande na die behandeling begin het, weer gedoen om die vordering te moniteer, en weer vyf of sewe maande later om te bevestig of die kliënt genees is.
Kinders met TB ontvang ander geneesmiddels en word slegs vir vier maande behandel. Om TB te probeer voorkom, behoort babas met die BCG-inentingstof geïmmuniseer te word wat gratis by alle primêregesondheidsorgklinieke beskikbaar is. TB-meningitis is 'n ernstige siekte by kinders en kan tot die dood lei. As daar so 'n vermoede is (simptome sluit 'n stywe nek in), moet die kind onmiddellik na die kliniek geneem word.
Die Departement van Gesondheid het die Wêreldgesondheidsorganisasie se DOTS-metode (direk waarneembare kortkursusbehandeling) aangeneem om te verseker dat pasiënte die behandeling volhou. DOTS word in die meeste klinieke in die Wes-Kaap toegepas. 'n Belangrike strategiese element is die bystand en aanmoediging wat aan TB-kliënte vir die hele behandelingsperiode van ses tot agt maande gegee word, waar kliënte direk waargeneem word terwyl hulle hul medikasie by die kliniek gebruik.
Op gemeenskapsvlak word DOTS onderneem deur nie-regeringsorganisasies (NRO's) wat vrywilligers gebruik as "behandelingsondersteuners". TB-NRO's werf en lei gemeenskapslede op om as behandelingsondersteuners vir TB-kliënte te funksioneer en hou toesig oor hulle. Ondersteuners verwys TB-kliënte na die kliniek waar nodig. Die Kaapse Technikon bied opleiding vir mense wat TB-ondersteuners wil wees. Skakel (021) 460 3197 vir meer inligting.
Die TB-Sorgvereniging, Santa Kaapstad en Santa Wes-Kaap is die drie NRO's wat gemeenskapsgebaseerde behandeling vir TB-pasiënte in die Provinsie lewer. Die provinsiale regering bied finansiële hulp en ondersteuning aan hierdie NRO's.
Die MIV-epidemie het 'n geweldige vermeerdering in die getal TB-gevalle tot gevolg. TB, 'n opportunistiese infeksie, is verantwoordelik vir 'n derde van alle sterftes van MIV-geïnfekteerde persone. Mense met MIV is baie meer vatbaar vir TB-infeksie en is minder in staat om dit te beveg.
Die Departement van Gesondheid is besig om 'n geïntegreerde strategie teen TB en MIV/vigs te aanvaar. Tans word vrywillige berading en toetsing (VBT) aan TB-kliënte gebied, met die doel om vroeë sterftes en siekte te verminder. Cotrimoxazole profilakse (middels wat longontsteking behandel) word aan individue gegee wat beide infeksies het.
Santa Kaapstad: tel.
Santa Wes-Kaap: tel.
TADSA (TB-Alliansie Dots Ondersteuningsvereniging): tel.
Jy moet na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek gaan.
Mobilising against Tuberculosis: South African Plan for TB Control - Departement van Gesondheid (Strategiese Plan/Sakeplan) (File type: pdf; size: 1.
Tuberculosis and HIV/AIDS - Clinical Guidelines (Riglyne/Handleidings en Voorskrifte) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6531.2010-03-24.af.txt</fn>
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer.
TB is 'n bakteriese siekte en is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika, veral in die Wes-Kaap. TB is hoogs aansteeklik maar geneesbaar. Een uit elke tien mense ontwikkel die siekte. As dit nie behandel word nie, kan die aansteeklike persoon 20 of meer ander mense binne 'n jaar aansteek.
TB versprei wanneer geïnfekteerde mense met pulmonêre TB (of longtering), klein druppeltjies wat TB bevat in die lug in hoes, en ander dit inadem. Mense wat TB in ander dele van die liggaam het, is nie aansteeklik nie. 'n Hardnekkige gehoes van twee of meer weke is die hoofteken van TB; dus hoe gouer die kliënt na die kliniek vir 'n ondersoek gaan, hoe makliker is dit om te genees. Ernstiger tekens is die opspuug van bloed, nagsweet, gewigsverlies, en kortasemigheid.
Die kliënt word by 'n primêregesondheidsorgkliniek ondersoek en gevra om 'n sputummonster te gee en 'n tweede een die volgende dag. Hierdie monsters word na 'n laboratorium gestuur en binne 48 uur is die uitslae beskikbaar. Al is slegs een van die twee positief, dui dit reeds op TB-infeksie.
As die uitslag positief is, sal die kliënt berading ontvang en ingelig word oor die voordele van die TB-beheerprogram. As beide sputummonsters positief is, vind behandeling dadelik plaas. 'n X-straal kan ook gedoen word maar die sputumtoetse bevestig reeds die diagnose. As die TB-infeksie ernstig is, sal die kliënt na 'n gespesialiseerde TB-kliniek verwys word.
TB kan alleen genees word as die volle behandelingskursus, wat van ses tot agt maande kan duur, voltooi word. Mense wat die behandeling staak, loop die gevaar om multi-geneesmiddelweerstand op te bou, wat dit moeiliker maak om die TB te genees. Hierdie gevalle word by gespesialiseerde TB-klinieke behandel, bv. Brooklyn- Borshospitaal. TB kan tot die dood lei as dit nie behandel word nie.
In die intensiewe fase word vier verskillende geneesmiddels in tabletvorm vir vyf dae 'n week vir twee tot drie maande lank geneem.
Die tweede fase is die voortsettingsfase, waar twee geneesmiddels vir vyf dae 'n week vir vier tot vyf maande lank geneem word. TB-kliënte wat vir die eerste keer behandel word, moet vir ses maande behandeling ontvang, terwyl kliënte wat voorheen TB gehad het, die TB-medisyne vir agt maande moet neem. As daar newe-effekte van die medikasie is, moet die kliënt na die kliniek terugkeer. Sputumtoetse word twee maande na die behandeling begin het, weer gedoen om die vordering te moniteer, en weer vyf of sewe maande later om te bevestig of die kliënt genees is.
Kinders met TB ontvang ander geneesmiddels en word slegs vir vier maande behandel. Om TB te probeer voorkom, behoort babas met die BCG-inentingstof geïmmuniseer te word wat gratis by alle primêregesondheidsorgklinieke beskikbaar is. TB-meningitis is 'n ernstige siekte by kinders en kan tot die dood lei. As daar so 'n vermoede is (simptome sluit 'n stywe nek in), moet die kind onmiddellik na die kliniek geneem word.
Die Departement van Gesondheid het die Wêreldgesondheidsorganisasie se DOTS-metode (direk waarneembare kortkursusbehandeling) aangeneem om te verseker dat pasiënte die behandeling volhou. DOTS word in die meeste klinieke in die Wes-Kaap toegepas. 'n Belangrike strategiese element is die bystand en aanmoediging wat aan TB-kliënte vir die hele behandelingsperiode van ses tot agt maande gegee word, waar kliënte direk waargeneem word terwyl hulle hul medikasie by die kliniek gebruik.
Op gemeenskapsvlak word DOTS onderneem deur nie-regeringsorganisasies (NRO's) wat vrywilligers gebruik as "behandelingsondersteuners". TB-NRO's werf en lei gemeenskapslede op om as behandelingsondersteuners vir TB-kliënte te funksioneer en hou toesig oor hulle. Ondersteuners verwys TB-kliënte na die kliniek waar nodig. Die Kaapse Technikon bied opleiding vir mense wat TB-ondersteuners wil wees. Skakel 460 3197 vir meer inligting.
Die MIV-epidemie het 'n geweldige vermeerdering in die getal TB-gevalle tot gevolg. TB, 'n opportunistiese infeksie, is verantwoordelik vir 'n derde van alle sterftes van MIV-geïnfekteerde persone. Mense met MIV is baie meer vatbaar vir TB-infeksie en is minder in staat om dit te beveg.
Die Departement van Gesondheid is besig om 'n geïntegreerde strategie teen TB en MIV/vigs te aanvaar. Tans word vrywillige berading en toetsing (VBT) aan TB-kliënte gebied, met die doel om vroeë sterftes en siekte te verminder. Cotrimoxazole profilakse (middels wat longontsteking behandel) word aan individue gegee wat beide infeksies het.
Santa Wes-Kaap: tel.
Jy moet na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek gaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6534.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.66371.2010-03-24.af.txt</fn>
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Almal moet uiteindelik ophou werk. Party mense verkies om op 'n vroeë ouderdom af te tree terwyl ander verkies om solank as moontlik te werk. Wat jou voorkeur ookal is moet jy weet wat jou regte en opsies is.
Arbeidswetgewing spel nie kwessies oor aftree-ouderdom direk uit nie. Dit bepaal egter dat daar nie onregverdig teenoor enigiemand gediskrimineer mag word weens hulle ouderdom nie. Dit beteken dat die werkgewer en werknemer moet ooreenkom oor 'n aftree-ouderdom.
Jou indiensnemingskontrak vereis dat jy op 'n sekere ouderdom moet aftree.
Jy het met jou werkgewer ooreengekom oor 'n aftree-ouderdom en daar is 'n norm in die maatskappy.
Die aftree-ouderdom word glad nie in jou kontrak genoem nie en daar is geen ooreenkoms nie.
As jy 'n indiensnemingskontrak onderteken wat 'n aftree-ouderdom aandui, kan daar volgens wet van jou verwag word om op daardie ouderdom af te tree. Daar sal nie van die organisasie verwag word om jou kennis te gee nie.
As die aftree-ouderdom nie in die kontrak is nie maar daar is daaroor ooreengekom of daar is 'n norm in die organisasie, kan die werkgewer jou kennis gee wat van jou vereis om op daardie ouderdom af te tree. Die kennistydperk sal dieselfde wees as die kennistydperk vir die beëindiging van jou diens wat in jou kontrak bepaal word.
Wanneer word aanvaar dat 'n norm in die organisasie bestaan Daar word algemeen aanvaar dat die "normale" aftree-ouderdom 55, 60 of 65 is, maar ditis te vaag om in spesifieke omstandighede bruikbaar te wees?
As 'n aftree-ouderdom nie in jou kontrak genoem word nie en daar is geen norm in die organisasie nie, kan jy aanhou werk totdat jy nie in staat is om jou werk behoorlik te doen nie. Jou werkgewer kan net jou kontrak beëindig kragtens arbeidswetgewing (dit is vir wanoptrede, operasionele vereistes of onbevoegdheid) en sal die prosedures moet volg wat in jou kontrak en arbeidswetgewing uiteengesit is. Die hof het bevind dat dit onregverdige diskriminasie is as jou werkgewer jou diens beëindig net weens jou ouderdom.
Vir meer inligting oor die wet oor afdankings, lees die Departement van Arbeid se gids tot die Wet op Arbeidsverhoudinge, met die titel "Ken Jou WOA".
Daar is geen regsekerheid oor die regte van 'n werknemer wat na aftree-ouderdom aanhou werk nie. Dit is daarom raadsaam vir die werkgewer en die werknemer om duidelik die diensvoorwaardes na aftree-ouderdom uiteen te sit, byvoorbeeld hoe lank die werknemer sal aanhou werk en hoeveel kennisgewing vereis word om die indiensneming te beëindig.
Nadat jy afgetree het sal jy gewoonlik staat maak op 'n pensioen of voorsorgfonds vir jou inkomste.
Jy kan of 'n staatspensioen kry of jy kan bydra tot 'n private pensioenfonds of voorsorgfonds. Vir meer besonderhede oor hoe private voorsorgfondse en pensioenfondse werk besoek die Black Sash en ETU se regsraadwebwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6656.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing. Die argief word die meeste vir genealogiese navorsing gebruik.
Om toegang te kry tot argiefdokumente en dit te lees, moet jy na die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gaan te Roelandstraat 72, Kaapstad.
Dokumente kan net by die argief gelees word en die ure is: Maandag tot Vrydag 08:00 - 16:00 en die eerste Saterdag van die maand 09:00 - 12:00. Donderdag 08:00 - 19:00.
Wanneer jy by die argief aankom sal jy 'n toegangskaart moet invul. Vra 'n leeskamerbeampte om jou te help om 'n bron op te spoor. Anders kan argiefmateriaal opgespoor word met die opsoekstelsel of die aanlyninventaris (NAAIRS).
As jy die bron opgespoor het, moet jy 'n rekwisisievorm invul met die besonderhede van die bron en dit aan 'n beampte gee. Die beampte sal die bron vir jou na die leeskamer bring.
Om navorsingsnotas te maak sal jy potlood en papier moet bring - balpunte en vulpenne word nie toegelaat wanneer daar met argiefdokumente gewerk word nie. Jy kan jou skootrekenaar saambring want inproppunte word verskaf.
Fotokopië van uitgesoekte items kan teen 'n tarief gemaak word. Om fotokopië aan te vra sal jy 'n vorm moet invul om aan 'n beampte te gee. Die beampte sal jou inlig wanneer die kopië gereed sal wees om af te haal.
Mikrofilmkopië word ook teen 'n tarief verskaf. Vul 'n vorm in om mikrofilmkopië aan te vra en gee dit aan 'n beampte. Jy sal geskakel word wanneer die mikrofilmnegatief gereed is om afgehaal te word. Jy sal dan die negatief na 'n verskaffer moet neem met 'n mikrofilmleser/drukker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6658.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Verken die NOAIOS-webwerfom deur aanlyn argiefdokumente te snuffel. NOAIOS sal jou lei na die plek en verwysingsbesonderhede van 'n dokument. Jy sal na die betrokke argief moet gaan om by die nodige bronne uit te kom. NOAIOS sluit nie die tekste van argiefdokumente in nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6676.2010-03-24.af.txt</fn>
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Deel van die strategie is die heffing vir die ontwikkeling van vaardighede, wat 'n som geld is wat werkgewers aan die S.A. Inkomstediens moet betaal vir die ontwikkeling van vaardighede by hul werknemers.
Die heffings wat aan die SAID betaal word, word in 'n spesiale fonds gestort. Tagtig persent van die geld in hierdie fonds word onder die verskillende Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerhede (SOOO's) versprei, en die ander 20% word in die Nasionale Vaardigheidsfonds gestort. Die SOOO's betaal toekennings aan werkgewers wat 'n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling in diens neem. Die Nasionale Vaardigheidsfonds befonds projekte vir die ontwikkeling van vaardighede wat nie onder die beheer van die SOOO's val nie.
Werkgewers kan 50% of meer van die heffings terugkry wat hulle aan die SAID betaal het. Dit is geld wat van die SOOO of die Nasionale Vaardigheidsfonds afkomstig is, en gebruik word vir opleiding en vir die ontwikkeling van die vaardighede van hul eie werknemers.
Wie Moet die Heffing Betaal?
Hoeveel Moet Jy Bydra?
Hoe Betaal Jy?
Hoe Kan Jy 'n Toekenning vir die Ontwikkeling van Vaardighede Bekom?
jy meer as R250 000 per jaar aan salarisse aan jou werknemers betaal (selfs al is hulle nie by die SAID vir LBS-doeleindes geregistreer nie).
Jy moet 1% bydra van die totale bedrag wat jy aan salarisse aan werknemers betaal het (met inbegrip van betaling vir oortyd, verlofbetaling, bonusse, kommissie en rondesombetalings).
Om te betaal, moet jy by die SAID registreer en elke maand die heffing betaal. Die SAID sal die korrekte vorm voorsien wat jy moet invul (VOH-opgawevorm). Die heffing moet aan die SAID betaal word nie later nie as sewe dae na die einde van elke maand.
Jy kan geld van die SOOO of van die Nasionale Vaardigheidsfonds terugkry om vir opleiding en vir die ontwikkeling van jou werknemers se vaardighede aan te wend.
al die reëls en regulasies van die Wet nakom.
Of jy kan direk met een van die nywerheidsopleidingsowerhede in verbinding tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6680.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6753.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van Suid-Afrika is verantwoordelik vir die versekering van die gesondheid en gehalte van plante wat in Suid-Afrika groei of ingevoer word na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6759.2010-03-24.af.txt</fn>
beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
'n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6792.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.67928.2010-03-02.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.67928.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6812.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye aan te moedig en te help om hul produkte aan die buitelandse mark bekend te stel deur deel te neem aan erkende buitelandse tentoonstellings wat geskik geag word vir bevordering van Suid-Afrika se toerismehandel. Die skema verleen ook bystand aan opkomende maatskappye om aan die Durban Indaba deel te neem.
WTM - Londen.
Vir ander tentoonstellings, moet aansoekers 'n gedetailleerde profiel van die tentoonstelling wat hulle wil bywoon, verskaf.
Vir meer besonderhede in verband met die skema, asook vereistes vir deelname, verwys na die Riglyne in verband met die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6812.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye aan te moedig en te help om hul produkte aan die buitelandse mark bekend te stel deur deel te neem aan erkende buitelandse tentoonstellings wat geskik geag word vir bevordering van Suid-Afrika se toerismehandel. Die skema verleen ook bystand aan opkomende maatskappye om aan die Durban Indaba deel te neem.
Vir ander tentoonstellings, moet aansoekers 'n gedetailleerde profiel van die tentoonstelling wat hulle wil bywoon, verskaf.
Vir meer besonderhede in verband met die skema, asook vereistes vir deelname, verwys na die Riglyne in verband met die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.68135.services.27683.27683.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Appèlle teen besluite van die Department, met inbegrip van Verslae van Besluite wat ooreenkomstig die Regulasies vir Omgewingsimpakassessering (Regeringskennisgewings 1182 en 1183 van 5 September 1997) soos gewysig ('OIA-regulasies') uitgereik is, MOET aan die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voorgelê word en nie aan die...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6817.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as...
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie...
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer. Dit word slegs vir die volgende doeleindes toegeken:aan 'n voertuigvervoerder om 'n motorvoertuig af te lewer, aan 'n motorhandelaar om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, te ruil...
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6844.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6865.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6867.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.6885.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vervoer Onderwys- en Opleidinggesag (VOOG) is in Maart 2000 ingestel kragtens die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, Wet 97 van 1998.
Dit het ontstaan uit die vyf vorige Bedryfsopleidingsrade, naamlik Lugruim-, Maritieme-, Padvervoer-, Padpassasier- en Transnet-opleidingsrade.
VOOG is verantwoordelik vir die ontwikkeling en instelling van 'n sektorale vaardigheidsplan (SVP) vir die versoersektor. Dit deel ook heffingtoelaes uit en verseker die kwaliteit van onderwys-, opleiding- en ontwikkelings- (OOO) aktiwiteite in die sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.6908.2010-03-24.af.txt</fn>
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse...
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.69201.2010-03-24.af.txt</fn>
n Groot persentasie motoriste bestuur voertuie met enjins wat swak ingestel is, wat beteken dat geld letterlik by die uitlaatpyp uitgeblaas word! Die Departement van Minerale en Energie spoor motoriste aan om dié verbruik-bewuste bestuurstegnieke te gebruik om elke liter petrol te rek.
Maak die motor se vensters toe wanneer jy ry, want 'n oop venster skep weerstand wat brandstofverbruik met soveel as 20% opjaag. Vir iemand wat R100 per week aan petrol bestee, kan 'n besparing van 20% beteken dat R20 per week bespaar word, wat uitloop op R80 per maand. Dit is geld wat mens op jou verband kan afbetaal of kan spaar vir onvoorsiene omstandighede.
Gebruik multigraad olie in jou enjin want dit verminder weerstand.
Laat jou motor gereeld nasien.
Gebruik 'n ritboek om jou brnadstofaankope en kilometers afgelê aan te teken sodat jy nuwe ekonomiese doelwitte kan stel en skielike verskille in die werking van jou voertuig weens meganiese foute kan opspoor.
Bring indien moontlik 'n saamryklub op die been.
Skakel oor na straallaagbande omdat hulle minder rolweerstand en 'n langer lewensduur as die kruisstraal-soort bied.
Moenie met bande ry wat te sag gepomp is nie omdat banddruk wat te laag is nie net verbruik verhoog nie, maar ook die lewensduur van die bande aansienlik verlaag.
Probeer om nie aanhoudend te stop en weg te trek nie.
Gee stadig vet.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer petrol gebruik jy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.69523.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring deur die Wes-Kaapse Gesondheidsminister, Pierre Uys, op Verpleegkunde Dag, 12 May 2004.
Die verpleegberoep wêreldwyd het verskeie merkwaardige mense opgelewer. Florence Nightingale is vandag 'n internasionaal bekende naam. In die Wes-Kaap spog ons met Machelle Crystal Gordon, naaswenner in die Nasionale Cecilia Makiwane Toekennings en Alec Nicholas Alexander, die Wes-Kaap se kandidaat in die Nasionale Marilyn Lahana Trust Omgee Toekenning, om slegs na twee plaaslike presteerders te verwys. In die Wes-Kaap het 22 verpleegkundiges reeds provinsiale toekennings ontvang.
Verpleegkunde is jarelank reeds 'n hoogs begeerde en eerbare beroep wat toegewyde vrywilligers vanuit alle vlakke van die samelewing trek. Vandag is die verpleegberoep hoogs geskoold wat opgeleide verpleegpersoneel in 'n verskeidenheid dissiplines benodig. Ek ondersteun Verpleegkunde Dag omdat ek glo dat ons, as a nasie, hulde moet bring aan ons duisende der duisende verpleegkundiges wat hul diensbelofte in hospitale en klinieke dwarsoor die land gestalte gee. Dit is 'n belofte van diens aan die mensdom wat die edele tradisie van die beroep vereer deur altyd die gesondheid van pasiënte as 'n prioriteit te beskou.
Gesondheidsdienste dwarsoor die wêreld staar die uitdaging van 'n verpleërtekorte in die gesig. Suid-Afrika, met sy hoë opleidingstandaarde, skep 'n uiters gesogde verpleër gemeenskap. Ons moet weer kyk na ons strategie om verpleegkundiges te behou as ons die uitvloei van verpleegvaardighede uit die land wil stuit.
'n Eerste prioriteit is die skepping van beter werksgeleenthede insluitende 'n verbeterde salaris- en toelaagstruktuur. Ons kan nie bekostig om kosbare verpleegvaardighede, wat noodsaaklik is in ons eie gesondheidssentrums, te verloor weens 'n gewaarde traak-my-nie-agtige houding nie.
Mag Verpleegkunde Dag sy doel dien om klem te lê op die hoë dunk wat ons van ons verpleegberoep het. Ek wil ons verpleegkundiges die versekering gee: die Wes-Kaap gee om vir julle. Ons het julle nodig, ons admirer julle en ons bring hulde aan julle. Julle is werklik mense wat geroepe voel om jul medemens te dien. Ons bedank julle vir julle lojaliteit aan julle beroep. Ek weet dit is nie net lojaliteit alleen wat die brood op die tafel sit nie, maar wees verseker dat ek sal veg vir 'n beter bedeling vir al ons verpleegkundiges.
Cecilia Makiwane was the first registered black nurse to be recognized by the Government almost a century ago. The awards seek to motivate and inspire nurses by recognizing and rewarding excellence.
The Marilyn Lahana Trust Caring Award recognizes outstanding members of the nursing and midwifery professions. The award commemorates Marilyn Lahana, a nurse who died in 1996 after contracting the Ebola virus from a patient.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7004.2010-03-02.af.txt</fn>
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds...
Indien u 'n slagoffer van misdaad is, is u heel moontlik getraumatiseer. In die verlede was 'n polisiestasie nie 'n plek waar slagoffers, veral van geweldsmisdade, op hulle gemak verklarings by die polisie kon aflê, of berading kon ontvang vir die trauma wat hulle ervaar...
Polisiereserviste is vrywilligers uit die gemeenskap wat dieselfde magte en pligte as die polisie het terwyl hulle aan diens is. Om 'n polisiereservis te wees, moet hy nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, en moet jy minstens matriek geslaag het.
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou. Jy kan bang wees vir...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.71509.2010-03-24.af.txt</fn>
Kinders is vir ons almal as ouers baie spesiaal en daarom is dit gesondheidsdienste in die Wes-Kaap se erns om hulle die beste moontlike beskermings- en versorgingsdienste te bied, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, in 'n verklaring.
Die verklaring is uitgereik op die vooraand van Wêreld Kinderbeskermingsweek wat Maandag begin en Sondag ten einde loop.
Ons gesondheidswerkers is spesiaal opgelei om vergrype van kinderbeskermingswetgewing te identifiseer en om toepaslik op te tree. Ons gesondheidswerkers soek deurgaans na selfs die geringste tekens van moontlike kindermishandeling. Wanneer kinders as slagoffers geïdentifiseer word, sal 'n gesondheidswerker dadelik die saak sorgvuldig ondersoek en ook die ouers inlig.
Wanneer kinders vermoedelik Vigs-slagoffers is, word die kind se ouers oor die gevare van Vigs ingelig en die nodige toetsing aanbeveel. In gevalle waar die kind seksueel aangerand is, sal anti-retrovirale middels aangebied word. Nasorg word verskaf in die vorm van berading aan beide die slagoffers en ouers. Maatskaplike werkers word ingelig asook die polisiediens.
Altesame 43 440 kinders tussen 0 en 1 jaar het verlede jaar aan MIV/VIGS gesterf. In die Wes-Kaap het die gesondheidsdepartement reeds daarin geslaag om anti-retrovirale middels aan alle moeders met MIV/Vigs, asook MIV/Vigs babas beskikbaar te stel.
Kinders wat brandwonde opdoen word by ons spesiale brandwond-eenheid teen 'n jaarlikse koste van R40 miljoen by die Rooikruis Hospitaal versorg. Sulke kinders en hul ouers kry ook berading en in gevalle waar nodig, word rehabilitasieprogramme ingestel. Brandwonde is juis die grootste oorsaak van kinderbeserings en sterftes by kinders onder 4 jaar. Dit sal egter 'n spanpoging van ons almal verg om te sorg dat brande en voorkombare ongelukke nie ons kinders se lewens eis nie. So byvoorbeeld sterf meer as 1 400 kinders jonger as 1 jaar en meer as 5 000 kinders jonger as 14 jaar weens voorkombare ongelukke landwyd.
Hulplyne wat deels deur die provinsie gefinansier word, is ook beskikbaar. Daar is 'n Kinder Beskermingssentrum met 'n tolvry nommer (0800 05555 55), daar is Safeline (021 - 638 1155) en die Kinder Welsynsvereniging in Kaapstad (761 7130), 'n maatskaplike kinder en familiediens in Grabouw (859 2283) en die Paarl (862 6182), 'n kindersorgvereniging in Worcester (023 - 347 0190) en Lambertsbaai(027 - 432 2639) en Rapcan, 'n organisasies in Kaapstad (448 9034) wat hom toespits op die voorkoming van kindermishandeling en verwaarlosing.
Ons is trots op wat ons gesondheidsdienste vir ons kinders doen. Die beskerming van kinders is egter nie net 'n owerheidsfunksie nie. Tydens kinderbeskermingsweek wat Maandag begin en Sondag ten einde loop, moet ons almal dit ons erns maak om met nog groter sorg, met nog groter deernis en liefde en met nog meer verantwoordelikheid en waaksaamheid na ons kinders om te sien. En dit moet nie net vir die week geld nie, maar vir so lank as wat ons kinders het. Dit is ons plig wat ons as ouers onsself opgelê het. Ons mag nie daardie plig ooit versuim nie, sê Uys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.72512.2010-03-24.af.txt</fn>
Erken die leidende rol wat die Wes-Kaapse Provinsie gespeel het in die bewaring van ons erfenis.
Sit die tradisie voort binne 'n getransformeerde en transformerende kulturele konteks.
Het ten doel om die hoogste standaarde te stel vir die bewaring van die ryk nalatenskap, met inagneming van die nasionale en internasionale tendense in erfenisbewaring.
Besef hoe belangrik toerisme is in ons ekonomie, en glo dat die toeriste-aantreklikheid van die Wes-Kaap hoofsaaklik in die diversiteit van die kulturele erfenis lê.
Wat is Erfenis Wes-Kaap?
Erfenis Wes-Kaap vier, bewaar, onderhou en voed die uiteenlopende stedelike en plattelandse erfenisbronne van die mense van die Wes-Kaap deur trots te bevorder in beide die tasbare en ontasbare erfenis, veral onder jongmense en voorheen opsy geskuifde gemeenskappe.
In Januarie 2003 is Erfenis Wes-Kaap gestig as die provinsiale erfenisbrongesag vir die provinsie kragtens die Wet op Nasionale Erfenisbronne, wet 25 van 1999. Dit is verantwoordelik vir die bevordering van samewerking tussen nasionale, provinsiale en plaaslike owerhede vir die uitkenning, bewaring en bestuur van erfenisbronne vir alle gemeenskappe in die Wes-Kaap.
Bewaring van erfenisbronne het kulturele, politieke, opvoedkundige en ekonomiese waarde wat bydra tot die suksesvolle ontwikkeling van die Wes-Kaap.
Werk saam met provinsiale, munisipale en nasionale owerhede.
Skakel met eienaars van erfenisbronne, gemeenskappe en alle ander partye wat belangstel.
Verseker die voortgesette bewaring van ons erfenis.
Bemark aktief die volle verskeidenheid van ons erfenis.
Ken erfenispersele uit wat van belang is vir gemeenskappe wie se profiel, herinnerings en waardes voorheen opsy geskuif is.
Bewaar die kulturele erfenisbronne van die Wes-Kaap as uiteenlopend, maar algemeen, in die uitbeelding van beide die prestasies en botsings van die verlede en 'n vooruitsig van 'n ryklik bedeelde toekoms en 'n tuiste vir al die mense van die Provinsie.
die nasionale Departement van Kuns en Kultuur plaaslike owerhede in die Wes-Kaap eienaars en ontwikkelaars van erfenisbronne in die Wes-Kaap die provinsiale Departement van Kultuursake en Sport wat die taak gekry het om die Raad vir Erfenis Wes-Kaap in die uitvoering van hulle professionele en administratiewe take by te staan.
Die Beboude Omgewing- en Landskapskomitee is verantwoordelik vir die beoordeel van aansoeke en goedkeurings, waaronder die formele verklaring van provinsiale erfenispersele, erfenisgebiede, openbare monumente en -gedenktekens en strukture ouer as 60 jaar.
Die Komitee oorweeg ook voorstelle oor erfenisbronbestuur vir sekere kategorië van ontwikkelings en lewer kommentaar oor aansoeke kragtens die Wet op Omgewingsbewaring, wet 73 van 1989.
Die Argeologiese, Paleontologiese en Meteoriete Permitkomitee is verantwoordelik vir die oorweeg van aansoeke om permitte wat verband hou met argeologiese en paleontologiese persele en meteoriete in die Wes-Kaap.
Appèlkomitee n Appèlkomitee is aangestel om op 'n ad hoc-basis byeen te kom wanneer appèlle ontvang word.
Amptenare van die Departement van Kultuursake en Sport in die Wes-Kaap hanteer die uitvoerende en administratiewe take wat verband hou met die Raad vir Erfenis Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.72545.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen.
geleenthede vir beurse.
Umsobomvu het 'n publikasie met die titel"Loopbaanbeplanning en Ontwikkeling: 'n Gids vir Jongmense " die lig laat sien om jou te help om oor jou loopbaan te besluit.
Die webtuiste bevat ook inligting oor hoe om werk te soek.
Om die aanlyn loopbaandataversameling te deursoek, moet jy die www.youthportal.org.zabesoek. Jy kan ook die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.72588.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in.
Die Nasionale Jeugkommissie onderhou 'n dataversameling van 135 organisasies in Suid-Afrika wat met jongmense werk.
Die dataversameling bevat besonderhede van hierdie organisasies, sowel as besonderhede oor hulle dienste en, waar dit moontlik is, verwysings na hulle webblaaie.
Die dataversameling kan volgens sleutelwoorde deursoek word.
Soek deur die dataversameling deur die Nasionale Jeugkommissie se webblad te besoek.
Dié dataversameling is op die Jeugwebtuiste beskikbaar.
Vir meer inligting kan jy die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Talle nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap is by die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting geregistreer. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die lys geregistreerde organisasies aanlyn besigtig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.73720.2010-03-24.af.txt</fn>
Na aanleiding van die geweldige afmetings wat die drooogte in sekere dele van die Wes-Kaap besig is om aan te neem, het die Wes-Kaapse Departement van Landbou reeds by die Nasionale Departement van Landbou aansoek gedoen om verdere befondsing vir hulp aan drooggeteisterde boere.
Die Departement van Landbou(Wes-Kaap) het reeds sedert Februarie 2004 'n bedrag van bykans R11 miljoen bestee om boere te help.
Die hulp aan boere deur die Departement geskied by wyse van 'n proses van subsudiering vir voeraankope by koöperasies en is bepaal op 30 groot vee-eenhede per maand per boer.
Ek sal volgende week van die areas besoek en sal ook met kleinboere in die Hopefield omgewing ontmoet ten einde my persoonlik van toestande te vergewis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.73721.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n eiendom koop, moet jy die transportakte op jou naam oorgedra kry. Dié akte is die bewys dat jy die eienaar van die eiendom is. Jy sal die dienste van 'n aktebesorger nodig hê om jou te help om die Transportakte op jou naam te kry.
Jy sal eers die eienaar van die eiendom word nadat die Registrateur van Akte die oordrag onderteken het.
'n Afskrif van die transportakte word in die Aktekantoor gehou. Enigeen kan by die Aktekantoor nagaan wie die eienaar van 'n eiendom is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.74987.2010-03-24.af.txt</fn>
Erfenisbronne is plekke of artefakte van kulturele of geskiedkundige belang, waaronder geboue of strukture wat meer as 60-jaar oud is, Argeologiese en paleontologiese artefakte soos fossiele, skeepswrakke en begraafplase en grafte.
die uitken en doen van navorsing oor erfenis en erfenisbronne strategiese bestuur beskerming en bestuur van erfenisbronne in die Wes-Kaap finansiële en administratiewe steun sekretariaat vir die Erfenisraad Wes-Kaap en die komitees die stig en onderhou van databasisse en ander bronne.
Lees vir inligting oor die Erfenisbronne in die Wes-Kaap meer oor die Erfenisraad Wes-Kaap of besoek die Suid-Afrikaanse Erfenisbronagentskap se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7551.2010-03-02.af.txt</fn>
Dieregesondheid: monitering van dieresiekterisikos, die voorkoming van die verspreiding van siektes, beheer van die uitbreek van dieresiektes, en epidemiologiese toesig oor die voorkoms van dieresiektes om veeprodusente in staat te stel om in die moderne wêreldekonomie mee te ding.
Voedselveiligheid: monitering van veeartsenykundige openbaregesondheidsrisikos en die bevordering, regulering en monitering van die implementering van gesondheidsbestuurspraktyke by abattoirs, asook voedselproduserende en uitvoerinstansies.
Veeartsenykundige laboratoriumdienste: die lewering van n veeartsenykundige diagnostiese laboratoriumdiens in ooreenstemming met nasionale en internasionale norme en standaarde om die aanvaarding van gesondheidsertifisering vir die handel in diere en diereprodukte te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.75947.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7605.2010-03-02.af.txt</fn>
Veiligheid en Sekuriteit hou toesig oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en bevorder demokratiese aanspreeklikheid van die SAPD.
die verbetering van die verhouding tussen gemeenskappe en die SAPD deur middel van konflikoplossing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7605.services.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.76210.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die tydperk van die belegging. Jy kan enige bedrag tussen R1 000 en R1-miljoen vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar belê.
Rente en kapitaal word elektronies in jou bankrekening inbetaal, wat 'n baie veilige manier is om te belê.
Dit is 'n papierlose belegging wat in jou naam geregistreer is. Daar is geen fisiese sertifikaat nie.
Jy verdien 'n mark-verwante rentekoers.
Die rentekoers is vir die hele beleggingstydperk vas. Jy sal presies weet wat jou kontantvloei sal wees.
Jy kan kies om die rente wat jy verdien teen dieselfde koers te herbelê en daardeur seker te maak dat jou kapitaal groei.
Jy mag nie die RSA Kleinhandel-effekte as kollateraal vir enige lening gebruik nie, wat verseker dat jou belegging veilig is.
Jy kan nie die RSA Kleinhandel-effekte in die mark verkoop nie, wat verseker dat jy nie aan markrisiko's blootgestel word nie.
As jy kies om jou rente te herbelê, is daar geen herbeleggingsrisiko nie.
Jy kan RSA Kleinhandel-effekte elektronies op die RSA Kleinhandel-effekte-webblad koop, of direk van die Nasionale Tesourie, of by enige tak van die Poskantoor, wat dit maklik maak om te belê.
Rente en kapitaal word direk op die rentebetalingsdatum in jou bankrekening inbetaal, wat verseker dat daar geen vertragings is nie.
Die RSA Kleinhandel-effekte is spesifiek ontwerp om jou te help om beheer oor jou beleggingsbesluite te neem.
As jy kontant dringend nodig het, kan jy na 12 maande 'n vroeë onttrekking maak, maar jy sal moet inboet as daar minder as R1 000 in die rekening oorbly.
Jy kan een of meer begunstigdes vir jou RSA Kleinhandel-effekte Portefeulje benoem. Dit beteken as jy sou sterf, sal jou RSA Kleinhandel-effekte nie in die administrasie van die boedel vasgevang wees nie.
As jy nie 'n begunstgide benoem nie, sal die Kleinhandel-effekte deel van jou boedel vorm.
Of jy 'n begunstigde benoem of nie, sal die Effekte in ag geneem word wanneer die boedelbelasting bereken word.
Daar is geen koste, kommissie of heffings wanneer jy in RSA Kleinhandel-effekte belê nie.
'n Suid-Afrikaanse burger met 'n Suid-Afrikaanse ID-nommer wees.
Ouer as 18 wees.
'n Bankrekening by 'n bank in Suid-Afrika hê.
'n Minimum van R1 000 en 'n maksimum van R1-miljoen belê.
Wanneer jy belê, sal 'n rentekoers kwoteer word wat vir die beleggingstydperk wat jy kies, vas sal wees. Jy kan kies om vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar te belê.
Die rentekoers vir nuwe beleggings word elke maand bepaal en op die RSA Kleinhandel-effekte-webbladadverteer. Die koers wat van toepassing is wanneer jy die belegging maak, geld vir die hele beleggingstydperk.
Rente word elke ses maande, op 31 Maart en 30 September, direk in jou bankrekening inbetaal. Jy kan kies of jy die rente by jou belegging wil voeg (oftewel wil herbelê).
die Effekte op die mark verkoop nie.
'n bewys dat meerderjarigheidstatus aan jou toegestaan is kragtens die Wet op die Ouderdom van Meerderjarigheid van 1972.
Jy kan ook die webtuiste verken of by jou plaaslike poskantoor nog inligting kry.
Die webtuiste bevat besonderhede oor die lening, sowel as die heersende rentekoerse. Daar is ook 'n aanlynrekenaar om jou te help uitwerk wat die waarde van jou belegging aan die einde van die beleggingstydperk sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.76307.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.76405.2010-03-24.af.txt</fn>
Parow Municipality, Voortrekker Road, Parow.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.2010-03-02.af.txt</fn>
Maatskaplikemisdaad-voorkoming verskaf geïntegreerde bestuur van maatskaplikemisdaad-voorkomingsprojekte en is betrokke by die mobilisering en ondersteuning van gemeenskappe met die oog op die uitskakeling van faktore wat tot misdaad aanleiding gee. Gemeenskapsbetrokkenheid speel 'n geweldige rol in hierdie proses, waardeur ook vaardighede en kennis oorgedra word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9362.18353.2010-03-24.af.txt</fn>
The Secretary of the CSF is Felicia Shaw.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18377.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18411.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18415.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18419.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18459.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18487.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18581.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18587.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18597.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18611.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18613.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18627.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18655.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18677.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18679.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18693.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18701.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18711.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18739.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18741.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18749.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18789.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18791.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18797.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18841.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18857.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18863.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18897.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18917.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18919.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7659.facilities.9363.18927.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.77218.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 788 Wêrelderfenisgebiede op aarde wat beskerm word om hulle natuurlike skoonheid om kulturele en geskiedkundige belangrikheid te bewaar. Plekke wat as Wêrelderfenisgebiede aangewys is kry nasionale en internasionale erkenning.
Ses plekke in Suid-Afrika is deur die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) tot Wêrelderfenisgebiede verklaar.
Die fynbosstreek van die Wes- en Oos-Kaap is onlangs weens die natuurlike skoonheid en wetenskaplike belangrikheid daarvan tot Wêrelderfenisgebied verklaar. Die gebied bestaan uit agt beskermde gebiede, wat die Kirstenbosch Nasionale Tuin en die De Hoop-natuurreservaat insluit. In totaal dek die gebied 553 000 hektaar grond wat besonder ryk is aan plantspesies, wat byna 20 persent van Afrika se flora verteenwoordig.
Die unieke flora van die streek is van besondere belang vir die wetenskap omdat 'n reuse verskeidenheid en digtheid van fynbosspesies op 'n relatief klein gebied voorkom. Die spesiedigtheid in die Kaapse Blommeryk is ook van die hoogste ter wêreld en dit word erken as een van die wêreld se 18 biodiversiteit brandpunte.
Die geskiedkundige belangrikheid van Robbeneiland het in 1999 gelei tot die erkenning daarvan as Wêrelderfenisgebied. Robbeneiland is die afgelope vyf eeue as tronk, hospitaal en militêre basis gebruik. Talle van die geboue weerspieël die geskiedenis van die eiland as maksimum-sekuriteit gevangenis en simboliseer so die triomf van die menslike gees, van vryheid en demokrasie oor onderdrukking.
Die St Lucia-vleilandgebied bevat 'n verskeidenheid landskappe, wat koraalriwwe, lang sandstrande, kusduine, merestelsels, moerasse en uitgebreide riet- en papirusvleilande insluit. Die geografiese verskeidenheid van die vleilande en hulle wisselwerking met klimaat-elemente het 'n besondere spesiediversiteit tot gevolg. Die mosaïek van grondvorms en habitattipes skep ook asemrowende skilderagtige uitsigte.
Die St. Lucia-gebied bestaan uit dertien beskermde gebiede met 'n totale omvang van 234 566 hektaar. Die gebied is die grootste riviermondingstelsel in Afrika en sluit die mees suidelike voorkoms van koraalriwwe aan die vasteland in. Sommige van die natuurlike kenmerke van die vleilande is: die groot aantal skilpaaie wat op die strande broei, die migrasie van walvisse, dolfyne en walvishaaie langs die kus en reuse getalle watervoëls. Die park spog ook met 'n besondere biodiversiteit wat sowat 521 voëlsoorte insluit.
Die manjifieke geografiese kenmerke van die Drakensberg en die groot konsentrasie rotstekeninge in die gebied het gelei tot die uKhahlamba - Drakensbergpark se erkenning as Wêrelderfenisgebied.
Die gebied besit 'n uitsonderlike natuurskoon, met basaltiese rotsformasies wat uittroon, dramatiese valleie, goue sandsteen kranse, uitgestrekte hoogliggende grasvelde, ongerepte diep rivierklowe en rotsagtige skeure. Die verskeidenheid van habitats beskerm 'n hoë vlak van inheemse en wêreldwyd-bedreigde spesies, veral voëls en plante.
Daar is ook talle grotte en rotsskuilings met die grootste en mees gekonsentreerde groep tekeninge in Afrika, suid van die Sahara. Dié skilderye is oor 'n tydperk van 4 000 jaar deur die San gemaak. Die rotstekeninge is uitstaande wat gehalte en verskeidenheid van onderwerpe en die uitbeelding van mense en diere betref. Dit verteenwoordig die geestelike lewe van die San, wat nie meer in die gebied woon nie.
As 'n gebied wat op die noordelike grens van Suid-Afrika geleë is, waar dit by Zimbabwe en Botswana aansluit, was Mapungubwe die grootste koninkryk op die subkontinent, voordat dit in die 14de eeu verlaat is. Die oorblywende paleis- en nedersettinggebiede, sowel as twee vroeëre hoofstadgebiede, bied 'n ongeëwenaarde blik op die ontwikkeling van maatskaplike en politieke strukture oor sowat 400 jaar.
Die Mapungubwe kulturele landskap bevat bewyse van 'n belangrike wisselwerking in menslike waardes wat gelei het tot verreikende kulturele en maatskaplike verandering in Suider-Afrika tussen 900 en 1300 AD. Die oorblyfsels is 'n merkwaardig volledige getuigskrif van die groei en daaropvolgende afname van die staat van Mapungubwe. Die oorblyfsels is 'n grafiese uitbeelding van die uitwerking van klimaatverandering en beeld die groei en afname van die koninkryk van Mapungubwe uit.
Die Fossiel Hominide Plekke van Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai en die omliggende gebiede het oorvloedige wetenskaplike inligting opgelewer oor die evolusie van die menslike wese oor die afgelope 3.5-miljoen jaar, hulle lewenswyse en die diere waarmee hulle saamgeleef en wat hulle geëet het. Die landskap bewaar ook talle kenmerke van daardie oertyd.
Die Sterkfonteingebied bevat 'n besondere groot en wetenskaplik belangrike groep plekke wat lig werp op die vroegste voorouers van die mensdom. Dit vorm ook 'n uitgebreide spens van wetenskaplike inligting, waarvan die potensiaal amper onbeperk is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7749.2010-03-24.af.txt</fn>
Die administrering van behuisingsprojekte en subsidieadministrasie.
Die bevordering en bestuur van ekonomiese bemagtiging en kapasiteitsbou.
Die bepaling van behuisingsleweringsprestasie van munisipaliteite en die ondersoek na probleemprojekte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.77525.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publikasie sit sommige van die hoofoorsake van vergiftiging uiteen. Dit gee ook raad oor hoe om vergiftiging te keer en hoe om te reageer as 'n ongeluk sou plaasvind.
Kinders is nuuskierig en dit is hoogs waarskynlik dat hulle sal eksperimenteer. Dit is nie verbasend dat kinders onder die ouderdom van vyf betrokke is by meer as 60 persent van die gevalle van toevallige vergiftiging nie.
By die meeste gevalle waar iemand per ongeluk vergiftig word, is daar medisyne en dwelmmiddels betrokke wat op plekke gelos is waar kinders dit kan bykom.
Kinders probeer ook dikwels huishoudelike produkte soos lampolie en skoonmaakvloeistof drink, veral as dit in bottels of houers gegooi is wat gewoonlik koeldrank of kos bevat.
Chroniese vergiftiging, soos loodvergiftiging, kan soms voorkom by kinders wat in besoedelde omgewings naby nywerheids- of chemiese aanlegte woon.
Maak seker dat medisyne, dwelms, kook- en skoonmaakprodukte buite kinders se bereik gebêre word, in kaste wat toegesluit is.
Gebruik houers met veiligheids-skroefdeksels vir dié produkte.
Berg dit in houers wat nie verkeerdelik aangesien sal word vir koeldrank- of lekkergoedbottels nie.
Moet nooit kos en skoonmaakprodukte of kos en medisyne saam bêre nie.
Volwassenes moenie voor kinders medisyne drink nie, want kinders aap graag na.
Moenie giftige stowwe in bottels sonder etikette bêre nie.
Hou insek- en onkruiddoders veilig buite sig en bereik van kinders.
In nywerheidsgebiede is dit belangrik dat die omgewing gemonitor moet word om seker te maak dat chemikalië nie onaanvaarbaar hoë en gevaarlike vlakke bereik nie.
Kry die stof of die houer van die stof in die hande wat jy vermoed die kind ingesluk of aan geraak het. Hou dit en neem dit saam na die kliniek of hospitaal.
As die kind by haar of sy positiewe is en daar is tekens dat sy of hy gif ingesluk het, kan jy probeer om die kind te laat opgooi.
As die kind 'n skoonmaakmiddel of 'n bytende suur ingesluk het, moet jy haar of hom nie enigiets gee om te drink nie, omdat die vloeistof met die gif kan reageer en meer skade aan die kind se ingewande kan aanrig.
As die kind aan 'n stof geraak het wat vergiftiging kan veroorsaak bloot deur kontak met die vel, trek die klere uit wat dalk geraak is en was die vel, hare en naels - eers met skoon water en dan met seep. Spoel die vel goed af en droog af.
As die kind 'n giftige stof in 'n oog gekry het, spoel die oog versigtig met louwarm water uit vir tot tien minute.
Hou die kind gemaklik en neem haar of hom na die naaste kliniek of hospitaal.
Skakel jou plaaslike kliniek vir professionele hulp met enige vergiftiging.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.77791.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.77934.2010-03-24.af.txt</fn>
feiteblaaie te versprei oor vrae wat dikwels oor ondernemings gevra word besigheidskaarte en die produkte van klein ondernemings ten toon te stel inligting oor handelskoue en uitvoerondersteuning te voorsien reklame te maak vir opleidingsgeleenthede en mentorskappe vir KMMO's.
Daar is tans 89 Biblioteeksakehoekies in die Wes-Kaap: 53 in Kaapstad en 36 in kleiner dorpe. Vir 'n volledige gids, verken asseblief die Biblioteeksakehoekie-geriewe bladsy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7803.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Behuisingsprojekadministrasie administreer behuisingsprojekte en subsidies.
Behuisingsprojekgoedkeuring beoog om behuisingsprojekte te bevorder en te fasiliteer. Dit is verantwoordelik vir die bestuur van alle behuisingsprojekaansoeke wat deur die Departement ontvang word.
Hierdie komponent verwerk projekaansoeke, is in wisselwerking met munisipaliteite, berei voorleggings voor en bestuur die databasis van alle behuisingsprojekte asook die pligte wat op "fase een"-lenings en die Uitfaseringsprogram betrekking het.
Hierdie komponent administreer ook die subsidie- en betalingsmodule van die Behuisingsubsidiestelsel (BSS) wat die databasis is wat deur alle departemente in Suid-Afrika gebruik word wat behuisingsubsidies administreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7857.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Regering en Institusionele Steun beoog om effektiewe en doeltreffende munisipaliteite te bevorder.
Bevorder goeie regering en effektiewe inter- en intraregeringsintegrasie.
Moniteer die totale welstand/lewensvatbaarheid van munisipaliteite en voorsien bestuur en gespesialiseerde steun.
Verseker dat wetgewing duidelik is deur voorligting te gee en steun aan die Departement en munisipaliteite te verleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7911.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Munisipale Infrastruktuurverbetering beoog om die effektiewe voorsiening van munisipale infrastruktuur te bevorder.
Verskaf elektriese dienste aan munisipaliteite deur nasionaal en provinsiaal gedrewe programme.
Verskaf siviele dienste aan munispaliteite deur nasionaal en provinsiaal gedrewe programme.
verleen elektriese ingenieurswese en tegniese steun aan munisipaliteite.
moniteer en doen verslag oor munisipale projekte en programme.
moniteer en doen verslag oor munisipale instandhoudingsprogramme.
verleen siviele ingenieurswese en tegniese steun aan munisipaliteite.
moniteer en doen verslag oor munisipale projekte en programme.
moniteer en doen verslag oor munisipale instandhoudingsprogramme.
Dit is Infrastruktuurbeplanning se verantwoordelikheid om 'n geografiese inligtingstelsel te ontwikkel en in stand te hou, tegniese ontwerpsteun aan munisipaliteite te verskaf en kapasiteitsbouprogramme te ontwikkel. Dit verskaf ook tegniese insette vir MDV-, BEO- en GOP-programme.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7911.pubs.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.7911.pubs.mags.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7911.services.14707.10511.2010-03-24.af.txt</fn>
Die totstandkoming van Ekonomiese Ontwikkelingseenhede (EOE's) op munisipale vlak sal plaaslike owerhede help om plaaslike ekonomiese ontwikkeling in hul gebiede te bevorder.
Deur strategies rigting aan te dui, wat op die wettige beleid of programme van sektordepartemente gebaseer is.
Deur by te dra tot vermoëbou by plaaslike owerhede deur tegniese kennis en ondersteuning te voorsien, of sektorervaring om te help met die formulering en implementering van munisipale beleid, strategië en planne.
Deur hulle te laat lei deur die munisipale Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (GOP's) by die toewysing van hulpbronne op die plaaslike vlak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7911.services.14707.11693.2010-03-24.af.txt</fn>
Munisipaliteite stel elke jaar 'n enkele ontwikkelingsplan op wat strategieë, projekte en begrotings vir die jaar insluit.
Die Direktoraat Plaaslikeregeringsontwikkeling help munisipaliteite met die opstel, inwerkingstelling en die hersiening van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne.
Die diagram hieronder illustreer waaruit die GOP bestaan en wat die uiteindelike doelwitte daarvan is.
Indien jy meer inligting verlang, kan jy toegang kry tot die nasionale GOP-ondersteuningswebwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7931.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verantwoordelikheid van die Direktoraat Munisipale Steun en Kapasiteitsbou is om die totale welstand/lewensvatbaarheid van munisipaliteite te moniteer en om bestuur en gespesialiseerde steun te verleen.
Ontwikkel en hou 'n stelsel in stand om die totale welstand van munisipaliteite te moniteer.
Verleen en fasiliteer gespesialiseerde steun aan munisipaliteite, waaronder steuntussenkomste, maar met uitsondering van artikel 139-tussenkomste.
Verleen steun aan munisipaliteite om hul kapasiteit te versterk.
Verleen effektiewe en doeltreffende breëbasisbestuursteun aan munisipaliteite.
Die verantwoordlikheid van die Monitering van Plaaslike Regering is om munisipale transformasie, lewensvatbaarheid en totale welstand te moniteer. Dit ontwikkel en hou 'n omvattende moniteringshulpmiddel in stand.
Gespesialiseerde Steun fasiliteer die proses wanneer ook al daar veelvlakkige steun wat verskeie rolspelers betrek by munisipaliteite nodig is.
Dit help munisipaliteite met informele steun as institusionele en/of finansiële tekorte voorkom.
Dit help die Provinsiale Tesourie met verpligte tussenkomste tot die WPRFB.
munisipaliteite van proaktiewe bestuursteun te voorsien om te verseker dat aan finansiëlebestuurswetgewing, -regulasies en beleidsraamwerke voldoen word.
praktiese voorligting, steun en raadgewende dienste aan munisipaliteite te verleen ten opsigte van die inwerkingtreding, implementering, instandhouding en rekeningkunde van gratis basiese dienste.
Waarderings en Eiendomsbelasting is daarvoor verantwoordelik om te moniteer of munisipaliteite waarderings- en eiendomsbelastingwetgewing implementeer en daaraan voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7949.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Wetgewing beoog om te verseker dat wetgewing duidelik is deur voorligting en steun te verleen.
Verleen interne steun sowel as steun aan munisipaliteite in die Wes-Kaap om te verseker dat wetgewing duidelik is.
Administreer raadslid- en transaksiegrondsake en koördineer tussenkomste.
Wetgewingsteun staan munisipaliteite by met advies oor wetgewing.
verskaf bystand om verordening en standaardverordeninge voor te berei en te administreer.
handhaaf die institusionele integriteit van munisipaliteite.
help met prosesse met betrekking tot nuwe wetgewing en wysigings aan wetgewing.
administreer 'n regshulpbronsentrum.
Die Ontwikkeling van Wetgewing is daarvoor verantwoordelik om huidige wetgewing sowel as ontwikkelende beleid en konsepwetgewing met betrekking tot plaaslike regering te beoordeel. Hierdie komponent is ook verantwoordelik vir die rasionalisering van plaaslikeregeringswetgewing.
Raadslidaangeleenthede en Tussenkomste verseker dat raadslidaangeleenthede soos raadslidvergoeding en Gedragskodesake aan die reg voldoen. Dit administreer spesifieke transaksiegrondaangeleenthede en is daarvoor verantwoordelik om te verseker en te koördineer dat daar tydens provinsiale tussenkomste in munisipaliteite aan wetgewing voldoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.7_vol50-6-dr_francois_verster-georges_herge_pg16.2010-03-25.af.txt</fn>
Hergé is gebore op 22 Mei 1907 in Etterbeek naby Brussels. Daar het hy sy hele kinderlewe geslyt in die beklemmende tydsgees van sy samelewing. Ook die. siese omgewing was inperkend. Gevolglik het hy gedroom van avontuur. Reeds as kind het hy sy eie strokies begin teken, later vir die koerant Le Boy-Scout Belge. Hergé was 'n goeie student en het die beste in sy klas presteer. Duidelik was hy 'n besonder intelligente, be-gaafde mens met 'n lewendige belangstelling in die wêreld ver buite België se grense. Sy helde sou ook ware wêreldreisigers word.
Hergé was vroeg betrokke by die dagblad Le XXe Siècle en mettertyd ook by die redaksie van ander tydskrifte. As kunstenaar was hy 'n outodidakt. Bo en behalwe strokies het hy allerhande illustrasiewerk gedoen, maar nie soos, byvoor-beeld, TO Honiball, spotprente nie. Hergé het behalwe Tintin ook ander reekse geskep. Die eerste (Totor, 1926) was nie 'n groot sukses nie. Baie beroemde strokieskunstenaars het onbekende reekse geskep - hulle moes eers 'oefen' om die regte resep te vind. Só het Charles Schultz se reeks, Li'l people, misluk voordat Peanuts wêreldbekend geraak het. Dit blyk 'n geval van aanhouer wen te wees en in Hergé se geval het hy 'n suksesresep ontdek met Tintin.
Volgens Benoît Peeters in Het Wereld van Hergé (1993-uitgawe) was Hergé nie polities of godsdienstig georiënteerd nie - hy het homself 'toevallig 'n Belg' genoem en hom uit-gespreek teen die Belgiese samelewing; veral die rigiditeit en kleinburgerlikheid daarvan. Dit klink natuurlik vir ons in Suid-Afrika ook bekend, nes dit inderwaarheid in samelewings dwarsoor die wêreld die geval is. 'n Meer korrekte stelling sou wees dat Hergé nie in Belgiese partypolitiek belanggestel het nie, maar wel in wêreldpolitiek, waarop hy sy stories gebaseer het. Hier kan die Japanese inval in Mantsjoerye kort voor die Tweede Wêreldoorlog as storielyn geïdenti.seer word. Hergé was geïnteresseerd in sielkunde,. loso.e, en relegie (nie spesi-.ek kerklik nie) en het dit ingebring in sy werk, wat dit meer substansie gee. Ook moderne kuns was 'n belangstelling en is die tema in sy laaste, onvoltooide boek Tintin et L' alph-art.
Hergé het sy werk. loso.es bedink, byvoorbeeld, oor hoe om dialoog tussen skepper en leser te bewerkstellig. Sy karak-ters is ook goed uitgedink - Tintin, byvoorbeeld, is 'n soort Jan Alleman, sonder 'n familienaam, verander nooit, het nie roman-tiese verbintenisse nie en mense van bykans enige volksgroep kan met hom identi.seer. Hy is slim,. egmaties en altruïsties. Die 'goeie seun' in enige land of taal.
Wat die kreatiewe proses betref het Hergé se vrou hom gehelp en later nog meer kollegas in 'n studio. Storielyne is dikwels geskryf sonder beplanning van wat aan die einde van 'n storie sou gebeur. Soos die verhale geskryf is, het die karak-ters hulle bydrae gemaak in 'n generiese ontwikkelingsproses - Hergé sou dink 'wat sou Professor Phosfatus hier gesê het of wat sou Spokie se reaksie op hierdie situasie wees' Dáárvol-gens het elke storie dan ontwikkel. Hy het strokies eerstens as verhaalkuns gesien. Tog was vloei en leesbaarheid vir hom belangrik?
Oor sy tekenkuns het hy verklaar dat die sogenaamde clear line-styl nie net die tekening is nie, maar ook die verteltegniek en scenario. Hy het gesê hy werk tegelyk aan die teks en prente, ter wille van die geheel. Hy het gepoog om nie verklarende teks (paragra.es in blokvorm) te gebruik nie; die teks, in beeld en skrif, moes die storie duidelik kon vertel. Hy het strokieskonvensies soos spraakborrels leer ken deur middel van Amerikaanse stro-kies wat in Mexikaanse koerante verskyn het.
As persoon was Hergé perfeksionisties, maar hy het nogtans 'n redelik altruïstiese lewensuitkyk gehuldig. Daarsonder sou hy nie die wonderlike rapport met sy lesers kon bewerkstellig nie; hy kon homself in hul skoene plaas en vír hulle skep. Die buitengewone sukses wat hy behaal het, het ook teen 'n prys gekom. Soos baie humoriste was hy later uitgeput van die aanhoudende werksdruk en het hy selfs depressief geraak.
Hergé is in 1983 oorlede, maar sy werk het steeds groot impak. Hy was beslis 'n belangrike meningsvormer - sy boeke verskyn in meer as 40 tale en word globaal bemark. Duisende lesers het nie net die Belgiese kultuur deur die Tintin-boeke leer ken nie, maar ook kulturele en geogra.ese landskappe van etlike ander wêrelddele. Bowenal het dié reisende verslaggewer sóveel plesier aan sóveel mense verskaf - soos met Peter Pan word aan ons almal ewige jeug geskenk deurdat ons na 'n ander dimensie kan ontvlug. Al wat nodig is, is 'n Tintin-boek. Maak dit oop entierende tifone, jy's gehoek!
Links: Hier is Hergé saam met sy jonger broer, Paul. Volgens Hergé het mense opgemerk dat hy 'n bietjie soos sy hero, Tintin lyk.
Onder: Nadat Tintin die seuntjie Chang uit die vloedwaters van Yangtze-Kiang gered het, praat hulle oor hulle wanindrukke van mekaar - 'n 'gesprek' wat heelwaarskynlik op Hergé se eie. loso.
Regs: Een van Hergé se kenmerke was dat sy inspirasie op die werklikheid gebaseer is.
Links: Af en toe het Hergé - soos Hitchcock - homself in sy sketse ingeteken. Hier verskyn hy - hoed in die hand - in die museum van Etnogra.
<fn>GOV-ZA.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.80795.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
die uitken van die tegnologiese behoeftes van vroue in aangewese marksektore in die sakewêreld die aanspreek van die uitgekende behoeftes deur tegnologiese ingrypings wat by 'n spesifieke projek pas om vroue in die sakewêreld en tegnologie diensverskaffers by mekaar uit te bring die uitken en skep van mark- en sakegeleenthede vir die mense wat voordeel uit die TVIS-program trek erkenning en viering van die sukses van vroue in die onderskeie sakesektore die uitken en voorsiening van steun aan leerders in die Wetenskap- en Tegnologie-velde die skep en opdatering van 'n databasis wat die nodige inligting oor TVIS se bedrywighede bevat die daarstel en opdatering van 'n TVIS-webblad om Suid-Afrikaanse vroue bloot te stel aan internasionale tendense in Wetenskap en Tegnologie demonstrasie en verspreiding van tegnologie ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.80798.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Vigsopleiding, -inligting en -beradingsentrum (ATICC) was een van 24 soortgelyke sentrums wat van 1989 - 1995 deur die Nasionale Departement van Gesondheid tot stand gebring is. Die Wes-Kaapse ATICC is op 26 Julie 1998 ingewy. Die opdrag was om Gesondheidsorgverskaffers op te lei om die MIV- en vigsepidemie in die Provinsie te hanteer. Soos die naam aandui sluit ATICC se werk Opleiding, Inligting en MIV-berading en -toetsing in.
ATICC stel mense in staat om dit wat hulle geleer het te neem, en staan hulle by om die teoretiese inligting om te skep in praktiese diens binne hulle gemeenskappe. Oor die afgelope 15 jaar, van die ontstaan af, het ATICC derduisende mense binne die provinsie opgelei wat nou berading, eweknie-opvoeding, verpleegsorg, tuisgebaseerde sorg, maatskaplike dienssteun en sielkundige steun in hulle gemeenskappe verskaf.
ATICC se missie is om die verspreiding van MIV-infeksie te keer en steun aan MIV-positiewe mense te gee. Dit sal bereik word deur opleiding van Gesondheidsorgwerkers en verskaffing van inligting en bronne aan die Algemene Publiek, en deur berading en toetse op individue volgens etiese beginsels.
Lei gesondheidsorgverskaffers op (beide professioneel en leke) in die voorkoming van die verspreiding van die MI-virus en die bestuur van MIV-besmetting en vigsverwante komplikasies.
Vorm netwerke met ander ATICC's en organisasies op die gebied van MIV en vigs, met die gereelde uitruil en deel van inligting en ervaring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.81072.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is via die Nasionale Department van Landbou op 1 Augustus verneem dat drie volstruisplase in die Cradock- Somerset-Oos omgewing van die Oos-Kaap erge vrektes as gevolg van vermoedelike AI (Avian Influenza - Voëlgriep) ondervind het. Monsters is op versoek na die Wes-Kaap Veterinëre laboratorium gestuur wat dit voorlopig as die hoë patogene AI gediagnoseer het (wat grootskaalse vrektes in die Ooste veroorsaak het aan die begin van 2004). Die diagnose is nog nie bevestig nie. Aangesien die siekte 'n baie ernstige bedreiging inhou vir die uitvoere van volstruisvleis vanaf die Wes-Kaap volstruis uitvoer abattoirs, is die Oos-Kaap versoek om nie slagvoëls na die Wes-Kaap te stuur nie, totdat daar meer sekerheid is oor die besmetting.
Die EU sal ons uitvoerstatus ophef indien die siekte na die Wes-Kaap versprei. 'n Vergadering is Maandag 2 Augustus te Bisho tussen die NDA en die Oos-Kaap landbou gehou om die posisie te bespreek en is daar bevestig dat 'n verbod op die uitvoer van slagvoëls na die Wes-Kaap geplaas is.
Dit is ook so bevestig met die SAVBK (Volstruis Besigheidskamer) wat hulle produsente ingelig het. Die verbod sal heroorweeg word indien meer sekerheid oor die beheer vanaf die Oos-Kaap verkry is.
Daar sal teen die einde van hierdie week meer duidelikheid wees oor die tipe virus betrokke en die omvang van die uitbreking in die Wes-Kaap. Ons belangrikste prioriteit is om die Wes-Kaap se volstruis uitvoerbedryf te beskerm. Daarom is daar reeds met rampbestuur van die provinsie geskakel en sal hulle behulpsaam wees met padkontroles en bewegingsbeheer in die Karoo en Oudtshoorngebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.81133.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Kabinet en Provinsiale Departementshoofde het Dinsdag en Woensdag op Saldanhabaai aan die Weskus byeengekom vir 'n lekgotla.
Die 100 dae eindig op Sondag 5 September. Ons is goed op pad met al 20 deposito's op die mense-kontrak in ons Provinsie soos aangekondig in my Premiersrede op 28 Junie. Hieruit blyk die verbintenis en benadering van hierdie Regering tot ontwikkeling, hulp aan armes en die regstelling van die verlede.
Die arrestasie van die eerste beweerde 'groot' misdadiger Mujahid Daniels en die geslaagde teenkanting teen sy borgaansoek. Hy is aangekla van dwelmhandel, perlemoensmokkelary, moord en huisbraak. Ons is op koers met die ander 'grote' binne die 100-daeprogram.
Voortspruitend uit die eerste geslaagde vonnisoplegging onder die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad is tussen sewe en elf lede van elk van die Mongrels, Cisko Yakkies, American en Corner Boy bendes gearresteer en aangekla.
Ek sal op 31 Augustus die krag aanskakel van die laaste van die ses skole wat van elektriese krag voorsien sal word, naamlik St Boniface op Rietpoort.
Daar is begin met die betaling van toelaes aan 74 000 kinders wat kwalifiseer vir die kindersorgtoelae. Nog 24 188 aansoeke word tans verwerk; dit oortref dus reeds die mikpunt van 92 929 kinders.
Die nuwe Spoorwegpolisie word in Januarie 2005 ontplooi.
n Groot verrassing is ook moontlik in die totale getal MIV-positiewe persone wat antiretrovirale terapie ontvang.
Die Uitgebreide Openbarewerkeprogram word op 4 September deur President Mbeki geopen.
Op 1 September vind die bekendstelling van 'Toeganklike Regering' plaas.
Die Wysigingswetsontwerp op die Provinsiale Ontwikkelingsraad en die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie is deur die Kabinet onderteken vir voorlegging aan die Parlement.
Elkeen van hierdie deposito's word oor die volgende maand ontplooi waar ons die einde van die eerste 100 dae nader danksy die geduld en welwillendheid van die mense van die Provinsie.
In die lig van die groot agterstand in ons Provinsie is dit ons erns dat daar nooit toegelaat mag word dat iKapa eliHlumayo, ons strategie vir die ontwikkeling van die Kaap, bloot 'n slagspreuk word nie. Om vertroue te kweek is dit noodsaaklik dat ons ons op die middeltermyn toespits en iKapa eliHlumayo onderstut met die strategieë, planne en raamwerke wat nodig is om armoede te bekamp.
Ons moet ook deur eie vertroue en werk die boodskap uitstuur dat die Wes-Kaap oop is vir besigheid. Plaaslike en internasionale beleggers, besighede en entrepreneurs wag op hierdie tekens van ons kant.
Ek was besorg oor berigte van dreigemente van terreur, maar is deur die Minister van Gemeenskapsveiligheid, Leonard Ramatlakane, meegedeel dat hy na beraadslaging met die SAPD en Nasionale Intelligensie deur hulle verseker is dat daar geen sodanige gevaar bestaan nie.
Dit het my gerusgestel, en ek weet dit stel ons almal gerus. Die Wes-Kaap is veilig en ons het geen rede om aanvalle te verwag nie. Ek kan besoekers met vertroue uitnooi en wil inwoners verseker dat ons deel van die wêreld nog veilig is, soos wat erken is deur die internasionale gemeenskap na 9/11.
Dit is jammer dat hierdie soort beriggewing so maklik die wêreld ingestuur word, want dit doen groot skade aan ons pogings op sake-, toerisme- en verhoudingsgebied.
Al die mense van die Wes-Kaap, met inbegrip van die Moslem gemeenskap, staan bankvas agter ons Regering se werk om armoede te bekamp en brûe te bou wat nodig is vir die Tuiste vir Almal. Ons het hierdie inklusiewe klimaat nodig vir sukses.
Ons moet ook onthou dat selfs op die hoogtepunt van die stedelike terreur wat ons in die negentigerjare ervaar het, die Staat daarin geslaag het om menslike ongevalle en skade grootliks te beperk. Dit is dan ook gevolg deur suksesvolle skuldigbevindings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kulturele Hoofdirektoraat verskaf dienste betreffende kultuur, erfenis, die kunste, museums, taal, biblioteke en argiewe. Dit is ook nou geaffilieer met 'n aantal openbare entiteite en kulturele instellings.
Om gemeenskappe op te voed en te bemagtig om erfenisbronne uit te ken, te bewaar en te ontwikkel op 'n volhoubare manier.
Om mense se betrokkenheid te verhoog (veral jongmense, vroue en mense met gestremdhede) in kuns-, kultuur- en erfenisprogramme.
Om seker te maak dat ons versamelings en uitstallings die diversiteit en inklusiewe geskiedenis weerspieël van die mense van die Wes-Kaap.
Om veeltaligheid aan te moedig in die Wes-Kaap.
Om 'n openbare biblioteekdiens te lewer in vennootskap met ander sfere van regering deur opvoedkundige, inligtings- en ontspannings-biblioteekmateriaal te verskaf en gratis toegang te gee tot paslike biblioteekfasiliteite.
Om 'n relevante en professionele argiefdiens te hê.
Die Hoofdirektoraat se pligte en funksies word bepaal deur die volgende wetgewende en ander mandate.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.pubs.reports_research.V.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsverslae en navorsingsdokumente alfabeties gelys volgens die titel.
Hierdie publikasies is ook onder die toepaslike lewensgebeurtenisse en kategorieë in in die U Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Die Finale verslag oor die Kultuurtransformasie-Indaba aangebied deur die Wes-Kaapse Provinsiale Departement van Kultuursake en Sport, 20 en 21 Augustus 2004.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11435.6658.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Verken die NOAIOS-webwerfom deur aanlyn argiefdokumente te snuffel. NOAIOS sal jou lei na die plek en verwysingsbesonderhede van 'n dokument. Jy sal na die betrokke argief moet gaan om by die nodige bronne uit te kom. NOAIOS sluit nie die tekste van argiefdokumente in nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11436.10053.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap.
museum vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis. Museums het ook 'n aantal uitstallings wat gemik is op die opvoeding van leerders.
Nominale toegangsgeld word by die meeste museums gevra.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11437.10065.2010-03-24.af.txt</fn>
Sewe kulturele sentrums is beskikbaar vir gebruik deur organisasies of verenigings wat kulturele of opvoedkundige programme aanbied. Die kulturele sentrums bied verblyf en konferensiegeriewe aan.
Die geriewe is almal geleë in asemrowende omgewings.
Dit is net beskikbaar vir groepe van 40 of meer en 'n deposito moet betaal word.
Naweekbesprekings is van Vrydae om 16:00 tot Sondae om 14:00. Die geriewe is nie beskikbaar vir net 'n deel van die naweek, waaronder Vrydae, nie.
Die kulturele sentrums, waaronder liggings, besprekingsbesonderhede en pryse, is in die tabel.
Tussen R26 en R30 per persoon per nag vir 2006.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11438.10036.2010-03-24.af.txt</fn>
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte behoort gerig te wees op die ontwikkeling van kultuur- en erfenistoerismeprodukte en -infrastruktuur. Twee tipes befondsing is beskikbaar, naamlik jaarlikse toekennings vir voortgaande projekte, en ad hoc-projektoekennings vir eenmalige projekte.
Wanneer u aansoek doen om befondsing moet u dit doen as verteenwoordiger van 'n kultuurorganisasie en u projek moet betrekking hê op kuns en kultuur. Die fokus moet egter ook wees toerismeontwikkeling.
U sal 'n aansoekvorm moet invul wat beskikbaar is van die sekretaresse van die Hoofdirekteur of aanlyn.
Om aansoek te doen om 'n ad hoc-toekenning moet u die aansoekvorm vir ad hoc-projekte (vorm NZA1) invul. Om aansoek te doen om 'n jaarlikse toekenning moet u die vorm getitel 'Besigheidsplan/Jaarlikse Herhalende-uitgawe-toekennings' (Vorm NZA2) invul. Maak seker dat u hou by die belangrike datums van u projek, aangesien geen befondsing agterna goedgekeur sal word nie.
Kultuurrade wat ingevolge die Wes-Kaapse Kultuurkommissie en Kultuurradewet, Wet 14 van 1998, geregistreer is, moet vorm WC3 invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11438.10056.2010-03-24.af.txt</fn>
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte moet gerig wees op die bevordering, bewaring en ontwikkeling van die kultuur en erfenis.
Befondsing word jaarliks oorweeg en aansoeke moet teen 31 Maart van elke jaar ingedien wees.
Kultuurrade wat by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie geregistreer is, mag ook aansoek doen om befondsing vir konferensies en navorsings- en kultuurverwante projekte.
Aansoekers moet 'n kultuurorganisasie verteenwoordig en die projek waarvoor befondsing verlang word, moet kuns- en kultuurverwant wees.
U sal 'n aansoekvorm moet invul wat beskikbaar is by die Hoof: Kultuurprojekte, me. Nerine Jeaven, of aanlyn.
Om aansoek te doen om 'n jaarlikse toekenning moet u die vorm getitel 'Besigheidsplan/Jaarlikse Herhalende-uitgawe-toekennings' (Vorm NZA2) invul. Maak seker dat u hou by die datums van u projek, aangesien geen befondsing agterna goedgekeur sal word nie.
Kultuurrade wat ingevolge die Wes-Kaapse Kultuurkommissie en Kultuurradewet, Wet 14 van 1998, geregistreer is, moet vorm WC3 invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11440.10029.2010-03-24.af.txt</fn>
p>Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse Erfenisraad reik 'n permit uit, gegrond op die meriete van die aansoek en 'n omgewingsimpakbeoordeling. Die permit neem die ontwikkelingsbeplanning en soneringsregulasies in ag van 'n plaaslike owerheid se Grondgebruikordonnansie. Deur seker te maak dat erfenissake ingesluit word by impakstudies vir voorgestelde ontwikkelings, word ontwikkelaars in staat gestel om erfenisbronne uit te ken. Ontwikkelaars kan dus voortgaan sonder onsekerheid oor of werk tot stilstand gedwing sal word as 'n erfenisbron ontdek word.
Vir meer besonderhede besoek die Suid-Afrikaanse Erfenisbronagentskap se webwerf: www.sahra.org.za.
hwc@pgwc.gov.zaPermitaansoeke moet ingevul word op die amptelike vorm: Aansoek om die vernietiging, beskadiging, ontsiering, verandering, verwydering van die oorspronklike plek af, onderverdeling of verandering van die status van 'n nasionale erfenisterrein, provinsiale erfenisterrein, voorlopig beskermde plek of struktuur ouer as 60 jaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11441.10050.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Biblioteke vorm deel van 'n gemeenskapsdiens wat lees aanmoedig, geletterdheid bevorder, videovertonings aanbied, byeenkomste hou, vakansieprogramme aanbied vir leerders en storietye vir kleuters. Hoekies vir Klein Besighede by sommige biblioteke bied aan entrepreneurs besigheidadvies deur middel van literatuur.
Om biblioteekmateriaal te kan leen, terugbring of hernu is 'n biblioteekkaart nodig. Biblioteeklede kan items ook op lening aanvra van ander biblioteke. Biblioteke lewer ook fotokopieerdienste aan die publiek, en sommige bied gratis internettoegang aan.
Tydelike lidmaatskap is beskikbaar vir leners wat biblioteke buite hul munisipale gebied gebruik.
n Biblioteeklidmaatskapkaart word uitgereik by registrasie by u plaaslike biblioteek. U moet u ID- boekie saambring en 'n vorm invul om aansoek te doen om 'n biblioteekkaart. U behoort u nuwe lidmaatskapkaart binne twee weke per pos te ontvang.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8115.services.11441.376.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Biblioteeklede kan die internet gebruik om biblioteekmateriaal te hernu, deur die aanlynkatalogus te soek, of biblioteekinligting in die hande te kry.
Deur WebPALS te gebruik, kan jy deur middel van 'n basiese en gevorderde soektog deur die aanlynkatalogus, naslaanlêers en indekse soek.
As jy WebPALS by 'n biblioteek of op 'n kampus gebruik, maak die soekgerief daardie biblioteek die verstekstelling vir soektogte; anders word alle Pals-biblioteke die soek-verstekstelling.
Jy kan al die items en titels sien wat met jou lidmaatskap verband hou.
Jy kan items wat jy uitgeneem het, hernu.
Jy kan uitleenaansoeke kanselleer.
hoe 'n biblioteek se maandelikse kalender en werksure lyk wat 'n biblioteek se kwartaal- of semesterdatums is wat 'n biblioteek se sirkulasieklasinligting vir biblioteekgebruikers en -items is biblioteekstatistieke lêergrootte.
Om toegang tot aanlynbiblioteekdienste te kry, kan jy die WebPALS webblad besoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8133.2010-03-24.af.txt</fn>
Sport en Ontspanning streef daarna om sport en ontspanning bekend te stel as 'n lewensvatbare alternatief vir misdaad in benadeelde gemeenskappe in die Wes-Kaap.
die Skoolsportbeleid, en die verbetering van internasionale betrekkinge om die ontwikkeling van sport en ontspanning in Wes-Kaap moontlik te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8133.facilities.129738.129744.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8189.2010-03-02.af.txt</fn>
kultuurbewustheid by die jeug.
Dit bevorder, bewaar en ontwikkel ook kultuur en erfenis in die provinsie deur die volgende vier afdelings: Museumdienste, Kultuurdienste, die Taaleenheid en Erfenishulpbronbestuurdienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8210.2010-03-24.af.txt</fn>
Laai die jongste uitgawe van Biblioteekdienste se tydskrif af.
Die video Boekherstelwerk is nou beskikbaar!
Bly ingeskakel op hierdie webverf vir aanlyn inligting.
Die Provinsiale Biblioteekdiens staan biblioteke in die provinsie by om dienste aan die hele gemeenskap te lewer.
Saam verskaf die Provinsiale Biblioteekdiens van die Wes-Kaap en plaaslike owerhede dienste aan 1,229,715 mense wat lede van biblioteke in die provinsie is. Aan die einde van 2004 was daar 309 biblioteke geaffilieer by die Provinsiale Biblioteekdiens. Bykans 26% van die hele bevolking van die Wes-Kaap is biblioteeklede en biblioteekdienste in die provinsie spog met 'n infrastruktuur wat goed vergelyk met die beste ter wêreld.
n Uitgebreide reeks biblioteekmateriaal word geleen aan openbare biblioteke deur die Biblioteekdiens. Boeke, tydskrifte, koerante, CDs en videos, professionele publikasies en promosiemateriaal word verskaf. Biblioteekdienstepersoneel help met die keuse, aanskaf, voorbereiding, onderhoud en verspreiding van materiaal en toerusting wat aan plaaslike owerhede geleen word.
Professionele leiding en raad aan biblioteekpersoneel en -owerhede.
n Verwysings- en inligtingsdiens.
Navorsing met betrekking tot die verskaffing en gebruik van biblioteekdienste.
Bevordering van die gebruik van biblioteke en biblioteekmateriaal.
Personeel van die Provinsiale Biblioteekdiens is ook betrokke by algemene toesig oor die volhou van die doelwitte van die openbare biblioteek.
Openbare biblioteke is agente van verandering en opheffing in gemeenskappe en bevorder voortdurend onderwys, kultuur, ontspanning en gratis toegang tot inligting vir almal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8210.pubs.mags.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsnuusbriewe en tydskrifte alfabeties gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.82220.2010-03-24.af.txt</fn>
Op Saterdag 14 Augustus 2004 sal vroue van Driftsands, Delft en die omliggende omgewing by die Driftsands Natuurreservaat se Omgewingsopvoedingsentrum bymekaar kom om te leer hoe om inheemse waterslim tuine aan te lê en hoe om kunsvlytartikels uit herbenutte materiaal te maak. Daar sal ook interessante besprekings oor die omgewing plaasvind.
Minister Tasneem Essop sal die geleentheid open aangesien dit deel uitmaak van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se program vir Vrouemaand. Hiermee word beoog om vroue met vaardighede toe te rus wat hulle nie net daagliks kan gebruik nie, maar ook om kleinsakeondernemings te begin.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Botaniese Instituut sal deelnemers leer hoe om die meeste uit die grond te kry. Die Departement sal die projekte wat hulle van stapel gaan stuur om vroue te bemagtig, bespreek. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid sal die verskillende soorte plante wat 'n verskil teweeg kan bring in mense se daaglikse lewe, bekendstel. Daarbenewens sal vroue van Vusithemba (laat hoop ontstaan) met kettingsae demonstreer hoe hulle indringerplante uitroei en hoe hulle bloekombome gebruik om ontspanningsparkgeriewe vir hul plaaslike gemeenskappe te skep.
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid en die Nasionale Botaniese Instituut bied gesamentlik die geleentheid aan.
Vir meer inligting tree in verbinding met Ruby Marks by 021 483 2765 of 084 423 1716 of e-pos rmarks@pgwc.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8228.services.11441.376.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Biblioteeklede kan die internet gebruik om biblioteekmateriaal te hernu, deur die aanlynkatalogus te soek, of biblioteekinligting in die hande te kry.
Deur WebPALS te gebruik, kan jy deur middel van 'n basiese en gevorderde soektog deur die aanlynkatalogus, naslaanlêers en indekse soek.
As jy WebPALS by 'n biblioteek of op 'n kampus gebruik, maak die soekgerief daardie biblioteek die verstekstelling vir soektogte; anders word alle Pals-biblioteke die soek-verstekstelling.
Jy kan al die items en titels sien wat met jou lidmaatskap verband hou.
Jy kan items wat jy uitgeneem het, hernu.
Jy kan uitleenaansoeke kanselleer.
hoe 'n biblioteek se maandelikse kalender en werksure lyk wat 'n biblioteek se kwartaal- of semesterdatums is wat 'n biblioteek se sirkulasieklasinligting vir biblioteekgebruikers en -items is biblioteekstatistieke lêergrootte.
Om toegang tot aanlynbiblioteekdienste te kry, kan jy die WebPALS webblad besoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8266.pubs.policies.W.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsbeleid is alfabeties gerangskik.
Beleidsdokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Na vyf jaar se beraadslaging het die Wes-Kaapse Taalkomitee die Wes-Kaapse Taalbeleid afgehandel, wat die eerste in sy soort in Suid-Afrika is. Die beleid sal help om 'n Tuiste vir Almal in die provinsie te skep deur die gelyke status en gebruik van die drie amptelike provinsiale tale, Afrikaans, Engels en isiXhosa. Dit steun ook die gebruik van Suid-Afrikaanse Gebaretaal, die Khoi- en Santale en die ander amptelike Suid-Afrikaanse tale. Dié beleid is in Junie 2004 deur die Provinsiale Parlement goedgekeur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8266.pubs.policies.policies.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsbeleid is alfabeties gerangskik.
Beleidsdokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Na vyf jaar se beraadslaging het die Wes-Kaapse Taalkomitee die Wes-Kaapse Taalbeleid afgehandel, wat die eerste in sy soort in Suid-Afrika is. Die beleid sal help om 'n Tuiste vir Almal in die provinsie te skep deur die gelyke status en gebruik van die drie amptelike provinsiale tale, Afrikaans, Engels en isiXhosa. Dit steun ook die gebruik van Suid-Afrikaanse Gebaretaal, die Khoi- en Santale en die ander amptelike Suid-Afrikaanse tale. Dié beleid is in Junie 2004 deur die Provinsiale Parlement goedgekeur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.82759.2010-03-24.af.txt</fn>
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliënte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van hierdie fasiliteit in Clanwilliam bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beïnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ondersoeke in die bovermelde verband het getoon dat hierdie kliënte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word.
n Afname in leerlingtal by skole in Clanwilliam het gelei tot 'n proses van rasionalisering, wat uitgeloop het op die samesmelting van die Augsburg Landbouskool en Clanwilliam dorpskool. Dit het gelei tot die totstandkoming van die Augsburg Landbougimnasium, wat in die dorp gevestig is.
Die voorgemelde proses het tot gevolg gehad dat die fasiliteite wat voorheen deur die Augsburg Landbouskool benut was, tans nie ten volle benut word nie. 'n Tekort aan fondse het ook daartoe gelei dat gedeeltes van die boerdery-infrastruktuur nie meer instand gehou kon word of optimaal benut kan word nie. Gevolglik het van die infrastruktuur of erg vervalle geraak, of is aan privaatinstansies verhuur om vervalling te voorkom.
Op grond van die behoefte aan geskikte en doelmatige infrastruktuur wat deur die Departement van Landbou: Wes-Kaap ondervind is en die nie-optimale benutting van bestaande infrastruktuur deur die Augsburg Landbou-gimnasium in Clanwilliam, is daar deur 'n proses van onderhandeling ooreengekom dat die Kaapse Instituut van Landbou-opleiding: Elsenburg en die Augsburg Landbou-gimnasium kragte saamsnoer teneinde die behoefte aan vaardigheidsopleiding in die Clanwilliam omgewing aan te spreek.
Dames en Here, die feit dat die Premier besluit het om, te midde van sy vol program, die opening van hierdie opleidingsentrum kom waarneem, moet vir u 'n aanduiding wees van sy erkenning en toegewydheid aan elke proses van IKAPA ELIHLUMAYO waarin die drie belangrike aspekte van waardigheid, billikheid en welvaart die basis vorm. Die Premier erken ook hiermee die belangrike rol wat landbou speel om die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
Ek stel nou graag vir Premier Rasool aan die woord.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8284.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Museumdiens verskaf steun en professionele dienste aan 28 geaffilieerde museums in die Wes-Kaap.
Die Museumdiens bestaan uit drie gesentraliseerde afdelings - Bestuur- en Steundiens, Wetenskaplike Diens en Tegniese Diens - wat steun en professionele dienste verskaf aan die 28 geaffilieerde museums in die Provinsie. Die museums sluit vier provinsiale museums, negetien provinsie-gesteunde museums en vyf plaaslike museums in, en dien net minder as 'n miljoen besoekers per jaar.
Dié 28 museums vereis uitgebreide dienste van die Museumdiens-eenheid, veral vir navorsing en nuwe uitstallings om die kwessies van transformasie te hanteer.
in die bestuur van die Museumdiens en verwante museums in die bestuur van versamelings in die produksie van uitstallings in openbare programme en verhoudings met verwante museums.
Die Eenheid verskaf ook steun met die bemarking van verwante museums.
Museumsteundiens verskaffing van personeeldienste en personeeldienstesteun koördinering van opleiding verspreiding van subsidies en hulptoelaes gesamentlike bemarking van geaffilieerde museums.
Museum-wetenskaplike Diens ontwikkeling van versamelings en versamelings-bestuursbeleide en -praktyke navorsing en skryfwerk vir uitstallings steun met die ontwikkeling van opvoedkundige programme.
Museum-tegniese Diens steun met die ontwikkeling van voorkomende bewaringsbeleide en -praktyke ingrypende bewaring ontwerp en produksie van nuwe uitstallings.
Daar is 'n reeks reisende uitstallings wat bespreek kan word by die Museumdiens, waaronder uitstallings oor die Anglo-Boere-oorlog, die VOC, Andrew Abraham Stockenström le Fleur, slawegeskiedenis in die Wes-Kaap, MIV- en vigsbewustheid en die bou van demokrasie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.82884.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument spel die geskiedenis van die slawehandel in Suid-Afrika uit en bevat 'n lys van slawegedenkplekke in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.82948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse provinsiale regering het al die provinsiale Uitgebreide Openbare Werkeprogramme onder die naam Saamstaan byeengebring. Dit word gelei deur die Minister van Vervoer en Openbare Werke Mcebisi Skwatsha en is op 2 September 2004 deur die President van stapel gestuur.
Die Saamstaan-program sal al die paslike projekte saamvoeg wat in provinsiale regeringsdepartemente en munisipaliteite uitgeken is. 'n Opleidingsaspek waardeur werklose mense praktiese vaardighede aanleer sal 'n deurslaggewende rol speel. Sommige projekte bestaan reeds en moet uitgebrei word; ander is spesiaal ontwerp om die Wes-Kaap aan die werk te kry.
Daar word nie net op pad- en infrastruktuurprojekte konsentreer nie. Bydraes word ook gemaak deur die Landbou-, Omgewings- en Maatskaplike sektore, sowel as die instandhouding van Regeringsgeboue, skole, klinieke en behuising. Openbare Private Vennootskappe word ook gebruik om geld beskikbaar te stel.
Die provinsiale regering het op die provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad in November 2003 onderneem om oor die volgende vyf jaar minstens 120 000 werk- en opleidinggeleenthede te skep, en Saamstaan is die begin van die volvoering van die belofte.
Die minibus taxibedryf speel 'n vername rol in pendelaarvervoer omdat dit 45% van die pendelaars in die provinsie en omtrent 60% nasionaal vervoer. Dit is egter 'n informele bedryf, met geen duidelike strategie wat die voordeel uit die mark en maatskaplike posisie behoorlik kan benut en met die sakewêreld kan skakel om die beste inkomste vir lede te verseker nie.
as 'n fasiliteit te dien waar die bedryf met al die betrokke belanghebbers en rolspelers kontak kan maak en verhoudings kan opbou.
Die taxikantoor is 'n belangrike manier waarop die Provinsiale Regering vrede en bestendigheid in die minibustaxibedryf wil handhaaf. 'n Bestendige en vreedsame taxibedryf dra by tot die doelwitte van Swart Ekonomiese Bemagtiging, terwyl dit veilige, doeltreffende en betroubare openbare vervoer verskaf.
Die Taxikantoor is in Klipfonteinstraat in Athlone, en maak dus deel uit van die Klipfontein Deurgangprojek, wat deel is van die Provinsiale Mobiliteitstrategie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.82952.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 4,200 pasiënte op daaglikse teen-retrovirale (TRV) behandeling by 23 behandelingspunte. Dit is 'n verhoging van 2,337 aan die einde van Maart 2004 af, en het die teiken van 3,000 pasiënte wat die Premier vir die eerste 100 dae gestel het, oorskry. Die grootste behandelingspunt is die Tygerberg-hospitaal, waar 464 pasiënte behandeling kry.
Die Wes-Kaapse TRV-program wil teen Maart 2005 36 geakkrediteerde TRV-behandelingspunte op die been hê en daagliks TRV-behandeling aan 6,000 pasiënte verskaf. Daar word beraam dat dit die helfte van die mense is wat behandeling nodig het.
Die TRV-program het in gesondheidsgeriewe met die nodige logistiese vermoë en personeel met die nodige ondervinding begin. Dit is hoekom die behandeling aanvanklik hoofsaaklik by groter hospitale aangebied word.
Uiteindelik sal 45 tot 50 behandelingspunte egter oor twee jaar ontwikkel word. Dit sal hoofsaaklik primêre sorgsentrums wees, met hospitale wat net sekondêre en tersiëre verwysingsteun sal verskaf.
Pasiënte moet aan sekere vereistes - beide medies en psigomaatskaplik voldoen - voordat hulle TRV-behandeling kry.
Bewys van betroubaarheid, te wete, die bywoning van drie of meer geskeduleerde besoeke aan 'n MIV-kliniek.
Geen aktiewe alkohol- of middelmisbruik nie.
Geen onbehandelde aktiewe depressie nie.
Bekendmaking - dit word sterk aanbeveel dat pasiënte óf hulle status aan minstens een vriend of familielid bekend maak óf by 'n steungroep aansluit.
Insig - pasiënte moet hulle MIV-status aanvaar en insig hê in die gevolge van MIV-infeksie en die rol van TRV-behandeling.
Daar is 'n sentrale depot vir alle TRV-middels, wat van 5 Julie 2004 af funksioneer. 'n Tender is aan 'n koeriermaatskappy toegeken om te verseker dat TRV-middels betyds by alle punte afgelewer word.
Elke behandelingspunt het opgeleide voldoeningsraadgewers, wat deur 'n gekontrakteerde Organisasie Sonder Winsbejag (OSW) in diens geneem word. Alle pasiënte word ook aangemoedig om gemeenskapsgebaseerde voldoeningsteun te hê. Die Departement sal die verskillende modelle van gemeenskapsteun beoordeel en in die volgende boekjaar gemeenskapsteun formaliseer.
Daar is ook drie gekontrakteerde organisasies wat TRV-terapie-opleiding aan staats-gesondheidsorgwerkers in die Wes-Kaap verskaf.
Die TRV-behandelingsprogram maak deel uit van die Nasionale Volledige MIV en Vigsplan waarvoor aan die Wes-Kaap vir 2004/2005 R23.081 miljoen toegeken is. Die Wêreldwye Fonds vir die Bestryding van Vigs, Tuberkulose en Malaria het 'n toekenning van R24.9 miljoen, wat vir die tydperk van Augustus 2004 tot Julie 2005 vir die TRV-program by vyf TRV-punte in die Kaapse Metropool beskikbaar gestel sal word.
Die huidige teikens is oorskry deur vennootskappe met verskeie skenkers en internasionale agentskappe wat aansienlike bronne verskaf het om middel- en laboratoriumkoste by sommige behandelingspunte te dek. Daarbenewens het die toewyding en samewerking van talle ander vennote, wat nie-regeringsorganisasies (NRO's), burgerlike gemeenskapsorganisasies, navorsers, akademici en kliniese personeel insluit, gehelp.
Vernuwings, soos 'n afspraakstelsel, 'n vinnige ry vir die afhaal van medisyne en 'n klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte, het die lang wagtye wat gewoonlik by die sentrums ondervind is, laat afneem.
Wat die afspraakstelsel betref, moet pasiënte 'n uur voor hulle afsprake opdaag om hulle lêers te kry. Hulle word dan in die snelbaan na 'n gepaste waggebied gestuur.
Die snelbaan vir die afhaal van medisyne beteken dat die aantal medisyne-items wat pasiënte nodig het bepaal hoe lank hulle moet wag: as 'n pasiënt net een of twee items nodig het, sal hulle gou gehelp word. As hulle egter meer items nodig het, sal hulle dalk moet wag.
In die klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte maak die personeel by die klinieke vier- of ses-maandelikse afsprake vir pasiënte wat aan die klubstelsel behoort. Pasiënte word egter aangesê om as hulle sleg voel, nie vir hulle klubafspraak te wag nie, maar dadelik die naaste Gemeenskap Gesondheidsentrum (GGS) te besoek.
Die Departement van Gesondheid het onderneem om medisyne gereeld te verskaf. Pasiënte sal nie meer huistoe gestuur word met 'n nota en aangesê word om die volgende dag hulle medisyne te kom haal nie.
Fasiliteitbestuurders is ook by die meeste klinieke aangestel om seker te maak dat al die veranderings wat ingestel is, vlot werk.
By die meeste van die klinieke is duidelike tekens, soos die naam van die gemeenskap gesondheidsentrum, aangebring. In die sentrum is daar ook tekens wat pasiënte vir hulp na die regte gebiede verwys.
Die Delft Gemeenskap Gesondheidsentrum (wat nou as die GGS van Uitnemendheid bekend staan) is baie trots op 'n skuiling wat spesiaal vir lede van die gemeenskap gebou is om hulle besoek aan die GGS aangenamer en gemakliker te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.82958.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program (GMIP) is nasionaal ontwikkel om munisipaliteite te steun mt die verskaffing van nuwe infrastruktuur, sowel as die opknapping en opgradering van bestaande infrastruktuur, veral in benadeelde gemeenskappe.
Munisipaliteite is die primêre verskaffers van dienste aan inwoners. Dit sluit toegang tot water, sanitasie, die bestuur van vaste afval, bekostigbare en veilige bronne van energie, vervoer, onderwys, gesondheidsdienste en skuiling, sowel as doeltreffende rampbestuur in. GMIP-geld word in sewe projekkategorië toegedeel (water, sanitasie, paaie, vaste afval, gemeenskapsgeriewe, gemeenskapsbeligting en afvoerwater).
GMIP in die Wes-Kaap het van 1997 tot 2004 R689,1 miljoen aan 1 063 munisipale infrastruktuurprojekte bestee, wat ook werk vir ongeveer 2 411 miljoen persoonsdae geskep het.
Behuisingsprojekte kan vasval, soms weens die teenstrydige behoeftes en eise in gemeenskappe.
'n Raamwerk is geskep vir die voorkoming en vermindering van brande en stadige oorstromings in informele nedersettings om doeltreffende rampbestuur in die gebiede te verseker. Gebiede wat voordeel behoort te trek uit meer doeltreffende noodoptrede sluit Brown's Farm, Guguletu, Kruispad, Kosovo, Wallacedene en Doringwacht in.
n Samewerkende regeringspitsberaad vir alle plaaslike regering-raadslede is op 21 Junie 2004 gehou. Dit behoort beter samewerking tussen provinsiale en plaaslike regering tot gevolg te hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.82971.2010-03-24.af.txt</fn>
Aan die begin van 2004 was daar 12 skole in die Wes-Kaap wat nog sonder elektrisiteit moes klaarkom. In die eerste 100 dae is krag aan ses van die skole verskaf toe hulle, soos die Premier belowe het, by die hoofnetwerk ingeskakel is. Nog drie het 'n alternatiewe bron van elektrisiteit, soos 'n dieselenjin of sonkrag, gekry.
Elektrisiteit sal vir die leerders talle voordele inhou. Die proses van elektrisiteitsverskaffing sal vir die oorblywende ses skole voortgesit word.
Usasazo beteken in isiXhosa "verstrooiing" of "verdrywing". Die woord is 'n raak beskrywing van die geskiedenis van die skool. Byna 10 jaar lank al soek die skoolgemeenskap na 'n permanente tuiste. Usasazo kom nou uiteindelik "huistoe" na 'n permanente kompleks in Bangisa-rylaan in Khayelitsha, wat in Augustus 2004 voltooi is.
Die Premier het belowe dat die skool binne die eerste 100 dae van die bewind van die nuwe provinsiale regering vir lewering voltooi sal wees.
Die storie van Usasazo begin met te min skole wat in die jare voor 1994 deur die vorige Departement van Onderwys en Opleiding verskaf is. Toenemende migrasie uit die Oos-Kaap na die Khayelitsha-omgewing, na die opheffing van die Groepsgebiedewet en Instromingsbeheerregulasies, het die behoefte aan skole in die gebied laat toeneem.
Vroeg in 1995 het die Khayelitsha Onderwys Forum (KOF) bevind dat daar vir omtrent 7 000 leerders nie plek in Khayelitsha is nie. Hulle het die nuwe Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) om hulp genader. Verskeie moontlikhede is oorweeg, en die destydse Premier, Hernus Kriel, het gehelp om 'n perseel in Ruiterwacht te reël.
Lede van die plaaslike gemeenskap in Ruiterwacht het egter berugte betogings gehou teen die teenwoordigheid van die kinders in die voorstad en dit het duidelik geword dat die Departement en die KOF ander oplossings sou moes vind.
Die KOF het met die Maitland-gemeenskap oor die gebruik van 'n onder-benutte skool in die voorstad onderhandel. Die gemeenskap van Maitland het die voorstel gesteun en ingestem dat die twee skole wat reeds die gemeenskap gedien het saamsmelt, en dat een van die skole vir die leerders van Khayelitsha beskikbaar gestel word.
Die WKOD en die KOF het 'n paneel gestig om onderhoude met onderwysers vir aanstellings in al vier skole te voer. Die eerste hoof van Usasazo, Mnr Kgati, beklee vandag nog die pos.
Hoewel die stigting van Usasazo in Maitland 'n onmiddelike probleem hanteer het, kon dit nie 'n permanente oplossing bied nie. Dit is duur om leerders elke dag van en na Khayelitsha te vervoer en dit is vir die leerders ongerieflik.
Die Kaapstadse Munisipaliteit het daarom grond vir 'n nuwe skool in Khayelitsha opsygesit as deel van 'n program om gesinne wat in 'n informele nedersetting op die skoolterrein gewoon het, in die Kuyasa-gebied te hervestig. Die Departement van Openbare Werke en Vervoer het uiteindelik op 30 Januarie 2002 die perseel aan 'n kontrakteur oorhandig sodat die bouwerk kon begin.
Die kontrakteurs het die bouwerk in Augustus 2004 voltooi. Die projek het R10,7 miljoen gekos. Dit moet opgeweeg word teen die feit dat die Departement in onlangse jare tot R3,4 miljoen per jaar bestee het om leerders van Khayelitsha na die beskikbare perseel in Maitland te vervoer.
Die leerders betrek nie onmiddellik die perseel nie, sodat "skyn-matriek"-eksamens, wat op 17 September eindig, nie ontwrig word nie. Die kontrakteur sal intussen enige foute wat in die gebou opgespoor word herstel om seker te maak dat die kompleks gereed is vir die leerders wanneer die skool die naweek van 17 tot 19 September betrek word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.82985.2010-03-24.af.txt</fn>
Toegang tot finansiering is een van die grootste probleme waarmee kleinsake te doen kry. Finansiële instellings stel streng vereistes vir lenings, wat dikwels sekuriteit, soos vaste eiendom, insluit.
Tog het entrepreneurs en potensiële entrepreneurs dikwels min bronne en niks om as waarborg vir 'n lening aan te bied nie. Die gebrek aan finansiering is 'n groot struikelblok in die ontwikkeling van nuwe klein, medium en mikro-ondernemings (KMMO's).
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme se mikpunt is dus om oor die volgende drie jaar elke jaar minstens R50 miljoen in te samel om 'n leningsfonds (wat as RED-finansiering bekend staan) daar te stel. Dit sal finansiering aan KMMO's verskaf wat nie voldoen aan die gewone maatstawwe vir lenings van hoofstroom banke en finansiële instellings nie, maar 'n lewensvatbare sakeplan het. Minister Lynne Brown het in die eerste 100 dae altesaam R35 miljoen vir die Red-finansieringsfonds ingesamel.
n Voorvereiste vir 'n lening van Red-finansiering is dat die begunstigdes moet deelneem aan 'n volledige mentorskap en vaardigheid-ontwikkelingsprogram wat vir nuwe ondernemings en entrepreneurs ontwikkel is. Dit sal die ondernemings wat finansier word help om volhoubaar te wees - en dus ook in staat te wees om hulle lenings terug te betaal.
Die Departement sal ook 'n intensiewe veldtog voer om finansiële instellings aan te moedig om hulle standaarde aan te pas sodat meer KMMO's toegang tot konvensionele lenings kan kry.
Kenners beraam dat ongeveer sewe uit elke twaalf nuwe Suid-Afrikaanse ondernemings nie slaag nie. Hoewel dit deels toegeskryf kan word aan onvoldoende finansiering, kan 'n gebrek aan mentorskap en steun ook 'n belangrike rol speel.
Om iets aan die probleem te doen het verteenwoordigers van die Wes-Kaap se vier maatskaplike vennote, Gemeenskap, Arbeid, Sake en Regering, in November 2003 op die Provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad besluit om met 'n proefprogram te begin om 100 bestaande klein, medium en mikro-ondernemings te help deur intensiewe mentorskap en steun - wat "inkubasie" genoem word.
Die loodsprogram is op 11 Augustus 2004 deur die Minister van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Lynne Brown bekend gestel. Sowat 118 ondernemings uit alle dele van die provinsie is gekies om aan die projek deel te neem. Byna 'n derde van hulle word deur vroue, en 'n kwart deur jongmense, besit, terwyl 17% op die platteland is.
Die Departement sal R1,2 miljoen aan mentorskap en steun vir die ondernemings bestee. Elke onderneming sal vir 'n onbepaalde tydperk 'n sakementor kry. Die Nasionale Produktiwiteitsinstituut word ook aangestel om elke onderneming te ontleed. Die NPI sal dan 'n verslag opstel met 'n aanbeveling vir elke indiwiduele onderneming, en sal ook algemene behoeftes uitwys.
Die proses sal ongeveer twee maande duur. Die Departement sal dan tenders aan diensverskaffers toeken wat in staat is om aan die algemene behoeftes te voldoen.
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme bestee R10 miljoen aan agrisakeprojekte oor die hele provinsie, soos die Premier belowe het. Byna R6 miljoen is ook aan 'n toerismeprojek toegeken.
Die agrisakeprojekte is vroegtydig uitgeken op grond van die maatstawwe van die Ikapa Agrisakefonds, wat die stig van nuwe en ekonomies-lewensvatbare agri-verwerkingsondernemings in benadeelde gemeenskappe ten doel het.
Produkbemarkingsdienste en die Streeksmoontlikhede Ondersoek is alles maniere waarop die ekonomiese grondslag van die Wes-Kaap verbreed sal word en wat die uitvoerpotensiaal van die landboubedryf sal verhoog.
Die Geïntegreerde Toerisme Entrepreneurskap Steunprogram (GTESP) gee volledige steun aan toerisme KMMO's, wat toegang tot kapitaal, vaardighede en markte insluit. Die doel met die program is om die uitdagings wat transformasie in toerisme in die wiele ry die hoof te bied en demografiese verspreiding van eienaarskap in die bedryf in die provinsie te bevorder.
n Bedrag van R4-miljoen is vir die 2004/2005 boekjaar begroot, en die Ontwikkelingsbank van Suid-Afrika (OBSA) het nog R1,85 miljoen aan die projek toegeken. Ongeveer 36 KMMO's sal voordeel uit die program trek en 22 van hulle is reeds aangewys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.83012.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié gids gee inligting oor hoe mens kapingsituasies kan vermy. Die skep daarvan is geborg deur Netstar.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8308.2010-03-24.af.txt</fn>
Onderneem en neem deel aan die formulering van wetgewing, regulasies, beleide, wetshervorming en ander inisiatiewe wat met beplannings- en omgewingsake verband hou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8308.pubs.green_papers.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Groenskrifte is konsepbeleidsdokumente, wat voorberei is vir openbare kommentaar. Na die kommentaartydperk, word die finale beleid in 'n Witskrif gepubliseer.
Aan die einde van dié bladsy is daar 'n argief van Groenskrifte. 'n 'Vir Kommentaar'-koppeling sal verskyn as enige daarvan tans vir kommentaar oop is.
Die doel van hierdie Groenskrif is om debat aan te moedig as deel van 'n proses wat daartoe moet lei om 'n beleids- en strategie-raamwerk daar te stel vir die bestuur van menslike vestiging in die Provinsie Wes-Kaap. Hierdie Raamwerk ondersteun 'n visie dat alle mense in die Provinsie in omstandighede gevestig moet wees wat hulle lewenskwaliteit sal verbeter, wat volhoubaar is vanuit 'n omgewings- en ekonomiese oogpunt en wat sosiaal regverdig is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8332.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat: Omgewings- en Grondbeplanning verskaf grondbeplannings-, biodiversiteits-, kus-, en besoedelings- en afvalbestuursdienste en steun aan 24 plaaslike munisipaliteite, 5 distriksmunisipaliteite en 1 metropolitaanse munisipaliteit, en "funksionele steun" aan die Departement se Hoofdirektorate.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.83353.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Die diens is beskikbaar gestel om te help om voorvalle waar Sud-Afrikaners onwetend met buitelanders getroud is te voorkom en bloot te lê. Die buitelandse gades gebruik die huwelik om verblyf- en werkpermitte in Suid-Afrika te kry. Teen 18 Augustus 2004 het die Veldtog reeds 200 vals huwelike in Suid-Afrika aan die lig gebring.
Die Departrment het onderneem om verblyfpermitte, werkpermitte en die burgerskap van mense wat voordeel uit vals huwelike getrek het, nietig te verklaar.
As jy 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy jou huwelikstatus nagaan deur op die Departement van Binnelandse Sake se webblad aan te teken en jou ID-nommer in te vul. Jy kan ook jou status by jou plaaslike Binnelandse Sake-kantoor nagaan of in kantoortyd (07:15 - 15:45) die tolvry nommer 0800 10 1994 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.83479.2010-03-02.af.txt</fn>
Dié gids oor hoe om seker te maak dat jou huis en tuin velig is vir jou en jou kinders, is geborg deur HTH, in samewerking met die Kinderongeluk-voorkomingstigting van Suider-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.83479.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié gids oor hoe om seker te maak dat jou huis en tuin velig is vir jou en jou kinders, is geborg deur HTH, in samewerking met die Kinderongeluk-voorkomingstigting van Suider-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8388.2010-03-02.af.txt</fn>
Besoedeling- en afvalbestuur is daarop gemik om programme, projekte, samewerkende bestuur en beleidsmeganismes, maatreëls en besluitondersteuningstelsels te fasiliteer en te ontwikkel met die oog op geïntegreerde besoedeling- en afvalbestuur.
provinsiale regeringsdepartemente plaaslike owerhede in die provinsie besighede en nywerhede nieregeringsorganisasies gemeenskapsgebaseerde organisasies onderwys: skole en tersiêre inrigtings die publiek/gemeenskappe nasionale departemente georganiseerde arbeid.
Ontwikkel en implementeer beleid, wetgewing, strategied, standaarde en riglyne oor besoedeling- en afvalbestuur.
Ondersteun provinsiale en plaaslike owerhede se besoedeling- en afvalbestuurprojekte.
Ontwikkel bestuursmaatredls om besoedeling- en afvalbestuur in provinsiale en plaaslike regering se beleid, wetgewing, planne, standaarde en riglyne te integreer en daarop uit te brei.
Vestig inligtingstelsels om die toestand van die omgewing wat betref besoedeling en afval aan te spreek en daarop uit te brei.
Verskaf inligting aan nasionale departemente om besluitneming te verbeter en om by te dra tot omgewingsverslagdoening.
Verskaf inligting aan die publiek oor besoedeling- en afvalbestuur.
Verskaf omgewingsonderrig en -bewusmaking en help met vermoëbou met die oog op besoedeling- en afvalbestuur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8388.facilities.131105.132727.2010-03-24.af.txt</fn>
Seeswal Slot No.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.83999.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Urhulumente > uRhulumente Wephondo leNtshona Kapa > IiNtetho > Electrification of St.
Electrification of St.
Die Burgemeester mnr. Albertyn en Raadslede
Baie dankie vir die uitnodiging na hierdie geleentheid. Dit is vir my altyd 'n voorreg om gemeenskappe op die platteland te besoek omdat die mense van die platteland 'n mens altyd so warm ontvang.
Net verlede week in Lamberts Baai is ek en my gevolg met trompoppies in die dorp begelei, en dit laat 'n mens nederig voel.
Toe die Premier gesê het ons moet voor 5 September ten minste ses van die twaalf skole sonder krag, van elektrisiteit voorsien, het ek dit as my doelwit gestel om nie ons gemeenskappe teleur te stel nie.
Donderdag gaan ons na die Rhebosfontein Primêre Skool in Darling aan die Weskus, om hulle krag ook aan te skakel. Dit sal die aantal skole met elektrisiteit dan op nege uit twaalf te staan bring.
Met hierdie program van die Premier se 100 dae depositos, wil ons 'n duidelike boodskap stuur van ons verbintenis tot ons gemeenskappe, selfs hier in die verste hoek van die provinsie.
Die tekort aan geld en die effektiewe gebruik van ons skaars bronne, is van die grootste uitdagings wat ons almal in die gesig staar.
Ek is tans in gesprek met my kollega Marius Fransman, die LUR vir Plaaslike Regering en Behuising, om te kyk na die moontlikheid van 'n spesiale toegewing vir skole, wat betref die betaling van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en ander heffings. Dit behoort baie druk van veral ons plattelandse skole te haal.
Nog 'n opsie waarna ons Wes-Kaapse Regering op die oomblik kyk, is die moontlike verkoop van skool- en staatsgrond om geld in te samel. Hierdie geld wil ons dan gebruik waar die nood groot is vir ekstra klaskamers of selfs 'n bykomende skool.
Indien ons die bou van 'n skole hierdeur kan versnel, sal ons honderd duisende rand kan bespaar wat betref vervoergeld van kinders.
Baie van ons skole op die platteland het nie eers ordentlike basiese geriewe nie, en tog is daar andere wie meen hulle het nie genoeg rekenaars nie.
As die Wes-Kaapse Regering het ons 'n Grondwetlike verantwoordelikheid teenoor al ons kinders, insluitende die sowat 20% van ons leerders hier op die platteland.
In die laaste 10 jaar het ons departement sekere skole op die platteland amalgameer om 'n eweredige verspreiding van ons bronne teweeg te bring.
In die volgende twee jaar gaan ons ons Plattelandse Onderwys Plan finaliseer.
Ons is vasbeslote om 'n einde te bring aan die paar apartheid praktyke wat nog leef.
Ons kan nie 'n situasie aanvaar waar leerders verby sekere skole vervoer word na 'n ander dorp, nie.
Ons het nog 'n lang pad om te loop indien ons van die Wes-Kaap 'n Leer Tuiste vir al ons Kinders wil maak. Maar ons is vasbeslote om dit te doen.
Laastens, baie dankie aan Eskom en alle ander rolspelers wie dit moontlik gemaak het vir ons kinders hier om nou 'n beter kwaliteit opvoeding te kan ontvang.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.84181.2010-03-24.af.txt</fn>
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Ek kan bevestig dat hierdie proses reeds opdreef is in die Wes-Kaap en dat dit elke dag moet groter toewyding aangepak word. Heelwat sukes is al behaal as gevolg van hierdie vennootskap. Ons het reeds meer as 5000 begunstigdes as gevolg van die grondhervormings prosesse waarvan meer as 3500 in die afgelope 2 jaar bevoordeel is. Die doelwit is om binne die volgende 6 jaar te verdubbel.
Ons het die afgelope 10 jaar in geleidelike groei binne die primêre landbousektor in die Wes-Kaap ervaar. Die belangrikste is die skep van 32 000 permanente werksgeleenthede binne landbou, tussen 1996 en 2001.
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
As minister van landbou in die Wes-kaap is ek baie opgewonde oor die hande vat poging tussen my department en u organisasie. Dit is wonderlik om te kan sê dat die departement ook op hierdie gebied sy bemagtigingsrol speel. Dit is volgens die grondwet ons plig om ook om te sien na die bemagtiging van gestremdes. Dit is vir my aangenaam om bekend te maak dat die departement van landbou 'n bedrag van R400 000.00 beskikbaar gestel het vir die skep van die nodige infrastruktuur om te help met die opleiding van gehoorgestremdes. Ek sien daarna uit wanneer die resultate van hierdie program ook 'n wesenlike rol binne die landbou sektor sal speel. Ek het groot vertroue in die gesamentlike poging tussen u en die departement van landbou en wil vir u alle voorspoed toewens met hierdie verbeeldingryke projek.
Die uitendelike sukses van hierdie projek sal daarin lê dat landbou in al sy vertakkings in die toekoms hierdie opgeleide persone wat toevallig gestremd is in diens sal neem. Daar rus 'n verpligting op elkeen van ons om 'n hand uit te steek na hierdie mense wat vir te lank geignoreer is om hulle volledig deel te maak van ons samelewing. Dit is ook die laaste keer dat ek sal verwys na hulle en ons. In die toekoms behoort ons nie eers daardie onderskeid te kan maak nie.
Ten slotte wil ek vir u sê dat dit wat ek hier vir u voorgehou het, nie is om vir u te sê hoe goed ons is nie. Dit is slegs 'n poging om vir u aan te dui waarmee ons besig is om deur landbou 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Ek wil dankie sê vir die besondere wyse waarop u in hierdie omgewing ook u bydrae maak. Ons sien uit daarna om saam met u hande te vat om verdere beslag te gee aan IKAPA ELIHLUMAYO.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.85540.2010-03-02.af.txt</fn>
Die gids sit uiteen wat jy in aanmerking moet neem wanneer jy jou eie onderneming stig: - van die sake-idee tot die regstruktuur tot die bemarking van jou onderneming. As jy 'n nuwe entrepeneur is - is dit die regte plek om te begin.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.85541.2010-03-02.af.txt</fn>
Om jou eie klein onderneming te stig of te bestuur is opwindend, maar dit kan ook na 'n onmoontlike taak lyk as jy nie in die moeilike tye steun het nie.
Daar is nuwe, ingewikkelde konsepte wat vinnig gesnap moet word en so baie besluite wat oorweeg en geneem moet word! As jy 'n kleinsake-eienaar is beteken dit dat jy verantwoordelik is vir die inkomste van ander gesinne, sowel as jou eie.
Gelukkig is daar baie hulpmiddels en steundienste wat aangebied word deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en sy talle vennote wat jou kan help om jou sake- en lewensdoelwitte te bereik. Begin hier.
Wat is 'n kleinsakeonderneming?
Het jy die Durf vir die Sakewêreld?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.85541.2010-03-24.af.txt</fn>
Om jou eie klein onderneming te stig of te bestuur is opwindend, maar dit kan ook na 'n onmoontlike taak lyk as jy nie in die moeilike tye steun het nie.
Daar is nuwe, ingewikkelde konsepte wat vinnig gesnap moet word en so baie besluite wat oorweeg en geneem moet word! As jy 'n kleinsake-eienaar is beteken dit dat jy verantwoordelik is vir die inkomste van ander gesinne, sowel as jou eie.
Gelukkig is daar baie hulpmiddels en steundienste wat aangebied word deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en sy talle vennote wat jou kan help om jou sake- en lewensdoelwitte te bereik. Begin hier.
Wat is 'n kleinsakeonderneming?
Het jy die Durf vir die Sakewêreld?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.86404.2010-03-24.af.txt</fn>
Draai die kraan toe terwyl jy jou tande borsel (dit bespaar tot 20 liter water), of wanneer jy skeer (dit bespaar tot 45 liter!).
'n Bad gebruik gemiddeld 160 liter water - 'n stort wat vyf minute duur gebruik 60 liter. Stort eerder as om te bad, gebruik 'n kleiner bad of bad saam.
Maak seker dat jou wasmasjien of skottelgoedwasser heeltemal vol is voordat jy dit gebruik.
Dink voordat jy glase en messegoed onder lopende water afspoel.
Verminder die hoeveelheid water wat in die toilet afspoel. Deur 'n "Hippo-sak" te installeer of 'n 2-liter plastiek bottel vol water in die waterbak van jou toilet te sit kan jy elke jaar tot 7 300 liter water bespaar.
Maak seker dat water nie in jou toilet uitlek nie deur 'n paar druppels voedselkleursel in die waterbak te drup - as die kleur in die bak uitlek, is daar 'n lekplek. 'n Toilet wat lek kan tot 30 liter water per uur mors!
'n Druppende kraan (een druppel per sekonde) kan tot 30 liter water per uur mors - wat 10 000 liter per jaar se vermorsing kan beteken!
Wees op die uitkyk vir lekkende toilette en krane in jou huis, skool of werkplek en huur 'n loodgieter as daar enige probleme is. In die meeste gevalle kan die geld wat op herstelwerk bestee word, oor 'n tydperk (gewoonlik minder as 'n jaar) herwin word deur laer waterrekeninge.
Gebruik jy 'n tuinslang om jou motor te was Oorweeg dit om twee emmers water daarvoor te gebruik. Dit kan jou elke keer tot 300 liter water bespaar?
Grasperke word gewoonlik heeltemal te veel natgelei en gebruik tot vier keer meer water as ander plante. Gaan jou besproeiingstelsel na en maak seker dat jou water nie in die straat afloop nie.
Lei jou tuin net voor 10:00 of na 16:00 nat.
Oorweeg dit om jou bad- of opwaswater in jou tuin te hergebruik. Daar is professionele gryswater hersirkuleringstelsels op die mark.
Hou dié wenk n gedagte: as jy jou tuin minder gereeld, maar dieper (vir 'n langer tydperk) natlei, moedig jy in werklikheid 'n dieper wortelstelsel aan, wat sterker plante tot gevolg het. Dié gebruik kan van die meeste gevestigde plante, waterwyse plante maak.
Besit of bestuur die fabriek of gebou waarin jy werk outomaties-spoelende urinale Dit is die ergste watervermorsers. As jy dit nie onmiddellik kan laat omskakel na stelsels wat die gebruiker aktiveer nie, draai asseblief die water oor naweke of na werksure toe. Skole wat dit doen het byvoorbeeld tot R5 000 op hulle jaarlikse waterrekening bespaar?
Spoel jou geboubestuurder nog die voorhowe en plaveisel met 'n tuinslang af Dit beteken letterlik dat water (en dus geld ook) wegspoel?
Is die loodgieterswerk vir lekplekke nagegaan?
Onderhoudswerk aan toiletpasstukke kan ook duisende liters water wat onnodig weggespoel word, bespaar. Toilette behoort op die meeste twee tot vier sekondes lank te spoel en urinale, op die meeste ses tot agt sekondes lank.
Jy kan maklik, sonder om jou lewensstyl drasties te verander, 10% op jou jaarlikse waterrekening bespaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.86597.2010-03-24.af.txt</fn>
Polio en masels is hoogs-aansteeklike siektes wat dodelik kan wees en dikwels langtermyn skade en gestremdheid veroorsaak.
Inenting is 'n hoogs-doeltreffende, bekostigbare manier om die siektes teen te werk en al ons kinders te beskerm.
Inenting is ook baie veilig. Die risiko van 'n allergiese reaksie is baie kleiner as met die meeste ander medisyne. Dit gebeur baie selde.
Massaveldtogte dek die kinders wat van hulle besoeke aan die kliniek vir inenting kon misgeloop het. Op dié manier word meer kinders beskerm.
Jy kan nie 'n kind oor-inent nie. Selfs ten volle ingeënte kinders kry ekstra voordele uit massa-inentingsveldtogte.
Die bedreiging van polio en masels is nog nie iets van die verlede nie. Hoewel polio jare laas in Suid-Afrika voorgekom het, is dit nog 'n probleem in baie lande en 'n besoeker kan dit inbring.
Baie van ons kinders is MIV-positief en hulle is veral kwesbaar vir aansteeklike siektes. Dit is nog meer belangrik dat hulle ingeënt moet word.
Inenting is 'n maatskaplike verantwoordelikheid. Ons kan net 'n masels- en poliovrye omgewing skep as alle kinders ingeënt is.
Baie lande is heeltemal poliovry. Suid-Afrika staan op die punt om deur die Wêreldgesondheidsorganisasie erken te word as poliovry. 'n Uitbraak sal jare se harde werk om dit te bereik ruïneer.
Dit is moontlik om siektes wêreldwyd uit te wis. Inenting het ons in staat gestel om die oorhand te kry oor pokkies. 'n Poliovrye wêreld kan bereik word. Kom ons werk met ander lande saam om dit te bereik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.86919.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel met die Program is om bestaande regerings- en openbare instellingsbegrotings te gebruik om werkloosheid te verminder en te bekamp en werkers se vermoë te verhoog om óf in die arbeidsmark, óf deur ondernemerskap, 'n inkomste te verdien. Die mikpunt is om werkloosheid in Suid-Afrika tussen 2004 en 2009 te verlig vir ten minste een miljoen mense (minstens 60% vroue, 30% jongmense en 2% mense met gestremdhede).
President Thabo Mbeki het die UOWP in sy Staatsrede in Februarie 2003 aangekondig.
Alle vlakke van die regering, sowel as ondernemings in staatsbesit is by die landwye program betrokke. Die doel is om 'n aansienlike aantal werklose mense produktiewe werk te gee. Dit bevat ook 'n opleidingselement wat mense se vermoë om 'n inkomste te verdien verbeter.
Dié program is toegespits op die skep van werk deur boukundige werksprojekte wat arbeidsintensiewe metodes van konstruksie gebruik. Bykans 37 000 km paaie, 31 000 km pypleidings, 1 500 km afvoerslote en 150 km stedelike sypaadjies sal gebou word.
Dit sal 750 000 werksgeleenthede vir geteikende werklose mense skep in die gebiede waar die projekte onderneem word. (Omdat die projekte gemiddeld vier maande duur, word dit omgereken in 250 000 persoonsjare se werk.) Al die mense wat aan die projekte werk sal opgelei word en die Departement van Arbeid sal daarvoor betaal.
Die ekonomiese sektor se leerlingskapprogram het ten doel om 3 000 werklose mense oor die volgende vyf jaar by entrepreneurs leerlingskapprogramme betrokke te kry. Daar word beraam dat elke mikro-onderneming wat gestig word nog drie mense in diens sal neem.
Die Leerlingskapprogram sal ontluikende entrepreneurs help om die vaardighede en ondervinding op te doen wat vir die stig van KMMO's nodig is. Leerders sal op voltydse SETA-befondse leerlingskappe geregistreer word en gesteun word met die stig van mikro-ondernemings. Leerkontrakte sal leerders praktiese ondervinding gee. Die leerders sal hulle leerlingskappe voltooi met die nodige tegniese kennis om hulle ondernemings te stig, kennis van hoe om vir openbare sektorprojekte te tender, kennis van die bestuur van 'n onderneming, 'n erkende kwalifikasie, ondervinding en 'n kredietgeskiedenis.
Met dié program sal uitheemse plantegroei op 200 000 hektaar grond uitgeroei, 40 vleilande opgeknap, 20 brandvoorkomingsverenigings gestig, 700 kilometers van die kuslyn opgeruim, 10 000 hektaar grond gerehabiliteer, 32 afvalbestuurprogramme geskep en 150 geskiedkundige en gemeenskaps-toerismeprojekte geskep word.
Vroeë Kinderjareontwikkeling (VKO).
Die Gemeenskapsgebaseerde Tuissorgprogram (GBTS) wil 122 240 werksgeleenthede (waarvan 17 400 deur leerlingskappe sal wees) oor vyf jaar skep met 'n drieledige program in vennootskap met die Gesondheid en Maatskaplike Dienssektor Onderwysowerheid (GMSETA).
Die Vroeë Kinderjare-ontwikkelingsprogram beplan om oor 'n tydperk van vyf jaar vaardighede te ontwikkeling onder 19 800 kindersorgpraktisyns, en daardeur hulle vermoë verbeter om 'n inkomste te verdien. Terselfdertyd sal ons kinders 'n beter sorg- en leeromgewing kry.
Volledige inligting oor die Program is beskikbaar op die UOWP-webblad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.87102.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument beantwoord kwelvrae wat dikwels in gemeenskapskoerante verskyn.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.87642.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons is opgewonde oor projekte soos hierdie, waarin daar die afgelope tyd baie toewyding en spanwerk ingegaan het om vir u, wat oor soveel jare nie die voorreg gehad het om as ware Suid-Afrikaners ook te mag aansit aan die tafel waartoe baie van u, met u sweet, bygedra het nie, nuwe geleenthede te skep.
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar die bydrae van landbou word heeltemal onderskat. Die rol van landbou, om die ongeregtighede van die verlede daadwerklik aan te spreek, is seker een van dié belangrikste, indien dit nie die heel belangrikste is nie. Landbou maak 'n wesenlike verskil aan ons almal se lewens.
Vir die Regering van die Wes-Kaap is die proses van Grondhervorming hoog op die prioriteitslys. Vir die Departement van Landbou is die programme wat daarmee gepaard gaan net so belangrik, aangesien ons wil hê dat elke projek wat aangepak word, volhoubaar sal wees. Dit moet ons help om permanente werk te verskaf en u en u kinders se lewensomstandighede so te verbeter dat u met trots kan sê u is volwaardige burgers van hierdie mooi provinsie.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Landbou is vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers. Ons het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe. Hierdie proses is reeds opdreef in die Wes-Kaap en dit word elke dag moet groter toewyding aangepak.
Soos ek reeds vroëer gesê het, geniet grondhervorming die hoogste prioriteit in 'n poging om die ongelykhede van die verlede aan te spreek. Dit is belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol met hierdie uitdagings te handel. 'n Nuwe program; Boerevestiging en Ontwikkeling is geskep. Dit beteken dat die volledige pakket wat deur boere benodig word om volhoubaar gevestig te word, binne een program resorteer.
In die Landbou begroting het ons byna R70 miljoen beskikbaar gestel om seker te maak dat ons daarin slaag om van elke projek wat ons aanpak, 'n sukses te maak. Daar is tans 109 projekte waarby opkomende boere betrokke is en ons spandeer in die omgewing van R33 miljoen hieraan. Daar is huidiglik 28 voedselsekuriteits-projekte aan die gang, waarvan die meeste in die Kaapstad Metropool is.
Om seker te maak dat ons nuwe boere behoorlik toerus, is baie vordering die afgelope jaar gemaak met die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan veral plaaswerkers en hulpbronarm boere uit veral die historiese benadeelde gemeenskappe. Gedurende die afgelope jaar het ongeveer 2000 individue uit hierdie teikengroep opleiding ontvang. Vanjaar wil ons hierdie getal verhoog na ongeveer 2500 individue.
Dit bring my by u. As minister van landbou in die Wes-Kaap is ek baie opgewonde oor die oorhandiging wat vandag hier plaasvind. Hierdie poging tussen my departement en u organisasie moet vir u 'n bewys wees dat ons ernstig is om te sorg dat u ook n deel kry van dit waarvan ek tot nou toe gepraat het. Hiermee sluit ons vandag weer met mekaar' n ooreenkoms, wat nie net sekere verantwoordelikhede van ons vra, ten opsigte van die behoorlike omsien na die toerusting en die bemagtigings aspekte nie, maar ons sê ook aan mekaar, ons sal saamwerk om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8829.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie direktoraat bring die vier onderwysbestuurs- en ontwikkelingsentrums (OBOS'e) in die Kaapse metropolitaanse streek bymekaar.
Die OBOS'e is in Julie 2001 tot stand gebring met die oog daarop om bestuurs- en ontwikkelingsondersteuning nader te bring aan openbare skole oor die hele Wes-Kaap, en om skole by te staan in hul pogings om verantwoordelike leerorganisasies te word wat in staat sal wees om hulself doeltreffend, doelmatig en ekonomies te bestuur.
ondersteuning vir institusionele bestuur en beheer, en administratiewe dienste, met inbegrip van institusionele ontwikkeling en ondersteuning vir Artikel 20- en 21-skole, bystand met arbeidsverhoudinge, en interne administrasie- dienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8847.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie direktoraat bring die drie landelike onderwysbestuurs- en ontwikkelingsentrums (OBOS'e) in die Wes-Kaap, naamlik Suid-Kaap-Karoo, Breërivier-Overberg en Weskus-Wynland, bymekaar.
Die OBOS'e is in Julie 2001 tot stand gebring met die oog daarop om bestuurs- en ontwikkelingsondersteuning nader te bring aan openbare skole oor die hele Wes-Kaap, en om skole by te staan in hul pogings om verantwoordelike leerorganisasies te word wat in staat sal wees om hulself doeltreffend, doelmatig en ekonomies te bestuur.
ondersteuning vir institusionele bestuur en beheer, en administratiewe dienste, met inbegrip van institusionele ontwikkeling en ondersteuning vir Artikel 20- en 21-skole, bystand met arbeidsverhoudinge, en interne administrasie- dienste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.89092.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Verbruikersregte?
In die 2004 Nasionale Verbruikerspeiling is bevind dat baie min Suid-Afrikaners weet wat hulle verbruikersregte is. Dié kort publikasie skets die agt internasionaal-erkende verbruikersregte wat die grondslag van verbruikersregte-organisasies en veldtogte vorm. Die regte is nie dieselfde as die menseregte wat in die Grondwet bevat is nie, hoewel die een die ander op baie maniere aanvul.
Alle verbruikers het die reg op basiese noodsaaklikhede en dienste soos voldoende kos, drinkwater, skuiling, klere, gesondheidsorg en onderwys.
Verbruikers het die reg om hulleself teen onveilige produkte en dienste te beskerm. Onveilige produkte kan eiendom beskadig en selfs tot beserings en die dood lei.
Verbruikers het 'n reg op volledige inligting oor prys, hoeveelheid en bestanddele van verskaffers van produkte en dienste.
Verbruikers het die reg om uit 'n verskeidenheid produkte en dienste teen mededingende pryse te kies.
Verteenwoordiging: Verbruikers het die reg om hulle mening te lug oor kwessies, beleid, planne, programme en besluite wat hulle raak.
Verbruikers het die reg om vergoed te word as hulle klagtes het oor swak, onveilige, oormatige duur produkte en dienste, oordrewe aansprake en ander onregverdige verbruikerspraktyke.
Verbruikers het 'n reg op inligting wat hulle in staat stel om ingeligte en oortuigde besluite oor produkte en dienste te neem.
Verbruikers het die reg om in 'n omgewing te leef en te werk wat nie hulle gesondheid en voortbestaan bedreig nie en geen gevaar vir huidige en komende geslagte inhou nie.
Meer inligting oor verbruikersregte is beskikbaar op die Nasionale Verbruikersforum se webblad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.89109.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.89365.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om saam met u te mag verkeer, terwyl u, as 'n groep amptenare van die Departement, hier bymekaar is om te besin oor u bydrae en die pad vorentoe in die mees aktuele program binne die landbousektor op die oomblik.
Dit is wat ons in Landbou moet bereik!! Om ook deur Landbou 'n tuiste vir almal te skep en dit is waarmee ons besig is en dit is julle taak.
Ek is terdeë bewus van die uitdagings wat landbou in die gesig staar en ons besef dat die kwessie van grondhervorming met al sy fasette die hoogste prioriteit moet geniet.
Dit vra van ons dat ons onsself sal toerus met die nodige kennis en vaardigheid om te deel met die praktiese uitdagings. Dit vra 'n insig in die aspirasies van die potensiële begunstigdes. Dit sal ook van ons 'n eerlike evaluasie van die vermoë van sodanige persone vra om sodoende te bepaal wat nodig is om elke projek suksesvol te bestuur om toe te sien dat daar geen mislukkings is nie. Ons moet sorg dat elke projek wat ons aanpak volhoubaar is.
Elkeen van u het die verantwoordelikheid om ook te sorg dat daar 'n balans is wat die reeds gevestigde gedeelte van Landbou aan betref. Ons het nodig dat die rol van kommersiële boere erken word en steeds uitgebou sal word met die nodige hulp en ondersteuning van ons kant af.
Daar is 'n ander saak wat ek moet aanspreek, naamlik die voortdurende aantygings dat plaaswerkers deur hulle werkgewers aangerand of mishandel word. Hierdie is ernstige aantygings en ek het my al telkens daaroor uitgespreek. Ons standpunt is duidelik en ook die van georganiseerde landbou. So iets sal nie geduld word nie.
Wat egter kommerwekkend is, is dat elke geval wat aan my gerapporteer is, het ek laat ondersoek, en elke keer was daar geen gronde vir sodanige aantyging nie. Net soos wat ek gewaarsku het dat ons nie sulke optrede sal duld nie, moet ek 'n waarskuwing rig aan diegene wat voortdurend daarop uit is om verdag te saai oor die optrede van kommersiële boere. U speel met vuur, want sulke onverantwoordelike optrede kan baie duur gevolge hê vir byvoorbeeld ons Landbou uitvoere.
Ek vra weer dat waar daar klagtes is, moet u dit by my of die departement rapporteer met die naam van die werkgewer en die plaas, maar in dieselfde asem vra ek dat diegene wat hierdie onverantwoordelike aantygings in die openbaar maak, vir watter duistere rede ookal, onmiddellik daarmee sal staak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.8937.facilities.15908.20771.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: V.M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8937.facilities.15908.20775.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: M.A.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8937.facilities.15912.21186.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15908.20794.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15908.20803.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: C.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15908.20809.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Mr B.M.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15912.21171.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15912.21181.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8991.facilities.15912.21205.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.8_vol50_no6_23.2010-03-25.af.txt</fn>
Doktor Riana Scheepers is bekend as skrywer, digter, dosent en uitgewer. Sy het op 'n beesplaas buite Vryheid in Natal grootgeword en kan Zoeloe vlot praat. Op skool was een van haar vakke Landbou - dus was die plaas en landbou nog altyd deel van haar lewe.
Tans is Riana ook boervrou op die plaas, De Compagnie, buite Wellington. 'n Pragtige 300-jarige wynplaas met 'n ryke geskiedenis. Dié plaas was in sy 300-jarige bestaan hoofsaaklik deur vroue bestuur - meesal weduwees en alleenlopers (dus heel gepas aangesien Riana bekend daarvoor is dat sy graag oor vroue skryf!) Sy boer kliphard saam met haar man, Johann Loubser, en vorm deel van die vroue wat soggens vroeg reeds in die wingerde harde hande-arbeid verrig. Vir Riana is dit baie bevredigend om, soos sy dit noem, deel van die beskeie mag van vroue wat die nederigste werk op aarde doen, te wees. Sy is egter ook terselfdertyd plaasbestuurder en bemarker van die wyn en brandewyn wat self op die plaas gemaak word.
Benewens die bedrywighede op die plaas, hou Riana haar ook besig met restourasie-werk aan die huis, stalle en kelder. Sy is nie 'n halfpad-mens nie en kan werk - deeglik en met drif - en verkies om haar eie dinkwerk te doen.
Vir harde hande-arbeid skrik sy nie en het eiehandig haar vissershuisie op Paternoster help restoureer. 'n Plekkie waarheen sy graag vlug en eenvoudig lewe met vuur, kerse en die sterre.
Skryf is haar ander passie in die lewe waaraan sy haar hart en siel wy. Haar gunste-ling skryftyd is enige tyd van twee-uur tot ses-uur in die oggend en op enige plek waar sy haar bevind: stasies, vliegtuie, kof.ewinkels, die berge, boendoes en in parke.
Terwyl sy in 1999 op Stellenbosch skoolgehou het, het sy 'n Skool vir Skryfkuns en Kreatiewe denke begin. Hierdie skryfkur-susse bied sy steeds elke jaar in Oktober aan. (Sien bladsy 22 vir meer hieroor.) Tydens die skryfkursusse wil sy leerders se ore en oë oopmaak vir die wonderwêreld van woorde en sy moedig hulle aan om te skryf oor dít wat die naaste aan hulle is, wat vir hulle bekend is.
Riana beskou skryf as 'n ambag. Al wat be-langrik is, is dat die skryfwerk góéd moet wees, of jy nou 'n literêre werk, ontspanningverhaal of tydskrifartikel aanpak.
Soos reeds genoem, is Riana Scheepers bekend as skrywer wat oor vroue skryf en al haar boeke tot dusver gaan oor verskillende aspekte van die vrou.
Haar eerste boek, Die ding in die vuur, handel oor Zoeloeland, swart vroue en Afrika se kindersprokies. In Dulle Griet het sy Europese vroue onder die loep geneem en veral oor lelike en dapper vroue geskryf. Ná haar egskeiding het sy saam met haar twee seuns in Kaapstad in 'n halwe huis gebly en het 'n Huis met drie en 'n half stories verskyn. Hierin skryf sy oor haar eie familie, nonne, prostitute en sterk Bybelse vroue.
Die Heidendogters jubel het baie kritiek ontlok, maar Riana het geskryf oor 'n deel van die Weermag waarvan min mense bewus was, naamlik vroue wat in Weermagkampe as 'wippe' deur die soldate aangehou is. Dié verhaal het 'n leemte in die Afrikaanse Letterkunde gevul.
Die gewilde Katrina-stories is aanvanklik geskryf om te voorsien in die behoefte aan leesstof vir geletterdheidsklasse.
Terwyl sy in die Kaap gewerk het, het Riana begin taxi ry en was meegevoer deur die kleurryke gebruik van die Kaapse taal onder haar mede-passasiers. Dit het as in-spirasie gedien vir al Katrina se sêgoed. Die stories het ook verskyn in 'n tyd toe daar begin is met die oorbrugging van politieke verskille en die liefde tussen 'Katrienas' en 'mevroue' kon hiertoe bydra.
In Dogters van Afrika word vrouwees gevier. Dié verhaal handel oor vroue in Suid-Afrika en is deur mans en vroue geskryf. Dit word aanbeveel vir ure se leesgenot en lewensverryking.
Riana se doktorale proefskrif het gehandel oor Koos Prinsloo en sy geskryfdes. Dit het haar drie jaar ge-neem om Koos Prinsloo: die skrywer en sy geskryfdes in 1999 te voltooi. Prinsloo word deur Riana beskou as die skrywer oor wie die meeste gepraat is. Hy was radikaal, vreesloos, fassinerend en aan die voorpunt van alles wat in Afrikaans gebeur het. Hulle het reeds op skool (in graad tien) teenoor mekaar te staan gekom op 'n debatsaand toe Riana die wesenlikheid van sensuur moes verdedig en Koos die teenoorgestelde. Hulle het lank hierna nog gekorrespondeer.
Feeks is 'n bundel kortverhale waarin die begrip heks (fee + heks = feeks) en engele sentraal staan. (In elke verhaal is iets met vlerke.) Hierin ondersoek Scheepers boosheid - iets wat sy fassinerend vind. Baie outobiogra.ese gegewens kom in die verhale voor wat die geloofwaardigheid en trefkrag daarvan versterk. Bose sowel as goeie hekse kom ook hierin voor.
Terwyl Riana by Paul Roos Gimnasium in Stellenbosch skoolgehou het, het die leerders haar aangemoedig om 'n lekker avontuur-jeugverhaal te skryf, aangesien daar min sulke verhale beskikbaar was. Riana self wou weg-kom van jeugboeke met een of ander maat-skaplike probleem as tema. Blinde sambok, 'n outydse jeugroman vol avontuur het, danksy hierdie pleidooi, verskyn. Van die insidente in die verhaal is outobiogra.es omdat Riana op 'n plaas grootgeword het. Hoewel dit 'n outydse verhaal is, is die hoofkarakter dit beslis nie en die baie humor sorg vir heerlike vermaak. Riana het die boek in slegs vier dae geskryf, dit baie geniet en nie een negatiewe resensie gekry nie!
Met die taal van karmosyn is Riana se eerste digbundel. Volgens die woordeboek is karmosyn 'n hoogrooi, purper kleur. Die titel is ontleen aan 'n uitspraak van Robert Devriendt wat 'n metafories-erotiese tint aan die kleur karmosyn gegee het.
Die gedigte handel oor Afrika, die liefde, ouers, her-digtings van klassieke verse, gesprekke met die ou Griekse digkuns en reis-verse. Dit is toeganklike poësie, lig en speels.
Nadat Riana as rubriekskrywer by 'n tydskrif afgedank is, is sy gevra om 'n reeks rubrieke vir Die Beeld te skryf - 'n opdrag wat baie van 'n skrywer vra. Sy het gebid dat daar asseblief elke week iets oor haar pad moes kom waar-oor sy sou kon skryf - en toe kom daar elke dág iets oor haar pad! Hierdie reeks rubrieke is saamgevat in My voete loop na Wellington.
n Engel in my huis is ook 'n bundel wat verskyn het omdat sy haarself gedwing het om die wonderwerk, die engel, in klein onbenul-lige dinge te sien. Hierin skryf sy oor haar reise oor die wêreld heen - waar sy oral vir haar huise 'versamel' waarin sy graag sou wou bly. Gewone gebeure soos 'n verjaarsdag of ete word in lekker stories omskep - stories wat laat lag en 'n mens aangryp. Volgens een resensent: ''n Lekkerleesbundel wat jy net móét hê!'
In 2006 verskyn Riana se eerste kinderboek, #Die avonture van Wilde Willemientjie. 'n Boek in rymvorm geskryf en vol pret en plesier! Die musikale verwerking van die teks het tydens die Klein Karoo Nasionale Kunste-fees (KKNK) van 2006 die gesogte Kanna Prys gekry vir die beste Kinderproduksie op die fees en was binne die eerste maand ná sy verskyning aangewys as die nommer een op die Topverkoperslys van Afrikaanse boeke. (Volwasse boeke ingesluit!
Die Melkweg het 'n ster laat val het so pas die lig gesien en verwesenlik Riana se begeerte om 'n bundel plaasstories - geskryf deur, onder meer, plaaswerkers - die lig te laat sien. Daar is op dié bundel besluit ter viering van De Compagnie se 300-jarige bestaan. Aanvanklik wou hulle sowat 50 verhale insluit, maar na die geweldige reaksie op dié kompetisie is ongeveer 500 verhale ontvang. (Sommige op stukkies papier!) Slegs 127 ver-hale is gekeur om in die bundel te verskyn.
Nicci Thabo, 'n werker op De Compagnie en ook opgeleide kindertuin-onderwyseres, het meegehelp om hierdie bundel saam te stel. Nicci het 'n kompetisie deur die Bloemfonteinse Skrywersvereniging gewen en het as deel van die prys 'n skrywerswerk-sessie by hulle gaan bywoon. Sy woon ook gereeld Riana Scheepers se jaarlikse skryfskole in Oktober by. Tydens die Boer van die Jaar Toekenning in 2006 ontvang Riana en Nicci 'n spesiale prys van die Departement van Land-bou vir die kulturele bydrae wat dié publikasie in die landbougemeenskap gelewer het - en dit nog voordat die boek verskyn het!
Die ding in die vuur - ATKV Prosa Prys en die FAK Prys.
Blinde sambok - ATKV Kinderboek Prys.
Die avonture van Wilde Willemientjie - KKNK Prys vir die Beste Kinderproduksie.
Katrina-bundels - Rapportryers se Erepenning..
<fn>GOV-ZA.9.2010-03-24.af.txt</fn>
In Oktober 1808 het 326 slawe van meer as 30 plase in hierdie streek gerebelleer en na Kaapstad opgeruk om hulle vryheid te eis. Hulle is gelei deur Louis van Mauritius, Abraham van die Kaap en 'n Ier, James Hooper, wat hulle hul vryheid beloof het. Hulle het op die slawe van Pieter Louw van die Swartland gekonsentreer en die opstand in die rigting van Koeberg en Tygervallei versprei. Altesaam 34 plase is geplunder, en die boere vasgebind en gevange geneem. Toe die slawe met hul opmars na Kaapstad begin het, het die Goewerneur, die Graaf van Caledon, soldate na die oproerige gebied gestuur en al 326 slawe is gevange geneem. Vyf van die voorlopers is in die openbaar opgehang en hulle lyke is vertoon om enigiemand met 'n soortgelyke ingesteldheid af te skrik.
Groot getalle slawe het op die arbeidsintensiewe koringplase en in die gemengde boerdery-areas in die Swartland en aan die Weskus gewerk. Baie sendingstasies in die omgewing getuig ook van die sendingwerk wat onder die Khoekhoen en die slawe gedoen is. Die welbekendes is Wupperthal en Mamre, maar daar is ook Papendorp, Troe-Troe-sendingstasie by Vanrhynsdorp en Ebenhaezer.
Kliek hier vir 'n kaart van die Weskus.
Mamre (historiese dorpie en sendingstasie aan die R307) 'n Sendingstasie is in 1808 deur die Morawiese Sendinggenootskap by Groenekloof (Mamre) naby Malmesbury gevestig by 'n vorige militÊre buitepos op die plaas Louwplaas asook die plase De Groene Kloof en Cruywagenskraal.
Die sendelinge Kohrhammer en Schmidt het met werk onder die plaaslike Khoekhoen begin, maar die sendingstasie het ook as 'n toevlugsoord vir vrygestelde slawe gedien. Vandag kan die ou kerkwerf, 'n meul, 'n bakkery, stalle en 'n skool nog daar besigtig word.
Goedverwacht, Goedverwacht, Burgershoek naby Piketberg (Van die R399 af tussen Piketberg en Velddrif) Hierdie nedersetting was die wettige eiendom van 'n groep voormalige slawe, wat met die emansipasie in 1838 die plaas Burgerskloof van die eienaar, Hendrik Schalk Burger, geËrf het. Hy het die plaas aan sy slavin Maniesa en haar vyf kinders nagelaat op voorwaarde dat hulle hom tot sy dood sou versorg. Sy eie kinders het later die testament bestry, maar die hof het dit gehandhaaf en die plaas het Maniesa se eiendom gebly tot met die dood van haar laaste kind, Hester, in 1888. Haar graf kan in die begraafplaas gesien word. Goedverwacht, 'n Morawiese sendingstasie, is later hier gevestig toe die slawenakomelinge die grond vir £750 aan die Morawiese sendelinge verkoop het.
Wupperthal (R364, 74 km vanaf Clanwilliam) In 1828 het twee Rynse sendelinge, Johann Gottlieb Leipoldt en J. von Wurm, gesamentlik die plaas Rietmond aan die Tratrarivier in die Cederberg distrik gekoop. 'n Sendingstasie is daar opgerig en Wupperthal genoem, na die sendelinge se tuisdorp in Duitsland. Baie vrygestelde slawe het hulle na die emansipasie hier gevestig. Die Rynse Sendinggenootskap het met verskeie industrieË begin, waaronder klipmesselwerk, hoedemakery, leerlooiery, houtwerk, dekrietwerk en skoenmakery, waarvan die laasgenoemde nog daar beoefen word. Dit is vandag 'n Morawiese sendingstasie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9063.2010-03-24.af.txt</fn>
om provinsiale kurrikulum- en assesseringsbeleid en -prosesse in onderwysinstellings te beplan, te ontwikkel, te bestuur, te ondersteun en te moniteer, en om die gebruik van toepaslike tegnologie vir dienslewering, ondersteuning en bestuur van die kurrikulum te ondersteun.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.90989.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se Calitzdorp Riviererosie Beskermingswerke Projek het 'n Toekenning vir Goeie Praktyke ontvang van die organiseerders van 'n internasionale kompetisie waaraan meer as 700 projekte deelgeneem het. Die kompetisie, wat deur die Verenigde Nasies en die Dubai Munisipaliteit geïnisieer is, het ten doel om projekte en inisiatiewe waar vennootskappe, volhoubaarheid en positiewe impak op die omgewing 'n deurslaggewende rol speel, te vereer.
Gedurende Maart 2000 het die opvangsgebied van die Gamka Rivier buitengewone hoë reënval ervaar wat grootskaalse vloede en vloedskade veroorsaak het. Van besondere belang was die erosie wat naby Calitzdorp plaasgevind het. Meer as 'n 1000 meter langs die rivier is ernstig geërodeer, en boorde en wingerde op die rivieroewer is oor 'n breedte van meer as 120 meter vanaf die rivier weggespoel, insluitend die besproeiingsraad se kanaal.
Aangesien die besproeiingsraad nie die finansiële las van erosie beskermingswerke kon dra nie, moes befondsing elders bekom word. Die kanaal is dringend herstel om watertoevoer na die velde onder besproeiing te herstel, maar die ses meter hoë rivieroewer was steeds besonders kwesbaar vir erosie. 'n Aantal waterreflekteerders is ook in die rivier gebou om verdere erosie te verhoed en om die vestiging van natuurlike plantegroei stroomaf van die waterreflekteerders op die rivieroewer aan te moedig. 'n Waterreflekteerder is 'n wal gebou van draadmandjies, gevul met verskillende groottes klippe, geposisioneer teen 'n reghoek met die rivieroewer en uitsteek in die rivier.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap het fondse vanuit hul Armoedeverligtingsbegroting bewillig, terwyl die Departement van Waterwese en Bosbou die balans uit hul Vloedverligtingsbegroting bygedra het om Departement Landbou in staat te stel om hierdie projek af te handel. Hierdie innoverende en waardevolle vennootskap tussen die nasionale en provinsiale regerings het 'n oplossing vir die probleem beteken.
Werkloosheid skep groot sosio-ekonomiese probleme en armoede in die Calitzdorp-omgewing. Die projek is dus ook ontwerp om optimaal gebruik te maak van hande-arbeid; gevolglik is aan gemiddeld 100 mense oor die periode van drie en 'n half maande werk verskaf. Die werklose gemeenskap is terselfdertyd bemagtig om deur die proses opleiding te ontvang in die basiese vaardighede om hierdie soort werk as subkontrakteurs te doen. Sommige persone van die groep is reeds intussen by soortgelyk projekte in die omgewing betrek.
Vir meer inligting: André Roux by 021 808 5340.
<fn>GOV-ZA.92652.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar daar is nog ongelooflik baie wat gedoen moet word om Landbou tot sy volle potensiaal te ontwikkel tot 'n bedryf waarin alle rolspelers hulle regmatige plek moet inneem.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Die regering van die Wes kaap is daarop ingestel om op 'n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL, is die twee begrippe wat die ooreenkoms wat die Wes-Kaapse regering met al die mense aangegaan het om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval, omsluit.
Waardigheid, billikheid en welvaart,is die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, moet ons wegbeweeg van maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, deur die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter. Hierdie tuiste vir almal, beteken ook dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Wanneer ons van hervorming binne Landbou praat, praat ons nie van handouts van grond of geld terwille van windowdressing nie, maar is ons ernstig oor die vestiging van projekte wat 'n verskil gaan maak aan die lewensomstandighede van voorheen benadeelde mense soos u. Dit is vir ons belangrik dat daar 'n vennootskap sal wees tussen ons en u waar ons aan u die nodige ondersteuning sal bied op verskeie terreine terwyl ons van u verwag om verantwoordelik op te tree en waardige toegewyde rentmeesters te wees van hierdie bydrae van die regering aan u.
<fn>GOV-ZA.92656.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om eerstens te sê dat ek besondere simpatie en empatie het met boere wie hierdie jaar nie stropers op die lande gaan hê om 'n oes in te bring nie. Ek het verneem van hartseer verhale van boere wat genoodsaak is om implemente te moet verkoop om veevoer te kan koop. U verlies en skade is die Wes-Kaap se verlies en skade en van u moet begin kyk na volgende jaar omdat daar hierdie jaar geen inkomste sal wees nie.
Vanaf regeringskant het ons tot sover alles moontlik gedoen om u by te staan en sal ek nog steeds alles moontlik doen om u lot te verlig. U het reeds verneem dat die nasionale regering R400 miljoen bewillig het vir droogtehulp. Hiervan gaan die Wes-Kaap slegs R9 miljoen ontvang. Hiervan moet R1 miljoen gebruik word vir die sink van nuwe boorgate. Ons is nog nie ingelig oor die riglyne vir die toekenning van die fondse en die boorgate nie. Dit moet nog geproklameer word. Laat my egter toe om te sê dat my departement nie sal voete sleep met die uitbetaling van hierdie fondse nie.
Dit is egter duidelik dat daar nie net oë op die regering moet wees vir hulp aan boere nie. Ek het reeds 'n maand terug gesprek gevoer met al ons groot kommersiële banke en die Landbank waarin ek versoek het dat ons boere simpatiek hanteer moet word en dat krane, by wyse van spreke, nie summier toegedraai moet word nie. Dit sal vroeg in Desember opgevolg word met nog 'n gesprek.
Dit is egter duidelik dat meer rolspelers nou moet betrokke raak. Ek verwys na ons koöperasies wie, net soos die banke, simpatiek moet staan teenoor ons boere. Vandag wil ek gebruik om 'n beroep op die besture van koöperasies te doen om vir die volgende ruk met geduld, met begrip en met meelewing te handel teenoor ons boere veal die wat bitter swaar geraak word deur die knellende droogte.
Ander sfere van regering sal egter ook na die tafel moet kom met praktiese en tasbare hulp vir ons boere. Daarom doen ek vandag ook 'n beroep op munisipaliteite met droogte gebiede binne hulle geografiese areas van verantwoordelikheid om baie dringend en daadwerklik hulp te oorweeg vir ons boere of dit nou grondbelasting toegewings is, spesiale kortings op water en elektrisiteit ef enige ander vorm van hulp wat prakties moontlik is.
Ek wil u weer eens verseker van my voortgesette ondersteuning en wil ek vandag ook weer onderneem dat, waar u 'n bate is van die provinsie wat tydelik noustrop trek, ek alles moontlik sal doen om u las te verlig.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.92660.2010-03-24.af.txt</fn>
Is Jou Onderneming Wetlik Geregistreer?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.92680.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Posbus 784055, Sandton, 2146, Suid-Afrika.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Terug na> Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.92743.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.92756.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
<fn>GOV-ZA.92758.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Boekhouding?
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Hoe Lank Moet Boek Gehou Word?
Watter Aantekeninge moet in 'n Basiese Boekhoustelsel Gemaak Word?
Wat is Boekhouding?
Tabelle en kodes van rekeninge, rekening-instruksiehandleidings en stelsel- en programdokumentasie, wat die boekhoudingstelsel beskryf wat deur die onderneming of verkoper gebruik word.
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Aantekening moet gehou word van alle goedere en dienste wat aan of deur die onderneming verskaf is. Daar moet genoeg besonderhede wees om die Ontvanger van Inkomste in staat te stel om maklik die goedere of dienste en die verskaffers of hulle agente uit te ken.
Watter tipe dokumentasie kan gehou word?
Dokumentêre bewyse wat aanvaarbaar is vir die Ontvanger van Inkomste wat die verkoper se reg bevestig om die nul-koers toe te pas op die verskaffing van goedere of dienste.
Alle aantekeninge wat verband hou met goedere wat ingevoer word.
Hoe Lank Moet Bewyse Gehou Word?
Aantekeninge in boekvorm moet 'n minimum van vyf jaar vanaf die datum van die laaste inskrywing in die boek gehou word.
Bewyse wat nie in boekvorm gehou word nie, soos dokumente en kwitansies, moet 'n minimum van vyf jaar gehou word van die datum van die afhandeling van die transaksie, daad of operasie waarmee dit verband hou.
Dit is 'n oortreding van die Wet op BTW om nie boek of aantekeninge soos aangedui te hou nie. Dit kan 'n boete of moontlik 'n boete en tronkstraf tot gevolg hê.
Watter Dokumente word in 'n Basiese Boekhoustelsel gehou?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.92944.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.92946.2010-03-02.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Terug na> Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA.93054.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Kanker van die Testes?
Watter Groepe is in Gevaar?
Dit is 'n seldsame soort kanker in mans. Dit kan op enige ouderdom voorkom, maar word meer dikwels deur jong mans, 20 tot 40 jaar oud, ondervind. Net een testis word dikwels geraak. Die oorsaak van testikulêre kanker is onbekend. Dit raak mans wanneer hulle bekommerd is oor seksuele fertiliteit en die uitbou van 'n gesin.
Testikulêre kanker was tussen 1996 en 1997 verantwoordelik vir 0.75% tot 1.46% van alle kankers wat by die Kankerregister aangemeld is.
Mans met 'n geskiedenis van testikels wat nie gesak het nie (reggestel of onreggestel). Die gevaar verhoog tot 11 keer. Alle babaseuntjies moet met geboorte ondersoek word vir testikels wat nie gesak het nie.
Mans met 'n familiegeskiedenis van testikulêre kanker.
Mans met 'n infertiliteitsprobleem.
Die indiwidu ontdek self die meeste abnormaliteite in die testis. Die beste manier om afwykings op te spoor is deur testikulêre self-ondersoek.
TSO word die beste uitgevoer nadat met warm water gewas is, of na 'n warm bad of stort. Hitte laat die skrotum ontspan, wat dit makliker maak om enige abnormaliteite op te spoor.
Ondersoek elke testikel met beide hande. Plaas die wysvinger en middelvinger onder die testikel met die duim bo-op. Rol die testikel liggies tussen die duim en vingers, Moenie skrik as een testikel bietjie groter as die ander voel nie - dit is normaal. Kankeragtige knoppe kom gewoonlik aan die kante van die testikel voor, maar kan ook in die middel van die voorkant van die testis voorkom.
Stel vas waar die sagte buisagtige struktuur agter die testikels is. Dit word die epididimis genoem en versamel en dra sperm. Leer dié struktuur ken. Moet dit nie met 'n verdagte knop verwar nie.
n vergrote testikel n swaar gevoel in die testikel of die lies n verandering aan hoe die testikel voel vergrote borste en tepels vloeistof wat skielik in die skrotum versamel pyn in die testikel.
As jy ernstige testikulêre pyn ondervind - kry noodhulp.
As enige knoppe, vergroting, geswel of verandering in die tekstuur in die skrotum gevoel kan word - spreek 'n dokter.
As daar 'n swaar gevoel of pyn is - spreek 'n dokter.
As daar 'n vergroting van die borste of tepels en/of 'n skielike gevoel van swelling in die skrotum is - spreek 'n dokter.
As geen afwykings ondervind word nie - sit TSO voort tot die ouderdom van 40/45.
Kanker van die testikel is hoogs-geneesbaar, veral as dit vroeg opgespoor en behandel word.
Die verwydering van een testikel beperk nie vrugbaarheid of seksuele funksie nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.93212.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n nuwe opleidingsprogram bekendgestel wat leerlingskappe genoem word. Werkgewers speel 'n deurslaggewende rol in die instelling van leerlingskappe. Dié brosjure verduidelik die voordele en koste van leerlingskappe vir werkgewers.
Wat is 'n Leerlingskap?
Wat is die Hoof-voordele van 'n Leerlingskap?
Wat is die Koste en Watter Vergoeding word Aangebied?
Hoe Kan Ek 'n Leerlingskap Instel?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.93241.2010-03-24.af.txt</fn>
Die kursus is 'n algemene bewustheidskursus wat ontwerp is om deelnemers die kennis te gee om kwessies rondom MIV/Vigs/SOS/TB te verstaan en mense wat daarmee leef en wat daardeur geraak word reg en sensitief te hanteer.
Skakel Carroll Jacobs by 021 763 5330 vir meer inligting.
Die Kursusprogram bevat besonderhede van kursusse wat in 2005 aangebied word.
Die diens is gratis vir alle staatsamptenare en mense wat betrokke is by nie-regerings- en gemeenskapsorganisasies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.93366.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het drie Gemeenskapshowe geopen in Kaapstad, Mitchells Plain en Fezeka (Guguletu/Manenberg) om kleiner misdade in die gebiede te hanteer.
bedryf van prostitusie op straat.
Ander kleiner oortredings of oortredings kragtens ander verordenings kan ook na Gemeenskapshowe verwys word.
As iemand in hegtenis geneem word in die middag of aand van 'n weeksdag sal sy of hy die nag in die sel van 'n polisiekantoor deurbring. Die volgende oggend sal sy of hy gestuur word na die selle by die Gemeenskapshof, waar sy of hy getakseer en verwerk sal word, indien moontlik op dieselfde dag; die doel is dat diegene wat gearresteer is net een nag in 'n sel moet deurbring. Die sake word nie uitgestel nie.
Die meeste sake word binne 36 uur van iemand se inhegtenisneming deur die Gemeenskapshowe hanteer. As iemand egter op 'n Vrydag of oor 'n naweek gearresteer word sal sy of hy tot Maandagoggend moet wag om oorgeplaas te word na die Gemeenskapshof.
Maatskaplike werkers, verteenwoordigers van nie-regeringsorganisasies soos NIMRO, en prokureurs van die Regshulpraad en universiteite se regsklinieke is permanent op bystand by die Gemeenskapshowe.
Gemeenskapshowe is deel van die strategie om groter misdade te voorkom deur kleiner misdade doeltreffend te hanteer. Hulle sal ook help om die werklas te verlig van die Landdroshowe.
Gemeenskapshowe is gemik op die rehabilitasie van oortreders; die meeste vonnisse wat opgelê word deur die Gemeenskapshowe behels 'n boete, gemeenskapdiens, of 'n opgeskorte vonnis, afhangende van die persoon wat in hegtenis geneem is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.93389.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
jou beweeglikheid tydelik maar erg beperk word.
Sekere plaaslike owerhede vereis dat die dokter 'n deel van die vorm moet invul, wat beteken dat die vorm vooraf afgehaal moet word. Tree asseblief in verbinding met jou plaaslike verkeersdepartement om vas te stel of jy 'n doktersbrief of 'n vorm nodig het.
As jy 'n parkeerskyfie vir gestremdes ontvang het, moet jy dit duidelik in jou voorruit vertoon.
Let asseblief daarop dat die parkeerskyfie vir gestremdes wat deur 'n plaaslike owerheid uitgereik is, nie noodwendig deur enige ander plaaslike owerheid erken sal word nie.
Die bedrag wat geëis word vir parkeerskyfies vir gestremdes verskil van munisipaliteit tot munisipaliteit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9375.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9389_2.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.94092.2010-03-24.af.txt</fn>
Deel 2: Programprestasie File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.94688.2010-03-24.af.txt</fn>
Bambanani Teen Misdaad wil dié 2004/2005 feesseisoen vir almal veiliger maak deur die polisie se sigbaarheid en toeganklikheid te verhoog op besige plekke, soos strande, treine en winkelsentrums.
In die 2004/2005 feesseisoen sal die polisie en ander wetstoepassingsagentskappe, saam met gemeenskapsvrywilligers en buurtwaglede deelneem aan die Veiliger Seisoenveldtog om seker te maak dat inwoners en besoekers 'n vreedsame en veiliger Kersfees en Nuwejaar geniet.
Verlede jaar se veiliger seisoenveldtog het die veiligste vakansieseisoen opgelewer wat die Wes-Kaap in 'n dekade beleef het.
paaie - deur toe te slaan op dronkbestuur en padblokkades en spesiale howe op die N1 en N2 te hou.
winkelsentrums, jeug- en gemeenskapsaktiwiteite - deur verhoogde sekerheid.
Bambanani ('n Xhosa-woord wat saamstaan/verenig beteken) is ontwerp om alle mense en vennote teen misdaad te verenig. Bambanani bou verhoudings tussen die polisie en die gemeenskappe op en spoor mense aan om hulle rol in misdaadvoorkoming te vervul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.95065.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste mense het een of ander vorm van krediet of lening. Krediet is handig want dit laat jou toe om iets te koop wanneer jy dit nodig het. Daar is talle regulasies en beskermingsmaatreëls wat sorg dat krediteure en leners jou nie uitbuit nie. Die beste beskerming is egter om seker te maak dat jy weet wat jou regte en verpligtinge is.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9545.2010-03-24.af.txt</fn>
n Buurtwag is 'n groep inwoners van 'n woonbuurt wat ooreenkom om 'n buurtwag te vorm nadat hulle die gedagte met mense wat in hul omgewing woon, bespreek het. Die oogmerk van 'n buurtwag is om 'n goeie verhouding onder inwoners te bevorder en om te dien as 'n 'waghond' vir daardie gemeenskap, soms deur patrollering, en soms bloot deur bedag te wees op kriminele aktiwiteit, en die polisie in kennis te stel wanneer dit voorkom.
Die polisie sal probeer om polisiereserviste toe te wys om toesig te hou oor patrollies wanneer buurtwagte ook al patrolleer. Party buurtwaglede kan polisiereserviste word. Elke buurtwag het 'n gebied met duidelike grense binne 'n polisiegebied. Indien polisiegebiede baie groot is, kan daar meer as een buurtwag in 'n gebied wees wat deur een polisiestasie gedek word.
Julle buurtwag behoort geregistreer te word by die plaaslike polisie en Gemeenskapspolisieforum (GPF) in julle polisiegebied. Om te registreer, moet julle 'n grondwet en gedragskode aanvaar in lyn met die Provinsiale Grondwet en Gedragskode vir Buurtwagstrukture. Vroeg in 2003 was daar 277 geregistreerde buurtwagte in die Wes-Kaap.
Wanneer julle buurtwag geregistreer is, kan julle aansoek doen om finansiële en organisatoriese ondersteuning, asook toerusting en opleiding, by die Wes-Kaap se Departement van Gemeenskapsveiligheid. Meer as 150 buurtwagte in die Wes-Kaap het reeds toerusting en opleiding van die Departement ontvang.
konflikhantering kriminele prosedure huishoudelike geweld menseregte brandbestryding noodhulp radioprosedure selfverdediging.
Om jou buurtwag te kontak, gaan hierdie lys deur. Die kontakpersoon vir elke geregistreerde buurtwag word gelys. Onthou, daar kan meer as een buurtwag in jou polisiegebied wees. Anders kan jy jou naaste polisiestasie of Gemeenskapspolisieforum kontak.
Om julle buurtwag te registreer, moet julle by die plaaslike polisie en plaaslike GPF, en ook by die Departement van Gemeenskapsveiligheid registreer. Julle behoort heel laaste by die Departement te registreer, omdat dit een van hul vereistes is dat julle moet kan toon dat julle eers plaaslik geregistreer het.
name en kontakbesonderhede van julle komiteelede die getal lede n afskrif van julle grondwet n afskrif van julle gedragskode finansiële state, indien die buurtwag 'n bankrekening het en finansiële transaksies plaasgevind het die presiese gebied van werksaamheid, bv. straatname.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid sal vereis dat julle 'n vorm moet indien. Op die vorm moet julle sê dat julle by julle plaaslike polisiestasie en GPF geregistreer het en dat julle 'n grondwet en gedragskode het wat in lyn is met die Provinsiale Grondwet en Gedragskode vir Buurtwagstrukture.
Julle kan ook by hom aansoek doen om toerusting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.95621.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Premier en mev.
Ouers, ontvangers van die toekennings en gasteEk erken ook die aanwesigheid van die voormalige nasionale Minister van Onderwys, professor Kader Asmal, en my provinsiale voorganger, advokaat André Gaum.
Ek bedank graag die groot getal leerders en ouers wat op kort kennisgewing hierdie heuglike geleentheid bywoon. Ek is seker daarvan dat die ouers van die leerders wat gister deur die Departement geskakel is, baie in hulle skik moes gewees het toe hulle hoor dat hulle na die Premierswoning uitgenooi is.
Baie geluk aan al ons matrikulante wat geslaag het. Julle het ons almal trots gemaak - jul ouers en die gemeenskappe wat julle verteenwoordig.
Aan dié wat nie sukses behaal het nie, wil ons sê dat dit nie die einde van die wêreld is nie. Ek wil julle aanmoedig om voor 18 Januarie 2005 in te skryf vir die aanvullende eksamen. Gebruik elke dag wat jy het om jou vaardighede te verbeter.
Meld jou aan, werk deeltyds, lees, leer ander, leer en ontdek elke uur wat jy wakker is. 'n Nuwe dag breek vir ons aan, oor jou en oor Afrika. Môre sal beter wees as gister.
Vandag het ons in hierdie pragtige tuin van Leeuwenhof, waar slawe hard gewerk het vir hul meesters, die lig wat vir ons hoop gee. Ons sal nooit ons geskiedenis in die Wes-Kaap vergeet nie. Waar kom ons vandaan Waar gaan ons heen Ons beweeg voorwaarts. Ons sal nooit terugdraai nie?
Meneer die Premier, ek is trots daarop om bekend te maak dat ons vir die vierde agtereenvolgende keer 'n slaagsyfer van meer as 80% behaal het. Vanjaar is die Wes-Kaap se slaagsyfer 85%. My Ministerie is egter deeglik bewus daarvan dat die toppresteerders kom uit histories bevoordeelde gemeenskappe. Die Wes-Kaap is trots op hierdie leerders.
Voorts besef ons dat die slaagsyfer nie die hoë persentasie leerders weerspieël wat uitsak hoofsaaklik as gevolg van sosio-ekonomiese faktore voordat hulle matriek bereik nie. Elke jaar begin 80 000 leerders in ons provinsie in graad 1, maar net 40 000 haal matriek. Dit is ons grootste uitdaging.
In die toekoms gaan ons die skole vereer wat ons kinders in die skool hou, weg van tik, weg van bendes en 'n pad van wanhoop. Dié onderwysers gee ons kinders hoop. Hulle is die lig wat brand en nooit doodgaan nie. Hulle is die ware helde wat die Wes-Kaap gaan verander.
Ten einde die geweldige uitdagings waarvoor ons in die onderwys te staan kom, die hoof te bied, sal die Departement op die uitkyk wees na vennootskappe met arbeid, die sakesektor, plaaslike regering, NRO's en ander maatskaplike vennote. Ons besef dat skole nie in 'n lugleegte kan funksioneer nie en dat hulle beter, volgehoue ondersteuning nodig het.
Die nuwe Wes-Kaapse Onderwysstigting wat volgende jaar bekendgestel word, sal hierdie vennootskap saamsmee tot 'n ware instrument tot transformasie, billikheid en gehalte.
n Mens sou kon beweer dat die Wes-Kaapse Regering vir langer as ander provinsies gekwel is deur die spookbeeld van apartheid, wat meegebring het dat my Ministerie 'n diepgewortelde status quo moes uitdaag.
Die onderwysprofessie is gestabiliseer deur bykomende fondse van die Provinsiale Tesourie te bekom om 1 800 onderwysposte te red en aanstaande jaar 365 meer onderwysers aan te stel. Ek bedank graag die Premier, LUR Brown en my Minister, Minister Naledi Pandor, vir hul ondersteuning in hierdie moeilike tyd.
Die grondslag is gelê om die Wiskunde HG-slaagsyfer op te skuif van 4 000 vanjaar na 8 000 in 2009.
In opdrag van uself, Meneer die Premier, is 'n provinsiale mensehulpbronstrategie ontwikkel met die fokus op die jeug. Die strategie word tans geoperasionaliseer en gekoppel aan ons susterdepartement se rigtinggewende strategieë in 'n poging om vaartbelyn te werk te gaan.
Elke skool in ons provinsie is geëlektrifiseer. Daardeur is ons 100-daedoelwitte bereik.
n Grondoudit van onbenutte onderwyseiendom is geïnisieer met die oog op moontlike vervreemding ten einde die byeenbring van bykomende fondse vir die bou van die 65 skole wat ons nodig het, te versnel.
n Beleidsriglyn is ontwikkel ten opsigte van die optimale benutting van klaskamerruimte. Die beleid sal gefinaliseer word na uitgebreide raadpleging in 2005.
Daar sal seker gemaak word dat alle skole op 19 Januarie 2005, die dag waarop die skole heropen, daadwerklik met onderrig begin, en ons sal die gehalte van onderrig in blootgestelde skole deeglik dophou.
Ons sal sommige van ons distriks- en hoofkantoorpersoneellede, met inbegrip van kringbestuurders, herontplooi sodat hulle optimaal aangewend en verantwoordingspligtig gehou word.
Die uitslae van graad 8 tot 11 word hersien om deurgang te verseker en seker te maak dat die vakgebiede wiskunde, wetenskap en rekeningkunde geprioritiseer word.
Ons mensehulpbronstrategie word belyn sodat dit al die onderwysbane ondersteun en leerders help ontwikkel met kennis, vaardighede, waardes en gesindhede wat kan bydra tot die provinsie se ekonomie, armoede kan help bekamp en werk kan skep.
Daar word seker gemaak dat elke hoërskool teen die einde van volgende jaar 'n rekenaarlaboratorium sal hê, en elkeen van ons skole word in vennootskap met Multi-Choice toegerus met 'n satellietskottel, 'n televisiestel en 'n videokassetopnemer.
Vennootskappe word gesmee met die sakesektor, ander regeringsdepartemente, maatskaplike vennote en gemeenskappe. Ek het byvoorbeeld ons 30 munisipaliteite versoek om in die nuwe jaar hul plaaslike topleerders te vereer. Ek het elke burgemeester gevra om die toekenning van 'n beurs of kontantprys vir die beste algehele matrikulant in die betrokke munisipale gebied te oorweeg, asook vir die beste hoërgraadleerders van histories benadeelde skole in hul dorpe vir die vakke wiskunde, wetenskap en rekeningkunde. Ek bedank graag daardie burgemeesters wat reeds op my versoek gereageer het.
Daar is baie waaroor ons kan feesvier. 'n Betekenisvolle getal van ons skole het van 2003 na 2004 'n toename ervaar in die getal leerders wat die Senior Sertifikaat behaal het. In sommige skole het die getalle gestyg met meer as 30 leerders.
Vanjaar het nog meer leerders, te wete 38 896, hulle vir die Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf - 'n verbetering op die afgelope twee jaar.
Die verdere goeie nuus is dat, alhoewel ons slaagsyfer van 85% vir 2004 'n afname van 2,1% weerspieël vergeleke met 2003, is alle aanduidings daar dat die gehalte van ons onderwys voortdurend verbeter.
Die getal kandidate wat endossement verkry het, het toegeneem van 10 323 verlede jaar tot 10 524 vanjaar - 'n toename van 201 leerders.
Die getal kandidate wat met onderskeiding geslaag het, 'n totaal van meer as 80%, het toegeneem van 2 170 tot 2 202 - 'n toename van 23 leerders.
Premier, daar is ook goeie nuus wat betref die vakrigtings wiskunde en wetenskap. In 2003 het 3 938 kandidate wiskunde op hoër graad geslaag. Vanjaar het ons dit verhoog na 4 268, wat 'n toename is van 330 leerders.
In 2003 het 3 892 leerders fisiese wetenskappe op hoër graad geslaag. Vanjaar was daar 'n toename van 45 leerders en staan die syfer op 3 937.
Ek is besonder verheug daaroor dat 70% van ons 386 hoër skole 'n onderskeidingslaagsyfer van meer as 80% aangeteken het, en dat 157 van hierdie skole 'n slaagsyfer van 96% en meer toon.
Dit bevestig net dat die standaard van ons onderwys hoog is en weerlê die siening dat slegs 'n hulpbronryke skool in staat is tot gehalteonderwys.
Die skole wat bygedra het tot die toenames in getalle op die gehalteaanwysers, kom uit die volle spektrum skooltipes - voormalige model C-skole, voormalige skole van die Huis van Verteenwoordigers en voormalige DOO-skole.
In dié opsig het die getal endossemente van voormalige DOO-skole gestyg van 270 in 2003 tot 390 in 2004 en die getal hoërgraad-wiskunde-kandidate van 78 tot 136.
Mooi so, leerders! Hierdie getalle is klein en daar is aansienlik ruimte vir verbetering, maar is nietemin 'n aanduiding van die gestadige dog betekenisvolle groei waarna ons oor die volgende vyf jaar streef.
n Toenemende getal voormalige model C-skole het ook deur middel van toelatings hul deure geopen vir groot getalle kleurling- en swart leerders en het steeds uitstekende uitslae behaal. Hier wil ek graag Sans Souci Hoër Meisieskool noem, wat 'n endossementkoers van oor die 75% oor drie jaar gehandhaaf het.
Hierdie skool, wat later vereer sal word, het 46 kleurling-, 5 blanke, 18 swart en 12 Indiërmatrikulante. Sans Souci beteken vir my "sonder gelyke". Die geleentheid wat julle gebied het aan swart vroulike leerders is inderdaad navolgenswaardig. In dié verband wil ek ook die pogings noem van die Hoërskole Settlers en Pinelands.
Daarom vier ons vandag nie net die prestasies van die kandidate en skole nie, maar bring ons ook hulde aan die skoolhoofde, die onderwysers en al ons gemeenskappe vir hul bydrae tot die ontwikkeling van die Wes-Kaap as 'n lerende Tuiste vir Al Ons Kinders.
Premier, dit is 'n tasbare weergawe van die verbintenis van die WKOD en ons gemeenskappe op u oproep aan hierdie provinsie om 'n Tuiste vir Almal te wees.
Vanjaar het die WKOD verkies om verbeterde of bestendige prestasie te beloon terwyl Graad 12-inskrywingsvlakke gehandhaaf of verhoog word.
Aangesien dit ons oogmerk is om seker te maak dat leerders aanhou tot by Graad 12, sal leerdergetalle in Graad 8 tot 11 oor die vorige vier jaar nagespoor word. Alle skole, met inbegrip van onafhanklike skole, wat kandidate vir die WKOD se Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf het, het in aanmerking gekom vir toekennings.
Ons weet dat ons skole in baie verskillende maatskaplike werklikhede bestaan, en derhalwe het die Departement verskillende kategorieë ingestel wat hierdie verskille in ag neem en van toepassing maak op die driejaartermyn 2002 tot 2004. Mnr. Brian Schreuder van my departement sal dit alles aan u verduidelik.
Daarbenewens sal die SG 'n nuwe skool in Kraaifontein vereer wat werklik in die bestek van twee kort jare groot vordering gemaak het op die pad na gehalte. Ons studente in Khayelitsha het groot vordering getoon. Gehalte is nie langer die alleenbesit van enkele skole nie.
Ek moet ook meld dat die Presidensiële nodale area van Mitchells-plein en Khayelitsha by die Rocklands-burgersentrum in Mitchells-plein as gasheer optree by 'n geleentheid ter verering van hul toppresteerders. Soos reeds genoem het ek ons burgemeesters in die verskillende munisipaliteite gevra om in die nuwe jaar ook so te maak.
Ons vier fees om te beloon, maar ook om ons leerders aan te moedig om hul opvoeding voort te sit aan VOO-kolleges, -technikons of -universiteite.
Ek het daarom vooraanstaande korporatiewe burgers genader om behulpsaam te wees met regeringspogings tot die totstandbrenging van 'n lerende tuiste vir al ons kinders deur belowende matrikulante wat die terreine van die wetenskap, wiskunde en tegnologie wil betree, finansieel te ondersteun. SAICSA, ETV, Checkers Shoprite, MasterMaths en MECER-rekenaars is van dié wat op ons oproep gereageer het. Daarvoor bedank ons hulle.
Saam kan ons nie misluk nie. Swartmense, bruinmense, witmense en Indiërs, mans en vroue, Christene, Hindoes, Moslems en Jode - ons sal van hierdie provinsie 'n tuiste vir almal maak. Stedelike en plattelandse gebiede, diegene met leerhindernisse - ons gaan dit regkry.
Ten slotte, Meneer die Premier en geëerde gaste, die gladde verloop van die administrasie van die eksamens en die uitstekende uitslae is 'n weerspieëling van die toewyding, verbintenis en professionalisme van die amptenare van ons departement onder die leiding van Superintendent-generaal Ron Swartz, Adjunkdirekteur-generaal Brain Schreuder, Hoofdirekteur Penny Vinjevold, Direkteur van Kurrikulumontwikkeling Jenny Rault-Smith, Direkteur van Eksamens André Clausen, en talle ander direkteure en personeellede van ons Onderwysbestuurs- en Ontwikkelingsentrums. Ek bedank hulle vir al hul pogings en harde werk.
Die belangrikste mense wat ek wil bedank, is egter die 28 500 onderwysers en 8 000 staatsamptenare op wie ons staatmaak om onderwys aan ons leerders moontlik te maak.
Ons het goed gevaar. Ons het gehalte verbeter. Ons histories benadeelde skole doen hul deel. Al ons skole is vir ons prioriteit, veral dié waar armoede hoogty vier en waar mensepotensiaal dikwels onderdruk word. Maar daar is werk wat gedoen moet word.
Ons moet die dag gou laat breek. Laat ons die sterre van die hemel af neem. Duisternis, jou dae is nou getel, want ons hou saam die lig in ons hande.
Ek dank u.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9577.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel. 'n Beskermingsbevel bevat voorwaardes wat dit wat die mishandelaar mag en nie mag doen nie, uiteensit. Indien die mishandelaar nie hierdie voorwaardes nakom nie, kan hy gearresteer word. Indien die mishandeling 'n kriminele oortreding behels, kan die mishandelaar daarvan aangekla word.
Die woorde 'huishoudelike verhouding' dek talle verhoudings.
dieselfde huis of woonplek deel of onlangs gedeel het.
Deur om 'n beskermingsbevel aansoek te doen, dien jy nie 'n kriminele klagte in nie en jy hoef nie 'n kriminele klagte in te dien om 'n beskermingsbevel te kry nie. Indien jy egter die slagoffer is van 'n vorm van huishoudelike mishandeling wat ook 'n misdaad is, kan jy, indien verkies, aansoek doen om 'n beskermingsbevel, of 'n kriminele klagte indien, of albei doen. Dade van mishandeling wat ook misdade is, sluit in gewone aanranding, aanranding met die doel om ernstige liggaamlike besering te veroorsaak, onsedelike aanranding, verkragting, bloedskande, poging tot moord, kwaadwillige beskadiging van eiendom, die rig van 'n vuurwapen, en dieremishandeling.
Wanneer jy in besit is van die beskermingsbevel en jou mishandelaar oortree die bepalings van dié beskermingsbevel, is dit 'n misdaad en kan hy vervolg word vir die misdaad of vir minagting van die hof (selfs al is die oortreding van die bepalings nie normaalweg 'n misdaad nie, byvoorbeeld beheersugtige gedrag). Indien die oortreding van die bepalings op sigself 'n misdaad is, byvoorbeeld aanranding, kan hy vervolg word vir minagting van die hof sowel as aanranding.
Om in besit van 'n beskermingsbevel te wees, beteken jy het die mag om jou mishandelaar te laat arresteer sodra hy 'n daad van mishandeling pleeg. Al wat jy hoef te doen, is om te rapporteer dat hy die bepalings oortree het en dan moet die polisie onmiddellik optree.
Voordat jy 'n beskermingsbevel kry, kan jy taamlik gou 'n tussentydse beskermingsbevel kry deur sekere vorms in te vul, en dié tussentydse bevel sal 'n datum spesifiseer wanneer die finale bevel oorweeg sal word (die keerdag). As 'n finale bevel eers uitgereik is, is dit blywend en kan dit slegs verander word deur by die hof aansoek te doen.
dat jou adres mag nêrens op die beskermingsbevel verskyn nie.
Die eerste stap om 'n beskermingsbevel te kry, is om 'n vorm bekend as Vorm 2: Aansoek om 'n Beskermingsbevel in te vul.
Waarheen moet ek gaan?
Moet ek self aansoek doen Kan ek namens iemand anders aansoek doen?
Watter inligting het ek nodig?
Wat sal gebeur nadat ek die aansoekvorm ingevul het?
Wanneer sal die tussentydse beskermingsbevel toegestaan word?
Wat gebeur nadat die tussentydse bevel toegestaan is?
Wat gebeur indien die tussentydse bevel nie toegestaan word nie?
Wat gebeur op die keerdag?
Onder watter omstandighede sal 'n finale beskermingsbevel toegestaan word?
Onder watter omstandighede sal die beskermingsbevel afgewys word (nie toegestaan word nie)?
Onder watter omstandighede sal die saak eerder vir verhoor verwys word?
Wat gebeur nadat 'n finale beskermingsbevel toegestaan is?
Vorm 2 is by polisiestasies en howe beskikbaar asook by hierdie webadres, maar die polisie kan jou dalk na die howe stuur vir hulp om die vorm in te vul. Die polisie behoort ook vir jou Vorm 1 te gee, 'n dokument wat jou regte verduidelik. Indien jy beseer is of 'n ander plek moet vind om te bly as gevolg van die mishandeling, moet die polisie jou help om mediese behandeling te kry en jou help om 'n veilige plek te vind om te skuil.
Enige hof wat die gebied dek waarin jy woon of werk, of waarin jou mishandelaar woon of werk, of wat die gebied dek waarin enige voorvalle van mishandeling plaasgevind het, kan 'n beskermingsbevel aan jou uitreik. Normaalweg behoort jy gedurende normale hofure (weeksdae, 08:00-16:00) na die hof te gaan. Na ure sal aansoeke normaalweg slegs aanvaar word indien jy kan wys dat jy uitermate sal swaarkry indien die saak nie onmiddellike aandag geniet nie.
Party howe het 'n vertrek wat opsygesit is om gevalle van huishoudelike geweld te oorweeg. Vrywilligers is soms beskikbaar om jou te help om Vorm 2 in te vul, en die griffier sal jou dalk ook kan help. Die griffier sal ook vir jou Vorm 3 gee, wat verduidelik hoe die beskermingsbevel werk en jou waarsku teen leuens wanneer jy Vorm 2 invul, want dit is 'n kriminele oortreding.
Iemand anders kan namens jou aansoek doen. Al wat hulle nodig het, is jou geskrewe toestemming om dit te doen. Indien jy 'n kind is (onder 18 jaar), verstandelik gestrem, bewusteloos, of om enige ander rede nie in staat is om toestemming te gee nie, kan iemand anders sonder jou toestemming namens jou aansoek doen. Indien jy 'n kind is, kan jy sonder jou ouers, voog of enigiemand anders se bystand om 'n beskermingsbevel aansoek doen. Indien jy namens 'n kind aansoek doen, kan jy dit sonder die kind se ouers, voog of enigiemand anders se bystand of toestemming doen.
Vorm 2 bestaan uit 'n aantal afdelings.
Dit is inligting oor die aansoeker, ook die klaer of klaagster genoem. Jy is die aansoeker, tensy jy namens iemand anders aansoek doen, in welke geval dit inligting is oor die persoon namens wie jy aansoek doen - die persoon wat die slagoffer van mishandeling is. Jy sal die aansoeker se identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers, werk en verwantskap van die slagoffer (byvoorbeeld vrou, vriend of woonstelmaat) met die mishandelaar (die verweerder) moet verskaf.
Indien jy vir jouself aansoek doen, hoef jy nie hierdie deel in te vul nie. Indien jy egter namens iemand anders aansoek doen, moet jy hierdie inligting oor jou verskaf. Dit sluit in jou identiteitsnommer, huis- en werkadres, werk en verwantskap met daardie persoon (byvoorbeeld vriend, berader of polisie), rede vir die aansoek, en of jy die persoon namens wie jy aansoek doen se toestemming het.
Inligting oor die mishandelaar (die verweerder) sluit in sy identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers en werk. Die adresse is baie belangrik. Indien jy nie die adresse ken nie, behoort jy enige inligting te verskaf oor waar hy aangetref kan word, soos klubs of vriende wat hy dalk dikwels besoek. Dit is sodat die balju of polisie hom kan opspoor.
Besonderhede oor enigiemand anders wat ook geraak word deur die huishoudelike geweld, hoe hulle geraak word en of enigeen van hulle gestremd is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9577.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel. 'n Beskermingsbevel bevat voorwaardes wat dit wat die mishandelaar mag en nie mag doen nie, uiteensit. Indien die mishandelaar nie hierdie voorwaardes nakom nie, kan hy gearresteer word. Indien die mishandeling 'n kriminele oortreding behels, kan die mishandelaar daarvan aangekla word.
Die woorde 'huishoudelike verhouding' dek talle verhoudings.
die ouers van 'n kind is, of dieselfde huis of woonplek deel of onlangs gedeel het.
Deur om 'n beskermingsbevel aansoek te doen, dien jy nie 'n kriminele klagte in nie en jy hoef nie 'n kriminele klagte in te dien om 'n beskermingsbevel te kry nie. Indien jy egter die slagoffer is van 'n vorm van huishoudelike mishandeling wat ook 'n misdaad is, kan jy, indien verkies, aansoek doen om 'n beskermingsbevel, of 'n kriminele klagte indien, of albei doen. Dade van mishandeling wat ook misdade is, sluit in gewone aanranding, aanranding met die doel om ernstige liggaamlike besering te veroorsaak, onsedelike aanranding, verkragting, bloedskande, poging tot moord, kwaadwillige beskadiging van eiendom, die rig van 'n vuurwapen, en dieremishandeling.
Wanneer jy in besit is van die beskermingsbevel en jou mishandelaar oortree die bepalings van dié beskermingsbevel, is dit 'n misdaad en kan hy vervolg word vir die misdaad of vir minagting van die hof (selfs al is die oortreding van die bepalings nie normaalweg 'n misdaad nie, byvoorbeeld beheersugtige gedrag). Indien die oortreding van die bepalings op sigself 'n misdaad is, byvoorbeeld aanranding, kan hy vervolg word vir minagting van die hof sowel as aanranding.
Om in besit van 'n beskermingsbevel te wees, beteken jy het die mag om jou mishandelaar te laat arresteer sodra hy 'n daad van mishandeling pleeg. Al wat jy hoef te doen, is om te rapporteer dat hy die bepalings oortree het en dan moet die polisie onmiddellik optree.
Voordat jy 'n beskermingsbevel kry, kan jy taamlik gou 'n tussentydse beskermingsbevel kry deur sekere vorms in te vul, en dié tussentydse bevel sal 'n datum spesifiseer wanneer die finale bevel oorweeg sal word (die keerdag). As 'n finale bevel eers uitgereik is, is dit blywend en kan dit slegs verander word deur by die hof aansoek te doen.
dat die polisie saam met jou moet gaan en jou moet help om jou persoonlike besittings te gaan haal, en dat jou adres mag nêrens op die beskermingsbevel verskyn nie.
Die eerste stap om 'n beskermingsbevel te kry, is om 'n vorm bekend as Vorm 2: Aansoek om 'n Beskermingsbevel in te vul.
Waarheen moet ek gaan?
Moet ek self aansoek doen Kan ek namens iemand anders aansoek doen?
Watter inligting het ek nodig?
Wat sal gebeur nadat ek die aansoekvorm ingevul het?
Wanneer sal die tussentydse beskermingsbevel toegestaan word?
Wat gebeur nadat die tussentydse bevel toegestaan is?
Wat gebeur indien die tussentydse bevel nie toegestaan word nie?
Wat gebeur op die keerdag?
Onder watter omstandighede sal 'n finale beskermingsbevel toegestaan word?
Onder watter omstandighede sal die beskermingsbevel afgewys word (nie toegestaan word nie)?
Onder watter omstandighede sal die saak eerder vir verhoor verwys word?
Wat gebeur nadat 'n finale beskermingsbevel toegestaan is?
Vorm 2 is by polisiestasies en howe beskikbaar asook by hierdie webadres, maar die polisie kan jou dalk na die howe stuur vir hulp om die vorm in te vul. Die polisie behoort ook vir jou Vorm 1 te gee, 'n dokument wat jou regte verduidelik. Indien jy beseer is of 'n ander plek moet vind om te bly as gevolg van die mishandeling, moet die polisie jou help om mediese behandeling te kry en jou help om 'n veilige plek te vind om te skuil.
Enige hof wat die gebied dek waarin jy woon of werk, of waarin jou mishandelaar woon of werk, of wat die gebied dek waarin enige voorvalle van mishandeling plaasgevind het, kan 'n beskermingsbevel aan jou uitreik. Normaalweg behoort jy gedurende normale hofure (weeksdae, 08:00-16:00) na die hof te gaan. Na ure sal aansoeke normaalweg slegs aanvaar word indien jy kan wys dat jy uitermate sal swaarkry indien die saak nie onmiddellike aandag geniet nie.
Party howe het 'n vertrek wat opsygesit is om gevalle van huishoudelike geweld te oorweeg. Vrywilligers is soms beskikbaar om jou te help om Vorm 2 in te vul, en die griffier sal jou dalk ook kan help. Die griffier sal ook vir jou Vorm 3 gee, wat verduidelik hoe die beskermingsbevel werk en jou waarsku teen leuens wanneer jy Vorm 2 invul, want dit is 'n kriminele oortreding.
Iemand anders kan namens jou aansoek doen. Al wat hulle nodig het, is jou geskrewe toestemming om dit te doen. Indien jy 'n kind is (onder 18 jaar), verstandelik gestrem, bewusteloos, of om enige ander rede nie in staat is om toestemming te gee nie, kan iemand anders sonder jou toestemming namens jou aansoek doen. Indien jy 'n kind is, kan jy sonder jou ouers, voog of enigiemand anders se bystand om 'n beskermingsbevel aansoek doen. Indien jy namens 'n kind aansoek doen, kan jy dit sonder die kind se ouers, voog of enigiemand anders se bystand of toestemming doen.
Vorm 2 bestaan uit 'n aantal afdelings.
Dit is inligting oor die aansoeker, ook die klaer of klaagster genoem. Jy is die aansoeker, tensy jy namens iemand anders aansoek doen, in welke geval dit inligting is oor die persoon namens wie jy aansoek doen - die persoon wat die slagoffer van mishandeling is. Jy sal die aansoeker se identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers, werk en verwantskap van die slagoffer (byvoorbeeld vrou, vriend of woonstelmaat) met die mishandelaar (die verweerder) moet verskaf.
Indien jy vir jouself aansoek doen, hoef jy nie hierdie deel in te vul nie. Indien jy egter namens iemand anders aansoek doen, moet jy hierdie inligting oor jou verskaf. Dit sluit in jou identiteitsnommer, huis- en werkadres, werk en verwantskap met daardie persoon (byvoorbeeld vriend, berader of polisie), rede vir die aansoek, en of jy die persoon namens wie jy aansoek doen se toestemming het.
Inligting oor die mishandelaar (die verweerder) sluit in sy identiteitsnommer, huis- en werkadres, telefoonnommers en werk. Die adresse is baie belangrik. Indien jy nie die adresse ken nie, behoort jy enige inligting te verskaf oor waar hy aangetref kan word, soos klubs of vriende wat hy dalk dikwels besoek. Dit is sodat die balju of polisie hom kan opspoor.
Besonderhede oor enigiemand anders wat ook geraak word deur die huishoudelike geweld, hoe hulle geraak word en of enigeen van hulle gestremd is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9582.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou het 'n groot aantal infopaks (inligtingsblaaie) saamgestel wat bondige inligting oor 'n baie wye reeks landboukundige onderwerpe verskaf.
Elkeen van die 94 infopaks is in Afrikaans, Engels en Xhosa beskikbaar, en is in maklik verstaanbare taal geskryf. Alhoewel hulle hoofsaaklik op beginnerboere afgestem is, mag ervare boere hulle ook nuttig vind. Illustrasies word deurgaans gebruik om die verstaanbaarheid van die inligting te verhoog.
Al die inligtingspakkies is vryelik op die Elsenburg webwerf beskikbaar.
Teen die pryse wat hier genoem word, sal u AL die skyfies van 'n bepaalde inligtingspakkie kan koop. Dit wil sê dat 'n inligtingspakkie met 8 skyfies vir u altesaam R100 sal kos, terwyl 'n inligtingspakkie met 20 skyfies vir u R170 sal kos. Die koste vir aflewering is nie by die prys ingesluit nie.
U sal ook 'n gratis drukstuk met die teks in Afrikaans, Engels en Xhosa ontvang.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.96042.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek het vanoggend met die Premier en byna die helfte van die Kabinet ontmoet om die Droogte in die Provinsie te bespreek.
Die Premier en die Regering is baie bekommerd oor die ekonomiese gevolg van die droogte, asook die maatskaplike impak op die mense van die gebiede wat direk deur die drooge geraak word.
Op hierdie stadium word droogtehulp ten bedrae van R9 miljoen aan boere, in die vorm van veevoer, verskaf.
Na beraming sal ons 'n verdere R25 miljoen benodig om die droogte oor die korttermyn aan te spreek.
Oor die kort en mediumtermyn sal munisipaliteite boere bystaan met die aanry van water vir menslike sowel as dierlike gebruik in diè gebiede waar daar nie meer water beskikbaar is nie.
n Taakspan bestaande uit die hoofde van die Departemente van Landbou, Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling, Maatskaplike Dienste, Plaaslike Regering en die Tesourie is saamgestel om so spoedig moontlik aanbevelings aan die Kabinet te doen oor die kort, medium en langtermyn oplossings oor die droogte situasie. Dr Piet van Rooyen, Departementshoof van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap sal as voorsitter optree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.96203.2010-03-24.af.txt</fn>
SA-regeringsgefinansierde geldelike bystand vir akademies verdienstelike en geldelik behoeftige studente.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9632.2010-03-02.af.txt</fn>
Stadsverbeteringsdistrikte (SVD's) is maatskappye sonder winsmotief wat eienaars van eiendomme (belastingbetalers) verteenwoordig in 'n geografiese gebied binne 'n munisipaliteit. 'n SVD gaan 'n ooreenkoms aan met die munisipaliteit dat meer geld ('n SVD-heffing) in die gebied gehef kan word van belastingbetalers in die gebied bo en behalwe die normale diensheffings. Die ekstra geld word gebruik om dienste in die gebied 'aan te vul' in die gebied wat gedek word deur die SVD. Die ekstra dienste sluit gewoonlik bykomende veiligheid en opruiming in. SVD's is in die verlede ook Handelsverbeteringsdistrikte genoem.
'n Voorbeeld van 'n bestaande Stadsverbeteringsdistrik is die Kaapstadse Stadsverbeteringsdistrik. Dié SVD dek die gebiede wat begrens word deur dié strate in die middestad van Kaapstad: Buitengracht, Buitensingel, Oranje, Greyspas, Koningin Victoria, Waal, Spin, Plein, Roeland, Canterbury, Darling, Kasteel, Strand, Adderley, Heerengracht, Ou Mariene, Civic, Hertzogboulevard, Oswald Pirow en Tafelbaaiboulevard. Die Kaapstad-vennootskap bestuur die Kaapstadse Sentrale SVD.
Die dienskontrak tussen die Kaapstadse Sentrale SVD en die Stad Kaapstad sê dat die Stad Kaapstad 30 vlakke van gewaarborgde diens moet verskaf in die Kaapstadse SVD-gebied bo en behalwe die normale dienste, in ruil vir die SVD-heffing.
Die SVD-heffing is 'n toegewyde heffing: die geld wat ingesamel word met die heffing moet na die SVD gaan. Dit beteken dat die heffing gebruik moet word vir dienste kragtens die sakeplan waaroor ooreengekom is deur die eiendomseienaars in die SVD en nie kan herversprei word vir gebruik buite die SVD nie. Heffings wat van eiendomseienaars geëis word, word soms betaal deur die eiendomseienaars, of soms deurgegee aan die huurders, net soos met diensgelde gedoen word.
Daar is nog Kaapstadse SVD's in verskeie stadiums van ontwikkeling. Daaronder is die Groenpunt SVD, die Oranjekloof SVD, die Higgovale SVD, die Seepunt SVD en die Kampsbaai SVD, wat almal onder die Stad Kaapstad val.
Die Stad Kaapstad het in 2003 'n ordonnansie vir SVD's opgestel, wat op die oomblik deurgevoer word. Dié ordonnansie omskryf die prosedure wat gevolg moet word vir die stig van 'n SVD in die Stad Kaapstad.
Enige eienaar van eiendom wat diensgeld betaal in die Stad Kaapstad-gebied kan aansoek doen by die Stad Kaapstad om goedkeuring vir 'n SVD. Die persoon wat aansoek doen moet al die koste betaal wat by die aansoekproses betrokke is. Die bestuursliggaam van die SVD wat uiteindelik gestig word kan van die koste aan die aansoeker terugbetaal as die aansoek suksesvol is.
In die proses moet 'n openbare vergadering adverteer word, die openbare vergadering moet gehou word om die SVD te bespreek, 'n geskrewe aansoek moet ingedien word, wat moet insluit 'n verbeteringsplan, die betaling van die geld aan die Raad, die adverteer van die aansoek en die oorweeg van besware teen die aansoek, die verkry van 'n besluit deur die Stadsraad en die inwin van die steun van die meerderheid van die belastingbetalers.
Die geskrewe aansoek moet die geskrewe goedkeuring hê van minstens 25% van die aantal eienaars van heffingpligtige eiendomme in die gebied, en dié eienaars moet 25% verteenwoordig van die diensgeld-gegronde waarde van die eiendomme in die gebied.
As die Raad die aansoek goedkeur, moet die SVD binne ses maande na die goedkeuring van die aansoek die geskrewe toestemming kry van eiendomseienaars in die gebied wat gesamentlik minstens 50% besit van al die eiendomme in getal en minstens 50% van die diensgeldbasis.
Eers nadat dié meerderheidsooreenkoms bereik is, kan die bestuursliggaam die Stadsverbeteringsdistriksplan instel. Die bestuursliggaam moet 'n maatskappy sonder winsmotief wees (gestig kragtens Artikel 21 van die Maatskappyewet), wat gestig moet word voor die instelling van die Stadsverbeteringsdistriksplan.
Die Nasionale Regering stel op die oomblik 'n nuwe wet op genaamd die Wetsontwerp op Plaaslike Regeringseiendomsbelasting. Die nuwe wet maak voorsiening vir 'spesiale diensgeldgebiede' (klousule 19), en gee riglyne oor hoe metropolitaanse munisipaliteite soos Kaapstad spesiale diensgeldgebiede moet hanteer. SVD's is spesiale diensgeldgebiede. Enige ordonnansie wat deurgevoer word sal moet voldoen aan die nuwe wet. Daar is op die oomblik net een metropolitaanse munisipaliteit in die Wes-Kaap, naamlik die Stad Kaapstad. Die Afbakeningsraad besluit watter gebiede metropolitaanse munisipaliteite is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9632.2010-03-24.af.txt</fn>
Stadsverbeteringsdistrikte (SVD's) is maatskappye sonder winsmotief wat eienaars van eiendomme (belastingbetalers) verteenwoordig in 'n geografiese gebied binne 'n munisipaliteit. 'n SVD gaan 'n ooreenkoms aan met die munisipaliteit dat meer geld ('n SVD-heffing) in die gebied gehef kan word van belastingbetalers in die gebied bo en behalwe die normale diensheffings. Die ekstra geld word gebruik om dienste in die gebied 'aan te vul' in die gebied wat gedek word deur die SVD. Die ekstra dienste sluit gewoonlik bykomende veiligheid en opruiming in. SVD's is in die verlede ook Handelsverbeteringsdistrikte genoem.
Die SVD-heffing is 'n toegewyde heffing: die geld wat ingesamel word met die heffing moet na die SVD gaan. Dit beteken dat die heffing gebruik moet word vir dienste kragtens die sakeplan waaroor ooreengekom is deur die eiendomseienaars in die SVD en nie kan herversprei word vir gebruik buite die SVD nie. Heffings wat van eiendomseienaars geëis word, word soms betaal deur die eiendomseienaars, of soms deurgegee aan die huurders, net soos met diensgelde gedoen word.
Die Stad Kaapstad het in 2003 'n ordonnansie vir SVD's opgestel, wat op die oomblik deurgevoer word. Dié ordonnansie omskryf die prosedure wat gevolg moet word vir die stig van 'n SVD in die Stad Kaapstad.
Enige eienaar van eiendom wat diensgeld betaal in die Stad Kaapstad-gebied kan aansoek doen by die Stad Kaapstad om goedkeuring vir 'n SVD. Die persoon wat aansoek doen moet al die koste betaal wat by die aansoekproses betrokke is. Die bestuursliggaam van die SVD wat uiteindelik gestig word kan van die koste aan die aansoeker terugbetaal as die aansoek suksesvol is.
In die proses moet 'n openbare vergadering adverteer word, die openbare vergadering moet gehou word om die SVD te bespreek, 'n geskrewe aansoek moet ingedien word, wat moet insluit 'n verbeteringsplan, die betaling van die geld aan die Raad, die adverteer van die aansoek en die oorweeg van besware teen die aansoek, die verkry van 'n besluit deur die Stadsraad en die inwin van die steun van die meerderheid van die belastingbetalers.
Die geskrewe aansoek moet die geskrewe goedkeuring hê van minstens 25% van die aantal eienaars van heffingpligtige eiendomme in die gebied, en dié eienaars moet 25% verteenwoordig van die diensgeld-gegronde waarde van die eiendomme in die gebied.
As die Raad die aansoek goedkeur, moet die SVD binne ses maande na die goedkeuring van die aansoek die geskrewe toestemming kry van eiendomseienaars in die gebied wat gesamentlik minstens 50% besit van al die eiendomme in getal en minstens 50% van die diensgeldbasis.
Eers nadat dié meerderheidsooreenkoms bereik is, kan die bestuursliggaam die Stadsverbeteringsdistriksplan instel. Die bestuursliggaam moet 'n maatskappy sonder winsmotief wees (gestig kragtens Artikel 21 van die Maatskappyewet), wat gestig moet word voor die instelling van die Stadsverbeteringsdistriksplan.
Die Nasionale Regering stel op die oomblik 'n nuwe wet op genaamd die Wetsontwerp op Plaaslike Regeringseiendomsbelasting. Die nuwe wet maak voorsiening vir 'spesiale diensgeldgebiede' (klousule 19), en gee riglyne oor hoe metropolitaanse munisipaliteite soos Kaapstad spesiale diensgeldgebiede moet hanteer. SVD's is spesiale diensgeldgebiede. Enige ordonnansie wat deurgevoer word sal moet voldoen aan die nuwe wet. Daar is op die oomblik net een metropolitaanse munisipaliteit in die Wes-Kaap, naamlik die Stad Kaapstad. Die Afbakeningsraad besluit watter gebiede metropolitaanse munisipaliteite is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9640.2010-03-02.af.txt</fn>
Vir Hoe Lank is 'n Lisensie Geldig?
Hoeveel Vuurwapens Kan Een Persoon Besit?
Wat Gebeur met my Huidige Lisensie?
Wat is my Verantwoordelikhede as ek 'n Vuurwapen Besit of Wil Besit?
Op 1 Julie 2004 het nuwe vuurwapen-beheermaatreëls in werking getree. Die wetgewing wat op die lisensiëring van vuurwapens van toepassing is, is die Wet op Vuurwapenbeheer. Dié wet vereis dat mense wat vir vuurwapenlisensies aansoek doen 'n bevoegdheidstoets moet ondergaan. Bestaande vuurwapeneienaars moet in die tydperk tussen 2004 en Desember 2006 hulle lisensies hernu.
Kragtens die Wet sal mense wat om vuurwapenlisensies aansoek doen, bevoegdheidstoetse moet ondergaan. Die SAPD sal bevoegdheidsertifikate uitreik aan suksesvolle kandidate, wat dan die reg sal hê om vuurwapens te besit.
aansoek doen om 'n lisensie.
Die bevoegdheidsertifikaat is 'n nuwe aspek van vuurwapenlisensiëring in Suid-Afrika.
weet hoe om 'n vuurwapen te hanteer (jy moet 'n basiese opleidingkursus by 'n geakkrediteerde instelling voltooi).
Die sertifikaat is vir vyf jaar geldig en moet van krag wees wanneer om die lisensie aansoek gedoen word.
Die polisie of 'n hof moet verklaar dat jy bevoeg is om 'n vuurwapen te hê. Die verklaring is vyf jaar lank geldig.
Om aansoek te doen om die bevoegdheidsertifikaat moet jy die aansoekvorm (SAPD 517) voltooi en by die Aangewese Vuurwapen-beampte (AVB) by jou naaste polisiekantoorindien. Die SAPD het volledige aanwysings opgestel oor hoe om die aansoekvorm vir 'n bevoegdheidsertifikaat in te vul.
As jy 'n geldige bevoegdheidsertifikaat het, kan jy om 'n vuurwapenlisensie aansoek doen.
'n aansoekvorm (Vorm SAP 271) by die polisiekantoor naaste aan jou huis voltooi en 'n voorgeskrewe tarief betaal deur 'n belastingseël op die aansoekvorm te plak. Die SAPD het volledige aanwysings oor die invul van die vorm saamgestel.
jou vingerafdrukke laat afneem.
Net baie klein of satelliet-polisiekantore het nie 'n AVB nie. Selfs as 'n kantoor nie 'n AVB het nie, sal daar iemand by die polisiekantoor wees wat jou sal help. Die AVB sal jou help om die vorm te voltooi en 'n onderhoud met jou voer. Sommige AVB's vereis dat aansoekers vooraf 'n afspraak maak.
Nadat jy die aansoek ingedien het, sal die AVB 'n bevestiging van ontvangs-sertifikaat uitreik en dan jou aansoek verwerk. Die proses behels 'n kluis-inspeksiebesoek, waar die AVB jou huis besoek en seker maak dat jou kluis of brandkamer aan die vereistes voldoen. Daar kan ook telefonies of persoonlik 'n onderhoud met jou maat of werkgewer gevoer word. Die AVB sal ook jou misdaadgeskiedenis of geskiedenis van huishoudelike geweld nagaan, en seker maak of jy reeds 'n vuurwapenlisensie het.
As al die besonderhede nagegaan is, sal die AVB die aansoek en ondersteunende dokumente na die Sentrale Vuurwapenregister (SVR) in Pretoria stuur, saam met 'n aanbeveling oor of 'n lisensie toegestaan moet word of nie. Die SVR neem dan 'n finale besluit. Die hele proses duur omtrent twee maande as daar geen probleme met die aansoek is nie. As 'n lisensie geweier word, kan jy appelleer.
Een vuurwapen vir selfverdediging.
Tot vier vuurwapens vir geleentheidsjagters of sportskuts (maar net een handwapen).
Daar is geen beperking op toegewyde jagters en sportskuts nie, maar jy moet bewys dat jy 'n lid is van 'n jag- of sportorganisasie en bykomende vuurwapens nodig het.
Daar is geen beperking op mense wat vuurwapens gebruik vir sakedoeleindes, byvoorbeeld sekuriteitsmaatskappye, vuurwapeninstrukteurs en wildjagters nie, maar streng voorwaardes geld.
As jy 'n vuurwapen besit wat kragtens die ou wetgewing gelisensieër is en die lisensie was op 30 Junie 2004 van krag, is die lisensie geldig totdat dit kragtens die nuwe Wet op Vuurwapenbeheer hernu word. Daar is 'n skedule waarvolgens jy die lisensie moet hernu. Die skedule hou met jou geboortedatum verband.
As jy voor 30 Junie 2004 'n aansoek om 'n lisensie ingedien het, sal die aansoek steeds verwerk word.
Jy moet basiese opleiding by 'n geakkrediteerde instrukteur ondergaan. Die SAPD reik bevoegdheidsertifikate aan alle geakkrediteerde instrukteurs uit.
Jy mag 'n vuurwapen net by 'n geregistreerde handelaar koop.
As jou vuurwapen verlore raak of gesteel word, of as jou dokumente beskadig word, moet jy dit by die polisie aanmeld.
Jy mag net 200 patrone vir elke vuurwapen wat jy besit, hê en jy mag net ammunisie besit wat vir 'n spesifieke vuurwapen geskik is. Dit geld nie vir toegewyde jagters of sportmense nie.
As jy nog inligting nodig het kan jy met die Aangewese Vuurwapenbeampte by jou naaste polisiekantoor in verbinding tree. Jy kan ook die vuurwapen-inbelsentrum tydens kantoorure by 012 353 6111 skakel of e-pos stuur aan firearms@saps.org.za.
Soek ook deur die SAPD-webblad vir alle wetgewing, opdragte en vorms wat met vuurwapenlisensies verband hou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9640.2010-03-24.af.txt</fn>
Vir Hoe Lank is 'n Lisensie Geldig?
Hoeveel Vuurwapens Kan Een Persoon Besit?
Wat Gebeur met my Huidige Lisensie?
Wat is my Verantwoordelikhede as ek 'n Vuurwapen Besit of Wil Besit?
Op 1 Julie 2004 het nuwe vuurwapen-beheermaatreëls in werking getree. Die wetgewing wat op die lisensiëring van vuurwapens van toepassing is, is die Wet op Vuurwapenbeheer. Dié wet vereis dat mense wat vir vuurwapenlisensies aansoek doen 'n bevoegdheidstoets moet ondergaan. Bestaande vuurwapeneienaars moet in die tydperk tussen 2004 en Desember 2006 hulle lisensies hernu.
Kragtens die Wet sal mense wat om vuurwapenlisensies aansoek doen, bevoegdheidstoetse moet ondergaan. Die SAPD sal bevoegdheidsertifikate uitreik aan suksesvolle kandidate, wat dan die reg sal hê om vuurwapens te besit.
n bevoegdheidsertifikaat kry aansoek doen om 'n lisensie.
Die bevoegdheidsertifikaat is 'n nuwe aspek van vuurwapenlisensiëring in Suid-Afrika.
jaar oud wees n agtergrondtoets slaag nie 'n misdaadgeskiedenis vir 'n verskeidenheid oortredings hê nie die wet ken weet hoe om 'n vuurwapen te hanteer (jy moet 'n basiese opleidingkursus by 'n geakkrediteerde instelling voltooi).
Die sertifikaat is vir vyf jaar geldig en moet van krag wees wanneer om die lisensie aansoek gedoen word.
Die polisie of 'n hof moet verklaar dat jy bevoeg is om 'n vuurwapen te hê. Die verklaring is vyf jaar lank geldig.
Om aansoek te doen om die bevoegdheidsertifikaat moet jy die aansoekvorm (SAPD 517) voltooi en by die Aangewese Vuurwapen-beampte (AVB) by jou naaste polisiekantoorindien. Die SAPD het volledige aanwysings opgestel oor hoe om die aansoekvorm vir 'n bevoegdheidsertifikaat in te vul.
As jy 'n geldige bevoegdheidsertifikaat het, kan jy om 'n vuurwapenlisensie aansoek doen.
n aansoekvorm (Vorm SAP 271) by die polisiekantoor naaste aan jou huis voltooi en 'n voorgeskrewe tarief betaal deur 'n belastingseël op die aansoekvorm te plak. Die SAPD het volledige aanwysings oor die invul van die vorm saamgestel.
jou vingerafdrukke laat afneem.
Net baie klein of satelliet-polisiekantore het nie 'n AVB nie. Selfs as 'n kantoor nie 'n AVB het nie, sal daar iemand by die polisiekantoor wees wat jou sal help. Die AVB sal jou help om die vorm te voltooi en 'n onderhoud met jou voer. Sommige AVB's vereis dat aansoekers vooraf 'n afspraak maak.
Nadat jy die aansoek ingedien het, sal die AVB 'n bevestiging van ontvangs-sertifikaat uitreik en dan jou aansoek verwerk. Die proses behels 'n kluis-inspeksiebesoek, waar die AVB jou huis besoek en seker maak dat jou kluis of brandkamer aan die vereistes voldoen. Daar kan ook telefonies of persoonlik 'n onderhoud met jou maat of werkgewer gevoer word. Die AVB sal ook jou misdaadgeskiedenis of geskiedenis van huishoudelike geweld nagaan, en seker maak of jy reeds 'n vuurwapenlisensie het.
As al die besonderhede nagegaan is, sal die AVB die aansoek en ondersteunende dokumente na die Sentrale Vuurwapenregister (SVR) in Pretoria stuur, saam met 'n aanbeveling oor of 'n lisensie toegestaan moet word of nie. Die SVR neem dan 'n finale besluit. Die hele proses duur omtrent twee maande as daar geen probleme met die aansoek is nie. As 'n lisensie geweier word, kan jy appelleer.
Een vuurwapen vir selfverdediging.
Tot vier vuurwapens vir geleentheidsjagters of sportskuts (maar net een handwapen).
Daar is geen beperking op toegewyde jagters en sportskuts nie, maar jy moet bewys dat jy 'n lid is van 'n jag- of sportorganisasie en bykomende vuurwapens nodig het.
Daar is geen beperking op mense wat vuurwapens gebruik vir sakedoeleindes, byvoorbeeld sekuriteitsmaatskappye, vuurwapeninstrukteurs en wildjagters nie, maar streng voorwaardes geld.
As jy 'n vuurwapen besit wat kragtens die ou wetgewing gelisensieër is en die lisensie was op 30 Junie 2004 van krag, is die lisensie geldig totdat dit kragtens die nuwe Wet op Vuurwapenbeheer hernu word. Daar is 'n skedule waarvolgens jy die lisensie moet hernu. Die skedule hou met jou geboortedatum verband.
As jy voor 30 Junie 2004 'n aansoek om 'n lisensie ingedien het, sal die aansoek steeds verwerk word.
Jy moet basiese opleiding by 'n geakkrediteerde instrukteur ondergaan. Die SAPD reik bevoegdheidsertifikate aan alle geakkrediteerde instrukteurs uit.
Jy mag 'n vuurwapen net by 'n geregistreerde handelaar koop.
As jou vuurwapen verlore raak of gesteel word, of as jou dokumente beskadig word, moet jy dit by die polisie aanmeld.
Jy mag net 200 patrone vir elke vuurwapen wat jy besit, hê en jy mag net ammunisie besit wat vir 'n spesifieke vuurwapen geskik is. Dit geld nie vir toegewyde jagters of sportmense nie.
As jy nog inligting nodig het kan jy met die Aangewese Vuurwapenbeampte by jou naaste polisiekantoor in verbinding tree. Jy kan ook die vuurwapen-inbelsentrum tydens kantoorure by 012 353 6111 skakel of e-pos stuur aan firearms@saps.org.za.
Soek ook deur die SAPD-webblad vir alle wetgewing, opdragte en vorms wat met vuurwapenlisensies verband hou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.96443.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan van die Stad Kaapstad se regulasies hiernagaan.
Munisipale Howe hanteer ook sake wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys word wat met verkeersoortredings te doen het.
Daar is tienMunisipale Howe in die Stad Kaapstad se gebied. Jy behoort 'n verkeersboete van enige plek in die Stad Kaapstad by enige van dié Munisipale Howe te kan betaal.
Die meeste Munisipale Howe is in die Landdroshowe in daardie gebied geleë. Die Nasionale Departement van Justisie verskaf die landdroste vir die Munisipale Hof. Dié landdroste tree gewoonlik ook in die gewone Landdroshof op. Die Departement lei ook die Klerke van die Munisipale Hof op.
Die Stad Kaapstad verskaf die aanklaers, persele en administrasie. Die Direkteur van Openbare Vervolgings het stadsraadamptenare die gesag gegee om sake oor munisipale regulasies te vervolg. Die Direkteur het die mag om gesag om te vervolg oor te dra aan enige amptenaar, of enige werknemer.
As jy 'n verkeersboete wil betaal, moet jy na die navraagkantoor van jou naaste Munisipale Hof gaan. Hulle sal jou stuur na die persoon wat die gebied hanteer waarin jou verkeersoortreding gepleeg is. Jy kan dan die boete by die kontantkantoor betaal.
Let asseblief daarop dat die navraagkantoor om 3.00nm en die kontantkantoor om 3.30nm sluit.
As jy 'n dagvaarding ontvang het om in 'n Munisipale Hof te verskyn, sal die betrokke Hof op jou dagvaarding aangedui word, sowel as die tyd en datum waarop jy moet verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9647.2010-03-24.af.txt</fn>
Polisiereserviste is vrywilligers uit die gemeenskap wat dieselfde magte en pligte as die polisie het terwyl hulle aan diens is. Om 'n polisiereservis te wees, moet hy nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, en moet jy minstens matriek geslaag het.
Gaan na jou naaste polisiekantoor en vra om met die reservistekoördineerder te praat. Jy sal 'n aantal aansoekvorms moet invul en jou vingerafdrukke moet laat neem. Die aansoekvorms sal verwerk word en deur 'n keuringskomitee oorweeg word. Jy sal ook voor die keuringskomitee moet verskyn.
As jy voldoen aan al die kriteria en die keuringskomitee besluit om jou aansoek goed te keur, sal jy oor 'n tydperk van ses maande in polisiewerk opgelei word, wat vuurwapenopleiding insluit. As jy die opleiding suksesvol voltooi het, sal jy 'n sertifikaat van aanstelling en 'n uniform kry. 'n Vuurwapen sal ook aan jou uitgereik word, wat jy kan gebruik wanneer jy aan diens is; dit bly by die polisie wanneer jy van diens af is. 'n Vuurwapen sal nie aan jou uitgereik word as jy nie die vuurwapenopleiding slaag nie.
Jou skofte sal deur die stasiebevelvoerder bepaal word, volgens die misdaadtendense in die gebied en die tye waarop jy beskikbaar is. Reserviste is vrywilligers wat die gemeenskap wil dien en word nie betaal vir hulle werk wanneer hulle aan diens nie. Hulle het egter dieselfde magte en pligte as enige polisielid terwyl hulle aan diens is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9680.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien iemand in besit van 'n vuurwapen sonder 'n lisensie is, mag 'n lid van die SAPD die vuurwapen afneem en 'n kriminele klag teen die persoon lê.
Indien iemand 'n lisensie vir 'n vuurwapen het, maar 'n gevaar inhou, kan die SAPD die persoon ongeskik verklaar om 'n vuurwapen te besit.
Iemand wat skuldig bevind word aan sekere oortredings, word as ongeskik beskou om 'n vuurwapen te besit, en mag nie 'n vuurwapen aanhou nie.
Enigiemand wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het, pleeg 'n oortreding. Indien jy daardie oortreding by die SAPD aanmeld, kan hulle die vuurwapen sonder 'n lasbrief soek en daarop beslag lê.
Lê 'n verklaring aan die SAPD by 'n polisiestasie af wat meld dat jy iemand ken wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het. Vra die SAPD om 'n dossier oop te maak en die saak te ondersoek. Die SAPD sal die vuurwapen afneem en 'n kriminele saak sal volg.
As jy dink dat 'n eienaar van 'n gelisensieerde vuurwapen gevaarlik en ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, lê 'n verklaring daaroor by die polisiestasie af. Vra die aangewese vuurwapenbeampte (AVB) om 'n 'Artikel 11-verhoor' te hou om die persoon ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit.
die vuurwapen nie behoorlik oppas om te verhoed dat iemand anders dit gebruik nie.
Die SAPD sal 'n skriftelike kennisgewing by die persoon aflewer om hom of haar in kennis te stel om die verhoor by te woon. Die SAPD kan terselfdertyd 'n lasbrief vir die vind van en beslaglegging op die vuurwapen uitreik. Die verhoor word gewoonlik deur 'n superintendent van die SAPD of iemand met 'n hoër rang gehou. 'n Prokureur kan die persoon by die verhoor verteenwoordig, hy of sy kan getuies roep (ook die persoon wat die verklaring teen hom of haar gemaak het) en hulle onder kruisverhoor neem.
Indien gevind word dat die persoon ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, moet alle vuurwapens en lisensies aan die SAPD oorhandig word. 'n Verklaring van ongeskiktheid is gewoonlik vir 'n tydperk van minstens twee jaar geldig. Die Wes-Kaapse SAPD hou meer suksesvolle Artikel 11-verhore as enige ander provinsie in Suid-Afrika.
Enige oortreding waarin 'n vuurwapen gebruik is (tensy die persoon 'n boete ter erkenning van skuld betaal het).
Enigiemand wat skuldig bevind is aan enige van bogenoemde oortredings moet sy of haar vuurwapen aan die SAPD oorhandig. As jy iemand ken wat 'n vuurwapen het en aan 'n vuurwapenverwante oortreding skuldig is, lê 'n verklaring daaroor by 'n polisiestasie af. Vra die AVB om seker te maak dat die persoon die vuurwapen oorhandig.
Howe het die diskresie om iemand ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit indien so 'n persoon skuldig bevind word aan sekere oortredings, veral as geweld daarby betrokke is. Indien u 'n slagoffer van 'n oortreding was waarin geweld betrokke was, is dit die moeite werd om die hof te vra vir 'n verklaring van ongeskiktheid. Die aanklaer moet dit doen nadat die persoon skuldig bevind is, en terwyl daar op die straf besluit word.
Mense wat aan die volgende misdade skuldig bevind word, kan ongeskik verklaar word om 'n vuurwapen te besit: hoogverraad; opstoking; terrorisme; subversie; sabotasie; openbare geweld; intimidasie; moord; kwaadwillige beskadiging van eiendom; verkragting; aanranding; diefstal; wilddiefstal; inbraak of betreding van enige perseel, hetsy onder die gemenereg of ingevolge 'n statutêre bepaling, met die bedoeling om 'n oortreding te begaan; ontvoering; kinderdiefstal; strafbare manslag; of enige sameswering, aanhitsing of poging om enige oortreding hierbo genoem te pleeg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9680.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien iemand in besit van 'n vuurwapen sonder 'n lisensie is, mag 'n lid van die SAPD die vuurwapen afneem en 'n kriminele klag teen die persoon lê.
Indien iemand 'n lisensie vir 'n vuurwapen het, maar 'n gevaar inhou, kan die SAPD die persoon ongeskik verklaar om 'n vuurwapen te besit.
Iemand wat skuldig bevind word aan sekere oortredings, word as ongeskik beskou om 'n vuurwapen te besit, en mag nie 'n vuurwapen aanhou nie.
Enigiemand wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het, pleeg 'n oortreding. Indien jy daardie oortreding by die SAPD aanmeld, kan hulle die vuurwapen sonder 'n lasbrief soek en daarop beslag lê.
Lê 'n verklaring aan die SAPD by 'n polisiestasie af wat meld dat jy iemand ken wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het. Vra die SAPD om 'n dossier oop te maak en die saak te ondersoek. Die SAPD sal die vuurwapen afneem en 'n kriminele saak sal volg.
As jy dink dat 'n eienaar van 'n gelisensieerde vuurwapen gevaarlik en ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, lê 'n verklaring daaroor by die polisiestasie af. Vra die aangewese vuurwapenbeampte (AVB) om 'n 'Artikel 11-verhoor' te hou om die persoon ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit.
aan 'n geestestoestand ly, geneig is om gewelddadig te wees, of afhanklik van alkohol of dwelmmiddels is, of die vuurwapen nie behoorlik oppas om te verhoed dat iemand anders dit gebruik nie.
Die SAPD sal 'n skriftelike kennisgewing by die persoon aflewer om hom of haar in kennis te stel om die verhoor by te woon. Die SAPD kan terselfdertyd 'n lasbrief vir die vind van en beslaglegging op die vuurwapen uitreik. Die verhoor word gewoonlik deur 'n superintendent van die SAPD of iemand met 'n hoër rang gehou. 'n Prokureur kan die persoon by die verhoor verteenwoordig, hy of sy kan getuies roep (ook die persoon wat die verklaring teen hom of haar gemaak het) en hulle onder kruisverhoor neem.
Indien gevind word dat die persoon ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, moet alle vuurwapens en lisensies aan die SAPD oorhandig word. 'n Verklaring van ongeskiktheid is gewoonlik vir 'n tydperk van minstens twee jaar geldig. Die Wes-Kaapse SAPD hou meer suksesvolle Artikel 11-verhore as enige ander provinsie in Suid-Afrika.
Enige oortreding waarin 'n vuurwapen gebruik is (tensy die persoon 'n boete ter erkenning van skuld betaal het).
Enigiemand wat skuldig bevind is aan enige van bogenoemde oortredings moet sy of haar vuurwapen aan die SAPD oorhandig. As jy iemand ken wat 'n vuurwapen het en aan 'n vuurwapenverwante oortreding skuldig is, lê 'n verklaring daaroor by 'n polisiestasie af. Vra die AVB om seker te maak dat die persoon die vuurwapen oorhandig.
Howe het die diskresie om iemand ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit indien so 'n persoon skuldig bevind word aan sekere oortredings, veral as geweld daarby betrokke is. Indien u 'n slagoffer van 'n oortreding was waarin geweld betrokke was, is dit die moeite werd om die hof te vra vir 'n verklaring van ongeskiktheid. Die aanklaer moet dit doen nadat die persoon skuldig bevind is, en terwyl daar op die straf besluit word.
Mense wat aan die volgende misdade skuldig bevind word, kan ongeskik verklaar word om 'n vuurwapen te besit: hoogverraad; opstoking; terrorisme; subversie; sabotasie; openbare geweld; intimidasie; moord; kwaadwillige beskadiging van eiendom; verkragting; aanranding; diefstal; wilddiefstal; inbraak of betreding van enige perseel, hetsy onder die gemenereg of ingevolge 'n statutêre bepaling, met die bedoeling om 'n oortreding te begaan; ontvoering; kinderdiefstal; strafbare manslag; of enige sameswering, aanhitsing of poging om enige oortreding hierbo genoem te pleeg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9688.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Plantpatologielaboratorium by Elsenburg bied 'n diens vir die diagnosering van plantsiektes aan die publiek van die Wes-Kaap.
Die spesialisasieterrein is siektes wat groente, kleingraansoorte, peulgewasse en canola aantas.
Monsters moet van 'n voorleggingsvorm vergesel word wat op die Elsenburg Webwerf verkry kan word.
Die monsters moet in so 'n toestand ontvang word dat hulle geskik sal wees vir die uitvoer van standaard-plantpatologietoetse.
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou en sy werknemers aanvaar geen verantwoordelikheid vir die resultate van die ondersoeke nie.
Die tariewe vir saadtoetse wissel na gelang van die organisme waarvoor getoets word. Elke geval word indiwidueel gehanteer.
Tariewe sluit BTW in, en is aan periodieke prysverhogings onderworpe.
Fakture word per pos aan die verantwoordelike persoon gestuur, soos deur die kliënt op die voorleggingsvorm aangedui.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9688.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Plantpatologielaboratorium by Elsenburg bied 'n diens vir die diagnosering van plantsiektes aan die publiek van die Wes-Kaap.
Die spesialisasieterrein is siektes wat groente, kleingraansoorte, peulgewasse en canola aantas.
Monsters moet van 'n voorleggingsvorm vergesel word wat op die Elsenburg Webwerf verkry kan word.
Die monsters moet in so 'n toestand ontvang word dat hulle geskik sal wees vir die uitvoer van standaard-plantpatologietoetse.
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou en sy werknemers aanvaar geen verantwoordelikheid vir die resultate van die ondersoeke nie.
Die tariewe vir saadtoetse wissel na gelang van die organisme waarvoor getoets word. Elke geval word indiwidueel gehanteer.
Tariewe sluit BTW in, en is aan periodieke prysverhogings onderworpe.
Fakture word per pos aan die verantwoordelike persoon gestuur, soos deur die kliënt op die voorleggingsvorm aangedui.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9728.2010-03-24.af.txt</fn>
Om 'n misdaad wat reeds plaasgevind het aan te meld, bel of besoek jou naaste polisiestasie. Spesiale oorwegings geld om verkragting of kindermishandeling aan te meld. In 'n noodgeval moet jy die polisie se noodtelefoonnommer 10111 of 112 bel. Nadat jy die misdaad aangemeld het, moet jy 'n saaknommer ontvang of die naam van die speurder wat jou saak sal ondersoek. As jy getraumatiseer is, kan jy hulp daarvoor kry en as jy getuiebeskerming nodig het, is dit ook beskikbaar. As jy voel dat 'n vuurwapen afgeneem moet word van 'n gevaarlike persoon, moet jy daarvoor vra. As jy 'n beskermingsbevel vir gesinsgeweld nodig het, kan jy ook daardie proses by die polisiestasie begin.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.9741.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou. Jy kan bang wees vir een persoon of vir 'n groep mense.
Enigeen wat 'n lid is van jou huishouding of familie, of wat op enige manier na aan jou is, kan aansoek doen om beskerming vir jou as jy dit nie kan doen nie.
As daar getoon kan word dat die voog onredelik is en weier om toestemming te gee.
Jy is 'n getuie as jy op die oomblik getuienis aflê (in 'n hof getuig of 'n beëdigde verklaring aflê) of as jy dalk in die toekoms getuienis kan aflê, of as jy in die verlede getuig het. Dié getuienis kan wees in 'n ernstige strafsaak, 'n ondersoek, 'n kommissie of 'n tribunaal, 'n ondersoek deur die Onafhanklike Klagtedirektoraat of 'n batebeslagleggingsaak.
Jy of enigiemand ander wat bedreig word sal so gou as moontlik uit die gevaarlike situasie verwyder word. Jy sal in 'n tydelike getuiebeskermingsprogram geplaas word, waarna jou aansoek vir permanente beskerming oorweeg sal word. As jou aansoek goedgekeur word sal jy in permanente getuiebeskerming geplaas word.
Jy moet 'n getuie wees, of aansoek doen namens iemand wat 'n getuie is, om vir getuiebeskerming te vra.
Die ondersoekbeampte (speurder) wat die saak ondersoek waarin jy 'n getuie is.
Die stasiebevelvoerder of enigeen wat in beheer is by enige polisiekantoor.
As jy in die tronk is, die persoon in beheer van die gevangenis of 'n geregistreerde maatskaplike werker by die tronk.
Die openbare beskermer in die saak waarin jy getuig, of die Direkteur van Openbare Vervolgings (voorheen die Prokureur-Generaal) vir daardie gebied.
Enige lid van die Getuiebeskermingseenheid.
Die persoon by wie jy aangeklop het sal reël dat jy so gou doenlik verskuif word as jy in onmiddellike gevaar is. Jy sal 'n aansoekvorm moet invul nadat jy uit die gevaarlike situasie verwyder is. Die Direkteur van die Getuiebeskermingseenheid sal binne 48 uur ingelig word dat jy verwyder is na 'n tydelike plek van veiligheid.
Jy sal nie langer as twee weke in tydelike beskerming gehou word nie. In dié tyd sal 'n getuiebeskermingsamptenaar jou aansoek ondersoek, waaronder risikobeoordeling en 'n beoordeling van jou deur 'n sielkundige. Die amptenaar sal verslag doen aan die Direkteur, wat dan sal besluit of die tydelike beskerming verleng moet word, jy in permanente beskerming geplaas moet word, of die aansoek sal afkeur. Die Direkteur kan die aansoek afkeur as hulle dink dat daar ander maniere is waarop jy beter beskerm kan word as deur jou in die permanente beskermingsprogram op te neem.
As die Direkteur besluit dat permanente beskerming die beste is, sal jy 'n beskermingsooreenkoms moet onderteken. Met dié ooreenkoms stem jy in om die reëls van die beskermingsprogram te gehoorsaam, wat oor die algemeen behels dat jy nie inligting oor die program mag bekend maak nie, sowel as enige besondere voorwaardes wat in jou geval van toepassing mag wees. Jy sal nie in permanente beskerming geplaas word as jy nie die ooreenkoms onderteken nie. Die ooreenkoms is opgestel om jou eie veiligheid te verseker, sowel as die veiligheid van die getuiebeskermingsamptenare en almal wat te doen het met die program. Al die getuies wat gehou het by die reëls van hulle beskerming het veilig gebly.
Permanente beskerming beteken nie dat jy vir die res van jou lewe in die beskermingsprogram sal wees nie. Permanente beskerming duur net so lank as wat die bedreiging teen jou duur, plus 'n uitfaseringsprogram van ses weke, gevolg deur ontslag. Ontslag kan beteken dat 'n nuwe identiteit vir jou geskep word en jy hervestig word.
Jy en jou uitgebreide familie, waar nodig, sal in 'n veilige huis geplaas word wat gemeubileer is en waar jy vir jouself kos maak (jy hoef nie vir die verblyf te betaal nie).
Jy sal weg van die gebied waar jy gewoonlik woon verskuif word, as dit nodig geag word.
'n Kliniese sielkundige sal 'n trauma- en sielkundige beoordeling doen en jou help met enige trauma wat jy mag ervaar.
Jy sal 'n induksieprogram ondergaan sodat jy kan weet wat om te verwag.
As jy werkloos is, sal jy 'n toelae kry vir jou basiese behoeftes.
As jy werk, sal jy 'n vervangingsalaris kry.
As jou kinders saam met jou is, sal reëlings getref word sodat hulle kan skoolgaan.
Sommige ander kostes sal ook gedek word, soos jou skoolgeld, vervoer, klere en mediese koste.
Jy kan uit die beskermingsprogram verwyder word as bevind word dat jy enige van die reëls verbreek het, of as vasgestel word dat jy die program op enige manier misbruik. Die program verdra nie 'inligtingsmokkelaars' nie, mense wat voorgee dat hulle getuies is sodat hulle in die program opgeneem kan word.
Die Getuiebeskermingseenheid verskaf ook nou 'nasorg' om jou te help aanpas nadat jy uit permanente beskerming gekom het (dit is, wanneer jy ontslaan word). In die uitfaseringstydperk sal ander risikobeoordelings gedoen word. Ontslag uit permanente beskerming sal waarskynlik beteken dat jy jou identiteit moet verander. Jy sal gehelp word om weer by die samelewing in te skakel. Jy sal dalk ook permanent moet verskuif weg van waar jy gewoonlik gebly het. As 'n voorbeeld van hoe dit gedoen kan word, as jy 'n HOP-huis in een gebied besit, kan dit geruil word vir 'n HOP-huis in 'n ander gebied.
Alles wat gedoen word met getuiebeskerming word gedoen kragtens die Wet op Getuiebeskerming, Wet 112 van 1998. Daar is nege streekskantore van die Getuiebeskermingseenheid, een in elk van die provinsies. Waar hulle presies geleë is word egter nie bekend gemaak nie. As jy enige navrae het wat jy aan die Getuiebeskermingseenheid self wil rig, moet jy in verbinding tree met die Hoofkantoor van die Getuiebeskermingseenheid, wat in Pretoria is en deel vorm van die Nasionale Direktoraat van Openbare Vervolgings, die vervolgingsgesag van Suid-Afrika.
Witness Protection Act, No 112 of 1998 (Wet) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.97536.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou gemeenskap in die Wes-Kaap het met skok verneem van die moord op mnr. Gavin de Jager van die plaas De Poort aan die Dutoitskloofpas
Ons boere en hul werkers is sagte teikens en daarom is dit is uiters belangrik dat die gemeenskap saam met die SAPS moet saamstaan teen ongeregtigheid en misdaad soos hierdie, wat die samelewing lamlÊ. Ek wil 'n beroep op die SAPS doen om hierdie lafaards wat hulle skuldig maak aan sulke oortredings op te spoor sodat die volle gang van die reg sy loop kan neem.
Namens die provinsiale regering dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan mev Cathy de Jager en familie en breË gemeenskap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9755.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien. Die omvang van hierdie bedrag hang daarvan af of u enkellopend of getroud is, en verander van tyd tot tyd. U moet ook toon dat u nie ander 'likiede bates' het, soos geld in 'n spaarrekening, wat gebruik kan word om u regskoste te betaal nie. U kan regshulp slegs vir sekere tipe sake ontvang.
Vir 'n kriminele saak waarvoor u skuldig gaan pleit.
Vir verkeersoortredings, dronkbestuursake ingesluit.
Vir handelsmisdaadaanklagte soos bedrog.
Vir 'n aanklag van dwelmhandel.
Vir 'n derde of latere kriminele aanklag vir dieselfde tipe oortreding.
Vir 'n saak waar u nagelaat het om 'n skuldbedrag in paaiemente af te betaal soos deur die hof beveel.
Vir 'n saak waar u boedel beredder gaan word omdat u nie u skuld kan betaal nie.
Indien u die Regshulpraad self vir wanpraktyk dagvaar.
Vir 'n onderhoudsaak wat deur die onderhoudsbeampte beslis kan word.
In 'n aansoek om insolvent (bankrot) verklaar te word of om u boedel te beredder.
Waar u iemand dagvaar (skadevergoeding eis) vir verhoudingverwante kwessies soos laster, verbreking van 'n belofte om te trou, skending van waardigheid of privaatheid, verleiding, owerspel, en vervreemding van toegeneentheid (die oorsaak dat u verloofde die verlowing verbreek het).
daar geen kinders by die egskeiding betrokke is nie.
om 'n merieteverslag te eis. Regshulp sal egter geweier word indien daar goeie rede is om te vermoed dat u doelbewus nie 'n werk aanvaar nie of dat u 'n werk bedank met die doel om regshulp te ontvang.
U kan ook regshulp ontvang vir appèlle teen al die tipes sake wat hierbo gelys word, of dit krimineel is of siviel (sake waar u dagvaar of gedagvaar word). Vir appellering moet die direkteur van die Regshulpraad ook van mening wees dat u 'n redelike kans op sukses het.
Gaan na 'n Regshulpraad-takkantoor of, indien daar nie een in u omgewing is nie, na die naaste landdroshof om navraag te doen oor regshulp. Elke landdroshof beskik oor 'n regshulpbeampte wat u sal help met regshulpnavrae.
Die regshulpbeampte sal vasstel of u aan die middeletoets voldoen en of u saak binne die bestek van die riglyne wat deur die Regshulpraad gestel word, val. Indien u kwalifiseer, sal 'n prokureur 'n "regshulpopdrag" ontvang om u saak te behartig. 'n Prokureur het die reg om 'n regshulpopdrag te weier, maar dit gebeur gewoonlik nie. Indien die persoon wel weier, kan die regshulpopdrag aan 'n ander prokureur gegee word.
Neem asseblief kennis dat die Regshulpraad nie 'n gratis regsadviesdiens is nie. Dit verskaf finansiële ondersteuning vir regsake aan armes wat nie regskoste self kan dra nie. U kan egter regsadvies en hulp ontvang van regsklinieke aan universiteite, en dikwels ontvang hierdie klinieke ook regshulpopdragte van die Regshulpraad. Op Stellenbosch is die twee organisasies in dieselfde gebou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9931.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vroue in Sportprogram is daarop gemik om meer vroue en meisies te laat deelneem aan sport- en ontspanningsbedrywighede as atlete, bestuurders, afrigters, administrateurs of tegniese amptenare.
Die program doen dit deur seker te maak dat sportgeriewe vroue-vriendelik is en dat sportgeleenthede wat gehou en projek-gefinansier word 'n poging aanwend om vroue in te sluit.
Een van die huidige projekte van die Vroue in Sportprogram werk aan die herlewing van netbal, veral in townshipgebiede. Die program bestaan in baie dele van die Wes-Kaap soos Heideveld, Khayelitsha, Piketberg, Porterville, Zoar en Kannaland.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.99503.2010-03-24.af.txt</fn>
Vredendal Hospitaal het weereens geskiedenis gemaak om vir 'n tweede keer as 'n baba-vriendelike hospitaal in die Wes-Kaap aangewys te word. Die eerste aanwysing het in 2001 geskied. Deurlopende harde werk en volharding is weereens deur die Wêreld Gesondheids Organisasie (WGO) en UNICEF beloon met hierdie gesogte internasionale toekenning. Voorwaar 'n voortrefllike en uitmuntende prestasie! Met die evaluering, betreffende die baba-vriendelike inisiatief, het die soeklig opnuut op borsvoeding, binne gemeenskapsverband, geval. Die gesondheid van ma-en kind en veral die optimale voedingstatus van kinders, is een van die belangrikste pilare vir 'n gesonde gemeenskap.
n Geskrewe borsvoedingsbel;eid wat deurlopend aan alle personeel gekommunikeer wordAlle personeellede wat direk by die lakterende en swanger vrou betrokke is, moet 'n 18 uur kusrsus ondergaan (15uur teorie en 3 uur praktika)Alle4 swanger vrouens moet gedurende die voorgeboorte tydperk ingelig wor betreffende die voordele van borsvoeding en hantering van borsvoeding. Daar binne 30 minute na die baba se geboorte met borsvoeding begin word - verkieslik op die kraambed, regte posisionering en vashegting wat aan pasiënt gewys moet word. Die pasgebore baba ontvang geen ander voiding - anders dan borsvoeding nie - tensy daar 'n mediese rede by die moeder of baba is. Die moeder en baba word toegelaat om 24uur van die dag bymekaar te wees - die ma en baba mag nie vir langer dan een uur van mekaar geskei word nie omdat sekere prosedures uitgevoer moet word. Borsvoeding geskied op aanvraag, m.a.w. geen horlosie word aanbeveel nie. Die baba drink wanneer hul tekens en/of behoefte toon. Die baba word toegelaat om vir solank hy wil en hoeveel keer hy wil te drinkGeen tiete, tepelskerms of fopspene word toegelaat nie aangesien dit tepelverwarring veroorsaak. Borsvoedingondersteuning is 24uur beskikbaar in die vorm van ondersteuningsgroepe en die dienste van die hospitaal is voortdurend beskikbaar. Geen bemarking word toegelaat nie, - m.a.w. geen tiete of bottles, fopspene, formule melk of enige produk van melkmaatskappye word in die hospitaal toegelaat nie.
Daar was geen aankope van formule melk nie.
Daar was ook geen aankope van tiete, bottels en middles vir sterilisering nie.
Die moeder is baie nou by die kind betrokke en so word aan verpleeg-mannekrag gespaar.
Die rede waarom hierdie wêreldwyse strategie van borsvoeding deur die WGO en UNICEF aangemoedig word, is om baises wanvoeding onder babas te voorkom. Wanvoeding is 'n wëreldwye verskynsel en 'n groot probleem in Suid-Afrika en derhalwe in die Wes-Kaapse gemeenskappe. Werkloosheid het onder andere tot gevolg dat babas minder voiding ontvang omdat moeders os geld wil bespaar. Borsvoeding het natuurlik 'n geweldige groot uitwerking op die baba se immuniteitstelsel en bied veral beskerming teen infeksies aangesien borsmelk baie hoë voedingswaarde het. Borsvoeding, as sodanig, is meer economies en die voordeel daarvan is dat babas op enige tydstip en plek gevoed kan word.
Huidiglik hanteer Vredendal Hospitaal gemiddeld 100 bevallings per maand. Om dus hierdie status te kon verwerf het 'n gevestigde suksesvolle borsvoedingsprogram geverg. Daar word gehoop dat ander hospitale in die streek/provinsie die voorbeeld en leiding van Vredendal Hospitaal gestel het, navolg.
<fn>GOV-ZA.99789.2010-03-24.af.txt</fn>
"'n Veiliger Tuiste vir Al ons Vroue en Kinders" - Die veiligheid van ons vroue en kinders is 'n prioriteit vir die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.9_vol50-6_book_world_-_marianna_brandt_tanja_joubert_-_laat_die_sterte_swaai_pg19.2010-03-25.af.txt</fn>
Met Biblioteekweek se tema Ons sterre sê lees! het ons besluit om van ons skrywer-sterre te nader om groot en klein te kom motiveer om te lees. Die kinderboek-skrywer, Marianna Brandt en illustreerder, Tanja Joubert, het hierdie praatjie met groot entoe-siasme kom aanbied. Gewapen met 'n hokkie vol verskillende sterte en interessante staaltjies oor die Stoutsterte en Magrietjie Swaaiboude, het hulle groot en klein aan hulle lippe laat hang!
Ook vir die leeskring was dit 'n belewenis om te hoor hoe kinderboekskywers en illustreer-ders te werk gaan om lekker, genotvolle boeke vir kinders te skep. Ons was verstom oor hoeveel navorsing elke boek voorafgaan. Voor-waar geen kinderspeletjies nie!
Of ons sterre kinders en grootmense gemotiveer het om te lees Geoordeel na die stormloop en lang waglys vir die Stoutsterte en Magrietjie Swaaiboude, de.nitief! Van die kindertjies het so bietjie met die name gesukkel en kom vra vir die Stoutgatsterte?
Marianna het grootgeword in Namibië waar Afrikaanse storieboeke maar skaars was. Haar ma het hulle egter letterlik stories saam met hul pap gevoer. Marianna glo dat al die stories wat haar ma vir hulle gelees het, haar gehelp het om kreatief te dink. Op twaalfjarige ouderdom het sy haar eerste verhaal geskryf en op band opgeneem, met byklanke. Die bure se seuns is genooi en hulle eie radioverhaal is gemaak!
Marianna het na skool as mediese tegnoloog gekwali.seer en vir tien jaar in 'n laboratorium gewerk. Ná 'n oorsese reis het sy egter besluit dat dié vier mure haar nie weer gaan sien nie.
Haar besluit om by die SAUK te gaan werk, het indirek 'n ontluikende skryftalent laat bloei. Sy het onder meer 50 stories vir die kinder-program, Siembamba, geskryf. In 1985 word haar eerste boek gepubliseer, naamlik, Poppie Dot van die Kaap. Na die kinderstories het draaiboeke vir televisie sowel as navorsing en vervaardiging van programme vir die televisie-reeks Uit en Tuis gevolg.
Haar skrywersloop-baan het egter eers regtig posgevat met die verskyning van 'n reeks Aids-sterreboeke in 1992.
Skryf is vir Marianna 'n proses van verken-ning en inleef. 'n Storie word nie oornag uitgedink nie en jy moet passievol in die lewens van jou karakters inklim. Jy moet jou karakters dus baie goed ken.
Hoewel sy ook ander stories skryf, lê kinderboeke haar na aan die hart. Sy dink dierekarakters vind veral byval by kinders omdat jy nie polities korrek hoef te wees nie. Muise is muise en honde is honde.
Haar boeke word net soveel deur grootmense as kinders geniet. Verroeste geskiedenis-kennis kan ook lekker opgeknap word!
Sy werk tans vir nege uitgewers. Haar werk wissel van opvoedkundige leesstof en teksboeke tot stories, radio-dramas en stories vir die kommersiële mark. Haar hoofdoel is om boeke te skryf waarmee kinders hulleself kan identi.seer. Stories moet kinders bemagtig. Hulle leer deur stories, hulle leer hoe om moei-like situasies te hanteer (soos dood en rampe) deur die ervarings van die boekkaraktertjies. Kinders leer ook hoe om planne te maak en hoe om uit moeilike situasies te kom.
Marianna se droom is om eendag 'n animasie-teks vir een van haar stories te skryf.
Poppie-Dot van die Kaap is haar eerste kinder-boek wat in 1985 verskyn het en is in 1993 op-gevolg met Poppie-Dot by die Grootrivier.
Die geheim van die toringkamer verskyn in 2001 as deel van 'n avontuurreeks van Human & Rousseau en is 'n ligte spanningsverhaal vir die jeug.
Die Stoutsterte - van Texel tot Tafelbaai het verskyn na aanleiding van die 350ste bestaans-jaar van die Kaap in 2002. Marianna wou die verhaal van Jan van Riebeeck aan kinders vertel - en só beland die muise saam met Jan van Riebeeck op die skip en al die feite kom daarmee saam.
Op die skip beleef hulle baie avonture saam met die res van die bemanning. Volgens opgetekende bronne was daar wel muise aan boord van die skip wat saam met Jan van Riebeeck aan die Kaap aangekom het.
Vir haar navorsing het sy joernale en Jan van Riebeeck se dagboek geraadpleeg. Behalwe vir Marianna se muise wat kan praat, is die res van die gebeure op die skip dus geboekstaaf!
Aan die Kaap aangekom moes die muise blyplek kry, want daar was nog nie huise toe Jan van Riebeeck geland het nie. Hulle het dus met 'n effense probleem gesit. Op hierdie manier ontmoet hulle die streepmuise van die Kaap wat in die veld bly en allerhande gruwelike goed eet! Die tweede Stoutstert-boek, Die Stoutsterte - poot aan wal handel oor die Stoutsterte se wedervaringe aan die Kaap.
Markus Stermuis en die Sojoes 32...1! is gebaseer op Mark Shuttleworth se ruim-tereis na die Internasionale Ruimtestasie saam met 'n Rus en 'n Italianer en verskyn in 2003. Marianna wou kinders hierdie avontuur laat beleef deur 'n muis saam met Mark die reis te laat meemaak. In Sterstad aangekom ontmoet Markus 'n Italiaanse en 'n Russiese muis wat die reis saam met hom wil meemaak. Die drie muise gaan dan ook deur dieselfde voorbereidingsprogram as die drie ruimtevaarders en saam met Pommelina die tosselpop, Bephu die beertjie en Froggel die padda vertrek hulle na die Internasionale Ruimtestasie.
Marianna en Tanja het ook vir hierdie boek deeglik navorsing gedoen voordat hulle begin het. Marianna se navorsing het haar, onder andere, gelei na Mark Shuttleworth se ouers (toe mev Shuttleworth opmerk dat hulle muise in hulle tuin het, het Marianna dadelik haar karakter gehad wat saam sou reis!). Die res van haar navorsing het sy gedoen by die Ruimte-Instituut self. Weereens ervaar Markus Grysmuis, Joerie Muisenof en Viktori Kaasetti dieselfde opwinding as Mark Shuttleworth en sy mede-reisigers, op 'n lewensgetroue wyse!
Die avonture van Magrietjie Swaaiboude is geïnspireer deur die verhaal van Phillip Kotzé, 'n hemipleeg van George en sy Lab-rador-hond, Magrietjie. Samuel, 'n kokketiel, en ook deel van Phillip se huishouding, vorm deel van die storie. Dié driemanskap toer George se strate met 'n omgeboude. ets waarop besighede hulle dienste adverteer. Middagetes word by verskillende restaurante geborg en Sondae by die ouetehuis.
Magrietjie se gunsteling-eetplek het pasteie verkoop. Omdat Magrietjie bietjie oorgewig was, het Phillip haar verbied om vir pasteie te gaan vra, wat toe maar in elk geval skelm (en omkyk-omkyk!) agter die toonbank gaan bedel is! Magrietjie en Samuel het Phillip oral vergesel. Samuel is later die. iek belet om-dat hy te veel geraas het, maar met 'n doek oor die koutjie het Phillip daarin geslaag om Samuel stil te kry!
Magrietjie was baie gewild en het selfs as blommemeisie by 'n troue opgetree. Kerk toe gaan was dus geen aardigheid nie. Magrietjie van die boek is ongelukkig 'n jaar gelede deur 'n lorrie doodgery (sy was darem al bejaard!) en Phillip het 'n nuwe Labrador gekry, Magriet. 'n Regte tiener en vol nukke, maar Phillip is vol moed dat sy ook nog slim sal word.
Marianna en Tanja het 'n tyd lank op George gaan bly om al Magrietjie en Phillip se bedry-wighede dop te hou en só het Die avonture van Magrietjie Swaaiboude die lig gesien.
Dit is dus soms 'n foto, 'n artikel of net iets wat gebeur, wat as inspirasie dien vir 'n storie.
Marianna het so pas 'n volgende boek voltooi wat teen Maart 2008 op die rakke sal wees. Dit beloof om deur kinders sowel as grootmense geniet te word. Ons sien baie uit daarna!
Tanja Joubert wat die illustrasies vir Marianna se boeke doen, het aan die Hoërskool Tygerberg gematrikuleer en gra.ese kuns studeer. Behalwe Marianna se vier boeke (sy is besig met die vyfde!) het sy so pas ook die nuwe Haas Das geïllustreer. Voorheen het sy hoofsaak-lik illustrasies vir akademiese materiaal gedoen.
Voordat Tanja begin illustreer doen sy baie navorsing - somtyds maande lank. Die kos en kleredrag vir die Stoutsterte, byvoorbeeld, is eers deeglik nagevors voordat sy begin teken het. Die historikus, Dan Sleigh, se hulp is inge-roep wanneer sy vasgedraai het.
Tanja doen ongeloo.ik baie moeite wanneer sy nie antwoorde op haar vrae kry nie. Toe sy nêrens kon uitvind hoe die brode in 1652 gelyk het nie, het sy gaan navors hoe die broodpanne gelyk het, en haar illustrasies daarby aangepas.
Om haar illustrasies lewensgetrou te maak, het Tanja vir haar 'n muisstert laat maak en daarmee rondbeweeg. Só kon sy presies sien wat met 'n muis se stert gebeur wanneer hy beweeg!
Vir die illustrasies van Magrietjie Swaaiboude het sy soos 'n hond op die grond rondbeweeg, en besef dat 'n hond, byvoorbeeld, altyd opkyk!
Noue samewerking tussen skrywer en illus-treerder is uiters belangrik. Tanja se illustrasies weerspieël soms aksies wat nie noodwendig deur Marianna in die storie weergegee is nie. Die twee vul mekaar dus aan.
Na dese sal ek beslis met ander oë na kinder-boek-illustrasies kyk. Gewone prentjies is dit nie sommer nie - wel deeglike navorsing en baie harde werk!
Wat Marianna en Tanja se werk soveel meer merkwaardig maak, is die feit dat dit nie net vir hulle 'n werk is waarvoor hulle betaling ontvang nie, dit is 'n passie om ook op te voed en ken-nis aan die lesertjies oor te dra. Tussen die skrywery en illustreerdery maak hierdie twee ook nog tyd om lees en boeke by skole en boekwinkels te gaan bemark.
Twee talentvolle mense wat sowaar woeker met hulle talente tot voordeel van ons kinders!
<fn>GOV-ZA.AANSUIWERINGSBEGROTING06.2010-03-25.af.txt</fn>
Salarisse 738,098.00 215,998.00 40,000.
Groeplewensversekering 9,103.00 3,605.67 900.
Werkloosheidversekering 3,850.00 1,576.96 600.
Mediese Hulpfonds 53,130.00 19,233.00 11,000.
Pensioenfonds 61,441.00 25,192.80 9,000.
Reis en Verblyf 20,000.00 14,695.15 5,000.
Fin. Bestuurder 1212051012105 Behuisingstoelaag 27,612.00 11,501.50 1,000.
Salarisse 249,445.00 102,719.90 12,500.
Mediese Hulpfonds 16,000.00 6,174.00 3,000.
Reis en Verblyf 37,000.00 15,959.22 4,000.
Selfoon 9,000.00 3,651.91 1,250.
Fin.-Inkomstes 1212101015405 Salarisse en Lone 551,015.00 147,375.00 3,000.
Reis en Verblyf 4,500.00 3,568.22 6,000.
Fin. -Uitgawes Rekenaar - - 10,000.
Skuif Rek. Inkomste se fondse na Ass. Rek.
Salaris 249,587.00 154,522.76 143,600.
Vervoertoelaag 62,397.00 39,114.24 37,200.
Selfoon 12,700.00 5,969.29 12,680.
Burgemeestersfonds 250,000.00 188,140.50 50,000.
Speaker 1105151055415 Salaris 199,671.00 134,047.84 141,400.
Vervoertoelaag 49,917.00 31,291.35 29,700.
Mediese Fonds - - 11,192.
Pensioenfonds - - 6,226.
Groeplewensversekering - - 600.
Behuisingstoelaag - - 5,200.
Bedingingsraad - - 15.
Werkloosheidsversekering - - 584.
Vaardigheidsheffing - - 630.
Advertensies - - 1,000.
Konferensies - - 3,000.
Huishoudelike Uitgawes - - 400.
Interne Voertuighuur - - 6,000.
Inventarisitems - - 2,000.
Huur : Kantoortoer. - - 1,500.
Reis en Verblyf - - 6,000.
Telefoon - - 3,500.
Opleidingskoste - - 2,000.
Versekering: Algemeen - - 800.
Vaardigheidsheffing - - 1,000.
Raadslede 1105251055705 Vervoertoelaag 206,118.00 140,365.03 151,000.
Reis en Verblyf 97,600.00 88,109.71 113,900.
Raad -Admin. 1105301090010 Advertensies 15,000.00 14,820.75 50,000.
Jaarverslag 40,000.00 18,651.54 20,000.
Strategiese Beplanning - - 20,000.
Raad -Geboue 1842101096605 Water/Elektr./Sanitasie 95,000.00 55,028.56 30,000.
Woonstel (meublement) - - 40,000.
Raad -Voertuie 1842151091560 Brandstof en Olie 180,000.00 92,032.01 20,000.
Ambulans 1422201033605 Mediese Hulpfonds 13,300.00 10,853.08 20,000.
Toerisme 1632051015405 Salaris 257,219.00 84,550.00 20,000.
Probleemdierbeheer 1632101033605 Mediese Hulpfonds 42,900.00 22,540.60 6,000.
Klank en Opneemstel 20,000.
Data projektor 8,000.
<fn>GOV-ZA. Aanhanga.2010-03-25.af.txt</fn>
Nasionale Instruksies Die rekords by die betrokke subseksiehoof geïnspekteer word deur skriftelik by die betrokke afdelingskommissaris daarvoor aansoek te doen.
Alle uitstallings by Erfenisdienste: SAPD 2 Argiefrekords by Erfenisdienste: SAPD behalwe rekords wat indossiere vervat is en persoonlike inligting van persone of inligtingwat nie verstrek mag word nie, op grond van die feit dat toegangtot sekere inligting ingevolge diegronde van weiering ingevolgedie Wet geweier mag word Die rekords kan op versoek by die kantoor van die Kurator, Erfenisdienste: SAPD, geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Kurator: Erfenisdienste, Posbus 4866, PRETORIA, 0001.
Afdelingsvlak Planne ingevolge artikel Afdelingskommissaris se kantoor en en verslae ingevolge artikel 21 Bestuurders: Gelykheidsbestuur geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor by die Afdelingskommissaris: Loopbaanbestuur: Privaatsak X94, PRETORIA, 0001, aansoek te doen.
Getal geregistreerde projeksentrums 1 Die rekords kan by die kantoor van die Subseksiehoof: Prestasiebestuurstelsels geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Loopbaanbestuur, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Uitslag van die paneel se beslissing. 2 Die rekords kan by die kantoor van die Subseksiehoof: Vergoedingsbestuur geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Loopbaan-bestuur, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Meesterkopie van die Lêerstelsel Die rekords kan by die kantoor van die Subseksiehoof: Argiewe en Registrasie geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Seksiehoof: Rekords: SAPD: Argiewe en Registrasie, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Begrotings van Nasionale Uitgawes -- Veiligheid en Sekuriteit Die rekords kan by die kantoor van die Bestuurder: Begrotings geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Seksiehoof: Begrotings, Finansiële en Administrasiedienste, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Aansporings- en Beloningskema Seksiehoof: Bevorderings en Toekennings, behalwe persoonlike inligting van geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor persone en inligting wat geweier kan aansoek te doen by die word op grond van die weiering ten Afdelingskommissaris: Personeeldienste, opsigte waarvan daar in die Wet Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Rekords (behalwe persoonlike inligting van persone en inligting wat geweier kan word op grond van die weiering ten opsigte waarvan daar in die Wet voorsiening gemaak word) oor -- Sielkundige intervensies Al die verskillende soorte opleiding wat Sielkundige Dienste verskaf, die redes vir opleiding van hierdie aard en die metodes wat aangewend word, sowel as die plekke waar lede opgelei word Die rekords kan by die kantoor van die Subseksiehoof: Sielkundige Dienste geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Personeeldienste, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Algemene Voorwaardes en prosedures Die rekords kan by Voorsieningslynbestuur geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Voorsieningslynbestuur, Privaatsak X254, PRETORIA, 0001.
Sekere rekords (behalwe persoonlikeinligting van persone en inligting watgeweier kan word op grond van dieweiering ten opsigte waarvan daar indie Wet voorsiening gemaak word) tenopsigte van -- Die rekords kan by die kantoor van dieAfdelingskommissaris: Opleiding geïnspekteerword deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Opleiding, Privaatsak X 177, PRETORIA, 0001.
Kwartaallikse opgawes 2 Druip- en slaagsyfers 3 Getal werknemers wat opgelei is 4 Opleidingsbehoeftes 5 Die soort sertifikate wat uitgereik is 6 Opleidingstruktuur bv. nasionaal, provinsiaal, ens. 7 Formele kwalifikasies 8 Akademiese prestasie in die Diens 9 Interne opleidingsprogramme
Beleid oor vuurwapen verwante aansoek te doen by die Hoof: Sentrale aangeleenthede Vuurwapenbeheerregister, Privaatsak X811, PRETORIA, 0001.
Loodsprojekte Die rekords kan by die kantoor van die Hoof: Misdaadvoorkoming, geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Sigbare Polisiëring, Privaatsak X241, PRETORIA, 0001.
Rekords bestaande uit algemenekorrespondensie (behalwe persoonlikeinligting van persone en inligting watgeweier kan word op grond van dieweiering ten opsigte waarvan daar indie Wet voorsiening gemaak word) van: Die rekords kan van 07:30 tot 16:00 by die Seksie Registrasie: Misdaadvoorkoming geïnspekteer word deur skriftelik daarvoor aansoek te doen by die Afdelingskommissaris: Sigbare Polisiëring, Privaatsak X241, PRETORIA, 0001.
Wetgewing (wetsontwerpe, wette, regulasies, proklamasies en Goewermentskennisgewings) Afskrifte van wetgewing is by die Staatsdrukker verkrygbaar teen die prys wat deur die Staatsdrukker bepaal word.
Staatstenderbulletins Word weekliks deur die Staatstenderraad gepubliseer en is by die Staatstenderraad verkrygbaar teen die prys wat deur die Staatstenderraad bepaal word.
Dokumente rakende beleid en Nasionale Instruksies 1 Die rekords kan verkry word deurskriftelik aansoek te rig aan diebetrokke subseksiehoof of Afdelingskommissaris.
Kollektiewe ooreenkomste 2 Die rekords kan verkry word deurskriftelik aansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Loopbaanbestuur vir aandagSeksiehoof: Arbeidsverhoudinge, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001, gerig word.
VERSLAE OOR ONGELUKKE NUWE OF OU VERSLAE:KOPIEË OF FOTOKOPIEË Let wel -- . met die term "afskrif" word bedoel dat die reproduksie met die handgedoen word; . 'n kopie of fotokopie van'n voltooide verslag oor 'n ongeluk sal slegs aandie gemagtigde persoonverskaf word; . dat wanneer 'n skriftelike versoek ontvang word vandie Padongelukkefonds, provinsiale hospitale ofambulansdienste van provinsiale hospitale, hulgeag word openbareliggame of instellings tewees wat geregtig is omonmiddellik gratis afskriftevan 'n botsingsverslag tekry. 3 Die rekords kan deur die gemagtigdepersoon verkry word deur skriftelikaansoek te rig op die voorgeskreweaansoekvorm of SAPD 512n aan diebetrokke kantoor van die Diens.
n betrokke party bv:bestuurder, passasier, voetganger, fietsryer, eienaarvan die voertuig, ens.
'n persoon wat nie 'n betrokkeparty is of 'n ambulansdienswaarna hierbo verwys is nie, slegs indien hy of sy die skriftelike toestemming ofgoedkeuring van 'n betrokkeparty het.
Argiefrekords en foto's byErfenisdienste: Suid-Afrikaanse Polisiediens (behalwe rekords wat indossiere vervat is en persoonlikeinligting van persone en inligting watgeweier kan word op grond van dieweiering waarvoor daar in die Wet voorsiening gemaak word). Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Kurator: Erfenisdienste, Suid-Afrikaanse Polisiediens, Posbus 4866, Pretoria, 0001.
Alhoewel die volgende rekords gratis opdie Diens se webtuiste verkrygbaar is, kan daar op versoek fotostate vansodanige rekords gemaak word: Die Suid-Afrikaanse Polisiediens se Jaarverslag Strategiese Plan vir die Suid-Afrikaanse Polisiediens Beplanningsinligting vir die Suid-Afrikaanse Polisiediens Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Hoof: StrategieseBestuur, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Diensbillikheid: Nasionaal en Afdelings: Planne ingevolge artikel 20 en verslagingevolge artikel 21 Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Afdelingskommissaris: Loopbaanbestuur, Diensbillikheid, PrivaatsakX94, PRETORIA, 0001.
Projeksentrum: LoopbaanbestuurProjekverslae Inligting oor projekte wat deur die regeringgefinansier word, kan deur die publiek verkryword deur skriftelik aansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Loopbaanbestuur, Menslike Hulpbronbeplanning, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Die getal geregistreerdeprojeksentrums 1 Die rekords kan verkry word by diekantoor van die Subseksiehoof: Prestasiebestuur deur skriftelik aansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Loopbaanbestuur, Prestasiebestuur, Hoofkantoor, SAPD, Privaatsak X94, PRETORIA.
Die paneel se beslissing 2 Die rekords kan verkry word by diekantoor van die Subseksiehoof: Ongevallebestuur deur skriftelikaansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Loopbaanbestuur, Hoofkantoor, SAPD, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Polisiediens vrygestel en deur die Rekord Sentrum en Forensiese Wetenskap media gepubliseer word Laboratorium deur skriftelik aansoek te rigaan die Hoof: Kriminele Rekord en Forensiese Wetenskap Diens, Hoofkantoor, Suid-Afrikaanse Polisiediens, Privaatsak X322, PRETORIA, 0001.
Meesterkopie van die Lêerstelsel Die rekords kan verkry word by die kantoorvan die Subseksiehoof: Argiewe enRegistrasie deur skriftelik aansoek te rig aandie Bestuurder: Rekords: Suid-Afrikaanse Polisiediens, Argiewe en Registrasie, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Begroting van Nasionale Uitgawes --Veiligheid en Sekuriteit Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Seksiehoof: Begrotings, Finansiële enAdministrasiedienste, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Internasionale Polisie Samewerkingsooreenkomstemet ander regerings enInternasionale Organisasies 2 Ander Polisie Samewerkingsooreenkomste Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Afdelingskommissaris: Regsdienste, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Rekords behalwe persoonlike inligtingvan persone en toegang tot inligting watingevolge die Wet geweier kan word, ten opsigte van -- 1 Sielkundige intervensies Al die verskillende soorte Die rekords kan verkry word by die kantoorvan die Subseksiehoof: Sielkundige Dienstedeur skriftelik aansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Personeeldienste: Hoofkantoor, Suid-Afrikaanse Polisiediens, Privaatsak X94, PRETORIA, 0001.
Rekords behalwe persoonlike inligting Die rekords kan verkry word deur skriftelik van persone en inligting wat geweier aansoek te rig aan die Subseksiehoof, Senior kan word op grond van die weiering Aanstellings, Privaatsak X986, PRETORIA, waarvoor daar in die Wet voorsiening 0001.
Algemene voorwaardes en prosedures Die rekords kan verkry word byVoorsieningslynbestuur deur skriftelikaansoek te rig aan die Afdelingskommissaris: Voorsieningslynbestuur, Privaatsak X254,PRETORIA, 0001.
Rekords behalwe persoonlike inligtingof rekords van werknemers ten opsigte van -- 1 Kwartaallikse opgawes 2 Druip- en slaagsyfers 3 Getal werknemers wat opleidingontvang het 4 Opleidingsbehoeftes 5 Soort sertifikate wat uitgereik is 6 Opleidingstruktuur bv.nasionaal, provinsiaal, ens. 7 Formele kwalifikasies 8 Akademiese prestasie in dieDiens. Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Afdelingskommissaris: Opleiding, Privaatsak X 177, PRETORIA,0001.
Sekere rekords ten opsigte van -- Maandelikse suksesse behaal Beleid en minimum vereistes vir aanstelling as loods en asbemanningslede Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Seksiehoof: Lugvleuel, Posbus 19063, PRETORIA-WES, 0117.
Gespesialiseerde Die rekords kan verkry word deur skriftelikaansoek te rig aan die Adjunk-inligtingsbeampte: Sigbare Polisiëring, Privaatsak X241, PRETORIA, 0001.
Loodsprojekte Die rekords kan verkry word by die Kantoor: Misdaadvoorkoming verkrygbaar deurskriftelik aansoek te rig aan dieAfdelingskommissaris: Sigbare Polisiëring, Privaatsak X241, PRETORIA, 0001.
Rampbestuur Vredeshandhawing Die rekords kan verkry word by die Kantoor: Misdaadvoorkoming deur skriftelik aansoekte rig aan die Afdelingskommissaris: SigbarePolisiëring, Privaatsak X241, PRETORIA,0001.
'n Afskrif van die verdagte se eieverklaring wat in 'n oop dossiervervat is 1 Die versoek om 'n afskrif van sodanigeverklaring moet skriftelik geskied enaan die betrokke ondersoekbeamptegerig word Let wel: 'n Afskrif sal slegs outomatiesaan die betrokke verdagte of sy ofhaar verteenwoordiger beskikbaargestel word en, indien 'nverteenwoordiger van 'n verdagtenamens die betrokke verdagte toegangtot sodanige verklaring wil verkry, moethy of sy dokumentêre bewyse voorlêvan die hoedanigheid waarin daaraansoek gedoen word.
Sal op die Tuisblad verskyn.
<fn>GOV-ZA. Aansoekvorm.2010-03-25.af.txt</fn>
Beantwoord asseblief alle vrae in u eie handskrif. Waar nodig moet die toepaslike blokkie met 'n kruisie (x) gemerk word. Die inligting is streng vertroulik.
Titel (bv mnr, mev, ens) Van...
Wanneer kan u diens aanvaar..?
Om watter pos doen u aansoek..?
Huwelikstatus (Ongetroud / Getroud / Wewenaar / Weduwee / Geskei) Datum van bogenoemde...
Afhanklikes (kinders en ander - meld ouderdomme)...
Huistaal Ander tale magtig...
Naam en adres van ouers/voog/naasbestaande Poskode ... Telefoon no (kode) ... nommer...
Hoogste Skoolkwalifikasies a Plek...
b Standerd geslaag c Jaar...
Heg gewaarmerkte afskrifte van alle kwalifkasies aan.
Totale Werksondervinding Jaar...
Heg gewaarmerkte afskrifte van getuigskrifte aan.
Het u al voorheen by Namakwa Distriksmunisipaliteit aansoek gedoen.
Indien wel, wanneer...
Is 'n familielid van u by Namakwa Distriksmunisipaliteit werksaam?
Indien wel, meld naam en verwantskap...
Ander inligting wat na u mening van belang mag wees kan per Curriculum Vitae of op 'n afsonderlike vel papier saam met hierdie aansoekvorm ingedien word.
Bestuurslisensie Spesifiseer kode...
Het u 'n liggaams-geestesgebrek of kwaal Indien JA, omskryf volledig?
Ek verstaan dat alle inligting wat ek aan Namakwa Distriksmunisipaliteit verskaf het en in besonder die inligting wat ek hierin verskaf het, die basis sal vorm van enige aanstelling wat Namakwa Distriksmunisipaliteit my mag aanbied en dat Namakwa Distriksmunisipaliteit die reg het om my diens te beeïndig indien inligitng onjuis of verswyg is.
NOTA Let asseblief daarop dat gunswerwing by Raadslede verbode is en kan veroorsaak dat 'n aansoek nie in aanmerking geneem word nie.
A 'n Proeftydperk van ses maande, waarna permanente aanstelling oorweeg sal word.
B Skriftelike kennis van een kalendermaand wedersyds van diensbeeïdiging.
D Die uitvoering deur alle amptenare van enige wettige pligte wat van tyd tot tyd aaan hom/haar opgedra mag word deur die Raad of sy/haar hoof van departement.
E Verpligte aansluiting by een van die goedgekeurde Mediese Hulpfondse by diensaanvaarding.
F Verpligte aansluiting by een van die goedgekeurde Pensioenfondse by diensaanvaarding.
G Keuse vir aansluiting by Versekering teen Groot Mediese Uitgawes.
H Verpligte lidmaatskap aan Groeplewensversekeringskema.
I Suksesvolle applikante wat reeds lid is van 'n goedgekeurde pensioenfonds, waarvan die voordele oordraagbaar is, kan onafgebroke voortgaan om tot die fonds by te dra.
<fn>GOV-ZA. About.2010-03-24.af.txt</fn>
Cape Gateway is 'n regeringsdiens wat hoofsaaklik op die mense van die Wes-Kaap gerig is en inligting oor die plaaslike, provinsiale en nasionale regering verskaf. As 'n inisiatief van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap (PRWK), in vennootskap met nasionale en plaaslike regering, gee dit maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste.
In die verlede moes mens geweet het watter regeringsinstelling die inligting en dienste wat jy nodig het, verskaf. Met Cape Gateway word inligting uit die verbruiker se oogpunt aangebied.
Met dié drie kanale probeer ons soveel mense moontlik toegang tot die Cape Gateway diens gee. Die inligting is in Afrikaans, Engels en Xhosa (die drie amptelike tale van die Wes-Kaap) beskikbaar.
Een van die doelwitte van die Suid-Afrikaanse Grondwet is om 'n oop demokrasie te vestig wat deur deursigtigheid en aanspreeklikheid gekenmerk word. Die reg op toegang tot inligting word as 'n basiese mensereg beskou.
Batho Pele (Mense Eerste) is die Suid-Afrikaanse regering se inisiatief om die lewering van openbare dienste te verbeter. Dit is een van die regering se agt prioriteite soos uiteengesit in die Witskrif oor Transformasie in die Staatsdiens (pdf, html).
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap (PRWK) se Witskrif "Voorbereiding van die Wes-Kaap vir die Kennisekonomie van die 21ste Eeu" beklemtoon mense en ondernemings se behoefte om maklik toegang tot staatsinligting te kry. Die Witskrif benadruk ook die behoefte om die ekonomiese ontwikkelingspotensiaal van 'n inligtingsgemeenskap vir 'n ontwikkelende nasie in te span.
Cape Gateway sal aanhou om nog staatsinligting wat vir die Wes-Kaap tersaaklik is, by te werk, te vertaal en te versamel, en om dit op 'n toeganklike manier beskikbaar te stel. Toekomstige weergawes sal aanlyndienste en transaksies met die regering insluit.
skryf en versamel inhoud skep werktuie vir die Inhoudspan ontwerp en bou die webwerf uit.
die bedryf van die instapsentrum die inbelsentrum die daaglikse bedryf van die webwerf.
Hierdie spanne, met lede wat uit verskillende regeringsfere en departemente kom, word deur die Sentrum vir e-Innovasie gekoordineer.
Die inhoud word deur die Inhoudspan op hierdie webwerf (wat as kennisbasis vir die inbel- en instapsentrum gebruik word) gepubliseer met behulp van Bee ('n stelsel vir inhoudelike bestuur). Om die voordele van e-regering te versprei en regeringstandaarde vir inhoud te skep, reik die PRWK gratis lisensies vir die gebruik van Bee aan alle staatsliggame uit. Vind meer uit hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Aboutus.2010-03-25.af.txt</fn>
Hoe gereeld gaan die inligting bygewerk word?
Hulp nodig met probleme wat op die webtuiste ervaar word?
Die doel van die webtuiste vir Suid-Afrikaanse Regeringsdienste is om 'n enkele bron van inligting te bied oor dienste wat deur die Suid-Afrikaanse regering verskaf word. Die oogmerk is om die dispariteit te verminder wat tussen die bemagtigdes en die ontmagtigdes, oftewel die eerste en tweede ekonomieë, bestaan. Die webtuiste is 'n kritiese ingryp wat daarop gerig is om seker te maak dat landsburgers met die regering in interaksie sal kan tree.
Die bedoelde gebruikers van die webtuiste is Suid-Afrikaanse burgers in alle dele van die land, huidige of voornemende Suid-Afrikaanse sakeondernemings of organisasies, en burgers en organisasies van ander lande wat dienste deur die Suid-Afrikaanse regering nodig het.
n Kritiese sektor van gebruikers is al die tussengangers, soos die Veeldoelige Gemeenskapsentra , Gemeenskapontwikkelingswerkers en die Batho Pele Gateway-inbelsentrum, wat diegene wat nie in staat is om regstreeks toegang tot die Internet te kry nie, sal help om die webtuiste te gebruik.
Die webtuiste bevat inligting oor regeringsdienste wat op die nasionale regeringsvlak aangebied word.
Dienste vir buitelandse burgers: inligting wat spesifiek bedoel is vir burgers van ander lande wat toepaslike dienste van die Suid-Afrikaanse regering nodig het.
Elk van hierdie kategorieë is verder op so 'n wyse gestruktureer dat dit aanpas by die volgorde van lewensgebeure . Hierdie lewensgebeure is verder in kategorieë volgens lewensfases ingedeel.
Inligting ten opsigte van elke diens is volgens sewe sleutelareas gerangskik, naamlik beskrywing, stappe om te volg, wetlike raamwerk, diensstandaard; koste, vorms om in te vul, en kontakbesonderhede.
Hierdie afdeling van die webtuiste, wat in die regterkantste navigasiebalk vertoon word, bevat skakels na die webtuistes wat aan daardie lewensgebeurtenis verwant is.
Hierdie weergawe van die webtuiste maak voorsiening vir elf tale, naamlik Engels, Afrikaans, isiXhosa, isiZulu, Sepedi, Sesotho, Setswana, Ndebele, Tsonga, Venda en Siswati. Ten einde toegang tot die inligting op die webtuiste uit te brei, word daar in die vooruitsig gestel dat die inligting uiteindelik in al elf amptelike tale beskikbaar sal wees. Vertaling van die inligting in die oorblywende amptelike tale sal na verwagting teen Maart 2007 afgehandel wees.
Dienste-inligting word oorspronklik in Engels opgestel, waarna dit in die ander tale vertaal word. Dienste-inligting word in die ander tale geplaas nadat dit vertaal is.
Gebruik die Kontak ons bladsy om kommentaar te lewer oor of navraag te doen na die Regeringsdienste-webtuiste.
Die www.gov.za skakel voorsien toegang tot die Suid-Afrikaanse Regering Aanlyn tuisbladsy, wat toegang verskaf tot die webtuiste en die Regeringsinligting-webtuiste.
Die werfkaart verskaf 'n visuele voorstelling van die struktuur van die webtuiste. Dit word hierargies aangebied, en verdeel die webtuiste se inligting in steeds meer spesifieke onderwerpareas. Dit stel jou dus in staat om jouself ooreenkomstig die inhoudstruktuur van die webtuiste te oriënteer.
Die tuisbladsy verskaf 'n lys van die mees besoekte dienste. Hierdie inskrywings bied toegang tot die vyf dienste wat die meeste deur gebruikers besoek is. Die lysting word aangepas in ooreenstemming met die statistiek vir die bladsye wat besoek is.
n Soekvenstertjie is beskikbaar op alle bladsye op die webtuiste. Wanneer 'n soekterm ingesleutel word, sal die volledige webtuiste vir die bepaalde woord deursoek word.
Skakels na eksterne webtuistes word aangedui deur die woorde 'buiteskakel - maak 'n nuwe venster oop', wat in 'n venstertjie sal verskyn wanneer jou merker oor die skakel beweeg word. Die webtuiste sal 'n nuwe deurblaai-venster oopmaak.
Hoe gereeld gaan die inligting bygewerk word?
Die webtuiste sal op 'n voortdurende basis bygewerk word. Ons beleid is om inligting te verskaf soos en wanneer dit beskikbaar word. Die ontwikkelaars van die Regeringsdienste-webtuiste kan egter nie die resentheid waarborg van inligting wat gepubliseer word op ander webtuistes waarheen daar skakels verskaf word nie. Sien Terme en Voorwaardes, par. 4.3.
Regeringsdepartemente neem self eienaarskap van hul inligting op die webtuiste. Hierdie funksie is toegewys aan departementele kontakbestuurders wat verantwoordelik is vir die inligting wat op die webtuiste gepubliseer word.
Regeringskommunikasie is verantwoordelik vir die oorkoepelende bestuur en koördinering van die webtuiste se inhoud.
Die vernaamste formaat vir inligting op die webtuiste is HTML. Die PDF-weergawes van dokumente word egter verskaf om die oorspronklike uitleg daarvan te behou.
Soms neem dit lank om PDF-dokumente oop te maak. In daardie geval beveel ons aan dat jy dit na jou rekenaar aflaai en liewer van daar af oopmaak.
Gebruik jou muis om regs te klik op die dokument wat jy graag wil aflaai.
In die tuimel-kieslys wat verskyn, kies 'Save Target As'.
In die 'Save As' venstertjie, kies die plek op jou hardeskyf waar jy die dokument wil stoor en klik op die 'Save' knoppie. Die lêer sal afgelaai word na die plek wat jy aangedui het.
Maak jou Acrobat Reader toepassing oop en maak daarna die dokumente wat jy afgelaai het oop.
Gebruik jou muis, en skuif en klik op die skakel na die dokument wat jy wil stoor.
In die 'Save As' venstertjie, kies die plek op jou hardeskyf waar jy die dokument wil stoor en klik op die 'Save' knoppie. Die lêer sal afgelaai word na die plek wat jy aangedui het.
Maak jou Acrobat Reader toepassing oop en maak daarna ook die dokumente wat jy afgelaai het oop.
Hulp nodig met probleme wat op die webtuiste ervaar word?
Kontak ons asseblief indien jy enige probleme met die webtuiste ondervind.
<fn>GOV-ZA. Actafr.2010-03-25.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die lisensiëring van die kleinhandelverkope van drank; die mikrovervaardiging van drank en die vervaardiging van tradisionele Afrikabier in die provinsie Wes-Kaap; om die Wes-Kaapse Drankraad en sy komitees in te stel; om drankforums in te stel; om voorsiening te maak vir die aanstelling van aangewese drankbeamptes en inspekteurs; om voorsiening te maak vir die aanstelling van munisipaliteite as agente van die Drankraad en as bevoegde lisensieowerhede.
Soorte permitte 25 23.
Onvolledige persele 35 33.
Bestuur 45 41.
Berging van drank 50 46.
Aanwysing en funksies van aangewese drankbeamptes en inspekteurs 25 61.
Misdrywe betreffende vergaderings van die Raad en die Appèltribunaal 30 66.
Middellike verantwoordelikheid 35 71.
In hierdie Wet, tensy dit uit die samehang anders blyk, beteken-- ''aangewese drankbeampte'' 'n persoon ingevolge artikel 60 aangestel; ''Appèltribunaal'' 'n Appèltribunaal ingevolge artikel 14 ingestel; ''bestuurder'' 'n persoon ingevolge artikel 40 aangestel; ''bevoegde owerheid'' die Raad, of 'n munisipaliteit wat ingevolge artikel 18 as 'n bevoegde lisensieowerheid gemagtig is; ''datum van uitreiking'' die datum waarop 'n lisensie of permit die eerste keer uitgereik is; ''drank'' enige vloeistof of stof wat meer as 1% alkohol per volume of massa bevat, wat tradisionele Afrikabier en tafelwyn insluit, maar uitgesonderd brand-spiritus, medisyne wat onderhewig is aan registrasie ingevolge die Wet op Medisyne en Verwante Stowwe, 1965 (Wet 101 van 1965), en produkte wat nie vir menslike verbruik bedoel is nie; ''drankforum'' 'n drankforum ingevolge artikel 18 (d) ingestel; ''Drankwet'' die nasionale Drankwet, 2003 (Wet 59 van 2003); ''dwelmmiddels'' 'n afhanklikheidsvormende stof, 'n gevaarlike afhanklikheids-vormende stof of 'n ongewenste afhanklikheidsvormende stof soos omskryf in die Wet op Dwelmmiddels en Dwelmsmokkelary, 1992 (Wet 140 van 1992); ''familielid'' 'n persoon se gade, kind, ouer, broer of suster, ongeag of sodanige verhouding die gevolg is van geboorte, huwelik of aanneming; ''.
permit'' die dokument deur 'n munisipaliteit uitgereik ten opsigte van 'nspesiale byeenkoms ingevolge artikel 49 of ten opsigte van die verkoop vantradisionele Afrikabier ingevolge artikel 50 van hierdie Wet;''perseel'' 'n plek, grond, gebou, deel van 'n gebou, vaartuig, vliegtuig ofvoertuig;''provinsiale regering'' die regering van die Wes-Kaap;''Provinsie'' die Provinsie Wes-Kaap;''Raad'' die Wes-Kaapse Drankraad ingevolge artikel 2 ingestel;''spesiale byeenkoms'' 'n fondsinsamelingsbyeenkoms ten bate van 'n opvoed-kundige of welsynsorganisasie, enige uitstalling, sportbyeenkoms, openbarefunksie, kultuurbyeenkoms of artistieke uitvoering;''tafelwyn'' wyn soos omskryf in artikel 1 van die Wet op Drankprodukte, 1989(Wet 60 van 1989);''tradisionele Afrikabier'' 'n gegiste vloeistof soos omskryf in item 8 van Bylae1 van die Drankwet;''uitreiking'', met betrekking tot 'n lisensie, ook die lewering of versending vandie lisensie aan die persoon aan wie dit verleen is of aan sy of haar agent;''verkoop'' ook verskaf, verruil, te koop aanbied, vertoon met die doel om teverkoop of om 'n verkoop, verskaffing, uitruiling, aanbod of vertoning te magtig, te gelas of toe te laat;''verskaf'', met betrekking tot drank, om 'n persoon in besit of beheer daarvan testel;''vervaardig'' om drank te produseer wat te botteleer met die bedoeling om dit teverkoop;''vervaardiger'' 'n persoon wat sodanig geregistreer is in terme van dieDrankwet;''Voorsitter'' die voorsitter van die Raad ingevolge artikel 3 (a) aangestel of 'npersoon wat tydelik as Voorsitter waarneem in sy of haar afwesigheid; en''voorskryf'' om by regulasie ingevolge hierdie Wet voor te skryf.
Die Drankraad wat ingevolge artikel 5 van die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989), soos gewysig, vir die Provinsie ingestel is, gaan voort om te bestaan en te funksioneer onder die naam Wes-Kaapse Drankraad in ooreenstemming met die bepalings van hierdie Wet, asof dit ingevolge hierdie Wet ingestel is.
Die Raad is 'n onafhanklike regspersoon en is net aan die Grondwet en die Reg onderhewig.
Die Raad moet sy funksies ooreenkomstig die bepalings van hierdie Wet uitoefen, onpartydig en sonder vrees, begunstiging of vooroordeel.
een lid met regskwali.
hoogstens drie lede met die kwali.
een lid met kwali.
twee lede wat burgers van die Provinsie is; en hoogstens ses bykomende lede met gespesialiseerde kennis of kwali.ka-sies deur die Minister aangestel na oorleg met die Voorsitter om as komiteelede te dien.
n regstreekse belang in die drankhandel het; of die familielid is van 'n persoon met 'n regstreekse belang in die drankhandel, tensy die Minister van mening is dat die belang van die familielid in die drankhandel nie impliseer dat die persoon ongeskik is om die amp te beklee nie.
Met uitsondering van die Hoof Uitvoerende Beampte word lede aangestel vir 'n termyn van hoogstens vyf jaar, en hulle kan by verstryking van hulle ampstermyn heraangestel word vir hoogstens een verdere termyn.
'n Vakature in die Raad kan gevul word deur die aanstelling van nog 'n lid deur die Minister.
ingevolge artikel 24 gediskwali.
sy of haar bedanking aan die Minister voorlê;of nie meer in die Provinsie woon nie.
enige ander aangeleentheid wat deur die Hoof Uitvoerende Beampte na die Raad verwys is of wat die Raad ingevolge hierdie Wet kan of moet oorweeg; of h enige ander aangeleentheid wat die Minister aan die Raad opdra.
Uitgesonderd ten opsigte van a, b, e, f en h het die Voorsitter 'n diskresie om te weier om 'n vergadering van die Raad te belê as so 'n vergadering na sy of haar mening nie geregverdig word deur die inligting wat aan hom of haar voorgelê is nie.
e, die vertoë van die hand wys of die opskorting of voorwaardes herroep; of f, die appèl toestaan of verwerp.
Die Raad kan te eniger tyd op aansoek deur die lisensiehouer enige voorwaarde wat die Raad gestel het, opskort, intrek of wysig.
Die lede kan enige persoon wat hulle as geskik beskou om die Raad by te staan by die oorweging van die aangeleentheid onder oorweging, in die Raad koöpteer. 'n Persoon aldus gekoöpteer het nie stemreg nie.
Die Voorsitter moet die tyd en plek vir die hou van vergaderings bepaal en kan vergaderings verdaag en herbelê op sodanige tye en plekke as wat hy of sy besluit.
Die kworum van die Raad is drie lede, insluitende die Voorsitter of die Ondervoorsitter of albei.
n Ondervoorsitter moet voorsit op vergaderings wanneer die Voorsitter afwesig is of nie kan voorsit nie.
As die Voorsitter en die Ondervoorsitters afwesig is, moet die Minister 'n ander lid as waarnemende Voorsitter aanstel.
Die besluit van die meerderheid van die lede wat teenwoordig is en stem, maak 'n besluit van die Raad uit, en in die geval van 'n staking van stemme oor enige aangeleentheid het die Voorsitter 'n beslissende stem.
hy of sy of sy of haar familielid, vennoot of besigheidsassosiaat 'n direkteur, lid of vennoot is van, of 'n. nansiële belang of ander belange het in, die besigheid van die aansoeker vir 'n lisensie, serti.sering of enige ander reg of voorreg wat die Raad staan te verleen; of hy of sy enige belang het wat hom of haar verhinder om sy of haar funksies as 'n lid van die Raad op 'n billike, onbevooroordeelde en behoorlike wyse te verrig.
moet daardie lid die aard van sy of haar belang onverwyld en volledig openbaar en die vergadering of verhoor verlaat ten einde die oorblywende lede in staat te stel om die aangeleentheid te bespreek en te bepaal of daardie lid uitgesluit moet word van deelname aan die verrigtinge op sodanige vergadering of verhoor as gevolg van 'n botsing van belange; en moet sodanige openbaring en die besluit geneem deur die oorblywende lede rakende sodanige bepaling, in die notule van die onderhawige verrigtinge aangeteken word.
geld wat deur die provinsiale regering bewillig word; en geld wat aan die Raad toeval uit enige ander bron wat deur die Minister goedgekeur is na oorleg met die Minister verantwoordelik vir. nansies in die Provinsie, insluitende gelde wat ingevolge hierdie Wet toeval.
Die Hoof Uitvoerende Beampte moet volledige en behoorlike rekeningboeke en al die nodige rekords in verband daarmee laat hou.
Die Hoof Uitvoerende Beampte moet verseker dat die Raad se jaarlikse begrotings, korporatiewe planne, jaarverslae en geouditeerde. nansiële state opgestel en voorgelê word ooreenkomstig die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999).
Die Raad moet in elke.
n besigheidsplan vir die Raad, met meetbare doelwitte; en n staat van die Raad se geprojekteerde inkomste en uitgawes ten opsigte van die volgende. nansiële jaar.
In enige. nansiële jaar kan die Raad aanvullende state van die Raad se geprojekteerde inkomste en uitgawes vir daardie. nansiële jaar aan die Minister voorlê vir goedkeuring.
Die Raad mag geen. nansiële verbintenis buite sy goedgekeurde begroting en sy opgelope reserwes aangaan nie.
Die Ouditeur-generaal moet die. nansiële state van die Raad oudit.
Die Raad moet 'n verslag oor sy aktiwiteite gedurende die vorige. nansiële jaar aan die Minister voorlê vir tertafellegging in die Provinsiale Parlement binne drie maande na die einde van daardie. nansiële jaar.
n balansstaat en 'n staat van inkomste en uitgawes wat deur die Ouditeur-generaal geserti.
die meetbare doelwitte vermeld, soos uiteengesit in sy besigheidsplan in artikel 10 (a) bedoel gedurende die betrokke. nansiële jaar; en tersaaklike prestasie-inligting bevat rakende die ekonomiese, doeltreffende en doelmatige aanwending van hulpbronne en spesi.ek 'n vergelyking tussen beplande en werklike prestasieaanwysers soos in daardie besigheidsplan uiteengesit.
Die Voorsitter moet, behoudens die bepalings van hierdie Wet en die regulasies hierby, die prosedure bepaal wat op vergaderings gevolg moet word.
Die Voorsitter moet enige persoon wat geraak kan word deur of 'n belang het by die oorweging van 'n bepaalde aangeleentheid, op die voorgeskrewe wyse in kennis stel om op die vergadering teenwoordig te wees.
n Persoon wat in kennis gestel is, moet persoonlik verskyn op die plek en tyd in die kennisgewing bepaal of moet daar verteenwoordig word deur 'n prokureur of advokaat wat namens hom of haar verskyn.
Die Voorsitter kan enige persoon gelas om teenwoordig te wees op 'n vergadering van die Raad om getuienis te lewer of om 'n dokument of enigiets wat in sy of haar besit of bewaring of onder sy of haar beheer is, voor te lê.
Indien die Voorsitter oortuig is dat 'n persoon behoorlik in kennis gestel is om op 'n vergadering van die Raad teenwoordig te wees maar nie daar teenwoordig is nie, kan die Voorsitter gelas dat die vergadering in die afwesigheid van daardie persoon voortgaan.
Die Voorsitter kan enige persoon teenwoordig op 'n vergadering van die Raad gelas om getuienis te lewer of om 'n dokument of enigiets wat in sy of haar besit of bewaring of onder sy of haar beheer is, voor te lê en deur die Raad ondervra te word.
Die Raad kan enige dokument of artikel wat aan hom voorgelê is, inspekteer en behou vir sodanige tydperk as wat hy nodig ag.
n Persoon wat getuienis lewer op 'n vergadering van die Raad, moet dit onder eed of plegtige verklaring doen.
By die oorweging van 'n aangeleentheid kan die Raad, uit eie beweging, kennis neem van enige feit of omstandigheid wat na sy mening die besluit van die Raad kan beïnvloed. Indien enige party uitstel versoek om hom in staat te stel om beredenering met betrekking tot die aangeleentheid voor te berei, kan die Voorsitter die aangeleen-theid vir dié doel uitstel.
Alle vergaderings van die Raad is oop vir die publiek, behalwe dat die Voorsitter kan gelas dat enige persoon wie se teenwoordigheid op die vergadering nie wenslik is nie, nie teenwoordig mag wees nie of die vergadering moet verlaat.
Die beraadslagings en stemming van die Raad is nie oop vir die publiek nie.
Die Voorsitter kan uit die bykomende lede in artikel 3(g) bedoel, een of meer komitees aanstel en aan die komitees sodanige funksies van die Raad opdra as wat hy of sy nodig ag.
Elke komitee moet bestaan uit minstens drie lede van die Raad, en een van hulle moet die Voorsitter of 'n Ondervoorsitter wees.
By die aanstelling van 'n komitee moet die Voorsitter behoorlik ag slaan op die kennis, kundigheid en ervaring wat vereis word deur die aangeleentheid wat oorweeg moet word.
Die komitees van die Raad word beheer deur dieselfde prosedurereëls as wat op die Raad van toepassing is.
'n Komitee kan 'n aangeleentheid na die Raad verwys vir 'n besluit.
n Besluit wat deur 'n komitee geneem is, word geag 'n besluit van die Raad te wees.
Die Minister moet, vir sodanige termyn as wat die Minister kan bepaal, 'n afgetrede Regter van die Hooggeregshof van Suid-Afrika, 'n afgetrede senior landdros van 'n streekhof of 'n senior regspraktisyn aanstel as 'n Appèltribunaal om te beslis oor appèlle of aansoeke vir die hersiening van die besluite van die Raad ingevolge hierdie Wet.
Die Minister moet die prosedure voorskryf wat deur die Appèltribunaal gevolg moet word.
Indien 'n persoon wat behoorlik in kennis gestel is om 'n vergadering by te woon, versuim om die vergadering by te woon of die vergadering verlaat sonder toestemming van die Voorsitter, kan die vergadering voortgesit word in afwesigheid van sodanige persoon, of kan die Voorsitter sodanige stappe doen as wat hy of sy in die omstandighede billik en regverdig ag.
Lede van die Raad en die App ltribunaal kan sodanige besoldiging ontvang as wat die Minister na oorleg met die Minister verantwoordelik vir. nansies bepaal.
Die Minister moet 'n Hoof Uitvoerende Beampte aanstel, wat verantwoorde-lik sal wees vir die funksionering van die administrasie van die Raad en die Appèltribunaal.
Die Hoof Uitvoerende Beampte is verantwoordingspligtig teenoor die Raad.
Die Hoof Uitvoerende Beampte moet, behoudens subartikel , personeellede van die Raad in diens neem om die administratiewe, sekretariële en ander werk verbonde aan die uitvoering van die funksies van die Raad en die Appèltribunaal te verrig.
Die Raad in oorleg met die Minister en die Minister verantwoordelik vir.
moet 'n menslikehulpbronbeleid vir die Raad en sy personeel bepaal; en moet die besoldiging en diensvoorwaardes van sy personeel bepaal.
die beskerming van vertroulike inligting wat deur die Raad gehou word; en professionele, eerlike, onpartydige, regverdige, etiese en billike diens.
Die Raad kan gebruik maak van die dienste van persone wat uit die staatsdiens gesekondeer of oorgeplaas is in ooreenstemming met die bepalings van die Staatsdi-enswet, 1994 (Proklamasie No. 103 van 1994).
Die Hoof Uitvoerende Beampte kan, na oorleg met die Minister, 'n fonds instel en administreer vir die doel van die bestryding van die negatiewe maatskaplike gevolge van die misbruik van drank en die opvoeding van persone betrokke by die verkoop en verskaffing van drank en die algemene publiek in die verantwoordelike verkoop, verskaffing en verbruik van drank.
Die Hoof Uitvoerende Beampte het die bevoegdheid om betrokke te raak by sodanige. nansiële transaksies as wat nodig is vir die bedryf van 'n openbare entiteit, insluitende maar nie beperk nie tot die bevoegdheid om vennootskappe met ander staatsorgane te sluit en om die dienste van kontrakteurs en diensverskaffers te verkry.
Die Hoof Uitvoerende Beampte kan meubels en toerusting verkry vir gebruik deur die Raad en die administratiewe personeel.
sy roerende bates beswaar; en ooreenkomste aangaan vir die verskaffing van dienste rakende menslike-hulpbronbestuur en. nansiële bestuur.
Die Hoof Uitvoerende Beampte moet die verantwoordelike verkoop, verskaffing en verbruik van drank bevorder en die negatiewe maatskaplike gevolge van drankmis-bruik bekamp en kan sodanige stappe doen as wat hy of sy goedvind.
Die Hoof Uitvoerende Beampte kan enige aangeleentheid wat ingevolge artikel 7 oorweeg moet word, na 'n vergadering van die Raad verwys.
die hou van notule van die Raad en die Appèltribunaal; en sodanige ander pligte as wat die Hoof Uitvoerende Beampte bepaal.
Notules van verrigtinge van die Raad en die Appèltribunaal moet gehou word en moet by die kantore van die Raad bewaar word en is beskikbaar vir enige persoon vir die doel van insae of kopiëring, behoudens die betaling van die voorgeskrewe gelde en behoudens die bepalings van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet 2 van 2000).
Die Voorsitter kan, behoudens die bepalings van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000, en by aanvoering van goeie redes, gelas dat 'n rekord van die verrigtinge van die Raad in geheel of 'n gedeelte daarvan nie vir die publiek beskikbaar mag wees nie, in welke geval sodanige rekord of gedeelte daarvan nie sonder die goedkeuring vooraf van die Voorsitter en by betaling van die voorgeskrewe gelde deur enige persoon ondersoek of gekopieer mag word nie.
Die gelde, strawwe en boetes in artikels 7 (b)(v), 35, 52 en , 53 , 54 and , en 69 (b) bedoel, moet in die Provinsiale Inkomstefonds gestort word.
Die gelde in artikels 1614 en 15, 271 en 2, 49, 504 en 7 bedoel moet aan die Drankraad of munisipaliteit, na gelang van die geval, betaal word.
Geen bedrag in hierdie artikel beoog, is terugbetaalbaar nie.
om aansoeke tesame met alle dokumente wat in verband daarmee ontvang is, op die voorgeskrewe wyse aan die Raad te stuur; en om klagtes wat van die publiek ontvang is ten opsigte van die gedrag van gelisensieerde persele wat oorweging verdien, te ontvang en aan die Raad te stuur, met of sonder kommentaar.
om 'n drankforum in te stel; en om sodanige openbare gebiede van die munisipaliteit by kennisgewing te proklameer waar geen persoon drank mag besit nie of waarin drank nie ingebring mag word nie behalwe vir lewering aan gelisensieerde persele.
Die Minister kan om goeie redes te eniger tyd na oorleg met die Minister verantwoordelik vir plaaslike regering in die Provinsie 'n bevoegdheid wat ingevolge subartikels en aan 'n munisipaliteit verleen is, in geheel of gedeeltelik intrek.
n verteenwoordiger van 'n organisasie(s) wat by 'n nasionale drankhande-laarsvereniging geaffilieer is of 'n streekvereniging wat by 'n nasionale vereniging geaffilieer is, insluitende maar nie beperk nie tot die plaaslike kamers van koophandel wat plaaslike gelisensieerde drankhandelaars ver-teenwoordig; en verteenwoordigers van die plaaslike belastingbetalers-en inwonersverenig-ings binne die betrokke munisipale gebied en enige ander plaaslike gemeen-skapsgebaseerde belangegroep wat deur die munisipaliteit bepaal word.
Waar 'n drankforum ingestel is, kan sodanige forum op versoek van die munisipaliteit as bemiddelaar optree tussen die aansoeker en beswaarmakers teen die aansoek.
sodanige bemiddeling behaal is en sy of haar aanbevelings vir die toestaan of weiering van die aansoek.
Waar daar as gevolg van die bemiddeling van die drankforum 'n ooreenkoms bereik is tussen die aansoeker en een of meer beswaarmakers, moet die drankforum die oorspronklike van sodanige ooreenkoms by die Raad indien binne die tydperk in subartikel bedoel.
Die Raad moet by die oorweging van 'n aansoek ag slaan op sodanige verslag, aanbeveling of ooreenkoms, maar is nie gebind om uitvoering daaraan te gee nie.
'n Persoon mag nie drank mikrovervaardig of verkoop nie tensy hy of sy gemagtig is om dit te doen ingevolge 'n lisensie of permit wat ingevolge hierdie Wet uitgereik is.
n Persoon wat gemagtig is om drank te mikrovervaardig of te verkoop, moet dit in ooreenstemming met die voorwaardes van sodanige lisensie of permit doen.
n Persoon wat, sonder vrystelling ingevolge artikel 71 , drank mikrovervaar-dig of verkoop in stryd met subartikels en , begaan 'n misdryf.
n lisensie vir die verkoop van drank vir verbruik sowel op as buite die perseel waar die drank verkoop word; en n lisensie vir die verkoop van drank vir verbruik op die perseel waar die drank verkoop word op spesiale byeenkomste.
n Permit vir die verkoop van tradisionele Afrikabier vir verbruik sowel op as buite die perseel waar die drank verkoop word; en n permit vir die verkoop van drank vir verbruik op die perseel waar die drank verkoop word op 'n spesiale byeenkoms.
die aansoeker van goeie karakter is en nie ingevolge artikel 24 gediskwali-.
die verlening van die aansoek nie die inwoners van 'n woongebied, die leerders van 'n skool of die gemeentelede van 'n godsdiensinstelling geleë in die nabyheid van die voorgestelde perseel sal benadeel nie.
die perseel waarop die verkoop of verbruik van drank sal plaasvind, geskik is of by voltooiing geskik sal wees vir gebruik deur die aansoeker vir die doel van die lisensie; en die toestaan van die aansoek nie die inwoners van 'n woongebied, die leerders van 'n skool of die gemeentelede van 'n godsdiensinstelling geleë in die nabyheid van die voorgestelde perseel sal benadeel nie.
'n Dranklisensie of permit vir die verkoop van tradisionele Afrikabier mag nie verleen of oorgedra word nie aan 'n aansoeker wat gediskwali.seer is om 'n lisensie of permit te hou, en 'n lisensie of permit wat gehou word deur 'n persoon wat gediskwali.seer geword het, mag nie hernu word nie.
Die volgende persone is gediskwali.
n persoon wat die houer was van 'n lisensie wat binne 'n tydperk van twaalf maande voor die indiening van die aansoek ingetrek is ingevolge die bepalings van hierdie Wet of 'n wet wat dranklisensies reguleer in enige ander provinsie; en n persoon wat die gade is van 'n persoon in (a), (b) en (e) beskryf.
Indien 'n persoon ingevolge subartikel (a) tot (e) gediskwali.seer is, is enige maatskappy of beslote korporasie waarin hy of sy aandele of 'n ledebelang het, enige trust waarvan hy of sy 'n trustee of bevoordeelde is en enige vennootskap waarvan hy of sy 'n vennoot is, insgelyks gediskwali.seer.
Die Raad kan by aanvoering van gegronde redes bepaal dat 'n persoon wat ingevolge subartikel (a) en (b) gediskwali.seer is, geag word gekwali.seer te wees vir die doel van 'n bepaalde aansoek of lisensie.
'n Persoon kan aansoek doen vir 'n lisensie in artikel 21 bedoel of vir 'n permit ingevolge artikel 22.
n Aansoek vir 'n lisensie moet in die voorgeskrewe vorm gedoen word en 'n aansoek vir 'n permit moet gedoen word in ooreenstemming met die verordeninge van die munisipaliteit of, by gebrek aan sodanige verordeninge, die bepalings van hierdie Wet en die regulasies hierby.
n Aansoek ingevolge subartikel moet ingedien word by die munisipaliteit waarin die perseel waar drank verkoop gaan word, geleë is.
Indien die munisipaliteit waarin sodanige perseel geleë is, nie ingevolge artikel 18 as 'n agent van die Raad aangestel is nie, moet die aansoek ingevolge subartikel by die kantore van die Raad ingedien word.
Indien die munisipaliteit waarin sodanige perseel geleë gaan wees, nie ingevolge artikel 18 as 'n bevoegde owerheid aangestel is nie, moet 'n aansoek vir 'n permit ingevolge subartikel en vertoë ingevolge artikel 28 by die kantore van die Raad ingedien word.
Bewys van betaling van die voorgeskrewe aansoekgelde moet 'n aansoek ingevolge subartikel ten tyde van die indiening daarvan vergesel.
'n Aansoeker vir 'n lisensie moet, in die voorgeskrewe vorm en op die datum van indiening, kennisgewings in die drie amptelike tale van die Provinsie publiseer in die Provinsiale Koerant en ten minste een koerant wat sirkuleer in die munisipale gebied waar die gelisensieerde perseel geleë sal wees.
B/W 8--2005 perseel vertoon sodat dit sigbaar is vir verbygangers: Met dien verstande dat die Raad die nievoldoening aan hierdie bepaling kan kondoneer by aanvoering van gegronde redes.
n Kennisgewing ingevolge subartikel moet vir die voorgeskrewe tydperk vanaf die datum van indiening van die aansoek vertoon word.
Indien die perseel in 'n woongebied geleë is, moet die aansoeker binne die voorgeskrewe tyd na die datum van indiening van die aansoek 'n kennisgewing van die aansoek in die voorgeskrewe vorm beteken aan 'n lid van die huishouding bo die ouderdom van sestien jaar van elk van die huishoudings wat wonings op aangrensende eiendomme beset.
Die aansoeker moet binne die voorgeskrewe tydperk aan die munisipaliteit of die Raad bewys verskaf dat die bepalings van subartikels , en nagekom is.
enige ander persoon of instelling wat na sy oordeel geraak kan word deur of 'n belang het by die toestaan of weiering van die aansoek.
n Aansoek en enige dokument wat in verband daarmee ingedien is, moet by die munisipale kantore ter insae lê vanaf die datum waarop sodanige aansoek of dokument ingedien is totdat dit na die Raad deurgestuur word, en enige persoon moet toegelaat word om insae daarin te hê en dit te kopieer teen betaling van die voorgeskrewe gelde.
Waar 'n aansoek by die Raad ingedien is, moet die aansoek en enige dokumente wat in verband daarmee ingedien is, insgelyks beskikbaar wees vir insae en kopiëring teen betaling van die voorgeskrewe gelde by die kantore van die Raad vanaf die datum van indiening tot die datum waarop die aansoek deur die Raad oorweeg word.
'n Persoon wat 'n belang het by die toestaan of weiering van 'n aansoek, kan binne die voorgeskrewe tydperk vertoë rig vir of teen sodanige toestaan of weiering van daardie aansoek.
n Afskrif van die vertoë moet by die munisipaliteit ingedien word en moet deur die persoon wat 'n belang by die toestaan of weiering van die aansoek het, beteken word aan die aansoeker of sy of haar verteenwoordiger en die aangewese drank-beampte.
Bewys van sodanige betekening moet saam met die vertoë ingedien word.
die aard van sy of haar belang by die toestaan of weiering van die aansoek; en omvattende redes vir die beswaar of ondersteuning.
Die aansoeker kan binne die voorgeskrewe tyd 'n reaksie op vertoë teen die aansoek by die munisipaliteit indien.
bewys van betaling van die voorgeskrewe aansoekgelde; en enige ander dokument of artikel wat daarmee saam in verband met die aansoek ingedien is.
Die Raad of enige komitee of personeellid moet binne 'n redelike tyd na die datum van ontvangs van die aansoek, die aansoek ondersoek ten einde vas te stel of dit tegnies korrek is en voldoen aan die bepalings van hierdie Wet en die regulasies hierby.
Indien die Raad, komitee of personeellid in subartikel bedoel, bepaal dat die aansoek onvolledig of gebrekkig is, moet hy of sy binne 'n redelike tyd na ontvangs van die aansoek 'n kennisgewing van onvolledige of gebrekkige indiening uitreik soos voorgeskryf en die aansoeker versoek om die gebrek in die aansoek binne veertien dae vanaf datum van versoek aan te vul of reg te stel.
die oorweging van die aansoek uitstel hangende voldoening aan die kennis-gewing; of die aansoek weier.
vertoë vir of teen die aansoek, reaksies op vertoë teen aansoeke en enige ander dokument of artikel wat in verband met die aansoek ingedien is; en behoudens artikel 12 , enige aangeleentheid wat na die Raad se mening in aanmerking geneem moet word.
Indien 'n aansoek, 'n gepaardgaande dokument, vertoë of 'n verslag in enige opsig gebrekkig is of indien enige persoon versuim om enige dokument in te dien of om by 'n redelike tydperk of tydsbeperking te hou, kan die Raad die gebrek of versuim kondoneer indien daar wesenlike voldoening aan hierdie Wet of die regulasies was en indien dit onwaarskynlik is dat sodanige kondonering enige persoon sal benadeel.
n Lisensie of permit mag nie uitgereik word nie tensy die Raad of munisipaliteit oortuig is dat die aansoeker die reg het om die betrokke perseel te gebruik vir die doel wat deur die lisensie of permit gemagtig staan te word.
Die Raad kan by die toestaan van 'n aansoek vir 'n lisensie ten opsigte van 'n onvolledige perseel gelas dat die lisensie nie uitgereik mag word nie totdat die aansoeker binne 'n bepaalde tydperk voldoen aan sodanige voorwaardes rakende die voltooiing van die perseel as wat die Raad goedvind om te stel.
Die Raad kan by die verlening van 'n lisensie gelas dat die lisensie nie uitgereik mag word nie totdat die aansoeker of 'n werknemer of werknemers van die aansoeker sodanige opleiding en onderwys ondergaan het as wat die Raad voorskryf.
Die Raad kan by die verlening van 'n lisensie ten opsigte van artikels 31, 32 en 33 skriftelik gelas dat die lisensie nie uitgereik mag word nie totdat die aansoeker voldoen aan sodanige voorwaardes as wat die Raad goedvind om te stel.
die bepaalde tydperk verleng; of n wysiging van die plan van die perseel goedkeur.
Indien die aansoeker versuim om aan voormelde voorwaardes te voldoen binne sodanige tydperk na die datum van die verlening van die lisensie as wat die Raad bepaal, verval die verlening van die lisensie en word die lisensie geag nie verleen te gewees het nie.
Wanneer die aansoeker voldoen aan die voorwaardes deur die Raad gestel en by betaling van die voorgeskrewe gelde, moet die Raad die lisensie uitreik soos voorgeskryf.
Die Raad of munisipaliteit, na gelang van die geval, moet na verlening van 'n aansoek, behoudens artikels 31, 32, 33 en 34 'n lisensie of permitdokument in die voorgeskrewe vorm uitreik, waarin die voorwaardes van die lisensie uiteengesit word, behoudens betaling van die voorgeskrewe gelde.
deur 'n bevoegde hof onbevoeg verklaar word om sy of haar eie sake te hanteer; of d synde 'n maatskappy of beslote korporasie, gelikwideer word, voor die datum waarop die aansoek oorweeg word, het die aangestelde eksekuteur, trustee, kurator of likwidateur al die bevoegdhede en regte, en kan hy of sy dit uitoefen, wat die aansoeker sou gehad het as dit nie vir sodanige dood, sekwestrasie, verklaring of likwidasie was nie.
Dit moet 'n voorwaarde van elke lisensie vir die verbruik van drank op die perseel waar die drank verkoop word, wees dat drank slegs op die gelisensieerde perseel verbruik mag word en dat geen drank wat verkoop is, van die gelisensieerde perseel verwyder mag word nie.
Dit moet 'n voorwaarde van elke lisensie vir die verbruik van drank buite die gelisensieerde perseel wees dat geen houer wat drank bevat, oopgemaak mag word en geen drank op die gelisensieerde perseel verbruik mag word nie, behalwe vir proedoeleindes soos deur die Raad goedgekeur.
Indien 'n perseel gelisensieer is vir die verbruik van drank sowel op as buite die gelisensieerde perseel, is subartikels en nie op daardie perseel van toepassing nie.
Die lisensiehouer van 'n perseel waarop die besigheid van 'n kleinhandelvoed-selwinkel bedryf word, mag geen ander drank as tafelwyn verkoop nie.
Versuim om te voldoen aan die voorwaardes in subartikels , en uiteengesit, is 'n misdryf.
drank slegs by die adres getoon op die faktuur in paragraaf (a) beskryf, afgelewer mag word; en n afskrif van die faktuur in paragraaf (a) beskryf, in die a.eweringsvoertuig gehou moet word van die tyd van versending tot die tyd van a.ewering van die drank.
Die aanvaarding van a.ewering van drank gekoop van 'n verskaffer wat nie vergesel gaan nie van 'n faktuur wat die naam, adres en lisensienommer van die verskaffer asook die aard, hoeveelheid en koopprys van die drank wat verskaf word vermeld nie, is 'n misdryf.
'n Lisensiehouer mag nie sonder die toestemming vooraf van die Raad 'n. nansiële belang in die gelisensieerde besigheid aan enige ander persoon oordra nie.
Die Raad mag nie toestemming ingevolge subartikel verleen nie indien die persoon aan wie daar beoog word om die. nansiële belang oor te dra, ingevolge artikel 24 gediskwali.seer is om 'n lisensie te hou of nie van goeie karakter is nie.
n Lisensie moet uitgereik word op naam van die persoon wat die gelisensieerde besigheid bedryf, bestuur en voordeel uit die bedryf daarvan trek en mag nie op naam van 'n benoemde of agent uitgereik word nie.
n Lisensiehouer mag nie die lisensie aan enige ander persoon verhuur of enige ander persoon toelaat om ingevolge die lisensie sake te doen nie.
Versuim om aan subartikels 1 en 4 te voldoen, is 'n misdryf.
Die Raad moet, tensy die aansoeker 'n natuurlike persoon is, by die verlening van 'n lisensie, 'n natuurlike persoon wie deur die aansoeker benoem is en wat 'n inwoner van die Provinsie is, aanstel as bestuurder van die gelisensieerde besigheid.
Die lisensiehouer kan te enige tyd op die voorgeskrewe wyse 'n natuurlike persoon woonagtig in die Provinsie benoem om die bestuurder van die gelisensieerde besigheid te wees, in welke geval die Raad sodanige persoon as bestuurder kan aanstel.
Die Raad kan die aangewese drankbeampte versoek om 'n verslag oor die geskiktheid van die benoemde persoon op te stel.
Die Raad mag nie 'n persoon wat ingevolge artikel 24 gediskwali.seer is om 'n dranklisensie te hou of nie van goeie karakter is nie, as bestuurder aanstel nie.
Die Raad kan as 'n voorwaarde vir sodanige aanstelling gelas dat die voorgestelde bestuurder sodanige opleiding en opvoeding ondergaan as wat die Raad bepaal.
n Bestuurder wat ingevolge hierdie artikel aangestel is, is verantwoordelik vir die bestuur van die besigheid en is onderhewig aan dieselfde pligte, verpligtinge en aanspreeklikhede as die lisensiehouer.
Die aanstelling van 'n bestuurder ingevolge hierdie artikel onthef die lisensie-houer nie van enige pligte, verpligtinge of aanspreeklikhede wat by hierdie Wet of die voorwaardes van die lisensie aan hom opgelê is nie.
Die aanstelling van 'n bestuurder ingevolge hierdie artikel bly geldig tot die aanstelling van 'n nuwe bestuurder.
Indien 'n persoon wat ingevolge hierdie artikel as 'n bestuurder aangestel is, ophou om die gelisensieerde besigheid te bestuur of gediskwali.seer word om dit te doen, moet die lisensiehouer binne dertig dae na sodanige gebeurtenis, ingevolge subartikel aansoek doen vir die aanstelling van 'n bestuurder in sy of haar plek.
Indien 'n lisensiehouer versuim om aan subartikel te voldoen, kan sy lisensie ingevolge artikel 59 opgeskort word.
die aard van die besigheid ten opsigte waarvan 'n lisensie verleen is, wesenlik verander van dit wat beskryf is in die aansoek wat deur die Raad oorweeg is toe die lisensie verleen is nie; of enige strukturele verandering, aanbouing, verbouing of uitbreiding van of aan die gelisensieerde perseel uitvoer nie.
Versuim om aan subartikel 1 te voldoen, is 'n misdryf.
Geen persoon mag drank aan 'n persoon onder die ouderdom van agttien jaar verkoop nie.
Geen persoon mag drank aan 'n persoon onder die ouderdom van agttien jaar gee of verskaf nie of so 'n persoon in sy of haar sorg of onder sy of haar toesig toelaat om drank te verbruik nie, behalwe waar dit bona. de in geringe maat gegee of verskaf word in die uitvoering van 'n godsdienstige seremonie of diens.
n Lisensiehouer mag nie 'n persoon onder die ouderdom van agttien jaar toelaat om drank te verbruik op 'n perseel waarvan hy of sy die lisensiehouer is of wat onder sy of haar beheer is nie.
n Lisensiehouer mag nie 'n persoon onder die ouderdom van agttien jaar toelaat om in 'n deel van 'n gelisensieerde perseel te wees waarop so 'n persoon ingevolge hierdie Wet of ingevolge 'n lisensievoorwaarde nie mag wees nie.
n Persoon onder die ouderdom van agttien jaar mag nie drank strydig met hierdie Wet verkry of verbruik nie of enige persoon mislei met betrekking tot sy of haar ouderdom ten einde drank te verkry of te verbruik of om toegang te verkry tot 'n deel van 'n gelisensieerde perseel wat sodanige persoon nie mag binnegaan nie.
Versuim om aan subartikels 1, 2, 3, 4 en 5 te voldoen, is 'n misdryf.
opleiding in spysenieringsdienste ondergaan; en n vakleerling by die lisensiehouer is.
die koste van drank wat namens hom of haar aan 'n werknemer of enige ander persoon verskaf is, van die werknemer se loon aftrek nie; of die betaling van die loon van 'n werknemer hangende die terugbetaling van 'n skuld ten opsigte van die verkoop van drank terughou nie.
'n Lisensiehouer of 'n persoon namens hom of haar mag nie enige dokument of roerende eiendom as sekuriteit of in pand vir die betaling van 'n skuld in verband met die verkoop van drank ontvang of hou nie.
Versuim om aan subartikels 1, 2 en 3 te voldoen, is 'n misdryf.
in 'n kamer of plek wees wat die Raad afgebaken het as 'n gebied waarin persone onder die ouderdom van agttien jaar nie mag wees nie; of op 'n perseel wees wat nie 'n kleinhandelvoedselwinkel is nie wat slegs vir die verkoop van drank vir verbruik buite die gelisensieerde perseel gelisen-sieer is, tensy sodanige persoon vergesel word óf deur 'n ouer of 'n voog óf deur 'n volwassene met die toestemming van 'n ouer of 'n voog.
Versuim om aan subartikel 1 te voldoen, is 'n misdryf.
n Lisensiehouer moet sy of haar drank op die gelisensieerde perseel of op sodanige ander of bykomende plek in die Provinsie berg as wat die Raad op aansoek goedkeur.
n Lisensiehouer mag nie drank in of uit sodanige ander of bykomende bergingsplek verkoop nie.
Versuim om aan subartikels 1 en 2 te voldoen, is 'n misdryf.
n Lisensiehouer mag nie drank uit enige ander plek as die gelisensieerde perseel verkoop nie.
Ondanks die bepalings van hierdie artikel mag 'n lisensiehouer die verkoop van drank adverteer en bestellings vir die koop van drank werf en ontvang elders as op die gelisensieerde perseel.
Versuim om aan subartikel 1 te voldoen, is 'n misdryf.
Behoudens sodanige voorwaardes as wat die Raad by die verlening van 'n lisensie of na 'n vergadering ingevolge artikel 7 stel, mag 'n lisensiehouer drank verkoop op sodanige dae en tydens sodanige handelsure as wat die Raad vir gelisensieerde besighede bepaal: Met dien verstande dat die handelsure wat die Raad instel, nie meer mag wees nie as die ure wat die munisipaliteit by verordening bepaal.
n Munisipaliteit kan by verordening verskillende handelsure bepaal vir gelisensieerde besighede wat drank verkoop vir verbruik op die gelisensieerde perseel en vir dié wat drank verkoop vir verbruik elders as op die gelisensieerde perseel, maar mag nie verskillende handelsdae en -ure vir individuele gelisensieerde besighede voorskryf nie: Met dien verstande dat die handelsure wat die munisipaliteit bepaal, nie meer mag wees nie as die handelsure in subartikel (a) en (b) uiteengesit.
a Behoudens voorwaardes wat die Raad ingevolge subartikel 1 stel, indien die munisipaliteit nie die handelsdae en -ure bepaal het soos in subartikel 2 bepaal nie, kan 'n lisensiehouer van 'n perseel waar drank verkoop kan word vir verbruik buite die gelisensieerde perseel, drank op enige dag tussen 08:00 en 20:00 verkoop.
Behoudens voorwaardes wat die Raad ingevolge subartikel stel, indien die munisipaliteit nie die handelsdae en -ure bepaal het soos in subartikel bepaal nie, kan 'n lisensiehouer van 'n perseel waar drank verkoop kan word vir verbruik op die gelisensieerde perseel, drank op enige dag verkoop tussen 08:00 op enige dag en 04:00 die volgende dag.
In 'n geval waar die lisensiehouer 'n lisensie het vir die verbruik van drank sowel op as buite die gelisensieerde perseel, is die bepalings van paragrawe (a) en (b) van toepassing met die nodige veranderings.
Die houer van 'n permit kan drank verkoop op die dae en tydens die ure in die permit vermeld.
Behoudens artikel 76 begaan 'n lisensiehouer wat drank op die gelisensieerde perseel verkoop of verskaf of die verbruik daarvan toelaat op 'n tyd wanneer die verkoop van drank nie deur die lisensie toegelaat word nie, 'n misdryf.
'n Lisensiehouer moet op die voorgeskrewe wyse 'n rekord hou van alle drank wat verkoop is vir verbruik elders as op die gelisensieerde perseel.
Geen persoon, uitgesonderd die lisensiehouer, mag meer drank as 'n hoeveelheid wat die Minister voorskryf, koop en 'n lisensiehouer mag nie aan een persoon op een dag meer drank as sodanige hoeveelheid verkoop vir verbruik elders as op die gelisensieerde perseel nie, sonder die skriftelike toestemming vooraf van die aangewese drankbeampte wat vir die gebied waar die gelisensieerde perseel geleë is, aangestel is.
n Persoon wat nie 'n lisensie of permit het om drank te verkoop nie, mag op geen tydstip meer drank as die hoeveelheid ingevolge subartikel voorgeskryf, koop of in sy of haar besit of onder sy of haar beheer hê nie, uitgesonderd met die toestemming waarvoor daardie subartikel voorsiening maak.
Versuim om aan subartikels 1, 2 en 3 te voldoen, is 'n misdryf.
Die houer van 'n lisensie vir die verkoop van drank by spesiale byeenkomste vir verbruik op die perseel by die spesiale byeenkoms of elders mag nie drank by so 'n byeenkoms verkoop nie tensy 'n permit om dit te doen, aan hom of haar uitgereik is deur die munisipaliteit waar die perseel waar drank verkoop gaan word, geleë is of, waar 'n munisipaliteit nie ingevolge artikel 18 aangestel is nie, deur die Raad en by betaling van die voorgeskrewe gelde.
Die houer van 'n lisensie om drank te verkoop vir verbruik op spesiale byeenkomste, moet op die voorgeskrewe wyse by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n permit om drank op 'n spesi.eke spesiale byeenkoms te verkoop.
So 'n aansoek moet minstens veertien dae voor die datum van die spesiale byeenkoms gedoen word.
Die munisipaliteit kan na oorweging van die aansoek en enige ander dokument of aangeleentheid wat hy as tersaaklik beskou, die aansoek weier of toestaan behoudens sodanige voorwaardes as wat die munisipaliteit goedvind.
Die permitte in subartikel bedoel, moet in die permitdokument uiteengesit word.
n Aansoeker wie se aansoek vir 'n permit ingevolge subartikel geweier is of wat ontevrede is met 'n voorwaarde wat die munisipaliteit gestel het, kan op die voorgeskrewe wyse by die Raad appèl aanteken teen sodanige weiering of die stel van 'n voorwaarde.
Versuim deur 'n lisensiehouer, synde die houer van 'n lisensie vir spesiale gebeurtenisse, om 'n permit vir spesiale byeenkomste te verkry wat deur die munisipaliteit uitgereik word vir 'n spesiale byeenkoms waar hy of sy drank verkoop, is 'n misdryf.
die houer van 'n dranklisensie; of die houer van 'n permit vir tradisionele Afrikabier.
n Persoon wat nie gediskwali.seer is om 'n dranklisensie te hou nie, kan op die voorgeskrewe wyse vir 'n permit vir tradisionele Afrikabier aansoek doen by die munisipaliteit waarin die perseel waar die tradisionele Afrikabier verkoop gaan word, geleë is.
n Munisipaliteit by wie aansoek gedoen word, kan die aansoek toestaan behoudens sodanige voorwaardes as wat die munisipaliteit nodig ag om te stel, of kan dit weier.
Indien die aansoek toegestaan word, moet die munisipaliteit, by betaling van sodanige gelde as wat hy voorskryf, 'n permit in die voorgeskrewe vorm aan die aansoeker uitreik.
n Persoon wat gegrief voel deur 'n besluit van die munisipaliteit ingevolge hierdie artikel, kan op die voorgeskrewe wyse by die Raad appèl daarteen aanteken.
Die houer van 'n permit kan by die munisipaliteit aansoek doen vir die hernuwing daarvan binne dertig dae voor die jaardag van die datum waarop die permit uitgereik is.
Die munisipaliteit moet by betaling van sodanige hernuwingsgelde as wat hy hef, die permit vir nog 'n jaar hernu, tensy die houer gediskwali.seer geraak het om die permit te hou of die Raad die houer ongeskik verklaar het om die permit te hou.
n Persoon wat gegrief voel deur die wyse waarop tradisionele Afrikabier verkoop word, kan 'n klag by die Raad indien, wat dit moet oorweeg op dieselfde wyse as 'n klag ten opsigte van 'n lisensie, en die Raad het dieselfde bevoegdhede ten opsigte van sodanige permit as ten opsigte van 'n lisensie.
n Lisensie is geldig vanaf die datum waarop dit uitgereik is.
n Lisensie verval op 'n datum wat twaalf maande na die datum van uitreiking of twaalf maande na die datum van die laaste hernuwing daarvan is, wat ook al die laaste is, tensy die lisensie outomaties hernu word ingevolge artikel 52 of deur die Raad ingevolge artikel 53.
n Permit wat ingevolge artikel 22(b) uitgereik is ten opsigte van 'n spesiale byeenkoms, is geldig net vir die datum of datums ten opsigte waarvan sodanige permit uitgereik is en mag nie hernu word nie.
n Permit wat ingevolge artikel 22(a) uitgereik is ten opsigte van die verkoop van tradisionele Afrikabier, is geldig vanaf die datum van uitreiking en verval twaalf maande na die datum van uitreiking, tensy dit ingevolge artikel 50 deur die munisipaliteit hernu word.
Die Voorsitter kan by ontvangs van 'n verslag dat die gelisensieerde perseel deur die lisensiehouer verlaat is, die lisensie met onmiddellike effek opskort.
Die opskorting van die lisensie ingevolge subartikel verval by ontvangs deur die Voorsitter van bewys dat die gelisensieerde perseel nie deur die lisensiehouer verlaat is nie of weer in gebruik is deur dieselfde lisensiehouer.
By betaling deur die lisensiehouer van die voorgeskrewe lisensiegelde voor of op die hernuwingsdatum word die lisensie outomaties hernu vir 'n tydperk van twaalf maande vanaf die hernuwingsdatum.
Die lisensiehouer mag nie van sy of haar verpligting om die voorgeskrewe lisensiegelde betyds te betaal, kwytgeskeld word nie as die kennisgewing nie aan hom of haar gestuur is nie of nie deur hom of haar ontvang is nie.
n Lisensiehouer wat versuim om die voorgeskrewe lisensiegelde betyds te betaal, kan binne sestig dae na die hernuwingsdatum by die Raad skriftelik aansoek doen vir kondonering van sodanige versuim en die Raad kan die versuim kondoneer en die laat betaling van die voorgeskrewe gelde toelaat teen 'n datum wat bepaal moet word, behoudens sodanige bykomende gelde en boetes as wat die Raad voorskryf.
Waar die Raad ingevolge subartikel kondonering toegestaan het en die voorgeskrewe gelde en bykomende gelde en boetes betaal is, word die lisensie geag hernu te wees vanaf die hernuwingsdatum: Met dien verstande dat indien die lisensiehouer versuim om die gelde en boetes wat ingevolge hierdie subartikel gehef is teen die vasgestelde datum te betaal, die lisensie op daardie datum verval.
ingevolge artikel 24 gediskwali.
deur die Raad ongeskik verklaar is om 'n dranklisensie te hou; of binne die vorige agt maande versuim het om te voldoen aan 'n voldoeningskennisgewing wat ingevolge hierdie Wet uitgereik is, kan die lisensie nie ingevolge artikel 52 outomaties hernu word nie maar kan dit deur die Raad hernu word op aansoek deur die lisensiehouer op die voorgeskrewe wyse, en by betaling van die voorgeskrewe gelde.
die lisensiehouer verwittig word dat die lisensie nie outomaties hernu sal word nie; en n beroep op die lisensiehouer gedoen word om op die voorgeskrewe wyse aansoek te doen vir die hernuwing van die lisensie teen 'n datum deur die Raad bepaal, welke datum hoogstens twaalf maande na die datum van uitreiking of jongste hernuwing van die lisensie is.
Indien die lisensiehouer versuim om te voldoen aan die kennisgewing in subartikel bedoel, verval die lisensie twaalf maande na die datum van uitreiking of jongste hernuwing daarvan.
Indien die lisensiehouer aan die kennisgewing voldoen, bly die lisensie geldig totdat die Raad sy oorweging van die aansoek vir hernuwing afgehandel het.
By die oorweging van 'n aansoek vir hernuwing het die Raad dieselfde pligte en bevoegdhede as by die oorweging van 'n aansoek vir 'n nuwe lisensie, insluitende die reg om die aansoek te weier of toe te staan, behoudens sodanige voorwaardes as wat hy goedvind.
Indien die Raad 'n aansoek vir die hernuwing van die lisensie toestaan, word die lisensie geag hernu te wees ingevolge artikel 52.
Indien die Raad 'n aansoek vir die hernuwing van 'n lisensie weier, verval die lisensie onmiddellik of op sodanige datum as wat die Raad bepaal.
'n Lisensiehouer kan aansoek doen vir die oordrag van die lisensie aan 'n ander persoon deur 'n aansoek op die voorgeskrewe wyse en vorm in te dien by die Raad en by betaling van die voorgeskrewe gelde.
Die Raad moet, soos voorgeskryf, die aangewese drankbeampte van die aansoek verwittig en van hom of haar 'n verslag aanvra oor die kwali.kasie en geskiktheid van die voorgestelde lisensiehouer om die lisensie te hou.
Die aangewese drankbeampte moet binne die voorgeskrewe tydperk 'n verslag soos by subartikel vereis, indien en kan in sodanige verslag enige ander aangeleentheid insluit wat die aangewese drankbeampte tersaaklik ag vir die aansoek.
Die Raad moet binne die voorgeskrewe tydperk die aansoek óf weier óf toestaan.
nie ingevolge artikel 24 gediskwali.
van goeie karakter is; en gepas opgevoed en opgelei is of sal word, of in sy of haar diens een of meer werknemers sal hê wat gepas opgevoed en opgelei is of sal word om die gelisensieerde besigheid te bestuur.
Die Raad kan by die verlening van 'n aansoek vir oordrag gelas dat die persoon aan wie die lisensie oorgedra word, of een of meer werknemers van sodanige persoon, sodanige onderwys en opleiding ondergaan as wat die Raad gelas.
By die verlening van 'n aansoek vir oordrag ingevolge hierdie artikel moet die Raad by betaling van die voorgestelde gelde 'n oordragserti.kaat uitreik soos voorgeskryf.
Indien die persoon aan wie die lisensie oorgedra staan te word te sterwe kom, insolvent raak of deur 'n bevoegde hof onbevoeg verklaar word om sy of haar eie sake te hanteer of, synde 'n maatskappy of beslote korporasie, gelikwideer word voor die datum waarop die aansoek vir oordrag oorweeg word, word die eksekuteur, trustee, likwidateur of kurator, na gelang van die geval, geag die aansoeker te wees en het hy of sy alle regte wat sodanige persoon, maatskappy of beslote korporasie sou gehad het as dit nie vir sodanige sterfte, insolvensie, likwidasie of verklaring was nie.
Die Raad kan na goeddunke 'n aansoek vir oordrag toestaan ten gunste van 'n eksekuteur, trustee, likwidateur of kurator of aan sodanige ander persoon as wat die Raad goedvind.
n Lisensiehouer wat die gelisensieerde besigheid vervreem, moet die Raad binne dertig dae na die datum van vervreemding skriftelik en op die voorgeskrewe wyse in kennis stel van die datum van vervreemding.
Versuim om die Raad van sodanige vervreemding in kennis te stel, is 'n misdryf.
n Persoon wat 'n gelisensieerde besigheid gekoop het, kan by die Voorsitter aansoek doen vir toestemming om die gelisensieerde besigheid te bedryf hangende die oordrag van die lisensie aan sodanige persoon.
n Aansoek ingevolge subartikel moet gedoen word deur die indiening daarvan in die voorgeskrewe vorm by die Voorsitter.
Die Voorsitter kan toestemming verleen om die koper van die besigheid te magtig om die besigheid vir sy of haar eie rekening te bedryf vir 'n bepaalde tydperk, welke tydperk hoogstens ses maande na die aanvangsdatum is.
Die Voorsitter kan 'n toestemming wat ingevolge subartikel verleen is, te eniger tyd intrek.
n Toestemming wat ingevolge subartikel verleen is, is nie aan appèlof hersiening ingevolge hierdie Wet onderhewig nie.
n Persoon aan wie 'n toestemming ingevolge subartikel verleen is, is geregtig om die gelisensieerde besigheid ingevolge die lisensie vir sy of haar eie rekening te bedryf en te bestuur, en het dieselfde regte en is onderhewig aan dieselfde pligte as die lisensiehouer.
Die verlening van toestemming ingevolge subartikel onthef die lisensie-houer nie van enige van sy of haar pligte en verpligtinge ten opsigte van die lisensie nie.
kan die eksekuteur, trustee, likwidateur of kurator die gelisensieerde besig-heid bedryf op dieselfde wyse en behoudens dieselfde voorwaardes as wat die lisensiehouer sou doen as dit nie was vir sy of haar dood, insolvensie, likwidasie of verklaring nie; en kan die eksekuteur, trustee, likwidateur of kurator aansoek doen vir die oordrag van die lisensie ingevolge artikel 54, en word hy of sy vir doeleindes van sodanige aansoek geag die lisensiehouer te wees.
teur, trustee, likwidateur of kurator nog nie aangestel is nie, 'n persoon aanstel om die lisensie te hou en die gelisensieerde besigheid te bedryf tot die aanstelling van 'n eksekuteur, trustee, likwidateur of kurator, of totdat 'n bestuurder aangestel is in die geval van 'n verlate besigheid.
n Persoon aldus aangestel, word geag die lisensiehouer te wees.
Indien die enigste direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote korporasie wat 'n lisensiehouer is, sterf, insolvent raak of deur 'n bevoegde hof onbevoeg verklaar word om sy of haar eie sake te hanteer of, synde 'n maatskappy of beslote korporasie, gelikwideer word, is subartikels 2 en 3, met die nodige veranderings, op daardie lisensie van toepassing tot die aanstelling van 'n nuwe direkteur of lid.
Die Appèltribunaal moet enige appèl teen, of aansoek vir die hersiening van, 'n besluit van die Raad ingevolge artikel 7 oorweeg.
Die Appèltribunaal kan 'n besluit of bevel wat die onderwerp van 'n appèlof hersiening is, bevestig, wysig of ter syde stel en sodanige besluit of bevel vervang, na gelang van die omstandighede.
n Aansoeker of belanghebbende party wat gegrief is deur 'n besluit van die Raad, kan binne die voorgeskrewe tydperk na ontvangs van redes vir 'n besluit van die Raad, 'n kennisgewing van appèl of hersiening by die Raad indien soos voorgeskryf.
B/W 8--2005 siviele appèl is van toepassing met die nodige veranderinge soos hierin voorsiening gemaak.
Uitgesonderd waar die aansoeker of belanghebbende party ingevolge subartikel van die betaling van sekuriteit vrygestel is, moet 'n persoon wat gegrief is deur 'n besluit van die Raad, saam met die indiening van die kennisgewing van appèlof hersiening ingevolge subartikel 'n bedrag betaal wat by regulasie bepaal word of deur die Appèltribunaal verminder word as sekuriteit vir die verwagte koste van die Raad of 'n opponerende party.
Die Appèltribunaal kan op aansoek deur die aansoeker of die belanghebbende party wat deur die besluit van die Raad gegrief is, die bedrag van sekuriteit verminder of die aansoeker of belanghebbende party vrystel van die betaling van sekuriteit.
Geld wat ingevolge hierdie artikel as sekuriteit betaal word, moet aan die Hoof Uitvoerende Beampte betaal word, wat dit in 'n afsonderlike bankrekening moet stort hangende die uitkoms van die appèl of hersiening, wanneer hy of sy dit betaal in ooreenstemming met die bevel van die Appèltribunaal.
Die Appèltribunaal kan sodanige bevel oor die betaling van die koste van die partye by die verrigtinge of van die Raad maak as wat hy in die omstandighede goedvind.
n Aansoeker of belanghebbende party wat gegrief is deur die besluit van die Raad, kan persoonlik voor die Appèltribunaal verskyn of kan daar verteenwoordig word deur 'n advokaat of prokureur.
n Besluit van die Appèltribunaal oor die meriete van 'n aangeleentheid is. naal en is nie aan verdere appèl onderhewig nie.
'n Inspekteur kan 'n voldoeningskennisgewing in die voorgeskrewe vorm aan 'n lisensiehouer of enige persoon in beheer van 'n gelisensieerde perseel uitreik en beteken, waarin sodanige persoon versoek word om aan die bepalings van hierdie Wet of 'n voorwaarde van 'n lisensie te voldoen.
die datum waarteen voldoening afgehandel moet word; en die moontlike gevolge van nievoldoening.
n Voldoeningskennisgewing bly van krag tot die datum vir voldoening of enige verlenging daarvan, of die uitreiking deur die inspekteur van 'n serti.kaat van voldoening, wat ook al die vroegste is.
Die inspekteur kan op versoek van die persoon aan wie 'n voldoeningskennis-gewing beteken is, die tydperk vir voldoening verleng by aanvoering van goeie redes, deur 'n gewysigde voldoeningskennisgewing uit te reik.
Indien die persoon aan wie 'n voldoeningskennisgewing uitgereik is, daaraan voldoen het, moet die inspekteur 'n serti.kaat van voldoening uitreik.
n Persoon aan wie 'n voldoeningskennisgewing uitgereik is, kan op die voorgeskrewe wyse 'n verklaring by die inspekteur indien waarin die kennisgewing betwis word en die gronde vermeld word waarop dit betwis word.
n Inspekteur wat 'n verklaring ingevolge subartikel ontvang, moet binne die voorgeskrewe tydperk die voldoeningskennisgewing, die verklaring ingevolge subar-tikel en enige ander dokument wat hy of sy tersaaklik ag, aan die Hoof Uitvoerende Beampte voorlê, wat moet besluit of die klag in die voldoeningskennisgewing uiteengesit, geregverdig is.
Die Hoof Uitvoerende Beampte kan, as hy of sy besluit dat die voldoeningsken-nisgewing nie geregverdig is nie, dit ter syde stel, of as hy of sy bevind dat dit geregverdig is, gelas dat daar aan die voldoeningskennisgewing voldoen word teen die voldoeningsdatum of sodanige later datum as wat hy of sy bepaal.
Die Hoof Uitvoerende Beampte kan die funksie in subartikel bedoel, aan 'n beampte in diens van die Raad delegeer.
Versuim om aan 'n voldoeningskennisgewing te voldoen, is 'n misdryf.
Bewys van nievoldoening aan 'n voldoeningskennisgewing, op 'n vergadering van die Raad, maak prima facie-bewys uit van die pleging van die misdrywe of oortredings van die lisensievoorwaardes in die voldoeningskennisgewing vermeld.
Die Raad kan in uitsonderlike omstandighede en op aansoek deur 'n inspekteur of 'n aangewese drankbeampte, en waar daar 'n dreigende bedreiging vir die gesondheid, welsyn of veiligheid van die publiek is, 'n tussentydse bevel uitreik om 'n lisensie of permit op te skort.
bewys gelewer word dat die aansoek en stawende beëdigde verklarings minstens agt-en-veertig uur voor die indiening van die aansoek aan die lisensiehouer beteken is; en dit uit die aansoek blyk dat dit 'n dringende aangeleentheid is.
n Bevel wat ingevolge subartikel verleen is, moet aan die lisensiehouer beteken word soos deur die Raad gelas en word van krag op die datum en die tyd van betekening daarvan.
n Bevel wat ingevolge subartikel verleen is, moet 'n datum bepaal waarop die lisensiehouer voor die Raad moet verskyn om redes aan te voer waarom die bevel nie. naal gemaak moet word nie.
Die lisensiehouer kan voor die datum in subartikel bepaal, by die Raad 'n kennisgewing van opposisie indien en moet daarna beëdigde verklarings indien waarin hy of sy die gronde uiteensit waarop die aansoek teengestaan word, en moet terselfdertyd 'n afskrif van sodanige kennisgewing en beëdigde verklarings beteken aan die inspekteur of die aangewese drankbeampte in subartikel bedoel.
n Lisensiehouer kan te eniger tyd voor die datum ingevolge subartikel bepaal, by die Voorsitter aansoek doen om die aangeleentheid ter rolle te plaas vir verhoor op 'n vroeër datum, en moet terselfdertyd 'n afskrif van sodanige aansoek beteken aan die inspekteur of die aangewese drankbeampte in subartikel bedoel.
Die Voorsitter kan gelas dat die keerdatum tot 'n vroeër datum vervroeg word.
Op die datum van die verhoor kan die Raad die tussentydse bevel ophef of bevestig, behoudens sodanige wysigings as wat hy goedvind.
n Lisensie wat ingevolge enige bepaling van hierdie Wet opgeskort is, bly in alle opsigte geldig behalwe dat die lisensiehouer nie gedurende die tydperk van opskorting drank ingevolge daarvan mag verkoop nie.
n Lisensie wat deur die Raad ingetrek is, is van nul en gener waarde vanaf die datum van intrekking of sodanige ander datum as wat die Raad bepaal.
n Lisensie wat ingevolge artikel 53 verval het, is van nul en gener waarde vanaf die datum waarop dit verval.
Die lisensiehouer van 'n lisensie wat opgeskort of ingetrek is of verval het, kan binne dertig dae na sodanige opskorting, intrekking of verval enige drank wat op die gelisensieerde perseel was op die datum waarop die opskorting, intrekking of verval van krag geword het, verkoop per openbare veiling wat deur 'n gelisensieerde afslaer gehou word.
Indien 'n lisensiehouer die Raad skriftelik versoek om sy of haar lisensie in te trek, verval die lisensie op 'n datum deur die Raad bepaal.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisie-diens kan ten opsigte van elke polisiestasie 'n polisiebeampte met of bo die rang van Inspekteur aanwys om die funksies van 'n aangewese drankbeampte ingevolge hierdie Wet te verrig.
n Polisiebeampte wat ingevolge artikel 139 van die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989), as 'n aangewese polisiebeampte aangestel is, word 'n aangewese drankbeampte en word geag ingevolge subartikel aangestel te wees.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens kan 'n aanstelling ingevolge hierdie artikel te eniger tyd beëindig.
Die Minister kan 'n persoon in diens van die Provinsiale Regering as 'n inspekteur vir doeleindes van hierdie Wet aanstel.
Die Kommissaris moet by die aanwysing van 'n drankbeampte ingevolge subartikel , en die Minister moet by die aanstelling van 'n inspekteur ingevolge subartikel , 'n serti.kaat van aanwysing of aanstelling uitreik, onderteken deur die Kommissaris of die Minister, na gelang van die geval.
n Aangewese drankbeampte of 'n inspekteur moet by die uitoefening van sy of haar funksies ingevolge hierdie Wet, op versoek van enige persoon wat deur die verrigting van daardie funksie geraak word, bewys verskaf van aanstelling as aangewese drankbeampte of inspekteur.
die feit dat 'n lisensiehouer gediskwali.
indien hy of sy van mening is dat die gelisensieerde perseel verlaat is of ongeskik vir gebruik vir die doel van 'n gelisensieerde besigheid geraak het, hierdie feit by die Hoof Uitvoerende Beampte aanmeld; en indien die lisensiehouer skuldig bevind is aan 'n strafregtelike misdryf, die aard en omstandighede van die misdryf en skuldigbevinding by die Hoof Uitvoerende Beampte aanmeld.
enige perseel waar drank vervaardig word of van waar drank versprei word ingevolge 'n registrasie kragtens die bepalings van die Drankwet; en enige perseel waar hy of sy vermoed dat drank geberg of verkoop word strydig met die bepalings van hierdie Wet of die Drankwet, betree en kan sodanige ondersoek instel en navrae of inspeksies doen as wat hy of sy nodig ag, nadat hy of sy die persoon wat op daardie tydstip in beheer van die perseel is, ingelig het van die doel van sy of haar besoek, op enige tyd en plek enige persoon versoek om onmiddellik of op 'n datum en tyd wat bepaal moet word, enige lisensie, permit, registrasieserti.
beslag lê op sodanige dokument indien dit volgens sy of haar mening, getuienis van 'n misdruif uitmaak, in terme van hierdie Wet of 'n oortreding van enige voorwaarde van 'n lisensie.
die lisensiehouer of geregistreerde persoon of sy of haar werknemers, 'n aansoeker of enige persoon wat op 'n gelisensieerde of geregistreerde perseel is, ondervra indien hy of sy vermoed dat die werknemer of persoon enige dokument in sy of haar besit of onder sy of haar beheer het wat tersaaklik kan wees vir 'n aangeleentheid wat hy of sy ondersoek; en versoek dat enige lisensiehouer of geregistreerde persoon of sy of haar werknemer voor hom of haar verskyn op 'n tyd en plek wat deur hom of haar vermeld moet word, om te antwoord op vrae oor 'n aangeleentheid wat ondersoek word.
Enige persoon wat in beheer is van 'n perseel in subartikel 1 beoog, moet sodanige bystand verleen as wat die aangewese drankbeampte en inspekteur redelik-erwys versoek.
'n Vredesbeampte kan enige gelisensieerde perseel betree en inspekteer of enige voertuig, vaartuig of persoon deursoek wanneer hy of sy daartoe gemagtig is deur 'n lasbrief uitgereik deur 'n bevoegde hof, en 'n vredesbeampte met of bo die rang van inspekteur of die ekwivalent daarvan kan sonder 'n lasbrief sodanige perseel betree en inspekteer of sodanige voertuig, vaartuig of persoon deursoek op versoek van die lisensiehouer of 'n werknemer in beheer van die perseel, voertuig of vaartuig, wanneer hy of sy deur enige ander wet gemagtig word om dit te doen.
enigiets wat gebruik sal word as getuienis van die oortreding van die bepalings van hierdie Wet of die voorwaardes van 'n lisensie of permit; en enigiets wat gebruik is of word in verband met die oortreding van hierdie Wet of 'n voorwaarde van 'n lisensie of permit.
hom of haar identi.
die gesag ingevolge waarvan die inspeksie gedoen word, verklaar; en die inspeksie doen met die mins moontlike ongerief vir die lisensiehouer of sy of haar kliënte en met die mins moontlike ontwrigting van die gelisen-sieerde besigheid.
n Vredesbeampte moet by die beslaglegging op enigiets ingevolge hierdie artikel 'n kwitansie aan die persoon van wie daar op die artikel beslag gelê is, uitreik waarin die artikel of artikels waarop beslag gelê is, beskryf word en die redes vir die beslaglegging verduidelik word.
Enigiets waarop ingevolge hierdie artikel beslag gelê is, moet behou en bewaar word totdat die Raad of 'n bevoegde hof 'n bevel uitgereik het oor hoe daaroor beskik moet word.
Tensy die lisensiehouer of 'n persoon in sy of haar diens vir wie hy of sy ingevolge hierdie Wet verantwoordelik is, in 'n bevoegde hof van 'n strafregtelike misdryf aangekla word of gedagvaar word om op 'n vergadering van die Raad te verskyn binne dertig dae na die datum van die beslaglegging, moet die artikel waarop beslag gelê is, terugbesorg word aan die persoon van wie daar op die artikel beslag gelê is.
drank in 'n houer verkoop of verskaf wat nie voldoen nie aan die standaarde en spesi.
drank uit 'n muntoutomaat of ander toestel verkoop, tensy sodanige toestel te alle tye bedryf word deur en onder die regstreekse.
synde 'n lisensiehouer, toelaat dat die gelisensieerde perseel as 'n bordeel gebruik word of gewoonlik deur prostitute besoek word, of synde 'n lisensiehouer, die verkoop, gebruik of besit van dwelmmiddels op die perseel toelaat strydig met enige wet wat oor sodanige verkoop, gebruik of besit handel, begaan 'n misdryf.
inligting voorlê of verstrek wat hy of sy weet vals of misleidend is of wat hy of sy nie weet dat dit waar is nie of 'n vervalste dokument voorlê of een wat voorgee 'n ware afskrif van die oorspronklike te wees maar dit nie is nie; of op enige beswaar of vertoë of klag antwoord op 'n wyse wat hy of sy weet vals of misleidend is of wat hy of sy nie weet dat dit waar is nie; of na aanleiding van 'n vraag deur 'n aangewese drankbeampte, 'n inspekteur, 'n polisiebeampte, 'n munisipale beampte of die Raad inligting voorlê of verskaf wat hy of sy weet vals of misleidend is of wat hy of sy nie weet dat dit waar is nie of 'n vervalste dokument voorlê of een wat voorgee om 'n juiste afskrif van die oorspronklike te wees maar dit nie is nie, begaan 'n misdryf.
'n Persoon wat versuim om te voldoen aan 'n versoek van 'n aangewese polisiebeampte of inspekteur ingevolge artikel 61, begaan 'n misdryf.
die verrigtinge van die Raad opsetlik ontwrig; of weier om die vergadering te verlaat wanneer hy of sy deur die Voorsitter gelas word om dit te doen, begaan 'n misdryf.
Die bepalings van subartikel 1 is met die nodige veranderings van toepassing op vergaderings van die Appèltribunaal.
weier of versuim om 'n wettige opdrag van 'n aangewese drankbeampte of 10 inspekteur te gehoorsaam; of d sonder wettige verskoning weier om te antwoord op 'n vraag aan hom of haar gestel deur 'n aangewese drankbeampte of inspekteur of wetend 'n vals of misleidende antwoord gee, begaan 'n misdryf.
die verbruik van drank toelaat in 'n motorvoertuig waarvan hy of sy die bestuurder is of wat onder sy of haar beheer is terwyl dit op 'n openbare pad 20 bestuur word; of c toelaat dat drank in 'n oop houer is in 'n motorvoertuig terwyl dit op 'n openbare pad bestuur word, begaan 'n misdryf.
Subartikel 1 is nie van toepassing nie op die verbruik van drank in 'n 25 motorvoertuig wat vir die verkoop en verbruik van drank gelisensieer is.
Uitgesonderd ten opsigte van persele wat ingevolge die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989), gelisensieer is, of tensy die bevoegde owerheid anders bepaal in 'n bepaalde geval, mag geen drank verkoop, verskaf of verbruik word nie op 'n erf waarop die besigheid van 'n diensstasie wat petrol, diesel en ander petroleumprodukte aan die publiek verkoop word, bedryf word.
Versuim om aan 'n bevel van die Raad te voldoen, is 'n misdryf.
die aangeleentheid na die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys vir die 40 vervolging van die oortreder; of d die lisensie intrek.
b sodanige stappe gedoen het as wat hy of sy redelikerwys kon doen ten einde 50 die handeling of versuim te voorkom; en c die handeling of versuim nie binne die bestek van die diens of gesag van die bestuurder, agent of werknemer geval het nie.
B/W 8--2005 verbied, is nie op sigself voldoende om te bewys dat hy of sy die stappe gedoen het wat by subartikel (b) vereis word nie.
Wanneer 'n lisensiehouer aanspreeklik is vir die handelinge of versuim van 'n ander persoon ingevolge subartikel , is sodanige ander persoon ook daarvoor aanspreeklik asof hy of sy die lisensiehouer is.
n Bestuurder, agent of werknemer word nie van enige ander aanspreeklikheid onthef nie wat hy of sy opgeloop het afgesien van die aanspreeklikheid wat ingevolge subartikel met die lisensiehouer gedeel word.
n persoon wat alkoholiese of gedistilleerde reukwerk vervaardig of verkoop; en n persoon wat medisyne soos omskryf in die Wet op Medisyne en Verwante Stowwe, 1965 (Wet 101 van 1965), soos gewysig, vervaardig of verkoop.
Die Raad kan op aansoek deur 'n belanghebbende persoon verklaar dat 'n persoon of plek vrygestel is van die toepassing van die bepalings van artikel 20 van hierdie Wet.
n Verklaring ingevolge subartikel kan gedoen word behoudens sodanige voorwaardes en beperkings as wat die Raad stel.
Die Raad kan te eniger tyd die vrystelling ingevolge subartikel wysig of intrek.
Die Raad moet 'n kennisgewing van die voorgenome wysiging of intrekking van die vrystelling in die drie amptelike tale van die Provinsie publiseer in 'n koerant wat sirkuleer in die gebied waar die vrygestelde perseel geleë is, en belanghebbende persone versoek om binne die tyd in die kennisgewing bepaal, redes te verstrek waarom die vrystelling nie gewysig of ingetrek moet word nie.
Benewens die maatreëls ingevolge subartikel getref, kan die Raad sodanige bykomende maatreëls tref as wat hy geskik ag om belanghebbende persone in kennis te stel van sy voorneme om 'n vrystelling wat ingevolge subartikel verleen is, te wysig of in te trek.
n perseel beset wat toegerus is met 'n kroegtoonbank op 'n wyse wat tot die redelike a.
meer drank as die maksimum volume in artikel 48 bedoel, op sy of haar perseel of onder sy of haar beheer gehad het sonder die toestemming vooraf wat by daardie artikel vereis word; of meer drank as die maksimum volume in artikel 48 bedoel, gekoop of verkry het sonder die toestemming vooraf wat by daardie artikel vereis word, is dit prima facie-bewys van die verkoop van drank.
n verklaring of serti.kaat as bewys gelewer word wat voorgee deur 'n ontleder of chemikus in diens van die Regering van die Republiek of in diens van 'n universiteit of van 'n mediese navorsingsinstituut onderteken te wees, wat 'n ontleding gemaak het van 'n vloeistof of stof wat die onderwerp van die strafverrigtinge of vergadering is, is sodanige verklaring of serti.kaat, tensy die teendeel bewys word, bewys van die inhoud van die verklaring of serti.
sy of haar geldige bestuurslisensie met sy of haar foto en 'n geboorte-datum; of iii sy of haar geldige paspoort met sy of haar foto en 'n geboortedatum, te verkry, is sodanige bewys prima facie-bewys van die feit dat die lisensiehouer kennis gedra het van die feit dat sodanige persoon onder die ouderdom van agttien 18 jaar was.
Die Minister kan, behoudens artikel 41 van die Drankwet, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant die inhoud van openbare gesondheidskennisgewings en die wyse waarop sulke kennisgewings op die gelisensieerde perseel vertoon moet word, voorskryf.
Versuim om 'n gesondheidskennisgewing ingevolge hierdie artikel te vertoon, is 'n misdryf.
gevangenisstraf van hoogstens vyf jaar; of sowel sodanige boete as sodanige gevangenisstraf.
die vorm en wyse van betekening van 'n voldoeningskennisgewing, 'n verklaring van geskil en 'n voldoeningserti.
die vorm, inhoud en wyse van vertoning van openbare gesondheidskennis-gewings ingevolge artikel 73; en in die algemeen, enige aangeleentheid ten opsigte waarvan die Minister dit nodig of dienstig ag om regulasies uit te vaardig ten einde die oogmerke van hierdie Wet te bereik, sonder dat die wye omvang van hierdie paragraaf deur die voorgaande paragrawe ingekort word.
n Regulasie wat kragtens hierdie artikel uitgevaardig is ten opsigte van gelde of geld wat betaal moet word, moet uitgevaardig word in oorleg met die Minister verantwoordelik vir. nansies vir die Provinsie.
klubdranklisensie; en spesiale dranklisensie vir binneverbruik.
wynboerlisensie; en spesiale dranklisensie vir buiteverbruik.
brouerslisensie; en sorghumbierbrouerslisensie, ingevolge waarvan drank in die voorafgaande twaalf maande vervaardig is, maar die volume drank aldus vervaardig nie meer was nie as die drempellimiet voorgeskryf ingevolge artikel 4 van die Drankwet.
brouerslisensie; en sorghumbierbrouerslisensie, n Kennisgewing uitgereik ingevolge artikel 33 van die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989), en van krag onmiddellik voor die inwerkingtreding van hierdie Wet, moet geag word voorwaardes te wees wat ingevolge artikel 34 van hierdie Wet skriftelik uiteengesit is.
Ondanks die herroeping van enige wet as gevolg van die inwerkingtreding van hierdie Wet moet enige aansoek wat voor sodanige inwerkingtreding gedoen is, beskou en afgehandel word as in ooreenstemming met die bepalings van die wet ingevolge waarvan dit ingedien is.
Die bepalings van subartikels , en van hierdie artikel is van toepassing op lisensies wat ná die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet ingevolge die bepalings van die Drankwet, 1989 verleen is.
Tensy die Raad op aansoek anders bepaal, verval 'n lisensie wat uitgereik is ten opsigte van 'n perseel geleë op 'n erf waarop daar op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet 'n diensstasie bedryf word wat petrol, diesel en ander petroleum-produkte verkoop, vyf jaar na die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet.
Lisensies uitgereik voor die inwerkingtreding van hierdie Wet vir 'n perseel waarop drank verkoop mag word vir verbruik op of buite die gelisensieerde perseel wat sake doen buite die handelsure in artikel 47 vermeld, is na twaalf maande na die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet aan artikel 47 onderhewig.
Enige toestemming, goedkeuring of voorreg verleen aan 'n lisensiehouer ingevolge die Drankwet of enige wet wat hierby herroep word, wat nie strydig met die bepalings van hierdie Wet is nie, word geag 'n toestemming, goedkeuring of voorreg te wees wat ingevolge hierdie Wet verleen is.
Enige voorwaarde gestel vir 'n lisensie ingevolge die bepalings van die Drankwet of enige wet wat hierby herroep word, wat nie strydig met die bepalings van hierdie Wet is nie, word geag 'n voorwaarde te wees wat ingevolge hierdie Wet gestel is.
a Die vervaldatum ingevolge artikel 512 van enige lisensie wat op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet geldig was ingevolge die bepalings van die Drankwet, 1989, is die laaste dag van Desember van die jaar waarin hierdie Wet in werking tree, en 31 Desember word vir doeleindes van artikel 512 beskou as die uitreikingsdatum van sodanige lisensie.
Die jaarlikse hernuwingskennisgewing uitgereik ingevolge artikel 52 vir 'n lisensie in subartikel bedoel, moet nie later nie as 31 Oktober van die jaar waarin hierdie Wet in werking tree, uitgereik word.
Die bepalings van die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989) word herroep vir soverre dit op die Provinsie betrekking het.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Drankwet, 2005, en tree in werking op 'n datum wat die Premier by proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal.
Skedule 5 deel A van die Grondwet van die Republiek van Suid Afrika, 1996 (Wet 108 van 1996), bepaal dat dranklisensiëring 'n funksionele area van eksklusiewe provinsiale wetgewende bevoegdheid is. Die Grondwetlike Hof het egter bevind dat toestande in die drankbedryf die promulgasie van die nasionale Drankwet, 2003 (Wet 59 van 2003) (''die nasionale Drankwet, 2003'') regverdig. Die nasionale Drankwet, 2003 skep 'n drievlakstelsel in die drankbedryf bestaande uit vervaardiging (insluitend mikro-vervaardiging), verspreiding en kleinhandel van drank en bepaal die regulering van die vervaardiging (uitgesluit mikrover-vaardiging) en verspreidingsvlakke van die bedryf, terwyl die provinsiale wet-gewers die uitsluitlike bevoegdheid behou om die mikro-vervaardiging-en kleinhandelsvlakke van die bedryf te reguleer.
Verder herroep die nasionale Drankwet, 2003 die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989) (''die Drankwet, 1989''), wat tot die herroeping daarvan die bedryf gereguleer het. Die nasionale Drankwet, 2003 behou die werking van die Drankwet, 1989 as provinsiale wetgewing, ten einde die provinsiale vlakke van die bedryf in die afwesigheid van provinsiale drankwetgewing te reguleer.
Daar word algemeen aanvaar dat dit nodig is om die drankbedryf te reguleer weens die potensiële skadelike aard van die produk. Verskeie beheermaatreëls is in die verlede op die bedryf toegepas in ooreenstemming met die sosiale en politieke oogmerke van die regering van die dag. Weens geskiedkundige redes, wat aanleiding gegee het tot die uitsluiting van histories-agtergeblewe persone uit die formele drankbedryf, bly die bedryf grootliks ongereguleerd. Die gevolg is die aanwas van 'n groot aantal ongelisensieërde afsetpunte in woonbuurte en wat nie voldoen aan ruimtelike ordening-en ander beheermaatreëls nie. Drank word verder vereenselwig met die voorkoms van misdaad in beide die gereguleerde en ongereguleerde sektore van die bedryf en maatreëls wat in die verlede voorsien is, is met gemengde welslae begroet.
Dit is nodig om op die provinsiale sfeer van die regering beheermaatreëls daar te stel, in ooreenstemming met die bepalings van die Grondwet, wat die vereistes van 'n gereguleerde drankbedryf weerspieël.
Die wetsontwerp maak voorsiening vir die Wes-Kaapse Drankraad as 'n onaf-hankilke statutêre liggaam in ooreenstemming met die bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) met voldoende hulpbronne om die administrasie van 'n lisensiëringstelsel, die afdwing van beheermaatreëls op en monitering van gelisensieërde persele, die verpligte opleiding van verkopers van drank asook ander opvoedingsinsette ten einde die skadelike impak van die drankbedryf te verminder, te verseker. Die Wetsontwerp maak verder voorsiening vir verbeterde openbare bewustheid van en deelname in die lisensiëringsproses, asook maatreëls om om te sien na klagtes oor gelisensieërde persele. Voorsiening word gemaak vir die deelname deur plaaslike owerhede in die lisensiëringsproses deur die aanstelling van geskikte munisipaliteite as agente van die Drankraad om te help met die lisensiëringsproses. Munisipaliteite mag verder as bevoegde owerhede in eie reg aangestel word ten einde drankforums te stig wat in raadgewende hoedanigheid en as plaaslike dispuutresolusieliggame tydens die lisensiëringsproses dien. Munisipaliteite wat as bevoegde owerhede aangestel word, bepaal die drankhandelsure en --dae in hulle gebiede, reik permitte uit aan handelaars in tradisionele Afrikabier en vir spesiale geleenthede en mag areas binne hulle regsgebied as verbode vir die besit van drank in die openbaar verklaar. Voorsiening word verder gemaak vir 'n Appéltribunaal ten einde hersienings van en app lle teen beslissings van die Drankraad te oorweeg. Die afdwinging en administrasie van die Drankwetsontwerp word verseker deur die voortsetting van die bestaande stelsel van aangewese drankbeamptes binne die rangstruktuur van die Suid Afrikaanse Polisiediens in die Wes-Kaap, met verbeterde funksies en magte. Verbeterde beheermaatreëls, misdrywe en strawwe word ingesluit ten einde die gelisensieërde bedryf beter te reguleer en bedrywighede in stryd met Wetsontwerp indruis te bekamp.
Die Wetsontwerp maak ook voorsiening vir minder kategorieë van lisensies. Dit sluit in lisensies vir verbruik op die perseel, verbruik elders as op die perseel, verbruik binne of buite die perseel, spesiale geleentheidslisensies en -permitte en mikrovervaardigerslisensies. Die reg van kleinhandelskoswinkels om slegs in tafelwyn handel te dryf word behou. Voorsiening word gemaak vir die oplegging van standaardlisensievoorwaardes asook spesi.eke lisensievoorwaardes vir elke lisensie. Die gronde van oorweging van lisensies deur die Drankraad word uiteengesit en sluit grondgebruiksregte as voorvereiste vir die uitreiking van lisensies in.
Maatreëls vir die verpligte opleiding van die verkopers van drank sal verseker dat handelaars verantwoordelik optree. Voorsiening word gemaak vir die verhoging van openbare bewustheid van die gevare verbonde aan die misbruik van drank by wyse van gesondheidskennisgewings en bewustheidsveldtogte. Die Wetsontwerp verplig beamptes van die Drankraad om maatreëls ter bekamping van drank-misbruik te bevorder.
Die Wetsontwerp maak voorsiening vir die vasstelling van aansoekfooie, jaargelde en boetes deur die verantwoordelike provinsiale Minister. Die bestaande fooie is laas in 1992 hersien. Die inkomste wat uit die lisensiestelsel voortspruit word aan die Provinsiale Inkomstefonds oorbetaal. Die openbare liggaam en sy strukture en funksies wat deur die wetsontwerp geskep word, sal befonds word deur middel van oordragbetalings wat deur die verantwoordelike Minister beskikbaar gestel word nadat die entiteit voldoen het aan die die voorgeskrewe vereistes van die Wetsontwerp in ooreenstemming met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999). Daar moet vir toekomstige kostes voorsiening gemaak word in provinsiale bestedingskattings, asook in die toewysings deur die Provin-siale Wetgewer.
Voorsiening sal gemaak word vir befondste mandate waar ander openbare liggame aangestel word in ooreenstemming met die vereistes van die Grondwet en toepaslike wetgewing nadat die nodige samesprekings plaasgevind het. Verpligte opleidingsprogramme sal by die Suid Afrikaanse Kwali.kasieowerheid en toe-paslike bedryfsopleidingsowerheid geakkrediteer word.
Klousule 1. Woordomskrywings -- Hierdie klousule verskaf die woordomskrywings van sinsnedes en woorde vervat in die Wetsontwerp.
Klousule 2. Instelling van die Raad -- Voorsiening word gemaak vir die voort-bestaan van die Drankraad geskep deur die Drankwet, No 27 van 1989.
Klousule 3. Samestelling van die Raad -- Die aantal lede van die Drankraad, hulle kwali.kasies en ampte in die Raad word deur hierdie klousule bepaal.
Klousule 4. Kriteria vir aanstelling -- Hierdie klousule bevat die diskwali.kasie-gronde vir aanstelling van Drankraadslede met betrekking tot strafregte-like oortredings, regtelike status, ouderdom en belange van lede of hulle familie in die drankbedryf.
Klousule 5. Ampstermyn -- Die ampstermyn van Drankraadlede is vyf jaar en hulle is herkiesbaar tot 'n verdere termyn van vyf jaar.
Klousule 6. Beëindiging van lidmaatskap -- Die Minister mag op sekere gronde lidmaatskap van die Drankraad beëindig.
Klousule 7. Bevoegdhede en funksies van die Raad -- Hierdie klousule maak voorsiening dat die Raad aansoeke in terme van die Wetsontwerp, vertoë rakende aansoeke, verslae deur beamptes, klagtes rakende gelisensieërde persele, wysiging van lisensievoorwaardes, appélle teen permitbesliss-ings van munisipaliteite, of enige aangeleentheid wat na die Raad verwys is, of deur die Minister gedelegeer is, oorweeg. Dit maak verder voorsiening vir die goedkeuring, onderhewig aan voorwaardes, of die weiering van aansoeke, opskorting, terugtrekking of oplê van boetes en voorwaardes na aanleiding van verslae en klagtes en die beregting van appélle. Dit laat die Raad toe om enige lisensievoorwaarde op te skort, terug te trek of te wysig.
Klousule 8. Vergaderings en besluite van die Raad -- Hierdie klousule het betrek-king op die kworum van die Raad en die vasstelling van prosedures tydens vergaderings van die Raad.
Klousule 9. Onttrekking van lede met botsende belang -- Die gronde waarop 'n Raadslid onttrek word en die prosedure wat daarop betrekking het, word in hierdie klousule bepaal.
Klousule 10. Befondsing van die Raad -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die befondsing van die Raad en die prosedure wat vereis word om befondsing te verkry en aanspreekilikheid daarvoor te verseker.
Klousule 11. Oudit-en Jaarverslae -- Oudit-en jaarverslae word ingevolge hierdie klousule van die Raad vereis.
Klousule 12. Verrigtinge van die Raad -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die bepaling deur die Voorsitter van die Raad van prosedures tydens vergaderings, die bywoning van vergaderings en die prosedure om inligting te bekom.
Klousule 13. Komitees van die Raad -- In hierdie klousule word voorsiening gemaak vir die aanstelling van Drankraadkomitees, hulle prosedure en funksies.
Klousule 14. Appèltribunaal --'n Appèltribunaal word geskep en die lidmaatskap daarvan bepaal.
Klousule 15. Besoldiging van lede van Drankraad en Appéltribunaal -- Voorsiening word gemaak vir die vasstelling van besoldiging deur die verantwoorde-like Minister.
Klousule 16. Administrasie van Raad en Appéltribunaal -- Voorsiening word gemaak vir die aanstelling van 'n Hoof Uitvoerende Beampte, die voorsiening van menslike hulpbronne en. nansiële bestuur van die Raad, die sekondering van personeel vanaf die verantwoordelike Department en administratiwe maatreëls.
Klousule 17. Inkomste wat aan die Provinsiale Inkomstefonds, die Drankraad of munisipaliteite toeval -- Die inkomste wat uit die lisensiestelsel voortspruit, word deur hierdie klousule toegewys.
Hierdie klousule maak voorsiening vir die aanstelling van munisi-paliteite as agente van die Drankraad en as bevoegde lisensieowerhede en omskryf hulle funksies as agente en magte as bevoegde owerhede.
Klousule 19. Drankforums -- Hierdie kousule maak voorsiening vir die daarstelling en samestelling van drankforums deur behoorlik aangestelde en bev-oegde munisipaliteite.
Klousule 20. Lisensies en permitte -- Voorsiening word in hierdie klousule gemaak vir die vereiste om die houer van 'n dranklisensie of permit te wees om drank te vervaardig of te verkoop, asook die skepping van 'n gepaard-gaande misdryf.
Klousule 21. Kategorieë van lisensies -- Hierdie klousule maak voorsiening vir vyf kategorieë van lisensies.
Klousule 22. Kategorieë van permitte -- Hierdie klousule maak voorsiening vir twee kategorieë van permitte.
Klousule 23. Kriteria vir die toestaan van lisensies -- Hierdie klousule bepaal die gronde waarop aansoeke vir lisensies en permitte oorweeg moet word.
Klousule 24. Diskwali.sering van aansoekers -- Voorsiening word in hierdie klousule gemaak vir die gronde vir diskwali.kasie van aansoekers vir lisensies en permitte.
Klousule 25. Lisensiëringsprosedure -- Hierdie klousule bepaal waar aansoeke vir lisensies en permitte ingedien moet word.
Klousule 26. Kennis van aansoek --Die vereiste openbare kennisgewings en ad-vertensies sowel as die persone aan wie kennis gegee moet word deur aansoekers en die munisipaliteite of die Drankraad word bepaal.
Klousule 27. Aansoeke ter insae -- Hierdie klousule bepaal die openbare insaepro-sedures vir lisensie-aansoeke.
Klousule 28. Vertoë-- Voorsiening word gemaak vir die indiening van vertoë betreffende lisensie-aansoeke deur belanghebbendes en die vereiste proses met betrekking daartoe.
Klousule 29. Aanstuur van dokumente --Voorsiening word gemaak vir die versend-ing van lisensieaansoeke en verwante dokumente deur die munisipaliteit aan die Raad.
Klousule 30. Oorweging van aansoeke -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die oorweging van aansoeke deur die Drankraad en die gepaardgaande prosedure.
Klousule 31. Geskiktheid van persele -- Hierdie klousule verhoed die uitreiking van lisensies waar die aansoekers nie oor die reg beskik om die perseel vir die gemagtigde doel te benut nie.
Klousule 32. Onvolledige persele -- Hierdie klousule verhoed die uitreiking van lisensies totdat die perseel voltooi is.
Klousule 33. Onderwys en opleiding -- Hierdie klousule maak voorsiening vir verpligte opleiding van aansoekers of hulle werknemers deur die Raad.
Klousule 34. Voorwaardelike goedkeuring -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die oplegging van opskortende voorwaardes vir die uitreiking van lisensies deur die Raad.
Klousule 36. Dood of onbevoegdheid van aansoeker -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die voortsetting van aansoeke na die afsterwe of onbevoegdheid van die aansoeker voor. nale oorweging van die aansoek.
Klousule 37. Standaardlisensievoorwaardes -- Hierdie klousule stel die vereiste dat drank slegs vir binne of buite verbruik in ooreenstemming met die toepaslike lisensiekategorie verkoop word en maak voorsiening vir die reg van kleinhandelsvoedselwinkels om tafelwyn vir buiteverbruik-doeleindes te verkoop.
Klousule 38. A.ewering -- Die vereistes vir die a.ewering van drank word in hierdie klousule voorgeskryf.
Klousule 39. Finansiële belang -- Hierdie klousule verseker dat slegs die lisensie-houer op die gelisensieërde perseel in drank mag handel in terme van die lisensie en veranderinge in die. nansiële belang van die gelisensieërde besigheid mag slegs met die goedkeuring van die Drankraad plaasvind.
Klousule 40. Bestuur -- Hierdie klousule skryf die prosedure en vereistes voor ten einde bevredigende bestuur van gelisensieërde persele deur natuurlike persone wat aan vasgestelde standaarde voldoen, te verseker.
Klousule 41. Veranderings aan gelisensieërde persele -- Veranderings aan die ge-lisensieërde perseel of die aard van die besigheid benodig die Drankraad se goedkeuring.
Klousule 42. Kinders -- Hierdie klousule reguleer die verkoop en verskaffing van drank aan persone onder die ouderdom van agttien.
Klousule 43. Werkgewers en werknemers -- Die verhouding tussen werkgewer en werknemer aangaande die verskaffing van drank aan die werknemer word deur hierdie klousule gereël.
Klousule 44. Toegang tot gelisensieërde persele -- Hierdie klousule reël die toegang tot gelisensieërde persele deur persone onder die ouderdom van agttien jaar.
Klousule 45. Berging van drank -- Die klousule reguleer berging van drank deur lisensiehouers.
Klousule 46. Plek van verkope -- Hierdie klousule bepaal die plek van verkope van drank deur lisensiehouers.
Klousule 47. Handelsure -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die vasstelling van drankhandelsure en -dae deur aangestelde munisipaliteite by wyse van verordening binne die voorgeskrewe minimum norme vasgestel in die klousule as ook vir die beperking van handelsure en -dae in spesi.eke gevalle deur die Drankraad.
Klousule 48. Hoeveelheid drank en hou van rekords -- Hierdie klousule bepaal die rekords van verkope van drank wat deur 'n lisensiehouer bygehou moet word, maak voorsiening vir die vasstelling van 'n maksimum hoeveel-heid drank wat deur 'n lisensiehouer op 'n enkele dag aan 'n persoon verkoop mag word en verbied die besit van meer as 'n voorgeskrewe hoeveelheid drank deur 'n ongelisensieerde persoon.
Klousule 49. Permit vir spesiale byeenkoms -- Die prosedure vir aansoeke vir spesiale geleentheidspermitte word in hierdie klousule voorgeskryf.
Klousule 50. Permit vir tradisionele Afrikabier--Die prosedure vir aansoeke om tradisionele Afrikabierpermitte word in die paragraaf voorgeskryf.
Klousule 51. Geldigheid van lisensies en permitte -- Die tydperk van geldigheid van lisensies en permitte word in hierdie klousule bepaal.
Klousule 52. Outomatiese hernuwing van lisensies -- Hierdie klousule maak voors-iening vir die outomatiese hernuwing van lisensies en die gepaardgaande prosedure.
Klousule 53. Aansoeke om hernuwing -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die gevalle waar outomatiese hernuwing nie plaasvind nie en maak voors-iening vir aansoeke om hernuwing van lisensies.
Klousule 54. Oordrag van lisensies -- Daar word voorsiening gemaak vir die prosedure vir die oordrag van lisensies aan nuwe lisensiehouers as ook vir die tussentydse aanstelling van die voornemende houers as bestuur-ders tydens die aansoekproses.
Klousule 55. Verlating van perseel en dood of onbevoegdheid van lisensiehouer-- Hierdie klousule voorsien maatreëls om beheer oor gelisensieërde persele te verseker waar die persele verlaat word of by die afsterwe of onbevoegdheid van die lisensiehouers.
Klousule 56. Appélle na die Tribunaal-- Daar word voorsien vir die prosedure vir appélle en hersienings na die Tribunaal.
Klousule 57. Voldoeningskennisgewings -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die uitreiking van voldoeningskennisgewings deur dranklisensie-inspekteurs en die gepaardgaande prosedure.
Klousule 58. Tussentydse bevele -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die uitreiking van tussentydse bevele deur die Drankraad, in gevalle waar geregverdigde klagtes ontvang is, in afwagting van. nale beslissing deur die Drankraad ten einde nakoming van vereistes deur lisensiehouers te verseker.
Klousule 59. Opskorting, intrekking en verval van lisensies -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die beëindiging van lisensies.
Klousule 60. Aanwysing en funksies van aangewese drankbeamptes en inspekteurs -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die aanstelling van aangewese drankbeamptes in die Suid Afrikaanse Polisiediens deur die Provinsiale Kommissaris en die aanstelling van dranklisensie-inspekteurs deur die verantwoordelike Minister en hulle verhouding met die Drankraad.
Klousule 61. Bevoegdhede van aangewese drankbeamptes en inspekteurs -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die magte van aangewese drankbeamptes en inspekteurs rakende die toepassing van geregtelike voorskrifte toepaslik op lisensiehouers.
Klousule 62. Bevoegdhede van vredesbeamptes in die algemeen -- Die magte van vredesbeamptes ten opsigte van die afdwing van geregtelike voorskrifte van toepassing op gelisensieërde persele word in die klousule vervat.
Klousule 63. Misdrywe -- Hierdie klousule maak voorsiening vir algemene mis-drywe met betrekking tot die verkoop, verskaffing of verbruik van drank wat nie reeds in ander klousules van die Wetsontwerp omskryf is nie.
Klousule 64. Misdrywe betreffende inligting -- Die oortredings wat in die klousule geskep word handel oor die verskaffing van inligting tydens aansoeke in terme van die Wetsontwerp en aan wetstoepassingsagente deur lisensie-houers en hulle werknemers.
Die oortredings wat in hierdie klousule geskep word handel oor die ordelike verloop van verrigtinge van die Raad en Appèltribunaal.
Klousule 66. Misdrywe betreffende polisiebeamptes en inspekteurs -- Die oortred-ings wat in hierdie klousule geskep word handel oor die dwarsboming van of inmenging in die uitvoering van die pligte van wetstoepassing-sagente.
Klousule 67. Motorvoertuie -- Hierdie klousule omskryf oortredings rakende die verbruik van drank in motorvoertuie wat op openbare paaie bestuur word.
Klousule 68. Diensstasies -- Hierdie klousule reguleer die verkoop, verskaffing en verbruik van drank op erwe waar diensstasies geleë is.
Klousule 69. Versuim om aan bevel van Raad te voldoen -- Hierdie klousule verseker die nakoming van bevele van die Drankraad.
Klousule 70. Middelike aanspreeklikheid -- Hierdie klousule verseker dat lisensie-houers aanspreeklik bly vir die onregmatige optrede van hulle werkne-mers op gelisensieërde persele.
Klousule 71. Vrystellings -- Hierdie klousule verskaf die lys van kategorieë van entiteite wat vrygestel is van die bepalings van die Wetsontwerp en maak voorsiening vir die bepaling van verdere vrystellings deur die Drankraad en die gepaardgaande prosedure.
Klousule 72. Getuienis -- Hierdie klousule skep maatreëls om die voorlegging van getuienies aan die Raad en tydens hofprosedure te vergemaklik.
Klousule 73. Gesondheidskennisgewings -- Hierdie klousule maak voorsiening vir die verpligte vertoon van goedgekeurde inligting aangaande gesond-heidsaspekte by afsetpunte vir die verkoop of verskaffing van drank.
Klousule 74. Boetes -- Hierdie klousule bepaal gepaste boetes vir misdrywe wat deur die Wetsontwerp geskep word.
Klousule 75. Regulasies -- Hierdie klousule verleen aan die verantwoordelike Min-ister die mag om regulasies uit te vaardig in ooreenstemming met die wetsontwerp.
Klousule 76. Oorgangsbepalings -- Hierdie klousule verseker die deurlopendheid in die drankbedryf vanaf die bepalings van die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989).
Klousule 77. Herroeping van bepalings -- Hierdie paragraaf herroep die Drankwet, 1989 (Wet 27 van 1989).
Klousule 78 Kort titel -- Hierdie klousule verskaf die kort titel van die Wetsontwerp en maak voorsiening vir die promulgasie van die Wetsontwerp.
<fn>GOV-ZA. Activitiesrelatingtogeneticallymodifiedorganisms.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Departement van Landbou administreer die Wet op Geneties Gemanipuleerde Organismes, 1997.
Bepaal watter soort magtiging jy benodig en vul die nodige aansoekvorm in.
Algemene vrywaringsaansoeke moet voorafgegaan word deur die afhandeling van aktiwiteite versprei oor drie groeiseisoene.
Aansoeke om bedrywighede voort te sit sal slegs aanvaar word indien die bedrywighede voorheen gemagtig is.
Dien die aansoek tesame met die voorgeskrewe aantal afskrifte by die Registrateur van GMO's in.
Dien 'n bykomende afskrif, wat geen vertroulike sake-inligting bevat nie, by die Registrateur van GMO's in.
Betaal die voorgeskrewe bedrag.
Dien 'n verslag in van vorige bedrywighede.
Lewer bewys van openbare verklarings.
handleiding oor openbare verklarings ingevolge Regulasie van die GMO-wet.
Die Registrateur bepaal of die aansoek voldoen aan die voorwaardes van die Wet op Geneties Gemanipuleerde Organismes, 1997.
Die Advieskomitee evalueer die wetenskaplike data wat saam met die aansoek ingedien is en doen 'n aanbeveling aan die Uitvoerende Komitee oor die veiligheid van die voorgestelde bedrywighede.
Die Registrateur ontvang kommentaar van die publiek binne die toegelate tydskaal.
Die Uitvoerende Komitee besluit oor die aansoek, met inagneming van die aansoek self, aanbeveling deur die Advieskomitee, kommentaar van die publiek, asook die uitwerking op sektore soos landbou, gesondheid, die omgewing, arbeid, handel asook wetenskaplike en tegnologiese ontwikkeling.
Indien die Uitvoerende Komitee gunstig besluit, word die Registrateur gemagtig om 'n permit uit te reik.
Die Registrateur reik die nodig permit uit.
Alle permitte bevat beheervoorwaardes.
Inspekteurs van die Departement van Landbou monitor die nakoming van die permitvoorwaardes.
Die bedrae vir diens gelewer ooreenkomstig die GMO-wet word jaarliks aangepas.
<fn>GOV-ZA. Acts.2010-03-24.af.txt</fn>
Wette deur nasionale en provinsiale parlement opgestel. Die wetgewing word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle wetgewing nie. Besoek asseblief vir 'n meer omvattende inskrywing die SA Regeringswebwerf en Polity.org.
Hierdie wetsontwerp wysig die Wes-Kaapse Wet op Beplanning en Ontwikkeling, 1999 deur die bestaande omskrywings te wysig en deur onderskeid te tref tussen provinsiale en plaaslike geïntegreerde ontwikkelingsplanne en provinsiale ruimtelike planne.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Administrationandliquidation.2010-03-25.af.txt</fn>
Indien 'n vereniging, maatskappy of beslote korporasie nie sy skuld kan of wil betaal nie en ook nie sy verpligtinge kan nakom nie mag die Direkteur-generaal van Handel en Nywerheid 'n sakeonderneming onder administrasie plaas of laat likwideer.
n Vereniging of 'n voorlopige vereniging, enige lid van die vereniging of enige ander belanghebbende persoon mag by die hof aansoek doen dat die Direkteur-generaal die vereniging of voorlopige vereniging onder administrasie plaas of likwideer. Die hof wat hierdie aansoek aanhoor, moet 'n afdeling van die hooggeregshof of landdroshof wees wat regsbevoegdheid het in die gebied waar die vereniging gesetel is of sy aktiwiteite bedryf. Die howe kan ook so beslis indien dit die beste en regverdigste beslissing vir die gegewe situasie is.
Indien die hof beslis dat die Direkteur-generaal die vereniging of voorlopige vereniging onder administrasie moet plaas, sal hy of sy oor die nodige gesag beskik om die vereniging of voorlopige vereniging se sake ooreenkomstig die voorwaardes van die Maatskappywet, 1973 te administreer.
die resolusie aanvaar is deur 'n meerderheid van die lede wat by die vergadering teenwoordig was of verteenwoordig is; en al die tersaaklike dinge wat redelikerwys voor deregistrasie bespreek moet word, insluitende hoe daar met die vereniging of voorlopige vereneniging se bates en laste gehandel moet word, wel bespreek is.
Indien die hof beslis dat die vereniging of voorlopige vereniging gelikwideer moet word, sal dit ook beslis hoe die vereniging of voorlopige vereniging se bates gelykop en regverdig verdeel moet word. In sy beslissing sal die hof enige moontlike aanbevelings deur die Direkteur-generaal oor die verdeling van bates in ag neem.
Indien die Direkteur-generaal, of 'n vereniging of voorlopige vereniging, of enige lid van die vereniging, of enige ander belanghebbende persoon aansoek doen dat 'n vereniging of voorlopige vereniging deur die Direkteur-generaal onder administrasie geplaas of gelikwideer moet word, kan die Minister beslis ingevolge watter prosedure die Direkteur-generaal die vereniging of voorlopige vereniging onder administrasie moet plaas of likwideer. Die Minister kan onder sulke omstandighede ook die magte en pligte van die Direkteur-generaal, die registrasiebeampte, die vereniging, die lede en belanghebbende partye uiteensit.
In die geval van 'n maatskappy of beslote korporasie kan enige belanghebbende party, direkteur of ouditeur van die maatskappy, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens of die Registrateur van Maatskappye om die deregistrasie van 'n maatskappy of BK aansoek doen.
Kry meer inligting by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Die geregistreerde maatskappy, vereniging of BK moet in 'n formele brief om deregistrasie aansoek doen.
Verstrek die redes vir die maatskappy of BK se aansoek om deregistrasie.
Verstrek, waar moontlik, die maatskappy of BK se belastingverwysingsnommer.
Indien 'n direkteur of lede vrywilliglik om deregistrasie aansoek doen, moet al die direkteure en lede van die maatskappy of BK die brief onderteken.
Deregistrasie duur ongeveer ses maande.
Die diens is gratis.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA. AdmissiontoapublicorindependentschoolgradeRto12.2010-03-25.af.txt</fn>
Graad R is die eerste jaar van die grondslagfase van uitkomsgebaseerde onderwys by openbare laerskole. Dit is bedoel vir kinders van vier-en-'n-half tot vyf-en-'n-half jaar oud. Ouers en voogde behoort hul kinders voor die sluitingsdatum, tussen Augustus en Oktober, by 'n skool te registreer, in die jaar voor die kinders begin skoolgaan.
Doen aansoek voor die sluitingsdatum, tussen Augustus en Oktober, soos deur die skool self bepaal.
Registreer by 'n skool naby jou.
Handig 'n geboortesertifikaat en 'n immuniseringskaart in.
n tydelike of permanente verblyfpermit van die Departement van Binnelandse Sake; of bewys dat jy aansoek gedoen het vir toelating om in Suid-Afrika te bly.
Doen aansoek voor die sluitingsdatum, tussen Augustus en Oktober, soos deur die skool self bepaal.
Registreer by 'n skool naby jou.
Handig 'n geboortesertifikaat en 'n immuniseringskaart in.
n tydelike of permanente verblyfpermit van die Departement van Binnelandse Sake; of bewys dat jy aansoek gedoen het vir toelating om in Suid-Afrika te bly.
Skoolgeld wissel van skool tot skool.
Aansoekvorms is by skole beskikbaar.
<fn>GOV-ZA. Admissiontooldagehome.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is vir ouer mense wat 24-huur versorging in 'n ouetehuis benodig.
Wie kan aansoek doen?
Ouer mense wat voltydse aandag in 'n ouetehuis benodig.
Mense wat 'n ouderdomstoelaag ontvang.
Vroue wat 60 jaar of ouer is en mans wat 65 jaar of ouer is.
U sal 'n keuringstoets ondergaan om vas te stel of u vir toelating en 'n subsidie kwalifiseer.
Indien u aansoek suksesvol is, is die vereiste dat u met u toelating 'n ooreenkoms met die ouetehuis moet onderteken.
Indien u aansoek nie goedgekeur word nie, kan u binne 90 dae 'n appél aan die minister van maatskaplike ontwikkeling of lid van die uitvoerende raad rig.
Dit kan 35 dae neem om u aansoek te prosedeer. Die tydsraamwerk hang af van die hoeveelheid mense op die waglys.
Die koste word deur die ouetehuis vasgestel.
Vorms om in te vul n Keuringsvorm vir kwalifiseringsdoeleindes of vorm DQ 98 is by ouetehuise beskikbaar.
<fn>GOV-ZA. Adoptingafosterchild.2010-03-25.af.txt</fn>
Aanneming behels die aanvaarding van wettige voogskap oor 'n kind van ander biologiese ouers, in ooreenstemming met die formele regstappe. 'n Pleegkind is 'n kind wat uit die sorg van sy of haar ouers verwyder is en wettiglik in die sorg van pleegouers of in 'n pleeghuis/pleegsorgtehuis geplaas is.
n getroude persoon wie se gade die ouer van die kind is; of die biologiese vader van 'n kind wat buite die eg gebore is.
Jy moet oor voldoende middele beskik om die kind te kan onderhou en om vir sy of haar onderrig te betaal.
Jy moet 'n goeie reputasie hê en 'n gepaste en geskikte persoon wees om beheer en toesig oor die kind aan toe te vertrou.
As die kind se biologiese ouer 'n Suid-Afrikaanse burger is, moet jy ook 'n Suid-Afrikaanse burger wees en in Suid-Afrika woon.
As jy nie 'n Suid-Afrikaanse burger is nie, moet jy of kwalifiseer vir burgerskap of reeds om burgerskap aansoek gedoen het.
Sogenaamde geheime aannemings, waar die ouers van die kind nie mag weet wie die voorgenome aannemende ouers is of waar die kind na die aanneming sal woon nie, word gereël deur artikel 18 van die Wet op Kindersorg, 1983 en kan slegs plaasvind as die kinderhof tevrede is dat dit in die kind se beste belang sal wees.
As die kinderhof bevind het dat 'n kind of kinders sorg en beskerming nodig het, sal die landdros van die kinderhof die kinders uitplaas in pleegsorg, 'n kinderhuis, 'n nywerheidskool of 'n veiligheidsplek/plek van veiligheid. Die kind of kinders kan egter onder die toesig van 'n maatskaplike werker teruggeplaas word in die sorg van 'n ouer, versorger of voog. In so 'n geval betaal die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling 'n pleegsorgsubsidie aan die pleegouers.
Die voorgenome aanneming moet in die beste belang van die kind wees en die kind se welstand bevorder.
Gaan na die klerk van die kinderhof in die distrik waar die kind woon.
Vul vorm 11: Aansoek om aanneming van 'n kind in vir elke kind wat jy wil aanneem.
Die pleegouer in wie se sorg die kind is, as die pleegouer nie self aansoek gedoen het om die kind aan te neem nie. As die pleegouer egter sou versuim om sy toestemming tot die aanneming te verleen binne 'n maand vandat hy of sy deur 'n assistent van die kinderhof gevra is om dit te doen, kan die aannemingsproses sonder sy of haar vereiste toestemming voortgaan.
die ouer is van 'n kind wat, in terme van atrikel 16, in die beheer en toesig van 'n pleegouer geplaas is of 'n leerling van 'n kinderhuis of 'n nywerheidskool is; of sy of haar toestemming op onredelike wyse weerhou.
Die aannemingsproses neem gewoonlik baie lank, en kan selfs langer as normaalweg duur as die saak ingewikkeld is.
Kontak die aannemingsagentskappe, kinderhowe en kantore van Maatskaplike Ontwikkeling met enige navrae oor koste.
<fn>GOV-ZA. Advertafr.2010-03-25.af.txt</fn>
Waterversekeringspolis' wat aan jou die reg tot beskermde waterhulpbronne verleen.
Gedurende Desember 2002 word die eerste rekening - met die Waterbronbestuurheffing ingesluit - uitgereik. Dit volg op samesprekings met die georganiseerde landbou en landbouunies.
Wat is Waterbronbestuur?
beheer oor onttrekking van water om te verseker dat elkeen sy regmatige hoeveelheid water kry, monitering en beheer van besoedeling om ons riviere in stand te hou, beplanning vir die ontwikkeling van nuwe skemas en uitbreiding of vergroting van bestaande skemas, uitroei van uitheemse indringerplante wat die beskikbare water drasties verminder.
Alle beduidende waterverbruikers in 'n opvanggebied is - hetsy dit 'n nywerheid, myn, munisipaliteit of besproeier is - moet die Waterbronbestuurheffing betaal.
Hoekom moet ek betaal?
Die Waterbestuurheffing word vervat in die Nasionale Waterwet, (Wet no 36 van 1998) -Rouwater Prysbepalingstrategie wat in 1999 gepubliseer is, ná konsultasie met al die betrokke rolspelers. Sedert 1 April 2002 het 'n Waterbronbestuurheffing in werking getree om van die waterbestuuruitgawes te dek. Die geld wat ingevorder word, sal die Departement asook elke Opvanggebiedbestuuragentskap (OBA) in staat stel om water optimaal te benut sodat genoeg water beskikbaar is. Die betaal van die Waterbronbestuurheffing is verbruikers se verantwoordelikheid en verseker hulle van die reg op beskermde waterhulpbronne.
Elkeen wat die tarief betaal, sal daarby baat vind omdat dit die reg tot beskermde waterbronne waarborg. Die geld wat in elke Waterbestuurgebied (WBG) ingevorder word, sal in daardie besondere gebied bestee word (behalwe waar water van een bestuurgebied na 'n ander oorgedra word, waar die bevoordeeldes vir die voorreg moet betaal). Op hierdie wyse sal die geld wat 'n waterverbruiker betaal, regstreeks tot sy eie voordeel bestee word.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.events.events.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.facilities.6441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.facilities.6446.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.facilities.9393.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.G.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Gasvryheidsbedryf - Die sektor van die toerismebedryf wat hom toespits op die verskaffing van verblyf, kos en drank.
Geboortesertifikaat - Dokument wat die Departement van Binnelandse Sake uitreik wanneer die geboorte van 'n baba in die bevolkingsregister aangeteken word.
Geelkoorssertifikate - Amptelike dokument wat aan 'n mens uitgereik word nadat jy teen geelkoors geïmmuniseer is.
Gehalteversekering (GV) - Kontroleproses om te verseker dat die gehalte van 'n produk of diens op 'n aanvaarbare vlak is.
Geloofsgebaseerde organisasies (GBO's) - Niewinsgewende organisasies waarvan die lede van dieselfde godsdienstige oortuiging is.
Gemeenskap van goedere - 'n Manier om besittings in 'n huwelik te verdeel. Al die besittings, geld en eiendom wat aan elke persoon behoort wanneer hulle trou en alles wat gedurende die huwelik versamel is, word gedeel.
Gemeenskapsgesondheidswerker - Iemand wat vrywillig help met gesondheidsake in die gemeenskap.
Gemeenskapspolisiëringsforum (GPF) - 'n Groep besorgde burgers wat in 'n bepaalde gebied woon en werk wat met die plaaslike polisie saamwerk om 'n veilige omgewing in die gemeenskap te skep en te handhaaf.
Gemene reg - Wet wat deur die jare heen oorgedra is en nie as 'n wet van die parlement bestaan nie. Byvoorbeeld, daar is geen spesifieke wet wat bepaal dat moord 'n misdaad is nie. Moord is 'n oortreding van die gemene reg.
Genetiese diversiteit - Die verskeidenheid gene in 'n spesie. Genetiese diversiteit stel spesies in staat om hulle by veranderende toestande aan te pas.
Geriatries - Met betrekking tot 'n bejaarde persoon.
Gesondheidsorg-afval - Afval wat deur gesondheidsorginstellings geproduseer word en waarvan ontslae geraak moet word sonder om gevare vir die gemeenskap te skep.
Gesondheidsorgwerkers - Mense wat na siekes omsien, soos gekwalifiseerde verpleegkundiges en dokters, sielkundiges en psigiaters, asook versorgers wat nie oor amptelike kwalifikasies beskik nie.
Getuie - 'n Persoon wat in 'n geregshof getuienis lewer oor iets wat hulle gesien het of waarvan hulle weet.
Getuiebeskerming - Maatreëls om die veiligheid te verseker van 'n persoon wat in 'n geregshof moet getuig en wat as gevolg daarvan vir hul veiligheid vrees.
Gewaarmerkte afskrifte - Fotostate wat amptelik deur 'n Kommissaris van Ede verklaar is as getroue afskrifte van die oorspronklike dokumente.
Gini-indeks of Gini-koëffisiënt - 'n Skaal wat inkomsteverdeling meet, met ander woorde, die verskil tussen wat die armste mense en die rykste mense verdien. As almal dieselfde bedrag verdien, is die Gini-indeks 0. As daar 'n groot verskil is tussen wat die armes en die rykes verdien, is die Gini-indeks na aan 1. In 1998 was die Gini-indeks in Suid-Afrika 0,69.
Globalisering - Wanneer iets nie tot een land beperk is nie, maar talle lande oor die wêreld heen raak. Dit kan op kultuur, sake of ekonomie betrekking hê.
Goeie staatsbestuur - 'n Goedgekeurde manier om te regeer, wat insluit aanspreeklikheid, verantwoordbaarheid, deursigtigheid, doeltreffendheid, effektiwiteit en respek vir die regstaat.
Griffier - Die persoon in die hof wat verantwoordelik is vir die vasstelling van verhoordatums en wat jou kan voorsien van enige dokument wat op die hofverrigtinge betrekking het.
Groenskrif - 'n Konsepbeleidsdokument oor 'n bepaalde onderwerp wat deur 'n staatsdepartement opgestel is.
Grondbesetting - Proses waarin mense grond onwettig beset om hulle daar te vestig.
Grondwet - Die hoogste wet in Suid-Afrika. In hierdie dokument word die grondbeginsels waarvolgens Suid-Afrika bestuur word, uitgestippel. Die bevat die Handves van Regte en sit die strukture en magte van die nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsfeer uiteen.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.K.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Kaapstadse Metropolitaanse Gebied - Die oorkoepelende plaaslike owerheid in die Kaapstadse gebied wat uit 7 munisipaliteite bestaan. Dit word nou die Stad Kaapstad genoem.
Kabinet - Die hoof van die uitvoerende gesag van die regering. Dit bestaan uit die President, Adjunkpresident en 24 Kabinetsministers.
Kabinetsminister - Die lede van die parlement wat belas word met die verantwoordelikheid vir die onderskeie Departemente van die uitvoerende gesag, byvoorbeeld die Minister van Onderwys.
Kangaroe-kinderversorging - Metode om 'n baba te versorg, wat soveel moontlik liggaamlike aanraking tussen die baba en die ouer behels.
Kanker - Abnormale groei wat deur abnormale en onbeheerste seldeling veroorsaak word.
Kapasiteitsbesparings - Wanneer dit minder per item kos om 'n groot hoeveelheid van iets kos te produseer as klein hoeveelheid.
Kapasiteitsbou - 'n Strategie om die vermoëns van die staat se amptenare en werknemers te vergroot.
Karoo - 'n Halfwoestyngebied in die Wes- en Noord-Kaap.
Kerngesin - Naaste gesinslede wat saam in dieselfde huis woon en gewoonlik uit 'n vader, moeder en hul kinders bestaan.
Khula - 'n Finansieringsagentskap van die staat wat klein, middelslag- en mikrosakeondernemings bystaan om finansiering te bekom. Vir nog inligting, besoek die Khula-webwerf.
Kierserslys - Die lys van geregistreerde kiesers. Jy mag nie stem nie tensy jou naam op die kieserslys verskyn.
Kiesafdeling - 'n Gebied waarvoor 'n verkose politikus verantwoordelik en aanspreeklik is. Byvoorbeeld, wyksraadslede op die vlak van plaaslike regering is verantwoordelik teenoor die inwoners van daardie wyk en moet hul behoeftes en belange in die raad verteenwoordig.
Kinderhof - 'n Spesiale hof wat uitspraak lewer oor sale rakende kinders.
Kinderonderhoudstoelae - Hierdie toelae van R160 per maand is tot die beskikking van kinders onder die ouderdom van 9 jaar. Hierdie toelae word tans uitgebrei na kinders onder die ouderdom van 14 jaar.
Kindersterftesyfer - Die getal kinders jonger as 'n jaar oud wat binne 'n sekere jaar gesterf het. Byvoorbeeld, 1 uit 1 000 beteken dat een kind gesterf het vir elke 1 000 wat lewe. In 1998 was die kindersterftesyfer in Suid-Afrika 62.18. Dit beteken dat 62 kinders uit elke 1 000 kinders voor hul eerste verjaardag gesterf het.
Klein-, mikro- en middelslagondernemings (KMMO) - Sakeondernemings met minder as 5 werknemers word dikwels mikro-sakeondernemings genoem. Dié met 5 tot 10 werknemers word as klein kleinsakeondernemings beskou. Sakeondernemings met 10 tot 50 werknemers word as middelslagondernemings beskou.
Kleineisehof - 'n Hof waarvan prosedures vinnig, goedkoop en eenvoudig is en wat siviele sake (d.w.s. nie strafsake nie) waarby tot R7,000 betrokke is, mag aanhoor.
Klousule - 'n Verklaring of enkele punt in wetgewing. Nadat 'n stuk wetgewing goedgekeur is, word na hierdie klousules verwys as artikels.
Kommissaris - 'n Persoon aan die hoof van 'n Kommissie van Ondersoek, of wat uitspraak lewer in sake in die Kleineisehof, of 'n afkorting vir Kommissaris van Ede.
Kommissaris van Ede - 'n Persoon wat mag bekragtig dat 'n verklaring afgelê is deur iemand wat veronderstel is om dit doen (beëdigde verklaring) of 'n persoon wat mag bekragtig dat afskrifte van egte oorspronklike dokumente gemaak is. Byvoorbeeld, 'n polisiebeampte, posmeester en 'n bankbestuurder.
Kommissaris van Kindersorg - 'n Persoon met die nodige magtiging om wettige besluite oor die beste versorging van behoeftige kinders te neem.
Kommissie op Geslagsgelykheid (KGG) - Instelling wat ingevolge die Grondwet geskep is om geslagsgelykheid, veral vroueregte, te bevorder en te beskerm.
Kommissie van Ondersoek - 'n Ondersoek wat deur die regering gelas is na 'n bepaalde aangeleentheid en wat gewoonlik onder voorsitterskap van 'n regter is. Byvoorbeeld, die Jali-kommissie van ondersoek na korrupsie in gevangenisse.
Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kultuur-, Godsdiens- en Taalgemeenskappe - Liggaam wat ingevolge die Grondwet geskep is om respek vir verskillende kulture, godsdienste en tale te bevorder.
Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) - Onafhanklike liggaam wat verskeie arbeidsaangeleenthede behartig en geskille tussen werkgewers en werknemers probeer bylê.
Konstitusionele Hof - Die hoogste hof in die land. Dit verhoor slegs sake rakende grondwetlike aangeleenthede. Dit sluit insake waar menseregte geskend is en dié rakende die magte en funksies van die regering.
Konvensie oor die Voorkoming van Diskriminasie teen Vroue (KVDV) - Internasionale ooreenkoms oor vroueregte.
Koste-voordeel-ontleding - 'n Vergelyking van die koste en risiko's met die wins of voordele wat uit 'n projek kan voortspruit.
Koöperasie - Gemeenskaplike sakeonderneming wat gesamentlik deur die lede besit en op 'n demokratiese, samewerkende manier bestuur word. Byvoorbeeld, 'n landboukoöperasie waar 'n groep mense saam die grond bewerk en in die wins deel.
Kredietgekoppelde behuisingsubsidie - 'n Behuisingsubsidie wat aan 'n lening gekoppel is. Van die begunstigde word vereis om die leningsgedeelte van die subsidie terug te betaal, maar nie die subsidie self nie.
Kriptografie - Internetsekerheid wat die enkodering van data behels sodat dit slegs deur sekere mense ontsyfer kan word.
Kruisondervraging - Die hofprosedure waarvolgens die ander party jou oor jou verklarings en jou getuienis uitvra.
Kruissubsidiëring - Gebruik ekstra geld van een diens of departement om die koste van 'n ander diens of departement te dra.
Kuberinspekteur - Hierdie amptenare word ingevolge die Wet op Elektroniese Kommunikasie en Transaksies, 2002, aangestel om onwettige aktiwiteite op (of in verband met) die internet te monitor en aan te meld.
Kultuurgeskiedenis - Die sosiale geskiedenis van 'n groep mense.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.R.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Raadslid - 'n Verkose verteenwoordiger op plaaslike regeringsvlak wat in die munisipale of stadsraad dien.
Rampbestuur - Die proses om rampe soos oorstromings en aardbewings die hoof te bied. Dit verwys na pogings om rampe te voorkom en die uitwerking van en reaksies op rampe te beperk nadat dit plaasgevind het, soos ramphulp.
Regeringsfere - Die drie vertakkings van die regering, naamlik die wetgewer, naamlik die wetgewende gesag (wat die wette maak), die uitvoerende gesag (wat die wette toepas) en die regterlike gesag (wat die wette afdwing).
Regeringskommunikasie-en-inligtingsdiens (RKID) - 'n Regeringsinstelling wat hoofsaaklik verantwoordelik is vir die regering se kommunikasie met en die verskaffing van inligting aan die landsburgers. Vir nog inligting, besoek die RKID se webwerf.
Regsdienstekommissie (RDK) - Hierdie kommissie gee die regering raad oor aangeleenthede rakende howe, byvoorbeeld die aanstelling van regters.
Regshulp - 'n Graties regsdiens aan mense wat van 'n misdryf aangekla is en nie 'n prokureur kan bekostig nie.
Regstellende aksie - 'n Beleid om ongelykhede van die verlede reg te stel. Byvoorbeeld, om mense uit 'n voorheen benadeelde agtergrond in diens te neem om 'n verteenwoordigende werkmag te skep.
Regstellendeaksie-beleid - 'n Beleid om goedere en dienste te koop op 'n manier wat voorheen benadeelde gemeenskappe en individue bevoordeel. Byvoorbeeld, die regering het 'n beleid oor voorkeurverkryging wat die geslag en ras in aanmerking neem van mense wat aansoek doen om dienste aan die regering te lewer.
Regstelsel - Die stelsel van howe, aanklaers en polisie wat vir regstoepassing verantwoordelik is.
Regterlike gesag - Die howe wat die wette afdwing en die regte beskerm wat in die Grondwet gewaarborg word. Hierdie tak van die regering is onafhanklik van die wetgewende en die uitvoerende tak.
Regulasies - Gedetailleerde dokumente wat deur die parlement goedgekeur word en wat uiteensit hoe aan wette uitvoering gegee moet word. Byvoorbeeld, die Wet op die Beheer oor Vuurwapens bepaal dat jy om 'n lisensie moet aansoek doen om 'n vuurwapen te mag besit. Die regulasies stippel duidelik uit hoe jy te werk gaan om aansoek te doen om so 'n lisensie.
Rehabilitasie - Proses om iemand gesond te maak met behulp van terapie.
Ruimtelike Ontwikkelingsinisiatiewe - 'n Gekoördineerde poging om die potensiaal van 'n bepaalde gebied te ontwikkel. Die nasionale, provinsiale en plaaslike regering kan hierby betrokke wees, asook verskillende departemente.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.V.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Vaderskapstoets - 'n DNS-toets wat kan bewys dat iemand die biologiese vader van 'n kind is.
Veel voorkomende vrae (VVV) - Vrae wat gereeld gevra word. Webwerwe en inligtingspakkette bevat dikwels afdelings waar hierdie vrae beantwoord word.
Veiligheidsplek - 'n Tydelike huis waar kinders kan tuis gaan as daar niemand is wat na hulle kan omsien nie en die staat nog nie finaal besluit het waar hulle geplaas moet word nie.
Verantwoordelike dobbelary - Om op 'n verstandige en ewewigtige manier weddenskappe te plaas en te dobbel sodat jy nie daaraan verslaaf raak of jouself in finansiële moeilikheid laat beland nie.
Verbruikersbekermer - 'n Regeringsamptenaar wat verantwoordelik daarvoor is om op verbruikersklagtes in te gaan.
Verdigting - Die ontwikkeling van ongebruikte grond in ylbevolkte gebiede van die stad om meer mense te kan huisves. Dit gee mense toegang tot grond wat reeds van dienste (elektrisiteit, water, sanitasie) voorsien is.
Verenigde Nasies se Konvensie oor Kinderregte (VNKKR) - In hierdie internasionale ooreenkoms word die fundamentele regte van kinders uiteengesit. Tot dusver is die konvensie deur 192 lande bekragtig (slegs twee lande het dit nog nie onderteken nie).
Verenigde Nasies se Ontwikkelingsprogram (UNOP) - Die agentskap van die Verenigde Nasies wat vir die koördinering van internasionale ontwikkelingsinisiatiewe verantwoordelik is.
Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) - Die interregeringsorganisasie van die Verenigde Nasies wat fokus op geslagsake, kultuur en kommunikasie, opvoeding, natuurwetenskappe, en sosiale en menswetenskappe.
Verhoorafwagtende gevangene - Iemand wat in 'n gevangenis aangehou word terwyl hulle vir hul verhoor in 'n hof wag.
Verordening - Wet wat deur die provinsiale regering gemaak is.
Verordeninge - Dit is wette wat deur plaaslike regerings uitgevaardig word. Byvoorbeeld, die Kaapse stadsraad het 'n verordening oor openbare steurnisse.
Versoening - Die herstel van vrede en harmonie. Om twee botsende partye by mekaar te bring om vriendskaplike betrekkinge tussen hulle te bou.
Verstedeliking - Die proses waarin mense van die platteland na stedelike gebiede verhuis. Byvoorbeeld, wanneer mense plase verlaat en na die stede gaan om werk te probeer vind.
Verwoestyning - Wanneer 'n gebied 'n woestyn word omdat die grond nie behoorlik bewerk is nie of omdat die klimaat verander het.
Veto - Die reg om 'n voorstel af te keur, selfs al is dit deur die meerderheid van die mense aanvaar. Byvoorbeeld, die President het die reg om wetgewing te veto as hy meen dit is ongrondwetlik, selfs al het die parlement in 'n stemming die wet goedgekeur.
Vigs - "Verworwe Immuniteitgebreksindroom", 'n ernstige, gewoonlik noodlottige, siekte van die immuniteitstelsel wat deur die MI-virus veroorsaak word. Dit lei tot 'n erg verswakte immuniteitstelsel wat die pasiënt vatbaar maak vir opportunistiese infeksies (soos TB, longontsteking of kanker). Dit word oorgedra deur blootstelling aan geïnfekteerde liggaamsvloeistowwe, veral bloed en semen.
Vigswesies - Kinders onder die ouderdom van 15 of 18 wie se moeders weens MIV/vigs gesterf het. Die kinders is nie altyd MIV-positief nie.
Virologie - Studie van virusse en virussiektes.
Visum - 'n Regsdokument wat sê dat iemand wettig die land mag binnekom. Daar is verskeie visumsoorte wat 'n mens toelaat om vir verskillende tydperke in die land te bly. Byvoorbeeld, 'n studentevisum laat jou toe om langer te bly as 'n vakansievisum.
Vlugteling - 'n Persoon wat na 'n ander land vlug weens rasse-, godsdienstige of politieke vervolging. Hulle word deur die wet toegelaat om te bly in die land waarheen hulle gevlug het.
Voeding - Voedingskrag verkry van voedsel wat jou liggaam nodig het om gesond te bly.
Voedselsekuriteit - Toegang tot 'n voldoende en 'n volhoubare voedselvoorraad.
Voog - Die persoon wat wettig vir 'n kind verantwoordelik is. Dit kan die ouer wees of 'n ander persoon wat deur die hof aangewys is.
Voorbehoeding - Middele om swangerskap te voorkom, waaronder voorbehoedpille, IUA's, voorbehoedinspuitings en kondome.
Voorhuwelikse kontrak - Hierdie kontrak word voor die huwelik gesluit. Dit sit uiteen wat met die egpaar se eiendom en geld sal gebeur indien hulle sou skei.
Voorkeuraankope - 'n Beleid oor regstellende aksie deur die regering wat staatsdepartemente en -agentskappe aanmoedig om goedere en dienste te koop by voorheen benadeelde individue of sakeondernemings.
Voorlegging - Mondelinge of skriftelike aanbieding oor 'n bepaalde aangeleentheid.
Voorlopige belastingbetalers - Sakeondernemings of individue wat nie elke maand belasting betaal nie, maar al hul belasting 2 of 3 keer per jaar te betaal.
Vroeë kindontwikkeling - Die fisieke, geestelike, emosionele, morele, sosiale en geestelike ontwikkeling van kinders van geboorte af tot 9 jaar.
Vrugbaarheidskoers - Die gemiddelde getal kinders aan wie 'n vrou in haar leeftyd die lewe skenk. In 1998 was die vrugbaarheidskoers in Suid-Afrika 2,9 kinders per vrou.
Vrywillige Berading en Toetsing (VBT) - Nie-verpligte toetsing vir MIV wat berading voor en na toetsing insluit.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.W.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Waarheid-en-versoeningskommissie (WVK) - Hierdie kommissie is aangestel om die oorsake, aard en omvang van menseregteskendings vas te stel wat tussen 1 Maart 1960 en 6 Desember 1994 plaasgevind het, om amnestie te verleen aan mense wat geweldsdade met 'n politieke oogmerk gepleeg het, om slagoffers van menseregteskendings die geleentheid te gee om te getuig, en om 'n verslag oor die kommissie se bevindings en voorstelle saam te stel en te publiseer.
Wanvoeding - 'n Swak dieet wat tekort skiet aan van die voedselsoorte wat goeie gesondheid verseker.
Weeskind - 'n Kind wie se ouers albei oorlede is.
Welsynsagentskap - 'n Nieregeringsorganisasie aan wie sekere verantwoordelikhede en magte opgedra is om na die welsyn van mense om te sien.
Wêreldbank - Die naam vir vier internasionale instellings wat lenings en ander finansiële bystand aan lande verleen. Die Wêreldbank se instellings word besit deur die lande wat tot die Internasionale Monetêre Fonds bydra.
Wêrelderfenisterreine - Natuur- of kultuurplekke wat van historiese belang is. Daar is 'n internasionale lys van hierdie plekke wat deur die Interregeringskomitee oor Wêrelderfenis bestuur word. Byvoorbeeld, Robbeneiland is 'n wêrelderfenisterrein.
Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) - Die Verenigde Nasies se agentskap wat verantwoordelik is vir die koördinering van internasionale gesondheidswerk om die hoogs moontlike vlak van gesondheid vir alle mense te verseker.
Wêreldwye aardverhitting - 'n Styging in die gemiddelde temperature oral in die wêreld as gevolg van die kweekhuiseffek.
Werkloosheidskoers - Die persentasie van die mense wat kan en wil werk, maar wat nie werk kan kry nie. Volgens die 2001-sensus is die werkloosheidskoers in Suid-Afrika 41,6 persent.
Werkloosheidsversekering - Finansiële beveiliging wat jou teen werkloosheid beskerm. As jy werkloos word, kan jy vergoeding van die Werkloosheidsversekeringsfonds eis.
Werkloosheidsversekeringsfonds - Dit is 'n staatsfonds. Almal wat 'n werk het, betaal 'n bedrag geld by hierdie fonds in. As iemand werkloos raak, kan hulle geld terugeis van die fonds.
Werkpermit - 'n Amptelike dokument wat aan Binnelandse Sake uitgereik word aan buitelanders wat in Suid-Afrika wil werk. Dit is onwettig as nie-burgers sonder so 'n permit hier werk.
Wes-Kaap - Een van die nege provinsies in Suid-Afrika. Dit sluit die suide en weste van die land in.
Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) - Die provinsiale departement wat vir onderwys in die Wes-Kaap verantwoordelik is.
Wet - 'n Wet wat deur die nasionale of provinsiale parlement aangeneem is. Lede van die parlement stem oor 'n konsepwet, wat as wetgewing bekend staan.
Wetgewer - Ook parlement genoem. Hierdie tak van die regering bestaan uit verkose verteenwoordigers (parlementslede of LP's) en is verantwoordelik vir die maak van nuwe wette en die wysiging of skrapping van uitgediende wette.
Wetgewing - Wette wat deur die parlement aanvaar is.
Wetsontwerp - 'n Voorgestelde wet wat nog nie deur die nasionale of provinsiale parlement aanvaar is nie.
Wigte en teenwigte - Voorsorgmaatreëls wat getref word om korrupsie te voorkom en 'n magsewewig tussen die administratiewe, wetgewende en regterlike takke van die regering te handhaaf.
Wisselkoers - Die verskil tussen die waarde van geldeenhede. Dit sê vir jou hoeveel dit sal kos om geld van 'n ander land te koop. Byvoorbeeld, dit sal jou sowat R7 kos om $1 te koop.
Witskrif - 'n Beleidsdokument wat deur een van die staatsdepartemente opgestel is.
Woonwerkers - Mense wat op 'n plaas werk en toegelaat word om ook daar te woon.
Wyk - 'n Gebied of kiesdistrik waarvan die inwoners vir 'n bepaalde raadslid stem om hulle in die munisipaliteit te verteenwoordig.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.glossary.glossary.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Aankopeprosedures - Die proses wat gevolg word wanneer staatsdepartemente goedere of dienste koop. Dit sluit tenders en kontrakte in.
Aanneming - Aanneming is 'n manier om die wettige verhouding tussen 'n kind en die kind se biologiese ouers te beëindig. Aanneming skep 'n nuwe regsverhouding tussen die kind en die kind se aanneemouers.
Aanwinsstelsel - 'n Stelsel waarvolgens 'n egpaar se besittings verdeel word indien hulle skei. Alle inkomste en bates wat gedurende die huwelik verkry is, word in die geval van 'n egskeiding gelykop verdeel.
Ad hoc-komitee - 'n Komitee wat vir 'n spesifieke, afgebakende doel geskep is en wat vir 'n beperkte tydperk bestaan.
Administrasie - In die regering verwys dit na die afdelings van die regering wat wette toepas en vir die daaglikse bestuur van die land verantwoordelik is. Dit word ook die uitvoerende tak van die regering genoem.
Administratiewe verantwoordbaarheid - Administratiewe regeringsamptenare word op 'n demokratiese en grondwetlike manier aan die parlement en die publiek verantwoordelik gehou vir hul pligte en vir die uitvoering van take wat kragtens wet aan hulle opgedra is.
Afhanklike - Iemand wat op 'n ander persoon staatmaak vir finansiële ondersteuning. Byvoorbeeld, 'n kind wat afhanklik van ouers is.
Afstandonderrig - Onderrig wat plaasvind sonder dat die leerder en die opvoeder van aangesig tot aangesig ontmoet. Dit word dikwels ook korrespondensie-onderrig genoem.
Agronomie - Studie van grondbestuur en gewasverbouing.
Amptelike opposisie - Die politieke party wat die naasmeeste setels in die parlement. Die Demokratiese Alliansie is die amptelike opposisieparty in die nasionale regering.
Antiretrovirale behandeling - Hierdie medisyne word gebruik om MIV-positiewe mense te behandel en sluit AZT en Niverapine in. Hulle genees nie 'n persoon van MIV nie, maar voorkom dat die persoon se immuniteitstelsel verswak as gevolg van die virus.
Apartheid - "Afsonderlikheid", die beleid van die Nasionale Party se regering in Suid-Afrika van 1948 tot 1994. Die regering het rassegroepe van mekaar probeer skei deur hulle te dwing om in verskillende buurte te woon, verskillende skole by te woon, ens. Die wit mense is as die meerderwaardige ras beskou.
Appèl - 'n Beroep op 'n hoër liggaam teen die beslissing van 'n hof of ander besluitnemende liggaam.
Arbeidshof - Hof waarin arbeidsgeskille aangehoor word.
Arbeidsterapeut - Iemand wat pasiënte met behulp van skeppende en/of produktiewe aktiwiteite help om fisiek en emosioneel te herstel.
Arbitrasie - 'n Proses om 'n dispuut te besleg. 'n Derde persoon word versoek om die twee kante van 'n saak aan te hoor en daarna 'n besluit te neem.
Argeologiese artefakte - Voorwerpe van historiese belang wat deur mense gemaak of gevorm is.
Armoedeverligtingsprogram - Planne van die regering om armoede te verminder. Dit sluit toelaes en werkskeppingsprojekte in.
Artikel 21-maatskappye - Nie-winsgewende organisasies wat ingevolge artikel 21 van die Maatskappyewet geregistreer is.
Asma - Langdurige inflammasie van die longe wat asemhaling bemoeilik; dikwels veroorsaak deur allergieë.
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.projects.21321.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsprojekte volgens kategorie gerangskik.
Dit is 'n ses maande lange massamediaveldtog om lede van die publiek bewus te maak van hulle regte as verbruikers, asook om die bestaan van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer en die dienste wat deur die kantoor aangebied word onder hulle aandag te bring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.projects.21323.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsprojekte volgens kategorie gerangskik.
Inwoners en besighede het inligting van die regering nodig. Die Cape Gateway is 'n enkele punt van toegang tot feite oor regeringsdienste, projekte en publikasies. Verbeterde toegang tot inligting sal ook die provinsiale regering in staat stel om dienslewering te verbeter, en dit sal help...
In die eerste fase van die projek sal daar gefokus word op die bemarking van IT-klusters, die bou van netwerke en op die beïnvloeding van IT-beleid.
Dit is 'n tegnologie-infrastruktuurprojek wat die lewensvatbaarheid van die aanvaarding van 'n netwerk van portuurgroepe, soortgelyk aan die Maleisiese Multimedia Corridor model, verken.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.public_entities.1063.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n Publieke liggaam vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.public_entities.262.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n Publieke liggaam vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.public_entities.6534.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n Publieke liggaam vir volledige besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11436.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap. Museums is oop vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11444.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling help besighede om inligting oor nasionale befondsingsprogramme te bekom.
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Ondernemings wat wil leer hoe om produkte uit te voer na internasionale markte, of hulle prestasie te verbeter, kan inligting en opleidingsgeleenthede by die volgende organisasies kry...
Suid-Kaapse Uitvoerontwikkelingsentrum n Uitvoersentrum is in die Suid-Kaap in die lewe geroep om uitvoere in die streek n hupstoot te gee. Die Uitvoersentrum is in die Suid-Kaapse Sakesentrum in George geleë en verskaf waardevolle advies en handelsinligting aan opkomende en bestaande uitvoerders.
Die Direktoraat verbrei aktief inligting oor uitvoeraansporingsprogramme, veral inligting oor nuwe nasionale handelsaansporings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11456.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11458.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien.
Equality Courts are courts designed to deal with matters covered by the Promotion of Equality and Prevention of Unfair Discrimination Act 4 of 2000, also known as the Equality Act.
Die regering het drie Gemeenskapshowe geopen in Kaapstad, Mitchells Plain en Fezeka (Guguletu/Manenberg) om kleiner misdade in die gebiede te hanteer.
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou.
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
Munisipale Howe hanteer hoofsaaklik die vervolging van verkeersoortredings en oortredings van munisipale regulasies, soos dié vir:sonering en bouwerk, waterbesoedeling, afvalbestuur, lugbesoedeling, vuurwerke, informele handeldryf, parkering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11470.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WKOD hou 'n databasis van skole en sentrums in die provinsie in stand. Jy kan hierdie databasis aan die hand van die volgende indekse deursoek:naam van skool, taal van onderrig, voorstad of dorp, onderwysdistrik, tipe skool (primêr, ens.), vakke aangebied (grade 8 tot 12),...
Leerders begin gewoonlik met graad 1 aan die begin van die jaar waarin hulle sewe word. Kinders mag 'n jaar vroeër met graad 1 begin as die WKOD se assessering toon dat hulle skoolgereed is.
Kinders begin gewoonlik met graad 1 in die jaar waarin hulle sewe jaar oud word. Kinders wat gedurende die jaar ses jaar oud word, kan begin skoolgaan indien daar aangetoon kan word dat hulle gereed is vir die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11473.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen. Die inligting sluit in: 'n beskrywing van die loopbaan, persoonlike karaktertrekke wat met die loopbaan ooreenstem, die skoolvereistes (wat vakkeuses insluit), die vereiste tersiëre opleiding, moontlike werkgewers, nuttige inligtingsbronne oor...
Moet jy 'n matrieksertifikaat of 'n onderwysdiploma laat bevestig Jy kan 'n versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement of aan Umalusi of hulle skakel vir meer inligting?
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia in Kaapstad is 'n nuwe staatskool wat die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) spesifiek vir leerders met 'n besondere aanleg vir wiskunde, wetenskap en tegnologie op die been gebring het.
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Op 30 Desember 2008 sal die senior sertifikaatuitslae vir 2008 aanlyn beskikbaar wees.
Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) dek grade 10 tot 12 in skole, en ekwivalente vlakke in VOO-kolleges (voorheen bekend as tegniese kolleges), naamlik NKR-vlakke 2 tot 4 en Nasionale Tegniese Sertifikate 1 tot 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11489.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie.
Permitte word vereis vir die vang of jag van diere en vis, die kweek, uitvoer of pluk van plante en vir handel met bedreigde spesies. Volle besonderhede oor die verkryging van permitte is by Kaapse Natuurbewaring se webwerf beskikbaar.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11492.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Elke privaat hospitaal of onverbonde operasieteater moet geregistreer word. Wanneer die instansie registreer, reik die Departement van Gesondheid 'n registrasiesertifikaat uit aan die eienaar van die instansie, wat elke jaar voor Desember die sertifikaat moet hernu.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Die ATICC-bronbiblioteek is oop vir die publiek en het inligting oor alle aspekte van MIV/VIGS/SOI's en TB. Die Biblioteek bevat 'n volledige versameling videos, tydskrifte, artikels, opleidingshandleidings, navorsingsdokumente, verslae, gidse, pamflette, koerantuitknipsels en blaaiborde. Dit is 'n verwysingsbiblioteek met 'n uitleengerief vir die uitvoerige videoversameling.
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese...
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
ATICC verskaf kondome, pamflette, brosjures en plakkate aan die publiek. Die items is gratis en onderhewig aan verandering en beskikbaarheid...
Vrywillige Toetsing en Berading n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11504.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan...
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan...
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam...
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11513.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11516.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word.
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Fisies en/of geestelik gestremde volwassenes en kinders kan gehelp word om hulle optimale fisiese, sensoriese, intellektuele, psigiatriese en sosiale funksievlakke te bereik en te handhaaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11517.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wie kan 'n beëindiging kry Waar kan mens die diens kry Hoe kan mens die diens kry..?
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word...
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel...
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na...
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word...
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11530.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Bekom 'n Identiteitsdokument n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
Indien u inligting by Binnelandse Sake soek, kan u die Binnelandse Sake-blitslyn by 0800 60 11 90 skakel.
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Suid-Afrikaanse burgers het sekere regte wat mense wat nie burgers is nie, nie het nie, byvoorbeeld die reg om:te stem; 'n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en, na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11532.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer u in die huwelik tree, sal 'n huweliksertifikaat gratis aan u uitgereik word. Indien u op 'n latere datum 'n afskrif van die sertifikaat wil bekom, moet u:aansoekvorm BI-130 invul; dit by u naaste kantoor vir Binnelandse Sake inhandig; die gelde betaal.
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Getroude paartjies kan hul huwelike deur egskeiding ontbind. Dit beëindig die huwelik en geskeide partye kan weer wettig trou.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11536.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer 'n mens te sterwe kom, word sy boedel verdeel tussen sy familielede of die mense wat hy wil laat erf.
Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet die familie dit by die Registrateur van Geboortes en Sterfgevalle aanmeld. Dit moet gedoen word sodra die familie 'n doodsertifikaat van die dokter ontvang.
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11541.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Stad van Kaapstad het 'n bygewerkte gekoppelde Kalender van Gemeenskapsgebeure wat inligting oor die volgende insluit:kunste en drama, kompetisies, handwerkmarkte, vermaak, gesinsaangeleenthede, gesondheid, gesonde en kreatiewe leefwyse, rennies, wetenskap en tegnologie, geestelike gebeure, sport.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte. Die volgende is voorbeelde van projekte wat in aanmerking kom: Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, ...
Die armoedeverligtingprogram is deur die regering ingestel om armoede in Suid-Afrika te verlig. Befondsing is aan die Tak Toerisme in die Departement van Omgewingsake en Toerisme toegewys om projekte wat op toerisme betrekking het te ondersteun. Die fonds is gemik op:werkskepping deur die ontwikkeling van...
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling. Slegs 'n beperkte reeks entiteite kom in aanmerking vir befondsing, soos artikel 21-maatskappye of...
Die doel van Kaapstad Toerisme is om Kaapstad as 'n wêreldklas-toeristebestemming en as Suid-Afrika se mees vooraanstaande konferensie-, aansporing-, ontspanning- en funksiebestemming te vestig, en terselfdertyd die ekonomiese voordele en werkskepping maksimaal te benut.
Die TLP is 'n Saketrustinisiatief wat ingestel is om die voorsiening van leerderskappe en vaardigheidsprogramme te bespoedig met die oog op bevordering van beter diens en produktiwteit in die toerisme-, gasvryheid- en bewaringsubsektore. Die TLP het ten doel om die kennis en vaardighede van leerders...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie...
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as...
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer. Dit word slegs vir die volgende doeleindes toegeken:aan 'n voertuigvervoerder om 'n motorvoertuig af te lewer, aan 'n motorhandelaar om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, te ruil...
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Padwaardigheidtoetsing n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
Permitte vir Abnormale Vragte en Voertuie n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11601.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Golden Arrow voorsien tans busdienste. Hierdie bestaande kontrakte sal deur kontrakte met KMMO operateurs vervang word om bemagtiging en werksgeleenthede te skep. Busroosters kan per e-pos of by die Golden Arrow webwerf gekry word.
Verskeie vervoergeriewe is beskikbaar vir toeriste wat die Wes-Kaap besoek. Dit sluit toerbusse, pendeldienste, metertaxi's en huurdienste in.
Die Provinsiale Regeringsdepartement van Vervoer en Openbare Werke is verantwoordelik vir regulering van die minibustaxibedryf in die provinsie.
Treindienste word deur Metrorail voorsien. Die CapeMetrorail webwerf bied bygewerkte inligting oor tydroosters, tariewe en roetes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11602.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u in 'n ongeluk was, moet u dit by die polisie aanmeld wat 'n ongeluksverslag sal invul.
Wat is die Padongelukfonds Wie kan van die Fonds eis Waarvoor kan u geld kry Wat is nalatigheid Hoeveel geld kan u eis Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk Hoe eis 'n mens van die Fonds?
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke hou rekord van ongelukke wat in die provinsie plaasgevind het.
Traffic light failures impact adversely on all road users and must be reported immediately.
The municipality is responsible for controlling traffic and parking in the area.
Alle verkeersoortredings wat in George gepleeg is, word hanteer deur die George-verkeersdepartement.
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in die Sentrale Karoo - dit is in Beaufort-Wes, Leeugamka en Laingsburg - word hanteer deur die Laingsburg-verkeersdepartement.
Alle verkeersoortredings wat in die Stad Kaapstad gepleeg is - dit is die Kaapse Metropolitaanse gebied, Blaauwberg, Kaapstadse middestad, Helderberg, Oostenberg, Suid-Skiereiland en Tygerberg - word hanteer deur die Stad Kaapstad se Munisipale Verkeersdepartemente.
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in Grabouw, Caledon/Middleton, Botrivier, Riviersonderend, Villiersdorp, Greyton en Genadendal word hanteer deur die Theewaterskloof-verkeersdepartement. Hulle hanteer ook spoedboetes op die N2 op sekere punte in die gebied.
Elke munisipaliteit hanteer verkeersboetes binne hulle jurisdiksie. Dit is jou reg om spoedkamerafotos te sien en skriftelik enige verkeersboete te betwis wat jy ontvang.
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.11604.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.17200.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die HGLO is op swartes ingestel, en sal hulle bystaan om in toenemende mate deur middel van toekennings toegang tot die gebruik en eienaarskap van landbougrond te verkry. Hierdie toekennings, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en dit hoef nie terugbetaal te word...
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur. Vir...
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.directories.services.46640.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die private posafleweringsdiens is beskikbaar vir indiwiduele kliënte en huishoudings.
Om aansoek te doen om die sakepos-afleweringsdiens, vul asseblief die vorm op die Poskantoorwebwerf in, druk dit en handig dit by jou plaaslike poskantoor in.
Jy kan jou jaarlikse Posbus- of Privaatsakhuur hernu deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se veilige aanlynbetaalstelsel te gebruik.
Die soekgerief laat jou toe om 'n pleknaam of poskode in te vul.
Jy kan posstukke aanlyn volg deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se Posstuknavraagstelsel te gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.jobs.policies.policies.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse beleid word tans herformuleer, maar die huidige beleid is hier beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.publications.green_papers.2003.2010-03-24.af.txt</fn>
Groenskrifte is konsepbeleidsdokumente, wat voorberei is vir openbare kommentaar. Na die kommentaartydperk, word die finale beleid in 'n Witskrif gepubliseer.
Aan die einde van dié bladsy is daar 'n argief van Groenskrifte. 'n 'Vir Kommentaar'-koppeling sal verskyn as enige daarvan tans vir kommentaar oop is.
Die doel van hierdie Groenskrif is om debat aan te moedig as deel van 'n proses wat daartoe moet lei om 'n beleids- en strategie-raamwerk daar te stel vir die bestuur van menslike vestiging in die Provinsie Wes-Kaap. Hierdie Raamwerk ondersteun 'n visie dat alle mense in die Provinsie in omstandighede gevestig moet wees wat hulle lewenskwaliteit sal verbeter, wat volhoubaar is vanuit 'n omgewings- en ekonomiese oogpunt en wat sosiaal regverdig is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.pubs.annual_reports.2000.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering se jaarverslae volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.pubs.forms.V.2010-03-24.af.txt</fn>
Vorms alfabeties gelys volgens titel.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n besigheid as motorhandelaar te registreer.
Hierdie vorm moet ingevul word indien u u voertuig om enige rede moet deregistreer, byvoorbeeld indien u voertuig gesteel word.
Vorm ALV moet ingevul word wanneer 'n voertuig vir die eerste keer gelisensieer word of wanneer die voertuiglisensie jaarliks hernu word.
Indien 'n voertuig uit onderdele opgebou is, moet die persoon wat dit gebou het, 'n beëdigde verklaring te dien effekte aflê.
Hierdie vorm moet ingevul word indien u 'n gewaarmerkte of duplikaatafskrif van u motorregistrasiedokumente verlang.
Indien u voertuigbesonderhede verander, moet u die registrasiebesonderhede bywerk deur hierdie vorm in te vul.
Hierdie vorm moet ingevul word om die owerheid van verandering van u adres of ander besonderhede in kennis te stel.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n motorhandelnommer of motorhandelpermit.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n besigheid as 'n vervaardiger van nommerplate te registreer.
Indien u u voertuig verkoop, word van u vereis om die owerheid daarvan in kennis te stel deur vorm NCO in te vul.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n nuut-aangeskafte voertuig (nuut of tweedehands) te registreer.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek te doen om 'n spesiale of persoonlike lisensienommer.
U lisensiegelde kan in sekere gevalle aan u terugbetaal word. Om vir terugbetaling aansoek te doen, moet vorm RLF ingevul word.
Hierdie vorm moet ingevul word om aansoek om 'n tydelike of spesiale permit te doen.
Hierdie aansoekvorm moet ingevul word om 'n maatskappy as 'n vervaardiger, invoerder of bouer van motorvoertuie te registreer.
Indien u voertuigdokumente verlore geraak het, moet u dit verklaar deur hierdie vorm in te vul.
Alle vorms wat verband hou met vuurwapenbeheer kan in Afrikaans en Engels van die SAPD-webblad afgelaai word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.pubs.notices.notices.2010-03-24.af.txt</fn>
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Kennisgewings nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.pubs.policies.o.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsbeleid is alfabeties gerangskik.
Beleidsdokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes gelys.
Hierdie dokument sit die Provinsiale Regering Wes-Kaap: Departement van Vervoer en Openbare Werke se voorgestelde konsepbeleidsverklaring vir die voorsiening van openbare vervoer met betrekking tot PSB's in die Wes-Kaap uiteen. Dit is oop vir publieke kommentaar. Aandag: slegs skriftelike kommentaar word aanvaar. Sluitings datum: 14 Mei 2008Kommentaar kan aangestuur word na:e-pos: Dribbona@pgwc.gov.za of gmeyer@pgwc.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.awarded.awarded.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.closed.closed.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.contacts.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Skakel 012 663 8815, weeksdae tussen 08:00 en 17:00. Na-ure en naweke skakel 083 554 9330/1 vir bystand oor tender reaksies op die webblad of eRS.
Geen boodskappe kan ongelukkig beantwoord word nie.
Praat asseblief direk met die Plaaslike Raad oor navrae oor plaaslike tenders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.contacts.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Skakel 012 663 8815, weeksdae tussen 08:00 en 17:00. Na-ure en naweke skakel 083 554 9330/1 vir bystand oor tender reaksies op die webblad of eRS.
Geen boodskappe kan ongelukkig beantwoord word nie.
Praat asseblief direk met die Plaaslike Raad oor navrae oor plaaslike tenders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.how_to_tender.how_to_tender.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke tender- of bodadvertensie dui aan waar jy die dokumente kan afhaal wat jy nodig het om jy tender in te dien, en waarheen hulle gestuur moet word. 'n Sluitingsdatum word ook aangedui. Dit is 'n vaste sluitingsdatum en aansoeke wat laat is, sal nie aanvaar word nie.
n Tender of 'n bod moet skriftelik ingedien word. Elke tender het 'n aantal verwante vorms, wat saam met jou tender ingedien moet word. Die spesifieke vorms wat jy vir jou tender nodig het, behoort in die tenderdokumentasie aangedui te word. Wees baie noukeurig wanneer jy die tenderdokumentasie invul. Vra raad as jy oor iets twyfel.
As al die vorms ingevul en onderteken is, moet jy dit in 'n koevert sit met die tendernommer buite-op. Pos dit dan of lewer dit voor die sluitingsdatum by die plek wat in die advertensie aangedui is, af.
Elke tender of bod het 'n aantal verwante vorms wat die tender of bod wat jy indien, moet vergesel. Die vorms is 'tendervorms' genoem, maar staan nou as 'boddokumente' bekend. Dié boddokumente het onderskeidelik die voorvoegsels SBD en WKBD, vir nasionale en provinsiale boddokumente.
In die verlede het nasionale tendervorms die voorsetsel "ST" vir staatstender gehad, en in die Wes-Kaap is die voorvoegsel "KST" Kaapse staatstender gebruik. Jy kan al die ou 'ST' tendervorms hier in die hande kry.
Die Bod SBD1/WKBD1 (gelykstaande aan die ou ST of KST 8). In dié dokument stem jy in om te hou by die bepalings en voorwaardes van die bod.
Belasting Vrywaringsvereistes SBD2 / WKBD 2 (gelykstaande aan die ou ST5 of KST5). Jou tender of bod sal nie slaag as jou belasting agterstallig is nie. Daar is 'n 'Aansoek om belasting klaringsbewys' by dié dokument aangeheg. Jy moet die vorm voltooi en dit by jou naaste Suid-Afrikaanse Inkomste Diens-kantoor (SAID) indien, om 'n belasting klaringsbewys te kry. Dan moet jy die oorspronklike belasting klaringsbewys wat jy van SAID kry, by die tender- of boddokumente aanheg. Die sertifikaat bewys dat jy nie agterstallig is met die betaal van jou belasting nie.
Prys en motivering SBD/WKBD 3.1 of 3.2 of 3.3 (wat gelykstaan aan die ou ST /KST 7's). Die inhoud van die tender bepaal watter van dié dokumente jy moet voltooi. Op dié vorm motiveer jy jou prys met 'n omskrywing van die produk wat jy sal verskaf of die ondervinding van die persoon wat die diens sal lewer. Die vorm word dikwels aangepas vir die besondere tender. Maak dus seker watter een jy noukeurig moet invul.
Verklaring van Belange SBD4 / WKBD4 (gelykstaande aan die ou ST of KST 12 vorms). Dit is die dokument waarop jy verklaar of jy 'n verhouding (vriend, familielid, sake) met enige staatsamptenaar het. So word korrupsie vermy deur seker te maak dat daardie mense nie op enige manier betrokke is by die uitreik van die tender nie.
Nywerheidsdeelname Program SBD5 /WKBD5. Enige kontrak wat 'n ingevoerde inhoud het wat US$ 10 miljoen of meer werd is, hou 'n nywerheidsdeelname verpligting in, wat in die tender aangedui moet word.
Voorkeursertifikaat SBD-WKBD 6.1 (gelykstaande aan die oud ST/KST 11.1). Jy moet die SBD 6.1 vorm vir provinsiale tenders invul, selfs al maak jy nie op enige van die voorkeurpunte aanspraak nie. As jy op voorkeurpunte aanspraak maak, moet jy die betrokke SBD /WKBD 6.1-6.12 dokumente invul wat verband hou met die punte (nasionaal en provinsiaal) waarop jy aanspraak maak, soos dit hierbo uiteengesit is.
Kontrakvorm SBD/WKBD 7.1 of 7.2 of 7.3. Dit is die kontrak wat die partye bind as die tender sou slaag. Daar is 'n afsonderlike vorm vir aankope (7.1), dienste (7.2) of verkope (7.3).
Daar kan nog vorms wees wat vir 'n spesifieke tender of bod ingevul moet word. Dit moet by die tender- of boddokumente wat jy ontvang, ingesluit word.
Algemene voorwaardes van kontrakte Bylae A - AVK (gelykstaande aan die ou ST / KST 36). Dié dokument onderstreep sekere algemene voorwaardes wat op regeringsbotte, -kontrakte en -bestellings van toepassing; en sorg dat kliënte bewus is van die regte en verantwoordelikhede van alle partye wat sake met die regering doen.
Algemene voorwaardes vir boubedryf-tenders DPW6.
Elke raad kan op plaaslike vlak hulle eie vorms hê, waaroor jy direk moet navraag doen.
Die dokument SBD / WKBD 6.1 sit uiteen hoe daar oor tenders of botte besluit word.
Die kontrak sal toegeken word aan die bieër wat die meeste punte kry.
Voorkeurpunte sal bereken word nadat pryse tot 'n vergelykbare vlak omgereken is.
Punte wat toegeken is sal tot twee desimale punte afgerond word.
As daar 'n gelykop uitslag is, sal die bieër wat die grootste aantal punte vir bepaalde doelwitte ingesamel het, suksesvol wees.
Dit beteken in werklikheid dat die volgende proses gebeur: Na die sluitingsdatum word al die tenders deurgegaan om seker te maak dat hulle al aan die formele vereistes voldoen. As jy byvoorbeeld nie jou prys aangedui het nie, sal jou tender uitgeskakel word.
Kleiner foute of weglatings mag jou uit die tenderproses laat val of nie. Dit hang af van die vertolking van die tenderregulasies. As die reëls byvoorbeeld weens 'n sekere fout "mag uitsluit" en nie "moet uitsluit" sê nie, moet die beampte wat dit nagaan besluit of die fout belangrik genoeg vir die tender is om jou te laat uitval.
In die volgende fase word daar gekyk of die produk of dienste voldoen aan die spesifikasies, en na die prys. Aansoeke wat nie aan die spesifikasies voldoen nie, word geskrap, en die tenders wat voldoen, word volgens prys ingedeel. Dié wat in die laagste prysgroep val word dan in die laagste prystenderlys oorweeg.
Hier speel die voorkeurpunte 'n rol. Al die voorkeurpunte waarop diegene op die lys van laagste prys tenders aanspraak maak, word eers nagegaan. Dan word die formule toegepas om vas te stel wie onder diegene op die laagste pryslys volgens die punte die beste vaar, en dus die kontrak moet kry.
Voorkeurpunte speel dus eers 'n rol nadat die duurste tenders uitgeskakel is. Dit word gedoen om seker te maak dat die duurste tenders nie bloot op punte slaag nie, en ook om die proses te versnel, omdat net die mense op die laagste pryslys se punte nagegaan hoef te word.
Die Tenderbulletin toon watter vorige tenders geslaag het en gee die prys en ander faktore wat in ag geneem is met die aanvaarding van die tender.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.tenders.policies.policies.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Regering volg 'n voorkeurverkrygingsbeleid. Dit beteken dat die Regering ander faktore buiten prys in ag neem wanneer 'n tender toegeken word. Hierdie faktore word volgens 'n punteformule bereken. Indien u voordeel uit voorkeurpunte wil trek, moet die tersaaklike vorms ingevul word.
Die Wet op die Nasionale Voorkeur-aanskaffingsbeleid omskryf die algemene riglyne wat gevolg moet word wanneer 'n voorkeurbeleid opgestel word. In die Wes-Kaap volg Provinsiale regeringsliggame wat nie 'n voorkeur-aanskaffingsbeleid ontwikkel het nie, die Wes-Kaapse Voorkeur-aanskaffingsbeleid.
Die Wet op Openbare Finansiële Bestuur sit die ander algemene reëls uiteen wat die regering moet volg met die uitreik van tenders, en moet gelees word saam met die regulasies.
Die punteformule word in WCBD 6.1 beskryf, wat ingevul moet word. Sien Hoe word tenders toegeken.
Vir tenders onder R500 000, word 'n "80/20"-puntestelsel gebruik. (Dit beteken dat tenders 80% op prys en 20% op punte beoordeel word vir faktore soos histories benadeelde status, eienaarskap deur vroue, ens.) Vir tenders bo R500 000, word 'n "90/10"-stelsel gebruik.
Nie al die voorkeurfaktore sal op elke tender van toepassing wees nie. Die tenderdokumente moet aandui watter voorkeurfaktore op jou tender van toepassing is.
Gelyke eienaarskap deur histories benadeelde individue, vroue en gestremdes: WCBD 6.1 (alle botte) of WCBD 6.2 (verkope en verhuring van bates).
Daadwerklike betrokkenheid by gemeenskap: WCBD 6.
Toepassing van maatreëls om vaardighede van werkers te standaardiseer: WCBD 6.
Ontwikkeling van menslike hulpbronne van personeel: WCBD 6.
Ondernemings in die Wes-Kaap geleë, vir werk in daardie provinsie: WCBD 6.
Ondernemings in 'n gebied geleë vir werk wat in daardie gebied verrig moet word: WCBD 6.
Ondernemings in 'n munisipaliteit geleë vir werk wat in daardie munisipaliteit verrig moet word: WCBD 6.
Uitvoergerigte produksie om werk te skep: WCBD 6.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.10087.10087.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
This document provides information on coastal and marine conservation and gives details of quotas on lobster, abalone, galjoen and mussels in open season and where to get permits.
p>Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar.
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.10091.10091.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.16831.16831.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui. Vereistes waaraan voldoen moet word om Suid-Afrika binne te kom, Wie moet vir 'n visum aansoek doen Waar kan..?
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeënt word teen die virus. Wat is 'n Geelkoorssertifikaat Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie GeelkoorsstrekeWAT..?
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.6817.6817.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is.
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
'n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
This site contains information on NaTIS, eNaTIS and the credit card format driving licence conversion programme. It also contains statistics on vehicles, driver's licences, accidents and road signs.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.6908.6908.2010-03-24.af.txt</fn>
p>Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar.
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.topics.7329.7329.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad van Kaapstad het 'n bygewerkte gekoppelde Kalender van Gemeenskapsgebeure wat inligting oor die volgende insluit:kunste en drama, kompetisies, handwerkmarkte, vermaak, gesinsaangeleenthede, gesondheid, gesonde en kreatiewe leefwyse, rennies, wetenskap en tegnologie, geestelike gebeure, sport.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.10534.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.10534.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.10534.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.10534.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.105833.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.105833.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.105846.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12107.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Unistad is 'n groot stedelike gebied met 'n hoë bevolkingsdigtheid, druk beweging van mense, goedere en dienste, omvattende ontwikkeling en veelvuldige sakedistrikte en nywerheidsgebiede. Dit verteenwoordig sentrums van ekonomiese bedrywighede met ingewikkelde en diverse ekonomieë, 'n enkele gebied waarvoor geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning en sterk interafhanklike maatskaplike en ekonomiese koppelings tussen sy belanghebbende eenhede wenslik is. Die Kaapse Unistad dek die Stad Kaapstad, die Kaapse Metropolitaanse Raad, Blaauwberg, Kaapstad, Helderberg, Oostenberg, Suid-Skiereiland en Tygerberg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12107.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12107.events.2010-03-24.af.txt</fn>
Gebeurtenisse volgens datum gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12107.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12107.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12134.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12134.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12134.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.121491.16031.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Verbruikersdienste en Billike Handel voorsien inligting aan die publiek rakende hulle regte as verbruikers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.121491.21321.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Om verbruikers meer bewus te maak van hulle regte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12161.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12161.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12188.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12188.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12188.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12215.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12215.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12215.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12242.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12242.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12242.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12269.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12269.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12269.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12296.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12296.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12296.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12296.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12323.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12323.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12323.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12323.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12350.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12350.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12350.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12350.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12377.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12377.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12377.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12377.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12404.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12404.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12404.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12404.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12431.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12431.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12431.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12431.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12458.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12458.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12458.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12458.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12485.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12485.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12485.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12485.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12512.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12512.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12512.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12540.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12540.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12540.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12540.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12567.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12567.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12567.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12567.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12594.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12594.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12594.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12594.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12621.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12621.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12621.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12621.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12648.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12648.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12648.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12675.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12675.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12675.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12702.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12702.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12702.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12702.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12729.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12729.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12729.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12729.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12756.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12756.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12756.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12756.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12783.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12783.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12783.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12783.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12810.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12810.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12810.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12810.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12837.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12837.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12837.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12837.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12864.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12864.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12864.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12864.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12891.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12891.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12891.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.12891.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13276.11453.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie.
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen.
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13312.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13312.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13312.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13312.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13330.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13330.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13330.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13350.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13350.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13380.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13392.16031.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Verbruikersdienste en Billike Handel voorsien inligting aan die publiek rakende hulle regte as verbruikers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13416.11442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Cape Biotech Inisiatief (CBI) is in 2002/2003 bekendgestel. Dit is n sambreelforum wat daarop gemik is om n biotegnologiese nywerheidspil in die Wes-Kaap te skep. Die CBI verteenwoordig die belange van die nywerheid, akademiese instellings, die regering, finansies, die publiek en...
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Die Provinsiale Regering steun die filmbedryf deur die Kaapse Filmkommissie.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13416.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13464.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13464.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13464.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13464.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13476.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13500.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13500.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13521.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13521.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13557.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13557.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13557.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13575.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13575.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13575.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13593.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13613.13613.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.138896.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13952.13952.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie komponent is verantwoordelik vir die instandhouding en rehabilitasie van die padnetwerk in die Weskus streek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13988.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.13988.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.140898.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Contact notes: Mr. CM Cornelius
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.140898.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.14137.news.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.14160.news.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.14194.7299.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die mense van die Wes-Kaap kan toegang tot provinsiale, nasionale en plaaslike regeringsinligting by die Cape Gateway instapsentrum, inbelsentrum of webblad kry. Cape Gateway is 'n eenstop-inligtingsdiens waar jy besonderhede oor 'n wye reeks regeringsdienste, -projekte en -gebeure kan kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.14311.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.14311.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.149914.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.16293.bills.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Die Wetsontwerp maak voorsiening vir die bewilliging van bedrae geld om uit die Provinsiale Inkomstefonds onttrek te word ten opsigte van die boekjaar wat op 31 Maart 2007 eindig, vir die behoeftes van die Provinsiale Regering: Wes-Kaap soos per die aangehegte Bylae tot die Wetsontwerp.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.185.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.185.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.301.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.305.305.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die gehalte van gesondheidsorg vir almal in die Wes-Kaap te verbeter, is die Departement van Gesondheid toegewy aan 'n langtermyn strategiese plan, met die naam Gesondheidsorg 2010. Die doel met die plan is om openbare gesondheidsdienste te hervorm en klem te plaas op dienste op primêre vlak, gemeenskap-gebaseerde sorg en voorkomende sorg.
Die Provinsiale Gesondheiddepartement is een van die grootste departemente in die provinsie en ontvang 27,9% (R5,7-duisend-miljoen) van die provinsiale begroting. Talle inwoners van die Wes-Kaap het nie gesondheidsversekering nie en die meeste mense (66%) woon in die Kaapse Metropool (in en om Kaapstad). Daar is elke jaar ongeveer 12-miljoen besoeke aan Primêre Gesondheidsgeriewe in die provinsie en ongeveer 2,5m binne-pasiënte dae in ons hospitale.
Die Voorkoming van Ma-na-Kind Oordrag van MIV (VMNKO) is een van die vlagskipprogramme van die Wes-Kaap. Teen Maart 2003 het die Departement van Gesondheid volle beskikbaarstelling bereik van die program aan al 25 distrikte, en alle swanger vroue wat openbare sektor swangerskapdienste gebruik, het toegang tot die VMNKO-program.
Dienste word verskaf by 'n reeks geriewe in al vier streke van die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.305.4203.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.305.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid bied pasiënte 'n paslike, bekostigbare gesondheidsorgdiens.
Om die gehalte van gesondheidsorg vir almal in die Wes-Kaap te verbeter, is die Departement van Gesondheid toegewy aan 'n langtermyn strategiese plan, met die naam Gesondheidsorg 2010. Die doel met die plan is om openbare gesondheidsdienste te hervorm en klem te plaas op dienste op primêre vlak, gemeenskap-gebaseerde sorg en voorkomende sorg.
Die Provinsiale Gesondheiddepartement is een van die grootste departemente in die provinsie en ontvang 27,9% (R5,7-duisend-miljoen) van die provinsiale begroting. Talle inwoners van die Wes-Kaap het nie gesondheidsversekering nie en die meeste mense (66%) woon in die Kaapse Metropool (in en om Kaapstad). Daar is elke jaar ongeveer 12-miljoen besoeke aan Primêre Gesondheidsgeriewe in die provinsie en ongeveer 2,5m binne-pasiënte dae in ons hospitale.
'n Hoë trauma- en noodgevallelas.
Die Voorkoming van Ma-na-Kind Oordrag van MIV (VMNKO) is een van die vlagskipprogramme van die Wes-Kaap. Teen Maart 2003 het die Departement van Gesondheid volle beskikbaarstelling bereik van die program aan al 25 distrikte, en alle swanger vroue wat openbare sektor swangerskapdienste gebruik, het toegang tot die VMNKO-program.
Dienste word verskaf by 'n reeks geriewe in al vier streke van die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.305.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.305.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.315.315.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement stel hom dit ten doel om 'n geïntegreerde, toeganklike, veilige, betroubare, bekostigbare en volhoubare vervoerstelsel en eiendomsinfrastruktuur van gehalte te voorsien deur maatskaplik regverdige ontwikkelings- en bemagtigingsprosesse ten einde die lewensgehalte vir almal te verbeter.
Korporatiewe Dienste voorsien algemene leierskap en bestuur van die Departement deur die Minister en Departementshoof, asook administratiewe en finansiële steun aan al die takke binne die Departement.
Openbare Werke fokus op die oprigting van nuwe fasiliteite en die opgradering, rehabilitasie en instandhouding van bestaande fasiliteite in oorleg met gebruikersdepartemente. Dit bestuur ook die Provinsie se eiendomsportefeulje.
Paaie is verantwoordelik vir die bou en instandhouding van provinsiaal geproklameerde paaie en die administrasie van alle aspekte van motorvoertuiglisensiëring en registrasiegeld, asook die Afdeling Staatsmotorvervoer.
Vervoer verskaf openbare vervoerdienste en -infrastruktuur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.315.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.315.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.315.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.3150.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.325.325.2010-03-24.af.txt</fn>
aanvaar in vennootskap met plaaslike regering medeverantwoordelikheid om suksesvolle munisipaliteite in die Wes-Kaap te hê.
bevorder en fasiliteer geïntegreerde en volhoubare behuisingsvestigings in die Wes-Kaap.
Lees meer oor hoe ons aandag aan so 'n belangrike kwessie gee. Kry die jongste nuus en vind uit watter rol ons in die moderne wêreld speel.
Lees meer oor vergoeding vir raadslede soos dit in die Staatskoerant gepubliseer is.
Sal dit nie interessant wees om prente van 'n paar van die projekte, nuus en programme te sien nie?
Vind meer uit oor Behuisingsubsidies: hoe om aansoek te doen, die aansoekproses en waar om aansoek te doen.
Die Landelike Gebiede was nie die gevolg van opsetlike regeringsaksies om "Kleurlingreservate" te skep nie, maar hulle het eerder ontstaan as gevolg van verskillende historiese redes. Hierdie dokument verskaf inligting oor die geografiese gebiede en die transformasie van hierdie gebiede.
Die Huurbehuisingstribunaal verskaf gratis dienste aan huurders en verhuurders oral in die Wes-Kaapprovinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.325.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.3572.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.3572.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.3572.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.3585.27683.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Appèlle teen besluite van die Department, met inbegrip van Verslae van Besluite wat ooreenkomstig die Regulasies vir Omgewingsimpakassessering (Regeringskennisgewings 1182 en 1183 van 5 September 1997) soos gewysig ('OIA-regulasies') uitgereik is, MOET aan die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voorgelê word en nie aan die...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.398.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Tesourie waak oor die Wes-Kaap se geldsake. Die Tesourie moet seker maak dat die bestuur van die finansiële, begroting- en verskaffingketting doeltreffend is en raad gee oor die finansiële en bronnebestuur beleid. Sodoende steun die Tesourie die regering in die bereiking van die beleid-doelwitte, en met die voorstel van 'n gebalanseerde groep keuses in die gebruik van bronne. Dit dra by tot die verbetering van die lewenstandaarde van die mense van die Wes-Kaap, en van die gehalte van die dienste wat aan hulle gelewer word.
Ingevolge sy mandaat kragtens die Wet op Openbare Finansiële Bestuur en verwante wetgewing verleen die Provinsiale Tesourie hulp aan die Minister/Ministerie van Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling met die ontwikkeling en verbreding van die ekonomiese basis van die Provinsie.
herkanalisering van hulpbronne en geleenthede na diegene wat dit die nodigste het.
Die sukses van hierdie pogings sal tot gevolg hê die bereiking van die Wes-Kaapse Regering se verklaarde doelwitte van die verlening van hoop, dienste en waardigheid aan almal en om betekenis te gee aan die begrip iKapa elihlumayo - die Groeiende Kaap.
iKapa elihlumayo is die Provinsie Wes-Kaap se strategie vir die aanspreek van die behoeftes van die mense. 'n Prioriteitsaak is die vermeerdering van steun aan die armes, terwyl terselfdertyd verseker word dat 'n groter getal mense inkomste verdien deur middel van betaalde indiensneming.
Die oogmerke met iKapa elihlumayo is om werkloosheid, armoede en inkomsteongelykheid te verminder deur ekonomiese groei en deelname in die provinsie te stimuleer. Groter provinsiale besteding aan vaardigheidsontwikkeling en belegging in groot infrastruktuurprojekte sal aangewend word om private beleggings te lok en die ekonomie te stimuleer. Die Provinsie sal hierdie langtermynstrategie aanvul deur verhoogde steun aan die armes deur die betaling van toelaes en verbeterde maatskaplike dienste.
Suid-Afrika se eerste demokratiese verkiesing in 1994 het gelei tot 'n nuwe politieke bedeling met nege nuwe provinsies. Daar was egter geen provinsiale strukture gevestig om die nodige transformasie teweeg te bring nie. Ons moes 'n provinsie opbou, en daarom was 'n sleutelaspek die totstandbrenging van 'n werkende Tesourie - so het die Wes-Kaapse Provinsiale Tesourie op 1 April 1995 tot stand gekom as deel van die nuwe Departement van Finansies en Korporatiewe Dienste. Deel van sy taak was die versekering dat soortgelyke beheerstrukture in die Noord- en Oos-Kaap tot stand gebring word.
Die werking van die Provinsiale Regering steun swaar op die behoorlike funksionering van die Provinsiale Tesourie. Om seker te maak dat die Wes-Kaap doeltreffend funksioneer, het die Departement begin met 'n proses van herstrukturering om sy struktuur met dié van die Nasionale Tesourie te sinchroniseer.
Die herstruktureringsproses het meegebring dat beleidsdoelwitte en strategiese doelwitte geïdentifiseer moes word. Dit is gedoen deur gespesialiseerde komponente soos Openbare Finansies en Rekeningkunde, Batebestuur, Mensehulpbronbestuur en Hulpbronbestuur.
volle implementering van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Die huidige goedgekeurde organisasiestruktuur behoort beter voorsiening te maak vir die Tesourie se strategiese doelwitte en sal die Tesourie help om aandag te gee aan die sosio-ekonomiese uitdagings van die Provinsie saam met die ander departemente, munisipaliteite en ander belanghebbendes.
om geldtransaksieverwerking en -verslaggewing te verseker wat volledig die finansiële posisie en prestasie van die Provinsiale Regering sal weerspieël.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.398.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.406.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.406.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.406.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4182.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4182.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4182.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4182.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4184.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4184.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4190.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4190.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4536.4536.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Presidensie is om effektiewe administratiewe bestuur en ondersteuning aan die President en die Adjunkpresident te verleen, om die afhandeling van hul uitvoerende verantwoordelikhede in ooreenstemming met die Grondwet te vergemaklik.
Die President is Staatshoof en lei die Kabinet. Hy word deur die Nasionale Vergadering vanuit sy lede verkies en voer die land aan. Die huidige president is Jacob Zuma.
Die President stel die Adjunkpresident vanuit die lede van die Nasionale Vergadering aan. Die Adjunkpresident moet die President ondersteun in die uitvoering van regeringsfunksies. Die Adjunkpresident is Kgalema Motlanthe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4581.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4585.4585.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Adjunkministerie het die opdrag om die Ministerie te ondersteun in die verantwoordelikheid vir Suid-Afrika se buitelandse beleid, nie alleen met betrekking tot politieke aspekte nie, maar ook met betrekking tot Suid-Afrika se ekonomiese, handels-, finansiële, militêre, landbou-, gesondheids-, maatskaplike, kulturele en ander betrekkinge wat 'n impak op ander lande kan hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4585.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4771.262.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4771.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Binnelandse Sake is om die belange van die inwoners van Suid-Afrika ten opsigte van hulle individuele status, identiteit en spesifieke regte en magte te beskerm en te reguleer. Die Departement reik uit en beheer die meeste dokumente wat burgers benodig, soos geboortesertifikate, ID's, paspoorte en huweliksertifikate.
Die Departement bied 'n verskeidenheid dienste aan die burgers van Suid-Afrika, sowel as aan buitelanders wat die land wil besoek of hier wil bly.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4771.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4788.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4788.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4804.4804.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot arbeid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4804.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot arbeid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4804.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4828.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Mineralia-sentrum 391, h.v.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4828.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4845.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4845.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4845.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4855.4855.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering is om 'n nasionale stelsel van geïntegreerde en koöperatiewe staatsbestuur te ontwikkel en te bevorder en om provinsiale en plaaslike regering te ondersteun.
om nasionale beleid en wetgewing wat strewe om regeringsowerhede te transformeer en te versterk sodat hulle hul rolle kan vervul, te ontwikkel en te moniteer om meganismes, stelsels en strukture wat geïntegreerde dienslewering binne die regering moontlik maak, te ontwikkel, bevorder en te moniteer om volhoubare ontwikkeling te bevorder deur ondersteuning aan provinsiale en plaaslike regering te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4862.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4862.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4913.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4922.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Sentrale Regeringsgebou, h.v.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4925.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4925.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4925.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4952.4952.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling bied ontwikkeling, maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners.
Die Departement is verbind tot maatskaplike hervorming, beliggaam deur die beginsel van maatskaplike geregtigheid en die Handves van Regte. Om hierdie rede strewe die Departement daarna om 'n beter lewe vir die armes, kwesbares en uitgeslote mense in die samelewing te skep.
Dit is die taak van die Departement om armoede te verminder en maatskaplike integrasie te bevorder deur die ontwikkeling en monitering van 'n maatskaplike beleid wat 'n bemagtigende omgewing skep en terselfdertyd na 'n afname in armoede meebring. Die voorsiening van maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners word verseker en navorsing word gedoen om die maatskaplike aanwysers te ontwikkel wat nodig is vir die implementering van programme en vir openbare aanspreeklikheid.
Alle werk van die Departement berus op vennootskappe en die beginsels van Batho Pele oor dienslewering. Dit vereis uitgebreide en voortgesette oorlegpleging met alle sektore van ons samelewing. Programme word geïntegreer met dié van ander regeringsdepartemente en alle regeringsfere. Die Departement werk in vennootskap met NRO's, geloofgebaseerde gemeenskappe, die sakesektor, georganiseerde arbeid en ander rolspelers.
As professionele maatskaplike dienswerkers, streef die Departement se personeel daarna om gemeenskappe te bemagtig en selfstandigheid aan te moedig deur omstandighede vir 'n volhoubare lewensbestaan te skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4974.11452.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4977.news.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4995.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4995.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.4995.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5001.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5001.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5001.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5001.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5035.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.57650.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5918.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.595.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.595.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.595.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.595.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5972.5972.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons grootste aanspraak op roem is waarskynlik dat dit die hospitaal is waar die eerste hartoorplanting in 1967 gedoen is. Besoek die GSH-museum om te sien hoe medisyne oor die jare verander het.
Maar daar is baie gevierde werk wat gedoen word deur die hospitaal se talle departemente en meer as 3663 toegewyde personeel wat meer as 560 000 verwysings en binnepasiënt-toelatings per jaar versorg.
Talle van die gevalle is ingewikkeld en dit is een van die redes waarom GSH 'n uitstekende opleidings-, sowel as helende instelling is. Vind meer oor die hospitaal se statistieke hier uit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5981.11498.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
As u baba, kleuter of kind 'n middel (enigiets van 'n skoonmaakmiddel tot 'n plant of medikasie, ens.) wat moontlik giftig kan wees, ingesluk of ingeasem het of op enige ander manier daardeur geaffekteer word, skakel die Rooi Kruis Kinderhospitaal se Giflyn by 021 658...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5981.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5987.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.5993.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6051.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6066.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6066.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6072.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6072.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6072.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.6124.6445.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.68135.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.68135.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7443.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7461.17200.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur. Vir...
Die HGLO is op swartes ingestel, en sal hulle bystaan om in toenemende mate deur middel van toekennings toegang tot die gebruik en eienaarskap van landbougrond te verkry. Hierdie toekennings, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en dit hoef nie terugbetaal te word...
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7515.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7515.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7515.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7605.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7605.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7605.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7659.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7659.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7821.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7821.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7911.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Munisipale Infrastruktuurverbetering beoog om die effektiewe voorsiening van munisipale infrastruktuur te bevorder.
Verskaf elektriese dienste aan munisipaliteite deur nasionaal en provinsiaal gedrewe programme.
Verskaf siviele dienste aan munispaliteite deur nasionaal en provinsiaal gedrewe programme.
verleen elektriese ingenieurswese en tegniese steun aan munisipaliteite.
moniteer en doen verslag oor munisipale projekte en programme.
moniteer en doen verslag oor munisipale instandhoudingsprogramme.
verleen siviele ingenieurswese en tegniese steun aan munisipaliteite.
moniteer en doen verslag oor munisipale projekte en programme.
moniteer en doen verslag oor munisipale instandhoudingsprogramme.
Dit is Infrastruktuurbeplanning se verantwoordelikheid om 'n geografiese inligtingstelsel te ontwikkel en in stand te hou, tegniese ontwerpsteun aan munisipaliteite te verskaf en kapasiteitsbouprogramme te ontwikkel. Dit verskaf ook tegniese insette vir MDV-, BEO- en GOP-programme.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.7911.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.80798.public_info.2010-03-24.af.txt</fn>
Algemene publikasies is alfabeties gelys.
Hierdie dokumente is ook onder die toepaslike lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe gedeeltes geplaas.
Dié dokument beantwoord kwelvrae wat dikwels in gemeenskapskoerante verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8115.8115.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kulturele Hoofdirektoraat verskaf dienste betreffende kultuur, erfenis, die kunste, museums, taal, biblioteke en argiewe. Dit is ook nou geaffilieer met 'n aantal openbare entiteite en kulturele instellings.
Om gemeenskappe op te voed en te bemagtig om erfenisbronne uit te ken, te bewaar en te ontwikkel op 'n volhoubare manier.
Om mense se betrokkenheid te verhoog (veral jongmense, vroue en mense met gestremdhede) in kuns-, kultuur- en erfenisprogramme.
Om seker te maak dat ons versamelings en uitstallings die diversiteit en inklusiewe geskiedenis weerspieël van die mense van die Wes-Kaap.
Om veeltaligheid aan te moedig in die Wes-Kaap.
Om 'n openbare biblioteekdiens te lewer in vennootskap met ander sfere van regering deur opvoedkundige, inligtings- en ontspannings-biblioteekmateriaal te verskaf en gratis toegang te gee tot paslike biblioteekfasiliteite.
Om 'n relevante en professionele argiefdiens te hê.
Die Hoofdirektoraat se pligte en funksies word bepaal deur die volgende wetgewende en ander mandate.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8115.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kulturele Hoofdirektoraat verskaf dienste betreffende kultuur, erfenis, die kunste, museums, taal, biblioteke en argiewe. Dit is ook nou geaffilieer met 'n aantal openbare entiteite en kulturele instellings.
Om gemeenskappe op te voed en te bemagtig om erfenisbronne uit te ken, te bewaar en te ontwikkel op 'n volhoubare manier.
Om mense se betrokkenheid te verhoog (veral jongmense, vroue en mense met gestremdhede) in kuns-, kultuur- en erfenisprogramme.
Om seker te maak dat ons versamelings en uitstallings die diversiteit en inklusiewe geskiedenis weerspieël van die mense van die Wes-Kaap.
Om veeltaligheid aan te moedig in die Wes-Kaap.
Om 'n openbare biblioteekdiens te lewer in vennootskap met ander sfere van regering deur opvoedkundige, inligtings- en ontspannings-biblioteekmateriaal te verskaf en gratis toegang te gee tot paslike biblioteekfasiliteite.
Om 'n relevante en professionele argiefdiens te hê.
Die Hoofdirektoraat se pligte en funksies word bepaal deur die volgende wetgewende en ander mandate.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8133.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8133.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8228.8228.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Biblioteekdiens van die Wes-Kaapprovinsie lewer, in samewerking met plaaslike owerhede, die mees omvattende openbare biblioteekdiens in Suid-Afrika. Teen die einde van 2003 was 263 biblioteke en 52 depots (totaal 315) by die Biblioteekdiens geaffilieer. Altesame 1 221 265 persone was geregistreerde biblioteeklede. Ongeveer 26% van die totale bevolking van die Wes-Kaap is biblioteeklede en biblioteekdienste in die Wes-Kaap beskik oor 'n infrastruktuur wat met die beste ter wêreld vergelyk.
Die Biblioteekdiens verskaf 'n wye verskeidenheid biblioteekmateriaal op bruikleen aan openbare biblioteke. Benewens boeke, word tydskrifte en koerante, CD's en video's en die nodige vakkundige publikasies ook hierby ingesluit. Personeel van die Biblioteekdiens fasiliteer die keuring, aankoop, voorbereiding, versorging en verspreiding van biblioteekmateriaal en -toerusting op bruikleen aan munisipaliteite.
Reklamemateriaal word ook geproduseer en gratis aan alle openbare biblioteke voorsien. Hulle verskaf ook vakkundige voorligting en advies aan biblioteekpersoneel en -owerhede, lewer 'n naslaan- en inligtingsdiens, doen navorsing oor die verskaffing en benutting van biblioteekdienste, bevorder die gebruik van biblioteke en biblioteekmateriaal, en hou in die algemeen toesig oor die handhawing van die openbare biblioteek se doelstellings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8248.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8248.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8284.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8284.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8388.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8388.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8584.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8829.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8847.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8937.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Ii- EMDC zeMetropole North zinoxanduva lolawulo lwemfundo nokuxhasa isithili seMetropole North kummandla wombindi weSixeko saseKapa.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8937.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8937.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8955.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8955.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8955.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8973.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8973.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8973.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8991.E.2010-03-24.af.txt</fn>
The Metropole South EMDC is reponsible for education management and support in the Metropole South district of the Cape metropolitan region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8991.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Ii- EMDC zeMetropole South zinoxanduva lolawulo lwemfundo nokuxhasa isithili seSouth Metropole kummandla wombindi weSixeko seKapa.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8991.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.8991.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9009.E.2010-03-24.af.txt</fn>
This EMDC is responsible for education management and support in the West Coast/Winelands district.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9009.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9009.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9045.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9045.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Fasisteite volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9081.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9099.9099.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie Direktoraat is verantwoordelik vir voortgesette onderwys en opleiding (tegniese kolleges).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9135.E.2010-03-24.af.txt</fn>
This Directorate is responsible for information technology, library, language and multimedia production services.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9135.X.2010-03-24.af.txt</fn>
ICandelo loMlawuli onoxanduva lweenkonzo zolwazi olumalunga zeteknoloji, ithala leencwadi, ulwimi kunye nezinto ezifana nokwenziwa kwezinto ezifana ne-CD (Multmedia).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9135.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.your_gov.9135.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4548.2010-03-24.af.txt</fn>
om internasionale samewerkingsooreenkomste oor kuns en kultuur te fasiliteer, inisieer en implementeer om verteenwoordiging van Suid-Afrikaanse kuns en kultuur in die internasionale arena te verseker om erfenis en filmverwante kwessies in die land te bestuur om kuns-, kultuur- en erfenisinstellings te bestuur en te administreer om kuns-, kultuur- en erfenisfeeste te bevorder om informele kunsopvoeding en -opleiding te ondersteun om ontwikkeling van en toegang tot die kunste te ondersteun om uitnemendheid en volhoubaarheid in die kunste te ondersteun om samewerking en netwerke binne die diverse erfenis van Suid-Afrika aan te moedig om nasionale argieferfenis te versamel en te bewaar en om toepaslike bestuur en versorging van regeringsrekords te verseker om heraldiese dienste te onderneem om kulturele nywerhede in vennootskap met die privaatsektor te ontwikkel om vertalings- en redigeringsdienste aan nasionale departemente te voorsien om inheemse tale te bevorder om taalbeplannings- en terminologiedienste te voorsien om standaardisering te verseker en advies te gee oor die gepaste gebruik van geografiese name om nasionale biblioteke en meta-inligting te bestuur en te beheer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4554.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Kommunikasiewese is om beleid te formuleer en die implementering daarvan in die telekommunikasie-, pos- en uitsaaidienste te verseker.
Dit sal bereik word deur die daarstelling van netwerkinligting wat mense bemagtig waar hulle werk, lewe en speel; en deur Suid-Afrika globaal mededingend te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4562.2010-03-24.af.txt</fn>
om die maatskaplike verantwoordelikheid en menslike ontwikkeling van alle gevangenes en dié wat onderworpe is aan gemeenskapskorrektiewe te bevorder.
Die Departement se kerntaak is die veilige bewaring van en toesig oor oortreders. Die Departement beoefen risikobestuur ten opsigte van oortreders en erken en pas die konsepte van menslikheid en menseregte betreffende alle belanghebbendes toe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4575.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Onderwys beoog om die onderwys- en opleidingstelsel van Suid-Afrika te ontwikkel en in stand te hou.
die ontwikkeling van beleid en die wetgewende raamwerk waarbinne die onderwys- en opleidingstelsel pas die inisiëring, evaluering, hersiening en navorsing van alle aspekte van die onderwys- en opleidingstelsel die inisiëring en bestuur van prosesse wat lei tot die ontwikkeling van beleid en wetgewing die ondersteuning aan provinsies en hoër onderwysinstellings die monitering en verslagdoening oor die implementering van beleid, norme en standaarde, beoordeling van die uitwerking op die gehalte van die opvoedkundige proses en identifisering van die beleidsleemtes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4587.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die formulering, koördinering, implementering en bestuur van Suid-Afrika se wêreldwye programme ten opsigte van buitelandse beleid en internasionale betrekkinge.
Oorleg met buitelandse regerings oor sake word gepleeg deur óf die Minister van Buitelandse Sake óf deur die Departement van Buitelandse Sake óf deur Suid-Afrika se geakkrediteerde buitelandse verteenwoordigers. Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die toepassing en uitvoering van alle aspekte van Suid-Afrika se buitelandse beleid wat deur die President aan die Minister van Buitelandse Sake toevertrou is.
reise (konsulêre dienste).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4648.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4729.2010-03-24.af.txt</fn>
Die visie van die Departement van Gesondheid is om 'n sorgsame en menslike samelewing te skep waarin alle Suid-Afrikaners toegang tot bekostigbare gesondheidsorg van goeie gehalte het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4813.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Grondsake strewe daarna om toegang tot grond te voorsien en grondregte uit te brei, met besondere klem op voorheen benadeelde gemeenskappe.
Die Departement is verantwoordelik vir die herverdeling van grond en vir grondbeplanning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4828.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Minerale en Energie strewe daarna om verantwoordelike eksplorasie, ontwikkeling, verwerking, benutting en bestuur van minerale- en energiebronne te verseker. Die Departement het 'n mandaat om toesig te hou oor die transformasie en staatsbestuur van minerale- en energiesektore, en om na volhoubare ontwikkeling om te sien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4913.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Staatsdiens en Administrasie is om die modernisering van die Staatsdiens te lei deur regeringsdepartemente te ondersteun met die implementering van hulle bestuursbeleid, -stelsels en strukturele oplossings binne 'n algemeen toepaslike raamwerk van norme en standaarde met die doel om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4935.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit is om misdaad te voorkom, bekamp en te ondersoek, om openbare orde in stand te hou, om die inwoners van Suid-Afrika en hulle eiendom te beskerm en te beveilig en om die wette te handhaaf en toe te pas.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4952.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling bied ontwikkeling, maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners.
Die Departement is verbind tot maatskaplike hervorming, beliggaam deur die beginsel van maatskaplike geregtigheid en die Handves van Regte. Om hierdie rede strewe die Departement daarna om 'n beter lewe vir die armes, kwesbares en uitgeslote mense in die samelewing te skep.
Dit is die taak van die Departement om armoede te verminder en maatskaplike integrasie te bevorder deur die ontwikkeling en monitering van 'n maatskaplike beleid wat 'n bemagtigende omgewing skep en terselfdertyd na 'n afname in armoede meebring. Die voorsiening van maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners word verseker en navorsing word gedoen om die maatskaplike aanwysers te ontwikkel wat nodig is vir die implementering van programme en vir openbare aanspreeklikheid.
Alle werk van die Departement berus op vennootskappe en die beginsels van Batho Pele oor dienslewering. Dit vereis uitgebreide en voortgesette oorlegpleging met alle sektore van ons samelewing. Programme word geïntegreer met dié van ander regeringsdepartemente en alle regeringsfere. Die Departement werk in vennootskap met NRO's, geloofgebaseerde gemeenskappe, die sakesektor, georganiseerde arbeid en ander rolspelers.
As professionele maatskaplike dienswerkers, streef die Departement se personeel daarna om gemeenskappe te bemagtig en selfstandigheid aan te moedig deur omstandighede vir 'n volhoubare lewensbestaan te skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.4986.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Vervoer is om die voorsiening van 'n bekostigbare, veilige en volhoubare vervoerstelsel wat ingestel is op die behoeftes van verbruikers van vervoer te fasiliteer.
beplanning van nuwe vervoerinfrastruktuur regulering van die vervoerstelsel ondersteuning van die vervoerstelsel deur subsidiëring waar nodig bestuur en instandhouding van die vervoerstelsel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Afr.yourgovernment.gsc.5042.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Onafhanklike Klagtedirektoraat is om klagtes oor wangedrag en kriminaliteit na bewering gepleeg deur lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en Munisipale Polisiedienste te ondersoek, en om hervorming voor te stel ten einde die voorkoms van gedrag wat aanleiding gee tot sulke klagtes te verminder.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die bevordering van behoorlike polisiegedrag om sodoende 'n Suid-Afrikaanse Polisiediens te ontwikkel na die letter en na die gees van die Grondwet. Die OKD wil openbare vertroue in die pogings van die SAPD en die OKD ontwikkel om ongepaste polisieoptrede te verhoed, en wil ook die kriminele vervolging van daardie lede wat by kriminele optrede betrokke was, fasiliteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Afr_aide_memoire_kluitjieskraal_22_october_2002a.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie.dokument.het.ten.doel.om.die.besluite.aangaande.sekere.van.die.besprekingspunte. tydens.die. Kluitjieskraal. Vergadering.weer.te.gee Hierdie.dokument.dien.egter.nie.as.notule. van.die. Vergadering.nie.
Teenwoordig Me. Elmien. Steyn -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Me. Gladys. Kock -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Mnr. Dana.du. Plessis -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Deon. Boshoff -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Johan. Swanepoel -Munisipaliteit. Witzenberg Me. Penny. Malgas -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Me. Estie. Wessels -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Lewis. Collyer -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Jimmy. Freysen -Nasionale. Departement.van. Grondsake Me. Chrizelle. Kriel -Nasionale. Departement.van. Grondsake Me. Erika. Williams -Nasionale. Departement.van. Grondsake
Mnr. Fred. Johnson -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke
Inleidende.gedagtes Me. Steyn.heet.alle.rolspelers.teenwoordig.welkom.en.'n.spesiale.verwelkoming.word.ook.aan. die. verteenwoordigers. van. die. Nasionale. Departement. van. Grondsake. gerig.. . Me. Steyn. beklemtoon. die. feit. dat. die. Munisipaliteit. Witzenberg. in. September. 2001. die. Provinsiale. Departement. van. Plaaslike. Regering. genader. het,. om. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke.na.die.tafel.te.bring.ten.einde.die.bestuursprobleem.rakende. Kluitjieskraal.te. bespreek.. . Tydens. die. vergadering. van. 30. Augustus. 2002. het. beide. partye. versoek. dat.die. Nasionale. Departement.van. Grondsake.ook.ingetrek.moet.word.by.die.proses.
5 Aide.Mémoire.(30. Augustus.2002) Me. Steyn.verwys.kortliks.na.die. Aide.Mémoire.van.die.vorige.vergadering,.soos.plaasgevind. op.30. Augustus.2002... Sake.word.net.uitgestippel.en.dien.nie.as.'n.notule.van.die.vergadering. nie.
Die. status. van. die. Grondhervormingsprojek. met. fondse. van. die. Nasionale. Departement.van.
Me. Kriel. lig. die. vergadering. in. dat. die. Nasionale. Minister. van. Grondsake. goedkeuring. moet. verleen.vir.die.oordrag.van.eiendom.en.beklemtoon.die.feit.dat.die.gratis.oordrag.van.grond. nog.goedgekeur.moet.word Mnr.du. Plessis.noem.dat.die.munisipaliteit.nie.meer.oor.enige. kaarte.rakende. Kluitjieskraal.beskik.nie.en.sal.'n.skrywe.aan.die. Nasionale. Departement.van. Grondsake. rig. in. dié.verband... Me. Kriel.noem.dat.die.ingenieurs.die.kaarte.van.hul.kantoor. geneem.het,.maar.beloof.om.die.kaarte.in.die.hande.te.kry.en.aan.die.vergadering.beskikbaar. te.stel.
Me. Wessels. noem. dat. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. in. die. 2001/2002. finansiële. boekjaar. vir. Eskom. betaal. het. vir. die. lewering. van. elektrisiteit,. riolering. en. vullisverwydering Mnr. Collyer.lig.die.vergadering.in.dat.hy.nie.weet.waar.die.R350.000.00.vir.
Me. Steyn.onderneem.om.van.haar.kant.af.'n.ondersoek.te.loots.by.die.verskillende.provinsiale. departemente. na. beskikbare. fondse. wat. vir. dié. doel. aangewend. kan. word.. . Die. CMIP-toekenning.en.die. Provinsiale. Departement.van. Openbare. Werke.en. Vervoer.sal.onder.andere. geraadpleeg.word.
Die. algemene. gevoel. is. dat. SAFCOL. ook. moet. deel. uitmaak. van. die. vergadering.. . Mnr. du. Plessis.noem.dat.die.begroting.van.die. Munisipaliteit. Witzenberg.onder.enorme.druk.is Die. totale. kapitaal. begroting. beloop. ongeveer. R4. miljoen. en. kan. styg. tot. R9. miljoen. vir. noodsaaklike. dienste.. . Die. onderhoud. verbonde. aan. teerpaaie. binne. die. munisipaliteit. se. regsgebied.beloop.jaarliks.R5.miljoen.
Mnr. Freysen. noem. dat. daar. alreeds. dorpstigting. in. Kluitjieskraal. plaasgevind. het. en. dat. eienaarskap. moet. oorgaan. na. die. gemeenskap.. . Gevolglik. moet. daar. 'n. ooreenkoms. aangegaan.word.tussen.die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke.en.die. Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.du. Plessis.noem.dat.voordat.verdere.ontwikkeling.kan.plaasvind,.die.dienste. tot.op.'n.sekere.standaard.opgegradeer.moet.word... Me. Malgas.noem.dat.hul.departement.nie. oor.fondse.beskik.nie.en.kan.alleenlik.grond.gratis.beskikbaar.stel.
Provinsiale. Departement.van. Plaaslike. Regering:.. Moet.'n.ondersoek.loods.na.die. beskikbaarheid. van. fondse. by. CMIP. en. die. ander. Provinsiale. Departemente;. . en. is. verantwoordelik.vir.die.opstel.van.'n.roluitklaringsdokument.
Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke:. . Moet. 'n. interim. diensooreenkoms. dokument. opstel;. . moet. kaarte. en. planne. van. Kluitjieskraal. verkry;. . en. moet. 'n. ondersoek.doen.na.die.per.capita./.maandelikse.inkomste.per.huishouding.
Nasionale. Departement. Grondsake:. . Moet. planne. en. kaarte. van. Kluitjieskraal. bekom;..en.'n.lys.van.name.van.alle.inwoners./.grondeienaars.saamstel.
8 Slot.opmerkings Me. Steyn.bedank.almal.vir.hulle.teenwoordigheid.en.insette.gelewer... Sy.onderneem.ook.om. 'n.konseproluitklaringsdokument.op.te.stel.en.dan.voor.die.volgende.vergadering.te.versprei,. sodat.almal.insette.kan.lewer... Deur.middel.van.hierdié.dokument.sal.al.die.take.gelys.word. wat. afgehandel. moet. word. ten. einde. die. proses. suksesvol. af. te. handel.. . Ook. sal. daar. 'n. tydskaal.opgestel.word.om.die.proses./.afhandeling.van.take.te.monitor.
9 Datum.van.volgende.vergadering.ten.opsigte.van. Kluitjieskraal Die. volgende. Kluitjieskraal. vergadering. sal. op 27. Januarie. 2003,. te. Ceres,. plaasvind.. . Na. afloop.van.die.vergadering.sal.daar.ook.'n.terreininspeksie.op. Kluitjieskraal.gedoen.word.
Me.G. Kock11. November.2002.............................gkock@pawc.wcape.gov.za
<fn>GOV-ZA. Afrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Dit raak u!
Die Stad Tshwane gaan op 1 Julie 2008 sy nuwe belasting kragtens die Wet op Munisipale Eiendomsbelasting, 2004 (Wet 6 van 2004), instel. Belasting sal op die totale markwaarde van 'n eiendom gehef word en nie soos vantevore op die grondwaarde alleen nie. Die markwaarde van alle eiendom insluitend deeltiteleenhede sal bepaal word op grond van huidige markdata en data van transaksies wat by die Aktekantoor geregistreer is.
Volgens die Wet is munisipale belasting op 'n deeltiteleenheid nou betaalbaar deur die eienaar van die eenheid; 'n munisipaliteit sal nie meer die belasting op 'n deeltiteleenheid of enige deel van so 'n belasting van die bestuursliggaam wat die deeltitelskema beheer, verhaal nie, behalwe wanneer die bestuursliggaam die eienaar is. Alle eienaars van deeltiteleenhede moet daarom hul inligting verskaf sodat die Stad Tshwane die korrekte rekening vir elke deeltiteleenheid kan opstel.
Die vorm wat by hierdie kennisgewing aangeheg is, is vir hierdie doel ontwerp en moet ingevul word en die Stad Tshwane nie later as 30 April 2008 bereik nie. Alle inligting sal streng vertroulik hanteer word.
Die tydige indiening van die inligting sal verseker dat die eienaar elke maand die korrekte rekening ontvang. Indien 'n nuwe rekening nie geskep is nie en die eienaar van die deeltiteleenheid wil die eiendom verkoop, sal die oordrag van die eenheid na die koper vertraag word. Voorts kan bepaalde eienaars van deeltiteleenhede aanspraak maak op goedgekeurde kortings, soos die pensioenariskorting. Die presiese bedrag van uitsonderings, kortings, verminderings, hulptoelae en ander steunmaatreëls van die Stad Tshwane sal egter eers tydens die jaarlikse begrotingsproses in Mei bepaal word.
As u enige verdere navrae het, skakel asseblief vir Suzette Visser by 012 358 8516 tydens kantoorure of stuur aan haar 'n e-pos by stu@tshwane.gov.za.
Dankie vir u samewerking. U deelname sal 'n noodsaaklike rol in die suksesvolle implementering van die proses speel.
<fn>GOV-ZA. Afrikaans_CvyTM.2010-03-25.af.txt</fn>
Die aangesig van die omgewing in Suid-Afrika het die afgelope 100 jaar dramaties verander. Landbou- en bosboubedrywighede het groot gebiede natuurlike plantegroei ingeneem terwyl ganse landskappe geheel en al deur mynwerksaamhede verander is. 'n Aansienlike gedeelte van die land is deur snelgroeiende stedelike konglomerate ingeneem namate die bevolking toenemend 'n verskuiwing van 'n oorwegend landelike bestaan na 'n stedelike leefwyse ondergaan het.
Met die aanbreek van die 21ste eeu staan ons met die een voet in die derde wêreld en die ander in die eerste wêreld. Ons stel heelwat van die maatskaplike probleme wat met ontwikkelende lande vereenselwig word ten toon, maar ons kom ook voor die omgewingsuitdagings van 'n ontwikkelende land te staan.
Ons is gelukkig dat ons nog steeds 'n nasie is wie se onmeetlike natuurlike en kulturele erfenis so waardevol is dat dit vir die toekomsgeslagte behoue moet bly. Heelwat wysheid en kundigheid sal egter nodig wees om Suid-Afrika in staat te stel om 'n grondslag vir volhoubare ontwikkeling daar te stel en terselfdertyd ons internasionale verpligtinge na te kom deur die proses van verandering in die wêreld te help bestuur. Toegang tot tydige, betroubare inligting oor die omgewing sal ons vermoë om die uitdagings van die omgewing die hoof te bied, grootliks versterk.
Hierdie verslag oor die stand van die omgewing dra by tot 'n toenemende bewustheid van die toestand waarin ons fisiese omgewing verkeer, asook van die onderliggende oorsake van die verandering van ons omgewing. Dit bied 'n oorsig van die volledige Verslag oor die Nasionale Stand van die Omgewing wat op CD-ROM sowel as op die Internet beskikbaar is en is 'n samevatting van die belangrikste oorsake van omgewingsverandering en hoe ons daarop reageer. Die publisering van hierdie verslag is 'n toonbeeld van die regering se erns om inligting oor die stand van die omgewing aan alle Suid-Afrikaners beskikbaar te stel. Dit is 'n reg wat nou in die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur geanker is.
Hierdie boek is saamgestel in opdrag van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en is geskryf deur die WNNR: Water-, Omgewings- & Bosboutegnologie uit inligting wat vervat is in die Verslag oor die Nasionale Stand van die Omgewing op die Internet vir Suid-Afrika (http://www.ngo.grida.no/soesa/). Talle navorsers en ander kundiges het stof bygedra en waardevolle kommentaar op die inhoud van hierdie verslag gelewer.
n Volledige lys van persone wat bydraes gelewer en resensies gedoen het, word in die Verslag oor die Nasionale Stand van die Omgewing op die Internet vir Suid-Afrika (http://www.ngo.grida.no/soesa/) verskaf.
Wat behels die Verslag oor die Stand van die Omgewing 1 Waarom is 'n Verslag oor die Stand van die Omgewing nodig 1 Hoe om hierdie Verslag te lees 2 Waar kom die inligting vandaan 3 Hoe is die Verslag oor die Stand van die Omgewing opgestel 4 Wat is Volhoubare Ontwikkeling?
Inleiding met die oog op besluitneming bepleit. Verslagdoening oor die Stand van die Omgewing het sedertdien die internasionaal aanvaarde vorm geword van verslagdoening oor omgewingskwessies en van die meet van vordering ten opsigte van volhoubare ontwikkeling in die lande wat die beginsels wat in Agenda 21 vervat is, aanvaar het.
Wat behels die Verslag oor die Stand van die Omgewing?
Hierdie dokument bied 'n Oorsig van die Nasionale Stand van die Omgewing Verslag (NSOV) op die Internet vir Suid-Afrika, wat beskikbaar is by http://www.ngo.grida.no/soesa/ . Daar is op die Internet besluit as die voorkeurmedium vir die volledige weergawe, aangesien dit algemeen toeganklik vir 'n wye spektrum gebruikers is. Inligting kan geredelik bygewerk, aangepas en bygevoeg word. Dit bied dus groter buigsaamheid wat toegang tot die inligting betref.
Die NSOVop die Internet verskaf volledige inligting oor die huidige stand van die biofisiese komponente van die omgewing (i.e. lug, land, water en oseane) en oor die maatskaplike, ekonomiese en politieke aktiwiteite wat hierdie hulpbronne raak. Vir elkeen van hierdie komponente word die oorsake van omgewingsverandering beskryf en word die invloed daarvan op die werking van die ekosisteem en die onderhouding van menslike bestaan, verduidelik. Die NSOV op die Internet beskryf volledig wat gedoen word om die agteruitgang van die omgewing te verhoed of te herstel en om volhoubare ontwikkeling in die hand te werk.
openbare bewustheid van omgewings- en ontwikkelingskwessies aan te wakker; en beter begrip van omgewingskwessies en -regte en verantwoordelike optrede daar te stel en individue, gemeenskappe en organisasies daardeur aan te moedig om die gehalte van hulle lewens te verhoog.
Hierdie oorsig bied 'n geïntegreerde samevatting van die inligting wat in die NSOV op die Internet verskaf word. Dit is ontwerp vir ministers, Verslagdoening oor die Stand van die besluitnemers, omgewingsbestuurders en beplanners wat moet weet Omgewing wat die stand van die omgewing in Suid-Afrika is en wat die gevolge van ! lei tot groter begrip van sekere beleidsrigtings, projekte of optrede sal wees. Dit kan van hulp omgewingsprosesse en die uitwerking wees by besluitneming en beplanning vir volhoubare ontwikkeling. Die van menslike aktiwiteite op hierdie prosesse; Oorsig kan op die Internet gelees word af daarvan afgelaai word, of dit lei tot beter begrip van die oorsake en kan op versoek in gedrukte vorm in Afrikaans, Engels, Tswana, Xhosa uitwerking van omgewingsverandering en kan dus aanbevelings ten opsigte van of Zoeloe by die Departement van Omgewingsake en Toerisme verkry reaksie op sodanige verandering aan die word. hand doen; ! verskaf data vir die ontwikkeling en monitering van strategieë, programme en projekte vir volhoubare ontwikkeling; en Waarom is 'n Verslag oor die Stand van die ! integreer inligting vanuit verskeie bronne Omgewing nodig?
Die mens is op natuurlike hulpbronne aangewese vir kos, water, skuiling, energie en ander middele.
E. Rees ontwikkel om die invloed van menslike water is ook van wesenlike belang vir die mens se voortbestaan.
Landbou- en nywerheidsaktiwiteite wat as grondslag vir hulpbronne en produksieprosesse op die dravermoë van die ekosisteme wat hulpbronne menslike gemeenskappe dien, produseer dikwels afvalstowwe verskaf en afvalprodukte ontvang, te weerspieël.
Stede soos Johannesburg, Kaapstad en Durban wat raak of dit te behandel. Die uitwerking van menslike aktiwiteite groot menslike bevolkings en intensiewe staan bekend as "ekologiese voetspore". Hoewel dit nie altyd nywerheidsaktiwiteite onderhou, het groot ekologiese voetspore wat verder as die stad en gekwantifiseer word nie, word die ekologiese voetspore wat soms ook verder as Suid-Afrika se landsgrensedeur talle menslike aktiwiteite agtergelaat word, kwalitatief in strek Ekologiese voetspore toon die oorsake en die NSOV op die Internet beskryf. Die omvang van die die omvang van omgewingsverandering en help met die opstel van strategieë en planne om uitwerking van hierdie aktiwiteite, beide wat tyd en ruimte negatiewe invloed te minimiseer. betref en wyses waarop die oorsake die hoof gebied kan word om die voetspore kleiner te maak, word bespreek. Groter begrip vir die verreikende gevolge van menslike aktiwiteit wat meegebring is deur die monitering van ekologiese voetspore, kan ook help om streeksamewerking ten opsigte van volhoubareHoe om die verslag te lees ontwikkeling te bevorder i.e.
In hierdie oorsig, sowel as in die NSOV op Internet, word die aktiwiteite op mekaar se omgewingsgehalte teen te werk.
DryfkragteDit is die onderliggende maatskaplike en ekonomiese aktiwiteite waaruit omgewingsverandering voortspruit. Bevolkingsgroei, armoede, landbou en nywerheidsproduksie is algemeen bekende voorbeelde.
Pressie Dit is die druk op die omgewing wat spruit uit die dryfkragte, byvoorbeeld besoedeling van lug, water en grond vanweë nywerheidsproduksie; of die uitputting van visvoorrade as gevolg van menslike verbruik.
Stand In hierdie afdeling word die huidige stand van die omgewing en onlangse tendense in omgewingskwaliteit bespreek.
Invloede Dit is die gevolge van die druk op die omgewing, byvoorbeeld afname in bioverskeidenheid, grondverarming, swak menslike gesondheid en gebrek aan skoon, veilige water.
Reaksie In hierdie afdeling word die mens se reaksie op omgewingsverandering beskryf, waaronder beleid en bestuurstrategie om omgewingsverandering teen te werk, beskadigde omgewings te rehabiliteer en volhoubare ontwikkeling in die hand te werk.
Elkeen van hierdie kategorieë word beskryf deur van omgewingsaanwysers gebruik te maak. Dit is spesifieke metings of rekords wat geneem word om omgewingstoestande te evalueer en te monitor. Aanwysers word gebruik om groot hoeveelhede gedetailleerde inligting in 'n maklik verstaanbare formaat aan te bied. Indien ons byvoorbeeld die kwaliteit van water wil bepaal (bv. in watter mate die water geskik is om te drink), kan ons meet hoeveel bestanddele dit bevat
Ontwikkeling (UNCED) in Rio de Janeiro in 1992, asook Agenda 21, wat nie bevorderlik vir menslike gesondheid is nie. Indien dit oor 'n tydperk gemeet word, kan 2die globale omgewingstrategie vir volhoubare ontwikkeling wat uit die ons bepaal of die waterkwaliteit besig is om te verbeter of te verswak.
Inleiding Daarby is baie van die datastelle onvolledig. Hulle bied óf nie nasionale dekking nie, óf daar is besonderhede wat ontbreek. Ander weer is verouderd (bv. marine- en kusdata en inligting oor gas-emissies) en sommige stelle data is ontoeganklik, meerendeels omdat dit verspreid lê oor verskillende staatsdepartemente of wetenskapilke organisasies, of omdat dit in besit is van private instellings of semistaatsinstellings wat dit nie wil vrystel nie. Dikwels word data aangebied in 'n formaat wat aansienlike ontleding verg voordat dit gebruik kan word.
Respiratoriese siektetoestande (soos asma en brongitis) wat handige aanwysers vir die stand van die omgewing is, is nie aanmeldbare siektes nie en word dus nie deur hospitale aangeteken nie. Daar moet oorwegend op anekdotiese inligting staatgemaak word, wat onakkuraat en onvolledig is. Dit is noodsaaklik dat inligtingsdatabasisse in stand gehou en bygemerk word ter ondersteuning van toekomstige Stand van die Omgewing-verslae.
Environment and Development het in 1987 'n gesaghebbende verslag, Our Common Future, die lig laat sien. Dit het die begrip "volhoubare ontwikkeling" na vore gebring as 'n fokuspunt tussen die belange van ontwikkeling en die belange van hulpbronbewaring.
om in hulle eie behoeftes te voorsien, in gevaar te stel.
Bosbouplantasies het egter ander omgewingsimplikasies en die afgelope paar jaar het verbruikers sowel as produsente tot die besef gekom dat meer volhoubare bestuurspraktyke toegepas moet word.
In hierdie afdeling word verduidelik hoe die dryfkragte druk op die omgewing toepas. Die druk spruit uit huidige sowel as vorige dryfkragte, aangesien daar dikwels vertragings voorkom tussen die optrede van mense en die reaksie van die omgewing. Voorts word die voorspelde toekomstige tendense in hierdie toepassing van druk en die felheid van die omgewingsverandering wat dit tot gevolg het, beskryf.
In die onderstaande tabel dui die kleur die felheid van die druk aan. Groen dui aan dat die omgewing goed op die druk reageer, amber beteken dat daar omsigtig te werk gegaan moet word en dat die uitwerking van die druk noukeurig gemonitor moet word, rooi waarsku dat die druk ernstige probleme veroorsaak en pers verklaar dat die omgewing as gevolg van die druk onherstelbare skade gely het.
Voortbrenging van besoedeling e n afvalstowwe i n lug, water en na meer volhoubare praktyk e n grond; Vestiging van uitheemse spesies. groter begrip van invloede o ntstaan.
Bevolkingsfaktore Groter vraag na hulpbro nne; Felle toename van druk.
Kleiner gedeelte van die be volking dra by tot formele ekonomiese aktiwiteit.
indien dit nie gere guleer word nie.
Begripsleemtes Nie-volhoubare hul pbrongebruikspr aktyke; Onbeheerde verswakking van di e werking van die ekosisteem. Druk sal konstant bly tensy die voorsorgbeginsel toegepas word en navorsing by wyse van menslike en finansiële hulpbronne ondersteun word.
Internasionale Ontwikkeling van strategieë vir volhoubare gebruik van Druk sal waarskynlik konstant bly.
Internasionale standaarde Toepassing van produksi emetodes wat hulpbro nne volhoubaar Druk sal waarskynlik konstant bly of aanwend en skadelike omgewingsinvloede minimiseer . ietwat verhoog namate omgewingsbewustheid toeneem.
Die behoefte aan internasionale handel en ekonomiese groei, bevolkingsfaktore, nasionale behoeftes en makro-ekonomiese en sektorale beleid is almal dryfkragte wat druk op die omgewing uitoefen weens 'n groter aanvraag vir hulpbronne en ekosisteemdienste, wat weer lei tot uitbuiting en uitdunning van die hulpbronne. Omskepping van grond van natuurlike habitats na landbou-, bosbou- en nywerheidstelsels om aan behoeftes te voldoen, oefen saam aansienlike druk op bioverskeidenheid uit aangesien groot gebiede omvorm word.
Die behoefte aan ekonomiese groei stoot die vraag na hulpbronne op ten einde aan die vereiste produksievlakke te voldoen.
Stedelik & huishoudelik - 2 171 6 936 219.
Mynbou & nywerheid 37% 1 598 3 380 111.
Besproeiing & bosbou 6% 12 344 15 874 28.
Omgewing - 3 932 4 225 7.
Foto's: C. Shackleton geneeskundige, ornamentele en kulturele doeleindes plaas geweldige druk op sommige van Suid-Afrika se skaarste en mees bedreigde spesies. Ongeveer 350 plantspesies word algemeen vir geneeskundige doeleindes gebruik en die onwettige bymekaarmaak van plante vir private tuinbouversamelings kan potensieel die uitwissing van spesies, binnelands sowel as buitelands, tot gevolg hê.
Makro-ekonomiese en sektorale beleid in die verlede het bygedra tot die druk op hulpbronne om aan nasionale en internasionale behoeftes te voldoen.
Verkope van plantprodukte vir mediese gebruik voldoende watertoevoer te verseker, was vanaf Verspreiding van Vraag na Hulpbronne die 1950's tot die 1980's die dominante druk Die vraag na hulpbronne is oneweredig oor aan beleidskant. Dit het gelei tot die regulering die land versprei vanweë vestigingspatrone van Suid-Afrika se riviere deur middel van wat aangehelp is deur historiese verspreiding van hulpbronne, bevolkingsfaktore, damme en herleiding van een stroomgebied na werkverskaff ing en vorige beleidsrigtings.
n ander. Daarby was hierdie kommoditeite Migrasie na stedelike kusgebiede het tot gevolg dat die druk op natuurlike habitatsvanweë subsidies op water en energie besonder gesentreer word om dit te omskep vir goedkoop vir nywerheid-, landbou- en stedelike en nywerheidsgebruik. Die vraag na huishoudelike gebruikers en daar was gevolglik varswater in kussentrums plaas druk op riviermondings omdat minder water daarin geen aansporing om dit spaarsamig te gebruik, vloei. In aanlandige kusgebiede, daarenteen, is lewende hulpbronne onder druk om genoeg afloopwater te hersikleer of ou water weer te voedsel te verskaf aan die mesne wat daar gebruik nie. Subsidies op landbouchemikalieëwoon. Snelle verstedeliking in die binneland en die konsentrasie van groot getalle mense in wat daarop gemik was om landbouproduksie die voormalige "tuislande" het druk op diete verhoog, het tot oormatige gebruik van omgewing geplaas vanweë die konsentrasie hierdie chemikalieë gelei wat langtermynskade van die vraag na hulpbronne in hierdie aan die strukiuur en chemiese samestelling van gebiede.
die grond sowel as die eutrofikasie van riviere Die verval van plantegroei vanweë oorbeweiding en oormatige versameling van aangerig het. Die gebrek aan rekenkundige houtbiomassa vir brandstof is 'n algemene probleem wat spruit uit die konsentrasie van meer mense as wat die gebied kan dra. Uitsterwing van plant- en dierespesies deur die uitbreiding van stedelike sentra is 'n verdere probleem. Dit kan in die toekoms óf verlig óf vererger word, aangesien die behoefte aan grondhervorming potensieel die hervestiging van mense in grensgebiede tot gevolg kan hê. Dikwels gaan die aanvraagkonsentrasie nie gepaard met die aanbod van hulpbronne nie. Die land se grootste stedelike en nywerheidsgebiede is byvoorbeeld die sentrums waar die vraag na water die grootste is. Dikwels is dit juis hierdie sentrums waar die grootste watertekor t ervaar word (bv. Kaapstad, Port Elizabeth, Verskeie waterliggame ly onder Bloemfontein, Pietersburg en Gautengbesoedeling en eutrofikasieprobleme Provinsie) en waar dit toenemend ervaar sal word namate die bevolking saam met die vraag na water groei.
verantwoording van natuurlike kapitaal (die geldwaarde van natuurlike hulpbronne) in die nasionale rekeningkundige stelsel het ook uitbuiting van hulpbronne aangehelp. Indien die ekonomiese stelsel erkenning verleen het aan bioverskeidenheid se ekonomiese waarde (bo en behalwe 'n ekologiese waarde), sou daar beleidsbepalings gewees het om te verseker dat hulpbronne volhoubaar aangewend word, op dieselfde wyse as wat minerale teen 'n optimaal ekonomiese tempo ontgin word.
Maatskaplike faktore soos digte verstedeliking en verbetering van sosio-ekonomiese toestande plaas verdere druk op hulpbronne weens houdingsveranderinge onder die bevolking. Leefstyle word meer verbruikersgerig en verkwistend van aard (met afvalprodukte wat oorheersend en hardnekkig in die omgewing teenwoordig is). Gebrek aan kontak met die natuurlike omgewing stomp mense se besef van die belangrikheid van omgewingshulpbronne en -dienste af. Toenemende verstedeliking gee ook aanleiding tot kleiner huishoudings en tesame met 'n groeiende bevolking dra dit by tot toenemende verbruik.
Hoë werkloosheids- en armoedesyfers is die dryfkrag agter die huidige aandrang op werkskepping. Die sektore waarop die kollig vir werkskepping val, die tipe werkgeleenthede en die graad van tegnologiese vindingrykheid sal bepaal of dit aanvullend tot of teenstrydig met volhoubare ontwikkeling is. Werkskepping in die toerismebedryf kan byvoorbeeld bydra tot die bewaring van sekere hulpbronne of dit kan lei tot 'n ooraanvraag op ander gebiede. Dit moet dus deeglik beplan word.
Groter beweeglikheid van die bevolking het gelei tot die vestiging van en indringing deur eksotiese bome en struike, veral in die Fynbos-bioom en in oewerhabitats, wat 'n ernstige bedreiging vir plant- en diereverskeidenheid, waterverbruik en die integriteit van ekosisteme inhou.
Faktore wat druk op die Omgewing uitoefen onopsetlik is 'n goeie voorbeeld van 'n geval waar gebrekkige begrip van Verspreiding van Uitheemse Indringerplante inSuid-Afrika en Lesotho ekosisteemprosesse 'n belangrike oorsaak van agteruitgang is. Indien daar destyds besef is hoe uitheemse spesies die natuurlike spesies kan uitwis en die reeds skaars watervoorraad uitput, sou strenger regulasies moontlik toegepas gewees het. Nog 'n voorbeeld is die fragmentasie van habitats. Slegs nadat habitats verklein is en in afsonderlike kernareas verdeel is, het dit duidelik geword dat hulle nie meer behoorlik op hierdie wyse kan funksioneer nie en is planne beraam om hulle deur middel van korridors te verbind. Hierdie druk sal voortduur tensy die "voorsorgbeginsel" toegepas word. Die Voorsorgbeginsel behels dat die ergste moontlike toestand veronderstel word wanneer daar onsekerheid oor die resultate van 'n bepaalde aktiwiteit bestaan en dat stappe dus gedoen word om skade waar moontlik te voorkom.
In hierdie afdeling word 'n oorsig gebied van die huidige stand van die omgewing en word verduidelik hoe dit voortspruit uit die dryfkragte en druk wat in die vorige afdelings uiteengesit is. Ekosisteme behels habitats (natuurlik en mensgemaak), biologiese hulpbronne, fisiese hulpbronne en chemiese prosesse. Saam vervul hulle al die wesensfunksies wat die mense van Suid-Afrika moet onderhou.
Mense Die totale bevolking in 1996 het 40.6 miljoen beloop. Die bevolk ing groei teen sow at 2% per jaar. 50% Suid-Afrikaners woon in dorpe en stede. Bykans 50% woon in informele huise. 45% het nie toegang tot sk oon water nie. Slegs 6 0% besk ik oor elek tris iteit. 24% van die arbeidsmag was werkloos in 1996. Ongeveer 16% Suid-Afrikaners is funksioneel ongeletterd. 20% huishoudings het 'n inkomste van minder as R500 per maand. Die kliniek:pasiëntverhouding oor die hele land is 1:22,000. Bykans 20% van die arbeidsmag is HIV-positief. Die Infl asiekoer s is 6% . Die groei in BBP was 0.5% in 1998.
Habitats die stand van die omgewing in suid-afrika - 'n oorsig ekosisteme is. Onlangse vordering in produksiemetodes kan die hoeveelheid besoedeling in die toekoms moontlik laat daal, terwyl beter afvalbestuurspraktyke en die ontwikkeling van hersikleringstegnieke die skadelike uitwerking van besoedeling op die omgewing laat verminder. Sommige besoedelingstowwe het egter 'n uitwerking oor 'n baie lang termyn en gaan voort om ekosisteme te beskadig, selfs nadat die hoeveelheid besoedelingsmateriaal wat vrygestel word, verminder is of heeltemal stopgesit is.
Die bevolking is nou meer mobiel as in die afgelope eeu.
Huishoudings - Oktober 1996 Faktore soos werksgeleenthede, grondhervorming en -terug-gawe veroorsaak nasionale en internasionale migrasie na Openbare kraneBinneshuise krane stedelike sentra.
Kraan opperseelDie armoedesyfer is hoog en 20% huishoudings se maandelikse inkomste is R500 of minder. Werkloosheid is ook hoog Boorgat- /Reën-Waterdraers (gemiddeld 24% in 1996).
het, is ongeveer 7.5 miljoen mense (16% van die bevolking) funksioneel ongeletterd. Hierdie en ander faktore dra by tot die hoë misdaadsyfer.
Hoewel die meeste mense toegang tot formele gesondheidsdienste het, beskik klinieke dikwels nie oor die middele om aan die behoefte te voldoen nie. Landswyd is 92% van die beddens in openbare hospitale tans opgeneem. Die belangrikste aanmeldbare siekte is Tuberkulose wat vir bykans 4% van alle sterfgevalle verantwoordelik is. Die presiese omvang van HIV-infeksie en VIGS is nie tans bekend nie, maar die siekte kan verwoestende gevolge vir die land se bevolkingstruktuur en sy ekonomese groei hê.
Die huidige hoë werkloosheidsyfer en die lae, hoewel stygende, ekonomiese groeikoers skep 'n toestand van "werklose groei". Dit is nie volhoubaar nie en dra by tot die uitbreiding van die informele sektor ongeveer 1.8 miljoen mense, of 12% van die arbeidsmag, wat jaarliks R32 miljard of 7% van die BBP bydra; in vergelyking hiermee verskaf die landbou werk vir 1.2 miljoen mense en dra slegs 4.5% van die BBP by. Werklose groei gee ook aanleiding tot 'n oneweredige verdeling van welvaart, i.e. die rykes word ryker en die armes word armer, indien die belasting- en welsynstelsels nie die voordele van werkverskaffing byvoorbeeld inkomste, mediese versekering en pensioen oor die hele bevolking versprei nie. Hoewel daar die afgelope tyd VIGS kan die heelwat politieke aktiwiteit was met inbegrip van die daarstelling van nuwe beleid, lewensverwagting die hervorming van die regstelsel, die skep van groter bewustheid en teen 2010 na ± 40 jaar laat daal en die deursigtigheid en die bevordering van 'n deelnemingskultuur, verg die beleid die arbeidsmag die ondersteuning van ekonomiese hervorming wat versteurende elemente in die volgende ses tot sewe jaar met 20% ekonomie, soos subsidies op water en krag, sal uitskakel. verminder.
In die vorige afdeling is die tipes ekosisteme wat in Suid-Afrika voorkom, beskryf en is die mate waarin hulle verander is, bespreek. In die lig van hierdie toedrag van sake moet die vraag "Hoe goed werk hulle dan" beantwoord word ten einde die volhoubaarheid van omgewingsveranderinge te bepaal, i.e. die vermoë van die omgewing om die druk wat menslike aktiwiteite uitoefen, die hoof te bied, asook die vermoë om lewe te kan bly onderhou. Hierdie kwessie word in hierdie afdeling aangepak?
Verhoogde generering van besoedeling en afvalstowwe Grondversuring en verlaagde p roduktiwiteit. Klimaatsverskuiwinhg vera nder verspreiding van plant- en dieregemeenskappe. Styging van seevlak (weens klimaatsverande ring) beskadig veral kushabitats en -strukt ure. Groter voorkoms van respiratoriese siektetoe stande. Groter voorkoms en digtheid van rookmis.
Wêreldwaterprojek, die Program vir Verslagdoening oor die Stand van die Omgewing en die SADC Protokol oor Gedeelde Waterwegstelsels. As ondertekenaar van die Konvensie oor Biologiese Verskeidenhied woon Suid-Afrika streeksvergaderings by om strategieë te ontwikkel vir die inkorporering van tradisionele kennis in die volhoubare gebruik van bioverskeidenheid en om die deel van die voordele van natuurlike hulpbronne met plaaslike gemeenskappe te bevorder.
en Suid-Afrika. In die Valdivia-groep is Suid-Afrika verantwoordelik vir die koördinering van alle aktiwiteite wat te doen het met die Konvensie oor die Bekamping van Woestynindringing. Dit behels projekte, die uitruil van kundigheid en beste praktyk en netwerkaktiwiteite. Suid-Afrika sal as gasheer optree vir die Valdivia-groep se jaarvergadering in die jaar 2000.
Die volgende afdeling bevat besonderhede van internasionale ooreenkomste, nasionale beleid, programme en bestuurstrategieë wat tans in werking gestel word as reaksie op die verlies en fragmentasie van habitats, verlies van bioverskeidenheid, uitputting van hulpbronne, besoedeling en afvalstowwe, belemmerde werking van ekosisteme en nasionale behoeftes.
koördinasie en beheer van ontwikkeling in landelike en kusomgewings te verbeter.
Bowenal moet bevolkingsfaktore (vrugbaarheid, sterflikheid en migrasie) aangepak word om die vraag na hulpbronne en die produksie van afval te stabiliseer, om aan die basiese behoeftes van alle Suid-Afrikaners te voldoen en om die lewensgehalte van huidige en toekomsgeslagte te verbeter. 'n Groter bevolking bring eenvoudig mee dat daar minder hulpbronne en laer gehalte hulpbronne vir elkeen is, terwyl 'n kleiner bevolking (tesame met die gebruik van volhoubare bestuurspraktyke) meer hulpbronne en beter gehalte hulpbronne kan geniet. In ooreenstemming met internasionale tendense het die Ontwikkelingsbank van Suider Afrika 'n daling in Suid-Afrika se vrugbaarheidsyfer voorspel indien lewensgehalte verbeter. Baie van die reaksies wat hierbo uiteengesit is, beskik oor die potensiaal om lewensgehalte te verbeter indien dit doeltreffend toegepas en gemonitor word. Dit sal weer 'n positiewe terugvoersiklus aan die gang sit waarvolgens 'n afname in die vrugbaarheidskoers die bevolkingsaanwas in toom sal hou en dus die vraag na natuurlike hulpbronne sal stabiliseer of selfs verminder. Dit sal help om die Verbeterde gesondheidsdienste volhoubaarheid van hulpbronne oor die lang termyn en voorsiening aan en geriewe sal kindersterftes verminder en lewenskwaliteit die toekomsgeslagte te verseker. Tesame met tegnologiese vooruitgang verhoog sal dit lei tot immer stygende lewensgehalte.
Dit is tans moeilik om die doeltreffendheid van baie van die antwoorde op opgewingsverandering in Suid-Afrika wat in die jongste tyd na vore gekom het, te bepaal. Dit is omdat talle van die nuwe wette eers onlangs uitgevaardig is en die uitwerking daarvan nog nie waarneembaar is nie. Een van die funksies van die Verslag oor die Nasionale Stand van die Omgewing is om die doeltreffendheid van ons optredes te monitor en aanbevelings oor die deurlopende verbetering van begrip en bestuur te doen. Dit vereis deurlopende insameling van relevante en akkurate data, sowel as die insameling van nuwe inligting waar daar tans gebreke bestaan.
Die onderstaande diagram toon hoe die optredes van die verlede Suid-Afrika op die weg van nie-volhoubare gebruik van hulpbronne, bevolkingsaanwas en afvalskepping geplaas het.
Scenario 1 verteenwoordig voortgesette bevolkingsaanwas, kwistige verbruikerspatrone en uitbuiting van hulpbronne, asook uitermatige voortbrenging van besoedeling en afvalstowwe (i.e. daar is nog nie strategieë vir volhoubare ontwikkeling in werking gestel nie). Die werking van ekosisteme sal vinnig verswak en hulle sal binne een of twee geslagte nie meer in staat wees om menslike lewe te onderhou nie. Ekologiese ineenstorting, gevolg deur maatskaplike en ekonomiese ineenstorting net daarna, is die gevolge van verontagsaming van die beginsels van volhoubare ontwikkeling.
Ekologiese en maatskaplike verval Daarstelling van omgewings- Volhoubare ontwikkeling bewerkstellig wat veroorsaak word deur volhoubare beleid of programme, deur stabilisasie van menslike bevolking, onbeheerde bevolkingsaanwas, maar gebrek aan finansiële en politieke wil en aanwending van gebrek aan ondersteuning vir menslike middele, ondoeltreffende finansiële en menslike hulpbronne om omgewingsbeleid en -programme implementering en beheer oor nuwe omgewingsbeleid toe te pas en wat lei tot deurlopende menslike aktiwiteite. 'n Langsamer af te dwing.
agteruitgang en oorbenutting van weg na ekologiese en maatskaplike verval.
Scenario 2 sal seëvier indien strategieë vir volhoubare ontwikkeling wel beplan word, maar gebrek aan menslike en finansiële hulpbronne tot gevolg het dat dit nie ten volle in werking gestel kan word nie. Hulpbronne sal dus steeds uitgebuit en besoedel word sonder dat reguleringsowerhede dit in toom hou. Die gevolg is steeds ekologiese en maatskaplike verval, hoewel dit stadiger geskied.
Scenario 3 is die voorkeurresultaat. Die wetgewing wat pas uitgevaardig is en die strategieë vir volhoubare ontwikkeling wat onlangs opgestel is, word onderskraag deur politieke wil en menslike en finansiële hulpbronne wat lei tot 'n verantwoordelike, volhoubare tempo vir die gebruik van hulpbronne, die hoeveelheid afval en besoedeling so laag moontlik hou en gesonde ekologiese dienste in stand hou. Dit sal verbeterde lewensgehalte vir huidige en toekomstige geslagte verseker.
Ter opsomming is Suid-Afrika ryklik bedeeld met natuurlike hulpbronne vir ontwikkeling en voedselsekuriteit. Hierbernewens word die regte beleid oral toegepas of sal dit binnekort toegepas word om die land vierkantig op die baan van volhoubare ontwikkeling te plaas en om die huidige tendens van nie-volhoubaarheid stop te sit.
Samevatting sien vrug dra. Suid-Afrika het die geleenthed om sy rol as 'n wêreldleier in deelnemende demokrasie te vergroot deur die bevordering van programme vir volhoubare ontwikkeling.
Beleid 'n Regeringsdokument wat riglyne vir besluitneming en optrede daarstel; in 'n demokratiese omgewing is dit die produk van die regering en bydraes deur kundiges in 'n konsulteringsproses met die gemeenskap; word gebruik as hulp om prioriteite neer te lê en hulpbronne toe te wys.
Biomassa Massa van biologiese stowwe (lewend of dood).
Bioom Die wydste klassifikasievlak vir plantegroei en die gemeenskap wat daardeur onderhou word.
Bioverskeidenheid Die veranderlikheid onder lewende organismes uit alle bronne, waaronder landelike, marine- en ander akwatiese ekosisteme en die ekologiese samestellings waarvan hulle deel uitmaak; dit behels ook die verskeidenheid onder spesies, verskeidenheid tussen spesies en verskeidenheid van ekosisteme.
Brandpunt 'n Afgebakende gebied met 'n uitsonderlike groot biologiese verskeidenheid.
Bruto Binnelandse Produk Die totale waarde van die uiteindelike produksie van goedere en dienste van 'n land binne 'n bepaalde tydperk, gewoonlik 'n kalenderjaar.
Demokrasie 'n Politieke stelsel waarin die regering vry en regverdig verkies word en in die belang van die meerderheid optree sonder om die belange van die minderheid te negeer.
Ekosisteem 'n Sisteem van plante, diere, voedingstowwe en elemente en hulle onderlinge inwerking.
Ekosisteemdienste Die lewensonderhoudende funksies wat deur ekosisteme vervul word, byvoorbeeld regulering van watergehalte, siklering van voedingstowwe, instandhouding van grondvrugbaarheid en regulering van die konsentrasie van atmosferiese gasse.
Endemies Wat in 'n bepaalde gebied voorkom en nêrens anders nie.
Eutrofikasie Die proses waardeur voedingstowwe in 'n watermassa opbou.
Fotochemiese rookmis 'n Vorm van lugbesoedeling wat veroorsaak word deur die reaksie van Vlugtige Organiese Koolstof, stikstofoksied en koolstofmonoksied in die teenwoordigheid van sonlig; fotochemiese rookmis bevat osoon en ander gasse wat toksies (giftig) vir plante en diere is en is veral 'n probleem in stedelike gebiede waar dit sigbaarheid belemmer.
Fragmentasie Verdeling in verskeie kleiner gedeeltes wat nie met mekaar verbind is nie.
Habitat Die gebied of tipe omgewing waarin 'n organisme of ekologiese gemeenskap normaalweg leef of voorkom.
Hidrologie Die sikliese vloei van water, van reënval tot riviere en tot verdamping en wolkvorming.
Indringerorganismes Diere- en plantlewe wat 'n gebied inneem en gevestig word in 'n habitat waar hulle nie normaalweg voorkom nie en neig om inheemse (natuurlike) plantegroei en dierelewe te verdring.
Konvensie 'n Ooreenkoms wat deur 'n onafhanklike, internasionale paneel (bv. die Verenigde Nasies) opgestel is en deur verskillende regerings onderteken word om sekere optredes te onderskryf en te ondersteun.
Koolwaterstof 'n Chemiese samestelling wat koolstof en waterstof bevat; kan toksies vir mense en plante wees en kan in die atmosfeer met ander gasse reageer om osoon te vorm.
Landbouchemikalieë Chemikalieë wat gebruik word om grond te bemes en om diereplae en onkruid in die landbou te beheer.
Landelike ekosisteem 'n Sisteem van plante, diere, voedingstowwe en elemente wat op land aangetref word, en hulle onderlinge inwerking.
Makro-ekonomie Die studie van die globale aspekte en werking van 'n nasionale ekonomie, byvoorbeeld inkomste, produksie en die onderlinge verhouding tussen uiteenlopende ekonomiese sektore.
Marginalisasie Die uitbreiding van die landbou na gebiede wat nie geskik is vir landboudoeleindes nie, as gevolg van ekonomiese of oorlewingsdruk.
Monokultuur Herhalende verbouing van slegs een tipe gewas oor 'n lang tydperk.
Omgewingsverval Agteruitgang van die vermoë van die plantegroei of grond in 'n habitat om lewe te onderhou as gevolg van skade aan fisiese, chemiese of biologiese eienskappe.
Regstelling Herstel of herkonstruksie van 'n beskadigde habitat.
Riviermond In Suid-Afrika word 'n riviermond beskou as die gedeelte van 'n rivierstelsel wat fisiese kontak met die see maak of van tyd tot tyd met die see kontak kan maak.
Sikleer In 'n siklus plaas of laat plaas; in 'n tydkring beweeg wat gekenmerk word deur 'n bepaalde volgorde van gebeurtenisse of verskynsels en gedurende die siklus vasgestelde veranderings ondergaan; moet nie verwar word met sirkuleer nie (in onbepaalde volgorde rondbeweeg of rondstuur).
Spesierykdom Die getal spesies in 'n gebied of habitat.
Spesieverskeidenheid Die omvang van verskillende spesies in 'n gebied of habitat.
Standhoudend (Met verwysing na riviere) Met water wat die hele jaar lank vloei.
Subsidie Finansiële steun deur die owerheid van sekere aktiwiteite waardeur die werklike koste van 'n kommoditeit, byvoorbeeld water, elektrisiteit of kunsmis, vir die gebruiker verlaag word.
Tuinboukunde Die gebruik van plante vir ornamentele en estetiese doeleindes, byvoorbeeld die uitleg van 'n tuin.
Uitheems In omgewingsverband, vreemde spesies (veral uit die buiteland) wat inbeweeg of gevestig word in 'n habitat waar hulle nie normaalweg voorkom nie.
Uitvaardiging Die proses van aanvaarding en inwerkingstelling van wetgewing.
Voedingstofsiklering Die regulering van konsentrasies voedingselemente, byvoorbeeld koolstof en waterstof, in die lug, water of grond.
Volhoubare ontwikkeling Die beplande en geordende gebruik van natuurlike hulpbronne om in die behoeftes van die huidige geslag te voorsien sonder om die vermoë van toekomsgeslagte om uit dieselfde hulpbronne in hulle eie behoeftes te voorsien, aan te tas.
Wetgewing Die proses of produk van wette maak deur beleidskrifte deur die wetgewende liggaam (parlement) te loods en hulle in wette te omskep.
Bibliografie n Volledige naslaanlys word in die Verslag oor die Nasionale Stand van die Omgewing op Internet vir Suid-Afrika verskaf (http://www.ngo.grida.no/soesa). Slegs literatuur wat geraadpleeg is in die samestelling van hierdie Oorsig word hieronder verstrek.
Alle dokumente oor nasionale regeringsbeleid, wetsontwerpe en wette waarna in hierdie dokument verwys word, kan besigtig word by: http://www.polity.
<fn>GOV-ZA. Afrikaans_reminder.2010-03-25.af.txt</fn>
Voorspoed vir die nuwe jaar!
Ten spyte van die vorige aanmaning, is u ingevulde vraelys van die Sensus van Landbou 2007 steeds uitstaande.
As gevolg van die lae invorderingsyfer, kan Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) dalk nie in staat wees om betroubare data betyds te publiseer nie. U samewerking word gevra om die ingevulde vraelys (vir die finansiële jaar geëindig op enige datum tussen 1 Maart 2006 en 28 Februarie 2007) so gou moontlik in te dien (deur dit te faks of per e-pos te stuur).
Indien u onseker is oor die invul van die vraelys, of enige navrae ten opsigte van die invul daarvan het, skakel gerus die kantore van Stats SA by bogenoemde telefoonnommers. Stats SA is bereid om enige individuele boer of rekenmeester/boekhouer persoonlik behulpsaam te wees, sonder enige koste, met die telefoniese invul van die vraelyste of deur middel van 'n persoonlike besoek wat vooraf gereël is.
As gevolg van vertragings wat ondervind word met die posdienste, mag dit wees dat u alreeds u vraelys ingedien het, maar dat Stats SA dit nog nie ontvang het nie. Dit sal waardeer word indien u die Stats SA-kantore dienooreenkomstig kan verwittig.
Ons maak staat op u heelhartige samewerking.
<fn>GOV-ZA. Aide_memoire_kluitjieskraal_27_january_2003.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie.dokument.het.ten.doel.om.die.besluite.aangaande.sekere.van.die.besprekingspunte. tydens.die. Kluitjieskraal. Vergadering.weer.te.gee Hierdie.dokument.dien.egter.nie.as.notule. van.die. Vergadering.nie.
Teenwoordig Me. Elmien. Steyn -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Me. Gladys. Kock -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Mnr. Dana.du. Plessis -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Deon. Boshoff -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Johan. Swanepoel -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Keith. Stuurman -Munisipaliteit. Witzenberg. Mnr.DC.le. Roux -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Johan. Rossouw -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.A. Schutte -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.PNB. Nel -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Leon. Swanepoel -Munisipaliteit. Witzenberg. Mnr.B.van.der. Watt -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.H.le. Roux -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.C. Swart -Boland. Distriksmunisipaliteit Me. Chrizelle. Kriel -Nasionale. Departement.van. Grondsake Me. Estie. Wessels -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Lewis. Collyer -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Nico. Williams -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee Mnr. Philander -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee
Verskonings Mnr. Fred. Johnson -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Me. Penny. Malgas -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke
Inleidende.gedagtes Me. Steyn. heet. almal. teenwoordig. welkom. en. 'n. spesiale. woord. van. welkom. word. ook. aan. senior. personeel. van. die. Munisipaliteit. Witzenberg,. die. Boland. Distriksmunisipaliteit. en. die. twee. verteenwoordigers. van. die. Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee. gerig.. . Me. Steyn. skets. kortliks.die.agtergrond.van.hierdié. Bestuurskomitee.se.werksaamhede.tot.op.hede.
Aide Mémoire.(22. Oktober.2002) Me. Steyn.verwys.kortliks.na.die. Aide.Mémoire.van.die.vorige.vergadering,.soos.plaasgevind. op.22. Oktober.2002 Sake.word.net.uitgestippel.en.dien.nie.as.'n.notule.van.die.vergadering. nie.
Bespreking Me. Steyn.noem.dat.die.hoofdoel.van.die.vergadering.is.om.deur.die.roluitklaringsdokument.te. werk.ten.einde.te.verseker.dat.al.die.take.gelys.is.wat.deur.individuele.komiteelede.afgehandel. moet. word. ten. einde. die. proses. susksesvol. af. te. handel. en. die. afhandeling. van. take. op. 'n. gekoördineerde.wyse.te.monitor.[Aangeheg.vind.roluitklaringsdokument].
Me. Wessels.onderneem.om.'n.interim.diensooreenkoms.aan.mnr.du. Plessis.deur.te.gee.met. die. oog. op. besprekingsdoeleindes. by. die. volgende. vergadering.. . Dit. word. in. die. vooruitsig. gestel.om.voor.1. Julie.2003.hierdie.ooreenkoms.in.plek.te.hê.
Die. koste. verbonde. aan. die. lewering. van. dienste. in. Kluitjieskraal. is. vir. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. se. rekening.. . Dit. is. slegs. die. watermeters. wat. nog. nie. gekoppel. is. nie,. vanweë. die. feit. dat. erfnommers. ontbreek. en. me. Kriel. noem. dat. die. erfnommers. beskikbaar. is.. . Verder. noem. me. Kriel. ook. dat. die. Departement. van. Grondsake. fondse. beskikbaar. het. vir. die. aankoop. van. voorafbetaalde. watermeters. en. dat. daar. net. uitgevind.moet.word.wie.die.verbruikers.is,.want.aansluitingsfooie.moet.betaal.word Mnr.du.
Plessis. noem. dat. die. voorafbetaalde. elektrisiteitsmeters. nog. geïnstalleer. moet. word.. . Beide. me. Kriel. en. mnr. Swanepoel. noem. dat. fondse. beskikbaar. is. vir. die. eerste. fase. van. die. grondhervormingsprojek,. maar. dat. fondse. wel. benodig. word. vir. die. opgradering. van. die. eksterne.netwerk Mnr. Collyer.dui.aan.dat.die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke. wel. fondse.beding.en.begroot.het.vir.beide.die.opgradering.van.paaie.(R3.1.miljoen).en.die. beplanning.en.opgradering.van.die.elektrisiteitsnetwerk.(R350.000.00),.ten.spyte.van.die.feit. dat.daar.vantevore.nie.fondse.beskikbaar.was.nie... Volgens.mnr.du. Plessis.het.hierdié.kostes. verbonde. aan. opgradering. in. beide. die. geval. van. paaie. en. die. elektrisiteitsnetwerk. onderskeidelik.na.R3.5.miljoen.en.R525.040.00.gestyg... Die.koste.verbonde.aan.die.uitreiking. van. sertifikate. vir. die. nakoming. van. bepaalde. vereistes. vir. elektrisiteit. word. ook. benodig. en. moet.inag.geneem.word.in.die.totale.kosteberaming... Die. Munisipaliteit.sal.in.'n.formele.brief. aansoek. doen. vir. befondsing. by. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. en. die. kosteberaming.verbonde.aan.die.opgradering.deurgee.
Mnr. du. Plessis. sê. dat. die. opknapping. van. die. gemeenskapsaal. en. kliniek. ongeveer R325. 000.00. beloop. en. met. die. Raad. bespreek. sal. word.. . Daar. moet. ook. met. die. Distriksmunisipaliteit.geskakel.word.om.te.bepaal.of.hulle.van.voorneme.is.om.die.kliniek.uit.te. brei.en/of.daar.nie.eerder.van.'n.mobiele.kliniek.gebruik.gemaak.moet.word.nie.
Die. vergadering. word. meegedeel. dat. goedkeuring. van. Nasionale. Tesourie. verkry. is. vir. die. gratis. oordrag. van.grond.en.dat.'n.staatsprokureur.alreeds.aangestel.is.om.die.oordrag.van. grond.vanaf.die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke.na.die. Munisipaliteit.en.vanaf. die. Munisipaliteit. na. die. gemeenskap. te. hanteer.. . Volgens. me. Kriel.is. Schur. Marais. Doman. prokureurs.deur.die.projek.konsultant.V3.aangestel.om.die.oordrag.van.grond.te.hanteerMe. Kriel.sal.uitvind.of.hierdie.oordrag.gelyktydig.kan.plaasvind.en/of.daar.van.privaat.prokureurs. gebruik.gemaak.kan.word,.indien.daar.fondse.beskikbaar.is... Gelyktydige.oordrag.sal.tot.almal. se.voordeel.wees.en.sodoende.kan.die.proses.vinniger.afgehandel.word... Mnr. Swanepeol.sal. met. V3. in. dié. verband. skakel.. . Die. Munisipaliteit. Witzenberg. is. verantwoordelik. vir. alle. prokureurskoste. in. dié. verband. aangegaan.. . Me. Kriel. versoek. ook. dat. die. skrywe. van.............. 6. Augustus. 2001,. waarin. die. Nasionale. Minister. verantwoordelik. vir. Openbare. Werke. goedkeuring. verleen. het. vir. die. oordrag. van. grond. ook. aan. die. Nasionale. Departement. van. Grondsake.deurgegee.moet.word.
Die.vergadering.word.ingelig.dat.die.stormwater.ook.in.die.toekoms.'n.probleem.kan.skep.vir. die. omliggende. grondeienaars,. omrede. dit. nie. vinnig. genoeg. wegloop. nie.. . Die. Nasionale. Departement.van. Grondsake.beskik.nog.oor.R244.000.00.wat.nog.nie.aan.die. Munisipaliteit. Witzenberg.oorgedra.is.vir.die.tweede.fase.van.die. Grondhervormingsprojek.nieMe. Kriel.sal. so.spoedig.moontlik.'n.nuwe.ooreekoms.in.plek.wil.kry.ten.opsigte.van.bogenoemde.fondse.en spreek. ook. die. behoefte. uit. dat. die. Munisipaliteit. ook. teenwoordig. moet. wees. tydens. 'n. vergadering.met.die.projek.konsultant.V3.wat.sy.sal.belê.
Volgens.mnr. Williams.(Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee).is.hy.verheug.om.te.sien.dat.daar. vordering. gemaak. word. met. die. situasie. in. Kluitjieskraal. ten. spyte. van. die. feit. dat. hierdie. aangeleentheid.ook.al.jare.lank.sloer.om.opgelos.te.wordMe. Steyn.gee.die.versekering.dat. die. Munisipaliteit.wel.op.'n.latere.stadium.terugvoer.aan.die.gemeenskap.sal.gee.rakende.die. vordering. wat. gemaak. word,. maar. op.hierdie.staduim.probeer.die. Bestuurskomitee.eers.net. om.die.proses.van.die.grond.af.te.kry.en.probleme.wat.tegnies.van.aard.is.uit.te.sorteer.
Pad Vorentoe Die.volgende.take.moet.deur.die.onderskeie.komiteelede.afgehandel.
Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke:.. Me. Wessels.onderneem.om.'n.interim. diensooreenkoms.vir.mnr.du. Plessis.vir.sy.oorweging.deur.te.gee.
Munisipaliteit. Witzenberg:.. Mnr.du. Plessis.sal.in.'n.formele.skrywe.en.aansoek.aan.die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke.'n.aanduiding.gee.oor.'n.kosteberaming.wat. benodig.word.vir.die.opgradering.van.dienste.in. Kluitjieskraal.
Nasionale. Departement.van. Grondsake:.. Me. Kriel.sal.uitvind.of.daar.eerder.van.privaat. prokureurs. gebruik. gemaak. kan. word,. wat. die. koste. daaraan. verbonde. sal. wees. en/of. gelyktydige. oordrag. van. grond. ook. kan. plaasvind.. . Me. Kriel. onderneem. ook. om. 'n. vergadering.te.reël.tussen.die. Munisipaliteit.en.die.projek.konsultant.V3.
Boland. Distriksmunisipaliteit:.. Mnr. Swart.sal.uitvind.wat.die.status.quo.is.rakende.die. gemeenskapsaal. en. die. kliniek. en. of. daar. fondse. beskikbaar. is. vir. opgraderingsdoeleindes.
Slot.opmerkings Me. Steyn. bedank. almal. vir. hulle. teenwoordigheid. en. insette. gelewer.. . Na. afloop. van. die. vergadering.is.daar.ook.'n.terreininspeksie.op. Kluitjieskraal.gedoen.
Datum.van.volgende.vergadering.ten.opsigte.van. Kluitjieskraal Die.volgende. Kluitjieskraal.vergadering.sal.op.2. April.2003,.te. Ceres,.plaasvind.
Me.G. Kock4. Maart.2003.................................gkock@pawc.wcape.gov.za
<fn>GOV-ZA. Aide_memoire_kluitjieskraal_2_april_2003.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie.dokument.het.ten.doel.om.die.besluite.aangaande.sekere.van.die.besprekingspunte. tydens.die. Kluitjieskraal. Vergadering.weer.te.gee Hierdie.dokument.dien.egter.nie.as.notule. van.die. Vergadering.nie.
Teenwoordig Me. Elmien. Steyn -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Me. Gladys. Kock -PRWK:.. Departement.van. Plaaslike. Regering Mnr. Dana.du. Plessis -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr. Johan. Swanepoel -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.HL.le. Roux -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.A. Schutte -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.PNB. Nel -Munisipaliteit. Witzenberg Mnr.B.van.der. Watt -Munisipaliteit. Witzenberg Me. Ruby. Gelderbloem -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Me. Estie. Wessels -Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. Mnr. Nico. Ras -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Nico. Williams -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee Mnr.PF. Philander -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee Me.E. Jacobs -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee Me.A. Hendricks -Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee
Verskonings Mnr. Fred. Johnson -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Mnr. Lewis. Collyer -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke Me. Penny. Malgas -Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke
Inleidende.gedagtes Me. Steyn.heet.almal.teenwoordig.welkom.en.'n.spesiale.woord.van.welkom.word.ook.aan.me. Ruby. Gelderbloem. van. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. en. die. verteenwoordigers.van.die. Kluitjieskraal. Gemeenskapskomitee.gerig.
Aide Mémoire.(27. Januarie.2003) Me. Steyn.verwys.kortliks.na.die. Aide.Mémoire.van.die.vorige.vergadering,.soos.plaasgevind. op.27. Januarie.2003 Sake.word.net.uitgestippel.en.dien.nie.as.'n.notule.van.die.vergadering. nie.
Bespreking Me. Steyn.noem.dat.die.hoofdoel.van.die.vergadering.is.om.deur.die.roluitklaringsdokument.te. werk.ten.einde.te.verseker.dat.al.die.take.gelys.is.wat.deur.individuele.komiteelede.afgehandel. moet. word. ten. einde. die. proses. susksesvol. te. voltooi. en. die. afhandeling. van. take. op. 'n. gekoördineerde.wyse.te.monitor.[Aangeheg.vind.roluitklaringsdokument].
By. die. vorige. vergadering. het. Me. Wessels. onderneem. om. 'n. interim. diensooreenkoms. aan. mnr.du. Plessis.deur.te.gee.met.die.oog.op.besprekingsdoeleindes.by.hierdié.vergadering Dit. word. in. die. vooruitsig. gestel. om. voor. 1. Julie. 2003. hierdie. ooreenkoms. in. plek. te. hê.. . Die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. lig. die. vergadering. in. dat. daar. R3.4. miljoen. beskikbaar. gestel. is. vir. die. opgradering. van. dienste. soos. stratel. en. stormwater. en............. R365.000.00.vir.elektrisiteit... Vanweë.die.feit.dat.fondse.nie.voldoende.is.nie,.sal.die.projek. moontlik. oor. 'n. twee. jaar. tydperk. voltooi. moet. word.. . Daar. sal. dus. weer. in. die. volgende. finansiële. jaar. by. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. aansoek. gedoen. moet. word.vir.fondse.om.die.tekort.aan.te.vul.
Daar.is.voorgestel.dat.die. Munisipaliteit. Witzenberg.'n.besigheidsplan.moet.opstel.en.dat.dit. aan. die. Nasionale. Departement. van. Openbare. Werke. deurgegee. moet. word.. . Die. Munisipaliteit. Witzenberg.sal.self.verantwoordelik.wees.vir.die.aanstel.van.tenders.in.hierdié. geval Mnr.du. Plessis.noem.dat.voorskot.verkry.moet.word.om.af.te.skop.met.die.projek.en. terselfdertyd.moet.daar.ook.bepaal.word.hoeveel.fondse.benodig.sal.word.om.weg.te.spring...
Alternatiewelik. kan. befondsing. kwartaalliks. geskied. soos. wat. die. projek. vorder.. . Me. Gelderbloem.noem.dat.die.opgradering.van.die.infrastruktuur.en.die.elektrisiteit.tegelykertyd. moet. geskied.. . Mnr. Swanepoel. moet. 'n. amptelike. skrywe. deurgee. aan. die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke.om.vas.te.stel.wat.die.bedrag.is.waarvoor.die. Munisipaliteit. Witzenberg.kwalifiseerMe. Kriel.van.die. Nasionale. Departement.van. Grondsake.moes.uitvind. of. daar. eerder. van. privaat. prokureurs. gebruik. gemaak. kan. word,. wat. die. koste. daaraan verbonde. sal. wees. en/of. gelyktydige. oordrag. van. grond. kan. plaasvind.. . Mnr. Swanepoel. onderneem.om.hierdié.aangeleentheid.met.me. Kriel.op.te.volg... Mnr. Swanepoel.bevestig.dat. die. vergadering. tussen. die. Nasionale. Departement. van. Grondsake,. die. Munisipaliteit Witzenberg.en.die.projek.konsultante.V3.wel.plaasgevind.het.
Standaard.van.huise.sal.deur.middel.van.'n.verslag.aan.die. Uitvoerende. Komitee.van.die. Raad.voorgelê.
Verdere.befondsing.vanaf.die. Nasionale. Departement.van. Grondsake;..
Skakeling. met. die. gemeenskap. sal. deur. middel. van. die. inwonerskomitee. geskied,. ensovoorts.
Mnr. Swanepoel.onderneem.ook.om.met.die. Boland. Distriksmunisipaliteit.rakende.toekomstige. kliniekdienste.te.skakel Tans.is.dit.die.geval.dat.daar.van.mobiele.klinieke.gebruik.gemaak. word.. . Verder. moet. die. alternatiewe. gebruik. van. die. gemeenskapsaal. ook. aandag. geniet,. aangesien.die.opgradering.van.die.saal.ongeveer.R300.000.00.sal.beloop... Daar.is.sprake.dat. die.saal.in.die.toekoms.vir.kerkdienste.aangewend.kan.word... Mnr. Williams.lig.die.vergadering.
in. dat. daar. by. die. gemeenskap. wel. 'n. behoefte. is. vir. 'n. kliniek.. . Sy. gevoel. is. ook. dat. die. gemeenskap.betrokke.moet.wees.by.die.opgradering.van.die.saal Mnr.du. Plessis.noem.dat. daar.'n.konsultant.aangestel.sal.word.om.met.die.gemeenskap.te.praat.oor.die.standaarde.van. strate,. ensovoorts. voordat. daar. met. die. opgradering. 'n. begin. gemaak. sal. word.. . Op. hierdie. wyse.kan.die.gemeenskap.ook.'n.inset.lewer.rakende.die.standaard.van.dienste,.wat.natuurlik. hand-aan-hand. met. die. beskikbare. fondse. sal. gaan.. . Mnr. Williams. noem. ook. dat. die. aanstelling. van. prokureurs. en. konsultante. of. die. verkryging. van. kwotasies. deursigtig. moet. geskied.wanneer.dit.geadveer.word,.ten.einde.te.verseker.dat.dit.'n.proses.is.waaraan.almal. kan.deelneem... Mnr.du. Plessis.wys.daarop.dat.daar.bepaalde.reëls,.kriteria.en.prosedures.is. wat.gevolg.moet.word.in.die.aanstelling.van.konsultante,.ensovoorts.
Mnr. Williams.gee.volledig.terugvoer.van.die.gemeenskap.se.kant.af.rakende.'n.vergadering. wat.te. Kluitjieskraal.plaasgevind.hetHy.noem.dat.hy.na.afloop.van.die.vorige.vergadering.in. Januarie. 2003. die. gemeenskap. ophoogte. gebring. het. met. die. vordering. wat. tot. op. hede. gemaak.is.met.die.projek.
Pad Vorentoe Die.volgende.take.moet.deur.die.onderskeie.komiteelede.afgehandel.word: . Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke:.. Me. Wessels.onderneem.om.'n.interim. diensooreenkoms.vir.mnr.du. Plessis.vir.sy.oorweging.deur.te.gee'n. Amptelike.skrywe. moet. aan. die. Munisipaliteit. Witzenberg. gerig. word. waarin. bedrae. waarvoor. hulle. kwalifiseer,.uiteengesit.word.
Munisipaliteit. Witzenberg:.. Mnr. Swanepoel.sal.die.nodige.skakeling.met.die. Nasionale. Departement. van. Grondsake. doen. ten. einde. te. bepaal. of. die. regsproses. wat. deur. die. Staatsprokureurs. gevolg. word,. moontlik. bespoedig. kan. word.. . Mnr. du. Plessis. sal. 'n. formele.skrywe.en.aansoek.aan.die. Nasionale. Departement.van. Openbare. Werke.rig.ten. einde.'n.aanduiding.te.bekom.van.'n.kosteberaming.wat.benodig.word.vir.die.opgradering. van. dienste. in. Kluitjieskraal.. . Die. Munisipaliteit. is. verantwoordelik. vir. die. opstel. van. 'n. besigheidsplan,.asook.vir.die.aanstel.van.tenders.en.die.verkryging.van.kwotasies Mnr. du. Plessis. sal. ook. terugvoer. gee. rakende. besluite. wat. deur. die. Uitvoerende. Komitee. geneem.is.ten.opsigte.van. Kluitjieskraal.
Nasionale. Departement.van. Grondsake:.. Me. Kriel.sal.uitvind.of.daar.eerder.van.privaat. prokureurs. gebruik. gemaak. kan. word,. wat. die. koste. daaraan. verbonde. sal. wees. en/of. gelyktydige.oordrag.van.grond.ook.kan.plaasvind..
Boland. Distriksmunisipaliteit:.. Mnr. Swanepoel.onderneem.om.die.nodige.skakeling.met. die. Distriksmunisipaliteit. te. doen. ten. einde. te. bepaal. wat. die. status. quo. is. rakende. die. gemeenskapsaal. en. die. kliniek. en. of. daar. fondse. beskikbaar. is. vir. opgraderingsdoeleindes.
Slot.opmerkings Die. vergadering. is. dit. eens. dat. hierdié. projek. so. gou. as. moontlik. afgehandel. moet. word,. aangesien.dit.al.jare.lank.sloerMe. Steyn.bedank.almal.vir.hulle.teenwoordigheid.en.insette. gelewer.
Datum.van.volgende.vergadering.ten.opsigte.van. Kluitjieskraal Die.volgende. Kluitjieskraal.vergadering.sal.op.14. Mei 2003,.te. Ceres,.plaasvind.
Me.G. Kock17. April.2003.................................gkock@pawc.wcape.gov.za
<fn>GOV-ZA. Air_Quality_Booklet_.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad se Luggehaltebrosjure is ontwerp om lesers te help verstaan hoe hulle kan bydra om besoedeling uit die lug wat ons inasem, te hou.
Verlede jaar het die Stad Kaapstad meer as 150 dae beleef waartydens lugbesoedelingsvlakke hoër as internasionaal aanvaarde standaarde was. Dit beteken dat die mense van hierdie stad vir amper die helfte van 2006 rook en gasse ingeasem het wat skadelik vir hulle gesondheid is.
Dit is duidelik dat ons nie kan toelaat dat dit so voortduur nie.
Die Stad Kaapstad het 'n verordening bekendgestel om die mate van besoedeling wat deur nywer-hede en private individue veroorsaak word, te beheer en ons het 'n span in plek gestel om hierdie regulasie toe te pas.
Ons werk ook saam met die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap aan 'n nuwe openbare vervoerstelsel, wat ontwerp is om meer mense te oortuig om openbare vervoer te gebruik, en om die aantal motors op die pad, en dus uitlaatgasse, te verminder.
Ons gaan ook elektrisiteitsverspreiding aan huishoudings in informele gemeenskappe oral in die Stad instel om te verseker dat minder brandstof vir hitte en kookdoeleindes gebruik word.
Al hierdie maatreëls sal daartoe bydra dat ons lug skoner gehou word.
Baie meer sal egter bereik kan word as elke inwoner van Kaapstad maniere begin vind om lugbesoedeling in hul daaglikse lewens te bekamp, van die spaar van elektrisiteit tot die meer doeltreffende gebruik van motorvoertuie.
Die Luggehaltebrosjure is ontwerp om jou, die leser, in te lig oor wat jy kan doen om te help.
Dit dien as 'n bron van inligting oor die uitdagings wat deur lugbesoedeling meegebring word, asook 'n praktiese handleiding oor hoe ons dit saam kan aanpak.
In Suid-Afrika is ons almal geregtig op skoon lug.
bewaring bevorder; en ekologies volhoubare ontwikkeling en die gebruik van natuurlike hulpbronne verseker, terwyl geregverdigde ekonomiese en maatskaplike ontwikkeling bevorder word.
In baie gebiede van Suid-Afrika, insluitend Kaapstad, het ons egter nie skoon lug nie. Die luggehalte dra nie tot 'n gesonde omgewing by nie. Inteendeel, swak luggehalte belemmer by tye selfs mense se maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling - veral in die geval van sensitiewe bevolkingsgroepe soos bejaardes, armes of benadeeldes.
En dit kos gewoonlik baie om die gevolge van lugbesoedeling op ons ekonomie, ons gesondheid en die natuurlike omgewing reg te stel, maar die persoon wat daardie koste betaal, is selde die een wat die besoedeling in die eerste plek veroorsaak het.
In 2004 het die Suid-Afrikaanse regering derhalwe die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur: Luggehalte goedgekeur.
Die doel daarvan is om luggehalte te verbeter deur die instelling van 'n aantal wette en regulasies; om standaarde vir die monitering, bestuur en beheer van omringende luggehalte te stel; en om boetes en strafmaatreëls in te stel vir mense wat die wet oortree.
Wat belangrik is, is dat die Wet die verantwoordelikheid vir luggehalte op die skouers van die plaaslike regering plaas, deur luggehaltebestuursplanne (sien bladsy 4), verordeninge (sien bladsy 10) en ander beleide voor te skryf.
In Kaapstad beteken dit dat die twee belangrikste rolspelers aangaande luggehalte die Stad Kaapstad - en jy - is.
Hoe word luggehalte deur die Wet op Luggehalte gereguleer?
Skoon lug word saamgestel uit stikstof (78,1%), suurstof (20,9%), koolstofdioksied (0,03%), inerte gasse soos argon (0,9%)en waterdamp, asook stofdeeltjies (greintjies stof, as, sand en stuifmeel). Ander gasse soos neon, helium, waterstof, osoon, koolstofmonoksied, metaan en salpeterdioksied kom in klein hoeveelhede in die lug voor.
Besoedelde lug bevat egter hoeveelhede gasse en stofdeeltjies wat mense of diere siek of ongesteld / olik kan laat voel; wat natuurlike ekosisteme afbreek of beskadig; of wat nuttige materiale (soos plante of metale) beskadig.
Hierdie afbreuk of skade kan nou of in die toe-koms plaasvind; indien 'n middel slegs oor 500 jaar mense siek kan maak of die omgewing kan beskadig, word dit steeds as besoedeling beskou.
Wat veroorsaak lugbesoedeling?
Ons veroorsaak dit! As mense het ons aan onsself die "reg" op skoon lug toegeëien (sien bladsy 1), maar dis ons wat aan die samestelling van lug ge-peuter het en dit alles behalwe skoon gemaak het.
Enige van ons aktiwiteite wat verbranding (opwarming of verbranding) behels, veroorsaak lugbesoedelende stowwe.
Vervaardiging raffinaderye, staalmeulens, smelterye, sementvervaardiging, papier-vervaardiging, baksteenwerke, ens.
n Mens kan nie hierdie algemene primêre besoedelende stof ruik, sien of proe nie.
Die hoofbron van CO is onvolledige verbranding van fossielbrandstof van motorvoertuie, asook van die verbranding van hout en industriële prosesse.
Stikstofoksied is die kombinasie van salpeter-oksied en stikstofdioksied (NO2). NOx is ook smaakloos en reukloos, maar 'n mens kan die suur NO2 ruik.
Hierdie gasse word deur verbranding gevorm, veral teen baie hoë temperature.
Steenkool-aangedrewe kragstasies is die grootste bron van SO2, wat 'n baie sterk reuk het ('n bietjie soos 'n vuurhoutjie wat brand). Dieselenjins is ook 'n belangrike bron.
Wanneer dit hoog op in die stratosfeer plaas-vind, beskerm osoon ons teen sonbrand en ultravioletbestraling, maar wanneer dit naby die aarde se oppervlak plaasvind, word dit as 'n sekondêre besoedelende stof beskou (dit reageer met NOx en koolwaterstowwe).
Lood word in nie-loodvrye brandstof, verf, batterye en pype gevind. Wanneer dit verhit word, verdamp dit (verander vanaf 'n vaste stof in 'n vloeistof) en verskyn in die lug as fyn liggaampies.
Stofdeeltjies is die klein liggaampies in die lug, soos roet, stof, rook, stuifmeel, as, spuitmiddels en klein druppels vloeistof. PM10 (Particulate Matter 10) verwys na stofdeeltjies wat kleiner as 10 mikrons is; PM2.5 verwys na stofdeeltjies wat kleiner as 2.5 mikrons is.
Een mikron is een duisendste van 'n millimeter, en enigiets bo 10 mikrons kan met die blote oog gesien word. Selfs die fynste deeltjies kan egter as wit of bruin waas gesien word. Deeltjies kleiner as 10 mikrons kan diep in die longe ingeasem word. ('n Druppel reën is tussen 400 en 5 000 mikrons).
Bronne van stofdeeltjies is brandstof, diesel-enjins, brandende hout, industriële skoorsteen-pype en skoorstene, ens.
Koolstofdioksied word veroorsaak deur die ver-branding van fossielbrandstof soos steenkool, petrol en diesel. Dit is die belangrikste kweek-huisgas, en dra by tot globale verwarming en klimaatverandering (sien bladsy 8).
Hoeveel is te veel?
Besoedelde lug bevat hoër as normale konsentrasies van sekere gasse en stofdeeltjies.
Swerwende vaste stowwe.
Kaapstad se Luggehaltebestuurseenheid vorm deel van die Stad se Direktoraat: Gesondheid, en werk in vennootskap met Waterdienste en Omgewingshulpbronbestuur. Die Stad se Wetenskaplike Dienste voorsien moniteringsdienste vir luggehalte.
Luggehaltebestuur werk in twee spanne: Lugbesoedelingsbeheer en Dieselvoertuigtoetsing.
Implementering van die Stad se Lugbesoedelingsverordening en Luggehaltebestuursplan.
Die visie van Kaapstad se Luggehaltebestuursplan (LGBP) is: 'Om die stad met die skoonste lug in Afrika te wees'.
Hulle missie is om die gesondheidseffekte van swak luggehalte op die inwoners van Kaapstad te verminder, veral gedurende bruin waas-episodes (sien bladsy 16).
Die LGBP bevat 11 doelwitte om hierdie verbintenisse na te kom; die doelwitte word verder afgebreek in strategieë en aksieplanne.
Om geprioritoriseerde besoedelende stowwe te monitor wat bruin waas veroorsaak en menslike gesondheid affekteer.
Kan ons sonder die "Kaapse Dokter" klaarkom?
Hierdie meteorologiese (weer-) toestand beteken dat koeler lug net bo die oppervlak van die grond - lug wat vol stadsbesoedeling is - vasgevang word deur 'n laag warm lug bo dit. Hierdie vasgevangde laag gekonsentreerde besoedeling kan soms so laag soos i0m wees (veral in die winter).
Maar ons kan nie - en moet nie - van ons voete af gevee word deur die sterk wind se belofte van skoon lug nie.
Dokter staatgemaak word nie.
Om luggehalte in informele gebiede te verbeter.
Om huidige en toekomstige wetgewing vir luggehaltebestuur toe te pas.
Om 'n omvattende inventarisdatabasis oor uitlatings vir die Stad Kaapstad saam te stel.
Om voertuiguitlatings in die Stad te beheer.
Om luggehalte tydens grondgebruik- en vervoerbeplanning in ag te neem.
Om die nadelige gesondheidseffekte van swak luggehalte op die bevolking van die Stad Kaapstad te bepaal.
Om 'n omvattende onderwys-en kommunikasiestrategie vir luggehaltebestuur tot stand te bring.
Om periodiek die lugbesoedelingsituasie te hersien, oor vordering verslag te doen en strategieë en doelwitte, waar nodig, aan te pas en op te dateer.
Die grootste lugbesoedelingsgevaar in Kaapstad is stofdeeltjies, waarvan een bron diesel is. Stofdeeltjies kan diep in die longe ingeasem word. Om besoedelde lug in te asem, is eenvoudig nie goed vir jou nie. Maar dis waarskynlik geen verrassing nie. Alhoewel plaaslike navorsing slegs onlangs gepubliseer is, is daar bewys presies hoe sleg lugbesoedeling vir ons nasionale gesondheid is.
Universiteit van Tegnologie uitgevoer is, veroorsaak lugbesoedeling alleen waarskynlik byna 5 000 mense se dood per jaar, wat lei tot n verlies van 42 000 jare weens vroeë afsterwe.
Die navorsing, wat in 2000 onderneem is, toon aan dat buitelugbesoedeling in stedelike gebiede waarskynlik 3,7% sterftes veroorsaak deur hart- en asemhalingsiektes, 5,1% sterftes deur kanker van die lugwegstelsel in volwassenes, en 1% sterftes deur akute asemhalingsinfeksies in kinders onder die ouderdom van vyf jaar.
Die navorsers het tot die gevolgtrekking gekom dat fossielbrandstofverbranding (sien bladsy 3) en verkeersverwante lugbesoedeling (sien bladsy 16) die skuldiges is.
Diepgaande plaaslike navorsing is nog nie gedoen oor die aantal mense wat siek word en hul lewensgehalte verloor as gevolg van lugbesoedeling nie. Hierdie navorsing verwys alleenlik na die aantal mense wat as gevolg van lugbesoedeling sterf.
Wanneer is lugbesoedeling "veilig"?
Daar is geen veilige vlakke vir lugbesoedelende stowwe nie. Blootstelling aan slegs 'n lae vlak hou 'n risiko vir slegte gesondheid vir sensitiewe mense in.
Lugbesoedelingsvlakke word as laag, gemiddeld, hoog of baie hoog geklassifiseer, ingevolge die riglyne en luggehalte "Bandstelsel" soos toegepas in die Verenigde Koninkryk en gevolglik in die Stad se Toestand van die Omgewing Verslag in 1998. Hierdie bandvlakke word dan aan verskeie negatiewe gesondheidsimpakte gekoppel.
Enige vlak bo "laag" beteken dat standaarde oorskry is (vir besonderhede oor hierdie vlakke, sien bladsye 12-13).
Die grootste gevaar van lugbesoedeling in Kaapstad is stofdeeltjies van stof, brandende hout en diesel. Van die navorsing dui aan dat stofdeeltjies wat klein genoeg is om in te asem, 'n kankerrisiko kan inhou. PM2.5, wat kleiner as PM10 is, is veral gevaarlik aangesien hulle die longe dieper indring. Die meeste word deur verbrandingsprosesse veroorsaak.
Sekere stofdeeltjies, tesame met swaweldioksied, verhoog die vlak van lyding onder mense wat met asma saamleef.
Wanneer vlakke van stofdeeltjies baie hoog is, kan mense wat aan siektes van die hart en longe ly, vind dat hulle toestand erger word. Hulle word aanbeveel om hul dokters te raadpleeg. Dit gebeur hoofsaakilik in die winter in areas soos Khayelitsha en Wallacedene.
Wanneer vlakke van swaweldioksied hoog of baie hoog is, sal mense met asma dalk hul medikasie moet vermeerder, en hulle word gewaarsku om hul inhaleerders altyd byderhand te hou. Dit gebeur selde in Kaapstad.
Wanneer stikstofdioksied-vlakke hoog of baie hoog is, kan mense met hart- en longsiektes vind dat hulle toestand erger word. Dit gebeur selde in Kaapstad.
Wanneer vlakke van koolstofmonoksied hoog of baie hoog is, moet mense met angina of ander hartsiektes nie oefening doen nie, aangesien hulle waarskynlik anginapyn sal ervaar. Dit gebeur selde in Kaapstad.
n Paar grade kan 'n hele verskil maak...
Die meeste van ons mense hou nie van uiterste toestande nie. Ons hou nie daarvan as dit te warm, of te koud, te winderig of te stormagtig is nie. En ons wil beslis nie onder-water, op 'n ysblad of in 'n kurkdroë woestyn woon nie.
Vyftienduisend jaar gelede was die gemiddelde tempera-tuur so koud dat dit bekend gestaan het as die Ystydperk. Hierdie gemiddelde globale temperatuur was slegs 5°C koeler as wat dit nou is.
Wanneer wetenskaplikes oor die wêreld dus voorspel dat die atmosfeer se temperatuur teen 2025 met 1,4°C en teen die einde van hierdie eeu met 5,8°C sal styg, is daar goeie rede tot bekommernis.
Die aarde se temperatuur het geleidelik oor die afgelope twee dekades gestyg, en die meeste van die warmste jare wat ooit aangeteken is, het in die afgelope 10 jaar voorgekom.
Die gasse wat bydra tot klimaatverandering staan bekend as "kweekhuisgasse" - waterdamp, koolstofdioksied, metaan, distikstofokside en chloroflurokoolstowwe (CFCs).
Hierdie gasse - veral koolstofdioksied, opgevolg deur metaan - vorm 'n laag om die oppervlak van die aarde.
Hierdie laag laat die sonlig binne, maar laat nie al die son se hitte ontsnap nie. Die atmosfeer word warm en verhit die aarde, ys en die see en verander oral die gety-, wind-, temperatuur-en reënvalpatrone.
Hierdie aardverhitting, of klimaatverandering, sal lei tot woestynwording (vrugbare grond verander in woestyn-grond), hittegolwe, droogte en hongersnood, stygende seevlakke, vloede en brande in die natuur, geweldige storms en die uitwissing van groot hoeveelhede dier-en plantsoorte.
Hierdie rampe sal ontwikkelende lande en arm mense die swaarste tref.
Maar ons kan hulle nie "natuurlike rampe" noem nie. Hulle is nie natuurlik nie - hulle is die gevolg van ons aktiwiteite, ons verbranding van fossielbrandstof soos olie en steenkool (sien bladsy 2), en verwoesting van inheemse woude in ruil vir ons moderne, stedelike, industriële lewens..
In Kaapstad is 'n aantal rampe reeds met die veranderende weer geassosieer. Dit sluit in die vloede op die Kaapse Vlakte (1994 en 2001), die Manenberg windstorms (1999 en 2002), die brande in die suidelike deel van dieSkiereiland , die brande in die Joe Slovo informele nedersetting (2000, 2004 en 2005), hewige storms (2003, 2004 en 2005) en herhalende ernstige droogtes (2002 tot 2005).
Een van die maniere waarop Kaapstad beplan om sy koolstofvoetspoor te verklein, is deur die gebruik van hernubare energie (energie wat nie uit fossielbrandstof geproduseer word nie) aan te moedig. Die Stad se "Strategie vir Energie en Klimaatverandering" is daarop gemik om dit wettig te maak om in elke nuwe gebou sonwaterverhitting te gebruik - met ten minste 10% van alle (omtrent 850 000) huishoudings wat teen 2010 sonverhitting gebruik. Die Stad sal binnekort ook energie verkoop wat deur wind opgewek word.
Die Stad se Eenheid vir Omgewingshulpbronbestuur ontwikkel ook 'n "Plan B", ingeval alle gekombineerde pogings deur internasionale ooreenkomste, die Stad en inwoners nie sukses-vol is met die vertraging van klimaatverandering nie. Genoem die "Stad Aanpassingsplan van Aksie vir Kaapstad", ondersoek hierdie plan wysigings wat miskien aan stelsels soos water-voorsiening, stormwaterbestuur, biodiversiteit, brandbestuur, gesondheid, lewensbestaan en ons kus-sones aangebring sal moet word.
Wat doen lug-besoedeling nog?
Wanneer swaweldioksied en distikstofoksiedes met water-damp in die atmosfeer meng, verander hulle in swawel-suur en salpetersuur. Hierdie mengsel val dan op die grond as "suurreën". Suurreën affekteer die gehalte van ons drinkwater. Dit affekteer ook visse en ander wesens wat in water woon, en die diere wat hiervan afhanklik is vir voedsel. Daarbenewens verweer suurreën steen-en sand-steengeboue, en dit kan woude en gewasse doodmaak (deur hul blare te beskadig en die grond te vergiftig).
Yster, sink, koper, lood, tin, staal, daklei en brons verweer almal vinniger in industriële, stedelike gebiede weens lugbesoedeling.
Osoon kan weefstowwe verswak en rubber uitdroog, wat sal veroorsaak dat dit kraak.
Stikstofoksiedes kan verf laat verweer en weefstowwe laat bleik.
Wie wil in 'n stad woon - of dit besoek - as sy natuur-like prag deur besoedeling weggesteek word?
Ons vryheid, ons gerief, ons vooruitgang is alles die produkte van fossielkoolstof, wat, wanneer dit verbrand word, die gas koolstofdioksied vorm, wat hoofsaak-lik verantwoordelik is vir globale verwarming. Ons generasie is een van die mees bevoordeeldes wat nog ooit gelewe het. Dit kan ook een van die mees bevoordeeldes wees wat ooit sal lewe. Ons belewe die kort historiese tussenspel tussen ekologiese beperking en ekologiese katastrofie.
Die Verordening op Lugbesoedelingsbeheer n Rookvrye stad. Die areas wat in die kaart uitgelig is, is deel van Kaapstad se "Rookvrye Sone". Binne hierdie sone, mag geeneen toelaat dat donker rook van sy of haar perseel uitgelaat word nie "rook van so 'n digtheid of gehalte dat dit lig in 'n mate van meer as 10 persent sal uitskakel."
In 2003 het die Stad 'n verordening ingestel wat daarop gemik is om lugbesoedeling te beheer, en om die skade wat deur enige lugbesoedeling veroorsaak word, reg te stel.
Hierdie Verordening op Lugbesoedelingsbeheer is in lyn met ons Grondwet, wat die beheer van lugbesoedeling die ver-antwoordelikheid van die plaaslike regering in sy eie gebied maak. Vir 'n definisie van lugbesoedeling, sien bladsy 2.
Wat sê die verordening oor my?
Jy mag nie aansienlike lugbesoedeling veroorsaak nie.
Jy mag nie 'n risiko vir aansienlike lugbesoedeling skep nie.
Jy mag nie eens gedeeltelik verantwoordelik wees vir die skep (van die risiko) van aansienlike lug-besoedeling nie.
Indien jy die risiko van aansienlike lugbesoedeling veroorsaak, moet jy die probleem so ver as moontlik oplos. In die taal van wetgewing word daar van jou verwag om "enige aansienlike lugbesoedeling wat plaasgevind het, te verminder en so ver as wat dit moontlik is, reg te stel."
Aansienlike besoedeling is nie 'n toevallige definisie nie. Blaai na bladsy 13 vir besonderhede oor spesifieke vlakke van besoedelende stowwe wat aanvaarbaar is.
Wat sê die verordening oor die Stad?
Die Stad moet die impak van brandstof-aangedrewe toestelle soos stoomketels, kragopwekkers, sandblasers, spuitkamers en verbrandingsoonde ondersoek, evalueer en assesseer.
Die Stad moet optree - en aanhou optree - teen besoedelaars.
Indien die oortreder nie aksie neem om besoedeling te verminder of reg te stel nie, mag die Stad dit doen, en die rekening daarvoor aan die persoon stuur wat direk of indirek verantwoordelik is vir die besoedeling.
Hoeveel rook deur nie-residensiële persele uitgelaat mag word.
Hoeveel rook deur residensiële eenhede uitgelaat mag word.
Hoeveel rook deur voertuie uitgelaat mag word.
Wie brandstof-aangedrewe toerusting mag installeer, wysig, vervang of bedryf.
Wanneer en waar enige oop verbranding mag plaasvind (soos afval).
Enige uitlatings wat as 'n steurnis bestempel word.
Die hele gebied binne die beheer van die Stad Kaapstad is verklaar tot ge-noem word 'n "lugbesoedelingsbeheersone", ingevolge die verordening.
Die uitlating van een of meer lugbesoedelende stowwe vanaf alle of sekere persele mag verbied of beperk.
Die verbranding van sekere soorte brandstof mag verbied of beperk.
Verskillende vereistes in verskillende geografiese gebiede of persele mag voorskryf.
n Vinnige blik uit die venster kan jou vertel of daar bruin waas, rook of stof is, maar dit sal jou nie van daardie ander onsigbare, en dikwels reuklose gasse vertel wat die planeet verhit en jou gesondheid beskadig nie.
Vir hierdie besoedelende stowwe - asook die sigbare stowwe - gebruik Kaapstad 11 lug-gehaltemoniteringstasies met hoogs moderne toerusting om vlakke van stofdeeltjies (PM10) te moniteer, asook vlakke van wat bekend staan as "prioriteit besoedelende stowwe" (in die VSA staan hulle bekend as "kriteria besoedelende stowwe").
stikstofdioksied swaweldioksied koolstofmonoksied, en osoon.
Klein passiewe moniteringseenhede word aangewend by 10 terreine, grotendeels naby die olieraffinadery, om benseen en tolueen (hulle word as "luggifstowwe" en VOCs geklassifiseer) te meet. Hierdie opname sal binnekort uitgebrei word, met die toevoeging van deurlopende moniteringstoerusting en passiewe toetsers.
Die data wat deur monitering ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor besoedelings-bronne en gevolge (soos Kaapstad se Bruin Waas Verslag en die Mediese Navorsingsraad se werk waarna op bladsy 6 verwys word), en om byvoorbeeld beleidmakers oor vervoer- en stedelike beplanning te adviseer.
Die Departement van Omgewingsake en Toerisme het nasionale standaarde vasgestel vir die toelaatbare hoeveelheid, of konsentrasie van, verskeie besoedelende stowwe in omringende lug.
Sonder hierdie soort data sal ons byvoorbeeld nog gelei tot die Khayelitsha Lugbesoedelingstrategie steeds ons voertuie met hoë-lood en hoë-swawel (sien bladsy 14), en om stadsnywerhede te oortuig brandstof volmaak. Daarbenewens het inligting om belangrike aanlegveranderings te maak om oor verhoogde vlakke in informele nedersettings uitlatings te verminder (sien bladsy 20).
In baie gebiede van Kaapstad is die wind toegegee - welkom aangesien dit lugbe-soedeling wegwaai en die lug skoonmaak. Dit is egter nie die geval in Khayelitsha nie, waar die wind stof van ongeplaveide strate en sypaadjies opswiep en rook van brandende houtvure in die lug laat ronddraai. Selfs waar huise elektrisiteit het, beteken die ekstra onkoste dat vure verkies word vir verhitting en kookdoeleindes, terwyl elektrisiteit gebruik word vir beligting en televisie.
As gevolg daarvan het Khayelitsha 25% meer PM10 (sien bladsy 3) in die lug as die nabygeleë Goodwood, en 70% meer stofdeeltjies as in die sentrale deel van Kaapstad..
Die Khayelitsha Lugbesoedelingstrategie, 'n vennootskap tussen die Stad, die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie en die Universiteit van Kaapstad, is 'n loodsprojek om luggehalte in informele gebiede van Kaapstad te verbeter. Dit sal 'n gedetailleerde opname van huishoudings, besighede en ander bronne van lugbesoedeling in Khayelitsha behels, ten einde 'n uitlatingsdatabasis saam te stel en toekomstige scenarios vir luggehalte te ontleed. Opnamepersoneel sal aangestel en opgelei word uit die plaaslike gemeenskap.
Die projek word befonds deur die Armoedever-ligtingsprogram van die nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme (DEAT). Hoë vlakke van PM10 is 'n bekommernis aangesien daar gevind is dat dit mense met lugwegsiektes soos asma affekteer, en die aantal toelatings by hospi-tale vir asemhalingsprobleme laat toeneem. Ver-hoogde vlakke van kroniese brongitis, asma, hoes, gefluit in die bors en asemnood word ook deur hoë vlakke van PM10 veroorsaak (sien bladsy 7).
Mense wat in die gebied woon, sal deur die projek bewus gemaak word van die gesondheidsimpak van lugbesoedeling en maniere om uitlating te verminder. Beter luggehalte sal nie slegs die gemeenskap bevoordeel nie (veral mense wat lewe met MIV en VIGS, en TB), maar sal ook lei tot besparing in gesondheidskostes vir die Stad en 'n verhoging van produktiwiteit in die werkplek.
Maniere te identifiseer en loodstoetse in te stel vir die verbetering van luggehalte in terme van die doeltreffendheid en aanvaarbaarheid daarvan in die gemeenskap.
Die Stad het 'n luggehaltemoniteringstasie in die Terrein C-gebied van Khayelitsha. Hierdie stasie sal voortgaan om luggehalte te moniteer en die doeltreffendheid van die geselekteerde intervensies te meet.
Vervoer (openbaar en privaat, diesel en petrol) is In Kaapstad is die uitlatings van voertuie verantwoordelik vir ten minste 50% van kweek-verantwoordelik vir daardie lelike band van dik, huisgasse in Suid-Afrika, en is 'n groot bron van geel rookmis wat bo die Valsbaai kuslyn hang. plaaslike lugbesoedeling.
Suierringe Verslyt Vervang word bykans twee-derdes van hierdie besoede-ling veroorsaak deur voertuiguitlatings, veral uit dieselgedrewe voertuie. Dieseluitlatings bevat ook koolstof gemeng met nitraat, sulfaat, metale en ander spoorelemente.
In 2000 het Stad Kaapstad dus 'n doelspesifieke dieseluitlatingstoetseenheid gestig, en meer as 20 000 dieselvoertuie is reeds getoets sedert die eenheid se stigting (die koers van motors wat nie die toets geslaag het nie, het geleidelik verminder vanaf 17% tot 1,8%).
Lugbesoedelingsbeamptes toets willekeurig dieselvoertuie by verskeie toetsterreine langs die pad, waar bestuurders gevra word om die motor se versneller te trap, terwyl die toetser 'n ligmeter gebruik om die donkerheid van die rook wat die uitlaatpyp verlaat, te meet.
Donker rook word omskryf as rook wat meer as 60 Hartridge Rookeenhede (HRE) vir natuurlik geaspireerde dieselgedrewe voertuie meet en 66 HRE vir turbo-aangedrewe dieselgedrewe voertuie.
Hierdie nuwe generasie dieselenjins kan so skoon brand, dat die ligmeter 'n nul lesing sal wys. 'n Lesing onder 20 HRE bewys dat die voertuig redelik goed onderhou word.
Wanneer die lesing bo 20 HRE is, is die rook merkbaar en sal dit 'n rede tot kommer wees, maar dit is steeds goed binne die parameters van die verordening. Die bestuurder van 'n voertuig wat nie hierdie toetse slaag nie, kan daar en dan 'n boete van R500 opgelê word.'n Herstelkennis-gewing word dan aan die bestuurder gegee, wat hom inlig om dit aan die eienaar van die voertuig te gee ('n afskrif van die herstelkennisgewing sal aan die eienaar gepos word wanneer die besonderhede van eienaarskap van die voertuig bevestig is.) Die eienaar moet dan die voertuig laat herstel en dit binne 30 dae laat hertoets.
Versuim om aan die herstelkennisgewing gehoor te gee is 'n oortreding en kan verdere boetes en strawwe beteken (R1 500 vir die eerste oortreding).
Nie net vir bestuurders van die-selvoertuie nie...
Wat kan ek doen om bruin waas uit te wis?
Skakel jou enjin af indien jy vir meer as 'n paar minute gaan luier. 'n Dieseltrok verbrand 5 liters brandstof vir elke uur wat dit luier.
Gebruik lae-sulfaat diesel (of biodiesel, wanneer dit beskikbaar word).
Hou jou bande behoorlik gepomp en gespoor.
As jy 'n nuwe petrolvoertuig koop, kies een met 'n katalitiese omsitter in die voertuig se uitlaatstelsel.
op 'n openbare pad mag jy nie 'n voertuig bestuur of gebruik wat swart rook uitlaat nie.
voertuig oorlaai nie.
Laat jou voertuig gereeld diens en laat die enjin reg ingestel word.
Gebruik jou lugverkoelingstelsel slegs wanneer absoluut nodig (maak die vensters oop - die omringende lug mag jou herinner waarom jy moet omgee!).
Reis op 'n skoner manier: ryklub, gebruik openbare vervoer, ry fiets of loop, indien moontlik.
Openbare vervoer moet die grootste voordeel wees wat na 2010 vir Kaapstad nagelaat word," sê Uitvoerende Burgemeester, Helen Zille. "In openbare vervoer moet ons verseker dat spoor-vervoer, vinnige busvervoer en 'n hernude taxi-diens mense doeltreffend binne die metro-politaanse gebied rondbeweeg en privaatmotor-verbruik verminder."
Kaapstad se plan vir nie-gemotoriseerde vervoer het internasionale toekennings ontvang, en is daarop gemik om fietsry as 'n manier van vervoer te bevorder en om 'n kultuur te kweek wat fietsry en loop as 'n aanvaarbare manier vestig om in die stad rond te beweeg (en gee aan fietsryers en lopers 'n billike gedeelte van die padoppervlakte).
Daar is alreeds 90 km fietspaaie in die stad ge-bou (en meer is aan die kom), terwyl befondsing onlangs goedgekeur is vir 14 nuwe projekte wat voetgangers se toegang tot openbare vervoer sal verbeter.
Begin klein en werk op na iets groter," stel hy voor. "Loop na die kafee om jou koerant te koop.
Vir wenke en inspirasie oor fietsry as vervoer, besoek van die webblaaie op bladsy i4.
Lugbesoedeling kan maar te maklik aanvaar word as iemand anders se skuld. As jy nie 'n industriële skoorsteen is nie, moenie hout as jou hoofbrandstof vir kook-of verhittingsdoe-leindes gebruik nie, en moenie 'n voertuig bestuur wat 'n lang straal rook agterlaat nie jy dra mos nie by tot lugbesoedeling nie, nê Jy moet die besoedelde lug inasem en vergaan van hitte op 'n planeet wat oorverhit, maar jy kan niks daaraan doen nie - dink jy regtig so?
Die hoofbronne van lugbesoedeling is enige van ons aktiwiteite wat verbranding behels. Terwyl jy dus nie persoonlik 'n steenkool-aangevuurde kragstasie aanskakel nie, of 'n stoomketel by 'n vervaardigingsaanleg aanvuur nie, of afval verbrand nie, moet jy wel verantwoordelikheid neem vir die feit dat hierdie aktiwiteite enigsins plaasvind.
Die goeie nuus is natuurlik, dat enigiets wat jy doen om hulpbronne te bewaar, 'n vermindering in lugbesoedeling tot gevolg sal hê.
Kaapstad het drie funksionerende stortings-terreine (vir afval), wat oor honderde hektaar grond strek . Soos die afval op hierdie terrein stadig (baie stadig) verrot, word metaan vryge-laat - een van die belangrikste kweekhuisgasse (sien bladsy 8).
Hoe minder afval jy vir die Stad uitsit om te kollekteer, hoe minder metaan sal vrygelaat word!
Hersirkuleer, hergebruik en herstel.
Probeer om nie produkte met baie verpak-king te koop nie, soos groente in polisti-reen houers in plastiek toegedraai.
Koop in groot maat , aangesien jy dan meer van die produk en minder van die verpak-king kry.
Kies inruilbare of herbruikbare houers.
Koop hervullings en konsentrate, aangesien hulle gewoonlik minder verpakking het.
Kies duursame artikels in plaas van produkte wat binnekort vervang sal moet word.
Kies produkte waarvan die inhoud reeds herwin is (hierdie inligting verskyn gewoon-lik op die etiket).
Koop plaaslike produkte, aangesien dit minder verpakking nodig het om vars te bly (en minder energie vir vervoer).
Probeer om net te koop wat jy nodig het. Alles wat jy koop, ondergaan een of ander vorm van prosessering, vervoer en ver-pakking, waarvan alles hulpbronne gebruik en afval produseer.
Kies minder swaar geprosesseerde produkte, soos vars vrugte eerder as ingemaakte vrugte. Dit het minder hulpbronne gebruik en minder afval geproduseer.
Elke keer as ons elektrisiteit geproduseer uit fossielbrandstof gebruik, dra ons by tot swak luggehalte. Dis omdat die meeste van ons kragstasies steenkool as hul bron van krag gebruik, wat 'n groot bron van kweekhuisgasse is. Hoe meer elektrisiteit bespaar word, hoe minder moet daar gegenereer word.
Koop energiesparende gloeilampe. Kompakte fluoor-gloeilampe (CFLs) gebruik 80% minder elektrisiteit as ge-wone gloeilampe en hou tot agt keer langer.
Maak jou warmwatertoestel met 'n "geiser-kombers" toe en insuleer die pype.
Koop energiesparende toestelle of gas-toestelle.
Skakel toestelle (soos die televisie) af, eerder as om dit op bystand te los.
Kook een-pot maaltye en hou deksels op potte.
Laat kos vinnig tot kookpunt kom op "hoog", en draai dan die hitte laer om te "prut" totdat kos gaar is.
Hou die oond se deur heeltemal toe totdat kos gaar is (gebruik eerder die oondlig om te kyk of jou kos gereed is). Elke keer as die deur oopgemaak word, sak die oondtemperatuur, en die hitte moet vervang word.
Kouewater-kortwassiklusse en slegs-afspoelsiklusse op skottelgoedwassers en wasmasjiene is ontwerp vir energie-en waterbesparing. Moet nie (noodwendig!) jou klere was elke keer as jy dit gedra het nie.
Maak seker dat jou watersilinder/geiser doeltreffend werk en dat die geiser se termostaat op 'n redelik lae temperatuur gestel is.
Nog beter, installeer 'n sonwaterverwarmer. 'n Sonwaterverwarmer gebruik energie van die son om water te verhit. Hulle kan enigiets vanaf R3 000 tot R18 000 kos, maar na vier jaar of so, is die besparing aan elektrisiteit meer as die koste.
Industrie in Kaapstad is tans verantwoordelik vir on-geveer 20% van plaaslike lugbesoedeling. Fabrieke het egter biljoene rande spandeer om hul uitlatings te verminder deur aanpassings by hul aanlegte aan te bring, skoner produksie-metodes te volg en besoedeling te moniteer.
Sekere van die aanpassings by aanlegte behels toerusting soos gasreinigers, sandopvangers of -versamelaars, elektrostatiese bewerkers, filters, of die verbranding van lae-sulfaat olie in die stoomketels.
n Gasreiniger is 'n toestel wat gas skoonmaak - dit verwyder stofdeeltjies en reuke uit die gasstroom by wyse van turbulente kontak met waterdruppels.
Hoë-doeltreffendheid opvangers is toestelle wat klein greintjies verwyder, terwyl lae-doeltreffend-heid opvangers die groter liggaampies verwyder.
Elektrostatiese bewerkers beheer ook die uitlating van stofdeeltjies. Hierdie toestelle, wat tot R42-miljoen kan kos, gebruik elektriese kragte om stof-deeltjies uit die gasstroom na opvangers te beweeg.
Die Inspektoraat: Omgewingsbestuur bestaan uit 'n netwerk van omgewingstoepassingsbeamptes van verskillende regeringsdepartemente (nasion-aal, provinsiaal en munisipaal). Hulle staan alom bekend as die "groen skerpioene".
OBIs (of Omgewingsbestuursinspekteurs) monitor die voldoening aan en toepassing van omgewings-wette. Hulle sluit parkbewaarders, bewarings-beamptes, luggehaltebeamptes, mariene- en kusbeamptes, afvaltoepassingsbeamptes en beamptes wat stedelike ontwikkeling monitor, in.
Die wet wat OBIs (in 2005) bekendgestel het, het ook nuwe kriminele oortredings bekendgestel! Dit beteken dat versuim om 'n kennisgewing wat deur 'n OBI uitgereik is, na te kom 'n kriminele oortreding is, en nie 'n burgerlike oortreding nie (soos om 'n verordening te oortree).
Wat sê nasionale wetgewing oor industrie?
Die Wet op Omgewingsbewaring van 1989 sê dat "geskeduleerde prosesse wat in die Tweede Sked-ule van die Wet op Atmosferiese Besoedelings-voorkoming, 1965 gelys word" 'n "aansienlike nadelige effek op die omgewing" het. Enige in-dustrieë wat betrokke is by hierdie prosesse moet dus 'n omgewingsimpakassessering ondergaan. Die Wet op Atmosferiese Besoedelingsvoorkoming lys 73 sodanige prosesse.
Wat sê die verordening oor industrie?
Geen fabriek mag enige brandstof-aangedrewe toerusting installeer, wysig, uitbrei of vervang sonder die skriftelike magtiging van die Stad Kaapstad nie. Die Stad moet seker maak dat industrieë die korrekte maatreëls vir besoedelingsbeheer in plek het en, indien nie, die korrekte toerusting laat installeer op koste van die oortreder.
giftige en gevaarlike grondstowwe elimineer; en die hoeveelheid en giftigheid van alle uitlat-ings en afval tydens die produksieproses by die bron van oorsprong elimineer.
Op hierdie manier verminder Skoner Produksie die risiko's vir ons gesondheid, bespaar geld, verbeter doeltreffendheid en bevorder volhou-bare ontwikkeling.
Hierdie klubs in industrieë soos die plastiek- en kleinhandelmotorbedryf, en in Atlantis Industria, kom gereeld bymekaar om inligting uit te ruil oor hoe om afval by die bron van oorsprong te verminder (met ander woorde, selfs voordat dit vervaardig word).
Elke klub kan trots wees op talle suksesse en besparings. Een veselfabriek, byvoorbeeld, het daarin geslaag om 625 069 kWh energie per jaar te bespaar (energie, of elektrisiteit uit fossielbrandstof, is 'n belangrike oorsaak van lugbesoedeling).
En in een jaar het nog 'n klub deelnemer die hoeveelheid veselafval wat hulle na stortings-terreine stuur (hierdie terreine produseer metaan, die tweede belangrikste kweekhuisgas) met die helfte gesny. Hulle het ook R1 500 per maand bespaar deur fluoorbuisbeligting met meer energiebesparende lae-kwik ligte te vervang.
n Kaapse verpakkingsfabriek het daarin geslaag om hul afval met 10% te verminder (deur dit net te moniteer en skoonheid/netheid te verbeter), en het ook 8% in elektriese skakeling-skoste bespaar.
In 2006 het BELSEF (Die Bellville-Suid Omgewingsforum) die 2006 Nasionale Vereniging vir Skoonlugbestuur Toekenning ontvang vir uitstaande pogings om lugbesoedeling op hul laag ste vlakke in Bellville-Suid te bring. BELSEF bestaan uit verskeie industrieë, openbare en residensiële organisasies, en verteenwoordigers van die regering (die Stad en die Wes-Kaap). Hulle hoofdoelwit is om omgewingsbeskerming en openbare gesondheid in die Bellville-Suid gebied te bevorder. Maatskappye het bygedra tot die aankoop van 'n luggehalte moniteringstasie. Hierdie moniteringstasie is geleë op SANS Fibres se sportveld en monitor die luggehalte 24 uur per dag.
Een van die take van die Luggehaltebestuurseenheid is om klagtes te ondersoek oor individue of industrieë wat die Verordening op Lugbesoedelingsbeheer (sien bladsy 10) oortree het.
Indien jy 'n oortreding van 'n verordening wil rapporteer, moet jy eers soveel inligting as moontlik insamel. Tree dan in verbinding met die Luggehaltebestuurs-kantoor of jou naaste omgewingsgesondheidskantoor.
Elke personeellid by Luggehaltebestuur is verantwoordelik vir 'n spesifieke geografiese gebied in die Stad. Wanneer die Eenheid 'n klagte ontvang, word die besonderhede elektronies vasgelê en die verantwoordelike beampte sal die klagte binne twee dae ondersoek. Jy moet bereid wees om hofprosedures as 'n getuie by te woon.
Indien die persoon of industrie die verordening oortree het, sal die beampte 'n mondelinge waarskuwing uitreik (indien dit 'n eenvoudige, maklik-om-reg-te-stel probleem is soos ongemagtigde verbranding van plantegroei), 'n bedaringskennis-gewing uitreik of 'n onmiddellike boete oplê.
Indien die oortreder nie die voorwaardes wat in die bedaringskennisgewing gestipuleer is, nakom nie, sal hy of sy gedagvaar word. 'n Skuldigbevinding kan 'n twee-jaar tronkstraf, of 'n boete van tot R40 000, tot gevolg hê.
Verminder, hersirkuleer en herbruik ek?
Maak ek kompos met organiese afval?
Skakel ek elektriese toestelle af wanneer ek hulle nie gebruik nie Is my toestelle energiebesparend?
Het ek 'n sonwaterverwarmer op my dak?
Gebruik ek energiebesparende beligting?
Was ek klere in lou of koue water, eerder as warm wa-ter?
Verbrand ek afval?
Hoef ek regtig dit te koop Of kan ek oor die weg kom met wat ek het?
Tydens vervaardiging, was hierdie produk verantwoorde-lik vir lugbesoedeling?
Is hierdie produk plaaslik of ingevoer Hoe ver moes dit reis om by my uit te kom En hoeveel lugbesoedeling het dit in die proses veroorsaak?
Wat sal met hierdie produk/verpakking gebeur as ek daarmee klaar is?
Doen ek inkopies by winkels wat verbind is tot ener-giebesparing en die vermindering van koolstofuitlatings/ kweekhuisgasse?
Kies ek items wat nie te veel verpakking het nie?
Neem ek my eie inkopiesak saam?
Behoort ons maatskappy aan 'n afvalverminderingsklub?
Word energiebesparing in die gebou of fabriek toegepas?
Maak ons organisasie van skoner produksiemetodes gebruik?
Is dit regtig nodig dat ek hierdie reis onderneem Vandag?
Is dit nodig dat ek hierdie reis per motor onderneem, of kan ek openbare vervoer gebruik, loop of fietsry?
Is my voertuig goed onderhou en word dit gereeld gediens?
Is my wielbande behoorlik opgepomp?
Laat my voertuig swart rook by die uitlaatpyp uit?
Gebruik ek lae-sulfaat of biodiesel?
Is my motor brandstof-doeltreffend of vreet dit petrol?
Is die nommer om lugbesoedeling aan te meld op my telefoon geprogrammeer?
Die publikasies hier onder vermeld, is beskikbaar by die nasionale Departement van Omgewing-sake en Toerisme - www.environment.gov.
Hulpbronne vir argitekte, beplanners, onder-wysers/professors, studente, besluitnemers en betrokke burgers www.worldcarfree.
n Internasionale vereniging van plaaslike regerings en nasionale en streeks- plaaslike regeringsorganisasies wat hulself verbind het tot volhoubare ontwikkeling. www.iclei.
Stof beteken enige vaste stof in 'n fyn of verbrokkelde vorm wat in die atmosfeer kan versprei of rondsweef.
wat ontwerp is om vloeistof, gas of soliede brandstof, wat gebruik word om ontslae te raak van enige materiaal of afval deur verbranding, te brand of in staat is om te brand, of wat gebruik word om vloeistof, gas of soliede brandstof te onderwerp aan enige proses wat die toepassing van hitte behels.
Rook beteken die gasse, stofdeeltjies en produkte van verbranding wat in die atmosfeer vrygelaat word wanneer materiaal verbrand word of aan hitte onderwerp word, en sluit die roet, stof en stowwerige greintjies in wat deur rook vrygelaat word.
<fn>GOV-ZA. AktiwiteiteVerwantAanDieNuweBegroting.2010-03-25.af.txt</fn>
Stel die tyd skedules vir die volgende begrotingsiklus vas.
Burgemeester lê nuwe begrotingsproses en tydsraamwerke voor Raad. Adverteer (Webtuiste en plaaslike koerante en kennisgewingborde) die begrotingsproses en tydskedules. Verseker dat 'n skakeling plaasvind tussen konsultasies oor die begroting en konsultasies oor die GOP. Hersien alle eksterne meganismes om te verseker dat alle moontlike veranderinge aan ooreenkomste, wat moontlik 'n impak op die volgende begroting mag hê, in ag geneem word. Burgemeester lê nuwe GOP hersieningsproses en tydsraamwerke voor Raad. Adverteer (Webtuiste en plaaslike koerante en kennisgewingborde) die nuwe proses, skedules vir konsultasies en vergaderings van alle forums en komitees. Verseker dat 'n skakeling plaasvind tussen konsultasies oor die begroting en konsultasies oor die GOP. Uitvoerende Burgemeester Munisipale Bestuurder Uitvoerende Burgemeester Munisipale Bestuurder Voor 31 Augustus 2005 Binne 5 dae na voorlegging aan die Raad Deurlopend in proses.
afgelope jaar en konsulteer met die gemeenskap oor die prestasie en veranderinge aan behoeftes.
Gebaseer op die finansiële state van die vorige jaar en resultate van die prestasie ondersoek, oorweeg die finansiële posisie van die Munisipaliteit en die finansiële kapasiteit ten einde die impak daarvan op toekomstige strategieë en begrotings te bepaal.
In konsultasie met die Burgemeesterskomitee, bepaal die toekomstige prioriteits areas vir die Munisipaliteit om rigting te verskaf aan die begrotings allokasies en GOP planne. Bevestig huidige beleidsprioriteite en stel nuwes vir die volgende drie jaar. Burgemeesterskomitee aanvaar die beleidsrigtings en prioriteits areas. Identifiseer alle faktore wat 'n impak mag hê op toekomstige begrotings en bepaal breë finansiële raamwerk. Bepaal die moontlike inkomste / befondsing wat beskikbaar mag wees vir die volgende drie jaar. In konsultasie met die Burgemeesterskomitee dateer die toekomstige rigtings, strategieë en prioriteite vir die volgende 3 tot 5 jaar op. (Inkorporeer die terugvoer van die gemeenskap).
Bepaal die mees waarskynlike uitkoms en identifiseer enige behoeftes vir verandering aan fiskale strategieë. Verfyn inkomste en befondsing beleide, ingesluit tarief strukture. Berei die aanvanklike allokasies voor gebaseer op die finansiële kapasiteit en die die mees waarskynlike toekomstige finansiële uitkoms. Burgemeesterskomitee bespreek die uitkomste, doelwitte, prioriteite en uitsette verlang vir die volgende drie jaar. Burgemeesterskomitee bespreek die uitkomste, doelwitte, prioriteite en uitsette verlang vir die volgende drie jaar.
Konsultasie met die B-Munisipaliteite. Konsultasie met die B-Munisipaliteite.
Munisipaliteit verkry insette van Nasionale en Provinsiale Regering en ander liggame oor faktore wat die begroting kan beïnvloed.
Adverteer vir versoeke vir Fonds-oordragte aan organisasies buite die regeringssfere.
Voorbereiding van konsep GOP en kapitaal en operasionele planne met koste en inkomste projeksies. Inkorporeer in eerste konsep DBIP. Voorbereiding van projeksies van funksionele allokasies gebaseer op Integrasie van die GOP, ingesluit die opdatering van die begrotingsraamwerk.
prestasie in die verlede en aangepas met bekende faktore, bekende verpligtinge en bate onderhouds vereistes. Pas planne aan om te koppel met beskikbare hulpbronne en beleids prioriteite. Finaliseer die voorlopige opsies vir die GOP en begroting vir die volgende drie jaar. Oorweeg die impak op tariewe en verbruikers heffings.
Konsulteer Burgemeesterskomitee oor die voorlopige begroting, tariefaanpassings en GOP medium termyn voorstelle.
Burgemeesterskomitee bespreek die voorlopige begroting, tariefaanpassings en GOP voorstelle met inagneming van die prioriteite en doelwitte wat in die medium termyn voorstelle gestel is.
Gaan voort met die finalisering van die gedetailleerde operasionele planne en begrotings. Gaan voort met die finalisering van die gedetailleerde planne.
Inkorporeer die doelwitte en operasionele planne in die konsep Dienslewerings-en Begrotingsimplementeringsplan.
Nasionale en Provinsiale rekeningkundige beamptes finaliseer enige aanpassings aan geprojekteerde allokasies vir die volgende drie jaar nie later as hulle eie begrotings nie.
Finaliseer gedetailleerde konsep begroting vir die volgende drie jaar in die voorgeskrewe formate.
Finaliseer gedetailleerde opdaterings van die GOP planne en koppel met die begroting.
Inkorporeer die konsep begrotingsvoorstelle en maandelikse projeksies van Inkomste, Uitgawes en Kapitaal en van Inkomste per Bron in die konsep Dienslewerings-en Begrotings Implementeringsplan.
Burgemeesterskomitee aanvaar die begroting. Burgemeesterskomitee aanvaar die GOP.
Die Raad debatteer die begroting en opgedateerde GOP.
Stuur 'n kopie van die begroting, tariewe, konsep DBIP en veranderinge aan die GOP aan die Nasionale en Provinsiale Regerings vir insette. Stuur 'n kopie van die begroting, konsep DBIP en veranderinge aan die GOP aan die Nasionale en Provinsiale Regerings vir insette.
Onderneem konsultasie met die gemeenskap oor die begroting, die tariewe, die opgedateerde GOP en die prestasie-doelwitte en aanwysers in die konsep DBIP. Onderneem konsultasie met die gemeenskap oor die begroting, tariewe, die opgedateerde GOP en die prestasie-doelwitte en aanwysers in die konsep DBIP.
Ontvang en ontleed addisionele insette van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings. Ontvang en ontleed addisionele insette van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings.
Inkorporeer terugvoer van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings en, indien nodig, hersien die begroting, tariewe, konsep DBIP en GOP wat voor die Raad gelê was. Inkorporeer terugvoer van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings en, indien nodig, hersien die begroting, tariewe, konsep DBIP en GOP wat voor die Raad gelê was.
Munisipale Raad keur die GOP en begroting goed voor 31 Mei. Munisipale Raad keur die begroting en GOP, nie later as 31 Mei nie, goed.
Publiseer die begroting, tariewe en GOP en stuur 'n kopie van die goedgekeurde begroting aan die Nasionale en Provinsiale Regering (vir kennisname). Publiseer die begroting, tariewe en GOP en stuur 'n kopie van die goedgekeurde begroting aan die Nasionale en Provinsiale Regering.
Lê konsep DBIP en konsep prestasie-ooreenkomste van die Munisipale Bestuurder en Senior Bestuurders aan Uitvoerende Burgemeester voor vir goedkeuring.
Adverteer die DBIP en die prestasie-ooreenkomste.
Prestasie-ooreenkomste word voorgelê aan Raad en LUR vir Plaaslike Regering.
Implementeer die begroting.
Begin met die voorbereiding van die volgende begroting.
Hersien die begroting in 'n Aansuiweringsbegroting, indien nodig.
<fn>GOV-ZA. Alcohol_Drug_Help_line_advert_Jan_09_Afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Net jy kan hierdie vraag antwoord, en dit is dalk nie so maklik nie.
Antwoord die volgende vrae so eerlik as wat jy kan en as jy besluit jy het hulp nodig, die Stad Kaapstad se hulplyn is daar vir jou. Daar is 'n oplossing!
Drink jy ooit of gebruik dwelms wanneer jy alleen is?
Het jy al ooit probeer om jou drinkery of dwelmgebruik te stop of te beheer?
Is familie en vriende bekommerd oor jou drinkery of dwelmgebruik?
Voel jy ooit skaam of skuldig oor jou drinkery of dwelmgebruik?
Maak jou drinkery of dwelmgebruik jou huislewe ongelukkig?
Het jou werk-/skoolprestasie al ooit onder jou drinkery of dwelmgebruik gely?
Het jy al ooit gejok oor hoeveel jy gedrink het of watter dwelms jy gebruik het?
Het jy al ooit gesteel om alkohol of dwelms te koop?
Het jy al ooit alkohol of dwelms gesteel?
Is jy al ooit gearresteer oor 'n alkohol- of dwelmverwante voorval?
Het jy al ooit die koop van alkohol of dwelms bo ander finansiële verantwoordelikhede geplaas?
Het jy al ooit 'n dokter gespreek of gesondheidsprobleme gehad as gevolg van jou drinkery of dwelmgebruik?
Drink jy dikwels of gebruik dwelms sodra jy wakker word in die oggend?
Dink jy baie oor alkohol of dwelms?
Vermy jy mense of plekke waar jou drinkery of dwelmgebruik nie goedgekeur word nie?
Maak die gedagte aan geen drank of dwelms jou bang?
Hou jy aan drink of dwelms gebruik ten spyte van slegte dinge wat gebeur?
Dink jy ooit dat jy dalk mal is?
Voel jy dit sal vir jou onmoontlik wees om sonder alkohol of dwelms te leef?
Dink jy jy het dalk 'n alkohol- of dwelmprobleem?
In Kaapstad, Durban, Gauteng en Port Elizabeth was die bloed-alkoholkonsentrasie in 45% van alle onnatuurlike sterftes meer as of gelyk aan 0.
In Kaapstad, Durban en Port Elizabeth was die asem-alkoholkonsentrasie by 39% van traumapasiënte meer as of gelyk aan 0.
Gemiddeld is 1 eenheid = 0.02 g in die bloed en die wettige limiet is minder as 0.
LW: Hierdie inligting dien as riglyn.
<fn>GOV-ZA. AmalgamatedBargainCouncil.2010-03-25.af.txt</fn>
Bedingingsrade hanteer kollektiewe ooreenkomste, los arbeidsgeskille op, vestig 'n verskeidenheid skemas en lewer inspraak in arbeidspraktyk en -wette.
Vakbonde en werkgewersorganisasies mag aansoek doen om bedingingsrade te vorm.
Die verenigde bedingingsrade kan by die Registrateur vir Arbeidsverhoudinge by die Departement van Arbeid aansoek doen om 'n verenigde bedingingsraad te registreer. Enige bedingingsraad het die reg om aansoek te doen om met een of meer bedingingsrade te verenig.
Vir meer inligting, besoek die Departement van Arbeid.
Doen aansoek by die Registrateur vir Arbeidsverhoudinge om 'n verenigde bedingingsraad te registreer.
Die verwerking van 'n aansoek kan tot 60 dae neem.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Anonymousreporting.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is 24 uur van die dag beskikbaar aan enigiemand wat misdaad en misdaadbedrywighede telefonies wil aanmeld deur inligting te gee wat die polisie met die voorkoming en ondersoek van misdaad kan help. Die persoon wat inbel, kan kies om anoniem te bly.
Die nommer vir misdaadinligting is 08600 10111.
Die nommer vir misdaadnoodgevalle is 10111.
Bel Crime Stop 24/7 by 08600 10111.
n Crime Stop-inligtingsbeampte sal die oproep beantwoord en die inligting neerskryf. Jy mag anoniem bly.
Die tussenganger sal 'n geheime kodenommer aan jou gee vir toekomstige verwysing.
Jy sal onmiddellik gehelp word.
Jou oproep sal teen die gewone plaaslike oproeptarief gehef word. As jy van 'n selfoon af bel, sal die gewone selfoontarief geld.
Daar is geen vorms wat ingevul moet word nie.
<fn>GOV-ZA. AppPermImportFishRecreational.2010-03-25.af.txt</fn>
Rekreasievisvangs sluit betrokkenheid by 'n visverwante aktiwiteit soos die invoer van seewatervis vir rekreasiedoeleindes in. Om seewatervis op rekreasiegrondslag in te voer, moet jy aansoek doen om 'n rekreasie-invoerpermit wat deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme , of gedelegeerde instansie, uitgereik sal word. Hierdie ingevoerde vis mag nie te koop aangebied word nie; dit is slegs vir persoonlike gebruik. Geen persoon mag seewatervis invoer sonder 'n rekreasie-invoerpermit nie. Wanneer 'n bestaande rekreasie-invoerpermit verval, moet jy om 'n nuwe rekreasie-invoerpermit aansoek doen. Versuim om aan die permitvoorwaardes gehoor te gee, kan tot opheffing of kansellasie van jou permit lei.
LW: Hierdie invoerpermit sluit varswatervis uit, want dit word deur die Departement van Landbou geadministreer . Aansoek om 'n invoerpermit vir lewende varswatervis of tropiese vis moet by die Departement van Landbou ingedien word.
Geen spesie wat deur die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora gelys is, mag ingevoer word nie. Kry meer inligting oor CITES by http://www.cites.org.
Invoerpermitte wat vir die invoer van vis op rekreasiegrondslag vir persoonlike gebruik of verbruik uitgereik is, sal geldig bly vir die duur van die reis na en van die land van bestemming.
Geen lewende seewatervis mag ingevoer word nie.
Vorms kan per hand afgelewer of per pos gestuur word.
Doen minstens twee weke voor jou vertrekdatum aansoek om genoeg tyd vir die verwerking van jou aansoek toe te laat.
Jy het nie 'n permit vir aas nodig nie. Sorg egter dat jy óf 'n rekreasiepermit vir aas óf 'n kontantstrokie vir gekoopte aas by jou het.er hand afgelewer of per pos gestuur word.
Indien die aansoek korrek ingedien is, kan dit 7 werksdae of langer duur om dit te verwerk.
Koste n Aansoekfooi van R120.
Fooie is onderhewig aan 'n jaarlikse hersiening of vasstelling deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme, of sy gedelegeerde gesag, in oorleg met die Minister van Finansies.
<fn>GOV-ZA. AppPermitExportFishCommercial.2010-03-25.af.txt</fn>
Kommersiële visvangs behels dat jy 'n aktiwiteit onderneem wat met visvangs verband hou, soos om seewatervis vir handelsdoeleindes uit te voer. Om seewatervis na die buiteland of buite die grense van die Republiek van Suid-Afrika uit te voer, moet jy aansoek doen om 'n uitvoerpermit, wat deur die Minister van Departement van Omgewingsake en Toerisme of sy gedelegeerde gesag uitgereik word. Niemand mag seewatervis sonder 'n permit uitvoer nie. Wanneer jou bestaande permit na drie maande verval, moet jy om 'n nuwe een aansoek doen. As jy versuim om aan die permitvoorwaardes te voldoen, kan jou permit gekanselleer of opgehef word.
LW: Die uitvoerpermit waarna verwys word, sluit varswatervis uit. Varswatervis word deur die Departement van Landbou geadministreer. Aansoeke om 'n uitvoerpermit vir lewende, gematigde varswatervis of tropiese vis moet by die Departement van Landbou ingedien word.
Geen spesie wat deur die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora gelys is, mag ingevoer word nie..
As 'n uitvoerpermit vir die perlemoenspesie aan jou uitgereik is, moet jy ook vir elke besending perlemoen 'n CITES-sertifikaat hê.
Vir elke uitvoerpermit wat vir grootoog-tuna, suidelike blouvin-tuna, swaardvis, Antarktiese tandvis en Patagoniese tandvis uitgereik is, moet jy vir elke besending ook die betrokke vangsstatistiek-dokument hê. Vangsstatistiek-dokumente is by die Departement Omgewingsake en Toerisme , Tak: Mariene en Kusbestuur, Direktoraat Kus- en Diepseevisserybestuur te kry.
Doen om 'n uitvoerpermit aansoek.
Lees die aansoekvorm noukeurig deur en sorg dat jy aan al die aansoekvereistes en -voorwaardes voldoen.
die fisiese adresse van invoerders in die land van bestemming die volksnaam en wetenskaplike naam van elke spesie wat uitgevoer gaan word die hoeveelheid van elke spesie wat uitgevoer gaan word indien 'n agent betrokke is, moet die ooreenkoms tussen die twee partye én kopieë van die ondertekenaars se identiteitsdokumente aangeheg word kopieë van vangsstatistiek-dokumente moet verskaf word vir al die grootoog-tuna, suidelike blouvin-tuna, swaardvis, Antarktiese tandvis en Patagoniese tandvis wat ingevolge die vorige uitvoerpermit uitgevoer word.
bewys van voorraad en die fisiese adresse van die verskaffers van die seewatervis wat uitgevoer gaan word die volksnaam en wetenskaplike naam van elke spesie wat uitgevoer gaan word die hoeveelheid van elke spesie wat uitgevoer gaan word.
jou identiteitsdokument en jou maatskappy, beslote korporasie of trust se registrasiedokumente geldige uitvoerpermitte van die Departement van Handel en Nywerheid die belastingklaringsertifikaat wat deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens goedgekeur en uitgereik is.
Stel jou naaste tak van die Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde van jou uitvoerbesending in kennis as die vis wat jy wil uitvoer nie vars is nie en nie vir menslike verbruik bedoel is nie. As die vis wel vars en vir menslike verbruik bedoel is, moet jy die Hawegesondheid in kennis stel.
Jy moet 'n aansoekfooi van R225 betaal.
Vul die aansoekvorm om 'n uitvoerpermit in, onderteken dit en pos dit saam met die nodige dokumente aan die kantoor van Mariene en Kusbestuur.
Die oorspronklike aansoek moet gepos word, anders sal 'n permit nie uitgereik word nie.
As die aansoek korrek ingedien is, kan dit 7 werksdae of langer duur om te verwerk.
Koste n Aansoekfooi van R225 moet betaal word. Fooie is onderhewig aan jaarlikse hersiening of vasstelling deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme, of sy gedelegeerde gesag, in oorleg met die Minister van Finansies.
<fn>GOV-ZA. Appcitnat.2010-03-25.af.txt</fn>
Enigiemand met 'n Suid-Afrikaanse permanente verblyfpermit kwalifiseer na vyf jaar van permanente verblyf om vir Suid-Afrikaanse burgerskap deur naturalisering aansoek te doen.
Enigiemand wat met 'n Suid-Afrikaanse burger getroud is, kwalifiseer twee jaar na ontvangs van sy of haar permanente verblyfspermit wat by huweliksluiting uitgereik is vir naturalisasie.
'n Kind onder die ouderdom van 21 jaar wat 'n permanente verblyfpermit het, kwalifiseer by uitreiking van die permit dadelik vir naturalisasie.
Kry meer inligting by die Departement van Binnelandse Sake.
Vul vorms BI-63 en BI-757 by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland aansoek doen.
Toon 'n geldige permanente verblyfpermit of vrystellingspermit.
Vul vorm SAP vir 'n polisieklaringsertifikaat in en verskaf 'n volledige stel vingerafdrukke.
Vul aansoekvorm BI-9 in en dien dit saam met 'n volledige stel vingerafdrukke en twee ID-grootte foto's in as jy ouer as 15 jaar is sodat 'n identiteitsdokument aan jou uitgereik kan word as jou aansoek om naturalisasie goedgekeur word.
Die verantwoordelike ouer kan te eniger tyd namens die minderjarige aansoek doen, mits die minderjarige wettiglik en permanent in Suid-Afrika woon.
Indien jou aansoek goedgekeur word, sal jy gevra word om die verklaring van trou te onderteken en 'n naturalisasiesertifikaat met 'n R-nommer sal aan jou uitgereik word.
n Identiteitsdokument sal uitgereik en aan jou gestuur word.
Aansoekers wie se aansoek afgekeur is, sal daarvan in kennis gestel word.
Dit kan twee tot vier maande neem om 'n aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Appealingagainsttherefusalofregistration.2010-03-25.af.txt</fn>
Indien die komitee van die Suid-Afrikaanse Raad vir Natuurwetenskaplike Professies weier om jou te registreer of jou lidmaatskap kanselleer, mag jy binne 30 dae by die Raad appèl aanteken, onderhewig aan die betaling van die voorgeskrewe fooi.
Tree binne 30 dae na ontvangs van die weiering in verbinding met SARNAP om uit te vind wat jou te doen staan.
Of dien binne 30 dae 'n appèlbrief by die Raad in.
Die brief moet vergesel wees van die voorgeskrewe fooi soos deur die Raad bepaal.
Die Raad sal binne 30 dae na ontvangs van jou appèl daaroor besluit en die redes vir sy besluit gee.
Indien jy appelleer teen die weiering van 'n komitee om jou registrasie te hernieu, mag jou registrasie nie gekanselleer word voordat jou appèl aangehoor is nie.
Vir elektroniese bank en regstreekse deposito's: Gebruik asseblief jou voorletters en van om jou betaling op ons bankstaat te identifiseer en faks betalingsbewys asook die eerste bladsy van jou aansoekvorm aan 841 1057.
<fn>GOV-ZA. ApplicationOfServices.2010-03-25.af.txt</fn>
Naam van werkgewer Telefoonnr.
Huishoudelike tarief 1 - meer as 600 kWh p.m.
Huishoudelik Bedryf Raadsdiens benodig Ja Nee Voltooi asb.
Hiermee doen ek/ons aansoek om die voorsiening van die gespesifiseerde diens(te) teen die gespesifiseerde tariefkoers.
waardes vir voorsiening/diens vervat.
Die raad sal na gelang van behoefte 'n gereelde vullisverwyderingsdiens ("die diens") vir huishoudelike en bedryfsvullis (nieïndustrieel) aan die aansoeker voorsien of verseker, tensy anders toegelaat en ooreengekom deur middel van 'n skriftelike ooreenkoms of openbaar geadverteerde kennisgewing.
Die diens se tariewe en heffings word jaarliks deur die raad geadverteer en gewysig, maar mag in die tussentyd deur 'n besluit van die volle raad tydens 'n spesiale raadsvergadering gewysig word.
Waar van toepassing sal die raad 'n minimum van een 240 l-plastiekhouer op wiele aan die eienaar van elke eiendom voorsien, maar houers sal raadseiendom bly.
Elke houer is met 'n unieke kode gemerk, moet binne die aansoeker se eiendomsgrense gehou word, en mag slegs vir die veronderstelde doel gebruik word.
Alle vullis moet binne die houer geplaas en op die eiendom gehou word, behalwe op die geskeduleerde vullisverwyderingsdag; diensroosters en -riglyne is by kliëntedienskantore beskikbaar.
In gebiede waar vullishouers nie gebruik kan word nie, moet aansoekers van 85 l-swartsakke gebruik maak (self voorsien, drie per week).
Op die geskeduleerde vullisverwyderingsdag moet die houer/sak teen 06:00 op die randsteen van die pad buite die aansoeker se eiendom geplaas word; die deksel moet kan toemaak.
Enige vullis buite die houer/sak sal nie verwyder word nie.
Houers moet so gou moontlik ná vullisverwydering weer gehaal en binne die eiendomsgrense gebêre word.
Die skoonmaak en bewaring van vullishouers is die verantwoordelikheid van die aansoeker. Enige vullishouerdiefstal moet onmiddellik vir 'n saaknommer by die Suid-Afrikaanse polisie aangemeld word, en daarná by die raad, hetsy persoonlik by 'n kliëntedienskantoor of via die oproepsentrum (tel. 086 010 3089).
Hoewel alles in die werk gestel sal word om die geskeduleerde diens te lewer, sal die raad nie vir enige versuim aanspreeklik wees nie.
Indien vullisvolumes toeneem, moet 'n aansoekvorm vir 'n meer gereelde diens (slegs sakeondernemings) of bykomende vullishouers by die kliëntedienskantoor voltooi word.
n Verkose verteenwoordiger van die beheerliggaam, of die ontwikkelaar/eiendomseienaar, of die eiendomseienaar se bestuursagent van 'n deeltitel-of meentontwikkeling, sekuriteitskompleks, woonstelkompleks, inkopiesentrum of kantoorkompleks mag om 'n kontrak vir minder houers as die aantal bewoonde eenhede aansoek doen.
Die aangepaste diens sal slegs ná oorweging deur en met die skriftelike toestemming van die direkteur: vaste-afvalbestuur gelewer word.
Rekeninge sal een maand ná diensvoorsiening gelewer word, en is betaalbaar teen die datum wat op die rekening aangedui word.
Die kliëntedienskantoor moet ten minste 30 (dertig) dae voordat enige verandering in of staking van die diens in werking tree, daarvan in kennis gestel word.
Die kliëntedienskantoor moet betyds van 'n adresverandering, hetsy met betrekking tot die diens-óf die rekeningadres, in kennis gestel word.
Rekening-of diensnavrae kan persoonlik aan enige van die kliëntedienskantore of via die oproepsentrum (tel. 086 010 3089) gerig word.
Die bestaande aantal vullishouers sal deur vaste-afvalinspekteurs bevestig word, en in geval van enige verskil sal die kontrakooreenkoms dienooreenkomstig aangepas word.
n Afskrif van die goedgekeurde aansoek (en/of wysigings) sal as bevestiging van 'n geldige ooreenkoms tussen die raad en die aansoeker aan die aansoeker voorsien word.
Die raad behou die reg voor om roosters aan te pas, te wysig of dienste te staak indien die direkteur: vaste-afvalbestuur dit nodig ag.
Die terme en voorwaardes vir 'n vullisverwyderingsdiens wat deur die raad voorsien en verseker word, of vir privaatsektor-vullisverwyderingsdienste, is onderhewig aan veranderinge in die raad se toepaslike beleid.
Alle bestaande ooreenkomste met die raad bly van krag totdat dit deur 'n nuwe voltooide ooreenkoms gewysig word.
Die dienste van 'n private vullisbestuurmaatskappy moet vir die afhaal, verwydering en vernietiging van industriële afval (niegevaarlik en gevaarlik), gesondheidsorgafval, bou-en konstruksierommel, massatuinvullis en sand gebruik word.
Alle sakeondernemings en organisasies (nieresidensiële entiteite) wat by die raad as 'n sakevennoot registreer moet die aangehegte vullisevalueringsvorm voltooi ten einde die raad met toekomstige diens-en infrastruktuurbeplanning by te staan.
<fn>GOV-ZA. ApplicationforRegistrationofGroup1Fertilizer.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle misstowwe wat in Suid-Afrika ingevoer, vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet geregistreer wees by die Registrateur van Wet 36 van 1947. Die aansoeker moet 'n regspersoon wees, byvoorbeeld Johan Pieters Citizen wat sake doen as Diepsloot Stud.
n Oorsese maatskappy mag nie aansoek doen om registrasie in Suid-Afrika nie. Slegs 'n plaaslik geregistreerde maatskappy, 'n Suid-Afrikaanse burger of 'n liggaam met regspersoonlikheid wat in Suid-Afrika geregistreer is mag aansoek doen om die registrasie van misstowwe.
Groep 1-misstowwe is dié wat stikstof, fosfor of kalium as hoofbestanddeel bevat. Hulle is ook bekend as anorganiese misstowwe.
die samestelling van die misstof mag nie van die geregistreerde samestelling verskil ni die besonderhede en bewoording op die etiket of houer mag nie verander word sonder vooraf goedkeuring van die registrateur nie daar word aan die voorwaardes voldoen wat tydens registrasie uiteengesit is die registrasie mag nie oorgedra word nie die sak- of houergrootte mag nie verander word sonder vooraf geskrewe goedkeuring van die registrateur nie.
Die aansoek om registrasie van dierevoer en misstowwe bestaan uit 'n Dekbrief van die registrasiehouer of dié se aangewese verteenwoordiger.
die naam van die produk registrasienommer indien die produk reeds geregistreer is rede vir aansoek toestemmingsbriewe as toestemming van die registrasiehouer verlang word die korrekte aansoekfooi tjeks wat afsonderlik van die aansoek gestuur word, moet deur 'n verduidelikende brief vergesel word n formuleringblad.
Dien 'n aansoekvorm in vir nuwe aansoeke en wysigings aan 'n bestaande registrasie, insluitende verandering van formulering. Dien aansoekvorms in duplikaat in en vul die vorms volledig in, sonder om te verwys na vorige aansoeke, bladsynommers of ander produkte.
Die wetlik aangewese persoon, wat verkieslik die registrateur se kontakpersoon by die maatskappy moet wees, moet die aansoekvorms teken.
Die naam en registrasienommer van die produk moet gebruik word soos wat dit op die registrasiesertifikaat aangedui word. Enige naamsverandering, hoe klein ookal, sal as 'n wysiging beskou word.
Dien die aansoekvorms by die administrasiekantoor in. Om aansoeke aan die tegniese raadgewers te oorhandig sal die proses vertraag.
dien in duplikaat in dien in Engels en Afrikaans in. Dit is nie nodig om die etikette in albei tale te laat druk nie moet duidelik leesbaar en in die korrekte formaat wees moet nie waarskuwings en voorsorgmaatreëls nommer nie alle besonderhede op die etiket moet presies ooreenstem met dié op die aansoekvorm.
Stuur jou aansoek en fooi aan die Registrateur van Wet 36 of 1947.
Dit kan drie tot vier maande duur om 'n misstof te registreer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforabusinesspermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Sakepermit is 'n permit wat uitgereik word aan 'n buitelander wat beoog om 'n onderneming in Suid-Afrika te vestig of in een te belê. Aansoeke moet ingedien word by 'n Suid-Afrikaanse ambassade, missie of die kantoor van Binnelandse Sake wat die naaste is aan die plek waar die onderneming gevestig gaan word.
Jy moet saam met jou aansoek 'n sertifikaat indien wat uitgereik is deur 'n geoktrooieerde rekenmeester wat by die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters geregistreer is.
n minimum van R2,5 miljoen kontant of ten minste R2 miljoen kontant en 'n kapitale bydrae van R500 000. Bogenoemde bedrag moet uit die buiteland kom en moet beskikbaar wees om as deel van die boekwaarde van die onderneming belê te word n bedryfsplan wat die onderneming se lewensvatbaarheid op kort en lang termyn uiteensit bewys dat ten minste vyf burgers of permanente inwoners permanent in diens geneem sal word n onderneming om by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens te registreer n polisieklaringsertifikaat van elke land waarin jy en jou eggenoot sedert 18-jarige ouderdom gewoon het, en 'n polisieklaringsertifikaat vir elke afhanklike kind van 18 jaar of ouer wat saam met jou in die land sal bly n geelkoorsinentingsertifikaat - as jy deur 'n geelkoorsgebied reis of van plan is om deur 'n geelkoorsgebied te reis n deposito vir uitsettingsdoeleindes, ter waarde van 'n enkelvliegkaartjie terug na jou land van herkoms of permanente verblyf. Hierdie deposito sal aan jou teruggegee word na jou finale vertrek of nadat die permit uitgereik is. Die deposito kan met 'n bankgewaarborgde tjek of kredietkaart betaal word by plekke waar daar sulke fasiliteite is mediese en radiologiese verslae vir elke aansoeker. Kinders onder 12 jaar en swanger vroue hoef nie 'n radiologiese verslag in te dien nie.
Regsraamwerk soos gewysig.
Daar is geen vasgestelde tydsduur vir hierdie diens nie.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforachildpassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Kinderpaspoort is 'n dokument wat 'n kind moet hê om na 'n ander land te mag reis. 'n Kinderpaspoort word uitgereik aan Suid-Afrikaanse kinders wat jonger as 16 jaar is. Dit is geldig om na alle lande mee te reis, behalwe as dit anders geëndosseer is. Dit bly vir vyf jaar na die datum van uitreiking geldig.
Vul aansoekvorm BI-73 in en gee dit by die naaste kantoor van Binnelandse Sake in. As jy in die buiteland aansoek doen, moet jy dit by die Suid-Afrikaanse ambassade of missie ingee.
Gee die kind se geboortesertifikaat in.
Gee twee onlangse paspoortfoto's van die kind in.
Altwee ouers of voogde moet hulle toestemming gee voordat 'n paspoort aan 'n kind uitgereik kan word.
Toon 'n doodsertifikaat indien een ouer oorlede is.
As 'n voog toestemming gegee het, moet die omstandighede van die voogskap genoem word.
Onder spesiale omstandighede wanneer die ouer nie op die aansoekvorm toestemming kan gee nie, moet daardie ouer 'n brief skryf waarin hy of sy skriftelik toestemming gee.
As 'n ouer weier om toestemming te verleen, moet 'n bevoegde hof die saak beslis. 'n Afskrif van die betrokke hofbevel moet saam met die aansoekvorm vir 'n paspoort ingedien word.
As die ouers geskei is, moet altwee ouers toestemming gee, behalwe as 'n hofbevel anders bepaal.
Diensstandaard n Paspoort kan binne ses tot agt weke uitgereik word.
<fn>GOV-ZA. Applicationforacrewpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Bemanningspermit word uitgereik aan 'n buitelander wat lid van 'n skeepsbemanning is. 'n Bemanningspermit is geldig vir 'n maksimum tydperk van drie maande op 'n slag. Doen by 'n plek van binnekoms in Suid-Afrika aansoek.
Lê 'n geldige paspoort voor.
Toon 'n versoekbrief van die eienaar van die skip, waarin hy onderneem om te sorg dat daardie bemanningslid die Immigration Act, 2002 nakom.
Dien bewys in dat die eienaar van die skip finansieel in staat is om in die daaglikse behoeftes en mediese uitgawes te voorsien.
Betaal 'n deposito, indien Binnelandse Sake dit nodig ag, ter voldoening aan die vereistes en voorwaardes vir die bemanningspermit. Hierdie deposito sal aan jou terugbetaal word nadat jy die land finaal verlaat het of nadat die permit aan jou uitgereik is. Jy kan met 'n bankgewaarborgde tjek of kredietkaart betaal indien die plek fasiliteite daarvoor het.
Lewer bewys dat alle uitstaande boetes wat die transporteur opgeloop het, betaal is.
Dit neem hoogstens 30 dae om 'n aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforageneralquotaworkpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Algemenekwota-werkspermit word uitgereik aan 'n buitelander wat in die kategorie val waarop die Departement van Binnelandse Sake jaarliks in oorleg met die Minister van Handel en Nywerheid en die Minister van Arbeid besluit. Hierdie kategorie word met 'n kennisgewing in die Staatskoerant aangekondig. Die getal permitte wat vir hierdie kategorie uitgereik word, mag nie die kwota oorskry wat in die kennisgewing gestel is nie.
Vul aansoekvorm BI-1738 by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie in.
Toon 'n werksaanbod.
dat jy nie in diens geneem sal word onder voorwaardes wat swakker is as die voorwaardes wat aan burgers en inwoners gebied word nie wat jou posbeskrywing is dat die werk binne die betrokke kategorie val wat deur die Minister aangekondig is dat die pos bestaan en deur jou gevul sal word dat jy die wettige kwalifikasies het wat nodig is om die take wat in die posbeskrywing uiteengesit word, te verrig.
Dien verklaring in waarin die werkgewer hom of haar daartoe verbind om 'n opleidingsfooi van twee persent te betaal.
Die voornemende werkgewer moet deel 13 , , en van aansoekvorm BI-1738 invul.
Toon bewys van registrasie by 'n professionele liggaam of raad, indien van toepassing.
Dit neem hoogstens 30 dae om hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforamarriagecertificate.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Huweliksertifikaat dien as bewys dat jy getroud is. 'n Huwelik moet voltrek word in die teenwoordigheid van die twee mense wat trou, twee getuies wat hulle identiteitsdokumente by hulle het, en 'n huweliksbeampte.
Gaan jou huwelikstatus aanlyn na.
Die twee mense wat gaan trou, moet 'n identiteitsdokument hê en vorm BI-31, Verklaring met die oog op 'n huwelik , invul.
Vul aansoekvorm BI-130 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in. As jy in die buiteland woon, gaan na enige Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
n Huwelik kan deur 'n gekose huweliksbeampte wat tot 'n spesifieke godsdienstige groep of organisasie behoort, of deur 'n verteenwoordiger van die Departement van Binnelandse Sake geformaliseer word.
n Huwelik moet in 'n kerk, 'n gebou wat slegs vir godsdiensbeoefening gebruik word, 'n openbare kantoor of privaat woning voltrek word. As een lid van die paartjie kort voor die troue ernstig siek of beseer word, mag daardie huwelik in 'n hospitaal voltrek word.
Die twee mense wat trou, die twee getuies, en die huweliksbeampte moet die huweliksregister onderteken sodra die huwelik geformaliseer is.
n Minderjarige is iemand wat jonger as 21 jaar is en nog nie vantevore getroud was nie. Die wet bepaal dat iemand wat voorheen getroud was en wie se huwelik deur die dood of egskeiding beëindig is, nie meer minderjarig is nie.
Jy moet skriftelike toestemming van albei ouers en/of wettige voogde indien, saam met 'n ingevulde aansoekvorm BI-32. Jy kan by die Kommissaris van Kindersorg om toestemming aansoek doen as jy nie weet waar om jou ouers op te spoor of hoe om die huwelik goedgekeur te kry nie.
Jy kan by die Hooggeregshof in die omgewing waar jy bly om goedkeuring aansoek doen as jou ouers en/of die Kommissaris weier om die huwelik goed te keur.
Geskeide persone wat wil trou, moet soos volg te werk gaan jy moet 'n egskeidingsbevel indien. As daar 'n geldige rede is waarom jy nie 'n skeibevel kan toon nie, of as jy in die buiteland geskei is en die egskeidingsbevel nie kan verkry nie, moet jy 'n beëdigde verklaring aflê. Die beëdigde verklaring moet bevestig dat die aansoeker wettig geskei is en dit moet die naam van die hof en die skeidatum vermeld.
Wewenaars en weduwees wat weer wil trou, moet soos volg te werk gaan toon die oorlede eggenoot se doodsertifikaat. Dien 'n beëdigde verklaring in as die sertifikaat nie beskikbaar is nie. Die verklaring moet die naam van die oorledene en sy of haar sterfdatum bevestig.
Verkorte huweliksertifikaat: Dit word onmiddelik uitgereik.
Onverkorte sertifikaat: Dit neem ses to agt weke om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforamaxipassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Maksipaspoort is 'n dokument wat 64 bladsye het en vir gereelde reisigers bedoel is. 'n Maksipaspoort is dieselfde as 'n toeristepaspoort, behalwe dat dit dubbel soveel bladsye het om vir meer visumbladsye voorsiening te maak.
n Maksipaspoort word uitgereik aan Suid-Afrikaanse burgers van 16 jaar en ouer is geldig vir reis na alle lande, tensy anders aangeteken, en is geldig vir tien jaar vanaf die datum van uitreiking.
Hou jou identiteitsdokument of geboortesertifikaat byderhand wanneer jy aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-73 in en neem dit na jou naaste kantoor van die Departement van Binnelandse Sake. Neem dit na die Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Laat jou vingerafdrukke neem vir opname in die bevolkingsregister.
Dien twee paspoortgrootte foto's in.
As jy nog nie 'n identiteitsdokument het nie en min tyd het, kan jy op tegelykertyd vir jou paspoort en jou identiteitsdokument aansoek doen.
Dit kan tot ses weke neem om jou aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforamedicaltreatmentworkpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Permit vir mediese behandeling word uitgereik aan 'n buitelander wat van plan is om mediese behandeling in Suid-Afrika te ondergaan. Hierdie permit bly vir hoogstens ses maande per keer geldig. Doen by jou naaste Suid-Afrikaanse ambassade of missie om die uitruilpermit aansoek.
Vul aansoekvorm BI-1738.
Dien jou paspoort in. Jou paspoort moet vir minstens 30 dae langer as die einddatum van die beoogde besoek geldig wees.
Lewer bewys van voldoende finansiële middele om te voldoen aan die daaglikse behoeftes van alle persone wat die permithouer gaan vergesel. Bankstate, salarisstrokies of reisigerstjeks is aanvaarbare bewyse.
Dien 'n brief van 'n mediese praktisyn of mediese inrigting in waarin die redes en die noodsaak vir die behandeling, die verwagte duur van die behandeling en besonderhede van die plan van behandeling in Suid-Afrika uiteengesit word.
Verskaf besonderhede van die persoon of inrigting wat vir die permithouer se mediese uitgawes en hospitaalkoste, indien enige, aanspreeklik sal wees. Lewer bewys van finansiële middele of mediese versekering indien jou mediese skema of werkgewer nie aanspreeklik sal wees vir koste wat aangegaan word nie.
n inentingsertifikaat, indien van toepassing.
Immigration Act, 2002 soos gewysig.
Dit sal hoogstens 30 dae neem om 'n aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforanemergencypassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Noodpaspoort is 'n dokument wat jy dringend nodig het wanneer jy beplan om na naburige lande te reis waarvoor 'n binnekomspermit nie nodig is nie, en jy nie 'n geldige paspoort het nie. 'n Noodpaspoort kan ook gebruik word vir skielike terugkeer na Suid-Afrika. Dit is geldig vir nege maande vanaf die uitreikingsdatum, maar slegs vir 'n enkele reis na die betrokke land en terug na Suid-Afrika.
Vul aansoekvorm BI-73 in by enige kantoor vir Binnelandse Sake in Suid-Afrika.
n brief in wat verduidelik hoekom jy 'n noodpaspoort nodig het jou identiteitsdokument of geboortesertifikaat n beëdigde verklaring in as jou Suid-Afrikaanse paspoort weggeraak het of gesteel is.
Dit kan tot vyf dae neem om jou aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforanexceptionalskillsworkpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Werkspermit op grond van uitsonderlike vaardighede word uitgereik aan 'n buitelander wat uitsonderlike vaardighede of kwalifikasies het. Dit kan ook uitgereik word aan lede van daardie persoon se naaste familie. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek.
Vul aansoekvorm BI-1738 in.
Jou paspoort moet vir nog minstens 30 dae na die einddatum van jou beoogde besoek geldig wees.
Dien 'n volledige curriculum vitae en 'n getuigskrif van 'n vorige werkgewer in.
Lewer bewys dat jy genoeg finansiële middele het jou lewenskoste vir die duur van jou beoogde verblyf in Suid-Afrika te dra. Aanvaarbare bewyse sluit die volgende in: bankstate, salarisstrokies, 'n onderneming deur jou Suid-Afrikaanse gasheer , beurse, mediese dekking, of beskikbare kontant, insluitende kredietkaarte en/of reisigerstjeks.
Toon 'n inentingsertifikaat indien nodig.
Toon 'n brief van 'n buitelandse of Suid-Afrikaanse staatsorgaan, of van 'n gevestigde Suid-Afrikaanse akademiese, kulturele of besigheidsliggaam, wat jou uitsonderlike vaardighede of kwalifikasies bevestig.
Toon enige ander bewys wat jou uitsonderlike vaardighede of kwalifikasies bevestig, soos publikasies en getuigskrifte.
Vra jou voornemende werkgewer om deel 13 , , en van vorm BI-1738 in te vul.
Dit sal hoogstens 30 dae neem om hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforanintracompanytransferworkpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Permit vir 'n oorplasing binne 'n maatskappy word uitgereik aan 'n buitelander wie se maatskappy hom of haar na sy geaffilieerde maatskappy in Suid-Afrika oorplaas om daar te werk. 'n Permit vir oorplasing binne 'n maatskappy is hoogstens twee jaar lank geldig. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek.
Vul aansoekvorm BI-1738 in.
Toon 'n brief van die internasionale maatskappy wat bevestig dat jy oorgeplaas gaan word na 'n tak in Suid-Afrika of na 'n geaffilieerde Suid-Afrikaanse maatskappy.
Toon 'n brief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat die oorplasing deur die moeder- of geaffilieerde maatskappy in die buiteland, asook jou betrekking en die hoedanigheid waarin jy aangestel sal word, bevestig.
Vra jou voornemende werkgewer om afdeling 13 , , en van vorm BI-1738 in te vul.
Dien 'n verklaring in deur 'n geoktrooieerde rekenmeester wat namens die werkgewer optree, en waarin verduidelik word waarom jou dienste nodig is en wat jou posbeskrywing is.
Dien 'n verklaring deur 'n geoktrooieerde rekenmeester in wat bevestig dat jy nie onder minder gunstige omstandighede as Suid-Afrikaanse burgers en inwoners aangestel sal word nie en jy oor die nodige kwalifikasies vir die pos beskik.
Toon bewys van registrasie by 'n professionele liggaam of raad, indien van toepassing.
Dit sal hoogstens 30 dae neem om hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforanofficialpassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Amptelike paspoort word aan beamptes wat aan regeringsinstansies verbonde is, uitgereik wanneer hulle vir amptelike sake na die buiteland moet reis. 'n Amptelike paspoort bly vyf jaar lank geldig.
Sorg dat jy oor 'n identiteitsdokument of geboortesertifikaat beskik sodat jy aansoek kan doen.
Vul aansoekvorm BI-73 in en neem dit self na jou naaste kantoor van die Departement van Binnelandse Sake. As jy in die buiteland aansoek doen, moet jy dit na 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie toe neem.
Laat jou vingerafdrukke neem sodat dit in die bevolkingsregister opgeneem kan word.
Dien twee paspoortgrootte foto's in.
Doen terselfdertyd vir jou amptelike paspoort en identiteitsdokument aansoek indien jy nie kan wag nie.
Dien 'n brief van jou werkgewer in wat verduidelik waarom jy 'n amptelike paspoort nodig het.
Dit neem van een tot ses weke om hierdie diens te lewer.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermanentresidencepermitspouses.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir buitelanders wat 'n permanente lewensverhouding met 'n Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner van Suid-Afrika het.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29 in.
Permanente lewenslange verhoudings tussen homoseksuele en heteroseksuele lewensmaats dien ook as kwalifiserende omstandighede, maar in plaas van 'n huweliksertifikaat moet sulke pare 'n beëdigde verklaring indien wat bevestig dat hulle saambly en mekaar finansieel en andersins wedersyds ondersteun.
Die Departement van Binnelandse Sake moet seker wees dat 'n lewensverhouding in goeder trou bestaan voordat 'n permanente verblyfpermit aan die buitelandse eggenoot of lewensmaat van 'n Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner uitgereik sal word.
n Permanente verblyfpermit word uitgereik op voorwaarde dat dit sal verval indien die verhouding binne twee jaar na uitreiking tot niet gaan, behalwe as dit weens sterfte gebeur.
Slegs een buitelandse lewensmaat mag vir hierdie status aansoek doen op grond van sy of haar huwelik met 'n burger of permanente inwoner van Suid-Afrika.
Jy moet reeds vyf jaar lank in 'n burgerlike of gebruiklike huwelik met 'n Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner verkeer.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
Daar is geen vaste tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitapplicantsover21.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Buitelander wat die kind van 'n Suid-Afrikaanse burger en ouer as 21 jaar is, kan om 'n permanente verblyfpermit aansoek doen.
Hierdie diens is hoofsaaklik bedoel vir kinders van ouers wat Suid-Afrikaanse burgerskap deur naturalisasie verwerf het. Suid-Afrikaners wat burgerskap op grond van geboorte of afkoms het se kinders kwalifiseer vir Suid-Afrikaanse burgerskap en hoef nie om permanente verblyfstatus aansoek te doen nie.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Dien 'n geboortesertifikaat in.
Afhangende van jou finansiële vermoë kan jou ouers dalk gevra word om te onderneem om jou finansieel by te staan.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitchildofcitizen.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie kategorie is van toepassing op 'n buitelander van jonger as 21 jaar, wat die kind van 'n burger of permanente inwoner van Suid-Afrika is. Die permanente verblyfpermit word uitgereik op voorwaarde dat dit twee jaar na die aansoeker se 21ste verjaardag sal verval tensy 'n aansoek om bevestiging van residensiële status gemaak word.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29 in.
Die ouers moet bewys van burgerskap of permanente verblyfstatus in Suid-Afrika lewer deur hulle identiteitsdokumente of permanente verblyfpermitte in te dien.
Dien die kind se geboortesertifikaat in om ouerskap te bewys.
Die ouers moet 'n onderneming indien dat hulle die kind finansieel sal ondersteun.
Immigration Act, 2002 , soos gewysig.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitfamilyreunionscheme.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir voornemende permanente inwoners wat op grond van hulle verwantskap met burgers of permanente inwoners van Suid-Afrika om 'n permanente verblyfpermit aansoek wil doen. Slegs familielede in die eerste linie van verwantskap, dit wil sê biologiese en wettig aangenome kinders of aannemende ouers en stiefouers, kwalifiseer vir 'n permanente verblyfpermit.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Die Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner moet 'n geskrewe onderneming indien waarin hy of sy finansiële, mediese en fisiese verantwoordelikheid vir die aansoeker aanvaar. As die familielid egter die ouer van 'n minderjarige kind is, is hierdie onderneming nie nodig nie.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitownbusiness.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n buitelander wat 'n eie onderneming in Suid-Afrika wil begin; of wat reeds 'n sakepermit het en in die land sake doen; of wat in 'n bestaande sakeonderneming in die land wil belê.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Stappe om te volg n Geoktrooieerde rekenmeester wat namens jou optree, moet sertifiseer dat jy die voorgeskrewe finansiële bydrae in die boekwaarde van die onderneming belê het. Die voorgeskrewe finansiële bydrae is R2,5 miljoen, en dit kan slegs kwytgeskeld of verminder word as dit in nasionale belang is of as die Departement van Handel en Nywerheid dit versoek.
Nadat jy permanente verblyfstatus verkry het, moet jy die sertifisering deur die geoktrooieerde rekenmeester twee jaar na uitreiking van die permanente verblyf hernu, en dan weer drie jaar daarna. Indien jy nalaat om dit te doen, sal jou permanente verblyfpermit verval.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitretiredpersons.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n buitelander wat in Suid-Afrika wil aftree. Daar is geen voorgeskrewe ouderdomsperk nie. Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Jy moet aan die Departement van Binnelandse Sake bewys lewer dat jy reg het op 'n pensioen, 'n onherroeplike uittredingsannuïteit of 'n aftreerekening waaruit jy die voorgeskrewe opbrengs van ten minste R20 000 per maand verkry.
Andersins moet jy aan die Departement van Binnelandse Sake bewys dat jy 'n kombinasie van bates het wat 'n maandelikse inkomste van R20 000 oplewer.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforapermitworker.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n buitelander wat vir permanente verblyfstatus aansoek wil doen op grond daarvan dat hy of sy 'n permanente werk in Suid-Afrika aangebied is. Die aansoek moet binne die jaarlikse beperkinge val wat van tyd tot tyd voorgeskryf word.
Aansoeke kan ingedien word by enige kantoor van Binnelandse Sake in die provinsie waar jy wil werk, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29E in.
dat geen burger of permanente inwoner van Suid-Afrika wat aansoek gedoen het se kwalifikasies geskik was vir die pos nie.
Die Departement van Arbeid moet verklaar dat die bepalings en voorwaardes van die aanbod van indiensneming nie slegter is as wat algemeen in die relevante marksegmente aan burgers en inwoners aangebied word nie. Wanneer die Departement van Arbeid hieroor besluit, moet hulle gesamentlike onderhandelingsooreenkomste en ander toepaslike standaarde in ag neem.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforaretiredpersonpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Permit vir 'n afgetrede persoon word uitgereik aan 'n buitelander wat in Suid-Afrika wil aftree.
Toon bewys van 'n inkomste van minstens R25 000 per maand wat uit 'n pensioenfonds 'n onherroeplike uittredingsannuïteit verkry word, of van 'n netto waarde van minstens R15 miljoen.
Indien jy wil aanhou werk, moet jy 'n verklaring indien wat sê dat geen Suid-Afrikaanse burger of inwoner geskik is vir die betrekking waarvoor jy aansoek doen nie.
Toon 'n indiensnemingskontrak van die organisasie waarvoor jy gaan werk, en verstrek volledige besonderhede oor die organisasie.
Dien 'n geelkoorsinentingsertifikaat in as jy deur 'n geelkoorsgebied gereis het of beoog om deur so 'n gebied te reis. Die sertifikaat nie nie nodig jy in transito regdeur so 'n gebied gereis het of beplan om so daardeur te reis, of as jy in Suid-Afrika aansoek doen nie.
Betaal 'n deposito. Daardie deposito sal nie aan die deponeerder terugbetaal word na sy of haar finale vertrek of na uitreiking van die permit nie. Die deposito kan met 'n bankgewaarborgde tjek of 'n kredietkaart betaal word indien die plek fasiliteite daarvoor het.
Dien 'n polisieklaringsertifikaat, asook 'n mediese en radiologiese verslag in. Kinders jonger as 12 jaar en swanger vroue hoef nie 'n radiologiese verslag in te dien nie.
Dit neem hoogstens 30 dae on hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforastudentexchangepermit.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Permit vir deelname aan 'n studenteuitruilprogram word uitgereik aan 'n buitelandse student wat aan 'n spesifieke projek of program aan 'n Suid-Afrikaanse instelling vir tersiêre onderwys deelneem.
Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek.
bevestig dat die instelling volle verantwoordelikheid vir die student sal aanvaar tydens sy of haar verblyf in die Republiek, asook dat die student aanvaar is en aan die instelling geregistreer sal word.
die datum waarop die program in Suid-Afrika sal begin, bevestig.
Dit kan 30 dae neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforasubsidyofachildrenshome.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Kinderhuis is 'n geregistreerde plek van versorging vir kinders. Kinderhuise kan 'n maandelikse subsidie van die Staat eis om hulle lopende uitgawes te dek. Die toegewysde subsidie verskil en word bepaal deur die lopende uitgawes van die kinderhuis en die getal kinders wat daar gehuisves word.
Wie kan om die subsidie aansoek doen?
Vul 'n vorm by jou naaste kantoor van Maatskaplike Ontwikkeling in.
Die ingevulde aansoekvorm moet deur die voorsitter van die bestuurskomitee asook die streeksdirekteur van die betrokke kinderhuis onderteken word.
Die aansoekvorm moet saam met 'n OSW-registrasiesertifikaat en bankstate by die Departement ingedien word.
Die inrigting kan subsidie kry vir vir elke begunstigde huishouding wat huisvesting deur middel van die inrigting ontvang.
Die subsidie word aan die inrigting uitbetaal en nie aan die begunstigde nie.
Dit sal langer as drie maande neem om die aansoek te verwerk.
Sodra die aansoek ingedien is, word die geloofwaardigheid daarvan ondersoek.
Indien die Departement tevrede is met die aansoek, sal fondse aan jou beskikbaar gestel word.
Die besluit berus op die beskikbaarheid van fondse en die behoefte aan so 'n diens.
Die Departement ken die subsidies elke drie maande toe en dis onderworpe aan 'n ondersoek na die tehuis se bedrywighede.
Die diens is gratis.
Die vorm is by jou naaste kantoor van Maatskaplike Ontwikkeling te kry.
<fn>GOV-ZA. Applicationforasylum.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Aansoek om asiel is 'n versoek deur 'n aansoeker om as 'n vlugteling erken te word.
'n Asielsoeker is 'n persoon wat uit sy of haar land van herkoms gevlug het uit vrees vir vervolging , en wat as 'n vlugteling erken wil word - in Suid-Afrika, in hierdie geval. Die aansoeker bly 'n asielsoeker solank die aansoek nog oorweeg word.
'n Asiel-transitopermit word by 'n Suid-Afrikaanse plek van binnekoms aan 'n asielsoeker uitgereik. Die permit is 14 dae lank geldig en gee die permithouer die reg om by die naaste vlugtelingontvangskantoor term volgens art. 8, maar daar verskyn geen afkorting nie aan te meld en aansoek te doen om asiel.
'n Vlugteling is 'n persoon wat asielstatus gekry het en kragtens die Wet op Vlugtelinge, 1998 beskerm word.
Kry meer inligting by die Departement van Binnelandse Sake.
Die eerste onderhoud word deur 'n vlugtelingontvangsbeampte gevoer en vorm BI-1590 word ingevul.
n Asielversoekerspermit word gedruk, geteken, gestempel en aan die asielsoeker uitgereik.
Die permit, wat vir 30 dae geldig is, gee die asielsoeker toestemming om tydelik in Suid-Afrika te bly. Die permit kan vir 'n verdere 30 dae verleng word, en daarna vir nog drie maande.
Die RDSO sal die aansoek beoordeel en besluit of asiel toegeken moet word.
Indien asiel toegeken word , moet die vlugteling binne 15 dae by enige vlugtelingontvangskantoor aansoek doen om 'n ID-slimkaart vir vlugtelinge.
Sodra die kaart uitgereik is, kan die vlugteling by enige vlugtelingontvangskantoor om 'n Verenigde Nasies Konvensie-reisdokument aansoek doen.
Vlugtelingstatus bly twee jaar lank geldig, maar drie maande voor dit verval, moet die vlugteling per brief vra dat sy of haar vlugtelingstatus hersien of verleng moet word.
"Immigration Act", 2002 , soos hersien d.w.s. die "Immigration Amendment Act", 2004?
Die geel gemerkte Afrikaanse teks kom presies so uit die Wet op Vlugtelinge. Hierdie Wet noem verder ook die Universele Verklaring van Menseregte.
Dit kan tot ses maande neem om 'n aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforasylumseekerspermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Aansoek om asiel is 'n versoek deur 'n aansoeker om as 'n vlugteling erken te word.
n Asielsoeker is 'n persoon wat uit sy of haar land van herkoms gevlug het uit vrees vir vervolging , en wat as 'n vlugteling erken wil word - in Suid-Afrika, in hierdie geval. Die aansoeker bly 'n asielsoeker solank die aansoek nog oorweeg word.
n Asiel-transitopermit word by 'n Suid-Afrikaanse plek van binnekoms aan 'n asielsoeker uitgereik. Die permit is 14 dae lank geldig en gee die permithouer die reg om by die naaste vlugtelingontvangskantoor aan te meld en aansoek te doen om asiel.
n Vlugteling is 'n persoon wat asielstatus gekry het en kragtens die Wet op Vlugtelinge, 1998 beskerm word.
die aansoeker word voorlopig gekeur die aansoeker se vingerafdrukke word geneem n Tolk word gereël.
Die eerste onderhoud word deur 'n vlugtelingontvangsbeampte gevoer en vorm BI-1590 word ingevul.
n Asielversoekerspermit word gedruk, geteken, gestempel en aan die asielsoeker uitgereik.
Die permit, wat vir 30 dae geldig is, gee die asielsoeker toestemming om tydelik in Suid-Afrika te bly. Die permit kan vir 'n verdere 30 dae verleng word, en daarna vir nog drie maande.
Die RDSO sal die aansoek beoordeel en besluit of asiel toegeken moet word.
Indien asiel toegeken word , moet die vlugteling binne 15 dae by enige vlugtelingontvangskantoor aansoek doen om 'n ID-slimkaart vir vlugtelinge.
Sodra die kaart uitgereik is, kan die vlugteling by enige vlugtelingontvangskantoor om 'n Verenigde Nasies Konvensie-reisdokument aansoek doen.
Vlugtelingstatus bly twee jaar lank geldig, maar drie maande voor dit verval, moet die vlugteling per brief vra dat sy of haar vlugtelingstatus hersien of verleng moet word.
Dit kan tot ses maande neem om 'n aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Application for asylum, BI-1590 Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforatouristpassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Toeristepaspoort is 'n dokument wat jy moet hê as jy na 'n ander land toe wil reis en Suid-Afrika daarna weer wil binnekom. Dit word aan Suid-Afrikaanse burgers van 16 jaar en ouer uitgereik en is geldig vir reis na alle lande, tensy anders bepaal. Dit bly vir 10 jaar vanaf die uitreikingsdatum geldig.
Jy moet 'n identiteitsdokument met 'n 13-syfer-staafkode of 'n geboortesertifikaat hê om aansoek te kan doen. Jy kan gelyktydig vir 'n toeristepaspoort en identiteitsdokument aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-73 in en neem dit self na die naaste kantoor van die Departement van Binnelandse Sake. As jy in die buiteland is, neem dit na die Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
Jou vingerafdrukke sal geneem en in die bevolkingsregister opgeneem word.
Handig twee paspoortfoto's van jouself in.
Diensstandaard n Paspoort kan binne ses weke uitgereik word.
<fn>GOV-ZA. Applicationforavisa.2010-03-25.af.txt</fn>
'n Visum is 'n endossement wat in 'n buitelander se geldige paspoort aangebring word om hom of haar toestemming te gee om Suid-Afrika binne te kom.
In lande waar Suid-Afrika nie verteenwoordig word nie, moet die aansoek by die naaste Suid-Afrikaanse ambassade of missie ingedien word. Dit geld ook vir persone met diplomatieke en amptelike paspoorte wat diplomatieke permitte nodig het.
n Deposito kan gevra word.
Hierdie diens neem tot tien dae.
<fn>GOV-ZA. Applicationforchangeofgender.2010-03-25.af.txt</fn>
Suid-Afrikaanse burgers of persone met 'n permanente verblyfpermit wat 'n geslagsverandering ondergaan het voor die Wet op die Registrasie van Geboortes en Sterftes, 1992 in werking getree het, kan aansoek doen om hulle geslag te laat verander.
Vul aansoekvorm BI-526 by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland bly.
Toon jou geboortesertifikaat.
Indien jou geslagsorgane deur middel van chirurgiese prosedures of mediese behandeling verander is, moet jy 'n verslag indien waarin die mediese praktisyns wat die prosedures uitgevoer of die behandeling toegedien het die aard en resultate van die prosedures of behandeling uiteensit.
Dien ook, vir elke geval, 'n verslag in wat jou huidige geslagsvoorkoms beskryf. Hierdie verslag moet geskryf wees deur 'n mediese praktisyn wat jou medies ondersoek het om jou geslagsvoorkoms te bepaal.
Dien 'n verslag in deur die psigiater by wie jy berading gekry het en waarin volledige besonderhede van die geval gegee word, spesifiek met betrekking tot jou agtergrond en jou sielkundige oriëntasie ten opsigte van die veranderde geslag.
As jy 16 jaar of ouer is, moet jy om 'n nuwe identiteitsdokument aansoek doen.
Jou vingerafdrukke moet geneem word vir verifiëringsdoeleindes en om die HANIS-databasis op datum te bring.
Dit kan tot agt weke neem om hierdie diens te lewer.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforcitizenbydescent.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Persoon wat 'n Suid-Afrikaanse burger deur afkoms is, is iemand wat nie in Suid-Afrika gebore is nie, maar minstens een ouer het wat 'n Suid-Afrikaanse burger is. Die kind se geboorte moet kragtens die Wet op die Registrasie van Geboortes en Sterftes, 1992 geregistreer wees.
In die geval van aanneming moet die aannemingsbevel ingedien word.
Dien 'n kopie van die buitelandse geboortesertifikaat in.
Dien kopieë van die aansoeker en sy of haar ouers se huweliksertifikate in.
As die aansoeker buite die eg gebore is, moet albei ouers die geboorteregistrasievorm BI-24 onderteken.
As buitelandse burgerskap aan die Suid-Afrikaanse ouer toegeken is, moet bewys daarvan ingedien word.
Dien bewys van die Suid-Afrikaanse ouer se geboorte in.
Dit kan ses tot agt weke neem om die aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. ApplicationfordeterminationofSAcitizenship.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is om vas te stel of 'n aansoeker inderdaad 'n Suid-Afrikaanse burger is voor 'n identiteitsdokument uitgereik kan word. Dit is bedoel vir mense wat Suid-Afrikaanse burgers was voordat hulle die land verlaat het en nou beplan om hulle burgerskap te herneem. Jy kan by enige kantoor vir Binnelandse Sake aansoek doen of, as jy in die buiteland aansoek doen, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
Vul die Heil-die-leser-brief in.
Vul aansoekvorm BI-1664 in om te verhoed dat jy jou Suid-Afrikaanse burgerskap verloor.
Die aansoeker se persoonlike besonderhede word vervolgens in die nasionale bevolkingsregister nagegaan.
Dit kan 8 tot 12 weke neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationfordualnationality.2010-03-25.af.txt</fn>
Suid-Afrikaanse burgers wat burgerskap van 'n ander land wil verkry, moet voordat hulle burgerskap van die ander land ontvang by die Departement van Binnelandse Sake aansoek doen om hulle Suid-Afrikaanse burgerskap te behou. Dubbele burgerskap beteken dat die persoon as 'n burger van beide lande beskou word.
Dubbele burgerskap word aan persone bo die ouderdom van 21 jaar gegee.
Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland aansoek doen.
Vul aansoekvorms BI-1664 en BI-529 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in.
Toon 'n geldige identiteitsdokument.
Dit kan ses tot agt weke neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationforexemptionfromlossofcitizenship.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie vrywaring stel Suid-Afrikaanse burgers in staat om burgers van 'n ander land te word sonder dat hulle hulle Suid-Afrikaanse burgerskap verloor. Doen by enige kantoor van Binnelandse Sake aansoek. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
Dien 'n gewaarmerkte kopie van jou Suid-Afrikaanse identiteitsdokument of paspoort in.
Dien 'n gewaarmerkte kopie van jou Suid-Afrikaanse geboortesertifikaat en 'n beëdigde verklaring wat bevestig dat jy voorheen geen ander burgerskap verkry het nie. Alle kopieë van die dokumente en die beëdigde verklaring moet deur 'n notaris of 'n kommissaris van ede gewaarmerk wees.
Suid-Afrikaanse burgers wat hulle Suid-Afrikaanse burgerskap verloor het nadat hulle burgerskap van 'n ander land verkry het, kan om vrywaring aansoek doen indien hulle reeds mondig was en nie om behoud van Suid-Afrikaanse burgerskap aansoek gedoen het toe hulle burgerskap van die ander land verwerf het nie.
Dien 'n gewaarmerkte kopie van jou sertifikaat van buitelandse burgerskap in.
Dien 'n gewaarmerkte kopie van jou Suid-Afrikaanse ID of paspoort of Suid-Afrikaanse geboortesertifikaat in.
Alle kopieë van die dokumente moet deur 'n notaris of 'n kommissaris van ede gewaarmerk wees.
Dit neem vyf werksdae om hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Applicationforexemtionfromincometax.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing kry voorkeurbelastingbehandeling van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens . Hierdie voorkeurbehandeling is egter net van toepassing op organisasies wat aan die bepalings van die Wet op Organisasies sonder Winsoogmerk, 1997 en verwante wetgewing voldoen.
n Maatskappy wat ooreenkomstig Artikel 21 van die Maatskappywet, 1973 ingelyf is. So 'n artikel 21-maatskappy moet 'n akte van oprigting as stigtingsdokument hê en by die Registrateur van Maatskappye geregistreer wees.
n Trust met 'n stigtingsdokument en 'n trustakte. Die trust moet by die Meester van die Hooggeregshof geregistreer wees.
n Vereniging van persone. Dit moet 'n vrywillige vereniging van persone wees wie se sake ooreenkomstig 'n grondwet gereël word.
As die stigtingsdokument nie aan die voorwaardes van Artikel 30 van die Wet op Organisasies sonder Winsoogmerk, 1997 voldoen nie, moet 'n geskrewe onderneming wat deur die aansoeker onderteken is, saam met die aansoekvorm ingedien word. Die vorige vrystelling sal dan steeds van toepassing bly totdat die SAID die aansoeker oor 'n beslissing ingevolge die nuwe wetgewing in kennis gestel het.
Organisasies wat tans nie formeel van inkomstebelasting vrygestel is nie, kan 'n ingevulde aansoekvorm indien, saam met die nodige ondersteunende dokumente en die ondertekende geskrewe onderneming waarin persone wat in 'n fidusiêre hoedanigheid optree, onderneem om aan die voorwaardes van Artikel 30 van die Wet op Organisasies sonder Winsoogmerk, 1997, te voldoen.
maatskappy: Heg 'n kopie van die akte van oprigting aan trust: Heg 'n kopie van die trustakte en enige daaropvolgende aktes van wysiging aan vereniging van persone: Heg 'n kopie van die jongste weergawe van die grondwet aan.
Organisasies wat gestig is met die hoofdoelstelling om stipendiums, studiebeurse en ander toekennings vir studie, navorsing en onderrig te verskaf, moet naas al die ondersteunende dokumente wat hierbo genoem is ook 'n EI 3 Geskrewe Onderneming invul en indien.
Openbare en onafhanklike skole, hoëronderwysinstellings, instellings vir volwassene- basiese onderwys en opleiding en instellings vir verdere onderwys en opleiding moet 'n kopie van 'n registrasiesertifikaat wat deur die betrokke opvoedkundige owerheid uitgereik is, indien.
Diensstandaard n Ontvangsbewys wat deur 'n rekenaar gegenereer is, sal binne vier weke van indiening by die Eenheid vir Vrystelling van Belasting uitgereik word vir alle aansoeke wat volledig ingevul en vergesel van al die vereiste ondersteundende dokumente by hierdie Eenheid ingedien is.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforextension.2010-03-25.af.txt</fn>
n Belastingbetaler mag aansoek doen om uitstel van die datum waarop sy belastingopgawe ingedien moet word.
Die belastingbetaler se adres is nie aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens bekend nie.
Die belastingbetaler se rekord is nie aktief nie.
Die maatskappy of beslote korporasie of trust is slapend/rustend.
Die belastingbetaler het geëmigreer.
Die belastingbetaler se rekord is as 'n boedel aangeteken, bv. weens dood, insolvensie of likwidering.
n Opgawe is reeds ontvang vir die spesifieke jaar waarvoor die aansoek ingedien is.
'n Finale aanskrywing of dagvaarding is vir 'n spesifieke belastingjaar uitgereik.
Opgawes vir inkomstebelasting is uitstaande sonder dat die nodige reëlings daarvoor getref is en die inhandigingsdatums vir daardie opgawes het reeds verstryk.
Bedrae wat aan inkomstebelasting verskuldig is, is uitstaande sonder dat daar reëlings vir uitstel getref is.
n Opgawe vir hierdie periode of jaar is nie uitgereik nie.
Die belastingbetaler is nie in die huidige belastingjaar vir belasting aanspreeklik nie.
Die aansoek om uitstel oorskry die maksimum toegelate periode vir daardie belastingbetalerskategorie.
Die belastingbetaler se rekord word van een area na 'n ander oorgedra.
Opgawes of bedrae vir BTW is uitstaande sonder dat die nodige reëlings daarvoor getref is - die inhandigingsdatums vir daardie opgawes het verval, en daar is geen reëlings om uitstel van die betaling van die uitstaande bedrae getref nie.
n LBS-rekonsiliasiestaat of -opgawe of -bedrag is uitstaande sonder dat die nodige reëlings daarvoor getref is - die inhandigingsdatums vir daardie state of opgawes het verval, en daar is geen reëlings om uitstel van die betaling van die uitstaande bedrae getref nie.
Vra op die SAID-webwerf of per e-pos uitstel vir die indiening van'n inkomstebelastingopgawe.
Rig 'n versoek om spesiale uitstel deur 'n brief aan jou naaste SAID-takkantoor te skryf.
Sodra jou versoek verwerk is, sal jy per e-pos van die uitslag in kennis gestel word. Die e-posadres wat jy verstrek het, sal gebruik word. As jy nie 'n e-posadres verstrek nie, kan jy ná een werksdag by jou naaste SAID-takkantoor navraag doen.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforfamilyreunionscheme.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir voornemende permanente inwoners wat op grond van hulle verwantskap met burgers of permanente inwoners van Suid-Afrika om 'n permanente verblyfpermit aansoek wil doen. Slegs familielede in die eerste linie van verwantskap, dit wil sê biologiese en wettig aangenome kinders of aannemende ouers en stiefouers, kwalifiseer vir 'n permanente verblyfpermit.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29 in.
Die Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner moet 'n geskrewe onderneming indien waarin hy of sy finansiële, mediese en fisiese verantwoordelikheid vir die aansoeker aanvaar. As die familielid egter die ouer van 'n minderjarige kind is, is hierdie onderneming nie nodig nie.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationformaintenanceorder.2010-03-25.af.txt</fn>
Onderhoud is die plig om 'n ander persoon, byvoorbeeld 'n minderjarige, te voorsien van huisvesting, voedsel, klere, onderwys en mediese sorg, of om die middele te verskaf wat nodig is om dié persoon van hierdie noodsaaklikhede te voorsien.
Hierdie regsplig om te onderhou word "die onderhoudsplig" genoem.
Wie moet onderhoud verskaf?
Die onderhoudsplig ontstaan deur middel van bloedverwantskap, aanneming, of huweliksluiting van die partye met mekaar.
sy of haar grootouers, ongeag of die kind se ouers met mekaar getroud was of nie. Hierdie situasie verskil egter van geval tot geval.
Die plig om 'n familielid te onderhou is nie beperk tot die onderhoud van 'n kind nie.
Die familielid wat onderhoud eis is nie in staat om homself of haarself te onderhou nie.
Die familielid van wie onderhoud geëis word, kan die onderhoud wat geëis word, bekostig.
Watter uitgawes mag geëis word?
Jy mag sodanige onderhoud eis as wat redelikerwys noodsaaklik is om die kind of ander persoon wat op onderhoud geregtig is, te voorsien van 'n behoorlike opvoeding en bestaan. Dit sluit die verskaffing van noodsaaklikhede soos voedsel, klere en behuising in, en dit dek ook die kostes verbonde aan die voorsiening van behoorlike onderrig. Die hof is ook by magte om die vader te beveel om by te dra tot die betaling van laying-in expenses en onderhoud van die kind se geboortedatum af tot op die dag waarop die onderhoudsbevel toegestaan word. Die hof kan ook 'n bevel verleen ten opsigte van die betaling van mediese onkoste, of hy kan beveel dat die kind as 'n afhanklike op die mediese fonds van een van die partye geregistreer moet word. Ten einde die hof in staat te stel om 'n billike onderhoudsbevel te verleen, moet albei die partye die hof van bewys van hulle uitgawes voorsien?
Jou kinders se reg op onderhoud is nie afhanklik van jou siening van die ander ouer se gedrag nie.
indien enige van die partye later nog kinders het.
Jou plig om onderhoud te betaal en jou reg op toegang tot jou kinders is twee heeltemal verskillende sake, wat op geen manier van mekaar afhanklik is nie. Indien enige van die partye nog kinders sou hê, sal dit geen invloed op die onderhoudsplig uitoefen nie. Furthermore, children of either party do not influence the duty to support. Die onderhoudsbedrag wat betaal moet word, kan egter deur die hof gewysig word indien enige van die partye so 'n aansoek sou bring.
Kry meer inligting by Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling.
Doen om onderhoud aansoek by die landdrofhof in die distrik waar jy woon.
Jou plaaslik hof sal vir jou kan sê by watter hof jy om onderhoud aansoek moet doen indien jy nie seker is nie.
Gaan na die aangewese hof, vul vorm A: Aansoek om 'n onderhoudsbevel in, en handig dit in.
Saam met die voltooide vorm moet jy ook bewys indien van jou maandelikse inkomste en uitgawes, soos kwitansies vir voedselaankope, die elektrisiteitrekening en/of betaling van huishuur.
Die hof sal jou voorsien van 'n datum waarop jy en die respondent na die hof toe moet gaan.
'n Onderhoudsbeampte en 'n ondersoeker sal jou eis ondersoek en jou omstandighede nagaan.
Die hof sal 'n dagvaarding op die respondent laat beteken om op 'n sekere dag in die hof te verskyn ten einde die aangeleentheid te bespreek.
Die respondent het nou die keuse om toe te stem tot betaling van die onderhoud wat geëis word, of om die aangeleentheid in die hof teen te staan.
Indien die respondent instem om onderhoud te betaal, sal 'n landdros die relevante dokumente nagaan. Die landdros sal dan 'n bevel maak, en hy of sy mag besluit om dit te doen sonder om van die partye te vereis om in die hof te verskyn. Indien die persoon wat na bewering aanspreeklik is vir die betaling van onderhoud nie toestem tot die verlening van 'n onderhoudsbevel nie, moet hy of sy in die hof verskyn, waar getuienis van albei die partye én hulle onderskeie getuies aangehoor sal word.
Indien die hof bevind dat 'n persoon aanspreeklik is vir die betaling van onderhoud, sal hy 'n bevel maak waarin hy bepaal hoeveel onderhoud betaal moet word. Die hof sal ook bepaal wanneer en hoe onderhoudsbetalings gemaak moet word.
Jy sal as 'n gelyke behandel word, met waardigheid en menslikheid.
Klagtes sal so gou en doeltreffend as moontlik hanteer word.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie. Die hele proses, van die inhandiging van jou aansoek totdat jy jou eerste onderhoudsbetaling ontvang, kan etlike weke duur, afhangende van die samewerking van albei partye.
Getuies wat die verrigtinge bywoon, insluitend die persoon wat onderhoud eis, is geregtig op die voorgeskrewe bestaans- subsistence en reistoelaes. Die hof sal egter sy eie diskresie gebruik om te besluit of so 'n toelaag betaal sal word aan die persoon teen wie 'n onderhoudsbevel moontlik gegee kan word.
Die persoon wat onderhoud eis, moet by die onderhoudsbeampte aansoek doen om die betaling van die getuies se fooie.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationfornaturalisation2.2010-03-25.af.txt</fn>
Enigiemand met 'n Suid-Afrikaanse permanente verblyfpermit kwalifiseer na vyf jaar van permanente verblyf om vir Suid-Afrikaanse burgerskap deur naturalisering aansoek te doen.
Enigiemand wat met 'n Suid-Afrikaanse burger getroud is, kwalifiseer twee jaar na ontvangs van sy of haar permanente verblyfspermit wat by huweliksluiting uitgereik is vir naturalisasie.
n Kind onder die ouderdom van 21 jaar wat 'n permanente verblyfpermit het, kwalifiseer by uitreiking van die permit dadelik vir naturalisasie.
Vul vorms BI-63 en BI-757 by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland aansoek doen.
Toon 'n geldige permanente verblyfpermit of vrystellingspermit.
Vul vorm SAP vir 'n polisieklaringsertifikaat in en verskaf 'n volledige stel vingerafdrukke.
Vul aansoekvorm BI-9 in en dien dit saam met 'n volledige stel vingerafdrukke en twee ID-grootte foto's in as jy ouer as 15 jaar is sodat 'n identiteitsdokument aan jou uitgereik kan word as jou aansoek om naturalisasie goedgekeur word.
Die verantwoordelike ouer kan te eniger tyd namens die minderjarige aansoek doen, mits die minderjarige wettiglik en permanent in Suid-Afrika woon.
Indien jou aansoek goedgekeur word, sal jy gevra word om die verklaring van trou te onderteken en 'n naturalisasiesertifikaat met 'n R-nommer sal aan jou uitgereik word.
n Identiteitsdokument sal uitgereik en aan jou gestuur word.
Aansoekers wie se aansoek afgekeur is, sal daarvan in kennis gestel word.
Dit kan twee tot vier maande neem om 'n aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforpermanentresidenceextraordinaryskill.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n persoon met uitsonderlike vaardighede of kwalifikasies. Aansoeke kan by enige kantoor vir Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen. Jy hoef nie reeds 'n werksaanbod in Suid-Afrika te hê om aansoek te doen nie.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29 in. Om die uitsonderlikheid van jou vaardighede of kwalifikasies aan die Departement te bewys, moet jy 'n brief van 'n buitelandse of Suid-Afrikaanse staatsorgaan, of van 'n gevestigde akademiese, kulturele of sakeliggaam in Suid-Afrika indien wat jou uitsonderlike vaardighede of kwalifikasies bevestig.
Dien 'n curriculum vitae en enige ander bewys van uitsonderlike vaardighede en/of kwalifikasies in.
Jy mag ook getuigskrifte van voormalige werkgewers indien om gewig aan jou aansoek te verleen.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforpermanentresidencepermitrefugees.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n persoon wat as 'n vlugteling in Suid-Afrika erken word. Jy kan aansoek doen by die naaste kantoor van Binnelandse Sake in die provinsie waar jy woon. Jy moet reeds vir vyf agtereenvolgende jare vlugtelingstatus hê om te mag aansoek doen.
Verkry 'n verklaring deur die Staande Komitee vir Vlugtelingsake wat sê dat jy waarskynlik altyd 'n vlugteling sal bly.
vul aansoekvorm BI-947 en BI-29E in.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforpermitownbusiness.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir 'n buitelander wat 'n eie onderneming in Suid-Afrika wil begin; of wat reeds 'n sakepermit het en in die land sake doen; of wat in 'n bestaande sakeonderneming in die land wil belê.
Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Vul aansoekvorm BI-947 en BI-29 in.
n Geoktrooieerde rekenmeester wat namens jou optree, moet sertifiseer dat jy die voorgeskrewe finansiële bydrae in die boekwaarde van die onderneming belê het. Die voorgeskrewe finansiële bydrae is R2,5 miljoen, en dit kan slegs kwytgeskeld of verminder word as dit in nasionale belang is of as die Departement van Handel en Nywerheid dit versoek.
Nadat jy permanente verblyfstatus verkry het, moet jy die sertifisering deur die geoktrooieerde rekenmeester twee jaar na uitreiking van die permanente verblyf hernu, en dan weer drie jaar daarna. Indien jy nalaat om dit te doen, sal jou permanente verblyfpermit verval.
Daar is geen voorgeskrewe tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. Applicationforrecognitionofavarietylisting.2010-03-25.af.txt</fn>
Voordat voortplantingsmateriaal van enige variëteit van dié soorte plante wat ingevolge die Plantverbeteringswet, 1976 verklaar is in Suid-Afrika verkoop mag word, moet die benamings van sodanige variëteite in 'n variëteitslys opgeneem word.
Die Departement van Landbou hou die variëteitslyste van die belangrikste landbou-, groente- en vrugtegewasse by. Die verklaring van gewasse vir die doeleindes van die Wet en hulle opname in die variëteitslyste word op versoek gedoen. Die bepalende faktor is die belangrikheid van die gewas vir die Suid-Afrikaanse ekonomie.
Enige persoon of instansie mag om die erkenning van 'n variëteit aansoek doen. 'n Variëteit kwalifiseer om gelys te word as dit voldoen aan die DUS-vereistes en as die variëteit 'n aanvaarbare benaming het.
n volledig ingevulde aansoekvorm n tegniese vraelys die voorgeskrewe aansoek- en ondersoeksfooi saad of voortplantingsmateriaal, en geskrewe magtiging deur die eienaar indien jy nie self die variëteit gekweek, geselekteer of ontwikkel het nie.
Dui duidelik op die tegniese vraelys aan met watter ander variëteite wat in Suid-Afrika bekend is die nuwe variëteit vergelyk moet word om sy onderskeidende eienskappe te bepaal.
Dokumente en voortplantingsmateriaal moet op voorgeskrewe datums by die Registrateur ingedien word. Hierdie datums, asook inligting oor die hoeveelheid voortplantingsmateriaal wat ingedien moet word en die plek van indiening, kan by die Registrateur aangevra word.
As beskerming ingevolge planttelersregte ook nodig is, word aansoekers aangeraai om die aansoeke gelyktydig in te dien om tyd en geld te bespaar.
Die variëteitslystingproses strek oor minstens een groeiseisoen.
<fn>GOV-ZA. Applicationforregistrationasamanufacturerunderagoa.2010-03-25.af.txt</fn>
Laai die elektroniese aansoekvorm af of kry dit by jou naaste SAID-kantoor.
Die aansoekvorm moet deur die aansoeker self ingevul word en nie deur 'n derde party nie, anders sal die aansoek nie oorweeg word nie.
Raadpleeg die aansoekgids om jou deur die lisensiëringsproses te help.
jou onderneming se handelsnaam die plek waar die onderneming fisies geleë is die straatnaam en -nommer van die onderneming die voorstad waarin die onderneming geleë is die stad of dorp waar die onderneming geleë is die poskode van die voorstad waarin die onderneming geleë is.
Die afdeling Authority to Apply moet deur die alleeneienaar, direkteur, vennote, lid, trustee, of persoon wat die besigheid bestuur ingevul word wanneer daar aansoek gedoen word om as 'n doeane-en-aksyns spesiale vervaardiger vir AGOA geregistreer te word.
Die naam van die aansoeker of die geregistreerde naam van die entiteit, en nié die handelsnaam nie, moet in hierdie veld ingevul word.
waar 'n asterisk () voorkom, skrap dit wat nie van toepassing is nie.
die voorletters en van van die persoon wat om lisensiëring aansoek doen die aansoeker se status, bv. direkteur, bestuurder, eienaar die aansoeker moet die aansoekvorm onderteken die datum waarop die aansoek onderteken is die plek waar die aansoek onderteken is.
Vul die aansoekvorm in en handig dit by die naaste SAID-doeane-en-aksynskantoor in.
die onderneming se registrasiesertifikaat, soos uitgereik deur die registrateur van maatskappye of, in die geval van 'n trust, deur die meester van die hooggeregshof besluit, toestemming, of enige ander toepaslike magtiging n Permit van die Departement van Handel en Nywerheid - indien van toepassing formules - indien daar ingevolge kortingsitem 607.04.10, 607.04.10, 607.04.10 en 607.04.
n nie-inwonende individu n beslote korporasie en trust: alle lede, vennote of trustees n maatskappy: alle direkteure, insluitende die besturende direkteur en die finansiële direkteur.
Daar is nie 'n vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. ApplicationforregistrationofGroup2fertilizer.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle misstowwe wat in Suid-Afrika ingevoer, vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet geregistreer wees met die registrateur van Wet 36 van 1947. Die aansoeker moet 'n regspersoon wees, byvoorbeeld Johan Pieters Citizen wat sake doen as Diepsloot Stud.
n Oorsese maatskappy mag nie aansoek doen om registrasie in Suid-Afrika nie. Slegs 'n plaaslik geregistreerde maatskappy, 'n Suid-Afrikaanse burger of 'n liggaam met regspersoonlikheid wat in Suid-Afrika geregistreer is mag aansoek doen om die registrasie van misstowwe.
die samestelling van die misstof mag nie van die geregistreerde samestelling verskil nie die besonderhede en bewoording op die etiket of houer mag nie verander word sonder vooraf goedkeuring van die registrateur nie daar word voldoen aan die voorwaardes wat tydens registrasie uiteengesit is die registrasie mag nie oorgedra word nie die sak- of houergrootte mag nie verander word sonder vooraf geskrewe goedkeuring van die registrateur nie.
Die aansoek om registrasie van dierevoer en misstowwe bestaan uit 'n dekbrief van die registrasiehouer of dié se aangewese verteenwoordiger.
die naam van die produk registrasienommer indien die produk reeds geregistreer is rede vir aansoek toestemmingsbriewe as toestemming van die registrasiehouer verlang word die korrekte aansoekfooi tjeks wat afsonderlik van die aansoek gestuur word, moet deur 'n verduidelikende brief vergesel word. Tjeks en posorders moet uitgemaak word aan die Direkteur-generaal: Landbou n formuleringblad.
Dien 'n aansoekvorm in vir nuwe aansoeke en wysigings aan 'n bestaande registrasie, insluitende verandering van formulering. Dien aansoekvorms in duplikaat in en vul die vorms volledig in, sonder om te verwys na vorige aansoeke, bladsynommers of ander produkte.
Die wetlik aangewese persoon, wat verkieslik die registrateur se kontakpersoon by die maatskappy moet wees, moet die aansoekvorms teken.
Die naam en registrasienommer van die produk moet gebruik word soos wat dit op die registrasiesertifikaat aangedui word. Enige naamsverandering, hoe klein ookal, sal as 'n wysiging beskou word.
Dien die aansoekvorms by die administrasiekantoor in. Om aansoeke aan die tegniese raadgewers te oorhandig sal die proses vertraag.
dien in duplikaat in dien in Engels en Afrikaans in. Dit is nie nodig om die etikette in albei tale te laat druk nie moet duidelik leesbaar en in die korrekte formaat wees moenie waarskuwings en voorsorgmaatreëls nommer nie alle besonderhede op die etiket moet presies ooreenstem met dié op die aansoekvorm.
Stuur jou aansoek en fooi aan die Registrateur van Wet 36 of 1947.
Die registrasie van 'n misstof kan drie tot vier maande duur.
<fn>GOV-ZA. Applicationforregistrationofanexporter.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens verstrek inligting oor hoe om as 'n uitvoerder by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens te registreer.
Die aansoekvorm moet deur die applikant self ingevul word en nie deur 'n derde party nie.
Raadpleeg die aansoekgids om jou met die registrasieproses te help.
Kies die Uitvoerder-blokkie in die Registrasie-gedeelte.
of jy die dokumente self sal opstel en voorlê en of 'n agent aangestel sal word om dit te doen verklaar of jy beplan om ingevolge die AGOA-ooreenkoms goedere na die Verenigde State van Amerika uit te voer.
Die Magtiging om aansoek te doen-gedeelte moet ingevul word deur die persoon wat aansoek doen om registrasie as 'n uitvoerder en/of as 'n uitvoerder vir/namens AGOA.
Die naam van die applikant of die geregistreerde naam van die entiteit, en nie die handelsnaam nie, moet hier ingevul word.
Op al die plekke waar die asterisk () voorkom, moet jy skrap wat nie van toepassing is nie.
die van en voorletters van die persoon wat om registrasie aansoek doen die status van die aansoeker, bv. direkteur, bestuurder, eienaar die datum waarop die aansoek onderteken is die plek waar die aansoek onderteken is
Die aansoeker moet die aansoekvorm onderteken.
Vul die vorm in en handig dit in by die SAID se naaste doeane- en aksynskantoor in.
Formules indien daar ingevolge kortingitem 607.04.10, 607.04.10, 607.04.10 en 607.04.
individu vennote in 'n beslote korporasie en trust - alle lede, vennote of trustees maatskappy - alle direkteure, insluitende die besturende direkteur en finansiële direkteur.
Daar is nie 'n vasgestelde tydsduur vir hierdie diens nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforregistrationofanimporter.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens gee inligting oor hoe om as invoerder by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens te registreer.
Die aansoekvorm moet deur die applikant self ingevul word en nie deur 'n derde party nie, anders sal die aansoek nie oorweeg word nie.
Raadpleeg die aansoekgids om jou deur die registrasieproses te help.
merk die die invoerder-blokkie, onder registrasie.
jou onderneming se handelsnaam jou onderneming se straatnaam en -nommer die naam en verdiepingnommer van die gebou waarin die onderneming bedryf word die voorstad waarin die onderneming geleë is die stad of dorp waarin die onderneming geleë is die straatkode van die voorstad waarin die onderneming geleë is wie verantwoordelik sal wees vir die opstel en voorlegging van dokumente aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens; en of jy die dokumente sal opstel en voorlê, en of 'n agent aangestel sal word om dit te doen.
Die afdeling Magtiging om aansoek te doen moet ingevul word deur die persoon wat aansoek doen om registrasie as 'n invoerder.
Die naam van die applikant of die geregistreerde naam van die besigheid, en nie die handelsnaam nie, moet hier ingevul word.
waar 'n asterisk () voorkom, moet jy dit wat nie van toepassing is nie skrap.
die voorletters en van van die persoon wat om registrasie aansoek doen die status van die aansoeker, bv. direkteur, bestuurder, eienaar die aansoeker moet die aansoekvorm onderteken die datum waarop die aansoek onderteken is die plek waar die aansoek onderteken is.
Vul die aansoekvorm in en handig dit in by die naaste SAID-doeane-en-aksynskantoor in.
die onderneming se registrasiesertifikaat, soos uitgereik deur die registrateur van maatskappye of, in die geval van 'n trust, deur die meester van die hooggeregshof besluit van toestemming, of enige ander toepaslike magtiging n Permit van die Departement van Handel en Nywerheid - indien van toepassing formules - indien daar ingevolge kortingsitem 607.04.10, 607.04.10, 607.04.10 en 607.04.
individu vennote in 'n beslote korporasie of trust: alle lede, vennote of trustees n maatskappy: alle direkteure, insluitende die besturende direkteur en die finansiële direkteur.
Daar is nie 'n vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationforregistrationofarebate.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens verstrek inligting oor hoe jy te werk moet gaan om 'n korting by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens te registreer. Hierdie korting is 'n afslag op die invoerbelasting wat by die invoer van goedere betaal moet word.
Die aansoekvorm moet deur die applikant self ingevul word en nie deur 'n derde party nie, anders sal die aansoek nie oorweeg word nie.
Gaan na die Korting-blokkie in die deel Kliënttipes van die Registrasie-gedeelte.
jou besigheid se handelsnaam die straatnaam en nommer van die kortingspakhuis die naam en nommer van die vloer in die gebou waar die besigheid bedryf word die voorstad waarin die besigheid geleë is die stad of dorp waarin die besigheid geleë is die straatkode van die voorstad waarin die besigheid geleë is.
Die Magtiging om aansoek te doen-gedeelte moet deur die applikant voltooi word wanneer daar om registrasie as 'n kortinggebruiker aansoek gedoen word.
Die naam van die applikant of die geregistreerde naam van die entiteit, en nie die handelsnaam nie, moet hier ingevul word.
op al die plekke waar die asterisk () voorkom, moet jy skrap wat nie van toepassing is nie.
n Beskrywing van die ingevoerde produkte/grondstowwe.
die van en voorletters van die persoon wat om lisensiëring aansoek doen die status van die applikant, byvoorbeeld direkteur, bestuurder, eienaar die datum waarop die aansoek onderteken is die plek waar die aansoek onderteken is.
Die applikant moet die aansoekvorm teken.
Dien die ingevulde vorm by die naaste doeane- en aksynskantoor van die SAID in.
die besigheid se registrasiesertifikaat, wat deur die Registrateur van Maatskappye of, in die geval van 'n trust, deur die Meester van die Hooggeregshof uitgereik is besluit of toestemming, of enige ander toepaslike gesag n Permit van die Departement van Handel en Nywerheid formules indien daar ingevolge kortingitem 607.04.10, 607.04.10, 607.04.10 en 607.04.
n individu vennote in beslote korporasies en trusts - alle lede, vennote of trustees n maatskappy - alle direkteure, insluitende die besturende direkteur en finansiële direkteur.
Die diens is gratis.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. ApplicationforrenunciationofSAcitizenship.2010-03-25.af.txt</fn>
Suid-Afrikaners wat aansoek wil doen vir burgerskap in 'n land wat nie dubbele burgerskap toelaat nie, moet aansoek doen om van hulle Suid-Afrikaanse burgerskap afstand te doen. Dit beteken dat jy van die oomblik dat die aansoek goedgekeur is, nie meer 'n Suid-Afrikaanse burger is nie. Minderjariges sal ook nie meer Suid-Afrikaanse burgers wees nie, tensy een van die ouers steeds 'n Suid-Afrikaanse burger is.
Vul aansoekvorm BI-246, BI-529 en BI-9 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland woon.
Dien alle Suid-Afrikaanse identiteitsdokumente by 'n kantoor van Binnelandse Sake, Suid-Afrikaanse ambassade of missie in.
Dien twee ID-grootte foto's in.
Dit neem agt tot 12 weke om hierdie diens te lewer.
Die diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforreplacementoflostorstolenpassport.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Paspoorthouer wie se paspoort verlore geraak het of gesteel is kan vir 'n nuwe een aansoek doen.
toon jou identiteitsdokument of 'n onverkorte geboortesertifikaat om aansoek te doen vul aansoekvorm BI-73 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in. Indien jy in die buiteland is, moet jy by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek doen laat jou vingerafdrukke neem vir opname in die bevolkingsregister verskaf twee paspoortgrootte foto's.
vul aansoekvorm BI-73 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in. Indien jy in die buiteland is, moet jy by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek doen ouers of wettige voogde moet 'n kopie van die kind se onverkorte geboortesertifikaat én hulle eie identiteitsdokumente toon dien twee paspoortgrootte foto's van die kind in kinders wat jonger as 16 jaar is se vingerafdrukke word nie geneem nie.
Dit kan tot ses weke neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. ApplicationforresumptionofSAcitizenship.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige voormalige burger, hetsy op grond van geboorte of afkoms, wat sy of haar Suid-Afrikaanse burgerskap opgegee het of wie se burgerskap outomaties verval het, kan om herneming van burgerskap aansoek doen.
Vul vorms BI-175 en BI-529 by enige kantoor van Binnelandse Sake in.
Vul vorm BI-9 in en verskaf twee onlangse ID-grootte foto's.
Dien skriftelike bevestiging in dat die aansoeker nou in Suid-Afrika woon.
Dien 'n kopie van die aansoeker se identiteitsdokument in.
Dien 'n kopie van die aansoeker se huweliksertifikaat in, indien van toepassing.
Dit kan ses tot agt weke neem om die aansoek te verwerk.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationforstateagriculturalland.2010-03-25.af.txt</fn>
Onbeswaarde Staatslandbougrond word vir landboudoeleindes verhuur met of sonder die opsie om te koop, afhangende van die status van die grond . Huurkontrakte met 'n opsie om te koop kan elke drie jaar hernu word.
Die nasionale Departement van Landbou is verantwoordelik vir die fasilitering van die doeltreffende administrasie en vervreemding van Staatslandbougrond wat deur die Landboukredietraad bekom is.
Wanneer Staatslandbougrond beskikbaar word om te huur, adverteer die Departement van Landbou dit deur middel van kennisgewings op strategiese plekke in die omgewing, soos landdroskantore, polisiekantore en in koerante.
Doen aansoek by die persoon wat in die kennisgewing aangedui word.
Die Senior Bestuurder: Boerevestiging by die nasionale Departement van Landbou verwerk die huurkontrak vir FALA-eiendom sodra die Minister vir Landbou en Grondsake dit goedgekeur het.
Huur word vasgestel deur 'n formule te gebruik wat op die totale waarde van die grond gebaseer is.
<fn>GOV-ZA. ApplicationforthereissueofanID.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Identiteitsdokument is 'n dokument wat 'n mens se identiteit bewys. Dit word aan Suid-Afrikaanse burgers of permanente verblyfhouers wat 16 jaar of ouer is, uitgereik.
Persone wie se ID weggeraak het, gesteel is of beskadig is.
Persone wat aansoek doen om hulle persoonlike besonderhede te laat verander.
Persone wie se burgerskapstatus verander het.
Vroue wat in die huwelik getree het of vroue wat enige van hulle vorige vanne wil terugneem.
Persone wat tydelik in die buiteland bly, maar voorheen 'n ID gehad het.
Immigrante wat 'n geldige permanente verblyfpermit het.
Vul aansoekvorm BI-9 by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
Toon jou geboortesertifikaat of 'n ou identiteitsdokument wat voor 1 Julie 1986 uitgereik is.
Gee twee ID-grootte foto's in.
Laat jou vingerafdrukke neem om in die bevolkingsregister opgeneem te word.
Toon jou huweliksertifikaat as jy getroud is.
n Vrou wat aansoek doen om 'n identiteitsdokument en enige van haar vorige vanne wil terugneem, moet bewys lewer dat sy die reg het om daardie van te mag gebruik.
n Immigrant wat om 'n ID aansoek doen, moet 'n permanente verblyfpermit, naturalisasie- of vrystellingsertifikaat aanheg.
Diensstandaard n Paspoort kan binne ses tot agt weke uitgereik word.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationtochangesurnamesofminors.2010-03-25.af.txt</fn>
die kind wat buite die eg gebore is se geboorte op sy of haar biologiese pa se naam geregistreer is.
Vul aansoekvorm BI-193 by enige kantoor vir Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
Dien geskrewe goedkeuring in van die man wie se van die kind aanneem.
Dien geskrewe toestemming deur altwee ouers in, met genoegsame redes vir die verandering.
Die biologiese pa moet skriftelik toestemming verleen, behalwe as 'n hof met jurisdiksie verklaar dat dit onnodig is.
Dit kan vier tot ses weke neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Applicationtogivenoticeofdeath.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Doodsertifikaat is 'n amptelike dokument wat aan die oorledene se familie uitgereik word wanneer 'n sterfte geregistreer word. Wanneer 'n buitelander in Suid-Afrika sterf, word die rekord geliasseer en 'n volledige doodsertifikaat word aan die familie uitgereik. Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by die Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Kry meer inligting by die Departement van Binnelandse Sake.
Skryf 'n brief met al die besonderhede van die oorledene en pos dit aan die naaste kantoor vir Binnelandse Sake as daar nie so 'n kantoor in jou omgewing is nie.
Geen begrafnis sal plaasvind sonder 'n begrafnisorder nie. 'n Begrafnisorder is 'n sertifikaat wat magtiging verleen vir die begrafnis en vir die verwydering van die lyk uit die omgewing waar die dood ingetree het na die omgewing waar die begrafnis sal plaasvind.
lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens ; of begrafnisondernemers wat magtiging het om 'n begrafnisorder uit te reik.
Verkorte sertifikaat: Word by registrasie van 'n sterfte uitgereik.
Onverkorte sertifikaat: Verwerking van die aansoek kan agt tot 12 weke neem.
<fn>GOV-ZA. Applicationtohavedetailsofyouraddresschanged.2010-03-25.af.txt</fn>
Suid-Afrikaanse burgers of inwoners wat 'n permanente verblyfspermit het en hullle woon- of posadres in die Nasionale Bevolkingsregister wil laat verander, kan by enige kantoor van Binnelandse Sake daarvoor aansoek doen. Aansoeke kan ook by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie ingedien word as jy in die buiteland is.
Skryf 'n brief en pos of faks dit na enige kantoor van Binnelandse Sake.
Heg 'n afskrif van jou identiteitsdokument by die brief aan.
Jy kan ook aansoekvorm BI-4 invul.
Toon jou geldige Suid-Afrikaanse identiteitsdokument met 'n staafkode of jou geboortesertifikaat wanneer jy aansoek doen.
Dit kan tot twee weke neem om jou aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationtoincreasecustomsduty.2010-03-25.af.txt</fn>
Doeaneregte is 'n heffing wat jy moet betaal wanneer jy goedere na Suid-Afrika invoer. Doeanereg word gehef om bedrywe in die Suid-Afrikaanse Doeane-unie in staat te stel om met ingevoerde goedere mee te ding. Doeanereg bevorder volhoubare ekonomiese ontwikkeling deur internasionale mededingendheid te verbeter en hulpbronne optimaal te benut.
Die algemene neiging op die lang termyn is om doeaneregte te verlaag, maar om die gewone regte op spesifieke produkte onder buitengewone omstandighede te verhoog. Verhoging word slegs gunstig oorweeg as die verhoging sou bydra tot nywerheidsontwikkeling in ooreenstemming met die nasionale ekonomiese doelwitte?
Vul die aansoekvorm in, wat slegs by die Departement van Handel en Nywerheid te kry is.
Dien die vorms by die Doeanetarief-ondersoekeenheid in.
Hierdie aansoek neem tussen vier en twaalf maande om te verwerk.
Die koste word bepaal deur die soort produkte of goedere in die bedryf waar die diens gelewer word.
<fn>GOV-ZA. ApplicationtorectifyerroneousdetailsinyourID.2010-03-25.af.txt</fn>
Suid-Afrikaners wie se identiteitsdokument foute bevat, kan by enige kantoor van Binnelandse Sake aansoek doen om die foute te laat regmaak. Mense in die buiteland kan by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek doen.
verkeerde voorname en /of van verkeerde foto verkeerde adres verkeerde geboortedatum verkeerde geslag.
Vul aansoekvorms BI-9, BI-526 en BI-309 by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
Lewer bewys van die regte inligting, bv. 'n geboortesertifikaat, doopseel, brief van die skool of kraamsertifikaat .
Gee twee ID-grootte foto's saam met jou aansoek in.
Dit kan vier tot ses weke duur.
Die diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Applicationtoregisteracustomarymarriage.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Gebruiklike huwelik kan ooreenkomstig die Wet op Erkenning van Gebruiklike Huwelike, 1998 geregistreer word. Dit maak nie saak wanneer jy getroud is nie. In gevalle waar een eggenoot oorlede is, kan die oorlewende eggenoot steeds die huwelik registreer. Registrasie kan by enige kantoor van Binnelandse Sake geskied. Twee bevoegde getuies moet teenwoordig wees.
Gaan jou huwelikstatus aanlyn na.
Kry meer inligting by die Departement van Binnelandse Sake.
Altwee lede van die bruidspaar, asook al die getuies, moet 'n geldige identiteitsdokument toon.
Toon bewys van die bedinging van die huwelik.
Die registrasiebeampte sal aansoekvorm BI-1699 invul as hy of sy tevrede is dat daar 'n gebruiklike huwelik bestaan.
Indien 'n man wat reeds een gebruiklike huwelik gesluit het nóg 'n gebruiklike huwelik wil sluit, moet hy by die Hooggeregshof aansoek doen om 'n bevel wat sy huweliksgoederestelsel reguleer.
Verkorte huweliksertifikaat: Dit word onmiddellik uitgereik.
Onverkorte huweliksertifikaat: Dit neem ses tot agt weke om uit te reik.
<fn>GOV-ZA. Applicationtoregisterforemployeetax.2010-03-25.af.txt</fn>
Werkgewers moet belasting ingevolge die Lopende Betaalstelsel , oftewel werknemersbelasting, op 'n maandelikse, weeklikse of tweeweeklikse grondslag van werknemers wat daarvoor kwalifiseer se vergoeding aftrek.
Die aftrekking word gedoen volgens tabelle wat deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik word. Werknemersbelasting moet tussen SIBW en LBS verdeel word.
SIBW is 'n soort werknemersbelasting wat net op 'n netto betaling van tot en met R60 000 van toepassing is. SIBW word aan die einde van die belastingjaar vasgestel en mag slegs 'n gedeelte verteenwoordig van die werknemersbelasting wat gedurende die jaar afgetrek is.
Die balans van die werknemersbelasting, na bepaling van sowel die SIBW-deel as die werknemersbelasting op vergoeding wat nie in die netto vergoeding ingesluit is nie, verteenwoordig die LBS.
Vul 'n aansoekvorm om registrasie in, wat by plaaslike takkantore van die SAID te kry is.
Maatskappye en beslote korporasies wat nie tans vir werknemersbelasting by die SAID geregistreer is nie, moet tydig registreer sodat hulle werknemers wat daarvoor kwalifiseer se werknemersbelasting kan oorbetaal.
Daar is nie 'n vasgestelde tydsduur vir hierdie diens nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applicationtoregisterpremisesasanagriculturalcentr.2010-03-25.af.txt</fn>
die voorgeskrewe fasiliteite op daardie persele beskikbaar is die tegniese prosesse by daardie persele, dit wil sê die versorging van diere wat daar gehou word, asook die insameling, evaluering, verwerking, verpakking, etikettering en bewaring van genetiese materiaal, beheer en bestuur word deur iemand wat die voorgeskrewe vereistes nakom die perseel voldoen aan ander vereistes wat voorgeskryf mag word.
Laai die aansoekvorm af en vul dit in drievoud in. Die vorm kan ook by die Registrateur van Veeverbetering aangevra word.
Onvolledige aansoekvorms sal na die aansoeker teruggestuur word en geen verantwoordelikheid word aanvaar indien dit ongerief veroorsaak nie.
twee afskrifte van 'n oorsigplan van die betrokke perseel, asook volledige terreinplanne die voorgeskrewe aansoekfooi met 'n tjek wat aan die Direkteur-Generaal: Landbou uitgemaak.
Daar is nie 'n vasgestelde tydskaal vir die diens nie omdat goedkeuring van die planne in sommige gevalle eers toegestaan moet word voor daar met die bouwerk begin kan word.
<fn>GOV-ZA. Applicationtoreportanoccupationaldiseasetothecompe.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, 1993 bepaal dat die werkgewer alle siektes wat deur werk veroorsaak is by die Vergoedingsfonds moet aanmeld.
Werkgewers moet die Werkgewersverslag oor 'n beroepsiekte binne 14 dae nadat hulle van die siekte uitgevind het, invul.
dermatologiese verslae indien die vel aangetal is uitslae van bloedtoetse, sputumtoetse, x-straalverslae, ensovoorts.
Dit kan 60 dae duur.
Die diens gratis.
<fn>GOV-ZA. ApplyforImportCertificateforLiquor.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Invoersertifikaat is nodig om 'n drankproduk na Suid-Afrika te mag invoer. Die invoersertifikaat, of 'n afskrif daarvan, moet getoon word voordat 'n besending toegelaat sal word om die plek van binnekoms te verlaat.
n Invoerder doen slegs een keer tydens die leeftyd van 'n produk om 'n invoersertifikaat aansoek. Daarna kan dieselfde invoersertifikaatnommer gebruik word, mits die samestelling, inhoud, bottelgrootte en etiket van die produk nie verander nie.
se totale volume nie 12 liter oorskry nie en uitsluitlik bestem is vir verbruik deur daardie persoon, sy of haar huishouding en sy of haar niebetalende gaste.
Vul die aansoekvorm in.
Elke aansoek moet vergesel word van 'n monster van ten minste 750 ml van die betrokke produk.
in die geval van 'n gebottelde produk moet die monster ingedien word in die geëtiketteerde bottel waarin dit verkoop sal word dien 'n monster van drank wat by die groot maat ingevoer word in 'n gewone 750 ml-bottel in lewer die monster by die kantoor van die Afdeling Drankprodukte in Stellenbosch af.
Dien 'n aanvaarbare ontledingsertifikaat in, wat deur 'n amptelike laboratorium in die land van oorsprong uitgereik is. Indien so 'n sertifikaat nie beskikbaar is nie, sal die Afdeling Drankprodukte 'n die monsterse chemiese samestelling ontleed.
In die geval van 'n gebottelde produk sal die etiket op die bottel geëvalueer word om te sorg dat dit aan die vereistes van die Wet op Drankprodukte, 1989 voldoen.
Die inhoud van 'n produk wat by die groot maat ingevoer word, sal geëvalueer word. Die etiket word geëvalueer wanneer jy om 'n verkoopsertifikaat aansoek doen.
Die afdeling moet betaling ontvang voordat 'n invoersertifikaat uitgereik kan word.
die inhoud en etiket, in die geval van 'n gebottelde produk en die inhoud, in die geval van 'n grootmaatproduk aan die vereistes van die Wet op Drankprodukte, 1989 voldoen. 'n Besending van die produk mag dan ingevoer word.
Elke keer wanneer 'n besending drank waarvoor 'n invoersertifikaat uitgereik is Suid-Afrika gaan binnekom, moet die Afdeling Gehalteoudit minstens 48 uur vooruit daarvan in kennis gestel word.
Wanneer drankprodukte in Suid-Afrika aankom, moet die invoerder 'n permit van die Afdeling Gehalteoudit verkry om die drank van die plek van binnekoms of die behoueringsdepot af na 'n perseel van sy of haar keuse te neem.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
<fn>GOV-ZA. ApplyforRegistrationofFarmFeedsandPetFood.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle veevoedsel of troeteldierskos wat in Suid-Afrika ingevoer, vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet geregistreer wees by die Registrateur van Wet 36 van 1947. Die aansoeker moet 'n regspersoon wees, byvoorbeeld Johan Pieters Burger wat handel dryf as Diepsloot-stoetery.
n Oorsese maatskappy mag nie om registrasie in Suid-Afrika aansoek doen nie. Slegs 'n plaaslik geregistreerde maatskappy, 'n Suid-Afrikaanse burger of 'n regsliggaam wat in Suid-Afrika geregistreer is, mag om die registrasie van veevoedsel en troeteldierkos aansoek doen.
n Veevoedsel sluit nie strooi, kaf, ongemaalde hooi, kuilvoer, graankorrels of enige voedsel wat 'n boer vir eie gebruik voorberei, in nie.
Kry die riglyne oor algemene vereistes vir veevoedsel by die Registrateur van Wet 36 van 1947.
n Dekbrief van die registrasiehouer of dié se aangewese verteenwoordiger.
die naam van die produk registrasienommer - indien die produk reeds geregistreer is rede vir aansoek toestemmingsbriewe - as toestemming van die registrasiehouer verlang word die korrekte aansoekfooi as jy jou tjek nie saam met die aansoek nie maar afsonderlik aanstuur, moet jy 'n verklarende brief by die tjek aanheg. Tjeks en posorders moet aan die Direkteur-generaal: Landbou uitgemaak word.
Dien 'n aansoekvorm in vir nuwe aansoeke en wysigings aan 'n bestaande registrasie, insluitende verandering van formulering.
Vul die vorms volledig in, sonder om te verwys na vorige aansoeke, bladsynommers of ander produkte.
Die wetlik aangewese persoon, wat verkieslik die registrateur se kontakpersoon by die maatskappy moet wees, moet die aansoekvorms onderteken.
Die naam en registrasienommer van die produk moet gebruik word soos wat dit op die registrasiesertifikaat aangedui word. Enige naamsverandering, hoe klein ook al, sal as 'n wysiging beskou word.
Dien die aansoekvorms by die administrasiekantoor in. As jy aansoeke aan die tegniese raadgewers oorhandig, sal dit die proses vertraag.
dien in tweevoud in dien in Engels en Afrikaans in. Dit is nie nodig om die etikette in albei tale te laat druk nie sorg dat dit duidelik leesbaar en in die korrekte formaat is moet waarskuwings en voorsorgmaatreëls nie nommer nie alle besonderhede op die etiket moet presies met dié op die aansoekvorm ooreenstem.
Die registrasie van veevoedsel kan drie tot vier maande duur.
<fn>GOV-ZA. Applyforastudypermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Studiepermit is 'n dokument wat aan buitelanders die reg verleen om aan enige hoëronderwysinstelling in Suid-Afrika te studeer. Persoonlik by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek doen.
n amptelike brief of registrasiebewys van 'n geregistreerde Suid-Afrikaanse opvoedkundige instelling toon besonderhede van reeds gereëlde huisvesting verstrek bewys lewer van genoeg geld om klasgeld, lewenskoste en ander onkoste mee te betaal n polisieklaringsbewys indien vir alle lande waarin hy of sy voorheen al langer as een jaar gewoon het. As die klaringsbewys nie dadelik beskikbaar is nie, moet dit binne 12 maande sedert die indiening van die aansoek ingehandig word n kopie van 'n retoervliegkaartjie toon of, indien dit gevra word, 'n deposito vir repatriasiedoeleindes betaal wat gelykstaande is aan die koste van 'n vliegkaartjie na die land van herkoms of verblyf n doktersbrief indien wat bewys dat die aansoeker in goeie gesondheid verkeer.
Aansoekers mag Suid-Afrika eers binnekom sodra hulle aansoek goedgekeur is.
n Veelvuldige binnekomspermit sal uitgereik word aan aansoekers wie se aansoeke goedgekeur is.
Minderjariges moet die besonderhede verstrek van 'n Suid-Afrikaner wat as hulle voog sal optree. Hierdie besonderhede moet ingedien word saam met 'n bevestigingsbrief, asook 'n bewys, deur albei ouers, van toestemming vir die beoogde verblyf, of 'n bewys van toestemming deur die ouer wat alleentoesig het, saam met bewys dat daardie ouer oor alleentoesig beskik.
Dit kan agt weke duur vir 'n permit om uitgereik te word.
<fn>GOV-ZA. Applyforatreatypermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Verdragspermit is 'n dokument wat buitelanders toestemming gee om Suid-Afrika binne te kom om aan programme deel te neem waarvoor daar 'n ooreenkoms tussen Suid-Afrika en hulle onderskeie lande bestaan.
Vul aansoekvorm BI-1738 by jou naaste Suid-Afrikaanse ambassade of missie in.
n Brief van die staatsdepartement wat by die ooreenkoms betrokke is. Die brief moet die volgende bevestig: die aard van die program, die ooreenkoms waarvolgens die program uitgevoer word, die deelname van die aansoeker aan die program en die soort aktiwiteite waaraan die aansoeker ingevolge die ooreenkoms moet deelneem.
n Polisieklaringsertifikaat van elke land waar die aansoeker en eggenoot gewoon het sedert hulle 18 jaar oud was, en 'n polisieklaringsertifikaat vir elke afhanklik kind van 18 jaar en ouer wat saam met die aansoeker na Suid-Afrika wil kom.
Mediese en radiologiese verslae.
n Geskrewe onderneming van die werkgewer, waarin hy onderneem om die aansoeker en sy afhanklikes se deportasiekoste te betaal as dit nodig is. As die werkgewer 'n regeringsdepartement is en nie so 'n geskrewe onderneming kan indien nie, kan die aansoeker se land so 'n onderneming namens hom of haar indien.
Dokumente wat die aansoeker se huwelikstatus aandui, 'n eggenootsverklaring, en dokumente oor minderjarige afhanklikes - as die aansoeker se eggenoot en afhanklike kinders saamkom.
n Geelkoorsinentingsertifikaat - as jy beplan om van of deur 'n area te reis waar geelkoors algemeen voorkom.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
<fn>GOV-ZA. Applyforplantbreedersrights.2010-03-25.af.txt</fn>
Planttelersregte word slegs toegestaan vir variëteite van dié soorte plante wat ingevolge die Wet op Planttelersregte, 1976 verklaar is. Daar is sowat 290 soorte plante op die lys van plante waarvoor planttelersregte toegestaan mag word.
Voortplantingsmateriaal van daardie variëteit nog nie vir langer as een jaar in Suid-Afrika verkoop word nie.
Voortplantingsmateriaal vir 'n variëteit van 'n boom of wingerdstok nog nie vir langer as ses jaar in die handel of aan die publiek van 'n ander land beskikbaar is nie; en vir enige ander plant nog nie vir langer as vier jaar nie.
dit is duidelik van enige ander variëteit van dieselfde spesie onderskeibaar dit is eenvormig, dit wil sê al die plante in 'n aanplanting lyk eenders en het dieselfde eienskappe dit is stabiel, dit wil sê al die plante van die bepaalde variëteit lyk ná herhaalde kweking nog steeds soos die oorspronklike plante dit het 'n aanvaarbare benaming.
Raadpleeg Tabel 1 van die Wet op Planttelersregte, 1976 om vas te stel of die soort plant van die variëteit waarvoor beskerming aangevra word, reeds verklaar is.
As die soort plant nie in die tabel verskyn nie, moet jy 'n skriftelike aansoek om verklaring, met 'n motivering daarby, by die Registrateur: Planttelersregte indien.
n volledige aansoekvorm n tegniese vraelys die voorgeskrewe aansoek- en ondersoeksfooi saad of voortplantingsmateriaal geskrewe magtiging van die eienaar as jy nie die variëteit nie self gekweek, geselekteer of ontwikkel het nie.
Dui duidelik op die tegniese vraelys aan met watter bekende variëteite die nuwe variëteit vergelyk moet word om sy onderskeidende eienskappe vas te stel.
Jy mag om voorlopige beskerming van 'n variëteit aansoek doen. Dit beteken dat die variëteit vir die duur van die evalueringstydperk beskerm word. Jy moet skriftelik onderneem om geen voortplantingsmateriaal van die betrokke variëteit te verkoop voordat alle toetse uitgevoer en planttelersregte toegestaan is nie. Jy word aangeraai om voorlopige beskerming aan te vra vir gewasse waarvoor toetsing langer as 'n jaar neem om af te handel.
Dokumente en voortplantingsmateriaal moet op voorgeskrewe datums by die Registrateur ingedien word. Jy kan hierdie datums, asook inligting oor die hoeveelheid van die voortplantingsmateriaal wat ingedien moet word en die plek van indiening, kan by die Registrateur aanvra.
As daar reeds 'n variëteitslys bestaan vir die soort plant waarvoor jy planttelersregte aanvra, kan jy die aansoeke gelyktydig indien om geld en tyd te bespaar.
Die evalueringsproses vir planttelersregte strek oor minstens een groeiseisoen.
<fn>GOV-ZA. Applyfortaxdirectivedirectors.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Inkomstebelastingwet, 1962, maak voorsiening vir omstandighede waarin daar vir 'n belastingaanwysing aansoek gedoen kan word.
Een van hierdie omstandighede is wanneer 'n direkteur se verwagte besoldiging vir die huidige jaar minder is as die besoldiging wat in die vorige jaar ontvang is. Dit sal 'n oormatige betaling van LBS tot gevolg hê, wat tot swaarkry sal lei.
As die maatskappy nie die besoldiging vir die voorafgaande jaar van aanslag bepaal het nie, moet die plaaslike kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens gevra word om die besoldigingsbedrag te bepaal wat hulle reken die direkteur ontvang het.
Sorg dat jou belastingsake in orde is voor jy vir 'n belastingaanwysing aansoek doen - die SAID sal gewoonlik nie 'n belastingaanwysing uitreik as daar enige uitstaande belastingopgawes of betalings is nie.
Die jaar van aanslag waarin die besoldiging ontvang is.
Die getal volledige maande waarvoor die laaste bekende besoldiging ontvang is.
Die geskatte of werklike besoldiging vir die huidige jaar.
Die aansoek moet redes vir die aanvra van die aanwysing bevat. Staaf hierdie redes met dokumente, bv. tussentydse finansiële state en notules van direkteursvergaderings, wat aandui dat die besoldiging wat aan direkteure betaal sal word, minder sal wees as die besoldiging vir die vorige jaar van aanslag.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applyfortaxdirectivefixedamount.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie aansoek om 'n aanwysing word by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens ingedien om te vra dat 'n vaste bedrag aan belasting van 'n belastingbetaler se inkomste of annuïteit afgetrek moet word.
Sorg dat jou belastingsake in orde is voordat jy om 'n belastingaanwysing aansoek doen. Die SAID sal gewoonlik nie 'n belastingaanwysing uitreik as daar nog enige van jou belastingopgawes uitstaande is of as jy nog enige uitstaande betalings moet vereffen nie.
jou ID-nommer en belastingverwysingsnommer jou werkgewer of fondsbestuurder se LBS-verwysingsnommer n Gedetailleerde staat van inkomste en uitgawes. Die SAID-takkantoor kan bewys van sekere uitgawes vra voor hulle jou aansoek om 'n belastingaanwysing goedkeur die metode wat gebruik is vir die berekening van jou belastingaanspreeklikheid.
Sodra jou aansoek deur die SAID goedgekeur is, sal hulle dit binne 'n paar dae bevestig, maar dit kan tot vier weke duur voordat jy die amptelike belastingaanwysing ontvang.
Dit is baie makliker om deur eFiling vir 'n belastingaanwysing aansoek te doen. As jy deur hierdie diens werk, word jou aansoek vir 'n belastingaanwysing gewoonlik binne 48 uur goedgekeur.
Dit kan tot vier weke duur voordat jy die amptelike belastingaanwysing ontvang.
Die diens is gratis.
Vul jou aansoek aanlyn in en dien dit in; of laai die vorm, Aansoek om 'n belastingaanwysing: Vaste bedrag, IRP 3 af en vul dit in.
<fn>GOV-ZA. Applyfortaxdirectivefixedpercentage.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie aanwysing word voorgelê wanneer 'n versoek gerig word dat 'n vaste koers van 'n belastingbetaler se besoldiging afgetrek word. Die werkgewer moet hierdie versoek namens die werknemer voorlê.
Aanwysings is nie oordraagbaar nie en as die werknemer van werk verander, moet 'n nuwe aansoek voorgelê word. As jy meer as een werkgewer het, moet 'n aparte aansoek om 'n aanwysing vir elke werkgewer gedoen word.
Afskrifte van aanstellingsbriewe, dienskontrakte en ander tersaaklike dokumente moet ingedien word sodat die diensbepalings en -voorwaardes geverifieer kan word.
n Vastekoersaanwysing sal vir hoogstens 12 maande uitgereik word. Daarna moet dit hernu word.
Sorg dat jou belastingsake in orde is voor jy vir 'n belastingaanwysing aansoek doen - die SAID sal gewoonlik nie 'n belastingaanwysing uitreik as daar enige uitstaande belastingopgawes of betalings is nie.
jou ID- en belastingverwysingsnommer jou werkgewer se LBS-verwysingsnommer.
n Afskrif van 'n dienskontrak n Verduidelikende brief indien jou ID-nommer of LBS-verwysingsnommer nie beskikbaar is nie.
Handig jou aansoek om 'n vastepersentasie-aanwysing per hand by jou SAID-takkantoor in, aangesien die werknemer 'n volledig gespesifiseerde staat van inkomste en uitgawes moet aanheg.
As die SAID jou aansoek goedkeur, sal hulle dit binne 'n paar dae bevestig. Dit kan egter tot vier weke duur om die amptelike belastingaanwysing uit te reik.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Applyfortaxdirectivegratitude.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie versoek moet by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens ingedien word wanneer jy 'n aanwysing vir belastingaftrekking met betrekking tot diverse enkelbedragbetalings deur werkgewers nodig het.
Sorg dat jou belastingsake in orde is voor jy vir 'n belastingaanwysing aansoek doen - die SAID sal gewoonlik nie 'n belastingaanwysing uitreik as daar enige uitstaande belastingopgawes of betalings is nie.
jou ID- en belastingverwysingsnommer jou werkgewer se LBS-verwysingsnommer.
As die SAID jou aansoek goedkeur, sal hulle dit binne 'n paar dae bevestig. Dit kan egter tot vier weke duur om die amptelike belastingaanwysing uit te reik.
Dit is baie makliker om deur eFiling vir 'n belastingaanwysing aansoek te doen. As jy deur hierdie diens werk, word jou aansoek om 'n belastingaanwysing gewoonlik binne 48 uur goedgekeur.
Die diens is gratis.
Vul jou aansoek aanlyn in en dien dit in; of laai die vorm, Aansoek om belastingaanwysing: Gratifikasie af en vul dit in.
<fn>GOV-ZA. Applytoimportgoodsintothecountry.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wet op Internasionale Handelsadministrasie, 2002 gee die Minister van Handel en Nywerheid die reg om, indien hy dit as noodsaaklik of in die openbare belang beskou, 'n kennisgewing in die Staatskoerant te publiseer waarin hy bepaal dat slegs goedere in 'n bepaalde klas of van 'n bepaalde soort na Suid-Afrika ingevoer mag word; of na Suid-Afrika ingevoer mag word mits dit geskied onder gesag van, of in ooreenstemming met die voorwaardes van 'n permit wat deur die Minister of sy gevolmagtigde uitgereik is.
Aansoeke om 'n invoerpermit vir die invoer van goedere wat aan invoerbeheermaatreëls onderworpe is, moet op die voorgeskrewe aansoekvorm ingedien word.
Hierdie vergunning is daarop gemik om te voorkom dat ingevoerde tweedehandse goedere die bedryf van die Suider-Afrikaanse Doeaneunie vernietig. Dié vergunning dra ook by tot beheer met betrekking tot omgewingsgesondheid en sekuriteit, en die nakoming van veiligheids- en gehaltestandaarde. Dit bevorder ook beheer ten opsigte van die nakoming van omgewingsvereistes.
Vul die aansoekvorm in.
Dien die aansoekvorm by die Direktoraat: Invoer- en Uitvoerbeheer van die International Handelsadministrasiekommissie van Suid-Afrika in.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. ApplytoundertakeCommercialFishing.2010-03-25.af.txt</fn>
Kommersiële visvangs is primêr die uitoefening van 'n visvangsreg. Daar moet eers vir hierdie reg, om vis vir handelsdoeleindes te benut, te vang, of by 'n visvangsverwante aktiwiteit betrokke te raak, aansoek gedoen word en die reg moet toegestaan word. Hierdie reg sluit ook betrokkenheid in by visvangsverwante aktiwiteite en aktiwiteite wat nie op verbruik gerig is nie. Om jou visvangsreg te mag uitoefen, moet jy aansoek doen om 'n kommersiële visvangspermit, wat deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme of sy gedelegeerde gesag uitgereik sal word. Die DEA&T staan volle of beperkte kommersiële visvangsregte in geselekteerde visvangsektore toe op grond van die Total Allowable Catch or Effort , wat jaarliks deur die Minister van die Departement van Omgewingsake en Toerisme Department of Environmental Affairs and Tourism vasgestel word. Niemand mag sonder 'n permit aan kommersiële visvangs deelneem nie.
Jy moet eers om 'n kommersiële visvangsreg aansoek doen voor jy om 'n kommersiële visvangspermit aansoek kan doen. Die permit moet jaarliks hernu word, en as jy nie die permitvoorwaardes nakom nie, kan jou permit opgehef of gekanselleer word, of jou visvangsreg kan herroep word.
Benewens die kommersiële visvangspermit moet 'n ook 'n vervoerpermit hê om vis te mag vervoer.
Jy kan slegs op uitnodiging om visvangsregte aansoek doen. Hierdie uitnodiging sal in die Staatskoerant gepubliseer word.
Kry 'n aansoekvorm by die Departement van Omgewingsake en Toerisme of by die insamelings- of verpreidingspunt wat deur DEA&T aangekondig is.
Lees alles noukeurig deur sodat jy dit goed verstaan, en sorg dat jy aan al die vereistes en voorwaardes van die aansoek voldoen.
Vul die aansoekvorm in, onderteken dit en handig die aansoekvorm, saam met die nodige gewaarmerkte ondersteuningsdokumente en die nie-terugbetaalbare voorgeskrewe fooi, by die plek in wat deur DEA&T bepaal word, of by jou naaste DEA&T-kantoor.
Die aansoeke sal beoordeel word sodra die keerdatum vir indiening verstryk het, en die DEA&T sal jou per brief laat weet of jou aansoek goedgekeur is.
Die aansoekproses kan een tot drie maande of langer duur, afhangende van die getal aansoeke wat ontvang word en/of die visvangsektorseisoen.
Die aansoekproses kan sewe werksdae of langer duur, afhangende van die getal aansoeke wat ontvang word en/of die visvangsektorseisoen.
<fn>GOV-ZA. Apppermitoimportfishcommercialbasis.2010-03-25.af.txt</fn>
Om vis op kommersiële grondslag in te voer, beteken dat jy aan aktiwiteite soos die invoer van seewatervis vir handelsdoeleindes deelneem. Om seewatervis te mag invoer, moet jy aansoek doen om 'n invoerpermit, wat deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme of die gedelegeerde gesagsowerheid toegeken word. Niemand mag seewatervis sonder 'n permit invoer nie. Wanneer die bestaande invoerpermit verval, moet jyom 'n nuwe invoerpermit aansoek doen. Versuim om die permitvoorwaardes na te kom, kan tot opheffing of kansellasie van jou permit lei.
NB: Hierdie invoerpermit sluit varswatervis uit, want dit word deur die Departement van Landbou geadministreer . 'n Aansoek om 'n invoerpermit vir lewende varswatervis of tropiese vis moet by die Departement van Landbou ingedien word.
Geen spesie wat deur die Konvensie oor Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora gelys is, mag ingevoer word nie.
n Invoerpermit vir die vang van enige perlemoen, kreef en ander spesie wat uiteengesit is in Bylae 4, 5 & 12 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, Wet 18 van 1998 sal vir elke besending geldig wees.
Slegs bevrore heel krap wat wat elk 600 g of meer weeg, en hoogstens 25 ton daarvan, mag ingevoer word.
Lewende krap mag glad nie ingevoer word nie.
Bekom 'n aansoekvorm deur 'n versoek aan Mariene- en Kusbestuur se bestuurskantoor te rig , of kry 'n vorm by die Departement van Omgewingsake en Toerisme se takkantoor, of laai 'n vorm by http://www.mcm-deat.gov.za af.
Lees die aansoekvorm noukeurig deur om seker te maak dat jy aan al die aansoekvereistes en -voorwaardes voldoen.
die uitvoerders in die land van oorsprong se fisiese adres die volksnaam en wetenskaplike naam van elke spesie die hoeveelheid wat ingevoer gaan word.
n gewaarmerkte kopie van jou oorspronklike identiteitsdokument en jou maatskappy, beslote korporasie of trust se registrasiedokumente gewaarmerkte kopieë van geldige invoerpermitte van die Departement van Handel en Nywerheid of permitbekendstellings gewaarmerkte kopieë van die oorspronklike belastingklaringsertifikate wat deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens goedgekeur en uitgereik is.
As die vis wat jy gaan invoer nie vars is nie en nie vir menslike gebruik bedoel is nie, moet jy jou naaste tak van die Suid-Afrikaanse Buro vir Standaarde daarvan in kennis stel.
Vul jou aansoekvorm in, onderteken dit en pos dit saam met die nodige ondersteunende dokumente aan Mariene- en Kustebestuur se bestuurskantoor.
Die oorspronklike aansoek moet gepos word, anders sal 'n permit nie uitgereik word nie.
Jy moet 'n aansoekfooi van R225 is betaal.
As die aansoek korrek ingedien is, kan dit 7 werksdae of langer duur om te verwerk.
Koste n Aansoekfooi van R225 moet betaal word. Fooie is onderhewig aan 'n jaarlikse hersiening en vasstelling deur die minister van Omgewingsake en Toerisme, of sy gedelegeerde gesag, in oorleg met die Minister van Finansies.
Application for an import permit Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Approveanimalforcollectionofsemen.2010-03-25.af.txt</fn>
sy algemene gesondheid die afwesigheid van siekte die gehalte van sy semen ander eienskappe wat voorgeskryf mag word.
Laai die elektroniese aansoekvorm af en vul dit in drukskrif in: gebruik slegs hoofletters. Jy kan die vorm ook by die Registrateur van Diereverbetering aanvra.
Doen aansoek in die naam van die geregistreerde sentrum waar die dier gehuisves gaan word.
Die aansoek moet by die toepaslike telersvereniging ingedien word.
n uitgebreide tweegenerasie-stamboek wat deur die Stamboekvereniging of registrasie-owerheid gesertifiseer is n DNS-/bloedgroepsertifikaat die dier se prestasierekord die voorgeskrewe aansoekfooi.
Maak tjeks of posorders uit aan Die Direkteur-generaal: Landbou.
Die aansoek moet deur 'n privaat veearts gesertifiseer en deur 'n staatsveearts geëndosseer word.
As die registrateur die aansoek afkeur, sal die aansoeker skriftelik in kennis gestel word van die besluit en die gronde daarvoor.
As die registrateur die aansoek om goedkeuring van die betrokke dier as 'n skenkerdier toestaan, sal 'n sertifikaat van goedkeuring uitgereik word.
<fn>GOV-ZA. Appsetuplearnemp.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskywing n Leerlingskap is 'n alternatiewe soort opleiding wat klem lê op praktiese ondervinding.
n Leerlingskap bestaan uit formele opleiding by 'n opleidingsentrum of kollege, asook indiensopleiding in die werksplek.
Vir meer inligting, besoek die Departement van Arbeid.
Werkgewers moet besluit watter vaardighede hulle nodig het, en hulle mag besluit op enige leerlingskap wat deur enige sektorale onderwys-en-opleidingsowerheid aangebied word.
Werkgewers kan by SOOO om 'n toelae aansoek doen sodra hulle 'n leerlingskapooreenkoms onderteken het. Dis egter belangrik dat werkgewers eers met hulle SOOO moet skakel om te bepaal of die SOOO oor genoeg fondse beskik. Vind by die SOOO uit hoe om aansoek te doen.
Identifiseer iemand in jou organisasie om aan die leerders leiding te verskaf en om hulle by te staan met enige probleme wat hulle in jou organisasie kan teëkom.
Kry iemand om elke leerder met die akademiese sy van die leerlingskap by te staan deur 'n opleidingverskaffer te kies. Die opleidingverskaffer moet by die SOOO geakkrediteer wees.
Werkgewers kan leerders uit die bestaande werkerskorps aanwys of werklose mense vir die leerlingskap kies. Indien hulle werkloses vir die leerlingskap wil hê, kan hulle met die naaste arbeidsentrum in verbinding tree om 'n lys van beskikbare kandidate te bekom. Werkgewers is nie verplig om by voltooiing van die leerlingskap aan hierdie werklose leerders werk te verskaf nie.
Werkgewers, opleidingverskaffers en leerders moet gesamentlik 'n leerlingskapooreenkoms onderteken.
Werkgewers moet 'n kontrak met werklose leerders aangaan wat aan die sektorale bepaling van leerlingskappe voldoen. Dit is nie nodig om nuwe kontrakte met bestaande werknemers aan te gaan nie.
Dis belangrik vir werkgewers om hulle leerlingskapooreenkoms met die SOOO te registreer. Indien hulle dit nalaat sal hulle nie vir belastingkorting by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens kan aansoek doen nie. Skakel met SAID vir besonderhede oor hoe om vir die belastingkorting aansoek te doen.
Sodra al bogenoemde stappe afgehandel is, kan werkgewers die leerlingskap instel.
Dit kan tot 30 dae neem om 'n leerlingskap in te stel.
Die diens is gratis.
Doen by die Departement van Arbeid navraag.
<fn>GOV-ZA. Aprm_summary_questionnaire_afr_oct05.2010-03-25.af.txt</fn>
Voorkoming en 1. Noem die onlangse en voortslepende konflikte in jou 1A. Raak gevegte of geweld jou op enige vermindering van konflik land, en die oorsake daarvan manier?
binne en tussen state 2. Watter meganismes bestaan om konflik in jou land of streek te voorkom, te verminder en te bestuur, en hoe doeltreffend is hulle 3. Tot watter mate is streek- en substreek-organisasies betrokke by die oplossing van konflikte binne en tussen state wat jou land raak?
Grondwetlike demokrasie, 4. Laat die politieke stelsel vrye en regverdige 1B. Hoe regverdig is ons politieke stelsel?
met inbegrip van politieke mededinging om die mag asook die bevordering van mededinging en 'n demokratiese landsbestuur toe 1C. Waar word belangrike besluite gemaak?
geleentheid vir keuses, die 5. Watter gewig dra bepalings wat die oppergesag van Op 'n sentrale plek of talle plekke, na oppergesag van die reg, die reg en die oppermag van die grondwet vestig, in aan die mense wat geraak word?
burgerregte en oppermag die praktyk?
van die Grondwet 6. Hoe en tot watter mate word desentralisering in ons land uitgevoer 7. Hoe het desentralisering tot die gehalte van landsbestuur bygedra 8. Is die sekuriteitsdienste aan die oppergesag van die reg en oorsig deur burgerlike gesag onderworpe?
Bevordering en beskerming van ekonomiese, maatskaplike en kulturele regte, burger- en politieke regte soos in Afrika- en 9. Watter maatreëls bestaan om regte te bevorder en te beskerm 10. Watter stappe is gedoen om gelyke toegang tot geregtigheid vir almal te vergemaklik 1D. Word dié regte beskerm en bevorder?
Hou die skeiding van magte in stand, met inbegrip van beskerming van die onafhanklikheid van die regbank, en 'n doeltreffende wetgewer 11. Wat is die grondwetlike en wetgewende bepalings wat die skeiding en ewewig van magte tussen die uitvoerende, wetgewende en regsplegende magte in stand hou 12. Tot watter mate is die regbank onafhanklik 13. Hoe sal jy die onafhanklikheid van die wetgewende liggaam in jou land aanslaan 1E. Hoe goed kan ons regters hul eie besluite neem?
Verseker toerekenbare, 14. Watter maatreëls bestaan om die instellings vir 'n 1F. Hoe goed lewer die Regering dienste?
doeltreffende en doeltreffende en doelmatige staatsdiens te versterk Hoe goed bestuur hy sy mense?
doelmatige bekleërs van 15. Tot watter mate is daar 'n doeltreffende stelsel vir die openbare poste en werwing, opleiding, bevordering, bestuur en staatsamptenare beoordeling van staatsamptenare?
Bestryding van korrupsie op die politieke terrein 16. Wat is die stand van korrupsie in die land 17. Watter stappe is gedoen om korrupsie op die politieke terrein te bestry, en met watter gevolge 1G. Wat is die stand van korrupsie in ons politieke stelsel Word die regte dinge gedoen?
Bevordering en beskerming van vroueregte 18. Watter stappe is gedoen om vroueregte in die land te bevorder en te beskerm 19. Watter stappe bestaan om vroue se deelname aan die samelewing te verbeter 1H. Kry vroue die nodige steun om vry te wees?
Bevordering en beskerming van die regte van kinders en jong mense 20. Watter konkrete stappe is gedoen om die regte van kinders en jong mense te bevorder en te beskerm 1I. Hoe goed word ons kinders beskerm?
Bevordering en beskerming van die regte van kwesbare groepe, onder andere uitgewekenes en vlugtelinge 21. Watter stappe het die land gedoen om die regte van kwesbare groepe, onder andere vlugtelinge, interne uitgewekenes en gestremdes te bevorder en te beskerm 1J. Word genoeg gedoen om die regte van kwesbare groepe soos vlugtelinge, haweloses en gevangenes te bevorder en te beskerm?
K. Word genoeg gedoen om die regte van gestremdes te bevorder en te beskerm?
Bevorder makro-ekonomiese beleid wat volhoubare ontwikkeling steun 1. Tot watter mate is die land se makro-ekonomiese beleidsraamwerk gesond, en steun dit volhoubare ekonomiese ontwikkeling 2. Op watter grondslag stel die regering makro-ekonomiese vooruitskattings op 3. Wat sektorale en makro-ekonomiese beleid het die land ontwikkel en ingestel om ekonomiese groei en volhoubare ontwikkeling te bevorder 4. Wat is gedoen om binnelandse hulpbronne te mobiliseer, onder meer openbare en private spaar en kapitaalskepping En om kapitaalvlug te verminder 5. Tot watter mate is SA vir binne- en buitelandse skokke vatbaar 2A. Hoe goed word die ekonomie in die breë bestuur?
Stel gesonde, deursigtige en voorspelbare ekonomiese regeringsbeleid in 6. Wat is gedoen om te sorg dat openbare administrasie, wetgewingstelsel en fiskale owerhede doeltreffend en deursigtig werk 7. Watter stappe is gedoen om te sorg dat ekonomiese beleid voorspelbaar is 8. Wat is die belangrikste uitdagings ten opsigte van koördinering van verskeie departemente se pogings om gesonde, voorspelbare en deursigtige ekonomiese beleid in werking te stel 2B. Hoe goed koördineer die Regering sy bedrywighede?
Bevorder gesonde openbare finansiële bestuur 9. Wat is gedoen om gesonde openbare finansiële bestuur te bevorder 10. Watter stappe is gedoen om 'n doeltreffende stelsel 2C. Hoe goed bestuur die Regering sy geld?
van fiskale desentralisering te ontwikkel?
Bestry korrupsie en 11. Hoeveel korrupsie is daar in die staatsdiens en watter 2D. Word jy op enige manier deur korrupsie geldwassery stappe is in dié opsig gedoen 12. Hoeveel geldwassery is daar, en wat is in dié opsig gedoen in die Regering geraak?
Versnel streeksintegrasie deur aan die harmonisering van monetêre, handels- en beleggingsbeleid deel te neem 13. Is SA lid van enige reëling vir ekonomiese integrasie in die streek, en watter voordele en uitdagings bied dié lidmaatskap 14. Watter stappe is gedoen om te sorg dat nasionale beleid - ook ten opsigte van handel binne Afrika en die bevordering van belegging - met doelwitte vir ekonomiese integrasie in die streek strook en dit steun 15. Watter stappe is gedoen om te verseker dat besluite en ooreenkomste vir ekonomiese integrasie in die streek doeltreffend in werking gestel word Is maatreëls aanvaar om monetêre harmonisering, samewerking en koördinering in die streek te bevorder 2E. Doen ons die regte dinge om met ander Afrika-lande handel te dryf en saam te werk?
Bevorder 'n bemagtigings-omgewing en doeltreffende regulasie-raamwerk vir ekonomiese bedrywighede 3D Wat is die belangrikste kategorieë handelsondernemings en hul rol in die ekonomie 3D Wat is die regulasieraamwerk vir ekonomiese bedrywighede en tot watter mate vergemaklik dit ekonomiese ondernemings in die land 3D Wat is die eksterne en interne faktore met 'n invloed op sakebedrywighede 3A. Hoe maklik is dit om in Suid-Afrika 'n onderneming te begin en te bedryf?
Verseker dat korporasies 3D Bestaan daar maatreëls om te sorg dat korporasies 3B. Toon groot maatskappye respek vir ten opsigte van menseregte, maatskaplike verantwoordelikheid en omgewingsvolhoubaarheid as goeie korporatiewe burgers optree menseregte en arbeidswette gehoorsaam 3D Tot watter mate reageer korporasies op die kwellings van die gemeenskap waarin hulle in bedryf is 3D Watter maatreëls bestaan daar om volhoubare omgewingsbestuur deur korporasies te verseker gewone mense, veral hul werkers en hul nabygeleë gemeenskappe?
Bevorder die aanvaarding van kodes vir goeie sake-etiek om die korporasie se doelwitte te bereik 3D Wat is die breë beoordeling van korporatiewe integriteit in die land 3C. Tree groot maatskappye eerlik en billik op?
Verseker dat korporasies al 3D Tot watter mate beskerm die korporatiewe 3D. Hoe goed beskerm ons hul belanghebbers billik en bestuursraamwerk die regte van aandeelhouers maatskappywette die regte van regverdig behandel 3D Erken die korporatiewe bestuursraamwerk die regte van belanghebbers buiten die aandeelhouers aandeelhouers En die regte van ander belanghebbers?
Maak voorsiening vir die toerekenbaarheid van korporasies, direkteure en beamptes 3D Verseker die raamwerke vir korporatiewe bestuur dat tydige en akkurate onhullings gemaak word rakende alle wesenlike sake met betrekking tot die korporasie 3D Tot watter mate strook die rekeningkundige en ouditeringstandaarde en -praktyke met internasionale standaarde 3D Verseker die raamwerk vir korporatiewe bestuur strategiese riglyne vir die korporasie, doeltreffende monitering van die bestuur deur die Direksie, en die Direksie se toerekenbaarheid teenoor die korporasie en die aandeelhouers 3E. Verseker ons maatskappyreëls en -wette dat ondernemings behoorlik oor belangrike sake verslag doen Omskryf hulle die verantwoordelikhede en toerekenbaarheid van maatskappye se Direksies duidelik?
Bevorder 1. Tot watter mate het die land doeltreffende besit van 4A. Waar kom ons idees oor (en visie vir) die selfversorgendheid in ontwikkeling en bou vermoë vir selfonderhoudende ontwikkeling die oriëntering en ontwerp van nasionale ontwikkelingsprogramme geneem 2. Hoe word die nasionale ontwikkelingsprogram befonds toekoms vandaan?
Versnel sosio-ekonomiese ontwikkeling om volhoubare ontwikkeling en uitwissing van armoede te bewerkstellig 3. Wat doen die land om sosio-ekonomiese ontwikkeling te versnel en volhoubare ontwikkeling en die uitwissing van armoede te bewerkstellig 4. Wat is die gevolge van die beleid en meganismes om volhoubare ontwikkeling en die uitwissing van armoede te bewerkstellig 4B. Doen ons die regte dinge om armoede te beëindig Doen ons dit op die regte manier?
Versterk beleid, leweringsmeganismes en uitkomste op sosiale sleutelterreine, met inbegrip van onderwys en die bestryding van MIV/vigs en ander oordraagbare siektes 5. Watter stappe het die regering gedoen om beleidsleweringsmeganismes te versterk en uitkomste te monitor ten einde vordering in die rigting van teikens vir maatskaplike ontwikkeling te maak 6. Wat is die gevolge van die beleid en meganismes rakende maatskaplike aanwysers 4C. Hoe duidelik is ons teikens vir maatskaplike ontwikkeling Hoe goed is die stelsel om dié teikens te meet en te behaal?
Verseker bekostigbare toegang tot water, sanitasie, energie, finansies, markte, skuiling en grond vir alle burgers, veral landelike armes 7. Watter beleid en strategieë het die regering ingestel om te sorg dat alle burgers, en veral die landelike en stedelike armes, bekostigbare toegang tot basiese behoeftes het 4D. Hoe goed lewer die Regering basiese dienste soos water en skuiling Word genoeg gedoen om seker te maak dat arm mense dié dienste kry?
Vordering in die rigting van geslagsgelykheid op alle kritieke terreine, onder meer gelyke toegang tot onderwys vir meisies op alle vlakke 8. Watter stappe het die land gedoen om geslagsgelykheid in die hoofstroom te plaas, en met watter gevolge 4E. Word genoeg gedoen om seker te maak dat mense se lewens nie onbillik gevorm word deur die feit dat hulle mans of vroue is nie?
Moedig breë deelname 9. Watter meganismes is ingestel om doeltreffende 4F. Watter stelsels bestaan om mense te aan ontwikkeling deur deelname aan ontwikkelingsprosesse deur help om betrokke te raak by die alle belanghebbers op sleutelbelanghebbers te bevorder en aan te moedig ontwikkelingsprosesse wat hulle raak?
<fn>GOV-ZA. ArchivalRetrievalSystem.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Nasionale Outomatiese Argivale Inligtingopsporingstelsel is 'n argivale inligtingopsporingstelsel wat argiefmateriaal oor'n gegewe onderwerp kan identifiseer, hetsy dit van openbare of nie-openbare aard is, en ongeag die soort materiaal en die ligging daarvan.
NAAIS help argiefgebruikers om argiefmateriaal wat hulle nodig het, te identifiseer en te vind.
NAAIS bevat slegs inligting oor argiefmateriaal en nie die werklike teks van die dokumente nie.
Die meerderheid argiewe bevat openbare rekords wat deur die Nasionale Argief en provinsiale argiewe bewaar word. NAAIS bevat ook nasionale registers van nie-openbare rekords wat deur meer as 40 privaat argiewe bewaar word. Alhoewel toegang tot argiefdokumentasie gratis is, moet die publiek betaal vir die duplisering van materiaal vir verdere gebruik, hetsy op film of papier. Publikasies word ook verkoop.
Vra inligting of kopieë aan deur die argief te besoek aan die argief te skryf n faks of e-pos aan die argief te stuur die argief aanlyn te besoek.
Dit kan sewe werksdae neem om argiefmateriaal op te spoor.
Hierdie diens is gratis.
Rekwisisievorms is by die bewaarplek te kry.
<fn>GOV-ZA. Arrangetopayoutstandingtaxesduetosars.2010-03-25.af.txt</fn>
Belasting moet gewoonlik betaal word op die datum wat gespesifiseer word in die belastingaanslag of enige ander kennisgewing van betaling wat deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik is. As die bedrag nie op daardie datum betaal word nie, moet jy rente en boetes betaal.
As jy nie die betrokke bedrag op die gespesifiseerde datum kan betaal nie, mag jy aansoek doen om reëlings vir uitgestelde betaling van die bedrag.
Reëlings vir uitgestelde betaling van die uitstaande balans op jou rekening sal vir 'n tydperk van hoogstens drie maande oorweeg word, afhangende van die redes vir die versoek.
Die SAID sal jou versoek oorweeg en 'n finale besluit oor reëlings vir uitgestelde betaling neem. Let daarop dat die SAID die keuse het om die versoek te weier.
versoeke vir die uitgestelde betaling kan per hand by jou naaste SAID-takkantoor ingegee word telefoniese versoeke kan via die onderskeie SAID-inbelsentrums gerig word faksversoeke kan na die onderskeie SAID-inbelsentrums of jou naaste SAID-takkantoor gefaks word.
Onderteken die ooreenkoms vir uitgestelde betaling sodat die reëling op jou belastingrekord aangeteken kan word.
As jy nie hou by die voorwaardes vir die betaling van die uitstaande belasting, soos in die ondertekende ooreenkoms met die SAID aangedui is nie, sal die uitstelooreenkoms beëindig word. Die gewone opvolgprosedure vir die verhaling van die uitstaande bedrae wat jy verskuldig is, sal dan in werking gestel word.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
Hierdie diens is gratis.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA. Art14_plaaslike_regering.2010-03-25.af.txt</fn>
Die gids oor die gebruik van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000, sal teen nie later nie as Augustus 2003 by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie beskikbaar wees.
Geen formele kennisgewing is gepubliseer in verband met die kategorieë rekords binne die Departement wat outomaties aan die publiek beskikbaar is sonder dat 'n persoon toegang moet versoek ingevolge die prosedures wat in die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting bepaal word nie. Hieronder is 'n lys van sodanige rekords.
a Indekslys van munisipale verordeninge b Provinsiale beleidsdokumente Afskrifte van hierdie rekords kan na betaling van die voorgeskrewe gelde verkry word by die Direkteur: Wetgewing en Administrasie, Waalstraat 27, Privaat sak X9083, Kaapstad.
(c) Begrotingstoespraak ... (d) Jaarverslag van die Departement van Plaaslike Regering (e) Strategiese Plan (f) Begroting (in staatskoerant) ... Afskrifte van hierdie rekords kan na betaling van die voorgeskrewe gelde verkry word by die Ministeriële Skakelbeampte, Waalstraat 27, Privaat sak X9083, Kaapstad... Afskrifte van hierdie rekords kan na betaling van die voorgeskrewe gelde verkry word by die Direktoraat Finansies, Waalstraat 27, Privaat sak X9083, Kaapstad.
n Versoeker moet Vorm A, soos voorgeskryf in die regulasies wat ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting (Regeringskennisgewing R223 van 9 Maart 2001) gepubliseer is, gebruik.
n Versoekfooi ten bedrae van R35,00 is betaalbaar voordat die versoek verwerk sal word.
Op die bogenoemde vorm word voorsiening gemaak vir die versoeker om aan te dui of hy/sy 'n afskrif van die rekord wil hê en of hy/sy bloot daarna wil kyk.
Die vorm maak ook daarvoor voorsiening dat die versoeker kan aandui in watter taal die rekord verlang word, hoewel daar geen verpligting op die Departement rus om dit te vertaal nie.
n Versoeker kan ook aandui op watter wyse (dit wil sê 'n afskrif op papier, 'n elektroniese afskrif, ensovoorts) toegang tot die rekord verleen moet word. Daar sal by hierdie versoek gehou word, tensy dit onredelik sal inmeng met die bedrywighede van die Departement of indien daar om praktiese redes nie in die spesifieke vorm of medium toegang tot die rekords verleen kan word nie.
n Versoekfooi is betaalbaar indien die persoon byvoorbeeld afskrifte van die rekord verlang. In sekere gevalle mag die betrokke persoon ook versoek word om 'n deposito te betaal. Die versoeker kan 'n interne appèl indien teen die betaling van hierdie gelde. Die bedrag wat ten opsigte van 'n interne appèl betaalbaar is, beloop R50,00. Indien die versoeker 'n interne appèl wil indien, moet Vorm C (soos voorgeskryf in Regeringskennisgewing R223 van 9 Maart 2001) ingevul word.
Ingeval al die prosedures vir 'n interne appèl gevolg is en die versoeker nog nie tevrede is met die uitkoms nie, kan 'n hof genader word vir 'n toepaslike bevel.
Toegang tot 'n rekord sal weerhou word totdat al die toepaslike gelde betaal is.
Inligting kan namens 'n ander persoon aangevra word, maar daar moet aangedui word in watter hoedanigheid die versoek gerig word.
Indien die versoeker nie kan lees of skryf nie, of as gevolg van 'n gestremdheid nie die vorm kan invul nie, kan die versoek mondeling gerig word. Die inligtingsbeampte of 'n persoon aan wie die bevoegdheid gedelegeer is, moet dan die vorm namens hierdie persoon invul en vir hom/haar 'n afskrif van die voltooide vorm gee.
In die meeste gevalle skryf wetgewing die prosedures vir die bekendmaking van aangeleenthede en vir openbare deelname voor.
Wetgewing wat op die Departement van toepassing is, kan voorsiening maak vir 'n interne hersienings- of appèlprosedure. Indien hierdie prosedure gevolg is, of indien daar nie vir sodanige prosedure voorsiening gemaak is nie, kan 'n hof vir die toepaslike bevel genader word.
<fn>GOV-ZA. Artikel_106_kannaland_ondersoek_verslag_finaal_16_april_2004_se.2010-03-25.af.txt</fn>
Provinsiale Kennisgewing 26/2004 is in Buitengewone Provinsiale Koerant No.
Aanwysing van persone om ondersoek in te stel.
Kennis word hiermee gegee dat mnr J J Dowry, die Wes-Kaapse Minister van Plaaslike Regering, kragtens artikel 106 (b) van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels, 2000 (Wet 32 van 2000): Mnr Len Daniël Dekker (Voorsitter) en Mnr Efraim Joseph Oppelt op 6 Februarie 2004 aangewys het om kragtens artikel 106 van gemelde Wet saamgelees met die Wes-Kaapse Provinsiale Kommissiewet, 10 van 1998, ondersoek in te stel na die volgende aangeleenthede: Bewerings van wandadministrasie, nie-nakoming van statutêre verpligtinge, of ander ernstige wanpraktyke begaan deur enige persoon of persone in die Kannaland Munisipaliteit of enige persoon of persone wat verbintenis het of gehad het met die Kannaland Munisipaliteit
deur middel van skriftelike kennisgewing aan die munisipaliteit, die munisipale raad of munisipale bestuurder versoek om die LUR te voorsien van inligting wat in die kennisgewing verlang word; en indien die LUR dit nodig ag, 'n persoon of persone aanwys om die aangeleentheid te ondersoek.
In die afwesigheid van toepaslike provinsiale wetgewing, is die bepalings van artikels 2,3,4,5 en 6 van die Kommissiewet, 1947 (Wet No. 8 van 1947), en die regulasies wat ingevolge daardie Wet uitgevaardig is, met die nodige wysigings wat die samehang mag vereis, op 'n ondersoek ingevolge subartikel (b) van toepassing.
n LUR wat 'n kennisgewing ingevolge subartikel (a) uitreik of wat 'n person aanwys om 'n ondersoek ingevolge subartikel (b) te onderneem, moet 'n skriftelike verklaring wat die optrede motiveer aan die Nasionale Raad van Provinsies voorlê
Hierdie Ondersoekkomitee is aangestel ingevolge Art. 106 van die Stelselswet en nie ingevolge Item 14 van Bylae 1, Gedragskode van Raadslede, nie. Soos blyk uit die Hooggeregshofsaak No. 6846/01 van C. C. van Wyk vs Pierre Uys, is die gevolg dat enige verdere optrede (skors vir 'n tydperk of uit amp ontslaan) van raadslede, eers kan plaasvind nadat die Speaker ingevolge Item 13 van Bylae 1, die prima facie oortredings van die Kode laat ondersoek het.
Dit blyk ook nie regtens moontlik te wees om, indien soortgelyke Ondersoekkomitees in die toekoms aangestel word, dit te doen ingevolge beide Art. 106 en Item 14 , Bylae 1, van die Stelselswet om onnodige duplikasie van ondersoeke uit te skakel nie. Dit is na mening 'n onbevredigende regsposisie en aanpassings/wysigings van die Stelselswet blyk nodig te wees en behoort oorweeg te word.
Interpretasie van Opdrag Mnr D. J. Uys, die prokureur wat opgetree het namens die Kannaland Munisipaliteit, het die volgende betoog ingehandig ten opsigte van die interpretering van die opdrag ingevolge art.
Die "nie-nakoming van statutêre vereistes" lewer geen interpretasieprobleem op nie. In die geval van "wanadministrasie" en "wanpraktyke" moet inhoud aan die begrippe gegee word, veral omdat dit nie in die Wet omskryf word nie. Wat "wanpraktyke" soos hier tersake aanbetref, is daar wel in art. 106 die spesifieke verwysing na bedrog en korrupsie wat duidelik aandui wat met die term in die opdrag bedoel word.
Een van die reëls van wetsuitleg is dat woorde volgens hul gewone betekenis verstaan moet word. (Sien Steyn - Uitleg van Wette Uitgawe p. 4) Die betekenis van "administrasie" is voor die hand liggend.
sleg, misdadig. 2. ontbrekend, missend. 3. verkeerd, gebrekkig, vals.
Dit wissel dus van die minder ernstige "ontbrekend" tot die laakbare "misdadig". In die geval van die Engelse weergawe van die tersaaklike woorde word die voorvoegsel "mal" gebruik wat afkomstig is van die woord "malice" of "malicious" wat vertaal word met die woorde "sleg, boosaardig, kwaadwillig, opsetlik, voorbedag". Dit stem ooreen met die Afrikaanse verklarende betekenis onder 1.
Die toepassing van sekere vermoedens vorm ook 'n integrale deel van wetsuitleg. Een daarvan, (Steyn 9103), lui "dat die wetgewer nie 'n onbillike, onregverdige of onredelike resultaat beoog nie." Hieruit volg sekere reëls, byvoorbeeld, dat, 'n Wet so uitgelê word dat dit die persone waarop dit van toepassing is, so min moontlik beswaar" asook, "By twyfel moet die mees begunstigde uitleg gevolg word."
Bostaande strook met die standpunt dat die tersaaklike bepaling nie bedoel is om 'n munisipaliteit onder druk te plaas om geen foute te maak nie maar wel om sigself te weerhou van voorbedagte, kwaadwille, roekelose of opsetlike gedrag wat sy administrasie nadelig kan beinvloed. Daarby moet die betekenis van die woord "praktyk" ook in ag geneem word wat die effek het dat hier volgehoue en herhalende optrede ter sprake is. 'n Geisoleerde voorval stel nie 'n "praktyk" daar nie.
Die respekvolle submissie volg dat gedrag of gebeure soos in getuienis voorgelê, aan bostaande interpretasie getoets moet word vir doeleindes van die ondersoek.
Alhoewel die woorde "bedrog" en "korrupsie" ook in art. 106 voorkom, verskyn dit nie in die opdrag nie - waarskynlik omdat daar nie prima facie getuienis daarvan was ten tyde van die aanstelling nie.
Soos blyk uit die bevindings in die verslag was daar 'n verskeidenheid gevalle aan die Ondersoekkomitee voorgelê wat gewissel het van gewoon swak dienslewering tot wanpraktyke en nie-nakoming van statutêre verpligtinge.
Die twee Komiteelede het 10 Februarie 2004 op Ladismith vergader met verteenwoordigers van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering ter voorbereiding van die ondersoek.
Dieselfde dag is daar ook vergader met raadslede, amptenare en vakbondverteenwoordigers van die Kannaland Munisipaliteit. Daar is ooreengekom oor die datums van die openbare verhore en waar dit sou plaasvind. Daar is ook ooreengekom dat die eerste reeks verhore benut sou word om klagtes en vertoë aan te hoor. Die tweede reeks verhore sou aan die munisipaliteit die geleentheid verskaf om antwoorde te verstrek.
Distriksmunisipaliteit en met Dr. C. J. Kapp van Zader Munispale Dienste. Daar is ooreengekom dat Dr. Kapp 'n voordrag sal maak oor die finansiële posisie van die munisipaliteit. Die Eden Distriksmunisipaliteit het ingestem om deur die
Munisipale Bestuurder, Mnr. M. C. Botha, 'n voordrag te maak oor voorgestelde stappe om die Kannaland Munisipaliteit van hulp te wees.
gepubliseer en is deur die Sekretaris op munisipale kennisgewingborde aangebring.
Getuienis is aangehoor ingevolge die bepalings van die Wes-Kaapse Provinsiale Kommissiewet, 1998 (Wet 10 van 1998). Alle getuies het ingevolge Art. 3 'n eed afgelê voor hulle getuig het. Sowat 40 persone het getuig. 'n Aantal beëdigde verklarings is ingedien van persone wat nie self onder eed mondelinge getuienis afgelê het nie. Dit blyk uit Art.3 van die Wes-Kaapse Kommissiewet 10 van 1998 dat die enigste manier waarop getuienis voor die Ondersoekkomitee afgelê kan word is deur 'n getuie wat onder eed getuig.
Volledigheidshalwe is die beëdigde verklarings aanvaar as deel van die stukke, alhoewel die inhoud nie wesenlik as getuienis geag kan word nie. Die verklarings handel hoofsaaklik oor probleme met munisipale dienste en spesifieke probleme van lede van die gemeenskap. Die aspekte kan in die gewone loop van sake deur die munisipaliteit aangespreek en reggestel word.
Art. 3 van die Kommissiewet 10 van 1998 bepaal dat enige persoon wat voor die kommissie as getuie verskyn, is geregtig op regsverteenwoordiging. Die munisipaliteit was verteenwoordig deur Mnr. D. J. Uys, prokureur en voormalige Stadsklerk van Beaufort-Wes. Tydens die openbare verhore het dele van die gemeenskap hul misnoë betuig met die feit dat die munisipaliteit 'n regsverteenwoordiger aangestel het. Daar moet egter op gewys word dat dit die munisipaliteit se reg was om dit te doen. Die regsverteenwoordiger het gehelp om struktuur te gee aan die ondersoek en sy kruisverhoor en skriftelike vertoë het waarde toegevoeg tot die inhoud van hierdie verslag.
Die Sakekamer van Ladismith is verteenwoordig deur prokureur A. J. Rossouw van die firma Steyn en Pretorius op Ladismith. Adv. Tinus Lotz van George is gedurende die tweede week van die verhoor opdrag gegee om die sakekamer te verteenwoordig. Die Ondersoekkomitee is dank verskuldig aan die sakekamer vir die moeite en uitgawes wat aangegaan was. Slegs deur die kruisverhoor van getuies word die waarheid vasgestel.
Groot openbare belangstelling en prominente dekking in die media het die verhore gekenmerk. Die Gemeenskapsale was vol en by tye moes die publiek gemaan word tot kalmte. Op 'n stadium is die SAPS, Ladismith versoek om teenwoordig te wees. Dit was duidelik uit die reaksie van die gehoor dat verskillende ondersteuningsgroepe in die saal teenwoordig was. Die regsverteenwoordiger van die munisipaliteit, prokureur D. J. Uys, het verskeie kere gekla dat die grootliks vyandiggesinde gehoor dit moeilik maak vir die munisipaliteit se getuies. Die Lede van die Ondersoekkomitee is egter tevrede dat die reëls van natuurlike regverdigheid nagekom is en dat getuies op 'n billike basis die geleenthede gegee is om te getuig.
Die blote feit dat die openbare verhore beide op Ladismith en op Calitzdorp gehou was waar die publiek toegang gehad het, was reeds deel van die proses van deursigtigheid en openbare verantwoordingdoening aan die gemeenskap. Dit is in lyn met die basiese waardes en beginsels wat openbare administrasie beheers, soos vervat in art. 195 van die Grondwet.
Die hoofkantoor van Kannaland Munisipaliteit is op Ladismith gesetel en die indruk is van getuies van Calitzdorp, Zoar en Van Wyksdorp verkry dat die gemeenskappe in 'n sekere sin afgeskeep of gemarginaliseer voel. Die klagtes en vertoë wat van die dorpe ontvang is was in meeste geval bloot swak dienslewering deur die munisipaliteit. Die Lid van die Ondersoekkomitee, Mnr. Efraim Oppelt, het met groot noukeurigheid die vertoë en besware wat van die gemeenskappe ontvang is in Deel D ontleed - paragraaf D6 Van Wyksdorp, D7 Calitzdorp en D8 Zoar.
Na afloop van die verhore is aan die munisipaliteit en aan die sakekamer, deur die regsverteenwoordigers wat hulle by die verhoor verteenwoordig het, die geleentheid gebied om verdere skriftelike vertoë te rig en aanbevelings te maak.
Die twee lede van die Ondersoekkomitee het Vrydag 12 Maart 2004 oor tegniese aspekte van die ondersoek gesprek gevoer met die Hoof Uitvoerende Beampte van WEKPRO en met die Direkteur: Wetgewing en Administrasie van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering. Dit was van groot nut in die opstel van die Verslag.
Geografiese konteks KANNALAND MUNISIPALITEIT, 'n kategorie 'B' munisipaliteit, sedert 5 Desember 2000, is geleë binne die Eden Distrik Munisipale area en beslaan 'n oppervlak van ongeveer 4750 km². Die munisipale area strek oor 'n afstand van 135 km oor 'n oos- westelike en 45 km oor 'n noord-suidelike rigting.
Die Kannaland munisipale area is geleë tussen die Groot -en Klein Swartberge sowel as die Anysberg aan die noorde kant en die Langeberge aan die suide kant. Kannaland vorm gemeenskaplike grense met die van Montagu en Swellendam munisipaliteite aan die weste en Oudtshoorn munisipaliteit aan die ooste kante.
Daar is 'n paar prominente bergreekse binne hierdie munisipale area, naamlik; die Warmwaterberg (1 345m), die Rooiberg (1 468m) en Amalienstein reeks (1 021m).
Hoeko met die grootste landelike konsentrasie.
Die hoof verbindingsroete deur die gebied is die R62, wat deur feitlik al die dorpe binne die Kannaland munisipale area loop behalwe deur Van Wyksdorp. Toegang na die N2 is via Barrydale (R324) oor die Tradouw pas terwyl toegang noordwaarts na die N1 redelik beperk is as gevolg van bergreekse. Die dorp Barrydale is 78 km suid op die R62 van Ladismith geleë met Oudtshoorn 100km oos van Ladismith op die R62.
Vullis verwydering . Riool skoonmaak dienste . Water kwaliteit beheer . Skoonmaak van strate . Lug besoedeling . Besigheids lisensies . Bou inspeksies.
Begroting en beleidsbestuur . Saamstel van finansiële state . Administrering van projekte.
Huidige Politieke Struktuur: Die Kannaland Munisipale Raad bestaan tans uit 'n Uitvoerende Burgemeester stelsel met 9 (nege) Raadslede, waarvan 5 Wyks- en 4 Proporsionele Raadslede is. Raadsheer J. Donson is tans die Uitvoerende Burgemeester en Raadslid Andrew Baartman die Onder-Uitvoerende Burgemeester.
Die totale bevolking binne die Kannaland Munisipale area, volgens die 2001 sensus, beloop 23 971 in totaal vergeleke met 21193 in 1996, met die Kleurlinge wat die grootste komponent, 85%, uitmaak, Blankes 13% en .02% Swartes met 'n baie kleiner persentasie Indiërs. 'n Redelike balans tussen mans en vroue word gehandhaaf met vroue in die meerderheid 51, 81% teenoor die 48, 19% mans.
Kannaland is oorwegend 'n Afrikaans sprekende gemeenskap met ongeveer 98% Afrikaans sprekendes volgens die 2001 Sensus, met die swart tale in die minderheid en slegs .01% Engels sprekend.
12% van die huishoudings word voorsien van elektrisiteit. 'n Redelike hoë persentasie (17, 25%) het egter steeds slegs toegang tot kerse en .04% tot parafien vir beligting doeleindes. Hierdie bronne van energie het egter 'n baie negatiewe effek op die omgewingsgesondheid van gemeenskappe sowel as op die natuurlike hulpbronne en die omgewing.
Opsommend Volgens voormelde 2001 sensus, beskik Kannaland oor 'n totale bevolking van 23 973 waarvan die vroue in die meerderheid is met 51, 8 % met 'n redelik balans binne die ouderdomsgroepe 15 tot 34 jaar (30%) en 35 tot 64(30%) met 'n redelike lae persentasie 8% bo 65 jaar. Die % tussen 0 - 34 jaar beloop 32%. Die groei in bevolking vergeleke met 1996 is .13% wat nie noodwendig kommer wekkend hoef te wees nie.
Kannaland beskik oor 'n totale werksmag van 7327 met 'n 13% werkloosheid-syfer en die grootste % werksaam in die landbou bedryf (53%) waarvan 58% elementêre beroepe beklee met 22% wat 'n maandelikse inkomste van tussen R 401 - R800 verdien.
Kannaland is 'n oorwegend Afrikaanssprekende gemeenskap en skik oor 6069 huishoudings met 'n gemiddelde huishouding groote van 3.9 per huishouding. 'n Redelik hoë persentasie -17, 25% maak nog van kerse gebruik vir beligting. Die oorgrote meerderheid huishoudings (67%) het toegang tot water in hulle huise, 59% se vullis word weeklis deur die munispaliteit verwyder daar 34% verantwoordelikheid neem vir die verwydering van hul eie vullis. 55% beskik oor spoel toilette-, 11% oor septiese tenke en 17% oor geen sanitasie fasiliteite.
Die Eden Distriksmunisipaliteit, 'n kategorie 'C' munisipaliteit, sluit in die voormalige Suid-Kaap en Klein Karoo Distriksrade.
Art. 84 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 1998 (Wet No. 117 van 1998), soos gewysig maak voorsiening vir die verdeling van funksies tussen kategorie 'C' en kategorie 'B' munisipaliteite.
Die Eden Distriksmunisipaliteit het binne sy gebied 7 (sewe) 'B' munisipaliteite en 1 (een) distriksbestuur gebied (DBG) te wete: Bitau, Knysna, George, Mossel Baai, Langeberg, Kannaland en Oudsthoorn, asook Uniondale DBG. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde en landelike gemeenskappe, billike en regverdige toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit help sommige plaaslike-"B" munisipaliteite wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik nie, om dienste aan hul gemeenskappe te lewer. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede help dan die 'armer' gebiede in die proses.
Art. 84 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture Wet No.
Die Kannaland Munisipaliteit sluit in Ladismith, Calitzdorp, Zoar en Vanwyksdorp. Art. 84 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture Wet No. 117 van 1998, spel die funksies en magte van 'n plaaslike munisipaliteit uit. 'n Plaaslike munisipaliteit het al die funksies en bevoegdhede wat in artikels 156 en 229 van die Grondwet opgedra is uitgesonderd daardie funksies en bevoegdhede wat by die Distriksmunisipaliteit berus.
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf-en ander belastings, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra -vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê -vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen -die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Om geïntegreerde ontwikkelingsplanne (GOP's) op te stel, goed te keur of te wysig en dit te koppel aan 'n finansiële plan.
Kannaland as 'n kategorie 'B' Munisipaliteit, is o.a.
lewering van elektrisiteit water vir huishoudelike gebruik riool en sanitasie stormwaterstelsels rommelverwydering brandweerdienste munisipale gesondheidsdienste besluite oor grondgebruik plaaslike paaie plaaslike openbare vervoer straathandel abattoirs en varsvoedselmarkte.
Die huidige en beoogde toekomstige ondersteuning vanaf die Eden Distriksmunisipaliteit aan die Kannaland Munisipaliteit word gedoen kragtens artikels 83 en 88 van die Wet Op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 1998 (Wet No. 117 van 1998), aangaande samewerking tussen distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite. Art.83 (c) van Wet No. 117 van 1998 bepaal dat die distriksmunisipaliteit daarna moet streef: "(c) om die kapasiteit van plaaslike munisipaliteite in sy gebied te bou om hul funksies te verrig en hul bevoegdhede uit te oefen waar sodanige kapasiteit ontbreek."
In 'n Desember 2003 skrywe van Min. Cobus Dowry, Minister Plaaslike Regering, Wes-Kaap Provinsie, versoek die Minister die Eden Distriksmunisipaliteit om op 'n taakspan te dien wat ondersteuning sou verskaf met 'n Finansiële Herstelplan vir die Kannaland Munisipaliteit. Laasgenoemde versoek word opgevolg met 'n fisiese besoek van die Minister op 19 Januarie 2004 aan die gebied rakende ondersteuning aan die Kannaland Munisipaliteit.
Die huidige prioriteitsfonds toekenning in die 2003/04 boekjaar vanaf Eden Distriksmunisipaliteit aan Kannaland Munisipaliteit, wat ongeveer R 3,6 m beloop, word omgeskakel vir bedryfsaspekte om normale dienslewering te verseker deur onder andere, ondersteuning te bied aan ru-water ondersoeke, paaie en sosiale ondersteuning. Die fondse word deur die Eden Distriksmunisipaliteit self geadministreer.
Mnr Johan Kemp, Hoof: Gemeenskapsdienste van die Distriksmunisipaliteit is op besluit van die Eden Distriksmunisipaliteit in 'n waarnemers-hoedanigheid na die Kannaland Munisipaliteit gestuur om onder andere tegniese ondersteuning aan die Kannaland Munisipaliteit te bied ten einde normale dienslewering binne Kannaland te verseker.
n Aansienlike verskil is reeds sigbaar met die water situasie binne die Kannaland munisipaliteit veral die aanspreek van probleme t.o.v. Zoar se water situasie. Aandag word tans gegee aan die water infrastruktuur met betrekking tot paaie, pypleidings, suiwering ens. Verder is die kanaal waaruit Ladismith sy drinkwater kry, skoongemaak, daar dit ongeveer 'n jaar laas skoongemaak was. Tydens inspeksie was die verliese op die betrokke kanaal fisies sigbaar by 'n aantal plekke waar grootskaalse syfering plaasgevind het. Volgens getuienis gelewer deur die Munisipale Bestuurder van die Eden Distriksmunisipaliteit is die bedoeling nie om in te meng met die outonomiteit van Kannaland nie maar om ondersteuning te verskaf. Eden Distriksmunisipaliteit reageer slegs op versoeke van Kannaland en van die Minister van Plaaslike Owerheid Wes-Kaap.
Volgens die getuienis gelewer deur Mnr. M.C. Botha sal die besluit van die Eden Distriksmunisipaliteit om verdere ondersteuning aan die Kannaland Munisipaliteit te gee, afhang van die uitslag van hierdie kommissie ondersoek.
Dit is duidelik uit getuienis gelewer dat die aktiewe hulp en ondersteuning van die Eden Distriksmunisipaliteit 'n absolute voorvereiste is vir sukses om die Kannaland Munisipaliteit weer op 'n gesonde en volhoubare basis te laat funksioneer. Veral met die agterblewe landelike gebiede soos Zoar en Van Wyksdorp sal die hulp van die Distriksmunisipaliteit nodig wees om te verseker dat dienste aan die gemeenskappe verskaf word.
Art. 153(a) van die Grondwet bepaal dat 'n munisipaliteit moet sy administrasie en sy begrotings-en beplanningsprosesse so struktureer en bestuur dat voorrang verleen word aan die basiese behoeftes van die gemeenskap, en dat die maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling van die gemeenskap bevorder word.
Verder bepaal Art.
d die billike verspreiding van hulpbronne tussen die plaaslike munisipaliteite in sy gebied te bevorder ten einde toepaslike vlakke van munisipale dienste in sy gebied te verseker
Met in ag neming van die behoeftes in Zoar en Van Wyksdorp, kan tereg deur hierdie gemeenskappe van die Eden Distriksmunisipaliteit verwag word om hoë voorkeur aan hulle te verleen en om sodoende die druk op die Kannaland Munisipaliteit te verlig.
om groter voorkeur en hoër prioriteit te gee aan Zoar en Van Wyksdorp as deel van die Kannaland Munisipaliteit; of alternatiewelik om Zoar en Van Wyksdorp as distriksbestuursgebiede (DBG's) te laat verklaar direk onder die beheer van die distriksmunisipaliteit.
Dit word aanbeveel dat opsie (a) op die korttermyn gevolg word. Indien dit nie die nodige resultate lewer nie, sal opsie (b) oorweeg moet word.
Drieledige Ooreenkoms Om aan die konsep van "Regering van Samewerking", soos bedoel in Hoofstuk 3 van die Grondwet, Hoofstuk 5 van die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur, Art. 88 van die Strukture Wet en Art.
die Kannaland Munisipaliteit; en iii die Eden Distriksmunisipaliteit. Gemelde drieledige ooreenkoms moet voorsiening maak vir die voorwaardes waaronder die Wes-Kaapse Provinsiale Regering en die Eden Distriksmunisipaliteit onderskeidelik bereid sou wees om die Kannaland Munisipaliteit by te staan met administratiewe, tegniese en finansiële hulp en om die aanbevelings in hierdie verslag en ander stappe wat nodig blyk te wees, op 'n volhoubare basis toe te pas. Vordering moet gemonitor word en daar moet gereelde openbare verslagdoening aan die Minister van Plaaslike Bestuur geskied.
Dit word aanbeveel dat die Minister van Plaaslike bestuur die initatief neem om so 'n drieledige ooreenkoms tussen die partye te beding.
Gedurende 1997 het die Wes - Kaapse Minister van Plaaslike Regering 'n komitee aangestel wat bestaan het uit Adv. C. B. Prest, SC (Voorsitter) en J. P. Hugo om beweerde wanadministrasie en onreëlmatigheid by die Ladismith Plaaslike Oorgangsraad te ondersoek. Die Verslag is gedateer 11 Augustus 1997 en is tot hierdie ondersoekkomitee se beskikking gestel.
Sommige van die rolspelers wat sewe jaar gelede as deel van die probleem in Ladismith uitgewys is, is steeds prominente rolspelers in Kannaland en daar sal later daarna verwys word. Ook sommige van die probleme en aanbevelings wat sewe jaar gelede gemaak is, is steeds relevant en sal na verwys word.
Hopelik sal, voortspruitend uit hierdie verslag, ingrypende en standhoudende stappe gedoen word sodat daar nie oor sewe jaar in 2011 weer 'n soortgelyke ondersoek nodig is nie.
SAPD Strafregtelike Ondersoeke Die ondersoekkomitee is bewus van die feit dat die SAPD besig is met verskeie strafregtelike ondersoeke na munisipale raadslede en amptenare. In sommige gevalle handel dit oor die optrede van persone in hul privaat hoedandigheid. Indien die raadslede en amptenare egter skuldig bevind sou word, sal dit in die lig van die aard die misdryf geoordeel moet word of dit 'n effek het op die persoon se geskiktheid om 'n raadslid of amptenaar van die munisipaliteit te wees.
n Bedrog dossier word tans deur Georganiseerde Misdaad Oudtshoorn ondersoek. Die saak is tans "Subjudic". Geen inligting kan tans bekend gemaak word nie omrede dit die saak kan benadeel. Ladismith MAS 448/01/2004 - Bedrog het betrekking. Suptv Kotze (sel nr 083 294 8727) is in beheer van die saak.
Die kantoor sal nie 'n voorlegging kan maak op 9, 10 en 11 Maart 2004 nie.
Na afloop van die openbare verhoor het die SAPD die week van 15/03/04 op die kantore van die munisipaliteit en by die huise van raadslede en amptenare toegeslaan en bepaalde dokumente en rekenaars gekonfiskeer. 'n Verklaring is deur die Departement Plaaslike Regering uitgereik waarin daarop gewys is dat die optrede van die SAPD geskied het onafhanklik van hierdie ondersoek. Die SAPD se optrede het blykbaar gevolg op grond van getuienis wat voor die Ondersoekkomitee afgelê is.
Die Openbare Beskermer se Nasionale Kantoor in Pretoria het onder Verwysing 3549/03 verskeie klagtes van beweerde onreëlmatigheid by die Kannaland Munisipaliteit ondersoek. Die Hoof Ondersoeker, Adv. C. H. Fourie het op 3 Desember 2003 besoek gebring aan die Munisipale Bestuurder, Kannaland Munisipaliteit en 'n reeks aangeleenthede bespreek en dokumentasie daaroor ingewin.
Op Donderdag 4 Maart 2004 het die Voorsitter van die Ondersoekkomitee, Mnr. Dekker, op versoek van Adv. Fourie hom by sy kantoor in Pretoria gespreek oor die ondersoek. Adv. Fourie was van mening dat dit onnodige duplikasie sal wees indien die Openbare Beskermer met sy eie ondersoek sou voortgaan. Afdrukke van die volledige inhoud van die Openbare Beskermer se leêr is aan Mnr. Dekker oorhandig vir opvolging tydens hierdie ondersoek. In meeste gevalle was daar duplikasie van klagtes en bewerings wat reeds ondersoek is. Die dokumente oor die uitgawes vanuit die Burgermeestersfonds was egter uiters relevant en van nut tydens die ondersoek.
Spesiale Ondersoekeenheid Die Spesiale Ondersoekeenheid, gestig ingevolge die Wet op Spesiale Ondersoekeenhede en Spesiale Tribunale, 1996 (Wet 74 van 1996), is by Proklamasie R55 van 2002, gepubliseer in Regulasiekoerant No. 7395 van 24 Junie 2002 deur die President opdrag gegee om 'n reeks munisipaliteite in die Wes-Kaap Provinsie, insluitend die destydse Calitzdorp Munisipaliteit, te ondersoek na bewerings van wanadministrasie.
n Afdruk van die uitslag van die ondersoek is op 2 April 2004 deur die Munisipale Bestuurder van Kannaland Munisipaliteit aan die lede van die Ondersoekkomitee per faks gestuur. Die verslag verwys grotendeels na aangeleenthede wat voor of tot met die 1999/2000 boekjaar voorgekom het. Dit is nietemin 'n nuttige verwysingsdokument en van die sake wat geidentifiseer is kan in die Finansiële Herstelplan aangespreek word. Die verslag bevestig die getuienis van Mnr. Human, die Munisipale Bestuurder, dat die Calitzdorp Munisipaliteit se administrasie veel te wense oorgelaat het met die oorname daarvan toe die Kannaland Munisipaliteit in Desember 2000 tot stand gekom het.
Ouditeur-generaal Verslag Die Ouditeur-generaal doen jaarliks verslag en daar moet met die verslag gehandel word ooreenkomstig artikel 10G (e) van die Oorgangswet. Ingevolge Art. 10G (e)(iii) moet die munisipaliteit aandui watter stappe gedoen is of beoog word in verband met enige aangeleentheid wat uit die verslag blyk.
Uit die munisipaliteit se antwoorde (bladsye 106 - 117) blyk dit dat daar nog 'n aantal aangeleenthede is wat deur die Ouditeur-generaal:verslag vir die jaar geeindig 30 Junie 2002, uitgewys is waar daar nie korrektiewe stappe gedoen is of aangedui is watter stappe beoog word nie. Dit moet aangespreek word in die finansiële herstelplan - sien ook deel D.1.2.
Dit word voorsien, soos blyk uit die aanbevelings, dat daar nog 'n reeks verdere ondersoeke en optredes sal wees voortspruitend uit die bevindings en aanbevelings van hierdie verslag. Die ondersoeke moet opgevolg en toegepas word sodat dit nie op rakke stof vergader nie.
Soos blyk uit die Bylae het 'n reeks persone en instansies getuienis gelewer en ook skriftelike vertoë ingedien. Die Sekretaris het op 1 Maart 2004 'n reeks vrae aan die Kannaland Munisipaliteit gestuur (Bylae Item No. 40) oor aspekte waaroor op 23/24/25 Februarie 2004 getuienis gelewer is en ten opsigte waarvan antwoorde en verduidelikings deur die Munisipaliteit verskaf moes word. Dit was nie 'n uitputtende lys nie. Die onderwerpe soos in die vraelys aangedui, word afsonderlik bespreek.
Sake het die punt bereik waar 2002/2003 as 'n waterskeidingsjaar beskou moet word. Besluite wat geneem moet word sal ongewild wees en regverdiging daarvoor ongemaklik. Wat u voor u het is egter realiteite en die implikasie van ontkenning daarvan is totale ineenstorting van van die organisasie.
Dit was profetiese woorde. Die aanbevelings is grootliks nie toegepas nie en het gelei tot die omstandighede wat aanleiding gegee het tot die huidige ondersoek. Aangesien Mnr. Deon Louw weer nader geroep is om deur middel van Zader Munisipale Dienste aan Kannaland finansiële advies en kundige ondersteuning te verskaf, word aanvaar dat die uiters relevante en praktiese aanbevelings veral oor begrotingsbeheer in die April 2002 verslag, deel sal vorm van die Finansiële Herstelplan.
Ouditeur - generaal Verslag Die Ouditeur-generaal Verslag van 2001/02 het 'n reeks aangeleenthede aangedui wat aandag verg. In die antwoord van die munisipaliteit is aangedui dat die sake aangespreek word maar dat sommige aangeleenthede nog nie afgehandel is nie. Dit moet ingevolge die toepaslike wetsvoorskrifte afgehandel word as deel van die Finansiële Herstelplan en die foute en gebreke wat uitgewys is, moet reggestel word.
Die man wie ek soek, is nie die wat die minste foute maak nie, maar die wat die meeste foute regmaak
Deel van die herstelplan, wat die Provinsiale Regering Wes-Kaapland aanvaar het, was om die 2003/2004 begrotings te hersien. Die volgende is deur Zader bevind:-. Daar is vir slegs R150 000 bedryfskapitaal begroot terwyl ongeveer R2,3 m benodig was. Die begrotings beleid wat deur die Raad op 27 Februarie 2002 aanvaar het (Raadsbesluit no1 van 2002) bepaal dat die voorsiening vir bedryfskapitaal moet minstens 5% van totale bedryfsuitgawes of 'n bedrag gelykstaande aan die verwagte toename in debiteure wees (Bylaag "A" seksie A2.3.3).
Personeel waarvan die koste R1 208 000 beloop het, is gedurende die 2003/2004 finansiële jaar aangestel sonder dat daar op die begroting vir die uitgawe voorsiening gemaak is (Sien bylaag "B").
Tydelike personeel tot 'n bedrag van R132 000 is aangestel sonder 'n begrotingsvoorsiening.
Geen gedetailleerde begrotingsskedule vir personeel uitgawes is opgestel nie met die gevolg dat personeelkostes verder onderbegroot was. 'n Personeelbegrotingsformaat is tydens die 2002/2003 finansiële jaar opgestel en aan die finansiële bestuurder oorhandig tydens die vorige ondersteuningsprogram (Bylaag "C").
Onvoldoende voorsiening is gemaak vir die terugbetaling van leningskoste. Die leningsregister is onvolledig en geen voorsiening is gemaak vir die terugbetaling van die ABSA lening nie. 'n Munisipaliteit mag slegs leen om kapitaaluitgawes te finansier. Leningsbehoeftes moes gevolglik tydens die opstel van die kapitaalbegroting reeds bekend gewees het Oorgangswet in Artikel 10G 8a1.
Vele ander onder-en oorbegrotings het gedurende die opstel van die 2003/2004 begroting voorgekom.. Die hersiene begroting dui op 'n R2, 9 m tekort en 'n kontantuitvloei van R6, 8 m.
Dit is noodsaaklik dat die herstelplan nie net fokus op die hersiening van die 20003/04 begroting nie, maar ook bystand en leiding aan die munisipaliteit moet verleen vir die opstel van die 2004/05 begroting.
Ingevolge Art. 16 (a)(iv) van die Stelselwet moet stelsels en meganismes geskep word om dit vir die plaaslike gemeenskap moontlik te maak om aan die sake van die munisipaliteit deel te neem, met inbegrip van deelname aan die voorbereiding van die begroting. In die opstel en voorbereiding van die 2004/05-begroting moet gemeenskapsdeelname op 'n deursigtige wyse geskied. Waar drastiese stappe gedoen sal moet word en moeilike keuses gemaak moet word, moet dit aan die gemeenskap verduidelik word. Die openbare verhore wat deur die Ondersoekkomitee gehou is om na probleme en klagtes te luister, moet in die volgende paar maande voor die oorweging van die voorgestelde nuwe begroting, opgevolg word met openbare vergaderings op die verskillende dorpe om die herstelplan en ander positiewe stappe aan die gemeenskap te verduidelik en hul insette vir die 2004/05 begroting te kry vir oorweging.
Nasionale Tesourie skrywe van 20/08/03; en vi die begrotingsbeheerbeleid van die Munisipaliteit.
Volgens die Zader voorlegging is daar nie behoorlike begrotingsbeheer uitgeoefen deur die munisipale bestuurder as rekenpligtige beampte nie en ook nie deur die munisipale tesourier nie. Die toepaslike gedeelte van die Zader voorlegging lees as volg: Die begrotingsbeheerbeleid van die Kannaland Munisipaliteit bepaal onder andere:-. Die munisipale bestuurder van die raad moet bevestig dat alle statutêre vereistes nagekom is waar kapitale uitgawes met eksterne lenings gefinansier word (Bylaag A seksie B 1.1.2). Geen bewys kon gevind word dat die vereistes nagekom is met die opneem van die ABSA lening nie.
Geen kapitaalwerke word aangegaan alvorens die tesourier aan die raad bevestig het dat die betrokke finansieringsbron reeds toegeken is en fondse beskikbaar gestel is waar die uitgawes uit ander bronne soos skenkings, toekennings en subsidies gefinansier gaan word Bylaag A seksie B1.1.3c. Geen bewys kon gevind word dat enige skriftelike verslag deur die tesourier, voor die raad ten opsigte van enige kapitaalwerke, gedien het nie.
B2.2 a en b. Geen bewys kon gevind word dat die prosedure oor die algemeen gevolg word en spesifiek net die aanstelling van die waardeerders en firma wat vir die opleiding van die ouditeure aangestel is.
Elke begrotingspos aandui.
Die begrote bedrag weergee.
Die uitgawes tot op datum aandui.
Die balans beskikbaar weergee.
Geen bewyse kon gevind word dat daar aan die vereiste voldoen is nie.
Die tesourier lê ook maandeliks 'n inkomste verslag aan die raad voor en vestig die raad se aandag op inkomstes wat nie realiseer nie Bylaag A seksie B2.5 a en b. Geen bewyse van sodanige verslae kon gevind word nie.
Die antwoorde wat hierop ontvang is was nie oortuigend nie en daar word bevind dat beide die Munisipale Bestuurder, sy Assistant en die Munisipale Tesourier nie hul statutêre verpligtinge ten opsigte van begrotingsbeheer nagekom het nie. Dit word aanbeveel dat dissiplinêre stappe teen hulle ingestel word vir hierdie aan ander nie-nakoming van statutêre pligte soos verder in die verslag aangeui.
Soos blyk uit die Zader voorlegging is dit 'n aanvaarbare rekenkundige praktyk dat kapitaalfondse in 'n aparte rekening gestort word vir die finansiering van die projekte waarvoor dit goedgekeur is. Waar die Sentrale en Provinsiale Regering fondse vir kapitaalwerke verskaf is dit gewoonlik 'n vereiste dat 'n afsonderlike rekening geopen word. Kannaland munisipaliteit stort kapitaalfondse in die bedryfsrekening en as gevolg van die begrotingstekort word die fondse gebruik om bedryfsuitgawes te finansier.
In die skriftelike antwoord van die Munisipaliteit word op bladsy 54 as volg geantwoord: "Kannaland het nog al die jare kapitaalfondse in sy bedryfsrekening geplaas en dit intern apart verreken." By 'n gesofistikeerde ontwikkelde munisipaliteit moet die nodige kennis en hoedanigheid kan dit straks werk; in Kannaland se geval het dit in die praktyk nie gebeur nie.
n Munisipaliteit wat nie afsondelike bedryfs-en kapitaalrekning hou nie, is vergelykbaar met 'n prokureur wat nie 'n afsonderlike besigheids-en trustrekening hou nie. Dit is so 'n elementêre en fundamentele vertrekpunt in gesonde finansiële administrasie dat dit ondenkbaar is dat dit nie gedoen is nie.
Dit word bevind dat die Munisipale Bestuurder, sy Assistent en die Munisipale Tesourier versuim het om hul pligte na te kom in verband met die hou van afsonderlike Bedryfs-en Kapitaal Rekeninge vir die munisipaliteit. Hierdie gebrekkige rekeningkundige stelsel het aanleiding gegee tot sommige van die munisipaliteit se finansiële probleme onder andere dat kapitaalfondse aangewend was vir bedryfsuitgawes.
As deel van die finansiële herstelplan moet die munisipaliteit se Kapitaal en Bedryfsrekeninge geskei word.
Finansiële State Die Zader Voorlegging wys daarop dat ingevolge Art. 10G2ai van die Oorgangswet moet die munisipale bestuurder toesien dat finansiële rekords bygehou word: . Finansiële state opgestel en geoudit word 10G2ci; . antwoord op vrae van die raad aangaande die state verskaf word 10G2eii; . stappe aangetoon word om afwykings reg te stel 10G2ciii. Geen aanduiding kan gevind word dat stappe voorgestel is om die opgehoopte tekort tot en met die 2003/2004 finansiële jaar uit te wis nie met die gevolg dat die bedryfskapitaalbehoeftes uit statutêre fondse, wat vir ander doeleindes bestem was, gefinansier is.
Dit word bevind dat die Munisipale Bestuurder, sy Assistent en die Munisipale Tesourier nie hul statutêre verpligting in verband met die munisipaliteit se finasiële state, nagekom het nie. Dit word aanbeveel dat die finansiële state opgestel en geoudit word as deel van die finansiële herstelplan.
Artikel 10G van die Oorgangswet bepaal dat 'n munisipaliteit sy finansiële sake op 'n verantwoordbare en deursigtige wyse moet bestuur terwyl 10G2(f)(ii) bepaal dat iemand, wat in die diens van 'n raad is of was die munisipaliteit 'n verlies of skade berokken, deur die uitbetaling van geld wat nie deur 'n behoorlike bewysstuk gestaaf word nie, sal die hoof uitvoerende beampte, of waar die hoof uitvoerende beampte self betrokke is, sal die raad die bedrag van die skade bepaal en die nodige dissiplinêre stappe neem en waar van toepassing die verlies verhaal.
Die moontlikheid van verdere stappe ingevolge Art. 10G (f) moet as deel van die finansiële herstelplan oorweeg word.
Die munisipale raad het tydens die begrotings vergadering 'n bedrag van ongeveer R6 000 per raadslid goedgekeur vir opheffingswerk. Volgens die Zader Vooorlegging kon geen voorskrifte vir die aanwending van die fondse kon opgespoor word nie. Dit blyk dat bedrae sonder bewysstukke aan raadslede en individue uitgemaak word (Bylaes J, K, L en M dien as voorbeelde). Geen bevredigende antwoorde kon deur die munisipaliteit verskaf word nie.
As deel van die herstelplan moet voorskrifte vir die aanwending van opheffingsfondse opgestel en toegepas word.
WEKPRO se Omsendbrief No. 48 van 2002 gedateer 14/08/02 is aan alle Munisipale Bestuurders en Burgermeesters in die Wes-Kaap gestuur. Die Omsendbrief dui onder andere aan: -dat so 'n fonds gestig kan word vir 'n geoorloofde doel; -dat die uitgawes verband moet hou met bevoegdhede en funksies van munisipaliteite soos gemeld in Art.
dat die uitgawes volledig openbaar moet word, geoudit moet word en dat gereelde verslagdoening aan die raad gedoen moet word; en dat die besoldiging wat die burgermeester ingevolge die Wet op die Besoldiging van Openbare Ampsbekleërs ontvang, bedoel is om sy persoonlike (sowel as sy vrou) se uitgawes te dek wat as gevolg van bekleding van die pos van burgermeester gekoppel word, byvoorbeeld klere, verlies aan normale inkomste, ens. Die Burgermeestersfonds kan nie aangewend word om die besoldiging aan te vul nie.
Die Openbare Beskermer het aan die Voorsitter van die Ondersoekkomitee 'n aantal dokumente oorhandig wat verband hou met uitgawes uit die Burgermeester/Onderburgermeester Fonds. Dit is genommer van 1 - 79 en is deel van die stukke. Dit was by die openbare verhore ter tafel geplaas en kommentaar is gevra van die betrokke rolspelers.
Dit blyk uit die getuienis dat aanvanklik R 35 000, 00 vir die Burgermeestersfonds begroot is vir 2003/04 maar dat dit algaande verhoog is na R 100 000, 00 teen November / Desember 2003. Was dit nie vir die ingryping deur Mnr. Louw van Zader Munisipale Dienste nie, sou die bedrag verder verhoog het vir die res van die boekjaar.
Aanbevelings Eerstens moet gemeld word dat 'n Onderburgermeestersfonds 'n nuwe verskynsel is waarna nie eens verwys word in die WEKPRO Omsendbrief oor die Burgermeestersfonds nie. Dit blyk voort te spruit uit die reëling tussen die ANC en die NNP waar die Burgermeester van die ANC is en die Onderburgermeester van die NNP. Waar dit die geval is sal na mening 'n beter reëling wees om slegs een fonds, die Burgermeestersfonds, te hê met twee bepaalde bedrae geoormerk vir die Burgermeester en vir die Onderburgermeester, gebaseer op goedgekeurde programme waarvoor hulle onderskeidelik verantwoordelik is.
Tweedens kan die omvang van die fondse wat bewillig is bevraagteken word, asook die stelsematige verhoging daarvan gedurende die munisipale boekjaar. 'n Realistiese perk moet in die begroting op die bedrae geplaas word veral waar dit 'n munisipaliteit soos Kannaland is wat spartel om noodsaaklike dienste aan die gemeenskap te verskaf.
Derdens is die doelwitte waarvoor die fondse aangewend is in vele gevalle ongeoorloof en was daar ook nie bevredigende antwoorde verskaf nie of was bewysstukke nie beskikbaar nie.
Bogemelde is nie die volledige lys nie en dien slegs as voorbeelde van oënskynlik onreëlmatige uitgawes wat verdere ondersoek en optrede regverdig.
Munisipale Tesourier: H.
Mnr. H. Nel, die Munisipale Tesourier het onder eed getuig en het ook bevestig onder kruisverhoor: -dat hy van mening was dat die doel waarvoor die dat na sy wete die fonds nie aan oudit onderworpe is nie. Dit word bevind dat die getuienis van die Munisipale Tesourier dui op onkunde en growwe nalatigheid. Om bloot 'n rubberstempel te wees en enigiets goed te keur wat 'n politieke ampsbekleër voorlê vir betaling, is nie wat statutêr van 'n senior amptenaar soos die Munisipale Tesourier verwag word nie en dit word bevind dat Mnr. H. Nel nie sy statutêre pligte in die verband nagekom het nie.
Munisipale Bestuurder: F. J. Human Die getuienis van Mnr. F. J. Human was dat hy die WEKPRO Omsendbrief aan die Stadsraad wou voorlê, maar dat hy deur die Burgermeester opdrag gegee is om dit te onttrek. Hy het die Burgermeester se opdrag nagekom en die Omsendbrief onttrek vir voorlegging aan die Munisipale Raad.
Dit dui daarop dat die Munisipale Bestuurder as rekenpligtige beampte bewus was van die inhoud van die Omsendskrywe en oogluikend toegelaat het dat die wanpraktyke voortduur. Die aangewese optrede van die Munisipale Bestuurder was om ingevolge die bepalings van Art. 10G (k) van die Oorgangswet sy beswaar teen so onwettige opdrag aan te teken, die uitgawes te stop en waar dit reeds gemaak is dit van die betrokke raadslid te verhaal.
Dit is nie gedoen nie en dit word bevind dat die Munisipale Bestuurder nie sy statutêre verpligtinge in die verband nagekom het nie.
alle bates en die nakoming van alle verpligtinge van die munisipaliteit; en behoorlike en noulettende nakoming van toepaslike munisipale finansiële bestuur wetgewing.
Die rekenpligtige beampte van die Kannaland Munisipaliteit het benewens die Burgermeestersfonds, baie ander uitstaande sake waarvoor hy verantwoordelik en verantwoordbaar is en wat nie bevredigend beantwoord is in sy getuienis voor die Ondersoekkomitee nie, soos blyk uit die res van hierdie verslag.
Burgermeesterfonds/Onderburgermeesterfonds moet ook deur die Munisipale Bestuurder na die Ouditeur-Generaal verwys word vir oudit en verslag en na die SAPD vir moontlike strafregtelike vervolging.. Dissiplinêre stappe teen Mnr. F. Human word aanbeveel vir nie-nakoming van statutêre pligte.
Burgermeester J. Donson Dit is duidelik uit die stukke, uit die getuienis wat gelewer is en die skriftelike antwoord wat ontvang is dat Burgermeester Donson die Burgermeestersfonds as sy eie privaat fonds beskou het waarmee hy kon doen net wat hy wou. In getuienis onder eed voor die Ondersoekkomitee was sy standpunt ook dat hy 'n absolute diskressie gehad het oor die doel waarvoor die fonds aangewend kon word. Onder kruisverhoor van Adv. Lotz wou die Burgermeester uitdagend weet watter wette hom verbied om die fonds aan te wend soos wat hy dit na eie diskressie gedoen het Die antwoord op al die vrae is te vind in die WEKPRO Omsendbrief No. 48 van 2002. Die inhoud van hierdie Omsendbrief was volgens die Burgermeester "slegs nog 'n opinie" waarmee hy nie noodwendig saamgestem het nie. Dit is duidelik dat die inhoud van die Omsendbrief nie te versoen was met die roekelose optrede van Mnr. Jef Donson nie en dat dit die rede was waarom hy 'n onwettige opdrag aan die Munisipale Bestuurder gegee het om die item te onttrek vir voorlegging aan en oorweging deur die Raadsvergadering?
Indien hierdie Ondersoekkomitee die bevoegdhede gehad het sou ons nie gehuiwer het om aan te beveel dat Raadslid Donson uit sy amp onthef word nie.
Verdere optrede teen Raadslid J. Donson ingevolge Item 14 van die Gedragskode vir Raadslede word aanbeveel.
Onder Burgermeester C. Baartman In 'n mindere mate as die Burgermeerster, blyk dit dat die Onder Burgermeester, Mnr. Callie Baartman, ook die Fonds aangewend het teenstrydig met die voorskrifte vervat in die wetgewing waarna verwys word in die WEKPRO Omsendbrief.
Aangesien hierdie Ondersoekkomitee aangestel is ingevolge Art. 106 van die Stelselswet en nie ingevolge Bylae 1 (Gedragskode vir Raadslede), Item 14 nie, kan hierdie Ondersoekkomitee hoogstens aanbeveel dat die aspekte, sover dit die Burgermeester en Onderburgermeester as Raadslede raak, eers deur die Minister van Plaaslike Bestuur na 'n persoon of komitee verwys word soos bedoel in Item 14 van Bylae 1 van die Stelselswet.
Verdere optrede teen Raadslid Baartman ingevolge Item 14 van die Gedragskode vir Raadslede word aanbeveel.
Klantesorg, Kredietbeheer en Skuldinvorderingsbeleid Die Kannaland Munisipaliteit het reeds geruime tyd gelede 'n Kredietbeheerbeleid aanvaar, maar dit is eers later, nadat hierdie ondersoek reeds aangekondig was, op 20 Februarie 2004 in Provinsiale Koerant 6109 gepubliseer. Die Beleid is dus nie so op datum as wat die datum van publikasie aandui nie en behoort hersien en na 'n proses van gemeenskapsdeelname, aangepas te word.
Hoofstuk 9 van die Stelselswet behandel uitvoerig Kredietbeheer en Skuldinvorderings van munisipaliteite. Art. 95 in Hoofstuk 9 bevat voorskrifte oor Klantesorg en -bestuur. Dit is 'n belangrike aspek wat ontbreek in die huidige beleid en wat bygewerk moet word. Samewerking met die gemeenskap en 'n stelsel van klantesorg en -bestuur is 'n voorvereiste vir suksesvolle kredietbeheer en skuldinvordering wat tot dusver nie met enige mate van sukses in Kannaland toegepas is nie.
Die tendens van nie betaling het ook verder veroorsaak dat die raad se kontantvloei van dag een af onder geweldige druk was en kon ons dus nooit ordentlik beplan nie, want nooit kon met sekerheid aanvaar word hoeveel kontant op 'n maand tot maand basis ontvang gaan word nie (sien aangehegte lys van debiteursbetalingpresentasies).
Hierdie probleem het nou so in omvang toegeneem dat uitstaande debiteure meer as R 14 m beloop, waarvan ZOAR meer as 50% beloop.
Daar is lesse geleer uit optrede in die verlede wat bygevoeg kan word tot die huidige beleid. Dit blyk bv. nie dat die Uitvoerende Burgermeester as "toesighoudende gesag" ingevolge Art. 99 van die Stelselswet en die Munisipale Bestuurder ingevolge Art. 100 as "implementeringsgesag" hul onderskeie bevoegdhede en verpligtinge na behore uitgevoer het nie.
n Proses van gemeenskapsdeelname in die hersiening, verbetering en aanpassing van die beleid kan lei tot groter aanvaarding en "inkoop" deur die gemeenskap.
Aanbeveling n Hersiening van die huidige Kredietbeheer en Skuldinvorderingsbeleid moet gedoen word. Voeg ook by Klantesorg- en bestuur, soos beoog in Art. 95 van die Stelselswet en aanvaar Verordenings soos beoog in Art.
Art. 5 van die Stelselswet bevat ook 'n lys verpligtinge van die gemeenskap. Om 'n gebalanseerde beleid daar te stel, moet dit ook in die beleid aangestip word.
c Elke munisipaliteit moet 'n stelsel van interne beheer instel en onderhou en sover moontlik interne oudit, met inbegrip van ouditkomitees, as 'n onafhanklike evalueringsfunksie instel.
Ingevolge Regulasie 14 van die Regulasies oor Munisipale Beplanning en Prestasiebestuur moet daar ook 'n Prestasiebestuur Ouditkomitee aangewys word. Die reeds bestaande Ouditkomitee kan ook vir die doel aangewend word.
Uit die getuienis het dit geblyk dat alhoewel die munisipale raad reeds op 23/01/03 besluit het op die daarstelling van 'n Ouditkomitee, het die eerste vergadering daarvan eers op 05/03/04 plaasgevind en funksioneer die Ouditkomitee nog nie na behore nie. 'n Ouditkomitee Handves bestaan maar die samestelling van die Ouditkomitee is nog gebrekkig.
Dit word aanbeveel dat wat betref die Ouditkomitee:.
die samestelling daarvan uitgebrei word deur lede van die gemeenskap, die sakekamer en die belastingbetalersverenigings daarop aan te stel.
Interne Ouditeur Die Interne Ouditeur kan 'n belangrike rol speel om gesonde finansiële administrasie by 'n munisipaliteit te bevorder. Paragraaf 9 van die Gestandardiseerde Finansiële Beleid vir Kannaland Munisipaliteit, aanvaar in Januarie 2001, bevat uitvoerige voorskrifte oor Interne Oudit.
Ingevolge Art. 45 van die Stelselswet moet die uitslae van prestasiemaatstawwe ingevolge Art. 41 (c) van die Stelselswet as deel van die munisipaliteit se interne ouditerings prosesse, geoudit word. Die Interne Ouditeur is 'n belangrike pos op die diensstaat en die persoon wat die pos bekleë moet die nodige vaardigheid en kundigheid hê om die pligte verbonde aan die pos te verrig. Die getuienis wat voor die Ondersoekkomitee gelei is dui daarop dat die huidige bekleër van die pos, Mnr. P. Nt'Selungu deur onbehoorlike beinvloeding van die Uitvoerende Burgermeester aangestel is en dat hy vanaf algemene arbeider op posvlak 14 na interne ouditeur op posvlak 3 aangestel is. In die herevaluering van aanstellings en die posvlakke waarop dit gedoen is, soos aanbeveel in paragraaf D.2.2, sal die aanstelling van die Interne Ouditeur spesifiek aangespreek moet word.
Laat 'n onkundige man jou bome snoei en nooi 'n siek man om by jou te kom vrugte eet
Die nodige stappe sal in samewerking met WEKPRO gedoen moet word om toe te sien dat 'n geskikte persoon met die vereiste vaardighede en kundigheid die pos van Interne Ouditeur bekleë.
Verkrygingsbeleid Die munisipaliteit het nie voorkeurverkrygingsbeleid soos bedoel in Art. 217 van die Grondwet en Art. 2 van die Wet op die Raamwerk vir Voorkeurverkrygingsbeleid, 200 (Wet 5 van 2000) nie.
Ingevolge so 'n voorkeurverkrygingsbeleid kan die munisipaliteit onder andere voorkeur verleen aan histories benadeelde persone en aan plaaslike firmas. Indien so 'n beleid in plek was sou die situasie nie ontstaan het, soos getuig deur Me. G. Snyman van die firma Snyman & Rex van Van Wyksdorp, dat haar firma nie as 'n plaaslike firma beskou is in die toeken van 'n tender nie. Verder het die firma ook geen voorkeur gekry omdat sy as vrou en haar vennoot Mnr. G. Rex kwalifiseer as persone wat kwalifiseer vir punte ingevolge die voorkeurstelsel nie (munisipale dokument bladsy 388, par.5).
Dit word aanbeveel dat 'n Voorkeurverkrygingsbeleid soos bedoel in Art.
van 2000 vir die Munisipaliteit Kannaland opgestel, goedgekeur en toegepas word.
Tariewe en Tariefbeleid Die Ondersoekkomitee het die munisipaliteit versoek om 'n afdruk van sy tariefbeleid soos bedoel in Art. 74 van die Stelselswet voor te lê. Die dokument oor Tariewe, bladsye 1 - 7 van die munisipaliteit se antwoord, was nie 'n Tariefbeleid nie, maar bloot die goedgekeurde bestaande tariewe.
Enige tarief of geval wat nie direk in die lys aangespreek word nie, word per delegasie aan die Burgermeester, Munisipale Bestuurder of sy gevolgmagtigde en die Bestuurder Finansies gegee om oor te besluit
Die vasstelling van tariewe kan ingevolge Art. 160 van die Grondwet nie gedelegeer word nie en moet deur die munisipale raad bepaal word. Die voorskrif in die tariefdokument soos hierbo aangehaal is ongrondwetlik en nie regsgeldig nie. Sien ook in die verband die munisipaliteit se eie Delegasies waarin die bepaling van tariewe vir die Raad voorbehou is (munisipale dokument bl. 444).
Dit word aanbeveel dat as deel van die finansiële herstelplan 'n Tariefbeleid soos bedoel in Art. 74 van die Stelselswet enTarief Verordenings ingevolge Art. 75 van die Stelselswet opgestel en aangeneem word.
Formele Optrede deur Minister van Plaaslike Regering Die Oorgangswet gee in Art. 10G (m) aan die Provinsiale Minister van Plaaslike Regering bevoegdhede om op te tree as hy van oordeel is dat die finansies van 'n munisipaliteit ongesond is of moontlik ongesond kan raak.
m i Die LUR kan na oorleg met die LUR verantwoordelik vir Finansies, wanneer hy of sy ook al van oordeel is dat die finansies van 'n munisipaliteit ongesond is of moontlik ongesond kan raak, die betrokke raad opdrag gee om die stappe te doen wat hy of sy skriftelik uiteensit.
By die toepassing van subparagraaf i beteken die uitdrukking "ongesond" ook 'n versuim om inkomste te eis of in te vorder of om uitgawes te beheer of om 'n bedryfsbegroting op te stel en goed te keur of aan subartikels 1, 2, 3, 4, 6 en 7 te voldoen.
In die geval waar 'n raad versuim om 'n opdrag in subparagraaf 1 bedoel, uit te voer en te implementer, kan die LUR die stappe doen of laat doen wat hy of sy nodig ag ten einde die finansies van 'n raad op 'n gesonde grondslag te plaas.
Op grond van die getuienis gelewer voor die Ondersoekkomitee is daar genoegsame rede om selfs meer drasties op te tree en ingevolge Art. 139 van die Grondwet in te gryp by die Kannaland Munisipaliteit.
Daar is begrip vir die feit dat die benadering van die Minister tot dusver was om op die samewerking van die munisipaliteit staat te maak eerder as om formeel in te gryp ingevolge wetgewing.
Dit word by die Minister van Plaaslike Regering aanbeveel dat hy wel sy statutêre magte en bevoegdhede ingevolge Art. 10G (m) uitoefen en formeel skriftelike opdragte aan die Kannaland Munisipaliteit gee om 'n finansiële herstelplan toe te pas. Sodanige herstelplan moet al die relevante elemente bevat waarna in die aanbevelings van hierdie verslag verwys word.
Eerstens is die omvang van die ongesonde finansiële toestand van die munisipaliteit sodanig dat dit 'n formele skriftelike opdrag van die Minister regverdig. Die toestand is ernstig genoeg om ingryping ingevolge Art. 139 van die Grondwet te regverdig.
Tweedens sal dit die hand sterk van instansies soos die Eden Distrikmunisipaliteit en Zader Munisipale Dienste wat met hulp en advies die Kannaland Munisipaliteit moet bystaan. Waar tans op samewerking staatgemaak moet word, sal 'n skriftelike opdrag statutêre stukrag aan sulke optrede gee.
Derdens sal dit inpas by die oorgangsbepaling in Art. 178 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Finansiële Bestuur, 2003 (Wet 56 van 2003). Met die herroeping van Art. 10G en die inwerkingtreding van die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur, sal formele optrede ingevolge die herroepe bepaling geag word ingevolge die nuwe Wet gedoen te gewees het.
c die besoldiging en ander diensvoorwaardes vir dié poste bepaal soos ooreenkomstig enige toepaslike arbeidswetgewing bepaal mag word; en d 'n proses of meganisme instel om gereeld die diensstaat te evalueer en, indien nodig, die diensstaat en die besoldiging en diensvoorwaardes te hersien.
Die bevoegdheid en funksie met betrekking tot die instandhouding van 'n administrasie is ook aan die munisipale bestuurder gedelegeer.
Die totsstandkoming van 'n administrasie soos in Artikel 55(i)(a) van die Stelselswet voorsien, maar onderhewig daaraan dat sodanige administrasie sal voldoen aan die bepalings van Artikel 51 van die Stelselswet, . aan die goedgekeurde geïntegreerde ontwikkelingsplan, en . aan die goedgekeurde begroting van die munisipaliteit. Onderhewig aan die voorsiening in die begroting en die bepalings van die Bedingingsraad vir Plaaslike Regering die bepaling van salarisskale met betrekking tot die poste op die permanente diensstaat, die skep van nuwe poste, die afskaffing van bestaande poste, en die bepaling van diensvoorwaardes van alle personeel
Die aanvaarding van die voorgestelde beleide, soos aanbeveel, is 'n noodsaaklike voorvereiste sodat die Munisipale Bestuurder sy artikels 55 en 66-bevoegdhede binne die raamwerk van die beleide kan uitvoer.
Tydens die struktuurondersoek deur Zader Munisipale Dienste is bevind dat:-. 'n Diensstaat wel bestaan maar dat daar -. geen posvlakke aan die diensstaat toegedeel is nie; . die diensstaat nie volgens funksies ingedeel is nie; . aanstellings nie volgens die diensstaat gedoen word nie; . die posbeskrywings onvolledig is, en . geen kern prestasie areas aangedui word nie.. Posvlakplasings buite verhouding tot die mark plaasvind.
Ad-hoc opgradering van posvlakke vind plaas sonder dat die inhoud van die pos verander of redes vir die verandering verskaf is. (Sien bylaag G).
Amptenare word bevorder sonder dat hulle oor die nodige ondervinding en kwalifikasies beskik. Byvoorbeeld - interne ouditeur vanaf posvlak 14 na posvlak 3.
Aanstelling, bevordering en opgradering word deur die arbeidsforum gedoen en aan die uitvoerende burgemeesterskomitee vir kennisname voorgelê sonder inagneming van die finansiële implikasies. (Sien bylaes G, H en I).
Die stadstesourier is nie deel van die arbeidsforum nie.. Geen bewyse van kwalifikasies kan voorgelê word nie.. Voorlopige evaluering dui aan dat 78 poste afwaarts aangepas sal moet word.
Die Munisipaliteit het as volg skriftelik hierop geantwoord bl.
die diensstaat is volgens funksies ingedeel en elke personeellid funksioneer binne sy betrokke departement se lynfunksie. Vanweë die feit dat 4 klein dorpe geamalgameer het in een groot owerheid, is dit egter so dat funksies binne departemente toegedeel op grond van die feit dat die spesifieke hoof in staat is om die funksie te hanteer. Die rede waarom hierdie roete gevolg is, is 'n finansiële rede want om al vier departementshoofde op kontrak te plaas of met mense van buite sou hopeloos te duur wees.
in sekere gevalle was dit uit 'n strategiese oogpunt 'n noodsaaklikheid dat aanstellings buite die diensstaat plaasvind. Die rede waarom die Raad hierdie aanstellings wou hê is omrede die kapitale bates van die owerheid agteruit gaan het en kontrakteurs te duur was om voortdurend aan te wend. Tweedens het die uitstaande skulde gestyg tot R 14, 5 miljoen en moes iets daadwerklik gedoen word om die skulde te vorder aangesien die bestaande wyse nie effektief was nie. Die sienswyse wat gehuldig was, was dat die Raad se geld buite lê en dit gevorder moet word ten einde hierdie addisionele uitgawes te dek. Derdens sou dit onvanpas wees om dienstegelde en belastings nog verder op te sit terwyl so baie mense daarbuite nie hul rekeninge betaal nie.
dat ons die uitstaande skulde moet vorder; en . dat die owerheid verkieslik nie verder nuwe lenings moet opneem nie. Die owerheid het basies in 'n posisie gesit, stel mense aan om die geld daarbuite op te tel of gaan onder. Uit hierdie oogpunt is dit verstaanbaar waarom hierdie aanstellings gedoen is - dit was juis daarop gemik om die owerheid se inkomstes te kan vergroot.
dit is so dat kern prestasie areas aangedui is nie, maar dit kan gemeld word dat hierdie owerheid eers in Augustus 2003 sy prestasieverslae terugontvang het van hul konsultant.
viii amptenare is bevorder met inagneming van die breë beginsel van die Wet op Gelyke Indiensneming en die toepaslike Arbeidswetgewing - dit is dat 'n persoon instaat moet wees om die werk te kan doen.
die owerheid vorder nog nie sy volle potensiële inkomste vanuit 'n oppervlakte van 13 500 vierkante kilometer nie.
dit dien gemeld te word dat die voormalige Ladismith Munisipaliteit se personeelkostes in 1998, 45% beloop het
Bevinding en aanbevelings Uit die getuienis en voorleggings is dit te bevraagteken of alles so korrek en in orde is as wat in die munisipaliteit se antwoord voorgehou word.
Dit is noodsaaklik om 'n behoorlike beleidsraamwerk vir personeel aangeleenthede op te stel, soos bedoel in artikels 55 en 66 van die Stelselswet. Die een-bladsy dokument wat deur die munisipaliteit ingedien is, is slegs 'n "Indiensnemingsbeleid" met 9 punte en vra ook om verbetering en aanvulling.
Die oorweging en aanvaarding van 'n beleidsraamwerk deur die munisipale raad is die manier waarop politieke oppergesag deur die demokraties verkose verteenwoordigers uitgeoefen word om politieke rigting te gee aan die munisipale administrasie.
Indien so 'n beleidsraamwerk aanvaar is, kan die Munisipale Bestuurder na behore sy taak en funksies vervul ingevolge Art. 55 wat insluit die aanstelling van personeel en die handhawing van personeel dissipline. Ingevolge Art. 66 kan die Munisipale Bestuurder slegs sy bevoegdhede uitoefen vir die goedkeuring van diensstate, posbeskrywing en bepaling van die besoldig en ander diensvoorwaardes, indien dit geskied binne 'n goedgekeurde beleidsraamwerk.
Die huidige diensstaat van die Munisipaliteit is nie bekostigbaar nie en sal hersien moet word. Moeilike en indringende besluite sal geneem moet word om te verseker dat Kannaland 'n bekostigbare administrasie daarstel. Dit word ook bevind uit die getuienis dat dar 'n aantal amptenare verkeerdelik op te hoë diensvlakke aangestel is.
Beide die hersiening van die diensstaat en die hersiening van die foutiewe aanstellings op te hoë diensvlakke sal so gou doenlik moet plaasvind. Die optrede is nodig beide om 'n effektiewe administrasie te vestig en om die uitgaweperke binne bekostigbaarheidsvlakke te bring.
Gelyke Indiensneming Tesame met 'n aangepaste diensstaat sal die bestaande Gelyke Indiensnemingplan van Januarie 2001 (dokument bl. 238 - 259) wat in Desember 2002 hersien is, verder hersien en aangepas moet word met spesifieke verwysing na Art. 67 van die Stelselswet.
Arbeidsforum Die plaaslike Arbeidsforum het 'n beperkte en omskrewe taak en funksie soos ooreengekom in die Bedingingsraad.
Dit blyk uit die getuienis dat die Arbeidsforum ontaard in 'n "Plaaslike Bedingingsraad" en sake oorweeg en besluite neem waaroor dit geen seggenskap het nie. Die rol van die Arbeidsforum moet beperk word tot die taakomskrywing soos ooreengekom in die Bedingingsraad.
Artikel 34A van die Wet bepaal dat enige bedrag wat 'n werkgewer van 'n werknemer se besoldiging aftrek vir betaling aan 'n voordeelfonds, die bedrag aan die fonds oorbetaal moet word binne sewe dae nadat die aftrekkings gedoen is. Volgens die Zader voorlegging het oorbetalings van Aftreefonds-bydraes en Mediesehulpfonds bydraes in so 'n mate agter geraak dat lede van mediese fondse se voordele opgeskort is en die aftreefonds gedreig het met regstappe. (Bylaag N van Zader Voorlegging).
Die munisipaliteit se skriftelike antwoord (bl. 56) is dat al die pensioen-en mediesefondse se betalings van die werkgewer se bydrae, op datum gebring is en geeneen van die lede se voordele is tans opgeskort nie.
Deel van die finansiële herstelplan sal moet wees om te verseker dat statutêre betalings stiptelik geskied. Die nie-betaling daarvan is nie slegs 'n oortreding van die wet nie, dit kan lei tot groot verliese vir die lede van die mediese-en pensioen-of aftreefondse.
Afkoop van Verlof Die Zader Voorlegging dui aan dat verlof, waarvan daar geen rekord is nie, afgekoop word sonder inagneming van die finansiële implikasies.. Geen formele verlofrekordstelsel is in werking nie.. Die verlofrekordstelsel is tot sover as 2001 agterstallig.. Die nodige minimum verlof krediete word nie altyd oorgehou nie.
Uitbetalings geskied teen die salarisbegroting, sonder dat daarvoor begroot is, terwyl die verlofgratifikasiefonds; wat nie in kontant beskikbaar is nie, nie daarvoor aangewend word nie.
Die munisipaliteit antwoord t.o.v. die afkoop van verlof (bl. 56) dat die verlofstelsel met die oorskakeling van die rekenaarstelsel vanaf Samras DB3 na Samras DB4 agter geraak het.
Gepaste stappe sal gedoen moet word om te verseker dat die gebreke in die verlof rekordstelsel aangespreek en reggestel word.
Tydens die Ondersoekkomitee se aanhoor van getuienis was daar voorbeelde van werknemers wat lank reeds geskors was. Dit is nadelig vir die werkgewer wat besoldigingsuitgawes het t.o.v. personeel wat geskors is en nie werk nie. Dit plaas groter druk op die res van die personeel wat steeds die werk moet doen. Dit is ook 'n onbillike arbeidspraktyk indien 'n werknemer nie binne 'n redelike tyd van 'n klagstaat voorsien en dissiplinêr verhoor word nie.
Die nodige stappe behoort gedoen te word om met behulp van WEKPRO en ander konsultante alle hangende dissiplinêre sake so spoedig doenlik af te handel.
Met sy aanstelling, as destydse Stadklerk van Ladismith was Mnr. Timmie net 19-jaar oud en sonder enige munisipale ervaring. Die Prest Komitee se kommentaar sewe jaar gelede het gedui op 'n aanstelling van 'n persoon vir 'n pos waarvoor hy hoegenaamd nie toegerus was nie.
Die stukke voor die Ondersoekkomitee dui daarop dat Mnr. Timmie skuldig bevind was aan aanranding, dat hy gemeenskapdiens verrig het en dat die Raad dit geag het "buite werksverband" te wees.
Die Bestuurder van PARMALAT op Ladismith, Mnr. Jan Viljoen, het getuig dat hy op 22 Oktober 2003 met Mnr. Timmie as Assistent Munisipale Bestuurder telefonies gepraat het oor ernstige probleme oor 'n lang tydperk met water en elektrisiteitsdienste aan die fabriek, die grootste werksverskaffer in Ladismith. Die gesprek is afgesluit met Mnr. Timmie wat kru vloekwoorde aan Mnr. Viljoen toegesnou het. Klagtes by die Munisipale Bestuurder het ten tyde van die verhoor deur die Ondersoekkomitee, nog nie tot optrede aanleiding gegee nie.
Die geld-uitleenstelsel van Mnr. en Mev. Timmie teen hoë rentekoerse aan munisipale amptenare wat in 'n sirkelgang van skuld gedompel word waaruit hulle moeilik weer kan ontsnap, word ernstig bevraagteken. Die munisipaliteit het wel eers aan Mnr. Timmie en toe aan sy vrou toestemming verleen om die stelsel binne die munisipaliteit te bedryf. Die wenslikheid daarvan word ook bevraagteken.
Direkte aftrekking van die salarisse en lone behoort tot statutêre en vewante sake soos huisverbande ens. wat tot voordeel van die werknemers is, beperk te word. Dit word in die munisipaliteit se antwoord vermeld dat die saak heroorweeg sal word. Dit word aanbeveel dat die toestemming t.o.v. Mev. Timmie ingetrek word.
Plaaslike Ekonomiese Ontwikkeling (Local Economic Development of LED) is 'n hoë prioriteit van die regering om werk te skep. Waar werk verskaf word moet dit nie net behou word nie, maar uitgebou word om verder welvaart te skep. Vir 'n munisipaliteit is 'n fabriek soos PARMALAT op Ladismith die kern van plaaslike ekonomiese ontwikkeling. Dienste aan PARMALAT behoort 'n hoogste prioriteit te wees en PARMALAT moet as 'n belangrike kliënt en vennoot beskou word. Die onverskoonbare optrede van Mnr. Timmie dui op wangedrag en onvermoë.
As Asssitent Munisipale Bestuurder doen die Munisipale Tesourier direk verslag aan Mnr. Timmie - sien Deel B3, Institusionele Struktuur. As skakel tussen die Tesourie en die Munisipale Bestuurder kan Mnr. Timmie hom nie losmaak van sy verantwoordelikheid en aanspreeklikheid nie.
Net soos die Prest - Komitee sewe jaar gelede, is hierdie Ondersoekkomitee ook van mening dat Mnr. Timmie nie die nodige vaardighede en kundigheid het vir die pos wat hy bekleë nie en dat daar nie voldoen word aan die vereistes van Art. 56(b) van die Stelselswet nie.
Die indruk wat die Ondersoekkomitee van Mnr. Timmie gekry het, is die van 'n munisipale werknemer wat in 'n senior pos is waarvoor hy nie toegerus is nie.
P. J. Roodtman - Hoof: G.O.P Dit het uit die getuienis voor die Ondersoekkomitee geblyk dat Mnr. Roodtman die bestaan van kriminele oortreding verswyg het met sy aanstelling as Hoof: G.O.P (munsipale antwoord bl. 207, par. 6.3 en bl. 225).
Dit het verder geblyk dat hy 'n wanvoorstelling gemaak het oor sy akademiese kwalifikasies (munisipale antwoord bl. 212).
By die verhoor was aangedui dat Mnr. P. Roodtman dissiplinêr vervolg sou word. Indien dit nie reeds gedoen is nie, moet daarmee voortgegaan word.
Mnr. W. K. Hartzenberg - Hoof: Tegniese Dienste Tydens die verhoor op Calitzdorp het Mnr. Willie Pretorius getuig hoe 'n voorafbetaal-elektrisiteitsmeter by Mnr. Hartzenberg bekom is teen betaling. Die meter was defektief en toe Mnr. Pretorius die meter by die Munisipaliteit wou inruil of omruil, was daar geen bewys van die inbetaling van die geld nie.
By die verhoor het Mnr. Pretorius aangedui dat hy bereid sou wees om te getuig in 'n dissiplinêre verhoor.
Na verneem word is Mnr. Hartzenberg aangekla en skuldig bevind.
Indien dit nie verband hou met hierdie aangeleentheid nie, behoort hy hieroor van wangedrag aangekla te word.
Van die werknemers van die munisipaliteit het spesifiek gevra of hulle beskerming geniet indien hulle sou getuig - bv. Mnr. Christoffel Jonathan wat opsienbare getuienis gelewer het oor die optrede van die Burgermeester, Mnr. Donson.
Die Wet op Beskermende Bekendmakings, 2000 (Wet No. 26 van 2000) is daargestel vir werknemers se beskerming ten opsigte van "beskermde bekendmakings". Artikels 186 en 187 (h) van die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 is in 2002 gewysig om spesifiek na Wet 26 van 2000 te verwys en beskerming aan werknemers te verleen.
Werknemers moet ingelig word dat hulle nie net beskerm word as wanpraktyke uitgewys word nie; dit is hul plig om dit te doen.
Die munisipaliteit as werkgewer moet kennis neem van die "whistle blower act", soos dit algemeen bekend staan, en NIE teen werknemers optree bloot omdat hulle getuig het nie.
Skorsing van Senior Amptenare Die getuienis wat gelei is het nie enige element van oneerlikheid in die optrede van amptenare na vore gebring nie, behalwe t.o.v. Mnr. Hartzenberg en Roodtman. Die nie-na-koming van statutêre pligte en die versuim om op te tree se erns kan egter afgelei word uit die ernstige finansiële en ander nadelige gevolge wat dit vir die munisipaliteit as hul werkgewer veroorsaak het.
Die primêre verantwoordelikheid om munisipale finansiële probleme in 'n munisipaliteit te vermy, te identifiseer en op te los, berus by die munisipaliteit self eie onderstreping.
Waar elk vir homself sorg, word vir almal gesorg
Dit is egter te bevraagteken of diegene wat tans in Kannaland Munisipaliteit in senior poste is en versuim het om die finansiële probleme te vermy of na behore te identifiseer, in staat sal wees om die probleme wat geskep is op te los. Die growwe nalatige optrede tot nadeel van die werkgewer regverdig skorsing en dissiplinêre optrede.
H. Nel, die Bestuurder: Tegniese Dienste, Mnr. W. Harzenberg en die Hoof: G.O.P, Mnr P. Roodtman, geskors word met behoud van besoldiging, hangende die afhandeling van die voorgestelde dissiplinêre verhore.
Dat die Eden Distriksmunisipaliteit en konsultante soos Zader Munisipale Dienste voortgesette administratiewe steun verleen aan die Kannaland Munisipaliteit om die leemte te vul wat veroorsaak sal word deur die afwesigheid van die munisipale topbestuur.
Dat die dissiplinêre sake met die hulp van WEKPRO so spoedig doenlik afgehandel word.
AANBEVEEL Dat hierdie owerheid regsverteenwoordiging voorsien aan sy werknemers of raadslede behoudens die bepalings van Art. 109A(a) en 109A(b) onder voorwaarde dat indien sodanige werknemer of raadslid skuldig bevind sou word, sodanige werknemer of raadslid die betrokke regskostes terugbetaal aan die owerheid.
Art. 109A is by die Stelselswet ingevoeg deur Art. 43 van Wet 51 van 2002. Na mening is die besluit van die raad gepas om te verseker dat regverdigheid en billikheid geskied indien daar optrede teen werknemers of raadslede is, voortspruitend uit die aanbeveling van hierdie verslag.
Waterdienste "Waterdienste" word in die Wet op Waterdienste, 1997(Wet 108 van 1997) omskryf as biede die voorsiening van water en riooldienste. In die Klein-Karoo waar Kannaland geleë is, bly water altyd 'n skaars en noodsaaklike hulpbron.
Water is 'n "basiese munisipale diens" soos omskryf in Art. 1 van die Stelselswet. Ingevolge Art. 27 (b) van die Grondwet het elkeen die reg op toegang tot water. Die munisipaliteit as 'n water dienste owerheid het 'n sleutelrol te speel in verskaffing van waterdienste in sy jurisdiksie gebied. Klagtes oor gehalte van waterdienste is uit 'n verskeidenheid oorde ontvang; die PARMALAT kaasfabriek op Ladismith, asook lede van die publiek van Ladismith, Van Wyksdorp, Zoar en Calitzdorp.
Die rioolsuiweringswerke te Zoar was vir 'n geruime tyd buite werking en het die rou riool vanuit die noodopgaardam die Nelsrivier besoedel.
Hierdie Departement is nie deur Kannaland Munisipaliteit in kennis gestel van die probleme wat ondervind word nie en het die Eden Distriksmunisipaliteit dit onder die kantoor se aandag gebring op 17 Februarie 2004. Die vrystelling 1728B gedateer 10 April 1997 stipuleer in paragraaf 4.2 en 9 dat enige besoedelings insident by die Streekdirekteur gerapporteer moet word. (Sien Bylae 1). Met die versuiming maak Kannaland Munisipaliteit hulself skuldig aan 'n misdryf onder Artikel 19 en 20 van die Nasionale Waterwet, 1998 (Wet No. 36 van 1998).
Die Distriksmunisipaliteit is tans in die proses om die impak van die besoedeling te bepaal deur middel van monitering.
Distriksmunisipale Beamptes se bestuur aan die gang gekry is op 17 Februarie 2004. Die noodopgaardam met die rou riool kon toe weer terug gepomp word na die oksidasiedamstelsel, wat ook op sy beurt die besoedeling na die Nelsrivier gestaak het.
Die dam is die verantwoordelikheid van Departement Waterwese en Bosbou, maar die infrastraktuur met betrekking tot die paaie, pypleiding, suiwering en diensverskaffing is die verantwoordelikheid van die plaaslike owerheid.
Die Waterdienste Ontwikkelingsplan vir Kannaland Munisipaliteit is ook nie in plek nie en moet die nodige aandag ook aan sodanige plan gegee word. Deels van die plan moet gekyk word na waterbesparingsmaatreëls en sal dit raadsaam wees indien van die aspekte so spoedig moontlik aangespreek en geimplementeer word, siende dat die owerheid tans met 'n water krisis sit.
Die kanaal waaruit Ladismith hul drinkwater ontvang, was ongeveer 'n jaar of selfs langer (laas) skoongemaak. Tydens die inspeksie was die verliese op die betrokke kanaal visueel waarneembaar by 'n aantal plekke waar grootskaalse syfering plaasvind. Die indringer plante en bosse en het die kanaal plek, plek toegegroei wat ook die verliese op dié kanaal bevorder. (Sien Bylae 8 'n Skrywe rakende die swak gehalte van drinkwater).
Die oksidasiedamme se bekleding is beskadig as gevolg van riete en plante groei. Die gevolg is dat daar syfering deur die damwalle plaasvind en sal die bekleding herstel moet word.
Die een anaerobiese tenk by die stelsel het 'n terugsproeiklep op wat wanneer oopgedraai word versoorsaak dat die rou riool die besproeingsdam bereik. Hierdie praktyk van terugspoel moet ondersoek word en reggestel word. (Sien Bylae 2 vir die ontwerp verslag soos ingedien deur MBB).
RIOOLSUIWERINGSWERKE TE LADISMITH: Kannaland Munisipaliteit oortree al vir 'n geruime tyd hul vrystellings kondisies en met die inwerking treding van deelnemende bestuur tussen owerhede het hierdie kantoor tydens verskeie geleenthede die probleem aangespreek. Kannaland Munisipaliteit is aangespreek oor die ontleding syfers wat nagelaat word om ingestuur te word soos uiteengesit in paragraaf 6 van hulle vrystelling no. 1564B gedateer 28 Januarie 1993. (Sien Bylae 3). Hierdie kantoor het 15 September 2003 laas syfers ontvang vanaf die betrokke munisipaliteit (Sien Bylae 4).
Die volgende tabelle toon die presentasie met die inligting tot beskikking van die werke soos dit tans presteer.
Vrye ammoniak en gebonde ammoniumsoute (as N) 66.
Vrye ammoniak en gebonde ammoniumsoute (as N) 74.8.
Die swak prestasie van die rioolsuiweringswerke word toegeskryf aan die slyk in die damme en sal die ontslykking van sodanige damme gedoen moet word. Onderhandelings sal moet plaasvind met die onderskeie kaasfabrieke sodat hul neweprodukte liefs op alternatiewe metodes beskik word, as wat storting plaasvind by die werke
Die situasie soos uiteengesit in bogemelde brief wek kommer, maar daar is met waardering kennis geneem van die tegniese, administratiewe en finansiële hulp wat die Eden Distriksmunisipaliteit reeds verskaf het. Mnr. Johan Kemp van die Eden Distriksmunisipaliteit het reeds veel vermag sedert hy na Kannaland Munisipaliteit gestuur is om hulp te verleen. Dit is nie moontlik om in 'n verslag soos hierdie die veelvoudige probleme ten opsigte van waterdienste aan te spreek nie.
Die aangewese metode om die water probleme omvattend aan te spreek is om toe te sien dat 'n waterdienste ontwikkelingsplan vir die Kannaland Munisipaliteit opgestel word, soos bedoel in Art. 13 -15 van die Wet op Waterdienste, 1997. Hoë prioriteit moet gegee word aan die opstel van so 'n waterdiensteplan wat deel word van die GOP. Fondse sal benodig word en hulp is versoek van die Departement Waterwese en Bosbou (munisipale dokumente bl. 338). 'n Oorhoofse omvattende waterdiensteplan is 'n absolute voorvereiste om die water probleem in geheel aan te spreek.
Korttermyn stappe sal gedoen moet word om waterverskaffing aan die gemeenskap van Zoar te verseker. Mnr. Johan Kemp van die Eden Distriksmunisipaliteit gee reeds daaraan aandag. Hulp in die verband sal deel moet wees van die drieledige ooreenkoms wat voorgestel word tussen Kannaland, die Eden Distriksmunisipaliteit en die Wes-Kaap Provinsiale Regering. Korttermyn stappe sal ook gedoen moet word om 'n aanvaarbare standaard water aan die PARMALAT kaasfabriek te voorsien wat ten alle koste as die grootste werkverskaffer in Ladismith behou en uitgebou moet word.
Elektrisiteitsverskaffing Vele klagtes oor kragonderbrekings is aan die Ondersoekkomitee voorgelê, ook deur die PARMALAT kaasfabriek. Die munisipaliteit het aangedui dat sowat R 18, 5 m bestee is in die opgradering van die kragnetwerk.
Die opbrengs van sowat R 1, 0 m wat verkry is met die verkoop van die natuurreservaat op die plaas NAUWKLOOF No. 94, is ook volgens die munisipaliteit aangewend vir die opgradering van die kragnetwerk. Die voorgestelde vervreemding van die natuurreservaat was ingevolge Art. 24 van die Kaapse Munisipaliteit Ordonansie 20 van 1974 gepubliseer en geen beswaar is ontvang nie. Geen verdere aanbevelings word in die verband gemaak nie.
Toerisme Buro's As inwoner van Gauteng was die Voorsitter van die Ondersoekkomitee opnuut beindruk met die toerisme potensiaal van Kannaland wat op roete 62 geleë is.
Toerisme Buro sukkel om betaal te word vir uitgawes aangegaan. Die indruk is dat daar kompetisie in plaas van samewerking tussen die toerisme buros is.
Die vraag ontstaan of daar nie een Kannaland Toerisme Buro moet wees nie, met verskillende takke wat met mekaar saamwerk tot voordeel van die groter geheel.
Tweedens was die klag dat die persone wat lid is van die Toerisme Buros eers die fondse moet spandeer en dan eise instel vir betaling. Ironies is dit 'n finasiële beheermeganisme wat deur die munisipaliteit ingestel is wat lei tot hierdie klagte.
Die riglyne vir die oordra van fondse aan organisasies en liggame buite enige regeringsfeer, soos vervat in Art. 67 van die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur No. 56 van 2003, behoort toegepas te word ten opsigte van oordrag van fondse aan die Toerisme Buros.
Vertoë gelewer deur gemeenskap, besighede, organisasies ens.
Sedert almalgamasie in Desember 2000, beweer Me Bruce dat sy tot hede nog geen toelae vanaf Kannaland Munisipaliteit ontvang nie en het geeneen binne Kannaland Munisipaliteit belanggestel om met haar as bibliotekaris te onderhandel in sake haar maandelikse toelae na 3 jaar van vele skrywes nie. Die biblioteek word net soos Ladismith en Calitzdorp deur die Streekkantoor te Oudtshoorn bedien. Me Bruce beweer dat alle bibliotekarisse by die ander biblioteke binne Kannaland Munisipaliteit wel maandeliks vergoed word en vra hoekom sy nie ook 'n toelaag kan ontvang nie.
provinsiale biblioteek, Mossel Baai.
Amptenaar Mnr. De Wet [skriftelik] Insake: Toelae as Bibliotekaresse van Vanwyksdorp
Mnr. de Wet lê 'n aanbeveling aan die Ondersoekkomitee voor wat nog voor die Uitvoerende Burgemeesterskomitee gelê moet word vir oorweging, waarin aanbeveel word dat die pos van Biblioteek Assistant geskep word, en dat die pos geadverteer word. Melding word gemaak van 'n Uitvoerende
Vanwyksdorp Biblioteek re- bibliotekaris/esse.
n Biblioteek Assistent is Posvlak 9, met 'n begin kerf van R3 24, 00 per maand.
Mnr. de Wet dien te meld dat Mev. Bruce al 'n aantal jare poog om betaling te ontvang.
Dit word deur Kannaland Munisipaliteit aanbeveel na oorlegpleging met WEKPRO: . Dat 'n betaling van R1 000.00 pj aan Mev. Bruce gemaak word ten opsigte van die jare 2001, 2002 en 2003.
Dat 'n tydelike ooreenkoms met Mev.
Dat die vergoeding van die Biblioteek Assistant: Vanwyksdorp, gebasseer word op 7 ure per dag op Posvlak 9.. Dat die Munisipale Bestuurder ingevolge die Stelselswet alle aanstellings maak.
Die Ondersoekkomitee bevind die vertoë en versoek van die Vanwyksdorp bibliotekaresse as billik en regverdig ten einde konsekwentheid te handhaaf ten opsigte van die besoldiging van alle biblioteekpersoneel ter sprake binne die Kannaland munisipale area en steun en gee erkenning aan die stappe deur die munispaliteit geneem sedert die vorige sitting van die Ondersoekkomitee.
Die Ondersoekkomitee beveel aan dat hierdie pos van bibliotekaris: Van Wyksdorp oorweeg word tesame met die diensstaataanpassings waarna verwys word in Deel D.2.2.
Mnr. Brits beweer Vanwyksdorp en Calitzdorp se Raadsaal meubels opgesaag is en as dit nie die geval is nie, versoek hy om te weet waar die meubels is met stawende bewyse.
Amptenaar Mnr. de Wet [skriftelik]
Mnr. J. De Wet toon met fotos aan dat die meubels in die Raadsaal in Vanwyksdorp staan.
Mnr. Brits getuig dat voor die amalgamasie, slegs 1 amptenaar die administratiewe sake op Vanwyksdorp behartig het; dat 'n deeltydse werknemer later aangestel is, maar na amalgamasie word die deeltydse dame afgedank en 'n ander amptenaar weer aangestel. Mnr. Britz teken beswaar hierteen aan siende die eintlike admin deur Kannaland Munisipaliteit op Ladismith gedoen word, die werkslading ligter is, maar 'n ekstra persoon aangestel word.
Hoof Tesourie Mnr. Nel [skriftelik] Saak: Addisionele administratiewe personeel
Mnr. Nel antwoord; dat weens groot uitstaande gelde, daar 'n behoefte ontstaan het om die kantoor vir 'n volle dag oop te hou en dat daar ook 'n behoefte aan 'n persoon was om invorderings-en betalings te behartig. Aangesien die vorige Stadsklerk slegs 'n ½ dag betrekking gehad het, sou dit te duur wees om hom vir 'n volle dag aan te stel. Om hierdie rede is daar besluit om 'n invorderingsklerk teen 'n laer posvlak en vergoeding aan te stel.
Mnr. Brits getuig dat op 'n stadium is 2 arbeiders as nutsmanne aangestel. Op navraag is die een aangestel as voorman oor die ander.
Mnr. Human antwoord; dat betreffende die twee buite persone albei aangestel is as algemene nutsmanne omrede hul 'n verskeidenheid van funksies sou hanteer. Geeneen van die twee persone is aangestel as 'n voorman wat toesig hou oor die ander persoon nie.
Mnr. Brits getuig dat Eden Distriksmunisipaliteit R30 000 bewillig het vir die opgradering van straatligte daar die netwerk deur Eskom versprei word. Die projek stop toe onmiddelik daar ±4 ligte toe nie geïnstalleer is nie. Mnr. Brits wil verder weet wat het van die R100 000 (opgradering van waternetwerk) geword, daar slegs twee filters aangekoop was - die Sept 2003 Nuusbrief meld 'n waterprojek van R200 000. Waar is die geld/projek?
Mnr. Human antwoord dat al wat die projek behels het was die installasie van straat beligting. Die nodige pale is geplant en drade is gespan waarna Eskom op hul eie aandrang die straatligte gekonnekteer het en die omskakeling daarvan gedoen het. Eskom was nie bereid om Kannaland se agtergeblewe mense te konnekteer op die netwerk nie en die Raad het daarna eie befondsing bewillig sodat ons agtergeblewe gemeenskap kon aanlsuit by die kragnetwerk. Die projek is suksesvol afgehandel in samewerking met Eskom.
Mnr. Human voer aan dat bogemelde projek het die waterdigting van die reservoir, installasie van sandfilter, installasie van kleppe en pype behels. Die projek is suksesvol afgehandel.
Mnr. Human: Bogemelde projek het nie in aanvang geneem nie as gevolg van die finansiële posisie van die Kannaland owerheid.
Mnr. Brits getuig dat die dorp se TV herlei antenna die afgelope twee jaar stukkend is en kry die dorp slegs gedeeltelike opvangs. Mnr. F. Human die munisipale bestuurder het belowe om plobleme aan te spreek.
Mnr. Human antwoord dat die TV herleistasie op Vanwyksdorp se tegnologie wat daar installeer was, so verouderd is dat geen herstelwerk uitgevoer kan word nie. Die raad sal moet begroot vir die vervanging van die hele stasie.
Mnr. Brits getuig dat Minister Piet Meyer R120 000, 00 vir die ontwikkeling van sportgronde beloof het. Kannaland Munisipaliteit het tenders aangevra vir die oprig van rugby-en netbalveld, aanlê van gras, en die sink van 'n boorgat. Die tender is plaaslik toegeken, maar Kannaland Munisipaliteit besluit om ontwikkeling self te doen en tender word nie toegeken nie daar geen motivering vir besluit gegee word nie.
Vanweë die armoedesituasie in Vanwyksdorp het die Raad besluit om die projek departementeel uit te voer op 'n werkskeppingsbasis.
Die betrokke departement wat die befondsing bewillig het, het die projek volledig ondersoek en mondelings aangedui dat hul tevrede is met die spandering van die befondsing. Behalwe waar 'n verkeerde pyp foutiewelik in die grond geplaas is. Verdere motivering is gerig vir die beskikbaarstelling van nog befondsing en 'n verdere toekenning van R 750 000 is geoormerk vir die voltooiing van die sportgronde.
Mnr. Brits getuig dat dag tariewe op die droëbaan projek R 30, 00 pp beloop daar Kannaland Munisipaliteit egter R 80, 00 per persoon per dag betaal (waar is die balans). Verder beweer Mnr. Brits dat Kannaland Munisipaliteit na tien skrywes eers dan reageer op een?
Mnr. Timmie antwoord dat die Raad 'n beleid aanvaar het om tydelike werkers teen R 80, 00 per dag te vergoed wat in oorleg met die riglyne van die Bedingingsraad is.
Mnr. C. Labuschagne gee 'n uiteensetting van die projek befondsing deur die Provinsiale Departement Ekonomiese sake en Welsyn wat in totaal R 445 000 beloop. Tans toon die projek tekort van R 325 000 (waarvoor Kannaland Munisipaliteit voor begroot het). Mnr. Labuschagne getuig dat die voortbestaan van die projek afhang van tekort wat deur die Kannaland Munisipaliteit voorsien behoort te word. Na talle korrespondensie na die Kannaland Munispaliteit is daar geen reaksie van die Munisipaliteit nie. Mnr. Labuschagne beweer verder dat Kannaland munisipaliteit aantoon dat hulle limiete gaan instel. Mnr. Labuschagne vra voorts skriftelike fakture en state van die Kannaland Munisipaliteit aan en toon hy verder aan dat daar tot hede R230 000 op die projek gespandeer is.
Mnr. Smith bevestig die bedrae deur Mnr. Labuschagne genoem. Die projek het 2 bedrae ontvang nl. R 225 000 van Dept van Maatskaplike Dienste en R 200 000 van Dept Ekonomiese Sake. Laasgenoemde bedrag kon nie geverifieeer word nie aangesien die Departement versuim het om 'n betalingsadvies saam te stuur.
Die bedrag is toe wel later geverifieer en is die bedrag toe teen die projek gekrediteur.
Die Raad het R 220 000, 00 begroot om 'n bydrae te maak tot die projek, wat toe nie kon realiseer nie van weë die finansiële posisie van die Raad. Sover is alle aankope soos aangevra, aangekoop deur Kannaland Munisipaliteit. Om enige ongerymdhede uit die weg te kry, is die Projekbestuurder voorsien van 'n rekwisisieboek waarin alle bestellings geskryf word.
Aansoek is ook gedoen deur die Projekbestuurder om 'n staalkonstruksie toe te bou, wat toe nie toegestaan is deur die herstelplan komitee nie omdat die fondse nie ontvang is vir die betrokke doel nie. Die fondse was uitsluitlik gegee vir droë vrugte.
Mnr. Labuschagne is tans besig met sy eie steenmaakprojek en as sulks moet hy nie verder vergoed word uit die die droëvrugte projek nie. Die kontrak wat die komitee onwettig aangegaan het met die werkers het al reeds verstryk. Die komitee het slegs aanbevelingsmagte en die Raad het die uitvoerende gesag. Alle aanbevelings deur die komitee moet deur die Raad bekragtig of afgekeur word.
Die Ondersoekkomitee bevind dat met die Droëvrugte projek; die instansie en die munisipaliteit poog om privaat-publieke vennootskappe te bevorder. Die Ondersoekkomitee bevind egter dat met die administrering van die Droëvrugte projekfondse daar strydige getuies is ten opsigte van die bedrag waarvoor die munisipaliteit verantwoordelik is om voor te begroot. Volgens Mnr. Labuschagne se getuies beloop die munisipaliteit se bydrae R 325 000 en volgens die munisipaliteit beloop die begrote bedrag vir die projek R 220 000.
dat die Raad en buiteinstansies daadwerklike pogings aanwend ten-einde privaat-publieke vennootskappe te vestig en te bevorder, suiwer en verantwoordbare finansiële bestuur te bevorder en Plaaslike Ekonomiese Ontwikkeling binne die breër Kannaland aanmoedig.
Me. Snyman beweer in haar getuienis dat die regte prosedures in die toekenning van bogenoemde tender aan Mnr. J.C. Radyn nie gevolg was nie en dat Snyman en Rex deur die Ingenieursmaatskappy, Ninham Shand in hul evaluering van die tenders gediskrediteer was.
Rex se R 318 139, 00 was, maar dat die tender nog steeds met 'n aansienlike hoër prys aan Radyn het 'n alternatiewe grootte pyp(klas 50D) teen aansienlik minder koste in hul tender ingesluit daar die tender spesifikasies 'n klas 100D pyp voorgeskryf het en haar ongelukkigheid uitgespreek ten opsigte van die feit dat die ander tenderaars ook nie die geleentheid gebied was om ook hul tenders aan te pas met hierdie alternatiewe kleiner / goedkoper pyp nie.
Dat Snyman en Rex se HDI status en vorige ondervinding nie in aggeneem is nie (sien ook Deel .1.2 oor Voorkeurverkrygingsbeleid).. Die inligting wat die Munisipaliteit oor Snyman en Rex reflekteer nie korrek was nie.. Dat Snyman en Rex al groter projekte in die verlede tot uitvoer gebring het.. Snyman en Rex bevraagteken of daar enige bankkode navrae van Snyman en Rex deur die munisipaliteit gedoen is.
Me. Snyman spreek haar kommer uit ten opsigte van die beskikbaarheid van fondse vir die taxi staanplek kontrak waarmee Snyman en Rex Januarie 2004 mee begin het, daar R115 000 volgens die Kapp verslag, reeds gespandeer is.
Sy beweer verder dat die Evalueerders nie volle oorweging aan Snyman en Rex se tender gegee het nie.
Tydens die oorweging van die tenders is navraag deur Mnr. Human gedoen waarom die tender nie aan die laagste tenderaar toegeken moet word nie. Mnr. Keyser van Ninham Shand meld aan Mnr. Human dat die tenderaar G Snyman & G Rex geen toesighouding, maatskappy en hoofkantoor bokostes getender het nie en dat dit 'n probleem kan raak indien vertragings ontstaan.
n Ondersteunende skrywe t.o.v. die betoog hierby aangeheg: 'n kopie van 'n Uitvoerende Burgemeestersvergadering, wat op 3 Februarie 2004 om 9:00 gehou was waartydens Raadslid J. Donson (Uitvoerende Burgemeester) en Mnr. F Human (Munisipale Bestuurder) teenwoordig was rakende die aanstelling van die suksesvolle tenderaar. Tender NS 159/2003 Besluit Nr. 1 van 3/02/2004 dat die tender van JC Radyn vir bogenoemde kontrak vir 'n periode van vyf jaar aangestel word.
Ninham Shand Raadgewende Dienste reageer op 2 Maart 04 aan Mnr. F Human met 'n skrywe rakende Me Snyman se vertoë en beklemtoon dat Ninham Shand die beste moontlike aanbeveling maak op grond van die inligting tot hul beskikking. Sodanige aanbeveling is geensins bindend nie en dat die finale besluit steeds by die Raad lê.
Daar is slegs aan een tenderaar, J. C. Radyn, die geleentheid gebied om sy tender aan te pas op basis van 'n goedkoper pyp. Dit was onbillik teenoor die ander tenderaars soos Snyman en Rex - sien die onlangse Appélhofsaak van Metro Projects CC vs Klerksdorp Munisipaliteit 2004 SA 16 SCA.
Vertoë gelewer deur gemeenskap, besighede, organisasies ens.
Mnr. E. Botha beskryf die aspekte ter sprake op Calitzdorp daar die toepassing van wette nie plaasvind nie, as 'n "Tragiese dag" veral vir die toerisme bedryf. Hy getuig van die mense op die markie op "All Pay Day" en verwys na 'n man met 'n geel kar met luidsprekers op die dak wat oorverdowende musiek speel met die gevolg dat 'n toerbus die markplein verlaat as gevolg van die geraas. Hy getuig verder van die onnetheid van die dorp en dat die munisipale skoonmakers verby die papiere loop en dat dit nie goed is vir die dorp met sy reeds beperkte toerisme potensiaal is nie.
Mnr. Meyer antwoord dat hy en Mnr. Botha nog net een keer telefonies in gesprek met mekaar aangaande die musiek was. Omdat "All Pay" 'n betaaldag is van mense wat pensioen trek in die dorpsgebied, asook vanaf die landelike gebied, is dit vanselfsprekend dat daar 'n geraas en samehorigheid sal wees van mense wat saamdrom. Hy noem verder dat hy onmiddellik vir Mnr. Tubby George gebel om te kyk of daar 'n bus was by Mnr. Botha -hulle se Restaurant nadat laasgenoemde hom gebel het. Volgens Mnr. George was daar geen bus nie, asook nie 'n geraas nie. Verder maak hy die opmerking dat indien die SAPD dit nodig geag het om op te tree, sou die skuldiges beboet geword het.
Mnr. du Toit getuig dat die leiwater kwessie nog nooit openlik met die gemeenskap behandel was soos deur die munisipale bestuurder belowe was nie. Dat die munisipaliteit leiwater beurte verander sonder enige konsultasie of vooraf kennis aan die diegene wat met enige verandering of aanpassing daardeur geraak sou word en dat water in Augustus 2002 op 'n baie outokratiese manier gestop was. Mnr. Du Toit beweer verder dat volgens die munisipaliteit is daar sommige mense wat nie leiwater wil hê nie wat nie werklik die geval is nie en beweer in die lig hiervan die munisipaliteit hierdie kommoditeit wan bestuur en verwys hierna as 'n arrogante optrede van die munisipaliteit wat moet weet dat hulle ook maar self inwoners in die dorp is.
Verder getuig Mnr. Du Toit dat tot hede: Daar nog geen publieke konsultasie plaasgevind het van enige aard nie en spreek sy kommer uit dat besluite oor Calitzdorp geneem word wat nie vir die meerderheid van die inwoners aanvaarbaar is nie.
Die gratis water allokasie asook die gratis elektrisiteit allokasie, soos beloof deur die nasionale regering, word geïgnoreer sonder enige verduideliking aan niemand nie.
Die Ouditkomitee soos belowe deur die munisipaliteit om die finansiële bestuur van die munisipaliteit te oorsien, is nooit in werking gestel nie dat daar wanvoorstellings in die 2004 begroting voorkom om die gemeenskappe en die Raad te mislei.
Talle skrywes word deur die belastingbetalers vereniging aan die Ondersoekkomitee oorhandig wat getuig van die vereniging se kommer wat hy teenoor die munisipaliteit uitspreek rakende water -en elektrisiteits aangeleenthede.
Openlike bedrog deur uitgawes waarvan die tjeks uitgereik was maar nie vir betaling aangebied was, nie in die uitgawe state aangedui asof dit reeds betaal was.
Die wan-aanwending van belastingbetalers se geld deur 'n amptenaar teen R120 000 te huur en dan al sy aanbevelings te ignoreer.
Die aanstelling van skuldinvorderaar op die vaste personeel terwyl alle advies daarop dui dat sodanige amptenare slegs op Ondersoekkomiteebasis vergoed behoort te word.
Die totale miskenning van die belange van sakelui en lede van die gemeenskap deur die munisipalie amptenare en Raadslede met die hantering van elektrisiteitsinstallasies en die uithuur van die Stadsaal.
Die Munisipaliteit ontvang 'n leibeurt van die Calitzdorp Besproeiingsraad. Op sy beurt deel die Raad weer hierdie water uit aan inwoners van die dorp vir tuinmaak en verfraaiing. Hierdie toekenning word jaarliks hersien.
Daar is twee aftapsluise uit die Besproeiingsraad se kanaal wat weer in vier leislote van die Raad vloei. Hierdie slote se toekennings moet altyd balanseer omdat sluise gelyktydig oop en toegemaak word.
Die Raad het dus besluit om net leiwater te gee aan inwoners met groot persele wat minstens 'n dertig minute se water kan neem. Daar is in die verlede water weggeneem uit gebiede in die dorp waar die leislote heeltemal verval het en water nie meer gelei kan word nie. Baie inwoners het hul water teruggegee omdat toekennings baie ongereeld is en ook as gevolg van die tarief.
Die inwoners het nie 'n "reg" op hierdie water nie en dit is ook al in die sewentiger jare uitgewys. In die verlede het die Raad se amptenare slote skoongemaak en sluise beheer, maar tans maak die Raadslid net die hoofsloot se sluise oop en die verbruikers moet verder self toesien.
In belang van waterverbruikers in die dorp, sal dit wees dat hierdie water in die toekoms aangewend moet word vir huishoudelike gebruik.
Die Ondersoekkomitee bevind die beskikbaarheid en bestuur van die waterbron 'n baie sensitiewe aangeleentheid blyk te wees binne feitlik al die dorpe binne die Kannaland area. Die Ondersoekkomitee bevind verder dat beide die gemeenskap sowel die plaaslike owerheid die ernstigheid van hierdie aangeleentheid besef.
Die Ondersoekkomitee beveel aan die ontwikkeling van 'n waterdienste ontwikkelingsplan kragtens artikels 13 - 15 van Wet op Waterdienste, 1997 (Wet 108 van 1997) -sien Deel D.3.
Me. Nel getuig dat haar spasie wat sy gebruik het binne die biblioteek van haar ontneem was sonder enige konsultasie of enige kennisgewing aan haar. Een oggend is die biblioteek se kaste binne haar werksplek ingeskuif. Me. Nel sê dat na dese sy geen vertroue in die munisipaliteit meer het nie.
Naaldwerkgroep 'n gebou kan huur vir R30 per maand.
Op daardie stadium het Mnr. Donson aan Me Ron Frans gevra of hulle enige probleme ondervind, waarop haar antwoord "nee" was. Sy het wel genoem dat
Mev. Alma Nel nie betrokke is nie, want hulle betaal die vrou net wat hul wil.
Vanaf die tyd wat die Naaldwerkprojek kennis gekry het, was Me. Frans te vinde vir die nuwe plek by die Kliniekgebou. Rdl. Donson, Rdh. Baartman, Desmond en Steven Meyer was betrokke. Nêrens met die onderhandeling van 'n gebou was Mev. Nel betrokke nie. Sy het aan Mnr. Meyer meegedeel dat hulle vir 3 maande toe gaan wees omdat geen fondse beskikbaar is nie.
Die afspraak is gereël vir 16/02/2004 met betrokkenes, ter afhandeling van die saak, maar niemand het dit bygewoon nie. Daar is aangeneem dat hulle nie belangstel nie, aangesien niemand tot op datum nog na vore gekom het nie.
Me. Willemse getuig dat voorkeur aan sekere mense gegee was met die uitdeel van kospakkies en vra die name aan van persone aan wie kospakkies gegee is.
Sy toon aan dat sy vir Mnr. Roodtman sou sê dat sy nie weet hoe hy dit regkry om aan persone kospakkies toe te staan, waar beide man en vrou pensioen kry nie
Mnr. Eric Opperman beweer dat hy opgelet het dat daar selektief omgegaan was met die identifisering van die name vir kospakkies. Dit was duidelik volgens Mnr.
Opperman dat nie almal wat arm en behoeftig is, 'n kospakkie ontvang nie.
Jy weet mos jy is nie van die ANC nie, waarna Opperman daarvandaan weg is en gesien het hoe die munisipale voertuie met die oorblywende kospakkes wegry, terwyl baie behoeftige inwoners nie kospakkies ontvang het nie.
Rdl Baartman oorhandig 'n lys van name aan die Ondersoekkomitee van goedgekeurde mense wat geregtig is op kospakkies, waar duidelik gesien kan word dat met baie van die name gepeuter was - van die name was doodgekrap.
As amptenaar is dit my plig om 'n oop beleid te volg met betrekking tot my werksaangeleenthede.
Daar is by die Departement Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting vir kospakkies aansoek gedoen wat toe in beginsel goedgekeur is.
Daar is plaaslik geadverteer van vergaderings wat gehou sou word in die verband.
Daar was ongeveer 1600 aansoeke en net 500 is goedgekeur vir Kannaland wat tussen vier dorpe verdeel moes word.
Hierdie 500 pakkies was hoofsaaklik bedoel vir die mense wat seisoenwerk op omliggende plase doen.
Dit was moeilik om die 500 uit die 1600 te bepaal daar almal behoeftiges was.
Kospakkies: Bevinding en aanbeveling Die Ondersoekkomitee bevind dat die getuienis gelewer rakende die kospakkies aantoon dat daar wel onreëlmatighede blyk te wees ten opsigte van die uitdeel van die kospakkies en wie daarop geregtig is en wie dit aan die einde van die dag werklik ontvang. Die Ondersoekkomitee het kriteria aangevra ten opsigte van wie geregtig is op kospakkies aldan nie, maar dit wat aan die Ondersoekkomitee skriftelik voorgelê was, was meer die prosedures wat gevolg word met die uitdeel van die kospakkies.
Die Ondersoekkomitee beveel aan dat motiverings gegee moet word vir die name van persone wat op die goedgekeurde lys van kospakkies doodgekrap is en daadwerklike pogings aangewend moet word om hierdie inisiatief meer deursigtig te maak en verder te veseker dat hierdie inisiatief nie langs party politieke lyne bedryf word nie. Sou daar wel kriteria bestaan, dit streng toegepas moet word, so nie moet kriteria wel bepaal word deur middel van 'n deursigtige, verteenwoordigende proses met die betrokkenheid van relevante belangegroepe.
Mnr. Pretorius getuig dat met die installasie van 'n voorafbetaal elektrisiteitsmeter, hy deur Mnr. Hartzenberg meegedeel is dat basiese heffings nie betaalbaar is op vooruitbetaalde krag nie. Toe die rekenings egter kom merk Mnr. Pretorius op dat 'n basiese heffing wel gehef word waarop Mnr. Hartzenberg dit as "'n fout" bestempel het. In reaksie op 'n skrywe toon Mnr. Human aan Mnr. Pretorius dat hy bereid is om die meter, mits die meter nog reg funksioneer, met bewys van die bedrag betaal, by Mnr. Pretorius aankoop teen die aankoopprys waarvoor hy dit gekoop het.
Mnr. W. Hartzenberg ontken enige ontvangs van betaling waarop die munisipaliteit terugbetaling aan Mnr. Pretorius weier. As deel van sy getuienis handig Mnr. Pretorius kopië van betaling aan die Ondersoekkomitee oor, waarop die regsverteenwoordiger van die munisipaliteit dit aan Mnr. Pretorius stel of hy bereid sou wees om in 'n dissiplinêre verhoor te getuig rakende hierdie aangeleentheid.
Mnr. J. de Wet [skriftelik] Saak: Bewering-geld aan W Hartzenberg oorbetaal gehou rakende die betaling en installasie van die meter.
Elektrisiteitsmeters Die Ondersoekkomitee bevind die optrede van die amptenaar in verband met die elektrisiteitsmeters en gelde oorbetaal waarvan geen bewyse van inbetaling van gelewer kan word nie, as bedenklik wat 'n dissiplinêre ondersoek regverdig.
Die Ondersoekkomitee ondersteun die stappe wat die munisipaliteit reeds gedoen het in hierdie verband deur 'n dissiplinêre ondersoek te gelas - sien ook Deel D.2.6.3.
Mnr. Reynecke getuig dat om te verhoed dat vier huiseienaars hulle huise verloor, nadat genoemde vier huiseienaars opdrag gekry het om hul huise te verlaat, [x2 huise op Calitzdorp en x 2 huise op Ladismith] sodat huise verkoop kan word, bied Mnr. Reynecke aan om borg te staan van R4 000 (R1 000 per huis) om te verhoed dat betrokke persone hul huise verloor, is hierdie aanbieding summier geweier met die woorde "Ons moet die mense 'n les leer".
Mnr. F. Human Munisipale bestuurder antwoord as volg: Slegs drie huise is verkoop en die gesamentlike skuld van die 3 huise het meer as R 50 000, 00 beloop. Die aanbod van R 1 000, 00 per huis vir twee huise op Ladismith is nie is nie aanvaar nie, want geen sekuriteit kon gelewer word vir die res van die uitstaande skuld nie. Die woorde: "ons moet die mense 'n les leer" - kan nie bepaal word wie dit sou geuiter het nie. Die betekenis daarvan hou seker verband met die feit dat die owerheid graag sal wil sien dat individue hul skulde aan die owerheid vereffen.
Mnr. Ludolph getuig dat hy aan die munisipaliteit aanbied om die woning in 39 Bloekomstraat self te verf daar die Munisipaliteit die verf verskaf en toon'n bedoeling om huis te koop. Hy beweer die Munisipaliteit gee kennis aan Mnr. Ludolph dat hy uit die huis moet wees op 31 Januarie 2004
Mnr. Ludolph beweer egter dat Johan Scheepers op 1 Februarie 2004 by 39 Bloekomstraat kom aanklop omrede hy toe wil intrek (hy sou ook huur omrede die munisipaliteit nie geld het om huise vir sy mense te koop nie.)
Na bewering beveel die Burgemeester vir J. Scheepers aan om SAPD se hulp in te roep vir die uitsetting van Mnr. Ludolph.
Amptenaar Mnr. J de Wet [skriftelik]
Huurder versoek Munisipaliteit op 29/12/2003 om langer in huis te bly.
Huurder meld dat Mnr. Skippers hom uit die huis gesit het, skrywe gedateer 2/1/2004
Skrywe aan Me Ludolph dat Mnr. Skippers nie namens Munisipaliteit mense mag uitsit nie, skrywe gedateer 21/1/2004.
Mnr. Ludolph beweer dat daar gerugte die rondte doen dat daar by die munisipale kantore ingebreek is sonder enige sigbare tekens van 'n inbraak.
Mnr. S. Meyer antwoord as volg: Ek wil die volgende aan u voorhou: Daar is twee keer ingebreek by die Munisipale kantore, Calitzdorp en verskeie sake is gemaak. Die bedrag van R 748, 50 is met tye van die inbraak gesteel. Daar is 'n alarmstelsel geïnstalleer by die kantoor om sulke optredes te vermy. Aangeheg: Skrywe van die SAPD ter bevestiging van die genoemde huisbraak en diefstal en dat die saak tans sub judice is.
Daar word voor die Ondersoekkomitee getuig oor die gebruik van die saal op ongereëlde tye en dat daar besluite bestaan dat daar nie op Paasnaweek danse gehou sal word nie maar hierdie besluit bloot geïgnoreer word. Verder word daar beweer dat die Raadstafel op Calitzdorp opgesaag is. Die vraag word ernstig van die inwonersvereniging se kant hoe sekere mense nog in sekere posisies kan sit in die lig van die Ouditeur Generaal se verslag.
Kannaland Munisipaliteit se antwoord Amptenaar Mnr. Smith en J De Wet [skriftelik] Saak: Uithuur tye van die Stadsaal
Item 14: Word geskrap en het gelees: "Geen saalbespreking sal tydens Pinkstertyd, Paastyd en Kerstyd vir enige danse/discos gemaak word nie".
Dat die toegang tot die sale en toilette in Calitzdorp toeganklik gemaak word vir gestremdes.
Mnr. J. de Wet dien 'n foto in wat hy as bewysstuk voor die Ondersoekkomitee lê, dat die Raadstafel nie opgesaag is nie, maar in die Munisipale Bestuurder se kantoor op Ladismith staan.
Beweerde onregmatige onteiening grond (Zoar) het plaasgevind Aldus prokureur Johan Flemett, regsverteenwoordiger vir Mnr. Klink. Die bewering word gemaak dat die Burgemeester sonder 'n Raadsbesluit Efr 696 verkoop het - aan 'n vriend van Burgemeester Mnr. Anta. Mnr. Klink het nooit grond te koop aangebied nie. Hoe kan die Onteiening plaasvind sonder kennisgewing aan die eienaar van die erf ter sprake?
Die regsverteenwoordiger betoog verder dat Mnr. Anta vroeër Mnr. Klink versoek het om die koop van grond waarop Mnr. Klink sou geweier het. Die vermoede word hier gesuggereer dat die Burgemeester en Mnr. J de Wet betrokke is en vermoed die klaer die betrokkenheid van geld by hierdie aangeleentheid. Geld moes van hand verwissel het buite munisipaliteit.
Verder word beweer dat Mnr. Anta sou weet die grond is aan hom toegeken voor dit op 'n Raadsvergadering bekragtig sou word. En dat die burgemeester aan Mnr. Klink sou antwoord "Ek mag die grond verkoop sonder 'n Raadsbesluit" en "Hy is 'n aap los uit daardie grond dan gee ek jou sommer 'n dranklisensie ook".
Die regsverteenwoordiger van Mnr. Klink suggereer dat dit wil voorkom asof die vriende van die Burgemeester voorkeur kry en dit 'n daaglikse gebeurtenis is.
Die regsverteenwoordiger van Mnr. Klink vra namens Mnr. Klink dat die gebruik van die grond deur Mnr. Enta stopgesit moet word en dat skade-vergoeding betaal word aan sy kliënt en vra vir 'n ter plaatse ondersoek deur die Departement Grondsake - anders gaan hulle hof toe.
Amptenaar Mnr. J. de Wet Saak: Verkoop van Mnr. Klink se eiendom Erf 969
Gemeenskap van Zoar geregistreer is.
verwys word vir 'n beslissing.
Mnr. de Wet antwoord verder dat die Raad het aan die Uitvoerende
Burgemeester het die mag om 'n besluit te neem.
Mnr. Anta op 27/8/2003 van die besluit kennis gedra het. Die transformasie van grond in Zoar is ten opsigte van die tuinplotte en nie woonpersele of sakepersele nie.
Mnr. de Wet lê skrywes aan die kommisie voor van Mnr. Anta waarop hy aansoek doen en 'n aanbod maak op die erf ter sprake, kennisgewing ten opsigte van die erf ter sprake in die media en 'n Raadsbesluit rakende erf ter sprake.
Die Ondersoekkomitee bevind dat die klaer Mnr. Klink insake Erf 696 nie genoegsame tasbare bewyse aan die Ondersoekkomitee voorgelê dat hierdie erf wel sy eiendom is nie ten einde die Ondersoekkomitee in staat te kon stel om hierdie saak tot 'n sinvolle mate te kon aanspreek het nie.
Saak: Gelde betaal en verskuldig deur Mnr.
Mnr. Radlof beweer dat hy sy rekeninge wel betaal, maar dat betalingsbewys nie op rekening is nie. Hy beweer verder dat hy betaal en betaal, maar sien nie 'n verskil in die balans van sy rekening nie.
n Handkwitansie is toe aan hom uitgereik.
Ladismith gestuur, waar dit toe agterna op die stelsel gepos is.
Tydens Mnr. Radloff se besoek aan die kantoor te Ladismith is drukstukke van sy rekening aan hom voorsien, wat getoon het dat die betrokke betaling wel teen sy rekening gekrediteer is.
Mnr. Radloff is nie 'n behoeftige persoon wat volgens die raad se beleid vir gratis water kwalifiseer nie, dus is die basiese fooi tov watermeters ook deur hom betaalbaar.
Mnr. Jacobs in sy getuienis maak melding van ongelukkigheid ten opsigte van buitensporige verhogings in basiese dienste, belastings en water tariewe. In sy vertoë en skrywes wat hy aan die Ondersoekkomitee oorhandig het motiveer en beweer hy ook mondelings dat alle aanduidings bestaan dat Kannaland munisipaliteit op die rand van bankrotskap staan, daar die munisipaliteit sukkel om hul kontantvloei te handhaaf en dan ten alle koste probeer om die inwoners van 'n erg verarmde en agtergeblewe gemenskap te forseer om vir buitensporige hoë dienste te betaal, daar die amptenary hulle verryk.
Verder maak hy melding van die onreëlmatige basis, bv. dat daar soms drie weke verloop tussen nagvuil verwyderings en dat dit 'n skending van inwoners se menswaardigheid is en verwys na ander voorbeelde van swak dienslewering en beskou dit as 'n flagrante skending van die gemeenskap se mense regte. Hy vestig die Ondersoekkomitee en die Raad se aandag daarop dat herhaaldelike petisies aan die Raad steeds in gebreke bly om aandag te skenk aan die Landelike gebiede.
Mnr. Jacobs getuig verder dat daar geen beheer uitgeoefen word oor die oprig van geboue of die hersonering van wonings en besighede soos "Gameshops" en winkels nie. Mnr. Jacobs versoek dat Kannaland Munisipaliteit onthef word van verantwoordelikheid vir Zoar.
In 2001 & 2002 is die water ge-chloor, behandel en was die water veilig. Die publiek was tevrede.
In 2003 het vandalisme plaasgevind en die stelsel is beskadig.
Op 31 Januarie 2004 is die probleem aangespreek deurdat Peninsula Water Treatment die munisipaliteit gehelp het om die chloorstelsel te herstel.
Die Ondersoekkomitee bevind dat daar wesenlike ongelukkigheid blyk te wees ten opsigte van die lewering van feitlik alle basiese dienste.
Die Ondersoekkomitee beveel aan dat seker gemaak word dat die Munisipaliteit sy Geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning met sy verwante sektorale beplanningsprosesse streng dryf in terme van die ter saaklike wetgewing, Wet 32 van 2000 - sien ook Deel B.7.4 oor voorgestelde hulp deur die Eden Distriksmunisipaliteit.
Bewering word gemaak dat grond onteien word sonder kennisgewing aan die regmatige eienaar van die grond.
Kannaland Munisipaliteit se antwoord Amptenaar Mnr. J De Wet Saak: Beweerde onteiening van eiedom sonder kennisgewing aan die eienaar
Daar was geen onteiening te Kannaland nie.
Rdl Adams beweer dat die regsverteenwoordiger van die munisipaliteit se aanstelling nie deur 'n Raadsbesluit bekragtig is nie.
Mnr. Human se antwoord is as volg: Die Uitvoerende Burgemeester, Raadslid J Donson, beskik oor die gedelegeerde bevoegdheid om 'n prokureur aan te stel. Nietenim het die Uitvoerende Burgemeester met die meerderheid van die Raadslede gekonsulteer oor die aanstelling.
Notule van 'n Uitvoerende Burgemeester vergadering soos gehou op Donderdag, 12 Februarie 2004 om 09:00 in die kantoor van die munisipale bestuurder te Ladismith aan die Ondersoekkomitee oorhandig.
Rdl Adams getuig rakende die Zoar Tranformasie proses dat die aanstelling van die konsultasie maatskappy, Pro-Konsort wie suksesvol was met hul aansoek om die proses te behartig, 'n eensydige aanstelling was.
Mnr. Baartman se antwoord is as volg: Op 24 Februarie 2002 is 'n vergadering met die Gemeenskap van Zoar gehou om hulle in te lig rondom die grondtransformasieproses. Die vergadering is gereël deur die Departement van Grondsake onder leiding van Mnr. Eric Goodwin. 'n Opvolg vergadering is op 18 April 2002 gehou waar die verskillende organisasies versoek is om elk 'n verteenwoordiger aan te wys om die projek te loods. 'n Projekloodskomitee(forum) is gestig. [stawende dokumente aangeheg] Die Raad het Pro-Konsort as koördinerder aangestel op 24/4/2002 [Stawende dokumente aangeheg p 449-462 munisipale bundel].
Die proses is in die staatskoerant geadverteer en die gemeenskap is die geleentheid gegun om besware aan te teken. Die versekering word gegee dat die hele proses deursigtig en verteenwoordigend was.
Die Ondersoekkomitee bevind dat op meer as een geleentheid tydens die aanhoor van verskeie getuies, dit duidelik te blyk dat die gemeenskap, organisasies en instansie redelik op hoogte en ingelig is ten opsigte van ontwikkelingsaksies binne die munisipale area, maar nie geredelik op hoogte gehou word van vordering of verwikkelinge rakende die aktiwiteite nie veral ten opsigte van die kapitaal spanderings op projekte/aktiwiteite.
In hierdie verband beveel die Ondersoekkomitee aan dat die munisipaliteit en Raad meganismes in plek stel om effektiewe skakeling met die gemeenskap te verseker ten einde 'n meer deelnemende/opeboek bestuurskultuur te vestig - sien ook DeelD.9.4 oor aanbevelings vir gemeenskapsdeelname en die bevordering van deelnemende demokrasie in plaaslike regering.
Volgens die Zader Voorlegging is die munisipaliteit se rekord hantering en liassering in 'n uiters swak toestand. Beroepsspesifieke opleiding ingevolge die Argiefwet is verpligtend terwyl die rekordsklerk nog geen opleidingskursus bygewoon het nie. Die munisipaliteit het geantwoord dat nou gereël word vir opleiding.
Korrespondensie en telefoonoproepe n Algemene klag wat ook ontvang was is dat korrespondensie en telefoonoproepe nie beantwoord word nie. Dit is die klein jakkalsies wat die wingerd vreet en al lyk dit na klagtes oor nietighede, is dit belangrik in die skakeling met die publiek dat daar reaksie op briewe en telefoonoproepe is. Stelsels en opdragte moet ontwikkel en toegepas word om te verseker dat korrespondensie op leêrs geplaas word en dat minstens 'n ontvangserkenning onder 'n verwysingsnommer gestuur word wanneer 'n brief of e-pos ontvang is. Telefoonoproepe moet aangeteken en beantwoord word.
Prestasie-ooreenkomste en Prestasiebestuur Die Munisipale Bestuurder en die bestuurders wat regstreeks aan die Munisipale Bestuurder verantwoordbaar is moet prestasie - ooreenkomste aangaan soos bedoel in Art. 57 (b) van die Stelselswet. Tans is dit slegs die Assistent Munisipale Bestuurder, Mnr. Timmie, wat regstreek aan die Munisipale Bestuurder verantwoordbaar is. Dit is dus slegs Mnre. Human en Timmie wat prestasie - ooreenkomste met die munisipaliteit moet aangaan.
Die Ondersoekkomitee is van mening dat by 'n klein munisipaliteit soos Kannaland die pos van Assistent Munisipale Bestuurder nie gepas of geregverdig is nie. Daar moet in die herstrukturering van die diensstaat oorweeg word om al die departementshoofde direk aan die Munisipale Bestuurder verantwoordbaar te maak en met almal prestasie - ooreenkomste aangaan, soos bedoel in Art. 57 (b), en van die Stelselswet.
Volgens die skriftelike antwoord van die munisipaliteit (bl. 170) is 'n prestasiebestuurstelsel in Augustus 2003 ontvang en is tans in die proses van implementering. Dit moet so gou moontlik gedoen word.
Aanbeveling n Stelsel van prestasiebestuur, soos bedoel in Hoofstuk 6 van die Stelselswet moet so gou doenlik by die munisipaliteit ingestel word. Deur gepaste opleiding en voorligting moet 'n kultuur van prestasiebestuur onder die politieke ampsbekleërs en in die amdinistrasie bevorder word sodat die Munisipaliteit Kannaland sy sake op 'n ekonomiese, effektiewe, doeltreffende en verantwoordelike wyse kan administreer, soos bedoel in Art. 38 van die Stelselswet.
Hierdie bevinding is sewe jaar later net so geldig aangesien die aanbeveling grootliks nie toegepas is nie.
Gemeenskapsdeelname as riglyn vir munisipale regering loop soos 'n goue draad deur die bepalings van die Grondwet Art. 1521e en Hoofstuk 4 van die Stelselswet en Hoofstuk 4, Deel 4 van die Strukturewet oor Wykskomitees.
Gemeenskapsdeelname lei tot beter besluitneming gerig op die werklike behoeftes van die gemeenskap. Gemeenskapsdeelname lei ook tot openbare verantwoordingdoening vir besluitneming en optreders van die munisipaliteit. Dit is 'n meganisme wat wanadministrasie teenwerk in 'n oop en demokratiese samelewing.
Beide die raadslede as politici en die amptenare as werknemers moet ondersteun word om 'n kultuur van gemeenskapsdeelname in die munisipale regering van Kannaland te ontwikkel, soos beoog in Art.
e van die Grondwet en Hoofstuk 4 van die Stelselswet. Daar moet toegesien word dat meganismes, prosesse en prosedures vir gemeenskapsdeelname soos bedoel in Art. 17 van die Stelselswet, ontwikkel en toegepas word.
Munisipale Bestuurder of 'n persoon deur hom aangewys.
n Kultuur van gemeenskapsdeelname in die munisipale regering van Kannaland ontwikkel word soos beoog in Art. 152 (e) van die Grondwet en Hoofstuk 4 van die Stelselswet. Daar moet toegesien word dat meganismes, prosesse en prosedures vir gemeenskapsdeelname, soos bedoel in Art. 17 van die Stelselswet ontwikkel en toegepas word.
Die munisipaliteit moet hom vergewis van die doel van wykskomitee's kragtens Deel 4, Hoofstuk 4 van die Strukture Wet, 1998 en die implementering van sodanige wykstelsel met sterk gemeenskap-skakeling strukture moet toegepas word.
Die Munisipaliteit moet ondersteun word om 'n Handleiding soos voorgeskryf in Art.
Administratiewe Geregtigheid No. 3 van 2000 vir raadslede en amptenare van die Kannaland Munisipaliteit en lede van die gemeenskap gereël en aangebied word.
Afbakening Die Afbakening van Kannaland Munisipaliteit se regsgebied is in die getuienis van die Munisipale Bestuurder, Mnr. Human, bevraagteken. Hy het argumente aangevoer waarom Calitzdorp beter sou inpas by Oudshoorn as by Kannaland.
Die vraag kan ook geopper word of landelike gebiede soos Zoar en Van Wyksdorp, wat verdere ontwikkelingshulp nodig het, nie straks as distriks-behuisingsgebiede (DBG) verklaar moet word nie, ingevolge artikels 6 en 89 van die Strukturewet. Mnr. J. J. Jacobs, 'n leiersfiguur in Zoar het in getuienis versoek dat Kannaland Munisipaliteit onthef moet word van sy administrasie van Zoar.
Die Afbakening van Munisipaliteite geskied op aanbeveling van die Munisipale Afbakeningsraad ingestel deur Art. 2 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Afbakening, 1998 (Wet No. 27 van 1998).
In Deel B.6.4 en D.7 en 8 is die posisie van Zoar en Van Wyksdorp aangespreek en is aanbeveel dat die Eden Distriksmunisipaliteit versoek word om hoër voorkeur prioriteit te verleen aan die behoeftes van hierdie gemeenskappe in basiese behoeftes soos water en riolering. Slegs indien dit nie die nodige resultate lewer nie kan die meer drastiese opsie oorweeg word om Zoar en Van Wyksdorp as distriksbestuursgebiede direk onder die gesag van die Eden Distriksmunisipaliteit te plaas.
Wat Calitzdorp betref sou die uitsluiting van die dorp uit die Kannaland Munisipaliteit, laasgenoemde oorlaat slegs met Ladismith, Zoar, Van Wyksdorp en die landelike gebiede tussenin. Sonder om eers 'n diepgaande ondersoek te doen, lyk dit nie na 'n haalbare of lewensvatbare opsie nie. In sy voordrag aan die Ondersoekkomitee het Mnr. Human, die Munisipale Bestuurder, een van die hoofoorsake vir die probleme van Kannaland probeer uitlig deur die blaam te plaas om die "foutiewe" afbakening van die munisipaliteit en die herstruktuering wat daarmee gepaard gegaan het. In Desember 2000 is sowat 841 munisipaliteite landswyd herafgebaken en is verminder tot sowat 250 munisipaliteite.
Elke munisipaliteit in Suid Afrika is deur die herstruktuering geraak - sommiges veel drastiser en meer ingrypend as Kannaland. Die vraag is hoe die herstruktuering bestuur is en hoe die hulp wat deur die provinsie aangebied is deur munisipale ontwikkelingsprogramme aangewend is?
Die Ondersoekkomitee bevind dat alhoewel die herafbakening en die herstruktuering nà Desember 2000 'n faktor was wat die taak van die nuwe munisipaliteit bemoeilik het, dit nie die hoofrede is vir die finansiële en ander probleme wat tans ervaar word nie. Die versuim en wanpraktyke soos in die verslag uitgewys, is die hoofoorsaak van die munisipaliteit se probleme.
die verkeerde klem plaas op herafbakening as die "oplossing" van Kannaland se probleme; en verdere herstruktuering en gepaardgaande probleme veroorsaak in plaas daarvan om stappe te doen om die huidige stelsels en strukture na behore te laat funksioneer.
Die huidige stel delegasies van die munisipaliteit is op bladsye 444 - 448 van die dokumente ingedien deur die munisipaliteit. Indien die uitvoerende burgermeester stelsel geskrap sou word, soos aanbeveel, en indien die dienstaat gerasionaliseer word, soos ook aanbeveel, sal gemelde delegasies hersien en aangepas moet word.
Dat die delegasies hersien en aangepas word indien die politieke strukture en die diensstate aangepas word.
Speaker: Hantering van Klagte Mnr. S. Meyer, 'n voormalige raadslid en tans in beheer van die Calitzdorp munisipale kantoor, het getuig dat hy 'n klag oor die optrede van Raadslid Jill Reynecke by die Speaker ingedien het en dat daar geen reaksie was nie. Die wese van die klag is dat Raadslid Jill Reynecke na bewering geld aan Raadslid
N. Adams aangebied het om sy setel in die Eden Distriksmunisipaliteit te ontruim ten gunste van Raadslid Jill Reynecke. Volgens die munisipaliteit se antwoord (bl. 469), is die aangeleentheid na die nuwe Speaker, Raadslid P. van Rensburg verwys vir verdere ondersoek.
Die Speaker moet onverwyld aandag aan die klag gee, soos voorgeskryf deur Item 13 van Bylae 1, Gedragskode vir Raadslede, van die Stelselswet.
Uitvoerende Burgermeester In die Suid-Afrikaanse munisipale wese was dit tradisioneel die raad of 'n komitee van die raad wat uitvoerende besluite neem. 'n Individuele raadslid het nie uitvoerende bevoegdhede gehad nie.
Die uitvoerende gesag en rol van die hoof uitvoerende beampte en topbestuur in die amtenary is daadwerklik verander en beperk deur die nuwe stelsel van betrokkenheid van die politici in die administrasie en spesifiek die magsposisie voortvloeiend uit die uitvoerende burgermeesterstelsel. Die era van twee hoofstrome van betreklik outonome administrasie deur amptenare enersyds en oorhoofse politieke gesag en beleidsbepaling andersyds is iets van die verlede. Die vraag of die vernuwing wat sodoende gekom het hoegenaamd 'n verbetering is, is uiters relevant en dit word respekvol aangevoer dat die agbare Komitee sigself n.a.v. die ondersoek in die verband sal uitspreek, ten minste of dit 'n invloed op die situasie kon gehad het. Die effek van partypolitiek en die belange van politieke strukture, soos in die getuienis uitgelig, moet ook in berekening gebring word.
Die stelsel van Uitvoerende Burgermeester is 'n nuwe konsep wat vanaf Desember 2000 een van die moontlike kategorië van plaaslike regering is. In die Wes-Kaap Provinsie is die stelsel eers later toegepas nadat die ANC/NNP alliansie in die Provinsiale Regering aan bewind gekom het. Die Kannaland Munisipaliteit was aanvanklik 'n volle raad uitvoerende stelsel waar die nege raadslede daardie besluite geneem het wat nie gedelegeer is nie. Met die toepassing van die Uitvoerende Burgermeester-stelsel is die politieke mag grootliks in een persoon, Burgermeester Donson, gesentreer en is die raad gereduseer tot 'n rubberstempel. Die getuienis deur verskeie getuies, insluitend die Munisipale Bestuurder, Mnr. Human, Mnr. C. Jonathan, tans amptenaar en voormalige burgermeester asook Me. J. Andrews en Me. R. Rothman, is dat die huidige Uitvoerende Burgermeester magsbeheb is en dat hy direk op 'n onbehoorlike wyse inmeng in die administrasie en met aanstelling van personeel.
Opdrag aan Rdh. Baartman om personeel aan te kla en af te dank.
Intimidasie van Personeel: "Matjie sal onder jou uitgetrek word."
SAMWU vergadering goedgekeur en daarna 'n ander vergadering belê met personeel.
Inmenging in administrasie: Uitvoerende Burgermeester meng in en gee opdragte aan personeel, bv. Kredietbeheerbeleid.
Uitvoerende Burgermeester neem besluite in gang.
Munisipale Bestuurder moet personeelaanstellings maak en dan dwing Uitvoerende Burgermeester sy gesag af op Munisipale Bestuurder.
Betaal 'n voertuig vir sy motorbestuurder vanaf Mnr. Freeks, uit Burgermeestersfonds.
Intimidasie van Me. Rothman wat in u kantoor bespreek is. Sy moes vir winkeldiefstal gevang word, aangesien sy 'n klag van seksuele teistering teen u gemaak het.
Klere ten bedrae van R 2 000, 00 vir Mnr. Roodtman is aangekoop uit Burgermeestersfonds.
Die manne van die Disco het blykbaar met geweld toegang verkry tot die saal, saal is beskadig en toilette is in 'n haglike toestand, maar nogtans word deposito's terugbetaal, sonder dat handtekeninge op die vorms is.
Me. Rothman moes u huis se vloere gaan poleer. Hierdie voorbeelde van inmenging in die administrasie is 'n herhaling van die bevindings van die Prest-komitee wat in Hoofstuk 8, paragrawe 3 en 5 gewys het op Raadslid Donson se onreëlmatige inmenging, wat dit bloot ontken het. Sy getuienis in die verband word verwerp.
Die getuie begin met die voorlegging van 'n beëdigde verklaring van rld. A. Baartman (wat later getuig) aangaande die opdrag van die Burgermeester om sekere persone af te dank, waaronder ook die getuie. Hy sit dan sy getuienis voort met 'n sterk bewoorde verhaling van intimidasie deur die Burgermeester van homself en amptenare in die algemeen. Die getuienis handel verder dan ook grootliks met onreëlmatighede wat die Burgermeester sou begaan het soos inmenging met die administrasie, eensydige besluitneming, onnodige aanstellings ten bate van himself, onbehoorlike besteding van fondse ens. Hy beskryf die Burgermeester as outokraties en intimiderend. Hy loof daarenteen die optrede en verhouding van die MB met sy personeel en krediteer hom met behoudende optrede onder groot druk van die Burgermeester. Die getuie is sterk gemotiveer maar dit kom wel uit in sy getuienis dat hy en die Burgermeester eens op baie goeie voet was en dat daar op 'n stadium 'n breuk gekom het waarna dinge verder verkeerd gegaan het. Die getuie maak ook deel uit van die beantwoording van getuienis deur die M waar dit gaan oor die algemene administrasie en dit is dan ook onder die afdeling dat die MB oorgaan tot 'n ontboeseming van ervarings wat Jonathan tot 'n groot mate steun en bevestig wat hy insake intimidasie en inmenging te sê het. Hierdie getuienis val in 'n kategorie van sy eie en is inderwaarheid nie deel van die klaergroep as sulks nie nog is dit werklik 'n antwoord op enige spesifieke getuienis wat gelewer is. Dit is in elk geval uiters insiggewend en plaas baie aspekte wat onduidelik was in perspektief
Dat die uitvoerende burgermeesterstelsel nie werkbaar is vir die M nie; 4.2.2 dat daar intimidasie van die amptenary was juis as 'n uitvloeisel van die uitvoerende B-stelsel welke intimidasie 'n negatiewe uitwerking op die werkverrigting van die amptenary tot gevolg gehad het.
behoorlike interne ondersoek deur onafhanklike kundiges na die aanspreeklikheid van Raadslede en amptenare op bestuursvlak met insluiting van die ondersoek van intimidasie waarna gepaste dissiplinêre stappe ingevolge gedragskodes sal volg.
Die Sakekamer het ook sterk vertoë gerig dat die stelsel van Uitvoerende Burgermeester in Kannaland afgeskaf word en dat opgetree word teen die huidige bekleër van die pos wat oënskynlik die Gedragskode vir Raadslid en verskeie opsigte oortree het.
Daar is kennis geneem van die feit dat die ANC as die politieke party waarvan Raadslid J. Donson 'n lid is, na afloop van die openbare verhore, hom geskors het hangende die uitslag van hierdie verslag. Dit is te verwelkom as politieke partye ook stappe doen, om bo en behalwe die amptelike optrede van owerheidsweë, wanadministrasie en wanpraktyke teen te werk. Dit stuur die regte boodskap uit dat ongeag die persoon, sulke wanpraktyke nie geduld sal word nie.
Twee optredes word in verband met die Uitvoerende Burgermeester aanbeveel: Eerstens, dat die stelsel van die Uitvoerende Burgermeester hersien word en dat die Minister van Plaaslike Regering ingevolge Art. 12 van die Strukturewet die Kannaland Munisipaliteit weer, soos voorheen die posisie was, verklaar tot 'n munisipaliteit met 'n volle raad uitvoerende stelsel. So 'n stelsel leen hom nie tot die magskonsentrasie wat in Kannaland Munisipaliteit voorgekom het met 'n persoon soos Burgermeester Donson nie en is na mening meer geskik vir 'n munisipale raad van slegs nege lede.
Tweedens, dat die Minister van Plaaslike Regering 'n afdruk van hierdie verslag aan die Speaker van die Kannaland Munisipaliteit voorsien en hom versoek om aan die hand van bevindinge hierin vervat, 'n ondersoek te gelas ingevolge die Stelselswet, Item 13 van Bylae 1, Gedragskode vir Raadslede, na die onbehoorlike inmenging in die administrasie van die munisipaliteit deur Burgermeester Donson, teenstrydig met Item 11 van die Gedragskode. Soos reeds elders vermeld, sou hierdie Ondersoekkomitee, indien dit regtens die bevoegdheid gehad het, op grond van die oorweldigende getuienis wat gelewer was, aanbeveel het dat Raadslid Donson as raadslid van sy pos onthef word.
Die enigste eerbare optrede vir Raadslid J. Donson is om self te bedank as Burgermeester en as Raadslid van die Kannaland Munisipaliteit.
Al verdien 'n man dit nie, eer hom na sy posisie. Dis al genoeg dat hy die posisie oneer aandoen. -C. J.
die feit dat hierdie Ondersoekkomitee aangestel is ingevolge Art. 106 van die Stelselswet en nie ingevolge Item 14 van Bylae 1, Gedragskode van Raadslede, nie. Die gevolg is dat enige verdere optrede (skors vir 'n tydperk of uit amp ontslaan van 'n raadslid) eers kan plaasvind nadat deur die Speaker opgetree is ingevolge Item 13 van Bylae 1 in die verband met die prima facie oortredings van die Kode; en die Oorgangsbepaling in Art.
Enigiets gedoen ingevolge 'n bepaling deur artikel 179 herroep wat ingevolge 'n bepaling van hierdie Wet gedoen kan word, word geag ingevolge hierdie Wet gedoen te gewees het
Art. 10G van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993 (Wet 209 van 1993) is die wetsbepaling ten opsigte van finansiële aangeleenthede ingevolge waarvan tans formeel opgetree sal kan word om onder andere opdragte aan die munisipaliteit uit te reik en wat herroep staan te word. Met in agneming van Art. 178 van Wet 56 van 2003, sal die optrede ingevolge Art. 10G sover moontlik so gestruktureer moet word dat die optrede met die herroeping van Art. 10G, geag word ingevolge Wet 53 van 2003 gedoen te gewees het.
Dat die Minister van Plaaslike Bestuur die nodige stappe doen ingevolge Art.
Dat daar voortgegaan word met die toepassing van 'n finansiële herstelplan. Formele opdrag vir die implementering van so 'n finansiële herstelplan moet aan die Kannaland Munisipaliteit gegee word ingevolge Art. 10G (m) van die Oorgangswet sodat die plan geag sal word 'n herstelplan te wees ingevolge die Munisipale Finansieswet 2003, wanneer die Wet in werking tree.
Par. D.1.3.1 en D.1.3.2, begrotingsbeheer van die 2003/04 begroting en opstel van 2004/05 begroting met publieke deelname; . Par. D.1.3.3, skei van Kapitaal en Bedryfsrekeninge; . Par. D.1.3.4, dat die finansiële state opgestel en geoudit word; . Par. D.1.4, oorweeg verdere stappe ingevolge Art. 10G (f) om verliese te verhaal; . Par. D.1.4.1, opstel en toepassing van voorskrifte vir die aanwending van opheffingsfondse; . Par. D. 1.4.
Par. D.5, toepas van riglyne ingevolge Art.
Par. D. 6.
i Water 'n Waterdienste ontwikkelingsplan ingevolge artikels 13 - 15 van Wet op Waterdienste, 1997 Wet 108 van 1997. Dit is 'n hoë prioriteit met in ag naming van die vele klagtes en probleme t.o.v. water en riooldienste.
Deel van die lewering van hierdie basiese diens en plan moet 'n opvoedingskomponent insluit wat gedoen kan word in samewerking met privaat organisasies, nie-regeringsorganisasies ens.
Waterbesparing en effektiewe water gebruik praktyke moet deel uitmaak van die voorgestelde waterdienste ontwikkelingsplan en moet binne die gemeenskap gevestig en aangemoedig word deur middel van gemeenskapsdeelname inisiatiewe, verspreiding van inligting deur middel van pamflette, huishoudelike besoeke deur gesondheid amptenare, ens.
Kredietbeheer 'n Hersiening van die huidige Kredietbeheer en Skuldinvorderingsbeleid moet gedoen word. Voeg ook by verpligtinge van die gemeenskap soos beoog in Art. 52 en Klantesorg-en bestuur, soos beoog in Art. 95 van die Stelstelswet en aanvaar Verordenings soos beoog in Art.
Tariefbeleid 'n Tariefbeleid soos bedoel in Art. 74 van die Stelselswet en Tarief Verordenings ingevolge Art. 75 van die Stelselswet moet opgestel en aangeneem word.
Batebestuurbeleid 'n Batebestuurbeleid ten opsigte van vaste en roerende bates moet opgestel, aanvaar en toegepas word. Vlootbestuur van die munisipale voertuie moet ook in die beleid aangespreek word.
v Beleggings en Kontantbestuursbeleid 'n Beleggings en Kontantbestuursbeleid moet opgestel, aanvaar en toegepas word.
Skuldbestuursbeleid Die skuld van die Kannaland Munisipaliteit en die afbetaling daarvan moet bestuur word ooreenkomstig 'n Skuldbestuursbeleid. So 'n beleid moet opgestel, goedgekeur en toegepas word.
Verkrygingsbeleid 'n Voorkeurverkrygingsbeleid soos bedoel in Art. 2 van die Wet op die Raamwerk vir Voorkeurverkrygingsbeleid, 2000 Wet 5 van 2000 moet vir die Munisipaliteit Kannaland opgestel, goedgekeur en toegepas word.
viii Ouditkomitee Die Onafhanklike Ouditkomitee om 'n evalueringsfunksie uit te oefen, soos bedoel in Art. 10G2c van die Oorgangswet, wat onlangs eers tot stand gekom het, se ledetal moet uitgebrei word om verteenwoordigers van belastingbetalersvereniging, die sakekamers asook verteenwoordigers van ander belangegroepe en rolspelers in te sluit.
Die huidige "Beleidsraamwerk" soos bedoel in artikels 55 en 66 van die Stelselswet moet hersien, verbeter en deur die munisipale raad goedgekeur word om die Munisipale Bestuurder in staat te stel om sy bevoegdhede ingevolge artikels 55 en 66 uit te oefen binne die goedgekeurde beleid.
Die huidige diensstaat moet krities dog objektief geëvalueer en hersien word met die oog op die daarstelling van 'n ekonomiese, effektiewe, verantwoordbare en bekostigbare administrasie.
Enige moontlike aanpassing in diensvlakke waar werknemers op te hoë vlakke aangestel is en die moontlike ontslag van werknemers op grond van bedryfsvereistes wat ter sprake mag kom, soos bedoel in artikels 189 en 189A van die Wet op Arbeidsverhoudinge 1995 (Wet 66 van 1995), soos gewysig, moet slegs gedoen word met die hulp en advies van die Wes-Kaapse Plaaslike Regerings Organisasie (WEKPRO) op versoek van Kannaland Munisipaliteit.
n Gewysigde en opgedateerde Gelyke Indiensnemingsplan "Employment Equity Plan", soos bedoel in Art. 20 van die Employment Equity Act 1998 (Wet No. 55 van 1998) moet opgestel en goedgekeur word met bepaalde klem op Art. 67 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels Wet, 2000(Wet No. 32 van 2000).
Die delegasies moet hersien en aangepas word indien die politieke strukture en die diensstate aangepas word.
Aanstellingsprosedures van werknemers (uitgesonderd die aanstelling van die Munisipale Bestuurder en ander Art. 57 aanstellings) moet hersien word om politieke betrokkenheid te beperk tot die aanneem van die beleidsraamwerke hierbo vermeld, soos beoog in die relevante wetgewing waarna verwys is.
Die rol van die Arbeidsforum moet beperk word tot die taakomskrywing soos ooreengekom in die Plaaslike Owerheids -Bedingingsraad.
Die onderskeie rolle en verantwoordelikhede van elke politieke struktuur, politieke ampsbekleër en van die Munisipale Bestuurder moet in presiese terme omskryf word en erken en beslag aan gegee word deur toepaslike reëls, prosedures, instruksies en ander skriftelike stukke, soos bedoel in Art. 53 van die Stelselswet.
Prestasiebestuurstelsel 'n Prestasiebestuurstelsel soos bedoel in Hoofstuk 6 van die Stelselswet moet ontwikkel en ingestel word. 'n Kultuur van prestasiebestuur moet onder die politieke stukture, politieke ampbekleërs en in die administrasie bevorder word sodat die Munisipaliteit Kannaland sy sake op 'n ekonomiese, effektiewe, doeltreffende en verantwoordbare wyse kan administreer, soos bedoel in Art. 38 van die Stelselswet.
Gemeenskapsdeelname 'n Kultuur van gemeenskapsdeelname in die munisipale regering van Kannaland moet ontwikkel word soos beoog in Art. 1521e van die Grondwet en Hoofstuk 4 van die Stelselswet. Daar moet toegesien word dat meganismes, prosesse en prosedures vir gemeenskapsdeelname ontwikkel en toegepas word, soos bedoel in Art. 17 van die Stelselswet en ook wykskomitees soos bedoel in Deel 4, Hoofstuk 4 van die Strukturewet.
Dat die Munisipaliteit ondersteun moet word om 'n Handleiding soos voorgeskryf in Art. 14 van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting 2000 (Wet 2 van 2000), op te stel; en Dat 'n kursus oor die toepassing van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting No. 2 van 2000 en die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid No. 3 van 2000 vir raadslede en amptenare van die Kannaland Munisipaliteit en lede van die gemeenskap gereël en aangebied word.
Die Minister van Plaaslike Regering moet die Speaker van 'n afskrif van die verslag voorsien en hom versoek om aan die hand van die bevindinge daarin vervat, 'n ondersoek te gelas ingevolge item 13 van die Gedragskode vir Raadslede, Bylae 1 van die Plaaslike Regering: Munisipale Stelselswet, 2000 Wet 32 van 2000 om prima facie oortredings van die Kode deur die uitvoerende burgermeester, Mnr. J. Donson en die uitvoerende onderburgermeester, Mnr. C. Baartman te ondersoek, meer spesifiek verwysend na beweerde oortreding van item 11b van die Kode deur die uitvoerende burgermeester.
Dit word aanbeveel dat gemelde werknemers geskors word met behoud van besoldiging, hangende die disiplinêre verhore. Voortgesette administratiewe steun moet deur die Eden Distriksmunisipaliteit en konsultante soos Zader Munisipale Dienste gelewer word aangesien dit 'n leemte sal laat in die topbestuur van die munisipaliteit. Die sake moet met WEKPRO se hulp so spoedig doenlik afgehandel word.
Die Munisipaliteit Kannaland moet WEKPRO ook versoek om behulpsaam te wees om alle ander hangende disiplinêre verhore so spoedig moontlik af te handel sodat daar bestendigheid en regssekerheid in die munisipaliteit se administrasie gevestig kan word.
Die nodige stappe sal in samewerking met WEKPRO gedoen moet word om toe te sien dat 'n geskikte persoon met die vereiste vaardighede en kundigheid die pos van Interne Ouditeur bekleë.
Die Munisipaliteit van Kannaland se aandag word weereens gevestig op die bepalings van die Wet op Beskermende Bekendmakings, 2000 (Wet 26 van 2000) en dat daar geen beroepsnadeel of ontslag van 'n werknemer mag plaasvind omrede die werknemer 'n beskermende bekendmaking, soos in daardie Wet omskryf, gedoen het nie. Veral werknemers wat voor die Ondersoekkomitee getuig het mag nie as gevolg daarvan enigsins benadeel word bloot omdat hulle bepaalde sake in openbare belang bekend gemaak het nie.
Die volgende aanbevelings word gemaak t.o.v. Van Wyksdorp, Calitzdorp en Zoar: . Par. B.7.4, dat Eden Distriksmunisipaliteit hoër prioriteit aan hierdie gebiede toeken; . Par. D.6.1.2, oorweeg pos van bibliotekaris vir Van Wyksdorp; . Par. D.7.4.3, toepassing van kriteria vir uitdeel van kospakkies; . Par. D.8.3.2, toepassing van G.O.P en sektorale planne; . Par. D.8.6.2, meganismes vir deelnemende demokrasie in plaaslike regering.
die Kannaland Munisipaliteit; en iii die Eden Distriksmunisipaliteit. Gemelde drieledige ooreenkoms moet voorsiening maak vir die voorwaardes waaronder die Wes-Kaapse Provinsiale Regering en die Eden Distriksmunisipaliteit onderskeidelik bereid sou wees om die Kannaland Munisipaliteit by te staan met administratiewe, tegniese en finansiële hulp en om die bogemelde aanbevelings en ander stappe wat nodig blyk te wees op 'n standhoudende basis toe te pas. Vordering moet gemonitor word en daar moet gereelde openbare verslagdoening aan die Minister van Plaaslike Bestuur geskied.
Dit was vir die Voorsitter, Mnr. Len Dekker en vir die Lid van die Ondersoekkomitee, Mnr Efraim Oppelt, 'n voorreg om deel van die ondersoek te kon wees.
Dit word vertrou dat die verslag en aanbevelings sal lei tot 'n Kannaland Munisipaliteit wat op 'n volhoubare, ekonomiese en doeltreffende wyse dienste verskaf aan die gemeenskap volgens die riglyne vir openbare administrasie soos vervat in Art. 195 van die Grondwet.
Soos blyk uit die veelvoudige verwysings na plaaslike regeringswetgewing in hierdie verslag, het Suid-Afrika seker van die beste wetgewing oor die onderwep wat daar tans te vind is. Die probleem lê nie by die wetgewing nie, maar by die gebrekkige kennis en toepassing daarvan.
Beide demokraties verkose politieke ampsbekleërs en aangestelde kundige amptenare het 'n rol te speel in munisipale regering en administrasie. Dit is nodig dat hierdie rolle en funksies duidelik uitgespel word, soos hierbo aanbeveel is. Waar raadslede op 'n onbehoorlike wyse inmeng in die administrasie en amptenare se optrede deur politieke dienstigheid bepaal word, is dit 'n resep vir wanadministrasie; dit is een van kernbelangrike lesse te leer uit die Kannaland Ondersoek.
Amptenare wat polities dienstig is teenoor raadslede en nie hul statutêre pligte nakom nie, doen nie hulself of die raadslede 'n guns nie - dit lei tot probleme vir albei en ook vir die gemeenskap wat hulle moet dien.
Hoe meer 'n man hom laat gebruik, hoe minder bruikbaar is hy
die Hoofondersoeker van die Openbare Beskermer, Adv. C.
die Voorsitter se sekretaresse, Yvonne Snyman, wat te midde van moeilike omstandighede die verslag getik het asook die lid van die Ondersoekkomitee, Mnr. Efraim Oppelt se sekretaresse, Ancia Schröder, vir haar tyd en opofferinge; en die eienaars van die historiese Albert Manor Gastehuis op Ladismith, Mysi en Hennie Louw wat die Ondersoekkomitee se verblyf in Kannaland so aangenaam gemaak het dat hulle weer as toeriste daarheen wil terugkeer met die volle vertroue in die munisipale dienste nl. dat daar nie 'n kragonderbreking sal wees nie en die drinkwater helder en skoon.
Me. Koen Privaat
Me. A. Nel A C V
<fn>GOV-ZA.BEGROTINGENIDPTYDSRAAMWERK.2010-03-25.af.txt</fn>
Stel die tyd skedules vir die volgende begrotingsiklus vas.
Burgemeester lê nuwe begrotingsproses en tydsraamwerke voor Raad. Adverteer (Webtuiste en plaaslike koerante en kennisgewingborde) die begrotingsproses en tydskedules. Verseker dat 'n skakeling plaasvind tussen konsultasies oor die begroting en konsultasies oor die GOP. Hersien alle eksterne meganismes om te verseker dat alle moontlike veranderinge aan ooreenkomste, wat moontlik 'n impak op die volgende begroting mag hê, in ag geneem word. Burgemeester lê nuwe GOP hersieningsproses en tydsraamwerke voor Raad. Adverteer (Webtuiste en plaaslike koerante en kennisgewingborde) die nuwe proses, skedules vir konsultasies en vergaderings van alle forums en komitees. Verseker dat 'n skakeling plaasvind tussen konsultasies oor die begroting en konsultasies oor die GOP. Uitvoerende Burgemeester Munisipale Bestuurder Uitvoerende Burgemeester Munisipale Bestuurder Voor 31 Augustus 2006 Binne 5 dae na voorlegging aan die Raad Deurlopend in proses.
afgelope jaar en konsulteer met die gemeenskap oor die prestasie en veranderinge aan behoeftes.
Gebaseer op die finansiële state van die vorige jaar en resultate van die prestasie ondersoek, oorweeg die finansiële posisie van die Munisipaliteit en die finansiële kapasiteit ten einde die impak daarvan op toekomstige strategieë en begrotings te bepaal.
In konsultasie met die Burgemeesterskomitee, bepaal die toekomstige prioriteits areas vir die Munisipaliteit om rigting te verskaf aan die begrotings allokasies en GOP planne. Bevestig huidige beleidsprioriteite en stel nuwes vir die volgende drie jaar. Burgemeesterskomitee aanvaar die beleidsrigtings en prioriteits areas. Identifiseer alle faktore wat 'n impak mag hê op toekomstige begrotings en bepaal breë finansiële raamwerk. Bepaal die moontlike inkomste / befondsing wat beskikbaar mag wees vir die volgende drie jaar. In konsultasie met die Burgemeesterskomitee dateer die toekomstige rigtings, strategieë en prioriteite vir die volgende 3 tot 5 jaar op. (Inkorporeer die terugvoer van die gemeenskap).
Bepaal die mees waarskynlike uitkoms en identifiseer enige behoeftes vir verandering aan fiskale strategieë. Verfyn inkomste en befondsing beleide, ingesluit tarief strukture. Berei die aanvanklike allokasies voor gebaseer op die finansiële kapasiteit en die die mees waarskynlike toekomstige finansiële uitkoms. Burgemeesterskomitee bespreek die uitkomste, doelwitte, prioriteite en uitsette verlang vir die volgende drie jaar. Burgemeesterskomitee bespreek die uitkomste, doelwitte, prioriteite en uitsette verlang vir die volgende drie jaar.
Konsultasie met die B-Munisipaliteite. Konsultasie met die B-Munisipaliteite.
Munisipaliteit verkry insette van Nasionale en Provinsiale Regering en ander liggame oor faktore wat die begroting kan beïnvloed.
Adverteer vir versoeke vir Fonds-oordragte aan organisasies buite die regeringssfere.
Voorbereiding van konsep GOP en kapitaal en operasionele planne met koste en inkomste projeksies. Inkorporeer in eerste konsep DBIP. Voorbereiding van projeksies van funksionele allokasies gebaseer op Integrasie van die GOP, ingesluit die opdatering van die begrotingsraamwerk.
prestasie in die verlede en aangepas met bekende faktore, bekende verpligtinge en bate onderhouds vereistes. Pas planne aan om te koppel met beskikbare hulpbronne en beleids prioriteite. Finaliseer die voorlopige opsies vir die GOP en begroting vir die volgende drie jaar. Oorweeg die impak op tariewe en verbruikers heffings.
Konsulteer Burgemeesterskomitee oor die voorlopige begroting, tariefaanpassings en GOP medium termyn voorstelle.
Burgemeesterskomitee bespreek die voorlopige begroting, tariefaanpassings en GOP voorstelle met inagneming van die prioriteite en doelwitte wat in die medium termyn voorstelle gestel is.
Gaan voort met die finalisering van die gedetailleerde operasionele planne en begrotings. Gaan voort met die finalisering van die gedetailleerde planne.
Inkorporeer die doelwitte en operasionele planne in die konsep Dienslewerings-en Begrotingsimplementeringsplan.
Nasionale en Provinsiale rekeningkundige beamptes finaliseer enige aanpassings aan geprojekteerde allokasies vir die volgende drie jaar nie later as hulle eie begrotings nie.
Finaliseer gedetailleerde konsep begroting vir die volgende drie jaar in die voorgeskrewe formate.
Finaliseer gedetailleerde opdaterings van die GOP planne en koppel met die begroting.
Inkorporeer die konsep begrotingsvoorstelle en maandelikse projeksies van Inkomste, Uitgawes en Kapitaal en van Inkomste per Bron in die konsep Dienslewerings-en Begrotings Implementeringsplan.
Burgemeesterskomitee aanvaar die begroting. Burgemeesterskomitee aanvaar die GOP.
Die Raad debatteer die begroting en opgedateerde GOP.
Stuur 'n kopie van die begroting, tariewe, konsep DBIP en veranderinge aan die GOP aan die Nasionale en Provinsiale Regerings vir insette. Stuur 'n kopie van die begroting, konsep DBIP en veranderinge aan die GOP aan die Nasionale en Provinsiale Regerings vir insette.
Onderneem konsultasie met die gemeenskap oor die begroting, die tariewe, die opgedateerde GOP en die prestasie-doelwitte en aanwysers in die konsep DBIP. Onderneem konsultasie met die gemeenskap oor die begroting, tariewe, die opgedateerde GOP en die prestasie-doelwitte en aanwysers in die konsep DBIP.
Ontvang en ontleed addisionele insette van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings. Ontvang en ontleed addisionele insette van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings.
Inkorporeer terugvoer van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings en, indien nodig, hersien die begroting, tariewe, konsep DBIP en GOP wat voor die Raad gelê was. Inkorporeer terugvoer van die gemeenskap en Nasionale en Provinsiale Regerings en, indien nodig, hersien die begroting, tariewe, konsep DBIP en GOP wat voor die Raad gelê was.
Munisipale Raad keur die GOP en begroting goed voor 31 Mei. Munisipale Raad keur die begroting en GOP, nie later as 31 Mei nie, goed.
Publiseer die begroting, tariewe en GOP en stuur 'n kopie van die goedgekeurde begroting aan die Nasionale en Provinsiale Regering (vir kennisname). Publiseer die begroting, tariewe en GOP en stuur 'n kopie van die goedgekeurde begroting aan die Nasionale en Provinsiale Regering.
Lê konsep DBIP en konsep prestasie-ooreenkomste van die Munisipale Bestuurder en Senior Bestuurders aan Uitvoerende Burgemeester voor vir goedkeuring.
Adverteer die DBIP en die prestasie-ooreenkomste.
Prestasie-ooreenkomste word voorgelê aan Raad en LUR vir Plaaslike Regering.
Implementeer die begroting.
Begin met die voorbereiding van die volgende begroting.
Hersien die begroting in 'n Aansuiweringsbegroting, indien nodig.
<fn>GOV-ZA. BudgetPeoplesGuideAfr2008.2010-03-25.af.txt</fn>
voortgaan om te belê vir die toekoms.
Oor die volgende drie jaar ken die 2008 Begroting meer geld toe aan die uitbreiding van maatskap-like toelaes vir mans tussen die ouderdomme van 60 en 64, verhoog die dekking van die skoolvoe-dingsprogram, verbeter die toestande van skole en hospitale, versnel die voorsiening van water en sanitasie, belê in openbare vervoer, verhoog salarisse van onderwysers en verpleegsters, ver-meerder die aantal aanklaers en magistrate, brei die kapasiteit van gevangenisse uit, moedig per-sone aan om elektrisiteit te bespaar, en verstewig ons handel en uitvoere. Ons neem ook stappe om die regering beter te laat werk vir die publiek en om meer waarde toe te voeg vir elke rand wat spandeer word.
Deur beter resultate te verkry van openbare beste-ding en deur hoër vlakke van investering kan ons die groeikoers van ons ekonomie verhoog na 6%. Ons het baie werk om te doen. Die basis van ons ekonomie is sterk en sal getoets word oor die vol-gende jaar of twee. Met die regte beleid en harde werk deur alle Suid-Afrikaners kan ons selfs vin-niger groei en 'n groter verskil maak aan die lewens van alle mense.
êreldwye ekonomiese groei is aan die af neem met gepaardgaande onsekerheid in die globale markte. Hierdie jaar gaan die wêreldekonomie waarskynlik stadiger groei as enige tyd sedert 2001. Suid-Afrika se ekonomie sal geaffekteer word deur dié afname, maar ons ekonomie het 'n sterk basis, openbare finansies is gesond, belegging neem toe en die langtermyn vooruitsigte vir groei is gesond. Ons sal moet skouer aan die wiel sit.
Ons ekonomie het die langste periode van ekonomiese uitbreiding in meer as 50 jaar beleef deur gemiddelde groei van 5 persent 'n jaar oor die laaste vyf jaar.
1.5 miljoen werksgeleenthede geskep.
As gevolg van vinnige ekonomiese groei en deeg-like bestuur van openbare finansies, het regerings-besteding aansienlik versnel sedert 2001, baie vin-niger as die ekonomie. As gevolg daarvan was ons in staat om meer hulpbronne vir onderwys, gesondheid, maatskaplike toelaes, behuising, polisieëring, openbare vervoer, stadions, paaie en gevangenisse te voorsien.
Aangesien die ekonomie vinniger gegroei het, het ons voor sekere beperkinge te staan gekom. Die tekort aan bekwame persone, onvol-doende elektrisiteit, verkeersopeenho-pings en sement tekorte is alles tekens dat die ekonomie sy spoedbeperking bereik het. Om vinniger te groei sal ons selfs meer moet belê in vaardighede, in infrastruktuur, in masjinerie en toerust-ing, in paaie en openbare vervoer.
As gevolg van hierdie beperkinge en as gevolg van die verswakte globale omgewing, sal ons ekonomie waarskyn-lik afneem tot omtrent 4% tot 4½% 'n jaar vir die volgende drie jaar. Dit is stadiger as die vorige vyf jaar maar is steeds gesonde groei vir 'n land soos Suid-Afrika.
uid Afrika se planne vir die 2010 FIFA Wêreldbeker word tans vinnig uitgerol. Ons bou stadions, opleidingsfasiliteite, bewon-deraarsparke en publieke besigtigingsuitkykpunte en ons verbeter die openbare vervoer infrastruktu-ur. Ons beplan vir elke aspek van die geleentheid -van elektrisiteitsvoorsiening tot uitsending en telekommunikasie, besoekersakkommodasie, toerisme en bevordering en voorkomsverbetering van stede. Ons beplan gesondheids- en ramp-noodlenigingsbestuur, gebeurlikheidsbediening, beveiligings - en beskermingsdienste, vrywillige opleiding en werwing, omgewingsrehabibitasie en afvalbestuur, geleentheidskommunikasie, erfenis en kuturele bedrywighede.
Vyf stadions word in Kaapstad, Johannesburg, Mbombela, Nelson Mandela en eThewini gebou. Konstruksiewerk het in 2006 begin. Vyf stadions word in Johannesburg, Manguang, Polokwane Rustenburg en Tshwane opgegradeer. Die opgraderingsproses het in September 2007 begin.
Konstruksiewerk van die nuwe stadions skep nage-noeg 170 000 tydelike werksgeleenthede.
Die staat het aanvanklik R8.4 miljard toegeken vir die bou en opgradering van hierdie stadions. Knap spertye was egter daargestel. Stadions wat vir die Konfederasiebeker benodig word moet klaar wees teen Desember 2008 en die 2010 stadions moet klaar wees teen Desember 2009.
Om hierdie knap sperdatums na te kom, wat vereis het dat kontrakteurs vinniger moes werk en op koste toenames te reageer, is R1.2 miljard addi-sioneel toegeken, wat die totale bedrag wat vir sta-dions voorsien is op R9.6 miljard te staan bring. Bykomend daartoe is 'n totaal van R9 miljard toegeken aan openbare vervoerprojekte verwant aan die Wêreldbeker.
Gasheerstede sal ook befonsding van R684 miljoen ontvang om werksaamhede te onderneem gedurende die 2009 Konfederasiebeker en 2010 FIFA Wêreldbeker.
eer as 12 miljoen mense in Suid-Afrika ont-vang 'n maatskaplike toelaag. Toelaes is deel van 'n veiligheidsnet wat deur die regringdaargestel word om mense te beskerm gedurendekwesbare tye, soos bejaardheid en kinderdae, of ashulle ongeskik of gestremd is en nie kan werk nie. Die beskikbare toelaes is die ouderdomspensioen, ongeskikheidstoelaag (gestremdheidstoelaag), kinder-ondersteuningstoelaag, pleegkindtoelaag en sorgaf-hanklikheidstoelaag.
Die afgelope 10 jaar het die regering die dekking vankinders deur die sorgafhanklikheids-, kinderonder-houds- en pleegkindtoelaes geleidelik laat toeneem. Die kinderonderhoudstoelaag was sentraal tot hierdiepoging. In hierdie begroting maak ons voorsiening vir'n verhoging in die dekking van die kinderonderhouds-toelaag van kinders tot en met hul 15de verjaardag.
Die ouderdomspensioen is een van die hoof pilare vanons maatskaplike stelsel. Vir 'n toenemende aantal ont-vangers van die ouderdomspensioen is die maandelikseoorplasing hul enigste bron van inkomste waarop hulstaatmaak om kos en ander basiese benodigdhede tekoop. Die 2008 Begroting maak ook voorsiening omdie verlaging van die kwalifiserende ouderdom virmans van 65 na 60 jaar in te faseer, wat dieselfde is asvir vroue.
besteding is. Dit maak Suid-Afrika een van die wêreld se grootste spandeerders aan maatskaplike toelaes.
Die ouderdomspensoien, ongeskikheids- en sor-gafhanklikheidstoelaes groei van R870 tot R940 'n maand.
Pleegkindtoelaes groei van R620 tot R650 'n maand.
Baie ander regeringsprogramme ondersteun kwesbare huishoudings. Kinders wat maatskaplike ondersteun-ing ontvang, hoef nie skoolgelde te betaal nie. Kinders wat nie 'n toelaag ontvang nie kan ook vrygeskeld word van die betaling van skoolgelde afhangend van hul ouers se vlak van inkomste. Alle kinders onder die ouderdom van 6 is geregtig op vry primêre gesondheidssorg. Alle beginstigdes van maatskaplike toelaes wat nie lede van 'n private mediese fonds is nie, word ten volle gesubsidieer om gesondheidsdienste by openbare hositale te ontvang.
<fn>GOV-ZA.C.95065.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Krediet verwys na 'n reëling waar jy iets koop en daarvoor betaal nadat jy dit in ontvangs geneem het. Jy betaal dikwels die item in paaiemente oor 'n tydperk af.
leningsooreenkomste of paaiement-verkoopsooreenkomste (byvoorbeeld waar jy instem om oor 'n tydperk vir 'n item te betaal, soos by 'n meubelwinkel - dit is in die verlede huurkoopooreenkomste genoem).
Jy kan ook krediet by 'n bank of 'n mikrolener kry. In dié geval word jy 'n kontantlening gegee. Jy moet die lening oor 'n ooreengekome tydperk terugbetaal. Jy moet ook rente op die lening betaal.
Dit is belangrik om te onthou dat, wanneer jy op krediet koop, jy heelwaarskynlik meer sal betaal as wanneer jy kontant vir die items betaal.
wat die kontantprys en die bykomente koste is wat die totale bedrag sal wees hoeveel die deposito is wat die maandelikse paaiement sal wees hoe lank jy kan neem om die bedrag af te betaal.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.C.95065.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wanneer jy iets op krediet koop, sal jy 'n kredietooreenkoms moet onderteken.
Die name en adresse van die koper en die verkoper.
Die kontantprys en die ander koste (finansieringskoste, versekering, ensovoorts) wat die totale prys uitmaak wat die koper moet betaal. Die rentekoers wat van toepassing is, moet ook ingesluit word.
Die deposito wat vereis word ('n deposito moet betaal word).
Die bedrag van elke paaiement, wat die laaste paaiement insluit, en die dag van die week of maand waarteen dit betaal moet wees.
n Nota wat die koper inlig dat die verkoper steeds die goedere besit totdat die volle prys betaal is.
Jy moet 'n kopie van die kredietooreenkoms kry. Jy moet dié dokument op 'n veilige plek hou.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.C.95065.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Mikro-finansiering is 'n breë term wat gebruik word om die uitleen van geld op 'n klein skaal te beskryf.
Mikro-leners word aangemoedig om hulle te laat registreer by die Mikro-finansierings Regulerende Raad (MFRR). Die MFRR is 'n onafhanklike, nie-winsgewende organisasie wat deur die regering die mag gegee is om die mikro-leningsbedryf te reguleer en die belange van verbruikers te beskerm. Alle leners wat by die MFRR geregistreer is, behoort 'n registrasiesertifikaat in hulle onderneming ten toon te stel.
Mikro-leners wat by die MFRR geregistreer is, werk onder ander reëls as leners wat nie geregistreer is nie. Die belangrikste aspek is dat hulle in aanmerking kom vir kwytskelding kragtens die Woekerwet, wat beteken dat hulle jou enige rentekoers kan eis.
Besoek vir dienste, raad en inligting, die MFRR-webterrein.
regte onregverdige praktyke geregistreede leners klagtes.
Mikro-leners wat nie by die MFRR geregistreer is nie, word kragtens die Woekerwet gereguleer. Dié Wet verhoed dat leners buitensporige rentekoerse eis. Die koerse wissel en die koers wat van toepassing is, hang af van die datum waarop die leningsooreenkoms aangegaan is. Op die oomblik kan dié leners nie rente van meer as 23% per jaar op 'n lening van minder as R10 000 eis nie, en nie meer rente as 20% per jaar op 'n lening van meer as R10 000 nie.
Ongeregistreede leners word beheer deur die Departement van Handel en Nywerheid en kan 'n bedrag van tot R50 000 aan jou leen. Jou ooreenkoms sal uiteensit hoe lank jy het om die lening terug te betaal.
Jy kan net 'n kontrak met 'n ongeregistreerde lener kanselleer as jy en die lener hierop ooreengekom het voordat jy die kontrak onderteken het.
As jy oor 'n ongeregistreerde lener wil kla, kan jy in verbinding tree met die Nasionale Inspektoraat van Verbruikersake by 011 355 8008.
Jy het drie dae om 'n mikro-leningsooreenkoms met 'n geregistreerde lener te kanselleer as jy van plan sou verander.
Kry 'n geskrewe kontrak wat al die koste en gelde uiteensit.
Leners moet wettige meganismes gebruik om lenings in te vorder.
jou vra om jou ID-boek by hulle te los nie jou vra om 'n toelae-betalingskaart te los nie jou vra om oningevulde dokumente of dokumente met oningevulde spasies te teken nie geweld gebruik om die uitstaande geld in te samel nie.
Geen lener behoort 'n vooruitbetaalde fooi saam met die aansoek te vra nie, met ander woorde, 'n fooi wanneer jy die ooreenkoms onderteken.
Moenie "Toestemming tot vonnis" teken wanneer jy 'n lening uitneem nie.
Jy mag te enige tyd vra vir 'n staat wat wys hoeveel jy betaal het en hoeveel jy nog skuld.
Jy moet ook binne 14 dae na ondertekening jou afskrif van die kontrak kry.
Jy mag nie 'n maatskaplike toelae (byvoorbeeld 'n pensioen of 'n kindersorgtoelae) as sekerheid vir 'n lening gebruik nie. Leners mag nie jou toelaebetalingskaart as sekerheid vir 'n lening hou nie.
As jy 'n maatskaplike toelae ontvang, sal daar van jou vereis word om 'n verklaring te onderteken dat jy jou toelaebetalingskaart (wat ook 'n Allpay-kaart genoem word) veilig sal hou en dit nie aan 'n mikro-leners sal gee nie.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.C.95065.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Jou kredietprofiel bevat jou persoonlike besonderhede, waar en hoe dikwels jy om krediet aansoek gedoen het, sowel as inligting oor jou betaalgewoontes. As jy om krediet aansoek doen, sal die krediteur jou profiel nagaan en besluit of krediet aan jou toegestaan sal word op grond van die inligting wat hulle van die kredietburo kry.
As jy 'n swak kredietgeskiedenis het, het dit jare lank 'n uitwerking op jou kredietprofiel.
likwidasies en sekwestrasies - tien jaar hofbevele teen jou - vyf jaar negatiewe geskiedenis (byvoorbeeld onbetaalde rekeninge) - drie jaar insamelingsgeskiedenisse en administrasiebevele - totdat die skuld vereffen is.
Wanneer jy om krediet aansoek doen, sal die krediteure jou kredietkeuring met die kreedietburo nagaan, en as jy 'n swak kredietgeskiedenis het, sal hulle weier om krediet aan jou toe te staan. Dit staan bekend as "op 'n swartlys plaas".
Jy kan die groot kredietburo's betaal om jou kredietkeuring te bekom (die bedrag hang af van die inligting wat jy aanvra). Die kredietburo sal jou vrae oor jou kredietkeuring kan beantwoord, en sê of daar enigiets is wat jy kan doen om jou keuring te verbeter.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.C.95065.5.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
As jy op krediet koop, bly die krediteur gewoonlik die eienaar van die goed wat jy gekoop het totdat jy al die paaiemente afbetaal het.
Dit beteken as jy nie jou maandelikse paaiemente kan betaal nie, kan die krediteur die items herinbesitneem.
Die krediteur kan net met jou toestemming die item terugneem (dit staan as "vrywillige teruggawe" bekend), behalwe as hy 'n hofbevel het.
As die krediteure jou wil dwing om die items terug te gee, sal hulle 'n hofbevel nodig het. Voordat hulle so 'n bevel kan kry, moet die krediteure vir jou 'n geregistreerde brief stuur wat jou maan dat die paaiemente agterstallig is en dat die uitstaande bedrag binne 30 dae betaal moet word. As jy voorheen agterstallig geraak het met betaling en 'n eisbrief gekry het, en jy weer agterstallig raak, sal die krediteure 'n eisbrief stuur wat jou 14 dae tyd sal gee om die agterstallige paaiemente te betaal. As jy steeds nie betaal nie, kan die verkoper 'n hofbevel kry om die goed terug te neem.
As 'n dagvaarding op jou bedien word, sal jy 'n geskrewe pleitdooi by die hof moet indien, of 'n beëdigde verklaring wat dit teenstaan moet indien, waarin jy verduidelik waarom jy nie die bedrag betaal het nie (die krediteur kan byvoorbeeld meer van jou eis as wat jy in werklikheid skuld). Sake word gewoonlik sonder 'n hofsaak geskik, maar as dit nie geskik word nie en jy hof toe wil gaan om jouself te verdedig, moet jy 'n Kennisgewing van Voorneme om te Verdedig indien. As die saak verhoor word en jy nie jouself verdedig nie of as die hof dink dat jou optrede nie geregverdig is nie, kan die hof 'n bevel uitreik wat die krediteur die mag gee om die items terug te neem.
Die Balju van die hof is daarvoor verantwoordelik om die goedere herinbesit te neem. Dié amptenaar sal die hofbevel aan jou wys en kan dan die items wegneem. As die balju 'n hofbevel het, moet jy (of enigiemand anders wat op daardie tydstip in die huis woon) hulle toelaat om die huis in te kom en die goed weg te neem.
Partykeer wil die krediteure nie die items terug hê nie en sal hulle 'n dagvaarding teen jou uitreik om die geld terug te kry. In dié geval sal die krediteure moet verduidelik hoekom hulle nie die goed kan terugeis nie.
Sal die paaiemente wat jy reeds betaal het, terugbetaal word as die goed herinbesitgeneem word Die waarde van die goed het waarskynlik verminder vandat jy dit gekoop het, omdat dit nie meer splinternuut is nie. Afhangende van die waarde van die herinbesitgenome goed, kan jy dalk 'n terugbetaling kry (as die waarde van die item plus die bedrag wat jy reeds betaal het meer is as wat jy oorspronklik geskuld het, sal die verskil aan jou uitbetaal word. Maar as die goedere minder werd is as die bedrag wat jy nog skuld, sal jy die krediteure nog geld skuld)?
As iemand (soos 'n skuldherwinningsagent) gestuur is om skuld van jou te eis en onbehoorlik optree, kan jy 'n klagte lê by die Raad vir Skuldinvorderaars (alle skuldinvorderaars moet by die raad geregistreer wees).
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.C.95065.5.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
As jy op krediet koop, bly die krediteur gewoonlik die eienaar van die goed wat jy gekoop het totdat jy al die paaiemente afbetaal het.
Dit beteken as jy nie jou maandelikse paaiemente kan betaal nie, kan die krediteur die items herinbesitneem.
Die krediteur kan net met jou toestemming die item terugneem (dit staan as "vrywillige teruggawe" bekend), behalwe as hy 'n hofbevel het.
As die krediteure jou wil dwing om die items terug te gee, sal hulle 'n hofbevel nodig het. Voordat hulle so 'n bevel kan kry, moet die krediteure vir jou 'n geregistreerde brief stuur wat jou maan dat die paaiemente agterstallig is en dat die uitstaande bedrag binne 30 dae betaal moet word. As jy voorheen agterstallig geraak het met betaling en 'n eisbrief gekry het, en jy weer agterstallig raak, sal die krediteure 'n eisbrief stuur wat jou 14 dae tyd sal gee om die agterstallige paaiemente te betaal. As jy steeds nie betaal nie, kan die verkoper 'n hofbevel kry om die goed terug te neem.
As 'n dagvaarding op jou bedien word, sal jy 'n geskrewe pleitdooi by die hof moet indien, of 'n beëdigde verklaring wat dit teenstaan moet indien, waarin jy verduidelik waarom jy nie die bedrag betaal het nie (die krediteur kan byvoorbeeld meer van jou eis as wat jy in werklikheid skuld). Sake word gewoonlik sonder 'n hofsaak geskik, maar as dit nie geskik word nie en jy hof toe wil gaan om jouself te verdedig, moet jy 'n Kennisgewing van Voorneme om te Verdedig indien. As die saak verhoor word en jy nie jouself verdedig nie of as die hof dink dat jou optrede nie geregverdig is nie, kan die hof 'n bevel uitreik wat die krediteur die mag gee om die items terug te neem.
Die Balju van die hof is daarvoor verantwoordelik om die goedere herinbesit te neem. Dié amptenaar sal die hofbevel aan jou wys en kan dan die items wegneem. As die balju 'n hofbevel het, moet jy (of enigiemand anders wat op daardie tydstip in die huis woon) hulle toelaat om die huis in te kom en die goed weg te neem.
Partykeer wil die krediteure nie die items terug hê nie en sal hulle 'n dagvaarding teen jou uitreik om die geld terug te kry. In dié geval sal die krediteure moet verduidelik hoekom hulle nie die goed kan terugeis nie.
Sal die paaiemente wat jy reeds betaal het, terugbetaal word as die goed herinbesitgeneem word Die waarde van die goed het waarskynlik verminder vandat jy dit gekoop het, omdat dit nie meer splinternuut is nie. Afhangende van die waarde van die herinbesitgenome goed, kan jy dalk 'n terugbetaling kry (as die waarde van die item plus die bedrag wat jy reeds betaal het meer is as wat jy oorspronklik geskuld het, sal die verskil aan jou uitbetaal word. Maar as die goedere minder werd is as die bedrag wat jy nog skuld, sal jy die krediteure nog geld skuld)?
As iemand (soos 'n skuldherwinningsagent) gestuur is om skuld van jou te eis en onbehoorlik optree, kan jy 'n klagte lê by die Raad vir Skuldinvorderaars (alle skuldinvorderaars moet by die raad geregistreer wees).
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
<fn>GOV-ZA.C.95065.6.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 'n swartlys geplaas: As iemand 'n swak skuldkeuring het en krediteure weier om krediet aan hom of haar te gee.
Krediet: 'n Wettige ooreenkoms waarin die lener goedere/kontant nou kry en instem om die lener op 'n later datum terug te betaal.
Kredietburo: Private maatskappye wat inligting oor mense en maatskappye se goeie en swak kredietgewoontes insamel en die inligting aan krediteure verkoop.
Kredietlimiet: 'n Kredietlimiet is die geldelike limiet tot waarby kredietverskaffers gewillig is om krediet aan 'n indiwidu of onderneming toe te staan. Kredietlimiete is dikwels onderworpe aan hersiening (dit kan met ander woorde verhoog of verlaag word).
Kredietprofiel: 'n Kredietporfiel is 'n geskiedenis van 'n indiwidu of onderneming se terugbetalingsgedrag, wat deur 'n kredietburo saamgestel en gehou word.
Rente: 'n Heffing vir 'n lening, gewoonlik 'n persentasie van die bedrag wat geleen word.
Mikro-leners: Maatskappye of mense wat klein bedrae geld aan verbruikers leen.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Cancelvat.2010-03-25.af.txt</fn>
as die waarde van jou belasbare voorraad onder die perk van R300 000 per jaar val as jy al jou ondernemings sluit en vir 12 maande ná daardie datum geen onderneming sal voortsit nie as u vir registrasie aansoek gedoen het met die verwagting dat jy 'n besigheid gaan begin, en daardie besigheid nog nie begin het nie.
Selfs as jy nie meer vir die betaling van BTW geregistreer is nie, is jy aanspreeklik vir alle verpligtinge wat ingevolge die Wet op Belasting op Toegevoegde Waarde, 1991 aangegaan is terwyl jy geregistreer was.
Jy moet die SAID binne 21 dae nadat jy al jou ondernemings gesluit het, daarvan in kennis stel.
Die SAID sal die registrasie van 'n ondernemer nie kanselleer indien daar redelike gronde is om te glo dat hy of sy binne 12 maande na die sluitingsdatum weer 'n onderneming op die been sal bring nie.
Laai die elektroniese aansoekvorm af en vul dit in, of gaan na die SAID-kantoor waar jy geregistreer is om vir kansellasie aansoek te doen.
Dien de vorm in by die SAID-kantoor waar jy geregistreer is.
Die SAID sal jou per brief in kennis stel van die kansellasie van registrasie of van die weiering om die registrasie te kanselleer.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.about.about.2010-03-24.af.txt</fn>
Cape Gateway is 'n regeringsdiens wat hoofsaaklik op die mense van die Wes-Kaap gerig is en inligting oor die plaaslike, provinsiale en nasionale regering verskaf. As 'n inisiatief van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap (PRWK), in vennootskap met nasionale en plaaslike regering, gee dit maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste.
In die verlede moes mens geweet het watter regeringsinstelling die inligting en dienste wat jy nodig het, verskaf. Met Cape Gateway word inligting uit die verbruiker se oogpunt aangebied.
die webwerf - www.capegateway.gov.za jy verken op die oomblik dié werf.
Met dié drie kanale probeer ons soveel mense moontlik toegang tot die Cape Gateway diens gee. Die inligting is in Afrikaans, Engels en Xhosa (die drie amptelike tale van die Wes-Kaap) beskikbaar.
Een van die doelwitte van die Suid-Afrikaanse Grondwet is om 'n oop demokrasie te vestig wat deur deursigtigheid en aanspreeklikheid gekenmerk word. Die reg op toegang tot inligting word as 'n basiese mensereg beskou.
Die Grondwet plaas 'n verpligting op staatsorgane om inligting waaroor die staat beskik so wyd moontlik te versprei: "Transparency must be fostered by providing the public with timely, accessible and accurate information."
Batho Pele (Mense Eerste) is die Suid-Afrikaanse regering se inisiatief om die lewering van openbare dienste te verbeter. Dit is een van die regering se agt prioriteite soos uiteengesit in die Witskrif oor Transformasie in die Staatsdiens (pdf, html).
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap (PRWK) se Witskrif "Voorbereiding van die Wes-Kaap vir die Kennisekonomie van die 21ste Eeu" beklemtoon mense en ondernemings se behoefte om maklik toegang tot staatsinligting te kry. Die Witskrif benadruk ook die behoefte om die ekonomiese ontwikkelingspotensiaal van 'n inligtingsgemeenskap vir 'n ontwikkelende nasie in te span.
Cape Gateway gee uiting aan hierdie beginsels en beleid.
Cape Gateway sal aanhou om nog staatsinligting wat vir die Wes-Kaap tersaaklik is, by te werk, te vertaal en te versamel, en om dit op 'n toeganklike manier beskikbaar te stel. Toekomstige weergawes sal aanlyndienste en transaksies met die regering insluit.
Jy kan bydra deur inligting aan te vra of voorstelle oor die diens te maak: questions@capegateway.gov.
ontwerp en bou die webwerf uit.
die daaglikse bedryf van die webwerf.
Hierdie spanne, met lede wat uit verskillende regeringsfere en departemente kom, word deur die Sentrum vir e-Innovasie gekoordineer.
Die inhoud van die Cape Gateway webwerf, voldoen aan die Cape Gateway Beleid vir Inhoudelike Bestuur.
Die inhoud word deur die Inhoudspan op hierdie webwerf (wat as kennisbasis vir die inbel- en instapsentrum gebruik word) gepubliseer met behulp van Bee ('n stelsel vir inhoudelike bestuur). Om die voordele van e-regering te versprei en regeringstandaarde vir inhoud te skep, reik die PRWK gratis lisensies vir die gebruik van Bee aan alle staatsliggame uit. Vind meer uit hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.copyright.copyright.2010-03-24.af.txt</fn>
Deursigtigheid moet bevorder word deur die publiek van tydige, toeganklike en korrekte inligting te voorsien.
Die voordelige, ekonomiese en doeltreffende aanwending van hulpbronne moet bevorder word. Grondwet van Suid-Afrika artikel, 195 (b).
Ons glo dat om ander in staat te stel om materiaal vrylik te kopieer die mees kostedoeltreffende manier is om staatsinligting wat in openbare belang is, te versprei - mits dit akkuraat kopieer word. Ons glo dus dat die voorwaardelike gratis lisensiëring van die staat se outeursreg op materiaal wat deursigtigheid bevorder, deur die Grondwet vereis word.
Alle materiaal wat op Cape Gateway aangebied word, is onderworpe aan kopiereg kragtens die Wet op Outeursreg van 1978.
amptelike tekste van 'n wetgewende, administratiewe of regsaard, wat die amptelike vertalings daarvan insluit toesprake van 'n politiese aard toesprake wat in die loop van geregtelike prosedures gelewer is nuus van die dag, wat 'n blote item ter inligting van die media is.
Jy mag hierdie outeursregvrye materiaal geredelik kopieer.
Jy mag geskrewe kopieregmateriaal op hierdie webwerf (met die uitsondering van materiaal wat aan derde partye behoort) vir nie-handelsdoeleindes sonder toestemming in enige formaat of medium reproduseer. Dit is onderworpe aan die vereiste dat jy die materiaal akkuraat weergee, en nie op 'n afbrekende wyse of binne 'n misleidende konteks nie.
As jy hierdie geskrewe materiaal publiseer of aan ander uitreik, moet jy erkenning aan die bron (URL ingesluit) en die outeursregstatus van die materiaal gee.
Jy mag ook materiaal op hierdie webwerf waarop daar outeursreg is vir handelsdoeleindes kopieer, mits jy toestemming vir handelsgebruik vra en kry.
Hierdie lisensie om geskrewe materiaal te kopieer sluit nie materiaal met outeursreg in nie waar daar aangedui word dat die materiaal die eiendom van 'n derde party is. (Dit sal gewoonlik deur die © simbool aangedui word wat naas die naam verskyn van die persoon by wie die outeursreg berus.) Om sulke materiaal te kopieer, moet jy toestemming van die toepaslike outeursreghouer verkry.
Jy mag nie foto's of ander kunswerk op hierdie webwerf sonder die toestemming van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap gebruik nie.
Tree asseblief in verbinding met die Cape Gateway Inhoudsbestuurder by ggrammer@pgwc.gov.za as jy vrae het oor hoe om toestemming te kry in enige van die gevalle wat in die lisensie beskryf word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.pubs.2006.2010-03-24.af.txt</fn>
Groenskrifte is konsepbeleidsdokumente, wat voorberei is vir openbare kommentaar. Na die kommentaartydperk, word die finale beleid in 'n Witskrif gepubliseer.
Aan die einde van dié bladsy is daar 'n argief van Groenskrifte. 'n 'Vir Kommentaar'-koppeling sal verskyn as enige daarvan tans vir kommentaar oop is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.pubs.guides.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsriglyne, handleidings en voorligting word alfabeties volgens titel gerangskik.
Hierdie dokumente is ook onder lewensgebeure en kategorieë in die Jou Lewe en Onderwerpe afdelings gelys.
Organisasies wat aansoek wil doen om finansiering van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting moet dié riglyne vir finansiering deeglik lees. Stel jou diensplan op volgens die aanwysings en dien 'n ondertekende plan in by die betrokke Distrikskantoor teen 31 Januarie2006. NB: Dit is belangrik dat die ingligting in die riglyne noukeurig gevolg moet word.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Behuising en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Gemeenskapsveiligheid en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Gesondheid en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Kultuursake en Sport en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Landbou en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Plaaslike Regering en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Provinsiale Administrasie Wes-Kaap en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Departement van Vervoer en Openbare Werke en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Provinsiale Tesourie en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Stad Kaapstad en die aard van die rekords wat deur die stad gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Hierdie handleiding is opgestel in ooreenstemming met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, Wet 2 van 2000. Dit verklaar die struktuur van die Wes-Kaap Onderwysdepartement en die aard van die rekords wat deur die Departement gehou word, en dui aan hoe aansoek gedoen moet word om toegang tot daardie rekords te verkry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.tenders.closed.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.terms.terms.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is bepalings en voorwaardes vir die gebruik van die Cape Gateway webwerf. Hierdie bepalings en voorwaardes geld elke keer wanneer jy toegang tot die webwerf kry. Wanneer ons in hierdie bepalings en voorwaardes van Cape Gateway praat, bedoel ons die webwerf, ongeag hoe jy daartoe toegang verkry.
As jy die webwerf gebruik, word aanvaar dat jy hierdie bepalings respekteer.
Cape Gateway streef daarna om te verseker dat ons materiaal so op datum en akkuraat moontlik is. Cape Gateway aanvaar egter nie enige verantwoordelikheid vir enige stelling wat in die materiaal op die webwerf gemaak word nie, binne die omvang wat deur die wet toegelaat word.
Jy moet met ander woorde nie op enige stelling peil trek voordat jy nie gespesialiseerde professionele raad ingewin het nie. Ons sal nie aanspreeklik gehou word vir enige verlies wat gely word deurdat jy iets doen, of nalaat om te doen, weens die gebruik van die materiaal of enige deel daarvan nie.
Ons gee geen waarborg van enige aard sover dit Cape Gateway of die materiaal aangaan nie. In die besonder waarborg ons nie dat Cape Gateway of enige van sy inhoud virusvry is nie. Jy moet jou eie voorsorgmaatreëls hiervoor tref, soos om van teenvirusprogramme gebruik te maak, aangesien ons geen aanspreeklikheid aanvaar vir enige skade deur 'n virus of ander besmetting of enigiets met vernietigende eienskappe nie.
Hoewel ons ons bes doen om deurlopende, ononderbroke toegang tot Cape Gateway te verseker, word dit nie gewaarborg nie. Ons aanvaar geen verantwoordelikheid vir enige onderbreking of vertraging nie.
Jy kan toegang tot ander webwerwe via skakels vanaf Cape Gateway verkry. Hierdie webwerwe word nie deur ons beheer nie, en ons is op geen manier verantwoordelik vir enige inhoud van hierdie webwerwe nie.
Lees asseblief ons Privaatheidskennisgewing en Kopiereglisensie. As jy hierdie webwerf gebruik, word aanvaar dat jy beide items gelees en verstaan het.
Hierdie gebruiksvoorwaardes mag van tyd tot tyd verander. Maak seker dat jy hierdie bepalings en voorwaardes gereeld hersien omdat daar aanvaar sal word dat jy 'n wysiging onderskryf as jy voortgaan om die webwerf te gebruik nadat so 'n verandering aangebring is.
Hierdie gebruiksvoorwaardes word deur die Suid-Afrikaanse reg en Suid-Afrikaanse howe beheer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.12161.2010-03-24.af.txt</fn>
Weskus Distriksmunisipaliteit dek die Weskus Distriksraad.
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.12810.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Knysna Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.12864.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.301.2010-03-24.af.txt</fn>
Stuur asseblief per e-pos vir ons jou kommentaar, vrae en terugvoer oor die webwerf.
Die Departement van Kultuursake en Sport bied dienste aan op die gebied van kuns, kultuur, erfenis, sport en ontspanning om die lewensgehalte te verbeter van die mense van die Wes-Kaap.
Deur kultuur, sport en ontspanning, kan die veiligheid, gesondheid, opvoeding en welsyn van mense opgeskerp en vergemaklik word. Kultuur- en sportbedrywighede bied ook geleenthede om iets te doen aan die probleme van misdaad, gesondheid en anti-sosiale gedrag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4536.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Presidensie is om effektiewe administratiewe bestuur en ondersteuning aan die President en die Adjunkpresident te verleen, om die afhandeling van hul uitvoerende verantwoordelikhede in ooreenstemming met die Grondwet te vergemaklik.
Die President is Staatshoof en lei die Kabinet. Hy word deur die Nasionale Vergadering vanuit sy lede verkies en voer die land aan. Die huidige president is Jacob Zuma.
Die President stel die Adjunkpresident vanuit die lede van die Nasionale Vergadering aan. Die Adjunkpresident moet die President ondersteun in die uitvoering van regeringsfunksies. Die Adjunkpresident is Kgalema Motlanthe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4585.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Adjunkministerie het die opdrag om die Ministerie te ondersteun in die verantwoordelikheid vir Suid-Afrika se buitelandse beleid, nie alleen met betrekking tot politieke aspekte nie, maar ook met betrekking tot Suid-Afrika se ekonomiese, handels-, finansiële, militêre, landbou-, gesondheids-, maatskaplike, kulturele en ander betrekkinge wat 'n impak op ander lande kan hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4600.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Parlement is die wetgewende tak van die Suid-Afrikaanse regering. Die Parlement is verantwoordelik daarvoor om landswette ooreenkomstig die Grondwet te maak. Dit bestaan uit die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRP).
Die publiek het toegang tot Parlementsittings.
Die Nasionale Vergadering bestaan uit tussen 350 en 400 lede wat deur die mense van die land verkies word om hulle te verteenwoordig. Daar is 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging wat beteken dat die getal parlementslede van elke party proporsioneel tot die getal stemme is wat in die nasionale verkiesing vir die party uitgebring is. Die Nasionale Vergadering word verkies vir 'n termyn van vyf jaar en word gelei deur 'n Speaker, bygestaan deur 'n Adjunkspeaker.
Die NRP bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes (10 verteenwoordigers van elke provinsie). Dit verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale sfeer van die regering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4648.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4771.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Binnelandse Sake is om die belange van die inwoners van Suid-Afrika ten opsigte van hulle individuele status, identiteit en spesifieke regte en magte te beskerm en te reguleer. Die Departement reik uit en beheer die meeste dokumente wat burgers benodig, soos geboortesertifikate, ID's, paspoorte en huweliksertifikate.
Die Departement bied 'n verskeidenheid dienste aan die burgers van Suid-Afrika, sowel as aan buitelanders wat die land wil besoek of hier wil bly.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4832.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot fiskale sake.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4952.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling bied ontwikkeling, maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners.
Die Departement is verbind tot maatskaplike hervorming, beliggaam deur die beginsel van maatskaplike geregtigheid en die Handves van Regte. Om hierdie rede strewe die Departement daarna om 'n beter lewe vir die armes, kwesbares en uitgeslote mense in die samelewing te skep.
Dit is die taak van die Departement om armoede te verminder en maatskaplike integrasie te bevorder deur die ontwikkeling en monitering van 'n maatskaplike beleid wat 'n bemagtigende omgewing skep en terselfdertyd na 'n afname in armoede meebring. Die voorsiening van maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners word verseker en navorsing word gedoen om die maatskaplike aanwysers te ontwikkel wat nodig is vir die implementering van programme en vir openbare aanspreeklikheid.
Alle werk van die Departement berus op vennootskappe en die beginsels van Batho Pele oor dienslewering. Dit vereis uitgebreide en voortgesette oorlegpleging met alle sektore van ons samelewing. Programme word geïntegreer met dié van ander regeringsdepartemente en alle regeringsfere. Die Departement werk in vennootskap met NRO's, geloofgebaseerde gemeenskappe, die sakesektor, georganiseerde arbeid en ander rolspelers.
As professionele maatskaplike dienswerkers, streef die Departement se personeel daarna om gemeenskappe te bemagtig en selfstandigheid aan te moedig deur omstandighede vir 'n volhoubare lewensbestaan te skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4965.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot handel en nywerheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4977.2010-03-24.af.txt</fn>
om toegang tot volhoubare ekonomiese aktiwiteit en werksgeleenthede vir alle Suid-Afrikaners te lei en te fasiliteer deur middel van hoër beleggingsvlakke en verhoogde toegang vir Suid-Afrikaanse produkte tot internasionale markte om 'n regverdige, mededingende en doelgerigte markplek vir binnelandse en buitelandse besighede sowel as vir verbruikers te skep.
Op hierdie wyse dra die dti by tot die plasing van die Suid-Afrikaanse ekonomie op 'n versnelde en gedeelde groeikoers.
investering die vestiging van 'n besigheid die groei van 'n besigheid uitvoer groot besighede swart ekonomiese bemagtiging verbruikersbeskerming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.4986.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Vervoer is om die voorsiening van 'n bekostigbare, veilige en volhoubare vervoerstelsel wat ingestel is op die behoeftes van verbruikers van vervoer te fasiliteer.
beplanning van nuwe vervoerinfrastruktuur regulering van die vervoerstelsel ondersteuning van die vervoerstelsel deur subsidiëring waar nodig bestuur en instandhouding van die vervoerstelsel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.5022.2010-03-24.af.txt</fn>
Statistiek SA beoog om sosio-ekonomiese ontwikkeling te bedien met toeganklike gehalte-inligting deur middel van beter statistiek, beter toegang tot inligting en beter bestuur.
om amptelike demografiese, ekonomiese, en maatskaplike sensusse en opnames te onderneem om administratiewe statistieke te versamel en te verwerk om statistiese verslae en vrystellings te publiseer en te versprei om nasionale en regeringsrekeninge saam te stel om statistiese advies aan die regering en ander instellings te voorsien om statistiese opnames en steekproewe te analiseer om akkuraatheid en konsekwentheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.5960.2010-03-24.af.txt</fn>
die ontwikkeling en instandhouding van doeltreffende mensehulpbronontwikkeling, -opleiding en vermodboudienste vir personeellede en gemeenskappe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.6118.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.64925.2010-03-24.af.txt</fn>
Vanweë die hoeveelheid werk wat in die Provinsie gegenereer word, is dit in twee streke verdeel, 'n Verantwoordelikheids-bestuurder sal elkeen van dié streke bestuur. Elke streek sal presies dieselfde meetbare doelwitte, prestasie-aanwysers en teikens hê. Die onderstaande is op albei streke van toepassing.
Stel staatsorgane, die Departement intern, ander nasionale en provinsiale departemente en die Minister in staat om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.74834.2010-03-24.af.txt</fn>
Kom meer te wete oor die Genadendal-restourasieprojek.
Die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie is, onder meer, verantwoordelik vir finansiering vir kulturele organisasies en projekte. Vind meer uit oor hulle en hulle inisiatiewe.
Kulturele Dienste staan die Direktoraat van Kultuur en Erfenis by om met inisiatiewe te begin vir die bewaring, bevordering en uitbreiding van kultuur. Die doel is om waarde by te voeg en die lewensgehalte te verbeter van alle gemeenskappe in die Wes-Kaap, of dit nou die vorm aanneem van een-akters op die platteland, slypskole in townships, kuns- of handvlytuitstallings in verskeie dorpe of feeste op verskillende plekke. Die komponent steun en moedig vernuwende projekte aan, wat die breër publiek kan lok en betrek en wat gemeenskappe wil verenig en verdraagsaamheid en begrip wil kweek.
die uitvoerende, visuele en literêre kunste, die natuur- of menslike wetenskappe kultureel-geskiedkundige gebied bedrywighede wat die jeug se kulturele bewustheid omvat.
Die komponent werk nou saam met kuns- en kultuurorganisasies en gee raad oor projekte, administrateer hulle finansiering en is elke jaar betrokke by 'n reeks gemeenskapsprojekte en organisasies. Dit administreer oor, namens die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie, sewe kulturele geriewe wat vir die publiek beskikbaar is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.7749.2010-03-24.af.txt</fn>
Die administrering van behuisingsprojekte en subsidieadministrasie.
Die bevordering en bestuur van ekonomiese bemagtiging en kapasiteitsbou.
Die bepaling van behuisingsleweringsprestasie van munisipaliteite en die ondersoek na probleemprojekte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.7857.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Regering en Institusionele Steun beoog om effektiewe en doeltreffende munisipaliteite te bevorder.
Bevorder goeie regering en effektiewe inter- en intraregeringsintegrasie.
Moniteer die totale welstand/lewensvatbaarheid van munisipaliteite en voorsien bestuur en gespesialiseerde steun.
Verseker dat wetgewing duidelik is deur voorligting te gee en steun aan die Departement en munisipaliteite te verleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.7949.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Wetgewing beoog om te verseker dat wetgewing duidelik is deur voorligting en steun te verleen.
Verleen interne steun sowel as steun aan munisipaliteite in die Wes-Kaap om te verseker dat wetgewing duidelik is.
Ontwikkel provinsiale plaaslikeregeringswetgewing.
Administreer raadslid- en transaksiegrondsake en koördineer tussenkomste.
Wetgewingsteun staan munisipaliteite by met advies oor wetgewing.
verskaf bystand om verordening en standaardverordeninge voor te berei en te administreer.
handhaaf die institusionele integriteit van munisipaliteite.
help met prosesse met betrekking tot nuwe wetgewing en wysigings aan wetgewing.
administreer 'n regshulpbronsentrum.
Die Ontwikkeling van Wetgewing is daarvoor verantwoordelik om huidige wetgewing sowel as ontwikkelende beleid en konsepwetgewing met betrekking tot plaaslike regering te beoordeel. Hierdie komponent is ook verantwoordelik vir die rasionalisering van plaaslikeregeringswetgewing.
Raadslidaangeleenthede en Tussenkomste verseker dat raadslidaangeleenthede soos raadslidvergoeding en Gedragskodesake aan die reg voldoen. Dit administreer spesifieke transaksiegrondaangeleenthede en is daarvoor verantwoordelik om te verseker en te koördineer dat daar tydens provinsiale tussenkomste in munisipaliteite aan wetgewing voldoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.8115.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kulturele Hoofdirektoraat verskaf dienste betreffende kultuur, erfenis, die kunste, museums, taal, biblioteke en argiewe. Dit is ook nou geaffilieer met 'n aantal openbare entiteite en kulturele instellings.
Om gemeenskappe op te voed en te bemagtig om erfenisbronne uit te ken, te bewaar en te ontwikkel op 'n volhoubare manier.
Om mense se betrokkenheid te verhoog (veral jongmense, vroue en mense met gestremdhede) in kuns-, kultuur- en erfenisprogramme.
Om seker te maak dat ons versamelings en uitstallings die diversiteit en inklusiewe geskiedenis weerspieël van die mense van die Wes-Kaap.
Om veeltaligheid aan te moedig in die Wes-Kaap.
Om 'n openbare biblioteekdiens te lewer in vennootskap met ander sfere van regering deur opvoedkundige, inligtings- en ontspannings-biblioteekmateriaal te verskaf en gratis toegang te gee tot paslike biblioteekfasiliteite.
Om 'n relevante en professionele argiefdiens te hê.
Die Hoofdirektoraat se pligte en funksies word bepaal deur die volgende wetgewende en ander mandate.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_gov.9063.2010-03-24.af.txt</fn>
om die gebruik van toepaslike tegnologie vir dienslewering, ondersteuning en bestuur van die kurrikulum te ondersteun.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.afr.your_life.4501.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
n Enkele inligtingstuk wat syfers en die voorkoms van borskanker en die risikofaktore wat met dié vorm van kanker verbind word, uiteensit.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Wie kan 'n beëindiging kry Waar kan mens die diens kry Hoe kan mens die diens kry..?
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel...
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word...
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.xho.your_gov.57650.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Swart Ekonomiese Bemagtiging Sub-direktoraat?
Wat is die eenheid se mikpunte?
Watter dienste bied die SEB-eenheid aan?
SEB is die breë benadering tot die verwydering van rasse-beperkings in Suid-Afrika se ekonomie en die bespoediging van die toegang van Geskiedkundig-benadeeldes (GB's) tot die sakewêreld. SEB is 'n insluitende proses wat net kan werk as alle sektore van die ekonomie hulle samewerking gee. Die regering probeer ware SEB bewerkstellig en situasies van sogenaamde 'voordoening' vermy, wat nog by baie maatskappye geld.
Elke bedryfsektor is verantwoordelik vir 'n Handves wat die huidige stand van sake omskryf, en aandui wat nodig is om Breed-gebaseerde Ekonomiese Bemagtiging moontlik te maak. Die Myn-, Finansies- and Olie- bedrywe het hulle SEB-handveste afgehandel. Ander bedrywe, soos die Wyn-, Toerisme- en IKT-sektore het Konsep-handveste opgestel.
SEB hou verband met goeie bestuur en maak deel uit van 'n breë groeistrategie vir al die sektore, terwyl dit gemik is op die skep van billike praktyke in die mark.
Dié sub-direktoraat is verantwoordelik vir die beplanning en uitvoering van die beginsels van die Wet op Breed-gebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging (wat op 9 Januarie 2004 deurgevoer is) in die Wes-Kaap. Dié Wet is die aanvaarde raamwerk vir ekonomiese bemagtiging vir sowel sakelui as die regering. Hoewel die wet maatskappye aanmoedig om SEB toe te pas, is daar tans geen spesifieke strafmaatreëls of spertye nie. Baie maatskappye werk saam, maar die regering beskou die pas van verandering nog as te stadig.
Die SEB-subdirektoraat steun wit ondernemings met die aanpassing van hulle SEB-profiel in ooreenstemming met die vereistes van die Wet, en rig en maak voorsiening vir die behoeftes van swart ondernemings om hulle te help ontwikkel en groei.
Die verhoging van die aantal swart mense wat ondernemings beheer.
Die fasilitering van die eienaarskap en bestuur van bedrywe en produktiewe bates deur gemeenskappe, koöperasies en ander gesamentlike ondernemings.
Die ontwikkeling van menslike hulpbronne en vaardighede in voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Die bereiking van billike verteenwoordiging op senior- en bestuursvlakke van organisasies.
Versekering dat die Voorkeur Aanskaffing-prosedures wat die regering opgestel het, uitgevoer word.
Die bevordeing van belegging in ondernemings wat deur swart mense besit of bestuur word.
Die bevordering van alle aspekte van die bemagtiging van vroue (billikheid, eienaarskap, geslagsgelykheid).
Die ontwikkeling van praktyke wat dit vir mense wat met gestremdhede leef makliker maak om ekonomies meer aktief te wees.
Die skep en behou van werksgeleenthede.
Die skep en koester van Jeug-bemagtiging (deur byvoorbeeld leerlingskappe).
samewerking met alle gevestigde sake-ondernemings (byvoorbeeld die Wes-Kaapse Sake-geleenthede Forum, Die Kaapse Sakekamer en NAFCOC).
GB's - Geskiedkundig-benadeeldes, wat ook as voorheen-benadeeldes bekend staan.
Voorheen-benadeeldes - Mense wat in die verlede nie gelyke geleenthede gehad het nie, wat swart mense, vroue en gestremdes insluit.
Goeie Bestuur - Verantwoordbare, deursigtige, professionele bestuur en leierskap.
SEB-handves - Sektorale SEB-beleid op grond van die Wet op Breed-gebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging van 2003, wat die huidige situasie in die sektor en watter hervorming nodig is, omskryf.
Voordoening - Oëverblindery, oppervlakkige insluiting van geskiedkundig-benadeeldes.
Voorkeur Aanskaffing - 'n Beleid wat van regeringsliggame vereis dat hulle produkte en dienste moet verkry van ondernemings wat voldoen aan die voorkeur faktore wat in die beleid omskryf word, byvoorbeeld ondernemings wat deels of ten volle deur voorheen-benadeeldes besit word.
<fn>GOV-ZA. Capegateway.gov.za.xho.your_gov.595.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Regering van Suid-Afrika bestaan uit die Parlement, die Kabinet en verskillende departemente. Hierdie komponente voer funksies uit soos uiteafresit in die Grondwet en in wetgewing uitgevaardig deur die Parlement.
Die Departemente waaruit die administrasie bestaan, het as opdrag die toepassing van wetgewing en die verskaffing van dienste aan die publiek. In 2003 is 'n gesamentlike begroting van R334 miljard vir dié doel beskikbaar gestel.
Die Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet 108 van 1996) het in werking getree op 4 Februarie 1997. Dit is die hoogste wet in Suid-Afrika en geen ander wet of regeringsoptrede kan die Grondwet oorstem of daarmee in botsing wees nie.
Suid-Afrika se Grondwet is een van die progressiefste in die wêreld en is gegrond op die waardes van menswaardigheid, gelykheid en vryheid.
Hoofstuk 2 van die Grondwet bevat die Handves van Regte.
Die Suid-Afrikaanse Parlement is verantwoordelik vir die skepping en aanpassing van die land se wette in ooreemstemming met die Grondwet. Dit bestaan uit twee dele, naamlik die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP).
Die Nasionale Vergadering bestaan uit 400 verkose verteenwoordigers wat in die Parlementsgeboue in Kaapstad vergader om te debatteer oor kwessies en om wetgewing deur te voer.
Die Nasionale Raad van Provinsies bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes wat die nege provinsies verteenwoordig. Die NRVP verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer.
Die uitvoerende arm van die nasionale regering staan onder die leiding van die Kabinet wat bestaan uit die President, die Adjunkpresident en die onderskeie Ministers aangestel deur die President uit die Nasionale Vergadering. Die President bepaal ook watter funksies elkeen van die Ministers sal vervul.
Suid-Afrika bestaan uit 1 219 090 km² aan die suidpunt van Afrika. Die bevolking bestaan uit ongeveer 44,8 miljoen mense.
Suid-Afrika word gekenmerk deur die verskeidenheid van sy mense wat betref ras, kultuur en geloof. Dit word weerspieël deur die 11 nasionale tale wat deur die Suid-Afrikaanse Grondwet beskerm word.
Die land is verdeel in nege provinsies, elk met sy eie provinsiale parlement en administrasie.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Ccmapicketingruls.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 erken die reg tot betooglinievorming . 'n Geregistreerde vakbond mag aan sy lede en ondersteuners toestemming verleen om betooglinies te vorm as teken van vreedsame protes.
Betooglinievorming mag plaasvind op enige plek waartoe die publiek toegang het, maar buite die perseel van die werkgewer, behalwe as die werkgewer daartoe instem dat dit op die perseel mag plaasvind.
Geregistreerde vakbond kan die Kommissie vir Konsiliasie, Mediasie en Arbitrasie vra om ooreenkoms tussen die partye in geskil te beding oor die reëls wat vir die staking of uitsluiting sal geld. Indien geen ooreenkoms bereik kan word nie, moet die Kommissie vir Konsiliasie, Mediasie en Arbitrasie die reëls vir die betooglinievorming vasstel. Hier moet die besondere omstandighede van die werksplek en ander plekke waar betooglinievorming gaan plaasvind in ag geneem word, asook enige toepaslike gedragskode.
Die reëls mag die werknemers toelaat om betooglinies op die werkgewer se perseel te vorm indien die CCMA beslis dat die werkgewer onredelik was toe hy betooglinievorming op die perseel verbied het.
Kry meer inligting by die Departement van Arbeid.
Geregistreerde vakbond kan Vorm LRA 4.1 invul om die CCMA te versoek om ooreenkoms te beding vir die reëls vir betooglinievorming tydens staking of uitsluiting.
Beteken afskrif van hierdie vorm aan die ander party.
n ondertekende verklaring deur die persoon wat die vorm afgelewer het as bewys van gelewerde diens; of n afskrif van die faksbewys, of enige ander aanvaarbare bewys van gelewerde diens.
Stuur die ingevulde vorm aan die Registrateur: Provinsiale Kantoor van die CCMA.
Indien meer as een party by die geskil betrokke is, of indien die geskil teen meer as een party bestaan, moet die bykomende name en besonderhede op afsonderlike stuk papier geskryf en by die vorm aangeheg word.
Dit word bepaal deur hoe lank dit neem om die griewe uit die weg te ruim.
<fn>GOV-ZA. CensusOfCommercialAgricultureAfrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Sensus van Kommersiële Landbou dek die bedrywighede op kommersiële plase, insluitend bosbou en akwakultuur in Suid-Afrika. Vir die doel van hierdie sensus, is 'n kommersiële plaas 'n plaas wat vir BTW (Belasting op Toegevoegde Waarde) en/of (IB) Inkomstebelasting geregistreer is. Die resultate van die sensus dien as grondslag vir die evaluering van die huidige stand van sake (in terme van produksie, arbeid, boerdery-uitgawes, boerderyskuld, voedselsekuriteit, ens.), asook markbehoeftes vir die landbou. Die resultate kan direk tot u voordeel strek, aangesien dit u in staat sal stel om u boerderybedryf te posisioneer in verhouding tot ander plase in Suid-Afrika. Hierdie resultate sal in Statistiese Vrystelling P1102 - Sensus van Kommersiële Landbou 2007, en in Verslag 11-02-01 - Sensus van Kommersiële Landbou 2007, gepubliseer word.
Die inligting wat verlang word, word ingesamel kragtens artikel 16 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999). U samewerking word gevra om hierdie vraelys in te vul en dit teen die keerdatum terug te stuur.
Geheimhouding Ooreenkomstig artikel 17 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999), sal u ingevulde vraelys deur Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) as streng vertoulik hanteer word.
Indien u in twee of meer provinsies boerdery-namens alle boere wat hul eie of 'n gehuurde bedrywighede beoefen, moet afsonderlike opgawes plaas bewerk of grond om 'n deel ten opsigte van die boerderyeenheid in elke (deelboerdery) bewerk. provinsie ingedien word.
Die items gelys onder 'Sluit in' en 'Sluit uit' duplisering plaasvind nie.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, uitgesluit moet word nie. verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Dui asseblief u tipe eienaarskap ten opsigte van die plaas aan.
Hierdie vraelys moet ingevul word vir die finansiële jaar van die boerdery-onderneming wat op enige datum tussen 1 Maart 2006 en 28 Februarie 2007 geëindig het.
Indien die tydperk deur hierdie vraelys gedek nie 12 maande is nie, verskaf asseblief die redes, bv.
veranderings in die finansiële jaar.
Indien u in twee of meer provinsies boerderybedrywighede beoefen, moet u asseblief afsonderlike vraelyste ten opsigte van die boerderybedrywighede in elke provinsie aanvra. Indien meer as een opgawe ingedien word, maak asseblief seker dat geen duplisering plaasvind nie.
Naam van die landdrosdistrik waar die meeste boerderybedrywighede wat in hierdie vraelys gedek word, plaasvind...
In watter provinsie is die plaas geleë Merk asseblief een af?
Die inligting word versamel op 'n boerderyeenheid-basis. 'n Boerderyeenheid bestaan uit een of meer plase, hoewes of stukke grond, hetsy aangrensend of nie, wat as 'n enkele eenheid bedryf word en in dieselfde provinsie geleë is.
Die kweek, in die buitelug of onder bedekking, van oesgewasse, vrugte, druiwe, neute, saad, bolle, groente, plante of blomme.
Die bedryf van 'n tee-, koffie- suiker-, bosbou-, hout- of ander plantasie.
Die teel van lewende hawe, pluimvee, wild of ander diere, met inbegrip van varswatervis, pelsdiere, en handel in lewende hawe.
Die produksie van melk, wol, pelse, eiers of heuning.
By bepaalde soorte boerderye waar 'n mate van verwerking van die plaasproduk op die boerderyeenheid plaasvind, soos die slag van pluimvee en die droog van teeblare en vrugte (rosyne, koejawels, ens.), moet hierdie aktiwiteite hierby ingesluit word.
Indien twee of meer persone in vennootskap, as 'n maatskappy, 'n beslote korporasie of 'n ander tipe eienaarskap die boerderybedrywighede as 'n eenheid bedryf, moet hierdie bedrywighede vir die doeleindes van hierdie sensus as een boerderyeenheid beskou word.
Indien afsonderlike rekords bestaan, moet gegewens van ander bedrywighede, bo en behalwe boerderybedrywighede, wat as deel van die boerderyeenheid beoefen word, soos bv. 'n vakansie- of rusoord of 'n fabriek of 'n myn, ingesluit word by Afdeling 6 - Ander inkomste.
Die totale oppervlakte moet in hektaar gegee word. Breukdele van 'n hektaar moet afgerond word (2,5 akker of 1,2 morg is ongeveer 1 hektaar. 100 akker is ongeveer 40 hektaar. 100 morg is ongeveer 86 hektaar).
Ander (bv. werfgrond, paaie en onbewerkte grond of beboste grond)...
Ander (bv. werfgrond, paaie en onbewerkte grond of beboste grond)...
Boerdery om 'n deel (deelboerdery)...
Bewerkbare grond in die ope lug.
Oppervlakte vir oesgewasse...
Oppervlakte vir tuinbouprodukte...
Oppervlakte onder aangeplante weiveld...
Oppervlakte tydelik braak...
Bewerkbare grond onder beskermende bedekking (bv. kweekhuise) ...
Plantasies (bome vir produksie van hout)...
Bosland, woude en struikgewasse wat nie vir aanplanting of weiding benut kan word nie...
Alle ander grond (bv. werfgrond, damme, paaie, uitvalgrond) Oppervlakte (hektaar)
Totaal van grond gebruik tydens die gemelde tydperk (Vraag 8 tot Vraag 15)...
Indien die produk waarmee u boer, nie hieronder gelys is nie, verwys na die lys van die ander produkte wat saam met die vraelys gestuur word vir die klassifikasie van die produk. Uit die lys wat voorsien word, skryf asseblief die kode van die produk soos aangedui op die lys, in die spasies van die ander produkte wat hieronder gelys word.
metrieke ton = 1 000 kg. 1 metrieke ton is ongeveer 11 sakke van 90 kg of ongeveer 14 sakke van 70 kg.
Indien oppervlaktes onder 'n gewas of gewasse was, maar geen opbrengste gelewer is nie, moet die redes vir die misoes(te) in die kolom "Hoeveelheid geoes" of "Totale produksie/oes", verstrek word (bv. droogte en hael).
Alle lopende uitgawes aangegaan in verband met boerderybedrywighede moet in Deel 8A getoon word. Kapitaaluitgawes soos vaste koste met nuwe boorde of plantasies, moet in Deel 9 getoon word.
Besonderhede van landbou-oeste wat deur u en u werknemers vir onder andere saad, veevoer en menslike verbruik teruggehou word en wat deel vorm van die hoeveelheid geoes of totale produksie/oes (kolomme 3 en 4), moet asseblief aangetoon word.
Bruto inkomste verdien uit die verkoop van landbouprodukte van hierdie boerderyeenheid gedurende die finansiële jaar (kolom 5), moet asseblief aangetoon word.
Die waarde van produkte en lewende hawe wat verkoop is, maar waarvoor betaling nog nie ontvang is nie, moet ingesluit word.
Bruto boerdery-inkomste = totale omset voor aftrekkings.
Oesgewasse geproduseer gedurende die onderskeie produksieseisoene (oesjare) wat nie later as 28 Februarie 2007 geëindig het nie (bv. die 2006 mielie-oes)
Mielies vir graan...
Mielies vir kuilvoer..
Groenmielies en suikermielies...
Kool en rooikool...
Saad en saailinge...
Totale bruto inkomste verdien uit die verkoop van tuinbouprodukte (Vraag 40 tot Vraag 77)...
Hoeveel van die volgende produkte het deur die volgende afsetkanale gegaan?
Vars-produkte-mark Direk aan kleinhandelaars, kettingwinkels, ens. Verwerkings -fabrieke/eie verwerking Uitvoer Eie verbruik en informele verkope.
Groenmielies en suikermielies...
Groenboontjies Lemoene ... Suurlemoene ... Nartjies ... Pynappels ... Piesangs ... Appels ... Pere ... Perskes ... Tafeldruiwe ... Wyndruiwe ... Waatlemoen...
Vars-produkte-mark Direk aan kleinhandelaars, kettingwinkels, ens. Verwerkings -fabrieke/eie verwerking Uitvoer Eie verbruik en informele verkoop.
Totale bruto inkomste verdien uit die verkoop van tuinbouprodukte (Vraag 80 tot Vraag 85)...
Vir watter doeleindes plant u die bosplantasie Merk hieronder?
Teelt diere/lewendehawe verwys na diere/lewendehawe gebruike vir die aanteel doeleindes.
Produksie diere/lewendehawe verwys na diere/lewendehawe gebruike vir die verkryging van diere produkte bv, vleis, eiers, melk en room, ens.
Wild: lewende verkope...
Ander produkte (bv. eiers vir broei) ...
Varswatervis (bv. katvis, kurper, ens.)...
Ander vis of waterdiere of -plante (spesifiseer)...
Totale bruto boerdery-inkomste verdien uit die verkoop van diere, diereprodukte en ander produkte gedurende die finansiële jaar (Vraag 88 tot Vraag 134)...
Agri-toerisme is toerisme waartydens toeriste 'n werkende plaas of enige ander landbou-, tuinbou- of agri-besigheidsonderneming besoek vir plesier, opvoedkundige doeleindes of vir aktiewe deelname aan die bedrywighede van die plaas of onderneming.
Ekotoerisme is natuur-gebaseerde toerisme wat ekologies volhoubaar is.
Inkomste verdien uit agri-toerisme...
Inkomste verdien uit ekotoerisme...
Inkomste uit werk gedoen vir ander/medeboere (soos ploeg, oes, dors, baal, pluk, bespuiting, skeer, waterboordery, grondverskuiwing en vervoer)...
Inkomste uit die verhuring van boerderytoerusting en voertuie (bv. trekkers, ens.), uitgesonderd die verhuur van grond ...
Verwerking en klein fabrieksondernemings (bv. wyn, ingelegde vrugte en gebottelde vrugte, ens. - spesifiseer asseblief) ...
Verhuring van grond...
Salarisse en pensioene...
139.7 Handel met waterregte 139.8 Delging, likwidasie of hervaluering van skulde teen . waarde laer as die boekwaarde, indien gekrediteer ... 139.9 Verkoop of tegeldemaking vir kontant of hervaluering van bates teen . waarde hoër as die boekwaarde, indien gekrediteer ... Inkomste verdien uit ander bronne bv. kortings - veevoer, ens, - spesifiseer asseblief ...
Inkomste verdien uit die spekulering met diere...
Aantal afhanklikes wat normaalweg nie plaaswerk verrig nie..
Aantal ander bewoners op die plaas...
Kontrakteurs en hul werknemers.
Gesinslede wat salarisse/vergoeding ontvang vir die tydperke van diens.
Waar boerderybedrywighede in verskillende provinsies geleë is, kan die verdeling van die gegewens tussen die provinsies geraam word op grond van, byvoorbeeld, die oppervlaktes van die verskillende boerderyeenhede.
Spoorvrag en gehuurde vervoer moet by die betrokke aankope ingesluit word.
Kosprys van vergoeding in natura ('in kind') is die koste vir die boer van rantsoene soos mieliemeel, meel, slagdiere, vleis, vis, melk, brood, koffie, suiker, tabak, klere (sosiaal), skoene (sosiaal), vervoer, opleiding en medisyne aan plaaswerkers voorsien, en mediese koste vir hulle aangegaan.
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Kosprys van vergoeding in natura...
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Kosprys van vergoeding in natura...
Advertensie- en bemarkingskoste...
Waardevermindering waarvoor voorsiening gemaak is gedurende die finansiële jaar...
Rapporteer waardevermindering of voorsiening vir waardevermindering soos aangeteken in die finansiële of bestuursrekeninge op alle bates soos masjinerie, kantoortoerusting (bv. rekenaars), trekkers, motorvoertuie en ander vervoertoerusting.
Maatskappybelasting hawekoste, landingsfooie en ander invoerkoste.
Bemestingstowwe aangekoop, soos landboukalk, kunsmis, ghwano, kraalmis en kompos...
Brandstof, smeerolie en ghries aangekoop...
Versekeringspremies betaal vir oesversekering...
Versekeringspremies betaal ten opsigte van plaaseiendom, soos geboue, voertuie, masjinerie, implemente en diere...
Rente betaal op verbande en op geleende geld...
Lisensiegelde betaal vir voertuie, trokke, sleepwaens, trekkers, ens...
Instandhouding en herstel van geboue, damme en omheinings (sement en kalk, draad, sinkplate en ysterware, hout en ander bou- en omheinings-materiaal)...
Instandhouding en herstel van alle masjinerie, voertuie, landbou-implemente, pompe en ander toerusting, insluitend onderdele vir motorvoertuie, trekkers en implemente...
Verliese as gevolg van delging, likwidasie of hervaluering van skulde teen . waarde hoër as die boekwaarde, indien gedebiteer...
Watergebruikheffings ten opsigte van stroomvloeiverminderings- aktiwiteite...
Vervoerkoste vir u landbouprodukte (uitgesonderd u eie vervoerkoste), soos melk, room, wol, mielies en vee tot by die stasie, depot of mark, asook vir die huur van voertuie vir karweidoeleindes...
Totale lopende uitgawes (Vraag 154 tot Vraag 190) Hoeveel van die totale uitgawes word bestee aan Agri-toerisme..?
Ander lewende hawe (spesifiseer)...
Bykomende landbouprodukte (bv. melk, eiers, ens.) aangekoop in eie/gevestigde produkte om aan . gespesifiseerde kwota te voldoen of te bereik ...
Verskaf realistiese skattings aangaande die markwaarde van bates.
Die waarde van die grond en geboue moet afsonderlik aangetoon word en moet, indien nodig, geskat word.
Grootskaalse verbeterings aan geboue, masjinerie, vervoertoerusting en nuwe ontwikkelingswerk (bv. omheinings, ontbossing, boorgate) word gereken as vastekapitaal-vorming en moet by kolom 3 ingesluit word.
Huisvesting vir werkers...
Ander geboue (bv. Stalle, skure, hoenderhuise, plastiektonnels) ...
Konstruksiewerke dams, (bv. damme, kontoer-walle en paaie) ...
Nuwe ontwikkelings (bv. omheinings, ont- bossing, aanplanting, grondbewaringswerke, boorgate) ...
Diefwering en sekuriteit- en veiligheidstelsels...
Rekenaars en sagteware...
Ander masjinerie en toerusting vir boerderydoeleindes...
Lewende hawe (spesifiseer)...
Wild of wilde diere...
Ander bates (spesifiseer)...
verbouings van gebruikte bestaande geboue en installasies, werke; werk aan die masjinerie en gang gekapitaliseer; voertuie nuwe installasies, masjinerie en voertuie en gebruikte installasies, masjinerie en voertuie indien ingevoer.
Indien graanopbergingsfasiliteit aangedui is in nommer 11, hoe groot is die stoorruimte?
Verdwying en steel van gereedskap, plaasimplemente, masjinerie en elektriese toebehore...
Skade aan geboue en voertuie as gevolg van diefstal Stropery en steel van gewasse en ander produkte... Veld- en bosbrande en natuurrampe ... Ander (spesifiseer)...
Totale waarde van verliese gely (uitgesonderd as gevolg van brande) gedurende die finansiële jaar as gevolg van rampe en ongelukke (insluitend droogte, peste en siektes, vloede, ens.) ten opsigte van- Rand Weiding Produkte (lewende hawe, oesgewasse en akwakultuur) ... Geboue en toerusting ... Ander (spesifiseer)...
Totale waarde van verliese gely gedurende die finansiële jaar as gevolg van roofdiere...
Het u van boerdery-ondernemings (boerdery-aktiwiteite) ..afgesien of geherstrukteer as gevolg van diefstal of geweldsmisdade..?
Indien ja, spesifiseer...
Alle verpligtinge (soos verbande, lenings en krediet ontvang van instansies soos banke en koöperasies en private persone) vir normale boerderybedrywighede.
Skuld ten opsigte van belange in ander sake-ondernemings waarvan u die alleen- of mede-eienaar is, of waarby u op die een of ander wyse belang het.
Minder as een jaar, bv. oortrokke rekenings en korttermyn- lenings 1 tot 5 jaar bv. huurkope Meer as 5 jaar
Ander finansiële instellings soos ander banke en versekerings-maatskappye...
Private persone met inbegrip van boere...
Totale uitstaande skuld...
Het u enige ooreenkomste ten opsigte van die herverdeling van grond aangegaan..?
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van die ontwikkeling van ondernemings..?
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van korporatiewe maatskaplike beleggings, ens?
Is hierdie koste deur u befonds..?
Van en naam...
Telefoon- of selfoonnommer...
Indien die hoofboer/plaasoperateur 'n landbou-kwalifikasie behaal het, dui aan die hoogste vlak van die landbou-kwalifikasie.
<fn>GOV-ZA. CertificateOfAccreditation.2010-03-25.af.txt</fn>
Privaat agentskap is geregistreerde agentskap wat 'n dispuutoplossingsdiens lewer?
Enige bedingingsraad of privaat agentskap mag by die beheerliggaam aansoek doen om akkreditasie om dispute deur konsiliasie op te los; en te arbitreer in gevalle waar dispute ná konsiliasie steeds onopgelos is.
Die beheerliggaam mag meer inligting ter ondersteuning van die aansoek aanvra en kan derhalwe versoek dat die aansoeker een of meer vergaderings saam met die beheerliggaam bywoon.
Doen by die beheerliggaam van die Kommissie vir Konsiliasie, Mediasie en Arbitrasie aansoek om akkreditasie.
Heg afskrif van die agentskap se gedragskode, asook die motivering vir akkreditasie, by die aansoekvorm aan?
Dien die aansoek by die CCMA se beheerliggaam in.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Certificateofacceptabilityforhandlingandtransporti.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige persoon wat 'n voedselperseel wil bedryf of voedsel wil vervoer, moet 'n geskiktheidsertifikaat hê. Hierdie sertifikaat word uitgereik nadat inspekteurs van die plaaslike owerheid die perseel of die voertuig geïnspekteer het.
Kry meer inligting by die Departement van Gesondheid.
Doen by jou plaaslike owerheid aansoek om toestemming, of 'n geskiktheidsertifikaat, om voedsel te vervoer of te hanteer.
Rig 'n geskikte perseel in wat uitsluitlik vir die hantering van voedsel gebruik sal word, of rig 'n voertuig in wat uitsluitlik vir die vervoer van voedsel gebruik sal word.
Hou hierdie voertuig of perseel te alle tye skoon om te sorg dat die voedsel wat vervoer of hanteer word nie deur vlieë, vuiligheid, vullis, onsuiwerhede of enige skadelike voorwerpe besoedel word nie.
Die voertuig en/of perseel sal deur die inspekteurs van die plaaslike owerheid ondersoek word om te kyk of dit aan die voorwaardes vir die vervoer en/of hantering van voedsel voldoen.
Die diensstandaard hang van die inspekteurs van die plaaslike owerheid af.
Die diens is gratis, maar die plaaslike owerheid kan moontlik 'n minimumfooi hef.
Jy kan die vorms gratis by die Nasionale Departement van Gesondheid kry. Jy kan ook die vorms by die Munisipale kry.
<fn>GOV-ZA. Certificateofacceptabilityformilkhandlingnadtransp.2010-03-25.af.txt</fn>
Melkskure is persele wat gebruik word vir die higiëniese produksie en hantering van melk. Jy moet skriftelik om 'n geskiktheidsertifikaat vir 'n melkskuur aansoek doen. Die aansoek moet die inligting bevat wat hieronder genoem word.
Kry meer inligting by die Departement van Gesondheid.
Lê 'n geskrewe aansoek voor aan die plaaslike owerheid waar die melkskuur staan of gebou gaan word.
Die maksimum getal koeie wat gemelk sal word n Terreinplan wat noord aandui, asook al die aanliggende en aangrensende geboue en hulle funksies n Skets wat die uitleg van al die melkskuurfasiliteite op 'n skaal van 1:100 toon. Die vloerplan, deursnitaansig en vertikale aansig moet getoon word.
Verskaf enige verdere inligting wat die plaaslike owerheid van jou vra.
n Inspekteur van die plaaslike owerheid sal jou perseel volledig inspekteer. Daarna sal die inspekteur sy verslag en aanbeveling aan die plaaslike owerheid stuur.
As die inspekteur se verslag en aanbeveling gunstig is, word 'n geskiktheidsertifikaat uitgereik.
Dit wissel van gebied tot gebied.
Die diens is gratis.
Aansoek om 'n geskiktheidsertifikaat vir 'n melkskuur.
<fn>GOV-ZA. Certificatetoremoveimportedliquor.2010-03-25.af.txt</fn>
Die invoerder moet 'n verwyderingsertifikaat hê om gebottelde drankprodukte wat vir verkope in Suid-Afrika bestem is uit die plek van binnekoms te verwyder en die land binne te bring. Die invoerder moet vir elke besending so 'n sertifikaat hê.
Pak die besending drank by die plek van binnekoms uit onder toesig van 'n inspekteur van die Departement van Landbou.
Gee jou aansoek om 'n verwyderingsertifikaat aan die inspekteur.
Vul 'n afsonderlike aansoekvorm in vir elke drankproduk waarvan die houer, samestelling, etiket, handelsnaam of bottelgrootte van dié van die ander drankprodukte in die besending verskil.
n 750 ml-monster uit daardie besending, wat deur die inspekteur getrek sal word; en sertifikate van oorsprong, ouderdom, samestelling en kultivar, wat deur die amptelike liggaam in die land van oorsprong uitgereik is.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir hierdie diens nie.
R64 plus R3,20 per hektoliter of 'n deel daarvan.
<fn>GOV-ZA. Changegeographicalnames.2010-03-25.af.txt</fn>
Geografiese name is name van terreinvorms op die aarde wat óf natuurlik, óf mensgemaak en aangepas is. Hierdie terreine kan bevolk of onbevolk wees.
Geografiese name wat binne die jurisdiksie van plaaslike regerings val, sluit strate, munisipale geboue en pleine, plaaslike parke en begraafplase, en geboue in privaat besit in. Geografiese name wat binne die bevoegdheid van die nasionale regering val, is name van dorpe, voorstede, nedersettings wat deur mense bewoon word, poskantore, stasies, lughawens, hawens en hoofweë, asook natuurlike landvorms soos berge, strome, riviere, baaie, landpunte, eilande, vleilande, en nasionale parke.
Alle regeringsdepartemente, provinsiale regerings, plaaslike owerhede, die Suid-Afrikaanse Poskantoor, eiendomsontwikkelaars of enige ander liggaam of persoon mag om goedkeuring van 'n naam aansoek doen.
Kry 'n aansoekvorm by die Raad vir Suid-Afrikaanse Geografiese Name of by jou provinsiale raad vir geografiese name.
die taal waaraan die naam ontleen is die oorsprong en betekenis van die naam, indien bekend die plek wat die voorgestelde naam moet kry, byvoorbeeld, 'n poskantoor of spoorwegstasie die landdrosdistrik en provinsie waar die plek geleë is hoe ver, en in watter rigting, dié plek van die naaste dorp of landdros af geleë is.
Sluit 'n A4-grootte kaart in.
Verstrek die naam van die persoon wat die nuwe naam voorstel.
Dien die aansoekvorm by die stamowerheid of plaaslike owerheid in vir ondertekening of vir die aanbring van 'n amptelike stempel.
Dien die voltooide vorm by die Raad vir Suid-Afrikaanse Geografiese Name, Departement van Kuns en Kultuur in.
Daar is 'n wagperiode van minstens vier maande.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Circular_3_2008afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Die debat ter uitklaring van die verhouding tussen die evaluering van 'n aansoek ingevolge die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) ("die Ordonnansie") en 'n omgewingsimpakbeoordeling ingevolge die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, 1998 (Wet 107 van 1998) ("die Omgewingswet") met die oog op die daarstelling van 'n meer vaartbelynde gekombineerde proses, is al lank aan die gang. Die twee stelle wette ter sprake is outonoom, met geen direkte voorsiening vir interaksie spesifiek tydens die prosessering van ontwikkelingsaansoeke ingevolge die Ordonnansie (soos hersonerings, afwykings en onderverdelings) en omgewingsimpakbeoordeling ingevolge die Omgewingswet of the voormalige Wet op Omgewingsbewaring, 1989 (Wet 73 van 1989) nie. Daar moet egter op gelet word dat regulasies uitgevaardig onder die Ordonnansie wel gesamentlike advertering voorsien waar aansoeke op dieselfde ontwikkelingsvoorstel betrekking het. Die Departement het ook hierdie benadering gepropageer in die departementele dokument Guideline on Public Participation in terms of the NEMA EIA Regulations.
Voorts kan die voormalige Gidsplanne - nou Stedelike of Streekstruktuurplanne genoem, maar vir makliker verwysing en duideliker begrip word die term 'Gidsplan' hier gebruik - ook die proses bemoeilik.
Tans het Munisipaliteite verskillende benaderings en vereistes wanneer hulle ontwikkelingsaansoeke wat 'n omgewingsimpakbeoordeling vereis, ontvang, prosesseer en beoordeel. Party Munisipaliteite aanvaar nie 'n Ordonnansie-aansoek as die Omgewingsmagtiging of Rekord van Besluit nog nie uitgevaardig is nie, terwyl andere voortgaan met die prosessering daarvan, maar op verskillende stadiums van die omgewingsbeoordelingsproses.
standpunt in te neem oor die saak en om sodanige standpunt as operasionele beleid te implementeer.
Die verwantskap tussen die Ordonnansie en die Omgewingswet (insluitend die Regulasies ingevolge die Omgewingswet) tydens die prosessering van ontwikkelingsaansoeke, asook die prosedure rondom die kwessie van wanneer 'n ontwikkelingsaansoek ingevolge die Ordonnansie ontvang moet word en die prosessering daarvan 'n aanvang moet neem as omgewingsmagtiging ook vereis word, moet dus behartig word soos hieronder uiteengesit. Dít geld ook ten opsigte van Gidsplan-wysigingsaansoeke of bestaanbaarheidsbepalings waar Gidsplanne bestaan.
Die Nasionale omgewingsbestuurbeginsels onder die Omgewingswet moet die agtergrond vir alle aktiwiteite van Munisipaliteite wat met die omgewing verband hou, vorm, hetsy of die betrokke munisipaliteite as magtigende agent, aansoeker of kommentaarlewerende instelling optree.
Ingevolge die algemene bepalings ten opsigte van Plig tot Sorg in Artikel 28 van die Omgewingswet moet alle staatsinstellings, insluitend Munisipaliteite, op 'n verantwoordelike wyse magte uitoefen en pligte uitvoer. Amptenare moet Omgewingswetbeginsels in omgewingsbesluitneming toepas en het 'n algemene Plig tot Sorg om nie die omgewing te beskadig nie.
Artikel 4 (d) van die Stelselswet bepaal dat munisipale amptenare die plig het om die Munisipaliteit se uitvoerende en wetgewende gesag uit te voer en om die bronne van die Munisipaliteit in die beste belang van die plaaslike gemeenskap te gebruik, en om te verseker dat munisipale dienste op 'n omgewingsvolhoubare manier aan die plaaslike gemeenskap voorsien word. Artikel 73 (d) van die Stelselswet bevestig die algemene plig met betrekking tot die feit dat munisipale dienste omgewingsvolhoubaar moet wees, terwyl Artikel 78 die onderneem van 'n omgewingsimpakbeoordeling vereis. Artikel (j) en 4 van die Stelselswet stel dit voorts duidelik dat munisipale amptenare die reg van mense om deur die Handves van Menseregte beskerm te word, moet respekteer, en moet bydra tot die progressiewe realisering van dié regte.
Ten opsigte van die voorafgaande drie punte moet daarop gelet word dat Munisipaliteite bepaalde verpligtinge het wanneer hulle 'n aansoek wat onderworpe is aan OIB, prosesseer, hetsy onder die Omgewingsbewaringswet van 1989, gesien dat daar nog steeds aansoeke is wat ingevolge die Omgewingsbewaringswet se OIB-regulasies geprosesseer word, of ingevolge die Wet op Omgewingsbestuur (die nuwe situasie). Om dié praktiese rede geld die toepassing van hierdie beleid vir beide OIB-prosesse. Voorts word 'n OIB-besluit ingevolge die Wet op Omgewingsbestuur 'n Omgewingsmagtiging (OM) genoem, terwyl dit ingevolge die vorige wet (die Omgewingsbewaringswet) 'n Rekord van Besluit (RVB) genoem is. Ter wille van konsekwentheid word slegs die nuwe term Omgewingsmagtiging (OM) in hierdie beleid gebruik, maar dit verwys dan na sowel 'n OM as 'n RVB.
Amptenare moet probeer om 'n idee te vorm oor die waarskynlikheid dat die Departement 'n omgewingsmagtiging gaan toestaan of weier en moet probeer bewus word van die oorwegings wat tot dié besluit kan lei. Dít impliseer 'n noue samewerkende werksverhouding tussen Munisipaliteite en die Departement. Dis nie wetlik-noodsaaklik dat vir die uiteindelike uitreiking van die OM gewag word voordat 'n besluit ingevolge die Ordonnansie geneem word nie. Vanuit 'n praktiese oogpunt is dit egter onwaarskynlik dat die Departement 'n finale aanduiding van sy besluit bekend sal maak voordat die OM uitgereik word. Om daardie rede moet 'n Munisipaliteit (indien nie 'n vroeë aanduiding deur die Departement gegee nie) die uitreiking van die OM afwag voordat 'n besluit oor die Ordonnansie-aansoek geneem word. Dít geld egter net vir die Munisipaliteit se besluit. Niks verhoed die prosessering van 'n Ordonnansie-aansoek tot by 'n redelik-gevorderde stadium in afwagting van die Departement se OM-besluit nie, en sulke prosessering word aangemoedig in belang van vaartbelyning.
Munisipaliteite kan bowenal nie die OIB-proses wat ingevolge die OIB-Regulasies gevolg word, ignoreer deur bloot 'n Ordonnansie-besluit onderworpe aan die uitslag van die OIB-proses te maak nie. Hierdie praktyk is ontoelaatbaar, want dit plaas die finale besluit vóór 'n wetsvoorvereiste, en ook omdat die finale besluit dan geneem word sonder dat belangrike omgewings-inligting beskikbaar is.
Indien appèl aangeteken word teen 'n OM, hoef die Munisipaliteit nie die uitslag van die appèl af te wag voordat voortgegaan word met die beoordeling van die beplanningsaansoek ingevolge die Ordonnansie nie. Hierdie aspek sal egter van die omstandighede van elke saak afhang en daar mag spesiale omstandighede wees in terme waarvan dit nodig sal wees om die uitslag van 'n appèl af te wag.
Munisipaliteite moet in besit wees van al die tersaaklike dokumente wat gedurende die OIB-proses ingevolge die OIB-Regulasies na vore gekom het, en amptenare moet hierdie inligting gebruik wanneer hulle aansoeke oorweeg soos beoog by Artikel 36 van die Ordonnansie. Terwyl Munisipaliteite wel die OM wat deur hierdie Departement ingevolge die OIB-Regulasies uitgereik is, in ag moet neem, moet 'n Munisipaliteit steeds behoorlike oorweging skenk aan hierdie inligting wanneer 'n aansoek beoordeel word soos beoog by Artikel 36 van die Ordonnansie. Dis nie voldoende om die OM by die aansoek aan te heg en te aanvaar dat dié inligting die beoordeling van die omgewingskriteria ingevolge artikel 36 van die Ordonnansie dek nie. Die munisipale beplanningsverslag moet dus 'n analise van die omgewingsimplikasies insluit en 'n duidelike rekord van hoe dít die besluitnemingsproses gerig het, voorsien. Sodanige beoordeling en besluitnemingsproses moet oorwegings en faktore van Nasionale omgewingsbestuurbeginsels in ag neem en dokumenteer. Dieselfde beginsel geld ten opsigte van Erfenisimpakbeoordelings wat ingevolge die Wet op Nasionale Erfenisbronne uitgevoer word.
Let asb daarop dat 'n OM wat toegestaan word, nie 'n meer beperkte Ordonnansie-goedkeuring, of selfs 'n Ordonnansie-afkeuring, uitsluit nie.
Met betrekking tot die voorafgaande ses punte moet daarop gelet word dat dit in bepaalde gevalle nodig is dat 'n wysiging van 'n stedelike grens of 'n struktuurplan vereis word, en dan is dit nodig dat 'n Munisipaliteit sy mening oor so 'n wysiging sal uitreik omdat dít 'n primêre inset in die omgewingsbesluit sal wees. Alhoewel die ideale situasie is dat evaluerings van Ordonnansie-struktuurplanne dieselfde wetskrag as Gidsplan-evaluerings sal hê, is dít nog nie wetlik moontlik nie.
In baie gevalle mag wysiging of bestaanbaarheidsbepaling ingevolge 'n Gidsplan vereis word, sodat 'n konteks vir die finalisering van besluitneming ingevolge die Ordonnansie en die OIB-regulasies gebied kan word. Bestaanbaarheids-bepalings en Gidsplanwysigings moet dus die finalisering van besluitneming ten opsigte van enige Ordonnansie-of OM-aansoek voorafgaan.
Artikel 27 (c) van die Wet op Fisiese Beplanning, 125 van 1991 bepaal dat geen besluit ingevolge enige wetgewing geneem kan word as dit nie bestaanbaar met 'n voormalige Gidsplan is nie. Dít beteken dat indien Gidsplanaksie nodig is, geen Ordonnansie-of OM-besluit deur die bevoegde gesag geneem mag word voordat die Provinsiale Regering 'n besluit oor die Gidsplanwysiging geneem het nie of as 'n bestaanbaarheidsbepaling die Gidsplanprobleem kan oorbrug, voordat sodanige bestaanbaarheidsbepaling gedoen is deur die owerheid wat verantwoordelik is vir die Ordonnansie-besluit nie.
Die voorafgaande verhoed nie gesamentlike prosessering en selfs gesamentlike besluitneming as geen OIB-aansoek vereis word nie. Dan kan die Gidsplan-besluit voor of saam met die Ordonnansie-besluit geneem word, maar uit die aard van die saak nie daarna nie.
In die praktyk sal paragrawe 4.1.1 en 4.1.
Die aansoek kan voldoen aan die Gidsplan (byvoorbeeld hersonering na Sake in die toesegging vir Stedelike Ontwikkeling, waarvoor duidelik in die teks voorsiening gemaak word) - dan word geen Gidsplanaksie vereis nie.
'n Bestaanbaarheidsbepaling kan die Gidsplan-vraagpunt uitklaar - dan word daardie besluit geneem deur die Munisipaliteit as die saak gedelegeer is ingevolge die Ordonnansie, of deur die Provinsiale Regering as die saak ongedelegeer is ingevolge die Ordonnansie. In laasgenoemde geval sal dit die Provinsiale Regering help as die Munisipaliteit 'n aanbeveling oor die bestaanbaarheidskwessie sou maak saam met sy aanbeveling oor die Ordonnansie-aansoek. Let asb daarop dat, waar 'n Munisipaliteit 'n bestaanbaarheidsbepaling in 'n gedelegeerde geval gemaak het en daar volg 'n Ordonnansie-appèl, word die Munisipaliteit se bestaanbaarheidsbepaling 'n aanbeveling aan Provinsie oor die bestaanbaarheidskwessie, en dan maak Provinsie die finale bestaanbaarheidsbepaling saam met die neem van sy Ordonnansie-besluit.
'n Gidsplanwysiging kan vereis word, hetsy as gevolg van aanvanklike identifisering van die noodsaaklikheid daarvoor of as gevolg van 'n negatiewe bestaanbaarheidsbepaling - dan word enige Ordonnansie-besluit van die Munisipaliteit 'n aanbeveling aan die Provinsiale Regering, wat dan die Gidsplan-wysigingsbesluit óf voor die Ordonnansie-besluit óf op die laatste daarmee saam moet neem.
As 'n OM ook vereis word, moet die voorafgaande 3-punt opeenvolging van beoordeling ingepas word in die raamwerk wat in die res van hierdie dokument uiteengesit word.
Daar word voldoen aan die Gidsplan par 4.2.
Die OM-en Ordonnansie-aansoeke word ingevolge hierdie dokument geprosesseer.
die Ordonnansie-aansoek tot so vér as moontlik prosesseer en die Departement se OM-besluit afwag, en iii die Ordonnansie-besluit finaliseer.
Daar moet in gedagte gehou word dat 'n negatiewe bestaanbaarheidsbepaling onder (i) die proses óf sal termineer óf na 4.3.4 hier onder sal kanaliseer, dat 'n negatiewe OM-besluit onder (ii) 'n Ordonnansie-besluit onmoontlik sal maak, en dat appèl ingevolge die Ordonnansie aangeteken kan word teen 'n Ordonnansie-besluit onder (iii) in welke geval die Provinsiale Regering dan 'n nuwe bestaanbaarheidsbepaling kan doen.
die Ordonnansie-aansoek prosesseer en 'n aanbeveling oor die omgewingsaspekte aan die Departement maak, en iii 'n aanbeveling oor die Ordonnansie-aspek aan die Departement maak.
Daar moet in gedagte gehou word dat stap (ii) of (iii) getermineer kan word deur 'n negatiewe bestaanbaarheidsbepaling of 'n negatiewe OM-besluit deur die Departement.
die Ordonnansie-aansoek prosesseer en 'n aanbeveling oor die omgewingsaspekte aan die Departement maak, en iii 'n aanbeveling oor die Ordonnansie-aspek aan die Departement maak.
Daar moet in gedagte gehou word dat stap (ii) of (iii) getermineer kan word deur 'n negatiewe Gidsplanwysigingsbesluit of 'n negatiewe OM-besluit.
Let asseblief daarop dat 'n Gidsplanwysiging wat goedgekeur word of 'n positiewe bestaanbaarheidsbepaling wat gemaak word, nie 'n meer beperkte Ordonnansie-goedkeuring, of selfs Ordonnansie-afkeuring, uitsluit nie. 'n Gidsplan, hetsy in oorspronklike of gewysigde vorm, bepaal bloot die maksimum wat goedgekeur mag word, en bepaal of impliseer geensins dat wat deur die Gidsplan aangedui word, goedgekeur moet word nie. Afkeuring van 'n aansoek wat bestaanbaar is met 'n Gidsplan, of goedkeuring van minder as wat aangedui word, is dus ook bestaanbaar met die Gidsplan.
Indien slegs Gidsplan-aksie en omgewingsmagtiging ter sprake is, met ander woorde die Ordonnansie word nie geraak nie, moet die Gidsplan-aksie (bestaanbaarheidsbepaling of wysiging) voltooi word voordat die OM-besluit geneem word, alhoewel 'n oorvleueling van proses nodig sal wees omdat omgewingsinligting normaalweg benodig sal word vir die neem van die Gidsplan-besluit.
In die geval van 'n ontwikkelingsaansoek ingevolge die Ordonnansie waar omgewingsmagtiging ook vereis word, maar daar is geen Gidsplan ter sprake nie, moet die Ordonnansiebesluit vertraag word totdat 'n OM ingevolge die OIB-Regulasies deur die bevoegde owerheid uitgereik word. Dít beteken egter nié dat die Munisipaliteit nie 'n ontwikkelingsaansoek ingevolge die Ordonnansie mag ontvang en gedeeltelik prosesseer voordat 'n OM uitgereik is nie. Ten einde die proses tussen die Ordonnansie en die OIB-regulasies meer vaartbelyn te maak, behoort die Munisipaliteit 'n aansoek ingevolge die Ordonnansie te ontvang en met die prosessering daarvan voort te gaan as dit voldoen aan die kriteria wat in hierdie Omskrywe vervat word, veral ook par 2.1 en 2.2 hierbo.
Regulasies uitgevaardig ingevolge die Ordonnansie magtig Munisipaliteite om addisionele inligting of dokumentasie aan te vra sodat 'n aansoek oorweeg kan word. Aansoekers behoort dus ingelig te word dat waar 'n ontwikkelingsaansoek ingevolge die Ordonnansie, te make het met aktiwiteite wat 'n OM vereis, dit vergesel moet gaan van die tersaaklike OIB-dokumentasie (dus Basiese Beoordeling / Oorsigstelling / OIB-verslae) wat die omgewingsoorwegings, insluitend die haalbare ontwikkelingsalternatief / alternatiewes tot so 'n aansoek, insluit, of anders beskou sal word as onvolledig te wees. In 'n geval waar meer as een alternatief in die OIB-proses geïdentifiseer is, moet die aansoeker die haalbare alternatief wat voorkeur geniet en waarop die Ordonnansie-aansoek gebaseer behoort te word, aandui. Die aansoeker moet ook aandui dat hy of sy die risiko dat die haalbare alternatief tydens die OIB-proses aangepas of verwerp kan word en dat dit nodig mag wees dat die finale ontwikkelingsvoorstel onder die Ordonnansie geheradverteer moet word, aanvaar. In so 'n geval moet al die kostes deur die ontwikkelaar/aansoeker gedra word.
Daar moenie toegelaat word dat onnodige duplisering van prosesse 'n negatiewe impak op die Munisipaliteit se administratiewe doeltreffendheid het nie, byvoorbeeld waar 'n ontwikkelingsvoorstel geleë is in 'n omgewingsensitiewe gebied en die omgewingsdokumentasie duidelik aandui dat geen besliste haalbare ontwikkelingsalternatief vorendag sal kom nie, moet die aansoeker ingelig word dat die Ordonnansie-aansoek nie verder geprosesseer sal word alvorens die OM uitgereik is nie.
Die tersaaklike verslae in die OIB-proses moet voltooi word, insluitend die identifisering en evaluering van haalbare alternatiewe. Hierdie inligting moet gebruik word vir finalisering van die Ordonnansie-aansoek.
Waar dit prakties is, moet die ontwerp van die aansoekproses daarvoor voorsiening maak dat die Ordonnansie-en Omgewingswet-advertering terselfdertyd gedoen word. Dít behoort te verseker dat daar minder verwarring onder die publiek, asook 'n meer vaartbelynde Ordonnansie-en Omgewingswet-proses, sal wees, en behoort ook te verseker dat grondgebruikbeplanners meer betrokke by die OIB-proses sal wees. Die Departement het ook hierdie benadering gepropageer in die departementele dokument Guideline on Public Participation in terms of the NEMA EIA Regulations. Soos egter gesien kan word uit par 4 hierbo, moet beoordeling ingevolge 'n Gidsplan (waar daar 'n Gidsplan is) altyd Ordonnansie-en/of Omgewingswet-prosessering voorafgaan.
Die beplanningsverslag mag nie voorgelê word aan die besluitnemingsliggaam alvorens die OM uitgereik is en die omgewingsvraagpunte aangespreek is in die finale beplanningsverslag soos vereis in par 3.4 nie (dus sal aanhegting van die OM by die beplanningsverslag nie voldoende wees nie). In gevalle waar 'n OIB vereis word, moet grondgebruikbeplanners kommentaar insluit in die afdeling van die beplanningsverslag wat aan omgewingsaspekte toegewy word en die OM nie bloot by die verslag aanheg nie. Die omgewingskommentaar en OM moet beskou word as insetinligting tydens die beoordeling van die aansoek onder die Ordonnansie. Dít moet oorweeg word ingevolge Toegang tot Inligting aangesien dit die Raad kan kompromiteer as 'n aansoeker toegang tot die lêer sou versoek.
Waar 'n OM verval het en 'n Ordonnansie-besluit nog nie geneem is nie, mag die Munisipaliteit nie voortgaan om die verslag te finaliseer en dit vir besluitneming voor te lê nie. As 'n Munisipaliteit bewus is van 'n potensiële verval van 'n OM, moet sodanige Munisipaliteit die aansoeker inlig dat hy of sy voor die vervaldatum moet aansoek doen vir verlenging van die OM. As die Ordonnansie-besluit nie voor verval van die OM geneem kan word nie, mag dit nie geneem word alvorens die OM verleng is nie.
Ter afsluiting van die voorafgaande vyf punte bly dit die verantwoordelikheid van die aansoeker om te verseker dat alle nodige permitte en goedkeurings in plek is voordat met ontwikkeling begin word.
Dankie vir u samewerking in bogenoemde verband.
Ns Die vorige omsendskrywe 2/2008 Interpretasie van Papegaaiboerdery op Grond gesoneer vir Landbousone I is uitgestuur aan alle Munisipaliteite.
<fn>GOV-ZA. Circular_4_2008afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Op 21 September 1993 het die Administrateur sekere bevoegdhede delegeer aan Plaaslike Owerhede en Streekdiensterade in die destydse Kaapprovinsie. In die betrokke omsendskrywe GOK/LDC 5/1993, is die bedrag wat bepaal kan word by die kapitalisering van strydigheidsheffings ingevolge artikel 40 van die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) beperk tot 'n gekapitaliseerde bedrag van R5 000.
n Lang tydperk het sedertdien verloop en daar was verskeie versoeke van verskillende Munisipaliteite dat die bedrag aansienlik verhoog moet word aangesien die bedrag nie tred gehou het met inflasie of ontwikkelingskostes nie. Die praktyk het ook gewys dat oortreders van die wet verkies om liewer die strydigheidsheffing te betaal as om die normale voorgeskrewe prosedure te volg.
Na deeglike oorweging is besluit dat dit raadsaam is om weg te doen met die vasstelling van 'n maksimum bedrag wat Munisipaliteite kan vasstel. Dit word voorgestel dat die gekapitaliseerde bedrag bereken moet word teen 'n koers van 20% van die werklike boukoste.
Die berekening van die bedrag moet net van toepassing gemaak word op die gedeelte van die gebou wat oorskry en nie die hele struktuur nie.
Die applikant moet gewys word op sy/haar reg tot appèl.
Daar is gevind dat alle Munisipaliteite nie ten alle tye die korrekte prosedure volg by die oorweging van aansoeke of die bepaling van strydigheidsheffings nie en hierdie aspekte sal hieronder in meer detail bespreek word.
eerstens deur 'n aansoek vir 'n afwyking ingevolge artikel 15 van die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, of ii tweedens deur 'n aansoek om strydigheidsheffing ingevolge artikel 40 van die Ordonnansie.
Die Munisipaliteit kan die eienaar dus gelas om aansoek te doen om 'n strydigheidsheffing, welke heffing as 'n tipe boete dien ter kondonering van die strydigheid. Die Raad het egter ook die vermoë om te gelas dat die eienaar bloot ingevolge artikel 15 om 'n afwyking aansoek doen, in welke geval letterlike regstelling van die strydigheid of betaling van 'n strydigheidsheffing nie vereis word nie.
Dit word gevind dat sekere Munisipaliteite die oortreder versoek om 'n aansoek vir 'n afwyking in te dien en nadat die aansoek ingevolge die normale wenslikheidsbeginsels soos uiteengesit in artikel 36 van die Ordonnansie beoordeel is, word 'n voorwaarde ingevolge Artikel 42 neerlê dat 'n strydigheidsheffing betaal moet word. In ander gevalle word dit aan die eienaar self oorgelaat om te besluit watter roete gevolg moet word. Sonder om in die fynste besonderhede in te gaan, word hierdie twee aspekte verder hieronder bespreek.
om sodanige strydigheid reg te stel voor 'n datum in die lasgewing aangewys wat nie later as ses maande na die datum van die lasgewing sal wees nie of, na die keuse van genoemde Raad, ii om aansoek te doen om die vasstelling van 'n strydigheidsheffing of, ingevolge artikel 15, om 'n afwyking voor 'n datum in die lasgewing aangewys wat nie later as dertig dae na die datum van die lasgewing sal wees nie
Ingevolge wetgewing is Munisipaliteite dus belas om die regstelling van strydighede te beheer en om ingevolge artikel artikel 39 van die Ordonnansie, die bepalings van die Ordonnansie af te dwing. Ingevolge artikel 40 word daar geen keuse aan die eienaar oorgelaat om te besluit of hy of sy 'n aansoek ingevolge artikel 15 (afwyking) òf ingevolge artikel 40 (strydigheidsheffing) in te dien nie. In dié verband is dit belangrik om daarop te let dat in artikel 40 (a)(ii) die afwykingsopsie aan 'n uitvoeringsdatum gekoppel word, wat in lasgewing vermeld moet word. Nie alleen is dit duidelik dat die Munisipaliteit die proses van regstelling en wettiging moet beheer en verseker dat bevoegde persone dit doen nie, maar is dit belangrik dat die Munisipaliteit moet besluit watter tipe aansoek ingedien moet word.
Alhoewel Munisipaliteite ingevolge artikel 42 gemagtig is om voorwaardes by die goedkeuring van 'n aansoek neer te lê, is daar 'n duidelike onderskeid tussen artikel 15 en 40. In eersgenoemde geval kan die aansoek dus goedgekeur word (sonder strydigheidsheffing) en in laasgenoemde geval 'n strydigheidsheffing met die geïmplieerde goedkeuring van die afwyking. Dit is dus nie moontlik om 'n aansoek vir 'n afwyking ingevolge artikel 15 goed te keur met 'n voorwaarde dat 'n strydigheidheffing betaal moet word nie.
Alle vorige omsendskrywes wat te doen het met die bepalings van strydigheidsheffings word hiermee teruggetrek.
Daar word vertrou dat bogenoemde inligting enige onduidelikheid uit die weg sal ruim.
Ns Die vorige Omsendskrywe 3/2008 "Verhouding tussen die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur en Gidsplanne in die prosessering van ontwikkelingsaansoeke" is gestuur aan alle Munisipaliteite.
<fn>GOV-ZA. Circular_6_2008afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Die meeste van die soneringskemas wat goedgekeur is in ingevolge artikel 7 van die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985), sowel as die artikel 8 regulasies, maak voorsiening vir 'n spesifieke sone waar "Landbou" 'n primêre reg is. Terselfdertyd is daar dan 'n definisie van die term "Landbou" in die woordomskrywing van die soneringskemaregulasies. Die betrokke definisie is egter baie eng en alle munisipaliteite is onlangs versoek om insette te lewer of papegaaitelerye as 'n primêre reg of as vergunningsgebruik in die Landbousone I toegelaat moet word. Verskeie insette in dié verband is ontvang.
In 'n hofuitspraak oor die toepassing van Artikel 14 van die Ordonnansie, het die hof beslis dat indien natuurlike veld op 'n plaas nie fisies vir wild-of byeboerdery of die oes van veldblomme gebruik is nie, daar nie 'n Landbou I sonering aan die grond toegeken kan word nie.
Dit is natuurlik ondenkbaar dat elke vierkante meter van 'n plaas op 'n intensiewe wyse benut kan word en daarom is dit belangrik dat die spesifieke definisie/woordomskrywing soos dit nou voorkom in die onderskeie skemaregulasies, gewysig moet word.
Akwakultuur brei ook al meer uit en aangesien dit spesifieke plasingsfaktore het is dit noodsaaklik om voorsiening daarvoor te maak.
Die voorstel is geadverteer in Provinsiale Gazette op 21 November 2008 en in The Argus en Die Burger op 21 November 2008. Vind asb aangeheg 'n voorbeelde van die kennisgewing. Dit sal waardeer word indien enige kommentaar of voorstelle by die Departement ingedien kan word nie later as 6 Februarie 2008 nie.
Ns Die vorige omsendskrywe 05/2008 "Die protokol om met EIA aansoeker te handel in die feestyd 2008/9 " is uitgestuur aan alle Munisipaliteite.
D die invoeging van "akwakultuur" in die skemaregulasies soos beoog by paragraaf 1(b) hierbo, as 'n vergunningsgebruik in alle ooreenstemmende sones as dié gemeld in paragraaf C hierbo.
Enige kommentaar moet skriftelik ingedien word by die kantoor van die Hoofdirekteur: Omgewings-en Grondbestuur by Privaatsak X9086, Kaapstad of by Dorpstraat 1, Kaapstad voor of op 6 Februarie 2009. Kommentaar kan ook gefaks word na 483 4185.
<fn>GOV-ZA. Circular_8_2008afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Alhoewel sekere Munisipaliteite tans besig is om geïntegreerde soneringskemas vir hul gebiede van jurisdiksie op te stel, bestaan daar 'n probleem wat dringend aangespreek moet word. Weinig van die huidige soneringskemas in die Weskaap maak voorsiening vir óf 'n sone óf 'n gedefinieerde gebruik wat telekommunikasie-fasilteite, insluitend selfoonmaste, akkommodeer. Die meeste soneringskemas maak wel voorsiening vir die oprigting van telekommunikasiefasiliteite in die Owerheid-of dergelike gebruiksones, maar dit blyk algemene gebruik te wees vir die meeste Munisipaliteite om veral selfoonmaste as afwykings te oorweeg en goed te keur.
Gebruike wat permanent van aard is, mag nie as 'n afwyking goedgekeur word nie. Selfoonmaste is permanente strukture en kan dus nie as afwykings hanteer word nie.
'n Afwyking mag nie van 'n definisie gegee word nie en die definisie van "Owerheid" kan dus nie by wyse van afwyking gebruik word om voorsiening te maak vir die bou van telekommunikasiefasilteite nie.
Sedert die selfoonbedryf tot stand gekom het, is die telekommunikasiebedryf nie net meer in die hande van die owerheid nie en is bogenoemde algemene gebruik nog meer problematies.
Die situasie is nog meer kompliseerd ingevolge die Dorpsbeplanningskemas goedgekeur ingevolge Artikel 36 (a) van die Wet op die Ontwikkeling van Swart Gemeenskappe, 1984 (Wet 4 of 1984), wat, alhoewel die Wet herroep is, voortbestaan ingevolge Provinsiale Kennisgewing 733/1989, gedateer 22 September 1989.
Dienstesone, wat voorsiening maak vir 'n publiekediensbedryf. Dit is baie moeilik om te bepaal of 'n telekommunikasiefasiliteit, byvoorbeeld 'n selfoonmas, inpas by diè definisie en die wetsposisie is waarskynlik dat dit nie daaronder ingelees kan word nie. Hierbenewens is die goedkeuring van tydelike grondgebruikafwykings nie toelaatbaar ingevolge Proklamasie 73/1989 nie en verbied Artikel 4.10.1 van die dorpsbeplanning-regulasies enige deelsonerings op dieselfde erf.
Die Departement vind dit dus noodsaaklik om die huidige soneringskemas en dorpsbeplanningskemas te wysig deur voorsiening te maak vir die insluiting van 'n definisie vir die term telekommunikasiefasiliteite en vir voorsiening daarvoor as vergunningsgebruike binne sekere sones.
Die voorstel is geadverteer in die Provinsiale Gazette op 17 November 2008 en in The Argus en Die Burger op 14 November 2008. Aangeheg vind 'n kopie van die kennisgewing en dit sal waardeer word indien enige kommentaar of voorstelle by die Departement ingedien kan word nie later as 6 Februarie 2008 nie.
Ns Die vorige Omsendskrywe 7/2008 "Voorgestelde wysiging van skemaregulasies en algemene struktuurplan ingevolge die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) om vir ontwikkelingspakkette voorsiening te maak" is uitgestuur aan alle Munisipaliteite.
dak-basisstasie beteken 'n selfoon-basisstasie waar antennas vas is aan die dak of kant van 'n bestaande gebou; met dien verstande dat enige antenna-steunpunt of toerustingkamer wat nie deel van die gebou is nie, nie meer as 2.
die invoeging, in alle skemaregulasies soos beoog by paragraaf 2 hierbo, van "transmissietoring" as 'n primêre reg in die Sakesone, Nywerheidsone, Institisionele sone III, Dienstesone en Oopruimtesone II, en xiii die invoeging, in alle skemaregulasies soos beoog by paragraaf 2 hierbo, van "transmissietoring" as 'n vergunningsgebruik in die Institusionele sone I en II, Oopruimtesone I en II, Parkeringsone en Spesiale sone.
Enige kommentaar moet skriftelik ingedien word by die kantoor van die Hoofdirekteur: Omgewings-en Grondbestuur by Privaatsak X9086, Kaapstad of by Dorpstraat 1, Kaapstad voor of op 6 Februarie 2009. Kommentaar kan ook gefaks word na 483 4185.
<fn>GOV-ZA. Cityhall_Afr_Sept_08.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad beoog die verhuring van die eiendom bekend as die Stadsaal (synde erf 4942, Kaapstad) aan die City Hall Redevelopment and Management Company, wat deur die Kaapstadse Vennootskap en Kaapse Erfenistrust as 'n niewinsgewende artikel 21-maatskappy gestig is om die institusionele model vir die herontwikkeling en bestuur van die stadsaal te wees.
Die maatskappy sal vir die bestuur, sekuriteit, skoonmaak en instandhouding van die gebou verantwoordelik wees.
Die maatskappy se visie is dat die Stadsaal 'n sentrum moet wees vir erfenistoerisme, prestasiedeelname, ervaring, ontwikkeling en aanleer van tradisionele, inheemse, kontemporêre en klassieke musiek.
Enige besware, kommentaar of alternatiewe voorstelle moet skriftelik voor 3 Oktober 2008 gerig word aan die Bestuurder: Eiendomsdienste, Posbus 4557 Kaapstad 8000 of per hand afgelewer word by Eiendomsbestuur Departement, 13de Verdieping, Burgersentrum, Hertzog Boulevard, Kaapstad.
Skakel asseblief weeksdae tussen 08:00 en 16:00 vir mnr K Gallagher by tel: 021 400 4701 om nadere besonderhede van die voorstel.
<fn>GOV-ZA. Commercialbroadcastinglicence.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Kommersiële uitsaaidienslisensie word uitgereik aan 'n uitsaaidiens wat met winsoogmerk bedryf word of deel is van 'n entiteit met winsoogmerk. Die South African Broadcasting Corporation is die enigste gelisensieerde openbare uitsaaier in Suid-Afrika.
Enigiemand wat van plan is om 'n kommersiële uitsaaidiens te lewer, moet voldoen aan die bepalings in die bylaes tot die Uitnodiging om vir 'n kommersiële klankuitsaailisensie aansoek te doen for a Commercial Sound Broadcasting Licence, wat volgens wet in die Staatskoerant gepubliseer is.
algemene bepalings en voorwaardes: proses wat gevolg moet word korporatiewe status: wetlike status van aansoeker programme: plaaslike-inhoudkwotas, taal; programuitsending aanvraag na en behoefte aan die voorgestelde diens finansies tegniese vereistes.
Die aansoekvorm en die voorgestelde geografiese gebiede verskyn in die Staatskoerant waarin die spesifieke uitnodiging om aansoeke gepubliseer is.
Vul die aansoekvorm in drukskrif in. Gebruik slegs hoofletters.
Dien die oorspronklike aansoekvorm en 16 gesertifiseerde kopieë daarvan saam met die nie-terugbetaalbare aansoekfooi by die Onafhanklike Kommunikasie-owerheid van Suid-Afrika in.
Onvolledige aansoeke sal aan die aansoeker teruggestuur word. Daar sal geen verantwoordelikheid vir enige ongerief aanvaar word nie.
Dit kan 6 tot 12 maande neem om 'n lisensie uit te reik.
Sodra die lisensie toegestaan is, moet R2 500 betaal word.
Aansoekvorms verskyn in die Staatskoerant.
<fn>GOV-ZA. Commissions.comm_epark.ep_hearings.sept3d.2010-03-24.af.txt</fn>
Toe het ek deurgegaan na die buitekant van Upper Ross, daar buitekant die motorhek, om die bewegings daar dop te hou, dit was baie stil gewees by ses-uur se kant en ek het nogal gespook met een van die mense wat saam met my is omdat ek nie sokker baie goed ken nie, dat ek langs hom gaan sit tydens die wedstryd sodat hy my meer kan inlig oor die reëls van sokker. Vandaar af, ek moet sê plus-minus hier net voor 19:00 is ons terug, toe het daar druk toegeneem by die hoof motorhek waar ons almal toe bymekaar gekom het, die hele span van ons het toe saamgetrek hier weer op na die hoof motorhek toe aan die binnekant van die stadion waar ons gestaan het en gehelp het met die motors en die publiek wat daar in beweeg het.
So u was op die terrein van Ellispark, deur aan die binnekant en weer daar uit na daardie hoofhek agter die westelike parkeergrond - - - Ja, daar by die hoofhek het ons gestaan?
Ja - - - Plus-minus 19:00, 19:15 het die mense by North Park Lane, dit is daardie buite hekke.?
Dit is die hoofhek in die buite .. (tussenbei) - - - Aan die buite terrein soos wat hulle soort van sê. Toe het hulle op radio geroep dat ons moet kom help. Daar was alreeds, die hekwagte was alreeds by, ek dink dit is Stallion se hekwagte was al almal daar ontplooi en daar was ook twee Viper reaksiespanne ook daar ontplooi en daardie mense het gesê daar is probleme, ons moet kom help met daardie hek daar.
Hoe groot is 'n Viper reaksiespan - - - Ek praat onder korreksie, ek dink daardie aand was ons tien swart mense en een wit ou wat die radio hanteer het?
Is dit een span, 11 mense - - - Dit is een span, dit is korrek ja?
U was besig met een span het u gesê daar by Curreyweg en twee ander Viper spanne .. (tussenbei) - - - En twee ander spanne was daar gewees, dit is reg ja.
So dit is dan 33 as mens nou almal weer bymekaar kom - - - Dit is reg ja?
Viper mense - - - Dit is korrek ja?
Ja, het u toe soontoe beweeg - - - Ek het toe beweeg af na daardie straat daar, in by hek 2, binne-in die stadion daar agter op die vloervlak het ek beweeg en tussen hek 4 en hek 5, daar by die drukgange, daar het ek uit beweeg direk op boontoe na North Park Lane buitehek?
U was met ander woorde in daardie binnegang - - - In die binnegang?
In die binne verdieping - - - Dit is korrek ja?
Agter die noordelike pawiljoen - - - Dit is korrek?
Ek wil hê u moet kyk na foto 4 maar ons gaan vir u op die groot skerm plaas. Kan u uself oriënteer, dit is die agterkant van die noordelike pawiljoen. Die foto's daar voor u in die bundel wat gekleurde foto's is, is duideliker. As dit nodig is kyk na foto 4, dit is 1, 2, 3 en dan 4. - - - Dit is reg.
Kan u uself daar oriënteer en dan na aanleiding van 'n beter foto, die gekleurde, kan u net vir ons op die groot skerm by foto 4 verduidelik waar u was - - - Daar is so 'n gazebo aan die buitekant van North Park Lane, dit is waar die hekke net omtrent, net as daardie gazebo ophou is dit waar jou buitehekke begin en dan loop hulle af tot omtrent by daar?
Dit is die hoofinganghekke aan die buitekant, op die buitedraad - - - Dit is korrek?
Om by die binneplein, die binne area te kom - - - Dit is korrek ja?
Hoe laat min of meer as u daar - - - Ek praat onder korreksie, plus-minus 19:00, net na 19:00, 19:15. Ek kan rêrig nie presiese tyd onthou nie?
En u sou beweeg het vanaf 'n punt hier regs van die foto agter die westelike pawiljoen en dan so om om daar uit te kom, is dit korrek, agter die noordelike pawiljoen - - - Ek het daar binne-in rondbeweeg, daar in daardie gang daar beweeg en toe hier uitgekom?
U is in ander woorde by hekke 2 en 3 op pad - - - Dit is korrek ja. Ek dink ek is in by hek 2?
Wat was die situasie by hek 2 toe u daar in is - - - Dit was redelik stil daardie tyd nog gewees. Ons het vinnig ingegaan, ons het nie, as mens voor hek 2 staan heel reg is daar 'n hek wat nie turnstiles het nie, ons is almal daar in?
Nou goed, u is ontbied na daardie hoofhek area, toe u daar kom verduidelik vir die kommissie wat was die situasie daar - - - Toe ons daar kom toe het die ander reaksiespanne saam met Stallion se mense alreeds begin hekke toemaak. Daar was geweldige druk van buitekant af op daardie hekke daar gewees?
Kon u na buitekant sien hoe baie mense was daar buite daardie hoofhekke - - - Ongelooflik baie mense, ek kan nie vir u sê hoeveel mense daar was nie, daar was.?
Honderde of duisende - - - Nee, daar was duisende gewees?
Duisende mense buitekant. Ja, hoekom is die hekke toegemaak - - - Omrede daar mense daar was wat daar in wou kom sonder kaartjies. Daar is mense wat ook kaartjies gehad het, ek het nie 'n idee hoekom die hekke op daardie stadium toe was nie, ek neem aan dit was seker omdat hierdie drukking van buitekant was, daar was ongelooflik baie mense. Jy kon geen beheer daar op daardie hekke uitoefen nie?
Hoe besig, hoe druk was die verkeer op die binneplein, in ander woorde tussen die stadion self en die binnedraad - - - Ek kan nie vir u, bedoel u vandaar hierdie kant toe?
Nee, van die hekke se kant af na die stadion se kant toe, op die binne area - - - Ek weet nie, ek het nie daarna gekyk nie, ek was besig met die hekke, om die hekke toe te maak?
Wat presies het u toe daar gedoen by die hekke, wat was u en u kollegas se optrede - - - Ons het al daardie hekke toegedruk, daar was ongelooflike druk daar gewees. Die hekke is geweldig toegedruk. As jy een toeskouer wat 'n kaartjie gehad het, die hekke vir hulle oopgemaak het, is dit asof daar honderde deurgedruk het - ek sal nou nie sê honderde nie maar asof daar geweldig baie mense deurgedruk het en jy een of twee wou toegelaat het om by die hekke in te kom. Daar was, jy kon nie die hekke oopmaak vir een of twee nie want sodra jy 'n klein gapinkie los het hulle almal deurgedruk?
Was daar pogings om enkeles deur te laat wat tot daardie effek gelei het - - - Daar was pogings gewees aan die onderkant van daardie hekke ja?
En wat presies het u en u kollegas en die ander mense daar gedoen - - - Ons het almal die hekke toegedruk. Ek het daar onder gestaan op 'n stadium en hekke toegedruk en van die toeskouers het bottels, blikke en kieries ons mee gegooi en geslaan omdat ons die hekke toegedruk het. Op 'n stadium het ek 'n redelike hoofpyn ontwikkel en ek het hier net anderkant die gazebo gaan staan en ek praat onder korreksie maar ek dink mnr Robbie Stainton was ook daar gewees. Toe vra ek vir hom hier by Upper Ross, hierso so, was 'n Njala voertuig gewees met draad agter op, ek dink dit is ses rolle veiligheidsdraad agterop gewees, of ons nie daardie voertuig kan kry om hier af te span en daar onderkant toe, na die swembad se kant toe te kan span sodat ons keer dat die mense deurkom nie want daar was massas mense in hierdie gedeelte hier gewees?
Ek wil net opsom, wou u dan gesien het dat die Njala se draad, doringdraad, gespan word aan die binnekant van die buiteheining - - - Dit is korrek, hy was aan die binnekant van die buiteheining hier by Upper Ross geparkeer gewees?
Ja - - - Op hierdie foto kan mens duideliker sien, aan die buitekant van Upper Ross is daar 'n toilet?
Ja. - - - Dan is dit aan die heining en net aan die binnekant van daardie heining het die Njala gestaan.
En u wou gesien het dat hulle nou daardie draad .. (tussenbei) - - - Daardie draad moes afgespan gewees het hierdie kant toe want daar is geen manier hoe ons mense die massa mense se druk kon hanteer op North Park Lane nie.
Nou sê vir my hoe baie sekuriteitsmense het u in daardie hele omgewing gesien, met ander woorde van die hekke se kant af tot daar min of meer by die Njala - - - Ons was omtrent 33 van Viper gewees en ek kan nie sê hoeveel mense daar was van Stallion want daar was ook baie van hulle gewees?
Is enige van die Stallion mense bewapen - - - Nie een van hulle sover my kennis strek nie, nee?
Goed, dit was u voorstel dat hulle nou die Njala se draad daar span. Wat is dan gedoen - - - Toe vra ek vir Robbie waar is die drywer van die - dit is mnr Stainton, toe vra ek vir hom waar is die drywer van hierdie Njala, toe kon ons die drywer van die voertuig nie kry nie. Eventually het hy toe gekom en daardie draad is toe gespan af. Hy het net geëindig waar daardie eerste ingang by North Park Lane, die eerste boonste ingang, dit is waar hy gestop het, toe het sy heining opgeraak, toe was daar nie meer heining op die Njala, op die trekstang gewees nie?
So dit is ontplooi, kan ek net vasstel, was die deurgang daarso, die motor deurgang, kon dit ook gedek word deur die draad - - - Ek kan nie presies onthou of die deurgang, ek glo nie die deurgang was toegemaak as gevolg van indien daar iemand nood moes uitgaan dan kan ons dit nie doen nie, ek dink dit het begin net anderkant hierso by Upper Ross, hierdie kant van die pad en toe afgetrek daardie kant toe tot teenaan, baie naby aan North Park Lane?
So dit is bloot daardie seksie van die heining wat vanaf die een motorhek tot by die hoofingangshekke vir die toeskouers .(tussenbei) - - - Dit is al wat ons heining op gehad het ja.
Is dit toe wel daar gespan - - - Dit is toe wel daar gespan ja?
En wat het u opgemerk, wat is die mense wat op die buiteplein hier beweeg het buitekant die heining besig om te doen - - - Ek het op 'n stadium op die trekstang, die sleepwa trekstang, gestaan en teruggekyk vanaf hier na Johannesburg Stadium se kant toe, diékant toe?
Ja - - - En ek kon niks gras, teer, grond sien nie, ek het net 'n massa mense gesien wat toe so teen mekaar staan?
Dit is nou toeskouers - - - Toeskouers wat wil inkom by die stadion ja?
En hoe het hulle nou opgetree daar buite en veral daar teen die heining - - - Teeneen die heining was daar geweldige druk gewees. Op 'n stadium, ek weet nie of daar 'n foto is van die hekke nie, een van die klein hekkies tussen die spiraalhekke, ek sal sê dit is omtrent so 'n groot hek, het hulle met die massa mense van agter af so gedruk dat hy 10 meter vanwaar hy regop so gestaan het, plus-minus 10 meter verder tot stilstand gekom bloot van druk van agter af?
Sonder om grond te raak het hy so deur die lug getrek - - - Hy het tot stilstand gekom, hy het geskiet en toe verder geskuur?
En nou is daar 'n gaping in daardie heining gebied - - - Dit is reg ja en toe het daar mense daar ingestaan om te help?
Kon hulle keer dat mense daar kan inkom - - - Ek dink daar was van die AIN mense ook, die mense wat die riots, die helmets en die skilde gehad het. Wat my opgeval is baie van daardie, nie baie nie, van hulle het hierdie elektriese "shock" apparate binne die skilde gehad?
Ja - - - En van die mense het probeer bo-oor Park Lane klim en soos wat hulle geskok is, dit is asof die skok nie daardie mense geraak het nie, hulle het bo-oor geklim?
Nou as 'n mens die buite heining sou bestyg en daar oorklim sal u, as ek u reg verstaan, in daardie gebied wat ek nou vir u wil uitwys vanaf daar tot en met die hoofhekke, was daar die buitedraad. Dan was daar nou al klaar gespan hierdie rol draad van die Njala en daar staan nou AIN mense met hierdie elektriese skok..
Die mense staan net by die hekke.
O staan hulle by die hekke - - - Net by die hekke?
Ja - - - Hier het bitter min, omdat die veiligheidsheining hier was, die "razor wire" daar was, het daar nie mense hier deurgebreek wat ek kan onthou nie. Maar hier by die hekke het mense bo-oor die hekke geklim?
En u sê die skokke van die skilde het aan hulle niks gemaak nie - - - Niks gedoen nie, hulle het bo-oor geklim asof dit hulle nie raak nie?
Is van daardie mense beweer wat die stadion wou binnekom - - - Ek kan pertinent onthou een man het oorgeklim en bo-op North Park Lane is daar penne wat regop staan om mense seker te verhoed om bo-oor te klim. Een ou het oorgeklim en hy het sy hand gedruk en dié het redelik diep in, hy het 'n sakdoek of 'n lap gevat, oor sy hand gesit en ingegaan en gaan sokker kyk?
Het mense sover u kennis strek wel die stadion se binneplein area bereik sonder kaartjies - - - Verseker ja. Toe die, net bietjie verder van hierdie af, ek dink net hierso begin die heining so en dan hardloop hy daardie kant af swembad toe?
Ja - - - Daar is die heining een keer gebruik, ek dink hy is drie keer gebreek maar daar was nie mense nie, daar was nie SAP lede daar gewees nie, daar was nie draad gespan gewees om te verhoed dat hulle daardie heining nie plat stoot nie en daar het baie mense deur beweeg daar?
Waarheen het daardie mense dan beweeg, vanaf die buite gebied - - - Almal daarvandaan af het in beweeg na hierdie hoek toe hierso?
Dit is die noord-oostelike hoek waar hekke 4 en 5 is - - - Dit is waar al die mense die meeste bymekaar gekom het ja?
Van watter tyd praat ons nou, hoe laat is dit nou - - - Ek kan rêrig nie sê tyd nie, plus-minus vanaf twintig voor, half, ek weet nie, ek kan nie vir u sê wanneer presies dit gebeur het nie?
Praat u nou van 19:30 - - - Voor half ja?
Het u polisielede, of hulle nou van die "visible" polisie of sigbare polisie is of van wat hulle noem POP, "public order" polisie, het u polisiemanne gesien in daardie area - - - Saam met die Njala wat daar gestaan het was daar drie SAP lede wat gestaan het en die mense wat van bo-oor geklim het, om so nou en dan 'n ou wat onder deur die, soos die draad loop, waar hy opgaan na die sleepwa toe was daar omtrent 'n gapinkie van so, daar het van die mense daar onder in beweeg en daar het van die mense bo-oor beweeg en die drie SAP lede het met hulle knuppels het hulle van die mense bygekom en in die Njala ingesit ja?
So mense is gearresteer en in die Njala ingesit - - - Of hulle gearresteer is weet ek nie, ek weet net daar is van hulle, die drie SAP lede het van hulle gevat en in die Njala ingesit?
Buiten dié drie polisielede, het u enige ander polisielede hoegenaamd gesien in daardie hele gebied - - - Ek dink die berede polisie was hier op die gras gewees net buitekant sig so?
Buite die stadion daar by die swembad se kant - - - Nee, binne-in die perimeter?
Binne in die gebied naby die swembad - - - Dit kan ek onthou want toe hulle die eerste hek gebreek het het iemand seergekry en die paramedics was daar gewees. Hy het sy enkel seergemaak en dit was seker 5 meter van die berede SAP af gewees. Ek weet nie of dit SAP of Metro was nie, dit was polisiemense gewees?
Was al die sekuriteitsmense bygestaan deur die polisielede wat u daar gesien het, was hulle hoegenaamd in staat om te keer dat die toeskouers die stadion binnekom - - - Onder geen omstandighede nie, nee?
Het u gesien wat gebeur het daar in die omgewing van die noord-oostelike hoek van die pawiljoen - - - Glad nie, ons was te besig gewees om hierdie hek, om mense te keer dat ek nie tyd gehad het om agtertoe te kyk, om terug te kyk nie?
Weet u wanneer die hoofwedstryd begin het, kon u hoor - - - Dit is moeilik om te sê want daar was redelik geraas daar met die beule en die trompette en daardie klas van dinge. Ek weet die wedstryd was veronderstel om 20:00 te begin. Ek kan nie vir u presies sê nie?
Dra die lede van AIN sover u kennis strek enige toerusting soos traangas of enige ander gas - - - Nee, glad nie?
Het dié wat u daar gesien het enigiets sover u kan onthou by hulle gehad - - - Nee?
Weet u van die gebruikmaking in die noord-oostelike deel van daardie pawiljoen van enige traangas daardie nag - - - Glad nie?
Het u enige opdragte gegee dat traangas gebruik word - - - Onder geen omstandighede nie?
Weet u van enige ander redelike bekende sekuriteitsfiguur wat met 'n oogklap diens gedoen het daardie dag - - - Nee, glad nie?
Is u die enigste wat so .. (tussenbei) - - - Dit is korrek.
Hoeveel oogklappe het u - - - Net die een en 'n spaar swarte by die huis?
Weet u van 'n wit oogklap wat u miskien op 'n stadium kon gedra het - - - Nee, glad nie?
Besit u so iets - - - Glad nie?
Was u op 'n stadium êrens elders..
VOORSITTER: Selfs in die aand gebruik u nie, u gebruik nie 'n wit een nie - - - Glad nie?
MNR ATTWELL: Was u op 'n stadium op 'n ander plek as net daar tussen die noord-oostelike deel van die pawiljoen en die noordelike ingang hekke - - - Plus-minus 20:00 het mnr Erwin Law ons kom haal.?
Vir die rekord, wie is mnr Erwin Law - - - Dit is 'n ou wat vir ons opdragte gee, een van die base van Stallion?
Van Stallion. - - - Toe het hy ons kom haal, omtrent hierso so op die teerpad, ek kan nou nie, ek kan nie presies nou sê nie, ek kan nie mooi sien nie, omtrent daar op die teerpad.
Aan die binnekant van die hoofhek - - - Aan die binnekant van die hoofhek, is daar 'n 'boom' wat afkom om te keer vir North Park Lane parkering wat hier is en parkering aan die oostekant wat daar is. Daardie 'boom' op die teerpad het mnr Law ons bymekaar geroep. Hy het vir my span gesê ons moet ingaan binne-in die stadion na die westekant toe waar die pers bokse begin en losies wat beset is, losies wat deur hulle eienaars gebruik word. Daar is lede van die publiek wat van onder die stadion af kom en inbreuk maak op hulle sitplekke om van daardie losies leeg te maak wat beset is of wat in gebruik is deur die eienaars?
Wat doen u daaromtrent - - - Ons het toe om beweeg hier om en ek is nie seker, ek dink ons het by hek 1 ingegaan, ek kan nie presies sê of dit hek 1 of hek 2 was nie?
Ja - - - Ons het ingegaan, ons het ingestap tot by die persbanke want die persbanke maak die gang toe daar. Jy moet by die deur ingaan, daar gaan jy by die persbanke in en ons het daar by elke losie geklop, oopgemaak, ingegaan?
Is u nou agter die losie of is u nou binne-in die pawiljoen - - - Nee, ons is van agter af in die gang?
In die gange waar die deure is - - - Dit is korrek. Ons het plus-minus gekom tot waar hek 1 se ingang na die losies is waar die spiraaltrappe is?
Min of meer in die noord-westelike hoek van die .. (tussenbei) - - - Min of meer maar nog steeds aan die westelike kant.
Ja - - - Het ons gekom toe daar op die radio gekom word, ek was die naaste aan die JOC, daar is mense wat inbreuk maak op die JOC van voor af, van die advertensieborde af, ek moet so gou as moontlik in die JOC kom om die JOC te beveilig?
U weet uiteraard waar die JOC is, het u u toe soontoe gehaas - - - Al wat ek gedoen het, ek het met die gang net afgekom hierdie kant toe, die JOC ingang is plus-minus omtrent daar?
Ja, in die middel van die agterkant van die noordelike pawiljoen - - - Die JOC deur was toe, ons kon hom nie oop kry nie. Andy het naderhand daar gekom, dit is 'n werknemer by Ellis Park. Ons het die deur begin skop. Van my spanlede het die deur begin skop. Mnr Coetzee het toe daar aangekom. Die JOC deur is oopgemaak. Ons is in die JOC kamer. Dit is die JOC kamer agter, dan die gang en dan die JOC deel voor?
Dit is heeltemal reg, u beweeg uit vorentoe, dan is hier agter wat hulle noem die draai deel van die advertensieborde - - - Dit is korrek ja. Toe ek in die JOC kamer kom.?
Voordat u verder gaan, kan u min of meer vir die Kommissie sê hoe laat dit nou was Was die hoofwedstryd aan - - - Die hoofwedstryd was aan, toe ek in die hoof JOC inkom toe sien ek die hoofwedstryd is aan ja?
U sê dit was mnr Coetzee, dit is nou mnr Chaka Coetzee, hy was toe daar - - - Hy was toe ook daar gewees. Andy was ook daar gewees, ek en my span was daar gewees en ek kan nie onthou, ek dink mnr Stainton was ook daar gewees. Ons het toe in die JOC kamer ingegaan en ek het 8 SAP lede in uniform in die JOC kamer gekry in die agterkant. Ek is toe direk deur, deur die gang in die JOC om te kyk of alles in die JOC veilig is, of daar nie 'n probleem in die JOC self is wat uitkyk op die veld nie. In die gang was daar 'n lid van die publiek gewees en wat saam met ons probeer die JOC oopbreek het, was 'n man van die pers, ek kan nie presies sy naam onthou nie en ek het hulle twee uit die JOC kamer uitgehaal en vir die SAP gevra hoekom sit julle hier, ons het probleme buite, gaan uit en kyk of julle die probleme opgelos kan kry?
Wat was die gemoedstoestand as u weet van hierdie polisielede - - - Dit het baie vinnig gebeur, ek het basies deurgehardloop JOC kamer toe, gekyk, alles was in die haak gewees, vir van my spanlede gesê om in daardie gangetjie waar die draai advertensieborde is te wees, om daar te staan en te keer dat lede van die publiek daar deur kom en ek is terug na die JOC kamer en gesê asseblief julle moet uitgaan, daar is probleme buitekant?
Het hulle enige rede verskaf, enige van hulle hoekom hulle daar is - - - Ek het nie eers gevra nie?
Na u die JOC kamer na u bevrediging beveilig het en die mense is uit wat het u toe gedoen - - - Mnr Coetzee het vir my gevra en Erwin het gevra ek moet in die JOC bly toe ek terugrapporteer dat dit veilig is en die JOC veilig hou en te keer dat lede van die publiek nie weer in die advertensieborde inkom nie. Toe het mev Rautenbach, 'n dame van rampbeheer, gevra ek moet van hulle mense in die 'spotters box', dit is die 'box' aan die anderkant van die groot skerm te gaan haal en ook in te bring na die JOC kamer toe, wat ek wel gedoen het. Daarna het ek mev Rautenbach in die gang op die tweede vlak afgelei deur die persbanke af na die veld toe, dit is toe waar ek gebly het saam met die res van die lede en daar was seker vier van my lede wat in die JOC gebly het?
Toe u later op die veld uiteindelik nou beweeg, was die wedstryd toe nog aan die gang - - - Nee, hy was al klaar gestop gewees?
Daar is 'n derde kamer wat waarskynlik elke nou en dan gebruik word vir JOC doeleindes, een heel bo regs op die groot foto daarso, eintlik die noord-oostelike deel van die pawiljoen heel hoog maar op die noordelike pawiljoen - - - Dit is korrek?
Tydens die inspeksie het ons wel besoek daar afgelê. Was u ooit in daardie vertrek gewees die nag - - - Nee, glad nie?
Weet u of daardie vertrek beset was die aand - - - Ek het nie 'n idee nie, ek was nie daar nie?
Geen verdere vrae nie, dankie, mnr die voorsitter.
VOORSITTER: Mnr Kruger, het julle op soek gegaan na die drywer van die Njala of was hy in die Njala self - - - Daar was niemand in die Njala self gewees nie, ek en Robbie het daar bespiegel en ek kan nie vir u sê, ons het gesoek na die drywer van die Njala?
Vir hoe lank het julle na hom gesoek - - - Seker omtrent vyf minute, ek kan nie vir u sê nie, ek het nie fisies gehelp soek na die drywer nie, ek het net gevra of daardie ding gespan kan word want die mense sou deurgebreek het?
Ek aanvaar jy het nog nooit met hom gepraat of hom by 'n sokkerwedstryd gesien nie - - - Dit mag dalk wees dat ek hom by 'n vorige wedstryd gesien het maar ek kan dit nie herroep nie?
Dra u kennis van enige rede waarom mnr Molapo vir u sou uitwys as die persoon wat die order gegee het, die bevel gegee het om die traangas te gooi - - - Ek het geen idee hoekom hy so iets sal doen nie?
Die verklaring is 'n bladsy lank - - - Dit is korrek?
As ek u getuienis so pas reg verstaan het het u nie regtig betrokke geraak by die soeke van die Njala voertuig nie - - - Nee, ons het, ek het gevra waar, hoekom word die Njala voertuig nie ontplooi nie want daar is baie mense. Ek en mnr Robbie Stainton het so daaroor gepraat?
Wie is dit - - - Hy is een van die mense wat vir Ellis Park saam met mnr Coetzee werk by die sekuriteit van Ellispark?
Op 'n stadium as gevolg van wat u waarneem vra u onderling vir mekaar waarom word die dennertdraad nie gespan nie - - - Dit is korrek?
Omdat dit 'n antwoord sou wees op die probleem van mense wat besig was om die buitedraad oor te spring - - - Nie soseer die buitedraad as die hekke nie. Hulle sou die buitedraad platgestoot het?
VOORSITTER: Mnr Kruger, is dit nou 'n verwysing na hek 4, 5, 6 of watter hek - - - Die buitenste hek van Upper Ross hierso deur tot hierso waar die Njala voertuig die dennertdraad gespan het. Die massa mense het omtrent van hier af so om die kaartjiekantore saam vergader, so aan die buitekant?
MNR WEPENER: Weet u dat dit van die begin af die gedagte was dat die Njala motor indien dit nodig sou word die dennertdraad aan die noordekant sou span - - - Nee, ek het nie dit geweet nie?
Maar sonder dat u dit weet sal u seker weet dat daar baie plekke rondom die stadion is waar dennertdraad nie ontplooi kan word nie, al wil hulle ook - - - Ek is bewus van die noordekant kan mens dennertdraad op twee plekke span waar mense nie draad sal kan breek nie?
Dit was nie my vraag nie. My vraag is daar is baie plekke waar mens nie dennertdraad kan gebruik nie - - - Dit is korrek ja?
En inderdaad daar waar u die Njala waargeneem het is wel 'n plek waar dennertdraad behoorlik geëmplojeer kan word - - - Dit is korrek ja?
En dit is daardie aand op 'n stadium gedoen nadat persone oor daardie draad gespring het - - - Dit is korrek ja?
Vir die meeste mense was dit moeilik om spesifieke tye op gebeure die aand te plaas - - - Dit is korrek?
En die manier van kommunikasie daar as nou gemeen het die dennertdraad moet ontplooi word, u kan nie opdrag gee nie, u kan net aanvaar dat dit dalk nodig is, nie waar nie - - - Dit is korrek ja, mens kan op radio na die JOC toe en vra dat iemand dit net vir ons reël?
Hy moet iets daaraan doen - - - Dit is korrek ja?
U is van mening dat die dennertdraad kan help weens 'n besondere probleem, u noem dit teenoor mnr Stainton, daarna sien u dit word ontplooi - - - Dit was seker vyf, ses, sewe minute daarna toe word dit ontplooi ja?
Kom ons pas net op vir tyd, vyf, ses, sewe minute - - - Ja, ekskuus, ek kan nie die tyd presies sê nie, ek vra om verskoning?
U het seker al gehoor dat ons die radio oorkondes van die openbare orde polisie laat tik het en ons kan sien wanneer die dinge gebeur het. U het seker gehoor - - - Ja, ek het?
Ek wil u net kortliks meedeel wat in die oorkonde staan of het u dit dalk gesien - - - Nee, glad nie?
En dat hy om 19:32 Sê dat hy in die Njala is, net daarna is die dennertdraad ontplooi. - - - As dit so is ja.
Kan u betwis dat kaptein Mkwanazi, toe hy bewus word van die probleem, die Njala bestuurder laat kom het om die dennertdraad te ontplooi, dat dit gedoen is die moment wat hulle daardie kennis gekry het - - - Ek kan dit nie betwis nie, ek het nie daardie opdrag gehoor nie?
U kan ook nie betwis dat die Njala drywer nie die heeltyd net in die Njala sit nie maar ook dienste verrig en rondstap - - - Ek kan nie betwis nie, ek het nie sy opdragte gesien nie?
Het u hom gesoek - - - Ek het hom nie as sulks gesoek nie nee?
Hoekom sê u "he was nowhere to be found", ek lees pas vir u toe kaptein Mkwanazi hom roep toe is hy in die Njala. - - - Ons het nie 'n polisie radio by ons gehad om hom te kon roep nie, wat ons gesoek het by Upper North Park Lane, hy was nie daar naby gewees nie.
Hoe laat het u hom gesoek - - - Ek kan nie rêrig vir u sê tyd nie, tussen plus-minus 19:30, 19:40, ek kan eerlikwaar nie sê nie?
Wel ons weet nou volgens die oorkonde om 19:32 is hy by die Njala - - - Dit is wat u vir my gesê het ja?
U sal dit ook nie betwis nie - - - Ek kan nie?
U weet wat kaptein Mkwanazi ook sê, hy weet te alle tye waar die drywer was, hy was in radio kontak met hom, toe hy hom roep om te kom toe kom hy want hy staan om die draai by wat hier beskryf word as die VIP entrance. - - - Ek het hom nie gesien daar nie, ek weet nie waar hy was nie.
Die indruk wat ek kry van u verklaring, mnr Kruger, is dat "we" wie onder andere nou hierdie drywer soek and "he was nowhere to be found" is 'n kritiek op die man omdat hy nie daar was om sy werk te doen nie. Is dit wat u wou doen - - - As ons hom nie gekry het nie wat moes ons gedoen het?
U het hom nie gesoek nie - - - Mnr Stainton was by en hy was nie naby die Njala gewees nie. U sê vir my hy was om die draai gewees?
Ek sê weer vir u die indruk wat u probeer skep op hierdie verklaring is dat u die man daar soek en dat u hom nie kan kry nie is verkeerd want u het nooit eers help soek nie - - - As u so sê?
Nee, ek sê nie so nie, u het so gesê. U het hom nie gesoek nie - - - Ek het daar vir mnr Stainton gevra, hy het opgegaan boontoe, hy het hom nie gekry nie en hy het teruggekom na my toe. En dit is as gevolg daarvan dat ek dit gesê het?
Is die regte manier nie om met die JOC in verbinding te kom en die boodskap te stuur nie - - - Ek dink mnr Stainton het?
Die opdrag deur kaptein Mkwanazi dat die dennertdraad gegooi moet word is net na 19:30 nagekom - - - As dit so is?
Het u gesien die dennertdraad word uitgelê, uitgegooi - - - Dit is korrek ja, die Njala het by ons gestop?
En nou sal ek weer vir u uit die oorkonde lees daar waar die dennertdraad gegooi word en u kan aanvaar wat ek vir u gaan lees nie 'n polisieman is wat gedink het een dag gaan dit getik word en hy moet dit vir iemand vertel nie. Om 19:35 sê inspekteur Sitela wat daar aan die noorde diens gedoen het op die radio, sê hy aan sy bevelvoerder wat kaptein Mkwanazi is, dat "the fence is down". Hy sê ja India Bravo, India Bravo, kaptein Mkwanazi, the fence is down".
Punt nommer 1, ek kan nie sy rang onthou nie maar inspekteur Sitela is daar - - - Dit is korrek ja?
Het u ook polisiemanne daar gesien - - - Ek kan nie range onthou nie, daar was drie SAP lede gewees saam met die Njala?
Vergeet die persone wat saam met die Njala was, dit is 'n ander lot. Ek sê nou inspekteur, hy kan 'n ander rang hê, Sitela, het met sy eie manne gegaan daar waar die boodskap was, waar 'n probleem is. Het u hulle gesien - - - Ek sê weereens ek het drie SAP lede gesien?
VISE-VOORSITTER: Het u waargeneem dat die probleem nou erger word - - - Dit is korrek, dit is plus-minus op daardie tyd wat die hek plat gestoot was, een van daardie klein hekkies en daar is mense wat bo-oor North Park Lane perimeter die hekke geklim het op daardie stadium. Daar was ongelooflik baie druk daar. As die sekuriteitsmense daar sou weg is, ek weet nie hoeveel insidente sou ons nog gehad het nie want die druk van buite was ontsettend groot op daardie stadium gewees?
Is u om en by, naby die noord-ooste hoek as u dit waarneem - - - Ek was daar, net daar by daardie hek daar gewees?
Dit is nou om en by 19:35 - - - Plus-minus ja, toe Njala ontplooi was was ek baie naby die Njala gewees?
Die verskil wat ek en u nou het is dat ek 'n oorkonde het met 'n polisieman wat praat en nie dink aan 'n kommissie eendag nie en vir iemand anders rapporteer dat daar 'n probleem by die hek is en dat die sekuriteitsmense weghardloop en u sê vir my dit is nie so nie - - - Dit is korrek?
VISE-VOORSITTER: Dit is miskien nie kritiek aan u nie dat u weggehardloop het, dit is miskien ander sekuriteitsbeamptes - - - Ons kon nie daardie hekke los nie, mnr die ondervoorsitter?
MNR WEPENER: Ek dink, mnr Kruger, as ek mnr Semenya reg verstaan, ek sê nie u het weggehardloop nie, ek het nie 'n idee wie dit is wat weggehardloop het nie - - - Nee, glad nie, nie iemand het weggehardloop daar nie?
Dink u hierdie polisieman sal dit nou op die radio aan sy bevelvoerder rapporteer omdat hy dink dit is snaaks in daardie besondere omstandighede - - - Ek kan nie vir 'n ander man antwoord nie?
Ek sal dit net so aan u stel, mnr Kruger. Ek wil aan u stel dat dit waarskynlik is dat die polisieman daar oor die radio sal rapporteer dit wat hy inderdaad sien - - - Hy het dit nie gesien nie want daar het niemand weggehardloop nie, ek was daar by die Njala gewees?
VOORSITTER: Mnr Kruger, is u nie bereid om toe te gee dat dit is moontlik dat van die persone kon weggehardloop het maar ek het dit nie gesien nie. Is u nie eers bereid om so toe te gee nie - - - As u gesien het die hoeveelheid mense wat aan die buitekant van daardie draad was en as iemand hulle poste daar gelos het om die publiek daar te laat instroom dan sou daar, ek kan nie vir u sê wat se skade daar sou gewees het dan daardie tyd nie?
Ek het u gevra of u nie eers bereid is om toe te gee dat dit kon wel so gewees het dat van die mense, die sekuriteitspersoneel mense, kon weggehardloop het U is nie eers bereid om so toe te gee nie?
Nee, glad nie.
MNR WEPENER: As ek u ook so kan vra, in u verklaring het u ook, as u uself kan herinner, in die vierde laaste paragraaf verduidelik wat u vanaf 19:40 gedoen het en dat daar "extreme pressure from outside" was - - - Dit is korrek?
U het verduidelik dat u drie polisiemanne daar sien, is dit reg - - - Dit is reg?
Wat het u waargeneem - - - Hulle was drie, die drie SAP lede was voor die Njala gewees en soos wat mense bo-oor North Park Lane, bo-oor die hekke gekom het, die lede van die publiek met knuppels bygekom het en hulle binne-in die Njala gesit het. So ook mense wat aan die agterkant van die trekstang van die draad, waar mense daar onder ook deurgekom het, soos ek vroeër gesê het, daardie mense ook binne die Njala gesit het. Ek kan nie sê almal nie, van hulle in die Njala gesit het?
Onhoorbaar, tolk praat mnr Wepener dood - - - Dit was ongelooflik besig, dit was net daardie drie daar gewees.
Ons almal weet dit was besig, "they were not able to summons backup", dit is wat u gesê het, hoekom maak u die stelling" - - - Drie polisiemanne kon nie help met die situasie wat daar is nie, kon hulle nie meer mense gestuur het nie, dit is wat ek daar bedoel?
VOORSITTER: Ekskuus tog, as gevolg daarvan het u afgelei dat hulle kon nie vir meer hulp, hulle kon nie meer hulp kry nie, dit is die afleiding wat u gemaak het - - - Dit is die afleiding wat ek gemaak het daarvan?
MNR WEPENER: Het u op enige stadium die polisiebeamptes gesien wat by hek 1, 2 of 3 van daardie gebied hulp verleen het - - - Nee, glad nie?
U het nie gesien nie - - - Glad nie?
U was vir die tydperk van ten minste 19:15 tot 20:10 in North Park Lane - - - Dit is korrek ja, by die hekke buitekant?
Het u die berede polisiemanne in Noord Park Laan gesien - - - Ek het voorheen getuig ek het hulle gesien aan die binnekant by die gras daar toe hulle een van daardie hekke gebreek het waar iemand seergekry het en die para-medici hulle kom help het?
Het u hulle weer daarna gesien - - - Nee, ek het nie so opgelet nie?
Het u enige van die lede gesien wat ook aan die noord-oostelike kant gepatrolleer het - - - Nee, ek het hulle nie gesien nie?
Kan u ontken dat hulle daar was - - - Ek het hulle nie gesien nie, ek kan nie sê of hulle daar was of nie daar was nie?
Verstaan ek u verklaring korrek dat daardie paragraaf wat ek nou na verwys het waar u in die laaste twee sinne sê: "I observed the crowd forcing into the channels in the area of gate 4". Kan u dit onthou - - - Die mense wat deurgebreek het hier het almal hierdie kant toe, na hierdie rigting hier beweeg en dit is omtrent waar hulle ingekom het daar van hek 4, 5; 4, die hek tussenin 5, het hulle omtrent daar ingegaan. Dit is die kant toe waarnatoe hulle beweeg het ja?
Nee, nee, ons praat nou van hek 4, u weet waar hek 4 is - - - Dit is korrek ja?
Het u 'n afskrif van u verklaring - - - Nie by my nie nee?
Kom ons kyk na die vierde laaste paragraaf, ons is nie nou by die buitehek nie, ons is nou in North Park Lane volgens u verklaring, daar waar u nou gesê het hulle kon nie ander mense roep nie. - - - Dit is reg ja.
Dit is reg.
So daar was 'n erger drukking toe daar van binne die stadium 'n gejuig was - - - Dit is korrek ja?
En u sê in die volgende sin: "I believe that at this time that a goal was scored" - - - Dit is wat ek, ek het dit gedink op daardie stadium. Ek weet nie, ek was nie binne-in die stadion nie, ek het dit maar net van buitekant af gehoor. Daar was 'n baie groot gejuig vanaf die binnekant van die stadium?
Dit kan later ook wees - - - Nee, ek glo nie dit kan later wees nie?
U glo nie - - - Ek glo nie so nie, ek het met mnr Law gepraat en mnr Law het gesê dit was omtrent 20:00 wat hy ons ontbied het van die hoofhek af?
U werk die tyd uit na aanleiding van u gesprek met mnr Law - - - Dit is hy wat my die instruksie gegee het om die losies te gaan skoonmaak ja?
En as sy tye verkeerd is dan is u tye verkeerd - - - Dit is korrek?
Goed, want ek sal hom wys as hy kom getuig hoe verkeerd sy tyd is. Nou namens u is daar aan mnr Molapo gestel dat u op daardie stadium glad nie meer in die "vicinity" van hek 4 was nie, u was nou binne-in die stadium om suites te gaan skoonmaak - - - Ek was glad nie naby hek 4 gewees nie, die naaste wat ek aan hek 4 was was omtrent 30 meter?
VISE-VOORSITTER: Ek dink die stelling gaan verder, dit sê omtrent daardie tyd was u in die JOC gewees - - - Ek was plus-minus daardie tyd, ek kan eerlikwaar nie vir u sê wat die tyd was nie, soos wat ek dit kan verstaan, soos wat ek later gehoor het het ek 20:00 opdrag gekry om deur te gaan en begin losies skoon te maak en toe kom die oproep van die JOC af en dit is toe waarna toe ek is. Ek weet nie hoe laat dit presies kan wees nie?
Wat ek kan nie verstaan is nou kan ons vasstel dat dit was nou om en by 19:35 toe u by die North Park Lane was - - - Ja, ek was die heeltyd by North Park Lane daar in daardie omgewing, daar by daardie hekke gewees?
Wil u sê vanaf 19:15 tot om en by 20:10 was u daaromtrent gewees - - - Dit is korrek ja, van hier af hier so, dit is korrek ja?
Dit is net later, om en by 20:15, wat u na die JOC gegaan het - - - Omtrent 20:00 is ek geroep hier na die pad toe en toe gesê dat ek losies moet skoonmaak van hierdie kant af wat ek gedoen het. Ek was omtrent halfpad met daardie seksie daar gewees toe hulle op die radio roep dat ek moet deurgaan JOC toe. So dit kan so 20 minute, 25 minute, ek kan nie presies sê hoelank na die tyd nie?
Wat ek kan nie verstaan is mnr Molapo se getuienis was gewees dat omtrent 19:30 sou die traangas daar gegooi wees, dan sê die stelling deur mnr Louw dit kon nie gewees het dat u die opdrag gegee het nie want daardie tyd was u nie in daardie omgewing en inderdaad was u in die JOC gewees daardie tyd - - - Ek weet nie, daar behoort 'n inskrywing te wees in een van die JOC se rekords hoe laat ek in die JOC ingekom het. Ek weet nie waar, want ek was in die JOC gewees. Ek weet nie of daar 'n inskrywing was daarvan nie?
Wat ek wil vasstel is was dit u se onderhoud met mnr Louw dat tydens die traangas insident was u nie daar nie, u was in die JOC gewees - - - As dit daardie tyd is was ek glad nie daar by hek 4 gewees nie ja?
Nee, wat ek wil vasstel is het u aan mnr Louw gesê tydens die traangas insident wat om en by 19:30 sou gewees het u nie daar was maar wel in die JOC gewees het - - - 19:30 nee, toe was ek by North Park Lane gewees, toe was ek daar gewees 19:30?
MNR WEPENER: Kan ek dit net een stap verder vat, op u geheue, u gedagte, of dit nou reg of verkeerd was, was u na die JOC toe geroep om 20:15, so enigsins na 20:15 was u nie meer in Noordparklaan nie - - - Nee, onthou ek was in die losies op die tweede vlak, op die eerste vlak van die eerste losies gewees en omtrent 20:15 is ek van daar af geroep, so voor die tyd was ek besig om losies skoon te maak?
Voordat u geroep is - - - Dit is korrek ja, plus-minus?
tolk en mnr Wepener praat saam, onhoorbaar op u eie geheue staat te maak - - - Dit is korrek?
Was u van 20:10 die aand nie meer in Noordparklaan nie - - - Dit is korrek?
Maar voor dit was u wel daar - - - Dit is korrek?
Want anders kon u nie al die dinge van die polisie sê wat u wel sê nie - - - Dit is korrek?
U is wel geroep en toe u by die losies kom was die spel aan?
Dit is korrek.
Meen u dat u geloof dat 'n doel aangeteken was terwyl u daar buite was reg was - - - Soos ek voorheen gesê het ek weet nie, ek was nie binne-in die stadion om te weet of daar 'n doel was of nie. Ek het aangeneem dat dit 'n doel was, toe ons die losies ook skoongemaak het daar was nie tyd gewees om na die sokker te kyk nie?
U het geweet dat toe die eerste doel aangeteken is u nog buite was - - - Ek het so gedink ja?
Ja. - - - Ek het nie 'n idee nie. Dit was omtrent 20:15.
<fn>GOV-ZA. Communitysoundbroadcasting.2010-03-25.af.txt</fn>
Die gemeenskapsuitsaailisensie vervul in die behoeftes van 'n gemeenskap vir 'n periode van hoogstens vier jaar. Dit is hernubaar, mits die aansoek om hernuwing nie vroeër nie as ses maande en nie later nie as drie maande voor die vervaldatum van die bestaande lisensie ingedien word. Dit is slegs hernubaar op voorwaarde dat die lisensiehouer voldoen het aan die voorwaardes wat deur die lisensie-owerheid gestel is. Die lisensie word toegeken aan gemeenskappe wat hulleself as 'n Artikel 21-maatskappy, 'n trust, vrywillige vereniging of enige ander wettig erkende entiteit sonder winsoogmerk gevestig het.
om die reg op kommunikasie en vryheid van uitdrukking te bevorder om diversiteit in die uitsaaiwese te bewerkstellig om die gemeenskap aktief in die rol van regisseur, bestuurder en gehoor by praktyk van kommunikasie te betrek om 'n stem aan gemeenskappe te gee programme aan te bied wat die gemeenskap se besondere belangstellings en behoeftes weerspieël, insluitende behoeftes met betrekking tot kultuur, taal, godsdiens en demografie.
Die lisensie bly vier jaar lank geldig.
Die Departement van Kommunikasie help vierjaar-lisensiehouers met uitsaai- en vervaardigingstoerusting op voorwaarde dat hulle die Departement se vereistes nakom.
OKASA sal 'n uitnodiging rig om vir 'n gemeenskapsklankuitsaaidiens aansoek te doen en sal beskikbare frekwensies aan verskillende gebiede toeken.
Stig 'n werkgroep wat vir die aansoekproses verantwoordelik sal wees en as applikant namens die gemeenskap sal optree.
handtekeninge in die gemeenskap insamel n bedryfsplan opstel n demokratiese verkiesing van Raadslede fasiliteer op die ligging van die ateljee en die uitsaaiterrein besluit n kopie van die aansoekvorm vir 'n uitsaaidiens en seinverspreiding aanvra die aansoekvorm invul die oorspronklike aansoekvorm en 16 gewaarmerkte kopieë daarvan by die OKASA inhandig, en terselfdertyd die aansoekfooi betaal.
Onvolledige aansoeke sal aan die applikant teruggestuur word. Geen verantwoordelikheid sal vir enige ongerief aanvaar word nie.
Dit kan drie tot vier maande neem.
R250 vir die uitreik van die lisensie sodra dit toegestaan is.
Aansoekvorms sal in die Staatskoerant-bylaes verskyn.
<fn>GOV-ZA. Companysharecapital.2010-03-25.af.txt</fn>
Aangesien die registrasie van 'n maatskappy met aandelekapitaal ingewikkeld is, word aansoekers aangeraai om die dienste van 'n prokureur daarvoor te bekom.
Die akte van oprigting en statute van 'n maatskappy moet spesiaal opgestel en aangepas word om by die maatskappy met aandelekapitaal te pas en dit moet deur 'n notaris, wat 'n professionele regspraktisyn is, gesertifiseer word. 'n Openbare maatskappy kan Tabel A op die aansoekvorm volledig só aanvaar of dit laat aanpas met dien verstande dat dit steeds aan die vereistes van die Maatskappywet, 1973 voldoen. 'n Privaat maatskappy kan Tabel B op die aansoekvorm volledig só aanvaar of dit laat aanpas met dien verstande dat dit steeds aan die vereistes van die Maatskappywet, 1973 voldoen.
Doen aansoek om 'n naam te reserveer deur vorm CM5 voor te lê - Aansoek om die reservering van 'n naam . Die vorm is by die Departement van Handel en Nywerheid te kry.
Vul vorm CM29 in - Inhoud van register van direkteure, ouditeure en amptenare . Die vorm is by die Departement van Handel en Nywerheid te kry.
Elke direkteur van die maatskappy moet een kopie van vorm CM47 invul. Die vorm is by die Departement van Handel en Nywerheid te kry.
Vul vorm CM31 in om toestemming te gee dat 'n persoon as ouditeur mag optree. Die vorm is by die Departement van Handel en Nywerheid te kry.
Vul vorm CM44 in - Akte van oprigting van 'n maatskappy met aandelekapitaal wat skedule 1 aanneem , of vorm CM44A - Akte van oprigting van 'n maatskappy met aandelekapitaal wat skedule 1 nie aanneem nie . Alle direkteure van die maatskappy moet vorm CM44C - Ondertekenaars van akte van oprigting - invul.
Verleen formeel prokurasie aan die prokureur, deur te verklaar dat jy hom of haar magtig om namens jou op te tree.
Dit is die dokument wat deur die Registrateur van Maatskappye onderteken en gestempel word sodra al die meegaande dokumente nagegaan en gefinaliseer is.
Akte van oprigting plus CM2A, CM2B en CM2C indien daar meer as een aandeelhouer is, of CM2D indien daar net een aandeelhouer is.
Dit kan tot vyf dae neem om 'n maatskappy met aandelekapitaal te registreer.
Die fooi beloop R350 plus R5 per R1 000 gemagtigde kapitaal in die geval van waarde per aandeel, of R5 per R1 000 in die geval van aandele met geen waarde nie.
<fn>GOV-ZA. Comsafety_ar_afri_07_08.2010-03-25.af.txt</fn>
KANTOOR VAN DIE DEPARTEMENTSHOOF DEPARTEMENT VAN GEMEENSKAPSVEILIGHEID Mnr. Patrick McKenzie Minister van Gemeenskapsveiligheid Voorlegging aan Uitvoerende Gesag Soos voorgeskryf deur artikel 40 (d) van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, die Staatsdienswet, 1994, en die
Nasionale Tesourieregulasies, lê ek die Departement se Jaarverslag voor, wat die finansiële state, prestasie-aanwysers en Departementele aktiwiteite vir die finansiële jaar 2007/2008 insluit. Ek wil by hierdie geleentheid my opregte waardering vir u voortgesette leiding en ondersteuning uitspreek. Dr. GILBERT LAWRENCE DEPARTEMENTSHOOF DATUM: 15 September 2008
Hierdie verslag word voorgelê om rekenskap van die Departement se aktiwiteite gedurende die jaar onder bespreking te gee.
Die strategiese vooruitsig vir die Departement van Gemeenskapsveiligheid is in 'n verskeidenheid breë strategiese dokumente uiteengesit wat die algehele prestasie van die Departement rig. Die sentrale uitgangspunt van die strategie is gegrond op die verbintenis tot die ontwikkeling van gemeenskapsdeelname in die stryd teen misdaad en die opbou van volhoubare vennootskappe met 'n breë front van organisasies van die burgerlike samelewing (GPF's, GGO's, buurtwagte (NHWs) en GVF's) ooreenkomstig die Mensegeoriënteerde Polisiërings-probleemoplossingstrategie (POPPS).
Gedurende die finansiële jaar 2007/08 het die Departement op die 21 prioriteitsgebiede vir optrede teen dwelms en bende-aktiwiteite gefokus en het verseker dat die Wet op Voorkoming van Georganiseerde Misdaad (POCA) deur alle agentskappe geïmplementeer word. Die Departement het sy verbintenis tot die uitvoering van sy wetgewende mandaat gestand gedoen in die opsig van oorsig oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens en die Metropolisie en die Provinsiale Verkeersdiens in die bevordering van padveiligheid op provinsiale paaie, die bestuur van sekuriteitsrisiko's met betrekking tot provinsiale bates, en die implementering van relevante aspekte van die Maatskaplike Kapitaalstigtingstrategie (SCFS).
Die Departement het ook betekenisvolle vordering met die bereiking van die sleutelprioriteite gemaak wat aan die begin van 2007/08 geïdentifiseer is.
Gedurende die finansiële jaar 2007/08 is seshonderd en vyftig Bambanani-vrywilligers, wat geregistreer is by die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP), in eenhonderd en dertig skole in vennootskap met die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) ontplooi om 'n veiliger omgewing vir leerders te skep.
In 2007/08 het die Departement 'n veldtog aangepak om deur die bou van vermoë en opleiding 'n kultuur van vrywilligerskap te skep in 'n poging om gemeenskapsdeelname in die stryd teen misdaad te versterk. Die Departement beskik oor 'n aktiewe databasis van agtduisend vrywilligers wat gedurende die afgelope vyf jaar gemobiliseer en ontplooi is. Van hierdie poel het die Departement meer as vyfduisend eenhonderd sewe en vyftig vrywilligers gemobiliseer en ontplooi en 1300 dwarsoor die provinsie gedurende die 2007/08 finansiële jaar opgelei, en boonop is 'n proses ondersteun wat tweeduisend vrywilligers by die SAPD-polisiereserviste laat aansluit het. Van hierdie tweeduisend het vyfhonderd ses en negentig aan die werwingskriteria voldoen en is hulle in die SAPD se reservistemag geïntegreer. Die werwing en ontplooiing van vrywilligers het gemeenskapspolisiëring bevorder en versterk. Eenhonderd oud-stryders is in die Buurtwagprogramme geïntegreer, van wie dertig ontplooi is in die Veiliger Feestyd(VFT)-program. Die gewese soldate van die vryheidsbeweging is gewerf as deel van die proses om dissipline en burgerskap by vrywilligers te kweek en om hulle sedert die finansiële jaar 2006/07 in die regerings-/gemeenskapsprogramme te integreer.
Gedurende die jaar onder bespreking het die Departement een en dertigduisend sewehonderd vyf en twintig (31 725) mense bereik deur versorgings-ondersteuningsdienste in slagoffer-bystandkamers en het vierduisend negehonderd twee en sestig mense deur die bewusmakingsprogramme via die teen-verkragtingstrategie se veldtog bereik. Die Departement het voortgegaan om die bestaande eenhonderd agt en sestig slagoffer-bystandkamers in vennootskap met die SAPD te ondersteun en het 'n bykomende vyf slagoffer-bystandkamers vir slagoffers van misdaad ingerig, veral vroue en kinders.
Om die probleem van vermiste kinders in minder gegoede gebiede aan te spreek, het die Departement gedurende September 2005 die Kinderblitsreaksie-eenheid (KBRE) opgerig as 'n regstreekse antwoord op 'n oproep uit gemeenskappe. Gedurende die oorsigjaar het die Departement twintig bykomende blitsreaksie-eenhede gevestig, wat die eenhede uitbrei na vyftig . Die KBRE ontplooi nou eenduisend vrywilligers wat beskikbaar is om die SAPD op 'n 24 uur/7 dae per week-grondslag te ondersteun.
Ten einde die Hoofdirektoraat in staat te stel om teen volle vermoë en optimaal te funksioneer, behoort die personeeltoevoeging van eenhonderd en agtien tot eenhonderd vyf en sewentig te vermeerder gedurende die Mediumtermyn-uitgawe- raamwerk(MTUR)-periode. Die aanstelling van die Direkteur vir Sekuriteitsadviseursdienste, ses Sekuriteitsbestuurders en ses en twintig Sekuriteitsbeamptes, het die kapasiteit van die Hoofdirektoraat van vyf en tagtig na eenhonderd en agtien vergroot.
Die Premier, Gemeenskapsveiligheid, Vervoer en Openbare Werke, Landbou, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, en Kulturele Sake en Sport.
Die ontplooiing van hierdie Sekuriteitsbestuurders in die PRWK-departemente is in ooreenstemming met die Kabinet se goedgekeurde gesentraliseerde sekuriteitsmodel.
uitvoer van Bedreigingsrisiko-assesserings; en monitering van voldoening.
Die bykomende ses en twintig Sekuriteitsbeamptes wat aangestel is, sal bystand verleen met die beveiliging van tasbare en ontasbare bates van PRWK. (Dit omvat die deursoeking, bewaking en bestuur van die toegangsbeheerstelsel).
Gedurende die finansiële jaar 2007/08 is 'n studie op die toegangsbeheerstelsel van die PRWK uitgevoer en die bevindinge het getoon dat die huidige stelsel 'n opgradering benodig.
Die werk aan die opgradering van die toegangsbeheerstelsel, apparatuur en programmatuur van aanlynbestuurwerkstasies wat die hoofbediener en die beheerkamer insluit, het tans reeds begin (fase 1) en sal verder in die volgende fases gedoen word: Fase twee - GBTV-waarnemingstelsel; Fase drie - die algehele integrasie van die gefragmenteerde stelsels in een gesentraliseerde stelsel.
Die volgende terreine is reeds voltooi: 'n gedeelte van Dorpstraat 4, Dorpstraat 9 en Waalstraat 27. Fase een is gedurende die vierde kwartaal van die jaar 2007/08 voltooi.
Burgerlike toesig oor die SAPD, Munisipale Polisiediens en Provinsiale Verkeersdiens.
Die Pendelaarsveiligheidsprogram (CSP) het treinpendelaars teen misdaad beskerm. 'n Totaal van driehonderd en vyftig opgeleide vrywilligers het by die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP) geregistreer en is by vyf en veertig treinstasies in vennootskap met Metrorail ontplooi om 'n veiliger omgewing op treinperronne ter ondersteuning van die SAPD se Spoorwegpolisie te skep. Hierdie projek het 'n aansienlike impak gehad; in so 'n mate dat die aangemelde misdaad-insidente met 12.5% verminder het.
Die Dwelm- en Bendevoorkomings-, sowel as die Jeug in Gevaar-programme het gehandel met dwelmmisbruik en die ontwikkeling van alternatiewe lewenswyses vir jongmense.
Die bekendstelling van die Gemeenskapshandves om gemeenskappe te mobiliseer in die stryd teen misdaad tesame met die regering.
Die Drankbeheerprogram het gehandel met alkoholmisbruik in die dorpsgebiede.
Die Veiligheid op Plase-program het gehandel met alkohol- en huisverwante misdade op plattelandse plase.
Gedurende die Veiliger Feestyd(VFT)-program het die Departement bestaande vennootskappe met ander provinsiale departemente, plaaslike munisipaliteite en gemeenskappe, Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's), GPF's en Buurtwagte (NHWs) versterk. Hierdie vennootskap het bygedra tot die vermindering van 11.1% van die kontakmisdade in die provinsie.
Gedurende die finansiële jaar onder bespreking het die Departement besondere groot uitdagings binne sy Aanbodketting-bestuurskomponent in die gesig gestaar. Hierdie uitdagings was nie maklik om te bowe te kom nie en alle suksesse in hierdie verband kan toegeskryf word aan 'n poel toegewyde, hardwerkende personeel wat gewillig is om bo verwagting in die ware gees van dienslewering te presteer.
Die Ministerie is verantwoordelik vir die implementering van die Departement se Grondwetlike en Finansiële Beleidsmandaat en is teenoor die publiek aanspreeklik vir die Departement se werkverrigting.
Gedurende 2007/08 het die Departement voortdurend behoeftegerigte ontwikkelingsbeleid en -programme geïmplementeer in die strewe om meer koste-doeltreffende strategieë vir die hantering van misdaad te verfyn en te verskaf. Dit is gedoen in vennootskap met die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD), Nie-Regeringsorganisasies (NRO's), Wetstoepassingsinstansies, Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's) en gemeenskappe in die Wes-Kaap.
Deur die Bambanani-vlagskipprogram "Verenig teen Misdaad" het die Ministerie sy toewyding tot gemeenskapsontwikkeling getoon. Die Bambanani-benadering is daarop gerig om maatskaplike kapitaal en maatskaplike kohesie deur die versterking van die vermoë van gemeenskappe te bou en hulle mobilisering om die stryd teen misdaad te ondersteun en te probeer om veiliger gemeenskappe te skep. Die klem word op 'n deelnemende demokrasie geplaas deur die konsep van betrokkenheid as vrywilligers te laat posvat en gemeenskapsnetwerke te versterk.
Die Ministerie het die vermoë getoon om beleid in tasbare projekte om te sit wat die onmiddellike veiligheidsverwante kwessies van die kwesbaarste groepe van die Wes-Kaap aanspreek. Die belangrikste geïntegreerde Departementele prestasie in hierdie verband is die program vir die Bambanani Veiliger Feestyd (VFT). Hierdie program was ingestel om die toenemende misdaad gedurende die feestyd te hanteer en word sedert 2003/04 geïmplementeer. Die program betrek vrywilligers wat aktief deelneem aan misdaadvoorkomingsprojekte in vennootskap met die SAPD.
Die Veiliger Paasfeesvakansieprogram (VPVP) om die verwagte toename in misdaad en padsterftes oor die periode te hanteer.
Die Bambanani Veiliger Skole-program (BVSP) om geweld, dwelmmisbruik en misdaad in skole te hanteer.
Die Kinderblitsreaksie-eenheid (KBRE) om vinnig te reageer op die aanmelding van kinders wat in die provinsie vermis word.
Hoewel die Departement 'n koördinerende en ondersteunende rol gespeel het, is die faktore wat gereken kan word as die sleutel tot sukses van hierdie programme, die aktiewe betrokkenheid van gemeenskappe, via die GPF's, buurtwagte (NHWs), NRO's, en GGO's in die implementering van die programme.
Die Minister het 'n dokument oor intervensie en hulpbronne opgestel aangaande die 21 Maatskaplike Transformasieprogram (STP)-gebiede binne die Departement. Dit het voortgespruit uit die Premier se Begrotingsrede 07/08 en wat ter tafel gelê is by die Ministeriële Moniteringskomitee (MMK). Hierdie dokument sal tweejaarliks bygewerk word.
Die Minister is die voorsitter van die Chrysalis Akademie se Trusteeraad. Die Chrysalis Akademie beoog om tot jeugontwikkeling by te dra deur sy leerprogramme wat maatskaplike bewustheid, waardes en houdings in jongmense tussen die ouderdomme van 17 - 22 jaar bevorder. Die programme fokus daarop om jongmense in staat te stel om op persoonlike vlak te groei, om kennis en vaardighede deur opleiding te bekom, wat gemik is op hulle ekonomiese, morele en geestelike bemagtiging.
Die Wes-Kaap: 'n veiliger tuiste vir almal, vry van die vrees vir misdaad.
Om veiligheid en sekuriteit te bevorder deur 'n proses van burgerlike oorsig, geïntegreerde misdaadvoorkomingstrategieë, doeltreffende verkeerswetstoepassing, verkeersveiligheidsopvoeding en sekuriteitsrisikobestuur.
Om burgerlike oorsig oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en Metropolisiediens en die verantwoordingspligtigheid van die Provinsiale Verkeersdiens te bevorder.
Om navorsing oor en ontleding van misdaad en die dinamika van ongelukke te doen en hiervolgens toepaslike strategieë te ontwikkel.
Om geïntegreerde operasionele misdaadvoorkomings-inisiatiewe met die betrokke staatsekuriteitsvennote te bestuur en te koördineer.
Om geïntegreerde maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte en -programme met gemeenskappe te inisieer en te ondersteun.
Om met burgerlike gemeenskapsvennote en tersiêre instellings saam te werk ten einde misdaadvermindering te weeg te bring.
Om die vlakke van maatskaplike vermoë in gemeenskappe uit te bou.
Rekenpligtige Beampte Departementshoof, Dr. G. Lawrence
Die voorsiening van provinsiale sekuriteit en sekuriteitsadviseursdienste.
Die voorsiening van provinsiale verkeersdienste.
Die strategiese vooruitskouing vir die Departement van Gemeenskapsveiligheid is uiteengesit in 'n verskeidenheid dokumente wat die algehele prestasie van die Departement rig. Die sentrale uitgangspunt van die strategie is gegrond op die verbintenis tot die ontwikkeling van gemeenskapsdeelname in die stryd teen misdaad en op die bou van volhoubare vennootskappe oor 'n breë front van organisasies van die burgerlike samelewing (GPF's, GGO's, buurtwagte (NHWs) en GVF's), ooreenkomstig die POPPS (Mensegeoriënteerde Polisiërings-probleemoplossingstrategie).
Die Departement verskuif sy fokus na die 21 voorkeurgebiede vir optrede teen dwelms en bende-aktiwiteite om te verseker dat die Wet op Voorkoming van Georganiseerde Misdaad (POCA) deur alle instansies geïmplementeer word. Die Departement bly verbind om kragtens sy wetgewende mandaat toesig te hou oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens en die Metropolisiediens sodat 'n hoër vlak van verantwoordingspligtigheid van die polisie en doeltreffender dienslewering aan daardie gemeenskappe wat die ergste misdaad digby hulle ervaar, verseker kan word.
Gedurende Julie 2008 het die Departement 'n stel uitkomste ontwikkel voortspruitend uit die ses strategiese dryfkragte wat in 2005 ontwikkel is en in 2007 verder tot agt strategiese dryfkragte vermeerder is.
Die Departement se uitkomste en dryfkragte is die volgende: Gedurende die tydperk onder bespreking het die Departement se strategie om 'n proses te fasiliteer waar gemeenskappe die leiding neem by die bou van vennootskappe voortspruitend uit inisiatiewe uit die gemeenskap, 'n positiewe inpak op vele minder gegoede gemeenskappe in die Provinsie gehad.
Gemeenskaps-/maatskaplike kohesie met besondere klem op verkose teikengroepe vroue, die jeug, ens.
Bou aktiewe, misdaadbestande, verantwoordelike gesinne en burgers en ontwikkel maatskaplike kohesie, met die fokus op die jeug, vroue en kinders.
Versterk doeltreffende en volhoubare vennootskappe vir verbeterde dienslewering.
Koördineer, integreer en versterk veiligheids- en sekuriteitsinstansies om professionele en doeltreffende polisiëring te bereik.
Bou gemeenskapsnetwerke, organisatoriese vermoë en paraatheid vir 'n deelnemende bydrae tot burgerlike verantwoordelikhede.
Versterk strategiese en ontwikkelingskommunikasie om meer ingeligte gemeenskappe te bou in 'n samelewing wat werklik omgee.
Misdaad teen vroue en kinders.
Dwelm- en bendevoorkoming.
Burgerlike oorsig oor wetstoepassingsdienste.
Hierbenewens het die vennootskappe tussen die Departement en die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD), Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's), Nie-Regeringsorganisasies (NRO's), Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's) en Sake teen Misdaad (BAC) getoon dat hulle die belangrikste kritieke instrumente is wat die verskil gemaak het in die stryd teen misdaad en die skep van veiliger gemeenskappe.
n 24-uur verkeersdiens langs kritieke roetes.
n geïntegreerde padveiligheidsbenadering met ander rolspelers, d.i. plaaslike owerhede en strafregspleging, ens.
padveiligheidsopvoeding, spesifiek vir leerders.
sekuriteits- en verwante adviseursdienste aan die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap ten opsigte van die beveiliging van tasbare en ontasbare bronne en om voldoening aan die Minimum Inligtingsekuriteitstandaarde (MISS) te verseker..
Daarbenewens het die Departement sekuriteitsadvies oor die verkryging van sekuriteitsdienste verskaf; ook toegangsbeheer by alle Provinsiale Hoofkantoorgeboue; en bedreigings- en risiko-assesserings by verskeie Provinsiale Kliëntdepartemente uitgevoer. Die Provinsiale Gesentraliseerde Sekuriteitsmodel is, as gevolg van begrotingsbeperkings, inkrementeel deur die Departement geïmplementeer.
Gedurende die tydperk onder bespreking het die Departement van Gemeenskapsveiligheid, soos ander openbare sektor-organisasies, geworstel met die eise van gemeenskappe en die daarmee gepaardgaande diensleweringsuitdagings wat buite sy fiskale vermoë was.
Provinsiale Minister. ondersteuningsdienste.
Doeltreffende en flinke bestuur van die Departement. Om korporatiewe funksies te bestuur en te verskaf aan die Departement, wat die formulering van korporatiewe beleid, verskaffing van gesentraliseerde administrasie en kantooronder-steuningsdienste, strategiese en kommunikasiedienste, moniterings- en evalueringsdienste, vasstelling van werkmetodes en beleidsprosedures, en die uitoefening van beheer deur die hoofkantoor insluit.
Program 2 Voorsiening van strategiese leierskap in die rig van die Program ooreenkomstig Departementele visie en strategiese dryfkragte. Om strategiese rigting aan die komponente te voorsien en by te dra tot die visie van die Wes-Kaap as 'n veiliger tuiste vir almal.
Inisiëer, lewer en koördineer maatskaplike misdaadvoorkomings- projekte. Om veiliger gemeenskappe te skep deur die inisiëring en/of ondersteuning van maatskaplike misdaadvoorkomings-programme en projekte.
Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad. Om die burgers te bemagtig om deel te neem aan die skep van veiliger gemeenskappe.
Voorsien navorsing vir bewysgegronde beleid en strategiese intervensie. Om betrokke inligting oor misdaad-tendense, veiligheidskwessies en projek-evaluerings aan die Departement te voorsien.
Program 3 Die rig van programme van die Nasionale, Provinsiale en Plaaslike Regulerings- en beleidsraamwerk ooreenkomstig Departementele visie en strategiese dryfkragte. Om die komponente strategies te rig en by te dra tot die visie van 'n Wes-Kaap wat 'n veiliger tuiste vir almal is.
Voorsien sekuriteit in die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap met betrekking tot werknemers, eiendom, besoekers en gaste deur verliese, skade en/of besering aan eiendom te verminder. Om die tasbare en ontasbare bates van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te beveilig.
Advies en bystand aan Hoofde van Departement om te voldoen aan betrokke veiligheidsregulasies met betrekking tot die sekuriteitsrisiko- regulerings en beleidsraamwerk. Om bewustheid te skep en by te dra tot voldoening van die sekuriteitsrisiko- regulerings en beleidsraamwerk. Om bystand te verleen met die kontrolering van die Provinsiale Regering se werknemers en sekuriteitsondersoeke.
Program 4 Ondersteuning, leierskap en organisatoriese ontwikkeling van Program. Om strategiese bystand, leierskap en organisatoriese ontwikkeling te voorsien by die bevordering van padveiligheid dwarsdeur die Provinsie; om die visie van die Hoofdirektoraat te rig ooreenkomstig die strategiese dryfkragte van die Departement en Provinsiale Regering.
Versterk positiewe padgebruikersgedrag en verhoog voldoening. Om bestuurdersgedrag positief te beïnvloed deur volgehoue wetstoepassing.
Beïnvloed en verbeter padveiligheids-bewustheidstrategieë.
Program Strategiese Doelstelling Strategiese Doelwit bestuurders en voetgangers plaasvind.
Voorsien kwaliteitopleiding en ontwikkel o.a. Munisipale Polisie, verkeersregstoe-passingsinstansies en, gemeenskaps-vrywilligers tot strategiese vennote. Om professionele polisiëringsdienste op die grondslag van lewenslange leer en ontwikkeling te bevorder.
Bewyse van die Departement se toewyding aan die volgehoue verbetering van dienslewering oor die afgelope paar jaar, sluit die toename in die inhegtenisname van hoë-profiel misdadigers in, die skuldigbevindings van bendelede en die afname In kontakmisdaad. Die eise van die finansiële jaar 2007/08 was soortgelyk en op alle gebiede van sy diensleweringstrategieë het die Departement gebou op die strukture wat die vorige jare opgerig is.
Die afgelope finansiële jaar het ook uitdagings opgelewer, wat sonder die volgehoue bouwerk aan maatskaplike kohesie, die vordering wat reeds in die Provinsie met misdaadbestryding gemaak is negatief kon beïnvloed het. Hierdie uitdagings sluit die toename in inbrake by sake-ondernemings en residensiële eiendomme, bendebedrywighede, dwelmverwante misdade, bestuur onder die invloed van drank of dwelms, die onder-aanmelding van misdaad, sowel as die voortdurende geweld teen kwesbare groepe in. Die Departement het voortgegaan om maatskaplike uitdagings trompop te konfronteer met die implementering van 'n maatskaplike transformasieprogram wat omvattend met die simptomatiese probleme van kriminaliteit binne ons gemeenskappe handel.
In ooreenstemming met die Departement se kernstrategie dat misdaad alleenlik bestry kan word deur die skep van volhoubare vennootskappe, het die Departement in 2007/08 al sy sleutelfunksies en -verantwoordelikhede by die Ikapa Elihlumayo Provinsiale Groei en Ontwikkelingstrategie (PGDS) ingeskakel, in besonder by die Maatskaplike Kapitaalvormingstrategie (SCFS). Dit het dan ook geblyk die spil te wees waarom die ontwikkeling van vasbyt-gemeenskappe met sterk maatskaplike kohesie en onafhanklike maatskaplike vermoë en met hoë vlakke van vertroue en aktiewe vennootskappe draai.
Die Departement het gedurende die finansiële jaar 2007/08 die voortou geneem by die opbou van vennootskappe met gemeenskappe en verskeie ander Regeringsdepartemente.
Toegespitste pogings is veral gerig op die mobilisering van gemeenskappe in die stryd teen misdaad via Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's), Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's) en deur die ondersteuning vir die instelling en opbou van die vermoë van Buurtwagte (NHWs). Hierdie vennootskappe het uiteindelik tot 'n afname van 11.1% in kontakmisdaad in die provinsie oor die feestyd van 2007/08 gelei.
Hierbenewens is daar in die finansiële jaar 2007/08, seshonderd en vyftig 650 Bambanani-vrywilligers wat geregistreer is by die UOWP in eenhonderd en dertig 130 skole in vennootskap met die Wes-Kaapse Onderwysdepartement ontplooi, om sodoende 'n veiliger omgewing vir leerders by hoë-risikoskole te skep. Dit het tot 'n 0% aangemelde insidente-koers by 25 skole gelei.
Ook is driehonderd en vyftig opgeleide vrywilligers (wat by die UOWP geregistreer is) by vyf en veertig spoorwegstasies, in vennootskap met Metrorail en ter ondersteuning van die SAPD se Spoorwegpolisie-eenheid ontplooi, om so 'n veiliger omgewing op treinperronne te skep. Hierdie projek het 'n enorme impak gehad aangesien misdaad-insidente met 12, 5% gedaal het.
Die mobilisering en bou van die vermoë van hierdie vrywilligers is in ooreenstemming met die maatskaplike transformasie- en vaardigheidsontwikkelings-agenda van die Departement, wat daarop gemik is om durf en verdraagsaamheid in ons gemeenskappe te bevorder. Hierdie benadering het verseker dat die Department gedurende die finansiële jaar 2007/08 met rasse skrede met die oog op 2010 gevorder het, wanneer 15 000 gelewerde vrywilligers gemobiliseer gaan word om na die veiligheid van die menigte toeriste en sokkerliefhebbers om te sien wat vir die 2010 Wêrldbekersokker na die Wes-Kaap gaan stroom.
In weerwil van gesamentlike pogings van die regering, die sakesektor, gemeenskappe en ander vennote, bly vroue en kinders die kwesbaarste groepe binne die Provinsie. In die finansiële jaar 2007/08 het die Departement voortgegaan om die welstand van hierdie kwesbare groepe te bevorder deur middel van verskeie programme, soos die Hands Off Our Children(HOOC)-veldtog, die Provinsiale Teen-Verkragtingstrategie, die Jeugveiligheidsprogram en die Kinderblitsreaksie-eenheid (KBRE), wat gedurende die finansiële jaar 2007/08 'n sukseskoers van 96% gehad het met die opspoor van vermiste kinders wat lewendig gevind en met hulle gesinne herenig is.
Gedurende die finansiële jaar onder bespreking het die Departement steeds voortgegaan om verkeersbestuur, wat gemik is op 'n afname in sterfgevalle en beserings op ons paaie, te verbeter. Die sleutel tot die bereiking van hierdie doelstellings was die Departement se betrokkenheid by die hegte samewerking tussen wetstoepassingsinstansies in die metro, wat die SAPD, die Metropolisie en Verkeersdienste insluit. Hierbenewens het die Departement se gebruikmaking van die Provinsiale Padverkeersbestuurs-koördineringskomitee (PRTMCC) die integrasie van strategiese en operasionele kwessies op bepaalde vlakke dwarsdeur die Provinsie verseker, wat 'n groter sinergie ten opsigte van verkeersbestuur moontlik gemaak het.
Die Motorvoertuigongeluk(MVO)-strategie het ook tot verdere ontwikkeling van vennootskappe gelei, om so 'n soomlose diens op strategiese vlak te lewer wat alle rolspelers, van Wetstoepassings-, Onderwys en Kommunikasie, Ingenieursdienste en Landelike Ontwikkeling, Openbare Vervoer, en Gesondheids- en Nooddienste, betrek het. 'n Voortdurende verfyning van die prosesse en die interaksie is 'n algemene verskynsel by die implementering van hierdie strategie.
Die Departement het ook volgehou om opvoedingsinisiatiewe oor padveiligheid vir opvoeders aan te bied; ook vir leerders en jeugdige bestuurders tussen die ouderdomme van 18-25 wat volgens navorsing uitgewys word as dié wat die grootste risiko loop en meer geneig tot padongelukke is.
In ooreenstemming met die Departementele strategie betreffende die opbou van vermoë en die aanmoediging van vrywilligerskap, is 'n totaal van eenduisend tweehonderd sewe en tagtig vrywilligers binne die prioriteitsgebiede vir die finansiële jaar 2007/08 opgelei om so die Suid- Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en die Provinsiale Verkeerswetstoepassing aan te vul.
Hierdie strategieë en intervensies wat onder andere deur die Departement gedurende the finansiële jaar 2007/08 geïmplementeer is, het tot 'n afname van tweehonderd vier en dertig padsterftes op die Nasionale en Provinsiale roetes wat deur Provinsiale Verkeerswetstoepassing gepolisieer word, gelei. Voetgangersterftes het verminder met driehonderd twee en twintig sterftes, wat 'n afname van 43.8% verteenwoordig. Die doelwit van 'n 5% afname is bereik en vergelykbare padsterftes tussen die 2007 en die 2008 Paasfeesperiodes dui op 'n 37.5% afname in voetgangersterftes.
Ondersteuning van Departemente binne die Provinsie om private sekuriteitsdienste te verkry.
Opleiding en ontplooiing van sekuriteitsbestuurders by Departemente.
Aanstelling van 'n bykomende ses en twintig Sekuriteitsbeamptes.
Hierdie inisiatiewe van die program het gelei tot 'n 67% afname in diefstal by provinsiale regeringsgeboue.
In die finansiële jaar 2007/08 is betekenisvolle vordering gemaak om te verseker dat goeie korporatiewe beheerbeginsels binne die Departement beoefen word. Die belangrikste fokusgebiede vir die bereiking en volhoubaarheid van doeltreffende korporatiewe beheer binne die Departement was die verbetering van administratiewe prosedures, die versekering van verantwoordingspligtigheid, verbetering van teenprestasie op uitdagings, en die bediening van ons kliënte waar hulle belange voorop gestel word.
Die aanstelling van 'n Hoof-Finansiële Beampte (HFB) en die vul van vele vakante poste binne die Korporatiewe Dienste-program het bygedra tot beter beheer binne die ondersteuningsfunksies van die Departement. Die implementering van strukture wat die finansiële prosedures ondersteun, verseker dat die Departement doeltreffende aanbodkettings-, risiko en voldoenings-, begrotings-en finansiële rekeningkundige bestuursprosesse handhaaf.
Daarbenewens is streng uitvoering van toepaslike voorskrifte en regulasies vereis ten einde die verlangde resultate en voldoening te behaal.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid bly onwrikbaar in die implementering van sy strategiese dryfkragte wat geformuleer is om 'n omgewing te skep wat die Wes-Kaap "'n Veiliger Tuiste vir Almal" maak deur misdadigheid te verlaag en die vlakke van maatskaplike vermoë binne gemeenskappe te verhoog. Hierdie bouproses aan 'n veiliger tuiste vir almal in the Wes-Kaap wat vyf jaar gelede begin het, begin nou gewis om positiewe resultate te lewer. Ons het herhaaldelik gedemonstreer dat gemeenskappe en vrywilligers die grondslag vir 'n oorkoepelende strategie is om misdaad in ons provinsie uit te roei. Ons GPF's, Buurtwagte, Straatkomitees, GSF's en andere, bly steeds die sentrale fokuspunt van beide die provinsiale regering en die SAPD se plan om misdaad te hanteer; veral die misdade teen die wese van ons gemeenskap en teen vroue en kinders.
Ondersteuningsfunksies binne die Departement is menslike hulpbronne en administrasie, finansies, strategiese dienste en kommunikasie. Deur gestandaardiseerde beplanning in die Departement, (d.i. die Departementele strategiese plan wat in Programme en Subprogramme neerslag gevind het) was daar sterker strategiese ooreenstemming. Die klem is verder geplaas op prestasie en voldoening via maandelikse verslae, kwartaallikse prestasieverslae en die kontrolering van wyses van verifikasie, veral met betrekking tot diensleweringsuitsette. Dit sal verder versterk word deur die ontwikkeling van 'n dienshandves en 'n toegangstrategie in die jaar 2008/09.
Die Departement is besig om 'n moniterings- en evalueringsraamwerk met 'n aanwyserstelsel te ontwikkel, wat in ooreenstemming met die iKapa Groei en Ontwikkelingstrategie (GDS) is. Dit sal die Departement in staat stel om te meet of sy strategieë regstreeks bydra tot die ontwikkeling van die vlakke van maatskaplike vermoë in gemeenskappe. Die Departement is ook besig om diensleweringsnorme en standaarde in ooreenstemming met die nasionale Veiligheids- en Sekuriteitsektor-departemente te ontwikkel.
Hierbenewens het die Departement deur middel van eksterne kommunikasieprosesse, die bestuur van die persepsies van openbare begrip van Gemeenskapsveiligheid verbeter. Departementele aanbiedings is bemark deur geleenthede soos Izimbizo, nuusbriewe, interaktiewe afsprake, radio-reklame, sowel as deur Ministeriële mediabetrekkinge.
Die Departement het organisatoriese doeltreffendheid en die implementering van transformasie-inisiatiewe deur die beplanning van Indiensnemingsgelykberegtiging (EE), die Workplace Skills Plan en geïntegreerde Menslike Hulpbronbeplanning bevorder. EE-status word op 'n maandelikse grondslag gemonitor en ontleed en statusverslae word kwartaalliks verskaf. Gedurende die verslagdoeningsperiode is veld gewen met die bereiking van EE-teikens en die versekering van ooreenstemming met die voorgeskrewe teikens by elke Direktoraat.
Die toename in die getal Verkeersbeamptes het die doeltreffendheid en flinkheid van dienslewering verbeter. Die Motorvoertuigongeluk (MVO)-strategie is die sleutel tot verdere ontwikkeling van vennootskappe om die lewering van 'n soomlose diens op 'n strategiese vlak te bestuur, wat alle rolspelers van Wetstoepassing-, Onderwys en Kommunikasie-, Ingenieursdienste en Landelike Ontwikkeling-, Openbare Vervoer-, en Gesondheid- en Nooddienste insluit. Een van die belangrikste doelstellings van die MVO-strategie is die vermindering in padtrauma en die gepaardgaande maatskaplike impak, met 'n besondere fokus op kwesbare groepe soos voetgangers en die minder gegoedes.
Verkeerswetstoepassingsdienste stuur padveiligheidsopvoeding van stapel en verskaf opleiding aan verkeerspolisie, metropolisie-beamptes en gemeenskapsvrywilligers.
Die Sekretaris vir Veiligheid en Sekuriteit het die grondwetlike en wetgewende mandaat van burgerlike oorsig oor wetstoepassings-instansies geïmplementeer en het beide die nasionale en die provinsiale beleid oor veiligheid en sekuriteit geïmplementeer. Dit het die vasstelling van polisiëringsbehoeftes en -prioriteite van die Provinsie, die navorsing van veiligheids- en sekuriteitsbehoeftes van gemeenskappe, die mobilisering van gemeenskappe teen misdaad, en die inisiëring, uitvoering en koördinering van misdaadvoorkomingsprogramme en -projekte ingesluit.
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit is so gestruktureer dat al sy strategiese doelwitte binne die konteks van die Diensleweringsomgewing bereikbaar is. Die Subprogramme se sleutelprestasiegebiede is gestruktureer om duplisering uit te roei en die versterking van die bou van vermoë, navorsing en projek-interaksie met die onderskeie gemeenskappe te vergemaklik. Besondere aandag is geskenk aan menslike hulpbron-ontwikkeling ten einde die kwessie van skaars vaardighede aan te spreek. In hierdie verband is verskeie aanstellings gemaak om die uitdaging om kritieke poste te vul die hoof te bied en sodoende oor 'n bestendige werksmag te beskik wat doeltreffende dienslewering aan kliënte en belanghebbendes kan voorsien.
Die Veiliger Feestyd-program ontplooi vrywilligers binne maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte ter ondersteuning van die SAPD.
Alle GPF's, gemeenskaps-teen-misdaad-bekampingstrukture en Bambanani-vrywilligers word beheer deur een gelykvormige grondwet.
Slagoffer-bystandskamers by die Suid-Afrikaanse Polisiediens(SAPD)-stasies word beman deur gemeenskapsvrywilligers wat misdaadslagoffers bedien.
Die Departement het projekte in plaaslike gemeenskappe bevorder en ontwikkel met 'n besondere fokus op kwessies wat kwesbare groepe soos vroue en kinders raak. Die Departement het geslagsgeoriënteerde werkswinkels vir die voorkoming van huishoudelike geweld georganiseer.
Die Departement stel sy visier in besonder op die skep van vennootskappe met vroue en kinders.
Kinderblitsreaksie-eenhede (KBRE'e) word gevestig binne gemeenskappe, tesame met die werwing van vrywilligers. Hulle handhaaf 'n uitstekende sukseskoers in die opsporing van vermiste kinders en hereniging met hul gesinne.
Die projek mik daarop om voortdurend bewustheid aan te wakker rondom die misbruik en veiligheid van kinders. Dit word gedoen deur die opvoeding van kinders en die opleiding van volwassenes. Die intervensiegebiede word geïdentifiseer deur 'n ontleding van die SAPD se misdaadstatistieke.
Intervensies gerig op vroue en kinders beoog die opbou en versterking van vennootskappe.
Die beleidsraamwerk van die iKapa Elihlumayo GDS is gehuisves binne die verwikkelde tussenspel van Nasionale, Provinsiale en Plaaslike beleidsprosesse, en is direk verbind aan die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika . Die iKapa Elihlumayo GDS artikuleer Provinsiale prioriteite teen die agtergrond van die nasionale beleid en strategie, en bied die geleentheid om beleids-en implementerings-inisiatiewe op 'n duidelike en omvattende wyse te integreer, terwyl dit ook voorsien aan visie, doelstellings en rigtinggewing deur 'n gesamentlike benadering tot regering en die ontwikkelingstaat.
Die fundamentele skakel met die Departement van Gemeenskapsveiligheid is die Maatskaplike Kapitaalvormingstrategie (SCFS), wat die pad aandui vir die aanpak van die uitdagings van geweld en misdaad in gemeenskappe en vir die assessering van die vereistes om maatskaplike kohesie en gemeenskapsolidariteit binne en dwarsoor gemeenskappe te bou.
Ter wille van die visie van "'n Veiliger Tuiste vir Almal", word die vestiging van veerkragtige gemeenskappe met sterk maatskaplike kohesie, die oprigting van substantiewe maatskaplike vermoëns met hoë vlakke van vertroue, en die skep van aktiewe gemeenskapsvennootskappe as die enigste doeltreffende wyse beskou om te verseker dat ons wel die veilige gemeenskappe kan bou wat vry is van die vrees vir misdaad en bende- en dwelmbedrywighede.
Nuwe ontwikkelinge wat die verhouding tussen Gemeenskapsveiligheidsforums (GVF's) en die Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's) beïnvloed, het ook 'n impak op die werk en funksies van die Sekretariaat.
Die Departement is onwrikbaar op pad om sy vyfjaar-strategiese plan vir 2005 tot 2010 te implementeer. In hierdie verband is die hoofbeleidsontwikkeling wat die Departement beïnvloed in die Mediumtermyn-uitgaweraamwerk(MTUR)-periode, die besluit om die rol van burgerlike oorsig uit te brei om die monitering van die Metropolisiediens en die Provinsiale Verkeersdiens in te sluit.
Die identifisering deur die Provinsiale Kabinet van die behoefte om skoolveiligheid, pendelaarsveiligheid en teen-dwelmprogramme uit te brei, het tot gevolg gehad dat daar 'n toename in die mobilisering van gemeenskappe is waar hierdie programme operasioneel is. Dit het die Subprogramme se begrotingsproses geraak, aangesien ontplooiingsprogramme herprioritiseer is bo opvoedkundige ondersteunings- en bewusmakingsprogramme. Nasionale Beleidsvoorsienings van die Nasionale Teen-Verkragtingstrategie het gelei tot die opstel van Teen-Verkragtingsprogramme, insluitend die implementering van slagoffer-ondersteuningsbewusmaking in huishoudings in die Provinsie.
Verskeie projekte is geïmplementeer om polisie-intelligensie met betrekking tot sjebiens te verbeter deur volgehoue monitering en ontplooiing van gemeenskapsvrywilligers in die geïdentifiseerde Maatskaplike Transformasie-program(MTP)-gebiede. Die doelstellings sluit in die oorreding van sjebien-eienaars om meer verantwoordelik op te tree ten opsigte van drankhandel, om aansoek te doen vir handelslisensies, en om te hou by die gedragskode, sowel as die bevordering van verstandige en verantwoordelike drankgebruik in die MTP-prioriteitsgebiede. Die Gemeenskapsvrywilliger-opleidingsprogram het hoofsaaklik gefokus op die opleiding van gemeenskapslede binne die 21 prioriteitsgebiede in die Provinsie om sodoende die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en Provinsiale Verkeerswetstoepassing te komplementeer en by te dra tot die bou van maatskaplike kohesie.
Die Departement het daarin geslaag om bestaande vennootskappe met ander Provinsiale Departemente, plaaslike munisipaliteite en gemeenskappe, Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's), GPF's en Buurtwag(NHW)-strukture te versterk. Hierdie vennootskappe het bygedra tot die afname in kontakmisdade in the Provinsie.
Die vlak van sekuriteitsbewustheid van en die voldoening aan die Minimum Inligtingsekuriteitstandaarde(MISS)-dokumente is verhoog deur sekuriteitsessies wat gehou is met Provinsiale Regeringsdepartemente, waardeur daar groter voldoening aan die Sekuriteits- Regulatoriese en Beleidsraamwerk geskep is. Meer personeellede binne die Departemente van die PRWK begin nou besef hoe belangrik dit is om gekeur te word.
Die rol van beamptes in die Geïntegreerde Skoolveiligheidstrategie in vennootskap met die Wes-Kaapse Onderwysdepartement geniet tans aandag.
Die Departement, in konsultasie met die Nasionale Intelligensie-Agentskap (NIA), is tans besig om 'n nuwe keuringstrategie te implementeer wat 'n bo-na-onder-benadering beklemtoon. Die wysiging van die Departement van Staatsdiens en Administrasie (DPSA) se Regulasie 2001 het gelei tot die ingebruikneming van die Personeelgeskiktheidskontrole (Personnel Suitability Checks) by Provinsiale Departemente.
Die ervarings van 2007/08 het getoon dat ons dispute in hierdie verband nie maklik sal verloop nie, maar as 'n Departement, tesame met die GPF's, Buurtwagte (NHWs), die SAPD en Bambanani-vrywilligers, glo ons dat ons met sukses kontakmisdade met 11.1% en padsterftes met 5% verminder het. Ook was daar 'n dramatiese afname in die diefstal van tasbare en ontasbare bates in die PRWK.
Subprogram 1.1: Kantoor van die Provinsiale Minister Subprogram 1.
Die Subprogram bestuur en ondersteuning omvat die Kantoor van die Departementshoof, Hoofdirektoraat Korporatiewe Dienste, wat die Direktorate Finansies, Menslike Hulpbronbestuur en Administrasie, en Strategiese Dienste en Kommunikasie insluit.
Funksie: Om administratiewe en ondersteuningsdienste aan die Provinsiale Minister te voorsien.
Funksie: Om strategiese, kommunikatiewe en korporatiewe funksies te bestuur en aan die Departement te lewer, wat die formulering van korporatiewe beleid, lewering van gesentraliseerde administrasie en kantoorondersteuningsdienste, moniterings- en evalueringsdienste, vasstelling van werkmetodes en beleidsprosedures, en die uitoefening van beheer deur die hoofkantoor insluit.
Die klem van hierdie Subprogram val op die ondersteuning van die Departement t.o.v. menslike hulpbronne en administrasie, finansies, strategiese dienste en kommunikasiefunksies. Deur gestandaardiseerde beplanning in die Departement word daar sterker klem geplaas op strategiese ooreenstemming, prestasiebestuur en voldoening via maandelikse verslae, kwartaallikse prestasieverslae en wyses van verifikasie, veral met verwysing na diensleweringsuitsette.
As deel van 'n nasionale proses het die Subprogram fase 1 van die Diensleweringsverbeteringsplan ontwikkel, wat standaarde waardeur die Departement geassesseer sal word, insluit. Die Subprogram het ook 'n nuwe konsep ontwikkel wat diensleweringsnorme en -standaarde vasstel wat ooreenkom met nasionale Veiligheid en Sekuriteitsektor-departemente.
Die Subprogram was deel van die Provinsiale proses om 'n moniterings- en evalueringsraamwerk vir die Provinsiale Groei en Ontwikkelingstrategie (PGDS) te ontwikkel. Die Subprogram is ook besig om 'n makro-aanwysersraamwerk te ontwikkel wat die Departement in staat sal stel om te meet of sy strategieë direk bydra tot sy kernmandaat, insluitend die bou van vlakke van maatskaplike vermoë in gemeenskappe, deur die monitering van insette en die evaluering van uitsette.
Die klem van hierdie Subprogram val op die ondersteuning van die Departement om te voldoen aan interne en eksterne kommunikasievereistes. Dit word ondersteun en bestuur deur die implementering van interne kommunikasieprosesse wat oudio- en visuele instrumente gebruik. Hierdie kommunikasie vind plaas deur e-pos-omsendbriewe, verspreiding van nuusbriewe, personeel-induksie-handboeke en die verspreiding van 'n elektroniese geleentheidsdagboek en pamflette oor projekte. Die Departement het uitdagings in die gesig gestaar met die pos van inligting op die Cape Gateway-webtuiste gedurende die afgelope jaar. 'n Nuwe proses is sedert Februarie 2008 aan die gang en daar word beplan dat dit teen November 2008 voltooi sal wees. Hierbenewens bemoei hierdie Subprogram hom, deur middel van eksterne kommunikasieprosesse, met die bestuur van gemeenskapspersepsies deur openbare begrip vir gemeenskapsveiligheid te versterk. Dit gebeur aan die hand van die bemarking van Departementele aanbiedings, met die bemarking van intelligensie, deur openbare skakeling en mediabetrekkinge. Hierdie Subprogram betrek ook gemeenskappe gedurende Departementele geleenthede en veldtogte.
Een van die primêre doelstellings van die Subprogram in hierdie finansiële jaar was om sleutelvoldoeningspunte te identifiseer sodat die Subprogram 'n impak as 'n strategiese vennoot kon hê en waarde tot die Departement se doelwitte kon toevoeg. Daar is begin met die inisiëring van 'n hersiening van die Menslike Hulpbronne(MH) se organisatoriese ontwerp. Die herposisioneerde MH-struktuur is goedgekeur en binne die MH-plan geïmplementeer. Die herstrukturering van die Direktoraat: Menslike Hulpbronbestuur en Administrasie het die Subprogram se vermoë verbeter om sy sleutelstrategiese doelwitte te bereik en sy posisionering as 'n strategiese vennoot vir lynbestuurders wat bydraes moet lewer tot die sleutelprestasiegebiede van die Departement.
Boonop het die Department 'n stelsel ingevoer van ooreenkomstigheid tussen prestasiebestuur en die Departement se strategiese doelstellings, en het sodoende Departementele strategiese ooreenstemmigheid verseker, sowel as kaskadering van strategiese doelwitte en Prestasie-ooreenkomste (PAs) van die Seniorbestuursdiens(SMS)-lede na die laervlak-werknemers.
As deel van die Departement se Ommekeer-strategie wat gemik is op die institusionalisering van korrektiewe maatreëls ten opsigte van alle kwessies wat verband hou met die gekwalifiseerde ouditverslag in die finansiële jaar 2006/07, wat batebestuur en die nie-beskikbaarheid van ondersteunende dokumentasie ingesluit het, het die Departement die Provinsiale Tesourie vir bystand genader. Dit het daarop uitgeloop dat die bateregister met die rekeningkundige rekords versoen moes word en alle agterstallige dokumente vir ouditeringsdoeleindes beskikbaar gestel moes word.
Deur die doeltreffende bestuur van die ondersteuningsdiens dra die Program by tot die visie van die skepping van "'n Veiliger Tuiste vir Almal" en die bou van veiliger gemeenskappe.
Die Departement het fase drie van die makro-implementering voltooi en het alle prioriteitsposte in hierdie opsig gevul. Die verdere uitbreiding van die Direktoraat: Verkeersbestuur om 'n 24 uur-diens te verskaf, sowel as die instelling en ontplooiing van die Hoof-Direktoraat: Sekuriteitsrisikobestuur, het die Menslike Hulpbronbestuur se ondersteuningsdienste swaar getref, aangesien die Direktoraat: Menslike Hulpbronne en Administrasie nie uitgebrei het saam met die res van die Departement nie. Die Direktoraat het werwingsprosedures verfyn om te verseker dat die vakante prioriteitsposte gevul is nieteenstaande die tekort aan menslike hulpbronne om die funksie te vervul.
Die Direktoraat het ook gefokus op verbeterde beheermaatreëls ingevolge verlofbestuur in die Departement. Die nuwe Beleid en Prosedure oor Ongeskiktheidsverlof en Aftrede weens Swak Gesondheid (PILIR) is suksesvol geïmplementeer in die Departement en het 'n betekenisvolle afname in die gebruik van siekteverlof getoon. Die prestasie-ooreenkomste van die SMS-lede is ooreenkomstig die strategiese doelstellings van die Departement aangepas en is gekaskadeer tot op die MMS-vlakke sodat individuele prestasie met Departementele prestasie ooreenkom. Die teikens van die Indiensnemings-gelykberegtiging is bereik ingevolge ras. Die onderverteenwoordiging van vroue en veral van gestremde kandidate bly egter 'n uitdaging en sal aangespreek word deur die geteikende werwing van gestremde kandidate.
Hierdie Subprogram het 'n funksionele, duidelike media-, bemarkings- en kommunikasiestelsel gereguleer en het dit vaartbelyn gemaak. Dit sluit konseptualisering, opdraggewing, verkryging, ontwerp en verspreiding (insluitend alle vorme van kommunikasie), media- en handelsmerkvoorsiening in alle vorme (byvoorbeeld elektronies, oudio, visuele en druk) in. Groter klem sal in die finansiële jaar 2008/09 geplaas word op die versterking van bemarking, visuele en web-gebaseerde uitsette en op die interne kommunikasievereistes van die gemeenskappe en die Departement respektiewelik.
Uitdagings wat die Departement gedurende hierdie finansiële jaar die hoof moes bied, sluit 'n hoë vakaturekoers in, wat by 22% aan die begin van die jaar was, tesame met onvoldoende menslike hulpbronne om die vul van poste te behartig. Die hoë vakaturekoers is verder vererger deur die toename in diensverlaters. Die hoë omsetkoers het 'n betekenisvolle impak op die vakaturekoers gehad.
Die Departement het 'n regruk-werwingsprojek aangepak en 'n totaal van tweehonderd agt en twintig poste is gevul en die vakaturekoers het tot 10.5% verminder Die Departement het 'n hoë aantal diensverlaters gehad wat 'n omsetkoers van 11.2% tot gevolg gehad het. Die behoud van personeel met kritieke vaardighede bly egter steeds 'n bekommernis wat aangespreek moet word.
Die Direktoraat: Menslike Hulpbronne en Administrasie het ook waargeneem dat daar nie voldoening aan die Beursbeleid by beurshouers was nie. 'n Hersiene Beursbeleid is geïmplementeer om die administrasieproses van beurse vaartbelyn te maak en dus ooreenstemming met beleid te verbeter.
Die agterstand wat ervaar is met betrekking tot die vaslegging van verlofvorms is uit die weg geruim deur die implementering van strategieë om verlofbestuur by Hoofkantoor en by Verkeersentrums te versterk. Die Departementele omkeerstrategie het voorsiening gemaak vir 'n aksieplan wat gerig is op die aanspreek van geïdentifiseerde areas van swakheid by verlofadministrasie. Die plan beoog ook die versekering van doeltreffende verlofbestuur deur die bemagtiging van Verkeersentrums om die vaslegging van hulle eie jaarlikse en siekteverlof-aansoeke te hanteer. Alle Verkeersentrums het toegang tot PERSAL gekry. Administratiewe poste wat nodig is vir die uitvoer van hierdie funksie is in twee loods-Verkeersentrums geskep.
Implementering van die nuwe MH-Model het die administratiewe prosesse van Menslike Hulpbronne vaartbelyn gemaak en verbeter.
Die Direktoraat het strategieë geïmplementeer om toegang tot die Gesondheid, Welsyn en Menseregteprogram vir Werknemers te vergemaklik, sowel as om die werwing van persone met gestremdhede te versnel en 'n bevorderlike werksomgewing vir persone met gestremdhede te skep. 'n Nuwe Internskapsbeleid is geïmplementeer wat fokus op die aanmoediging van die belangstelling deur jeugdiges en persone met gestremdhede in die Internskap-program, en die ontwikkeling en implementering van riglyne betreffende die aanstelling, ontwikkeling en loopbaanprogressie van mense met gestremdhede. Die riglyne trag om die Departement in staat te stel om strategieë te implementeer wat gestremdheidsgelykberegtiging en gelykheid verseker deur die kwessie van verteenwoordiging van mense met gestremdhede op alle vlakke van sy werksmag aan te spreek, en om gepaste maatreëls te implementeer ten behoewe van die gebalanseerde indiensneming, opleiding en bevordering, sonder benadeling, van werknemers van hierdie aangewese groep.
Die geteikende werwing van jeugdiges het aandag ontvang deur die aanstelling van verkeersrekrute.
Die onvoldoende ruimte vir inligtingbewaring bly 'n uitdaging vir die Direktoraat. 'n Nuwe liasseringsplan en die elektroniese Volg-en- opspoorstelsel (FMATS) vir lêers is geïmplementeer om bestuur van allerlei inligting te verbeter.
Die Direktoraat het proaktief die behoefte aan Arbeidsverhoudings(LR)-bewusmakingsessies met nuut aangestelde Verkeersbeamptes geïdentifiseer om die voorkoms van wangedrag te verminder.
Op die front van finansiële bestuur, hou die Departement 'n doeltreffende aanbodketting, risiko en voldoening, begrotingsbestuur en finansiële rekeningkundige bestuursprosesse in stand, waardeur toepaslike finansiële voorskrifte en regulasies geadministreer word sodat bevredigende resultate behaal kan word en voldoening verseker is.
As gevolg van 'n gekwalifiseerde ouditverslag ten opsigte van die finansiële jaar 2006/07, wat verband gehou het met batebestuur en die nie-beskikbaarheid van ondersteunende dokumentasie, het die Departement die Provinsiale Tesourie vir bystand aangestel. Die gevolg was dat die bateregister gerekonsilieer is met die rekeningkundige rekords en alle uitstaande dokumente beskikbaar gemaak is vir ouditdoeleindes.
Die Departement het in 2007/08 ook begin met 'n organisatoriese werkstudie-ondersoek om alle poste in the Direktoraat Finansies te evalueer sodat geïdentifiseer kan word of die huidige personeelkomplement voldoende is om hulle funksies uit te voer.
Die werkstudie-verslag het aanbeveel dat 'n addisionele 15 poste binne Finansies geskep word om te verseker dat die Direktoraat doeltreffend en flink funksioneer. Hierdie saak sal in die finansiële jaar 2008/09 aandag geniet.
Die Aanbodketting-afdeling is gedurende die finansiële jaar versterk deur die vul van die meeste vakante poste.
Vakante poste wat bestaan het binne die risiko- en voldoeningsafdeling is ook gedurende die jaar gevul.
Die bates op 'n maandelikse basis gerekonsilieer.
Die bateregister op datum gekry.
Alle betalingsdokumente nagegaan en weer nagegaan.
n Risiko-assessering uitgevoer en afgehandel.
Die huurkontrakregister op datum gekry.
Die verantwoordelikheid om "die bankbesonderhede van verskaffers op datum te kry" verskuif om risiko van bedrog te verklein.
Die Rekeningkundige Beamptestelsel (AOS) hersien.
Inkomste en Besteding.
Diverse Betalings: BAS en LOGIS.
Menslike Hulpbronne: Werwing.
Menslike Hulpbronne: Diensvoordele.
Strategiese Dienste en Kommunikasie-beplanning.
In die geheel gesien, het die Program die akkuraatheid en betroubaarheid van prestasie-inligting vir verslaggewingsdoeleindes verbeter deur die instel van spesifieke beheermaatreëls, die werwing en bou aan die vermoë van personeel, die optimale gebruik van bestaande nasionale stelsels soos BAS, LOGIS en PERSAL, en doeltreffende risikobestuur.
Die Departement is onwrikbaar op pad om sy vyf-jaar strategiese plan te implementeer. Gedurende die finansiële jaar, het die Departement 'n hersiening van die Jaarlikse Prestasie-plan gedoen en 'n strategiese operasionele werkplan ontwikkel wat die uitsette van alle programme rig. Die strategiese werkplanne help die Departement om die implementering van elke Program te monitor. Dit het die Departement in staat gestel om leemtes te identifiseer en die noodsaaklikheid daarvan om die Departement te versterk sodat die Regering se beplanningsiklus, verslagdoening en voldoeningsprosedures beter verstaan kan word. Die Strategiese Dienste en Kommunikasie-komponent het lynbestuurders aan sleutel- strategiese beplanningsessies en werkswinkels blootgestel om hulle begrip van voldoening en beleidsprosedures te verdiep, insluitend verbandhoudende aspekte soos die versterking van die Departement se begrip en benaderings tot die ontwikkeling van maatskaplike vermoë en moniterings- en evalueringstelsels. Die Strategiese Dienste-komponent is ook betrokke by 'n Provinsiale proses waar 'n moniterings- en ontwikkelingstelsel ontwikkel word in ooreenstemming met nasionale vereistes. Die proses is nog in 'n embrioniese stadium.
Daarbenewens is sewe en twintig interne omsendbriewe uitgereik om voldoening en strukturele implementering te verseker.
Mentorskap en Afrigtingsbeleid.
Bestuursriglyn oor bestuur van die indiensneming, ontwikkeling en loopbaanprogressie van mense met gestremdhede.
Registrasiehandboek en rekordbestuursbeleid.
Om sekretariaat en ondersteuningsdienste aan die Provinsiale Minister te voorsien. Doeltreffende en flinke ondersteunings-dienste. Bevrediging van die Provinsiale Minister, die Departement en Gemeenskap. 100% bevrediging. 100% bevrediging. 100% bevrediging. Geen afwykings.
Om korporatiewe funksies aan die Departement te voorsien en te lewer, wat die formulering van korporatiewe beleid, gesentraliseerde Die Departe-mentshoof en die bestuurspan van ondersteuning te voorsien.
voldoening, beplanning, rapporterings-en moniterings-prosesse. 90% 90% 90% Geen afwykings.
Strategiese Doelwit administrasie- en kantoorondersteunings -dienste, strategiese en kommunikasiedienste, moniterings- en evalueringsdienste, bepaling van werks-metodes en beleids-prosedures en beoefening van beheer deur hoofkantoor insluit.
Oorkoepelende beplanning om te verseker dat bestuursfunksies op so 'n vlak uitgevoer word dat die Departement sy verantwoorde-likhede kan nakom. Persentasie beplannings-meganismes wat op die korrekte lewering uitloop. 100% 100% 100% Geen afwykings..
Subprogram 2.1: Programleierskap Subprogram 2.2: Misdaadvoorkomingsentrum Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Subprogram 2.4: Burgerlike Oorsig Subprogram 2.
Die doel is om die grondwetlike en wetgewende mandaat van burgerlike toesig oor wetstoepassingsinstansies te implementeer en beide nasionale en Provinsiale beleid oor veiligheid en sekuriteit te implementeer. Dit sluit die bepaling van polisiëringsbehoeftes en -prioriteite van die Provinsie in, die navorsing van veiligheids- en sekuriteitsbehoeftes van gemeenskappe, die mobilisering van gemeenskappe teen misdaad en die inisiëring, uitvoering en koördinering van misdaadvoorkomingsprogramme en -projekte.
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit het gedurende die jaar onder bespreking 'n aantal uitdagings in die gesig gestaar. Gewelddadige misdaad, wat toegeskryf kan word aan die maatskaplike euwels van ons samelewing, duur voort en teister 'n groot komponent van die Wes-Kaapse bevolking. Dwelms en georganiseerde misdaad, tesame met die veiligheid van leerders, pendelaars, en vroue en kinders, maak dit dwingend vir die Sekretariaat om misdaadvoorkomingsprojekte wat hierdie kwessies aanspreek, te inisieer en te ondersteun.
Die ondersteuning van alle gemeenskappe in die Wes-Kaap is noodsaaklik vir die suksesvolle bestryding van misdaad. Die Sekretariaat is toegewyd aan die ontwikkeling van sy maatskaplike kontrak met gemeenskappe om maatskaplike vermoë en kohesie uit te bou sodat gemeenskappe bemagtig kan word. Dit sal uiteindelik die beste afskrikmiddel teen misdadigheid oor die algemeen en gewelddadige misdaad, in besonder, wees.
Die Provinsiale Regering se iKapa Elihlumayo Strategie vir Maatskaplik Kapitaalvorming (SCFS) gaan voort om die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit te rig. Die mikpunt is om maatskaplike kohesie te versterk deur veiliger en gesonder gemeenskappe te skep, netwerke te versterk en toegang tot regeringsdienste en -inligting te vergemaklik. Die SCFS bemoei hom veral met die jeug, wat weerspieël word in jeugbeskermings- en ontwikkelingsprogramme wat verband hou met veiligheid in skole, dwelmmisbruik, en sport in skole. Alkohol- en dwelmmisbruik is die grootste bydraers tot die hoë vlakke van misdaad in ons Provinsie.
Vroue en kinders bly steeds die kwesbaarste groepe in ons gemeenskappe. Hoë vlakke van alkohol- en dwelmmisbruik het dikwels geweld teen vroue en kinders tot gevolg en lei dikwels tot riskante seksuele gedrag, verkragting, moord en geweld.
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit het voortgegaan om sy grondwetlike mandaat uit te voer deur burgerlike toesig oor die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) te hou en deur die implementering van die betrokke aspekte van die SCFS, naamlik die Teen-Bende Strategiese Raamwerk, die afbreek van dwelmgewildheid en die Bambanani-vrywilligersprogram. Die SCFS is geïmplementeer deur die Bambanani-program, waar die klem geval het op die ondersteuning van formele horisontale gemeenskapstrukture soos die Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's) en Buurtwagte (NHWs), en deur die bou aan maatskaplike netwerke, vertrouensverhoudings, die menslike vermoë van vrywilliger-en wetlike strukture, sowel as die maatskaplike bewussyn van gemeenskapstrukture, in die stryd teen misdaad en die skep van veiliger gemeenskappe.
Die sleutelmetodologie wat gebruik word, is die skep van aktiewe vennootskappe met ander Provinsiale departemente, munisipaliteite en gemeenskappe. Die klem word geplaas op die mobilisering van gemeenskappe in die stryd teen misdaad, via Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's), Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's) en deur ondersteuning van die opleiding en stigting van Buurtwagte (NHWs). Hierdie vennootskap het uiteindelik gelei tot die afname van 11.1% in kontakmisdade in die Provinsie oor die 2007/08 feestyd. Die suksesvolle vermindering van misdaad is hoofsaaklik toe te skryf aan die vennootskap tussen gemeenskapstrukture, vrywilligers, die SAPD en Munisipale Polisiëringsinstansies, sowel as met die sakegemeenskap en vennootskappe dwarsoor regeringsfere.
Oor die 2007/08 feestyd het opgeleide Bambanani-vrywilligers weer deelgeneem aan die Departement se jaarlikse Veiliger Feestyd(VFT)-program. Hierdie opgeleide vrywilligers is hoofsaaklik ontplooi om die SAPD te ondersteun en maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte met GPF's en GGO's te implementeer. Die maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte is geïmplementeer volgens misdaadpatroonontledings en het kwesbare gemeenskappe, d.i. vroue, kinders en jeugdiges-in-gevaar geteiken.
In die finansiële jaar 2007/08, is seshonderd en vyftig Bambanani-vrywilligers, wat geregistreer is by die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP), ontplooi in eenhonderd en dertig skole in vennootskap met die Wes-Kaapse Onderwysdepartment, ten einde 'n veiliger omgewing vir leerders by hoërisiko-skole te skep. Die gevolg was dat daar geen insidente by 'n groot aantal van hierdie skole gerapporteer is nie. Ook is daar driehonderd en vyftig opgeleide vrywilligers (geregistreer by die UOWP) ontplooi by vyf en veertig spoorwegstasies in vennootskap met Metrorail, ten einde 'n veiliger omgewing op treinperronne te skep ter ondersteuning van die SAPD se Spoorwegpolisie-eenheid. Hierdie projek het 'n groot impak gehad aangesien misdaadinsidente met 12, 5% afgeneem het.
Om sy strategiese doelwitte te bereik, word die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit volgens funksionele en kliëntegerigtheid gestruktureer. Dit verseker dat dienslewering versterk word en duplisering verminder. Menslike hulpbron-ontwikkeling word ook as uiters belangrik beskou.
Binne die gebied van menslike hulpbron-ontwikkeling het die bou van vermoë van pas aangestelde en bestaande personeel voortdurend aandag ontvang. Personeellede word bemagtig deur die bywoning van relevante opleidingskursusse. Die ooreenkomstigheid en koördinering van verwante programme binne die Provinsiale Regering en die Departement is nog 'n kritieke organisatoriese kwessie. Hierdie proses is af gekaskadeer na die vlak van Direktorate sodat die koördinering en ooreenstemmigheid van projekte binne die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit verseker is en in die hoop dat die betrokke rolspelers van die gesinkroniseerde aksie sal kennis neem.
Die derde en vierde kwartaal is jaarliks 'n baie uitdagende tyd vir die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit aangesien die VFT-program baie stresvol vir personeel en gemeenskapsvrywilligers is. Van Desember tot Januarie vergroot die geleenthede om misdaad te pleeg drasties, aangesien sake en nie-regeringsorganisasies gewoonlik sluit gedurende die feestyd. Boonop is baie huise onbewaak terwyl mense met vakansie is en huise oop staan vir kriminele aanvalle.
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit dra by tot die Departement se implementering van sy vyf jaar-strategiese plan. In hierdie verband was die belangrikste beleidsontwikkeling wat die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit in die Mediumtermyn-uitgaweraamwerk(MTUR)-periode beïnvloed het, die verhouding tussen Gemeenskapsveiligheidsforums (GVF's) en Gemeenskapspolisiëringsforums (GPF's).
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit was nie alleen suksesvol in die verbetering van die status van sy plaaslike regeringskakeling nie, maar het ook meganismes geïnstitusionaliseer om meer doeltreffende strategiese vennootskappe te verseker. Die gevolg is dat interdepartementele verhoudinge verbeter het en 'n veiligheids- en sekuriteitsafdeling in die Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (IDP) van munisipaliteite deur geïntegreerde maatskaplike misdaadvoorkoming-strategieë en -prosesse ontwikkel is.
Daar is nog geen duidelikheid oor die presiese verhouding tussen die GVF's en die GPF's nie maar die Sekretariaat het in hierdie verband 'n bydrae gelewer by wyse van leierskap en rigtinggewing.
Die Provinsiale Kabinet het die behoefte geïdentifiseer om skoolveiligheid, pendelaarsveiligheid, en Teen-dwelmprogramme te vermeerder. Gevolglik het dit tot 'n toename in die mobilisering van gemeenskappe wat in hierdie programme betrokke is, gelei.
Die Bambanani Veiliger Skole-program het 'n veilige leeromgewing vir leerders en opvoeders geskep deur die ontplooiing van seshonderd en vyftig vrywilligers by eenhonderd en dertig skole.
Die program het ook bygedra tot armoedeverligting van vrywilligers deur kontraktuele indiensneming van seshonderd en vyftig vrywilligers by 130 hoërisiko-skole onder die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP). Die suksesvolle implementering van hierdie program het gelei tot die inkoop van die Nasionale Departement van Arbeid wat 'n bedrag van R600, 000 bygedra het om die vaardigheidsbasis van die vrywilligers te versterk. Altesame 550 vrywilligers het geakkrediteerde opleiding in Sekuriteitsvlakke E en D deurloop en 500 vrywilligers het die geakrediteerde Lewensvaardighede-opleiding voltooi. Die program het sy multi-dimensionele benadering tot die bekamping van kriminele voorvalle by skole verder versterk deur vennootskappe met die SAPD, die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD), die Departement van Vervoer en Openbare Werke (DVOW), die Nasionale Departement van Arbeid (DVA) en die Departement van die Premier (DVP).
n Betekenisvolle sukses van hierdie program was geleë in die volgehoue bywoning deur die vrywilligers en hulle toegewydheid om die geïdentifiseerde hoërisiko-skole in veilige leerruimtes te omskep.
Die HOOC-program het 'n intensiewe mediaveldtog geïnisieer wat die druk en verspreiding van honderdduisend (100 000) HOOC-brosjures, 2500 HOOC-plakkate in die drie amptelike tale van die Provinsie, sowel as HOOC-baniere ingesluit het. Die HOOC-veldtog het prominensie by die Provinsiale program op Internasionale Kinderdag in Moorreesburg ontvang, wat gekoördineer is deur die Kantoor van die Premier gedurende November 2007.
Die HOOC-program was ook betrokke by 'n gesamentlike vennootskapsinisiatief met die SAUK, die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling en Molo Songololo, om bewustheid teen die seksuele uitbuiting en misbruik van kinders in Beaufort-Wes aan te wakker. Die HOOC-program het verdere opvoedkundige mediamateriaal in die vorm van 'n opvoedkundige DVD ondersteun, wat gekoördineer is deur die Kaapstadse Trauma-sentrum.
Die HOOC-program het sy geïntegreerde benadering tot die aanspreek van kindermisbruik volgehou en het daarin geslaag om langdurige vennootskappe met die SAPD, die Departement van Onderwys, die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling en Gemeenskapspolisieforums uit te bou.
Op die toppunt van die verdwyning van kinders in die Provinsie in 2005, het die Departement die Kinderblitsreaksie-eenheid (KBRE) geskep om die voorheen gefragmenteerde reaksie van die SAPD en gemeenskappe aan te spreek. Sy kernfunksie is die snelle ontplooiing van gemeenskapsvrywilligers na die gebiede waar die kinders as vermis aangemeld is. Met die instelling van die KBRE-program word 'n proses gevolg. Hierdie proses behels die aktivering van Bambanani-vrywilligers (wat vir hierdie gespesialiseerde eenheid gewerf en opgelei is) en die instelling van 'n tydelike Gesamentlike Operasiesentrum (GOS) by die SAPD-stasie in die gebied waar die kind as vermis aangegee is. Die KBRE word ontplooi onder die toesig en ter ondersteuning van die polisie.
Die Provinsiale Teen-Verkragtingstrategie (TVS) is in Augustus 2006 geloods om geslagsverwante geweld, veral met betrekking tot vroue en kinders, in ooreenstemming met die nasionale Teen-Verkragtingstrategie te verminder. Die Provinsiale Teen-Verkragtingsforum (TVF), wat 'n inter-regerings-vennootskapsforum is, wat deur die burgerlike gemeenskap en gemeenskapsgebaseerde instansies ondersteun word, is aan die stuur van die Provinsiale TVS.
Die Departement, deur die Provinsiale TVF, het konsekwent die provinsiale teen-verkragtingsveldtog gekoördineer met die deelname van verskeie Departemente en belanghebbendes, soos die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling, die Wes-Kaapse Onderwysdepartement, die Nasionale Vervolgingsgesag, die Departement van Vervoer en Openbare Werke, die Departement van Korrektiewe Dienste, die Geslagsbewustheidbevorderings-projek, die godsdienstige sektor, die Wes-Kaapse Netwerk oor Geweld, FAMSA, NICRO, Verkragtings-Krisis, Rapcan en die Wes-Kaapse Teen-Misdaadprogram.
Die Teen-Verkragtingstrategie het met sukses tot die versterking van die provinsiale Teen-Verkragtingsveldtog bygedra. Die strategie is gefinaliseer in die vorm van 'n boek en 17 397 Teen-Verkragtingsboekies is via polisiestasies, biblioteke en NRO's versprei.
Die Jeugveiligheidsprogram is geïnisieer as 'n geïntegreerde intervensie gerig op die betrokkenheid van jeug-in-gevaar, ouers en gemeenskapslede om hulle tot optrede teen die hoë voorkoms van dwelmmisbruik en bende-aktiwiteite aan te spoor.
Om bende-aktiwiteite en dwelmmisbruik onder die jeug aan te spreek, het die program verskeie projekte geïmplementeer, insluitend die Choose 2 Live Schools Educational Road Shows. Die program is in twee en sewentig skole geïmplementeer en twee en sewentig beloftes is geteken, wat verklaar dat hierdie skole dwelm- en bendevrye sones is. Die volhoubaarheid van die Skole-Opvoedkundige Program is benadruk deur die opleiding en ontwikkeling van die eenhonderd en dertig leerderrolmodelle vir opvolgprogramme wat van hierdie skole afkomstig is.
n Bykomende agt en twintig jeugleiers is opgelei, wat die plaaslike gemeenskapsgebaseerde StreetSmart-jeugleiers vermeerder het tot eenhonderd en dertien . Hierdie opgeleide jeugleiers van die StreetSmart-jeugprojek, het die implementering van eenhonderd en twee jeug-opvoedkundige programme gefasiliteer wat die jeug gemobiliseer het teen dwelmmisbruik, en wat alternatiewe tot bendebedrywighede gebied het. Hierdie programme het pamfletsessies van huis tot huis ingesluit met die doel om jongmense aan te moedig en te betrek by die kwessies van dwelms en bendebedrywighede.
Ke-Moja middelmisbruikfasiliteerders, van wie twintig tans deur die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling in hulle onderskeie dwelmmisbruik opvoedkundige programme ontplooi word.
Die program het tweehonderd en vyf dwelmmisbruikverwysingsessies gefasiliteer as 'n metode om dwelmgebruikers te behandel en te rehabiliteer. Hierdie verwysingsessies is gelei deur 30 opgeleide gemeenskapsvrywilligers. Die intervensies het gemeenskappe aangemoedig om verantwoordelikheid vir en eienaarskap van die dwelmprobleme in hulle gemeenskap te aanvaar en maniere te vind om die situasie te verbeter. Vrywilligers het besef dat die uitdagings van dwelmmisbruik in vennootskap met ander belanghebbendes, soos die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling, die SAPD, Gemeenskapsgebaseerde Organisasies (GGO's) en GPF's aangespreek moet word. Altesame veertigduisend (40 000) dwelm-opvoedkundige brosjures en brosjures oor die Wet op Voorkoming van Georganiseerde Misdaad (POCA) is versprei.
Die Dwelm- en Bendevoorkomingsprogram het spesiale krisis-intervensies in Philippi-Oos geïnisieer waar 40 leerders na 'n residensiële kamp by die Chrysalis Akademie (Instansie vir Vaardigheidsontwikkeling) geneem is. Twee dwelm- en bendebewustheidsprogramme is ook by skole in die gebied aangebied.
Die verwantskap tussen gemeenskappe en die SAPD is met die inwerkingstelling van die projek versterk, met die gevolg dat die SAPD en die Departement 'n hegter verhouding met die aangetaste gemeenskappe en belanghebbendes oor dwelms en bendebewustheid op 'n plaaslike vlak ontwikkel het.
Bo en behalwe die opknapping van bestaande SBK's en vernuwings aan die SAPD se geboue, is vyf nuwe SBK's opgerig en by George, Lingelethu-Wes, Hopefield, Saron en Mbekweni respektiewelik geopen, wat beteken dat daar dus altesame eenhonderd agt en sestig SBK's by SAPD- stasies dwarsoor die Wes-Kaap is.
Die Slagofferondersteuningsprogram het bewustheid van en opvoeding oor die regte van slagoffers verskerp deur die ontwikkeling en verspreiding van vyftienduisend vierhonderd twee en vyftig (15 452) inligtingsbrosjures by SAPD-stasies. Hierdie brosjures is gerig op die uitbreiding van toegang vir slagoffers van misdaad en misbruik tot versorgingsdienste.
n Bykomende tweehonderd vrywilligers is opgelei. Die doel van die opleiding was om die vermoë van die vrywilligers by die Slagofferbystandskamers te versterk om doeltreffend te reageer op die behoeftes van slagoffers van geslagsverwante geweld. Dus het die opleiding gefokus op begrip vir trauma oor die algemeen en meer spesifiek vir die protokol betrokke by die werk met oorlewendes van verkragtings en huishoudelike geweld. Elke Polisiestasie het 'n sertifikaat ontvang om die vrywilligers erkenning te gee vir hulle bydrae tot dienslewering insake slagofferondersteuning.
Die program het daarin geslaag om beradingsondersteuning en versorgingsdienste aan een en dertigduisend sewehonderd vyf en twintig (31 725) mense te voorsien.
Die Vroueveiligheidsprojek het voortgegaan om die misbruik van vroue, mans en kinders na vore te bring deur volgehoue opvoeding en bewusmaking, om sodoende die siklus van geweld te verbreek.
Pamflette is van huis tot huis in Delft, Khayelitsha, Gugulethu, Nyanga, Elsiesrivier, Mbekweni, Philippi-Oos en Lingelethu-Wes uitgedeel om bewustheid rondom geslagsgeweld te kweek, en het vierduisend negehonderd twee en sestig lede van die gemeenskap bereik. Twee radio-aanbiedings is in Atlantis en Khayelitsha gehou met temas wat gefokus het op verkragting, huishoudelike geweld, MIV/Vigs, middelmisbruik, kindermisbruik en die dienste wat deur die Departement gelewer word. Die projek was suksesvol en het sesduisend sewehonderd vier en sewentig gemeenskapslede bereik.
Die Drankbeheerprogram mik daarna om sjebien-eienaars en die wyer gemeenskap op te voed sodat hulle hul gedrag betreffende alkoholmisbruik kan verander. Die voortbestaan van hierdie projek in die finansiële jaar 2007/08 is 'n poging om voort te bou op die suksesse wat oor die afgelope vyf jaar behaal is.
Die sleuteldoelstellings van die projek was om: (a) die polisie-intelligensie betreffende sjebiens deur voortgesette monitering en ontplooiing van gemeenskapsvrywilligers in die geïdentifiseerde Maatskaplike Transformasie-program(MTP)-gebiede te verbeter; (b) die sjebien-eienaars positief te beïnvloed om meer verantwoordelik ten opsigte van drankhandel op te tree, om aansoek vir handelslisensies te doen en om by die gedragskode vir handelslisensies te hou; (c) verstandige en verantwoordelike drankgebruik in die gemeenskappe te bevorder.
Die program het sewehonderd agt en sewentig vrywilligers ontplooi wat drieduisend vyfhonderd vyf en negentig sjebiens gemonitor het. 'n Teen-Alkoholgebruikprogram is in eenhonderd en vyftig skole geïmplementeer, wat onder andere deel vorm van die prioriteitskole ten opsigte van die Bambanani Veiliger Skole-program. Die projek het ook die Drink Verstandig-bewusmakingsprogram in Atlantis geïmplementeer. Ses drankforums is in Atlantis opgerig om die sjebiens te reguleer.
Drieduisend vyfhonderd vyf en negentig sjebien-eienaars is opgevoed oor verantwoordelike drankhandel. Die doel van die opvoedkundige program was om sjebien-eienaars aan te moedig om vir dranklisensiëring aansoek te doen en om by die gedragskode te hou en daardeur die regulering van die informele drankhandelbedryf te verbeter.
Die Pendelaarveiligheidsprogram het ten doel om die veiligheid van pendelaars by hoëprioriteit spoorwegstasies in die Kaapstadse Metro-gebied, Paarl en Wellington deur die ontplooiing van driehonderd en vyftig Pendelaarveiligheids-vrywilligers te verseker. Die Pendelaarveiligheidsprogram is 'n vennootskap tussen die Departement van Gemeenskapsveiligheid, die Departement van Vervoer en Openbare Werke, Metrorail, sowel as die SAPD en is onder die beskerming van die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP) geïmplementeer. Die projek fokus hoofsaaklik op die voorkoming van misdade soos roof, verkragting, diefstal van eiendom/besittings van pendelaars, aanranding, die openbare gebruik van drank en die dra van gevaarlike wapens deur pendelaars.
Die projek het ook die opbou van die vermoë van vrywilligers beklemtoon en in hierdie opsig het eenhonderd ses en twintig vrywilligers die vlak D Sekuriteitsopleiding en driehonderd vyf en veertig vrywilligers die vlak E Sekuriteitsopleiding ontvang.
Die Veiligheid op Plase-program bevorder veiligheid op plase deur middel van sigbare plaaswagpatrollies wat die wetstoepassingsoperasies van die SAPD versterk. Die program is gekoppel aan die Provinsiale Landelike Veiligheid-strategie van die Wes-Kaapse Provinsie en moedig landelike gemeenskappe aan om eienaarskap vir die veiligheid op plase te neem. Die Provinsiale Landelike Veiligheidsforum, bestaande uit sleutelvennote soos die SAPD en GPF's, is verantwoordelik vir die uitvoering van die program. Weens die hoë inname van drank op plase, het die sjebienbeheerprogram bystand aan die plaaswagvrywilligers verleen met die verspreiding van opvoedkundige materiaal.
Eenhonderd agt en twintig plaaswagte is opgelei en bemagtig met sigbare polisiëringsvaardighede en is as plaaswagvrywilligers in twaalf plaasgebiede oor die Veiliger Feestyd ontplooi om die misbruik van drank en misdaad teen vroue en kinders te verhinder en te voorkom. Tweeduisend opvoedkundige brosjures oor verstandige drankgebruik is deur hierdie vrywilligers uitgedeel met die doel om die bewustheid by die boerderygemeenskap te verhoog. Boonop is vyf en twintig fietse aan vrywilligers in Vredendal en Van Rhynsdorp beskikbaar gestel om hulle mobiliteit te verhoog en polisiesigbaarheid te vermenigvuldig sodat hierdie misdadigheid binne die geïdentifiseerde boerderygebiede voorkom kan word.
Die doel van die program van die Gemeenskapsveiligheidsforum (GVF) is om vennootskappe tussen munisipaliteite en gemeenskappe te skep om die SAPD te komplementeer in die aanspreek van kernoorsake van misdadigheid. Die Gemeenskapsveiligheidsforum se program was in die kollig weens die GPF-konferensie wat gehou is op 8 September 2007, met die tema Towards the establishment of Community Safety Forums. Die Gemeenskapsveiligheidsforum-program het gevolglik sy vennootskappe met die Gemeenskapspolisiëringforums, munisipaliteite, die SAPD en ander Kriminele Regsdepartemente versterk. Die GVF-program het ook die Plaaslike Regering se Mediumtermyn-Uitgawekomitees (PR MTUK), wat gelei is deur die Provinsiale Tesourie, ondersteun deur te verseker dat plaaslike munisipaliteite veiligheid in hulle begrotingsprosesse uitlig.
Die werwing en ontplooiing van vrywilligers het gemeenskapspolisiëring bevorder en versterk.
oud-stryders is geïntegreer in die Buurtwagprogram van wie dertig ontplooi is met betrekking tot die Veiliger Feestyd (VFT)-program. Die eks-vryheidsbeweging se soldate is gewerf as deel van die proses om dissipline en burgerskap by die vrywilligers te bou en om hulle sedert die 2006/07 finansiële jaar binne die regerings/gemeenskapsprogramme te integreer.
Die Subprogram Burgerlike Oorsig het 'n mandaat om polisiëringsgedrag te monitor kragtens die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 108 van 1996 en die Wet op die Suid-Afrikaanse Polisiediens, Wet 68 van 1996.
Om gevolg te gee aan hierdie mandaat, het die Subprogram twee hooffunksies, d.i. die Polisiëringsklagtesentrum, met sy funksie om openbare klagtes teen polisie-instansies te ontvang en te ondersoek; en Beleidsmonitering, met 'n funksie om die implementering van beleid deur polisiëringsinstansies te monitor en daaroor verslag te doen.
Die Polisiëringsklagtesentrum ontvang direk klagtes van die lede van die publiek en van die Onafhanklike Klagtesdirektoraat, munisipale polisiedienste, en plaaslike polisiestasies. Die klagtes wat nie direk deur die Department ontvang word nie, word vasgelê maar nie ondersoek deur die Klagtesentrum nie.
Al die data wat van die bogenoemde instansies ontvang word, word met die Klagtesentrum se data saamgestel in kwartaallikse verslae. Hierdie kwartaallikse verslae dokumenteer die vlakke van tevredenheid of ontevredenheid met die diens wat deur die SAPD in die provinsie en in 'n mindere mate deur die munisipale polisie gelewer word.
Om die funksies en prestasie van die polisiëringsinstansies te monitor en te evalueer.
Om die vlakke van dienslewering in polisiëringsinstansies te verbeter.
Om deursigtigheid binne polisiëringsinstansies te bevorder.
Om dominante patrone by plaaslike stasies en die radiobeheersentrum te monitor.
Om te verseker dat 'n doeltreffende diens deur polisiëringsinstansies aan gemeenskappe gelewer word.
Om die polisiebestuur van inligting te bedien betreffende prestasies van hulle onderskeie polisiëringsinstansies.
Om verslag te lewer oor goeie dienste/komplimente aan polisiëringsinstansies.
Altesame vyfhonderd ses en twintig klagtes is by die Departement teen polisiëringsinstansies ingedien, en 'n verdere tweeduisend tweehonderd en elf is direk by óf polisiestasies, óf deur die Onafhanklike Klagtesdirektoraat, óf by die Metropolisiedepartement ingedien. 'n Seker persentasie van die klagtes kan moontlik dubbele rapportering wees.
Altesame 284 klagtes is afgehandel.
Die Klagtesentrum funksioneer ook, weens sy 24-uur werksaamhede, as 'n hulplyn vir ander Departementele programme en projekte; byvoorbeeld, die KBRE-oproepe word deur hierdie sentrum gekanaliseer. Die Departement van Vervoer en Openbare Werke is versoek om 'n beter telefoniese stelsel vir die Subprogram te verkry sodat die Direktoraat aan die groeiende eise van die Klagtesentrum kan voldoen. Die implementering van hierdie stelsel word vir die eerste kwartaal van die volgende finansiële jaar beplan.
Die Polisiëringsklagtesentrum verseker ook dat diensleweringsklagtes ordentlik deur alle instansies, d.i, die OKD, MPD en die nasionale inspektoraat van die SAPD deur maandelikse vergaderings ondersoek word. Die sentrale tema van hierdie vergaderings is die verbetering van dienslewering deur die SAPD.
As gevolg van hierdie samewerking het hierdie kollektief begin met 'n gesamentlike ondersoek van agt polisiestasies wat konsekwent 'n hoër getal diensleweringsklagtes teen hulle lede ontvang het.
Die Sentrum het boonop, afgesien van die tradisionele bemarkingsbenadering van die klagteslyn, 'n meer direkte benadering ingevoer. Die Klagtesentrum se personeel het 'n klagtetoonbank by alle provinsiale regerings-Izimbizo en saamtrekke ingestel. Hierdie direkte benadering het daarin geslaag om die diens meer toeganklik te maak.
Vir hierdie finansiële jaar het die Subprogram (Burgerlike Oorsig) 'n ander benadering as dié van vorige jare gevolg ten opsigte van die monitering van voldoening van die implementering van diensleweringsbeleid van polisiëringsinstansies. Buiten inspeksies wat by alle polisiestasies uitgevoer is, soos in die vorige jare, is sekere beleidsrigtings individueel gemonitor.
Om dienslewering deur polisiëringslede aan gemeenskappe te verbeter.
Om klagtes teen die polisiëringsinstansies deur lede van die publiek te verminder.
Om die stasiekommissarisse verantwoordingspligtig te hou vir die polisiestasies onder hulle bestuur ingevolge die voorwaardes van die stasies en die standaard van dienste wat gelewer word.
Om te meet in watter mate polisiëringsinstansies voldoen aan die geïdentifiseerde beleid/riglyne ingevolge die lewering van dienste aan gemeenskappe.
Om in staat te wees om spesifieke gebiede van voldoening/nie-voldoening aan individuele beleidsrigtings te identifiseer vir verdere opleiding/versterking van dienslewering aan gemeenskappe.
Die beleid wat gemonitor is gedurende hierdie finansiële jaar het die implementering van die Wet op Huishoudelike Geweld, die implementering van die Polisiediens se Handves (beantwoording van telefone), implementering van Sektor-Polisiëring en die algemene in loco inspeksies van alle polisiestasies ingesluit.
Die hooffokus van hierdie inspeksies was die toestand van die selle, die instandhouding van sekere registers in die Kliëntedienssentrum en voldoening aan die Wet op Huishoudelike Geweld.
Beamptes van die Subprogram het ook die burgerlike oorsigvergaderings van die Kaapstadse Metropolitaanse Polisiedepartement en die Swartlandse Munisipale Polisiediens bygewoon.
Die fokus van hierdie Subprogram is om navorsing te doen oor misdaadtendense en polisiëringskwessies in die Provinsie en om die resultate onder die betrokke rolspelers te versprei. Die navorsingsprojekte werp lig op die ontwikkeling van maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte van die Departement. Die Subprogram het die kliënte-tevredenheid suksesvol by eenhonderd vier en sestig gemeenskapsdiensentrums by polisiestasies as deel van hulle oorsigfunksie gemeet.
Program 2: Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit Subprogram 2.
Subprogram 2.1: Programleierskap Strategiese Doel: Om deur strategiese leierskap die Program in ooreenstemming met Departementele visie en strategiese dryfkragte te bring.
Om strategiese rigting aan die komponente te verskaf en by te dra tot die visie van die Wes-Kaap as 'n veiliger tuiste vir almal. Verskaf program- leierskap. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. Bevredigende voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. Geen afwyking.
Subprogram 2.2: Misdaadvoorkomingsentrum a Doel: Om maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte in die Wes-Kaap te inisieer, uit te voer, koördineer en te ondersteun.
Subprogram 2.2: Misdaadvoorkomingsentrum Strategiese Doel: Inisieer, voltrek en koördineer maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte.
Om veiliger gemeenskappe te skep deur maatskaplike misdaadvoorkomings- programme/projekte te inisieer en/of te ondersteun. Bou vermoë van Gemeenskaps-Beleidsforums om maatskaplike misdaad-voorkomings- projekte uit te voer. Verminder oorsake van misdaad. Getal geïmplementeerde finansieel-ondersteunde gemeenskapsmisdaad-voorkomingsprojekte. 96 misdaadvoor-komingsprojekte ondersteun. 50 misdaad-voorkomings-projekte ondersteun. 50 misdaad- voorkomings-projekte ondersteun. Geen afwyking.
Ontwikkel jongmense wat misdaad-weerstandig is. Getal programme vir jeug-in-gevaar. 2 jeug-in-gevaar programme. 2 jeug-in-gevaar programme. Geen afwyking.
Ontluister dwelms en bendes. Aanbieding van CHOOSE 2 LIVE se reisende vertonings by skole. Getal CHOOSE 2 LIVE reisende vertonings vir skole. 100 reisende skool-vertonings. 70 reisende skool-vertonings. 72 reisende skool vertonings. Positief 2.
Die teken van dwelm- en bende-vrye beloftes. Getal dwelm- en bendevrye beloftes geteken. 70 dwelm- en bendevrye beloftes. 70 dwelm- en bendevrye beloftes. 72 dwelm- en bendevrye beloftes. Positief 2.
Getal rolmodel-leiers gekeur. 135 rolmodel-leiers. 120 rolmodel-leiers. 130 rolmodel-leiers. Positief 10.
Getal jeugdiges ontwikkel as Streetsmart-jeug. 25 jeugdiges ontwikkel as StreetSmart-jeug. 25 jeugdiges ontwikkel as StreetSmart-jeug. 28 jeugdiges ontwikkel as StreetSmart-jeug. Positief 3.
Subprogram 2.2: Misdaadvoorkomingsentrum Strategiese Doel: Inisieer, voltrek en koördineer maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte.
Werklike 2006/07 Teiken 2007/08 Werklike 2007/08 Remediërende aksies teen afwyking van werklike teikens j Getal dwelmverwysingsessies geïmplementeer by 100 geaktiveerde gemeenskaps- dwelmberaders. 200 dwelm- verwysingsessies. 205 dwelm- verwysingsessies. Positief 5.
Getal dwelm en bendeverwante opvoedkundige voorkomings-programme. 100 jeug- opvoedkundige programme. 102 jeug- opvoedkundige programme. Positief 2.
Veilige en sekuriteitsbetrou-bare leer-omgewing by skole. Getal vrywilligers ontplooi by skole. 500 vrywilligers ontplooi. 650 vrywilligers ontplooi. 650 vrywilligers ontplooi. Geen afwyking.
Patrollering van skole met vrywilligers. Getal skole met vrywilligers wat patrolleer. 111 skole. 130 skole. 132 skole. Positief 2.
Verbeter veiligheid in en rondom Metrorail-stasies. Om pendelaars-veiligheid op treine te verbeter. Getal vrywilligers ontplooi op treine. 350 vrywilligers by 37 stasies. 350 vrywilligers ontplooi. 350 vrywilligers ontplooi. Geen afwyking.
Verbeter toeganklike ondersteuning aan slagoffers van geweldsmisdaad. Oprigting van slagoffer- bystandskamers. Getal slagoffer-bystandskamers (SBK's) opgerig. 9 slagoffer-bystandskamers (SBK's) opgerig. 5 slagoffer- bystandskamers (SBK's) opgerig. 5 slagoffer-bystandskamers (SBK's) opgerig. Geen afwyking.
Opleiding van vrywilligers om in slagoffer- bystandskamers te dien. Getal vrywilligers opgelei om in slagofferbystandskamers te dien. 677 vrywilligers opgelei. 200 vrywilligers opgelei. 200 vrywilligers opgelei. Geen afwyking.
Verminder alkohol -verwante misdaad. Ontplooiing van Buurtwagte in prioriteitsgebiede. Getal Buurtwag (NHWs) - vrywilligers ontplooi in prioriteitsgebiede. 705 NHW-vrywilligers ontplooi. 400 NHW-vrywilligers ontplooi. 858 NHW-vrywilligers ontplooi. Positief 458.
Subprogram 2.2: Misdaadvoorkomingsentrum Strategiese Doel: Inisieer, voltrek en koördineer maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte.
Opleiding van sjebien-eienaars om verantwoordelike drankhandelaars te wees. Getal sjebien-eienaars opgelei as verantwoordelike drankhandelaars. 3 000 sjebien- eienaars opgelei. 3 000 sjebien- eienaars opgelei. 3595 sjebien-eienaars opgelei. Positief 595.
Getal plaaswagvrywilligers opgelei. 120 Plaaswag-vrywilligers opgelei. 128 Plaaswag-vrywilligers opgelei. Positief 8.
Getal fietse voorsien aan plaaswagte vir patrollering. 10 fietse verskaf. 25 fietse verskaf. Positief 15.
Fasiliteer die ontwikkeling van 'n inter-sektorale misdaad-voorkoming- strategie vir die provinsie. 'n Konsep inter-sektorale misdaadvoorkomingstrategie vir die provinsie. 'n Konsep-inter-sektorale misdaad -voorkoming-strategie vir die provinsie. Nul konsep-strategie. Negatief 1.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling a Doel: Om gemeenskappe te mobiliseer teen misdaad deur die verhoging van vlakke van bewustheid, die institusionalisering van gestruktureerde gemeenskapsdeelname, die bemagtiging van gemeenskapspolisiëring en die instelling van 'n eenvormige vennootskap met gemeenskappe teen misdaad.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Strategiese Doel: Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad.
Om burgers te bemagtig om deur deelname veiliger gemeenskappe te verseker. Verbeter gemeenskap en polisie-verhoudings. Gemeenskaps-deelname aan misdaad- voorkoming. Getal werkswinkels met Gemeenskapspolisiërings- forums (GPF's) oor konflik-resolusie, spanbou en leierskap. 83 werkswinkels aangebied. 80 werkswinkels aangebied teen 30 September 2007. 80 werkswinkels aangebied. Geen afwyking.
Getal konflikresolusie- sessies gefasiliteer en bemiddel met GPF's. 40 sessies gefasiliteer en bemiddel. 30 sessies gefasiliteer en bemiddel teen 31 Maart 2008. 34 sessies gefasiliteer en bemiddel. Positief 4.
Verhoog die vlakke van maatskaplike bewustheid aangaande misdaad-voorkoming. Gemeenskappe ingelig oor behoefte aan betrokkenheid in misdaad-voorkoming. Getal mense gemobiliseer om deel te neem aan gemeenskapspolisiërings- vennootskappe. 101 790 mense gemobiliseer. 70 000 mense gemobiliseer teen 31 Maart 2008. 113 170 mense gemobiliseer. Positief 43 170.
Getal plaaslike gemeenskapsradiogesels- programme oor gemeenskapspolisiëring en vennootskappe. 30 plaaslike radio- geselsprogramme. 30 plaaslike radio-gesels- programme teen 31 Maart 2008. 183 plaaslike radio-gesels- programme. Positief 153.
Institusionaliseer gemeenskap- teen-misdaad- Mense gewerf as Bambanani-vrywilligers. Getal mense gewerf om Bambanani-vrywilligers te word. 1 466 mense gewerf. 1 500 mense gewerf teen 30 November 2007. 2 400 mense gewerf. Positief 900.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Strategiese Doel: Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad.
Strategiese Doelwit Meetbare Doelwitte strukture.
Oud-stryders gewerf en gemobiliseer om deel te neem aan die Bambanani-vrywilliger- program. Getal gewerfde oud-stryders gemobiliseer. 69 oud-stryders gemobiliseer. 100 oud-stryders gemobiliseer teen 30 September 2007. 111 oud-stryders gemobiliseer. Positief 11.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Strategiese Doel: Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad.
Bambanani-vrywilligers gewerf om reserviste te word. Getal Bambanani-vrywilligers geaktiveer om reserviste te word. 1 000 Bambanani-vrywilligers geaktiveer om reserviste te word teen 28 Februarie 2008. 596 Bambanani-vrywilligers geaktiveer om reserviste te word. Die werwingvan Bambanani -vrywilligers om polisiereserviste te word, is uitgestel deur die SAPD weens sy eie opleidingsvermoë vir reserviste en die betaling van reserviste. Soos voorheen aangekondig, is die mobilisering van vrywilligers om polisiereserviste te word afhanklik van die SAPD se gereedheid.
gemobiliseer vir verskeie ontplooi. vrywilligers vrywilligers bystand met misdaadvoorkomings- ontplooi teen 31 ontplooi.
ordening en aktiwiteite en openbare Maart 2008.
skarebeheer by geleenthede om bystand te misdaadvoor- verleen met ordening en komings- skarebeheer.
aktiwiteite en openbare geleenthede.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Strategiese Doel: Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad.
Versnel reaksie om aangemelde vermiste kinders te soek en te vind. Stigting en instandhouding van Kinderblits-reaksie-eenhede (KBRE'e). Getal Kinderblitsreaksie-eenhede (KBRE'e) gestig en in stand gehou. 20 KBRE'e gestig. Ondersteun 20 en stig 20 nuwe KBRE'e teen 30 September 2007. 20 ondersteun en 20 nuwe KBRE'e gestig. Geen afwyking.
aan te pas by veranderende omgewing.
Organisasie van GPF-konferensie. Provinsiale GPF-konferensie aanvaar nuwe visie vir gemeenskaps-forums. Aanvaar. Provinsiale GPF-konferensie aanvaar 'n nuwe visie vir gemeenskaps-forums. Geen afwyking.
bemagtig om bemagtig om nuwe opgelei en take en verant- verantwoordelikhede uit te bemagtig.
Stel plaaslike PPB's Getal sessies gefasiliteer om 192 plaaslike 108 plaaslike Negatief 84.
Subprogram 2.3: Gemeenskapskakeling Strategiese Doel: Mobiliseer gemeenskappe teen misdaad.
Versterk die veiligheid van strandbesoekers gedurende die Feestyd- vakansieperiode. Ontplooiing van vrywilligers deur Veiligheid op Strande en Spesiale Ontplooiings-projekte Toeriste en Besoekers- Veiligheids-projek. Getal vrywilligers ontplooi deur Veiligheid op Strande en Spesiale Ontplooiings- projekte. 1 100 vrywilligers ontplooi teen 31 Januarie 2008. 1 302 vrywilligers ontplooi. Positief 202.
Subprogram 2.4: Burgerlike Oorsig a Doel: Om meetbare doelwitte in programbeplanning en 'n groter burgerlike perspektief op polisiëringsake in te stel.
Subprogram 2.4: Burgerlike Oorsig Strategiese Doel: Burgerlike oorsig oor wetstoepassingsinstansies.
Om demokratiese verantwoordbaar-heid en deursigtig-heid in die Suid- Afrikaanse Polisie-diens (SAPD) en ander wetstoepassings-instansies te bevorder. Monitor and evalueer doeltreffende diens-lewering deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) en ander polisiërings- en wetstoepassings-instansies. Voldoening van polisiërings -instansies aan Batho Pele-beginsels en respek vir menseregte. Getal dienslewerings- klagtes aangaande die SAPD en ander polisiërings- en wetstoepassings-instansies wat aandag gekry het. 4 kwartaallikse verslae. 4 kwartaallikse verslae oor diens- leweringsdoel-treffendheid teen 31 Maart 2008. 4 kwartaallikse verslae oor dienslewerings- doeltreffendheid. Geen afwyking.
Monitor en evalueer Ouditverslag Getal verslae 1 verslag oor 146 8 verslae oor 8 verslae oor Geen afwyking.
billike hulpbron- uitgereik aan die uitgebring. stasies. geïdentifiseerde geïdentifiseerde toewysings binne die Provinsiale Minister. beleid. beleid.
Subprogram 2.5: Veiligheidsinligting en Navorsing a Doel: Om polisiëringsbehoeftes en prioriteite vir die provinsie se diensleweringsdoelwitte en aanwysers en vergelykende prestasies na te vors.
Strategiese Doel: Verskaf navorsing vir bewysgegronde beleid en strategiese intervensie.
Om relevante inligting te verskaf oor misdaad-tendense, veiligheids- kwessies en projek-evaluerings in die Departement. Doen navorsing oor misdaad en polisiërings- tendense. Navorsing en beleidsdokumente wat bydra tot gemeenskaps-veiligheid. Getal navorsingsverslae oor misdaad en polisiëringstendense. 13. 8 navorsingsverslae oor misdaad en polisiërings-tendense. 8 navorsingsverslae oor misdaad en polisiërings- tendense. Geen afwyking.
Voer impak- assesserings op geïdentifiseerde departementele projekte uit. Dra by tot doeltreffende projekte. Getal evalueringsverslae oor geïdentifiseerde departementele projekte. 6. 4 evaluerings-verslae oor geïdentifiseerde departementele projekte. 4 evaluerings- verslae oor geïdentifiseerde departementele projekte. Geen afwyking.
Subprogram 3.1: Programondersteuning Subprogram 3.2: Provinsiale Sekuriteitsoperasies Subprogram 3.
Om al die sekuriteitsrisikofunksies namens al die Departementshoofde in die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te bestuur.
Die Hoofdirektoraat het hulp verleen aan verskeie Provinsiale Departemente met die verkryging van private sekuriteitsdienste. Die insette van Program 3 het op advies t.o.v. die bodspesifikasies se diensvlakooreenkomste, ens. gefokus. Die Departement van Gesondheid is bygestaan met eenhonderd en twintig spesifikasies.
Die Hoofdirektoraat het ook deelgeneem aan die verkryging van vergaderplekke vir Izimbizo en saamtrekke wat gedurende die tydperk onder bespreking geëskaleer het. Daar is van sekuriteitspersoneel verwag om sekuriteitsreëlings by al hierdie plekke te fasiliteer, in konsultasie met die SAPD. Ongeveer 100 geleenthede is gefasiliteer.
Department van die Premier, Gemeenskapsveiligheid, Vervoer en Openbare Werke, Landbou, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, Kultuursake en Sport.
Oorsig oor fisiese sekuriteit.
Koördinering van keuring (personeelsekuriteit).
Opstel en bestuur van stelsels om inligting en dokumentasie te beveilig.
Ontwikkeling, hersiening en implementering van sekuriteitsbeleid.
Aanbieding van sekuriteitsinligtingsessies.
Monitering van voldoening.
Die Direktoraat: Sekuriteitsadviseursdienste het, deur die implementering van die Minimum Inligtingsekuriteitstandaarde (MISS), daarin geslaag om verskeie Departemente van die belangrikheid van voldoening bewus gemaak. Die implementering van die ontplooiingstrategie het onder die aandag van die Department van Vervoer en Openbare Werke gekom en daar word beplan om nog Sekuriteitsbestuurders aan ander departemente te voorsien. Gedurende hierdie tydperk het die keuring van bykomende personeel sowel as Sekuriteitsdiensvoorsieners aandag ontvang. Die Hoofdirektoraat het dreigement- en risiko-assesserings in verskeie gebiede, skole en hospitale uitgevoer, sowel as by verskillende departemente, en het bygedra tot die identifisering van die skole wat deel vorm van die Bambanani Veiliger Skole-program. Die dreigement- en risiko-assesserings het inligting verskaf oor die risiko's wat instellings moontlik kan loop, en hulle is daarom beveel om die nodige sekuriteitsmaatreëls te implementeer. Sekuriteitsplanne word ontwikkel vir die implementering van die Gesentraliseerde Sekuriteitsmodel.
Ten einde hierdie Hoofdirektoraat in staat te stel om teen die beste van sy vermoë en ten volle te kan funksioneer, moet die personeelkomplement van 118 tot 175 oor die MTUR-periode vermeerder. Die aanstelling van die Direkteur: Sekuriteitsadviseursdienste, ses Sekuriteitsbestuurders en ses en twintig Sekuriteitsbeamptes het die vermoë van die Hoofdirektoraat van 85 na 118 verbeter.
Die 26 Sekuriteitsbeamptes wat aangestel is gedurende hierdie tydperk sal bydra tot die beveiliging van tasbare en ontasbare bates van die PRWK. Dit behels ondersoeking, bewaking en bestuur van die toegangsbeheerstelsel.
Die Direktoraat: Sekuriteitsadviseursdienste is besig om in samespreking met die Nasionale Intelligensie-agentskap, 'n nuwe keuringstrategie te implementeer wat 'n bo-na-onder benadering beklemtoon. Die wysigings van die Departement van Staatsdiens en Administrasie (DSA) se regulasies het tot die gebruikmaking van die Personeelgeskiktheidskontrole in Departemente gelei.
Gedurende die finansiële jaar 2007/08 is daar 'n studie uitgevoer oor die PRWK se toegangsbeheerstelsel en bevindinge het getoon dat die huidige stelsel 'n opgradering benodig.
Bydraend tot die visie van die Wes-Kaap as 'n veiliger tuiste vir almal is die voorsiening van strategiese leierskap en advies oor sekuriteit en die versekering van koördinering van sekuriteitsake tussen die PRWK en parastatale instellings binne die provinsie.
Die beveiliging deur Provinsiale Veiligheidsoperasies van die tasbare en ontasbare bates van die PRWK deur die verskaffing van 'n veilige en beveiligde werksomgewing deur die uitbou van die vermoë van sekuriteitsoperasies.
Die bestuur van private sekuriteitsdienste om aanvaarbare dienslewering te verseker.
Die versekering dat alle personeel binne die Department gekeur is.
Die bou van die vermoë van die Sekuriteitsadviseursdienste en raadgewende werk oor sekuriteit insake MISS.
Tans het die werk aan die opgradering van die toegangsbeheerstelsel, apparatuur, en programmatuur op aan-lynbestuurswerkstasies (wat die hoofdiensverskaffer en die beheerkamer insluit) reeds begin (fase een). Dit sal in twee verdere fases voortgesit word: Fase twee: die CCTV-waarnemingstelsel, en fase drie: die algehele integrasie van die gefragmenteerde stelsels in een gesentraliseerde stelsel.
Die volgende persele is voltooi: deel van Dorpstraat 4, Dorpstraat 9 en Waalstraat 24. Fase een is voltooi in kwartaal vier van die jaar 2007/2008 en tans ontvang die volgende persele aandag: Dorpstraat 4 (voltooiingsdatum 29/2/2008); Grand Central-gebou (voltooiingsdatum 25/2/2008); Dorpstraat 1 en 3 (voltooiingsdatum 8/01/2008); Koningin Victoriastraat 14 (voltooiingsdatum 14/2/2008); Alfredstraat (voltooiingsdatum 8/2/2008) en Goulburn-Sentrum (voltooiingsdatum 18/3/2008).
Die Hoofdirektoraat van Sekuriteitsrisikobestuur was in staat om ses Sekuriteitsbestuurders en ses en twintig Sekuriteitsbeamptes gedurende die tydperk onder bespreking aan te stel. Die Sekuriteitsbestuurders het 'n NIA-bemiddelings-intervensieprogram bygewoon. Die verbetering van die vermoë van die Hoofdirektoraat plaas hulle in 'n sterker posisie om die gesentraliseerde sekuriteitsmodel te implementeer.
Die Hoofdirektoraat het die ontplooiing en strategiese uitplasing van die Bambanani-vrywilligers gedurende die Izimbizo se inwerkingstelling ondersteun. Die Program het met diensverskaffers in die private sektor geskakel om sommige van die opgeleide vrywilligers wat by die Private Sekuriteitsbedryf- Regulatoriese Owerheid (PSIRA) geregistreer het as sekuriteitsbeamptes in diens te neem. As gevolg van die skakeling was die Program in staat om met die uitplasing van vrywilligers te help.
Die vlak van sekuriteitsbewustheid en voldoening aan die MISS-dokumente is verhoog deur sekuriteitsessies wat gehou is met Provinsiale Regeringsdepartemente, wat gevolglik groter voldoening aan die Sekuriteits-Regulatoriese en Beleidsraamwerk te weeg gebring het. Meer personeellede binne die PRWK-departemente begin nou besef hoe belangrik dit is om gekeur te word. Die rol van die beamptes van hierdie Hoofdirektoraat in die Geïntegreerde Veiliger Skole-strategie, in vennootskap met die Wes-Kaapse Departement van Onderwys, ontvang aandag.
Subprogram 3.1: Programondersteuning a Doel: Ooreenstemming bewerkstellig tussen Program van Nasionale, Provinsiale en Plaaslike regulatoriese en beleidsraamwerk met Departementele visie en strategiese dryfkragte.
Subprogram 3.1: Program-ondersteuning Strategiese Doel: Ooreenstemming bewerkstellig tussen Nasionale, Provinsiale & Plaaslike regulatoriese & beleidsraamwerk met Departementele visie en strategiese dryfkragte.
Om strategiese rigting aan die komponente te voorsien en by te dra tot die visie van 'n Wes-Kaap wat 'n veiliger tuiste vir almal is. Voorsien strategiese leierskap en advies oor sekuriteit aan die PRWK. Bevredigende voldoening aan MISS. Bevredigende voldoening aan MISS deur Ministeries, Premier se Kantoor-personeel, DG en HVD'e. 100% implementering van keuringstrategie by die kantore van die Provinsiale LUK's en HVD'e. 100% implementering van keuringstrategie by kantore van die Provinsiale LUK's en HVD'e. 100% implementering van keuringstrategie by kantore van die Provinsiale LUK's en HVD'e. Die keuringsproses is uitgevoer by die bogenoemde kantore soos beplan en wag op die uitslag van die Keuringsinstansie (Nasionale Intelligensie- agentskap). (Geen afwyking.
Verseker 100% voldoening.
koördinering van deur LUK's se deur LUK's se deur LUK's se bewusmakingsessies is sekuriteitsake personeellede wat personeellede wat personeellede wat uitgevoer by die kantore tussen die PRWK werk vir / verbonde werk vir / verbonde werk vir / verbonde van die LUK's en die en parastatale is aan LUK-kantore is aan LUK- is aan LUK-kantore HVD'e soos beplan.
Provinsie. Inligtingsekuriteit. Inligtingsekuriteit. Inligtingsekuriteit.
Subprogram 3.1: Program-ondersteuning Strategiese Doel: Ooreenstemming bewerkstellig tussen Nasionale, Provinsiale & Plaaslike regulatoriese & beleidsraamwerk met Departementele visie en strategiese dryfkragte.
Bevredigende voldoening. Bevredigende voldoening aan Minimum Fisiese Sekuriteit-standaarde (MPSS). 50% implementering van MPSS soos per Suid-Afrikaanse Polisiediens- standaarde. 50% implementering van MPSS soos per Suid-Afrikaanse Polisiediens- standaarde. 50% implementering van MPSS soos per Suid-Afrikaanse Polisiediens-standaarde. SAPD verskaf die nodige ondersteuning as bewaarders van fisiese sekuriteit. (Geen afwyking.
Subprogram 3.2: Provinsiale Sekuriteitsoperasies a Doel: Om sekuriteit aan die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te voorsien ten opsigte van werknemers, eiendom, besoekers en gaste deur die vermindering van verlies, besering en/of skade aan eiendom.
Subprogram 3.2: Provinsiale Sekuriteitsoperasies Strategiese Doel: Om sekuriteit aan die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te voorsien ten opsigte van werknemers, eiendom, besoekers en gaste deur die vermindering van verlies, besering en/of skade aan eiendom.
Beveiliging van die tasbare en ontasbare bates van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap. Voorsien 'n veilige en beveiligde werksomgewing. Vermindering van diefstal by die geboue. Aangemelde gevalle van verlies/skade en die geldwaarde van verlies/skade. 121. Afname van diefstal by die geboue van 55%. 67% Gereelde toepassing van voorskrifte by toegangspunte. Insidente is aangemeld by SAPD en ondersoeke is aan die gang. (Positief 12 %).
Bou vermoë van sekuriteits-operasies. Getal bykomende personeel gewerf en opgelei. - 10 beamptes aangestel teen June 2007 by 13 hoofkantoor-geboue. 26. Positief 16.
Bestuur van private sekuriteitsdienste om aanvaarbare dienslewering te verseker. Voorsiening van koste-effektiewe, waarde vir geld- dienste aan instansies. Maatreëls teen diensvlakooreenkoms-vereistes; die getal klagtes en getal insidente plaasgevind, bv. diefstal. 122. 35 institusies. 258. Toename in uitsette as gevolg van kombinering van monitering van dienste met ander versoeke van kliënte. (Positief 223).
Subprogram 3.2: Provinsiale Sekuriteitsoperasies Strategiese Doel: Om sekuriteit aan die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te voorsien ten opsigte van werknemers, eiendom, besoekers en gaste deur die vermindering van verlies, besering en/of skade aan eiendom.
Gee opdrag vir 'n studie oor die huidige toegangs- beheerstelsel met die doelwit om dit te versterk. Skep 'n verslag met bevindinge wat ook strategiese punte vir installering van CCTV kameras uitlig. - Installeer 15 kameras. 0. Die studie het aangedui dat die installering van die 15 CCTV kameras nie in hierdie stadium kan plaasvind nie. Prioriteite is: die opgradering van die toegangsbeheer-stelsel, programmatuur en aanlyn-bestuurswerkstasies (fase 1). Die installering van die CCTV kameras sal plaasvind in fase 2. (Negatief 15).
Verskaf sekuriteits- risikodienste om 'n veiliger omgewing te verseker vir werknemers van/ besoekers aan die PRWK en skole. Versterk sekuriteit in skole en die werkplek. Voorkoms van insidente in die werkplek en skole. 242. 160 - PGWC komplekse by hoofkantoor en skole. 191. Volgehoue monitering van sekuriteitsmaatreëls en personeel by institusies vind plaas.(Positief 31).
Subprogram 3.3: Sekuriteitsadviseursdienste a Doel: Om Departementshoofde met advies en ondersteuning te bedien om te verseker dat hulle voldoen aan die betrokke veiligheidsregulasies ten opsigte van die sekuriteitsrisiko- regulatoriese en polisieraamwerk.
Subprogram 3.3 Sekuriteits-adviseursdienste Strategiese Doel: Om Departementshoofde met advies en ondersteuning te bedien om te verseker dat hulle voldoen aan die betrokke veiligheidsregulasies ten opsigte van die sekuriteitsrisiko-regulatoriese en polisieraamwerk.
Om bewusmaking aan te wakker en te verseker en bystand te verleen met voldoening aan die sekuriteitsrisiko -regulatoriese en beleidsraamwerk. Om sekuriteit- en dreigement- assesserings van geboue en personeel binne en buite die organisasie te fasiliteer. Veilige geboue wat voldoen aan die Beroepsgesondheid en Veiligheid-standaarde; minder insidente. Die mate van aanvaarding en die suksesvolle implementering van teenmaatreëls. 600. 40. 111. Positief 71.
Subprogram 3.3 Sekuriteits-adviseursdienste Strategiese Doel: Om Departementshoofde met advies en ondersteuning te bedien om te verseker dat hulle voldoen aan die betrokke veiligheidsregulasies ten opsigte van die sekuriteitsrisiko-regulatoriese en polisieraamwerk.
Om bystand te Om te verseker dat alle Voldoening aan Getal personeel wat 300. Alle SMS- 550 voor- Fokus het verskuif na verleen met die personeel binne die MISS. gekeur is.
keuring van departement gekeur is.
Regerings- 250. keurings- beklemtoon. Afgesien werknemers en vorms na van die keuringsvorms sekuriteits- NIA gestuur wat na NIA aangestuur ondersoeke.
Subprogram 3.3 Sekuriteits-adviseursdienste Strategiese Doel: Om Departementshoofde met advies en ondersteuning te bedien om te verseker dat hulle voldoen aan die betrokke veiligheidsregulasies ten opsigte van die sekuriteitsrisiko-regulatoriese en polisieraamwerk.
Bystand met uitbou van vermoë van sekuriteits-adviesdienste. Stel bykomende sekuriteitsassistent- bestuurders aan. - Stel 6 sekuriteits-adviseurs- personeel-lede aan teen Junie 2007. 6. Geen afwyking.
Raadgewende werk oor sekuriteit insake MISS. Getal sekuriteits-bewusmakingsessies met departemente. - 12 sekuriteit-sessies wat SMS lede teiken en 50 wat alle vlakke teiken. 15 SMS en 146 wat alle lede teiken. Sekuriteit en gebeurlikheids-bewusmakings-aanbiedings by verskeie PGWK-instansies om voldoening aan die MISS te verseker. (Positiewe Afwyking).
Om hulp te verleen met sekuriteitsondersoeke. Getal ondersoeke. 30. 40. 82 ondersoeke van alle insidente. Wanneer elke verslag voltooi is, is aanbevelings gemaak. (Positief 42).
Subprogram 4.1: Programondersteuning Subprogram 4.2: Verkeerswetstoepassing Subprogram 4.3: Padveiligheidsbestuur Subprogram 4.
Die doel van die Program is om verkeersveiligheid dwarsdeur die provinsie te bevorder en te versterk deur die ontwikkeling en implementering van provinsiale strategieë en beleid, sowel as om 'n uitwerking te hê op die ontwikkeling en implementering van nasionale beleid aangaande verkeersveiligheid.
Strategiese ondersteuning, leierskap en organisatoriese ontwikkeling wat padveiligheid dwarsdeur die Provinsie te bevorder.
Ooreenstemming tussen die visie van die Hoofdirektoraat en die strategiese dryfkragte van die Departement en Provinsiale Regering te bewerkstellig.
Ontwikkeling van strategiese Padveiligheidsvennote om groter samewerking en integrasie tussen instansies te verkry sodat padveiligheidsbewustheid bevorder kan word.
Professionele polisiëringsdienste gegrond op lewenslange leer en ontwikkeling te lewer.
Padveiligheid ontvang voortdurend besondere aandag veral oor periodes soos die Paasvakansie, Junie-vakansie en die Desember-feestydperiode. Grusame ongelukke het veelvuldige sterftes tot gevolg, soos gesien is op die N1 naby Beaufort-Wes en in die Ceres-streek. In albei hierdie gevalle is plaaswerkers vervoer. Bestuurdersgedrag en die toestand van voertuie bly die kritieke elemente wat bydra tot sterftes. Openbare vervoer word nou geteiken in 'n poging om 'n verskil te maak aan die aantal sterftes waarby openbare vervoer se voertuie betrokke is en waar hierdie botsings gereeld tot veelvuldige sterftes lei.
Binne die metropool het dienslewerings-imperatiewe dit noodsaaklik gemaak om nou saam te werk met wetstoepassings-instansies in die metro, insluitend die SAPD, Metropolisie en Verkeersdienste. Veral laasgenoemde is kritiek in ons funksionering as 'n Provinsiale Verkeersdiens. Toegewyde strukture bestaan nou om skakeling in the metropool te fasiliteer. Ten opsigte van verkeersbestuur is groter sinergie bereik deur gebruik te maak van die Provinsiale Padverkeerbestuurskoördineringskomitee (PRTMC).
Die Program het voortgegaan om die bogenoemde struktuur te gebruik om strategiese en operasionele kwessies op gelokaliseerde vlakke dwarsdeur die provinsie te integreer. Daar is merendeels ooreengekom oor die agenda. Die GOP-prosesse bly sentraal tot die verbintenis met gemeenskappe en daar is reeds gevorder deur kontak te maak met 'n groter aantal plaaslike owerhede.
Eenvormige prestasiestandaarde en maatreëls is tans nog nie van toepassing dwarsdeur die provinsie nie, maar die saak is geregistreer en die groter munisipaliteite het hul belangstelling uitgespreek om hulle respektiewelike stelsels in oorstemming met dié van die Provinsie te bring.
The Padverkeerbestuurskorporasie (RTMC) is gevestig en oor die afgelope jaar is 'n toenemende aantal funksies van die Departement van Vervoer na die RTMC oorgedra. Laasgenoemde se vermoë is ook toenemend verhoog en hulle kon begin om sterker leiding op 'n eenvormige grondslag aan provinsies gee. Interaksie met die RTMC is geïnstitusionaliseer deur middel van gestruktureerde kwartaallikse skakeling wat provinsies betrek en alle funksionele gebiede dek.
n Aansienlike aantal provinsiale inspekteurs het minder as vyf jaar se ervaring. Om hierdie stand van sake aan te spreek, is norms and standaarde ingevoer wat duidelik aandui wat van elke beampte ten opsigte van prestasie verwag word. Bestuursnorms is ook gestel om toesigters leiding te gee by die voltooiing van sekere basiese bestuursfunksies. Hierdie stelsel word tans vir 'n tweede jaar toegepas en die aanvanklike weerstand teen die prestasiebestuurstelsel is aan die afneem soos begrip vir die stelsel algaande toeneem.
Vir 'n aantal jare, insluitend die jaar onder bespreking, was een adjunk-direkteur verantwoordelik vir alle wetstoepassings-operasies dwarsdeur die Provinsie (d.i. twaalf verkeersentrums). 'n Behoefte is geïdentifiseer om bykomede vermoë op hierdie vlak te skep sodat sterker sinergie en ooreenstemming tussen strategie en operasionele ontplooiing verseker kan word. Hulpbronne sal binne drie streke byeengebring word, elk met 'n bestuurder. Van hierdie bestuurders sal vereis word om strategieë te ontwikkel en te implementeer wat fokus op die verlangde uitkomste wat vir hulle respektiewelike gestel is. Die vermoë om prestasiebestuurskwessies dwarsdeur die program te stuur, sal aansienlik versterk word.
Met verwysing na Veiligheidsopleiding en -ontwikkeling is 'n struktuur gefinaliseer ten einde die uitdagings van 'n nuwe opleidingsraamwerk te hanteer wat navolging van toepaslike wetgewing vereis. Die doelwit van 'n lewenslangeleer-instansie kan nog verder gevoer word aangesien die nuwe struktuur ook groter integrasie tussen die verkeersopleidingskollege en die bestuurders van die verkeersentrums aanmoedig.
Die suksesvolle implementering van die Motorvoertuigongeluk(MVO)-strategie sal berus by die verbeterde koördinasie van die PRTMC-strukture waarna reeds verwys is. Dit vind reeds plaas teen 'n vinniger tempo wat alreeds tot die sentralisering van die sekretariaatsfunksie vir alle PRTMC-komitees en die byeenbring van die agendas gelei het.
Die RTMC, soos elders aangedui, het groter verantwoordelikheid aanvaar vir funksionele gebiede en 'n aantal van die bestaande beleid word oorweeg, soos die nuwe Nasionale Opleidingsraamwerk. Daarbenewens is daar ook die ontwikkeling van 'n Nasionale Wetstoepassingskode waarmee begin is.
Strategiese alliansies is met sleutelvennote soos die Departement van Gesondheid gevorm, en meer spesifiek, met hulle Siektelas (Burden of Disease)-intervensie.
Die MVO bly die sleutel in verdere ontwikkeling van vennootskappe om die lewering van 'n soomlose diens op 'n strategiese vlak te bestuur wat alle rolspelers van Wetstoepassing, Onderwys en Kommunikasie, Ingenieurswese en Landelike Ontwikkeling, Openbare Vervoer, en Gesondheid en Nooddienste betrek. Die verfyning van sulke prosesse en interaksie tydens die implementering van die strategie duur voort.
Die Direktoraat Verkeerswetstoepassing het hulle aktiwiteite gegrond op die Padverkeerveiligheidsbestuur-strategie vir die Wes-Kaap (meer bekend as die Motorvoertuigongeluk (MVO)-strategie, die beleid van die Departement van Vervoer: die Pad na Veiligheid-strategie, en die RTMC se Deurlopende Wetstoepassingsplan).
Padsterftes op die nasionale en provinsiale roetes wat gepolisieer word deur Provinsiale Verkeerswetstoepassing in ooreenstemming met die 24-uur verkeersdiens, het verminder met tweehonderd vier en dertig sterftes. Voetgangersterftes het verminder met driehonderd twee en twintig sterftes. Die doelwit van 'n algehele afname van 5% is bereik.
Vergelykbare padsterftes vir die 2007 en 2008 Paastydperiodes toon 'n afname van 27 na 23 sterftes. Die voetgangersterftes onder hulle het verminder van agt tot 5 sterftes. Veiliger Feestyd-sterftes tussen 2006/07 en 2007/08 dui op 'n algehele toename van vyf sterftes, van 184 tot 189. Beide voetganger- en passasiersterftes het toegeneem terwyl bestuurdersterftes afgeneem het met 13%, van 46 tot 40 sterftes.
Gedurende die jaar onder bespreking het die Departement meer hulpbronne vir padverkeersopvoeding in skole en plaaslike gemeenskappe ontplooi.
Daar is bevind dat padveiligheidsopvoeding gemaklik inpas in die vier Leerareas van die nuwe kurrikulum, naamlik Lewensvaardighede, Geskiedenis, Wiskunde en Lewensoriëntering. Aan die einde van elke werkswinkel word opvoeders voorsien van padveiligheids-multimediapakette wat 'n handboek vir opvoeders, 'n werkboek vir leerders en 'n geïllustreerde stel padveiligheidsplakkate bevat. Aanbieders benadruk dit ook dat die opvoeders wat hierdie werkwinkels bywoon die kennis wat hulle so bekom het, moet afwentel na ander opvoeders wat nie hierdie werkswinkels kon bywoon nie. Eenhonderd vyf en negentig aanbiedings (STEP, Danny Cat) is voltooi.
Die program het die leerlingrybewys-inisiatief laat herleef en die kursusse vir Graad 10 tot 12 vlakke is weer ingestel. Die bedoeling is dat leerders uit hierdie Grade die vermoë opbou en bemagtig word om die hoërskool te verlaat met ten minste 'n leerlingrybewys en dalk selfs 'n bestuurslisensie. As hierdie doelwitte bereik word, sal dit hulle kanse verbeter om die arbeidsmark te betree. Hierdie inisiatief help ook om leerders gedurende die skoolvakansie uit die strate te hou aangesien die meeste van hierdie kursusse gedurende vakansietye aangebied word.
Die Gene Louw-verkeerskollege het gedurende 2007/2008 opleiding aan Provinsiale Verkeerswetstoepassing, die Metropolisie, ander plaaslike owerhede en personeel van die Departement verskaf. Die pogings om professionalisme te bevorder en om die kwalifikasie van wetstoepassingsbeamptes te verbeter, het voortgeduur gedurende 2007/08. Die Erkenning van Vorige Leer (RPL)-proses, wat in 2005/06 geïnisieer is, het voortgegaan om resultate te lewer toe 'n verdere agt RPL-studente hulle B. Tech Grade (Padverkeer en Munisipale Polisiebestuur) voltooi het, terwyl 'n verdere twee die Diploma voltooi het.
Opleiding in die gebruik van Dräger-toerusting om bestuurders onder die invloed te betrap, het gedurende die jaar voortgeduur en altesame drie en negentig verkeersbeamptes is by die 12 verkeersentrums opgelei. Die doel van hierdie opleiding is om toepaslike wetgewing, bedryfsprosedures en vervolgingsriglyne toe te pas om die Dräger-toerusting doeltreffend te gebruik en dus by te dra tot die afname in en uitroei van dronkbestuursgedrag. Die kurrikulum fokus op ses kern-areas, wat inhegtenisnemingsprosedures, getuienisaflegging in die hof, die insameling van/bewysstukke en praktiese toepassing insluit.
Chrysalis Akademie het vyfhonderd en vyftig jeugdiges vir die opleidingsprogram ingeskryf van wie vierhonderd drie en sestig gegradueer het. Die teiken van vyfhonderd en vyftig is dus nie behaal nie. Die redes vir die sewe en tagtig se nie-voltooiing van die program wissel van ontslag weens mediese redes, soos swangerskap en dwelmverslawing, vertrek vir persoonlike redes, of eenvoudig vir drostery en gevolglike skorsing, terwyl ander teruggekeer het skool toe of 'n formele werksgeleentheid gekry het. Sewe en tagtig van die gegradueerdes is suksesvol in poste uitgeplaas.
Die Chrysalis Akademie het 'n werksverhouding met die Valsbaaise Kollege gesluit wat fasilitering en residensiële fasiliteite op kampus vir hierdie program bied. Altesame twee en vyftig Chrysalis-gegradueerdes is ingeskryf in hierdie program. Hierdie beroepspesialisering is een van die hoë vaardighede-, hoë kwaliteit- en hoë kennisprogramme, waar teorie aan praktiese leer-in-die-werkplek verbind word. Studente kry dus die geleentheid om werksituasies gedurende hul studietydperk te ervaar.
Subprogram 4.1: Programleierskap Strategiese Doel: Ondersteuning, leierskap en organisatoriese ontwikkeling van Program.
Strategiese ondersteuning, leierskap en organisatoriese ontwikkeling ter bevordering van padveiligheid dwarsdeur die provinsie; ooreenstemming bewerkstellig tussen die visie van die Hoofdirektoraat en die strategiese dryfkragte van die Departement en die Provinsiale Regering. Verskaf program-leierskap. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. Gradering van minstens "Goed" in die kwartaallikse prestasie- evaluering van die Program. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. 100% voldoening aan betrokke beleid en wetgewing. Geen afwyking.
Subprogram 4.2 Verkeerswetstoepassing a Doel: Verhoogde vlak van voldoening aan padreëls en regulasies.
Subprogram 4.2: Verkeerswetstoepassing Strategiese Doel: Versterk positiewe padgebruikersgedrag en verhoog voldoeningsvlak.
Positiewe beïnvloeding van bestuursgedrag deur volgehoue wetstoepassing. Om padtrauma te verminder. Voldoening van verkeer deur 24 uur- patrollering. Verminder sterftes op nasionale roetes met 5% per jaar. - 610. 376. Die strategie om beamptes gedurende spitstye te gebruik, het gewerk aangesien daar 234 minder sterftes as die vorige jaar was. (Negatief 234).
Verminder voetganger- sterftes met 5%. - 381. 90. Verskerpte fokus om voet-gangers van gevaarlike gebiede te verwyder het gewerk aangesien daar 291 minder sterftes as die vorige jaar was. (Negatief 291).
Verminder inhegtenisnemings vir dronkbestuur met 15%. - 1 288. 876. Die inhegtenisneming van dronkbestuurgevalle het verminder met 412 maar die getal toetse om gevalle van dronkbestuur te betrap, het vermeerder na 69 678. (Negatief 412).
Verhoog getal getoetste bestuurders. Bewegende oortredings.
veiligheidsgordels; - 58 080 13 162 Die opsporing van hierdie oortreding is moeilik aangesien dit moet gebeur in die teenwoordigheid van 'n beampte; weens lae personeelvlakke kan alle gevaarlike gebiede op die provinsiale roetes egter nie gepolisieer word nie. (Negatief 44 918).
Subprogram 4.2: Verkeerswetstoepassing Strategiese Doel: Versterk positiewe padgebruikersgedrag en verhoog voldoeningsvlak.
07 Teiken 2007/08 Werklike 2007/08 Remediërende aksies teen afwyking van werklike teikens roekelose/nalatige bestuur; - 23 232. 5 250. Die opsporing van hierdie misdaad is moeilik aangesien dit in die teenwoordigheid van 'n beampte moet gebeur en weens lae personeelvlakke alle gevaarlike gebiede op die provinsiale roetes nie gepolisieer kan word nie. (Negatief 17 982).
gebruik van selfone; - 116 160. 10 514. Die opsporing van persone wat selfone op provinsiale roetes gebruik, is moeilik aangesien dit 'n oortreding is wat in die teenwoordigheid van 'n beampte moet plaasvind en Verkeerswetstoepassing net die oortredings kan polisieer wat in hulle teenwoordigheid begaan word. (Negatief 105 646).
oorlading met passasiers; - 2 081. 2 639. Positief 558.
openbare vervoer- oortredings; - 2 732. 57 591. Positief 54 859.
spoedverwante insidente; - 135 593. 172 202. Positief 36 609.
bestuursinsidente (lisensies, bedrog, korrupsie); - 11 436. 28 013. Positief 16 577.
voertuigverwante insidente nommerplate, ligte, bande, voertuig-lisensies, oorlaaide - 51 503. 35 411. Teikens is gestel maar te wyte aan gebrek aan toewyding en weens arbeidskwessies is die teikens nie bereik nie.
Subprogram 4.2: Verkeerswetstoepassing Strategiese Doel: Versterk positiewe padgebruikersgedrag en verhoog voldoeningsvlak.
07 Teiken 2007/08 Werklike 2007/08 Remediërende aksies teen afwyking van werklike teikens goedere, vermoeienis. teikens met JPP-teikens sal die situasie verbeter. Negatief 16 092.
Beveiliging van die padnetwerk deur doeltreffende bestuur van geïntegreerde weegbrug- aktiwiteite. Weeg van alle vragvervoer. Maandelikse verslae van DOT en Africon. - Maandeliks. 12 verslae. Maandelikse verslae word uitgebring t.o.v. alle weegbrug- aktiwiteite. (Geen afwyking).
Koers van voldoening deur vragvervoer. - 85%. 85%. Geen afwyking.
Ontwikkeling van 'n Menslike Hulpbron-plan wat die opbou van verkeers-personeel se vermoë en implementering van 'n prestasie- bestuurstelsel aanspreek. Om norme en standaarde vir verkeersentrums te ontwikkel en te implementeer. - Ontwikkel. Ontwikkel. Geen afwyking.
Toets motiveringsvlak van 15% van die verkeersbeamptes. - 54.90%. 268 uit 483 gee 'n presentasie van 55.5%. Positief 0.6 %.
Subprogram 4.3 Padveiligheidsbestuur a Doel: Groter padveiligheidsbewustheid en betrokkenheid deur die rolspelers.
Subprogram 4.3: Padveiligheidsbestuur Strategiese Doel: Strategiese beïnvloeding en versterking van padveiligheidsbewustheid.
Ontwikkel 'n strategiese Padveiligheids-vennootskap om sterker samewerking en integrasie tussen instansies te verseker en dus padveiligheids-bewustheid onder die breë publiek te bevorder wat tot positiewe gedrags-veranderinge by beide bestuurders en voetgangers lei. Verskaf padveiligheids-opvoedingsprogramme aan geïdentifiseerde skole. STEP-aanbiedinge. Om veiligheidsbewus-makingsprogramme vir skoliere aan te bied met die doel om die getal voetganger-verwante ongelukke te verminder. 80. 180. 215. Positief 35.
Om opleiding aan en evaluering van swaarvoertuie en LAV- bestuurders en motorfietsryers te verskaf om so hulle vaardighede te verbeter en gedrags-veranderinge te stimuleer. Om 'n behoefte- assessering van 5 maatskappye te onderneem om ongelukstatistieke en bestuursvereistes vas te stel. - 5 werkswinkels. 6. Positief 1.
13 veiligheids- en vaardigheids- toetse. 20. 2006/2007 weerspieël die werklike getal bestuurders bereik teenoor die getal aktiwiteite aangebied in 2007/2008. (Positiewe afwyking).
Subprogram 4.3: Padveiligheidsbestuur Strategiese Doel: Strategiese beïnvloeding en versterking van padveiligheidsbewustheid.
Werklike 2006/07 Teiken 2007/08 Werklike 2007/08 Remediërende aksies teen afwyking van werklike teikens opleiding-sessies. 5. Bespreking het plaasgevind met die Departement van Gesondheid oor navorsing wat gedoen is oor o..a. Siektelas. (Geen afwyking).
Voorsien padveiligheids-opvoedingsprogramme aan openbare vervoer- operateurs en voor-lisensiërings bestuursinstrukteurs. Getal veiligheids- en vaardigheids-kompetisies en byeenkomste vir swaarvoertuig-bestuurders. Streek: 3. Streek: 4. 3. Negatief 1.
Provinsiaal: 1. Provinsiaal: 1. 1. Geen afwyking.
Nasionaal: 1. Nasionaal: 1. 1. Geen afwyking.
Subprogram 4.3: Padveiligheidsbestuur Strategiese Doel: Strategiese beïnvloeding en versterking van padveiligheidsbewustheid.
Vergaderinge: 34. Vergaderinge: 28. 39. Positief 11.
Fasiliteer respek vir padverkeersbestuur dwarsdeur die provinsie. Streeks-padverkeerbestuurs- koördineringskomitee (RTMCC). 20. 20. 19. Voorsitter van plaaslike owerheid was nie in staat om dit by te woon nie en geen dringende kwessies was op die agenda nie met die gevolg dat die vergadering nie gehou is nie. (Negatief 1).
Subprogram 4.3: Padveiligheidsbestuur Strategiese Doel: Strategiese beïnvloeding en versterking van padveiligheidsbewustheid.
Insluiting van Padverkeerveiligheids-kwessies in: GOP-proses; GPF. - 4 distrik metro. 4. Meer aktiwiteit is gebaseer op vergaderinge met individuele plaaslike owerhede binne die Distriksmunisipaliteite verwys. Dit sluit ook 58 GPF-vergaderinge in waar kwessies geopper is.
Skep van bewustheid deur strategiese en ontwikkelings-kommunikasie. Padveiligheids-kommunikasieplan wat druk- en oudio- media beide insluit en kommersiële sowel as gemeenskaps-gehore teiken. Implementering van 'n doeltreffende druk- en oudio-kommunikasie-veldtog, drukmedia in gemeenskaps- en kommersiële koerante, elektroniese media via gemeenskaps- en kommersiële radio-stasies, produksie van plakkate en brosjures. 2. 1. 1. Geen afwyking.
Subprogram 4.4 Veiligheidsopleiding en -ontwikkeling a Doel: Voorsiening van kwaliteitopleiding en -ontwikkeling aan Munisipale Polisie, verkeerswetstoepassings-instansies en gemeenskapsvrywilligers.
Subprogram 4.4:-ontwikkeling Veiligheidsopleiding en Strategiese Doel: Voorsiening van kwaliteitopleiding en -ontwikkeling aan strategiese vennote soos Munisipale Polisie, verkeerswetstoepassings-instansies en gemeenskapsvrywilligers.
Professionele polisiërings-dienste op grond van lewenslange leer en ontwikkeling. Fasiliteer die leerproses vir verkeers-, munisipale polisiebeamptes en ander beamptes/ persone werksaam in verwante velde, om professionalisme te versterk en dienslewering te verbeter. Kwekelinge. Getal verkeers-/munisipale polisiebeamptes en verkeersopsigters opgelei. 966. 500. 617. Positief 117.
Implementeer en behou 'n kwaliteitbestuurstelsel met kwaliteitstandaarde. Implementering en instandhouding van 'n kwaliteit-bestuurstelsel. Persentasie implementering. - 70%. 70%. Geen afwyking.
Fasiliteer die leerproses by 'n aantal gemeenskap- strukture om by te dra tot 'n veiliger omgewing. Gemeenskapslede opgelei. Getal gemeenskaps-vrywilligers opgelei. 1 208. 1 000. 1 278. Sedert die 21 prioriteitsgebiede hoofsaaklik binne die Metro val, het die getal vrywilligers wat opgelei is, vermeerder aangesien daar 'n koste-besparing op vervoer was. (Positief 278).
Bou aan menslike en maatskaplike vlakke van vermoë by die jeug deur opleidings- en lewensvaardigheids- programme. Chrysalis-gegradueerdes. Getal jeugdiges by Chrysalis Akademie. 509. 540. 463. Tans besig met 'n herbesoek aan die werwingsproses om te verseker dat daar 'n afname in die uitsakkoers sal wees. (Negatief 77).
Ondersteun klubs. Getal jeugklubs ondersteun. 14 ondersteun. 14. 14. Geen afwyking.
Hiermee lê ons graag ons verslag vir die bogenoemde finansiële jaar aan u voor.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid (Pos 4) is deur 'n Gedeelde Ouditkomitee bedien wat kragtens Kabinetsbesluit 75/2003 aangestel is, wat later uitgebrei is deur Kabinetsbesluite 95/2005 en 77/2007. Die termyn van die Gedeelde Ouditkomitee het op 31 Desember 2007 geëindig.
Kabinetsbesluit 55/2007 het die herstrukturering van Ouditkomitees van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap goedgekeur. Kragtens hierdie besluit is die Departement vanaf 1 Januarie 2008 vir die oorblywende deel van die jaar deur die Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee bedien.
Die Ouditkomitees moet ooreenkomstig sy goedgekeurde Opdrag minstens vier keer per jaar ontmoet.
Geen formele vergaderings van die nuutaangestelde Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee is gedurende die tydperk 1 Januarie 2008 tot 31 Maart 2008 gehou nie.
Die Ouditkomitees het hulle verantwoordelikhede voortspruitend uit artikel 38 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (PFMA) en Tesourieregulasie 3.1.13 en 27 nagekom. Die Ouditkomitees het ook hulle sake gereël en hulle verantwoordelikhede nagekom ingevolge die goedgekeurde Ouditkomiteehandves.
In 2004 is die Sihluma Sonke-konsortium aangestel om oor 'n driejaartydperk interne ouditvaardighede te ontwikkel en oor te dra aan die personeel van die Provinsiale Regering. Aan die einde van Desember 2006 is die Konsortium se kontrak verleng vir 'n verdere twee jaar om die ontwikkeling van die Interne Ouditfunksie die geleentheid te gee om voltooiing te bereik. 'n Mate van vordering is behaal om interne ouditvermoë en vaardighede binne die Provinsiale Tesourie te internaliseer. Betekenisvolle vordering word in die nuwe finansiële jaar gemaak.
die mate van voldoening aan vasgestelde beleid, prosedures en toepaslike wetgewing; en die doeltreffendheid en flinkheid van beheer wat deur bestuur geïmplementeer is om die oorkoepelende departementele doelwitte te bereik.
Gebaseer op die resultate van die oudits hierbo, is die omskrewe stelsel van interne beheer in hierdie Departement voldoende; nogtans was dit in baie gevalle nie so doeltreffend en flink geïmplementeer gedurende die jaar onder hersiening soos beplan is nie, aangesien voldoening aan seker voorgeskrewe beleid en prosedures afwesig was.
Die Departement is oor die laaste twee jaar gekonfronteer met 'n aantal uitdagings. Dit het gevolge vir die bestuur se vermoë om te lei en doeltreffende dienste te lewer.
Die Ouditkomitee het die senior bestuur van die Departement aangemoedig om hulle verbintenis gestand te doen om die benutting van hulle interne kapasiteit in Risikobestuur, lynmonitering en Moniterings- en Evaueringstelsels en personeel te koöordineer ten einde flinker prestasiebestuur en operasionele doeltreffendheid te bereik. 'n Verbintenis is verder gemaak om korrektiewe optrede te implementeer ten opsigte van swakhede wat geïdentifiseer is, veral wat betref flinker bestuursbeplanning en beheerdissipline.
Ondernemingsrisikobestuur is in 'n vroeë stadium van implementering. Die Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee moniteer die vordering van flinke implementering op 'n kwartaallikse grondslag.
In die vorige finansiële jaar het die Gedeelde Ouditkomitee sy kommer uitgespreek ten opsigte van die groeiende IT-krisis binne die Provinsiale Regering. Dit sluit die behoefte in om die verouderde toerusting te vervang, sekuriteit te verbeter, inligting te rugsteun en planne te ontwikkel om die sakebehoeftes van sy kliënte, insluitend hierdie Departement, aan te spreek.
Gedurende die jaar onder hersiening het interne ouditresultate geen betekenisvolle vordering getoon nie, hoofsaaklik te wyte aan die transversale aard van die onderliggende IT-diens.
Die Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee versoek die Provinsiale Regering om erns te maak met die plasing van hierdie krisis op die hoogste prioriteitsvlak vir optrede om sodoende 'n ineenstorting van die IT-stelsels te verhoed.
Die Gedurende-die-Jaar Moniteringsverslae (IYM) is betyds ingedien by die Ouditkomitees soos vereis en die komitees is daarvolgens ingelig oor die finansiële situasie van die Departement insake sy begroting, missie en strategiese doelstellings. Die Komitee gaan voort om hierdie verslae te monitor; en het Departementele bestuur versoek om finansiële beplanning en IYM-verslaggewing te verbeter, gebaseer op die doelwitte, afwykingsanalise en toepaslike korrektiewe optrede van hulle Jaarlikse Prestasieplan.
die Ouditeur-generaal se bestuursbrief en bestuur se reaksie daarop hersien; en betekenisvolle aanpassings voorspruitend uit die oudit hersien.
Die Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee stem saam en aanvaar die Ouditeur-generaal se gevolgtrekkings oor die Jaarlikse Finansiële State en is van mening dat die geouditeerde Jaarlikse Finansiële State, saamgelees met die verslag van die Ouditeur-generaal, aanvaar word.
Die Ouditkomitees het die kwartaallikse Interne Ouditverslae, departementele bestuursreaksies, Finansiële State en die Ouditeur-generaal se Verslag geëvalueer; en deel die kommer aangaande interne beheer en finansiële verslaggewing hierbo genoem. Die Ouditkomitee moedig bestuur aan om sy stelselmatige herstelplan te implementeer.
Die Ouditkomitees wil graag hulle waardering uitspreek teenoor die Provinsiale Tesourie, Amptenare van die Departement, die Ouditeur-generaal en die Interne Ouditeenheid vir die inligting wat hulle aan ons verskaf het vir die samestelling van hierdie verslag.
Die oorspronklike begrotingstoewysing van R202,112 000 vir die 2007/2008 finansiële jaar is verhoog met R3, 230 000 in die Aansuiweringsramings, wat die algehele begroting na R205, 342 000 verhoog het. Die verhoging is hoofsaaklik toegeken aan Program 4: Verkeersveiligheidsbevordering.
Die gesonde finansiële bestuur van die Departement is weerspieël in die onderbesteding van slegs R2, 141 000 of 1%.
Die Departement het sy aangesuiwerde inkomstebegroting van R1, 816 000 oortref deur die invordering van inkomste van R2, 304 000. Dit verteenwoordig 'n verhoging in die begroting van R488 000.
Die rede vir die aansienlike skuif ten opsigte van Goedere en Dienste is te wyte aan substansiële verhogings van kilometer- en daaglikse tariewe gedurende die finansiële jaar.
Alle virements is goedgekeur deur die Rekenpligtige Beampte.
Hierdie dienste omvat die korporatiewe middelpunt wat die ander komponente van die organisasie ondersteun en koördineer.
Programleierskap (Subprogram 1), om ondersteuning te bied ten einde die program in ooreenstemming met departementele visie en strategiese dryfkragte te bring.
Misdaadvoorkomingsentrum (Subprogram 2), om maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte te inisieer, uit te voer en te koördineer.
Gemeenskapskakeling (Subprogram 3), om gemeenskappe teen misdaad te mobiliseer deur verhoogde bewusmaking, institusionalisering van gestruktureerde gemeenskapsdeelname, bemagtiging van gemeenskapspolisiëring en die instelling van eenvormige vennootskappe met gemeenskappe teen misdaad.
Burgerlike Oorsig (Subprogram 4), om skerper burgerlike perspektief op polisiëringsake te bewerkstellig.
Veiligheidsinligting en Navorsing (Subprogram 5), om misdaad en polisiëringstendense na te vors en impak-assesserings uit te voer.
Die doel van hierdie program is om die grondwetlike en wetgewende mandaat van burgerlike oorsig oor wetstoepassingsinstellings te implementeer en beide nasionale en provinsiale beleid oor veiligheid en sekuriteit te implementeer.
Programleierskap (Subprogram 1), om ondersteuning te bied ten einde die program in ooreenstemming met departementele visie, missie en strategiese dryfkragte te bring.
Provinsiale Sekuriteitsoperasies (Subprogram 2), om sekuriteit aan die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te voorsien ten opsigte van eiendom, besoekers en gaste.
Sekuriteitsadviseursdienste (Subprogram 3), om Provinsiale Departementshoofde met raad te bedien ten einde aan betrokke veiligheidsregulasies en -beleid te voldoen en bystand te verleen.
Die doel van die program is om die sekuriteitsfunksies namens al die Departementshoofde van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap te bestuur.
Programleierskap (Subprogram 1), om 'n flinke en doeltreffende program te verseker.
Padveiligheidsbestuur (Subprogram 3), om padveiligheidsopvoeding aan te bied.
Veiligheidsopleiding en -ontwikkeling (Subprogram 4), om opleiding en ontwikkeling aan Provinsiale Verkeers- en Metropolisiebeamptes en gemeenskapsvrywilligers te verskaf.
Die Departement het 'n Inkomstetariefregister waarin alle tariewe opgeteken word. Hierdie beleid is uitgereik as 'n Departementele Finansiële Instruksie en word gemonitor deur die Interne Beheerkomponent. Tariewe word jaarliks hersien.
Die Departement verskaf verkeersdienste dwarsoor die provinsie maar die boetes wat opgeloop het, is betaalbaar aan die munisipaliteite. Dit kan as 'n gratis diens beskou word.
Die Departement gaan voort om sy Rekenpligtige Beampte se Raamwerk vir die hantering van verkryging, voorsiening en bates te hersien. Die Departement het die ontplooiing van die LOGIS-stelsel gefinaliseer om voldoening aan alle voorskrifte van die aanbodkettingbestuur te verseker. 'n Voorraadopname/telling is uitgevoer. Die inventarisbedrag ter beskikking aan die jaareind beloop R250, 999 310.
Nie al die vakante poste binne die Departement is gedurende die finansiële jaar gevul nie. Op 31 Maart 2008 was daar 99 poste vakant, wat 'n 10.53% vakaturekoers verteenwoordig. Die JPP-teiken vir die finansiële jaar was 15%.
Die Departement het geen skenkerfondse gedurende die tydperk onder hersiening ontvang nie.
Die Departement het geen handels- of openbare entiteite wat aan hom verslag doen nie.
Gemeenskappe word ontwikkel en hulle vermoë gebou om maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte te identifiseer, bekend te stel en te bestuur. Gemeenskappe kan by die Departement vir fondse aansoek doen om projekte in hulle spesifieke gebiede bekend te stel. Sodra 'n aansoek ontvang is, word dit teen vasgestelde kriteria geëvalueer en as dit as uitvoerbaar beskou word, word dit goedgekeur. Die oordrag van fondse vind eers plaas nadat 'n formele ooreenkoms en 'n voldoeningsertifikaat toegeken is. Die nagaan van projekbesteding word op 'n gereelde grondslag gedoen.
Die Departement maak oordragbetalings aan die strukture wat Gemeenskapspolisiëringsforums, die Wes-Kaap se Chrysalistrust en ander nie-regeringsorganisasies insluit.
Die Departement het geen openbare/private vennootskappe gedurende die finansiële jaar 2007/08 gehad nie.
Korporatiewe bestuursreëlings n Driejaar- strategiese evaluering en 'n Jaarlikse Interne Bedryfsouditplan is sedert Oktober 2004 binne die Departement geïmplementeer en een keer per jaar hersien. 'n Konsortium, Sihluma Sonke, is aangestel om hierdie funksie te vervul. Risiko- en Voldoeningsbestuur (Interne Beheer) voer gereeld evaluerings uit om voldoening aan voorskrifte te verseker. Gereelde bestuursvergaderings word gehou waar die klem op prestasiebestuur val. Dit verseker dat doelwitte betyds en binne begrotingsbeperkinge behaal word.
Geen aktiwiteite is beëindig gedurende die tydperk onder beskouing nie.
Geen nuwe aktiwiteite is gedurende die verslagtydperk onderneem nie.
Die Ouditeur-generaal se kwalifisering van die Departement van Gemeenskapsveiligheid se Finansiële Jaarstate van 2006/07 word toegeskryf aan die eindsaldo van bates wat R7, 193 000 bedra het wat nie geverifieer kon word vir besit en geldigheid nie aangesien 'n ongerekonsilieerde verskil van R1, 330 392 tussen die bateregister en die rekeningkundige rekords bestaan. Die feit dat hierdie bedrag nie geverifieer is nie, het besorgdheid by die Ouditeur-generaal laat ontstaan oor die volledigheid en akkuraatheid van die batebedrag in die finansiële jaarstate.
In September 2007 is 'n projekspan onder leiding van die Hoofrisikobeampte ingestel om al die Department se bates fisies te verifieer en die baterekeningkundige stelsel te wysig.
Hierdie projek is onderneem met noue konsultasie en bystand van kundiges uit die Provinsiale en Nasionale Tesourie.
As gevolg van bateverskuiwings was bates was nie maklik opspoorbaar gedurende die laaste vier jaar nie.
Inligtingstegnologie-bates wat van die Departement van die Premier ontvang is, is nie fisies geverifieer voordat dit tot die bateregister toegevoeg is nie.
Die verandering van die FBS-rekeningkundige program na die LOGIS-stelsel het veroorsaak dat bates foutief vasgelê is.
n ondersoek na bates wat na April 2004 aangekoop is, aangesien daardie bates verband hou met die tydperk toe die Departement verantwoordelik was vir die aankoop van sy eie bates en dit in die bateregister ingesluit is.
Hierdie proses het tot gevolg gehad dat alle bates van die Departement verifieerbaar op die bateregister was en weerspieël is in die rekeningkundige rekords van die Departement.
Aangesien die proses teen 31 Julie 2008 baie naby aan sy suksesvolle voltooiing was, wat kon uitgeloop het op 'n belangrike verandering in die opinie van die Ouditeur-generaal, het hierdie Departement 'n skriftelike versoek vir die verlenging van die finaliseringsdatum vir die 2007/08 ouditverslag ingedien.
Die gebeurtenisse na die verslagdatum en die datum vir die goedkeuring van die Finansiële Jaarstate hou verband met die bedanking, op 31 Julie 2008, van die LUK vir Gemeenskapsveiligheid, Mnr. L Ramatlakane, en die beëdiging van die nuwe LUK vir Gemeenskapsveiligheid, Mnr. P McKenzie, op 1 Augustus 2008.
Die Departement doen op 'n kwartaallikse grondslag verslag, kragtens die Nasionale Tesourieregulasies 5.2, aan die Uitvoerende Owerheid oor die prestasie van elke Program en Subprogram. Die inligting sluit die vordering in wat gemaak is met elke doelwit soos uiteengesit in die Strategiese Jaarplan. Begrotingsinligting word verder in hierdie formaat voorsien.
Batebestuur Die eindsaldo van bates ten bedrae van R7 193 000 geopenbaar in aantekening 25 by die finansiële state kon nie geverifieer word vir die bestaan en geldigheid daarvan nie aangesien 'n ongerekonsilieerde verskil van R1 330 392 tussen die bateregister en die rekeningkundige rekords voorkom. Die beginsaldo van 2006/07 is gerekonsilieer en maandelikse rekonsiliasies vir die finansiële jaar 2007/08 is uitgevoer. Die beginsaldo's wat betrekking het op die finansiële jare 2003/04, 2004/05 en 2005/06 is gerekonsilieer. In September 2007 is 'n projekspan onder die leierskap van die Hoofrisikobeampte geskep om alle Departementele bates fisies te verifieer en die baterekeningkundige stelsel te wysig. Hierdie projek is onderneem met noue beraadslaging met en bystand van kundiges in die Provinsiale en Nasionale Tesourie.
Verwysing na vorige ouditverslag en SKOOR-besluite Onderwerp Bevindinge oor vordering oor die laaste vier jaar nie. Inligtingstegnologie-bates ontvang van die Departement van die Premier is nie fisies geverifieer voordat dit tot die bateregister toegevoeg is nie. Die verandering van die FBS- rekeningkundige program na die LOGIS-stelsel het daartoe gelei dat die bates foutief vasgelê is. Die proses wat die Departement gevolg het, sluit in: Die verifiëring van sy eie bates as 'n prioriteit om op hierdie wyse die oortollige bates uit te skakel. Dit het effektief tot gevolg gehad dat die Departement die bates "onder eie beheer" geverifieer het, wat 'n sleutelvereiste per definisie vir die insluiting van bates in die Departement se bateregister is. Die klaring van bates wat oorbodig is uit die bateregister. Dit sal die akkuraatheid van die Departement se register verseker. Die soektog na bates gekoop na April 2004 aangesien daardie bates verband hou met die tydperk toe die Departement verantwoordelik was vir die aankoop van sy eie bates wat ingesluit sou word in die bateregister. Die proses het tot gevolg gehad dat alle bates van die Departement op die bateregister verifieerbaar was en weerspieël is in die rekeningkundige rekords van die Departement. Aangesien hierdie proses teen 31 Julie 2008 baie naby suksesvolle voltooiing was, wat 'n belangrike verandering in die opinie van die Ouditeur-generaal kon te weeg gebring het, het hierdie Departement 'n skriftelike aansoek vir verlenging van die finaliseringsdatum vir die 2007/08 ouditverslag ingedien.
Rekeningkundige Bestuur Ondersteunende dokumentasie ten opsigte van reis- en verblyfsbesteding ten bedrae van R671 266 kon nie geoudit word nie te wyte aan die beperking op die omvang van die ouditwerk. 1. Die kontrolering, vooraf sowel as agterna, van beheermaatreëls ten opsigte van alle betalings is ingestel binne die Direktoraat Finansies. Die Risiko- en Voldoenings-afdeling, wat die bewaarders van alle geprosesseerde bondels is, verseker dat oorspronklike /gesertifiseerde afskrifte te alle tye gestoor/in argiewe is en bestuur alle versoeke vir inligting ooreenkomstig die komitee se aanbeveling. 2.
Verwysing na vorige ouditverslag en SKOOR-besluite Onderwerp Bevindinge oor vordering ondersteunende dokumentasie ten opsigte van die reis- en bestaansbesteding. 3. Bondels ter waarde van R281 000 is voorsien aan die Ouditeur-generaal ten opsigte van die bogenoemde; R396 000 is gekondoneer.
Risiko -en Voldoeningsbestuur (Beveiliging van finansiële rekords en sigwaardevorms) Beweerde onregmatige transaksies: Die besorgdheid wat geopper is in die eerste en tweede forensiese ondersoek uitgevoer deur die Forensiese Ondersoekeenheid (FOE) 1. Die twee verslae is gefinaliseer en word ontleed deur die Departement om 'n voorligtingsdokument vir die komitee voor te berei. 2. Die funksie wat verwys na die verskaffer se bankbesonderhede is geskuif van Aaanbodkettingbestuur (SCM) na die Rekeningkundige Bestuursafdeling en word gemonitor deur die betrokke adjunk-direkteur. 3. Die Rekenpligtige Beamptestelsel (AOS) is bygewerk om aanbevelings van die komitee in te sluit. 4. Inherente risiko-assesserings is in die Departement uitgevoer oor die tydperk Augustus 2007- Februarie 2008 en is vasgelê op die ERA-sagteware; verslae is uitgereik aan bestuur. Die Departement het in samewerking met die Forensiese Ondersoek-eenheid (FOE) bewusmakingsveldtogte by die Verkeersentrums uitgevoer. 5. Die Departement het sy bestaande Bedrogvoorkomingsplan bygewerk. Dit was uitgekontrakteer aan SAB-T. Die finale weergawe is deur die HVD op 31/3/2008 goedgekeur en deur die Voorsitter van die Ouditkomitee op 30/4/2008. Die Departement sal die Bedrogvoorkomings- en Ondersoekplan aan alle personeel in die Departement met ingang van 1 Augustus 2008 kommunikeer.
Projekte Omvattende evalueringsverslae was nie in alle gevalle tydig beskikbaar gestel aan die Departement ingevolge 'n ooreenkoms tussen die Departement en ontvangers nie, soos beoog is deur TR 8.4.1, wat bepaal dat 'n Rekenpligtige Beampte toepaslike maatreëls moet handhaaf om te verseker dat oordragte en subsidies aan entiteite vir hulle bedoelde doelstellings aangewend word. Gemeenskappe word ontwikkel en hul vermoë gebou om maatskaplike misdaadvoorkomingsprojekte te identifiseer, bekend te stel en te bestuur. Gemeenskappe kan by die Departement aansoek doen vir fondse om projekte in hulle bepaalde gebiede bekend te stel. Sodra 'n aansoek ontvang is, word dit teen vasgestelde kriteria geëvalueer en as dit as uitvoerbaar beskou word, word dit goedgekeur. Die oordrag van fondse geskied eers nadat 'n formele ooreenkoms en 'n voldoening- sertifikaat toegeken is. Hierdie ooreenkomste vestig die regte van die Departement om enige projekbesteding deur te kyk. Die nagaan van projekbesteding word op 'n gereelde grondslag gedoen.
Risiko- en 'n Risiko-assessering om voortkomende 1.
Voldoeningsbestuur risiko's te identifiseer is nie gereeld uitgevoer soos voorgeskryf deur TR 3.2.1 nie. Daarbenewens is die goedgekeurde bedrogvoorkomingsplan nie aan alle personeellede van die departement gekommunikeer nie bygewerk. Die finale weergawe is deur die HVD op 31/3/2008 goedgekeur en deur die Voorsitter van die Ouditkomitee op 30/04/2008. 2. Die Departement sal die Bedrogvoorkomings- en Ondersoekplan aan alle personeel by Hoofkantoor kommunikeer met ingang van Augustus 2008. 3. Nieteenstaande bogenoemde het die Departement 'n Bedrogbewusmakingsveldtog in samewerking met die Forensiese Ondersoek-eenheid gedurende die tydperk Februarie 2008 - Maart 2008 by alle buitesentrums van die Departement uitgevoer. 4. Inherente Risiko-assesserings is in die Departement uitgevoer gedurende die tydperk Augustus 2007 - Februarie 2008 wat vasgelê is op die ERA-sagteware en verslae is aan bestuur uitgereik.
Strategiese Dienste en Begrotings Weglating van inligting met betrekking tot jaarverslae en waar genoegsame antwoorde nie verskaf is nie. 1. Die Direktoraat Strategiese Dienste het hierdie kwessie in die 2007/08 Jaarverslag (JV) aangespreek. 2. 'n Intensiewe inligtingsessie is in Mei 2008 gehou om bestuur bewus te maak van dit wat van hulle verwag word ingevolge die Jaarverslag.
Risiko- en Voldoeningsbestuur Nie-voldoening aan toepaslike wetgewings en regulasies kragtens gereeldheidsvereistes en gebrek aan bewustheid van personeel betreffende PFMA en NTR. 1. Die wetgewing en regulasies sowel as Departementele beleid en Finansiële Instruksies is aan alle betrokke bestuurders in die Departement uitgereik om voldoening te verseker. Wanneer voldoeningsoudits uitgevoer word, verseker/verifieer ons ook dat die bestuurders al die relevante voorskrifte en beleid in hul besit het. Die gedetailleerde bevindingsverslag verwys ook na die toepaslike beleid en regulasies. 2. Bewusmakingsessies sal 'n aanvang neem met ingang van 1 Augustus 2008.
Begrotings en Strategiese Dienste Nie-voldoening betreffende verslaggewing oor Prestasie-inligting kragtens Artikels 41(d), (e), Artikel 40 (a) en NTR 5.2.2. 1. JPP-doelwitte is meer verfyn en daarom makliker om aan die begroting te koppel. Begrotingsbesteding word op 'n maandelikse grondslag deur die IYM gemonitor. 2. Die Departement, ingevolge Nasionale Tesourieregulasies 5.2, doen verslag aan die uitvoerende owerheid oor die prestasie van elke Program en Subprogram op 'n kwartaallikse grondslag. Die inligting sluit die vordering wat met elke doelwit gemaak is in, soos uiteengesit in die jaarlikse strategiese plan.
Beleidsontwikkeling Vakaturevlakke van Departement oorskry die nasionale norm van 5%. Die vakaturekoers op 31 Maart 2007 was 19% en het gedaal tot 10.53%. Op 31 Maart 2008, was 99 poste vakant, wat 'n 10.
Alle wysigings wat vereis is deur die ouditeurs is geïmplementeer.
Minder belangrike bates is deur die Nasionale Tesourie daarvan vrygestel om blootgelê te word in die JFS vir die finansiële jaar 2007/08.
n Departementele bedrogsrisiko-assessering is in Februarie 2008 uitgevoer. Die bestaande Departementele Bedrogvoorkomingsplan is hersien. Die Departementshoof het die hersiene plan op 31 Maart 2008 onderteken. Die Voorsitter van die Maatskaplike Saamgroeperings-ouditkomitee het die Bedrogvoorkomingsplan op 30 April 2008 onderteken. In Februarie 2008 het die Departement met die bystand van die Forensiese Ondersoekeenheid bewusmakingsessies by alle Verkeersentrums binne die Departement sowel as by die Gene Louw-kollege uitgevoer.
In April 2008 is vier komitees geskep, naamlik, die Spesifikasiekomitee, die Evalueringskomitee, die Bodbeoordelingskomitee en die Beskikkingskomitee. Die Departementshoof het lede met spesifieke rolle in die onderskeie komitees aangestel. Alle komiteelede is senior bestuurders in die Departement.
Die Finansiële Jaarstate soos uiteengesit op bladsye 93 tot 125 is deur die Rekenpligtige Beampte goedgekeur.
Ek het die bygaande finansiële state van die Departement van Gemeenskapsveiligheid geouditeer wat die volgende omvat: die aanwendingstaat, die staat oor die finansiële posisie soos op 31 Maart 2008, die staat oor finansiële prestasie, die staat oor veranderinge in netto bates en die kontantvloeistaat vir die jaar toe geëindig, 'n opsomming van betekenisvolle rekeningkundige beleid en ander verklarende aantekeninge, soos uiteengesit op bladsye tot?
Die rekenpligtige beampte is verantwoordelik vir die voorbereiding en billike weergawe van hierdie finansiële state ooreenkomstig die gekorrigeerde kontantbasis vir rekeningkunde bepaal deur die Nasionale Tesourie, soos uiteengesit in die rekeningkundige beleidsaantekening 1.1 en op die wyse vereis deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (Wet 1 van 1999) (PFMA).
Soos vereis deur artikel 188 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, saamgelees met artikel 4 van die Wet op Openbare Oudit, 2004 (Wet 25 van 2004) (PAA) en artikel 40 van die PFMA, is dit my verantwoordelikheid om 'n opinie uit te spreek oor hierdie finansiële state gegrond op my oudit.
Ek het die oudit uitgevoer in ooreenstemming met die Internasionale Standaarde vir Ouditering en Algemene Kennisgewing 616 van 2008, uitgereik in die Staatskoerant nr. 31057 van 15 Mei 2008. Volgens hierdie standaarde moet ek voldoen aan etiese vereistes en die oudit so beplan en uitvoer dat ek redelike versekering kry dat die finansiële state vry van wesentlike wanvoorstellings is.
n Oudit behels die uitvoer van prosedures om ouditbewyse oor die bedrae en openbaarmakings in die finansiële state te verkry. Die prosedures wat geselekteer word, is afhanklik van die ouditeur se oordeel, insluitend die assessering van die risiko's van wesentlike wanvoorstellings van die finansiële state, te wyte aan óf bedrog óf foute. Om hierdie risiko-assesserings te maak, oorweeg die ouditeur interne beheer wat van toepassing is op die entiteit se voorbereiding en billike weergawe van die finansiële state ten einde ouditprosedures te ontwerp wat gepas is vir die omstandighede, maar nie met die doel om 'n opinie uit te spreek oor die effektiwiteit van die entiteit se interne beheer nie.
geskiktheid van rekeningkundige beleid wat gebruik is redelikheid van rekeningkundige ramings deur bestuur gemaak algehele aanbieding van die finansiële state.
Ek glo dat die ouditbewyse wat ek verkry het voldoende en gepas is om my van 'n grondslag vir my ouditopinie te voorsien.
Die departement se beleid is om finansiële state voor te berei volgens die gekorrigeerde kontantgrondslag van boekhouding deur die Nasionale Tesourie bepaal, soos uiteengesit in die rekeningkundige beleidsaantekening 1.1.
Na my mening bied die finansiële state 'n billike weergawe, in alle wesentlike opsigte, van die finansiële posisie van die Departement van Gemeenskapsveiligheid op 31 Maart 2008 en sy finansiële prestasie en kontantvloei vir die jaar pas geëindig, in ooreenstemming met die gekorrigeerde kontantgrondslag van rekeningkunde bepaal deur die Nasionale Tesourie, soos uiteengesit in rekeningkundige beleid 1.1 en op die wyse vereis deur die PFMA.
Met verwysing na aantekening 23.2 by die finansiële state, is die rekonsiliasie van onreëlmatige besteding ten opsigte van die vorige jaar se beweerde onreëlmatige transaksies wat verband hou met die ontoelaatbaarheid van R919 849 en 'n finansiële verlies van R536 910, nie gerekonsilieer met die rekeningkundige rekords van die departement nie en word nog steeds deur die bestuur ondersoek. Gevolglik is die rekeningkundige rekords en die finansiële state ten opsigte van die finansiële jaar 2006-07 nog nie aangepas vir die finansiële verlies aanbeveel deur die Bedrogondersoekeenheid nie.
Soos geopenbaar in nota 23.2 by die finansiële state en paragraaf 17 van die rekenpligtige beampte se verslag, hou onreëlmatige besteding verband met die verkryging van goedere en dienste ten bedrae van R2,188 miljoen wat in die huidige jaar aangegaan is.
Toevallings wat die betalingstermyn van 30 dae oorskry, soos uiteengesit in Tesourieregulasie 8.2.3., beloop R3, 001 miljoen. Hierdie bedrag oorskry op sy beurt die bewilligde fondse van R2,141 miljoen volgens die staat van finansiële prestasie met R860 000 wat teruggestort moet word. Die bedrag van R860 000 sou daarom gegeld het as ongemagtigde besteding as die fakture betyds betaal sou gewees het.
Bedrogvoorkomingsplan Die departement het nie die bedrogvoorkomingsplan vir die jaar onder bespreking afgehandel, soos vereis deur Tesourieregulasie, artikel 3.2.1, wat meld dat die rekenpligtige beampte moet verseker dat 'n risikobestuurstrategie geïmplementeer word wat 'n bedrogvoorkomingsplan moet insluit.
Sake m.b.t. regering
Die PFMA dra 'n aantal verantwoordelikhede aan die rekenpligtige beampte op betreffende finansiële en risikobestuur en interne beheer.
Die departement het dwarsdeur die finansiële jaar 'n ouditkomitee in werking gehad.
Die ouditkomitee werk in ooreenstemming met 'n goedgekeurde skriftelike opdrag.
Die ouditkomitee het sy verantwoordelikhede vir die jaar hoofsaaklik uitgevoer soos uiteengesit in artikel 77 van die PFMA en Tesourieregulasie 3.1.
Die departement het dwarsdeur die finansiële jaar 'n interne ouditfunksie in werking gehad.
Die interne ouditfunksie werk volgens 'n goedgekeurde interne ouditplan.
Die interne ouditfunksie het sy verantwoordelikhede vir die jaar hoofsaaklik uitgevoer soos uiteengesit in Tesourieregulasie 3.2.
Die finansiële state ingedien vir oudit was nie onderworpe aan enige wesentlike wysigings as gevolg van die oudit nie.
Geen betekenisvolle probleme is ervaar gedurende die oudit betreffende vertragings of die onbeskikbaarheid van verwagte inligting nie.
Die voorstelle van die vorige jaar se eksterne oudit is hoofsaaklik geïmplementeer.
Die aanvullende inligting uiteengesit op bladsy 121, Bylae 1A, staat van onvoorwaardelike toekennings aan munisipaliteite betaal, sluit 'n kolom bedrae in wat deur die munisipaliteit bestee is. Ek het nie hierdie skedule geouditeer nie en spreek gevolglik geen opinie hieroor uit nie.
Soos gemeld in paragraaf 11 van die rekenpligtige beampte se verslag, is die finalisering van die oudit vertraag deur die laat besluit oor bevindinge wat geïdentifiseer is betreffende die voltooidheid, waardasie en bestaan van die eindsaldo van tasbare kapitale bates.
Ek het die prestasie-inligting soos uiteengesit op bladsye 18 tot 75 hersien.
Die rekenpligtige beampte het bykomende verantwoordelikhede soos vereis deur artikel 40 (a) van die PFMA om te verseker dat die jaarverslag en geouditeerde finansiële state die prestasie billik weergee teenoor vooraf vasgestelde doelwitte van die departement.
Ek het my aanstelling uitgevoer volgens artikel 13 van die PAA, saamgelees met die Algemene Kennisgewing 616 van 2008, uitgereik in die Staatskoerant nr. 31057 van 15 Mei 2008.
Ingevolge die voorafgaande het my aanstelling die uitvoer van prosedures van 'n ouditeringsaard ingesluit om genoegsame toepaslike bewyse te vind oor die prestasie-inligting en verwante stelsels, prosesse en prosedures. Die prosedures wat gekies word hang van die ouditeur se oordeel af.
Ek glo dat die bewyse wat ek verkry het voldoende en toepaslik is om gronde vir die ouditbevindinge hieronder gemeld, te verskaf.
Meetbare doelwitte tussen jaarverslag, strategiese plan en begroting is wesentlik teenstrydig.
Ek vestig die aandag op die feit dat die totale aantal meetbare doelwitte vir programme 2 en 4 wat in die jaarverslag van die departement vermeld word, wesentlik teenstrydig is wanneer dit vergelyk word met die vooraf vasgestelde doelwitte in beide strategiese plan en begroting.
Doelwitte vermeld in die jaarverslag maar nie vooraf vasgestel soos in die strategiese plan en die begroting nie.
Ek vestig die aandag op die feit dat 15 (42%) van die totale aantal doelwitte vir programme 2 en 4 wat in die jaarverslag van die departement vermeld word, nie ingesluit was as vooraf vasgestelde doelwitte in die strategiese plan nie. Desgelyks is 7 (19%) van die doelwitte nie vooraf vasgestel in die begroting nie.
'n Spesiale oudit (ooreengekome prosedure) is uitgevoer gedurende die jaar onder bespreking as gevolg van 'n versoek van die Provinsiale Parlement van die Wes-Kaap. Die doel van die ondersoek was om die status vas te stel van handelinge wat geïmplementeer is ten opsigte van die Ouditeur-generaal se bevindinge wat in vorige jaarlikse ouditverslae uitgelig is. Die spesiale oudit het die tydperk van 1 April 2005 tot 31 Maart 2008 gedek en die verslag van die feite-ondersoek is op 17 Julie 2008 uitgereik.
Die bystand wat verleen is deur die personeel van die Department van Gemeenskapsveiligheid gedurende die oudit word opreg waardeer.
Details van hierdie transaksies kan besigtig word in aantekening 6 (Oordragte en subsidies) en Bylae 1 (A-B) by die Finansiële Jaarstate.
Details van hierdie transaksies kan besigtig word in aantekening 1 (Jaarlikse Aanwending) by die Finansiële Jaarstate.
Details van hierdie transaksies per program kan besigtig word in aantekening 5 (Finansiële transaksies in bates en laste) by die Finansiële Jaarstate.
Provinsiale Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit - Verduideliking van afwyking: Besparings weens minder oordragbetalings gemaak as waarvoor begroot is. Daarbenewens was die Departement se kontantvloei ten volle benut aan die einde van die finansiële jaar.
Jaarlikse aanwendingsfondse ontvang 1.
Die Finansiële State is opgestel in ooreenstemming met die volgende beleidsrigtings wat, tensy anders aangedui, konsekwent in alle wesentlike aspekte toegepas is. Waar egter toepaslik en betekenisvol is bykomende inligting openbaar gemaak om die bruikbaarheid van die Finansiële State te verhoog en om te voldoen aan die statutêre vereistes van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Wet 1 van 1999 (soos gewysig deur Wet 29 van 1999) en die Tesourieregulasies uitgereik ingevolge die Wet en die Wet op Verdeling van Inkomste, Wet 1 van 2007.
Die Finansiële State is op 'n gewysigde kontant- rekeningkundige grondslag opgestel, behalwe waar anders vermeld word. Die gewysigde kontantgrondslag behels die kontant- rekeningkundige grondslag aangevul met bykomende openbaarmakingsitems. Onder die kontant- rekeningkundige grondslag word transaksies en ander gebeure erken wanneer kontant ontvang of betaal word.
Alle bedrae is aangebied in die geldeenheid van die Suid-Afrikaanse Rand (R) wat ook die funksionele geldeenheid van die departement is.
Tensy anders vermeld, is alle finansiële syfers tot die naaste eenduisend Rand (R'000) afgerond.
Vergelykende inligting van die vorige tydperk is in die huidige finansiële jaarstate aangebied. Waar nodig, is syfers wat in die vorige tydperk se finansiële state ingesluit was, herklassifiseer om te verseker dat die formaat waarin die inligting aangebied word in ooreenstemming met die formaat van die huidige jaar se finansiële state is.
Vergelykende syfers - Aanwendingstaat n Vergelyking tussen werklike bedrae en die finale aanwending per hoofklassifikasie van besteding is in die aanwendingstaat ingesluit.
Aanwendings en aangepaste aanwendingsfondse word in die finansiële rekords erken op die datum wat die aanwending effektief word. Aanpassings aan die aangewende fondse wat ingevolge die aanpassingsbegrotingsproses gemaak is, word in die finansiële rekords erken op die datum wanneer die aanpassings in werking tree.
Totale aanwendingsfondse word in die Staat van Finansiële Prestasie aangebied.
Onbestede aangewendingsfondse word in die Provinsiale Inkomstefonds teruggestort. Bedrae aan die Provinsiale Inkomstefonds verskuldig aan die einde van die finansiële jaar word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Alle departementele inkomste word by ontvangs in die Provinsiale Inkomstefonds inbetaal, tensy anders vermeld. Bedrae verskuldig aan die Provinsiale Inkomstefonds aan die einde van die finansiële jaar word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Bedrae ontvangbaar op die verslagdatum word in die openbaarmakings-aantekeninge by die finansiële jaarstate geopenbaar.
Die opbrengste ontvang uit die verkoop van goedere en/of die voorsiening van dienste word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die kontant ontvang is.
Rente, dividende en huur op grond word by ontvangs van die kontant in die Staat van Finansiële Prestasie erken.
Die opbrengste ontvang by die verkoop van kapitaalbates word by ontvangs van die kontant in die Staat van Finansiële Prestasie erken.
Terugbetalings van lenings en voorskotte voorheen aan werknemers en openbare korporasies vir beleidsdoeleindes verleen, word by ontvangs van die fondse as inkomste in die Staat van Finansiële Prestasie erken.
Salarisse en lone behels betalings aan werknemers (insluitend aanspraak op verlof, dertiende tjeks en prestasiebonusse). Salarisse en lone word as 'n uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer finale magtiging vir betaling op die stelsel aangebring is.
Alle ander betalings word as lopende uitgawe geklassifiseer.
Korttermyn-werknemersvoordele wat 'n huidige wetlike of konstruktiewe verpligting meebring, word in die openbaarmakingsaantekeninge by die finansiële state geopenbaar. Hierdie bedrae word nie in die State van Finansiële Prestasie of Posisie erken nie.
Die Departement voorsien aftreevoordele (pensioenvoordele) aan sommige van sy werknemers deur 'n vastevoordeel-plan vir staatswerknemers. Hierdie voordele word befonds deur beide werkgewer- en werknemerbydraes.
Werkgewervoordele (d.i. maatskaplike bydraes) tot die fonds word befonds wanneer die finale magtiging vir betaling aan die fonds op die stelsel aangebring is. Geen voorsiening is vir aftreevoordele in die finansiële state van die Departement gemaak nie. Enige potensiële aanspreeklikheid word openbaar gemaak in die finansiële state van die Nasionale/Provinsiale Inkomstefonds en nie in die finansiële state van die werkgewer se departement nie.
Die Departement voorsien mediese voordele vir sommige van sy werknemers. Werkgewerbydraes aan die mediese fonds word befonds wanneer die finale magtiging vir betaling aan die fonds op die stelsel aangebring is.
Beëindigingsvoordele soos skeidingspakette word as 'n uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken, as 'n oordrag (aan huishoudings), wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel aangebring is.
Ander langtermyn-werknemersvoordele (soos opgehoopte verlof) word as 'n uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie as 'n oordrag (aan huishoudings) erken wanneer die finale magtiging op die stelsel aangebring is.
Langtermyn-werknemersvoordele wat 'n huidige wetlike of konstruktiewe verpligting meebring, word in die openbaarmakingsaantekeninge by die finansiële state geopenbaar. Hierdie bedrae word nie in die Staat van Finansiële Prestasie of Posisie erken nie.
Betalings gemaak vir goedere en/of dienste word as 'n uitgawe in die Staat vir Finansiële Prestasie erken wanneer die betaling op die stelsel aangebring is. Die uitgawe word as kapitaal geklassifiseer indien die goedere en dienste in 'n kapitaalprojek gebruik of 'n bate van R5000 of meer gekoop is. Alle bates wat minder as R5000 kos sal ook onder goedere en dienste weerspieël word.
Rente en huurbetalings word as 'n uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die betaling op die stelsel aangebring is. Hierdie item sluit huur vir die gebruik van geboue of ander vaste strukture uit. As dit nie moontlik is om tussen betaling vir die benutting van die grond en die vaste strukture daarop te onderskei nie, moet die hele bedrag onder goedere en dienste aangeteken word.
Skulde word afgeskryf wanneer dit as onverhaalbaar geïdentifiseer word. Skulde wat afgeskryf is, word beperk tot die bedrag van besparings en/of onderbesteding van aanwendingsfondse. Die afskrywing vind aan die einde van die jaar plaas of wanneer fondse beskikbaar is. Geen voorsiening word vir onverhaalbare bedrae gemaak nie, maar bedrae word as 'n openbaarmakingsaantekening geopenbaar.
Alle ander verliese word erken wanneer magtiging vir die erkenning daarvan geskenk is.
Wanneer ongemagtigde besteding ontdek is, word dit in die Staat van Finansiële Posisie erken totdat die besteding óf goedgekeur is deur die betrokke owerheid, óf verhaal is van die verantwoordelike persoon, óf afgeskryf is as onverhaalbaar in die Staat van Finansiële Prestasie.
Ongemagtigde besteding, goedgekeur met befondsing, word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die ongemagtigde besteding goedgekeur is en die betrokke fondse ontvang is. Waar die bedrag sonder befondsing goedgekeur is, word dit, onderworpe aan die beskikbaarheid van besparings, as uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie op die datum van goedkeuring erken.
Nuttelose en verkwistende besteding word as 'n bate in die Staat van Finansiële Posisie erken totdat die besteding van die verantwoordelike persoon verhaal is of as onverhaalbaar in die Staat van Finansiële Prestasie afgeskryf is.
Ongereelde besteding word as besteding in die Staat van Finansiële Prestasie erken. As die betrokke owerheid die besteding nie kondoneer nie, word dit as 'n bate behandel totdat dit verhaal is of as onverhaalbaar afgeskryf is.
Oordragte en subsidies word as 'n uitgawe erken wanneer die betaling op die stelsel aangebring is.
Betalings gemaak vir kapitaalbates word as 'n uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die betaling op die stelsel aangebring word.
Kontant en kontantekwivalente word in die Staat van Finansiële Posisie teen kosprys gedra.
Vir die doeleindes van die staat van kontantvloei, bestaan kontant en kontantekwivalente uit kontant voorhande, deposito's gehou, ander korttermyn- hoogs likiede beleggings en bankoortrekkings.
Ander finansiële bates word in die Staat van Finansiële Posisie teen kosprys gedra.
Voorafbetaalde of voorgeskiete bedrae word in die Staat van Finansiële Posisie erken wanneer die betalings gedoen word.
Ontvangbare rekeninge wat ingesluit is in die Staat van Finansiële Posisie, spruit uit kontantbetalings wat verhaalbaar van 'n ander party is.
Ontvangbare rekenings wat aan die einde van die jaar agterweë is, word in die Staat van Finansiële Posisie teen kosprys gedra.
Voorrade gekoop gedurende die finansiële jaar word teen kosprys in die aantekeninge openbaar gemaak.
Kapitaalbates n Kapitaalbate word by ontvangs van die item teen kosprys aangeteken. Die koste van 'n bate word gedefinieer as die totale koste van verkryging. Indien die koste nie akkuraat vasgestel kan word nie, kan die kapitaalbate teen 'n billike waarde verklaar word. Indien die billike waarde nie vasgestel kan word nie, word die kapitaalbate in die bateregister teen R1 ingesluit.
Openbaarmakingsaantekeninge 25 en 26 toon die totale beweging in die bateregister vir die huidige finansiële jaar.
Onbestede aangewende fondse word na die Provinsiale Inkomstefonds teruggestort. Bedrae aan die Provinsiale Inkomstefonds verskuldig aan die einde van die finansiële jaar word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Bedrae aan die Nasionale/Provinsiale Inkomstefonds verskuldig aan die einde van die finansiële jaar word teen kosprys in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Die bankoortrekking word teen kosprys gedra in die Staat van Finansiële Posisie.
Erkende bedrae betaalbaar bestaan hoofsaaklik uit bedrae verskuldig aan ander staatsentiteite. Hierdie bedrae betaalbaar word teen historiese koste in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Voorwaardelike aanspreeklikhede is in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Verpligtinge word nie in die Staat van Finansiële Posisie as 'n las of as uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken nie maar word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Toevallings word nie as 'n las in die Staat van Finansiële Posisie of as uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken nie maar word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Korttermyn-werknemersvoordele wat 'n huidige wetlike of konstruktiewe verpligting meebring, word geopenbaar in die openbaarmakingsaantekeninge by die finansiële state. Hierdie bedrae word nie in die Staat van Finansiële Prestasie of die Staat van Finansiële Posisie erken nie.
Huurkontrakverbintenisse word nie in die Staat van Finansiële Posisie as 'n las of as uitgawe in die Staat van Finansiële Prestasie erken nie maar word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Bedryfs- en finansierings-huurkontrakverbintenisse word as onkoste gehanteer wanneer die betalings gemaak word. Bates wat kragtens finansierings-huurkontrakverbintenisse verkry is, word in die bylaes en openbaarmakingsaantekeninge by die finansiële state geopenbaar.
Bedrae word as verhaalbare inkomste erken wanneer 'n betaling wat in 'n vorige finansiële jaar gemaak is, van 'n debiteur in die huidige finansiële jaar verhaalbaar word.
Spesifieke inligting met betrekking tot verwante party-transaksies word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Vergoeding wat aan sleutelbestuurspersoneel betaal word, insluitend hulle familielede waar dit relevant is, word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit.
Verkoop van ander goedere en dienste as kapitaalbates 2.
Rente, dividende en huur op grond 2.
Verkope van kapitaalbates 2.
Finansiële transaksies in bates en laste 2.
Eksterne ouditgelde 4.
Reis en verblyf 4.
Munisipale Dienste geopenbaar as R 210 000 in Word-dokument. Excel laat nie Munisipale Dienste toe nie. Besteding aan huureiendom in Departementele besit is dus met R 210 000 in Word-dokument laer aangegee.
Spyseniering was deel van onthaal in 2006/2007 en is nou 'n item op sy eie.
Ander wesentlike verliese 5.
Ander wesentlike verliese afgeskryf 5.
Skuld afgeskryf 5.
Onverhaalbare bedrae afgeskryf 5.
Skuld afgeskryf 5.
Kontant met handelsbanke verteenwoordig kontant wat nie deur die Departement vir onmiddellike gebruik benodig word nie en wat deur die Provinsiale Tesourie by verskeie handelsbanke belê is. Rente wat op hierdie beleggings verdien word, is weerspieël in die finansiële state van die Provinsiale Inkomstefonds.
Ander debiteure 10.
Ander bedrae betaalbaar 14.
Die Departement het IT-verwante infrastruktuur gebruik wat gratis deur die Departement van die Premier verskaf is.
Die departement het gebruik gemaak van akkommodasie wat gratis deur die Departement van Vervoer en Openbare Werke voorsien is.
Die Departement het interne ouditdienste gratis van die konsortium Sihluma Songe via die Provinsiale Tesourie ontvang.
Die Departement verskaf verkeersdienste dwarsoor die provinsie maar die ingevorderde boetes word aan munisipaliteite betaal. Dit kan as 'n gratis diens beskou word.
Die bedrag van R2, 677 000 sluit 'n bedrag van R622, 607 ten opsigte van rekenaarprogrammatuur in. Die Excel-templaat voorsien nie gekapitaliseerde rekenaarprogrammatuur nie.
n Bedrag van R622, 607 ten opsigte van rekenaarprogrammatuur (Byvoegings) is ingesluit in rekenaartoerusting (R2, 677 000) by masjinerie en toerusting. Die Excel-templaat voorsien nie gekapitaliseerde rekenaarprogrammatuur nie.
Die beginsaldo ten bedrae van R106.000 is weggelaat uit die 06/07 JFS, maar is te danke aan die intensiewe rekonsialisieproses vir die finansiële jaar 07/08 is die posisie reggestel.
Sentraal-Karoo 0.0% 0.
Wes-Kus 0.0% 0.
Staat van geskenke, donasies en borgskappe gemaak en oorbetalings, terugbetalings en betalings as genadeblyk gemaak vir die jaar geëindig 31 Maart 2008.
Die Departement is party by litigasie in die Arbeidshof ten opsigte van 'n beweerde onbillike afdanking van die vorige Departementshoof.
Die litigasieproses het oorspronklik gedurende Mei 2007 begin en is op 11 April 2008 na die Arbeidshof verwys. Dit is nog nie gefinaliseer nie en tot op datum kon die uitkoms van die saak nie vasgestel word nie. As sodanig sluit die bedrag van R152,000 dus hierdie gebeurlikheid uit.
Daar word van alle departemente vereis om 'n Diensleweringsverbeteringsplan (DVP) voor te lê. Die volgende tabelle weerspieël die komponente van die DVP-plan sowel as die vordering wat met die implementering van die planne gemaak is.
Z=Totaal soos op Finansiële Stelsels (BAS) 205,342 113,899 1,593 0 55.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 2,399 2.
Geskoold (Vlakke 3-5) 41,466 35.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 37,648 32.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 23,532 20.
Senior Bestuur (Vlakke 13-16) 10,977 9.
Administrasie 12,097 66.4 149 0.8 284 1.
Sekuriteitsrisiko- bestuur 10,970 69.8 280 1.8 393 2.5 739 4.
Verkeersveiligheids- bevordering 47,126 70.1 521 0.8 1,745 2.6 3,764 5.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 1,925 80.2 2 0.1 70 2.
Geskoold (Vlakke 3-5) 29,089 70.2 358 0.9 1,306 3.1 2,702 6.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 26,774 71.1 645 1.7 962 2.6 1,983 5.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 16,000 68 332 1.4 223 0.9 807 3.
Senior Bestuur (Vlakke 13-16) 6,211 56.6 0 0 0 0 227 2.
Ander (Internskappe) 25 78.1 0 0 0 0 3 9.
Indiensname en vakatures Tabel 5.3.
Totale aantal poste sluit 58 ongevestigde poste uit. Totale aantal poste gevul, sluit 15 bykomende poste in.
Laergeskoold (Vlakke 1-2), Permanent 21 20 4.
Geskoold (Vlakke 3-5), Permanent 445 475 -6.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8), Permanent 330 235 28.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12), Permanent 128 95 25.
Totale aantal poste sluit 58 ongevestigde poste uit. Totale aantal poste gevul, sluit 15 bykomende poste in.
Finansies-verwant 22 19 13.
Menslike Hulpbronne-verwant 61 49 19.
Reguleringsinspekteurs-verwant 496 438 11.
Totale aantal poste sluit ongevestigde poste uit. Totale aantal poste gevul, sluit bykomende poste in.
Poste-evaluering Tabel 5.4.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 21 2 9.
Geskoold (Vlakke 3-5) 445 37 8.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 330 29 8.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 128 39 30.5 1 2.
Totale aantal poste sluit 58 ongevestigde poste uit.
Tabel 5.4.3: Werknemers wie se salarisvlakke die gradering oorskry wat vasgestel is deur poste-evaluering ingevolge Staatsdiensregulasies 1.V.C.
Beroep Aantal Pos- Vergoedings-vlak Rede vir afwyking Aantal werknemers werk- evaluerings- in nemers vlak Dept.
Persentasie van Totale Indiensname 5.
Tabel 5.4.4: Profiel van werknemers wie se salarisvlakke die gradering oorskry wat vasgestel is deur Poste-evaluering ingevolge die Staatsdiensregulasies 1.V.C.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 63 28 3 4.
Geskoold (Vlakke 3-5) 403 120 49 12.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 241 7 18 7.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 81 8 18 22.
Finansies-verwant 17 2 3 17.
Menslike Hulpbron-verwant 49 10 8 16.
Reguleringsinspekteurs-verwant 435 98 33 7.
Sterfte 5 5.
Bedanking 42 46.
Verstryking van kontrak 16 17.
Ontslag weens swak gesondheid 2 2.
Ontslag - wangedrag 5 5.
Ontslag - onbevoegdheid 1 1.
Aftrede 2 2.
Oorplasing na ander Staatsdiensdepartement 17 18.
Finansies-verwant 17 5 29.4 12 70.
Menslike Hulpbron-verwant 49 4 8.
Reguleringsinspekteurs-verwant 435 1 0.2 246 56.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 63 0 0 22 34.
Geskoold (Vlakke 3-5) 403 3 0.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 241 26 10.8 149 61.
Hoogsgeskoolde toesighoudend (Vlakke 9-12) 81 19 23.5 48 59.
Senior Bestuursdienste Vlakke 13- 17 1 5.9 11 64.
Tabel 5.6.2: Totale aantal werknemers insl.
Swart, Vroulik 10 118 8.
Swart, Manlik 6 139 4.
Bruin, Vroulik 22 173 12.
Bruin, Manlik 39 304 12.
Wit, Vroulik 10 35 28.
Wit, Manlik 11 69 15.
Werknemers met gestremdhede 3 7 42.
Geskoold (Vlakke 3-5) 32 475 6.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 48 235 20.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 11 95 11.
Finansies-verwant 2 17 11.
Menslike Hulpbronne-verwant 10 49 20.
Reguleringsinspekteurs-verwant 34 435 7.
Laergeskoold (Vlakke 1-2) 173 83.
Geskoold (Vlakke 3-5) 4083 77.9 420 55.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 2537 78.4 221 29.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 466 79 76 10.
Senior bestuur (Vlakke 13-16) 133 88.
Geskoolde (Vlakke 3-5) 464 100 7 38.
Hoogsgeskoolde toesighouding (Vlakke 9-12) 12 100 1 5.
Senior bestuur (Vlakke 13-16) 10 100 1 5.
Geskoold (Vlakke 3-5) 8874.
Hoogsgeskoolde produksie (Vlakke 6-8) 5982.
Bevorder gesondheidsgerigte gedrag deur bv. aanbieding van werkswinkels oor MIV/VIGS en SOS's
Het die Departement 'n lid van die Senior Bestuursdienste aangewys om die bepalings vervat in Deel VI E van Hoofstuk 1 van die Staatsdiensregulasies, 2001 te implementeer Indien wel, gee haar/sy naam en pos. X Mnr. O Valley (Hoofdirekteur: Korporatiewe Sake?
Het die Departement 'n toegewysde eenheid of is spesifieke personeellede aangewys om die gesondheid en welsyn van u werknemers te bevorder Indien wel, dui die aantal werknemers aan wat by hierdie taak betrokke is en die jaarlikse begroting wat vir hierdie doel beskikbaar is?
Het die Departement 'n WBP (Werknemers- bystandsprogram) of 'n Gesondheidsbevorderings-program aan u werknemers voorsien Indien wel, dui die sleutelelemente/dienste van hierdie Program aan?
Het die Departement (a) 'n komitee(s) soos beoog in Deel VI E.
Het die Departement sy indiensnemingsbeleid en praktyke hersien om te verseker dat dit nie onregmatig diskrimineer teen werknemers op grond van hulle MIV-status nie Indien wel, maak 'n lys van die hersiene indiensnemingsbeleid en -praktyke. X MIV/VIGS-kwessies sal in ooreenstemming met Menslike Hulpbronne (MH) se praktyke wees. Die Transversale Raamwerk vir Werksplekbeleid en - program is aanvaar (13 April 2005)?
Het die Departement maatreëls ingestel om MIV-positiewe werknemers of dié wat vermoedelik MIV-positief is teen diskriminasie te beskerm Indien wel, maak 'n lys van die sleutelelemente van hierdie maatreëls. X Die Departement het onderneem om 'n gees van begrip en meelewing te bevorder sodat diskriminasie teengewerk kan word?
Moedig die Departement sy werknemers aan om Vrywillige Berading en Toetsing (VBT) te ondergaan Indien wel, maak 'n lys van die resultate wat u bereik het?
Arbeidsverhoudinge Tabel 5.11.
Korrektiewe berading 3 10.
Ontslag 4 14.
Nie skuldig 3 10.
Geskors sonder salaris 1 3.
Skriftelike waarskuwing 1 3.
Finale skriftelike waarskuwing 4 14.
Hangende 12 42.
Afwesig van werk sonder rede of toestemming 3 10.
Nie-uitvoering van bevel of opdrag 2 7.
Wederregtelike besit of gebruik van staatseiendom 3 10.
Nalatigheid 2 7.
Insubordinasie 2 7.
Skade aan staatseiendom 6 21.
Vervalsing van dokumente 3 10.
Afwagtend op konsiliasie 2 22.
Afwagtend op arbitrasie 6 66.
Saak teruggetrek 1 11.
Beserings aan diens Tabel 5.13.
Twee 1 217 424,340.
<fn>GOV-ZA. Consenttoadoption.2010-03-25.af.txt</fn>
Toestemming tot aanneming is toestemming wat skriftelik aan die voorgenome aannemende ouers gegee word om 'n kind te mag aanneem. Toestemming tot aanneming kan deur die ouers, die voog, of die kind verleen word. 'n Kind kan tot sy aanneming toestem as hy of sy tien jaar oud of ouer is. Ten spyte van die bepalings in enige ander wet het die ouer van 'n kind, as hy of sy toestemming tot sy of haar kind se aanneming verleen het, vir tot 60 dae nadat die toestemming verleen is die reg om sy of haar toestemming terug te trek. 'n Kinderhof sal nie 'n aannemingsbevel toestaan voordat die periode van 60 dae verstryk het nie.
As die kind se ouers oorlede is en daar geen voog vir die kind aangestel is nie.
die vader is van 'n kind wat buite die eg gebore is, en hy skuldig bevind is aan die misdaad van verkragting of aanranding van die kind se moeder; of daar bevind is , na 'n ondersoek deur die kinderhof nadat die moeder of kind so 'n bewering gemaak het, dat hy die moeder of die kind verkrag of aangerand het: So 'n bevinding sal egter nie 'n skuldigbevinding aan die misdaad van verkragting of aanranding daarstel nie; of ovan 'n kind wat buite die eg gebore is, versuim het om binne 14 dae te reageer op 'n kennisgewing wat, soos hieronder bedoel, op hom beteken is.
As net een ouer toestemming verleen het en die ander ouer nie beskikbaar is om toestemming te verleen nie, of as die ander ouer nie toestemming hoef te verleen nie, sal die kommissaris sodanige toestemming bevestig korrigeer Engels: commissioner shall attesting such consent en daarna binne 14 dae 'n kennisgewing op die ander ouer beteken. Die kennisgewing lig die ouer in dat toestemming verleen is en gee aan hom of haar die geleentheid om ook sy of haar toestemming te verleen, of dit te weerhou; of redes aan te voer waarom sy of haar toestemming ook verkry moet word en daar nie van afgesien moet word nie; of aansoek te doen om die kind aan te neem, as hy die kind se biologiese vader is en die kind is buite die eg gebore is.
As die moeder van 'n buite-egtelike kind toegestem het tot die wysiging van die besonderhede van haar kind se geboorteregistrasie, sal die kind se vader daarvan in kennis gestel word. Hy moet dan binne 14 dae vandat hy die kennisgewing ontvang het die nodige wysigings aanbring.
As die moeder van die kind nie toegestem het tot die wysiging van die besonderhede van haar kind se geboorteregistrasie nie, sal die persoon wat homself as die kind se vader wil laat erken by die betrokke kinderhof moet aansoek doen om 'n verklarende bevel wat bevestig dat hy die kind se vader is en dat die vereiste toestemming van die moeder nie nodig is nie.
n Kennisgewing van 'n buite-egtelike kind se biologiese vader word net vereis as die vader skriftelik erken het dat hy die kind se vader is; en as hy sy besonderhede op die kind se geboorteregister ingevul het en gesorg het dat die besonderhede te alle tye korrek is; of die kind se moeder, ten tye van die verlening van haar toestemming, skriftelik bevestig het dat die kind se vader erken het dat hy die kind se vader is; en sy identiteit en verblyfplek bekendgemaak het; of n maatskaplike werker 'n verslag ingedien het by die kommissaris wat die moeder se toestemming bevestig het of by die kinderhof waaraan die aansoek om aanneming gerig is, waarin bevestig word wie en waar die vader van die kind is. Hierdie verslag moet ingedien word binne 60 dae nadat die moeder haar toestemming gegee het, of op enige stadium voordat die kinderhof die aannemingsbevel toestaan.
n Ouer wat toestemming verleen het en wat die ander ouer se toestemming wil laat kanselleer, moet die kommissaris hieroor inlig wanneer sy of haar toestemming deur die kommissaris bevestig word.
As jy die kind se ouer of voog is, vul vorm 12, Toestemming van ouer of voog tot die aanneming van 'n kind in; en as jy die kind is, vul vorm 13, Kind se toestemming tot aanneming in.
Toestemming moet skriftelik verleen word. As dit in Suid-Afrika gegee word, moet die persoon of persone wat toestemming gee dit in die teenwoordigheid van 'n kommissaris van kindersorg onderteken, wat dan die toestemming sal bevestig.
Toestemming wat buite Suid-Afrika verleen word, moet onderteken word in die teenwoordigheid van en bevestig word deur 'n amptenaar in diens van 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat, of deur 'n regter, landdros, vrederegter of openbare beampte van die betrokke land.
Alhoewel die toestemming die voorgenome aannemende ouers se name moet bevat, kan die kinderhof toestemming erken wat deur die kind se ouers of voog verleen is en wat nie die name of enige ander besonderhede van die voorgenome aannemende ouers bevat nie, as hy tevrede is dat dit in die kind se beste belang sal wees.
Toestemming moet skriftelik teruggetrek word. As jy die kind se ouer of voog is, vul vorm 12A, Terugtrekking van toestemming tot aanneming deur kind se ouer of voog in. Hierdie vorm moet binne 60 dae nadat die toestemming gegee is voor enige kommissaris ingevul word.
As jy die kind is, vul vorm 13A voor enige kommissaris in voordat die kinderhof die aannemingsbevel toestaan.
As die toestemming teruggetrek sou word in 'n ander distrik as die distrik waar dit gegee is of waar die aannemingsaansoek aangehoor gaan word, moet die kommissaris dadelik die betrokke hof en die betrokke of geakkrediteerde maatskaplike werker daarvan in kennis stel, mits dit bekend is in watter hof die aannemingsaansoek aangehoor gaan word; of die kommissaris wat die toestemming bevestig het daarvan in kennis stel, as dit nie bekend is in watter hof die aannemingsaansoek aangehoor gaan word nie.
Die kommissaris sal dadelik die hof waar die aannemingsaansoek aangehoor sal word identifiseer en sowel die hof as die betrokke of geakkrediteerde maatskaplike werker van die terugtrekking in kennis stel.
Die tyd wat dit sal duur om die aannemingsaansoek te verwerk, sal afhang van die ingewikkeldheid van die geval.
odat, in die geval waar 'n kind toestemming gee, die betrokke kind die toestemming skriftelik, voordat die aannemingsbevel deur die kinderhof gemaak word, mag terugtrek deur vorm 13A voor enige kommissaris in te vul; en odat die betrokke persoon nie teenwoordig mag wees wanneer die aannemingsaansoek oorweeg word nie, tensy die hof, op sy diskresie, aan hom of haar toestemming verleen om teenwoordig te mag wees omdat hy van mening is dat sy of haar teenwoordigheid in die kind se beste belang sal wees.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Consularandagencyservicesinsouthafricaandabroad.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat: Konsulêre Dienste van die Departement van Buitelandse Sake bied, in samewerking met die konsulêre afdelings van Suid-Afrikaanse verteenwoordigers in die buiteland, sekere dienste aan Suid-Afrikaanse burgers wat in die buiteland werk, woon en reis.
Watter dienste kan Suid-Afrikaanse burgers van konsulêre beamptes verwag?
Hulp met ontruimingsbeplanning vir Suid-Afrikaanse burgers in die buiteland tydens politieke oproer, mensgemaakte of natuurrampe.
Kommunikasie, in geval van nood, met Suid-Afrikaanse burgers wat hulle in die buiteland bevind se gesin, familie en/of vriende in Suid-Afrika.
Verskaffing van nie-finansiële bystand met repatriasie en in geval van dringende mediese of professionele aandag.
Skakeling met plaaslike owerhede om Suid-Afrikaanse burgers in die buiteland te soek en op te spoor. Dit sluit burgers uit wat deur eisers in 'n geregtelike proses gesoek word.
Hulp aan gesinne om die oorplasing van fondse aan gesinslede wat in nood verkeer, te vergemaklik.
Verskaffing van steundienste en advies in gevalle waar mense gyselaar geneem of ontvoer is.
Die aard van die voorval en die veiligheid van beamptes kan 'n uitwerking hê op ons vermoë om te reageer.
Tree met mense wat in die buiteland gearresteer is of aangehou word, se gesin in verbinding indien die persoon wat gearresteer is of in aanhouding verkeer so 'n versoek rig.
Fasiliteer die oordrag van fondse aan gevangenes in die buiteland, met nakoming van die wette en regulasies van die staat wat die arrestasie uitgevoer het én die Suid-Afrikaanse Reserwebank se reëls oor die oordrag van fondse na die buiteland.
Fasiliteer die versending van briewe en medikasie aan Suid-Afrikaanse burgers wat in die buiteland aangehou word. Hierdie diens is onderhewig aan die voorwaardes en die heersende fooie van die Departement van Buitelandse Sake, en in ooreenstemming met die wette en regulasies in die land waar die arrestasie plaasgevind het. Die fooie kan van tyd tot tyd aangepas word.
Fasiliteer die bedien van regsdokumente, via juridiese kanale, aan verweerders in die buiteland.
Fasiliteer, via juridiese kanale, versoeke om uitlewering, versoekbriewe om by 'n rogatore kommissie bystand te verleen, ediktale sitasies of dagvaardings, en getuienis op kommissie.
Heg apostille en egtheidsertifikate by amptelike openbare dokumente aan.
Verskaf, in samewerking met die Kantoor van die Gesinsadvokaat, raad, leiding en steun aan die toesighoudende ouer of voog in die geval van abduksie/ontvoering van Suid-Afrikaanse kinders na die buiteland. Indien daar bewyse is dat die kind se gesondheid en veiligheid in gevaar is, word die saak as 'n noodgeval hanteer.
Voorsien 'n lys met die name van plaaslike regsgeleerdes.
Help om verlore, gesteelde en beskadigde paspoorte of paspoorte wat verval het in die buiteland te vervang.
Voorsien 'n noodlening van beperkte omvang.
Verwittig Suid-Afrikaanse burgers se naasbestaandes in geval van dood, lewensbedreigende siekte of besering. Nie-finansiële bystand, en raad oor verskillende opsies vir die hantering van die stoflike oorskot van Suid-Afrikaners wat in die buiteland te sterwe gekom het, word ook voorsien.
Versoek plaaslike owerhede om verdagte sterftes van, en misdaad teenoor, Suid-Afrikaanse burgers te ondersoek.
Voorsien leiding en advies oor aanneming via die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.
Voorsien bystand en leiding aan buitelandse verteenwoordigers oor hulle landsburgers wat hulle in Suid-Afrika bevind.
Reageer op versoeke om inligting of probeer om die navraer na die regte bron te verwys.
Watter dienste word nie deur konsulêre beamptes gelewer nie?
Tree met jou naaste Suid-Afrikaanse verteenwoordiger of met die Hoofdirektoraat: Konsulêre Dienste by die Departement van Buitelandse Sake in Pretoria in verbinding. Afhangend van die soort diens wat verlang word, kan jy gevra word om 'n geldige vorm van identifikasie te toon. Doen vooraf telefonies navraag indien jy twyfel.
Konsulêre dienste is 24 uur per dag, sewe dae van die week beskikbaar. Oor naweke en na ure word hulp in samewerking met die Departement se operasionele kantoor in Pretoria verleen.
<fn>GOV-ZA. Consumer_charter_poster_2006_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Om aan te toon dat die Stad as 'n waterdienste-owerheid en as 'n waterdiensteverskaffer daartoe verbind is om as 'n span saam te werk om uitmuntende diens aan die gemeenskap te lewer.
Om leiding te gee ten opsigte van die voorsiening van billike, volhoubare, mensgesentreerde, bekostigbare en geloofwaardige waterdienste vir almal.
verseker die beskikbaarheid en betroubaarheid van waterhulpbronne te alle tye ontwikkel verbruikerstevredenheid en 'n magtigende omgewing vir die ontwikkeling van betekenisvolle verhoudings met alle belanghebbendes ontwikkel gemeenskapsbewustheid, kennisoordrag en ander vaardighede stel 'n billike tarief vas wat verseker dat alle inwoners, ook behoeftige huishoudings, toegang tot basiese water en sanitasie het verseker dat die beste bestuurspraktyke in watervoorsiening in werking gestel word voorsien 6 000 liter gratis water per maand ingevolge die tariefbeleid voorsien 4 200 liter gratis sanitasie per maand ingevolge die tariefbeleid Let wel: Hierdie beleid word tans oorweeg vir hersiening - enige veranderinge sal vroegtydig aan ons verbruikers gekommunikeer word.
kom wette, munisipale ordonnansies, verordeninge en waterbeperkingkennisgewings na.
wees ingestel op waterbesparing en maak waterbesparing 'n leefwyse.
vreemde voorwerpe, gebruikte olie en materiale word nie in die rioolstelsel afgespoel nie.
reën-/oppervlakwater word nie in die rioolstelsel uitgelaat nie.
betaal vir dienste bo en behalwe enige gratis toekenning.
meld oortredings van die verordening by die waterdiensteblitslyn aan.
verseker dat die watermeter en rioolgrenskamer altyd toeganklik is.
Ten einde die bogenoemde verbruikershandves te handhaaf en ons diens aan verbruikers voortdurend te verbeter, installeer ons 'n gehaltebeheerstelsel om aan die vereistes van ISO 9001:2000 te voldoen. Rig asseblief alle kommentaar en voorstelle en ook die aanmelding van 'n verstopte riool, 'n gebarste waterhoo.eiding, 'n pyp wat lek of water wat sleg smaak aan ons waterblitslyn by 0860 10 30 54.
<fn>GOV-ZA. Content.municipal_info.departments.disaster_activities.2010-03-24.af.txt</fn>
Namakwa Distriksmunisipaliteit bestaande uit die Namakwaland - en Hantam areas, is verbind tot gemeenskapsontwikkeling. Rampbestuur is die segment van die Munisipaliteit, wat 'n belangrike rol speel in veiligheid, paraadheid en deurlopende bewusmaking aangaande rampbestuur, in sy onderskeie gemeenskappe.
Rampbestuur kan verdeel word in twee segmente, nl.
Harde rampe soos vloede, aardbewings, droogtes, epidemies, ens. is toestande wat enige land of gebied kan tref sonder maniere om dit te keer. Deur seker te maak dat deurlopende beplanning en strategieë in plek is en bly, kan versagting van rampe toegepas word. Rehabilitasie en die hantering daarvan word die belangrikste vir volhoubaarheid geag.
Voorbeeld van 'n vloede in 1997 waar die Buffelsrivier, wat normaalweg 'n droë loop is, in vloed was.
Rampe het ook nie altyd 'n negatiewe uitwerking nie. In sommige gevalle het 'n ramp situasie 'n positiewe uitkoms, soos in Calvinia, waar deurdringende reëns veroorsaak het dat 'n aantal kleihuise ineen gestort het. Hierdie Ramp het tot gevolg gehad dat die Distriksmunisipaliteit besluit het om vir hierdie gesinne nuwe huise te bou. Sulke voorvalle bevestig net weer dat Munisipaliteite deurlopend moet sorg dat hul Rampbestuursplanne op datum is en bly.
n Nuwe steen huis wat gebou word in die plek van die kleinhuise wat ineen gestort het.
Kommunikasie is vir enige organisasie van kardinale belang. Rampbestuur beskou radiokommunikasie as 'n prioriteit in die Namakwa gebied omdat landlyn en selfoon kommunikasie in die gebied redelik beperk is. Daar word deur middel van die NNAR (Nood Alarm Radio) radiostelsel op elke dorp'n radio installeer vir nood kommunikasie na die beheersentrum. Hierdie diens is toeganklik vir alle gemeenskappe. Die Distriksmunisipaliteit beskik ook oor 'n beheersentrum wat 24 uur beman word waar alle noodoproepe of radioroepe ontvang word. Die bemanning van die sentrum moet toesien dat die regte diens geaktiveer word.
Opleiding is ook 'n belangrike fasset van rampbestuur. Daar word veral gekonsentreer op Noodhulp en Brandbestryding. Die afgelope 2002/3 boekjaar is daar reeds 73 persone opgelei. Hierdie persone was verteenwoordigend van die hele Namakwaland en Hantam areas. Die belangrikste is om mense van verskillende gemeenskappe te bemagtig met die basiese vaardighede wat uitgebrei sal word, sodat daar later 'n sterk vrywilligerkorps bestaan.
<fn>GOV-ZA. Content.municipal_info.departments.roads_transport.2010-03-24.af.txt</fn>
In die huidige ekonomiese toestande bly die onderhoud van paaie n probleem. Daar is onlangs in die nasionale parlement tydens die departement van vervoer se begroting se toespraak gese die regering kan slegs 40% van provinsiale paaie onderhou. As daar gesien word dat hierdie distriks munisipaliteit in die huidige boekjaar 57 000 lem km pad in plaas van 112 000 lem km geskraap het wees die hoeveelheid fondse ontvang van die provinsiale regering dan is die syfer van 40% na aan korrek. Ons beleef tans ook n baie droe toestand wat veroorsaak dat die gruispaaie vinnig agteruitgaan nadat dit geskraap is.
Die GOP het voorsiening gemaak vir die skraap van 40 000 lem km gruispad maar wens die aftrede van twee senior personeellede was daar n redelike besparing in die salarisse van die departement en is daar dan ook 57 000 lem km geskraap. Die begroting vir die nuwe finasiele jaar is pas van provinsiale departement ontvang en is slegs 5.1% groter as die huidige begroting. As daar gekyk word salarisse wat met 11% verhoog is en n moontlike verhoging van 10% in wertuighuurtariewe dan lyk die toekoms nie baie goed nie.
Tydens Desember 2002 is ons gevra om n geteerde toeganspad na Nieuwoudtville Noord te bou. Die werk was gedeeltelik arbeidsinsentief gedoen en daar is van plaaaslike mense gebruik gemaaak om randstene te le. In die proses is daar 1 542 persoondae se arbeid geskep in die gemeenskap van Nieuwoudtville. Daar is ook n span mense opgelei om randstene te le asook n span wat teerwerk met die gedoen het. Die personeel van die distriksmunisipaliteit het ook geleer in die proses want hulle is gewoond om landelike paaie te te bou waar hulle baie meer spasie het om te werk.
Die distriksmunisipaliteit het ook onlangs n tender uitgesit vir die bou en teer van gedeelte van hoofpad 745 en afdelingspad 2955 na Komaggas. n Totale afstand van 47 km pad gaan gebou word en nog 11.4 km gruispad word herwerk. Die distriksmunisipaliteit doen self die herwerk gedeelte en bou ook 13 km van die teer pad. Die gedeelte wat geteer word sluit Sperktakelpas in wat n groot verbetering aan die roete sal wees.
Soos op die foto gesien kan word klim die pas n steil berg uit en die gemeenskappe van Komaggas , Buffelsrivier , Kleinzee en Spektakel omgewing moet die berg op om in Springbok , hulle dorp uit te kom. Die projek sal R 40 miljoen kos om te voltooi en sal 20 maaande duur . Daar sal ook baie werk vir die plaaslike gemeenskappe geskep word.
Soos gesien kan word het die distriksmunisipaliteit reeds met sy werk begin . Die kontrakteur sal gedurende Julie 2003 met sy werk begin.
<fn>GOV-ZA. Content.welcome.newsletters.uitgawe7.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons is stadig besig om die einde van die jaar te nader. Vir baie van ons munisipaliteite sal hierdie jaar lank onthou word met die samestelling van ons IDP's. Hierdie was egter 'n baie moeilike tydperk veral met die druk wat daarmee gepaard gegaan het. Tenspyte van al ons probleme wat ons ondervind het gedurende hierdie jaar wil ek graag al ons raadslede sowel as munisipale amptenare bedank vir hul bydrae en spangees wat aan die dag gelê was om die sukses van ons onderskeie IDP's te verseker. Laat ons as munisipaliteite nou hierdie hersieningsperiode gebruik om die tekortkominge binne ons IDP's aan te spreek om sodoende gehalte dienslewering te verseker.
Die nuwe jaar is egter die tyd waar hierdie werksplan (IDP's) geimplementeer moet word. Laat ons, ons amptenare aanmoedig om tot diens van ons gemeenskappe te wees en laat ons die "Batho Pele" beginsels ten volle uitleef. As munisipaliteite moet ons ook die belangrikheid van ons Prestasie Bestuurstelsel in alle êrns opneem.
Kersfees is 'n tyd van vrede en liefde, kom laat ons as Christene die herdenking van die geboorte van onse Here Jesus met groot eerbied en respek hanteer en laat ons die blye boodskap van Kersfees aan ons naaste oordra.
As ons beplan om iewers heen te reis, laat ons die spoedgrense respekteer en veilig by ons bestemmings aankom.
Ons matrikulante en skoliere wat so pas hul eksamens voltooi het, baie geluk. Onthou harde werk word beloon met sukses.
Aan alle inwoners van die Namakwa streek wens ek 'n geseënde en voorspoedige Nuwe Jaar toe. Mag al u wense gedurende hierdie jaar vervul word met die liefde van ons Hemelse Vader.
Die Namakwa Fees was vir almal van die streek een groot verassing. Hierdie dag sal onthou word as 'n dag waar almal as een groot familie saam gekuier het. Hier laat die leiers van ons gemeenskappe die duiwe vry om die boodskap van vrede uit te dra.
Vir baie jare was loslitdag nog net een van daardie dae van 'n ondersteuning en die werksdag gaan soos normaal voort. Hierdie jaar het die personeel van die Namakwa Distriksmunisipaliteit egter besluit om nie meer terug te staan nie en het sommer die vere laat waai. Hier is 'n groepfoto van die aktiewe skoolgroep en die "Super Vlytige Vingers". Hierdie dag sal nog lank onthou word.
DIE DONKIE WAS TOE RêRIG 'n WONDERLIKE DING !
Nog nooit het donkie se kind kon droom dat hy op so 'n wonderlike wyse vereer sou word nie. Wel, by hierdie spesifieke geleentheid was hy die middelpunt van aandag, die ster van die dag, en ook die taxi van die dag.
Dit is dan ook presies wat beoog word met die loodsing van die Namakwa Donkie-kart. 'n Donkie kar taxi was in die strate van Okiep te sien. Die LUR virVervoer Paaie en Openbare werke mnr John Block wat die projek geloods het op 17 September 2002 in Okiep het sommer heel eerste ervaar hoe dit voel om op 'n donkie kar taxi te ry. Te oordeel aan sy effe benoude gesig, maar tog met 'n glimlag, kon dit seker nie te erg gewees het nie.
Die inisiatiefis deel van 'n provinsie-wye projek op Landelike mobiliteit wat deur mnr Block se Departement geimplementeer is. Mnr Block verduidelik: "Baie Noord Kaap inwoners leef in ver afgelee landelike gebiede en klein dorpies en hulle vermoe om rond te beweeg word beperk. Die Landelike Mobiliteitsprojek probeer om beter maniere te vind om die situasie te verbeter."
Verskeie loodsprojekte is al probeer in-die amter vyidistrikte van die provinsie. In die Namakwa Distrik word gekyk na die rol van die donkiekar. Mnr Block het ook verwys na veral die historiese verbintenis wat die mense van hier- die gebied het met die donkiekar.' 'Die oupas en oupagrootjies het donkies en karre gehad en vandag het ons dit nog.
Die doel van die Landelike Mobiliteitsprojek is om die veiligheid van die mobiliteit van landelike inwoners te verhoog deur hulle te help om hulle donkiekarre padwaardig te maak. Die donkies sal ook nooit weer afgeskeep voel nie, want die Diere-beskermingsvereniging gaan beslis 'n ogie hou om te verseker dat die donkies spekvet en gesond biy. ook gaan nuwe ekonomiese geleenthede vir die donkiekarre in die gebied geskep word. Die projek is geloods as deel van die toerisme projek en toerisme in Okiep kan baat vind by die projek. Drie toere is beskikbaar op 'n daaglikse basis. Twee is spesifiek gerig op die blomme seisoen, terwyl die ander reg deur diejaar beskikbaar saal wees. Die projekleier van die Okiep Toerisme Projek is mnr Ashley Raymond. Mnr Block het'n beroep op die plaaslike toerisme industrie gedoen om die projek ie ondersteun.
DIE DONKIE WAS TOE RêRIG 'n WONDERLIKE DING !
Die Nasionale Mariene Week het plaasgevind vanaf 14 - 18 Oktober 2002 en verskeie programme is regdeur die land geloods. As deel van hierdie week het die Noord Kaap se Provinsiale regering aktiwiteite geloods om skoliere binne ons provinsie en veral in die Namakwaland streek meer bewus te maak van die mariene lewe. Die veldtog was gehou in Alexander Baai, Port Nolloth, Kleinzee, Springbok en Hondeklip.
n Plakkaat kompetisie was ook geloods deur die taakspan. Die doel hiervan is om 'n kalender vir 2003 saam te stel waar die bewusmaking van ons mariene lewe deurgangs plaasvind.
Verskeie hoogeplaasde sprekers binne ons provinsie en streek het hierdie verrigtinge gedurende die week by gewoon.
Organiseersers is dit eens dat hierdie 'n baie suksesvolle week was en hoop dat hierdie projek voort gebou kan word met die positiewe reaksie van skoliere.
Pryse is toegeken aan die onderskeie leerders vir gehalte kunswerke. Die sukses van die Mariene Week word toegrskryf aan die positiewe gesindheid wat daar geheers het onder die organiseerders en verskeie rolspelers. Erkenning word ook gegee aan elke instansie en organisasie wat 'n bydraw gelewer het om hierdie MAriene Week 2002 'n groot sukses te maak.
Die onderskeie munisipaliteite in die Namakwa Distrik se "IDP's" is almal voltooi en is een van die belangrikste meganismes daarmee munisipaliteite hulle funksie as meer ontwikkelingsgerigte instansies sal verwesenlik.
Munisipaliteite is egter wetlik verplig om jaarliks hul "IDP's" te hersien. Die vraag kan egter tereg gevra word: Wat behels die hersiening?
Die hersieningsproses moet nie gei'nterpreteer word as 'n "oorskryf van die "IDP's" nie aangesien een van die hoekstene van die hersieningsproses juis die implementering van die huidige "IDP's" is. Die "IDP's" moet 'n lewendige dokument wees wat voortdurend verbeter en aangepas kan word om by die veranderde omstandighede aan te pas. 'n Voorbeeld wat soms gebruik word, is dat dit soos 'n oop leer moet wees waar blaaie van voltooide projekte (of nie meer belangrike aangeleenthede) uitgehaal word terwyl nuwe blaaie ingevoeg kan word.
Die hersiening is juis die proses om bogenoemde te vergemaklik ferwyl daar deurlopend publieke deelname is sodat 'n ingeligte publiek weet waarheen die pad lei.
Die kern aspekte van die hersieningsproses stem grootliks ooreen met die wetlike funksies soos wat dit omskryf word in die Munisipale Stelsels Wet. ander wetgewing en beleide. tesame met aspekte wat geTdentifiseer is met die opsielling van die "IDP's".
Kommentaaar van die LUR en ander rolspelers insluitende Verteenwoordigende Forums, wykskomitees.*Aspekte wat wetlik vereis word byvoorbeeld Rampbestuursplanne.
pstel en implementering van 'n Prestasie Bestuur Stelsel.
Voorbereiding en inkorperering van sektor programme en projekte.
Ruimtelike ontwikkelings raamwerke.
Gemtegreerde Plaaslike Ekonomiese Ontwikkelings programme.
Die hersieningsproses is tans reeds geihisieer in die hele Namakwa Distrik. Alle Munisipaliteite is reeds besig met die proses en om bestaande strukture byvoorbeeld Verteen- woordigende Forums, te mobiliseer.
Die hersieningsproses word ook positiefbevorder en bevoordeel vanaf-Provinisrzric vlak waar verskeie aksies geloods is om munisipaliteite by te staan soos byvoorbeeld met Prestasie Bestuurstelsel werkswinkels en hulp met die opstel van Ruimtelike Raamwerke. Beter koordinasie met Staatsdepartemente word ook voorsien.
Die "PIMS" Sentrum by die Namakwa Distriksmunisipaliteit is tans ook besig om Munisipaliteite te besoek en hulp te verleen met die hersieningsproses.
As munisipaliteit is dit vir ons belangrik om aan ons mense die beste dienste te lewer.
Verskeie opledings en bewusmakingsprogramme sal geskied om verbruikers voor te berei op die instandhouding van hierdie toilette.
Die bouwerk sal binne kort 'n aanvang naam en plaaslike arbeid binne elke gemeenskap sal gebruik word.
Ons wil alle inwoners wat hierdie toilette sal ontvang, baie geluk toe wens.
Pella, hoof toerisme sentrum van die Khai-Ma Munisipaliteit. 'n Dorp waar dinge vir die mense gebeur. Op die 18de Oktober 2002 is die Biblioteek vir die mense van die dorp amptelik geopen en nou kan kinders sowel as ouers ure spandeer om hul hennis verder te verbreed.
Volgens mevrou Beukes, burgemeester van die Khai-Ma munisipaliteit is dit hul strewe om die lewensstandaarde van die mense te verbeter, nie net deur die daarstel van infrastruktuur nie, maar ook deur die uitbreiding van kennis, kundigheid en vaardigheid. Vir die mense was dit weereens 'n geskiedkundige dag, 'n datum waarop die kinders kan sê: Hierdie stap kan ook ouers en onderwysers help om sosiale prbleme wat ondervind word hok te slaan.
Pella is egter nie die enigste dorp waar die dinge in die Khai-Ma area gebeur nie. Verskeie ontwikkelingsprojekte is ook aan die gang by die ander dorpe binne die munisipale gebied. Mevrou Beukes skryf die sukses van die munisipaliteit toe aan die geoe spangees wat daar heers onder die raadslede en munisipale amptenare en dat hierdie munisipaliteit altys bereid is om te leer. Sy noem verder dat dit belangrik vir elke munisipaliteit is om sy tekort kominge te erken om sodiende sukses vir al sy mense te verseker.
Kom laat ons as inwoners van die Khai-Ma Munisipaliteit daarna strewe om as een groot familie saam te lewe en ons mense se lewens verder verbeter. Khai-Ma beteken - Ons het opgestaan!
<fn>GOV-ZA. Convertaclosecorporation.2010-03-25.af.txt</fn>
In die geval van 'n beslote korporasie wat besondere groei getoon het, kan die aandeelhouers verplig wees om bykomende kapitaal in die BK te belê om dit verder te laat uitbrei.
Dit is ook moontlik dat die BK met groot ondernemings meeding en daarom verkies om eerder 'n maatskappy te wees om sy bedrywighede meer lewensvatbaar en mededingend te kan maak.
Vul vorm CM5 in indien die BK se naam verander moet word.
Maak 'n afskrif van vorm CM1 tot en met vorm CM44C.
Indien enige veranderings gaan plaasvind, soos wanneer 'n lid gaan bedank, die finansiële jaareinde gaan verander of ander rekenpligte amptenaar aangestel gaan word, moet vorms CK2 en CK2A voor of na die omskepping ingedien word. Die vorms vir die omskepping van 'n BK kan aanlyn ingevul word?
Die rekenpligtige beampte en die ouditeur van die BK hoef nie dieselfde persoon te wees nie.
Indien geen dokumente afsonderlik van die maatskappydokumente ingedien is nie, neem dit twee tot vyf dae om 'n beslote korporasie in 'n maatskappy te omskep. Indien BK-dokumente afsonderlik ingedien is, neem dit drie weke om die proses af te handel.
<fn>GOV-ZA. Convertacompany.2010-03-25.af.txt</fn>
Die bestuurs- en administratiewe funksies vir 'n beslote korporasie is minder formeel en ook makliker as vir 'n maatskappy. Die senior bestuursamptenare van 'n maatskappy kan om hierdie rede besluit om 'n geregistreerde maatskappy liewer in 'n BK te omskep.
Indien die naam ook gaan verander wanneer die maatskappy in 'n BK omskep word, moet 'n afskrif van goedkeuring daarvoor - op vorm CK7 - saam met die aansoek om omskepping ingedien word.
Laai aansoekvorm, CK7 in om die naam van die BK te reserveer indien die naam gaan verander.
Dien 'n brief met inligting oor die nuwe gevolmagtigde rekenpligtige amptenaar in.
Dien 'n brief ooreenkomstig Artikel 27 van die Wet op Beslote Korporasies, 1984 van die maatskappy se ouditeur in. Die brief moet aandui wie die nuwe ouditeur is.
Dien afskrifte van die identiteitsdokumente van al die lede van die BK in.
Dit kan vier tot vyf dae neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Crawl_Gov_za.capegateway.gov.za.afr.directories.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsinligting volgens kategorie gerangskik.
Regeringsdienste volgens kategorie gerangskik.
Regeringsprojekte volgens kategorie gerangskik.
Regeringsfasiliteite volgens kategorie gerangskik.
n Openbare liggaam is 'n onafhanklike instansie, gedeeltelik of ten volle in regeringsbesit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Openbare liggame word ook volgens tipe gelys.
n Adreslys van Suid-Afrikaanse politieke partye.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Crawl_Gov_za.namakwa.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement Sosio Ekonomiese Ontwikkeling van Namakwa Distriksmunisipaliteit het vir die tweede agtereenvolgende jaar met groot sukses die Burgemeester Sokkertoernooi op 28.8.2004 te Aggeneys aangebied.
Tweedens wou ons verseker dat NAMAKWALAND ook deel sal uitmaak van enige voordele, hetsy ekonomies, sport of sosiale ontwikkeling, wat uit die 2010 Wêreld Sokker Toernooi mag voortspruit.
Derdens is dit ons visie om jong sportmanne en vroue bewus te maak van die geleenthede en moontlikhede wat daar is om hulle tot nasionale deelname te ontwikkel, met spesifieke verwysing na die 2010 sokker toernooi. Die Burgemeester Sokkertoernooi was in 2003 alleenlik vir die mans, maar ons het besef, dat vrouens nie uitgesluit kan word nie en is gelyke deelname hierdie keer verseker deurdat ses vrouespanne ook in 2004 aan die toernooi kon deelneem.
Die keuring en kretiria waarop die spanne kwalifiseer berus op die basis van uitspeelwedstryde en is en bly die verantwoordelikheid van die SUID-AFRIKAANSE VOETBAL ASSOSIASIE.
Waar die NAMAKWA DISTRIKSMUNISIPALITEIT in 2003 alleen die finansiële uitgawes van die toernooi gedra het, is daar in 2004 besluit om meer instansies te betrek. Daar is toe besluit om nie alleen finansiële ondersteuning by hulle te vra nie, maar om ook hul morele steun te verkry.
Hierdie onbaatsugtige bydraes was die motivering vir die reuse sukses en uitstaande sportmanskap wat gehandhaaf was. Sonder hierdie ondersteuning sou hierdie toernooi byna onmoontlik wees. 'n Verdere inspirasie vir die sukses was die opbouende boodskap van die burgemeester. Sy boodskap was gerig op die strewe na groter hoogtes en dat die jeug, veral die sportmanne en sportvroue, die vernietigende uitwerking van die MIV/VIGS pandemie nie gering moet skat nie en die regering moet ondersteun om die siekte te beveg asook die persone te ondersteun wat alreeds deur die siekte geinfekteer en geaffekteer is.
Elke speler het ook 'n sportsak en'n sportpet ontvang. Die Speaker wil graag almal bedank vir hul bydrae, in besonder die befondsers en die spelers/speelsters, en spreek die hoop uit dat die toernooi van krag tot krag sal groei. Ons sien uit na 2005 maar veral na 2010!
<fn>GOV-ZA. Crawl_Gov_za.www.capegateway.gov.za.afr.directories.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsinligting volgens kategorie gerangskik.
Regeringsdienste volgens kategorie gerangskik.
Regeringsprojekte volgens kategorie gerangskik.
Regeringsfasiliteite volgens kategorie gerangskik.
'n Openbare liggaam is 'n onafhanklike instansie, gedeeltelik of ten volle in regeringsbesit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Openbare liggame word ook volgens tipe gelys.
n Adreslys van Suid-Afrikaanse politieke partye.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Crawl_Gov_za.www.namakwa.2010-03-24.af.txt</fn>
Tenders word hiermee ingewag vir die voorsiening en aflewering van voorrade aan die Namakwa Distriksmunisipaliteit te Calvinia, Fraserburg en Springbok magasyne.
Tenderaars moet duidelik onderskei tussen die drie genoemde magasyne wat betref prys, aflewering en diens.
Tenderaar moet dus duidelik meld vir watter magasyne getender word of as daar net byvoorbeeld vir een plek se magasyn getender word.
In die geval van veral batterye en bande moet dit op 'n dag tot dag basis beskikbaar wees.
Enige kortings moet duidelik gemeld word.
Indien enige item of produk 'n waarborg het, moet die waarborg duidelik gestel word veral die duur daarvan.
Duidelike melding van vervoerkoste moet ook gemaak word na onderskeie magasyne.
Tender asseblief net vir wat gevra word en nie vir ekstras nie.
Waar daar spesifikasies gevra word, moet dit verstrek word.
Geldigheidsduur van tender moet gemeld word.
Om in aanmerking te kom, moet streng aan bogenoemde voldoen word, indien nie sal tender nie oorweeg word.
Aflewering moet geskied in hoeveelhede soos en wanneer benodig gedurende die tydperk.
Tender dokumente is beskikbaar by bogenoemde kantoor te Springbok.
Materiaal moet katoen, nie polyester-katoen wees.
Gewig per m2 van material moet gemeld word.
Moet krimpbestand wees.
Volledige oorpakke moet as monsters ingedien word.
Namakwa DM moet op die agterkant van oorpakke gedruk wees.
Skoene moet aan SABS voldoen.
Aanmekaar gegote sool.
Bestand teen hitte, olies, suur en alkalise stowwe.
Diens soos pas, balansering en herstel van alle bande moet daagliks gelewer kan word en ook op tender wees.
Nuwe buite-en binnebande moet ook daagliks beskikbaar wees waar moontlik.
Batterye vir motors , vragmotors, bakkies en grondverskuiwingsmasjiene. Die volgende batterye is algemeen in gebruik: 610, 622, 638, 674, 682, 688, 689. 675 en 630 moet voor getender word.
Batterye moet op daaglikse basis beskikbaar wees.
Duidelike melding van loodheffing moet gemaak word.
Alle tipes filters bv. Olie-, Lug-, Brandstof-, Hidroliese-en waterfilters waar van toepassing op motors, bakkies, vragmotors en grondverskuiwingsmasjiene.
n Lys van filters wat algemeen gebruik word is beskikbaar op aanvraag en moet voor getender word.
Alle tipes R, W,G en TW tekens.
Staal met chromodek-versterking boute en moere ingesluit.
Springbok. Prys per liter.
Olie prys per liter gelewer aan Calvinia, Fraserburg en Springbok magasyne.
Ghries prys per kilogram gelewer aan bogenoemde store.
Persone of instansies wat gedurende die voorafgaande vyf jaar skuldig bevind is aan bedrog of korrupsie of wat opsetlik 'n staatskontrak afgeskeep, teruggetree uit of versuim het om 'n staatskontrak uit te voer, word uitgesluit uit hierdie tenderproses.
Persone in diens van die staat mag nie tender nie.
Voornemende tenderaars wie se munisipale belasting en diensgelde vir maande agterstallig is, se tenders sal nie oorweeg word nie. Voornemende tenderaars moet 'n opbetaalde munisipale rekening/s saam met hul tender indien.
Voornemende tenderaars moet op die databasis van die Namakwa Distrikmunisipaliteit geregistreer wees. (Kontak Ockert Sauls by 079 112 0260).
Verdere besonderhede kan verkry word by W Snel of C. Van Wyk by tel nr. 027 341 8100 of T Williams of L Boyce by tel nr.
TENDERS VIR VOORRADE en tendernommer moet die ondergetekende op die laaste teen 12:00 op Vrydag 05 Junie 2009 bereik waarna dit onmiddellik by onderstaande adres in die openbaar oopgemaak sal word.
Tenders wat elektronies of per faks ingedien word, sal nie aanvaar word nie.
Onvolledige tenders, asook tenders wat na die bestemde tyd en datum ontvang word, sal nie oorweeg nie.
Die Namakwa Distrik Munisipaliteit is nie verplig om die laagste of enigste tender te aanvaar nie.
<fn>GOV-ZA. CrimeStop0860010111.2010-03-25.af.txt</fn>
Crime Stop is 'n reeks oproepsentrums wat by die publiek inligting oor misdadigers en hulle bedrywighede insamel. Lede van die publiek word gehelp deur oproepsentrumpersoneel wat goed opgelei is in ondersoekende onderhoudvoering. Dit stel jou in staat om die Suid-Afrikaanse Polisiediens in 'n veilige omgewing, en sonder enige bedreiging, oor kriminele bedrywighede in te lig. Jy kan vra om anoniem te bly Om te waarborg dat informante se identiteit nie bekend sal word nie, word opsporingsmeganismes en inbeller-identifikasietegnologie nie by Crime Stop toegelaat nie. Die inligting wat jy verstrek, word aan speurders oorgedra.
Sekere Crime Stop-oproepsentrums verbind informante ook regstreeks met ondersoekbeamptes deur die telefoonkonferensiestelsel te gebruik. Dit stel die ondersoekbeampte in staat om die informant regstreeks te ondervra.
Let wel: dit word slegs gedoen indien jy daartoe instem.
Jy kan kriminele bedrywighede ook elektronies op die Suid-Afrikaanse Polisiediens se webwerf aanmeld. Jou anonimiteit word ook hier gewaarborg, behalwe as jy aandui dat dit nie gedoen hoef te word nie.
Bel die Crime Stop-nommer: 08600 10 111.
Die agent by die oproepsentrum sal sekere vrae aan jou stel. Indien jou inligting bruikbaar is, sal hy of sy 'n unieke kodenommer aan jou verstrek.
Indien die inligting wat jy verstrek nie bruikbaar genoeg is nie, sal die agent aan jou verduidelik waarom dit nog nie bruikbaar genoeg is nie en jou raad gee oor hoe om bykomende inligting te bekom.
Bruikbare inligting word gekoppel aan die kodenommer wat aan jou verstrek is.
Jy sal gevra word om Crime Stop binne 'n gegewe tyd weer by 08600 10 111 te bel om te hoor of die inligting positief was en of jy vir 'n beloning kwalifiseer.
In die toekoms sal die agent die saak slegs met jou bespreek indien jy die korrekte kodenommer verstrek, en mits jou identiteit ooreenstem met die 'profiel' wat op rekord is.
Die agent sal die oproep onmiddellik beëindig indien hy of sy vermoed dat jy nie die persoon is wat die oorspronklike oproep gemaak het nie. Hierdie is 'n beskermingsmaatreël, en is nie onderhandelbaar nie.
Indien jy 'n misdaad elektronies aanmeld, moet jy die inligting op die terugvoervorm op die SAPD-webwerf verstrek. 'n Verwysingsnommer sal op die skerm verskyn sodra jy die vorm ingedien het.
Crime Stop sal die inligting aan die betrokke ondersoekeenheid oordra om op te volg, met die versoek om binne 24 uur terug te rapporteer en so gou moontlik oor die afloop van die ondersoek verslag te doen.
Indien jy vir 'n beloning in aanmerking kom , sal die ondersoekbeampte die bedrag van die beloning vasstel en die eis ooreenkomstig National Information 2/2001 verwerk.
Sodra die beloning gereed is, sal Crime Stop met jou in verbinding tree om af te spreek oor hoe die betaling sal geskied.
In ooreenstemming met Crime Stop se internasionale standaarde word geen nommeridentifikasie of en ander opsporingsmeganismes op Crime Stop se perseel toegelaat nie aangesien dit die vertrouensverhouding oor anonimiteit, wat tussen die SAPD en die informant bestaan, ernstige skade kan berokken.
Crime Stop sal die inligting aan die betrokke ondersoekeenheid oordra met die versoek dat hulle binne 24 uur moet terugrapporteer, en daarna so gou moontlik oor die afloop van die ondersoek verslag moet doen.
Indien jy daarvoor kwalifiseer én vooraf 'n beloning aangevra het, sal die ondersoekbeampte die beloning bepaal en dit ooreenkomstig NI 2/2001 verwerk.
Sodra die beloning gereed is, sal Crime Stop met jou in verbinding tree om te reël hoe jy betaal sal word.
Jy hoef geen vorms in te vul nie omdat die misdaad telefonies aangemeld word. As jy die misdaad egter op die SAPD-webwerf, aanmeld, moet jy die elektroniese terugvoervorm invul.
<fn>GOV-ZA. Customarylawmarriages.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wet op Erkenning van Gebruiklike Huwelike, 1998 het op 15 November 2000 in werking getree. Indien jy voor daardie datum volgens die gewoontereg reeds in 'n erkende huwelik was, word jou huwelik volgens die nuwe wet erken. Indien 'n man reeds meer as een vrou het, word al die huwelike volgens die nuwe wet erken. Die Wet erken ook huwelike wat na hierdie datum volgens die gewoontereg voltrek is en stipuleer die reëls vir mense wat ingevolge die gewoontereg trou sodat hulle huwelik erken kan word.
Albei partye in die huwelik moet ouer as agtien jaar wees.
Albei partye moet toestem om volgens die gewoontereg te trou.
Die huwelik moet onderhandel word, gevier word en gesluit word ingevolge die gewoontereg.
Lobola is nie 'n noodsaaklike voorvereiste vir die geldigheid van 'n huwelik volgens die gewoontereg nie.
Neem kennis dat hierdie huwelike nog altyd ingevolge die gewoontereg erken is.
Wanneer moet ek my huwelik registreer?
Indien jy voor 15 November 2000 ingevolge die gewoontereg getroud is, moet jy jou huwelik by die Departement van Binnelandse Sake registreer. Indien jy getroud is nadat die wet in werking getree het, moet jy jou huwelik binne drie maande na die huwelik registreer.
Huwelike volgens die Gewoontereg en Gemeenskap van Goedere?
Alle huwelike wat ingevolge die gewoontereg voltrek is nadat die Wet in werking getree het is binne gemeenskap van goedere. Dit beteken dat die man en vrou 'n gelyke aandeel het in bates, geld en eiendom en dit beteken ook dat albei die skuld deel. Indien die partye verkies dat hulle huwelik op huweliksvoorwaarde berus moet hulle voor die huwelik 'n huweliksvoorwaardekontrak sluit. Indien hulle dit wil verander nadat hulle reeds getroud is, moet hulle by die Hoërhof aansoek doen.
Ingevolge die Wet op Erkenning van Gebruiklike Huwelike, 1998 geniet die vrou dieselfde regte en status as die man om te besluit oor wat met die eiendom gebeur. Ingevolge die gewoontereg het die vrou nou die handelingsbevoegdheid om 'n kontrak te sluit sonder die bystand van die man.
Wat gebeur indien my man met 'n ander vrou wil trou'n?
Die man moet 'n geskrewe ooreenkoms/kontrak sluit wat uitstippel wat met die eiendom sal gebeur en die man moet by die hof aansoek doen om die geskrewe kontrak goed te keur. Die hof moet verseker dat die eiendomsbelange van al die vrouens beskerm word.
Wat gebeur indien ons 'n burgerlike huwelik wil aangaan nadat ons reeds volgens die gewoontereg getroud is?
Indien jou man geen ander vroue het nie, kan jy sowel 'n burgerlike huwelik as 'n huwelik volgens die gewoontereg aangaan. Nie een van julle twee sal egter huwelike met iemand anders volgens die gewoontereg kan aangaan indien julle reeds volgens die burgerlike reg met mekaar getroud is nie.
Die man of vrou kan die huwelik registreer by die naaste Departement van Binnelandse Sake. Dit is wenslik dat albei huweliksmaats die huwelik gaan registreer om die registrasie te bespoedig. Indien jou huweliksmaat egter weier kan jy dit alleen gaan registreer met die nodige bewyse by jou.
ID-nommers, name en geboortedatums van sowel die man as die vrou name van die ouers van sowel die man as die vrou asook die name van die tradisionele leier die besonderhede van die ooreenkoms ten opsigte van lobola of magadi, twee persone wat as getuies by die huwelik was n Brief of 'n beëdigde verklaring van die tradisionele leier.
n registrasiebeampte, o n aangewese persoon wat deur die Direkteur-Generaal aangewys is om funksies ooreenkomstig hierdie regulasies uit te voer.
Die registrasiebeampte of aangewese persoon sal die aansoek aanstuur na die naaste streeks- of distrikskantoor van die Departement sodat dit in die bevolkingsregister ingesluit kan word.
Hou die sertifikaat in veilige bewaring want dit is belangrik.
Diensstandaard n Verkorte sertifikaat word onmiddellik uitgereik.
n Volledige sertifikaat neem ses tot agt weke.
Die registrasiebeampte sal jou meedeel indien hy of sy weier om die huwelik volgens gewoontereg volgens die verwagting te registreer en sal die redes vir die weiering uiteensit.
n Bedrag van R11 is deur die eggenotes aan 'n toegewysde persoon betaalbaar ten opsigte van 'n aansoek om registrasie van 'n huwelik volgens die gewoontereg wat by die toegewysde persoon ingedien is.
Doen asseblief navraag by die kontakpersone by Binnelandse Sake vir 'n aanduiding van die kostes wat betrokke is.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA.D.67928.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Die stig van 'n onderneming en die reg is onlosmaaklik verbind. Daar is baie soorte ondernemings en hulle het almal spesifieke reëls wat regsake betref. Dié afdeling gee 'n eenvoudige oorsig van die tipes ondernemings en koppelings na registrasie daarvan by regsliggame.
Wat is die regsake wat nuwe ondernemings raak?
Is my onderneming wetlik geregistreer?
Moet ek my onderneming as 'n alleeneienaarsaak registreer?
Moet ek my onderneming as 'n gesamentlike onderneming of 'n vennootskap registreer?
Moet ek my onderneming as 'n nie-winsgewende organisasie registreer?
Moet ek my organisasie as 'n Koöperatiewe Maatskappy registreer?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.D.67928.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Die sukses van jou onderneming hang van baie faktore af, waarvan een van die belangrikste jou personeel is. Dié kernkoppelings skets 'n prentjie van die arbeidskwessies waarvan jy bewus moet wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.D.67928.5.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n groot aanvraag na Wetenskap- en Ingenieurs-gegronde ondernemings. Daar is baie fondse en kontakte waar jou idee beoordeel kan word om te sien of dit ontwikkel kan word. Kry meer inligting oor die ingenieurs-, vervaardigings- en produkontwikkelingsektore here.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.DISASTER_MANAGEMENT_AFR.2010-03-25.af.txt</fn>
As 'n vuur ontstaan...
Hou 'n emmer water en 'n emmer sand gereed.
Probeer om klein vuurtjies te blus voordat hulle versprei.
Bly self buite gevaar.
Waarsku mense in die gebou om uit te gaan.
Kruip laag onderdeur die rook om van die brand af weg te kom.
Bou huise ten minste drie meter van mekaar af sodat brande nie versprei nie.
Elke huis benodig meer as een uitgang in geval 'n brand uitbreek.
Hou vuurhoutjies, aanstekers, paraffien en gif op veilige plekke en ver van jong kinders af. Gebruik 'n kinderbestande prop op paraffienbottels.
Baie kinders verbrand elke jaar erg. Wees veral versigtig om jong kinders te beveilig. Hou stowe op 'n gelyk oppervlakte - weg van trekke en enigiets wat kan brand.
Vure en kookstowe moet nooit sonder toesig gelaat word nie.
Gebruik water teen hout-, papier- en materiaalbrande.
Gebruik sand vir paraffienbrande.
Bel nooddienste op 107 en kry gou hulp! Hoe gouer jy bel, hou gouer sal hulp arriveer.
Skakel die elektrisiteit af voordat 'n elektriese brand geblus word.
Tree gou op met gasbottels. Draai eers die gas af. Gebruik dan 'n deksel of klam lap om die vlamme te blus.
As jy nie die gas kan afdraai nie, gaan uit en bly buite.
Hou paaie skoon sodat die brandweerwa gou by die brand kan uitkom.
Hou brandkrane vry van hindernisse sodat die brandbestryders water kan kry om die brand te blus.
Ken en vertoon die noodnommer en leer jong kinders hoe om 107 in geval van nood te skakel.
As jy bel, gee die volledige adres en 'n landmerk (bv. winkel of skool) naby die brand sodat die brandbestryders jou gou kan vind.
Blus kerse en brandende lampe voordat jy gaan slaap of uit die huis gaan.
Dis gevaarlik om in die bed te rook.
As jou huis oorstroom is...
Vloedwater is vuil en kan jou familielede siek maak.
Jy hoef nie in die gemeenskapsaal te bly om vir hulp te kwalifiseer nie.
Jy kan by vriende of familie bly.
As jy nêrens het om te bly nie, kan jy in die gemeenskapsaal gehuisves word.
As jy die huis móét verlaat, maak seker jou kosbaarhede is veilig.
Kaapstad het 'n nat en koue winterseisoen. Gebiede wat in die somer droog lyk, kan in die winter oorstroom.
Moenie toelaat dat kindes in vloedwater speel nie.
Pas op vir skerp voorwerpe in die water.
Was jou hande met seep en skoon water voordat jy kos hanteer.
Help vriende en familie - voorsien hulle van skuiling as jou eie plek nie oorstroom is nie.
Bou op hoogliggende grond - geboue in vloedgebiede of naby vloedwaterdamme is gevaarlik.
Bou die vloer bokant die grondoppervlak.
Maak vore rondom jou perseel om die water weg te lei en hou afvoerpype skoon.
Waarsku ander mense om nie in gebiede waar vloede maklik plaasvind, te hou nie.
<fn>GOV-ZA.DPSA.2010-03-25.af.txt</fn>
Die DSDA dien as beleidsraadgewer vir die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie (MSDA) ten opsigte van sake wat verband hou met die staasdiens ingevolge grondwetlike en ander wetgewende magtiging. Verder staan die DSDA die Minister by in die toesig oor die Staatsinligtingstegnologie-agentskap (SITA) en die Sentrum vir Staatsdiensinnovasie (SSDI).
Grondwetlike en ander wetgewende magtiging: Hoofstuk 10 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet No. 108 van 1996), handel oor openbare administrasiesake.
bedinge en voorwaardes van indienseming wat deur nasionale wetgewing gereël word; en n raamwerk van eenvormige norme en standaarde waarbinne provinsiale regerings hul verantwoordelikhede teenoor hul staatsdienswerknemers moet nakom. Die nasionale wetgewing asook die raamwerk van norme en standaarde waarvoor die Grondwet voorsiening maak is ingestel ingevolge die Staatsdienswet, 1994 (uitgevaardig ingevolge Proklamasie 103 van 1994). Hierdie Wet reël die bevoegdhede en pligte van die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie.
die President en uitvoeringsgesagte oor aangeleenthede rakende die staatsdiens asook liggame wat hul befondsing van staatsinkomste verkry, te adviseer; en regulasie uit te vaardig.
Sentrum vir Staatsdiensinnovasie: Die Sentrum vir Staatsdiensinnovasie (SSDI) is geskep as 'n artikel 21 maatskappy om as instaatsteller, fasiliteerder en kampvegter van innoverende idees te dien. Dit vereis die skepping van 'n omgewing wat die ontwikkeling en beloning van nuwe idees bewerkstellig, die fasilitering van verbintenisse tussen verskeie belanghebbendes, ten einde volhoubare en wedersyds voordelige vennootskappe en voorstaan van die waarde van, en die noodsaaklikheid vir, innovasie binne die staatsdiens, daar te stel. Die Sentrum se direksie is aanspreeklik aan die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie.
Die DSDA is gestruktureerd ten einde die bogenoemde mandaat uit te voer.
Hulpbronontwikkeling, Vergoeding en Diensvoorwaardes en Onderhandelinge en Arbeidsverhoudinge. Diensleweringverbetering sluit in die Regering se Interne Konsultasiedienste, wat bystand aan departmente bied, die Projekfasiliterings-en Kliëntedienseenheid, wat toesig hou oor skenkings-gefinansieerde ondersteuningsprogramme, en Opvoedkunde- en Kennisbestuur.
Die Kantoor van die Regeringshoofinligtingsbeampte sluit in afdelings belas met elektroniese regeringsbeleid, elektroniese regeringsprojekte, 'n Sekretariaat vir die Regering se IT Beampteraad (bekend as "GITO Council") asook SITA Oorsig. Die Korporatiewe bestuursdivisie sluit afdelings belas met Mensebestuur, Menslike en Organisasie-ontwikkeling, Finansiële Bestuur en Administrasie, Logistiek en Inligtingstegnologie en Kennisbestuur in.
Benewens die vier hoofdivisies is daar ook 'n nuwe komponent genaamd Publieke Administrasie in Afrika, wat bystand verleen aan die NVAO (Nuwe Vennootskap vir Afrika Ontwikkeling), asook 'n eenheid wat Teen-korrupsie en Hoë-profiel Dissiplinêresake oorsien. Die Ministerie word bedien deur 'n Kommunikasie en Ministeriële Bystandseenheid, terwyl die Direkteur-Generaal bygestaan word deur die Kantoor van die Direkteur-Generaal. Regsdienste en die Interne Ouditeursafdeling rapporteer ook aan die Direkteur-Generaal.
Die Direkteur-Generaal van die DSDA dien as Inligtingsbeampte ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting. Geen adjunk-inligtingsbeampte is vir die DSDA aangewys nie.
Die gids vir die gebruik van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000, sal nie later nie as Augustus 2003 by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie beskikbaar wees.
Geen kennisgewing is nog sover gepubliseer in verband met daardie kategorieë van die DSDA se rekords beskikbaar sonder dat toegang in terme van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inliging versoek hoef te word nie. Die rekords op die DSDA se webblad, www.dpsa.gov.za is egter beskikbaar vir besigtiging of aftrekking sonder dat 'n persoon so 'n versoek ingevolge die vermelde Wet hoef te rig nie.
Toegang tot die rekord word nie geweier vir enige grond vir weiering soos in die Wet uiteengesit nie.
n Versoeker moet die vorm gebruik (Vorm A) soos gedruk in die Staatskoerant (Goewermentskennisgewing R187 van 15 Februarie 2002).
Die versoeker moet ook aandui of die versoeker 'n kopie van die rekord wil hê of die rekord by die kantore van die openbare liggaam wil besigtig. Indien die rekord nie 'n papierdokument is nie kan dit, waar moontlik, in die gevraagde vorm besigtig word.
Indien toegang in 'n spesifieke vorm versoek word (b.v. 'n papier kopie, elektroniese kopie, ens.) moet die versoeker toegang in daardie vorm gegee word. Dit is buiten gevalle waar bogenoemde toegang tot 'n onredelike mate die werking van die betrokke openbare liggaam sal hinder, of die rekord sal beskadig, of 'n kopiereg wat nie deur die staat besit word nie, sal oortree. Indien om praktiese redes toegang nie in die gevraagde formaat gegee kan word nie maar wel in 'n ander vorm, moet die fooie bereken word volgens die formaat waarin die versoeker oorspronklik daarvoor gevra het.
Indien die versoeker van die uitkoms van die versoek in kennis gestel wil word op 'n wyse buiten 'n geskrewe antwoord, b.v. per telefoon, moet dit so aangedui word.
Indien 'n versoeker vir iemand anders inligting probeer bekom moet die hoedaningheid waarin die versoek gemaak word aangedui word.
Indien die versoeker nie kan lees of skryf nie, of gestremd is, kan die versoek mondeliks gerig word. Die inligtingsbeampte moet dan die vorm namens die versoeker invul en vir hom/haar 'n kopie van die ingevulde vorm gee.
Fooie vir versoeke en inkennisstelling van besluite oor toegang n Versoeker wat toegang soek tot 'n rekord wat persoonlike inligting oor hom-/haarself bevat, hoef nie die versoekfooi te betaal nie. Alle ander versoekers moet die R35 versoekfooi betaal.
Die inligtingsbeampte moet alle vesoekers (buiten persoonlike versoekers) deur middel van 'n kennisgewing daarvan in kennis stel dat die voorgeskrewe versoekfooi (indien enige) en die deposito (indien enige) betaal moet word voordat die versoek geproseseer word.
Die versoeker het die reg om, waar paslik, intern te appelleer of 'n aansoek aan die hof te rig teen die betaling van 'n fooi.
Nadat die inligtingsbeampte 'n besluit geneem het oor die versoek, moet die versoeker daarvan in kennis gestel word op die wyse waarop hy/sy aangedui het.
Indien die versoek toegestaan is moet 'n verdere toegangsfooi betaal word vir duplisering, opsporing en voorbereiding, asook vir bykomende tyd buite voorgeskrewe ure wat benodig mag word vir opsporing en voorbereiding van die rekord vir openbaarmaking.
Toegang tot 'n rekord sal nie toegestaan word totdat alle toepaslike fooie betaal is nie.
Die funksies van die DSDA soos uiteengesit in paragraaf 1 is van so aard dat sy kliënte ander regeringsdepartemente is, en dit lewer nie dienste wat aan die publiek beskikbaar is nie. Sekere demografiese inligting oor die staatsdiens (b.v. die omvang van die staatsdiens en die aantal werknemers per department) kan egter bekom word van die DSDA se Staatsdiensinligtings-eenheid by die volgende e-pos adres: psiu@dpsa.gov.
Beleid en wetgewing: Wanneer die DSDA nuwe beleid of wetgewing voorstel, pleeg dit oorleg met alle belanghebbendes deur kommentaar aan te vra by wyse van gepubliseerde dokumente en/of werkswinkels/konferensies. Die deelname-proses verskil afhangende van die tipe projek en word gewoonlik voor die aanvang daarvan of agterna bekend gemaak.
die regte of regmatige verwagtinge van enige persoon; of die regte van die publiek, sal die voorskrifte vir prosessuele regverdige administratiewe optrede gevolg word soos uiteengesit in die voorskrifte van die Wet op die Bevordering van die Administratiewe Geregtigheid, 2000 (Wet No. 3 van 2000; veral artikels 4 en 5).
Diensvoorwaardes van staatsdienswerknemers: Die diensvoorwaardes en ander sake van wedersydse belang van staatsdienswerknemers word onderhandel by bedingingsrade soos geskep volgens die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 (Wet No. 66 van 1995). Vakbonde wat 'n voorafbepaalde aantal staatsdienswerknemers verteenwoordig mag deel uitmaak van so 'n bedingingsraad. Die Koördinerende Staatsdiens Bedingingsgsraad is die liggaam waarby onder meer alle diensvoorwaardes wat eenvormig betrekking het op alle staatsdienswerknemers onderhandel word.
Regstelling van handelinge of versuime ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting: Die interne appèlowerheid vir die doeleindes van hierdie Wet is die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie (artikels 74 - 77). Nadat die interne appèlremedie sonder sukses uitgeoefen is, kan 'n aansoek by 'n hof ingedien word (artikels 78 - 82).
n Staatsdienswernemer mag 'n grief of klag lê vir ondersoeking deur die Staatsdienskommissie betreffende amptelike handelinge of versuime (artikel 35 van die Staatsdienswet, 1994).
'n Persoon mag hom wend tot arbeidsregstellingsmaatreëls in gevalle van handelinge of versuime van 'n arbeidsverwante aard, naamlik regte-dispute die Staatsdienswet, 1994, en die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995.
n Persoon mag 'n klag indien by 'n arbeidsinspekteur vir enige beweerde oortreding van die Wet op Basiese Indiensnemingsvoorwaardes, 1997 Wet No. 75 van 1997 - artikel 781a, of die Wet op Indiensnemingsgelykheid, 1998 Wet No. 55 van 1998 - artikel 34e; "Employment Equity Act".
n Persoon mag 'n klag indien by die Openbare Beskermer betreffende 'n verdagte, onwettige of onbehoorlike amptelike handeling of versuim Wet op die Openbare Beskermer, 1994 Wet No. 23 van 1994.
n Persoon mag 'n klag indien by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie vir 'n amptelike handeling of versuim waarvan verdink word dat dit 'n skending van of 'n bedreiging tot enige fundamentele regte is Wet op die Menseregtekommissie, 1994 Wet No. 54 van 1994.
werknemer, kan die betrokke persoon die openbaarmakingsprosedure volg soos uiteengesit in die Wet op Beskermde Openbaarmakings, 2000 (Wet No. 26 van 2000).
viii Die gebruik van ander regsmaatreëls soos die instelling van prosedures vir 'n geregtelike hersiening van administratiewe optrede ingevolge die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000 Wet No. 3 van 2000.
n Persoon kan redes vir administratiewe optrede ingevolge die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000 (artikel 5), versoek.
n Persoon kan toegang tot die rekords van 'n staatsdepartement of ander openbare liggaam ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (artikel 11), versoek.
n Staatsdienswerknemer, in die uitvoering van sy of haar amptelike pligte, is verplig ingevolge die bepalings van die Gedragskode vir staatsdienswerknemers om bedrog, korrupsie, nepotisme, wanadministrasie en enige ander optrede wat 'n misdryf daarstel of wat nadelig vir die openbare belang is, aan die toepaslike owerheid te rapporteer. 'n Staatsdienswerknemer wat nalaat om hieraan gehoor te gee is skuldig aan wangedrag. (Regulasie B.3 en C.4.10 van Hoofstuk 2 van die Staatsdiensregulasies, 2001).
Die verantwoordelikheid van elke werkgewer en werknemer om kriminele en enige ander onreëlmatige gedrag in die werkplek aan te meld dien ook as basis vir die Wet op Beskermde Openbaarmakings, 2000 (Aanhef).
<fn>GOV-ZA. Dcas_funding_form_08_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Neem asseblief kennis: Aansoekvorms moet by die kantoor van die Departement van Kultuursake en Sport, soos hieronder aangedui, ingehandig word op of voor 12:00 op 30 Mei 2008.
Telefoonnommer (Kantoorure) 2.9.
Verskaf asseblief die doel en oogmerke van die organisasie.
Heg asseblief 'n getekende en gedateerde grondwet van u organisasie hierby aan.
Ek versoek en magtig hiermee die Departement van Kultuursake en Sport om enige subsidie, wat deur die Departement van Kultuursake en Sport aan die organisasie beskikbaar gemaak mag word, in die bankrekening soos hierbo vermeld in te betaal.
Ek verstaan dat die Departement van Kultuursake en Sport 'n betalingsadvies, wat die datum waarop fondse beskikbaar sal wees sowel as die besonderhede van die betaling sal aandui, aan die organisasie sal verskaf indien die aansoek suksesvol is.
Ek onderneem om die Departement van Kultuursake en Sport by voorbaat te laat weet van enige veranderings aan die organisasie se bankbesonderhede en ek aanvaar dat die voorafgenoemde magtiging slegs deur die organisasie gekanselleer mag word deur dertig dae kennis per voorafbetaalde geregistreerde pos aan die Departement van Kultuursake en Sport te gee.
Maak asseblief seker dat al die vrae op hierdie vorm voltooi en deur die betrokke mense geteken is. Gebruik asseblief hierdie kontrolelys om te verseker dat u die nodige dokumentasie ingehandig het om u aansoek te verwerk.
Alle vrae is beantwoord.
Die jongste finansiële/geouditeerde state, indien beskikbaar, is ingesluit.
Die aansoek is op 'n oorspronklike vorm ingedien en geteken.
Die Sakeplan/voorstel is aangeheg.
Die grondwet van die organisasie is ingesluit.
Die getekende vorm deur die ouditeur is ingesluit.
n Bankgestempelde vorm wat die bankbesonderhede meld, is ingesluit.
<fn>GOV-ZA. Deathregister.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Doodsertifikaat is 'n amptelike dokument wat aan die oorledene se familie uitgereik word wanneer 'n sterfte geregistreer word. Wanneer 'n buitelander in Suid-Afrika sterf, word die rekord geliasseer en 'n volledige doodsertifikaat word aan die familie uitgereik. Aansoeke kan by enige kantoor van Binnelandse Sake ingedien word, of by die Suid-Afrikaanse ambassade of missie as jy in die buiteland aansoek doen.
Skryf 'n brief met al die besonderhede van die oorledene en pos dit aan die naaste kantoor vir Binnelandse Sake as daar nie so 'n kantoor in jou omgewing is nie.
Geen begrafnis sal plaasvind sonder 'n begrafnisorder nie. 'n Begrafnisorder is 'n sertifikaat wat magtiging verleen vir die begrafnis en vir die verwydering van die lyk uit die omgewing waar die dood ingetree het na die omgewing waar die begrafnis sal plaasvind.
n personeellid van Binnelandse Sake wat daartoe gemagtig is lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens begrafnisondernemers wat magtiging het om 'n begrafnisorder uit te reik.
Verkorte sertifikaat: Word by registrasie van 'n sterfte uitgereik.
Onverkorte sertifikaat: Verwerking van die aansoek kan agt tot 12 weke neem.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Deregistermotorvehicle.2010-03-25.af.txt</fn>
Die titelhouer of eienaar van 'n motorvoertuig kan besluit om sy of haar motorvoertuig te deregistreer indien die voertuig nie meer op 'n openbare pad gebruik word nie of indien hy of sy permanent onbevoeg verklaar is om op 'n openbare pad te bestuur.
n Motorvoertuig wat vier jaar lank nie gelisensieer was nie sal outomaties gederegistreer word. Die verkeerskantoor of registrasieowerheid sal dan 'n deregistrasiesertifikaat uitreik.
Vul 'n aansoekvorm by enige verkeerskantoor of registrasieowerheid in.
n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument n gewaarmerkte afskrif van bewys van eienaarskap die registrasiesertifikaat.
Die proses kan twee dae duur.
Die diens is gratis.
Die vorms is beskikbaar by enige verkeerskantoor of voertuigregistrasiekantoor.
<fn>GOV-ZA. Deregisterorliquidateaclosecorporation.2010-03-25.af.txt</fn>
Indien 'n beslote korporasie nie meer sake doen nie kan hy die Registrateur van Maatskappye versoek om hom te deregistreer en om hom uit die databasis te verwyder. In so 'n geval moet die lede van die korporasie die Registrateur van Maatskappye van hierdie verwikkeling in kennis stel.
n BK mag ophou sake doen en vra om te deregistreer, of hy kan gelikwideer word. In albei gevalle kan die omstandighede ingewikkeld en tegnies wees, en moet spesialisinligting aan die Registrateur van Maatskappye verstrek word.
opgehou het om sake te doen ; of se lede die BK se bates onder mekaar wil verdeel.
Die BK kan as gevolg van regsoptrede in die hof gelikwideer word, of die likwidasie kan vrywilliglik geskied . Indien die BK-lede om vrywillige likwidasie aansoek doen, vereis die Registrateur van Maatskappye 'n sekuriteit.
As deregistrasie plaasvind, word die BK uit die databasis geskrap en hou hy op om te bestaan. Nadat die deregistrasie afgehandel is, kan die onderneming in 'n ander vorm, byvoorbeeld as 'n onderneming met alleeneienaarskap, aanhou sake doen.
n Geskrewe verklaring deur enige belanghebbende persoon moet by die Registrateur van Maatskappye ingedien word.
Dien gewaarmerkte afskrifte van die al die lede van die BK se identiteitsdokumente in.
Indien die BK vrywilliglik gelikwideer word, moet twee afskrifte van vorm CK6 ingedien word.
Dit kan een tot twee dae neem om die deregistrasie af te handel.
Vorms om in te vul n Brief om die BK te deregistreer.
<fn>GOV-ZA. Devplannign_act_7of1999_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Om rasgebaseerde wetgewing oor beplanning en ontwikkeling te vervang; om 'n sisteem vir ontwikkelingsbeplanning in die provinsie te vestig en wetgewing in die Provinsie met betrekking tot provinsiale beplanning, streekbeplanning en -ontwikkeling en stedelike en landelike ontwikkeling tot een wet te konsolideer; om beplanning en ontwikkeling op provinsiale, streeks- en munisipale vlak vir stedelike en landelike gebiede te reguleer, te moniteer en te ondersteun; om raamwerke, norms en standaarde, onder meer met betrekking tot terreine waar munisipaliteite wetgewende bevoegdheid het, te voorsien met die oog op die bepaling en handhawing van standaarde wat noodsaaklik is vir ordelike gekoördineerde beplanning en ontwikkeling of vir die bevordering van geïntegreerde sosiale en ekonomiese ontwikkeling waar provinsiale of streeksbelange dit vereis; om, waar provinsiale en streeksbelange dit vereis, voorsiening vir beleid, beginsels en riglyne te maak en parameters voor te skryf vir beplanning en volhoubare ontwikkeling, insluitende omgewingsbeskerming en grondontwikkelingsbestuur; om voorsiening te maak vir 'n beplanninghersieningsraad; om voorsiening te maak vir versnelde ontwikkelingsprosesse, veral met betrekking tot die verwydering van beperkings en grondontwikkeling waar gesondheid, menslike nood, die herstel van grondregte, die opgradering van grondbesit of sekerheid van verblyfreg en ander redes die versnelling van normale ontwikkelingsprosedures noodsaak; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
waterplan 'n skriftelike strategie of sektorale plan wat met die beskikbaarheid en voorsiening van water in 'n bepaalde gebied handel en omvat dit 'n waterdiensteplan soos beoog in die Waterdienstewet, 1997 (Wet 108 van 1997) of nasionale en provinsiale wetgewing soos voorgeskryf.
Die Provinsiale Minister kan 'n gesamentlike komitee vir die onderneming van sodanige aangeleenthede van 'n beplanningsaard met betrekking tot die opstel van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk vir die Provinsie of sektorale plan vir 'n streek daarvan, wat meer as een distriksraadgebied of 'n gebied groter as 'n metropolitaanse gebied, affekteer, instel.
Die rade van twee of meer munisipaliteite kan 'n ooreenkoms, om te voorsien vir die gesamentlike onderneming van sodanige aangeleenthede van 'n beplanningsaard soos wat ooreengekom is, sluit en mag 'n staande of ad hoc gesamentlike komitee, waarvan die lede deur die betrokke rade uit die geledere van raadslede aangestel word op die grondslag en voorwaardes wat die betrokke rade bepaal, insluitend die betaling van lede en toewysing van kostes aan die betrokke munisipaliteite, instel.
Die Provinsiale Minister, in oorleg met die provinsiale minister vir plaaslike bestuur, kan met inagname van die bepalings van Hoofstuk IX en na oorleg met betrokke munisipaliteite, 'n munisipaliteit gelas om lid van 'n gesamentlike komitee ingevolge subartikel te word.
n Munisipaliteit of gesamentlike komitee kan, op die grondslag en voorwaardes wat daardie munisipaliteit of gesamentlike komitee bepaal, tegniese advieskomitees, bestaande uit persone wat in diens van munisipaliteite, staats-of provinsiale departemente is of ontwikkelingsliggame of -rade of enige ander liggaam verteenwoordig, instel om 'n raad of gesamentlike komitee oor enige aangeleentheid in verband met beplanning en ontwikkeling te adviseer.
Die Provinsiale Minister moet, onderworpe aan regulasies en na oorleg met die munisipaliteite en ontwikkelingsrade en in oorleg met ander provinsiale ministers wat betrokke is, 'n provinsiale geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk ten opsigte van die Provinsie opstel en aan die Kabinet voorlê vir goedkeuring.
Die Provinsiale Minister kan, na oorleg met die munisipaliteite en ontwikkelingsrade en in oorleg met ander provinsiale ministers wat betrokke is, 'n provinsiale sektorale plan ten opsigte van die Provinsie of streek wat meer as een distriksraadgebied affekteer, opstel en aan die Kabinet voorlê vir goedkeuring.
n Metropolitaanse raad of distriksraad moet 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk ten opsigte van sy regsgebied opstel en dit ná oorleg met die betrokke plaaslike owerhede en ontwikkelingsrade aan die Provinsiale Minister voorlê vir goedkeuring.
moet 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk ten opsigte van sy regsgebied opstel en aan die Provinsiale Minister voorlê vir goedkeuring, of kan 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk, in samewerking met een of meer ander plaaslike owerhede ten opsigte van hul onderskeie regsgebiede, opstel en aan die Provinsiale Minister voorlê vir goedkeuring.
n Geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk in subartikel , of bedoel, word opgestel in ooreenstemming met die riglyne of regulasies wat die Provinsiale Minister voorskryf.
n Geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk moet op die voorgeskrewe stadiums, voor die datum waarop dit ingevolge subartikel , of aan die Provinsiale Kabinet of Provinsiale Minister, na gelang van die geval, voorgelê word, vir alle belanghebbende partye, vir insae en die indien van besware of die rig van vertoë by die kantoor van die betrokke munisipaliteit, gesamentlike komitee of ontwikkelingsrade beskikbaar wees.
a Die Provinsiale Kabinet moet die voorgeskrewe elemente van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk wat ingevolge subartikel 1a of 'n sektorale plan wat ingevolge subartikel 1b voorgelê is, na oorweging van besware of vertoë wat ontvang is, goedkeur of afkeur.
die geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk nie met nasionale of provinsiale beleid, riglyne, norms en standaarde, en met ander goedgekeurde nasionale, provinsiale of streeksontwikkelingsraamwerke, bestaanbaar of versoenbaar is nie of waar aspekte van provinsiale of streeksbelang nie voldoende aangespreek is nie; en iii besware wat ander munisipaliteite, nasionale en provinsiale departemente of openbare liggame aangaande aspekte van provinsiale of streeksbelang teen die ontwikkelingsraamwerk ingebring het, nie voldoende aangespreek is nie.
Die Provinsiale Minister moet die munisipaliteite wat betrokke is in kennis stel van sy of haar besluit ingevolge subartikel (b) met dien verstande dat indien 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk afgekeur is, hy of sy skriftelike redes vir sodanige besluit sal voorsien insluitende voorgestelde wysigings vir heroorweging deur sodanige munisipaliteit en herindiening van sodanige geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk vir 'n finale besluit ingevolge subartikel (b).
n Geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk goedgekeur ingevolge subartikel 6a of kan te eniger tyd, maar moet minstens al om die 5 jaar, op die voorgeskrewe wyse deur die betrokke munisipaliteit, gesamentlike komitee of die departementshoof met die goedkeuring van die Provinsiale Minister of Provinsiale Kabinet, na gelang van die geval, hersien word; met dien verstande dat die Provinsiale Minister nie goedkeuring van die hersiening van die geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk goedgekeur ingevolge artikel 6(b) wat handel met munisipale beplanning mag weerhou nie, uitgesonderd om een van die redes in daardie subartikel gemeld.
i voor 31 Desember 2001, of binne die verlengde tydperk deur die Provinsiale Minister bepaal, iidaarna, minstens al om die 5 jaar, in samewerking met die hersiening van die geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk.
b 'n Struktuurplan verval indien dit nie ingevolge paragraaf a op of voor 31 Desember 2001 òf binne die verlengde tydperk deur die Provinsiale Minister bepaal, hersien is nie.
a i Waar 'n raad dit gerade ag, kan sy hoof uitvoerende beampte, behoudens die bepalings van paragraaf c van hierdie subartikel, 'n sektorale plan ten opsigte van die geheel of 'n deel van die betrokke munisipale gebied opstel, en dit aan die raad voorlê vir goedkeuring met inagname van artikel 54.
iiDie opstel en goedkeuring van die sektorale plan moet voldoen aan die munisipaliteit se verordeninge oor publieke deelname en riglyne soos voorgeskryf deur provinsiale en nasionale wetgewing.
Waar die raad 'n sektorale plan ingevolge subartikel (a) goedkeur, moet die hoof uitvoerende beampte die sektorale plan binne 60 dae na die datum van sodanige goedkeuring aan die departementshoof ter inligting voorlê.
Geen sodanige sektorale plan mag onbestaanbaar wees met 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk in subartikel , of beoog nie.
Wanneer 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan opgestel, gewysig of hersien word, moet die natuurlike en ontwikkelde omgewing en ekologies-volhoubare ontwikkeling in die algemeen in ag geneem word, en alle voorgeskrewe stappe wat in hierdie verband geneem is, moet vermeld word in die geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan.
Die bepalings van subartikels tot met betrekking tot geïntegreerde ontwikkelingsraamwerke is aanvullend by die bepalings van artikel 10D (b), item 3 van Bylae 2 en item 2 van Bylae 2A van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993 (Wet 209 van 1993), met betrekking tot die formulering van geïntegreerde ontwikkelingsplanne.
a Die stedelike en streekstruktuurplanne gelys in Bylae VII, word vanaf die inwerkingtreding van hierdie Wet geag struktuurplanne te wees ingevolge hierdie Wet.
Onderworpe aan die bepalings van subartikel , bly artikel 27 van die Wet op Fisiese Beplanning, 1991 (Wet 125 van 1991) van toepassing op struktuurplanne in paragraaf (a) vermeld, totdat sodanige planne hersien of vervang is.
Die algemene doel van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk is om strategieë, voorstelle en riglyne, insluitende ontwikkelingsdoelwitte en implementeringsplanne, deur middel van ontwikkelingsbeplanning voor te skryf sodat die algemene beginsels vervat in Bylae IV van hierdie Wet bevorder word.
Die algemene doel van 'n sektorale plan, as deel van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk, is om gedetailleerde strategieë, voorstelle en riglyne voor te skryf vir die spesifieke sektor, element of onderwerp waarvoor dit opgestel word.
Die algemene doel van 'n ruimtelike plan is om die ruimtelike implikasies van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk aan te dui en om strategieë, voorstelle en riglyne voor te skryf vir die toekomstige ruimtelike ontwikkeling van die gebied waarop dit betrekking het (insluitende, sonder om beperk te wees tot, ontwikkelingsdoelwitte, voorstelle vir grondhervorming, stadshernuwing, heropbou, integrasie, omgewingsbeplanning, vervoerbeplanning, infrastruktuurbeplanning en stadsontwerp), sodat die algemene beginsels in Bylae IV en die algemene welsyn van die betrokke gemeenskap en ordelike beplanning in die gebied op die doeltreffendste wyse bevorder word.
Die magtiging betreffende besluitneming oor hersonering deur 'n raad in ooreenstemming met die ontwikkelingsriglyne vervat in 'n struktuurplan verval op die datum van inwerkingtreding van hierdie wet.
n Geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan verleen nie enige reg of neem nie enige reg weg ten opsigte van grond nie, behalwe in die mate dat subartikels en verdere goedkeurings vir ontwikkeling vereis.
a Wanneer 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk ingevolge artikel 46b goedgekeur word, kan die Provinsiale Minister, in oorleg met ander provinsiale ministers en munisipaliteite wat betrokke is, spesifieke maatreëls, wat slegs op daardie geïntegreede ontwikkelingsraamwerk van toepassing is, met betrekking tot aspekte van provinsiale of streeksbelang, voorskryf insluitende maatreëls waarvolgens goedkeurings deur 'n bepaalde owerheid ingevolge hierdie Wet voorgeskryf of enige ander wet, bestaanbaar moet wees met die geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of waarvolgens verdere goedkeurings deur 'n bepaalde owerheid vereis word vir 'n omskrewe tipe ontwikkeling.
i bepaalde maatreëls van toepassing op die sektorale plan, wat die bestaanbaarheid van ontwikkelingsvoorstelle of ander planne op 'n laer vlak opgestel, met die sektorale plan, met inagname van aspekte van nasionale, provinsiale of streeksbelang, voorskryf en (ii)bepaal hoe die sektorale plan implementeer moet word.
Die maatreëls soos voorgeskryf ingevolge subartikel of bind die Staat, tensy die Provinsiale Minister die Staat daarvan vrystel in 'n bepaalde geval of kategorie gevalle, onderworpe aan die voorwaardes wat die Provinsiale Minister oplê.
cdie verpligting van munisipaliteite om geïntegreerde ontwikkelingsraamwerke of sektorale planne binne voorgeskrewe tydperke op te stel, en maatreëls wat verdere goedkeurings deur 'n bepaalde owerheid vir 'n omskrewe tipe ontwikkeling vereis of maatreëls betreffende die bestaanbaarheid van ontwikkelingsgoedkeurings met 'n goedgekeurde plan.
die Provinsiale Minister skriftelike kennis van die munisipaliteit van die intrekking of vervanging daarvan ontvang, of die Provinsiale Minister, in oorleg met die munisipaliteit in wie se regsgebied die grond geleë is, ander reëlings daaromtrent tref by kennisgewing in die Provinsiale Koerant.
Enige dorpsaanlegskema gelys in Bylae V, word vanaf die inwerkingtreding van hierdie Wet geag 'n soneringskema te wees wat ingevolge hierdie Wet van krag is.
Enige dorpsbeplanningskema gelys in Bylae VI, word vanaf die inwerkingtreding van hierdie Wet geag 'n soneringskema te wees wat ingevolge hierdie Wet van krag is.
Die skemaregulasies wat ingevolge artikel 8 van die Grondgebruik-ordonnansie gemaak is, bly vanaf die inwerkingtreding van hierdie Wet van krag binne die Provinsie.
Landelike Gebiede (Raad van Verteenwoordigers), 1987 (Wet 9 van 1987); met dien verstande dat enige goedkeuring voor die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet verleen in die veronderstelling dat dié skemaregulasies wel van toepassing was binne daardie gebiede, geag word wettig te wees.
advertering, en iii appèlreg ten opsigte van vergunningsgebruike of ander tipes aansoeke, word geag herroep te wees met ingang van die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet.
Wet op die Ontwikkeling van Swart Gemeenskappe, 1984 (Wet 4 van 1984), word geag 'n verwysing na 'n soneringskema te wees ingevolge hierdie Wet.
'n Plaaslike owerheid kan, ná oorleg met die Provinsiale Minister en by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, soneringskemaverordeninge maak, goedkeur en wysig ten opsigte van grond waarop die regulasies bedoel in artikels 7 , 7 , 7 en 7 van toepassing is, met inagname van aspekte van provinsiale of streeksbelang, die bepalings van 'n toepaslike geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan en wat nie onbestaanbaar is met die bepalings van soneringskemaregulasies goedgekeur ingevolge subartikel nie.
Niemand mag grond waarop subartikel en van toepassing is of waarvoor geen soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge afgekondig is nie, sonder die voorafverkreë magtiging van die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, gebruik of ontwikkel nie.
n Raad kan magtiging verleen vir enige verandering van gebruik of vir enige ontwikkeling van grond ingevolge subartikel , of kan vereis dat aansoek gedoen moet word voor die beoogde verandering van gebruik of ontwikkeling ingevolge hierdie Wet, of verordeninge opgestel ingevolge hierdie Wet, gelees met artikel 16.
Die Provinsiale Minister kan skemaregulasies maak, goedkeur en wysig, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, met betrekking tot die bestuur van stedelike en landelike ontwikkeling en oor aspekte van provinsiale of streeksbelang gelees met Hoofstuk IX vir die doeleindes uiteengesit in artikel 9 ; met dien verstande dat sodanige soneringskemaregulasies in die afwesigheid van soneringskemaverordeninge ten opsigte van sodanige grond, sal geld.
n Munisipaliteit moet 'n afskrif van sy geldende soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge ter insae van die publiek beskikbaar hê en moet afskrifte daarvan beskikbaar stel vir verkoop aan die publiek.
Die algemene doel van 'n soneringskema is om die beginsels vervat in Bylae IV en die bepalings van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan wat op die gebied van die soneringskema van toepassing is, te bevorder en te implementeer en om gebruiksregte te bepaal met die doel om groei en stedelike en landelike ontwikkeling te bestuur.
a Soneringskemaregulasies en soneringskemaverordeninge, saamgelees met die soneringskaart, bind die Staat, tensy die Provinsiale Minister na oorleg met die betrokke munisipaliteit in 'n bepaalde geval of kategorie gevalle die Staat vrystel van voldoening aan hierdie bepaling.
i wat op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet nie ingevolge provinsiale wetgewing gesoneer was nie, of iiwat op 'n soneringskaart aangedui was vir staatsdoeleindes of vir 'n sonering of reservering sonder ontwikkelingsreëls ingevolge enige ander wetgewing wat handel met die sonering van staatsgrond of vir 'n sonering waarvoor die grond nie aangewend word nie, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die aanwending daarvan op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet soos deur die betrokke raad bepaal, na oorweging van die bepalings van enige ander nasionale wetgewing wat handel met die sonering van sodanige grond en na oorleg met die staat of betrokke openbare liggaam.
die bevordering van stadsvernuwing of heropbou, integrasie en opgradering deur middel van oorlegsonerings of enige ander metode; en verdere voorgeskrewe aspekte.
Ten einde die duplisering van beperkings tot die minimum te beperk, mag voorwaardes met betrekking tot ontwikkelingsreëls waarmee in soneringskemas of regulasies gehandel word, nie in die titelakte van enige grondeenheid ingesluit word nie.
binne 4 jaar vanaf die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet, of binne 4 jaar van die datum waarop sy regsgebied herdefinieer is.
Die wysiging of hersiening van soneringskemaregulasies moet op die wyse in munisipale verordeninge voorgeskryf, of by gebrek aan sodanige verordeninge, op die wyse in provinsiale regulasies of riglyne voorgeskryf, geadverteer word.
'n Verantwoordelike munisipaliteit moet binne die voorgeskrewe tydperk 'n soneringskaart opstel wat sones en grondeenhede in artikel 12 bedoel, aandui ten opsigte van grond wat in sy regsgebied geleë is.
n Soneringskaart moet, nadat dit opgestel en deur die raad goedgekeur is, ter insae van en vir die rig van vertoë deur alle belanghebbendes by die kantoor van die munisipaliteit beskikbaar wees en beswaarmakers moet gewys word op hul reg van appèl ingevolge artikel 50.
'n Verantwoordelike munisipaliteit moet 'n register wat alle besonderhede met betrekking tot goedgekeurde afwykings en vergunningsgebruike met betrekking tot grondeenhede in sy regsgebied bevat, in oorstemming met die voorgeskrewe riglyne of regulasies hou en in stand hou.
Die register maak deel uit van die munisipaliteit se soneringskema.
Waar 'n soneringskaart ten opsigte van grond opgestel en goedgekeur is, moet enige grondeenheid ten opsigte waarvan afwykings in die register opgeneem is, onderskeibaar aangetoon word.
Wanneer enige bepaling van 'n soneringskema strydig is met 'n provinsiale wet, ordonnansie, verordening of regulasie ingevolge daarvan gemaak, moet die Provinsiale Minister, na oorleg met die betrokke munisipaliteite, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, bepaal dat die bepalings van sodanige soneringskema, provinsiale wet, ordonnansie, regulasie of verordening, voorrang geniet.
Met ingang van die inwerkingtreding van hierdie Wet word alle grond in artikel 8 van die Grondgebruik-ordonnansie bedoel, ten opsigte waarvan geen aanwendingsbepaling ingevolge artikel 14 daarvan gedoen is nie, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan op 1 Julie 1986, soos deur die betrokke raad bepaal.
Met ingang van die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet word alle grond in artikel 8 bedoel, waarop subartikel (a) nie van toepassing was nie, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan, soos deur die betrokke raad bepaal.
a Indien, op 2 Julie 2001, enige wettige gebruiksreg ten opsigte van grond waarop die toepaslike bepalings van artikel 7 van die Grondgebruik-ordonnansie, gelees met artikel 7 van hierdie Wet, van toepassing is en sodanige gebruiksreg nie uitgeoefen is nie, word die betrokke grond behoudens die bepalings van paragraaf b geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die aanwending daarvan, soos deur die betrokke raad bepaal, en die soneringskaart moet dienooreenkomstig gewysig word.
Behoudens die bepalings van paragraaf (c), moet die beplanninghersieningsraad voor 1 Julie 2001 of voor 'n latere datum deur dit bepaal, op aansoek van die eienaar van die betrokke grond en, indien die eienaar na die mening van die beplanninghersieningsraad verlies gely het of sal ly, die tydperk wat verstryk op 1 Julie 2001 verleng met die verdere tydperk wat dit bepaal, maar wat nie 5 jaar oorskry nie.
By gebreke aan 'n verlenging ingevolge paragraaf (b), sal die beplanninghersieningsraad, op aansoek van die eienaar van die grond en in oorleg met die betrokke raad, mutatis mutandis ingevolge artikel 35 ter van die Dorpe-ordonnansie in Bylae II vervat, die bedrag van vergoeding bepaal en die aangeleentheid word vir die toepassing van artikel 72 van hierdie Wet geag nie afgehandel te wees nie.
Wanneer grond geag word gesoneer te wees soos beoog in subartikel , , (b) of van hierdie artikel of artikel 9 (b) of 16 (b), moet die mees beperkende sonering waarvolgens die aanwending van die grond toelaatbaar sal wees, hetsy met of sonder 'n afwyking of vergunning, na gelang die raad bepaal, toegestaan word.
a Ondanks die bepalings van subartikels 1 en 2, kan die raad van 'n verantwoordelike owerheid, 'n soneringskaart of deel daarvan vervang deur 'n soneringskaart ingevolge waarvan grond nie noodwendig in ooreenstemming met die aanwending daarvan gesoneer word nie.
Gebruiksregte wat uit hoofde van die bepalings van paragraaf (a) ontstaan, verval indien dit binne 'n periode van 5 jaar nadat dit aldus ontstaan het, nie uitgeoefen is nie, in welke geval sodanige grond geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die aanwending daarvan soos deur die betrokke raad bepaal en moet die raad sy soneringskaart dienooreenkomstig wysig.
Voordat 'n soneringskaart ingevolge paragraaf (a) vervang word, is die bepalings van artikel 17 mutatis mutandis van toepassing.
Behoudens die bepalings van artikel 7 of subartikel of (a) of (b) van hierdie artikel verval enige gebruiksreg indien dit vir 'n ononderbroke tydperk van 3 jaar nie uitgeoefen word nie, en word die betrokke grond geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die aanwending daarvan soos deur die betrokke raad bepaal.
by die opname van die grond in die vervangingskema ingevolge subartikel en vir enige ononderbroke tydperk daarna nie voldoen aan die sonering van die grond ingevolge daarvan nie, of cby die toestaan van 'n hersonering ingevolge artikel 16 en vir enige ononderbroke tydperk daarna nie voldoen aan die sonering van die grond ingevolge daardie artikel nie, word die aanwending geag nie 'n misdryf ooreenkomstig die betekenis van artikel 64 te wees nie, en die eienaar van dié grond kan voortgaan om die grond ooreenkomstig die wettige aanwending soos hierbo beskryf, aan te wend.
Elke keer as die wettige gebruiksreg van grond nie bepaal kan word nie, moet 'n gebruiksreg by wyse van hersonering ingevolge artikel 16 of 18 toegeken word.
Ondanks die bepalings van hierdie artikel, maar behoudens 'n bepaalde hersonering, verval geen toegestane reg om een woonhuis op 'n grondeenheid op te rig of om 'n grondeenheid vir die bewoning van een woonhuis aan te wend nie.
i 'n verandering van die ontwikkelingsreëls wat ingevolge die soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge op 'n bepaalde sone van toepassing is, of iiop 'n tydelike grondslag, vir 'n tydperk van hoogstens 10 jaar of 'n verlengde tydperk wat die betrokke raad van 'n verantwoordelike munisipalileit goedkeur, grond aan te wend vir 'n doel waarvoor geen voorsiening in die toepaslike soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge ten opsigte van daardie bepaalde sone gemaak word nie.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan 'n aansoek in paragraaf (a) bedoel, toestaan of weier met inagname van die bepalings van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan, aspekte van provinsiale of streeksbelang en in ooreenstemming met die soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge van toepassing op die gebied.
Die raad kan by die toestaan van 'n aansoek om 'n afwyking ingevolge paragraaf (b), bepaal dat 'n gebou vir die toepassing van die Wet op Deeltitels, 1986 (Wet 95 van 1986) en totdat sodanige gebou gesloop of vernietig word, geag word te voldoen aan die bepalings van die betrokke soneringskema.
die aansoek en alle tersaaklike dokumente aan die raad voorlê, en die eienaar en enige beswaarmakers van die raad se besluit en die redes daarvoor in kennis stel en, waar van toepassing, hulle voorsien van 'n afskrif van voorwaardes deur die raad opgelê en hulle wys op hul reg van appèl ingevolge artikel 50.
n Goedkeuring toegestaan ingevolge hierdie artikel verval indien en vir sover dit nie uitgeoefen word nie binne 3 jaar na die datum van goedkeuring, of binne die verlengde tydperk wat die raad in ooreenstemming met artikel 68 bepaal.
Waar 'n afwyking ingevolge subartikel in sy geheel of gedeeltelik verval het, moet die raad die betrokke register en soneringskaart dienooreenkomstig wysig.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan 'n aansoek van 'n eienaar van grond om die hersonering daarvan toestaan of weier met inagname van die bepalings van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan, aspekte van provinsiale of streeksbelang en in ooreenstemming met die soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge van toepassing op die gebied.
aa indien 'n tersaaklike aansoek om onderverdeling in ooreenstemming met die hersonering nie binne 'n tydperk van 3 jaar vanaf die datum waarop die aansoek om hersonering toegestaan is, ingevolge artikel 24 gedoen word nie, of bb waar 'n onderverdeling goedgekeur is, maar die betrokke onderverdeling of deel daarvan nie bevestig word nie, tensy die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit die tydperk van 3 jaar in ooreenstemming met artikel 68 verleng.
Behoudens die bepalings van artikel 7, 14 of 14 (a) of (b) word grond ten opsigte waarvan 'n sonering ingevolge subartikel (a) verval het, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die aanwending daarvan soos deur die raad bepaal.
Waar 'n aansoek om 'n hersonering ingevolge subartikel toegestaan word of 'n goedkeuring ingevolge subartikel verval het, moet die munisipaliteit die soneringskaart en, waar toepaslik, sy register dienooreenkomstig wysig.
n Eienaar van grond kan by die betrokke hoof uitvoerende beampte skriftelik aansoek doen om die hersonering van die grond ingevolge artikel 16.
die aansoek en alle tersaaklike dokumente aan die raad voorlê, en die eienaar en enige beswaarmakers van die raad se besluit en die redes daarvoor in kennis stel en, waar van toepassing, hulle voorsien van 'n afskrif van voorwaardes deur die raad opgelê en hulle wys op hul reg van appèl ingevolge artikel 50.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan op eie inisiatief 'n hersonering ingevolge artikel 16 toestaan, indien die hersonering in sy opinie in die openbare belang is.
Die bepalings van artikels 16 en 17, is mutatis mutandis van toepassing op so 'n hersonering; met dien verstande dat waar die munisipaliteit nie die eienaar van die grond is nie, die eienaar, indien sy of haar adres bekend is of verkry kan word, van die voorgenome hersonering in kennis gestel moet word en die geleentheid gebied moet word om kommentaar te lewer.
'n Eienaar wie se grond waardevermindering ondergaan omdat die grond of 'n deel daarvan ingevolge artikel 14 (a) of 18 in stryd met sy of haar wense hersoneer word, kan skriftelik vergoeding daarvoor van die betrokke munisipaliteit eis.
Die munisipaliteit moet aan die eienaar die bedrag aan vergoeding betaal waartoe die eienaar en die munisipaliteit ooreenkom.
Waar 'n eienaar geregtig is om vergoeding ingevolge subartikel en ook ingevolge 'n ander wet te eis, is hy of sy nie geregtig om vergoeding ingevolge albei te ontvang nie.
Indien geen ooreenkoms binne 90 dae nadat 'n skriftelike eis om vergoeding by die munisipaliteit ingedien is nie, soos beoog in subartikel , bereik is nie, kan die eienaar of munisipaliteit die aangeleentheid na die beplanninghersieningsraad, verwys óf indien die eienaar en die munisipaliteit ooreenkom, die aangeleentheid na mediasie of arbitrasie verwys vir 'n bepaling van die vergoeding betaalbaar.
Waar op 1 Julie 1986 gevolg nie gegee is nie aan die bepalings van artikel 35 ter in Bylae II vervat, of artikel 57 van die Dorpe-ordonnansie, en die aangeleentheid nie op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet afgehandel is nie, moet daarmee gehandel word ingevolge artikel 72.
Wanneer 'n bepaling ingevolge subartikel gemaak word, kan die beplanninghersieningsraad, mediator of arbiter gelas dat die raad die betrokke grond moet koop of onteien.
alle voorwaardes waarop sodanige goedkeuring toegestaan is, nagekom is, of waar dié goedkeuring vir 'n gefaseerde ontwikkeling toegestaan is, alle voorwaardes van toepassing op die tersaaklike fase nagekom is en ingenieursdienste wat dié fase by bestaande munisipale dienste aansluit, ten genoeë van die munisipaliteit voorsien is, en geen skriftelike munisipale magtiging om onroerende eiendom oor te dra, soos deur wet vereis, word uitgereik nie tensy dié bewys gelewer is.
Waar grond geleë in die regsgebied van een munisipaliteit in die regsgebied van 'n ander munisipaliteit ingelyf word of 'n ander munisipaliteit aangewys word ten opsigte van die grond, bly enige soneringskema wat op dié grond van toepassing is, behoudens die bepalings van hierdie Hoofstuk en totdat dit gewysig of vervang is deur die nuut saamgestelde of aangewese munisipaliteit, van krag.
Geen aansoek om onderverdeling mag ingevolge hierdie Hoofstuk oorweeg word nie, tensy en totdat die betrokke grond ingevolge Hoofstuk II gesoneer is op 'n wyse wat die beginsel van onderverdeling, soos omskryf in soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge of riglyne ingevolge subartikel , uitdruklik magtig.
Die bepalings van paragraaf (a) belet nie die gelyktydige oorweging van aansoeke om hersonering en onderverdeling nie.
Die Provinsiale Minister kan, indien die vereiste in paragraaf (a) aansoeke sal vertraag, 'n bepaalde kategorie aansoeke, na oorleg met munisipaliteite in die Provinsie en by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, van daardie vereiste vrystel.
By die bevestiging van 'n onderverdeling of deel daarvan word sodanige onderverdeling geag 'n vervangingskema te wees; met dien verstande dat die bepalings van artikel 14 (c) in so 'n geval nie geld nie.
Waar 'n onderverdeling of deel daarvan ingevolge subartikel geag word 'n vervangingskema te wees, moet die raad die soneringskaart en, waar van toepassing, sy register so gou doenlik wysig.
Die Provinsiale Minister moet regulasies en riglyne met betrekking tot sonerings maak wat onderverdeling uitdruklik magtig en kan voorskryf dat, by bevestiging van die onderverdeling, openbare plekke en openbare strate geag word ingevolge ander provinsiale wetgewing gesluit te wees.
Behoudens die bepalings van artikel 22, mag niemand, insluitende die Staat, vanaf die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet enige grond in die Provinsie onderverdeel nie behalwe in ooreenstemming met 'n aansoek ingevolge artikel 25 of 37 toegestaan, tensy die Provinsiale Minister dié kategorie van onderverdeling, na oorleg met munisipaliteite in die Provinsie, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, van die bepalings van hierdie Hoofstuk of Hoofstuk IV vrystel; met dien verstande dat die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, 'n eienaar van grond kan magtig om met sy of haar grond te handel soos gemeld in paragraaf (b) of (c) van die omskrywing van "onderverdeel".
Grond wat op die datum van inwerkingtreding van die Dorpe-ordonnansie as 'n dorp uitgelê was of deur middel van werklike opmeting in grondeenhede en openbare plekke onderverdeel was en waarvan die algemene plan of diagram in die kantoor van 'n Landmeter-generaal goedgekeur is, word vir die toepassing van hierdie Wet geag 'n bevestigde onderverdeling te wees, uitgesonderd vir sover 'n gedeelte daarvan of 'n grondeenheid daarin verder onderverdeel, uitgelê of verander word, mits ingenieursdienste volgens voorgeskrewe standaarde geïnstalleer word.
Enige kontrak of koop en verkoop wat in stryd met die bepalings van subartikel gesluit is, is ongeldig, en enige ontwikkelaar en enige persoon of koper wat gedeeltelik of ten volle gepresteer het kragtens 'n ooreenkoms of kontrak wat ingevolge daardie subartikel ongeldig is, is geregtig om van die ander party terug te vorder wat hy of sy aldus gepresteer het.
'n Eienaar van grond kan by die betrokke hoof uitvoerende beampte skriftelik aansoek doen om die toestaan van 'n onderverdeling ingevolge artikel 25.
die aansoek en alle tersaaklike dokumente aan die raad voorlê, en die eienaar, enige beswaarmakers en die Landmeter-generaal van die raad se besluit en die redes daarvoor in kennis stel en, waar van toepassing, hulle voorsien van 'n afskrif van voorwaardes deur die raad opgelê en hulle wys op hul reg van appèl ingevolge artikel 50.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan 'n aansoek om die onderverdeling van grond toestaan of weier met inagname van die bepalings van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan, aspekte van provinsiale of streeksbelang en in ooreenstemming met die soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge van toepassing op die gebied.
Wanneer so 'n aansoek toegestaan word, moet die raad tersaaklike sonerings met betrekking tot die onderverdeling aandui vir die toepassing van artikel 222.
Indien 'n aansoek ingevolge artikel 25 toegestaan word, moet die eienaar van die grond 'n algemene plan of kaart, soos deur die Landmeter-generaal aangedui, aan die Landmeter-generaal voorlê vir goedkeuring.
Indien die Landmeter-generaal 'n algemene plan of kaart soos beoog in artikel 26 goedgekeur het, moet die eienaar binne 'n tydperk van 5 jaar vanaf goedkeuring kragtens artikel 25, òf 5 jaar nadat alle opskortende voorwaardes kragtens artikel 69 opgelê, nagekom is òf binne 'n verlengde goedkeuring kragtens artikel 68 , die Registrateur van Aktes voorsien van die dokumente en inligting wat hy of sy vereis, die Registrateur van Aktes se vereistes in verband met die rojering van bestaande titelvoorwaardes nakom, ingenieursdienste in ooreenstemming met 'n voorwaarde opgelê ingevolge artikel 69 voorsien en die registrasie van minstens een grondeenheid verkry.
Waar 'n eienaar versuim het om aan die bepalings van subartikel te voldoen met betrekking tot 'n onderverdeling of deel daarvan, verval die goedkeuring kragtens artikel 25 met betrekking tot dié onderverdeling of deel daarvan by verstryking van die tydperk in subartikel beoog, en moet die betrokke kaart of algemene plan in ooreenstemming met die vereistes van die Landmeter-generaal gewysig word.
Sodra daar met betrekking tot 'n onderverdeling of deel daarvan op so 'n wyse aan die bepalings van subartikel voldoen is dat die goedkeuring van die aansoek nie ingevolge subartikel kan verval nie, word die onderverdeling of deel daarvan geag bevestig te wees.
Die eiendomsreg op alle grond wat beslaan word deur openbare strate en openbare plekke wat as sodanig aangedui word op 'n onderverdelingsplan wat ingevolge artikel 25 of Hoofstuk IV goedgekeur is, berus na bevestiging van die onderverdeling of 'n deel of fase daarvan by die munisipaliteit in wie se regsgebied die grond geleë is, en daardie munisipaliteit betaal nie vergoeding daarvoor nie indien sodanige voorsiening in ooreenstemming met die behoefte daaraan wat ontstaan uit die onderverdeling, of in ooreenstemming met 'n beleid wat die Provinsiale Minister van tyd tot tyd, na oorleg met munisipaliteite in die Provinsie, bepaal en artikel 31 van die Registrateur van Aktes Wet, 1937 (Wet 47 van 1937), is van toepassing.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, kan, wanneer hy of sy 'n aansoek om onderverdeling ingevolge artikel 25 toestaan, voorwaardes oplê met betrekking tot die verpligte stigting van 'n eienaarsvereniging deur die aansoeker om onderverdeling.
chet al die eienaars van grondeenhede wat uit die onderverdeling ontstaan as lede, wat mede-aanspreeklik is vir uitgawes aangegaan in verband met die vereniging, en d word na die bevestiging van die onderverdeling of gedeelte daarvan outomaties die eienaar van alle gemeenskaplike eiendom, insluitende private paaie en private plekke wat uit die onderverdeling ontstaan.
n Eienaarsvereniging of huiseienaarsvereniging wat uit hoofde van 'n voorwaarde opgelê ingevolge die Grondgebruik-ordonnansie tot stand gekom het en wat by die inwerkingtreding van hierdie Wet bestaan, word geag 'n eienaarsvereniging te wees wat uit hoofde van die bepalings van subartikel tot stand gekom het.
a Indien 'n eienaarsvereniging bedoel in subartikel 2 of 3 versuim om enige van sy verpligtinge uit hoofde van die bepalings van subartikel 2bi of c na te kom en sy lede na die mening van die raad nadelig getref word deur daardie versuim, kan die raad alle stappe doen wat nodig is om die versuim reg te stel en die bedrag aan enige uitgawes wat die raad ten opsigte van daardie stappe aangegaan het, van die eienaars bedoel in subartikel (c) terugvorder.
Bedrae aldus teruggevorder, word vir die toepassing van subartikel (c) geag uitgawes in verband met die betrokke eienaarsvereniging aangegaan, te wees.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan, nadat 'n aansoek kragtens artikel 25 toegestaan is, maar voor bevestiging van die onderverdeling, na oorweging van besware wat ten gevolge van subartikel ontvang is en ná oorleg met die eienaar en die Landmeter-generaal oor grondeenhede wat nog nie ingevolge 'n goedkeuring geregistreer is nie, die onderverdelingsplan, insluitende 'n kaart of algemene plan, wysig of rojeer mits elke openbare straat of openbare plek ten opsigte van 'n bevestigde deel van 'n onderverdeling gesluit word ingevolge regulasies wat kragtens hierdie Wet gemaak is.
Die hoof uitvoerende beampte moet, die voorgenome wysiging of rojering van die onderverdelingsplan adverteer in ooreenstemming met die publieke deelname beleid in artikel 55 bedoel of soneringskemaverordeninge, die eienaar in kennis stel van die raad se besluit en sy of haar aandag vestig op die reg tot appèl ingevolge artikel 50.
Die bepalings van subartikels en is mutatis mutandis van toepassing op alle algemene planne wat by die inwerkingtreding van hierdie Wet van krag was.
aan alle voorwaardes waarop die goedkeuring toegestaan is, voldoen is, of waar dié goedkeuring vir 'n gefaseerde ontwikkeling toegestaan is, alle voorwaardes van toepassing op die tersaaklike fase nagekom is en ingenieursdienste wat die fase by bestaande munisipale dienste aansluit, ten genoeë van die munisipaliteit voorsien is, en geen skriftelike munisipale magtiging om onroerende eiendom oor te dra, soos by wet vereis, word uitgereik nie, tensy daardie bewys gelewer is.
Indien grond onderverdeel is en 'n eienaarsvereniging uit hoofde van die bepalings van hierdie Wet tot stand gekom het, mag die Registrateur van Aktes die oordrag van 'n grondeenheid wat deel uitmaak van die onderverdeelde eiendom nie registreer nie, tensy 'n transportbesorger se sertifikaat dat alle geld wat die oordraer aan die regspersoon verskuldig is, betaal is of dat voorsiening ten genoeë van die regspersoon gemaak is vir die betaling daarvan, aan die Registrateur van Aktes vertoon word.
n Gebou of struktuur slegs opgerig word op 'n grondeenheid wat deel uitmaak van 'n onderverdeling wat bevestig is, tensy die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit vooraf sy goedkeuring verleen.
Enige aansoeker ingevolge hierdie Hoofstuk kan by die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, aansoek doen om goedkeuring van 'n registrasiereëling wat bekend staan as voorlopige eiendomsreg, en dan geld die bepalings van artikel 38 mutatis mutandis.
Indien die onderverdelingsplan, insluitende 'n kaart of 'n algemene plan, heeltemal of gedeeltelik verval het ingevolge artikel 27 of dit heeltemal of gedeeltelik gerojeer word ingevolge artikel 30, val die eiendomsreg van die grond wat beslaan word deur openbare strate en openbare plekke, soos aangedui op die plan of deel daarvan wat verval het of wat aldus gerojeer word, terug na die geregistreerde eienaar van die grond.
gesubsidieerde behuising, of kleinskaalboerdery, waar gesondheidsredes, menslike nood, die herstel van grondregte, die herverdeling van grond, die opgradering van grondbesit of heropbou dit vereis of in ander omstandighede deur die Provinsiale Kabinet bepaal en by kennisgewing in die Provinsiale Koerant bekend gemaak.
n Munisipaliteit kan grond identifiseer en beskikbaar maak vir aanwysing ingevolge artikel 35 ooreenkomstig met die voorgeskrewe prosedure wat advertering insluit.
n Lid van die Provinsiale Kabinet kan staatsgrond wat deur die Provinsie beheer word of grond wat deur die Provinsie by wyse van aankoop of onteiening of op 'n ander wyse verkry is of in die proses van verkryging is, vir aanwysiging ingevolge artikel 35 beskikbaar stel nadat die voorneme om grond vir aanwysing beskikbaar te stel, op die voorgeskrewe wyse geadverteer is en in oorleg met die betrokke munisipaliteit.
Grond kan ingevolge artikel 35 vir aanwysing beskikbaar gestel word ten spyte daarvan dat nie-statutêre ontwikkeling en onderverdeling by wyse van die vestiging van mense daarop plaasgevind het.
minister" en "Staat" uitgelê as 'n verwysing na die Provinsiale Minister en die provinsiale regering onderskeidelik, en artikel 2" uitgelê as 'n verwysing na subartikel.
Die Provinsiale Minister kan by aansoek van 'n munisipaliteit en na oorweging van al die voorgeskrewe dokumente en inligting en kommentaar wat in reaksie op advertering ontvang is en met inagneming van enige toepaslike geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk, sektorale plan of struktuurplan, grond wat ingevolge artikel 34 beskikbaar gestel is, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant en op die voorwaardes in daardie kennisgewing uiteengesit, vir versnelde ontwikkeling aanwys, en daarna word die betrokke grond verder beplan en ontwikkel ingevolge die bepalings van hierdie Hoofstuk.
Die Provinsiale Minister kan te eniger tyd by aansoek en in oorleg met die betrokke munisipaliteit, die kennisgewing in subartikel bedoel wysig of dit terugtrek voordat vestiging ingevolge artikel 41 'n aanvang neem; met dien verstande dat die opskorting van 'n serwituut of beperking ingevolge artikel 36, hetsy voor of na die aanvang van vestiging, opgehef kan word.
Grond wat ingevolge nasionale wetgewing vir ontwikkeling met die oog op die verkryging van sekerheid van verblyfreg of vir vestiging aangewys is of grond toegeken deur bevel van die Hof vir Grondeise, kan, sonder dat enige verdere stappe gedoen is, deur die Provinsiale Minister aangewys word as grond vir versnelde ontwikkeling by kennisgewing in die Provinsiale Koerant met inagname van enige voorwaardes wat deur die betrokke nasionale Minister met die aanwysing van sodanige grond, opgelê is.
Grond wat vroeër ingevolge artikel 3 aangewys is of grond in artikel 11 of 19 van die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 1991 (Wet 113 van 1991), bedoel, word geag grond te wees wat ingevolge hierdie artikel vir versnelde ontwikkeling aangewys is; met dien verstande dat indien die ontwikkeling daarvan onvoltooid is of enige aangeleentheid by die inwerkingtreding van hierdie Wet nog nie afgehandel is nie, sodanige aangeleentheid afgehandel word ingevolge Wet 113 van 1991 of hierdie Wet, soos deur die die Provinsiale Minister bepaal.
Grond wat vir versnelde ontwikkeling ingevolge hierdie Hoofstuk aangewys word, word vir die toepassing van artikel 9 van die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 1991, geag grond te wees wat ingevolge Hoofstuk I van daardie wet aangewys is.
Wanneer grond deur 'n lid van die Provinsiale Kabinet of die Provinsiale Behuisingsraad ingevolge artikels 34 of 34 beskikbaar gestel is, moet die munisipaliteit skriftelike ooreenkoms bereik met die lid of Provinsiale Behuisingsraad oor die befondsing van die ontwikkeling; met dien verstande dat die betrokke lid fondse van die Provinsiale Behuisingsraad of uit enige ander bron kan bekom om die ontwikkeling te ondersteun.
Die bepalings van artikels 9 en 10 van die Wet op die Beskikbaarstelling van Sekere Grond vir Vestiging, 1993 (Wet 126 van 1993), waardeur die verantwoordelike nasionale Minister, uit geld wat deur die Parlement bewillig is, 'n voorskot of subsidie aan enige persoon, trust, groep persone of regspersoon kan toestaan vir die aanskaffing van aangewese grond of grond wat ingevolge daardie Wet aangewys gaan word en die beplanning en ontwikkeling daarvan, is van toepassing op grond wat ingevolge hierdie Hoofstuk aangewys is.
n Munisipaliteit kan, by aansoek vir die aanwysing van grond ingevolge artikel 35 , versoek dat enige beperking of wetlike bepaling betreffende die beplanning, ontwikkeling of aanwending van sodanige grond wat binne die wetgewende bevoegdheid van die Provinsiale Parlement berus opgeskort of opgehef word.
Die Provinsiale Minister kan, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, sodanige beperking of wetlike bepaling soos bedoel in subartikel , opskort of ophef indien dit bestaande beheermaatreëls dupliseer of die afhandeling van aansoeke of die ontwikkeling of aanwending van grond onnodig sal vertraag; met dien verstande dat sodanige opskorting of opheffing, gelyktydig met of te eniger tyd voor of na die aanwysing van grond ingevolge artikel 35 , kan plaasvind.
Die Provinsiale Minister kan die verantwoordelike nasionale Minister versoek om 'n bevoegdheid kragtens artikel 12A van die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 1991 soortgelyk aan dié wat ingevolge subartikel aan die Provinsiale Minister opgedra word, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, uit te oefen ten opsigte van 'n wet wat buite die wetgewende bevoegdheid van die Provinsiale Parlement val.
Voordat die Provinsiale Minister of die verantwoordelike nasionale Minister, na gelang van die geval, optree soos in subartikel , of beoog, moet hy of sy die voorstel eers op die voorgeskrewe wyse adverteer of, by gebrek aan regulasies, op die wyse wat hy of sy goedvind.
Subartikels en word nie uitgelê as sou dit die opskorting van 'n geregistreerde reg op minerale magtig nie.
Die Provinsiale Minister of nasionale Minister, na gelang van die geval, kan 'n kennisgewing in subartikels , en beoog, op aansoek deur die betrokke munisipaliteit of Provinsiale Minister, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant wysig of intrek.
Die bepalings van artikels 45, 46 en 47 is mutatis mutandis van toepassing op enige beperking wat ingevolge subartikel of opgeskort of opgehef is, en by registrasie van 'n algemene plan deur die Registrateur van Aktes of in die geval van hersonering word enige beperking wat ingevolge subartikel of opgeskort of opgehef is, gerojeer binne die tydperk wat die Provinsiale Minister bepaal.
'n Eienaar van aangewese grond, insluitende die Staat, moet 'n terreinontwikkelingsplan of onderverdelingsplan vir die ontwikkeling van sodanige grond aan die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, of voorgeskrewe owerheid, vir goedkeuring voorlê, welke voorlegging vergesel moet gaan van die voorgeskrewe dokumente en inligting, wat die voorgestelde sonerings met betrekking tot daardie grondeenhede aandui.
Die terreinontwikkelingsplan of onderverdelingsplan word op die voorgeskrewe wyse geadverteer of, by gebrek aan regulasies, op die wyse soos bepaal deur die owerheid wat gemagtig is om die onderverdeling of ontwikkeling goed te keur.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan 'n terreinontwikkelingsplan of onderverdelingsplan toestaan of weier met inagname van enige voorwaardes opgelê kragtens artikel 35 of betreffende 'n ooreenkoms tussen die eienaar en die raad en kan addisionele voorwaardes op die ontwikkeling van dié grond oplê; met dien verstande dat die raad, wanneer voorwaardes opgelê word, moet verseker dat die aangewese grond beplan en ontwikkel word op 'n wyse wat die latere opgradering van ingenieursdienste daarop moontlik maak.
Wanneer die terreinontwikkelings- of onderverdelingsplan goedgekeur word ingevolge subartikel moet die raad vir die toepassing van artikel 22 die tersaaklike sonerings met betrekking tot die grondeenhede aandui.
Enige aansoeker ingevolge hierdie Hoofstuk kan by die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit aansoek doen om goedkeuring van die registrasiereëling bekend as voorlopige eiendomsreg.
aan die bepalings van artikel 38 (a) tot (g) van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995 (Wet 67 van 1995), voldoen is, en die raad tevrede is dat die transportbesorger of opmeter wat verantwoordelik is vir die uitreiking van sertifikate, oor voldoende versekering beskik om hulle in staat te stel om die sertifikate uit te reik.
Die bepalings van artikel 38 , en van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995, is mutatis mutandis van toepassing op aansoeke ingevolge hierdie Wet.
Nadat 'n aansoek ingevolge subartikel goedgekeur is, kan die titelvorm wat as voorlopige eiendomsreg bekend staan, in die registrasiekantoor geregistreer word sodra die opmeter die prosedures voorgeskryf in artikel 62 van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995, nagekom het.
a Die eerste oordrag van voorlopige eiendomsreg word in ooreenstemming met die bepalings van die Registrasie van Aktes Wet, 1937 Wet 47 van 1937, geregistreer en geskied by wyse van 'n transportakte in die vorm wat in daardie Wet voorgeskryf word.
Registrasie van oordrag van voorlopige eiendomsreg vestig in die houer van die voorlopige eiendomsreg die regte uiteengesit in artikel 62 van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995.
Die bepalings van artikel 62 , , , en en artikel 63 van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995, betreffende die omskepping van informele titelreëlings in eiendomsreg is mutatis mutandis van toepassing op aansoeke ingevolge hierdie Wet.
Die bepalings ten opsigte van spesiale transportaktes in artikel 64 van die Wet op Ontwikkelingsfasilitering, 1995, is mutatis mutandis van toepassing op aansoeke ingevolge hierdie Wet.
n stigtingsvoorwaarde uitgelê as 'n verwysing na 'n voorwaarde ingevolge artikel 69, en enige goedkeuring, vereiste, optrede of bepaling in daardie Wet bedoel, uitgelê as 'n verwysing na die ooreenstemmende goedkeuring, vereiste, optrede of bepaling in hierdie Wet bedoel.
Die Provinsiale Minister kan regulasies maak en prosedures voorskryf ten opsigte van die toekenning van voorlopige eiendomsreg en alle ander aspekte in hierdie artikel vermeld.
Die eienaar van aangewese grond wat onderverdeel gaan word, moet na goedkeuring van 'n onderverdelingsplan ingevolge artikel 37 en, waar tersaaklik, goedkeuring van 'n aansoek ingevolge artikel 38, 'n algemene plan aan die betrokke Landmeter-generaal voorlê vir goedkeuring of voorlopige goedkeuring en, nadat goedkeuring of voorlopige goedkeuring verkry is, die plan aan die betrokke Registrateur van Aktes voorlê vir registrasie.
Die Registrateur van Aktes begin om 'n algemene plan te registreer wanneer die algemene plan ingevolge artikel 39 goedgekeur of voorlopig goedgekeur is en alle voorgeskrewe aangeleenthede nagekom is.
word 'n serwituut of beperking wat ingevolge artikel 36 opgeskort is, gerojeer, en cberus die eiendomsreg op alle grond wat beslaan word deur openbare strate en openbare plekke wat op daardie plan aangedui word, in ooreenstemming met die bepalings van artikel 28 by die betrokke munisipaliteit.
Waar grond nie onderverdeel gaan word nie, word 'n serwituut of beperking wat ingevolge artikel 36 opgeskort is, gerojeer binne die tydperk wat die Provinsiale Minister bepaal.
Die eienaar van aangewese grond kan behoudens subartikel 'n grondeenheid op daardie grond aan 'n persoon toeken vir vestiging.
Vestiging van 'n persoon op grond ingevolge subartikel toegeken, mag slegs plaasvind nadat 'n opmeter, met die oog op die opstel van 'n algemene plan, die grondeenheid opgemeet en die erfbakens geplaas het; met dien verstande dat die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, in 'n bepaalde geval toestemming kan verleen dat vestiging kan plaasvind op 'n wyse wat die raad bepaal selfs al is die betrokke erfbakens nog nie geplaas nie.
Die bepalings van subartikel verhoed nie die opgradering van bestaande onwettig gevestigde gebiede nie.
Vestiging op grond ingevolge subartikel toegeken, kan plaasvind voordat die algemene plan vir die aangewese grond goedgekeur of voorlopig goedgekeur is.
n Grondeenheid kan met of sonder die betaling van vergoeding, na gelang die eienaar bepaal, toegeken word.
Indien die eienaar van aangewese grond voornemens is om eiendomsreg op 'n grondeenheid toegeken kragtens artikel 41 , oor te dra, dien hy of sy, sodra die algemene plan vir die aangewese grond ingevolge artikel 40 geregistreer is en ná die toekenning, 'n transportakte ten gunste van die persoon aan wie die grondeenheid toegeken is, op die vorm wat ingevolge die Registrasie van Aktes Wet, 1937 (Wet 47 van 1937) vir die doel voorgeskryf is, by die registrasiekantoor in, en daarna registreer die Registrateur van Aktes die grondeenheid in die naam van daardie persoon.
n transportbesorger, of indien die eienaar van die grondeenheid die Staat of 'n munisipaliteit is, enige persoon in diens van die Staat of daardie munisipaliteit wat deur die Provinsiale Minister of die raad, na gelang van die geval, vir dié doel aangewys is.
Die vorm van 'n transportakte beoog in subartikel is soos ingevolge die Registrasie van Aktes Wet, 1937, voorgeskryf en word deur die eienaar van die grondeenheid of sy of haar behoorlik gemagtigde agent in die teenwoordigheid van 'n transportbesorger of 'n persoon bedoel in subartikel onderteken op die wyse ingevolge daardie Wet voorgeskryf.
maak die feit dat die transportakte bedoel in subartikel of 'n volmag, aansoek of toestemming wat die Registrateur van Aktes vir die doel van die registrasie van die oordrag kan vereis, deur hom of haar opgestel is, openbaar deur 'n endossement te dien effekte op die transportakte, volmag, aansoek of toestemming, na gelang van die geval, te onderteken, en aanvaar uit hoofde van so 'n ondertekening mutatis mutandis verantwoordelikheid ingevolge artikel 15A en van die Registrasie van Aktes Wet, 1937, vir die juistheid van die feite in so 'n dokument vervat, en kan, ondanks andersluidende bepalings van enige ander wet, al die funksies van 'n transportbesorger met betrekking tot die registrasie van 'n transportakte, soos in hierdie artikel beoog, verrig.
n Transportbesorger of persoon bedoel in subartikel dien die transportakte tesame met die nodige ondersteunende dokumente by die registrasiekantoor in op die wyse ingevolge die Registrasie van Aktes Wet, 1937, voorgeskryf.
Die Registrateur van Aktes beskik oor die transportakte en die ander dokumente in subartikel bedoel asof die transportakte ingevolge artikel 20 van die Registrasie van Aktes Wet, 1937 in die teenwoordigheid van die Registrateur van Aktes onderteken is.
Eiendomsreg op 'n grondeenheid word geag deur die Registrateur van Aktes oorgedra te gewees het op die datum van registrasie van 'n transportakte bedoel in subartikel.
'n Eienaar van grond kan skriftelik aansoek doen by die betrokke hoof uitvoerende beampte om die wysiging, opskorting, opheffing of verslapping ingevolge artikel 44 van 'n beperking wat teen die titelakte van die grond of enige tersaaklike register, kaart of plan geregistreer is.
die aansoek en alle tersaaklike dokumente aan die raad voorlê, en die aansoeker en enige beswaarmakers van die raad se besluit en die redes daarvoor in kennis stel en, waar van toepassing, hulle voorsien van 'n afskrif van voorwaardes, insluitende vervangende titelvoorwaardes, deur die raad opgelê en hulle wys op hul reg van appèl ingevolge artikel 50.
Indien 'n bepaling in 'n titelakte voorsiening maak dat daardie bepaling onder sekere omstandighede verslap of kwytgeskeld kan word, kan die persoon of liggaam daarin genoem, of waar sodanige persoon of liggaam of opvolger in titel nie meer bestaan nie, die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit, sodanige verslapping magtig.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan, onderworpe aan artikel 43 , 'n aansoek om die wysiging, opskorting, opheffing of verslapping van 'n beperking wat die beplanning, ontwikkeling of aanwending van enige eiendom beperk, toestaan of weier met inagname van die bepalings van 'n geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan, aspekte van provinsiale of streeksbelang en in ooreenstemming met die soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge van toepassing op die gebied.
Indien geen appèl ingedien is teen 'n besluit kragtens artikel 43 of 44 nie, moet die betrokke raad, sy besluit dienooreenkomstig aan die partye bekend maak en, indien die titelakte gewysig moet word, ook die Registrateur van Aktes en die Landmeter-generaal en 'n kennisgewing binne die voorgeskrewe tydperk in die Provinsiale Koerant publiseer.
Indien 'n appèl ingedien is teen 'n raadsbesluit kragtens artikel 433 of 44, moet die beplanninghersieningsraad sy besluit aan die betrokke partye bekend maak en, indien die titelakte gewysig moet word, moet die raad die Registrateur van Aktes en die Landmeter-generaal, binne die voorgeskrewe tydperk in kennis stel en 'n kennisgewing in die Provinsiale Koerant publiseer.
Die betrokke Registrateur van Aktes en Landmeter-generaal moet so gou moontlik nadat hulle ingevolge artikel 45 verwittig is, die gepaste inskrywings en endossemente wat nodig is om die uitwerking van sodaninge besluite weer te gee, maak in of op enige tersaaklike geldende register, titelakte, kaart of plan wat in hul onderskeie kantore geregistreer is of aan hulle voorgelê word.
'n Persoon wat skade gely het omdat 'n titelvoorwaarde ingevolge artikel 44 gewysig, opgeskort, opgehef of verslap is in stryd met sy of haar wense, kan binne die voorgeskrewe tydperk skadevergoeding daarvoor eis van die persoon wat ten tyde van die wysiging, opskorting, opheffing of verslapping die eienaar van die grond was ten opsigte waarvan die titelvoorwaarde gewysig, opgeskort, opgehef of verslap is.
Indien die betrokke eiser en eienaar nie binne 90 dae nadat 'n eis om vergoeding ingevolge subartikel 1 ingedien is, tot 'n ooreenkoms kom betreffende die bedrag aan skadevergoeding betaalbaar nie, moet enige vraag of die persoon sodanige skade gely het en betreffende die omvang van daardie skade, op versoek van enigeen van die partye deur die beplanninghersieningsraad, of in ooreenkoms tussen die partye by arbitrasie, beslis word.
Die Premier moet by kennisgewing in die Provinsiale Koerant 'n beplanninghersieningsraad vir die Provinsie instel.
Die verteenwoordigende liggame van die dissiplines deur die Provinsiale Minister ingevolge hierdie artikel bepaal, kan by die oproep tot nominasies in die pers, elk in ooreenstemming met die voorgeskrewe prosedure een of meer persone vir aanstelling tot 'n paneel van beplanninghersieningsraadlede nomineer, welke genomineerdes permanent in die Provinsie moet woon en toepaslike kennis van en ervaring in die dissiplines betreffende beplanning en ontwikkeling soos beapaal deur die Provinsiale Minister moet hê insluitend omgewingsbetuur, stads-en streekbeplanning, siviele ingenieurswese, landmeting, die reg, argitektuur, landskapsargitektuur, waardasie en eiendomsontwikkeling.
a Die Premier sal, van tyd tot tyd, 'n paneel van beplanninghersieningsraadlede aanstel, wat nie 'n getal van 20 oorskry nie, vanuit persone genomineer ingevolge subartikel 2 op grond van hul kennis van en ervaring in die dissiplines betreffende beplanning en ontwikkeling en 'n voorsitter en ondervoorsitter vir die beplanninghersieningsraad aanstel op die voorwaardes wat hy of sy bepaal, insluitend voorwaardes aangaande die betaling van vergoeding en toelaes van lede, met die instemming van die Provinsiale Minister verantwoordelik vir finansies.
sy of haar intensie om sodanige persoon aan te stel, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant of plaaslike pers bekend maak, en enige besware ten opsigte van sodanige aanstelling ontvang, oorweeg.
toegelaat te word om kragtens die Wet op die Toelating van Advokate, 1964 (Wet 67 van 1964) as advokaat te praktiseer; of toegelaat te word om kragtens die Prokureurswet, 1979 (Wet 53 van 1979) as prokureur te praktiseer, of caangestel te word as landdros kragtens die Wet op Landdroshowe, 1944 Wet 32 van 1944 saamgelees met artikel 10 van die Wet op Landdroste, 1993 Wet 90 van 1993, en vir 'n ononderbroke tydperk van minstens 5 jaar as advokaat of prokureur gepraktiseer, of die pos van landdros beklee, het nie.
Die aanstelling van elke persoon tot 'n paneel van beplanninghersieningsraadlede is vir 'n tydperk van 4 jaar geldig en die aanstelling van die voorsitter en ondervoorsitter is vir 'n periode van 6 jaar vanaf hul onderskeie aanstellingsdatums geldig; met dien verstande dat indien op die datum van verstryking van sodanige aanstelling, enige beplanninghersieningsraad waarop dié lid, onder-voorsitter of voorsitter dien, na gelang van die geval, 'n appèl waarmee dit handel, nog nie afgehandel is nie, sodanige lid of lede voortgaan om te dien op die bepaalde raad en sodanige voorsitter of ondervoorsitter voortgaan om in dié hoedanigheid op sodanige raad op te tree, slegs vir doeleindes van en totdat dié appèl afgehandel is.
a Die Premier kan die ampsbediening van die voorsitter beëindig, indien hy of sy oortuig is dat grondige redes daarvoor bestaan en redes vir sodanige beëindiging uiteensit.
Die Premier kan, op skriftelike versoek van die voorsitter, wat die redes vir dié versoek uiteensit, die tydperk van ampbediening van 'n lid beëindig, indien hy of sy oortuig is dat grondige redes daarvoor bestaan.
n Persoon wat tot die paneel van beplanninghersieningsraadlede aangestel is, kan by skriftelike kennisgewing aan die Premier, bedank.
Indien 'n vakature ontstaan, kan die vakature deur aanstelling van 'n persoon in ooreenstemming met subartikels , en gevul word.
Die administratiewe pligte en funksies van die beplanninghersieningsraad word gelewer deur 'n sekretariaat wat bestaan uit persone in diens van die provinsiale administrasie soos aangewys deur die Provinsiale Minister.
Die beplanninghersieningsraad lê 'n jaarlikse verslag aangaande die uitgawes en die aantal en kategorie van beplanningsappèlle in 'n kalenderjaar aangehoor, aan die Premier voor.
Die beplanninghersieningsraad bestaan uit die voorsitter bedoel in artikel 48 en minstens 4 lede deur die voorsitter aangestel vanuit die paneel van beplanninghersieningsraadlede vir die doeleindes van die aanhoor van 'n bepaalde appèl; met dien verstande dat die lede wat so aangestel is, een lid genomineer deur die departementshoof en een lid genomineer deur georganiseerde plaaslike regering, sal insluit.
Die ondervoorsitter van die beplanninghersieningsraad tree op as voorsitter van die raad wanneer die voorsitter afwesig is of nie in staat is om die funksies van die amp uit te oefen nie; met dien verstande dat wanneer die voorsitter weens afwesigheid of onvermoë nie in staat is om die verhoor van 'n appèl te voltooi nie, daardie verhoor de novo voor die ondervoorsitter sal begin.
Die verhore van die beplanninghersieningsraad vind plaas in 'n oop vergadering, waar persone met 'n belang in 'n bepaalde appèl teenwoordig mag wees.
Die vergaderings van 'n beplanninghersieningsraad word gehou op die tye en plekke wat die voorsitter van dié raad bepaal; met dien verstande dat sodanige raad sy eerste vergadering om te oorweeg hoe met elke appèl gehandel moet word, binne 14 dae vanaf die datum dat die departementshoof dié appèl aan die voorsitter van die beplanninghersieningsraad voorgelê het, sal plaasvind.
n Lid van die beplanninghersieningsraad is nie teenwoordig tydens die bespreking of stemming oor 'n aangeleentheid of item voor die raad waarin hy of sy 'n direkte of indirekte geldelike belang, hetsy deur homself of haarself of deur sy of haar gade, metgesel, naaste familie, besigheidsverbintenis of werkgewer, het nie.
Die beslissing van 'n meerderheid van die lede van 'n beplanninghersieningsraad wat op 'n vergadering daarvan aanwesig is, maak die besluit van die beplanningsraad uit, en by 'n staking van stemme het die voorsitter 'n beslissende stem benewens sy of haar beraadslagende stem.
n Appellant ingevolge artikel 50, kan te eniger tyd, voor of na verhoor, 'n appèl terugtrek met die instemming van die voorsitter en op die voorwaardes soos deur die voorsitter bepaal, waarop die verrigtinge met betrekking tot daardie appèl gestaak is.
Die beplanninghersieningsraad moet wanneer 'n beslissing geneem word, onderworpe aan regulasies ingevolge artikel 70, sodanige beslissing en redes daarvoor opteken en dit aan die betrokke partye oordra.
met dien verstande dat geen appèlreg bestaan ten opsigte van besluite ingevolge Hoofstuk I of IV geneem nie.
mag 'n skriftelike appèl op die voorgeskrewe wyse by die departementshoof indien waarin hy of sy die gronde waarop sodanige appèl gebaseer is, die besluit waarteen appèlleer word en herstel verlang, synde dit op prosedurele gronde of teen die hele of gedeelte van die besluit deur 'n munisipaliteit of Provinsiale Minister, uiteensit, en moet gelyktydig 'n kopie van sodanige appèl by die munisipaliteit of Provinsiale Minister, teen wie se besluit dié appèl geloods word, indien.
'n Beplanninghersieningsraad mag enige inligting wat dit vereis vanaf betrokke partye opvra en 'n ondersoek na 'n appèl instel in ooreenstemming met voorgeskrewe prosedures.
Vir die doeleindes van 'n ondersoek kan die voorsitter enige persoon in die voorgeskrewe wyse dagvaar wat na die oordeel van die raad instaat mag wees om belangrike inligting oor die onderwerp van die ondersoek te kan lewer, of wie die raad vermoed enige dokument of voorwerp onder sy of haar beheer het wat betrekking het op die appèl, om voor die raad te verskyn op die tyd en plek uiteengesit in die dagvaarding, om ondervra te word of die boek, dokument of voorwerp voor te lê.
cdeur die voorsitter van die beplanningsraad of 'n persoon deur hom of haar daartoe gemagtig, onderteken word, en op die voorgeskrewe wyse beteken word.
Die beplanninghersieningsraad moet partye tot 'n dispuut van besonderhede of enige inligting deur die raad verkry voorsien in ooreenstemming met subartikels en.
Die voorsitter tydens 'n ondersoek moet 'n aantekening van verrigtinge, getuienis gegee en besluite deur die beplanninghersieningsraad geneem, hou en laat byhou op 'n wyse na sy of haar oordeel, met inagname van voorgeskrewe prosedures.
versuim om voor die beplanninghersieningsraad te verskyn op die datum in die dagvaarding vermeld of om teenwoordig te wees totdat hy of sy deur die voorsitter verskoon is van verdere teenwoordigheid, versuim om 'n dokument of voorwerp in ooreenstemming met die dagvaarding voor te lê, cversuim om 'n vraag wat wettiglik aan hom of haar gestel is, na die beste van sy of haar vermoë, te beantwoord, of valse getuienis aflê voor die beplanninghersieningsraad, wetend dat die getuienis vals is, is skuldig aan 'n misdryf.
moet die oorweging van 'n appèl uitstel of opskort na ontvangs van skriftelike kennisgewing deur partye tot 'n appèl dat hul tot mediasie ingevolge artikel 52 toegetree het, hangende 'n verslag soos beoog in artikel 52.
die vraag oorweeg en beslis en sodanige voorwaarde verander, wysig of skrap, en g kan, indien na sy oordeel, 'n appèl ingewikkelde en komplekse regs-of feitelike vrae bevat wat nie behoorlik of regverdig deur die raad beslis kan word nie, die verrigtinge staak in welke geval die appellant 'n aksie in 'n bevoegde hof mag instel.
die raad, op skriftelike versoek van die munisipaliteit of Provinsiale Minister, 'n saak kan terugverwys na die munisipaliteit of Provinsiale Minister tesame met sy bevindinge en besluit met 'n voorskrif om die aangeleentheid te heroorweeg binne 'n tydpwerk deur die beplanninghersieningsraad bepaal, of die raad, 'n aangeleentheid na die Provinsiale Minister kan verwys vir 'n besluit, indien die aangeleentheid eksklusief met 'n saak van provinsiale of streekbelang handel met inagname van die bepalings van Hoofstuk IX, of cdie raad moet 'n aangeleentheid, buiten dié wat bedoel word in subartikel 7f, na 'n betrokke munisipaliteit verwys, tesame met sy bevindinge en besluit, indien die besluit wat die beplanninghersieningsraad andersins sou neem, die betrokke munisipaliteit direk sal betrek in kapitale uitgawes waarvoor nie in die huidige finansiële jaar begroot is nie.
enige omgewingsriglyne ingevolge artikel 67 uitgevaardig, en enigebeginsel of beleid deur die beplanninghersieningsraad aanvaar soos gereflekteer in vorige besluite van die raad.
die betaling van die redelike uitgawes aangegaan tot die administratiewe kostes van die beplanninghersieningsraad in die prosessering van die appèl, en die terugbetaling van enige appèlfooie, gelas.
Die besluit van 'n beplanninghersieningsraad is, onderworpe aan hersiening deur òf appèl tot 'n bevoegde hof en die bepalings van subartikel (g), finaal en bindend op die Provinsiale Minister, die munisipaliteit en enige ander betrokke party.
Die beplanninghersieningsraad of Provinsiale Minister of 'n raad, kan op aansoek van enige party by 'n geskil of, indien dit na die oordeel van die beplanninghersieningsraad of Provinsiale Minister of die raad wenslik is, ná oorleg met die partye by 'n geskil, 'n persoon wat vir alle partye by die geskil aanvaarbaar is, as bemiddelaar in daardie geskil aanwys.
Indien al die partye by die geskil nie ooreen kan kom oor 'n persoon wat as bemiddelaar aangestel moet word nie, kan die beplanninghersieningsraad of Provinsiale Minister of die raad, na gelang van die geval, 'n persoon uit die paneel van bemiddelaars in subartikel beoog, aanwys om op die voorgeskrewe wyse as bemiddelaar in daardie geskil op te tree.
Die Provinsiale Minister stel 'n paneel van bemiddelaars aan op grond van hul kwalifikasies en ondervinding in of kennis van bemiddeling in beplannings-en ontwikkelings- of verwante geskille, met inbegrip van ingenieursgeskille, met die doel om as bemiddelaars ingevolge subartikel aangestel te word.
Die Provinsiale Minister stel die paneel van bemiddelaars aan vir die tydperk wat hy of sy by hul aanstelling bepaal en op die voorwaardes, insluitende voorwaardes aangaande die betaling van vergoeding of toelaes, wat hy of sy, met die instemming van die Provinsiale Minister verantwoordelik vir finansies, ten tyde van die paneellid se aanstelling bepaal.
n Bemiddelaar ingevolge subartikel aangestel, moet met die partye by 'n geskil beraadslaag, die navrae doen en ondersoeke instel wat hy of sy nodig ag, poog om die geskil te besleg en 'n verslag rakende die uitslag van die bemiddeling vir die partye by die geskil opstel in ooreenstemming met die doelwitte en beginsels in Bylae IV vervat en met inagname van 'n goedgekeurde geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk of sektorale plan, beleide ingevolge artikel 54 of 55 goedgekeur en riglyne ingevolge artikel 67, 70 en , uitgereik.
Die bepalings van artikel 51 , en is mutatis mutandis van toepassing op 'n ondersoek ingevolge subartikel van hierdie artikel, en by die toepassing daarvan word 'n verwysing in artikel 51 , en na "beplanningsraad" en "voorsitter" uitgelê as 'n verwysing na die bemiddelaar.
Alle besprekings, onthullings en voorleggings tydens bemiddeling is gepriviligeerd, tensy die partye tot die teendeel ooreenkom.
Enige party by 'n geskil betreffende 'n vraag soos beoog in artikel 51 (f) of ten opsigte van 'n appèl ingevolge artikel 50 kan binne die voorgeskrewe tydperk by die beplanninghersieningsraad aansoek doen om opskorting van enige ondersoek daaromtrent, en indien die beplanninghersieningsraad tevrede is dat daar voldoende rede bestaan waarom die geskil vir bemiddeling verwys moet word, kan die beplanninghersieningsraad gelas dat daardie ondersoek opgeskort en vir bemiddeling verwys word onderworpe aan die bepalings en voorwaardes wat die beplanninghersieningsraad toepaslik ag.
cwordtoegepas wanneer 'n ontwikkelingsraamwerk, grondhervormingsplan, soneringskema, vervoerplan of soortgelyke plan of skema deur die Staat opgestel en geadministreer word ingevolge 'n wet wat daardie owerheid uitvoer, en is van toepassing wanneer die Staat 'n diskresie uitoefen of 'n besluit neem ingevolge hierdie Wet of enige ander wet wat op beplanning en ontwikkeling betrekking het, insluitende 'n wet wat op die onderverdeling, aanwending en beplanning van grond betrekking het.
benewens die beginsels in Bylae IV uiteengesit, maar nie in stryd daarmee nie, enige beplannings- en ontwikkelingsbeginsel voorskryf, en enige beginsel in Bylae IV uiteengesit, in meer besonderhede, maar nie in stryd daarmee nie, voorskryf, en daarna geld daardie beginsel in die Provinsie op die grondslag in subartikel uiteengesit.
Voordat 'n proklamasie soos beoog in subartikel 2 gepubliseer word, moet die Premier alle belanghebbendes insluitend plaaslike regering die geleentheid bied om besware in te dien of vertoë te rig.
Die Provinsiale Minister kan, op eie inisiatief of op die versoek van 'n raad, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, in oorleg met ander betrokke provinsiale ministers en met inagname van die algemene beginsels in Bylae IV uiteengesit en die bepalings van Hoofstuk IX, van tyd tot tyd beleid oor sake van provinsiale of streeksbelang betreffende beplanning en ontwikkeling in die Provinsie uitvaardig en wysig.
Voor publisering van 'n proklamasie soos beoog in subartikel 1, moet die Provinsiale Minister met alle munisipaliteite in die Provinsie oorleg pleeg en belanghebbendes 'n geleentheid bied om vertoë te rig met betrekking tot sodanige voorgestelde beleid en enige addisionele stappe wat volgens hom of haar toepaslik is, neem, insluitend publisering in die plaaslike pers, om voldoening van die beginsels van rolspelerdeelname ingevolge hierdie Wet te verseker.
Die Provinsiale Minister kan, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, regulasies maak en riglyne uitvaardig oor publieke deelname tydens grondontwikkelingsbestuur en stedelike en landelike ontwikkeling, met inagname van die algemene beginsels in Bylae IV uiteengesit en die bepalings van Hoofstuk IX en sodanige regulasies en riglyne sal van toepassing wees in die afwesigheid van munisipale verordeninge oor sodanige sake.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit moet 'n beleid vir publieke deelname opstel en goedkeur, soos voorgeskryf, ten opsigte van aansoeke ingevolge Hoofstukke II, III en V gemaak, insluitend adverteringsopsies buiten die betekening of publisering van 'n kennisgewing; met dien verstande dat sodanige beleid nie onbestaanbaar met provinsiale publieke deelname beleid is nie en in 'n munisipale verordening of soneringskemaverordeninge vervat is.
Wanneer regulasies of riglyne soos beoog in subartikel opgestel word, moet die Provinsiale Minister met alle munisipaliteite in die Provinsie oorleg pleeg en belanghebbende persone en liggame die geleentheid beid om vertoë te rig met betrekking tot sodanige beleid en kan hy enige addisionele stappe, wat hy of sy nodig ag, neem om voldoening van die beginsels van rolspelerdeelname ingevolge hierdie Wet te verseker.
Elke kennisgewing ingevolge hierdie Wet vereis of gemagtig, moet publiseer word in die pers in ten minste twee van die drie provinsiale tale, naamlik Afrikaans, Engels of isiXhosa, volgens die beleid beoog in artikel 55 of, by gebrek aan beleid, in die tale wat na die mening van die departementshoof of hoof uitvoerende beampte, na gelang van die geval, die geskikste vir 'n besondere doel is.
duidelik aandui op watter grondeenheid of grondeenhede die aangeleentheid betrekking het deur die erf- of plaasnommer en algemene ligging en, waar toepaslik, die plaasnaam, straatadres en voorstad van die betrokke grondeenheid of grondeenhede te gee, en iv voldoen aan enige voorgeskrewe vereistes.
Wanneer ook al die betekening van 'n kennisgewing aan 'n persoon ingevolge hierdie Wet gemagtig of vereis word, word dit beteken aan elke eienaar of bewoner van grond wat na die mening van die departementshoof of hoof uitvoerende beampte 'n belang by die aangeleentheid het en wie se adres hy of sy ken of kan verkry.
as die persoon se adres in die Republiek onbekend is, indien dit beteken is aan sy of haar agent of verteenwoordiger in die Republiek op die wyse in paragraaf (a), (b) of (c) bepaal, of as die persoon se adres en agent in die Republiek onbekend is, indien dit op die onroerende eiendom waarop dit betrekking het, vertoon word op die wyse vereis deur die betrokke munisipaliteit se verordeninge of deur die Provinsiale Minister goedgekeur.
Enige bevoegdheid wat ingevolge hierdie Wet aan enige lid van die Provinsiale Kabinet verleen word, moet in die mate dat die uitoefening van daardie bevoegdheid betrekking het op die wettige wetgewende bevoegdhede van 'n munisipaliteit, op so 'n wyse uitgelê word dat dit nie daardie wetgewende bevoegdhede van 'n munisipaliteit kompromitteer of belemmer nie.
Provinsie, of (c)die belange van ordelike en gekoördineerde stedelike en landelike ontwikkeling.
die magte uitoefen en pligte van die raad verrig met betrekking tot daardie saak en enige bedrag spandeer deur die Provinsiale Minister in verband daarmee van die munisipaliteit verhaal en cdie raad gelas tot die stappe wat geneem moet word om voldoening aan artikel 601 te verseker en sodanige lasgewing sal enige ander konflikterende besluit van die betrokke raad oorheers.
die munisipaliteit by kennisgewing en skriftelik versoek om bewys te lewer binne 30 dae van die datum van sodanige kennisgewing, waarom hy of sy nie moet optree nie, die aard en besonderhede van enige mag, plig of uitvoerende verpligting nie uitgeoefen deur die munisipaliteit nie, aandui, en cdie aard van die werk, verbeteringe, uitbreidings of veranderings wat gedoen moet word en die tydperk waarin dit uitgevoer, gedoen of gemaak moet word, aandui, om voldoening aan die vereistes van artikel 60 te verseker.
Die Provinsiale Minister moet by kennisgewing in die Provinsiale Koerant sake van provinsiale of streekbelang, hetsy in samewerking met ander provinsiale ministers of na oorleg met munisipaliteite in die Provinsie, identifiseer, en kan finale besluite oor sodanige provinsiale beplanning en ontwikkelingsake neem, insluitend sake wat deur die beplanninghersieningsraad na hom of haar verwys word.
die gesondheid en veiligheid van die bevolking, en die beskerming van die finansiële en ekonomiese welsyn van die Provinsie en munisipaliteite in die Provinsie.
die belange van gekoördineerde stedelike en landelike ontwikkeling in die Provinsie, en die belange van provinsiale beplanning en streeksbeplanning en -ontwikkeling in die Provinsie.
Die Provinsiale Minister kan enige van die bevoegdhede of funksies kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom of haar verleen, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesifiek aan 'n raad opdra of delegeer, al bestaan daar geen goedgekeurde geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk, sektorale plan of struktuurplan nie.
Die opdra en delegering van bevoegdhede of funksies deur hierdie Wet gemagtig, geskied in ooreenstemming met die Grondwet en met inagname van die bepalings van artikel 57 en tree in werking tot daardie effek by proklamasie of kennisgewing, na gelang van die geval, in die Provinsiale Koerant.
Die Provinsiale Minister kan enige van die bevoegdhede of funksies wat kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom of haar verleen word, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesifiek opdra of delegeer aan enige raad of komitee of geskikte persone in diens van die Provinsiale Administrasie van Wes-Kaap.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan enige van die bevoegdhede of funksies wat kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom verleen word, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesifiek delegeer aan enige geskikte persoon in sy diens.
n Hoof uitvoerende beampte en departementshoof kan enige van die bevoegdhede of funksies wat kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom of haar verleen word, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesifiek delegeer aan enige geskikte persone in diens van die raad of die Provinsiale Administrasie van Wes-Kaap, na gelang van die geval.
die bepalings van 'n soneringskema uitgevaardig ingevolge hierdie Wet, of cvoorwaardes, insluitende titelvoorwaardes met betrekking tot beplanning en ontwikkeling, opgelê ingevolge hierdie Wet of ingevolge enige wet in Bylae III gelys, en mag niks doen waarvan die gevolg in stryd met die bedoeling van hierdie subartikel is nie.
voorwaardes, insluitende titelvoorwaardes, opgelê ingevolge hierdie Wet of kragtens enige wet in Bylae III gelys, of iii die bepalings van hierdie Wet of van enige wet in Bylae III gelys wat ingevolge hierdie Wet of enige verordening kragtens hierdie Wet gemaak, van toepassing is, oortree of versuim om daaraan te voldoen nie, of b enige grond aanwend vir 'n ander doel of op 'n ander wyse as dié wat op 'n soneringskaart of 'n goedgekeurde bouplan aangedui word nie, of waar 'n sonering nog nie op 'n kaart aangedui word nie, op 'n ander wyse as volgens die wettige aanwending van die grond nie.
Geen bepaling van subartikels 1 en 2 magtig die munisipaliteit om regstelling van 'n strydigheid te eis of 'n strydigheidsheffing te bepaal ten opsigte van 'n plan vir 'n gebou, vanaf die eienaar van sodanige grond, wat in stryd met 'n bepaling van of 'n voorwaarde ingevolge hierdie Wet of 'n soneringskema, foutief goedgekeur is, vir sover so 'n plan reeds uitgevoer was toe die foutiewe goedkeuring aan die eienaar uitgewys is nie.
Enige belanghebbende party wat redelike gronde het om te glo dat artikel 60 of oortree word, kan die betrokke raad skriftelik versoek om uitvoering te gee aan die bepalings van daardie artikel.
n ondersoek oor die aangeleentheid binne die voorgeskrewe tydperk laat uitvoer en die tersaaklike kommentaar van enigiemand wat na sy of haar mening belang daarby het, aanvra, indien die versoek soos bedoel in subartikel ontstaan vanuit die werklike of verwagte informele vestiging van persone op grond of die oprigting of okkupasie van enige strukture op grond deur daardie persone, 'n ondersoek gelas na die feite van die aangeleentheid en die wyse waarop en tydperk waarin regstelling daarvan geaffekteer kan word, en cdie versoek en alle tersaaklike dokumente aan die raad voorlê.
behoudens subartikel (b), ingevolge artikel 62 optree, en in die omstandighede in subartikel (b) beoog, gelas dat die strydigheid binne 'n tydperk wat vermeld word, reg gestel moet word by wyse van die opgradering van die grond, ingevolge die bepalings van Hoofstuk IX of op enige ander wyse wat die raad gelas.
Die hoof uitvoerende beampte moet die belanghebbende partye binne die voorgeskrewe tydperk van die raad se besluit in kennis stel.
Indien die hoof uitvoerende beampte nalaat om binne die voorgeskrewe tydperk uitvoering te gee aan die bepalings van subartikel of , of indien die raad na die mening van die belanghebbende party steeds versuim om sy bevoegdhede of pligte bevredigend uit te oefen of te verrig, moet die Provinsiale Minister op skriftelike versoek van die belanghebbende party en indien hy of sy bevind dat die raad versuim het om daardie bevoegdhede of pligte bevredigend uit te voer of te verrig, ingevolge artikel 57 optree.
Indien grond of 'n gebou of enige deel daarvan ontwikkel of aangewend is of daar andersins in stryd met artikel 60 opgetree is, moet die munisipaliteit 'n lasgewing aan die eienaar beteken om daardie strydigheid reg te stel voor 'n datum daarin vermeld, wat nie later as 2 maande na die datum van die lasgewing is nie.
n Strydigheid moet reggestel word deur die onwettige aanwending van die grond of gebou te beëindig of te staak of deur aan alle voorwaardes, titelaktes en bepalings van 'n soneringskema te voldoen binne die tydperk in die lasgewing vermeld.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan op aansoek of uit eie beweging instem tot die verlenging van die tydperk waarbinne die strydigheid reggestel moet word ingevolge paragraaf (b) totdat 'n besluit in subartikel of beoog, geneem is; met dien verstande dat 'n verlenging outomaties toegestaan moet word, as 'n gebou gesloop moet word om die strydigheid reg te stel, totdat 'n besluit ingevolge subartikel of geneem is.
Enige aansoek om goedkeuring van 'n vergunningsgebruik, 'n afwyking, 'n hersonering, 'n onderverdeling of die opheffing van 'n beperking na aanleiding van 'n lasgewing moet by die munisipaliteit ingedien word binne die tydperk in subartikel (a) bedoel.
Indien die eienaar versuim om aan die lasgewing te voldoen, moet die munisipaliteit, behoudens die bepalings van subartikel , alle verdere stappe doen wat nodig is om die strydigheid reg te stel.
Indien die eienaar die bestaan of die aard en omvang van die strydigheid waarop die lasgewing betrekking het, betwis, moet hy of sy voor of op die datum in subartikel (a) bedoel 'n skriftelike verklaring oor die aangeleentheid aan die betrokke hoof uitvoerende beampte voorlê.
Wanneer die eienaar die bestaan of die aard en omvang van die strydigheid waarop die lasgewing betrekking het, betwis of aansoek doen om 'n goedkeuring ingevolge hierdie Wet, moet die hoof uitvoerende beampte die tersaaklike kommentaar van enigiemand wat na sy of haar mening belang by die aangeleentheid het, versoek en daarna 'n verslag met 'n aanbeveling oor optrede aan die raad voorlê.
cindien die strydigheid reggestel moet word, die tydperk bepaal waarbinne dit gedoen moet word, en indien 'n strydigheidsheffing betaal moet word, die bedrag van die heffing vasstel.
in een gekapitaliseerde som voor of op die datum, of periodiek met tussenposes, wat die raad bepaal, en moet bereken word met terugwerkende krag vanaf die datum waarop die betrokke grond of gebou of enige deel daarvan ontwikkel ofgebruik is of daar andersins in stryd met artikel 60 opgetree is.
Die persoon wat op die datum van betekening van die lasgewing die eienaar van die betrokke grond of gebou is, is aanspreeklik vir die betaling van die strydigheidsheffing.
Geen skriftelike munisipale magtiging om eiendomsreg op onroerende goed oor te dra, soos vereis word by wet, mag uitgevaardig word nie, tensy sodanige strydigheidsheffing gekapitaliseer en betaal is nie.
Enige goedkeuring ingevolge subartikel (b) verleen, word eers van krag wanneer die strydigheidsheffing gekapitaliseer is en daarna, moet die soneringskaart en register dienooreenkomstig aangeteken word.
Enige bedrag wat ingevolge subartikel deur 'n munisipaliteit bestee word, is deur daardie owerheid op die eienaar verhaalbaar.
Indien iemand verontreg voel deur 'n besluit van die raad ingevolge subartikel , kan hy of sy op die voorgeskrewe wyse en binne die voorgeskrewe tydperk na die beplanninghersieningsraad ingevolge artikel 50 teen die besluit appelleer.
Die Provinsiale Minister kan, waar provinsiale of streeksbelang dit noodsaak, of 'n munisipaliteit, wanneer die ontwikkeling of aanwending van grond in stryd is met of nie voldoen aan die bepalings van hierdie Wet of 'n goedkeuring of magtiging daarkragtens verleen nie of waar die betrokke omgewing beskadig is vanweë 'n handeling of versuim wat 'n misdryf ingevolge hierdie Wet uitmaak, aansoek doen vir 'n bevel ingevolge subartikel.
wat die Provinsiale Minister of munisipaliteit, na gelang van die geval, magtig om die herstelwerk soos beoog in paragraaf (c) uit te voer as die persoon daarin vermeld, sou nalaat om die herstelwerk op die grondslag en voorwaardes in die bevel uiteengesit, uit te voer, en wat in die omstandighede soos beoog in paragraaf (d) vergoeding aan die Provinsiale Minister of munisipaliteit, na gelang van die geval, vir die herstelwerk toeken, en daarna is die bepalings van artikel 300 , , en van die Strafproseswet, 1977 Wet 51 van 1977, mutatis mutandis van toepassing.
enige bepaling van hierdie Wet of enige bevel, lasgewing, verbod, voorwaarde, vereiste of kennisgewing daarvolgens gegee, opgelê, gestel of uitgereik, oortree of versuim om daaraan te voldoen, of n persoon by die uitoefening van 'n bevoegdheid ingevolge artikel 71 dreig, weerstaan, hinder of belemmer, of vuil, beledigende of skeltaal teenoor die persoon gebruik, of weier of versuim om na sy of haar beste vermoë te antwoord op 'n vraag wat ingevolge daardie artikel aan hom of haar gestel is, is aan 'n misdryf skuldig en by skuldigbevinding strafbaar met 'n geskikte boete van hoogstens R500 000 of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens 5 jaar of met daardie boete sowel as daardie gevangenisstraf.
Iemand wat aan 'n misdryf kragtens hierdie Wet skuldig bevind is en wat na skuldigbevinding voortgaan met die handelswyse ten opsigte waarvan hy of sy aldus skuldig bevind is, is aan 'n voortdurende misdryf skuldig en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete van hoogstens R10 000 ten opsigte van elke dag waarop hy of sy aldus daarmee voortgaan of voortgegaan het.
Die bepalings van artikel 341 van die Strafproseswet, 1977 (Wet 51 van 1977), betreffende die afkoop van sekere geringe misdrywe by wyse van boetes is mutatis mutandis van toepassing op 'n oortreding van enige bepaling van hierdie Wet.
Aansoeke sal ingevolge die regulasies, riglyne en verordeninge ingevolge hierdie Wet gemaak, ingedien word met inagname van enige beleid ingevolge Hoofstuk VIII goedgekeur en die beginsels in Bylae IV; met dien verstande dat die departementshoof of hoof uitvoerende beampte, na gelang van die geval kan, by gebrek aan regulasies, riglyne of verordeninge oor die onderwerp, van tyd tot tyd die formaat van enige aansoek wat ingevolge hierdie Wet by hom of haar gedoen moet word, voorskryf.
Alle aansoeke ingevolge hierdie Wet met betrekking tot die voorgestelde ontwikkeling of aanwending van grond of geboue, in sover dit moontlik is, gelyktydig ingedien, geadverteer of bekend gemaak en oorweeg word, tensy die betrokke raad die aansoeke uitsluit van die bepalings van hierdie subartikel; met dien verstande dat 'n aansoek vir die hersonering van grond, wat uitdruklik die beginsel van onderverdeling magtig, 'n aansoek vir onderverdeling van sodanige grond mag voorafgaan.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan van tyd tot tyd aansoekfooie bepaal vir die oorweging van enige aansoek ingevolge hierdie Wet, onderworpe aan provinsiale riglyne en regulasies ingevolge hierdie Wet.
Indien 'n openbare liggaam, op versoek van die Provinsiale Minister of 'n raad of die departementshoof of 'n hoof uitvoerende beampte, versuim om enige kommentaar of ander inligting binne 'n tydperk van 60 dae vanaf die datum waarop daardie kommentaar of ander inligting aldus vereis is, verstrek nie, word daardie openbare liggaam geag geen kommentaar te gehad het nie, of ander inligting om te verstrek nie, tensy goedkeuring vir 'n verlengde tydperk vooraf van die Provinsiale Minister of betrokke raad verkry is.
Die Provinsiale Minister kan by kennisgewing in die Provinsiale Koerant aktiwiteite identifiseer waarvoor omgewingsimpakevaluerings vereis word.
Die Provinsiale Minister kan vereis dat sekere voorgeskrewe aktiwiteite nie onderneem mag word nie, behalwe in ooreenstemming met 'n geskrewe magtiging deur die Provinsiale Minister of die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit.
Die magtiging in subartikel sal slegs uitgereik word na oorweging van 'n omgewingsimpakevaluering.
Die Provinsiale Minister kan by kennisgewing in die Provinsiale Koerant enige gebied in die Provinsie soos in sodanige kennisgewing gedefinieer as 'n omgewings-sensitiewe gebied verklaar en enige ontwikkeling of aktiwiteit in sodanige gebied verbied.
Geen persoon mag enige verbode ontwikkeling of aktiwiteit onderneem, of veroorsaak dat dié ontwikkeling of aktiwiteit onderneem word wat deur die Provinsiale Minister by kennisgewing in die Provinsiale Koerant as verbode in 'n omgewings-sensitiewe gebied verklaar is nie, behalwe as hy of sy deur die Provinsiale Minister of raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit daartoe gemagtig is en op grond van die voorwaardes in die magtiging vervat.
Die Provinsiale Minister sal slegs 'n aktiwiteit identifiseer ingevolge subartikel en 'n omgewings-sensitiewe gebied ingevolge subartikel verklaar in oorleg met die Provinsiale Minister verantwoordelik vir die omgewing.
Wanneer enige aansoek ingevolge hierdie Wet oorweeg word, moet rekening gehou word met die wenslikheid van die beoogde aanwending van grond, onder meer by wyse van meting aan die beginsels in Bylae IV vervat, angeleenthede van provinsiale of streeksbelang ingevolge Hoofstuk IX, die bepalings van 'n tersaaklike geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk, sektorale plan, struktuurplan of soneringskemaregulasies of soneringskemaverordeninge, in sover dit op wenslikheid betrekking het, of met die uitwerking van die aansoek op bestaande regte, maar nie op enige beweerde reg op beskerming teen handelskonkurrensie nie.
alle tersaaklike of voorgeskrewe kommentaar wat vereis word op die tydstip dat die verlenging oorweeg word, oorspronklik op 'n wyse tot bevrediging van die publieke deelname beleid ingevolge Hoofstuk VIII, verkry is, en cdie beleid van enige openbare liggaam wat kommentaar op die oorspronklike aansoek gelewer het, nie in so 'n mate verander het dat dit die goedkeuring van die aansoek, of die voorwaardes waarop die aansoek goedgekeur is, sou geraak het nie.
Wanneer 'n raad of die Provinsiale Minister ingevolge hierdie Wet magtiging of vrystelling verleen, 'n aansoek toestaan, enige lasgewing of kennisgewing uitreik, kan hulle die voorwaardes oplê wat hulle goedvind, insluitende voorwaardes wat ingesluit is in ooreenkomste tussen 'n eienaar en die raad.
die gemeenskapsbehoeftes en openbare uitgawes wat na die mening van die Provinsiale Minister of die raad uit die betrokke magtiging, vrystelling of goedkeuring kan ontstaan en die openbare uitgawes wat in die verlede aangegaan is en wat na die mening van die Provinsiale Minister of die raad die magtiging, vrystelling of goedkeuring vergemaklik, en die verskillende belastings en heffings wat in die verlede betaal is of in die toekoms betaal sal word deur die eienaar van die betrokke grond, voorwaardes met betrekking tot die afstaan van grond of die betaling van geld insluit, wat regstreeks of onregstreeks in verband staan met die behoeftes en verpligtinge wat voortspruit uit die magtiging, vrystelling of goedkeuring ten opsigte van die voorsiening van ingenieursdienste of fasiliteite.
Die betrokke raad moet voorwaardes met betrekking tot ingenieursdienste insluit in 'n diensteooreenkoms wat die raad opstel met inagname van enige regulasies of riglyne wat die Provinsiale Minister van tyd tot tyd hieroor neerlê, welke ooreenkoms finaal beslag gegee moet word voor die datum in die voorwaardes gestel, of as geen tydperk gestel is nie, binne een jaar vanaf die goedkeuring, maar in elk geval voordat ingenieursdienste in of op die betrokke grond aangebring word.
enige voorwaarde verander, wysig of skrap, en bykomende voorwaardes oplê, en daardie bykomende voorwaardes word geag ingevolge daardie subartikel opgelê te gewees het.
Die departementshoof, waar die Provinsiale Minister ingevolge subartikel kan optree, of die hoof uitvoerende beampte, waar 'n raad aldus kan optree, na gelang van die geval, moet, indien hy of sy van mening is dat die afstanddoening of wysiging van voorwaardes of die oplegging van bykomende voorwaardes kragtens subartikel die belang wat enigiemand by grond het, nadelig tref, die voorgestelde afstanddoening of wysiging van voorwaardes of die oplegging van bykomende voorwaardes, in ooreenstemming met die publieke deelname beleid bedoel in artikel 54 of 55 of soneringskemaverordeninge, adverteer.
Wanneer opskortende voorwaardes opgelê word, word 'n aansoek geag eers goedgekeur te wees wanneer die voorwaardes nagekom is, en die tydperke ten opsigte van die verval van enige gebruiksreg of goedkeuring tree eers by nakoming in werking.
Minister óf die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit die tersaaklike tydperk op enige tydstip verleng, in ooreenstemming met die bepalings van artikel 68.
die bevoegdhede en pligte van eienaarsverenigings, en maatreëls ten opsigte van die bepaling en betaling van boetes ingevolge artikel 64 opgelê.
Die Provinsiale Minister kan verskillende regulasies ten opsigte van verskillende munisipaliteite of kategorieë munisipaliteite maak en kan riglyne uitreik oor enige aspek wat hy of sy nodig ag.
n Lys van regulasies, algemene beginsels en riglyne deur die Provinsiale Minister ingevolge hierdie Wet gemaak, moet op dieselfde wyse in die Provinsiale Parlement ter tafel gelê word as die lys beoog in artikel 17 van die Interpretasiewet, 1957 (Wet 33 van 1957), en indien die Provinsiale Parlement by besluit so 'n regulasie, algemene beginsel of riglyn of enige bepaling daarvan afkeur, verval daardie regulasie, algemene beginsel of riglyn of bepaling, maar sonder om afbreuk te doen aan die geldigheid van enigiets ingevolge daarvan gedoen voordat dit verval het, of enige reg of verpligting ingevolge daarvan verkry of opgedoen voordat dit aldus verval het.
n Munisipaliteit kan verordeninge maak en riglyne uitreik, wat nie onbestaanbaar met die bepalings van hierdie Wet is nie, oor enige aspek wat hy nodig ag ten einde beter uitvoering aan die oogmerke en bepalings van hierdie Wet te gee.
Regulasies en verordeninge gemaak en riglyne uitgereik ingevolge hierdie Wet moet bestaanbaar wees met die beginsels in Bylae IV van hierdie Wet uiteengesit.
Die Provinsiale Minister en 'n munisipaliteit moet in die proses om enige regulasie of verordening te maak of riglyne uit te reik, deursigtigheid bevorder en openbare deelname aanmoedig, soos in artikel 195 van die Grondwet beoog.
Regulasies met finansiële implikasies moet in oorleg met die provinsiale minister verantwoordelik vir finansies gemaak word.
Wanneer hierdie artikel toegepas word, moet die bepalings van Hoofstuk IX in ag geneem word.
enigiets te doen wat die Provinsiale Minister, die departementshoof, 'n raad of hoof uitvoerende beampte, na gelang van die geval, ingevolge hierdie Wet kan of moet doen, of navraag, ondersoek of opmetings te doen wat verband hou met die bevoegdhede of pligte van die Provinsiale Minister, die departementshoof, 'n raad of hoof uitvoerende beampte, na gelang van die geval, ingevolge hierdie Wet.
Enige regulasie gemaak, enige proklamasie, kennisgewing, sertifikaat of ander dokument uitgereik, enige opdrag of lasgewing, goedkeuring, toestemming of magtiging uitgereik of verleen, enige vrystelling, lisensie of permit uitgereik, of enige aanstelling, bepaling, ander stap of ding gedoen ingevolge die bepalings van enige wet wat deur hierdie Wet herroep word, word geag ingevolge die bepalings van hierdie Wet uitgereik, toegestaan, gemaak, geneem of gedoen te gewees het, en bly van krag totdat dit ingevolge hierdie Wet herroep of ingetrek word.
Desnieteenstaande die bepalings van artikel 74, kan 'n aangeleentheid in verband waarmee voor die inwerkingtreding van hierdie Wet opgetree is ingevolge 'n wet gelys in Bylae I of III en wat by die inwerkingtreding van hierdie Wet nie afgehandel is nie, vanaf dié inwerkingtreding afgehandel word ingevolge daardie wet of hierdie Wet, soos deur die Provinsiale Minister bepaal word.
Enige aansoek met betrekking tot die beplanning, ontwikkeling of aanwending van grond in die Provinsie, met uitsondering van 'n ontwikkelingsaansoek ingevolge die Wes-Kaapse Wet op Dobbelary en Wedrenne, 1996 (Wet 4 van 1996), word ook ingevolge die bepalings van hierdie Wet gedoen en die prosedures kragtens hierdie Wet voorgeskryf, is van toepassing, tensy die Provinsiale Minister besluit dat 'n aansoek op 'n meer toepaslike wyse ingevolge 'n ander wet afgehandel kan word.
Wanneer die Provinsiale Minister sy of haar diskresie ingevolge subartikel 1 uitoefen, moet hy of sy die bepaling en handhawing van noodsaaklike minimum standaarde vir ordelike gekoördineerde beplanning en ontwikkeling, die bevordering van geïntegreerde sosiale en ekonomiese ontwikkeling in die Provinsie en die bepalings van Hoofstuk IX in ag neem.
Die wetgewing gelys in Bylae I word hiermee herroep tot die mate in daardie Bylae aangedui.
Enige verwysing in enige ander wet of dokument na enige van die wette in Bylae I of III gelys, word met ingang van die inwerkingtreding van hierdie Wet, of die datum waarop die herroeping van daardie wet in werking tree, geag 'n verwysing te wees na hierdie Wet.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Wet op Beplanning en Ontwikkeling, 1999, en tree in werking op die datum wat die Premier by proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal.
Verskillende datums kan ingevolge subartikel 1 vasgestel word ten opsigte van verskillende bepalings van hierdie Wet.
Regulasies betreffende Dorpstigting en Grondgebruik ingevolge die Wet op die Ontwikkeling van Swart Gemeenskappe, 1984 (Wet 4 van 1984), vir sover dit in die Provinsie van toepassing is.
n verhogingsheffing aan sodanige plaaslike owerheid verskuldig deur die eienaar van enige grond waarvan die waarde vermeerder word of is ten gevolge daarvan dat sodanige bepaling aldus voorgeskryf word of is, en vergoeding deur sodanige plaaslike owerheid verskuldig aan die eienaar van enige grond waarvan die waarde verminder word of is ten gevolge daarvan dat sodanige bepaling aldus voorgeskryf word of is.
n Verhogingsheffing by subartikel (a) beoog, is 'n bedrag gelyk aan vyftig persent van die geraamde verskil.
Die vergoeding by subartikel (b) beoog, is 'n bedrag gelyk aan die hele geraamde verskil.
i moet aan die Administrateur voorgelê word tesame met 'n verslag van die plaaslike owerheid oor die redes, feite en omstandighede wat daartoe gelei het dat hy en die eienaar die geraamde verskil op die ooreengekome bedrag vasgestel het, en iiis onderworpe aan die goedkeuring van die Administrateur.
Die Administrateur kan, na oorweging van die verslag by paragraaf (a) beoog en as hy, na oorleg met die plaaslike owerheid en die eienaar van mening is dat die bedrag waartoe hulle ooreengekom het, nie 'n ware weergawe van die geraamde verskil is nie, gelas dat, tensy 'n verdere ooreenkoms soos by paragraaf (a) beoog, deur die plaaslike owerheid en die eienaar getref word binne 'n tydperk van drie maande vanaf die datum van sodanige lasgewing en deur hom goedgekeur word, die geraamde verskil vasgestel moet word deur die skattingshof saamgestel kragtens Hoofstuk II van die Skattingsordonnansie, 1944 (Ordonnansie 26 van 1944), wat ingevolge genoemde ordonnansie regsbevoegdheid het in die gebied waar die betrokke grond geleë is, en die bepalings van genoemde Hoofstuk uitgesonderd artikels 17, 19 en 214 en van artikels 81 en 822 van genoemde ordonnansie is mutatis mutandis van toepassing ten opsigte van sodanige hof en sy bevoegdhede, funksies en pligte.
As geen sodanige ooreenkoms getref is nie na verstryking van die tydperk by paragraaf (b) beoog, moet die plaaslike owerheid die betrokke skattingshof skriftelik in kennis stel van dié feit en sodanige hof bepaal daarna 'n tyd wanneer en 'n plek waar hy sal sit om die geraamde verskil vas te stel en gee skriftelike kennis van minstens een-en-twintig dae aan die Administrateur, die plaaslike owerheid en die eienaar van die tyd en plek aldus bepaal.
Die skattingshof ontvang en oorweeg, op die tyd en plek ingevolge paragraaf (c) bepaal, die getuienis wat die Administrateur, die plaaslike owerheid en die eienaar, hetsy persoonlik of deur middel van 'n verteenwoordiger, aanbied en stel daarna die geraamde verskil vas.
Die bedrag ingevolge paragraaf (d) vasgestel, is afdoende en bindend vir die plaaslike owerheid en die eienaar en word vir alle doeleindes geag die bedrag te wees waartoe die plaaslike owerheid en die eienaar ooreengekom het en die bepalings van paragraaf (b) is, na sodanige vasstelling, nie van toepassing nie ten opsigte van die bedrag aldus vasgestel.
n Behoorlike verrekening moet gedoen word ten opsigte van enige bedrag wat voor 'n vasstelling ingevolge paragraaf (d) betaal is ten gevolge van 'n ooreenkoms by paragraaf (a) beoog en enige bedrag wat ingevolge subartikel geag word betaal te gewees het ter volle of gedeeltelike vereffening van 'n verhogingsheffing.
a Die plaaslike owerheid of die eienaar kan, as 'n ooreenkoms soos by subartikel 4 beoog, nie binne 'n tydperk van drie maande vanaf die vasgestelde datum getref is nie, die ander skriftelik in kennis stel dat 'n geskil in verband met die geraamde verskil tussen hulle ontstaan het en vereis dat sodanige geskil deur middel van arbitrasie besleg word en moet die Administrateur van sodanige geskil in kennis stel.
Indien, binne 'n tydperk van nege maande vanaf die vasgestelde datum, geen ooreenkoms soos by subartikel beoog, aan die Administrateur voorgelê is nie of hy nie in kennis gestel is dat 'n geskil soos by paragraaf (a) beoog, ontstaan het nie, kan hy, deur middel van 'n skriftelike kennisgewing aan die plaaslike owerheid en die eienaar gelas dat, tensy so 'n ooreenkoms getref word òf die plaaslike owerheid òf die eienaar ingevolge paragraaf (a) optree binne 'n tydperk van drie maande vanaf die datum van sodanige lasgewing, dit geag sal word dat 'n geskil in verband met die geraamde verskil ontstaan het tussen die plaaslike owerheid en die eienaar en dat sodanige geskil deur middel van arbitrasie besleg moet word.
Ingeval enige geskil soos by hierdie subartikel beoog, ontstaan of geag word te ontstaan het, word die geraamde verskil deur middel van arbitrasie ingevolge die Wet op Arbitrasie, 1965 (Wet 42 van 1965), vasgestel deur 'n enkele arbiter wat aangestel word by ooreenkoms tussen die plaaslike owerheid en die eienaar of, by ontstentenis van sodanige ooreenkoms, deur die Administrateur wie se beslissing in verband met sodanige aanstelling afdoende en bindend vir die plaaslike owerheid en die eienaar is.
iiteen die eienaar as die geraamde verskil soos deur die arbiter vasgestel-aa in die geval van 'n verhogingsheffing, gelyk is aan of meer is as, en bb in die geval van vergoeding, gelyk is aan of minder is as die bedrag wat laas deur die plaaslike owerheid skriftelik as die geraamde verskil voorgestel is voordat sodanige geskil ontstaan het, en iii in enige geval nie by subparagrawe i en ii beoog nie, teen die plaaslike owerheid en die eienaar onderskeidelik met inagneming veral van die verhouding waarin-aa in die geval van 'n verhogingsheffing, die bedrag waarmee die geraamde verskil soos deur die arbiter vasgestel, minder is as die bedrag wat laas deur die plaaslike owerheid skriftelik as die geraamde verskil voorgestel is voordat sodanige geskil ontstaan het, staan tot die bedrag waarmee die geraamde verskil aldus vasgestel, meer is as die bedrag wat laas deur die eienaar skriftelik as 'n geraamde verskil voorgestel is voordat sodanige geskil ontstaan het, en bb in die geval van vergoeding, die bedrag waarmee die geraamde verskil soos deur die arbiter vasgestel, meer is as die bedrag wat laas deur die plaaslike owerheid skriftelik as die geraamde verskil voorgestel is voordat sodanige geskil ontstaan het, staan tot die bedrag waarmee die geraamde verskil aldus vasgestel, minder is as die bedrag wat laas deur die eienaar skriftelik as die geraamde verskil voorgestel is voordat sodanige geskil ontstaan het, en b in die geval van 'n geskil wat ingevolge subartikel 5b geag word te ontstaan het, teen die plaaslike owerheid en die eienaar, wat gesamentlik en afsonderlik daarvoor aanspreeklik is.
i voordat sodanige grond of enige gedeelte daarvan aangewend of omgeskep word vir enige gebruik wat gemagtig of toegelaat word by die bepaling by subartikel 1 beoog maar wat nie aldus gemagtig of toegelaat was voor die vasgestelde datum nie, of iivoordat sodanige grond of enige gedeelte daarvan, uitgesonderd 'n gedeelte wat onderworpe is aan 'n lasgewing ingevolge subartikel 9 uitgereik, aan enige persoon oorgedra word, en b in die geval van vergoeding, binne 'n tydperk van ses maande vanaf die datum van die ooreenkoms by subartikel 4 of 5b beoog of van die toekenning deur 'n arbiter ingevolge hierdie artikel gedoen, na gelang van die geval.
die verpligting om sodanige grond of sodanige gedeelte oor te dra, ontstaan uit of ten gevolge van 'n kontrak wat deur die eienaar en die voornemende transportnemer aangegaan is voor die vasgestelde datum, of die eienaar van sodanige grond en die voornemende transportnemer skriftelik ooreengekom het dat sodanige transportnemer aanspreeklikheid vir die betaling van sodanige heffing aanvaar, kan die Administrateur, na oorleg met die eienaar, die voornemende transportnemer en die plaaslike owerheid, beslis dat sodanige eienaar, by die oordrag van sodanige grond of van sodanige gedeelte aan sodanige transportnemer, geheel en al of gedeeltelik vrygestel word van aanspreeklikheid vir die betaling van sodanige heffing, en by sodanige oordrag word sodanige transportnemer, behoudens enige verdere sodanige vrystelling, aanspreeklik vir die betaling, by die voorkoms van enige gebeure by subartikel (a) beoog, van sodanige heffing in die mate waarin sodanige heffing nie deur sodanige eienaar betaal is nie.
a Waar die plaaslike owerheid 'n gedeelte van die grond in subartikel 1a genoem, nodig het vir enige doel wat ook al wat hy van tyd tot tyd by wet gemagtig of verplig word om uit te voer, kan die plaaslike owerheid, deur middel van 'n skriftelike kennisgewing wat aan die eienaar beteken word voordat enige ooreenkoms soos by subartikel 4 beoog, getref word, die eienaar in kennis stel dat hy voornemens is om die Administrateur te versoek om ingevolge paragraaf c te gelas dat sodanige gedeelte van die plaaslike owerheid oorgedra moet word.
iiis die bepalings van genoemde subartikel 6 van toepassing asof die vasstelling van sodanige waarde betrekking het op die betaling van vergoeding, en iii word die tydperk by subartikel 5a beoog, geag 'n aanvang te geneem het op die datum waarop die kennis in paragraaf a genoem, gegee word.
cDie plaaslike owerheid moet die Administrateur skriftelik in kennis stel van die waarde vasgestel ooreenkomstig die voorafgaande bepalings van hierdie subartikel en die Administrateur kan gelas dat, as die waarde aldus vasgestel gelyk is aan of minder is as die bedrag van die verhogingsheffing wat ten opsigte van die betrokke grond verskuldig is, die gedeelte in paragraaf a genoem, oorgedra moet word aan die plaaslike owerheid en, by die oordrag van sodanige gedeelte aan die plaaslike owerheid, word die waarde aldus vasgestel, geag 'n bedrag te wees wat betaal is ter volle of gedeeltelike vereffening, na gelang van die geval, van sodanige verhogingsheffing.
n Behoorlike verrekening ten opsigte van enige bedrag betaal ten opsigte van die betrokke verhogingsheffing moet gedoen word by die oordrag aan die plaaslike owerheid van die gedeelte van grond by paragraaf (a) beoog.
i gedoen word met terugwerkende krag tot 'n datum wat nie vroeër is nie as die ses-en-twintigste dag van September 1969, en (ii)te eniger tyd deur hom verander of ingetrek word.
iiin die geval van 'n verhogingsheffing, die persentasie beoog by subartikel 2 verminder word of geag word verminder te gewees het tot 'n persentasie deur hom gespesifiseer, of iii in die geval van vergoeding, net dié proporsie van die geraamde verskil wat hy gelas, verskuldig is of geag word verskuldig te gewees het aan sodanige eienaar, en in sodanige geval moet 'n behoorlike verrekening gedoen word ten opsigte van enige bedrag wat voor sodanige beslissing betaal is as 'n verhogingsheffing of vergoeding en enige bedrag wat ingevolge subartikel geag word betaal te gewees het ter volle of gedeeltelike vereffening van 'n verhogingsheffing.
iienige grond wat onderworpe is aan 'n lasgewing ingevolge subartikel 9 uitgereik, aan sodanige plaaslike owerheid oorgedra is, of iii sekuriteit vir die betaling van sodanige verhogingsheffing of vir die oordrag van die grond in paragraaf ii genoem, ten genoeë van sodanige plaaslike owerheid aan hom verstrek is.
om uitgawe te beskryf wat, na die mening van die plaaslike owerheid, betrekking het op of in verband staan met of nodig is vir die uitvoering van sy skema, met inbegrip van die betaling van vergoeding ingevolge hierdie artikel verskuldig en die bestryding van die koste van arbitrasieverrigtinge wat teen sodanige plaaslike owerheid toegeken word, of met die goedkeuring van die Administrateur, om uitgawe te bestry wat deur die plaaslike owerheid aangegaan is met betrekking tot die voorsiening van kapitaalwerke of geriewe binne sy regsgebied.
Vir die toepassing van hierdie artikel beteken-"eienaar" die persoon wie se naam in 'n Registrasiekantoor van Aktes geregistreer is as die eienaar van die betrokke grond op die vasgestelde datum; "geraamde verskil" die verskil tussen die waarde van die betrokke grond onmiddellik voor en onmiddellik na die vasgestelde datum, met inagneming van die bepalings van die skema van toepassing op sodanige grond; "koste van arbitrasieverrigtinge" die koste van en verbonde aan arbitrasieverrigtinge wat deur enige party daarby aangegaan is en omvat dit die besoldiging van die arbiter en takseergelde; "vasgestelde datum" die datum waarop die bepaling by subartikel 1 beoog, voorgeskryf word of is, en "waarde" die bedrag wat die betrokke grond sou behaal het as dit op die oop mark deur 'n gewillige verkoper aan 'n gewillige koper verkoop was."
daarop gemik wees om vertroue en aanvaarding by diegene wat waarskynlik daardeur geraak sal word, te bevorder, en verdere inhoud gee aan die fundamentele regte, soos in die Grondwet uiteengesit.
Elke voorgestelde ontwikkeling moet op meriete beoordeel word en geen spesifieke grondgebruik moet vooruit of in die algemeen as minder belangrik of wenslik beskou word as enige ander grondgebruik nie, tensy 'n ontwikkelingsraamwerk of struktuurplan aandui dat 'n spesifieke tipe grondgebruik beskerm moet word.
Besluite moet geneem word op advies van geskikte gekwalifiseerde en ervare persone in diens van die betrokke owerheid en deskundiges op die gebied van die landbou, beplanning, die ingenieurswese, die geologie, die mynbou, omgewingsbestuur, die reg, opmeting of enige ander gebied wat die Provinsiale Minister bepaal.
Voordat 'n besluit geneem word, moet die wenslikheid daarvan om 'n geskil oor ontwikkeling of beplanning tussen partye vir bemiddeling te verwys, oorweeg word.
As die betrokke owerheid van mening is dat bemiddeling wenslik is, moet die geskil vir bemiddeling verwys word, maar as bemiddeling onwenslik is, of as bemiddeling misluk het, moet 'n openbare ondersoek gehou of 'n besluit geneem word.
Voordat enige belangrike besluit ingevolge hierdie Wet geneem word, moet die wenslikheid daarvan om 'n openbare ondersoek oor die aangeleentheid te hou, oorweeg word.
As 'n openbare ondersoek gehou word voordat 'n besluit geneem word, moet die ondersoek toeganklik vir die publiek wees, en enige persoon wat geregtig is om by die ondersoek te verskyn, kan deur enige ander persoon verteenwoordig word.
Skriftelike redes vir 'n besluit ingevolge hierdie Wet geneem, moet op versoek voorsien word.
Die departementshoof moet 'n rekord hou van redes wat verstrek is vir besluite wat die Provinsiale Administrasie van Wes-Kaap geneem het, en die hoof uitvoerende beampte vir besluite deur die betrokke raad geneem.
So 'n rekord moet ter insae van lede van die publiek lê, en enige persoon of liggaam moet die redes kan publiseer.
n Besluit ingevolge hierdie Wet geneem, is onderworpe aan hersiening deur enige bevoegde afdeling van die Hoë Hof.
Lede van gemeenskappe wat deur beplanning en ontwikkeling geraak word, moet aktief by die proses van beplanning en ontwikkeling betrek word.
Die vaardighede en vermoëns van alle persone, insluitende minderbevoorregte persone, wat by beplanning en ontwikkeling betrokke is, moet ontwikkel word.
moet owerhede daarna streef om alle sektore van die ekonomie se funksies en verantwoordelikhede met betrekking tot beplanning en ontwikkeling, en die gewenste verhouding tussen dié sektore, duidelik te omskryf en bekend te maak, en moet 'n owerheid wat verantwoordelik is vir die administrasie van hierdie Wet en enige ander wet met betrekking tot beplanning en ontwikkeling, besonderhede van die betrokke wetgewing en van die persone wat verantwoordelik is vir die administrasie van daardie wetgewing, verstrek aan enige persoon wat die inligting verlang.
Doeltreffende administratiewe praktyke vir grondontwikkeling moet bevorder word.
Ontwikkeling moet sekerheid van verblyfreg tot gevolg hê, en vir die wydste moontlike verskeidenheid titelalternatiewe, insluitende individuele en gemeenskaplike titel, voorsiening maak.
By die ontwikkeling van grond moet die regmatige belange van enige bewoners van daardie grond in ag geneem word.
Die verskillende regeringsvlakke moet die belange van die verskillende sektore wat betrokke is by of geraak word deur ontwikkeling koördineer ten einde strydige aansprake op skaars hulpbronne te minimaliseer.
Die effektiewe funksionering van 'n ontwikkelingsmark, gebaseer op vrye mededinging tussen leweransiers van goedere en dienste, moet gestimuleer word.
Daar moet vir landelike en stedelike beplanning en ontwikkeling voorsiening gemaak word, en die ontwikkeling van bestaande en nuwe formele en informele vestigings moet gefasiliteer word.
Die onwettige besetting van grond moet ontmoedig word, met behoorlike erkenning van informele ontwikkelingsprosesse.
Voldoende grond vir permanente ontwikkeling en tydelike ontvangsgebiede moet in ooreenstemming met nasionale en provinsiale beleid geïdentifiseer en ontwikkel word.
n bydrae tot die regstelling van histories verwronge ruimtelike vestigingspatrone in die Wes-Kaap, en die aanmoediging van omgewingsvolhoubare ontwikkelingspraktyke en prosesse.
op 'n bekostigbare wyse in die basiese behoeftes van alle gemeenskappe te voorsien, en die veilige gebruik van grond, met inagneming van faktore soos geologiese formasies, gevaarlik ondermynde gebiede en vloedvlaktes, te verseker.
Ontwikkeling moet in ooreenstemming met die ekologiese eienskappe van die omgewing wees.
Ontwikkeling moet let op die natuurlike prosesse wat in 'n bepaalde omgewing heers.
Ontwikkeling in ongeskikte omgewings, soos gebiede met 'n hoë watertafel, moerasse, vloekvlaktes, steil hellings en gebiede wat vatbaar is vir waaisand, moet ontmoedig word.
Ontwikkelingsbeplanning moet ag slaan op drakragbeperkings, veral wat watertekorte betref.
Ontwikkelingsbeplanning moet ag slaan op die estetiese eienskappe van landskappe en die omgewing.
<fn>GOV-ZA. Devplannign_bill_2002_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Woorde in vet druk en tussen vierkantige hake dui skrappings in bestaande verordenings aan.
Woorde met 'n volstreep daaronder, dui invoegings in be-staande verordenings aan.
Om die Wes-Kaapse Wet op Beplanning en Ontwikkeling, 1999 (Wet 7 van 1999) te wysig deur bestaande woordomskrywings te wysig en nuwe woordomskrywings in te voeg; om vir ooreenstemmende wysigings hoofstuk vir hoofstuk voorsiening te maak; om provinsiale geïntegreerde ontwikkelingsplanne en provinsiale ruimtelike planne van mekaar te onderskei; om munisipale geïntegreerde ontwikkelingsplanne, munisipaalwye ruimtelike beplanning en ondergeskikte munisipale ruimtelike beplanning van mekaar te onderskei; om vir nodige wysigings in verband met grondontwikkelingsbestuur en die beplanninghersien-ingsraad voorsiening te maak; om provinsiale besluitneming toe te spits op sake van provinsiale belang; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
b die vervanging van die de.nisie van ''afwyking'' met die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''departementshoof'' met die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''diensteooreenkoms'' met die volgende de.
) ''diensteooreenkoms'' 'n skriftelike ooreenkoms beoog in artikel 69 69, wat tussen 'n ontwikkelaar van grond en 'n munisipaliteit aangegaan word en ingevolge waarvan die onderskeie verantwoordelikhede van die twee partye vir die beplanning, ontwerp, voorsiening, installering,.
die vervanging van die de.nisie van ''Dorpe-ordonnansie'' met die volgende de.
A ''funksionele streek'' 'n geogra.
die vervanging van die de.nisie van ''Grondgebruik-ordonnansie'' met die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''grond ontwikkel'' met die volgende de.
m die invoeging ná die de.nisie van ''hersonering'' van die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''implementeringsplan'' met die volgende de.
p die vervanging van die de.nisie van ''in die pers publiseer'' met die volgende de.
q die invoeging ná die de.nisie van ''ingenieursdienste'' van die volgende de.
(Wet 113 van 1991), of bevestig is as onderverdelings, behalwe vir landboudoeleindes, ingevolge die Grondgebruik-ordonnansie, en b) grond wat spesi.
die vervanging van die de.nisie van ''munisipaliteit'' met die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''omgewingsplan'' met die volgende de.
die vervanging van die de.nisie van ''ontwikkelingsdoelwitte'' met die volgende de.
z die vervanging van die de.nisie van ''oorlegsonering'' met die volgende de.nisie: ''[40]37 ''oorlegsonering'' 'n kategorie voorskrifte en ontwikke-lingsreëls van toepassing op 'n spesi.
aAdie invoeging ná die de.nisie van ''oorlegsonering'' van die volgende de.
bB die vervanging van die de.nisie van ''openbare liggaam'' met die volgende de.
cC die vervanging van die de.nisie van ''openbare plek'' met die volgende de.
eE die vervanging van die de.nisie van ''plaaslike owerheid'' met die volgende de.nisie: ''43 ''plaaslike munisipaliteit'' 'n kategorie B munisipaliteit; 30''; fF die invoeging ná die de.nisie van ''Premier'' van die volgende de.
i streekbeplanning, en streekontwikkeling, en ii ontwikkelingsbeplanning en grondontwikkelingsbestuur wat nie munisipale beplanning is nie, insluit; 40A''; gGdie vervanging van die de.nisie van ''Provinsiale Minister'' met die volgende de.
e om ruimtelike ontwikkelingsplanne vir dele van die Provinsie op te stel soos benodig in provinsiale of streekbelang, en hulle vir goedkeuring voor te lê, f om die nodige grondontwikkelingsbestuur voortvloeiend uit die voorafgaande te behartig soos beoog in artikel 57 , en g streekbeplanning, streekontwikkeling of 'n sektorale plan; 40D''; jJ die invoeging ná die de.nisie van ''provinsiale ruimtelike beplanning'' van die volgende de.
kK die invoeging ná die de.nisie van ''provinsiale ruimtelike ontwikkelings-plan'' van die volgende de.
mM die vervanging van die de.nisie van ''raadplegende forum'' met die volgende de.
A ''ruimtelike beplanning'' daardie beplanningsaksies wat ver-band hou met die ordening van die ontwikkeling en nie-ontwikkeling van.
ruimtelike implikasies van 'n toepaslike geïntegreerde ontwikkel-ingsplan en ander toepaslike planne, raamwerke, strategieë en beleid vir die betrokke gebied aandui, en volhoubaarheid verseker, soos beoog in artikels 4A of 5, en sluit dit 'n provinsiale ruimtelike ontwikkelingsplan in; (53B)''; (pP) die invoeging ná die de.nisie van ''ruimtelike ontwikkelingsplan'' van die volgende de.
met betrekking tot 'n toepaslike of toekomstige geïntegreede ontwikkelingsplan, die ruimtelike implikasies van die geïnte-greerde ontwikkelingsplan aandui en die integrasie van die onder-skeie strategieë van die geïntegreerde ontwikkelingsplan ruimtelik re.
rR die vervanging van die de.nisie van ''sosiale ooreenkoms'' met die volgende de.
A ''volhoubare ontwikkeling'' die ontwikkelings-en bewarings-gevolge wat voortvloei uit die bereiking van die norme van volhoubaar-heid, te wete, omgewingsintegriteit, menslike welsyn en ekonomiese doeltreffendheid, binne 'n bepaalde geogra.
A ''Wet op Ontwikkelingsfasilitering'' die Wet op Ontwikke-lingsfasilitering, 1995 Wet 67 van 1995 en sluit dit die regulasies wat ingevolge daarvaan gemaak word, in; 13A''.
Die Provinsiale Minister kan 'n gesamentlike komitee instel om take van 'n ontwikkelingsbeplanningsaard met betrekking tot provin-siale beplanning of provinsiale ruimtelike beplanning soos beoog in artikels 4 of 4A uit te voer.
Die Premier kan 'n gesamentlike komitee instel om take met betrekking tot die opstel van 'n provinsiale geïntegreerde ontwikkelings-plan of meer as een sodanige plan vir die Provinsie, soos beoog in artikel 4, uit te voer.
Die Provinsiale Minister verantwoordelik vir plaaslike regering kan, na konsultasie met die betrokke munisipaliteite, 'n gesamentlike komitee instel om take met betrekking tot die opstel van 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan, soos beoog in artikel 5, vir 'n streek van die Provinsie wat uit die jurisdiksiegebiede van meer as een munisipaliteit bestaan, uit te voer; met dien verstande dat in so 'n geval 'n verwysing na 'raad' in artikel 5 beskou moet word as 'n verwysing na sodanige gesamentlike komitee te wees.
Die rade van twee of meer munisipaliteite kan 'n ooreenkoms sluit om voorsiening te maak vir die gesamentlike onderneming van 'n geïntegreerde ontwikkelingsplan of vir sodanige ander aangeleenthede van 'n ontwikkelingsbeplanningsaard soos wat ooreengekom is, en mag 'n gesamentlike komitee, hetsy op 'n permanente grondslag al dan nie, instel, waarvan die lede deur die betrokke rade uit die geledere van raadslede aangestel moet word op die grondslag en voorwaardes wat die betrokke rade bepaal, insluitend voorwaardes met betrekking tot die betaling van lede en toewysing van uitgawes en kostes aan die betrokke munisipaliteite.
Die Provinsiale Minister verantwoordelik vir plaaslike regering of die Provinsiale Minister, na gelang van die geval, kan met inagneming van die bepalings van Hoofstuk IX, en ná oorleg met die betrokke munisi-paliteite, 'n munisipaliteit gelas om lid van 'n gesamentlike komitee ingevolge paragraaf (a) of (c) te word of, indien die Provinsiale Minister die toepaslike bepalings van artikel 57 nagekom het, 'n munisipaliteit gelas om 'n lid van 'n gesamentlike komitee ingevolge subartikel te word.
n Munisipaliteit of gesamentlike komitee kan, op die grondslag en voorwaardes wat daardie munisipaliteit of gesamentlike komitee bepaal, raadplegingsforums, bestaande uit persone wat in diens van staatsinstel-lings is, of ontwikkelingsliggame of -rade, of enige ander liggaam verteenwoordig, instel om dit oor enige aangeleentheid wat met geïnte-greerde en ruimtelike beplanning en ontwikkeling verband hou, te advi-seer.
Die Provinsiale Minister kan, op die grondslag en voorwaardes wat hy of sy bepaal, raadplegingsforums bestaande uit persone wat in diens van staatsinstellings is, of ontwikkelingsliggame of -rade of enige ander liggaam, verteenwoordig, instel om hom of haar oor enige aangeleentheid wat met ontwikkelingsbeplanning en grondontwikkeling verband hou, te adviseer.''.
Die Premier moet 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan of, indien 'n behoefte daarvoor ontstaan, meer as een sodanige plan, met inbegrip van 'n streekplan soos beoog in artikel 2(45B) of (61A)(a), vir die strategiese beplanning en ontwikkeling van die Provinsie, insluitend stedelike en landelike ontwikkeling, opstel.
moet 'n ruimtelike ontwikkelingsraamwerk insluit, en moet die strategiese benadering hê wat gepaard gaan met geïnte-greerde ontwikkelingsbeplanning.
in ooreenstemming met 'n proses en in navolging van 'n produk soos deur die deelnemende openbare instellings ooreengekom, en met inagneming van, as 'n riglyn, daardie prosedures wat in artikel 4A (c), (d) en (e) beskryf word.
Die Premier moet, ná ontvangs van 'n plan of wysiging soos beoog in subartikel , sodanige plan of wysiging met of sonder wysigings aan die Provinsiale Kabinet vir goedkeuring voorlê.
besware wat teen sodanige plan of wysiging deur staatsinstellings, openbare instellings, belanghebbende en geaffekteerde partye of die algemene publiek ingebring is, bevredigend aangespreek is, en sodanige plan of wysiging aan die vereistes wat die Provinsiale Kabinet as toepaslik mag beskou, voldoen.
Die Sekretaris van die Provinsiale Kabinet moet, ná goedkeuring van 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan of wysiging daarvan ingevolge subar-tikel , verder met sodanige plan of wysiging handel soos deur die deelnemende openbare instellings ooreengekom is.
mag nie ingevolge hierdie Wet of verordeninge van 'n munisi-paliteit toegestaan word nie, of ii wat ingevolge enige ander wet toegestaan is, mag nie bepalend ten opsigte van 'n besluit ingevolge hierdie Hoofstuk wees nie, tensy sodanige magtiging na die mening van die Premier bestaanbaar met sodanige plan is of sal wees.
moet minstens elke 5 jaar hersien word en kan te eniger tyd gewysig word, en bly van krag soos van tyd tot tyd gewysig totdat dit ingetrek word volgens die prosedures wat vir wysiging geld.
Provinsiale ruimtelike beplanning 4A. Die Provinsiale Minister moet 'n provinsiale ruimtelike ontwikkelingsraamwerk of, indien 'n behoefte daarvoor ontstaan, enige ruimtelike ontwikkelingsplan of streekplan opstel soos beoog in artikel 2(45B), (45C), (45D) of (61A)(b), insluitend ruimtelike planne vir stedelike en landelike ontwikkeling.
(c)mag norme en standaarde stel vir provinsiale ruimtelike beplanning en, indien die toepaslike bepalings van artikel 57 nagekom is, ook vir enige ander ontwikkelingsbeplanning en grondontwikkelingsbe-stuur soos na verwys in kennisgewings wat as deel van sodanige optrede gepubliseer is.
elke sodanige opeenvolgende dokument soos beoog in paragraaf (c), hetsy in gewysigde vorm al dan nie, aan die Provinsiale Minister voor te lê vir kennisname en, sou hy of sy dit nodig ag, die uitreik van direktiewe aan die komitee oor sodanige dokumente, of oor die verdere proses soos beoog in paragraaf (c).
sodanige raamwerk, plan of wysiging vir goedkeuring oorweeg, of sodanige raamwerk, plan of wysiging aan die Provinsiale Kabinet vir goedkeuring voorlê, indien die Provinsiale Minister dit nodig ag.
(c)sodanige raamwerk, plan of wysiging voldoen aan die vereistes wat die Provinsiale Minister of die Provinsiale Kabinet, na gelang van die geval, as toepaslik mag beskou, en moet, indien ontevredenheid bestaan, óf sodanige raamwerk, plan of wysiging afkeur, óf dit goedkeur ná of tesame met die oplossing van enige 30 gebrek aan bestaanbaarheid voortvloeiend uit die uitvoering van paragraaf (a).
a in die Provinsiale Koerant publiseer, en sodanige ander metodes wat hy of sy voldoende ag, aanwend om die goedkeuring beter bekend te maak.
mag nie ingevolge hierdie Wet of verordeninge van 'n munisi-paliteit toegestaan word nie, of ii wat ingevolge enige ander wet toegestaan is, mag nie bepalend ten opsigte van 'n besluit ingevolge hierdie Hoofstuk wees nie, tensy sodanige magtiging na die mening van die Provinsiale Minister bestaanbaar met sodanige raamwerk of plan is of sal wees.
a moet minstens elke 5 jaar hersien word en kan te eniger tyd gewysig 55 word, en b bly van krag, soos van tyd tot tyd gewysig, totdat dit deur die Provinsiale Kabinet ingetrek word volgens die prosedures wat vir wysiging geld.''.
Elke raad moet 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan en 'n ruimtelike ontwikkelingsraamwerk vir die ontwikkeling van sy jurisdik-siegebied opstel en kan, in samewerking met een of meer ander rade, 'n geïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan vir die ontwikkeling van die jurisdiksiegebiede van sodanige rade of gedeeltes daarvan opstel.
met dien verstande dat ander toepaslike voorskrifte soos in ander wetge-wing vervat, ook geld.
aan die Provinsiale Minister die geleentheid bied om die proses wat gevolg is, te monitor en bystand te lewer met die beplanning, opstel en aanvaarding, hersiening of wysiging van die betrokke ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan, en die konsep-raamwerk of -plan of wysiging oorweeg na voorlegging daarvan aan die raad vir aanvaarding.
dit aan die vereistes van alle ander wetsbepalings voldoen, en besware wat teen sodanige raamwerk, plan of wysiging deur staatsin-stellings, openbare instellings, belanghebbende en geaffekteerde par-tye of die algemene publiek ingebring is, bevredigend aangespreek is.
Die betrokke munisipale bestuurder moet 'n afskrif van 'n ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan, sektorale plan of wysiging wat deur die betrokke raad ingevolge subartikel aanvaar is, tesame met enige relevante inligting en dokumentasie, binne 10 dae ná die aanvaarding van sodanige raamwerk, plan of wysiging, aan die betrokke departementshoof-of hoofde voorsien.
Die Provinsiale Minister moet, binne 30 dae ná ontvangs van 'n afskrif van sodanige raamwerk, plan of wysiging, die betrokke munisipale bestuurder inlig of sodanige raamwerk, plan of wysiging, na die mening van die Provinsiale Minister, voldoen aan die kriteria in subartikel vermeld.
volle redes vir sy of haar mening gee, en die betrokke raad versoek om die raamwerk, plan of wysiging ooreenkomstig die vereistes van die Provinsiale Minister te wysig of aan spesi.eke prosedurele vereistes binne 'n bepaalde tydperk te voldoen.
Die betrokke raad moet binne 30 dae ná ontvangs van so 'n versoek beoog in subartikel (b), daaraan voldoen en die Provinsiale Minister so inlig, of daarteen of teen aspekte daarvan beswaar aanteken en die Provinsiale Minister skriftelik van sy redes om beswaar aan te teken, voorsien.
indien hy of sy tevrede is dat sodanige raamwerk, plan of wysiging voldoen aan die kriteria vermeld in subartikel , die betrokke munisipale bestuurder binne 30 dae van ontvangs van die reaksie so in kennis stel, of indien hy of sy nie sodanig tevrede is nie, so gou as moontlik die saak verwys na 'n ad hoc komitee, aangestel deur die Provinsiale Minister, en eweredig verteenwoordigend van die provinsiale en munisipale regeringsfere, om binne 'n bepaalde tydperk oor die saak te beslis.
Geen aksie mag geneem word ingevolge enige ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan, of hersiening of wysiging daarvan nie, tot tyd en wyl die Provinsiale Minister bevestig het dat hy of sy van mening is dat daar voldoen is aan die kriteria in subartikel vermeld nie of, in 'n geval van 'n beswaar wat ingevolge subartikel (b) verwys is, tot tyd en wyl die betrokke komitee bevestig dat aan sodanige kriteria voldoen is.
in die Provinsiale Koerant publiseer, en sodanige ander metodes wat hy of sy voldoende ag, aanwend om die goedkeuring beter bekend te maak.
Elke raad moet die ruimtelike ontwikkelingsraamwerk van sy geïntegreerde ontwikkelingsplan jaarliks hersien, en kan sodanige raam-10 werk op enige stadium wysig.
n Goedgekeurde ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan, soos van tyd tot tyd hersien of gewysig, bly van krag totdat dit deur die raad, ingevolge prosedures soos beoog in subartikel 17, ingetrek word.
'nGeïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelings-raamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan wat deur 'n distriksmunisipaliteit ingevolge subartikel aanvaar is, bind sowel die distriksmunisipaliteit as die plaaslike munisipaliteite binne die jurisdik-siegebied van die distriksmunisipaliteit.
'n Owerheid moet aan die bepalings en vereistes van 'ngeïnte-greerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan ten opsigte waarvan 'n bevestiging soos beoog in subartikel , of gegee is, voldoen, en mag niks doen wat bots of onbestaanbaar is met die bedoeling van hierdie subartikel nie.
'n ruimtelike ontwikkelingsplan of 'n sektorale plan vir 'n gedeelte van of vir die hele betrokke munisipale gebied, of n hersiening of 'n wysiging van 'n ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan.
met dien verstande dat die verwysing na 'jaarliks' in subartikel beskou moet word asdat dit 'minstens elke 5 jaar' in die geval van enige ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan, beteken.
a spesi.eke maatreëls van toepassing op sodanige raamwerk of plan insluit, wat aangewend kan word om die bestaanbaarheid van ontwikkelingsvoorstelle of ondergeskikte planne met sodanige ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan of sektorale plan te toets, en die wyse waarop sodanige raamwerk of plan geïmplementeer moet word, bepaal.
mag nie ingevolge hierdie Wet, of ii wat ingevolge enige ander wet toegestaan is, mag nie bepalend ten opsigte van 'n besluit ingevolge hierdie Hoofstuk wees nie, tensy sodanige magtiging na die mening van die raad bestaanbaar met sodanige raamwerk of plan is of sal wees.''.
Die stedelike en streekstruktuurplanne gelys in Bylae VII, word by die inwerkingtreding van hierdie Wet geag struktuurplanne te wees ingevolge hierdie Wet, en die bepalings van artikel 27 van die Wet op Fisiese Beplanning, 1991 (Wet 125 van 1991) bly van toepassing op sodanige planne totdat hulle teruggetrek, vervang of hersien is.
goedgekeur ingevolge artikel 4 of 4A, of waarvoor 'n bevestiging ingevolge artikel 5 , of verleen is, geniet voorrang bo die bepalings van 'n struktuurplan, insluitend 'n struktuurplan gelys in Bylae VII, in soverre sodanige struktuurplan nie met die betrokke geïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelings-raamwerk of ruimtelike ontwikkelingsplan bestaanbaar is nie.
artikel 5, of ii artikel 4A, as die Provinsiale Minister so besluit, en ná toepas-like optrede ingevolge artikel 57.
n Struktuurplan verval as dit nie ingevolge subartikel hersien en goedgekeur word nie.
Wanneer 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikke-lingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan, streekplan of sektorale plan opgestel, gewysig of hersien word, of 'n struktuurplan gewysig of hersien word, moet die natuurlike en ontwikkelde omgewing en die bevordering van ekologies-volhoubare ontwikkeling in ag geneem word, en alle stappe wat in hierdie verband gedoen is, moet in sodanige plan of raamwerk vermeld word.
Struktuurplanne, geïntegreerde ontwikkelingsplanne, ruimtelike ontwikkelingsraamwerke, ruimtelike ontwikkelingsplanne, streekplanne en sektorale planne verleen of ontneem nie enige gebruiksreg nie.
Waar magtiging ingevolge hierdie Wet vir enige grondgebruik of die onderverdeling van grond, wat nie met 'n goedgekeurde struktuurplan, geïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan, streekplan of sektorale plan bestaanbaar is nie, ingevolge hierdie Wet verbied word, kan die betrokke struktuurplan, geïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan, streekplan of sektorale plan ingevolge artikel 4, 4A of 5, na gelang van die geval, óf voor óf tesame met goedkeuring van 'n toepaslike aansoek, gewysig word.
Die magtiging betreffende besluitneming oor hersonering deur 'n raad in ooreenstemming met die ontwikkelingsriglyne vervat in 'n struktuurplan, verval op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet.
na oorleg met die munisipaliteit in wie se regsgebied die grond geleë is, ander reëlings daaromtrent by kennisgewing in die Provinsiale Koerant tref.
(b)in die geval van 'n struktuurplan ingevolge artikel 4 van die Grondgebruik-ordonnansie, soos beoog in artikel 5 van hierdie Wet, en die Provinsiale Minister of munisipaliteit, na gelang van die geval, moet die oorblywende stappe wat ingevolge hierdie Wet gevolg moet word, 25 bepaal met behoorlike inagneming van stappe wat reeds ingevolge die Grondgebruik-ordonnansie gevolg is.''.
'' 'n [Plaaslike owerheid] Kategorie A, B of C munisipaliteit kan, ná oorleg met die Provinsiale Minister en by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, en wat nie onbestaanbaar is met die bepalings van soneringskemaregulasies goedgekeur ingevolge subartikel nie, soneringskemaverordeninge maak, goedkeur en wysig ten opsigte van grond waarop die regulasies bedoel in artikels 35 7 , 7 , 7 en 7 van toepassing is, met inagname van aspekte van provinsiale of streeksbelang en die bepalings van 'n toepaslike geïntegreerde ontwikkelingsraamwerk ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraam-werk, ruimtelike ontwikkelingsplan, streekplan of sektorale plan. , en wat nie onbestaanbaar is met die bepalings van soneringskemaregulasies goedgekeur ingevolge subartikel nie''.
Artikel 11 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die vervanging van subartikel met die volgende subartikel-- '' 'n Soneringskaart moet, nadat dit opgestel en deur die raad goedgekeur is, ter insae van en vir die rig van vertoë deur alle belanghebbendes by die kantoor van die munisipaliteit beskikbaar wees en beswaarmakers moet gewys word op hul reg van appèl ingevolge artikel 50 van hierdie Wet.''.
Artikel 13 van die Hoofwet word hierby geskrap.
Met ingang van die inwerkingtreding van hierdie Wet word alle grond in artikel 8 van die Grondgebruik-ordonnansie bedoel, ten opsigte waarvan geen aanwendingsbepaling ingevolge artikel 14 daar-van gedoen is nie, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan op 1 Julie 1986, soos deur die betrokke raad bepaal.
Met ingang van die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet word alle grond in artikel 8 van die Grondgebruik-ordonnansie bedoel, waarop paragraaf (a) nie van toepassing was nie, geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan op 1 Julie 1986, soos deur die betrokke raad bepaal.
word sodanige gebruiksreg geag ingevolge hierdie Wet op die datum van inwerkingtreding daarvan toegestaan te gewees het, en ii verval dit in die omstandighede in artikel 16 (a) en 27 van hierdie Wet uiteengesit.
Indien 'n gebruiksreg ingevolge subartikel verval, word die betrokke grond geag gesoneer te wees ooreenkomstig die wettige aan-wending daarvan, soos bepaal deur die betrokke raad, en die sonerings-kaart moet dienooreenkomstig gewysig word.
Indien grond geag word gesoneer te wees soos beoog in subartikel of artikel 9 (b) of 16 (b) van hierdie Wet, moet die mees beperkende sonering wat vir die wettige aanwending van die grond voorsiening maak, hetsy in samehang met 'n afwyking of vergunningsge-bruik al dan nie, soos die raad mag bepaal, toegestaan word.
a Ondanks die bepalings van subartikel 1 en 2, kan 'n raad 'n soneringskaart of deel daarvan vervang deur 'n soneringskaart ingevolge waarvan grond nie noodwendig in ooreenstemming met die aanwending daarvan gesoneer word nie.
n Gebruiksreg wat uit hoofde van die bepalings van paragraaf (a) ontstaan, verval indien dit binne 'n periode van 5 jaar nadat dit aldus ontstaan het, nie uitgeoefen is nie, in welke geval sodanige grond geag word gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan soos deur die betrokke raad bepaal, en die raad moet sy soneringskaart dienooreenkomstig wysig.
Voordat 'n soneringskaart ingevolge paragraaf (a) vervang word, is die bepalings van artikel 17 mutatis mutandis van toepassing.
Behoudens die bepalings van artikel 7 of 16 of 18, of subartikel of (a) of (b) van hierdie artikel, verval 'n gebruiksreg indien dit vir 'n ononderbroke tydperk van 3 jaar nie uitgeoefen word nie, en word die betrokke grond geag gesoneer te wees in ooreenstemming met die wettige aanwending daarvan soos deur die betrokke raad bepaal.
by die opname van die grond in 'n vervangingskema ingevolge subartikel en vir enige ononderbroke tydperk daarna, nie aan die sonering van die grond ingevolge daarvan voldoen nie, of by die toestaan van 'n hersonering ingevolge artikel 16 van hierdie Wet en vir enige ononderbroke tydperk daarna, nie voldoen aan die sonering van die grond ingevolge daardie artikel nie, word die aanwending daarvan nie geag 'n misdryf ooreenkomstig die betekenis van artikel 64 te wees nie, en kan die eienaar van dié grond voortgaan om die grond ooreenkomstig die wettige aanwending soos hierbo beskryf, aan te wend.
As die wettige gebruiksreg van grond nie bepaal kan word nie, moet n gebruiksreg by wyse van hersonering ingevolge artikel 16 of 18 van 10 hierdie Wet toegeken word.
Ondanks die bepalings van hierdie artikel, maar behoudens 'n bepaalde hersonering, verval geen toegestane reg om een woonhuis op 'n grondeenheid op te rig of om 'n grondeenheid vir die bewoning van een woonhuis aan te wend nie.''.
Artikel 15 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
ming met die hersonering of deel daarvan nie binne 'n tydperk van 3 jaar vanaf die datum waarop die aansoek om hersonering 30 toegestaan is, ingevolge artikel 24 gedoen word nie, of (bb) waar 'n onderverdeling goedgekeur is, maar die betrokke onder-verdeling of deel daarvan nie bevestig word nie, of tensy die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit die tydperk van 3 jaar in ooreenstemming met artikel 68 35 verleng.
Artikel 17 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit kan op eie inisiatief ['n hersonering ingevolge artikel 161 toestaan,] grond hersoneer indien die hersonering in sy opinie in die openbare belang is.'
sodanige grond of 'n deel daarvan ingevolge artikel 14[4]5a of 18 in stryd met sy of haar wense hersoneer word, kan skriftelik vergoeding [daarvoor] vir daardie waardevermindering van die betrokke munisipaliteit eis.''.
a alle voorwaardes waarop sodanige goedkeuring toegestaan is, nagekom is, insluitend voorwaardes wat. nansiële waarborge vereis vir toekomstige oordragte wat nodig mag wees ten einde te voldoen aan tydbeperkings en ander voorwaardes van goedkeuring, of b waar dié goedkeuring vir 'n gefaseerde ontwikkeling toegestaan is, alle voorwaardes van toepassing op die tersaaklike fase nagekom is en in-20 genieursdienste wat dié fase by bestaande munisipale ingenieursdienste dienste aansluit, ten genoeë van die munisipaliteit voorsien is, en geen skriftelike munisipale magtiging om onroerende eiendom oor te dra, soos deur wet vereis, word uitgereik nie tensy dié bewys gelewer is.''.
Koerant, van daardie vereiste vrystel.''.
Artikel 24 van die Hoofwet word hierby gewysig deur woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Indien die Landmeter-generaal 'n algemene plan of kaart soos beoog in artikel 26 goedgekeur het, moet die eienaar binne 'n tydperk van 5 jaar vanaf goedkeuring kragtens artikel 25, òf 5 jaar nadat alle opskortende voorwaardes kragtens artikel 69 opgelê, nagekom is òf binne 'n verlengde [goedkeuring] tydperk kragtens artikel 68 , die Registrateur van Aktes voorsien van die dokumente en inligting wat hy of sy vereis, die Registrateur van Aktes se vereistes in verband met die rojering van bestaande titelvoorwaardes nakom, ingenieursdienste in ooreenstemming met 'n voorwaarde opgelê ingevolge artikel 69 voor-sien en die registrasie van minstens een grondeenheid verkry.''.
b die vervanging van subartikel 2 met die volgende subartikel: ''2 Waar 'n eienaar versuim het om aan die bepalings van subartikel te voldoen met betrekking tot 'n onderverdeling of [deel] 'n fase daarvan, verval die goedkeuring kragtens artikel 25 met betrekking tot die onderverdeling of [deel] 'n fase daarvan by vestryking van die tydperk in subartikel beoog, en moet die betrokke kaart of algemene plan in ooreenstemming met die vereistes van die Landmeter-generaal gewysig word.''.
Die eiendomsreg op alle grond wat beslaan word deur openbare strate en openbare plekke wat as sodanig aangedui word op 'n plan wat ingevolge artikel 25 of Hoofstuk IV goedgekeur is, berus by bevestiging van die onderverdeling of 'n deel daarvan by die betrokke openbare instelling.
Die eiendomsreg op alle erwe in 'n onderverdeling wat vir die voorsiening van openbare ingenieursdienste of verwante fasiliteite aange-dui word op 'n plan wat ingevolge artikel 25 of Hoofstuk IV goedgekeur is, berus by bevestiging van die onderverdeling of 'n deel daarvan, in die betrokke openbare instelling.
Die berusting van eiendomsreg ingevolge subartikel en kan selfs plaasvind al hou die gebied of sodanige grond of erwe nie direk verband met die normale behoeftes en verpligtinge voortvloeiend uit die betrokke onderverdeling nie, of al is dit nie in ooreenstemming met 'n toepaslike beleid deur die Provinsiale Minister van tyd tot tyd bepaal nie.''.
Artikel 30 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Die Provinsiale Minister kan te eniger tyd by aansoek van 'n belanghebbende en geaffekteerde party en [in] na oorleg met die betrokke munisipaliteit, die kennisgewing in subartikel 1 bedoel, wysig of dit terugtrek voordat vestiging ingevolge artikel 41 'n aanvang neem; met dien verstande dat die opskorting van 'n serwituut of beperking ingevolge artikel 36, hetsy voor of na die aanvang van vestiging, opgehef kan word.'
b die skrapping van subartikel 7.
Die Provinsiale Minister kan die verantwoordelike nasionale Minister versoek om 'n bevoegdheid, [kragtens artikel 12A van die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 1991] in terme van nasionale wetgewing soortgelyk aan dié wat ingevolge subartikel 2 aan die Provinsiale Minister opgedra word, by kennisgewing in die Provinsiale Koerant[,] uit te oefen, ten opsigte van 'n wet wat buite die wetgewende bevoegdheid van die Provinsiale [Parlement] Regering val.''.
Artikel 38 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in paragraaf (d) van subartikel te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Artikel 43 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Die Premier moet by kennisgewing in die Provinsiale Koerant 'n beplanninghersieningsraad vir die Provinsie instel en moet liggame wat verteenwoordigend is van die dissiplines wat die Provinsiale Minister ingevolge subartikel bepaal, asook georganiseerde plaaslike regering en die departementshoof, in die pers uitnooi om een of meer persone vir aanstelling op 'n paneel van beplanninghersieningsraadlede te nomi-neer.'
[moet] hê [insluitend] wat [omgewingsbetuur, stads-en streekbe-planning] omgewingsbestuur, provinsiale, regionale en munisipale ruimtelike beplanning, siviele ingenieurswese, landmeting, die reg, landbou, argitektuur, landskapsargitektuur, waardasie en eiendoms-ontwikkeling kan insluit, maar nie daartoe beperk is nie.
greerde en ruimtelike beplanning en ontwikkeling, en 'n voorsitter en ondervoorsitter vir die beplanninghersieningsraad aanstel, op die voor-waardes wat [hy of sy] die Premier bepaal, insluitend voorwaardes aangaande die betaling van vergoeding en toelaes van lede, met die instemming van die Provinsiale Minister verantwoordelik vir.
'n lid op sy of haar versoek of op skriftelike versoek van die voorsitter beëindig, indien [hy of sy] die Premier oortuig is dat grondige redes daarvoor bestaan.'
sieningsraad word gelewer deur 'n sekretariaat wat bestaan uit persone in diens van die [provinsiale administrasie] Provinsiale Regering soos aangewys deur die Provinsiale Minister.''.
Die beplanninghersieningsraad bestaan uit die voorsitter bedoel in artikel 483 en minstens vier lede deur die voorsitter aangestel vanuit die paneel van beplanning hersieningsraadlede vir die doeleindes van die aanhoor van 'n bepaalde appèl of oorweging van 'n vraag; met dien verstande dat die lede wat só aangestel is, een lid genomineer deur die departementshoof en een lid genomineer deur georganiseerde plaaslike regering, sal insluit.'
Die vergaderings van ['n] die beplanninghersieningsraad word gehou op die tye en plekke wat die voorsitter van dié raad bepaal; met dien verstande dat sodanige raad [sy] se eerste vergadering om te oorweeg hoe met elke appèl gehandel moet word, binne 14 dae vanaf die datum dat die departementshoof dié appèl aan die voorsitter van die beplanninghersieningsraad voorgelê het, sal plaasvind.'
Die beslissing van 'n meerderheid van die lede van ['n] die beplanninghersieningsraad wat op 'n vergadering daarvan aanwesig is, maak die besluit van [die beplanningsraad] sodanige raad uit, en by 'n staking van stemme het die voorsitter 'n beslissende stem benewens sy of haar beraadslagende stem.'
die tydperk verstryk het waarbinne sodanige appèl aangeteken kan word, of ii n. nale besluit geneem is oor sodanige appèl.
Waar daar reeds oor 'n appèl beslis is soos beoog in subartikel , tree die aanvanklike besluit waarteen geappelleer is, slegs in werking indien, en tot die mate dat, dit met die a.oop van die appèl bestaanbaar is.
met dien verstande dat, in laasgenoemde geval, die raad of die Provinsiale Minister, na gelang van die geval, sy of haar aanvank-like besluit moet heroorweeg, met inagneming van die beplanning-hersieningsraad se mening, of c die beplanninghersieningsraad inlig, indien ooreenkoms met die appellant bereik is om te poog om die saak deur bemiddeling te beslis, en indien wel, dat die beplanninghersieningsraad so gou moontlik oor die a.
met dien verstande dat as die munisipaliteit of die Provinsiale Minister, na gelang van die geval, versuim om die beplanninghersieningsraad binne die vasgestelde tydperk in te lig welke van paragraaf (a), (b) of (c) van toepassing is, die beplanninghersieningsraad moet optree soos beoog in paragraaf (a).
val die betrokke appèl weg indien die saak tot die appellant se tevredenheid besleg word binne 'n verdere 30 dae in die geval waar subartikel (c) van toepassing is, of gaan die betrokke appél voort soos beoog in subartikel (a) of (b), na gelang van die geval, indien die saak nie so besleg word nie.''.
n besluit neem wat die besluitnemer kon geneem het indien so versoek ingevolge artikel 50 (a), of indien artikel 50 (b)(i) of die voorbehoudsbepaling van artikel 50 van toepassing is, of ii die appèl na die besluitnemer terugverwys met die bevinding van die beplanninghersieningsraad en die redes vir sodanige bevinding, indien die beplanninghersieningsraad so versoek is ingevolge artikel 50 (b), of moet die uitslag van mediasie ingevolge artikel 50 (c), indien in kennis gestel dat hierdie paragraaf van toepassing is, en moet 'n saak na die Provinsiale Minister verwys indien die betrokke appèl teen die besluit van 'n munisipaliteit aangeteken is, maar die saak na die mening van die beplanninghersieningsraad van provinsiale of streek-belang is.''.
moet die partye tot 'n geskil inlig oor besonderhede rakende enige inligting wat deur die beplanninghersieningsraad ooreenkomstig paragraaf (a), (b) of (c) bekom is, en moet 'n rekord van die verrigtinge van, getuienis gelewer aan, en die besluite van die beplanninghersieningsraad hou of sorg dat dit gehou word, op 'n gepaste wyse, met behoorlike inagneming van voorgeskrewe prosedures.
deur die voorsitter van die beplanninghersieningsraad of 'n persoon deur hom of haar daartoe gemagtig, onderteken word, en op die voorgeskrewe wyse beteken word.
versuim om 'n boek, dokument of voorwerp in sy of haar besit of sorg, of onder sy of haar beheer, voor te lê soos vereis ooreenkomstig die dagvaarding, of iii versuim of weier om 'n vraag wat wettiglik aan hom of haar gestel is, ten volle en bevredigend na die beste van sy of haar kennis en oortuiging te beantwoord, of valse getuienis a.ê voor die beplanninghersieningsraad, wetend dat die getuienis vals is, of terwyl hy of sy glo dat dit nie waar is nie, is aan 'n misdryf skuldig.
n Persoon wat ingevolge hierdie artikel gedagvaar is om te verskyn, word nie toegelaat om, weens die rede dat hy of sy daardeur aan 'n kriminele klag blootgestel mag word, te weier om 'n vraag te beantwoord of om 'n boek, dokument of voorwerp na vore te bring nie; met dien verstande dat, tot die mate dat sodanige antwoord, boek, dokument of voorwerp wel die betrokke persoon aan 'n kriminele klag mag blootstel, geen getuienis daaroor aan die beplanninghersieningsraad voorgelê in enige kriminele proses teen daardie persoon toelaatbaar sal wees nie, behalwe waar daardie persoon teregstaan op 'n klag beoog in subartikel (b) tot (d) of ingevolge artikel 319 van die Strafproseswet, 1955 (Wet 56 van 1955).
die afstaan van grond, die betaling van geld of die voorsiening van ingenieursdienste of fasiliteite, of ii die verdeling tussen 'n eienaar van grond en 'n munisipaliteit van die koste verbonde aan daardie dienste of fasiliteite, die vraag oorweeg en beslis en sodanige voorwaarde verander, wysig of skrap, of kan, indien na sy oordeel, 'n appèl ingewikkelde en komplekse regs-of feitelike vrae bevat wat nie behoorlik of regverdig deur die beplanninghersieningsraad beslis kan word nie, die betrokke verrig-tinge staak, in welke geval die appellant 'n aksie in 'n bevoegde hof mag instel.
Die beplanninghersieningsraad moet enige inligting oor potensiële kapitale uitgawes waarvoor nie deur die betrokke munisipaliteit in die betrokke. nansiële jaar begroot is nie, in ag neem met die neem van 'n besluit; met dien verstande dat sodanige inligting deel moes gevorm het van die inligting wat voor die beplanninghersienings raad gedien het in verband met die betrokke saak.
enige omgewingsriglyne ingevolge artikel 67 uitgevaardig, en vi enige beginsel of beleid deur die beplanninghersieningsraad aanvaar, soos vervat in vorige besluite of in daardie besluit van die beplan-ninghersieningsraad.
die terugbetaling van die redelike uitgawes aangegaan met betrekking tot die administratiewe kostes van die beplanninghersieningsraad in die prosessering van 'n appèl, en die terugbetaling van enige appèlfooie, gelas.
Die besluit van die beplanninghersieningsraad is. naal en bindend op die Provinsiale Minister, die betrokke munisipaliteit en enige ander betrokke party, onderworpe aan hersiening deur, of appèl tot, 'n bevoegde hof en die bepalings van artikel 50 en subartikel (g) van hierdie artikel.''.
Die Provinsiale Minister kan, by kennisgewing in die Provin-siale Koerant, regulasies maak en riglyne uitvaardig oor publieke deelname tydens grondontwikkelingsbestuur en stedelike en landelike ontwikkeling, met inagname van die algemene beginsels in Bylae IV uiteengesit en die bepalings van Hoofstuk IX, en sodanige regulasies en riglyne sal van toepassing wees in die afwesigheid van munisipale verordeninge oor sodanige sake.
Artikel 56 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Indien 'n raad, na die mening van die Provinsiale Minister, versuim om sy magte, pligte en uitvoerende verpligtinge ingevolge artikel 601 uit te oefen of te verrig, kan die Provinsiale Minister in die belang van die Provinsie of enige geogra.ese gebied daarbinne, ingryp ingevolge sy of haar grondwetlike moniteringsfunksie, insluitend om nakoming van artikel 60 te verseker, en moet hy of sy in so 'n geval, en na oorleg met die betrokke raad, stappe doen wat in die belang van die Provinsie of 'n streek daarvan, nodig is, met inagneming van die beginsel van samewerkende regering.'
Die Provinsiale Minister kan te enige tyd met betrekking tot optrede ingevolge hierdie Wet, optree ingevolge die bepalings van artikel 139 van die Grondwet.
by kennisgewing in die Provinsiale Koerant, aangeleenthede van provinsiale of streekbelang identi.
die vervanging van paragraaf (i) van subartikel met die volgende paragraaf-- ''(i) die beskerming van die. nansiële en ekonomiese welsyn van die Provinsie en munisipaliteite [in] binne die Provinsie met inbegrip van toerisme as 'n sosio-ekonomiese basis vir die Provinsie.'
die vervanging van subartikel met die volgende subartikel-- '' Enige saak wat as 'n provinsiale bevoegdheid ingevolge hierdie Wet identi.seer word, moet afgehandel word ingevolge Hoofstuk I, II, III, IV of V, na gelang van die geval, en in sodanige gevalle kan die Provinsiale Minister of die departmentshoof mutatis mutandis enige mag uitoefen wat 'n raad of 'n munisipale bestuurder, na gelang van die geval, ingevolge hierdie Wet sou kon uitoefen indien die saak nie as 'n aangeleentheid van provinsiale bevoegdheid geïdenti.seer was nie.''.
Die Provinsiale Minister kan enige van die bevoegdhede of funksies wat kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom of haar verleen word, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesi.ek opdra of delegeer aan enige raad of komitee of geskikte persone in diens van die Provinsiale [Administrasie] Regering [van Wes-Kaap].'
b die vervanging van subartikel 3 met die volgende subartikel: ''3 'n [Hoof uitvoerende beampte] Munisipale bestuurder [en] of departementshoof kan enige van die bevoegdhede of funksies wat kragtens hierdie Wet of uit hoofde van 'n titelakte aan hom of haar verleen word, absoluut, voorwaardelik, in die algemeen of spesi.ek delegeer aan enige geskikte persone in diens van die raad of die Provinsiale [Administrasie] Regering [van Wes-Kaap], na gelang van die geval.''.
Artikel 60 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die vervanging van paragraaf (b) van subartikel met die volgende paragraaf-- ''(b) enige grond aanwend vir 'n ander doel of op 'n ander wyse as dié wat op 'n soneringskaart [of 'n goedgekeurde bouplan] aangedui word nie, of waar 'n sonering nog nie op 'n kaart aangedui word nie, op 'n ander wyse as volgens die wettige aanwending van die grond nie, en enige bouplan is slegs geldig in soverre dit bestaanbaar is met die wettige aanwending van die grond.''.
Artikel 61 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel , en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Artikel 62 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel en te vervang met ''munisipale bestuurder''.
wat die Provinsiale Minister of munisipaliteit, na gelang van die geval, magtig om die herstelwerk soos beoog in paragraaf (c) uit te voer as die persoon daarin vermeld, sou nalaat om die herstelwerk op die grondslag en voorwaardes in die bevel uiteengesit, uit te voer, en wat in die omstandighede soos beoog in paragraaf (d) vergoeding aan die Provinsiale Minister of munisipaliteit, na gelang van die geval, vir die herstelwerk toeken, en daarna is die bepalings van artikel 300 , , en van die Strafproseswet, 1977 Wet 51 van 1977, mutatis mutandis van toepassing.''.
enige bepaling van hierdie Wet of enige bevel, lasgewing, verbod, voor-waarde, vereiste of kennisgewing daarvolgens gegee, opgelê, gestel of uitgereik, oortree of versuim om daaraan te voldoen, of n persoon by die uitoefening van 'n bevoegdheid ingevolge artikel 71 dreig, weerstaan, hinder of belemmer, of vuil, beledigende of skeltaal teenoor die persoon gebruik, of weier of versuim om na sy of haar beste vermoë te antwoord op 'n vraag wat ingevolge daardie artikel aan hom of haar gestel is, is aan 'n misdryf skuldig en by skuldigbevinding strafbaar met 'n [geskikte] boete van hoogstens R500 000 of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens 5 jaar of met daardie boete sowel as daardie gevangenisstraf; met dien verstande dat 'n boete wat nie die maksimum bedrag deur 'n landdros in die betrokke landdrosdistrik bepaal, oorskry nie, deur 'n munisipale amptenaar wat daartoe gemagtig is deur die raad, opgelê kan word.''.
Artikel 65 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Artikel 66 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' te vervang met ''munisipale bestuurder''.
b die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' in subartikel 2 te vervang met ''munisipale bestuurder''.
'' Wanneer 'n raad of die Provinsiale Minister ingevolge hierdie Wet magtiging of vrystelling verleen, 'n aansoek toestaan of enige lasgewing of kennisgewing uitreik, kan hulle die voorwaardes oplê wat hulle goedvind, insluitend voorwaardes wat betrekking het op die afstaan van grond, die betaling van geld in verband met ingeneursdienste, omgewingsbewaring en 'n vereiste dat ooreenkomste gesluit moet word in verband met sekere voorwaardes.
hou direk verband met behoeftes en verpligtinge voortspruitend uit die magtiging, vrystelling of goedkeuring soos in subartikel vermeld, of stem ooreen met enige toepaslike beleid wat deur die Provinsiale Minister van tyd tot tyd bepaal word, is geen vergoeding met betrekking daartoe betaalbaar nie, en b hou nie direk verband met behoeftes en verpligtinge voortspruitend uit die magtiging, vrystelling of goedkeuring soos in subartikel vermeld nie of stem nie ooreen met 'n toepaslike beleid wat deur die Provinsiale Minister van tyd tot tyd bepaal word nie, moet die betrokke owerheid die geregi-streerde eienaar soos op die datum van berusting van eiendomsreg, 'n bedrag vergoeding soos tussen die eienaar en daardie owerheid ooreengekom of die bedrag ooreenkomstig die Onteieningswet, 1975 (Wet 63 van 1975) bepaal, betaal.
Die betrokke raad moet voorwaardes met betrekking tot ingenieursdienste insluit in 'n diensteooreenkoms wat die raad opstel met inagname van enige regulasies of riglyne van tyd tot tyd hieroor neergelê deur 'n owerheid met die nodige bevoegdheid, welke ooreenkoms. naal beslag gegee moet word voordat ingeneursdienste in of op die betrokke grond aangebring word.
(a)enige voorwaarde verander, wysig of skrap, en bykomende voorwaardes oplê, en daardie bykomende voorwaardes word geag ingevolge daardie subartikel opgelê te gewees het.
Die departementshoof, waar die Provinsiale Minister ingevolge subartikel kan optree, of die munisipale bestuurder, waar 'n raad aldus kan optree, na gelang van die geval, moet, indien hy of sy van mening is dat die afstanddoening of wysiging van voorwaardes of die oplegging van bykomende voorwaardes kragtens subartikel die belang wat enigiemand by grond het, nadelig tref, die voorgestelde afstanddoening of wysiging van voorwaardes of die oplegging van bykomende voorwaardes, in ooreenstemming met die publieke deelname beleid bedoel in artikel 54 of 55, 'n toepaslike soneringskema of toepaslike verordeninge, adverteer.
Wanneer opskortende voorwaardes opgelê word, word 'n aansoek geag eers goedgekeur te wees wanneer die voorwaardes nagekom is, en die tydperke ten opsigte van die verval van enige gebruiksreg of goedkeuring tree eers by nakoming in werking.
n Goedkeuring verval, waar geen tydperk in die goedkeuring vermeld word nie, indien die opskortende voorwaarde nie binne 3 jaar nagekom word nie, of waar 'n tydperk aldus vermeld word, by verstryking van dié tydperk, tensy óf die Provinsiale Minister óf die raad van 'n verantwoordelike munisipaliteit die tersaaklike tydperk op enige tydstip verleng, in ooreenstemming met die bepalings van artikel 68 .''.
i die terugvordering van koste wat die Provinsiale [Administrasie] Regering [van Wes-Kaap] redelikerwys aangegaan het ten opsigte van die beplan-ninghersieningsraad [of paneel van bemiddelaars] en aansoekgelde, ap-pèlgelde en deposito's wat gehef of betaal moet word;''.
Artikel 71 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''hoof uitvoerende beampte'' te vervang met ''munisipale bestuurder''.
Artikel 72 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die woorde ''Provinsiale Minister'' in subartikel te vervang met ''Premier''.
Enige aansoek met betrekking tot die beplanning, ontwikkeling of aanwending van grond in die Provinsie, met uitsondering van 'n ontwikkelings-aansoek ingevolge die Wes-Kaapse Wet op Dobbelary en Wedrenne, 1996 Wet 4 van 1996, word ook ingevolge die bepalings van hierdie Wet gedoen en die prosedures kragtens hierdie Wet voorgeskryf, is van toepassing [, tensy die Provinsiale Minister besluit dat 'n aansoek op 'n meer toepaslike wyse ingevolge 'n ander wet afgehandel kan word].''.
daarop gemik wees om vertroue en aanvaarding te bevorder by diegene wat waarskynlik daardeur geraak sal word, en verdere inhoud gee aan fundamentele regte, soos in die Grondwet uiteengesit.
Elke voorgestelde ontwikkeling moet op meriete beoordeel word en geen spesi.eke grondgebruik moet vooruit of in die algemeen as minder belangrik of wenslik beskou word as enige ander grondge-bruik nie, tensy 'ngeïntegreerde ontwikkelingsplan, ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, ruimtelike ontwikkelingsplan, streekplan of sektorale plan aandui dat 'n spesi.eke tipe grondgebruik be-skerm moet word.
Besluitemoet geneem word met inagneming van advies van geskikte gekwali.seerde en ervare persone in diens van die betrokke owerheid en deskundiges op die gebied van die landbou, ontwikkelingsbeplanning, ingenieurswese, geologie, mynbou, omgewingsbestuur, die reg, opmeting of enige ander gebied wat die Provinsiale Minister bepaal.
Voordat 'n besluit geneem word deur die Provinsiale Minister, of 'n munisipaliteit, of die beplanninghersieningsraad, moet die wenslik-heid daarvan om 'n geskil oor ontwikkeling of beplanning tussen partye vir bemiddeling te verwys, oorweeg word.
As die betrokke owerheid van mening is dat bemiddeling wenslik is, moet die geskil vir bemiddeling verwys word, maar as bemid-deling onwenslik is, of as bemiddeling misluk het, moet 'n openbare verhoor gehou of 'n besluit geneem word.
Enige verhoor wat onderneem word voordat'n besluit geneem word, moet toeganklik vir die publiek wees, en enige persoon wat geregtig is om by die verhoor te verskyn, kan deur enige ander persoon verteenwoordig word.
Skriftelike redes vir 'n besluit ingevolge hierdie Wet geneem, moet op versoek voorsien word.
Die departementshoof moet 'n rekord hou van redes wat verstrek is vir besluite wat die Provinsiale Regering geneem het, en die munisipale bestuurder vir besluite deur die betrokke raad geneem.
So 'n rekord moet ter insae van lede van die publiek lê, en enige persoon of liggaam moet die redes kan publiseer.
n Besluit ingevolge hierdie Wet geneem, is onderworpe aan hersiening deur enige bevoegde afdeling van die Hooggeregshof.
Lede van gemeenskappe wat deur beplanning en ontwikkeling geraak word, moet aktief by die proses van beplanning en ontwikkeling betrek word, wat die reg tot inligting en om kommentaar op voorgestelde grondontwikkeling te lewer, insluit.
Die vaardighede en vermoëns van alle persone, insluitende minderbevoorregte persone, wat by geïntegreerde en ruimtelike beplanning en grondontwikkeling betrokke is, moet ontwikkel word.
moet'n owerheid wat verantwoordelik is vir die administrasie van hierdie Wet en enige ander wet met betrekking tot geïnte-greerde en ruimtelike beplanning en grondontwikkeling, be-sonderhede van die betrokke wetgewing en van die persone wat verantwoordelik is vir die administrasie van daardie wetgewing, verstrek aan enige persoon wat die inligting verlang, en moet owerhede verseker dat besluite oor grondontwikkeling op 'n wyse wat die behoeftes en belange van alle belanghebbende en geraakte partye erken, geneem word.
Doeltreffendeen spoedige administratiewe praktyke vir grond-ontwikkeling moet bevorder word.
Grondontwikkeling moet sekerheid van verblyfreg tot gevolg hê,en vir die wydste moontlike verskeidenheid titelalternatiewe, inslui-tende individuele en gemeenskaplike titel, voorsiening maak.
By die ontwikkeling van grond moet die regmatige belange van enige bewoners van daardie grond in ag geneem word.
Die verskillende regeringsvlakke moet die belange van die verskil-lende sektore wat betrokke is by of geraak word deur ontwikkeling, koördineer ten einde strydige aansprake op skaars hulpbronne te minimaliseer.
Die effektiewe funksionering van 'n ontwikkelingsmark, gebaseer op vrye mededinging tussen leweransiers van goedere en dienste, moet gestimuleer word.
Daar moet vir landelike en stedelike beplanning en ontwikkeling voorsiening gemaak word, en die ontwikkeling van bestaande en nuwe nedersettings moet gefasiliteer word.
Die onwettige besetting van grond moet ontmoedig word, met behoorlike erkenning van informele ontwikkelingsprosesse.
Voldoende grond vir permanente ontwikkeling en tydelike ont-vangsgebiede moet in ooreenstemming met nasionale en provin-siale beleid geïdenti.seer en ontwikkel word.
die aanmoediging van 'n gediversi.
integrasie van investering in openbare fasiliteite en dienste met openbare vervoer, en doelgerigtebevordering van omstandighede waaronder eko-nomiese aktiwiteite met inbegrip van kleinsake kan. oreer, met inagneming van liggings van hoë toeganklikheid en ekonomiese akkumulasie.
te verseker dat sulke ruimtes, met inbegrip van strate, parke en pleine, duidelik deur geboue, beplanting, mure of ander middels of metodes gede.
te verseker dat daar toereikende toesig is, en die beskerming en bevordering van die positiewe kenmerke van erfenisgebiede, -geboue of -voorwerpe.
ontwikkeling binne die.
op 'n bekostigbare wyse in die basiese behoeftes van alle gemeen-skappe te voorsien, en die veilige gebruik van grond, met inagneming van faktore soos geologiese formasies, gevaarlik ondermynde gebiede en vloedvlak-tes, te verseker.
Ontwikkeling moet in ooreenstemming met die ekologiese eien-skappe van die omgewing wees.
Ontwikkeling moet ag slaan op die natuurlike prosesse wat in 'n bepaalde omgewing heers.
Ontwikkeling in ongeskikte omgewings, soos gebiede met 'nhoë watertafel, moerasse, vloedvlaktes, steil hellings en gebiede wat vatbaar is vir waaisand, moet ontmoedig word.
Ontwikkelingsbeplanning moet ag slaan op drakragbeperkings, 5 veral wat watertekorte betref.
Ontwikkelingsbeplanning moet ag slaan op die estetiese eienskappe van landskappe en die omgewing.''.
Om rasgebaseerde wetgewing oor beplanning en ontwikkeling te vervang; om 'n sisteem vir ontwikkelingsbeplanning in die [provinsie] Provinsie te vestig en wetgewing in die Provinsie met betrekking tot provinsiale beplan-ning, streekbeplanning en -ontwikkeling en stedelike en landelike ontwikke-15 ling tot een wet te konsolideer; om beplanning en ontwikkeling op provin-siale, streeks-en munisipale vlak vir stedelike en landelike gebiede te reguleer, te moniteer en te ondersteun; om raamwerke, norms en standaarde, onder meer met betrekking tot terreine waar munisipaliteite wetgewende bevoegdheid het, te voorsien met die oog op die bepaling en handhawing van 20 standaarde wat noodsaaklik is vir ordelike gekoördineerde beplanning en ontwikkeling of vir die bevordering van geïntegreerde sosiale en ekonomiese ontwikkeling waar provinsiale of streekbelange dit vereis; om, waar provin-siale of streekbelange dit vereis, voorsiening vir beleid, beginsels en riglyne te maak en parameters voor te skryf vir geïntegreerde en ruimtelike beplanning 25 en volhoubare ontwikkeling, insluitende omgewingsbeskerming en grond-ontwikkelingsbestuur in soverre dit 'n komponent van provinsiale beplan-ning is; om voorsiening te maak vir 'n beplanninghersieningsraad; om voorsiening te maak vir versnelde ontwikkelingsprosesse, veral met betrek-king tot die verwydering van beperkings waar nodig en met betrekking tot grondontwikkeling, waar gesondheid, menslike nood, die herstel van grond-regte, die opgradering van grondbesit of sekerheid van verblyfreg en ander redes die versnelling van normale ontwikkelingsprosedures noodsaak, en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.''.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Wysigingswet op Beplanning en Ontwikkel-ing, 2002, en tree in werking op 'n datum wat deur die Premier by proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal word.
Om die Wet te verbeter sover dit konstitusionaliteit betref deur die magte van die beplanninghersieningsraad te wysig sodat die raad nie kan inmeng met die magte van munisipaliteite betreffende munisipale beplanning nie.
Om die Wet op te dateer ten opsigte van aangeleenthede waarvan die Wet verouderd geraak het weens nuwe professioneel-tegniese verwikkelinge op die gebied van beplanning.
Om bepaalde regstegniese verbeterings en regstellings aan te bring, inslui-tende wysigings om die bepalings van die Wet in ooreenstemming te bring met dié van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture en die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels.
Die oogmerke van die onderskeie klousules van die Wysigingswetsontwerp is soos hieronder uiteengesit. (Let asseblief daarop dat die hoofstuk-titels van die Hoofwet gerie.ikheidshalwe hierby ingesluit is).
Heelparty wysigings is aan die de.nisies aangebring, vir redes soos hierbo vermeld. Nuwe of gewysigde de.
Munisipale Strukturewet'', munisipaliteit'', omgewingsplan''.
Wet op Ontwikkelingsfasilitering''.
Die de.nisie van ''geïntegreerde ontwikkelingsplan'' is gewysig om 'n duidelike onderskeid te tref tussen GOP'e soos onder die Stelselswet beoog enersyds en 'n provinsiale GOP (of meer as een, om provinsiale beplanning uit te voer) andersyds. Die konsep van interdepartementele integrasie word benadruk.
Klousule 2 wysig die vorige opskrif van Hoofstuk I (''Ontwikkelingsraamwerke'') na ''Ontwikkelingsbeplanning'' omdat laasgenoemde wyer is en die Hoofstuk se doel beter omskryf.
Artikel 3 van die Wet word gewysig in dié opsig dat, in plaas van tegniese advieskomitees, daar nou ontwikkelingsforums saamgestel sal kan word om komitees van meer gemeenskapsgeoriënteerde (in teenstelling met meer tegniese) advies, te bedien.
Vervolgens ook om die tipes komitees wat saamgestel kan word om planne op te stel, te rasionaliseer en hul doelstellings en funksies duidelik van mekaar te skei.
die Premier vir die doeleindes van provinsiale GOP'e, deur die Minister van Ontwikkelingsbeplanning vir ander aspekte van provinsiale beplanning en ook vir provinsiale ruimtelike ontwikkelingsraam-werke, deur die Minister van Plaaslike Regering vir intermunisipale GOP'e waar nodig, en deur munisipaliteite vir gesamentlike beplanning tussen munisipaliteite.
Artikel 4 van die Hoofwet bevat bepalings rondom provinsiale beplanning. Hierdie artikel is nou verdeel in twee artikels.
Die nuwe artikel 4A handel oor provinsiale beplanning anders as GOP'e, met die klem op ruimtelike ontwikkelingsraamwerke. Die artikel is proses-georiënteerd ten einde as prosesmodel te dien.
Hierdie klousule wysig die bestaande artikel 5 van die Hoofwet ten einde die begrippe ''regulering, monitering en ondersteuning'', soos vervat in die Grondwet, beter te omskryf.
Munisipale GOP'e word direk gekoppel aan die Munisipale Stelselswet en verdere prosedures fokus vervolgens op ruimtelike beplanning.
In hierdie verband, word 'n onderskeid getref tussen ruimtelike ontwikkelingsplanne wat direk deel vorm van die munisipale GOP'e enersyds, en ander laer-orde raamwerke en planne andersyds.
Die Provinsiale regulerings-, moniterings-en ondersteuningsrol in artikel 5 fokus op die eersgenoemde, naamlik die ruimtelike ontwikkelingsraamwerke wat deel uitmaak van die GOP'e.
Hierdie klousule bevat tegniese aanpassings aan die laaste van die vier artikels van Hoofstuk I (dit wil sê die nuwe artikels 4, 4A, 5 en 6).
oorgangsbepalings waar grond ten opsigte waarvan planne bestaan, 'n verandering in jurisdiksie ondergaan, en oorgangsbepalings ten opsigte van planne wat in die proses van opstel sal wees by die inwerkingtreding van die Wet.
Klousule 7 wysig artikel 8 van die Hoofwet ten einde bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysigings wat aan vorige artikels aangebring is en is dus gevolglik.
Klousule 8 wysig artikel 11 van die Hoofwet om ook voorsiening te maak vir duidelikheid met betrekking tot 'n appèlmeganisme ingevolge artikel 50 van die Wet.
Klousule 9 skrap artikel 13 van die Hoofwet ten einde moontlike grondwetlike aspekte te verbeter.
Klousule 10 wysig artikel 14 van die Hoofwet om voorsiening te maak daarvoor dat gebruiksregte wat voor die inwerkingtreding van die Grondgebruik-ordonnansie, 1985, tot stand gekom het, op dieselfde wyse verval as grondgebruikregte wat ingevolge die Hoofwet tot stand kom.
Klousule 11 wysig artikel 15 van die Hoofwet ten einde bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysigings wat aan vorige artikels aangebring is.
Klousule 12 wysig artikel 16 van die Hoofwet ten einde die artikel duideliker te formuleer en taalkundig te verbeter.
Klousule 13 wysig artikel 17 van die Hoofwet ten einde bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysigings wat aan vorige artikels aangebring is.
Klousule 14 wysig artikel 18 van die Hoofwet ten einde die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 15 wysig artikel 19 van die Hoofwet ten einde 'n verwysing na 'n vorige artikel te korrigeer en om die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 16 wysig artikel 20 van die Hoofwet ten einde sekere begrippe te omskryf en om groter duidelikheid te verseker.
Klousule 17 wysig artikel 22 van die Hoofwet om die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 18 wysig artikel 24 van die Hoofwet ten einde bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysigings wat aan vorige artikels aangebring is.
Klousule 19 wysig artikel 27 van die Hoofwet ten einde die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 20 wysig artikel 28 van die Hoofwet ten einde die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 21 wysig artikel 30 van die Hoofwet in ooreenstemming met terminologie en konsepte wat aan vorige artikels aangebring is.
Klousule 22 wysig artikel 35 van die Hoofwet ten einde die sinskonstruksie te verbeter. Subartikel word ook geskrap.
Klousule 23 wysig artikel 36 van die Hoofwet ten einde voorsiening te maak vir wysigings aan die bepaling in die lig van moontlike wysigings aan nasionale wetgewing.
Klousule 24 wysig artikel 38 van die Hoofwet in ooreenstemming met terminologie en konsepte wat aan vorige artikels aangebring is.
Klousule 25 wysig artikel 43 van die Hoofwet ten einde bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysigings wat aan vorige artikels aangebring is.
om bepaalde begrippe en konsepte in ooreenstemming te bring met wysi-gings wat aan vorige artikels aangebring is, en die verwydering van die beperking van twintig met betrekking tot die getal lede wat op die paneel van hersieningsraadlede aangestel kan word.
Klousule 27 wysig artikel 49 van die Hoofwet deur voorsiening te maak dat die beplanninghersieningsraad, behalwe 'n appèl, ook 'n vraag mag oorweeg. Taalkundige verbeteringe is ook aangebring.
voorsiening te maak vir rasionalisering van die rol en funksies van die beplanninghersieningsraad in verhouding tot munisipaliteite en die Provin-siale Minister, en voorsiening te maak vir 'n reg van appèl ten opsigte van bouplanoortredings.
Klousule 29 wysig artikel 51 van die Hoofwet deur voorsiening te maak vir die wyse waarop appèlle deur die raad afgehandel kan word.
Die magte en pligte van die beplanninghersieningsraad sal nou vervat word in die nuwe artikel 52. Die bepalings rondom bemiddelling is geskrap.
Klousules 31 en 32 wysig artikels 55 en 56, onderskeidelik, van die Hoofwet in ooreenstemming met begrippe en konsepte wat in vorige artikels gewysig is.
voorsiening te maak vir die oorweging van aansoeke wat deur die beplan-ninghersieningsraad na die Provinsiale Minister verwys word, en die invoeging van toerisme as sosio-ekonomiese basis vir die Provinsie as 'n norm vir die identi.sering van sake van provinsiale of streekbelang.
Klousule 34 wysig artikel 59 van die Hoofwet in ooreenstemming met wysigings wat in vorige artikels aangebring is.
Klousule 35 wysig artikel 60 van die Hoofwet deur voorsiening te maak dat 'n bouplan, selfs al is dit goedgekeur, nie voorrang geniet bo die wettige sonering of skemabepalings nie.
Klousules 36 en 37 wysig artikels 61 en 62, onderskeidelik, van die Hoofwet in ooreenstemming met wysigings wat in vorige artikels aangebring is.
Klousule 38 wysig artikel 63 van die Hoofwet deur die sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 39 wysig artikel 64 van die Hoofwet deur voorsiening te maak vir die maksimum boete wat deur 'n munisipale amptenaar opgelê mag word.
Klousules 40 en 41 wysig artikels 65 en 66, onderskeidelik, van die Hoofwet in ooreenstemming met begrippe en konsepte wat reeds in vorige artikels gewysig is of deur sinskonstruksie te verbeter.
Klousule 42 wysig artikel 67 van die Hoofwet om die sinskonstruksie in die Engelse teks te verbeter.
Klousule 43 wysig artikel 68 van die Hoofwet in ooreenstemming met begrippe en konsepte wat reeds in vorige artikels gewysig is.
kompensasie betaalbaar is in gevalle waar 'n regering grond benodig vir openbare ingenieursdienste of fasiliteite wat voortspruit uit 'n magtiging, kwytskelding of goedkeuring.
Klousules 45, 46 en 47 wysig artikels 70, 71 en 72, onderskeidelik, van die Hoofwet in ooreenstemming met begrippe en konsepte wat reeds in vorige artikels gewysig is.
Klousule 48 wysig artikel 73 van die Hoofwet deur die bevoegdheid om aangeleent-hede in terme van ander wetgewing af te handel, te skrap. Dit sal lei tot groter regsduidelikheid, aangesien die toepaslike wetgewing in terme waarvan aansoeke gerig moet word, vasgestel en bepaal sal wees.
Klousule 49 vervang Bylae IV met 'n nuwe Bylae wat begrippe en konsepte in ooreenstemming bring met wetgewing wat afgekondig is nadat die Hoofwet goedgekeur is en om enkele taalkundige verbeteringe aan te bring.
Klousule 50 wysig die lang titel van die Hoofwet in ooreenstemming met begrippe en konsepte wat in die woordomskrywings van die Hoofwet gewysig is.
Hierdie klousule omskryf die kort titel van die Wet.
<fn>GOV-ZA. Dictionary_of_Env_Words_-_AFR_.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie woordeboek is 'n A-tot-Z-lys van belangrike omgewingswoorde om jou te help om meer oor die omgewing te lees en te verstaan.
Slaan die woord waarna jy op soek is in die A-tot-Z-woordeboek na. Gestel jy wil die betekenis van "omgewingsbeleid" nagaan. Soek onder die letter "O".
Riglyne en reëls vir die bestuur en beskerming van die omgewing.
Soms gebruik ons woorde in skuinsdruk wanneer ons 'n woord verduidelik. Die skuinsgedrukte woorde verskyn ook in die woordeboek sodat jy dit kan naslaan as jy oor die betekenis daarvan twyfel.
Die wyse bewaring, aanwending en besparing van hulpbronne.
Slaan nou "hulpbronne" onder die letter "H" na.
Wanneer jy hierdie pyltjies sien beteken dit dat jy elders in die A-tot-Z-woordeboek moet gaan naslaan.
n Merker of maatstaf wat sukses/vordering met die bereik van doelwitte bepaal. Aanwysers word gewoonlik in 'n stand van die omgewing-verslag gebruik om omgewingsgehalte en -veranderinge te meet.
Die merkbare styging in die gemiddelde temperatuur van die aarde se atmosfeer en oseane oor die afgelope dekades, en die geraamde voortsetting daarvan. 'n Toename in wêreldtemperature kan op sy beurt tot ander veranderinge aanleiding gee, insluitend 'n styging in die seevlak, en veranderinge in reënhoeveelhede en -patrone. Hierdie veranderinge kan die gereeldheid en felheid van uiterste weervoorvalle soos vloede, droogtes, hittegolwe, orkane en tornado's beïnvloed.
Water wat nie in die grond wegsyfer nie, maar oor die oppervlak en in natuurlike oppervlakwater vloei.
Enige oortollige neweproduk, vrystelling, oorblyfsel of oorskot van enige proses of aktiwiteit.
n Beheerstelsel om op 'n doeltreffende en omgewingsvriendelike manier met behulp van duidelike beleid en omgewingstandaarde afval te beperk, te versamel en mee weg te doen, bv. die vermindering van plastieksakke.
Oorskietwater nadat dit bv. in huise, tuine en fabrieke gebruik is.
Die internasionale beleid waarop daar by die Rio-konferensie in 1992 ooreengekom is. Onder agenda 21 het lande besluit om volhoubare maatskaplike, ekonomiese en omgewingsontwikkeling na te streef.
Staan ook as "hernubare energiebronne" bekend aangesien die mens nooit hierdie bronne, soos die son en wind, kan uitput nie. In teenstelling met energie uit fossielbrandstowwe soos steenkool en ru-olie (wat oorontgin kan word), stel alternatiewe energiebronne nie hoë konsentrasies skadelike gasse in die atmosfeer vry nie.
Wat uit mense se teenwoordigheid of aktiwiteite ontstaan.
Meer as 'n gebrek aan inkomste - eerder 'n toedrag van sake waar mense nie eens 'n minimum lewenstandaard kan handhaaf nie.
Die lug om die aarde wat as 'n reeks lae met verskillende kenmerke beskryf word. Die atmosfeer bestaan hoofsaaklik uit stikstof en suurstof, met 'n klein bietjie koolstofdioksied, waterdamp en ander gasse, en dien as 'n buffer tussen die aarde en die son.
Die handeling of proses om 'n bos te vestig, veral op grond wat nie voorheen bebos was nie; ook "bosaanplanting" genoem.
Die fisiese, mensgemaakte omgewing, byvoorbeeld geboue, huise, paaie, brûe en hawens. Temas wat deel uitmaak van die beboude omgewing is verstedeliking, infrastruktuur, vervoer, energie en afval.
Diere, plante, voëls, visse of ander lewende organismes wat weens mensgemaakte of natuurlike veranderinge in die omgewing gevaar loop om uit te sterf.
Die stelsel waarmee en manier waarop 'n gebied of kwessie bestuur word, bv. omgewingsbeheer.
Mense en organisasies wat by 'n gebied of kwessie betrokke is of daarin belang stel, bv. inwoners, raadslede, sakelui, vakbonde.
n Raamwerk of grondslag vir optrede ten einde bepaalde probleme te oorkom en gestelde doelwitte te bereik. 'n Beleid help 'n mens om besluite te neem en 'n organisasie of struktuur te bestuur, en word op mense se waardes en doelstellings gegrond.
Die opsie wat die meeste voordele of resultate lewer, met die minste skade aan die hele omgewing, en teen 'n aanvaarbare kort- én langtermynkoste vir die samelewing.
Die proses waardeur iets besoedel of onsuiwer gemaak word.
Skade aan of besmetting van die natuurlike omgewing as gevolg van menslike aktiwiteite, veral deur huishoudelike en chemiese afval, bv. middels, geraas, stof en reuke.
n Toename in die aantal mense, bv. wanneer die geboortesyfer die sterftesyfer oorskry, of wanneer meer mense hulle in 'n stad vestig as wat die stad verlaat; ook "bevolkingsaanwas" genoem.
Die wyse bewaring, aanwending en besparing van hulpbronne, veral die biodiversiteit eie aan 'n gebied.
Grond wat vrugbaar genoeg is om op aan te plant en te boer.
n Stof se vermoë om fisies en/of chemies deur mikro-organismes afgebreek te word.
Die ryke verskeidenheid plante en diere wat in hulle eie omgewing voorkom. Fynbos is 'n goeie voorbeeld van die Kaap se ryke biodiversiteit.
Die deel van die omgewing wat nie uit menslike aktiwiteite (bv. biologiese, fisiese en chemiese voorwerpe en prosesse) ontstaan het of daarvan afhanklik is nie.
n Groot eenheid van lewe wat uit plante- en dieregemeenskappe met soortgelyke vorme en omgewingstoestande bestaan, maar nie die nie-lewende (abiotiese) gedeelte van die omgewing insluit nie.
Die gebruik van lewende organismes (bv. bakterieë) om oliestortings op te ruim of ander besoedelende stowwe uit grond, water en afvalwater te onttrek.
Die deel van die aardstelsel waarin lewe kan voortbestaan.
Die lewende organismes (plante en diere) in 'n gebied.
Lugbesoedeling weens verkeer en nywerhede. Rookmis vorm deel hiervan en ontstaan wanneer waterdamp met besoedelingsdeeltjies in die lug meng. Die bruin misbank is dikwels in die winter oor Kaapstad te bespeur.
Verlate of onderbenutte nywerheids- en kommersiële persele waar uitbreiding of herontwikkeling deur werklike of vermoedelike omgewingsbesoedeling bemoeilik word; kan ook "herontwikkelingsgrond" genoem word.
n Chemikaliefamilie wat algemeen as koelmiddels in lugversorgers en yskaste, oplosmiddels en dryfgas in spuitkannetjies gebruik word. CFK's sweef na die boonste laag van die atmosfeer waar die chloor daarin die osoon vernietig.
Inligting, statistieke en rekords met behulp waarvan 'n volhoubaarheidsverslag bygewerk word.
Die verslegting van die gehalte van die omgewing deur menslike aktiwiteite, byvoorbeeld rivierdegradasie, gronddegradasie.
Die maksimum aantal gebruikers wat deur 'n hulpbron onderhou kan word, bv. die maksimum aantal beeste wat op een plaas kan wei.
n Model vir omgewingsverslagdoening wat die druk op die omgewing, die stand van die omgewing, en die huidige en toekomstige reaksies op hierdie omgewingsuitdagings dek.
Die wetenskaplike studie van die verhouding tussen lewende dinge (diere, plante en mense) en hulle omgewing.
Die ontwikkeling van 'n streek of land se ekonomie, bv. die uitbreiding van ekonomiese aktiwiteite, die verbetering van werksvaardighede en die skep van werksgeleenthede.
n Benadering wat plaaslike-regeringswerksaamhede rig om wêreldwye mededingendheid te bevorder en armoede te verlig deur 'n reeks ekonomiese aktiwiteite regdeur die Stad Kaapstad te koördineer en te integreer.
n Stelsel wat op die verhoudinge en wisselwerking tussen plante, diere en die nie-lewende omgewing berus.
Toerismebeplanning en -bestuur wat ook die natuurlike omgewing in aanmerking neem. Ekotoerisme behels ook die bevordering van 'n volhoubare natuurlike omgewing deur die ekonomiese voordele verbonde aan toeristeaktiwiteite, bv. kampering, stap, perdry en wildkyk.
Plante en diere wat nêrens anders ter wêreld voorkom nie.
Besoedeling met 'n enkele oorsprong/uit slegs een bron.
Met 'n sin vir skoonheid, of gekenmerk deur 'n liefde vir dit wat mooi is.
Die proses waardeur voedingstowwe (bv. fosfate of nitrate) in 'n watermassa opbou.
n Studie waarin iets deeglik nagegaan word.
Sien strategiese omgewingsevaluasie.
Dierelewe in 'n bepaalde gebied.
Met verwysing na liggaamsafval, bv. fekale kolivormbakterieë wat in water voorkom; ook soms in samestellings deur die woord "ontlasting(s)-" vervang.
n Subgroep kolivormbakterieë wat weens hulle aanwas by hoë temperature 'n meer akkurate aanduiding van fekale besoedeling gee.
Plantelewe in 'n bepaalde gebied.
Deel van die ekonomie waar mense in die regering, nywerhede en maatskappye se diens staan.
Nie-herbruikbare en bedorwe organiese materiaal wat verbrand of verbruik kan word ten einde energie te lewer, bv. olie, aardgas en steenkool.
Immergroen plantegroei wat laag op die grond groei en slegs in die Suidwes-Kaap voorkom. Fynbos is bekend vir sy ryke biodiversiteit.
Wat alle nuttige inligting en faktore in 'n gesamentlike of verenigde geheel vermeng of saamvoeg.
n Manier om die omgewing te bestuur deur omgewingsfaktore in alle stadia van ontwikkeling in te sluit. Dit behels oorweging van fisiese, maatskaplike, kulturele en ekonomiese faktore asook oorlegpleging met alle mense wat deur die voorgestelde ontwikkelings geraak word.
n Plan vir die ontwikkeling van die Stad Kaapstad wat alle belangrike elemente en faktore in ag neem en saamvoeg, bv. grondgebruikbeplanning, ekonomiese ontwikkeling, openbare belegging en prestasiemonitering.
Die beleid waarvolgens toeloopgebiede bestuur word en wat alle belangrike inligting, faktore en belanghebbendes betrek wat die omgewing in die toeloopgebied kan beïnvloed.
Om geleenthede aan te bied of verwante dienste te lewer sodat dit 'n minimale uitwerking op die omgewing het en die grootste voordeel vir die mense inhou.
Groepe binne gemeenskappe wat op plaaslike vlak by ondersteunings- en ontwikkelingswerk betrokke is.
n Kombinasie van grondgebruike, soos 'n samevoeging van kommersiële, nywerheids-, kleinhandel-, vermaak- en institusionele gebruike.
Die studie van die kenmerke, oorsprong en ontwikkeling van grondvorme.
Afval wat 'n bedreiging vir die welstand van mense, plante en diere inhou, bv. gevaarlike afval van fabrieke, wasmiddels, plaagdoders en voertuie.
n Middel wat ernstige siekte, vergiftiging, geboorteafwykings of die dood kan veroorsaak wanneer lewende organismes dit insluk, inasem of opneem.
n Massa gasse, dampe, walms of aërosols van giftige materiaal wat in die lug hang.
Die proses van inskakeling by die wêreldekonomie; ook soms "wêreldkrimping" genoem.
Gedeeltes onontwikkelde grond wat hetsy tans vir landbou aangewend of aan die natuur oorgelaat word; ook in sommige ontwikkelingskontekste "braakland" (residensiële ontwikkelings), "nuwe/vars ontwikkelingsgrond" of eenvoudig "onontwikkelde grond" genoem.
Afname in grond of plantegroei se vermoë om lewe te onderhou weens skade aan die grond/plantegroei se fisiese, chemiese of biologiese kenmerke wat uiteindelik tot 'n nie-volhoubare ekologiese sisteem aanleiding gee.
Grondverlies deur wegspoeling, wegslyting en instorting.
Die gebruik van grond vir menslike aktiwiteite, bv. residensiële, kommersiële en nywerheidsgebruik.
Ondergrondse water wat gewoonlik putte, boorgate en fonteine van water voorsien.
Enige water wat reeds gebruik is en sonder behandeling weer gebruik kan word.
Die fisiese omgewing wat as tuiste, d.w.s. leef-, voedings- én voortplantingsplek vir 'n bepaalde gebied se plante en diere dien.
Grondstowwe wat deur middel van natuurlike prosesse aangevul kan word.
Insameling, skoonmaak en hergebruik van afvalmateriaal.
Die eienskappe, verspreiding en sirkulasie van water op aarde; ook "waterleer" genoem.
Die beplande en verantwoordelike beheer en bedryf van hulpbronne.
Dele van ons natuurlike omgewing wat gebruik en beskerm word, bv. grond, woude, water, natuurlewe en minerale (soos bousand).
Huise (gewoonlik van 'n tydelike aard) wat op grond opgerig word wat meestal nog nie amptelik vir residensiële gebruik afgekondig of gediens is nie.
Deel van die ekonomie waar mense in eie diens is en deur aktiwiteite soos straathandel 'n bestaan maak.
Die netwerk fasiliteite en dienste wat vir ekonomiese aktiwiteite benodig word, bv. paaie, elektrisiteit, water en rioolbehandeling.
Plante en diere wat natuurlik in 'n gebied voorkom.
Oorskietstowwe en -materiaal as neweproduk van kernkragopwekking wat die omgewing kan besoedel.
Die energie wat deur kernkragstasies opgewek word en tot kernafval aanleiding gee.
n Verandering wat regstreeks of nie-regstreeks aan menslike aktiwiteit toegeskryf word en wat die samestelling van die wêreldatmosfeer wysig. Opgehoopte mensgemaakte gasse in die atmosfeer keer die son se hitte vas, en veroorsaak wêreldwyd veranderinge in weerpatrone. Die gevolge sluit vreemde reënvalpatrone, 'n styging in die seevlak, moontlike droogtes, habitatverlies en erge hitte in.
Bakterieë wat gewoonlik in diereuitskeidings en riool voorkom en as 'n aanduiding van watergehalte dien. Die bakterieë self is nie patogenies nie (veroorsaak nie siektes nie), maar dui op die moontlike teenwoordigheid van patogene.
Alle vaste afval uit sake-ondernemings. Hierdie kategorie sluit in, maar is nie beperk nie tot vaste afval wat in winkels, markte, kantoorgeboue, restaurante, inkopiesentrums en teaters gegenereer word.
Ontbinde organiese materiaal wat ontstaan wanneer bakterieë/erdwurms in die grond vullis en bioafbreekbare rommel tot organiese misstof afbreek.
Die geleidelike styging in die aardtemperatuur omdat die son se strale deur lugbesoedeling op die aardoppervlak vasgekeer word.
n Gaskomponent van die atmosfeer wat tot die kweekhuiseffek bydra.
Pluimvee- en veemis, asook vloeibare of vaste afvalmateriaal wat deur die produksie en bemarking van pluimvee, vee, pelsdiere en hulle produkte gegenereer word. Dit sluit ook graan-, groente- en vrugte-oesafval in.
Die patrone en struktuur van 'n bepaalde geografiese gebied of plek, insluitend die natuurlike, beboude en sosio-ekonomiese omgewings daarin.
Dae wanneer lugbesoedelingsvlakke die aanbevole riglyne oorskry.
Van die see, of te make met die see.
n Gebied waar sommige soorte vis of plante beskerm word.
Boerdery met seeplante en -diere in hulle natuurlike omgewing in die see of op seeplase aan land.
Gemiddelde getal watergehaltemetings soos stikstof en fosfaat in 'n bepaalde hoeveelheid gemete water.
Wat regdeur die jaar aanhou groei, met verwysing na plante.
Van of te make met 'n groot dorp of stad, bv. metropolitaanse regering.
n Beplande netwerk om oop ruimtes in stede en dorpe te verseker ten einde bewaring, landbou, ontspanningsaktiwiteite en kulturele uitlewing moontlik te maak.
Die oorkoepelende plan om die toegelate soorte fisiese ontwikkelings en die ligging daarvan in die Stad Kaapstad te rig en te bepaal, bv. behuisings-, vervoer- en maatskaplike-diensontwikkelings.
Die aantal misdade wat in 'n jaar per elke 100 000 mense gepleeg word; staan ook as "kriminaliteit" bekend.
n Stuk grond met water meestal op of naby die oppervlak wat 'n deurdrenkte habitat vorm, bv. vleie en moerasse.
Grond wat vir die beskerming van plante, diere en die natuurskoon, en vir die mens se genieting opsygesit is. In die Stad Kaapstad sluit die Tafelberg-nasionale park Tafelberg, ander berge asook moeraslande tot by Kaappunt in.
n Terrein van buitengewone universele waarde uit 'n estetiese, wetenskaplike of bewaringsoogpunt, met natuurlike kenmerke soos fisiese en biologiese formasies of groepe daarvan. Dit sluit ook noukeurig ontwerpte gebiede in wat as habitat vir bedreigde diere- of plantspesies dien.
Enige hulpbron wat deur die biofisiese omgewing voorsien word.
Ons fisiese milieu, insluitend plante en diere, ongeskonde deur menslike aktiwiteite. Temas wat deel uitmaak van die natuurlike omgewing is luggehalte, binnewaters, kuswaters en biodiversiteit.
n Stelsel dinge wat almal onderling verbind en afhanklik is, bv. paaie en telefoonlyne.
Grondstowwe wat vir 'n beperkte tyd beskikbaar is en opgebruik kan word. Voorbeelde sluit steenkool en olie in.
Groepe en liggame buite die regering wat by advies, ondersteuning, finansiering en ontwikkelingswerk betrokke is.
Wat op stroom- of rivierwalle bly of geleë is, bv. oewerdier of oewerplant.
Dit wat ons omring, insluitend lewende én nie-lewende elemente, bv. grond, plante, diere, lug, water en mense. Die omgewing verwys ook na ons beboude, maatskaplike en ekonomiese milieu, en ons uitwerking daarop. Word gereeld met behulp van 'n verbindings-"s" in samestellings gebruik, bv. omgewingsbeleid.
Die regering se huidige en toekomstige plig om die omgewing deur dinge soos monitering, beheer, bestuur en wetuitvaardiging te beskerm.
Riglyne en reëls vir die bestuur en beskerming van die omgewing.
Om seker te maak dat omgewingskwessies by alle stadia van ontwikkeling ingesluit word sodat ontwikkeling volhoubaar kan wees.
Die strukture, planne en prosesse wat ontwikkel word om die omgewing in 'n gebied te bestuur.
Gelyke beskerming van mense, groepe en gemeenskappe teen omgewingsgevare.
n Wetenskaplike studie van die waarskynlike uitwerking van voorgestelde aktiwiteite of ontwikkeling op die omgewing. OIS'e help liggame soos plaaslike owerhede besluit of hulle voorstelle, byvoorbeeld vir die ontwikkeling van 'n stuk grond vir behuising, moet aanvaar/afkeur.
Stappe ter ontwikkeling en verbetering van die omgewing deur die toepassing van verantwoordelike omgewingsbeleid.
n Uitvoerige evaluasie om 'n organisasie se wetsnakoming, omgewingsbeleid en omgewingsbestuurstelsel (OBS) te beoordeel. Die uitslag van die oudit help die organisasie om hulle omgewingsbeleid en -bestuurstelsel te verbeter.
Die verantwoordelike instandhouding van die omgewing om dit vir toekomstige geslagte gesond te hou.
n Plaagdoder wat ontwerp is om plante, onkruid of grasse te beheer of dood te maak. Bykans 70% van alle plaagdoders wat deur boere gebruik word is onkruiddoders. Hierdie chemikalieë het 'n verreikende uitwerking op nie-geteikende spesies (d.w.s. dié waarop die plaagdoder nie gemik is nie).
Die vernietiging van woude en boswêrelde wat tot klimaatsveranderinge, dieresterftes en grond-erosie aanleiding gee.
Die gebruik van enige van 'n reeks prosesse om oormatige sout en ander minerale uit water te onttrek ten einde vars water vir dieregebruik of besproeiing te verkry. Indien bykans alle sout onttrek word, kan dit vir menslike gebruik ingespan word, en word tafelsout soms in die proses as neweproduk vervaardig.
Die proses waardeur iets verander word ten einde vooruitgang, verbetering of groei teweeg te bring.
Sien ekonomiese ontwikkeling en omgewingsontwikkeling.
Oormatige verbruik van hulpbronne wat toekomstige hulpbronbeskikbaarheid asook die omgewing raak.
Die daaglikse opbou van swaar verkeer wat paaie blokkeer.
Water bo grondoppervlak in mere, damme, riviere en panne.
Plekke soos gruisgate en myne wat vir die wegdoening van huishoudelike, nywerheids- en gevaarlike afval gebruik word.
n Bykans kleurlose soort suurstofgas met 'n flou chlooragtige reuk.
Die laag osoon wat ongeveer 15 km bo die aarde begin, en op 'n hoogte van ongeveer 50 km bykans verdwyn. Hierdie laag beskerm die aarde teen skadelike ultravioletsonstraling.
n Manier om die suksesvolle werking van iets te meet.
n Middel om enige spesie wat as 'n plaag beskou word, insluitend onkruid, insekte, knaagdiere, swamme, bakterieë of ander organismes, af te weer, dood te maak of te beheer. Die plaagdoderfamilie sluit onkruiddoders, insekdoders, knaagdierdoders, swamdoders en kiemdoders in.
Plaaslike-regeringsprojekte vir volhoubare ontwikkeling onder agenda 21, die handves wat in 1992 uit die VN-konferensie oor omgewingsake en ontwikkeling in Rio, Brasilië voortgevloei het.
Die verskillende plantsoorte in 'n gebied.
Ontwikkeling geskied gewoonlik deur 'n proses - 'n aantal beplande stappe of stadia.
Vloeibare afval uit huishoudings of nywerhede wat deur riool- of dreinstelsels weggevoer word.
Waar rivierlope breër word namate dit die see nader.
Geklassifiseerde bedreigde spesies wat gevaar loop om uit te sterf.
Stof-, rook- of chemiese dampe wat die lug besoedel en tot dynsige, ongesonde toestande aanleiding gee.
Om die beste ruimtegebruik vir ontwikkeling uit te werk, bv. huise, fabrieke, paaie en sportvelde.
Planne, programme en optrede om die behoeftes en besware van verskillende omgewingstemas, bv. luggehalte, afval en biodiversiteit, te dek.
Spesies wat natuurlik in klein bevolkings voorkom, en dié wat deur menslike aktiwiteit tot klein (dikwels onstabiele) bevolkings uitgedun is.
Die beheer van grondgebruik deur grondontwikkeling tot vasgestelde gebiede of sones te beperk.
Krag wat uit die son se energie en lig geput word.
n Volledige bedryfstelsel wat met behulp van sonenergie warm water lewer, en wat uit een of meer kollektors, warmwatertenks asook alle nodige verbindingspype en funksionele onderdele bestaan.
Die deel van die omgewing wat met menslike aktiwiteite verband hou (bv. maatskaplike, ekonomiese, kulturele en politieke prosesse). Temas wat deel uitmaak van die sosio-ekonomiese omgewing is die ekonomie, gesondheid, onderwys, veiligheid en sekuriteit, en omgewingsbeheer.
Dier- of plantsoorte.
Die reeks spesies in 'n gebied of habitat.
Die aantal spesies in 'n gebied of habitat.
Die plaaslike owerheid wat (sedert Desember 2000) munisipale dienste aan die mense van Kaapstad lewer. Die ses voormalige munisipaliteite Blaauwberg, Kaapstad, Helderberg, Oostenberg, Suid-Skiereiland en Tygerberg maak nou saam met die voormalige Kaapse Metropolitaanse Raad deel uit van die nuwe Stad Kaapstad (wat ook as "die Unistad" bekend staan).
Die geleidelike en onbeheerde verspreiding van stedelike gebiede na omringende natuurgebiede.
Wat regdeur die jaar vol bly, met verwysing na riviere.
Gewasverbouing in stedelike gebiede en op stedelike rande vir bestaans- of kommersiële doeleindes. Dié aktiwiteit geskied dikwels op 'n klein skaal, maar baie intens.
Die strukture in 'n stedelike omgewing.
Ondergrondse pypstelsel wat reën en ander water uit die grond en van paaie en dakke verwyder, en dit na riviere, mere en die see wegvoer.
n Perseel waar verskillende soorte afval op 'n wanordelike of onverskillige manier weggegooi word sonder om die omgewing en die beskerming daarvan in aanmerking te neem; ook soms 'n "vullishoop" genoem.
Die administratiewe of reguleringsproses om die omgewingsimpak van 'n beleid, plan of program én die alternatiewe te evalueer.
Besoedelde lug uit fabrieke en kragstasies bevat dikwels swaweldioksied. Wanneer dit met reënwater verbind, kry 'n mens suurreën. Suurreën beskadig plante en geboue, en kan ook jou gesondheid raak.
n Algemene gevaarlike afval wat selfs 'n lae konsentrasie organismes kan beskadig en daartoe geneig is om in die voedselketting op te bou.
Die beheer en beskerming van toeloopgebiede.
Stuk grond wat reënwater na 'n rivier of stroom laat vloei, waarna die water na 'n dam, meer of die see gevoer word.
Plante en diere wat nie natuurlik in 'n gebied voorkom nie, maar deur mense ingebring word. Uitheemse plante dwing dikwels inheemse spesies uit 'n gebied. Rooikrans is 'n goeie voorbeeld van 'n uitheemse spesie in die Kaap.
Vloeistofafval uit riool- en nywerheidsaanlegte.
Die enkele politieke en administratiewe stadsraad wat sedert die plaaslike-regeringsverkiesing in Desember 2000 sewe afsonderlike plaaslike-regeringstrukture as die "Stad Kaapstad" vervang het.
Veld n Suid-Afrikaanse term vir natuurlike plantegroei, gewoonlik grasveld, wat kenmerkend uit verspreide struike, bossies of bome bestaan.
Om iets op te gebruik, byvoorbeeld deur dit te eet of te verbrand.
Die verbetering van 'n organisasie of gemeenskap se vermoë om take doeltreffend en met vrymoedigheid uit te voer. Dit kan vaardigheidsopleiding, organisatoriese ontwikkeling en finansiële hulpbronne insluit.
Toename in die hoeveelhoud sout of opgeloste vaste stowwe in water, of die proses waardeur sout in grond opbou en sodoende 'n skadelike uitwerking op plante het.
Migrasie van mense uit landelike na stedelike gebiede. Dit kan tot oorbevolking en werkloosheid in stedelike gebiede aanleiding gee. Verstedeliking is die hoofdryfkrag agter die skepping en ontwikkeling van stede.
Die proses waardeur 'n gebied of streek deur die verlies van grond en plantegroei al hoe droër (meer aried) word.
Plat areas langs riviere wat weens grondafsettings tydens vloede ontstaan.
Mineraalstowwe wat as voedsel deur lewende organismes opgeneem word.
Wanneer iets beskerm en in stand gehou word sodat dit ook in die toekoms gebruik kan word.
Vermoë om met behulp van verantwoordelike hulpbrongebruik aan die behoeftes van huidige én toekomstige geslagte te voldoen.
n Vorderingsverslag oor omgewingstoestande en -kwessies wat gebruik word wanneer omgewingsbeleid opgestel en omgewingsuitdagings die hoof gebied word.
Omgewingsvriendelike boerderymetodes wat gewasverbouing of veeteelt toelaat sonder skade aan die plaas as 'n ekosisteem, insluitend enige uitwerking op die grond, watervoorraad, biodiversiteit of ander omringende natuurlike hulpbronne.
Ontwikkeling wat beplan word om aan die behoeftes van huidige én toekomstige geslagte te voldoen, bv. die behoefte vir basiese omgewings-, maatskaplike en ekonomiese dienste. Volhoubare ontwikkeling sluit die verantwoordelike gebruik en instandhouding van hulpbronne in.
Die tempo waarteen iets voortbestaan, plaasvind of versprei, bv. die voorkoms van MIV en vigs.
Stof- of vloeistofafskeiding of -uitlating, bv. motoruitlaatgasse.
Ondergrondse, waterhoudende rotsformasies - die water kan ontgin en vir was- en kookdoeleindes gebruik word; ook "waterklip" genoem.
n Ekosisteem wat as habitat vir waterplante en -diere dien en ook watergebonde ekologiese prosesse onderhou.
Water wat gewoonlik in damme opgevang en geberg word voordat dit vir gebruik aan stede en dorpe voorsien word.
Die weggooi, afsetting, inpersing, storting, verstrooiing/uitgieting, uitlekking of plasing van enige soliede afval of gevaarlike afval in die omgewing (grond, oppervlakwater, grondwater en die lug).
n Natuurterrein wat wêreldwyd as belangrik vir die bewaring van biodiversiteit beskou word, bv. 'n habitat vir plante of diere wat gevaar loop om uit te sterf. Wêrelderfenisterreine skep dikwels werksgeleenthede deur middel van ekotoerisme.
n Gebied se vermoë om buitelandse én plaaslike belegging te lok, en goedere en dienste internasionaal te verkoop.
Wanneer mense nie werk het nie, insluitend ontmoedigde werksoekers wat nie onlangs daadwerklike stappe gedoen het om werk te kry nie.
<fn>GOV-ZA. Directories.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsinligting volgens kategorie gerangskik.
Regeringsdienste volgens kategorie gerangskik.
Regeringsprojekte volgens kategorie gerangskik.
Regeringsfasiliteite volgens kategorie gerangskik.
n Openbare liggaam is 'n onafhanklike instansie, gedeeltelik of ten volle in regeringsbesit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Openbare liggame word ook volgens tipe gelys.
n Adreslys van Suid-Afrikaanse politieke partye.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.events.111711.111711.2010-03-24.af.txt</fn>
Kleinsakeweek is 'n jaarlikse geleentheid wat geborg word deur die Wes-Kaapse Provinsiale Adminstrasie en die Stad Kaapstad. In die week word onder meer Sakesteunseminare en 'n gratis uitstalling aangebied met die oogmerk om klein ondernemings die geleentheid te gee om aansoek te doen vir finansiering, vennootskappe te smee en hulle kapasiteit uit te bou.
seminare uitstallings borge.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.events.15823.15823.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Fees van die Leergierige Kaap moedig leer aan en vier leerders se prestasies. Dit stel ook mense van alle ouderdomme bloot aan 'n wye reeks leergeleenthede, moedig 'n liefde vir leer onder alle lede van die gemeenskap aan, koester deurgaans samewerking tussen onderrig- en opleidingsverskaffers, en help om toegang tot leergeleenthede te fasiliteer.
Die eerste Fees van die Leergierige Kaap is vanaf 8 Augustus tot 9 September 2002 gehou. Meer as 500 aanbiedinge het in daardie tyd plaasgevind. Die fees het 'n aantal oop dae en toekenningseremonies, asook tentoonstellings om innoverende onderrig en opleidingsprogramme te profileer, ingesluit.
Die 2003 Fees van die Leergierige Kaap het op Vrouedag begin en tot op Internasionale Geletterdheidsdag op 8 September 2003 aangehou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.events.76305.76305.2010-03-02.af.txt</fn>
Alle kinders landwyd onder die ouderdom van 5 jaar sal twee ekstra polio- immuniserings ontvang. Kinders tussen 9 maande en 5 jaar ontvang een ekstra masels inspuiting.
Kontak u naaste kliniek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131.4686.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131.4696.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131.4715.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131.4718.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131.4748.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.131105.132733.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.52964.54690.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.6442.58187.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Karl Bremmer- en Conradie-hospitaal Rehabilitasiesentrums het saamgesmelt om 'n enkele Wes-Kaapse Rehabilitasiesentrum (WKRS) te vorm.
Die WKRS is 'n gespesialiseerde rehabilitasiesentrum wat verwysings hanteer uit alle vlakke van rehabilitasiesentrums (tersiëre, sekondêre en primêre dienste). Kliënte kan ook hulleself na die WKRS buitepasiëntekliniek verwys vir een-stop beoordelings- en bestuursdoeleindes.
Die bevordering van navorsings- en opleidingsinisiatiewe.
Die WKRS verskaf gespesialiseerde, hoë-intensiteit rehabilitasie- en gemeenskap-herintegrasieprogramme aan mense wat permanente, stremmende nagevolge van beserings of siektes het. Dit het 'n maksimum kapasiteit van 240 beddens, en 'n daaglikse buitepasiënte-kliniek.
Skouer-, hand- en urologie-klinieke.
Wat bevolkingsbehoeftes betref, sal die WKRS voorsiening maak vir 'n totale gebruikersbevolking van 485 950. Dit werk uit op een bed per 3 115 van die gebruikersbevolking in die Wes-Kaap.
Die WKRS bied unieke navorsings- en opleidingsgeleenthede vir 'n verskeidenheid gesondheidsorgwerkers, wat dokters, verpleërs, fisioterapeute, arbeidsterapeute, spraakterapeute, ensovoorts, sowel as nie-professionele gesondheidsorgwerkers soos tuisversorgers insluit.
Professionele mense in die staatsdiens het 'n aansienlike toename getoon in bewustheid van die spesiale behoeftes van gestremde mense.
Jimmy van Rooyen is the Assistant Director: Clinical Services.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.6446.6446.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n fasiliteit vir volledige besonderhede. Net in Engels beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9361.9437.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18377.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18385.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18391.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18393.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18395.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18397.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18399.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18403.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18407.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18409.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18417.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18419.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18429.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18435.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18437.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18439.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18443.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18449.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18455.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18463.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18465.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18471.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18477.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18481.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18483.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18487.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18489.2010-03-24.af.txt</fn>
The contact person is: Serg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18501.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18509.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18515.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18521.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18523.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18533.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18539.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18541.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18543.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18549.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18553.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18555.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18557.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18563.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18569.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18585.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18587.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18589.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18591.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18603.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18607.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18611.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18613.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18615.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18631.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18633.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18635.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18637.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18643.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18647.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18659.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18661.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18665.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18667.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18669.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18675.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18677.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18681.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18695.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18699.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18701.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18705.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18707.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18713.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18717.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18719.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18721.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18727.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18729.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18731.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18741.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18743.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18747.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18751.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18753.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18757.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18759.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18765.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18775.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18777.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18791.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18793.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18795.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18799.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18815.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18821.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18823.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18825.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18827.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18829.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18845.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18849.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18857.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18859.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18861.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18863.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18869.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18871.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18873.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18895.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18897.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18903.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18907.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18915.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18925.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9363.18927.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9365.19161.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9365.19183.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9366.19205.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19297.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19303.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19311.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19329.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19333.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19335.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19339.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19341.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19343.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19345.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19357.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19359.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19367.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19377.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19381.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9370.19413.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9377.19477.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9377.19491.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9377.19495.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9377.19515.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.19572.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.19576.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.19578.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.19607.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.75949.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.75951.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.75958.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.75964.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.75970.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.76386.2010-03-24.af.txt</fn>
Plumstead Municipality, 3 Victoria Road, Plumstead.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77003.2010-03-24.af.txt</fn>
janinea@stellenbosch.org or jtanta@stellenbosch.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77009.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77011.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77013.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77025.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77033.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77751.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77762.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.77775.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9387.78619.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9392.19685.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9392.19696.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9392.19732.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.19783.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.19793.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.19945.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.19960.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.19962.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.facilities.9393.77787.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.F.F.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Fauna - Diere.
Fetalealkoholsindroom (FAS) - Gestremde fisieke en intellektuele ontwikkeling as gevolg van die fetus se blootstelling aan alkolhol omdat die moeder sterk drank tydens haar swangerskap gedrink het.
Fiskale jaar - Die finansiële jaar, ook boekjaar genoem. Begrotings en finansiële ouditte word hierop gegrond. In Suid-Afrika begin die fiskale jaar op 1 April en dit eindig op 31 Maart van die volgende jaar. Die boekjaar 2003-2004 het dus op 1 April 2003 begin en sal op 31 Maart 2004 eindig.
Fiskus - Staatsfinansies, waaronder inkomste uit belasting, lenings en uitgawes.
Fluoried - Element wat soms by die watervoorraad en tandeprodukte (soos tandepaste) gevoeg word om sterk, gesonde tande te help verseker.
Fynbos - Die inheemse flora van die Wes-Kaap. Hierdie plante kom nêrens anders ter wêreld voor nie. Fynbos is van besondere botaniese belang vanweë die groot aantal spesies.
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.G.G.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Gasvryheidsbedryf - Die sektor van die toerismebedryf wat hom toespits op die verskaffing van verblyf, kos en drank.
Geboortesertifikaat - Dokument wat die Departement van Binnelandse Sake uitreik wanneer die geboorte van 'n baba in die bevolkingsregister aangeteken word.
Geelkoorssertifikate - Amptelike dokument wat aan 'n mens uitgereik word nadat jy teen geelkoors geïmmuniseer is.
Gehalteversekering (GV) - Kontroleproses om te verseker dat die gehalte van 'n produk of diens op 'n aanvaarbare vlak is.
Geloofsgebaseerde organisasies (GBO's) - Niewinsgewende organisasies waarvan die lede van dieselfde godsdienstige oortuiging is.
Gemeenskap van goedere - 'n Manier om besittings in 'n huwelik te verdeel. Al die besittings, geld en eiendom wat aan elke persoon behoort wanneer hulle trou en alles wat gedurende die huwelik versamel is, word gedeel.
Gemeenskapsgesondheidswerker - Iemand wat vrywillig help met gesondheidsake in die gemeenskap.
Gemeenskapspolisiëringsforum (GPF) - 'n Groep besorgde burgers wat in 'n bepaalde gebied woon en werk wat met die plaaslike polisie saamwerk om 'n veilige omgewing in die gemeenskap te skep en te handhaaf.
Gemene reg - Wet wat deur die jare heen oorgedra is en nie as 'n wet van die parlement bestaan nie. Byvoorbeeld, daar is geen spesifieke wet wat bepaal dat moord 'n misdaad is nie. Moord is 'n oortreding van die gemene reg.
Genetiese diversiteit - Die verskeidenheid gene in 'n spesie. Genetiese diversiteit stel spesies in staat om hulle by veranderende toestande aan te pas.
Geriatries - Met betrekking tot 'n bejaarde persoon.
Gesondheidsorg-afval - Afval wat deur gesondheidsorginstellings geproduseer word en waarvan ontslae geraak moet word sonder om gevare vir die gemeenskap te skep.
Gesondheidsorgwerkers - Mense wat na siekes omsien, soos gekwalifiseerde verpleegkundiges en dokters, sielkundiges en psigiaters, asook versorgers wat nie oor amptelike kwalifikasies beskik nie.
Getuie - 'n Persoon wat in 'n geregshof getuienis lewer oor iets wat hulle gesien het of waarvan hulle weet.
Getuiebeskerming - Maatreëls om die veiligheid te verseker van 'n persoon wat in 'n geregshof moet getuig en wat as gevolg daarvan vir hul veiligheid vrees.
Gewaarmerkte afskrifte - Fotostate wat amptelik deur 'n Kommissaris van Ede verklaar is as getroue afskrifte van die oorspronklike dokumente.
Gini-indeks of Gini-koëffisiënt - 'n Skaal wat inkomsteverdeling meet, met ander woorde, die verskil tussen wat die armste mense en die rykste mense verdien. As almal dieselfde bedrag verdien, is die Gini-indeks 0. As daar 'n groot verskil is tussen wat die armes en die rykes verdien, is die Gini-indeks na aan 1. In 1998 was die Gini-indeks in Suid-Afrika 0,69.
Globalisering - Wanneer iets nie tot een land beperk is nie, maar talle lande oor die wêreld heen raak. Dit kan op kultuur, sake of ekonomie betrekking hê.
Goeie staatsbestuur - 'n Goedgekeurde manier om te regeer, wat insluit aanspreeklikheid, verantwoordbaarheid, deursigtigheid, doeltreffendheid, effektiwiteit en respek vir die regstaat.
Griffier - Die persoon in die hof wat verantwoordelik is vir die vasstelling van verhoordatums en wat jou kan voorsien van enige dokument wat op die hofverrigtinge betrekking het.
Groenskrif - 'n Konsepbeleidsdokument oor 'n bepaalde onderwerp wat deur 'n staatsdepartement opgestel is.
Grondbesetting - Proses waarin mense grond onwettig beset om hulle daar te vestig.
Grondwet - Die hoogste wet in Suid-Afrika. In hierdie dokument word die grondbeginsels waarvolgens Suid-Afrika bestuur word, uitgestippel. Die bevat die Handves van Regte en sit die strukture en magte van die nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsfeer uiteen.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.I.I.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Immigrant - 'n Persoon wat na 'n ander land verhuis om daar te gaan woon.
Immigrasie - Verhuising na 'n ander land met die oog op permanente vestiging daar.
Immunisering/inenting - Proses om mense 'n entstof (vaksien) in te spuit sodat hulle weerstand teen sekere siektes kan opbou.
Indaba - 'n Vergadering om belangrike kwessies te bespreek.
Indringerspesies - Dit is diere en plante wat "oorgeneem" en hulle gevestig het in gebiede waar hulle nie van nature voorkom nie. Hulle kan 'n nadelige uitwerking op ander plante en diere en op die omgewing hê. Byvoorbeeld, die portjackson is 'n plant wat van Australië hierheen gebring is. Dit gebruik soveel water dat die inheemse plante uitsterf.
Inflasie - Die algemene en volgehoue styging in pryse. Dit word gemeet as 'n persentasieverandering in die verbruikersprysindeks (VPI).
Informele nedersetting - Huise en hutte wat op onontwikkelde grond gebou is. Daar is geen dienste soos elektrisiteit, lopende water en sanitasie nie.
Infrastruktuur - Basiese geriewe en dienste, soos paaie, waterpype, skole en hospitale.
Inheems - Met betrekking tot iets wat natuurlik in 'n gebied voorkom of oorspronklik daarvandaan kom, of iets wat in 'n bepaalde omgewing geproduseer word, of daar woon of groei.
Inheemse spesies - Diere- of plantspesies wat natuurlik voorkom in 'n bepaalde gebied.
Inkomstebelasting - Die belasting wat jy betaal op enige inkomste wat jy het, soos jou salaris of loon.
Inkubasie - Die proses om pasgebore (veral vroeggebore) babas in 'n beheerde toestand te versorg waar die temperatuur, vogtigheid en suurstof op die beste vlak gehou kan word om te verseker dat die kind optimaal te ontwikkel.
Inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) - Tegnologieë, produkte en dienste wat by die uitbeelding, verwerking, berging en versending van elektroniese inligting betrokke is.
Insolvensie - Bankrotskap. Wanneer 'n persoon nie hul skuld kan betaal nie, selfs al word al hul besittings verkoop.
Interdik - 'n Hofbevel wat 'n persoon verbied om iets te doen of om iemand te dwing om iets te doen.
Internasionale Monetêre Fonds (IMF) - 'n Spesiale agentskap van die Verenigde Nasies wat verantwoordelik is vir die stabilisering van internasionale wisselkoerse. Dit staan lenings aan lidlande toe.
Internetdiensverskaffer - 'n Geakkrediteerde maatskappy wat individue of sakeondernemings aan die internet koppel.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.N.N.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Nalatigheid - Versuim om so versigtig te wees as wat jy veronderstel was om te wees. Om nie soos 'n redelike mens op te tree nie.
Nasionale regering - Die regerende liggaam in die land. Bestaan uit die wetgewende gesag (parlement), uitvoerende gesag (die uitvoerende raad) en die regterlike gesag (die howe) wat verantwoordelik is vir die maak, uitvoering en toepassing van die wet.
Nasionale Vergadering (NV) - Die wetgewende tak van die regering. Dit bestaan uit 400 verkose lede van die parlement wat vir die maak of wysiging van die wette van die land verantwoordelik is.
Nasionale Vervolgingsgesag (NVG) - Regeringsliggaam wat vir die bestuur en koördinering van vervolging in die hele land verantwoordelik is.
Nasionale Voedselwetgewing-adviesgroep (VWAG) - Instelling wat die regering raad gee oor wetgewing rakende voedsel in Suid-Afrika.
Natuurlikehulpbronne-bestuur - Proses om te verseker dat natuurlike hulpbronne op 'n volhoubare manier gebruik word.
Nie-kredietgekoppende behuisingsbeleid - Behuisingsubsidie wat nie 'n lening insluit nie en derhalwe nie terugbetaal hoef te word nie.
Niewinsgewende organisasies - Openbare voordele-organisasies wat nie op winsbejag ingestel is nie.
NKR-eenheidstandaard - Stelling waarin die bedoelde uitkomste van 'n kursus of opleidingsprogram uiteengesit word, asook wat die slaagvereistes is. Vir elke kursus wat tot 'n NKR-kwalifikasie lei, moet 'n eenheidstandaard by die SAKO, die NKR-owerheid, geregistreer word.
NKR-kwalifikasie - Nasionaal erkende kwalifikasie wat voldoen aan die standaarde en vereistes wat deur die SAKO gestel word.
Noodvoorbehoeding - Ook die "oggend-daarna-pil" genoem. Hierdie tipe voorbehoeding word binne 72 ná onbeskermde seks gebruik op swangerskap te voorkom.
Ntsika - 'n Regeringsagentskap wat daarvoor verantwoordelik is om klein sakeondernemings te help deur middel van opleiding en bystand. Vir nog inligting, besoek Ntsika se webwerf.
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.O.O.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Obstetrie - Verloskunde; die vertakking van die geneeskunde wat met voorgeboortesorg, kindergeboorte en nageboortesorg te make het.
Omgewingsgesondheid - Gesondheidskwessies in verband met die omgewing, onder meer besoedeling en die gehalte van voedsel en water.
Omgewingsimpak-assessering (OIA) - 'n Verslag oor die uitwerking wat 'n voorgestelde ontwikkeling op die omringende omgewing sal hê.
Omsendbrief - 'n Kennisgewing of riglyn wat onder 'n groot aantal mense versprei word. Byvoorbeeld, 'n onderwysomsendbrief word gestuur aan almal wat in diens van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement is. Ook 'n rondskrywe genoem.
Onafhanklike Uitsaai-owerheid (OUO) - Statutêre instelling met die verantwoordelikheid om toe te sien dat die inhoud van televisie- en radioprogramme in die behoeftes van alle taal- en kultuurgroepe in Suid-Afrika voorsien en vermaak, opvoeding en inligting verskaf. Vir nog inligting, besoek die OUO se webwerf.
Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) - Die instelling wat ingevolge die Grondwet gestig is en daarvoor verantwoordelik is om verkiesings te reël en te verseker dat die verkiesings vry en regverdig is.
Onbillike arbeidsprakryk - Werktoestande, optredes en besluite rakende indiensneming wat in stryd met die arbeidswetgewing is.
Onbillike ontslag - Onregmatige beëindiging van indiensneming. Die werkgewer het die werknemer afgedank sonder 'n geldige rede of sonder om die wetlik voorgeskrewe prosedure te volg.
Onderhandeling - 'n Proses om kompromisse aan te gaan wat daarop gemik is om 'n geskil te besleg of 'n ooreenkoms te bereik.
Onderhoud - Geld wat maandeliks deur een persoon aan ander betaal word om hulle te versorg. Byvoorbeeld, 'n vader gee geld aan die moeder van sy kinders indien sy hulle versorg.
Onderhoudshof - Hierdie spesiale hof behartig sake rakende onderhoud, soos om 'n onderhoudsbevel uit te reik en 'n persoon te straf wat versuim om onderhoud te betaal.
Onderwysbestuur-en-ontwikelingsentrum (Obos) - Distriksbestuursinstellings wat ondersteuning en hulp verleen aan skole en ander onderriginstansies onder hul jurisdiksie.
Ongeskiktheidstoelae - Hierdie toelae is tot die beskikking van Suid-Afrikaanse vroue tussen die ouderdomme van 18 en 60 en Suid-Afrikaanse mans tussen die ouderdomme van 18 tot 65 wat medies ongeskik verklaar is. Dit is aan 'n middeletoets onderworpe.
Ontbossing - Die afkap van bosse en ander plantegroei.
Ontwikkelde land - 'n Nywerheidsland met 'n sterk en goed georganiseerde ekonomie en hoogs ontwikkelde infrastruktuur. So 'n land word ook 'n Eerstewêreldland genoem.
Ontwikkelingsondersoek - Mediese ondersoek van jong kinders om vas te stel of hulle normaalweg ontwikkel.
Onvrugbaarheid - Die onvermoë om kinders te hê.
Onwettige immigrante - 'n Persoon wat na 'n ander land verhuis het sonder om die nodige toestemming van die regering van daardie land te verkry.
Oorlogsveterane-toelae - 'n Toelae vir bejaarde of gestremde Suid-Afrikaners wat in die Tweede Wêreldoorlog of in die Koreaanse Oorlog geveg het.
Oos-Kaap - Die Oos-Kaap, een van Suid-Afrika se nege provinsies, lê aan die ooskus van die land.
Openbaar-private vennootskap - 'n Ooreenkoms waarvolgens 'n private party 'n regeringsdiens lewer of 'n administratiewe funksie vervul. Die regeringsliggaam speel in 'n aktiewe rol in die vennootskap.
Openbare Beskermer - Die grondwetlike instelling belas met ondersoeke na klagtes van korrupsie en onwettige optrede deur regerings- of staatsamptenare.
Openbare deelname - Proses wat lede van die publiek die geleentheid gee om hul mening te lug en by besluitneming betrokke te raak.
Openbare eiendom - Grond, geboue, voertuie of ander eiendom wat deur die staat besit word.
Openbare entiteit - 'n Instelling wat onafhanklik van die nasionale, provinsiale en plaaslike regering optree en waarin die staat 'n wesenlike finansiële belang het.
Openbare sektor - Die deel van die ekonomie in staatsbesit of gemeenskaplike besit, soos die nasionale, provinsiale en plaaslike owerhede en openbare entiteite.
Openbare steurnis - Gedrag wat inbreuk maak op die regte van die gemeenskap deurdat dit skade aanrig of ergernis of ongerief op 'n openbare plek veroorsaak.
Opkomende uitvoerders - Nuwe uitvoerondernemings, gewoonlik uit 'n voorheen benadeelde agtergrond.
Oppergesag van die reg - 'n Regsbeginsel wat bepaal dat almal aan dieselfde wette onderworpe is. Dit vereis dat wette duidelik moet wees en bepaal dat wette regverdig, billik en konsekwent toegepas moet word.
Opportunistiese infeksies - Siektes wat MIV-positiewe mense makliker opdoen omdat hul immuniteitstelsel verswak word deur die MI-virus. Voorbeelde van opportunistiese infeksies is TB en longontsteking.
Opvanggebied - Toeloopgebied of waterskeiding; reënwater versamel in hierdie gebied en loop dam in 'n rivier of dam.
Organiese boerdery - Gewasverbouing of veeboerdery waarin slegs natuurlike messtowwe, plaagdoders en voedingsaanvullers gebruik word. Geen hormone en kunsmatige chemikalieë word gebruik nie.
Ortotiek - Die mediese wetenskap wat handel oor spesiale toestelle waarmee verswakte of abnormale gewrigte of ledemate ondersteun of gestut word.
Ouderdomstoelae - Finansiële bystand wat deur die staat verleen word aan behoeftige bejaardes. Dit is tot die beskikking van mans bo 65 jaar en vroue bo 60 jaar, en is aan 'n middeletoets onderworpe.
Oudit - 'n Inspeksie waarin op die akkuraatheid en volledigheid van verslae gelet word. Byvoorbeeld, in 'n finansiële oudit van 'n departement word verseker dat inkomste en uitgawe aangeteken en alle belasting betaal is.
Ouerregte - Die wetlike regte wat 'n ouer ten opsigte van 'n kind het, soos die reg op toesig oor daardie kind en die reg om mediese besluite namens die kind te neem.
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.P.P.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Padongelukkefonds (POF) - 'n Staatsfonds wat vergoeding uitbetaal nadat mense in 'n motorvoertuigongeluk beseer is of gesterf het.
Padwaardigheidsertifikaat - Bewys dat 'n voertuig 'n padwaardigheidsinspeksie geslaag het. In die ondersoek word nagegaan of die voertuig in 'n goeie toestand is en geskik is om op die pad te wees.
Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad - 'n Regeringsinstelling wat verantwoordelik is vir die beskerming, bevordering en ontwikkeling van die elf amptelike tale van Suid-Afrika.
Paramediese beampte - Iemand wat opgelei is om noodhulp toe te pas, maar wat nie 'n ten volle gekwalifiseerde dokter is nie.
Pararegsbeampte - 'n Regsadviseur of -assistent wat 'n bietjie regsopleiding ontvang het, maar nie 'n regsgraad het nie.
Parasitologie - Die studie van parasiete.
Parlement - Die wetgewende tak van die regering, ook die Nasionale Vergadering genoem. Dit bestaan uit verkose verteenwoordigers (lede van die parlement, of LP's) en is verantwoordelik vir die maak van nuwe wette en die wysiging of herroeping van uitgediende wette.
Parlementêre stelsel - 'n Regeringsvorm waar die verkose verteenwoordigers in die parlement die belangrikste besluite neem, soos om nuwe wette te maak.
Paspoort - 'n Amptelike dokument van die staat wat jou identiteit en burgerskap bekragtig en jou in staat stel om na die buiteland te reis.
Patologiemonsters - Biologiese monsters wat vir ontleding gestuur word na 'n patologielaboratorium om vas te stel of dit siektes bevat, wat die siekte is, wat dit veroorsaak het en hoe ver dit ontwikkel het.
Per capita-verbruik - Die hoeveelheid van iets wat in 'n bepaalde tydperk gemiddeld deur een persoon verbruik word.
Perlemoen - 'n Eetbare seedier met 'n oorvormige skulp wat aan die binnekant met 'n glinsterende stof, perlemoen, bedek is.
Permanente inwoner - 'n Persoon wat nie 'n burger van die land is nie en nie 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument het nie, maar aan wie toestemming gegee is om vir altyd in die land te bly.
PERSAL - Die Departement van die Staatsdiens en Administrasie se databank vir die personeel- en bedryfstelsel.
Plaaslike Regering - Distriks- en plaaslike munisipaliteite wat ingevolge die Grondwet tot stand gekom het. Die magte en funksies van plaaslike regerings word in die Grondwet uiteengesit.
Pleegkindtoelae - Hierdie toelae is beskikbaar aan enigiemand wat 'n pleegkind versorg. Dit is veronderstel om te help betaal vir die kind se voeding, klere en onderrig.
Pleegsorg - Versorging van kinders wat nie 'n gesin of familie het nie of wat nie by hulle familie kan inwoon nie. Dit is gewoonlik nie 'n vaste reëling nie.
Portaal - Webwerf wat toegang verleen tot talle ander verwante webwerwe.
Prenataal - Voor geboorte.
Presidensiële stelsel - 'n Regeringstelsel waarvolgens die magtigste politieke amp dié van die president is.
Primêre gesondheidsorg - Basiese gesondheidsorg om swak gesondheid en siektes te voorkom deur mense te leer om gesond te lewe (byvoorbeeld gesonde eetgewoontes en basiese higiëne).
Private sektor - Die deel van die ekonomie wat deur private individue besit word en nie onder owerheidsbeheer val nie.
Privatisering - Stelsel waarvolgens die staat se dienste, soos elektrisiteitsverskaffing, verkoop word aan private maatskappye.
Professionele gesondheidswerkers - Mense met amptelike kwalifikasies wat na siekes omsien, soos verpleegkundiges, dokters, psigiaters en ander spesialiste.
Prokureursorde - 'n Beheerliggaam wat toesig hou oor die werk van prokureurs.
Proporsionele verteenwoordiging - 'n Stelsel van regering waarvolgens die getal setels van een party in die parlement in verhouding is tot die getal stemme wat daardie party in die verkiesing ontvang het. Dit verskil van 'n kiesafdelingstelsel waarvolgens die wenners in elke gebied 'n setel in die parlement kry.
Provinsiale regering - Elke provinsie het 'n provinsiale parlement en 'n provinsiale regering. Die funksies en magte van die provinsiale regerings word in die Grondwet uiteengesit.
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.T.T.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Tariewe - Prys wat vir 'n diens vasgestel is.
Taxi-herkapitalisasie - Die plan om die vloot van sestiensitplek-minibustaxi's in die land te vervang deur nuwe, groter voertuie.
Telekommunikasie - Kommunikasie met behulp van die tegnologie, waaronder telefoon-, satelliet- en internetkommunikasie.
Tender - 'n Aanbod om 'n stuk werk te doen of goedere of dienste teen 'n gespesifiseerde prys te lewer.
Tenderkomitee - 'n Amptelik aangestelde komitee wat moet toesien dat die amptelike beleid en prosedure gevolg word in die keuse van 'n tender.
Tersiêre onderwys - Formele onderwys ná die sekondêre of hoërskool. Dit sluit universiteit- en technikonstudie in.
Terugbetaling - Geld wat 'n mens terugkry nadat jy 'n verskuldigde bedrag betaal het. Byvoorbeeld, as jy te veel belasting betaal het, is jy op 'n terugbetaling geregtig en sal 'n sekere bedrag aan jou teruggegee word.
Testament - 'n Regsdokument waarin 'n mens uiteensit hoe jy verkies dat jou bates ná jou afsterwe verdeel moet word.
Tirisano - Die nasionale onderwysstrategie. Tirisano beteken "werk saam".
Toelae - 'n Bedrag soortgelyk aan 'n pensioen wat die regering maandeliks aan 'n behoeftige persoon oorbetaal. Daar is verskillende toelaes vir mense wat verskillende behoeftes het.
Totale vrugbaarheidskoers (TVK) - Die gemiddelde getal kinders aan wie 'n vrou in haar leeftyd die lewe skenk.
Tradisionele genesers - Mense wat medisyne afkomstig van inheemse plante en diere gebruik om ander te genees.
Transkei-Venda-Bophuthatswana-Ciskei (TVBC) - Voormalige "onafhanklike tuislande" wat deur die regering van die Nasionale Party in Suid-Afrika geskep is as deel van sy apartheidsbeleid.
Transvaal - Een van die provinsies van Suid-Afrika voor 1994. Dit is geïnkorporeer by die gebiede nou die provinsies Gauteng, Mpumalanga en Limpopo is.
Trauma - Emosionele of sielkundige ontsteltenis wat dikwels ontstaan weens skok, beserings of blootstelling aan geweld of 'n tragedie.
Treatment Action Campaign (TAC) - 'n Drukgroep wat hom daarvoor beywer dat die regering anti-retrovirale medisyne aan alle MIV-positiewe Suid-Afrikaners verskaf.
Trots Suid-Afrikaans - 'n Veldtog om plaaslik vervaardigde goedere en dienste te bevorder. Plaaslike maatskappye kan hulle by die veldtog laat registreer en dan die Trots Suid-Afrikaans-logo op hul produkte en in hul reklame gebruik.
Tuberkulose (TB) - 'n Bakteriese siekte wat hoogs aansteeklik is, maar genees kan word. Dit tas die longe aan en veroorsaak 'n aanhoudende gehoes, dat bloed uitgehoes word, nagsweet, gewigsverlies en kortasemigheid.
Tuinboukunde - Die wetenskap om vrugte, groente, blomme en ander plante te kweek.
Tuissorg - Versorging van 'n siek persoon in hul eie huis. Daar is soms nie plek vir al die siek mense in hospitale nie en dan word hulle tuis behandel en versorg.
Tussenverkiesings - Verkiesings wat tussen algemene verkiesings plaasvind, gewoonlik wanneer 'n verkose verteenwoordiger gesterf of bedank het of vervang moet word.
Tydelike ongeskiktheid - 'n Besering of misvormdheid wat iemand verhinder om vir 'n tydperk sekere dinge self te doen, maar wat mettertyd genees of reggestel kan word.
Tydelike ongeskiktheid - 'n Besering of misvormdheid wat iemand verhinder om vir 'n tydperk sekere dinge self te doen, maar wat mettertyd genees of reggestel kan word.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.U.U.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Uitdiensstelling - Beëindiging van werknemers se dienskontrakte om die bedryfskoste van 'n sakeonderneming of 'n organisasie te verminder. Die werknemers word gewoonlik finansieel daarvoor vergoed.
Uitkomsgebaseerde onderwys (UGO) - 'n Onderrigstelsel waar alles met 'n spesifieke doel geleer word. Die kurrikulum en alle assessering word met inagneming van hierdie verlangde uitkomste ontwikkel.
Uitsluiting - Wanneer 'n werkgewer werknemers die werkplek belet om hulle te dwing om tot 'n ooreenkoms te geraak.
Uitspraak - Regsbesluit wat deur 'n regter of 'n landdros geneem word.
Uitvoeraansporings - Lokmiddels wat die regering dikwels in die vorm van belastingvoordele aanbied om uitvoerondernemings aan te moedig.
Uitvoerbaarheidstudie - Navorsing oor die lewensvatbaarheid van 'n voorgestelde projek of sakeonderneming.
Uitvoerende gesag - Ook die administratiewe tak van die regering genoem. Die uitvoerende gesag is verantwoordelik vir die toepassing van wette en beleid. Byvoorbeeld, die Minister van Gesondheid is 'n lid van die Uitvoerende Raad en sy en haar departement is deel van die uitvoerende gesag van die regering.
Ultra vires - Buite jou bevoegdheid. Byvoorbeeld, as 'n staatsamptenaar ultra vires opgetree het, beteken dit dat hulle die perke van hul gesag oorskry het. Hulle het nie die mag of die reg om te doen wat hulle gedoen het nie.
Universele toegang - Internettoegang vir almal, met inbegrip van mense wat voorheen benadeel is en mense met gestremdhede.
Universele voorsorgmaatreëls - Voorkomende maatreëls wat deur almal getref behoort te word om te keer dat MIV/vigs versprei.
Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) - Hoëronderwys-inrigting wat in Kaapstad geleë is.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.V.V.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Vaderskapstoets - 'n DNS-toets wat kan bewys dat iemand die biologiese vader van 'n kind is.
Veel voorkomende vrae (VVV) - Vrae wat gereeld gevra word. Webwerwe en inligtingspakkette bevat dikwels afdelings waar hierdie vrae beantwoord word.
Veiligheidsplek - 'n Tydelike huis waar kinders kan tuis gaan as daar niemand is wat na hulle kan omsien nie en die staat nog nie finaal besluit het waar hulle geplaas moet word nie.
Verantwoordelike dobbelary - Om op 'n verstandige en ewewigtige manier weddenskappe te plaas en te dobbel sodat jy nie daaraan verslaaf raak of jouself in finansiële moeilikheid laat beland nie.
Verbruikersbekermer - 'n Regeringsamptenaar wat verantwoordelik daarvoor is om op verbruikersklagtes in te gaan.
Verdigting - Die ontwikkeling van ongebruikte grond in ylbevolkte gebiede van die stad om meer mense te kan huisves. Dit gee mense toegang tot grond wat reeds van dienste (elektrisiteit, water, sanitasie) voorsien is.
Verenigde Koninkryk (VK) - Die gesamentlike naam vir Engeland, Skotland, Wallis, Noord-Ierland, die eiland Man en die Kanaaleilande.
Verenigde Nasies se Konvensie oor Kinderregte (VNKKR) - In hierdie internasionale ooreenkoms word die fundamentele regte van kinders uiteengesit. Tot dusver is die konvensie deur 192 lande bekragtig (slegs twee lande het dit nog nie onderteken nie).
Verenigde Nasies se Ontwikkelingsprogram (UNOP) - Die agentskap van die Verenigde Nasies wat vir die koördinering van internasionale ontwikkelingsinisiatiewe verantwoordelik is.
Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) - Die interregeringsorganisasie van die Verenigde Nasies wat fokus op geslagsake, kultuur en kommunikasie, opvoeding, natuurwetenskappe, en sosiale en menswetenskappe.
Verhoorafwagtende gevangene - Iemand wat in 'n gevangenis aangehou word terwyl hulle vir hul verhoor in 'n hof wag.
Verordening - Wet wat deur die provinsiale regering gemaak is.
Verordeninge - Dit is wette wat deur plaaslike regerings uitgevaardig word. Byvoorbeeld, die Kaapse stadsraad het 'n verordening oor openbare steurnisse.
Versoening - Die herstel van vrede en harmonie. Om twee botsende partye by mekaar te bring om vriendskaplike betrekkinge tussen hulle te bou.
Verstedeliking - Die proses waarin mense van die platteland na stedelike gebiede verhuis. Byvoorbeeld, wanneer mense plase verlaat en na die stede gaan om werk te probeer vind.
Verwoestyning - Wanneer 'n gebied 'n woestyn word omdat die grond nie behoorlik bewerk is nie of omdat die klimaat verander het.
Veto - Die reg om 'n voorstel af te keur, selfs al is dit deur die meerderheid van die mense aanvaar. Byvoorbeeld, die President het die reg om wetgewing te veto as hy meen dit is ongrondwetlik, selfs al het die parlement in 'n stemming die wet goedgekeur.
Vigs - "Verworwe Immuniteitgebreksindroom", 'n ernstige, gewoonlik noodlottige, siekte van die immuniteitstelsel wat deur die MI-virus veroorsaak word. Dit lei tot 'n erg verswakte immuniteitstelsel wat die pasiënt vatbaar maak vir opportunistiese infeksies (soos TB, longontsteking of kanker). Dit word oorgedra deur blootstelling aan geïnfekteerde liggaamsvloeistowwe, veral bloed en semen.
Vigswesies - Kinders onder die ouderdom van 15 of 18 wie se moeders weens MIV/vigs gesterf het. Die kinders is nie altyd MIV-positief nie.
Virologie - Studie van virusse en virussiektes.
Visum - 'n Regsdokument wat sê dat iemand wettig die land mag binnekom. Daar is verskeie visumsoorte wat 'n mens toelaat om vir verskillende tydperke in die land te bly. Byvoorbeeld, 'n studentevisum laat jou toe om langer te bly as 'n vakansievisum.
Vlugteling - 'n Persoon wat na 'n ander land vlug weens rasse-, godsdienstige of politieke vervolging. Hulle word deur die wet toegelaat om te bly in die land waarheen hulle gevlug het.
Voeding - Voedingskrag verkry van voedsel wat jou liggaam nodig het om gesond te bly.
Voedselsekuriteit - Toegang tot 'n voldoende en 'n volhoubare voedselvoorraad.
Voog - Die persoon wat wettig vir 'n kind verantwoordelik is. Dit kan die ouer wees of 'n ander persoon wat deur die hof aangewys is.
Voorbehoeding - Middele om swangerskap te voorkom, waaronder voorbehoedpille, IUA's, voorbehoedinspuitings en kondome.
Voorhuwelikse kontrak - Hierdie kontrak word voor die huwelik gesluit. Dit sit uiteen wat met die egpaar se eiendom en geld sal gebeur indien hulle sou skei.
Voorkeuraankope - 'n Beleid oor regstellende aksie deur die regering wat staatsdepartemente en -agentskappe aanmoedig om goedere en dienste te koop by voorheen benadeelde individue of sakeondernemings.
Voorlegging - Mondelinge of skriftelike aanbieding oor 'n bepaalde aangeleentheid.
Voorlopige belastingbetalers - Sakeondernemings of individue wat nie elke maand belasting betaal nie, maar al hul belasting 2 of 3 keer per jaar te betaal.
Voting station - Official place in your area where you are required to go to cast your vote. Official place in your area where you are required to go to cast your vote.
Vroeë kindontwikkeling - Die fisieke, geestelike, emosionele, morele, sosiale en geestelike ontwikkeling van kinders van geboorte af tot 9 jaar.
Vrugbaarheidskoers - Die gemiddelde getal kinders aan wie 'n vrou in haar leeftyd die lewe skenk. In 1998 was die vrugbaarheidskoers in Suid-Afrika 2,9 kinders per vrou.
Vrywillige Berading en Toetsing (VBT) - Nie-verpligte toetsing vir MIV wat berading voor en na toetsing insluit.
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.glossary.W.W.2010-03-24.af.txt</fn>
Definisies vir regeringsterme, alfabeties gelys.
Waarheid-en-versoeningskommissie (WVK) - Hierdie kommissie is aangestel om die oorsake, aard en omvang van menseregteskendings vas te stel wat tussen 1 Maart 1960 en 6 Desember 1994 plaasgevind het, om amnestie te verleen aan mense wat geweldsdade met 'n politieke oogmerk gepleeg het, om slagoffers van menseregteskendings die geleentheid te gee om te getuig, en om 'n verslag oor die kommissie se bevindings en voorstelle saam te stel en te publiseer.
Wanvoeding - 'n Swak dieet wat tekort skiet aan van die voedselsoorte wat goeie gesondheid verseker.
Weeskind - 'n Kind wie se ouers albei oorlede is.
Welsynsagentskap - 'n Nieregeringsorganisasie aan wie sekere verantwoordelikhede en magte opgedra is om na die welsyn van mense om te sien.
Wêreldbank - Die naam vir vier internasionale instellings wat lenings en ander finansiële bystand aan lande verleen. Die Wêreldbank se instellings word besit deur die lande wat tot die Internasionale Monetêre Fonds bydra.
Wêrelderfenisterreine - Natuur- of kultuurplekke wat van historiese belang is. Daar is 'n internasionale lys van hierdie plekke wat deur die Interregeringskomitee oor Wêrelderfenis bestuur word. Byvoorbeeld, Robbeneiland is 'n wêrelderfenisterrein.
Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) - Die Verenigde Nasies se agentskap wat verantwoordelik is vir die koördinering van internasionale gesondheidswerk om die hoogs moontlike vlak van gesondheid vir alle mense te verseker.
Wêreldwye aardverhitting - 'n Styging in die gemiddelde temperature oral in die wêreld as gevolg van die kweekhuiseffek.
Werkloosheidskoers - Die persentasie van die mense wat kan en wil werk, maar wat nie werk kan kry nie. Volgens die 2001-sensus is die werkloosheidskoers in Suid-Afrika 41,6 persent.
Werkloosheidsversekering - Finansiële beveiliging wat jou teen werkloosheid beskerm. As jy werkloos word, kan jy vergoeding van die Werkloosheidsversekeringsfonds eis.
Werkloosheidsversekeringsfonds - Dit is 'n staatsfonds. Almal wat 'n werk het, betaal 'n bedrag geld by hierdie fonds in. As iemand werkloos raak, kan hulle geld terugeis van die fonds.
Werkpermit - 'n Amptelike dokument wat aan Binnelandse Sake uitgereik word aan buitelanders wat in Suid-Afrika wil werk. Dit is onwettig as nie-burgers sonder so 'n permit hier werk.
Wes-Kaap - Een van die nege provinsies in Suid-Afrika. Dit sluit die suide en weste van die land in.
Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) - Die provinsiale departement wat vir onderwys in die Wes-Kaap verantwoordelik is.
Wet - 'n Wet wat deur die nasionale of provinsiale parlement aangeneem is. Lede van die parlement stem oor 'n konsepwet, wat as wetgewing bekend staan.
Wetgewer - Ook parlement genoem. Hierdie tak van die regering bestaan uit verkose verteenwoordigers (parlementslede of LP's) en is verantwoordelik vir die maak van nuwe wette en die wysiging of skrapping van uitgediende wette.
Wetgewing - Wette wat deur die parlement aanvaar is.
Wetsontwerp - 'n Voorgestelde wet wat nog nie deur die nasionale of provinsiale parlement aanvaar is nie.
Wigte en teenwigte - Voorsorgmaatreëls wat getref word om korrupsie te voorkom en 'n magsewewig tussen die administratiewe, wetgewende en regterlike takke van die regering te handhaaf.
Wisselkoers - Die verskil tussen die waarde van geldeenhede. Dit sê vir jou hoeveel dit sal kos om geld van 'n ander land te koop. Byvoorbeeld, dit sal jou sowat R7 kos om $1 te koop.
Witskrif - 'n Beleidsdokument wat deur een van die staatsdepartemente opgestel is.
Woonwerkers - Mense wat op 'n plaas werk en toegelaat word om ook daar te woon.
Wyk - 'n Gebied of kiesdistrik waarvan die inwoners vir 'n bepaalde raadslid stem om hulle in die munisipaliteit te verteenwoordig.
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.14716.11657.2010-03-24.af.txt</fn>
Die belangrikste doel van hierdie studie is om gepaste gebruikersvriendelike werktuie vir die bestuur van besluitondersteuning vir die Wes-Kaap te ontwikkel om die Provinsiale Bestuur te help met die uitvoering van risiko- en kwesbaarheidsanalise en om toepaslike strategieë vir rampvoorkoming en -verligting vir die Provinsie te formuleer.
Rampbestuur is verantwoordelik vir die identifisering van potensiële gevare, terwyl die lyndepartemente en munisipaliteite verantwoordelik is vir die voorkoming en vermindering van die risiko van toepaslike gevare. Gedurende die 2002-2003-boekjaar is die Universiteite van Kaapstad en die Vrystaat aangestel om die eerste fase van die Risiko- en Kwesbaarheidsanaliseprojek te onderneem, naamlik om potensiële gevare in die Wes-Kaap te identifiseer.
Die opstel van gestandaardiseerde gebruikervriendelike kaarte van natuurlike en ander gevare.
Die voorstelling van sulke gevare in GIS-formaat (GIS = geografiese inligtingstelsel) wat gekoppel kan word aan ander provinsiale kaarte en inligting om beplanning en rampbestuurpogings te verbeter.
Die gebruik van rekenaars en kommunikasietegnologie by die tydige en doeltreffende manipulering en verskuiwing van data word deur die Wes-Kaapse Provinsiale Regering erken.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.14934.82975.2010-03-24.af.txt</fn>
Landbou-opleiding het vir die mense van die Weskusstreek meer toeganklik geword met die opening van die Clanwilliam-landbouskool op Vrydag 6 Augustus 2004. Die skool, 'n satellietkampus van die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding: Elsenburg, is spesifiek ontwerp vir plaaswerkers en boere in die gebied met beperkte bronne.
Satellietkampusse neem landbou-opleiding na die mense wat dit die nodigste het. Talle boere met beperkte bronne en plaaswerkers in plattelandse gebiede sukkel om kursusse by die hoofkampus in Stellenbosch by te woon. Daarom word satellietkampusse as deel van die bemagtigingsprogram van die Provinsiale Departement van Landbou geopen. Die eerste satellietkampus is in 2003 in George geopen, en kursusse is ook in Oudtshoorn aangebied.
Ongeveer 48 kort kursusse in vakke soos Landbou en Finansiële Bestuur, Lewensvaardighede, Groenteproduksie, Vrugteproduksie, Wingerdbou, Diereproduksie (grootvee, kleinvee en pluimvee) en Landbou-ingenieurswese word deur die Kaapse Instituut aangebied.
Die kursusse word op Nasionale Kwalifikasie-raamwerk vlakke 1 tot 4 (voor-matriekvlak) aangebied, en omtrent 2,000 studente word reeds jaarliks só opgelei. Die opening van die Clanwilliam-skool behoort die aantal te verhoog wanneer daar in Oktober 2004 met die kursusse begin word.
Die Premier van die Wes-Kaap, Mnr Ebrahim Rasool, vergesel van die Minister van Landbou, Cobus Dowry, het die skool by die Augsburg-gimnasium in Clanwilliam geopen, en by 'n belofte gehou wat die Premier vir sy eerste 100 dae in die amp gemaak het.
Daar is gehoop dat 'n landbou-uitvoerooreenkoms vir die uitvoer van lamsvleis aan die been binne die eerste 100 dae met die Europese Unie (EU) onderteken sou kon word.
Dit is moontlik gemaak deur die ondertekening van 'n protokol met die EU vir die registrasie van skaapplase en die daaropvolgende akkreditasie van 'n aantal plase. Die abattoir in Swellendam is ook vir uitvoere na die EU goedgekeur.
Die EU wou die uitvoerstelsels self inspekteer en goedkeur voordat hulle die ooreenkoms onderteken en sou dit in Junie 2004 gedoen het.
Die Nasionale Departement van Landbou het egter die besoek van die EU aan die geakkrediteerde plase in die Karoo uitgestel, omdat hulle nie in staat is om die huidige uitbraak van bek-en-klouseer in Limpopo en van voëlgriep in die Karoo, saam met 'n besoek deur die EU te hanteer nie.
Die Provinsiale Departement van Landbou sal steeds ontwikkelings steun met betrekking tot die ondertekening, wat 'n seën vir Karoo-boere behoort te wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.15144.82981.2010-03-24.af.txt</fn>
Op die platteland het mense oor die algemeen toegang tot minder sportgeriewe as stedelinge - maar miskien nie meer lank in die Wes-Kaap nie.
n Program van R11 miljoen vir die opgradering of bou van sportgeriewe in tien hoofsaaklik plattelandse plaaslike owerhede van die Wes-Kaap is in Augustus 2004 deur die Premier en die Minister van Kultuursake, Sport en Ontspanning, Mnr Chris Stali, van stapel gestuur.
Die "sooispitplegtigheid" is gehou in Kayamandi ('n township buite Stellenbosch) wat een van die uitgesoekte gemeenskappe is. Die verkose gemeenskappe het hoegenaamd geen sportgeriewe nie of het swak geriewe wat werk nodig het, en die meerderheid is op die platteland.
Die Bou vir Sport-en Ontspanningsprogram (BSOP) het R9.3 miljoen aan die projek afgestaan, en nog R1.7 miljoen kom uit die provinsiale begrotingtoekenning. Die BSOP is 'n armoedeverligtingsprogram van Sport en Ontspanning Suid-Afrika wat gemik is op die skep van geriewe vir benadeelde gemeenskappe. Terselfdertyd skep dit oor die korttermyn ook konstruksie werksgeleenthede en oor die langtermyn werksgeleenthede wat met die nuwe sportgeriewe verband hou.
Oordragbetalings aan die uitgesoekte munisipaliteite is afgehandel en bouwerk behoort aan die einde van September 2004 te begin. Tot 28 geriewe in tien munisipaliteite sal geskep of opgeknap word.
Beaufort-Wes Munisipaliteit (Rustedene en Nelspoort) R1.
Kannaland Munisipaliteit (Van Wyksdorp, Calitzdorp en Ladismith) R1.
Sentrale Karoo (Murrayburg) R0.
Knysna Munisipaliteit R0.
Mosselbaai Munisipaliteit (Brandwatch) R0.
Prins Albert-Klaarstroom R0.
Swartland-Kalbaskraal R0.6 miljoen vir 'n nuwe veeldoelige sportgerief en veldbesproeiing.
Wanneer sporttoernooie gereel word tussen benadeelde skole wat ver van mekaar af geleë is, besluit baie skole om weens vervoerprobleme eenvoudig nie mee te ding nie. Dit beteken dat jong sportmense weens 'n gebrek aan mededinging nie vorder nie.
Groepsportligas is dus in vier benadeelde gebiede gestig om skole in dieselfde gebied byeen te bring, sodat paslike toernooie tussen skoolgroepe gereël kan word en interskool-mededinging kan herleef. Geriewe, toerusting, opleiding en afrigting word ook deur die skole in die groepstelsel gedeel.
Die groepligastelsel word getoets in Hanover Park, Bonteheuwel, Guguletu, Nyanga and Phillippi, waar rugby, netbal, sokker en skaak suksesvol in die ligastelsel gespeel word. Die huidige wintergroepsportliga-toernooie eindig teen die einde van September sodat dit nie eksamens ontwrig nie.
Sporttoerusting ter waarde van meer as R500 000 is ook in Julie 2004 deur Minister Stali aan groepskole oorhandig. Die toerusting is oorhandig aan groepkomitees, eerder as aan indiwiduele skole, om seker te maak dat meer kinders dit kan gebruik. Die sporttoerusting sluit korfballe, krieketkolwe en -balle, vlugballe, hokkietoerusting, sokker- en rugbyballe, oefenklere, skaakstelle en tafeltennistoerusting in. 'n Bykomende tender vir nog toerusting ter waarde van R360 000 sal in September 2004 gevra word.
Sonder speelvelde kan skole nie baie buitelugsportsoorte aanbied nie. Sewe benadeelde skole is dus in Augustus 2004 elk R184 000 gegee vir die opgradering van speelvelde, wat die koste van terreinuitleg, die plant van gras en boorgatbesproeiing insluit. Die skole is op grond van behoefte gekies - party van hulle het tans hoegenaamd geen sportterreine nie.
Die projek is 'n vennootskap tussen die Departement van Kultuursake, Sport en Ontspanning, die Veiliger Skoleprojek, die Departement van Gemeenskapsveiligheid en die Multi-Agentskap Diens-aksiemeganisme (MADAM), wat verskillende agentskappe vir misdaadbestryding byeenbring.
Primêre Skool P.W.
Sewe skole, in plaas van die beplande tien skole, is weens 'n tekort aan geld gekies.
Wat Sportrade betref is daar in die eerste 100 dae op twee maniere ingegryp - 'n "Geskilbeslegtingsindaba" en 'n "Sokkerspitsberaad".
Die Geskilbeslegtingsindaba is in Julie 2004 gehou. Tot 170 afgevaardigdes van 40 Wes-Kaapse sportfederasies het deelgeneem.
Die Indaba is saamgeroep om maniere te vind om die administratiewe las op howe vir sportgeskille te verlig en die vermoë van sportfederasies te verbeter.
Die Indaba het gelei tot die stigting van Die Wes-Kaapse Geskilbeslegtingsforum. Die Forum behoort in April 2005 op die been te wees, nadat die toepaslike wetgewing deurgevoer is. Die Departement van Kultuursake, Sport en Ontspanning oorweeg tans benoemings vir lede van die Forum. 'n Transformasie- en geskileenheid in die Departement sal administratiewe steun vir die Geskilbeslegtingsforum verskaf.
Die Indaba is vinnig opgevolg deur die "Sokkerspitsberaad", met die subtitel "Die Pad na 2010", wat in Augustus 2004 gehou is. Die doel met die spitsberaad was om die proses aan die gang te sit om die struikelblokke uit die weg te ruim wat die groei en ontwikkeling van sokker in die Wes-Kaap belemmer.
Die spitsberaad is bygewoon deur sokker-administrateurs van verskeie liggame, wat lede van die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging (SAFA) se Provinsiale en Nasionale Uitvoerende Bestuur insluit. Afgevaardigdes het 'n strategie aanvaar om die struikelblokke te verwyder wat keer dat sokker ontwikkel en groei.
Programme te ontwikkel wat bekwame leierskap verseker.
Verhoudingsprobleme met plaaslike owerhede en klubs by te lê.
Op eenheid toegespits te wees.
n Provinsiale organiseringskomitee te stig wat sal konsentreer op kwessies soos ontwikkeling, groei en bestuur.
Strategies te werk te gaan om 'n plan wat op 2010 gemik is uit te werk.
Beloftes oor dié vier depositos is deur die Premier gemaak, en is binne die eerste 100 dae gestand gedoen. Die vyfde belofte, oor nuwe massa-gerigte sport- en ontspanningsprogramme in vier nodale gebiede, is 'n langtermyn projek wat nog deur die Departement ontwikkel word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.15150.123667.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verskaffing van opleiding en praktiese ervaring aan jongmense met matige intellektuele gestremdhede.
Maak jongmense met intellektuele gestremdhede betrokke by gemeenskapsdiens.
Die Siyanceda-projek is 'n inisiatief van die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging as deel van die Opleidingslypskole Onbeperk-programme. Met die program word jongmense met matige intellektuele gestremdhede opgelei om sekere tipes werk te doen. Hulle word dat geplaas in organisasies binne die gemeenskap waar hulle praktiese ervaring opdoen in die werksomgewing. Regdeur die opleidings- en plasingstydperk (18 maande) kry die jongmense ook opleiding in lewensvaardighede en steun van 'n werksopleier om hulle voor te berei vir indiensneming in die ope mark.
Jongmense wat aan die program deelneem word opleiding gegee wat hulle in staat stel om krediete te verdien in die Nasionale Kwalifikasieraamwerk.
In die eerste fase van die program kry deelnemers vaardighede, werkservaring en uiteindelik werksplasings in die tuinbou-, wassery-, skoonmaak-, kindersorg- en bejaardesorgsektore.
Vir Fase 2 is 40 jongmense gekeur uit al die Opleidingslypskole Onbeperk-opleidingsentrums. Elke gekeurde deelnemer ondergaan volledige opleiding in Higiëne en Skoonmaakdienste en verwante lewensvaardighede.
Deelnemers word dan geplaas in poste in die Athlone-, Retreat-, Mitchellsplein- en Khayelitsha-gemeenskappe, waar hulle vrywillige werk doen. Werksopleiers besoek die deelnemers by die gemeenskapsplasings om hulle voortgesette steun te gee en hulle vordering te monitor.
Jongmense met intellektuele gestremdhede kan aansoek doen om aan te sluit by die Opleidingslypskole Onbeperk-program. Deelnemers aan die Siyanceda-projek word gekies uit diegene wat betrokke is by die slypskole.
Om hulle vir toekomstige indiensneming voor te berei, moet die Siyanceda-deelnemers ervaar hoe dit is om in 'n ware werksomgewing te werk. Plasings binne organisasies in uitgesoekte gemeenskappe verskaf ware ondervinding in die werkplek en verskaf 'n waardevolle, gratis diens aan die gemeenskap.
Daar word net van die organisasie verwag om vir skoonmaakmateriaal te betaal.
Organisasies en maatskappye wat daarin belangstel om aansoek te doen om plek te maak vir Siyanceda-deelnemers en gebruik te maak van die skoonmaakdienste wat op 'n vrywillige basis aangebied word kan enige van die Werksopleiers in kantoorure skakel of die Siyanceda-projekbestuurder skakel by 021 638 3143 of e-pos stuur aan stephan@trainingworkshops.co.za.
Die projek word ingestel deur die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging met geld van die Umsobomvu-jeugfonds.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.21321.15385.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verbruikers meer bewus te maak van hulle regte.
Dit is 'n ses maande lange massamediaveldtog om lede van die publiek bewus te maak van hulle regte as verbruikers, asook om die bestaan van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer en die dienste wat deur die kantoor aangebied word onder hulle aandag te bring.
Die veldtog is deur Comutanet ontwikkel en gevoer.
Die veldtog het sy boodskap op pendelaars gerig wat vir die duur van die rit (per bus, trein of taxi) 'n gevange gehoor is.
Plakkate n Reeks van vier plakkate, oor Ken jou regte, Spring die Swartlys Vry, Bruikhuur en Kontantlenings is geskep en vir 'n tydperk van ses maande in Metrotreine se waens vertoon.
Kleiner weergawes van die plakkate word oor 'n tydperk van tien maande in 100 taxi's aangebring.
Commuter FM radioboodskap n Boodskap word vir twee maande oor Commuter FM uitgesaai en sal na raming nagenoeg 239 000 luisteraars per dag bereik.
Hedendaagse musiek word gratis op kassette aan taxibestuurders voorsien. Hierdie kassette bevat ook 'n 60 sekonde lange klingel/boodskap van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer.
A-raamsleepwaentjies word vir 72 dae oor 'n tydperk van ses maande by strategiese kruisings, waaronder 'n paar in landelike gebiede, staangemaak. Biljette word terselfdertyd by dié kruisings uitgedeel.
Die veldtog het laat in Mei 2003 begin toe die eerste plakkate in treine aangebring is. Sedertdien was daar 'n aansienlike toename in die aantal oproepe wat deur die Kantoor van die Verbruikersbeskermer ontvang is. Die Star Taxi Music kassette is ook versprei. Plakkers is sedert einde Julie 2003 in taxi's aangebring. Die sleepwaentjie-advertensies is vertraag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.21323.48630.2010-03-24.af.txt</fn>
Inwoners en besighede het inligting van die regering nodig. Die Cape Gateway is 'n enkele punt van toegang tot feite oor regeringsdienste, projekte en publikasies. Verbeterde toegang tot inligting sal ook die provinsiale regering in staat stel om dienslewering te verbeter, en dit sal help om 'n positiewe omgewing vir ekonomiese groei te skep.
Die poort bevat gebruikersvriendelike inligting oor nasionale, provinsiale en plaaslike regering wat hoofsaaklik op inwoners van die Wes-Kaap gerig is. Dit word deur agente van die Kontaksentrum gebruik as inligtingbasis om inwoners se vrae telefonies te beantwoord.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.21323.49165.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie projek streef daarna om die groei van inligting- en kommunikasietegnologie in die Wes-Kaap te bevorder.
In die eerste fase van die projek sal daar gefokus word op die bemarking van IT-klusters, die bou van netwerke en op die beïnvloeding van IT-beleid.
In die tweede fase sal die hooffokus val op IT-besigheidsontwikkeling en IT-vaardigheidsontwikkeling.
Die eerste fokusgebied is klusterfasilitering. Aktiwiteite in verband hiermee sluit gebeure in soos uitstallings by plaaslike handelstentoonstellings en werksetes. Dit sluit ook die vestiging van verskeie sektorpublikasies en navorsingsartikels sowel as die versameling van data oor die bedryf en deelname aan verskeie geleenthede vir ekonomiese ontwikkeling en nywerheidsforums in.
KEER het die Kaapse Inligtingstegnologie-inisiatief (KITI) geïdentifiseer as die geskikste liggaam om in dié verband leiding te neem. Die Departement sal nou saamwerk met KITI ten opsigte van hierdie fokusgebiede en sal die inisiatiewe wat hulle onderneem, ondersteun.
Indien die nodige befondsing beskikbaar gestel word, sal die projek op 'n jaarlikse grondslag aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.482.97029.2010-03-24.af.txt</fn>
Die veldtog wil bewustheid verhoog en Suid-Afrikaners opvoed oor kwessies wat verband hou met netheid en afvalbestuur. Dit is 'n manier om mense aan te moedig om 'n aktiewe rol te speel in die morele herlewing van hulle gemeenskappe en om trots en toewyding aan die opruim van hulle omgewing aan te wakker.
Die Skoonste Dorpkompetisie is in 2001 deur die destydse Minister van Omgewingsake en Toerisme, Mnr. Valli Moosa, van stapel gestuur om alle Suid-Afrikaners se lewensgehalte te verbeter. In die tweede helfte van 2004 het die kompetisie die derde ronde van die instelling af ingegaan en die Nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme (DOET) kondig die Nasionale wenners van die ronde in Junie 2005 aan.
Die Nasionale Kompetisie volg op nege Provinsiale Rondes van die Kompetisie, wat deur elke Provinsie se Omgewingsakedepartement hanteer word.
Die kompetisie is een van die implementeringsinstrumente van die Nasionale Afvalbestuurstrategie en het ten doel om die ideale van Suid-Afrika se omgewingsbeleid en -wetgewing in sigbare, geïntegreerde afvalbestuursprogramme te omskep. Die veldtog is daarop gemik om bewustheid te verhoog en Suid-Afrikaners op te voed oor kwessies wat verband jou met netheid en afvalbestuur. Dit is 'n manier om mense aan te moedig om 'n aktiewe rol te speel in die morele herlewing van hulle gemeenskappe en om trots en toewyding tot die opruim van hulle omgewings aan te wakker.
Die veldtog wil alle Suid-Afrikaners bewus maak van maniere om afval in hulle buurte te verminder.
In die Wes-Kaap word die provinsiale ronde van die Skoonste Dorpkompetisie aangebied deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning (D:OSenOB) deur die Direktoraat: Besoedeling en Afvalbestuur. Met die doel om "'n Volhoubare Tuiste Vir Almal" te bevorder, is die provinsiale ronde van die 2004/5 Kompetisie toegespits op lewende omgewings vir gemeenskappe, en dit behels ook langtermyn ingrypings by munisipaliteite wat sal uitloop op volgehoude verbetering van netheid en afvalbestuur.
Die provinsiale ronde van die 2004/5 Kompetisie is op 14 September 2004 deur die Wes-Kaapse Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, Me. Tasneem Essop, van stapel gestuur.
Deelname aan die provinsiale ronde van die Skoonste Dorpkompetisie het van die aanvang af geweldig toegeneem, wat wys hoe belangrik dit vir munisipaliteite in die provinsie is. Van 'n deelnamekoers van net 50% van die Wes-Kaapse plaaslike munisipaliteite in die eerste jaar, en 19 uit die 24 munisipaliteite in 2003/4, het 23 uit die 24 munisipaliteite vanjaar ingeskryf!
In 2004 het die twee Wes-Kaapse Munisipaliteite wat deurgedring het na die Nasionale Kompetisie, naamlik Overstrand-munisipaliteit en die Stad Kaapstad, al die pryse ingepalm deur die Nasionale ronde van die Kompetsie in hulle onderskeie kategorië, naamlik "Plaaslike Munisipaliteit" en "Metropolitaanse Munisipaliteit", te wen!
Die kompetisie is oop vir alle munisipaliteite, behalwe distriksmunisipaliteite.
Die wenmunisipaliteite ontvang pryse wat erkenning gee aan hulle uitstaande prestasies. Op 'n Provinsiale vlak sal 'n spesiale erkenningsprys gegee word aan die munisipaliteit wat die beste voldoen aan die kriteria vir die nuwe kategorie, naamlik "Die Mees Verbeterde Munisipaliteit", wat in 2004 ingestel is.
Die Stad Kaapstad kwalifiseer, as die enigste metro in die Wes-Kaap, outomaties vir die Nasionale ronde van die kompetisie en sal nie 'n Provinsiale prys kry nie.
Daar is nog nie besluit oor die prys vir die mees verbeterde munisipaliteit nie, maar dit sal binnekort aangekondig word.
Nasionaal n Prys van R1-miljoen elk sal toegeken word aan die wenners in kategorie A en B. Op 'n nasionale vlak sal die mees verbeterde munisipaliteit publisiteit kry in die nasionale verslag wat deur die nasionale beoordelingspaneel opgestel word.
Die Wes-Kaap sal die Nasionale beoordelingskriteria gebruik, wat deur die DOET bepaal is, om die top drie Provinsiale wenners in kategorie B, sowel as die mees verbeterde munisipaliteit aan te wys.
Die Stad Kaapstad sal dan, saam met die Wes-Kaapse wenner van kategorie B en die mees verbeterde munisipaliteit, die provinsie in die Nasionale ronde van die Kompetisie verteenwoordig. Dieselfde kriteria sal weer deur 'n Nasionale Paneel gebruik word om die Nasionale wenner in elke kategorie aan te wys.
n Provinsiale beoordelingspaneel, saamgestel uit 'n verskeidenheid rolspelers, gebruik die Nasionale Kriteria om die inskrywings te beoordeel, deur middel van basiese inligting, sowel as deur na die munisipaliteite te reis vir beoordelings (meer inligting sal later publiseer word), en die wenners te kies.
Provinsiale beoordeling vind in Februarie en Maart 2005 plaas. Die amptelike aankondiging van die provinsiale wenners en die oorhandiging van die pryse deur die Premier van die Wes-Kaap, Ebrahim Rasool, vind in April 2005 op 'n glansgeleentheid plaas (meer inligting sal later bekend gemaak word).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.489.6031.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Toerismeontwikkeling befonds en ondersteun elke jaar talle projekte.
Besigheidshoekies by Biblioteke: Inligting in verband met toerisme word by deelnemende biblioteke verskaf. Die vermoë van bibliotekarisse is ontwikkel om hulle in staat te stel om navrae te hanteer, en biblioteke is met die nodige hulpmiddele toegerus.
Bestuurders van Metertaxi's: Opleiding in besigheidsvaardig-hede is onderneem om inisiatiewe vir selfindiensneming te steun. Twintig afgevaardigdes is in besigheidsvaardighede en die uitvoer van mentorskapstake opgelei.
Die Hawston Perlemoendorpie: Vir hierdie projek is befondsing voorsien vir die aanbring van infrastruktuur.
Skolekompetisie: 'n Veldtog vir toerismebewustheid, wat op hoërskole gemik is en die vorm van 'n kompetisie aangeneem het, is onderneem.
Instituut vir die Dowes: Opleiding vir dowe toergidse is aangebied.
Die Hermanus Walvisfees: Vir hierdie fees is daar infrastruktuur ontwikkel en vermoë gebou.
Die San Projek: Daar word gevorder met die ontwikkeling van 'n San kulturele en opvoedkundige sentrum.
Die Paternoster Erfenissentrum: 'n Besigheidsmodel wat volhoubaarheid in die hand sal werk, is vir hierdie sentrum ontwikkel.
Die Beaufort-Wes Handewerkdorpie: Entrepreneurs het aan programme deelgeneem om vermoë te bou en opleiding te voorsien.
Ondersteuningsprogram vir KMMO-toerisme: Slypskole vir die bou van vermoë en die voorsien van opleiding aan KMMO-toerisme is in alle munisipale distrikte gehou.
Die Kaapse Instituut vir Handwerk en Ontwerp: Die Instituut voorsien ondernemerskapsteun aan opkomende en gevestigde plaaslike kunshandwerkers.
Die Sir Lowryspas Toerisme-inisiatief: Vir hierdie inisiatief is daar infrastruktuur ontwikkel en vermoë gebou.
Die Noordsee Jazzfees: Daar is steun aan kunshandwerkers verleen om aan die fees deel te neem.
Die Swellendam Alive -fees: Vir hierdie fees is infrastruktuur ontwikkel en bemarkingsteun voorsien.
Die Eden Country en Outeniqua Hop-roetes: Daar word met die ontwikkeling van toerismeroetes in hierdie areas gevorder.
Beursfonds van die Kaapse Technikon: Volle en gedeeltelike beurse is aan studente toegeken wat in spyseniering en hotelbestuur studeer.
Die Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad: Befondsing is aan kunshandwerkers voorsien om hulle in staat te stel om hul projekte in besigheidsgeleenthede te omskep.
Toerismeontwikkeling by Arniston: Vermoë is gebou, en vordering word gemaak met inisiatiewe vir opleiding, bemarking, en die ontwikkeling van infrastruktuur.
Inligtingsentrum by Kaap Agulhas: Infrastruktuur is ontwikkel en toerusting is aan die sentrum voorsien.
Suider-Afrikaanse Vereniging vir Toerismedienste: 'n Mentorskapprogram is ontwikkel om bystand te verleen aan toerisme-entrepreneurs.
Navosing oor Kulturele en Erfenisaangeleenthede: 'n Oudit van kulturele en erfenisterreine in die Wes-Kaap is onderneem.
Die Vismark by Paternoster: Die bemarking van die vismark is onderneem, en padaanwysers is aangebring.
Skakel asseblief die Direktoraat Toerismeontwikkeling vir verdere inligting oor die bogenoemde projekte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.projects.7319.82948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse provinsiale regering het al die provinsiale Uitgebreide Openbare Werkeprogramme onder die naam Saamstaan byeengebring. Dit word gelei deur die Minister van Vervoer en Openbare Werke Mcebisi Skwatsha en is op 2 September 2004 deur die President van stapel gestuur.
Die Saamstaan-program sal al die paslike projekte saamvoeg wat in provinsiale regeringsdepartemente en munisipaliteite uitgeken is. 'n Opleidingsaspek waardeur werklose mense praktiese vaardighede aanleer sal 'n deurslaggewende rol speel. Sommige projekte bestaan reeds en moet uitgebrei word; ander is spesiaal ontwerp om die Wes-Kaap aan die werk te kry.
Daar word nie net op pad- en infrastruktuurprojekte konsentreer nie. Bydraes word ook gemaak deur die Landbou-, Omgewings- en Maatskaplike sektore, sowel as die instandhouding van Regeringsgeboue, skole, klinieke en behuising. Openbare Private Vennootskappe word ook gebruik om geld beskikbaar te stel.
Die provinsiale regering het op die provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad in November 2003 onderneem om oor die volgende vyf jaar minstens 120 000 werk- en opleidinggeleenthede te skep, en Saamstaan is die begin van die volvoering van die belofte.
Die minibus taxibedryf speel 'n vername rol in pendelaarvervoer omdat dit 45% van die pendelaars in die provinsie en omtrent 60% nasionaal vervoer. Dit is egter 'n informele bedryf, met geen duidelike strategie wat die voordeel uit die mark en maatskaplike posisie behoorlik kan benut en met die sakewêreld kan skakel om die beste inkomste vir lede te verseker nie.
die administratiewe spilpunt van die minibustaxibedryf te vorm n professionele omgewing te skep waar kwessies in die bedryf bespreek kan word as die "hoofkantoor" van die Wes-Kaapse Provinsiale Taxiraad te dien die Opleidingsentrum vir Provinsiale en Nasionale Opleidinginisiatiewe te wees n beeld van eenheid en samewerking aan die breër minibustaxibedryf uit te dra as 'n fasiliteit te dien waar die bedryf met al die betrokke belanghebbers en rolspelers kontak kan maak en verhoudings kan opbou.
Die taxikantoor is 'n belangrike manier waarop die Provinsiale Regering vrede en bestendigheid in die minibustaxibedryf wil handhaaf. 'n Bestendige en vreedsame taxibedryf dra by tot die doelwitte van Swart Ekonomiese Bemagtiging, terwyl dit veilige, doeltreffende en betroubare openbare vervoer verskaf.
Die Taxikantoor is in Klipfonteinstraat in Athlone, en maak dus deel uit van die Klipfontein Deurgangprojek, wat deel is van die Provinsiale Mobiliteitstrategie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.1063.5715.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.1063.5765.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.1063.5772.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.1063.5820.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.1064.5720.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Gidse > Openbare Entiteite > Fonds > Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.261.5758.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.261.5817.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.261.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.401.5812.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.4198.5726.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.5826.5839.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6796.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6832.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6846.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6852.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6857.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6872.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6884.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.public_entities.6534.6885.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vervoer Onderwys- en Opleidinggesag (VOOG) is in Maart 2000 ingestel kragtens die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, Wet 97 van 1998.
Dit het ontstaan uit die vyf vorige Bedryfsopleidingsrade, naamlik Lugruim-, Maritieme-, Padvervoer-, Padpassasier- en Transnet-opleidingsrade.
VOOG is verantwoordelik vir die ontwikkeling en instelling van 'n sektorale vaardigheidsplan (SVP) vir die versoersektor. Dit deel ook heffingtoelaes uit en verseker die kwaliteit van onderwys-, opleiding- en ontwikkelings- (OOO) aktiwiteite in die sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11428.6753.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van Suid-Afrika is verantwoordelik vir die versekering van die gesondheid en gehalte van plante wat in Suid-Afrika groei of ingevoer word na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11428.9607.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Oesvoeding Adviserende Diens verskaf voedingstof- en kunsmisaanbevelings en diagnose van voedingsprobleme gebaseer op grond, water en plantontledings.
Die diens is beskikbaar op versoek met indiening van grond-, plant- en watermonsters.
Die koste van voedingstof- en kunsmisaanbevelings word ingesluit in die standaard ontledingskoste vir grond-, water- en plantmonsters (R50-80 per monster).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11428.9715.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Pedologie-eenheid van die Bronbenuttingseenheid verskaf 'n grondklassifiseringsdiens vir beide handels- en nuwe boere wat bestaan uit 'n verslag en 'n grondkaart. Die verslag en grondkaart en voorvereistes vir gesonde beplanning omdat dit inligting verskaf oor die verskillende grondtipes en potensiaal vir klimaatsaangepasde oeste.
Die diens is gratis vir handels- en nuwe boere. Die inhoud is net vir boerderypraktyke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11429.6759.2010-03-24.af.txt</fn>
beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
'n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11431.52905.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Elsenburgwebwerf bevat 'n opgedateerde lys van landbougeleenthede in die Wes-Kaap.
Om komende geleenthede te besigtig, besoek www.elsenburg.
Jy kan ook 'n lys sien van geleenthede wat verby is.
As daar 'n landbougeleentheid is wat jy op die werf gelys wil hê, kan jy besonderhede daarvan invul op die aanlyn-vorm.
Landbougeleenthede word gratis gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11435.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11435.6656.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing. Die argief word die meeste vir genealogiese navorsing gebruik.
Om toegang te kry tot argiefdokumente en dit te lees, moet jy na die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gaan te Roelandstraat 72, Kaapstad.
Dokumente kan net by die argief gelees word en die ure is: Maandag tot Vrydag 08:00 - 16:00 en die eerste Saterdag van die maand 09:00 - 12:00. Donderdag 08:00 - 19:00.
Wanneer jy by die argief aankom sal jy 'n toegangskaart moet invul. Vra 'n leeskamerbeampte om jou te help om 'n bron op te spoor. Anders kan argiefmateriaal opgespoor word met die opsoekstelsel of die aanlyninventaris (NAAIRS).
As jy die bron opgespoor het, moet jy 'n rekwisisievorm invul met die besonderhede van die bron en dit aan 'n beampte gee. Die beampte sal die bron vir jou na die leeskamer bring.
Om navorsingsnotas te maak sal jy potlood en papier moet bring - balpunte en vulpenne word nie toegelaat wanneer daar met argiefdokumente gewerk word nie. Jy kan jou skootrekenaar saambring want inproppunte word verskaf.
Fotokopië van uitgesoekte items kan teen 'n tarief gemaak word. Om fotokopië aan te vra sal jy 'n vorm moet invul om aan 'n beampte te gee. Die beampte sal jou inlig wanneer die kopië gereed sal wees om af te haal.
Mikrofilmkopië word ook teen 'n tarief verskaf. Vul 'n vorm in om mikrofilmkopië aan te vra en gee dit aan 'n beampte. Jy sal geskakel word wanneer die mikrofilmnegatief gereed is om afgehaal te word. Jy sal dan die negatief na 'n verskaffer moet neem met 'n mikrofilmleser/drukker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11438.134909.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is betrokke?
Registrasievorm n Behoefte om die musiekbedryf te herstruktureer is oor 'n tydperk uitgeken deur besorgde musikante, maar hulle het voorheen geen steun van die regering gehad nie. Die siekte van Mnr Robbie Jansen, die Jazzlegende van Kaapstad het weer die verknorsing van musikante na vore gebring.
die regte van musikante, die stig van 'n steunfonds, en die gebrek aan pensioen- en mediese voordele vir musikante.
Die oud-hoof van die Departement, Mnr Rod Solomons, het in April 2005 'n dringende vergadering belê met vooraanstaande musikante, geleentheidsorganiseerders en radio-platejoggies. Die vergadering is georganiseer en bestuur deur Kelvin Katz en Rod Solomons. Deelnemers wat die vergaderings en slypskole bygewoon het, het 'n Tussentydse Musikantedrukgroep op die been gebring. Onder die lede van die struktuur was Dimitri Jegels, wat dit van die hand gewys het weens ander verpligtinge, Rashid Lombard (wat uitnodigings om vergaderings by te woon van die hand gewys het), Jai Reddy, Mohammed Fall, Joe Mthimka, Kobus Kwezi, André Petersen en Spencer Mbadu. Op die eerste Wes-Kaapse Musikantekonferensie, wat gehou is op die 7de en 8ste Maart 2006, by die BOE-konferensiesentrum in die Waterfront, is 'n Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging opnuut gekies. Die afgevaardigdes wat die konferensie bygewoon het, het 'n mandaat gegee aan die Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging.
Om 'n herkenbare struktuur oor die hele provinsie in te stel wat die Musikantevereniging na die mense bring.
Om bronnesentrums te stig oor die hele provinsie (in die 6 streke, nl. Boland, Weskus, Eden, Sentrale Karoo, Overberg en Metropool) wat gebruik kan word deur kunstenaars, tegnici, werkgewers vir inligting, opvoeding, steun, ens.
Om 'n databasis op te stel van die betrokke persone in die musiekbedryf oor die hele Wes-Kaap.
Om platforms te stig waar musikante en ander rolspelers ekonomies bemagtig kan word.
Om gedragskodes op te stel wat kwessies dek soos fooie en verdienste; gedragskodes, ens.
Om talentvolle jongmense op te lei en te koester sodat hulle môre se sterreSuid-Afrikaanse sterre kan word?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11440.11440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse...
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11441.105144.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Die PO- en Opleidingsbiblioteek se versameling dek alle aspekte van gesondheid - gewoon en aanvullend - vir die algemene publiek sowel as gesondheidslui. Dit het ook afdelings oor bestuur, en personeelontwikkeling en -opleiding. Die versameling bestaan uit boeke, tydskrifte en videos. Pamflette, plakkate en kondome is beskikbaar vir verspreiding in beperkte hoeveelhede.
Waar is ons?
Om aan te sluit moet jy 'n kaartjie invul (bring jou ID saam en as jy 'n lid is van die personeel van die provinsiale regering, ook jou personeelnommer).
Jy mag dadelik boeke, tydskrifte of videos uitneem. Boeke, videos en tydskrifte mag drie weke lank uitgeneem word. Die uitleentyd kan ook verleng word as niemand dit bespreek het nie.
Vanaf 1 Julie 2005 sal jy 'n agterstallige boekboete moet betaal vir boeke wat nie betyds ingehandig of hernu word nie. Sluit asseblief die boete in wanneer jy jou boeke teruggee. Jy sal twee werksdae grasie gegee word.
Week 4 - R3 per item en so aan.
Let asseblief daarop dat jy aanspreeklik sal wees vir betaling van die betrokke bedrag as biblioteekitems nie teruggebring word nie.
Om jou ingelig te hou oor die biblioteek se nuwe aankope, sal ons op 'n gereelde basis per e-pos omsendbriewe oor ons nuwe biblioteekboeke aan alle gesondheidsgeriewe in die Metro stuur.
Bystand met navorsingsnavrae, waaronder internetsoektogte, kan aangevra word.
Boeke, tydskrifte en fotokopië van artikels kan deur ons koeriersdiens by gebruikers afgelewer word as lede nie persoonlik kan inkom of die artikels kan laat afhaal nie, mits reëlings vooraf getref word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11441.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Inligting is ook by besigheidshoekies by biblioteke beskikbaar wat jou help deur: boeke, tydskrifte, video's en koerante aan klein ondernemings beskikbaar te maak, NRO-pamflette oor klein ondernemings te versprei, toegang te bied tot sakenetwerke soos die Business Referral and Information Network (BRAIN), feiteblaaie te versprei...
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11442.10163.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Clotex bied opleidingskursusse en n wye reeks onderwerpe en vaardighede van toepassing op die klere- en tekstielbedrywe, asook toegang tot inligting, regsaspekte, finansiële vaardighede, rekenaarvaardighede en -tegnologie.
Die Departement het befondsing aan Clotex vir n Klere- en Tekstieltentoonstelling, n Mentor- en Verbindingsprojek en die opleiding van sny-, opmaak- en afwerkingswerknemers verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11442.140737.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vroue in Konstruksie-inisiatief beoog om vroue in die Wes-Kaap in staat te stel om die konstruksiebedryf te betree. Die inisiatief het vroue as teiken vir sekere projekte in padbou en -instandhouding en in openbare werke. Dit bied ook beurse en kontrakteurontwikkeling-leerlingskappe aan.
As deel van die inisiatief sal die Departement van Vervoer en Openbare Werke 25% van alle padinstandhoudingskontrakte en 10% van alle padboukontrakte aan vrouekontrakteurs toeken.
Daarby sal 60% van alle Uitgebreide Openbare Werkeprogramme (UOWP) gemeenskapsbaseerde padonderhoudsprojekte toegeken word aan vroue. Openbare Werke sal ook 30 Mama Spesiale Projekte (spesiale projekte gemik op vroue-besitte maatskappye) toeken aan ondernemings wat besit word deur vroue.
Alle vroue in die Wes-Kaap word genooi om aansoek te doen vir dié konstruksiekontrakte.
Die Padinfrastruktuurtak van die Departement van Vervoer en Openbare Werke sal 5 kontrakteursontwikkelings-leerlingskappe vir vroue toeken. 'n Bykomende 250 beurse sal toegeken word aan studente vir tersiêre studies op die gebied van ingenieurswese, argitektuur en verwante konstruksiedissiplines.
Dié jaarlikse toekenning bring hulde aan uitstaande prestasies deur vroue op die konstruksiegebied. Daar is 3 kompetisiekategorië: intreevlak, middelvlak en ervare vlak. Munisipaliteite, regeringsdepartemente en nie-regeringsorganisasies word genooi om elke jaar teen die einde van Julie nominasies in te dien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11442.6680.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
bemagtiging entrepreneursmynbou en juwele internasionale finansies metale, vervoer en masjinerie die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap tegno-nywerhede tekstiele, klere, leer en skoene toerisme groothandelfinansies hout, papier en ander media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11444.10416.2010-03-24.af.txt</fn>
Wesgro het 'n Uitvoerderontwikkelingsprogram wat uitvoerkursusse bied vir uitgesoekte klein ondernemings in die Wes-Kaap om hulle vermoë te verbeter om internasionaal mee te ding.
Vlak 2 Uitvoeroriëntasiekursus: Dié kursus, vir mense wat reeds Vlak 1 voltooi het, dek die voordele van uitvoer, die uitken van uitvoerrisiko's, beplanning vir uitvoer, bemarkingsaspekte en elemente van uitvoerlogistiek. Dit word deeltyds aangebied met een volle dagsessie elke 10 dae, altesaam agt dae oor drie maande.
Vlak 3 Gespesialiseerde Eendagkursusse: Dit is vir ervare uitvoerders wat meer gespesialiseerde opleiding nodig het. Onderwerpe wat gedek word is onder meer Incoterms 2000 en uitvoerkostebepaling, metodes van betaling in internasionale handel, uitvoerdokumentasie en die rol van buitelandse valuta in internasionale handel.
Wesgro bied ook 'n reeks van eenmalige seminare en slypskole gesubsidieerde mentorskap aan, veral vir maatskappye wat ingeskryf het vir die Vlak 2-kursus. Mentorskap loop parallel met die opleidingsprogramme, met mentors wat toegewys word aan maatskappye na 'n uitvoergereedheidstoets.
Besoek vir meer besonderhede Wesgro se webwerf.
Die enigste koste is die registrasiegeld van R400. Daar word egter van n kursusganger verwag om n deposito van R1 000 te betaal wat terugbetaalbaar is na voltooiing van die kursus.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11451.22117.2010-03-24.af.txt</fn>
Benewens die registrasie van besighede word ingevolge die Wet op Besighede van sekere besighede vereis om besigheidslisensies te kry.'n Besigheidslisensie word gewoonlik vereis vir sakeondernemings wat aan gesondheid- en veiligheidregulasies moet voldoen.
voorbereiding of verkoop van voedsel wat kan bederf of sleg word gesondheid- of ontspanningaktiwiteite (ondernemings wat sauna's, massering, snoeker, biljart, muntdobbelmasjiene, nagklubs en bioskope aanbied).
Jou plaaslike munisipaliteit hanteer besigheidslisensies en jy kan hulle skakel vir besonderhede oor lisensiëringsprosedures en die verskillende gesondheid- en veiligheidregulasies wat vir verskillende tipes ondernemings vereis word.
soneringvereistes gesondheidvereistes veiligheidvereistes (veral brand).
As jy aan al die vereistes voldoen, sal 'n lisensie aan jou uitgereik word. Indien nie, kan jy om 'n grasietydperk van 14 dae aansoek doen waartydens jy veranderinge aan jou perseel kan aanbring om aan die vereistes te voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11452.80814.2010-03-24.af.txt</fn>
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in die KMMO-sektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11453.10479.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
As jy sonder 'n lisensie handel dryf, oortree jy die wet en die polisie mag stappe teen jou doen, jou onderneming sluit en beslag op jou bates lê.
Die Provinsiale Drankraad behartig dranklisensies.
Dranklisensies moet jaarliks hernieu word.
Die publiek mag besware teen die toekenning van 'n lisensie aanteken. Die Drankraad sal die aansoek en alle besware wat ontvang is, oorweeg en die aansoek goedkeur of verwerp.
Die Drankraad kan 'n voorwaardelike dranklisensie toeken.
Goedkeuring van die lisensie onderworpe aan bewys van hersonering of toestemming vir gebruik deur die plaaslike munisipaliteit.
Geen harde musiek of luidrugtige vermaak in 'n restaurant nie.
Beperkings op handelsure.
Beperkings om te verseker dat die lisensie slegs gebruik word vir die doel waarvoor dit uitgereik is, bv. dat 'n restaurant nie 'n nagklub word nie.
As jou gelisensieerde perseel 'n openbare ergernis word, kan jou bure 'n klag indien. Die polisie sal stappe teen die handelaar doen. As die probleem aanhou, kan die Drankraad 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderwerp, of die lisensie terugtrek of opskort.
Gedurende die afgelope tien jaar tronkstraf sonder die opsie van 'n boete uitgedien het (die Raad mag in sekere gevalle 'n uitsondering maak).
n Eggenoot/eggenote van enigeen van die bogenoemde is.
U kan deur 'n prokureur of 'n drankkonsultant vir 'n dranklisensie aansoek doen, of u kan in u persoonlike hoedanigheid aansoek doen.
Aansoekvorms (VORM 1) is by die Suid-Afrikaanse Biblioteek in Kaapstad beskikbaar. Andersins kan u die regulasies koop wat kragtens die Drankwet uitgevaardig is en wat VORM 1 insluit. Hierdie aansoekvorm is in triplikaat en bestaan uit die oorspronklike, 'n afskrif vir die Aangewese Polisiebeampte (APB), en 'n afskrif vir die Drankraad.
Sluit besonderhede ter ondersteuning van u aansoek in, soos bewys van beroep. Sluit ook besonderhede van die perseel in, soos kleurfoto's of 'n gedetailleerde beskrywing, 'n afskrif van die spyskaart (indien kos bedien word), en 'n vloerplan waarop die plasing en afmeting van deure, vensters en toonbanke en die ligging van strate en uitgange aangedui word.
Die aansoek moet getik en nie handgeskrewe wees nie.
Die voorgeskrewe aansoekgeld moet by die plaaslike kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) inbetaal word en bewys van betaling moet by die aansoek aangeheg wees.
Die voltooide vorm moet op die eerste Vrydag van die maand deurgestuur word aan die landdros in die distrik waar die persele wat gelisensieer moet word, geleë is.
Twee weke voordat die aansoek aan die landdros deurgestuur word, moet kennis van voorneme aan die Staatsdrukker in Pretoria deurgegee word vir publikasie in die Staatskoerant op die eerste Vrydag van die maand. Die kennisgewing in die Staatskoerant is die enigste kennis van die aansoek wat aan die publiek gegee word.
Die APB vir die distrik sal binne 35 dae 'n verslag by die landdros indien. Die APB sal die plaaslike gemeenskapspolisiëringsforum of plaaslike belastingbetalersvereniging van die aansoek in kennis stel.
U het 42 dae om skriftelik op die polisieverslag of enige besware te antwoord.
Indien daar geen besware ontvang word nie en die polisieverslag is ingedien, kan die aansoek na die sekretaris van die Drankraad deurgestuur word.
Die Drankraad sal elke aansoek ten opsigte van die aansoeker, die perseel en openbare belang oorweeg.
Nakoming van die riglyne wat hier uiteengesit is, waarborg nie die sukses van 'n aansoek nie. Die Drankwet en sy regulasies is ingewikkeld en aansoekers word aangeraai om professionele advies rakende die werking daarvan in te win.
Om nadere besonderhede te bekom, kontak die Wes-Kaapse Drankraad.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11455.17788.2010-03-24.af.txt</fn>
Mense wat MIV-positief is, het dieselfde regte as alle ander mense.
U het dieselfde reg op onderwys as enigiemand anders. Skool kan nie weier om u te onderrig omdat u MIV of vigs het nie en daar kan nie by die skool teen kinders wat saam met MIV/vigs leef, gediskrimineer word nie?
U het die reg om u eie besluite oor mediese behandeling te neem. U kan, byvoorbeeld, nie gedwing word om MIV-toets te ondergaan nie?
U het ook die reg om u eie besluit oor swangerskap te neem. U kan nie gedwing word om u swangerskap te beëindig omdat u MIV-positief is nie.
U reg op privaatheid beteken dat u die reg het om die feit dat u MIV-positief is vir uself te hou. U werkgewer of u dokter kan u nie dwing om hulle van u status in te lig nie en kan u nie dwing om MIV-toets te ondergaan nie?
U kan kies watter tipe werk u wil doen. U kan, byvoorbeeld, nie verhoed word om onderwys te gee of om gesondheidsorgwerker te word omdat u MIV-positief is nie?
U mag nie subsidie of lening om huis te koop, geweier word omdat u MIV of vigs het nie. Dit is onwettig om u weens u gesondheid uit u huis te sit?
Hospitale of mediese personeel kan nie weier om u te behandel nie.
U is geregtig op ongeskiktheidstoelae indien u tT siek is om uself of u familie te onderhou?
Indien u MIV-positief is of vigs het, het u die reg om u lewe met respek, waardigheid en vryheid te lei, vry van diskriminasie en blaam.
Indien u enige vrae rakende MIV/vigs het, kan u die gratis 24-uur-hulplyn skakel by 0800-012-322.
Indien u voel dat u regte geskend word, kan u dit by die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie aanmeld. U kan ook enigeen van die NRO's nader wat mense ondersteun wat saam met MIV leef.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11458.11458.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien.
Die regering het drie Gemeenskapshowe geopen in Kaapstad, Mitchells Plain en Fezeka (Guguletu/Manenberg) om kleiner misdade in die gebiede te hanteer.
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou.
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
Iinkundla Zokulingana zenzelwe ukujongana nemiba ephantsi komthetho iPromotion of Equality and Prevention of Unfair Discrimination Act 4 ka-2000, mthetho lowo ukwaziwa njenge-Equality Act.
Munisipale Howe hanteer hoofsaaklik die vervolging van verkeersoortredings en oortredings van munisipale regulasies, soos dié vir:sonering en bouwerk, waterbesoedeling, afvalbestuur, lugbesoedeling, vuurwerke, informele handeldryf, parkering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11458.93366.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het drie Gemeenskapshowe geopen in Kaapstad, Mitchells Plain en Fezeka (Guguletu/Manenberg) om kleiner misdade in die gebiede te hanteer.
bedryf van prostitusie op straat.
Ander kleiner oortredings of oortredings kragtens ander verordenings kan ook na Gemeenskapshowe verwys word.
As iemand in hegtenis geneem word in die middag of aand van 'n weeksdag sal sy of hy die nag in die sel van 'n polisiekantoor deurbring. Die volgende oggend sal sy of hy gestuur word na die selle by die Gemeenskapshof, waar sy of hy getakseer en verwerk sal word, indien moontlik op dieselfde dag; die doel is dat diegene wat gearresteer is net een nag in 'n sel moet deurbring. Die sake word nie uitgestel nie.
Die meeste sake word binne 36 uur van iemand se inhegtenisneming deur die Gemeenskapshowe hanteer. As iemand egter op 'n Vrydag of oor 'n naweek gearresteer word sal sy of hy tot Maandagoggend moet wag om oorgeplaas te word na die Gemeenskapshof.
Maatskaplike werkers, verteenwoordigers van nie-regeringsorganisasies soos NIMRO, en prokureurs van die Regshulpraad en universiteite se regsklinieke is permanent op bystand by die Gemeenskapshowe.
Gemeenskapshowe is deel van die strategie om groter misdade te voorkom deur kleiner misdade doeltreffend te hanteer. Hulle sal ook help om die werklas te verlig van die Landdroshowe.
Gemeenskapshowe is gemik op die rehabilitasie van oortreders; die meeste vonnisse wat opgelê word deur die Gemeenskapshowe behels 'n boete, gemeenskapdiens, of 'n opgeskorte vonnis, afhangende van die persoon wat in hegtenis geneem is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11458.96443.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan van die Stad Kaapstad se regulasies hiernagaan.
Munisipale Howe hanteer ook sake wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys word wat met verkeersoortredings te doen het.
Daar is tienMunisipale Howe in die Stad Kaapstad se gebied. Jy behoort 'n verkeersboete van enige plek in die Stad Kaapstad by enige van dié Munisipale Howe te kan betaal.
Die meeste Munisipale Howe is in die Landdroshowe in daardie gebied geleë. Die Nasionale Departement van Justisie verskaf die landdroste vir die Munisipale Hof. Dié landdroste tree gewoonlik ook in die gewone Landdroshof op. Die Departement lei ook die Klerke van die Munisipale Hof op.
Die Stad Kaapstad verskaf die aanklaers, persele en administrasie. Die Direkteur van Openbare Vervolgings het stadsraadamptenare die gesag gegee om sake oor munisipale regulasies te vervolg. Die Direkteur het die mag om gesag om te vervolg oor te dra aan enige amptenaar, of enige werknemer.
As jy 'n verkeersboete wil betaal, moet jy na die navraagkantoor van jou naaste Munisipale Hof gaan. Hulle sal jou stuur na die persoon wat die gebied hanteer waarin jou verkeersoortreding gepleeg is. Jy kan dan die boete by die kontantkantoor betaal.
Let asseblief daarop dat die navraagkantoor om 3.00nm en die kontantkantoor om 3.30nm sluit.
As jy 'n dagvaarding ontvang het om in 'n Munisipale Hof te verskyn, sal die betrokke Hof op jou dagvaarding aangedui word, sowel as die tyd en datum waarop jy moet verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11458.9741.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou. Jy kan bang wees vir een persoon of vir 'n groep mense.
Enigeen wat 'n lid is van jou huishouding of familie, of wat op enige manier na aan jou is, kan aansoek doen om beskerming vir jou as jy dit nie kan doen nie.
As daar getoon kan word dat die voog onredelik is en weier om toestemming te gee.
Jy is 'n getuie as jy op die oomblik getuienis aflê (in 'n hof getuig of 'n beëdigde verklaring aflê) of as jy dalk in die toekoms getuienis kan aflê, of as jy in die verlede getuig het. Dié getuienis kan wees in 'n ernstige strafsaak, 'n ondersoek, 'n kommissie of 'n tribunaal, 'n ondersoek deur die Onafhanklike Klagtedirektoraat of 'n batebeslagleggingsaak.
Jy of enigiemand ander wat bedreig word sal so gou as moontlik uit die gevaarlike situasie verwyder word. Jy sal in 'n tydelike getuiebeskermingsprogram geplaas word, waarna jou aansoek vir permanente beskerming oorweeg sal word. As jou aansoek goedgekeur word sal jy in permanente getuiebeskerming geplaas word.
Jy moet 'n getuie wees, of aansoek doen namens iemand wat 'n getuie is, om vir getuiebeskerming te vra.
Die ondersoekbeampte (speurder) wat die saak ondersoek waarin jy 'n getuie is.
Die stasiebevelvoerder of enigeen wat in beheer is by enige polisiekantoor.
As jy in die tronk is, die persoon in beheer van die gevangenis of 'n geregistreerde maatskaplike werker by die tronk.
Die openbare beskermer in die saak waarin jy getuig, of die Direkteur van Openbare Vervolgings (voorheen die Prokureur-Generaal) vir daardie gebied.
Enige lid van die Getuiebeskermingseenheid.
Die persoon by wie jy aangeklop het sal reël dat jy so gou doenlik verskuif word as jy in onmiddellike gevaar is. Jy sal 'n aansoekvorm moet invul nadat jy uit die gevaarlike situasie verwyder is. Die Direkteur van die Getuiebeskermingseenheid sal binne 48 uur ingelig word dat jy verwyder is na 'n tydelike plek van veiligheid.
Jy sal nie langer as twee weke in tydelike beskerming gehou word nie. In dié tyd sal 'n getuiebeskermingsamptenaar jou aansoek ondersoek, waaronder risikobeoordeling en 'n beoordeling van jou deur 'n sielkundige. Die amptenaar sal verslag doen aan die Direkteur, wat dan sal besluit of die tydelike beskerming verleng moet word, jy in permanente beskerming geplaas moet word, of die aansoek sal afkeur. Die Direkteur kan die aansoek afkeur as hulle dink dat daar ander maniere is waarop jy beter beskerm kan word as deur jou in die permanente beskermingsprogram op te neem.
As die Direkteur besluit dat permanente beskerming die beste is, sal jy 'n beskermingsooreenkoms moet onderteken. Met dié ooreenkoms stem jy in om die reëls van die beskermingsprogram te gehoorsaam, wat oor die algemeen behels dat jy nie inligting oor die program mag bekend maak nie, sowel as enige besondere voorwaardes wat in jou geval van toepassing mag wees. Jy sal nie in permanente beskerming geplaas word as jy nie die ooreenkoms onderteken nie. Die ooreenkoms is opgestel om jou eie veiligheid te verseker, sowel as die veiligheid van die getuiebeskermingsamptenare en almal wat te doen het met die program. Al die getuies wat gehou het by die reëls van hulle beskerming het veilig gebly.
Permanente beskerming beteken nie dat jy vir die res van jou lewe in die beskermingsprogram sal wees nie. Permanente beskerming duur net so lank as wat die bedreiging teen jou duur, plus 'n uitfaseringsprogram van ses weke, gevolg deur ontslag. Ontslag kan beteken dat 'n nuwe identiteit vir jou geskep word en jy hervestig word.
Jy en jou uitgebreide familie, waar nodig, sal in 'n veilige huis geplaas word wat gemeubileer is en waar jy vir jouself kos maak (jy hoef nie vir die verblyf te betaal nie).
Jy sal weg van die gebied waar jy gewoonlik woon verskuif word, as dit nodig geag word.
n Kliniese sielkundige sal 'n trauma- en sielkundige beoordeling doen en jou help met enige trauma wat jy mag ervaar.
Jy sal 'n induksieprogram ondergaan sodat jy kan weet wat om te verwag.
As jy werkloos is, sal jy 'n toelae kry vir jou basiese behoeftes.
As jy werk, sal jy 'n vervangingsalaris kry.
As jou kinders saam met jou is, sal reëlings getref word sodat hulle kan skoolgaan.
Sommige ander kostes sal ook gedek word, soos jou skoolgeld, vervoer, klere en mediese koste.
Jy kan uit die beskermingsprogram verwyder word as bevind word dat jy enige van die reëls verbreek het, of as vasgestel word dat jy die program op enige manier misbruik. Die program verdra nie 'inligtingsmokkelaars' nie, mense wat voorgee dat hulle getuies is sodat hulle in die program opgeneem kan word.
Die Getuiebeskermingseenheid verskaf ook nou 'nasorg' om jou te help aanpas nadat jy uit permanente beskerming gekom het (dit is, wanneer jy ontslaan word). In die uitfaseringstydperk sal ander risikobeoordelings gedoen word. Ontslag uit permanente beskerming sal waarskynlik beteken dat jy jou identiteit moet verander. Jy sal gehelp word om weer by die samelewing in te skakel. Jy sal dalk ook permanent moet verskuif weg van waar jy gewoonlik gebly het. As 'n voorbeeld van hoe dit gedoen kan word, as jy 'n HOP-huis in een gebied besit, kan dit geruil word vir 'n HOP-huis in 'n ander gebied.
Alles wat gedoen word met getuiebeskerming word gedoen kragtens die Wet op Getuiebeskerming, Wet 112 van 1998. Daar is nege streekskantore van die Getuiebeskermingseenheid, een in elk van die provinsies. Waar hulle presies geleë is word egter nie bekend gemaak nie. As jy enige navrae het wat jy aan die Getuiebeskermingseenheid self wil rig, moet jy in verbinding tree met die Hoofkantoor van die Getuiebeskermingseenheid, wat in Pretoria is en deel vorm van die Nasionale Direktoraat van Openbare Vervolgings, die vervolgingsgesag van Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11458.9755.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien. Die omvang van hierdie bedrag hang daarvan af of u enkellopend of getroud is, en verander van tyd tot tyd. U moet ook toon dat u nie ander 'likiede bates' het, soos geld in 'n spaarrekening, wat gebruik kan word om u regskoste te betaal nie. U kan regshulp slegs vir sekere tipe sake ontvang.
Vir 'n kriminele saak waarvoor u skuldig gaan pleit.
Vir verkeersoortredings, dronkbestuursake ingesluit.
Vir handelsmisdaadaanklagte soos bedrog.
Vir 'n aanklag van dwelmhandel.
Vir 'n derde of latere kriminele aanklag vir dieselfde tipe oortreding.
Vir 'n saak waar u nagelaat het om 'n skuldbedrag in paaiemente af te betaal soos deur die hof beveel.
Vir 'n saak waar u boedel beredder gaan word omdat u nie u skuld kan betaal nie.
Indien u die Regshulpraad self vir wanpraktyk dagvaar.
Vir 'n onderhoudsaak wat deur die onderhoudsbeampte beslis kan word.
In 'n aansoek om insolvent (bankrot) verklaar te word of om u boedel te beredder.
Waar u iemand dagvaar (skadevergoeding eis) vir verhoudingverwante kwessies soos laster, verbreking van 'n belofte om te trou, skending van waardigheid of privaatheid, verleiding, owerspel, en vervreemding van toegeneentheid (die oorsaak dat u verloofde die verlowing verbreek het).
u voorheen regshulp gebruik het om vir egskeiding te dagvaar, maar daarna besluit het om nie met die egskeiding voort te gaan nie, of daar geen kinders by die egskeiding betrokke is nie.
indien u onbillike ontslag beweer (indien u onbillik afgedank is), solank u eis binne die tydbeperkings wat deur die Wet op Arbeidsverhoudinge gestel word, gemaak word, of om 'n merieteverslag te eis. Regshulp sal egter geweier word indien daar goeie rede is om te vermoed dat u doelbewus nie 'n werk aanvaar nie of dat u 'n werk bedank met die doel om regshulp te ontvang.
U kan ook regshulp ontvang vir appèlle teen al die tipes sake wat hierbo gelys word, of dit krimineel is of siviel (sake waar u dagvaar of gedagvaar word). Vir appellering moet die direkteur van die Regshulpraad ook van mening wees dat u 'n redelike kans op sukses het.
Gaan na 'n Regshulpraad-takkantoor of, indien daar nie een in u omgewing is nie, na die naaste landdroshof om navraag te doen oor regshulp. Elke landdroshof beskik oor 'n regshulpbeampte wat u sal help met regshulpnavrae.
Die regshulpbeampte sal vasstel of u aan die middeletoets voldoen en of u saak binne die bestek van die riglyne wat deur die Regshulpraad gestel word, val. Indien u kwalifiseer, sal 'n prokureur 'n "regshulpopdrag" ontvang om u saak te behartig. 'n Prokureur het die reg om 'n regshulpopdrag te weier, maar dit gebeur gewoonlik nie. Indien die persoon wel weier, kan die regshulpopdrag aan 'n ander prokureur gegee word.
Neem asseblief kennis dat die Regshulpraad nie 'n gratis regsadviesdiens is nie. Dit verskaf finansiële ondersteuning vir regsake aan armes wat nie regskoste self kan dra nie. U kan egter regsadvies en hulp ontvang van regsklinieke aan universiteite, en dikwels ontvang hierdie klinieke ook regshulpopdragte van die Regshulpraad. Op Stellenbosch is die twee organisasies in dieselfde gebou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11459.103208.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Los Ons Kinders Uit-veldtog (HOOC) is in Maart 2002 van stapel gestuur om kindermolestering in die Wes-Kaap te help hanteer. Die Veldtog werk met gemeenskappe om mense meer bewus te maak van kindermolestering, voorkomingstrategië te ontwerp en slagoffers by te staan. HOOC beskou kindermolestering as 'n ingewikkelde probleem wat uit verskillende hoeke deur almal in die gemeenskap benader moet word. Daarom word met voorkoming- en opvoedingsprogramme begin in skole, plekke van aanbidding en ander gemeenskapsforums.
Daar word beraam dat 500,000 kinders in Suid-Afrika elke jaar gemolesteer word.
Net 15 uit elke 100 voorvalle van kindermolestering in die Wes-Kaap word ooit aangemeld.
Dié program leer onderwysers en leerders oor hulle regte en verantwoordelikhede wat molestering betref. Leerders word aangemoeding om molestering aan te meld en HOOC-kontakinligting word verskaf.
Die Ouerleidingsprogram leer ouers hoe om hulle eie stres en woede te hanteer en hoe om met hulle kinders oor seksualiteit en molestering te praat.
Dié program staan slagoffers van kindermolestering by deur emosionele steun te verskaf en hulle te help praat oor wat gebeur het.
Dié inisiatief werk met onderwysers, maatskaplike werkers, die polisie en aanklaers om beter kommunikasie tussen hulle te bevorder en burokratiese vertragings met die hantering van kindermolesteringsake te voorkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11459.9555.2010-03-24.af.txt</fn>
Vredemakers patrolleer in die gemeenskap en is beskikbaar om in enige ongewapende botsing te help. Ander dienste wat hulle lewer sluit die bywoon van massa-byeenkomste, soos begrafnisse, waar geweld kan uitbreek, in. Vredemakers dien hulle gemeenskappe 'n jaar lank. Enige persoon wat tussen 18- en 35-jaar oud is, werkloos is en 'n Graad 10 of hoër kwalifikasie het, en wat nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, kan aansoek doen om 'n vredemaker te word. Vredemakers word opgelei deur die Vrede- en Ontwikkelingsprojek van die Departement van Gemeenskapsveiligheid, wat deur die regering befonds word. Vredemakers word NIE betaal nie.
oorbruggingkursusse in Sake-Engels, Rekenaars, Wiskunde en Loopbaanvoorligting.
Jy moet tussen 18- en 35-jaar oud wees.
Mans en vrouens word aanvaar.
Jy moet in die gemeenskap woon wat jy wil dien.
Jy moet werkloos wees.
Jy moet nie 'n misdaadgeskiedenis hê nie, behalwe as dit te doen gehad het met politieke optrede voor 1994.
Jy moet 'n geldige identiteitsdokument hê.
Jy moet aan vredemaak en ontwikkeling in jou gemeenskap toegewy wees.
Jy moet 'n goeie naam in die gemeenskap hê.
As jy aan hierdie vereistes voldoen, beteken dit nie dat jy outomaties as vredemaker kwalifiseer nie. 'n Onderhoud sal eers met jou gevoer word, waarin jy sal moet wys dat jy wil help om misdaad deur aktiewe gemeenskap vrywilligerwerk te bestry. Jy moet toon dat jy die dryfkrag en motivering het om jou eie toekoms te verbeter. As jy die onderhoud "slaag" kan jy 'n vredemaker word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11460.103775.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid se Polisiëringsklagtesentrum hanteer diensleweringsklagtes wat lede van die publiek indien teen polisiëringsagentskappe soos die Suid-Afrikaanse Polisiediens en die Munisipale Polisiebeamptes. Die Sentrum hanteer net klagtes oor dienslewering as daar byvoorbeeld geen terugvoer was oor 'n saak nie of as polisiebeamptes hulleself onwelvoeglik gedra het. Ernstige gevalle soos sterftes in polisieaanhouding word hanteer deur die Onafhanklike Klagtedirektoraat.
Nadat klagtes ingedien is by die Polisiëringsklagtesentrum sal dit beoordeel word en/of 'n aanvanklike ondersoek sal gedoen word na die feite. Pogings word aangewend om die kwessies by te lê deur netwerkgebruik en ingrypings by die betrokke rolspelers en owerhede.
As 'n lid van 'n polisiëringsagentskap skuldig bevind word aan beweerde wanoptrede, word die bevinding voorgelê aan die Provinsiale Kommissaris en/of betrokke gesag vir hulle verdere aandag.
As jy 'n klagte wil indien teen 'n polisiëringsagentskap, moet jy 'n klagtevorm invul wat jy hier kan aflaai in excel- of pdf- formaat.
Bel na die klagtelyn by 021 483 4332.
Persoonlik 'n klagte indien by die Toringblok, 12de Verdieping, Dorpstraat 4, Kaapstad.
Faks die ingevulde vorm aan 021 483 6026.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11463.72588.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in.
Die Nasionale Jeugkommissie onderhou 'n dataversameling van 135 organisasies in Suid-Afrika wat met jongmense werk.
Die dataversameling bevat besonderhede van hierdie organisasies, sowel as besonderhede oor hulle dienste en, waar dit moontlik is, verwysings na hulle webblaaie.
Die dataversameling kan volgens sleutelwoorde deursoek word.
Soek deur die dataversameling deur die Nasionale Jeugkommissie se webblad te besoek.
Dié dataversameling is op die Jeugwebtuiste beskikbaar.
Vir meer inligting kan jy die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Talle nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap is by die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting geregistreer. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die lys geregistreerde organisasies aanlyn besigtig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11470.15181.2010-03-24.af.txt</fn>
Leerders begin gewoonlik met graad 1 aan die begin van die jaar waarin hulle sewe word. Kinders mag 'n jaar vroeër met graad 1 begin as die WKOD se assessering toon dat hulle skoolgereed is.
Party skole bied graad R/0 aan om kinders te help voorberei vir graad 1. Kinders word gewoonlik toegelaat om met graad R te begin in die jaar waarin hulle ses word.
jou kind se amptelike geboortesertifikaat bewys dat jou kind geïmmuniseer is.
n studiepermit n tydelikeverblyf-permit of permanenteverblyf-permit of bewys dat jy aansoek gedoen het om toestemming om in Suid-Afrika te bly.
Geen skool mag op onregverdige wyse diskrimineer teen 'n kind nie. Daarom mag geen openbare skool van kinders verwag om 'n toelatingstoets af te lê nie, of 'n kind verhoed om die skool te besoek omdat die ouers nie die skoolgeld betaal het of kan betaal nie.
Dien jou aansoek so vroeg as moontlik in in die jaar voordat jou kind by sy of haar nuwe skool moet begin.
Lê jou aansoek voor nie alleen aan die skool van jou keuse nie, maar ook aan verskeie 'tweede-keuse'-skole.
Jy kan die name van skole in jou omgewing kry op die "Soek-'n-skool"-soekfasiliteit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11473.72545.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen.
die vereiste tersiëre opleiding moontlike werkgewers nuttige inligtingsbronne oor die loopbaan verwante loopbaanmoontlikhede geleenthede vir beurse.
Umsobomvu het 'n publikasie met die titel"Loopbaanbeplanning en Ontwikkeling: 'n Gids vir Jongmense " die lig laat sien om jou te help om oor jou loopbaan te besluit.
Die webtuiste bevat ook inligting oor hoe om werk te soek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11478.15092.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle leerders en opvoeders behoort die regte van ander leerders en opvoeders te respekteer.
juiste en verstaanbare inligting aangaande MIV/vigs aan alle lede van die personeel, leerders en ouers te voorsien, en n MIV/vigs-beleid te implementeer.
Die nasionale Departement van Onderwys het 'n nasionale beleid aangaande die bestuur van MIV/vigs in skole in konsepvorm opgestel. Die nasionale beleid is op sowel leerders as onderwysers van toepassing.
Skoolbeheerliggame moet hul eie beleidsbepalings ontwikkel, wat in lyn moet wees met die nasionale beleid. Hulle behoort dit te doen in oorleg met die breër skoolgemeenskap.
Die dokument Ken jou Regte en Verantwoordelikhede verskaf inligting oor sleutelaspekte van die nasionale beleid, en oor maniere om 'n MIV/vigs-beleid vir die skool op te stel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11482.15189.2010-03-24.af.txt</fn>
Opleiding vir spesifieke projekte, wat aangebied word deur hoofkantoor- en distrikskantoorpersoneel.
Die Kaapse Onderwysinstituut in Kuilsrivier verskaf intensiewe indiensopleiding, veral vir onderwysers van benadeelde agtergronde.
Tot 50 onderwysers bly per keer by die Instituut vir opleiding wat ses tot agt weke duur. In dié tyd bied plaasvervangeronderwysers hulle klasse aan.
Ander opleidingsprogramme sluit opleiding vir spesifieke projekte in, soos die implementering van die herniene nasionale leerplan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11485.10925.2010-03-24.af.txt</fn>
Nasionale en provinsiale verkiesings vind elke vyf jaar plaas. Die uitslag bepaal wie die land regeer en hoeveel setels elke politieke party in die Parlement sal hê. Dit bepaal ook watter party elke provinsie sal regeer.
Die eerste demokratiese verkiesing is in 1994 gehou. Die ANC het die verkiesing met 63% van die stemme gewen.
Die vorige Nasionale Verkiesing is in 1999 gehou toe die ANC 66,35% van die stemme getrek het. Die uitslae van die provinsiale verkiesings is aanlyn beskikbaar.
Die volgende verkiesing word in 2004 gehou.
Om in die verkiesing te stem, moet jy eers op die Kieserslys geregistreer word. Jy sal dan by die stemlokaal waar jy geregistreer is, kan stem. Nadere besonderhede oor waar stemlokale geleë is en hoe om te stem sal nader aan die verkiesingsdatum bekend gemaak word.
Jy kom die stemlokaal binne en jou naam word op die Kieserslys nagegaan om seker te maak dat jy geregistreer is en dat jy nie reeds gestem het nie.
Jou duim word met ink gemerk om seker te maak dat jy nie meer as een keer stem nie.
n Stembrief met 'n lys van al die partye word aan jou gegee.
Jy merk jou stembrief in privaatheid.
Dan bring jy jou stem uit deur die gemerkte stembriefie in die verseëlde stembriefhouer te plaas.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11485.10927.2010-03-24.af.txt</fn>
Die vorige munisipale verkiesings is op 5 Desember 2000 gehou. Hierdie verkiesings bepaal wie die kiesers in plaaslike en distriksmunisipaliteite sal verteenwoordig.
08% van die 18,5 miljoen geregistreerde kiesers het in die vorige munisipale verkiesings gestem.
Tussenverkiesings n Tussenverkiesing vind binne 90 dae na die bedanking of dood van 'n raadslid plaas, of wanneer 'n politieke party sy reg uitoefen om sy verteenwoordiging in 'n stadsraad te verander.
Die Verkiesingskommissie is verantwoordelik vir die bestuur van alle tussenverkiesings.
Om in 'n munisipale verkiesing te stem, moet jy op die Kieserslys geregistreer wees. Jy kan dan jou stem uitbring in die gebied waar jy geregistreer is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11485.11021.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kieserslys moet so akkuraat en inklusief as moontlik wees, en kiesers se besonderhede moet korrek wees. Dit beteken dat die Kieserslys voortdurend bygewerk moet word.
Nuwe kiesers moet by die Kieserslys gevoeg word. Dit sluit almal in wat die ouderdom van 16 bereik, enigiemand wat 'n Suid-Afrikaanse burger word en enige Suid-Afrikaanse burgers wat nog nie voorheen geregistreer was nie.
Kiesers moet hulle besonderhede laat bywerk, byvoorbeeld indien hulle van adres verander het, of indien 'n vrou se van verander het omdat sy intussen getroud is.
Name moet ook van die Kieserslys verwyder word, byvoorbeeld die name van mense wat oorlede is ('n doodsertifikaat moet getoon word) of mense wat geëmigreer het.
Om jou registrasiebesonderhede te verander, moet jy na jou plaaslike Munisipale Verkiesingskantoor toe gaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11489.11489.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Department oorweeg aansoeke vir permitte om met voertuie op die strand te ry vir die doeleindes van wetenskaplike navorsing, ontspanning, die bedryf van toerisme en toegang tot private eiendom waar daar geen ander toegangspad is nie. Die Department oorweeg ook aansoeke vir lisensies om...
Permitte word vereis vir die vang of jag van diere en vis, die kweek, uitvoer of pluk van plante en vir handel met bedreigde spesies. Volle besonderhede oor die verkryging van permitte is by Kaapse Natuurbewaring se webwerf beskikbaar.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11489.21501.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Die Wet op Mariene Lewende Bronne lê klem daarop dat al die natuurlike mariene lewende bronne van Suid-Afrika en die omgewing waarin hulle leef, 'n nasionale bate en die erfenis van al Suid-Afrika se mense is. Die wet beheer visvangste en help so ons mariene bronne beskerm. Die Wet probeer ook beheer wie toegang tot mariene bronne het om te verseker dat dié bronne regverdig versprei word.
Kragtens die wet moet jy betaal vir die reg om mariene bronne te ontgin. Die geld wat met lisensies en permitte ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor en die beskerming van die bronne.
Almal wat mariene bronne gebruik moet 'n permit hê. Dit sluit ontspannings- en bestaansvissers in.
Sommige visspesies word deur 'n kwotastelsel beskerm wat keer dat mense meer as 'n sekere hoeveelheid van die soort vis vang of probeer vang.
Sekere spesies mag net in die oop seisoen gevang word.
In 2000 was daar 'n noodtoestand in die lynvisbedryf omdat daar bepaal is dat 'n aantal lynvisbronne ineengestort het. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het bepaal dat die aantal vaartuie en bemanning beperk sou word tot hoogstens 450 vaartuie en 3 450 bemanningslede.
Handelsvisvangregte is aan voltydse lynvissers toegeken wat vir hulle voortbestaan van lynvisvang afhanklik is. As gevolg daarvan is 376 visvangregte (2 148 bemanningslede) toegeken. In totaal sal visvangregte aan 450 vaartuie toegeken word.
Die Departement se toekenning van regte sal die werksgeleenthede van 3 450 bemanningslede verseker. Werkgewers in die lynvisbedryf moet nou aan arbeidswette voldoen en sekuriteit vir lynvissers verskaf.
Mense aan wie regte toegeken is kan sonder beperking snoek en talle ander lynvisspesies vang, waarvan die meeste onderworpe is aan streng sakbeperkings.
Na nog ondersoeke en samesprekings, sal vrystellings om lynvis te vang aan vaartuie wat in die verlede met tradisionele visdorpies verbind is, toegeken word.
Ontspannings- en kus-lynvisvang word tans deur streng sakbeperkings beheer, wat ons lynvisbronne beskerm deur te keer dat mense te veel vis vang. Dié soort visvangste sal in die toekoms streng volgens die sakbeperkings beheer word.
Alle kategorië van ontspanningsvissers moet kragtens die Wet op Mariene Lewende Bronne van 1998 (Wet 18 van 1998) ontspanning-visvangpermitte hê. Dié permitte kan landwyd by Poskatore verkry word en kos R50 vir hengelpermitte en R65 vir perlemoen, kreef, visjag en ander permitte.
Permitte is 'n jaar lank van die dag van uitreiking geldig, behalwe as die permitte vir spesies is wat net binne die seisoen gevang kan word. Dié tipe permitte verval aan die einde van die seisoen.
Jou permit en identiteitsdokument moet wanneer jy visvang altyd by jou wees.
Jy mag nie vis wat jy met 'n ontspanningspermit gevang het, verkoop nie.
Vir verdere inligting kontak 021 402 3911.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11494.6342.2010-03-24.af.txt</fn>
Bejaardes het dikwels gespesialiseerde gesondheidsdienste nodig. Hiermee saam is soms ook ander gespesialiseerde dienste soos behuising of vervoer nodig.
Hoewel die bestuur van Tehuise vir Bejaardes (TB's) 'n funksie van die Departement van Maatskaplike Dienste is, is die Departement van Gesondheid indirek en direk betrokke by die gesondheidsbehoeftes van bejaardes. Bejaarde pasiënte, met inbegrip van bejaardes met chroniese siektes, het op alle vlakke toegang tot gesondheidsorg vir medikasie, rehabilitasie en ander gesondheidsbehoeftes. Pasiënte kan klinieke en hospitale soos nodig op hulle eie besoek, hetsy van TB's of van hulle eie huise of woonplekke af. Vervoer word deur sommige TB's voorsien. Daarbenewens kontroleer die Departement die voedingsgehalte van maaltye wat by TB's voorsien word. Tuisversorging vir bejaardes is ook beskikbaar en kan via gemeenskapsgesondheidsentra in die Metro verkry word. Hierdie diens sal ná Maart 2004 vir bejaardes in plattelandse gebiede beskikbaar wees.
Mishandeling van bejaardes is 'n ernstige probleem en word gesamentlik deur die Departemente van Maatskaplike Dienste en Gesondheid en soms ook die Departement van Gemeenskapsveiligheid gehanteer. Die nuwe wet op bejaardes omskryf mishandeling van bejaardes en wie die voorkoms daarvan moet aanmeld.
Die oorsake van mishandeling is veelvoudig, hoewel dit meer waarskynlik sal voorkom indien die bejaarde persoon fisies afhanklik is, onvoldoende inkomste het om selfstandig te wees, en vergeetagtig, besluiteloos of verward is. Ander moontlike faktore is armoede, werkloosheid, ontoepaslike behuising, huweliksprobleme, alkohol- en dwelmmisbruik en swak kommunikasie met of deur die bejaarde persoon. Van die vyf soorte mishandeling (liggaamlik, emosioneel, finansieel, verwaarlosing en seksueel) is liggaamlike mishandeling die skadelikste, en bring dit liggaamlike, emosionele en psigiese pyn en lyding mee.
Gesondheidspersoneel op alle versorgingsvlakke kan familielede en vriende inlig oor die tekens waarna hulle kan oplet indien hulle mishandeling van 'n bejaarde vermoed, of dit by 'n bejaarde se huis, in 'n TB, ander instelling of woonplek plaasvind. Gesondheidspersoneel hou 'n register van alle gevalle van mishandeling wat aangemeld word.
Families en die publiek kan mishandeling by hulle naaste Welsynskantoor aanmeld. Daar is ook 'n nasionale hulplyn (0800 0030 81) waar mishandeling aangemeld kan word.
Deur die maatskaplike welsynsdienste in 'n noodgeval te skakel kan 'n bejaarde persoon in 'n veilige plek by een van 'n paar tehuise vir bejaardes geplaas word totdat verblyf gereël kan word of die probleem opgelos kan word.
Gesondheidsdienste voorsien hulptoestelle soos rolstoele aan bejaardes om hulle minder afhanklik te maak. Hulle kan ook aangemoedig word om by ondersteuningsgroepe vir bejaardes aan te sluit. Bejaardes moet aangemoedig word om so lank as moontlik met ondersteuning in hulle eie huise te bly. Bejaardes moet hulle regte ken sodat hulle bemagtig kan word om omstandighede aan te meld wat ongewens is.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte. Daar was planne om alle hulptoestelle van 1 Julie 2003 af gratis te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11495.6409.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Ontwikkelingsifting word gedoen as 'n roetine tydens besoeke vir immunisering aan die kliniek.
maande, en maande oud is.
Die kind word fisies ondersoek en waargeneem. Die siftingstoets help om fisiese en psigososiale ontwikkeling te monitor. Die toetse evalueer of die kind se groei in ooreenstemming is met sy/haar ouderdom en kontroleer ontwikkelingsmylpale soos sit, staan, kruip, loop, praat en hantering van voorwerpe. Die kind se visie en gehoor word ook nagegaan.
As daar 'n probleem is, word die kind na 'n spesialiskliniek of 'n professionele persoon gemoeid met rehabilitasie, bv. 'n arbeidsterapeut, verwys indien beskikbaar en na gelang van die probleem en die behoeftes van die kind.
Die bevindinge van die siftingstoets word op 'n kliniekkaart en 'n groeikaart aangeteken, wat albei by die kliniek gehou word. Die kind se gewig word ook op die Pad-na-Gesondheid-kaart aangeteken. Dié kaart word aan die moeder gegee wanneer haar kind gebore word, en sy hou dit by haar. Die Pad-na-Gesondheid-kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se vordering en die moeder moet dit met alle opvolgbesoeke na die kliniek toe saamneem.
Monitering van groei maak die basis uit van omvattende kindergesondheidsorg. Dit sluit die gereelde bepaling van gewig (en soms lengte) van die kind in. Daar word met geboorte begin om die kind te weeg en dit gaan voort tot die kind vyf jaar oud is. Ideaal gesien, moet die kind se gewig een maal per maand bepaal word tot die ouderdom van twee jaar en dan drie maal per maand tot die kind vyf jaar oud is. Die klinieksuster teken die baba se gewig op die Pad-na-Gesondheid-kaart aan. Die gewig word ook vergelyk met die groeikaart om vas te stel of die gewig binne die aanvaarbare grense vir die kind se ouderdom val. Indien die kind ondergewig is, is daar voedingsaanvullings by klinieke beskikbaar of die kind word na hospitale op die sekondêre of tersiêre vlak verwys.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en u kliniekkaart of 'n hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11497.5788.2010-03-24.af.txt</fn>
n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Wat is chroniese siektes?
Chroniese siektes kan oorerflik wees, maar dit is bekend dat verskeie lewenstyl- en omgewingsfaktore soos die rookgewoonte, ontoepaslike dieet, gebrek aan oefening en oormatige alkoholverbruik risiko's beduidend verhoog. Hierdie faktore is in 'n sekere mate binne die beheer van 'n goed ingeligte persoon, maar daar is dikwels ander faktore, soos armoede, ondervoeding tydens swangerskap en die babajare, genetiese vatbaarheid/geneigdheid en ouderdom, waaroor die individu min of geen beheer het nie.
Benewens vroeë diagnose, behandeling en die beperking van skade is die fokus van die diens grotendeels op die voorkoming van siekte en die bevordering van gesonde gedrag.
Chroniese siektes wat prioriteit geniet, is hoë bloeddruk of hipertensie, asma, epilepsie, beroerte, niersiektes, kanker, obstruktiewe longsiekte en Diabetes Tipe 2. (Diabetes Tipe 1, wat meesal in die vroeë kinderjare gediagnoseer word, kom minder algemeen voor.) Die meeste van hierdie siektes is langtermynsiektes en, hoewel baie van hulle nie genees kan word nie, kan hulle beheer word.
Mense van alle ouderdomme word deur chroniese siektes aangetas, maar die risiko om 'n chroniese siekte te ontwikkel is hoër onder bejaardes; so ook die kans dat die chroniese siekte tot liggaamlike ongeskiktheid kan lei.
Op die vlak van primêregesondheidsorg berus die diens op voorkoming, deur mense oor die voordele van 'n gesonde lewenstyl op te voed. Elke kliniek het 'n personeellid wat oor die vaardighede beskik om chroniese toestande by pasiënte van alle ouderdomme te diagnoseer en dit te behandel. Dit is vir pasiënte moontlik om dieselfde verpleegster vir opvolgbesoeke te sien as hulle gereeld op die bepaalde kliniekdag vir diabetes, hipertensie of asma aanmeld. Hulle ontvang 'n spesiale kaartjie of plakker op hulle lêer wat gebruik word om deurlopende gesondheidsorg te verseker. Berading en pasiëntsamewerking maak ook deel van die diens uit. Dokters/mediese beamptes besoek van tyd tot tyd klinieke om pasiënte met chroniese siektes te evalueer.
Reëlings word deur die kliniek getref om pasiëntvervoer tot die minimum te beperk (veral vir bejaardes) deur 'n voorraad middels voor te skryf wat van een tot drie maande sal hou. Die personeel fasiliteer dikwels die totstandkoming van klubs en spesiale ondersteuningsgroepe vir mense met chroniese siektes. Hierdeur word 'n pasiënt in staat gestel om meer inligting oor spesiale sorg en gesondheidsopvoeding oor hulle toestand te bekom.
Indien komplikasies ontstaan, word pasiënte na die volgende vlak van gesondheidsorg verwys.
Asma affekteer volwassenes en kinders. Dit is 'n chroniese inflammasie van die lugweë en word deur 'n allergie veroorsaak. Asma kan nie genees word nie, maar kan doeltreffend behandel word deur daagliks voorkomende medikasie te neem. Die evaluering en behandeling van volwassenes vind by primêregesondheidklinieke plaas waar kliënte ondersoek word, spesiale ondersoeke uitgevoer word en behandeling voorgeskryf word. Kliënte word opgevoed oor hoe om hulle asma te bestuur en ingelig oor faktore wat dit kan vererger, soos sigaretrook, gebrek aan oefening en huisstofmyte. Vir kliënte wat ernstige asma-aanvalle kry, mag noodbehandeling en verwysing na 'n hospitaal nodig wees.
Hipertensie of hoë bloeddruk is 'n lewenstylsiekte wat voorkom en behandel kan word. Indien die bloeddruk te lank hoog bly, kan ernstige komplikasies intree. Dit kan die bloedvate, die hart, die niere en die oë aantas. Die gevolge van hipertensie kan beroerte, hartsiekte of nierversaking en selfs die dood insluit. Op die vlak van primêregesondheidsorg sal kliënte met hoë bloeddruk ingelig word oor hoe om hulle algemene gesondheid te verbeter en ander risikofaktore vir hartsiekte te verminder, deur bv. oefening te kry, die rookgewoonte te laat vaar en die gebruik van alkohol en dwelms te staak, en soutinname te verminder. Indien die bloeddruk hierna hoog bly, sal behandeling voorgeskryf word. Vir gereelde ondersoeke en medikasie moet kliënte die kliniek besoek. Ernstige komplikasies soos beroerte, hartsiekte en nierversaking moet op hospitaalvlak behandel word.
Chroniese gesondheidsdienste op al drie vlakke - primêr, sekondêr en tersiêr - fasiliteer die lewering van welsynsdienstoelaes aan mense wat dit nodig het.
Hierdie dienste is by alle klinieke en hospitale regdeur die Wes-Kaap beskikbaar. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste en die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11498.6299.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskeie staats- en nie-regeringsorganisasies bied noodreddings- en vervoerdienste aan. Hierdie nooddienste verskaf kitsbystand aan pasiënte en neem sulke pasiënte ook hospitaal toe.
METRO voorsien 'n 24-uur- mediese nooddiens vir die redding en vervoer van siekes en beseerdes na die naaste toepaslike gesondheidsorgfasiliteit.
Die Wes-Kaap het 'n vloot wat uit sowat 400 voertuie bestaan en die volgende insluit: reddingsvoertuie, snelreaksievoertuie, pasiëntvervoerders en ambulanse. Elke ambulans word beman deur twee personeellede wat opgelei is om 'n mediese nooddiens te voorsien. Die vlak van mediese sorg word deur die kwalifikasies van die span bepaal en sluit die volgende in: basiese lewensondersteuning, intermediêre lewensondersteuning en gevorderde lewensondersteuning (paramediese dienste). Gespesialiseerde reddingskwalifikasies rus personeel toe met kennis en vaardighede wat nodig is om gevorderde mediese redding uit te voer. Die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika bepaal die standaarde vir die onderrig en opleiding van nooddienspersoneel en vereis dat hulle geregistreer moet word voordat hulle mag praktiseer.
Die mediese nooddiensreaksie en die tydsduur om pasiënte na hospitale te vervoer hang af van die kompleksiteit van die mediese probleem en die afstand van die voorval van die naaste fasiliteit.
die presiese plek waar die voorval, besering of mediese probleem geleë is die aard van die mediese probleem of reddingsituasie n nommer om terug te skakel.
Ten einde die voortbestaan van 'n doeltreffende diens te verseker, moet pasiënte se regte en verantwoordelikhede teen mekaar opgeweeg word. Mense word dus versoek om ambulansdienste slegs te gebruik waar daar 'n ware noodgeval is.
Die Rooikruis Lugreddingsdiens word gebruik om siek mense oor lang afstande na Kaapstad se drie tersiêre hospitale te vervoer. Die diens kan nie direk deur lede van die publiek gebruik word nie en is slegs vir openbaregesondheidspersoneel toeganklik.
Vrywilligers maak 'n belangrike deel van die diens uit en daar is vrywilligergroepe in dorpe oor die hele Wes-Kaap. Hierdie groepe kan deur die ambulansdienste in al vier streke genader word (kontaknommers hieronder).
Voornemende vrywilligers kan die Pinelands-afdeling van die diens by 021 511 5154 skakel en vra om met die koördineerder van die vrywilligergroepe te praat. Gewoonlik word 'n onderhoud met voornemende vrywilligers gevoer en nadat hulle aangesluit het, word vrywilligers saamgeneem wanneer 'n ambulans uitgeroep word. Van vrywilligers word verwag om noodhulpkursusse op Vlak 1, 2 en 3 wat deur paramediese personeel aangebied word by te woon. Daarbenewens word van vrywilligers verwag om kort kursusse by die Academy of Emergency Medical Care by die Kaapse Technikon by te woon. Die kursusse behels basiese, intermediêre en gevorderde lewensondersteuning.
Vir mediese nooddiens skakel die nasionale Mediese Noodnommer 10177 en 'n ambulans sal van een van verskeie afsendingsentra in die Wes-Kaap gestuur word.
Niemand sal die diens geweier word op grond van vermoë om te betaal nie. Indien die pasiënt 'n mediese fonds het, sal 'n eenvormige pasiënttariefkoers toegepas word. Indien nie, word die pasiënt geëvalueer volgens inkomste en dienooreenkomstig aangeslaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11500.6358.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets te ondergaan nie.
Die drie hoofstappe wat gevolg word, is voortoetsberading, toetsing en natoetsberading.
Voortoetsberading word voor die MIV-toets deur 'n dokter, verpleegsuster of opgeleide lekeberader gegee om seker te maak dat die persoon genoeg weet om 'n ingeligte besluit oor 'n MIV-toets te neem. Die gesprek is privaat en vertroulik en sluit inligting oor MIV-vigs en die toets in. Die persoon kan ná voortoetsberading nog steeds die MIV-toets weier. Indien die persoon besluit om die toets te ondergaan, moet hy of sy 'n toestemmingsvorm onderteken.
Toestemming kan ook deur volmag gegee word. Dit beteken dat een persoon wetlik geregtig is om namens 'n ander persoon toestemming te gee. 'n Ouer of voog van 'n kind jonger as 14 jaar kan byvoorbeeld toestemming gee vir 'n MIV-toets op die kind. Kinders wat 14 jaar of ouer is en toestemming gegee het vir 'n MIV-toets, moet self hulle toetsuitslae ontvang. Die inligting mag nie sonder hulle toestemming aan hulle ouers verskaf word nie.
MIV-toetsing vir 'n werknemer by die werkplek word verbied tensy dit deur 'n bevel van die Arbeidshof ooreenkomstig die Wet op Diensbillikheid, Wet 55 van 1988 (Artikel 7(2)) geregverdig word.
Die MIV-toets is 'n akkurate wetenskaplike toets wat aantoon of 'n persoon met MIV geïnfekteer is en word gewoonlik op 'n bloedmonster van die persoon uitgevoer. Die meeste klinieke gebruik 'n sneltoets, wat beteken dat die resultate binne sowat 20 minute beskikbaar is.
Die sneltoetsresultate word tydens die natoetsberading aan die persoon gegee. Die sessie is vertroulik en dit is onwettig vir enige gesondheidswerker of berader om 'n negatiewe of positiewe toetsresultaat sonder die toestemming van die persoon wat getoets is aan enige ander persoon bekend te maak. 'n Persoon wat MIV-negatief is, sal berading kry oor die gevare van riskante seksuele gedrag en ingelig word oor veilige sekspraktyke, soos die gebruik van kondome.
'n Persoon wat MIV-positief is, sal berading kry oor hoe om die nuus te verwerk, en ook inligting oor veilige sekspraktyke en voeding. Die persoon mag deurlopende berading kry of na 'n ondersteuningsgroep of organisasie verwys word. 'n Swanger vrou wat positief getoets word, sal die opsie kry om by die Program vir die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag aan te sluit.
Lekeberaders in die provinsie word deur 'n vigsopleidingsentrum, Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS), in Plumstead, Kaapstad, opgelei. Slegs vrywilligers wat saam met NRO's op die gebied van MIV-vigs werk, kan vir opleiding aansoek doen.
Indien u enige vrae oor MIV-vigs het, skakel die gratis 24-uur-vigshulplyn by 0800 012 322.
Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS): Tel.
National Association of People Living with HIV-aids (Napwa): Tel.
Treatment Action Campaign (TAC): Tel.
Aids Law Project (ALP): Tel.
SA Menseregtekommissie (SAMRK): Tel.
Vrywillige toetsing en berading is by die meeste klinieke en gemeenskapsgesondheidsentrums beskikbaar. Indien 'n gesondheidsfasiliteit nie hierdie diens kan lewer nie, moet die persoon verwys word na 'n beradingsagentskap of ander fasiliteit met die vermoë om voor- en natoetsberading te verskaf. Indien u 'n nuwe besoeker aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en sal 'n lêer sal vir u oopgemaak word. Bring u ID-boek saam.
Sleutelpunte oor MIV-vigs (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11500.6389.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Die VMNKO-program beoog om die risiko van oordrag van MIV van die ma na haar baba te verminder.
Wat is die VMNKO-program?
Wanneer 'n moeder na 'n kliniek, 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens of 'n hospitaal gaan vir haar eerste voorgeboortelike besoek, kry sy voorligting en word sy gevra of sy 'n MIV-toets wil ondergaan. Die uitslag is vertroulik, wat beteken dat net die berader en gesondheidwerkers wat na die moeder omsien, die uitslae sal bespreek.
As die moeder die toets ondergaan en daar vasgestel word dat sy MIV-positief is, sal sy die keuse hê om haar gratis by die VMNKO-program aan te sluit. As deel van die program sal sy Nevirapine en Zidovudine, wat middels teen MIV is, kry.
Die ma moet die Zidovudine van die 34ste week van haar swangerskap af neem, en sal Nevirapine gegee word wanneer die geboortepyne begin en sy by die hospitaal of kliniek aanmeld.
Die medikasie verminder slegs die moontlikheid dat die virus in die moeder se liggaam tydens kraam na die baba oorgedra word. Oordrag tydens kraam is die faktor wat verantwoordelik is vir 60-85% van die oordrag van die virus van die moeder na haar baba.
Babas wat die virus kry terwyl die moeder swanger is of as gevolg van borsvoeding, sal nie deur die teen-retrovirale medisyne beskerm word nie.
Die medikasie word slegs gebruik om die baba te probeer beskerm. Dit kan nie die ma van MIV genees nie. Enige ma wat wil weet wat haar MIV-status is kan by enige voorgeboortelike gerief in die Wes-Kaap toegang tot MIV-toetse en -behandeling kry.
Voorligting en raad oor voeding vir babas van MIV-positiewe moeders is beskikbaar. Ma's kry die keuse om óf vir vier tot ses maande uitsluitlik te borsvoed, óf om uitsluitlik te bottelvoed. Uitsluitlik borsvoed beteken dat die baba slegs borsmelk moet kry, en geen tee, geen water en geen sap nie. Dit verminder die moontlikheid dat die virus in die borsmelk na die baba oorgedra word. Moeders wat egter verkies om te bottelvoed sal vir ses maande gratis melkpoeier kry. Hulle sal by ontslag ná die geboorte twee blikkies melkpoeier kry en sal ook ag blikkies per maand by die plaaslike babakliniek kry.
Die moeder moet gereeld na die nageboortelike kliniek gaan om die baba te laat weeg en te laat inent, om melkpoeier te kry en Co-trimoxazole, 'n medisyne wat longontsteking voorkom, te ontvang.
Babas word op 14 weke vir MIV getoets. As die toets negatief is, het die baba nie meer Co-trimoxazole nodig nie. As die baba positief toets, moet daar voortgegaan word met Co-trimoxazole. 'n Baba wat positief toets, sal vir die res van sy of haar lewe spesiale sorg nodig hê.
MIV kan vir 'n lang tyd (3 tot 10 jaar) in die liggaam leef, al voel die moeder fiks en gesond. Dit is waarom ma's aangemoedig word om gereeld na die kliniek te gaan om medisyne teen opportunistiese infeksies te kry sodat hulle langer gesond kan bly. Die ma word ook aangemoedig om sonder uitsondering 'n kondoom tydens seks te gebruik sodat sy haar en haar maat teen besmetting met die virus kan beskerm, of om te voorkom dat hulle meer van die virus kry as albei maats MIV-positief is.
Die moeder sal ook voorligting ontvang oor voorbehoeding keuses ná die geboorte. Die gesondheidwerker sal die ma aanmoedig om aan die pa van die baba te sê dat sy MIV-positief is sodat hy ook getoets kan word. Dit kan gedoen word met die hulp van die berader of gesondheidwerker. Dit is belangrik dat die moeder by 'n groep aansluit wat haar sal ondersteun en aan haar inligting sal gee oor voedsame kos en hoe om na haarself en die baba om te sien. Formele steungroepe is beskikbaar en die plaaslike kliniek het meer inligting daaroor.
Onthou dat seksueel oordraagbare siektes by die ma die risiko van MIV-oordrag verhoog.
Gaan na 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens in stedelike gebiede en na vaste of mobiele klinieke en primêregesondheidsorg sentrums. As jy verder verwys word, sal jy na stedelike of plattelandse streekhospitale of tersiêre hospitale gestuur word.
Suid-Kaap/Karoo: Me. I. Reynierse 044 874 217 / 044 803 2700
Iemand wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt begin word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word vereis wanneer 'n hospitaal besoek word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11501.6392.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het, wat met MIV/Vigs leef, wat fisies of verstandelik gestrem is, en ook verswakte bejaardes of diegene wat terminaal siek is. Die versorging wat gegee word, is bedoel om die individu se maksimum vlak van gemak, funksionering en gesondheid, met inbegrip van versorging met die oog op 'n waardige dood, te herstel en in stand te hou.
Wie verskaf tuisversorging?
Tuisversorgingsdienste in die Wes-Kaap word verskaf deur organisasies sonder winsoogmerk (OSW's) wat deur die provinsiale regering gesubsidieer word en waarvoor hulle ook tender. Pasiënte wat ná ontslag uit die hospitaal voortgesette versorging by die huis benodig, word na 'n gesondheidsfasiliteit op primêregesondheidsorgvlak in die omgewing waar hulle woon verwys. Die verpleegsuster by die kliniek of primêregesondheidsorgsentrum verwys die pasiënt na die OSW-vennoot verantwoordelik vir tuisversorgingsdienste in die omgewing. Die OSW-koördineerder (verpleegsuster) sal die individu se behoeftes in sy/haar huis assesseer en 'n individuele versorgingsplan ontwikkel. Die suster ken dan 'n versorger toe aan die individu. Die versorger sal die diens lewer volgens die instruksies op die versorgingsplan en die suster sal die individu besoek om seker te maak dat die plan uitgevoer word.
Tuisversorging is nie 'n 24-uurdiens nie en vervang nie die familie as die primêre versorgers nie. Dit is slegs bedoel om 'n aanvullende en ondersteunende diens te wees om te voorkom dat die versorgers wat vir siek familielede moet sorg, ooreis raak.
Versorgers van die verskillende organisasies moet 'n tuisversorgingskursus wat deur die Departement van Gesondheid gefasiliteer word, deurloop. Voortgesette indiensopleiding word deur die Departement verskaf om bekwaamheid te verseker.
Daar word van versorgers verwag dat hulle pasiënte en hulle familielede sal help om onafhanklik te leef en reg te kom. Vrywilligers word ook gewerf om die dienste wat deur versorgers gelewer word, aan te vul. Hulle stel hulleself beskikbaar as geselskap, om medikasie te gaan haal, om inkopies te gaan doen, ens.
Let asseblief daarop dat hierdie diens nog nie in alle gebiede geïmplementeer is nie.
Provinsiale Bestuurder: Lorna Scheepers 021 483 5662; Llscheep@pgwc.gov.
Nie alle bedekte koste wat deur die OSW-vennote aangegaan word, word voldoende gesubsidieer nie en ten einde 'n afhanklikheidsindroom te voorkom, kan 'n klein vrywillige bydrae aan die OSW-vennoot gemaak word om vir vervoerkoste wat deur hulle vrywilligers aangegaan word, te vergoed.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11504.6394.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan by 'n apteek gekoop word.
Die verpleegster sal u om 'n urinemonster vra wat getoets sal word.
Sodra swangerskap bevestig is, is daar verskeie opsies. Indien die kliënt die swangerskap wil behou, sal sy na gesondheidsfasiliteite, bekend as obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's), verwys word. Dit is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheid-sorgpasiënte. Indien die moeder nie haar swangerskap wil hê nie, kan sy vra vir ander opsies, met inbegrip van be indiging van die swangerskap.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik, en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is.
Toetse is gratis by staatsgesondheidsfasiliteite, maar gaan beskikbaarheid na, veral in die plattelandse gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11504.6396.2010-03-24.af.txt</fn>
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam vir verwagtende moeders om hulle eerste besoek aan die kliniek voor 20 weke te reël, of so gou moontlik daarna.
Die moeder word 'n volle aanvanklike assessering gegee en kry voorligting ten opsigte van wanneer sy vir haar eerste voorgeboortebesoek moet kom. Die swangerskap word deur gereelde opvolgbesoeke gemoniteer. Die moeder se gesondheid word ook deeglik gemoniteer. Sy word geweeg, haar bloeddruk word geneem en haar urine getoets. As daar geen komplikasies is nie, behoort sy ná twee weke vir haar eerste opvolgbesoek na die kliniek terug te kom vir die uitslae van die toetse wat tydens die eerste besoek gedoen is. Hierna moet sy elke ses weke na die kliniek terugkeer tot op 28 weke, dan op 34 weke, en daarna soos aangedui deur die kliniek-/OEV-personeel. Die frekwensie van besoeke kan van gebied tot gebied verskil.
Swanger moeders word gesif vir moontlike risiko's vir hulle gesondheid en die gesondheid van die fetus. Sowel tienermeisies as vroue ouer as 35 jaar wat swanger is, word as hoërisikogevalle beskou. Dit beteken hulle is meer geneig om komplikasies tydens swangerskap en die geboorte te ondervind. Swanger vroue kan ook as hoërisikopasiënte beskou word indien hulle verhoogde bloeddruk het, 'n geskiedenis van genetiese afwykings, 'n meerling-swangerskap of as hulle voorheen chirurgie, soos 'n keisersnee, gehad het. Moeders wat as hoërisikogevalle, gediagnoseer word, word verder na die voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte by die sekondêre- of tersiêrevlakhospitale verwys, waar verdere ondersoeke en siftingstoetse uitgevoer word. Moeders met hoërisiko- swangerskappe word aangeraai om voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte so dikwels nodig by te woon.
As u 'n gesondheidsorgfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. In stedelike gebiede word laerisiko-swangerskappe deur die OEV's (kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskappe bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte) gehanteer, en op die platteland deur satelliet- en vaste klinieke. Hoërisiko-swangerskappe word deur buitepasiëntklinieke by stedelike en plattelandse streekhospitale en tersiêre hospitale gehanteer.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11504.6398.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan by die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag-diens aansluit.
Verwagtende moeders word aangemoedig om 'n geboortemetgesel (man/vriend/familielid), wat in die diens as 'n doula bekend staan, saam te bring om met die geboorteproses by te staan. Daar is vasgestel dat moeders wat deur 'n doula vergesel word, minder pynmedikasie benodig omdat hulle voel hulle word ondersteun. Moeders kan 'n geboorteposisie (bv. hurk) versoek wat hulle die gemaklikste laat voel.
Die gesondheidsfasiliteit gee aan alle moeders 'n Pad-na-Gesondheid-kaart wanneer die baba gebore word. Hierdie kaart word by die huis gehou en moet aan die suster oorhandig word met opvolgbesoeke aan die kliniek. Die kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se gesondheid van geboorte tot op vyfjarige ouderdom.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart, indien u een het.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11504.6433.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Die Wes-Kaap fokus ook hierop (met die uitsondering van albinisme, wat 'n lae voorkoms het), terwyl FAS die hoogste prioriteit het.
Die diens beoog om te verhoed dat kinders met hierdie toestande gebore word deur betyds gepaste genetiese voorligting aan hoërisiko-individue en/of pare te gee. Ten einde dit te kan doen, moet hierdie individue eers geïdentifiseer word. Hulle kan geïdentifiseer word via die bestaande dienste by die klinieke van waar hulle na die gespesialiseerde genetiese dienste wat via uitreikprogramme in plattelandse gebiede en deur tersiêre sentrums in Kaapstad aangebied word, verwys sal word.
Enigeen wat geaffekteer is of wat 'n familielid het wat geaffekteer is, of wat bekommerd is oor moontlike genetiese defekte, kan by 'n primêregesondheidsorgkliniek aanmeld waarvandaan hulle verder verwys sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11504.6521.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op die beste behandelingsopsie.
Jy kan jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek besoek, en na gelang van die probleem, kan jy verwys word na die ginekologiese dienste van 'n streekshospitaal of tersiêre hospitaal (Groote Schuur of Tygerberg) vir hormonale toetse, verdere ondersoeke en behandeling. Jy het 'n verwysing nodig om streeks- of tersiêre hospitale waar ginekologiese dienste aangebied word, te besoek. As jy vir die eerste keer besoek aflê, sal jy 'n vorm moet invul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart as jy voorheen by die relevante fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis as jy nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan koste daaraan verbonde wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Dit mag nodig wees om te betaal vir medikasie soos Hormoonvervangingsterapie. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11505.6447.2010-03-24.af.txt</fn>
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Hospitaalsorg vir geestesgesondheid word tans primêr aangebied by eenhede wat in die metropolitaanse streek geleë is, maar hierdie sentra bied dienste vir kliënte oral in die Provinsie volgens aangewese gebiede aan.
Valkenberg Hospitaal en Stikland Hospitaal bied hoofsaaklik 'n diens vir algemene psigiatriese siektes aan.
Lentegeur Hospitaal bied dienste aan vir mense met geestesongesteldhede of intellektuele gestremdhede.
Alexandra Hospitaal bied slegs vir mense met intellektuele gestremdhede dienste aan.
Die Rooikruis Kinder- en Gesinseenheid, Rondebosch, Kaapstad, bied 'n buitepasiëntdiens aan vir kinders met probleme met geestesgesondheid. Daar is ook 'n gespesialiseerde binnepasiëntdiens vir kinders jonger as 12. Vir meer inligting, skakel 021 685 4103.
Tygerberg Kinder- en Gesinseenheid bied binne- en buitepasiëntsorg vir kinders en adolessente. Skakel 021 938 4573 vir meer inligting.
Lentegeur Kinder- en Gesinseenheid het 'n binne- en buitepasiëntdiens vir kinders en adolessente: Skakel 021 370 1111.
Gespesialiseerde binne- en buitepasiëntdienste vir sekere geestesongesteldhede is ook beskikbaar by die Universiteit van Kaapstad se Departement Sielkunde, by Groote Schuur Hospitaal, Stellenbosch Universiteit se Departement Sielkunde en by Tygerberg Hospitaal.
Suid-Kaap/Karoo: Tel. 044 802 4537 of faks 044 874 5017.
n Binnepasiëntdiens met kort verblyf vir psigiatriese behandeling word by die George Hospitaal in die Suid-Kaap/Karoo aangebied.
Weskus/Wynland: Skakel 022 487 9264 of faks 022 487 2927.
Potensiële kliënte moet deur primêre geestesgesondheidsdienste of sekondêre (streeks-) hospitale na hierdie hospitale verwys word. Die gesondheidswerker wat die persoon verwys, moet die hospitaal kontak om vooraf te reël dat die persoon toegelaat word. Vir gespesialiseerde geestesgesondheidsdienste wat by tersiêre hospitale, naamlik Rooikruis, Groote Schuur of Tygerberg, aangebied word, word 'n verwysingsbrief of voltooide aansoek om toelating (wat by die dienssentrum verkrygbaar is) verlang voordat daar 'n afspraak gemaak kan word vir 'n diens.
Tans is gespesialiseerde dienste slegs in die Metro beskikbaar. Die Metro bied egter volgens dreineringsgebiede dienste in die hele Provinsie aan. Persone wat vir die eerste keer na psigiatriese of tersiêre hospitale verwys word, sal gevra word om 'n vorm in te vul, en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Die meeste kliënte word vrywillig opgeneem vir hospitaalbehandeling. Indien die pasiënt in 'n psigiatriese krisis verkeer en nie gewillig is om na die hospitaal te gaan nie, of nie sy/haar eie behoefte aan hospitaalbehandeling kan assesseer nie en 'n risiko vir sy/haar eie veiligheid of die veiligheid van ander inhou, kan dit ingevolge die huidige Wet op Geestesgesondheid vir familielede nodig wees om die persoon in die hospitaal te laat opneem. In hierdie geval behoort die familielede 'n aansoek by die plaaslike landdros in die distrik in te dien om hulp met die verkryging van nie-vrywillige sorg. Wetgewing in verband met geestesgesondheid word tans hersien en veranderinge sal aangebring word aan die proses vir die toelating van 'n persoon vir nie-vrywillige sorg wanneer die nuwe Wet op Geestesgesondheid en die gepaardgaande regulasies formeel gepromulgeer word.
Dr. du Toit, Senior Mediese Superintendent
Dr. Elizabeth Peter, Hoof van Kliniese Dienste
Dr. B Eick, Senior Mediese Superintendent
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11512.6451.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter.
Wat is wanvoeding?
Wanvoeding is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika en dit is een van die faktore wat die meeste bydra tot kindersiektes en -sterftes. Daar word beraam dat ongeveer 30% van Suid-Afrika se kinders se groei vertraag word as gevolg van 'n gebrek aan toereikende voeding gedurende hul vroeë lewensjare.
Onvoldoende voedselinname, siekte en psigologiese stres/trauma is die belangrikste onmiddellike oorsake van wanvoeding. Armoede en 'n gebrek aan hulpbronne is basiese faktore wat tot wanvoeding bydra. Die Geïntegreerde Voedingsprogram probeer om hierdie stille epidemie op verskillende maniere te hanteer.
Op die vlak van primêre gesondheidsorg sal kinders wat ondersoek word en as ondervoed geïdentifiseer word (dit sluit kinders en volwassenes wat MIV-positief is en dié met tuberkulose in) voedingaanvullings, met inbegrip van versterkte mieliemeel en 'n hoë-energiedrankie, ontvang. Aanvullings word volgens sekere kriteria aan geïdentifiseerde kliënte gegee. Gesondheidswerkers verskaf ook berading, inligting en opvoeding oor gesonde diëte en die gesondste maniere om voedsel voor te berei. Dieetkundiges lewer gespesialiseerde dienste aan die gemeenskap.
Om te help om wanvoeding in die vroeë kinderjare te bekamp, moedig gesondheidswerkers vroue aan om hul kinders tot op die ouderdom van ses maande uitsluitlik te borsvoed en om daarna aan te gaan met borsvoeding saam met die gepaste komplementêre kossoorte totdat die kind twee jaar oud is. Ander voedingsopsies word bespreek met moeders wat MIV-positief is. Volgens die inisiatief vir babavriendelike hospitale is Vredendal Hospitaal en Groote Schuur se Kraamsentrum babavriendelike hospitale in die Provinsie.
Alle kinders word gereeld geweeg as deel van die groeimoniteringsprogram, 'n sensitiewe aanduider van die kind se groei. Die kind se gewig word op die Pad na Gesondheid-kaart aangeteken. Daar word ondersoek ingestel na onderliggende oorsake vir gewigsverlies, byvoorbeeld aansteeklike siektes, 'n tekort aan voedsel by die huis en kinderverwaarlosing. Aansteeklike siektes speel 'n groot rol in ondervoeding en hierdie siektes word op die vlak van primêre gesondheidsorg behandel. Diarreesiektes is nou verwant aan swak omgewingshigiëne (sanitasie en watervoorsiening) en ondervoeding of swak voeding van 'n baba, wat die kind meer kwesbaar maak vir ernstige en uitgerekte diarree.
Armoedige huishoudings word geïdentifiseer en na een van die regering se programme vir armoedeverligting verwys. Daar word intersektoraal aandag gegee aan voedselsekuriteit van huishoudings, en die toepaslike ingrypings en ondersteuning word verskaf.
Die beheer van tekorte aan mikronutriënte is 'n noodsaaklike deel van die diens. Mikronutriënte is natuurlike stowwe soos vitamiene en minerale wat in klein hoeveelhede in kos aangetref word en wat baie belangrik is vir die instandhouding van goeie gesondheid. Die Geïntegreerde Voedingsprogram verskaf vitamien A-aanvullings aan geteikende kinders. Kinders met 'n tekort aan vitamien A verloor gewig, groei nie behoorlik nie en is meer geneig om infeksies op te doen en daarvan te sterf. 'n Tekort aan vitamien A beskadig ook die oë en is een van die belangrikste oorsake van blindheid onder kinders.
Kinders met 'n lae geboortegewig ontvang vitamien A-kapsules wat hul immuunstelsel bevorder en help met die kind se ontwikkeling en groei. Babas van 6 tot 11 maande ontvang 'n enkeldosis vitamien A (100 000 IU) om ernstige siektes te voorkom. Kinders van 12 maande tot vyf jaar ontvang 'n enkeldosis van 200 000 IU op 12 maande en dan 'n dosis van 200 000 IU elke ses maande tot die ouderdom van vyf jaar.
Bykomende dosisse vitamien A word gegee aan kinders wat aan ernstige wanvoeding ly of wat aanhoudend aansteeklike siektes het soos diarree, masels of MIV-infeksie.
Gewigsverlies by kinders kan ook die gevolg wees van besmetting met wurms, en dit kan met ontwurmingsmedikasie by die kliniek behandel word.
Opvoeding, inligting en berading oor voeding word op alle vlakke van sorg aangebied vir mense wat beroerte gehad het, aan hoë bloeddruk, diabetes, MIV/vigs en tuberkulose ly.
Die voedingsprogram vir primêre skole is beskikbaar by subekonomiese skole wat spesifiek geïdentifiseer is. Hierdie skemas word tans saam met die Departement van Onderwys aangebied. Die provinsiale regering streef daarna om teen 2004 125 000 kinders by 847 primêre skole in die Provinsie te bereik met die voedingsprogram by skole.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram dra ook by tot die institusionele versorging van kliënte deur voedseldiensstelsels vir die voorsiening van gebalanseerde voeding.
Persone wat die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) verlang. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11513.6453.2010-03-24.af.txt</fn>
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker. Daar is egter werkplekke wat onveilig is, en dit beïnvloed die gesondheid van die werkers.
Professionele persone by alle gesondheidsfasiliteite wat met beroepsgesondheid te doen het (dokters/verpleegkundiges), is opgelei om werknemers met chroniese siektes en beserings as gevolg van beserings in die werkplek of as gevolg van blootstelling aan gevaarlike stowwe by die werk te identifiseer, te diagnoseer, te behandel en te rehabiliteer.
Inspekteurs van die Inspeksie- en Toepassingsdienste van die Nasionale Departement van Arbeid (kyk arbeidsdienste) bring roetinebesoeke aan fabrieke en ander werkplekke. Hulle maak seker dat die werkplek voldoen aan die gesondheids- en veiligheidstandaarde wat neergelê word deur die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid, Wet 85 van 1993, wat deur die Departement van Arbeid geadministreer word. Die inspekteurs adviseer bestuurders en eienaars oor maniere waarop werksomstandighede waar nodig verbeter kan word, en mag die arbeidswet toepas deur kennisgewings oor oortredings te bedien, dienste op te skort en persone te vervolg.
Omgewingsgesondheidspraktisyns wat ingevolge die Wet op Gesondheid, Wet 63 van 1977, werk, kontroleer net sekere werkplekke soos restaurante, lughawens en hawens om seker te maak dat hulle aan gesondheidsregulasies voldoen.
Het die werk wat ek doen my gesondheidsprobleme veroorsaak?
Vererger die werk wat ek doen die siekte of besering?
Ondervind ek simptome binne 'n sekere tyd nadat ek klaar gewerk het?
Ondervind enige van my kollegas soortgelyke simptome?
Sal dit wat ek nou doen my gesondheid oor 10 of 15 jaar benadeel?
Is my werksomgewing veilig?
Onthou dat indien jy beseer word of siek raak as gevolg van die werk wat jy doen, jy vergoeding kan eis. Vergoeding word deur die Departement van Arbeid geadministreer en nie deur die Departement van Gesondheid nie. Jy kan vergoed word vir alle redelike mediese koste.
As jy siek is as gevolg van blootstelling by die werk of werkspraktyke, of as jy by die werk beseer word, moet jy dit by jou werkgewer aanmeld. Die werkgewer word volgens wet verplig om jou na 'n gesondheidsfasiliteit te stuur vir ondersoek en behandeling. Primêregesondheidsorgpersoneel kan jou na 'n sekondêre of tersiêre hospitaal verwys, na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering.
Die Reedstraat-kliniek in Bellville, Kaapstad, is spesifiek toegewy aan mense met beroepsgesondheidsprobleme. Dit is een dag per week oop en jy moet 'n afspraak maak.
Dit is noodsaaklik dat jy vir die verpleegkundige moet sê waaraan jy in jou huidige en vorige werkplekke blootgestel is. Dit kan insluit: geraas, stof, asbes, gas, dampe en vibrerende masjinerie, sowel as abnormale stres.
Na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering, kan jy verwys word na Groote Schuur Hospitaal se kliniek vir beroepsgesondheid en beroepsiektes. Werknemers kan ook verwys word na die Groote Schuur se werksrehabilitasie- en assesseringsentrum waar hulle geassesseer en gerehabiliteer sal word tot die punt waar hulle in staat sal wees om terug te keer werk toe. Indien nie, sal 'n span professionele gesondheidswerkers, met inbegrip van fisioterapeute en arbeidsterapeute, aanbeveel dat die kliënt herontplooi word of weens ongesteldheid afgekeur word vir werk.
Die werkgewer en die professionele gesondheidswerker wat jou behandel, moet ingevolge die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, Wet 130 van 1993, vorms invul. Daar is 28 kategorieë beroepsiektes wat deur die Vergoedingskommissaris erken word. Indien jy die gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID-boekie, 'n verwysingsbrief (indien verlang) en enige medisyne wat jy neem, saam. As jy na 'n hospitaal verwys word, sal jy gevra word om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11516.6461.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Daar is ses terreine in die Weskus/Wynland-streek wat by die volgende hospitale geleë is: Stellenbosch, Paarl, Citrusdal, Clanwilliam, Vredendal en Vredenburg.
Die Suid-Kaap/Karoo het vyf terreine: George, Oudtshoorn, Beaufort-Wes, Plettenbergbaai en Mosselbaai.
Daar is in die algemeen 'n tekort aan hulptoestelle regoor die Wes-Kaap. Dienste is in die reël afhanklik van donasies vir tweedehandse items en die aankoop van nuwe toerusting.
Om 'n rolstoel of 'n oop karretjie (stootwaentjie) - in die geval van kinders - te bekom, moet u na die naaste primêre gesondheidsorgsentrum gaan wat hierdie diens aanbied. U sal deur 'n arbeidsterapeut, fisioterapeut of suster vir ortopediese nasorg geassesseer word en 'n besluit rakende die mees gepaste hulptoestel, indien nodig, sal gemaak word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. Indien u 'n hulptoestel nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien.
'n Rolstoel, waarop die pasiënt lewensgebruik het, kos omtrent R395. Die oop karretjie kos R250 en moet aan die staat terugbesorg word wanneer dit nie meer gebruik word nie. Die oop karretjie sal herverkoop word, maar teen 'n laer koste. Alle hulptoestelle kan in maandelikse paaiemente afbetaal word. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11516.6463.2010-03-24.af.txt</fn>
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Ortotiese toestelle word gebruik om die funksionele beweeglikheid van 'n gestremde persoon te optimeer, bv. skoeninsetsels en enkel-voet-ortose wat gebruik word om die enkel na 'n beroerte te stabiliseer. Hierteenoor vervang prostetiese toestelle 'n liggaamsdeel na die verlies van 'n ledemaat, óf by geboorte óf as gevolg van 'n ongeluk. Die sentrum is verantwoordelik vir die lewering van ortotiese en prostetiese dienste aan al vier die Wes-Kaapse streke, met die uitsondering van die Suid-Kaap/Karoo wat hierdie diens aan 'n private diensverskaffer uitgekontrakteer het.
U moet deur 'n ortopediese chirurg, ortopediese suster, fisioterapeut óf 'n arbeidsterapeut na die Pinelands sentrum verwys word. Personeel verbonde aan die sentrum bied een keer elke drie maande uitreikdienste by satellietklinieke in die onderskeie streke aan.
Ysterbeenstutte is beskikbaar vir mense met polio, neurologiese afwykings, beroerte of lae spiertonus.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. U moet na die Pinelands sentrum verwys word.
Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11516.6465.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word. Volwassenes en kinders wat later probleme met hulle spraak en gehoor ontwikkel, sal hul primêregesondheidsorgkliniek moet besoek waar die omvang van hul gebrek bepaal sal word.
Kinders kan verwys word na 'n spraakterapeut en/of oudioloog by gespesialiseerde klinieke wat in 'n beperkte mate beskikbaar is in die Boland/Overberg streek en in die Weskus/Wynland streek. 'n Diens wat slegs vir binnepasiënte is, is beskikbaar in die Kaapse Metropool by die Booth Gedenkhospitaal en die Brooklyn Borshospitaal. Daar is geen dienste in die Suid-Kaap/Karoo nie.
Tygerberg, Groote Schuur en die Rooi Kruis Kinderhospitaal voorsien gehoorapparate.
Diegene wat die kliniek/sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Indien u 'n hulptoestel soos 'n gehoorapparaat nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien. Bring u ID en, in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart.
Dienste op primêregesondheidsvlak is gratis. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos gehoorapparate in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11517.6431.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word en berading deur 'n gesondheidswerker ontvang. Die gesondheidswerker sal vra of die verkragting by die polisie aangemeld is. Indien, en slegs indien, die slagoffer die verkragting wil aanmeld, sal 'n polisiebeampte gevra word om na die gesondheidsfasiliteit te kom om 'n verklaring af te neem. Die Nasionale Beleidsinstruksies oor Seksuele Misdrywe bepaal dat die slagoffer so gou moontlik medies ondersoek of versorg moet word.
Forensiese monsters word alleenlik met die slagoffer se instemming geneem, en word as mediese bewys bewaar in die geval waar 'n hofsaak gehou word.
Slagoffers van verkragting en aanranding sal behandeling vir seksueel oordraagbare infeksies ontvang.
Vroue kan ook noodkontrasepsie kry indien hulle binne 72 uur nadat hulle verkrag is, by die kliniek aanmeld.
Alle slagoffers sal ná die verkragting berading deur die gesondheidswerker ontvang oor die potensiële risiko's van MIV-oordrag. Indien die slagoffers binne 72 uur ná die verkragting aanmeld, sal die anti-vigsmiddel AZT (Zidovudine) aan hulle aangebied word. Slagoffers wat later as 72 uur ná die verkragting aanmeld, behoort berading te ontvang oor die moontlike risiko dat hulle die MIV kon gekry het en hulle sal 'n datum vir 'n opvolg-afspraak oor ses weke ontvang en ná-verkragtingsberading en MIV-toetsing vir drie maande daarna.
Slagoffers van verkragting sal die opsie gegee word om vir berading na 'n maatskaplike werker/opgeleide berader/privaat terapeut (bv. sielkundige)/Rape Crisis of ander NRO te gaan.
Meld by u naaste gesondheidsorgfasiliteit aan en sê aan hulle dat u verkrag en/of aangerand is.
By die 52 sentrums wat spesiaal verbind is tot dienste vir vroue en mans wat seksueel aangerand en/of verkrag is. Hierdie spesiale klinieke, waarvan die meeste 24 uur per dag oop is, word aangedui in die provinsiale Departement van Gesondheid se beleid en bestuursriglyne vir slagoffers van verkragting en seksuele aanranding.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11517.6473.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Inligting rakende die onderskeie voorbehoedmetodes word verskaf om individue te help om 'n ingeligte keuse te maak in ooreenstemming met hulle persoonlike geskiedenis en fisiese ondersoek. Indien 'n seksueel oordraagbare infeksie (SOI) bespeur word, sal dit met medikasie by die kliniek behandel word of 'n brief van verwysing na 'n gespesialiseerde kliniek kan uitgereik word.
Wanneer 'n voorbehoedmetode gekies is, word die kliënt tydens opvolgbesoeke aan die kliniek vir moontlike newe-effekte gemoniteer.
Enige meisie of vrou kan besluit of sy 'n voorbehoedmiddel wil gebruik. Sy het nie die toestemming van haar metgesel of ouers nodig nie. Baie klinieke beskik vandag oor 'n toegewyde jeugdiens sodat jong mense inligting oor gesinsbeplanning in 'n gemaklike omgewing kan verkry.
Mondelikse voorbehoedmiddels vir vroue: Pille kom in pakkies van 28 en moet een keer per dag op dieselfde tyd geneem word. Daar is twee hooftipes pille: Gekombineerde Mondelikse Voorbehoedmiddels en voorbehoedmiddels wat slegs progestoroon bevat. Hulle is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word. Hierdie vorm van geboortebeperking voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie.
Intra-uteriene apparaat (IUA): 'n IUA is 'n klein apparaat wat deur 'n spesiaal opgeleide gesondheidswerker in die vrou se uterus (baarmoeder) geplaas word. 'n IUA kan swangerskap vir ten minste vyf jaar voorkom. Dit voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Indien 'n vrou of haar metgesel veelvoudige seksmaats het, moet die IUA nie die eerste keuse wees nie tensy kondome ook gebruik word om beskerming teen SOI/MIV-oordrag te verleen.
Daar word van vroue verwag om ses weke nadat die IUA ingesit is 'n opvolgondersoek by die kliniek te ondergaan. Dit is ook raadsaam om elke jaar vir 'n roetine-ondersoek te gaan. Die IUA is beskikbaar by sommige klinieke, maar kan ook by apteke gekoop word.
Noodvoorbehoedmiddels: Hierdie metode kan deur vroue gebruik word om swangerskap te voorkom omdat hulle onbeskermde seks gehad het, verkrag is, of vermoed dat die voorbehoedmiddel wat hulle tydens seksuele omgang gebruik het, nie behoorlik gewerk het nie. Noodvoorbehoedpille kan 72 uur (drie dae) na onbeskermde seks gebruik word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom, maar hoe gouer die pille geneem word, hoe meer doeltreffend is hul werking. Pille is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word.
n IUA kan ook vyf dae na onbeskermde seks ingesit word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom. Indien dit te laat is om hierdie noodvoorbehoedmetodes te gebruik, en 'n ongewenste swangerskap word vermoed, is die beëindiging van swangerskap (BVS) as laaste uitweg beskikbaar. BVS is wettig in Suid-Afrika.
Kondome: Vroulike en manlike kondome is die enigste enkele metode wat dubbele beskerming teen sowel ongewenste swangerskappe as seksueel oordraagbare infeksies, insluitend MIV/vigs, bied. Manlike kondome is gratis beskikbaar by klinieke en sommige openbare plekke. Kondome word ook goedkoop by die meeste apteke en winkels verkoop. Vroulike kondome is gratis beskikbaar by 'n paar aangewese klinieke en is te koop by sommige apteke.
Sterilisasie: Dit is 'n permanente voorbehoedmetode vir beide vroue en mans. Enige persoon van 18 jaar of ouer wat in staat is om toestemming te verleen, mag op sy of haar versoek gesteriliseer word. Dié prosedure behoort deur berading voorafgegaan te word. Dit is 'n kort en eenvoudige operasie wat nie 'n mens se sekslewe beïnvloed nie, behalwe dat 'n mens gemoedsrus oor ongewenste swangerskappe het. 'n Bespreking vir sterilisasie kan by die plaaslike kliniek gemaak word. Berading word voorsien en 'n versoekvorm sal onderteken moet word. Die operasie is gratis by sommige gemeenskapgesondheidsentrums en hospitale op elke vlak (primêr, sekondêr en tersiêr) beskikbaar. Die dokter wat die operasie uitvoer, sal die pasiënt vra om 'n toestemmingsvorm te onderteken.
Die operasie vir vroue staan bekend as 'n buisafbinding. Die Fallopius-buise wat die eiers vanaf die eierstokke na die uterus (baarmoeder) dra, word gebind of geblokkeer. Daar word verhoed dat die eiers deur die sperm bevrug word en swangerskap word voorkom.
Die prosedure vir mans staan bekend as 'n vasektomie, wat gewoonlik uitgevoer word terwyl die man by sy bewussyn is deur óf plaaslike verdowing óf algemene narkose te gebruik. Een of twee baie klein openinkies word in die vel naby die testes gemaak. Die vas deferens (spermbuis) wat die sperm vanaf elke testis dra, word gesny of gebind. Die operasie is nie onmiddellik doeltreffend nie en dit is nodig om 'n ander voorbehoedmetode vir drie maande na die operasie te gebruik, of vir die volgende 15-20 maal wat die man seks het. 'n Bevestigende toets (spermtelling) is nodig om te verseker dat die sperm nie langer in die buise teenwoordig is nie.
Sterilisasie voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Soos in die geval van alle voorbehoedmetodes, is daar 'n geringe risiko dat die prosedure kan misluk.
Geestesgestremde persone kan ooreenkomstig die Wet op Sterilisasie, 1998 (Wet No. 44 van 1998) gesteriliseer word. Die ouer, voog, kurator of eggenoot/eggenote van 'n persoon wat nie in staat is om weens 'n geestesgestremdheid in te stem nie, kan versoek dat die persoon gesteriliseer word. Aansoek moet gedoen word en na die toepaslike hospitaal gestuur word. 'n Afspraak sal gemaak word vir 'n paneel bestaande uit drie geestesgesondheidskundiges om die kliënt, wat deur die aansoeker vergesel moet word, se toestand te bepaal. Na gelang van omstandighede sal die paneel besluit of daar met die sterilisasie voortgegaan moet word of nie.
Vereniging vir Vrywillige Sterilisasie van SA: tel.
Hierdie diens behoort by die meeste klinieke beskikbaar te wees. Indien die metode waarin u belangstel, nie beskikbaar is nie, vra om na 'n gesondheidsfasiliteit verwys te word wat wel die metode aanbied. Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u verwysingsbrief (indien van toepassing), enige medikasie wat u gebruik, en u kliniek- of hospitaalkaart indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis en so ook is verdere verwysings. Ambulansdienste is gratis vir kliënte wat sterilisasie ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11517.6515.2010-03-24.af.txt</fn>
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Servikale kanker is een van die kankers wat die beste voorkom kan word. Alle vroue behoort ten minste elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af, 'n Pap-smeer te laat neem. Dit beteken, op die ouderdomme van 30, 40 en 50 jaar.
Die toetsingsprogram word toegespits op die opsporing en behandeling van die vroeë tekens van kanker van die serviks, wat bekend staan as die "baarmoedermond". Die toetsing behels die neem van 'n servikale smeer, wat 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek is, om vas te stel of die serviks gesond is. Enkele selle word versigtig van die serviks afgevee en na die laboratorium gestuur om getoets te word.
Die vroeë opsporing van abnormale selle beteken dat verdere ondersoeke gedoen en behandeling gegee kan word indien dit nodig is. Die ontwikkeling van kanker word sodoende voorkom.
Soms is die uitslae onduidelik en is dit nodig om 'n smeer te herhaal. Vroue wat getoets is, moet na die kliniek teruggaan om die laboratoriumuitslae te kry.
Onthou, die kliënt is geregtig daarop om vooraf te versoek dat die prosedure verduidelik word.
Servikale kanker kan voorkom word deur meer as een seksmaat te vermy, kondome te gebruik om die verspreiding van die menslike papilloomvirus (wat gekoppel is aan servikale kanker) te voorkom, die eerste seksuele omgang uit te stel tot 'n later ouderdom, en om nie sigarette te rook nie.
Gaan na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek. As die uitslag van 'n Pap-smeer abnormaal is, sal 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief vir verdere toetsing en behandeling by 'n hospitaal op sekondêre of tersiêre vlak gegee word. Die kliënt sal dan vir opvolgbesoeke na die kliniek terugverwys word. As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
n Vrou kan drie gratis Pap-smeertoetsings gedurende haar lewe kry, een elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11518.6529.2010-03-24.af.txt</fn>
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene SOS'e is gonorree, trigomoniase, Chlamydial-infeksie en sifilis. Genitale vratte word deur die menslike papilloomvirus veroorsaak en sommige subtipes hiervan is vir die meeste gevalle van servikale kanker verantwoordelik.
Die meeste SOS'e kan behandel en genees word. Verworwe immuniteitsgebreksindroom (vigs) en die seksueel oordraagbare virus - Menslike Immuniteitsgebrekvirus (MIV) - wat vigs veroorsaak, kan egter nie genees word nie. MIV kan deur seksuele kontak, deur bloed en deur 'n swanger vrou aan haar kind gedurende swangerskap, geboorte, of borsvoeding oorgedra word. Alhoewel MIV nie genees kan word nie, kan die nagevolge daarvan soms vir 'n tydperk gestuit word.
Dit is belangrik om te onthou dat ander SOS'e soos sifilis en vaginale sproei 'n persoon se kanse om MIV te kry of dit aan ander oor te dra, verhoog. Dit is 'n goeie rede vir mense met SOS'e om dadelik behandeling te kry en indien moontlik getoets te word vir MIV en berading te ontvang. Dit kan by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums gedoen word.
Die Direktoraat vir MIV/vigs het 'n SOS-loodsprogram met 'n paar algemene praktisyns (AP's) in die Provinsie begin. Die program maak berading, diagnose en behandeling van SOS'e in 'n alternatiewe omgewing as 'n primêregesondheidsorgfasiliteit beskikbaar. Die AP sal 'n kliniese ondersoek en behandeling vir SOS'e verskaf indien nodig. Die kliënt sal konsultasiegelde moet betaal, maar die medikasie sal gratis verskaf word. Vind by jou plaaslike primêregesondheidsorgfasiliteit uit waar jy een van hierdie AP's kan vind.
BELANGRIK: Jy kan gewoonlik nie merk dat 'n persoon 'n SOS het nie; mense met SOS'e, insluitend MIV-positief, lyk gewoonlik nie siek nie. Dit kan van drie tot tien jaar neem voordat 'n persoon met MIV simptome toon.
Alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentrums kan vir SOS'e toets en dit behandel. Indien nodig, kan persone verwys word na hospitale (sekondêre of tersiêre vlak) vir verdere toetsing en behandeling. Persone wat vir die eerste keer die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou vra vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11525.17385.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy moet jou kind se geboorte binne 30 dae laat registreer.
Let wel: Jy hoef nie 'n geboorte te laat registreer as die baba nie lewend gebore is nie.
Om jou kind te laat registreer, moet jy die BI-24-vorm invul en dit by die naaste kantoor van Binnelandse Sake inhandig. Die vorm bevat 'n beskrywing van die kind (geslag, ensovoorts), sowel as die kind se naam en van. Die ouers moet hulle ID's en die kind se hospitaalsertifikaat of kliniekkaart saambring.
As jy jou kind nie binne die eerste 30 dae laat registreer het nie, maar hy of sy nog jonger as 'n jaar is, moet jy die BI-24-vorm invul en verduidelik hoekom die kind se geboorte nie binne die 30 dae-tydperk geregistreer is nie.
As die kind meer as 'n jaar oud is, maar nog jonger as 15, moet jy die BI-24/1-vorm invul en dit saam met geskrewe redes indien waarom die geboorte nie in die 30-dae tydperk aangegee is nie.
Beëdigde verklarings deur die ouers, of as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouer as die kind is, waarin die kind se identiteit en status bevestig word.
n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar die kind gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van die kind se persoonlike besonderhede uit die skoolregister van die eerste skool wat die kind bygewoon het. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel op hê.
Die kind se doopsertifikaat.
In die geval van 'n weggooikind, 'n maatskaplike werker se verslag.
Die kind se kliniekkaart.
Die kind se skoolrapporte.
As jy ouer as 15 is en nie geregistreer is nie, moet jou geboorteregistrasie-aansoek saam met jou aansoek om 'n identiteitsdokument ingedien word. Jy moet 'n BI-24/15-vorm indien, sowel as 'n BI-9-vorm (wat die aansoek om 'n identiteitsdokument is).
Beëdigde verklarings deur die ouers of, as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouers as die kind is, wat die kind se identiteit en status bevestig.
n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar jy gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van jou persoonlike besonderhede uit die skoolregister van jou eerste skool. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel bevat.
As jy 'n weggooikind is, 'n maatskaplike werker se verslag.
As jou kind buite Suid-Afrika gebore is maar een van die ouers 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy die kind se geboorte by die Suid-Afrikaanse Ambassade of Sending laat registreer.
n BI-529-burgerskapvraelys n gesertifiseerde afskrif van die kind se buitelandse geboortesertifikaat wat die ouers se volle besonderhede bevat in die geval van kinders wat 15 jaar en ouer is, 'n BI-9-aansoek om 'n identiteitsdokument.
Besoek vir meer inligting die Departement van Binnelandse Sake se webblad of tree in verbinding met jou naaste binnelandse sakekantoor.
Die registrasie van 'n kind se geboorte is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11530.17663.2010-03-02.af.txt</fn>
n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
U kan 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument kry indien u 'n Suid-Afrikaanse burger is of permanente verblyfreg het en indien u 16 jaar en ouer is.
Indien u identiteitsdokument verlore, gesteel of beskadig is, kan u aansoek doen dat dit vervang word.
u van verander het (byvoorbeeld wanneer u trou of skei), of u tydelik in die buiteland woon en voorheen 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument gehad het.
n Immigrant wat 'n geldige permanente verblyfpermit het, kan ook 'n identiteitsdokument kry.
n Tydelike identiteitsdokument dien as bewys van u identiteit terwyl u wag dat u aansoek om 'n identiteitsdokument verwerk word. 'n Tydelike identiteitsdokument is slegs vir 'n kort tydperk geldig.
Vir nadere besonderhede oor hoe om aansoek te doen om 'n identiteitsdokument, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11530.17666.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11530.17690.2010-03-24.af.txt</fn>
n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Mense wat nie burgers is nie, moet toestemming kry om Suid-Afrika binne te kom. Indien hulle wil aanbly, moet hulle ook 'n permit kry om hier te woon.
Burgerskap kan verkry of verloor word. En mense wat eers burgers was, kan hulle burgerskap hervat.
om burgerskap prys te gee, of met dubbele burgerskap.
Vir nadere besonderhede oor hierdie dienste, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11531.17710.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat u na die land reis.
besoekerspermit - vir mense wat Suid-Afrika besoek diplomatieke permit - vir diplomate studiepermit - vir mense wat in Suid-Afrika wil studeer verdragpermit - tydelike verblyfpermitte vir mense wat in Suid-Afrika moet wees ooreenkomstig 'n internasionale verdrag sakepermit - vir mense wat in 'n besigheid in Suid-Afrika wil belê of inkoop bemanningspermit - vir die bemanning van skepe permit vir mediese behandeling - 'n driemaande- permit vir mense wat mediese behandeling in Suid-Afrika ondergaan familiepermit - vir mense met familie in Suid-Afrika permit vir afgetrede persone -vir mense met 'n vaste aftree-inkomste van hulle land van oorsprong uitruilpermit - vir mense wat deelneem aan kulturele, ekonomiese of maatskaplike uitruilprogramme.
U word nie toegelaat om op 'n werkpermit te studeer nie, en omgekeerd.
U kan nie die land binnekom voordat die geldige permit aan u paspoort geheg is nie, tensy u alreeds 'n permit het en u dit na 'n ander een verander.
Permitaansoeke word deur die Immigrasiewet van 2002 gereël.
Die Departement keur aansoeke om werkpermitte goed op grond daarvan of 'n Suid-Afrikaner beskikbaar is om die pos waarvoor aansoek gedoen word, te vul of nie. Indien wel, is dit onwaarskynlik dat die werkpermitaansoek suksesvol sal wees.
Die Departement keur werkpermitaansoeke vir sleutelpersoneel (vir byvoorbeeld 'n Hoof Uitvoerende Beampte) van buitelandse maatskappye wat in Suid-Afrika belê, geredelik goed.
Die Immigrasiewet het 'n kwotastelsel vir werkpermitte ingestel.
U moet 'n aansoek indien op vorm BI-159 via die Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordiger in die land waar u gewoonlik woonagtig is of die land waarvan u 'n paspoort hou.
U kan ook aansoek doen deur middel van 'n Suid-Afrikaanse prokureur of agent wat volmag namens u het.
n definitiewe werksaanbod en n brief van die voornemende werkgewer wat die volgende meld: die datum waarop die pos beskikbaar geword het, hoe dit geadverteer is en waarom dit nodig is om 'n nie-Suid-Afrikaner aan te stel.
Die bedrag betaalbaar vir elke werkspermitaansoek is ongeveer US$186 (Amerikaanse dollar) en die proses duur gewoonlik agt tot twaalf weke. Aansoeke vir sleutelpersoneel duur egter ongeveer twee weke.
Sodra u aansoek verwerk is, word die uitslag aan die SA verteenwoordigers in die land waar u aansoek gedoen het, gefaks.
U moet eers aansoek doen om toelating by die hoëronderwysinstelling wat u wil bywoon. Wanneer u 'n brief van voorlopige aanvaarding ontvang, kan u om 'n studiepermit aansoek doen.
U moet na die SA Missie gaan om aansoek te doen om die permit. U moet aansoekvorm B1-159 invul.
Die voorgeskrewe bedrag.
n Voorlopige brief van aanvaarding van die hoëronderwysinstelling.
Bewys dat u u onderrig- en akkomommodasiegeld kan betaal en uself kan onderhou.
n Kontantdeposito of bankgewaarborgde tjek gelykstaande aan die koste van 'n retoervlug.
n Geskrewe onderneming dat u sal terugkeer na u land van verblyf of oorsprong wanneer u studies afgehandel is.
n Doktersverslag of -brief van u dokter wat meld dat u goeie algemene gesondheid geniet.
Indien u aansoek suksesvol is, sal u 'n meervoudigeterugkeervisum ontvang.
Dit kan tot agt weke neem om 'n aansoek te verwerk. U kan Suid-Afrika nie binnekom voordat hierdie permit ontvang is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11533.17467.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11536.11536.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer 'n mens te sterwe kom, word sy boedel verdeel tussen sy familielede of die mense wat hy wil laat erf.
Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet die familie dit by die Registrateur van Geboortes en Sterfgevalle aanmeld. Dit moet gedoen word sodra die familie 'n doodsertifikaat van die dokter ontvang.
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11536.17416.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word. As u 'n vervangingskopie of 'n volledige doodsertifikaat nodig het, kan u daarom aansoek doen by u naaste Binnelandse Sake-kantoor deur vorm BI-132 in te vul. 'n Verkorte doodsertifikaat kos R7 and 'n volledige doodsertifikaat kos R40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11540.17483.2010-03-24.af.txt</fn>
Dobbelary behoort vir ontspanning en vermaak bedryf te word, maar sommige mense het verslaaf geraak daaraan. Die grootste negatiewe gevolg van dobbelary is die verlies aan geld. As iemand 'n dobbelprobleem het en baie geld daardeur verloor, kan dit lei tot skuld, die verlies van bates, bankrotskap, bedrog, diefstal, die verlies van werk of swak werkprestasie, stres en selfs selfmoord.
As jy bekommerd is dat jy dalk 'n dobbelprobleem mag hê, probeer die aanlynvraelys oor Verantwoordelike Dobbelary invul.
As jy meer inligting verlang, kan jy in verbinding tree met die Nasionale Verantwoordelike Dobbelary-hulplyn, 0800 006 008 tolvry, of jy kan e-pos na counsellor@responsiblegaming.co.za.
Beradingsdienste is ook beskikbaar om mense wat 'n dobbelprobleem het, by te staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11575.17446.2010-03-24.af.txt</fn>
Alvorens 'n wettige aanneming kan plaasvind, moet die biologiese ouers instem tot die aanneming. Beide die moeder en die vader moet die instemmingsvorm onderteken.
Indien die ouers nie getroud is nie, moet die moeder eers die biologiese vader se instemming kry indien sy die kind wil laat aanneem. Sy hoef dit egter net te doen as die swangerskap nie die gevolg van geweld was nie, en as die vader skriftelik erken dat hy die vader is en sy identiteit en adres beskikbaar stel.
Wanneer jy 'n kind laat aanneem, word alle regte en verpligtinge tussen die kind en sy natuurlike ouers beëindig. 'n Aanneming is geheel en al finaal wanneer die aannemingsbevel gefinaliseer word, wat 60 dae nadat die kind sy intrek by die aanneemfamilie geneem het, gebeur.
Om 'n kind te laat aanneem is 'n moeilike ding om te doen en aannemingsagentskappe sal ondersteuningsdienste verleen om jou by te staan. Sodanige dienste kan berading en selfs huisvesting insluit.
Om nadere besonderhede te verkry, tree in verbinding met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling of met 'n aannemingsagentskap in jou gebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11575.17467.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11576.47566.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n aantal skuilings vir mishandelde vroue in die Wes-Kaap wat geregistreer is by die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting. Vroue wat beskerming nodig het kan direk met die skuiling in verbinding tree, of 'n maatskaplike werker by die naaste distrikskantoor van die departement, of die naaste polisiekantoor vra vir bystand om 'n skuiling te skakel. Vroue in dié posisie moet dit ook oorweeg om aansoek te doen om 'n beskermingsbevel. Vroue wat mishandel word deur mense wat verslaaf is aan dwelms of alkohol kan dit ook oorweeg om aansoek te doen om die aanrander opgeneem te kry in 'n dwelmbehandelingsentrum. As dit bekend is dat die aanrander 'n gelisensieerde vuurwapen het, kan 'n aansoek om die vuurwapen te laat verwyder ook oorweeg word.
Skakel of gaan direk na 'n skuiling, of vra hulp oor hoe om by die naaste skuiling uit te kom by die naaste distrikskantoor of by die naaste polisiekantoor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11577.47574.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n aantal tehuise vir bejaardes in die Wes-Kaap wat deur die staat gefinansier word.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting kan die kos- en inwoninggeld van mense wat baie verswak is en bystand nodig het subsidieer.
Enigeen wat dit kan bekostig om die volle kos- en inwoninggeld te betaal, kan om verblyf in dié tehuise aansoek doen.
Om aansoek te doen vir verblyf in 'n tehuis vir bejaardes, moet jy direk by die tehuis self aansoek doen, omdat elke tehuis sy eie vereistes en betaalstruktuur vasstel. Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting keur die aansoekers en sal diegene subsidieer wat baie verswak of gestremd is en bystand nodig het. Die finale besluit oor iemand se toelating word geneem deur die organisasie wat die tehuis bestuur. Diegene wat nie 'n subsidie vir hulle kos- en inwoninggeld nodig het nie, kan direk by die tehuis aansoek doen. Die bestuur van die tehuis moet dan besluit of hulle die persoon sal aanvaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11583.47522.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting staan Nie-Winsgewende Organisasies (NWO's) by in terme van befondsing, terwyl die nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verseker dat alle NWO's geregistreer is.
'n Nie-winsgewende organisasie kan by die Direktoraat vir Nie-winsgewende Organisasies in die Nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer. 'n Nie-winsgewende organisasie kan 'n trust, 'n maatskappy of enige ander vereniging van mense wees wat 'n openbare eerder as 'n private doel het en wat nie vir 'n wins bedryf word nie. Nie-winsgewend beteken dat die organisasie se eiendom of inkomste nie aan die ampsdraers uitbetaal word nie, tensy as 'n betaling vir werk wat gedoen is of dienste wat gelewer is.
Enige ander vrywillige organisasie wat nie-winsgewend is.
Daar is reeds 'n aantal nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap geregistreer. Die registrasie van 'n nie-winsgewende organisasie is vrywillig, nie verpligtend nie. Registrasie verleen 'n mate van wetlikheid aan nie-winsgewende organisasies, en aansoeke om befondsing, by die regering of ander befondsingsinstansies, sal waarskynlik meer suksesvol wees wanneer die organisasie as 'n nie-winsgewende organisasie geregistreer is.
Registrasie plaas egter verpligtinge op nie-winsgewende organisasies. Hulle moet byvoorbeeld jaarverslae en finansiële verslae by die Direktoraat indien en hulle moet aan 'n praktykkode voldoen.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting verskaf subsidies en programbefondsing vir nie-winsgewende organisasies wat ontwikkelingsgrigte welsynsdienste lewer. Enige nie-winsgewende organisasie kan aansoek doen om hierdie befondsing. 'n Nie-winsgewende organisasie sal meer waarskynlik suksesvol wees met 'n aansoek indien die dienste daarvan in lyn is met die Departement se Ontwikkelingsgerigte Maatskaplike Welsynsbeleid.
Dit kos niks om as nie-winsgewende organisasie te registreer nie. Slegs nie-winsgewende organisasies wat 'n grondwet of een of ander stigtingsdokument het, kan geregistreer word. Die Nasionale Departement het 'n modelgrondwet opgestel.
Om as 'n nie-winsgewende organisasie te registreer, moet 'n aansoekvorm en twee afskrifte van jou nie-winsgewende organisasie se stigtingsdokument (grondwet, trustakte, of akte van oprigting en statute) ingedien word.
Dit sal ongeveer twee maande neem om jou aansoek om registrasie te verwerk. Na ontvangs van die aansoek sal 'n ontvangserkenning egter aan jou gestuur word. 'n Registrasiesertifikaat sal volg indien die aansoek suksesvol is. Dit is moontlik om appèl aan te teken indien jou aansoek nie slaag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11586.133387.2010-03-24.af.txt</fn>
Pos asseblief jou voltooide aansoekvorm aan Me K Mongane, Belegging in Kultuur, Privaatsak X897, Pretoria, 0001.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte.
Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
Die hoofdoel is om toegang te verskaf tot vaardighede en markte as 'n hulpmiddel vir stedelike herlewing, plattelandse ontwikkeling en werkskepping.
Prioriteit sal gegee word aan voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Projekte moet kuns-, kultuur- en erfenisverwant wees.
Daar moet goeie bewyse wees van bevoordeeldes se vernuf-potensiaal of vermoë om te leer.
Produkte en dienste van die projek moet van goeie gehalte wees en behoort beide plaaslik en oorsee bemarkbaar te wees.
Produkte moet die potensiaal hê om selfonderhoudend te wees.
Projekte moet waar van toepassing voldoen aan wetgewing.
Projekte moet regverdig handeldryf.
Projekte moet geplaas wees in armoedenodusse en provinsiale prioriteitsgebiede.
Projekte behoort gemeenskapsgedrewe te wees en besit word deur, of die gemeenskap direk bevoordeel wat betref óf werksgeleenthede, opleiding óf vennootskappe.
Projekte wat roumateriaal gebruik behoort seker te maak dat die bronne ekovriendelik is en omgewingsvolhoubare oes- of benuttingspatrone gebruik.
Projekte behoort die doel te hê om 'n kleinonderneming of sake-eenheid vir die skepping van werk te stig.
Projekte behoort die potensiaal te hê om toerisme te steun en te bevorder.
Projekte behoort unieke inheemse produksie te hê.
Vroue, die jeug en gestremdes behoort voorkeur te kry.
Agente, konsultante of enige ander diensverskaffer kan nie die bevoordeelde wees nie.
Die spertyd vir aansoeke is 13 Junie 2006. Geen gefaksde afskrifte sal aanvaar word nie. Alle aansoeke sal gehaltebeoordeling ondergaan deur 'n ewekniehersieningsproses.
Die Belegging in Kultuur het Provinsiale Koördineerders aangestel in elke provinsie om enige vorm van steun en hulp te verskaf.
Tel: 012 441 3000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11587.11083.2010-03-24.af.txt</fn>
Deur die Toerismeondernemingsprogram (TOP) en in samewerking met Suid-Afrikaanse Toerisme is die Departement van Omgewingsake en Toerisme besig om 'n databasis vir swart ondernemings op te stel. Die databasis sal sorg dat hierdie besighede bemark word, dat die nodige vermoëboutussentrede plaasvind en dat hulle verkrygingsgeleenthede van die regering kry.TOP sal ook verantwoordelikheid aanvaar vir gehalteversekering op die produkte van voorheen benadeelde persone deur die fasilitering van gradering deur die Toerismegraderingsraad (TGCSA) op 'n gedeeldekostebasis tussen TOP, TGCSA en die onderneming self. Sodra gehalteversekering van die databasis afgehandel is, sal gegradeerde ondernemings voordeel trek deur eerste op SA Toerisme se webwerf te verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11588.6806.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye by te staan om hul toerismeprodukte in die buiteland met behulp van brosjures, handleidings, multimedia-aanbiedings, rekenaar-gebaseerde bemarkingsinligting of enige ander internasionale bemarkingsmateriaal te bemark. Vergoeding word betaal vir die ontwerp, opstel, produksie, drukwerk, herdruk en verspreiding van materiaal om die produkte internasionaal te bemark.
Bystand sal ook verleen word met materiaal wat spesifiek vir die bemarking van toerismeprodukte in die buiteland geproduseer is.
Vir nadere besonderhede oor die skema, asook kwalifikasievereistes, verwys na die Riglyne oor die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11588.6812.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye aan te moedig en te help om hul produkte aan die buitelandse mark bekend te stel deur deel te neem aan erkende buitelandse tentoonstellings wat geskik geag word vir bevordering van Suid-Afrika se toerismehandel. Die skema verleen ook bystand aan opkomende maatskappye om aan die Durban Indaba deel te neem.
WTM - Londen.
Vir ander tentoonstellings, moet aansoekers 'n gedetailleerde profiel van die tentoonstelling wat hulle wil bywoon, verskaf.
Vir meer besonderhede in verband met die skema, asook vereistes vir deelname, verwys na die Riglyne in verband met die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11590.11590.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Toerisme, Gasvryheid en Sport Onderwys- en Opleidingsowerheid (THETA) bied 'n akkrediteringsdiens aan sekere persone of organisasies wat onderwys, opleiding en/of assessering in die toerismebedryf aanbied. Geakkrediteerde verskaffers speel 'n belangrike rol in toerisme en word in die registrasieproses van toergidse gebruik.
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11594.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
n geldige en aanvaarbare paspoort / reisdokument vir die tydperk wat jy beplan om in die land te bly n geldige visum, indien dit vereis word voldoende fondse n retoer-/deurgangskaartjie n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
R425,00 of US$47 of e43 visumgeld betaal, indien van toepassing (kyk lys van lande onderhewig aan visumgeld), en kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of e43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11594.20964.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Toeristepaspoorte word aan Suid-Afrikaanse burgers ouer as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en n bedrag van R165 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir tien jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan kinders jonger as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R125 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse amptenare uitgereik wat vir amptelike doeleindes reis.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
twee paspoortfoto's indien, en jou vingerafdrukke laat neem.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie dokument kan aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik word wat dringend moet reis en waar daar nie genoeg tyd is om 'n aansoek om 'n paspoort te verwerk nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R76 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die sertifikaat uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir vyf jaar geldig en kan slegs vir 'n enkele reis gebruik word.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik wat weens 'n geldige rede dringend moet reis en nie kan wag tot hul werklike paspoorte uitgereik is nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R96 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die tydelike paspoort uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir 12 maande geldig.
Let asseblief daarop dat 'n bedrag van R12 betaalbaar is indien vingerafdrukke per faks gestuur moet word in gevalle waar dringende verifikasie vereis word.
Hierdie dokument word uitgereik aan mense wat 'n permanente verblyfpermit vir Suid-Afrika het en nie reisdokumente van hul eie lande kan verkry nie, byvoorbeeld vlugtelinge en staatlose mense wat wettig in Suid-Afrika woonagtig is.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R120 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die tydelike reisdokument uit te reik.
Hierdie dokument is vir vyf jaar geldig.
Vir meer inligting, besoek die webwerf van die Departement van Binnelandse Sake of kontak die kantoor van Binnelandse Sake naaste aan jou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11594.21089.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeënt word teen die virus.
Wat is 'n Geelkoorssertifikaat?
Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting?
Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie?
WAT IS 'n GEELKOORSSERTIFIKAAT?
Geelkoors is 'n virus wat deur die Aedes-muskiet oorgedra word en in sowat 25% van die gevalle tot die dood van die pasiënt lei. Daar is geen spesifieke behandeling daarteen nie, maar inenting is baie effektief.
Internasionale reg vereis dat reisigers wat lande binnegaan waar geelkoors endemies is, inentings teen geelkoors moet ontvang. Nadat jy ingeënt is, sal 'n Geelkoorssertifikaat aan jou uitgereik word.
Hierdie sertifikaat word eers tien dae na inenting geldig en is vir tien jaar geldig.
Indien jy ses dae voordat jy Suid-Afrika wil besoek in 'n geelkoorsstreek gereis het, sal jy jou Geelkoorssertifikaat moet toon as jy die land binnekom.
Swanger vroue, babas jonger as 'n jaar en mense wat allergies vir die entstof en vir eiers is, hoef nie ingeënt te word nie. Jy sal egter steeds 'n sertifikaat van die inentingsentrum moet toon wat aandui dat jy vrygestel is.
vir ses dae op eie onkoste vir waarneming gestuur word, of op jou eie onkoste teen geelkoors ingeënt word.
Indien daar geen Hawegesondheidsbeampte by die punt is waar jy die land binnekom nie, sal jy toegang tot Suid-Afrika geweier word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11598.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is.
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees.
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer.
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
'n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11598.16638.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Openbare bedryfslisensies kan by die Provinsiale Raad op Bedryfslisensies verkry word.
u persoonlike of maatskappybesonderhede die tipe openbare vervoerdiens besonderhede van die roete u voertuigbesonderhede.
U moet ook 'n verklaring aflê waarin u bevestig dat u nie 'n gewelds- of ernstige oortreding begaan het of aan 'n oortreding waarby onwettige wapens betrokke is, skuldig bevind is nie. Administrasiegeld van R25 is betaalbaar.
Bedryfslisensies is vir hoogstens vyf jaar geldig.
Nadat 'n bedryfslisensie aan u uitgereik is, word van u vereis om op versoek van 'n verkeersbeampte hierdie lisensie te toon en u moet 'n onderskeidende plakker op u voertuig aanbring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11598.93389.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
jou mobiliteit erg ingeperk word deur 'n voortdurende geestelike of fisiese toestand, of jou beweeglikheid tydelik maar erg beperk word.
Sekere plaaslike owerhede vereis dat die dokter 'n deel van die vorm moet invul, wat beteken dat die vorm vooraf afgehaal moet word. Tree asseblief in verbinding met jou plaaslike verkeersdepartement om vas te stel of jy 'n doktersbrief of 'n vorm nodig het.
As jy 'n parkeerskyfie vir gestremdes ontvang het, moet jy dit duidelik in jou voorruit vertoon.
Let asseblief daarop dat die parkeerskyfie vir gestremdes wat deur 'n plaaslike owerheid uitgereik is, nie noodwendig deur enige ander plaaslike owerheid erken sal word nie.
Die bedrag wat geëis word vir parkeerskyfies vir gestremdes verskil van munisipaliteit tot munisipaliteit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11601.11601.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Golden Arrow voorsien tans busdienste. Hierdie bestaande kontrakte sal deur kontrakte met KMMO operateurs vervang word om bemagtiging en werksgeleenthede te skep. Busroosters kan per e-pos of by die Golden Arrow webwerf gekry word.
Verskeie vervoergeriewe is beskikbaar vir toeriste wat die Wes-Kaap besoek. Dit sluit toerbusse, pendeldienste, metertaxi's en huurdienste in.
Die Provinsiale Regeringsdepartement van Vervoer en Openbare Werke is verantwoordelik vir regulering van die minibustaxibedryf in die provinsie. Die regulerende liggaam is die provinsiale taxikantoor wat by die volgende nommers geskakel kan word...
Treindienste word deur Metrorail voorsien. Die CapeMetrorail webwerf bied bygewerkte inligting oor tydroosters, tariewe en roetes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11602.11602.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u in 'n ongeluk was, moet u dit by die polisie aanmeld wat 'n ongeluksverslag sal invul. Indien u in die toekoms die besonderhede van die ongeluk of 'n afskrif van die ongeluksverslag wil bekom, kan u uitvind of die ongelukverslag gehou word by...
Wat is die Padongelukfonds Wie kan van die Fonds eis Waarvoor kan u geld kry Wat is nalatigheid Hoeveel geld kan u eis Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk Hoe eis 'n mens van die Fonds Waar dien 'n mens 'n eis..?
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke hou rekord van ongelukke wat in die provinsie plaasgevind het.
Alle verkeersoortredings wat in George gepleeg is, word hanteer deur die George-verkeersdepartement.
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in die Sentrale Karoo - dit is in Beaufort-Wes, Leeugamka en Laingsburg - word hanteer deur die Laingsburg-verkeersdepartement.
Elke munisipaliteit hanteer verkeersboetes binne hulle jurisdiksie. Dit is jou reg om spoedkamerafotos te sien en skriftelik enige verkeersboete te betwis wat jy ontvang.
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11602.124439.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in Grabouw, Caledon/Middleton, Botrivier, Riviersonderend, Villiersdorp, Greyton en Genadendal word hanteer deur die Theewaterskloof-verkeersdepartement. Hulle hanteer ook spoedboetes op die N2 op sekere punte in die gebied. Oortredings in ander gebiede word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek uitvind of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Navraag doen by die departement op die hoek van Ryke- en Worchesterstraat, Grabouw.
Spoedkamerafotos word gedruk op alle eerste en tweede kennisgewings wat die Theewaterskloof-verkeersdepartement uitstuur. Maak asseblief seker dat dit jou voertuig op die foto is.
Jy kan ook die spoedkamerafoto sien by die Theewaterskloof-verkeersdepartement in Rykestraat, Grabouw, of bel 021 859 1555 (uitbr 11, 18 of 23) om te vra dat 'n foto aan jou gestuur moet word.
As jy betaal voor die sperdatum , kan jy jou verkeersboete betaal per tjek, kontant of posorder by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Tjeks en posorders moet uitgemaak word aan die Theewaterskloof-munisipaliteit.
Betalings kan óf persoonlik gedoen word by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) óf gepos word aan Posbus 532, Grabouw, 7160.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor, word aanbeveel dat kontantbetalings gedoen moet word by die verkeersdepartement.
Noem asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag en faks bewys van oordrag aan 021 859 5320.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11602.1390.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Die Virtuele Asemtoetser is beskikbaar op die Departement van Vervoer se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.11604.11604.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom. Die inligting is...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.14707.10507.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement staan plaaslike projekte vir ekonomiese ontwikkeling reg deur die Wes-Kaap by deur hulle te befonds, en deur hulle van deskundige raad en bystand met die ontwikkeling van besigheidsplanne en uitvoerbaarheidstudies te voorsien.
n Tonnel vir grondlose verbouing is by Beaufort-Wes opgerig as deel van 'n projek waardeur 14 permanente betrekkings vir plaaslike inwoners geskep is. Die projek is 'n gesamentlike onderneming van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting, die Munisipaliteit van Beaufort-Wes, die WNNR, en die Vereniging vir Intensiewe Plantproduksie by die Universiteit van Stellenbosch.
n Aanvanklike belegging deur die Provinsiale Regering van R2,7 miljoen het die projek moontlik gemaak, maar in die boekjaar 2004-2005 sal daar van die Beaufort West Hydroponics Company ('n Artikel 21-organisasie, d.w.s. 'n organisasie sonder winsbejag) verwag word om die projek sonder verdere steun van die regering voort te sit. Alle wins wat die maatskappy maak, sal in die plaaslike gemeenskap teruggeploeg word, of gebruik word om die produksiegeriewe by die aanleg uit te bou. Daar word verwag dat die aanvoorprojek teen Januarie 2004 sal begin om 'n wins te toon.
In die projek word daar kruie, waaronder basielkruid, kruisement, vinkel, koljander, barbarakruid en suring gekweek vir die plaaslike sowel as die internasionale kleinhandel. Die eerste uitvoerbesending is in Junie 2003 per vliegtuig na die Verenigde Koninkryk versend om die mark aldaar te beproef.
Die Wupperthal Tea Court is met die uitbreiding van sy aanleg bygestaan ten einde sy produksiekapasiteit vir rooibostee te vergroot. Eenhonderd een-en-sewentig boere van Wupperthal en die omliggende gemeenskappe neem tans aan 'n program deel waardeur daar van die oes van wilde tee oorbeweeg word na die volhoubare verbouing van rooibos vir die wêreldmark.
Die organiese verbouing van rooibos is nie besonder moeilik nie, en dit bied aan die boere 'n beter prys. Die gevolg is dat al die boere van Wupperthal hul rooibos nou organies verbou.
Al boer hulle op klein skaal, produseer hierdie boere tussen 60 en 70 ton rooibostee per jaar.
Die Dysselsdorpprojek vir die Onttrekking van Drop is goed gevestig en daar is 11 voltydse en 50 deeltydse werknemers in diens. Die Departement het die aanvanklike projek befonds, en het geakkrediteerde opleiding vir die ontwikkeling van vaardighede aan 11 mense by die aanleg voorsien. Deurlopende mentorskap en tegniese bystand word ook deur die Raad van Direkteure voorsien.
Die Departement was 'n medebefondser by die oprigting van 'n fabriek vir droëvrugte op Van Wyksdorp ten einde die plaaslike gemeenskap te help om die ekonomiese ontwikkeling van hul streek te stimuleer. Die proses om die Artikel 21-maatskappy te registreer, is reeds in werking gestel. Vyf voltydse en 60 deeltydse betrekkings is geskep, en 90% van die totale werkerskorps bestaan uit vroue.
Tydens die proeffase van die gemeenskapgebaseerde projek vir werkskepping deur die produksie en bemarking van geneeskragtige kruie en plante op Bitterfontein het die Departement as medebefondser opgetree. Die Universiteit van Wes-Kaapland het 'n opname van die grondpotensiaal onderneem ten einde die uitvoerbaarheid van die projek te bepaal, sowel as om vas te stel watter spesifieke gewasse in die gebied gekweek behoort te word. 'n Sakeplan is opgestel, en in April 2003 het die proeffase 'n aanvang geneem. Voorlopige marknavorsing dui op lewendige belangstelling vanuit die plaaslike mark.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.14707.10511.2010-03-24.af.txt</fn>
Die totstandkoming van Ekonomiese Ontwikkelingseenhede (EOE's) op munisipale vlak sal plaaslike owerhede help om plaaslike ekonomiese ontwikkeling in hul gebiede te bevorder.
Deur strategies rigting aan te dui, wat op die wettige beleid of programme van sektordepartemente gebaseer is.
Deur by te dra tot vermoëbou by plaaslike owerhede deur tegniese kennis en ondersteuning te voorsien, of sektorervaring om te help met die formulering en implementering van munisipale beleid, strategië en planne.
Deur hulle te laat lei deur die munisipale Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (GOP's) by die toewysing van hulpbronne op die plaaslike vlak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.14709.22195.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n plan aangekondig om gratis basiese water- en elektrisiteitdienste vir almal te verskaf. Daar is ook 'n inisiatief vir gratis sanitasiedienste.
Hoewel dit 'n Nasionale besluit is, word water, sanitasie en elektrisiteit deur plaaslike owerhede verskaf. Die gevolg is dat die eintlike verskaffing van dié gratis dienste die verantwoordelikheid van jou plaaslike munisipaliteit is.
Teen Julie 2001 het bykans 23-miljoen mense in Suid-Afrika reeds Gratis Basiese Water ontvang.
Die uiteindelike doel is om aan arm huishoudings gratis 'n basiese voorraad van 6 000 liters veilige water per maand te verskaf. Dit kan van munisipaliteit na munisipaliteit wissel en jy moet jou munisipaliteit direk skakel om uit te vind presies watter gratis basiese waterdiens hulle verskaf.
As jy meer water as die gratis voorraad gebruik, moet jy daarvoor betaal.
Gratis elektrisiteitdienste is spesifiek op arm huishoudings toegespits. Dié huishoudings sal 'n klein hoeveelheid elektrisiteit gratis kry, maar hulle moet vir enige elektrisiteit wat bo die basiese diensvlak gebruik word, betaal.
Die voorgestelde hoeveelheid gratis elektrisiteit is 50kWh per huishouding per maand vir 'n netwerk-baseerde stelsel. Dit is min of meer die hoeveelheid energie wat nodig is vir basiese beligting, 'n klein swart-en-wit tv-stel en 'n klein radio, basiese strykwerk en die basiese kook van water met 'n elektriese ketel. 50Wp sal per nie-netwerk gekoppelde voorsieningstelsel verskaf word vir alle huishoudings wat aan die amptelike nie-netwerk stelsels gekoppel is.
Gebruikers wat voorafbetaalde elektrisiteitmeters het, sal kan sien wanneer die gratis elektrisiteit opgebruik is en sal self vir nog elektrisiteit kan betaal. Gebruikers met kredietmeters sal nie maklik kan sien wanneer hulle eenhede opgebruik is nie. Hulle sal aan die einde van elke maand vir die bykomende gebruik geëis word.
Gratis Basiese Elektrisiteit sal van Julie 2003 af ingestel word, nadat Munisipaliteite hulle fondse van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering ontvang het.
Na die suksesvolle instelling van die Gratis Basiese Water-program, is die Departement van Waterwese en Bosbou nou besig om 'n Nasionale Gratis Basiese Sanitasie-strategie te ontwikkel. Dit word gedoen onder die leiding van die Nasionale Gratis Basiese Water en Sanitasie Taakspan, waarvan SALGA die voorsitter is en wat deur DWWB koördineer word. Die doel is om 'n aanpasbare nasionale strategie te ontwikkel, wat die uitgebreide kennis en praktiese ervaring binne die water- en sanitasiesektor saamvat.
Wanneer die strategie afgehandel is, sal dit deur die plaaslike owerhede wat sanitasiedienste verskaf ingestel word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16234.128948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan.
Die prospektus gee 'n volledige lys van alle kort kursusse wat aangebied word en 'n kursusskedule gee besonderhede oor die maandelikse kursusse.
Kursusse word net aangebied as 'n voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het, gewoonlik 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 studente. Kursusse kan op ander plekke as die Elsenburgkampus aangebied word indien nodig en as die toerusting beskikbaar is. Bykomende opvolgopleidingsessies op plase en op ander plekke kan gereël word teen voorgeskrewe tariewe.
Studiemateriaal is beskikbaar in Afrikaans en Engels of in die voorkeurtaal wat deur die deelnemer aangedui word. Aansoekers wat 'n ander taal versoek as dié wat met die kursus beskikbaar is, sal reëlings moet tref vir 'n tolk.
Kursusse voldoen aan SAKA-goedgekeurde eenheidstandaarde en deelnemers kan beoordeel (of ge-eksamineer) word volgens die toepaslike kriteria. Deelnemers kan besluit of hulle beoordeel wil word of nie. Deelnemers wat nie beoordeel word nie, of nie slaag nie, kry 'n Sertifikaat van Bywoning, terwyl suksesvol beoordeelde deelnemers 'n Sertifikaat van Bevoegdheid sal kry na die voltooiing van 'n kursus. Hulle kry ook krediete vir die eenheidstandaarde wat deur die kursus gedek word.
Kursusdeelnemers moet 'n registrasievorm invul.
Besprekings sluit 2 weke voor die aanvangsdatum van die kursus. Deelnemers kan die kursusgeld direk in die departement se bankrekening inbetaal of by die opleidingsentrum tydens registrasie.
Bevestiging van kursusbesprekings word gestuur aan deelnemers nadat die kursusgeld ontvang is. Deelnemers moet hulle ID-boekies by hulle hê met registrasie.
Die koste verskil afhangende van waar die kursus aangebied word.
Die tariewe sluit BTW in en geld sal nie terugbetaal word as bywoning gekanselleer word minder as 'n week voor die aanvangsdatum van die kursus nie. Lesingsmateriaal word verskaf.
Landbou-ekonomie / Landboubestuur sal later in 2006 aangebied word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16234.6735.2010-03-24.af.txt</fn>
plantpatologie wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
voltydse nagraadse studies voorgraadse studies voltydse hoërskoolstudies.
Opleiding in Landbou en verwante studiegebiede, in die vorm van Kortkursusse en Leerlingskappe, word aangebied deur die Elsenburg-landboukollege.
Die kursusse is hoofsaaklik gemik op nuwe, ontluikende en voorheen-benadeelde boere, sowel as plaaswerkers.
Mense wat 'n volle kursus bywoon kry 'n Sertifikaat van Bywoning.
Mense wat beoordeel wil word (met 'n eksamen) moet dit aandui wanneer die bespreking bevestig word. As met die beoordeling bevind word dat 'n leerder bevoeg is, sal die Sertifikaat van Bywoning verander word na 'n Sertifikaat van Bevoegdheid.
Kursusse sal net aangebied word as die voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het. Gewoonlik word 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 vereis.
Alle kursusse kan ook weg van die Elsenburg-landboukollege aangebied word, mits die nodige opleidingsgeriewe en -toerusting beskikbaar is.
Bykomende opvolg-opleidingsessies op plase en persele kan gereël word teen 'n voorgeskrewe tarief.
Kursusbywoners moet hulle ID-boekies beskikbaar hê.
Vir die nuutste curriculum- en kursusskedule, besoek die Elsenburg-webwerf.
Kursusse by Elsenburg kos R85-00 per persoon per dag, middagete ingesluit. Verblyf by Elsenburg (indien beskikbaar) kos 'n bykomende R35-00 per persoon per dag en sluit ontbyt en aandete in. Gedesentraliseerde kursusse op die platteland (nie by Elsenburg nie) kos R50-00 per persoon per dag.
Dié kwalifikasie is vir mense wat in agri-sake werk en belangstel om haar of sy studies voort te sit in 'n gekose spesialiteit. Dit is 'n afstandsonderwysprogram wat aangebied word as 'n ervaringsgewyse leerprogram in samewerking met 'n mentor in agri-sake.
Die Diplomaprogram bestaan uit verpligte kernonderwerpe en 'n gekose vak van die student se keuse.
Die minimum-vereiste vir toelating is 'n Hoër Sertifikaat in Landbou of 'n gelykstaande kwalifikasie.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Oktober.
Dié spesialisprogram is gemik op wynmakers en diegene wat daarin belangstel om 'n loopbaan in die wynbedryf te volg.
Die program word aangebied by Elsenburg se Opleidingswynmakery, waar studente formele teoretiese lesings, sowel as praktiese opleiding in wynmaak en wynmakery-operasies kry.
Aansoekers moet ook die Hoër Sertifikaat in Landbouprogram voltooi het, met Wynmakery en Wynwetenskap as keusevakke, of 'n gelykstaande kwalifikasie hê.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Dié 3-jaar kwalifikasie behoort in 2004 te begin, onderworpe aan die goedkeuring van die Raad vir Hoër Onderwys en sal die ou Hoër Sertifikaat in Landbou vervang. Dit is bedoel vir iemand wat beplan om 'n landbouloopbaan te volg of in 'n landbou-verwante bedryf te werk. Die student word toegerus met die produksie-, tegniese en bestuursvernuf wat nodig is in landbou en agri-verwante bedrywe.
Die graad sal bestaan uit verpligte kernvakke, keusevakke en opsionele vakke wat nog gefinaliseer moet word.
Die graad sal so saamgestel word dat studente nie net teoretiese kennis oor boerdery opdoen nie, maar ook prakties sal leer hoe om te boer.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Augustus.
Dié gestruktureerde, drie-jaar Meestersgraadprogram is daarop gemik om voorheen-benadeelde indiwidue op te lei wat loopbane wil volg in die Landbousektor.
Wat is die Program vir Jong Beroepslui (JBP)?
Wie sal oorweeg word vir die program?
Wat is die Program vir Jong Beroepslui?
Waardevolle navorsingservaring ingewin het.
n Meestersgraad in landbou hê.
Bemagtig wees om 'n betekenisvolle loopbaan in die landbou te volg.
Bygedra het tot die kennis van landbou.
die Wes-Kaapse Departement van Landbou die Fakulteit van Landbouwetenskappe aan die Universiteit van Stellenbosch.
Deelnemers sal betrokke wees by 'n gestruktureerde program wat oor drie jaar strek en in die tweede helfte van Januarie begin.
Die program bestaan uit twee fases. Die eerste behels gestruktureerde indiensopleiding vir ses maande.
Die tweede fase behels 'n projek waarin die betrokke indiwidu onafhanklike navorsing doen. Omdat die tweede fase plaasvind in samewerking met die betrokke Departement van een van die plaaslike universiteite, sal kandidate wat aan al die relevante vereistes voldoen met voltooiing 'n Meestersgraad behaal.
Wie sal Oorweeg word vir die Program?
uit 'n voorheen-benadeelde groep kom van plan wees om 'n landbouloopbaan te volg n Suid-Afrikaanse burger wees in besit wees van, of in die proses wees van die afhandeling van 'n honneursgraad in staat wees om die program te voltooi.
Hoewel nie 'n voorvereiste nie, word 'n spesiale poging aangewend om vroue by die program betrokke te kry.
Aansoeke moet vroeg in Oktober ontvang word.
Deelnemers aan die program sal geregtig wees op mededingende vergoeding vir die drie-jaar tydperk van die program. 'n Beurs wat studentegeld by 'n plaaslike universiteit dek sal ook verskaf word.
Die program maak voorsiening vir navorsingsgeriewe en redelike navorsingsuitgawes. Elke kandidaat is egter verantwoordelik vir haar/sy eie verblyf- en lewenskoste.
Na voltooiing van die opleidingstydperk sal deelnemers volgens kontrak verplig wees om aangestel te word vir 'n tydperk gelykstaande aan minstens hulle deelname aan die program as 'n paslik-gefinansierde vakature beskikbaar sou wees op die gebied van die opleiding wat die persoon ontvang het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16834.17494.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid voorsien uitvoerige aanlyn-inligting vir potensiële beleggers in Suid-Afrika.
Waarom in Suid-Afrika belê?
Wesgro voorsien inligting aan mense wat belangstel om in die Wes-Kaap te belê.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16834.17499.2010-03-02.af.txt</fn>
tariefwysigings en -kortings teen-storting en uitbalansering invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16834.17499.2010-03-24.af.txt</fn>
invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 (11) 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 (11) 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.16834.17502.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al nege provinsies.
Skakel 0861 843 384, of stuur 'n faks aan 012 428 7852/7853.
Skakel 0861 843 384, of faks 012 428 7852/7853.
Cape Town's Economy: Common Trends and Future Prospects (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.17200.17200.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die HGLO is op swartes ingestel, en sal hulle bystaan om in toenemende mate deur middel van toekennings toegang tot die gebruik en eienaarskap van landbougrond te verkry.
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur.
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.17200.9649.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur.
Vir die volgende drie jaar sal die Departement van Landbou elke jaar geldelike hulp aan 20 groepe bied ten einde die Veldtog vir Voedselsekuriteit te steun. Hierdie program wil veral vroue- en jeuggroepe steun. 'n Bedrag van tot R50 000 is vir elke projek beskikbaar, en die projek moet aan die kriteria en vereistes voldoen wat hieronder uiteengesit word.
Hierdie is 'n toekenning, nie 'n lening nie, en die fondse wat suksesvolle aansoeke toegeval het, hoef nie terugbetaal te word nie.
n Projekvoorstel in 'n vasgestelde formaat moet gedurende die voorafgaande boekjaar ingedien word.
Slegs groepe uit voorheen benadeelde gemeenskappe kan aansoek doen, maar diensverskaffers kan met die voorbereiding van projekvoorstelle behulpsaam wees.
Landbou-infrastruktuur, landboukundige insette en ander benodigdhede om 'n tuin te vestig, sal befonds word.
Persone (selfs al is hulle afgetredenes) wat meer as die regering se minimumloon verdien, persone wat vir die regering werk, en raadslede kwalifiseer nie vir steun nie.
ander vennote wat by die projek betrokke is.
Projekte sal twee maal per jaar beoordeel word, in April en Augustus.
Let asseblief daarop dat befondsing wat gedurende een boekjaar aangevra word, eers gedurende die daaropvolgende jaar beskikbaar gemaak sal word.
Om meer inligting te bekom, en ook vir die formaat van die voorstel, moet u asseblief die persone hieronder skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.17200.9671.2010-03-24.af.txt</fn>
Die HGLO is op swartes ingestel, en sal hulle bystaan om in toenemende mate deur middel van toekennings toegang tot die gebruik en eienaarskap van landbougrond te verkry. Hierdie toekennings, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en dit hoef nie terugbetaal te word nie. Daar word egter van aansoekers verwag om minstens R5 000 in die vorm van kontant vir arbeid of vir die aankoop van landbou-implemente by te dra. Hoe groter die aansoeker se bydrae is, hoe groter sal die toekenning van die Staat wees.
Hoe groot is die toekenning?
Wie kom vir die toekenning in aanmerking?
mense in landelike gebiede by te staan met die verbetering van hul lewenspeil, en toe te sien dat beskikbare landbougrond doeltreffender benut word.
Die HGLO probeer om die onreg wat in die verlede met betrekking tot die toegang tot grond en die eienaarskap daarvan aan vroue gedoen is, ongedaan te maak. Gevolglik is vroue nou in staat om as indiwidue om die toekenning aansoek te doen, en nie meer noodwendig as deel van 'n huishouding nie.
Ten einde 'n bedrag van R20 000 te ontvang, wat die minimumbedrag van 'n toekenning is, moet die aansoeker 'n bydrae van R5 000 maak, terwyl 'n bydrae van R40 000 vereis word om die maksimumbedrag van 'n toekenning, naamlik R100 000, te bekom.
Die toekenning mag gebruik word om grond te koop, om in infrastruktuur te belê, vir landbou-insette oor die kort termyn, of om die grond te verbeter in gevalle waar die aansoekers reeds toegang tot grond verkry het. U mag ook om die toekenning aansoek doen indien u tans grond huur en van voorneme is om dit in 'n later stadium aan te koop.
Die Departement van Grondsake sal toesien dat aansoekers wat bystand benodig, in aanraking kom met ontwerpagente wat met die beplanning en implementering van die projekte behulpsaam sal wees. Die Departement sal die ontwerpagente wat op dié wyse aangestel word, betaal. Die toekenning wat die aansoekers mag ontvang, sal nie hierdeur beïnvloed word nie.
Aansoekers wat oor die nodige middele beskik om ontwerpagente aan te stel en te betaal, mag dit doen sonder om eers met die Departement te onderhandel. Dit sal dan ook as 'n vorm van 'n eie bydrae tot die projek beskou word.
Slegs Suid-Afrikaanse burgers wat ouer as 18 jaar is en wat uit voorheen benadeelde gemeenskappe kom, sal vir die toekenning oorweeg word. Alhoewel aansoekers verkieslik landbouervaring moet hê, is dit nie 'n vereiste nie. Persone wat voorheen 'n toekenning van die Departement ontvang het (R16 000) mag weer aansoek doen, maar prioriteit sal aan diegene verleen word wat vir die eerste keer aansoek doen. Die som waarvoor 'n persoon kwalifiseer, sal afhang van die vlak van die toekenning wat voorheen ontvang is.
Hierdie dokument is ontwerp om lesers met inligting aangaande die program vir die HGLO by te staan, soos byvoorbeeld die doelstellings en sleutelkenmerke van die program. Dit sal lesers ook help om vas te stel of hulle kwalifiseer om aan die program deel te neem, en hoedat hulle te werk moet gaan om aansoek te doen vir 'n toekenning wat as gevolg van hierdie program beskikbaar gestel word.
Hierdie dokument sal lesers ook deur die proses- of projeksiklus begelei wat vir alle HGLO-projekte in die vooruitsig gestel word, en sal van die terminologie, konsepte en institusionele reëlings aan hulle bekend stel wat deel van die HGLO-program uitmaak.
Om vir 'n toekenning aansoek te doen is dit nodig dat u 'n aansoekvorm aan die naaste kantoor van die Departement van Landbou of die Departement van Grondsake rig. Nadat amptenare van Landbou 'n ideeproef uitgevoer het, sal die registrasievorm na die distrikskantoor van die Departement van Grondsake gestuur word, waar 'n beplanner verder met die projek sal werk. Amptenare van Grondsake en Landbou sal inligtingsessies met alle rolspelers reël en waar nodig 'n ontwerpagent aanstel om met die projekbeplanning te help.
Indien aansoekers om leningsfinansiering deur die Landbank aansoek doen, of begerig is om 'n Landbank eiendom in besit te koop, sal die Landbank die HGLO-toekenning administreer. Bevoordeeldes sal HGLO-toekennings dan regstreeks deur die Landbank kan bekom. In so 'n geval moet die ingevulde aansoekvorm by die naaste takkantoor of satellietkantoor van die Landbank ingedien word.
Voltooide besigheidsplanne sal op distriksvlak geassesseer word. Dit sal die tydsverloop verkort wat vir die implementering van die projekte nodig sal wees. Wanneer die lewensvatbaarheid van 'n projek eers bewys is, sal die Provinsiale Direkteur van Grondsake die uitbetaling van die toekenning magtig.
U kan die aansoek- en registrasievorm vir 'n HGLO-toekenning in Engels en Afrikaans van die webwerf aflaai.
Die toekenning, wat deur die Staat voorsien word, is gratis en hoef nie terugbetaal te word nie. Daar word egter van aansoekers verwag om minstens R5 000 in die vorm van kontant, arbeid of die aankoop van landbou-implemente by te dra. Hoe groter die aansoeker se bydrae is, hoe groter sal die toekenning van die Staat wees. Ten einde 'n bedrag van R20 000 te ontvang, wat die minimumbedrag van 'n toekenning is, moet die aansoeker 'n bydrae van R5 000 maak, terwyl 'n bydrae van R400 000 vereis word om die maksimumbedrag van 'n toekenning, naamlik R100 000, te bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.17519.80795.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Die 2004-wenner was Isabelle Rorke, die stigter van Anamazing Workshop - 'n skeppende animasie en ontwerpmaatskappy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.27438.133946.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting aan?
Wat word deur die Beurs Gedek?
Sal Ek Enigiets moet Terugbetaal of Terugwerk?
Waar kan die Beurse Opgeneem Word?
Wie kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse Bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting Aan?
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting bied elke jaar 44 beurse aan vir voltydse studie in Maatskaplike Werk. Vier-en-twintig van dié beurse word spesifiek aangebied vir manlike Maatskaplike Werkstudente, terwyl 20 van hulle vir Maatskaplike Ontwikkeling-studiebeurse is wat toegestaan word deur die Maatskaplike Ontwikkeling- en die Gesondheid- en Welsyns-SETA.
Wat Word deur die Beurs Gedek?
Die beurse vir manlike maatskaplike werkstudente dek registrasiefooie, klasgeld, boeke en eksamengeld. Die Maatskaplike Ontwikkelingstudiebeurse dek klasgeld, boeke en waar dit regverdigbaar is, huisvesting.
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of Terugwerk?
Die beurse word aangebied op 'n terugwerk-basis, met ander woorde, jy sal 'n jaar lank as maatskaplike werker in die Wes-Kaap moet werk vir elke jaar van die beurs.
Waar Kan die Beurse Opgeneem Word?
Wie Kan Aansoek Doen vir 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Beursgeleenthede word geadverteer in die Sunday Times en plaaslike koerante, en inligtingsbesprekings word gehou by tersiêre onderwysinstellings.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.7296.21273.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Werkloosheidversekeringsfonds?
Hoe help die Fonds werknemers?
Hoeveel geld kan werkers eis?
Kan jy 'n verlenging kry as jy al jou voordele gebruik het?
Hierdie Fonds bied finansiële bystand op kort termyn aan werkers wat werkloos word of weens siekte, swangerskap of aannemingsverlof nie kan werk nie. Die Fonds help ook die afhanklikes van 'n bydraende werker wat gesterf het.
Alle werkers wat meer as 24 uur per maand werk (buiten staats-amptenare) moet tot die Werkloosheidversekeringsfonds bydra.
Werkers betaal elke maand 1% van hul salarisse. Hul werkgewers dra ook 1% by. Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om die werkers se bydraes van hul salarisse af te trek en saam met hul eie bydraes aan die Fonds te betaal.
Die werkgewer moet ook seker maak dat alle werknemers by die Fonds geregistreer is. As 'n werknemer geregistreer is, en al die bydraes betaal is, kan die werknemer van die Fonds eis. Werknemers het geen kaarte of ander bewyse nodig dat hulle tot die Fonds bygedra het nie.
Werknemers wat by die Werkloosheidversekeringsfonds (WVF) geregistreer is, en wat bydraes tot die Fonds betaal het, kan van die Fonds eis as hulle hul werk verloor, of nie kan werk nie.
werkloosheidvoordele siektevoordele kraamvoordele aannemingsvoordele doodsvoordele.
Jy kan werkloosheidvoordele eis as jy afgedank of uit diens gestel is, of as jou kontrak verval het. Jy kan nie eis as jy vrywillig uit jou pos bedank het nie.
Jy kan siektevoordele eis as jy twee weke lank weens siekte van jou werk afwesig is. Voordele word betaal vanaf die datum waarop jy ophou werk het.
Kraamvoordele kan geëis word as jy swanger is en kraamverlof neem. Jy kan kraamverlof te eniger tyd van vier weke voor die verwagte bevallingsdatum neem, en jy mag vir ses weke ná die bevalling nie werk nie.
Jy kan aannemingsvoordele eis as jy 'n kind van jonger as twee jaar oud wettig aanneem, en jy die werk verlaat om die kind te versorg. Net een van die aanneemouers kan om voordele aansoek doen.
Die vrou/man of minderjarige kind van iemand wat gesterf het, kan doodsvoordele eis as die oorledene bydraes tot die Fonds betaal het.
As jy vier jaar of langer tot die Fonds bygedra het, kan jy vir tot 238 dae eis. As jy vir 'n korter tydperk bygedra het, kan jy 1 dag eis vir elke 6 dae wat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
As jy kraamverlof neem, kan jy hoogstens 121 dae eis.
Die Fonds betaal 'n persentasie van die loon/salaris wat jy verdien het terwyl jy tot die Fonds bygedra het. Die hoogste bedrag wat betaal kan word, is 58% van wat jy per dag verdien het.
KAN JY 'n VERLENGING KRY AS JY AL JOU VOORDELE GEBRUIK HET?
As al jou voordele gebruik het en steeds werkloos of siek is, kan jy om 'n verlenging van die WVF-voordele aansoek doen.
As jy steeds werkloos is, moet jy vorm UF139 invul, met 'n lys van al die plekke waar jy werk probeer kry het. Jy moet diT lys by die Departement van Arbeid indien.
As jy nog siek is, moet jy vorm UF140 invul. Jou dokter moet die mediese sertifikaat invul wat deel van diT aansoekvorm uitmaak.
As die Departement van Arbeid dink daar is goeie redes waarom jy nog voordele moet kry, sal hulle die aansoek goedkeur, maar dit gebeur nie dikwels nie.
dat jy van die WVF-voordele afhanklik is vir noodsaaklikhede soos huurgeld, kos en water, en dat jy langer as vier jaar tot die Fonds bygedra het.
As jy van die Fonds wil eis, moet jy na jou naaste Abeidsentrum gaan. Jy sal daar gevra word om die werkloosheidregister te teken. Jy sal hoor wanneer jy weer moet terugkom om die register te teken. Jy sal die register elke vier weke moet teken om te bewys dat jy die WVF-voordele steeds moet eis.
Jy moet dan na die kantoor toe teruggaan en die register op die regte datum teken. As jy siek is, moet jy 'n doktersertifikaat na die arbeidsentrum toe terugneem.
Jy sal 'n wit kaart kry wat die WVF-beampte elke keer sal teken wanneer jy die register teken.
As alles in orde is, behoort jy agt weke ná registrasie geld van die Fonds te begin kry. Die geld sal dan elke vier weke betaal word, totdat al die voordele opgebruik is.
As jy jou geld nie binne agt weke kry nie, moet jy die Arbeidsentrum bel en hulle vra om vas te stel waarom daar 'n vertraging is. Onthou om jou naam te noem en jou ID-nommer byderhand te hê.
Elke keer as jy geld kry, sal jy 'n strokie kry sodat jy kan sien hoeveel jy al gekry het, en hoeveel jy nog kan kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van registrasie as 'n werksoeker n volledig ingevulde registrasievorm.
vir werk beskikbaar te wees - as jy werk aangebied word, moet jy bereid wees om te werk, en na verskillende maatskappye te gaan om werk te vra. Jy sal 'n vorm kry wat onderteken moet word om te wys dat jy werk gesoek het, maar dat geen werk beskikbaar was nie.
Jy moet jou werkloosheidvoordele by die Arbeidsentrum gaan haal op die datum waarop die geld volgens hulle daar sal wees. Jy moet die geld self gaan haal, en jy moet jou wit kaart en ID-boek by jou hê.
Om siektevoordele te eis, moet jy by jou naaste Abeidsentrum gaan registreer. As jy te siek is om self na die kantoor toe te gaan, kan 'n vriend of gesinslid die vorm by die kantoor kry en na jou toe bring sodat jy kan dit onderteken. Die ondertekende vorm moet dan na die Arbeidsentrum teruggeneem word.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy in die tydperk van jou siekte van jou werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Jy moet ook 'n mediese sertifikaat (Vorm UF86) van jou dokter inlewer. Jy moet sorg dat jou dokter die betrokke afdeling van Vorm UF86 invul. Gee dit dan vir die WVF-beampte by die Arbeidsentrum. Die Departement van Arbeid sal die aansoek oorweeg en Vorm UF87 aan jou pos. Jy moet hierdie vorm invul, en jou dokter moet dit onderteken. Jy moet hierdie vorm dan ook aan die eisebeampte gee.
Voordele sal aan jou betaal word vir die tyd dat die dokter jou van die werk vrygestel het, maar nie vir die eerste 2 weke van die werk af nie. Jy sal ook net betaal word vir die tyd dat jy nie normale lone van jou werkgewer gekry het nie.
Siektevoordele sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Onthou, jy kan nie siektevoordele eis as jou siekte deur jou eie wangedrag veroorsaak is, of as jy behandeling onredelik weier, of versuim om jou dokter se voorskrifte te volg nie.
As jy jou werk verloor het, Tn te siek is om te werk, moet jy die eisebeampte hiervan inlig, want jy kan miskien ook werkloosheidvoordele eis vir die tydperk wat nie deur die siektevoordele gedek word nie.
Om kraamvoordele te eis, moet jy by die Arbeidskantoor registreer en 'n mediese sertifikaat op die korrekte vorm van jou dokter kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens kraamverlof van die werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Wanneer jy registreer, sal jy Vorm UF92 kry. Jou dokter moet hierdie vorm invul. Jy moet hierdie vorm dan aan die WVF-eisebeampte by die Arbeidskantoor gee.
Die eis sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Om vir voordele aansoek te doen nadat die baba gebore is, moet jy Vorm UF95 invul met die hulp van die dokter wat die baba verlos het.
As jy ook werkloos is, moet jy die eisebeampte hiervan inlig.
As jy aannemingsvoordele wil eis, moet jy by 'n eisebeampte by jou naaste Arbeidsentrum registreer.
n dienssertifikaat deur jou werkgewer uitgereik die aannemingsbevel bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens jou aannemingsverlof van jou werkgewer gekry het n kopie van jou aangenome kind se geboortesertifikaat.
Jy moet vir die voordele aansoek doen binne ses maande nadat die aannemingsbevel uitgereik is.
Aannemingsvoordele word per tjek deur die pos betaal. Daar sal 'n vorm saam met die betaling wees. Hierdie vorm moet ingevul en na die eisebeampte by die arbeidsentrum teruggestuur word.
Die man of vrou van die oorlede werker, asook enige minderjarige kinders van die werker, kan doodsvoordele van die WVF eis.
Jy moet binne ses maande ná die dood van die werker om hierdie voordele aansoek doen.
As jy die oorlede werker se man of vrou is, moet jy na die Arbeidsentrum toe gaan en Vorm UF126 invul.
n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat n gesertifiseerde afskrif van jou huweliksertifikaat n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede.
As jy die kind van die oorlede werker is, kan jy eis deur Vorm UF127 in te vul en dit by die Arbeidsentrum in te dien.
n kopie van jou identiteitsdokument kopieë van die oorledene se laaste ses salarisstrokies inligting wat die werkgewer in Vorm UI19 voorsien n dienssertifikaat van die werkgewer n kopie van jou (die kind se) geboortesertifikaat bewys van jou bankbesonderhede n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat bewys van voogdyskap bewys dat jy (die kind) 'n leerder is wat van die oorledene afhanklik was.
Die Arbeidskantoor sal jou Vorm UF128 gee, wat ingevul moet word deur die oorledene se laaste werkgewer, en wat dan by die Arbeidskantoor ingedien moet word.
Die doodsvoordeel is die bedrag wat die werker kon geëis het as hy werkloos was. Dit word as een betaling uitbetaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.7296.21343.2010-03-24.af.txt</fn>
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
As huishulpe nie by die Fonds geregistreer is nie, en as werkgewers en huishulpe nie die maandelikse bydraes betaal nie, kan die Departement van Arbeid swaar boetes oplê.
As 'n huishulp vir meer as een werkgewer werk, moet al daardie werkgewers tot die Fonds bydra.
Werkloosheidvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bygedra het, en wie se diens beëindig is, kan eis. Let wel: Jy kan nie eis as jy uit jou werk bedank nie.
Siektevoordele - 'n Huishulp wat weens siekte nie kan werk nie, kan vir 6 maande eis.
Doodsvoordele - As 'n huishulp wat tot die Fonds bygedra het, te sterwe kom, kan die huishulp se afhanklikes eis.
Aannemingsvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bydra en 'n kinder van jonger as twee jaar aanneem, kan eis as daardie huishulp onbetaalde verlof neem om die kind te versorg.
Kraamvoordele - 'n Huishulp wat swanger is, kan voor en na die kind se geboorte kraamvoordele eis.
Die bedrag wat jy kan eis, hang af van hoe lank jy tot die Fonds bygedra het. Jy kry 'n persentasie (tot 58%) van 'n dag se salaris vir elke 6 dae dat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
by die Fonds registreer maandelikse bydraes betaal om voordele aansoek doen.
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om 'n huishulp by die Werkloosheidversekeringsfonds te registreer.
Deur aanlyn te registreer.
Om te registreer, het jy jou ID-nommer en die huishulp se ID-nommer asook ander besonderhede nodig. Vorm UI 8 D moet met die werkgewer se besonderhede ingevul word, en vorm UI 19 D moet met die huishulp se besonderhede ingevul word.
Hierdie vorms kan ook na jou gefaks word. Bel 086 712 2000 en volg die instruksies. Die vorms sal dan na jou gestuur word. As jy die vorms kry, moet jy die ingevulde vorms na 086 713 3000 terugfaks.
Jy kan registreer deur 012 337 1680 in kantoorure te skakel. Jy moet die werkgewer en werknemer se ID-nommers byderhand hê.
Jy kan ook aanlyn registreer. Jy moet die aanlyn-registrasievorm invul, en dan kry jy 'n toegangsnaam en wagwoord. Jou wagwoord en rekening sal binne 48 uur geaktiveer word. Jy kan jou verklarings dan aanlyn indien.
Elke maand dra die werkgewer 1% van wat hy of sy die huishulp betaal, tot die Fonds by. Die huishulp dra ook 1% by. Dit is die werknemer se verantwoordelikheid om te verseker dat die betalings gedoen word.
Die bydraes moet voor die 7de van elke maand betaal word, of die bydraes kan elke 3, 6 of 12 maande vooruit betaal word. Werkgewers wat vir belastingdoeleindes geregistreer is, moet hul bydraes aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens betaal. Werkgewers wat nie vir belastingdoeleindes geregistreer is nie, moet hul bydraes regstreeks aan die WVF betaal.
As jy jou bydraes een maal per jaar eerder as elke maand wil betaal, moet jy 'n versoek aan annual.upfront@labour.gov.za stuur. Jy moet jou werkgewer-verwysingsnommer in die boodskap insluit.
As jy 'n huishulp is wat by die Fonds geregistreer is, en jy die vereiste bydraes tot die Fonds gemaak het, kan jy siekte-, kraam-, aannemings- en afhanklikheidsvoordele eis.
Vorm UI 19 met al jou besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.7296.21377.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere, brand, ventilasie, beligting, temperatuur, geraas en asbes.
Die reg tot inligting - bv. gesondheid- en veiligheidsgevare in die werkplek, en die gesondheid- en veiligheidsreëls en -prosedures
Die reg om nie geviktimiseer te word nie - werkers kan bv. nie ontslaan word omdat hulle aan 'n werkplekinspeksie deelgeneem het, of 'n ongeluk aangemeld het nie.
Die Wet bepaal ook werkers en werkgewers se verantwoordelikhede.
n ongeluk so gou as moontlik by die werkgewer en die gesondheid- en veiligheidsverteenwoordiger aanmeld, en nie aan veiligheidstoerusting peuter nie.
Die werkgewer moet seker maak die werkplek is veilig en gesond, en moet geen werker toelaat om potensieel gevaarlike werk te doen nie.
verseker daar is waarskuwings en kennisgewings aan gevaarlike masjinerie, en werkers oplei in die veilige gebruik van gevaarlike masjinerie of stowwe.
seker maak 'n toesighouer hou toesig oor bedrywighede, en dwing veiligheidsvereistes af, en voorkomingsmaatreëls uiteensit om gevare te vermy.
die veiligheidsverteenwoordigers se verantwoordelikhede verduidelik, en n veiligheidskomitee kies as daar meer as as 3 veiligheids-verteenwoordigers is. Dié komitee moet minstens elke drie maande vergader, en alle veiligheids- en gesondheidsaangeleenthede wat werkers raak, behartig.
seker maak werkers kan indien nodig betyds uit die gevaar kom.
n verslag van alle ongelukke en veiligheids- of gesondheidsvoorvalle in die werkplek byhou, en bepaalde soorte ongelukke of voorvalle by die veiligheids-verteenwoordiger en die Departement van Arbeid aanmeld.
n esering wat tot mediese onkoste aanleiding gee.
n Besering wat meebring dat die werker langer as drie dae van die werk afwesig is.
Dit is 'n misdryf om dié soorte ongelukke nie aan te meld nie.
Om 'n beroepsbesering aan te meld, moet die werkgewer Deel A van vorm W.CI.2 invul.
Deel B van die vorm moet ingevul word deur die dokter of hospitaal wat die werker behandel.
Arbeidsinspekteurs moet verseker dat werkgewers en werkers hul pligte uitvoer. Arbeidsinspekteurs kan die werkplek besoek en vrae vra om vas te stel of die omgewing veilig en gesond is.
As die werkgewer nie sy verpligtinge nagekom het nie, kan die inspekteur daardie persoon beboet.
As 'n werker by die werk beseer word omdat die werkgewer 'n veiligheidsregulasie nie gevolg het nie, kan daardie werkgewer tot R100 000 beboet word, en/of twee jaar gevangenisstraf opgelê word.
As 'n mediese praktisyn iemand ondersoek of behandel vir 'n siekte wat na sy/haar mening uit die werker se werk voortspruit, moet die mediese praktisyn die geval by die werker se werkgewer en die Departement van Arbeid aanmeld.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.7296.21409.2010-03-24.af.txt</fn>
Werkers wat deur hul werk beseer word of 'n siekte opdoen, kan geld van die Vergoedingsfonds eis. Gesinne kan ook eis as hul broodwinner weens 'n werkverwante siekte of besering gesterf het.
Wie kan eis?
Wie betaal by die Fonds in?
Watter beserings en siektes word gedek?
Wat kan jy eis?
Hoe eis jy?
Wie betaal die eis?
weens 'n werkplekongeluk of beroepsiekte gesterf het.
'n vakleerlingskap voltooi het.
Daar is bepaalde kategorieë werkers wat nie van die Fonds kan eis nie.
'n werker is wat meer as 12 maande op 'n slag buite Suid-Afrika werk.
'n werker is wat deur 'n arbeidsagentskap betaal word.
Eise sal net betaal word as hulle korrek en betyds ingedien word.
jy mediese behandeling onredelik weier.
Werkgewers betaal een maal per maand in die Fonds in. Werkers betaal niks aan die Fonds nie. Werkgewers mag geen geld van werkers se lone as bydraes tot die Fonds aftrek nie.
Die Fonds dek beroepsiektes en werkplekbeserings.
Beroepsiekte is siektes wat veroorsaak word deur stowwe of toestande waaraan die werker in die werkplek blootgestel is. Jy kan vergoeding eis as jy aan dié werksomstandighede blootgestel is en dan die verwante siekte opdoen.
Die werksomstandighede en die siektes wat daardeur veroorsaak word, word gedek deur die Vergoedingsfonds soos in Bylae 3 van die Wet uiteengesit.
Jy kan vir ander siektes eis as jy met mediese getuienis en verslae kan bewys dat die siekte deur toestande by die werk veroorsaak is.
Die Fonds dek ook beserings wat as gevolg van werk of by die werkplek opgedoen is.
Die Vergoedingsfonds betaal nie vir pyn en lyding nie, net vir verlies aan beweging of gebruik van jou liggaam.
Hoeveel vergoeding aan die werker betaal sal word, hang af van hoeveel die werker verdien het toe die besering opgedoen of die siekte gediagnoseer is. As jy reeds ophou werk het wanneer die siekte gediagnoseer word, sal die vergoeding bepaal word na gelang van wat jy sou verdien het.
Wat is tydelike ongeskiktheid?
Tydelike ongeskiktheid is wanneer jy weens 'n besering of siekte nie kan werk nie, of nie al jou werk kan doen nie, maar sal herstel.
Om hiervoor te eis, moet 'n dokter jou langer as drie dae van die werk laat wegbly. As jy langer as drie dae van die werk moet wegbly, word jy uitbetaal vir die hele tyd dat jy nie kan werk nie (ook die eerste drie dae).
Wat word jy betaal?
As jy glad nie kan werk nie, word jy 75% (3/4) van jou normale maandelikse of weeklikse loon betaal.
As jy net 'n deel van jou werk kan doen, moet jou werkgewer jou steeds 'n deel van jou loon betaal. Die Fonds sal jou 75% (3/4) uitbetaal van die verskil tussen wat jy betaal is, en wat jy voor die besering betaal sou gewees het.
Alle mediese onkoste word ook betaal as die rekenings aan die Kommissaris voorgelê word.
Vir hoe lank kan jy eis?
Jy kan 12 maande lank vergoeding vir tydelike ongeskiktheid eis. Dit kan na 24 maande verleng word. Na 24 maande kan die Kommissaris besluit dat die toestand permanent is, en vergoeding op die grondslag van permanente ongeskiktheid toestaan.
Wat is permanente ongeskiktheid?
'n Permanente ongeskiktheid is 'n besering of siekte waarvan die werker nooit sal herstel nie, bv. verlies van 'n oog. Die erns van die ongeskiktheid bepaal of die werker nooit weer sal kan werk nie, en of die werker die werk moeiliker sal vind.
Ongeskikthede word van 100% na 1% aangeslaan, na gelang van hoe ernstig dit is. Honderd persent is bv. die verlies van albei hande of jou sig. Verlies van 'n kleintoontjie is 'n ongeskiktheid van 1%.
Jou dokter sal 'n mediese verslag oor die ongeskiktheid skryf. Die Kommissaris en verskeie ander dokters sal dan besluit hoe ernstig die ongeskiktheid is.
Hoeveel vergoeding kry jy?
As die ongeskiktheid meer as 30% is, word 'n maandelikse pensioen betaal. Die grootte van die pensioen hang van jou loon af, en van hoe ernstig die ongeskiktheid is. As die ongeskiktheid 100% is, word jy 75% (3/4) van jou loon betaal. As die ongeskiktheid minder ernstig is, word die volgende formule gebruik om die maandelikse betaling te bereken: [loon * (75 ÷ 100)] * (ongeskiktheid-% ÷ 100).
As die ongeskiktheid minder as 30% is, word 'n enkelbedrag aan jou betaal.
Vir hoe lank word die vergoeding betaal?
Die enkelbedragbetaling is eenmalig. Die maandelikse bedrag word vir die res van die werker se lewe betaal.
As die broodwinner van 'n gesin weens 'n beroepsbesering of -siekte sterf, kan jy van die Fonds eis.
Hoeveel kan jy eis?
Die vergoedingsbedrag wat aan jou betaal word, hang af van jou verwantskap met die oorledene. Die totaal wat aan die gesin betaal word, kan nie meer wees as die pensioen wat die oorlede werker sou gekry het as hy/sy 3/4 van die werker se loon per maand gekry het nie.
'n enkelbedrag van 2 x 3/4 van die werker se loon.
'n maandelikse lewenslange pensioen van 40% x 3/4 van die werker se loon.
Die werker se kinders jonger as 18 (ook buite-egteli+K28ke, aangenome en stiefkinders) is geregtig op 'n maandelikse pensioen van 20% x 3/4 van die werker se loon. Dit word elke maand betaal totdat die kind 18 jaar oud is. Dié pensioen kan langer voortduur as die kind verstandelik of liggaamlik gestrem is.
As daar geen gade of kinders is nie, word vergoeding aan ander afhanklikes betaal (bv. ouers). Mense wat volledig van die werker afhanklik is, kry dieselfde as die weduwee. Mense wat deels van die werker afhanklik is, kry 'n eenmalige bedrag wat afhang van hoe afhanklik hulle van die werker was.
Aan die persoon wat die begrafniskoste betaal, word uitgawes van tot R6 970 betaal.
besonderhede van jou inkomste en eiendom.
Al die werker se mediese uitgawes sal betaal word tot twee jaar ná die datum van die ongeluk of diagnose van die siekte. Alle mediese rekenings behoort by die Kommissaris ingedien te word. Dit sluit die vervoerkoste van 'n beseerde werknemer na 'n hospitaal of huis in.
Bo en behalwe die algemene vergoeding kan hy ekstra vergoeding kry as die besering of siekte deur die werkgewer se versuim of 'n fout in 'n masjien veroorsaak is. Enige werker jonger as 26 sal bykomende vergoeding kry.
Stel jou toesighouer of werkgewer so gou as moontlik in kennis (mondelings of skriftelik). Neem kennis van enigiemand wat die ongeluk gesien het.
Die vorm wat ingevul moet word, is WCL 2: Kennisgewing van Ongeluk en Eis vir Vergoeding.
Die werkgewer moet die ongeluk by die Vergoedings-kommissaris aanmeld, al glo hy nie die werker se weergawe van die gebeure nie, deur Vorm WCL 3: Werkgewer se Ongeluksverslag in te dien.
Die werkgewer moet 'n werkplekbesering binne 7 dae aanmeld, of binne 14 dae nadat hy vasgestel het dat die werker 'n beroepsiekte het.
Die werkgewer moet nagaan dat al die besonderhede op die vorm korrek is.
Binne 14 dae nadat hy/sy die werker gespreek het, moet die dokter vorm WCL4 invul en verklaar hoe ernstig die besering was, en hoe lank die werker waarskynlik nie sal kan werk nie. Dit gaan na die werkgewer, wat dit na die Kommissaris stuur.
Die werker betaal nie die dokter se rekening nie. As jy egter 'n tweede mening wil hê, moet jy daarvoor betaal.
As dit lank gaan duur voordat die besering genees, moet die dokter elke maand 'n vorderingsverslag (WCL 5) na die Kommissaris stuur totdat die toestand volledig gestabiliseer het. Dit lig die Kommissaris in oor hoe lank die werker nie kan werk nie.
Laastens moet die dokter 'n finale doktersverslag (WCL5) indien, wat verklaar dat die werker weer kan werk, of dat die werker permanent ongeskik is. Die dokter moet hierdie vorm na die werkgewer stuur, wat dit na die Kommissaris stuur.
Wanneer die werker weer werk toe gaan, moet die werkgewer 'n hervattingsverslag (WCL6) na die Kommissaris stuur waarin verklaar word wanneer die werker weer begin werk het, en hoeveel vergoeding aan die werker betaal is.
Die werker en werkgewer moet kopieë van al die vorms hou.
Wanneer die eerste doktersverslag met die ongelukverslag ingedien is, sal die Vergoedingskommissaris die eis oorweeg en 'n besluit neem. 'n Eisnommer word ook toegeken. Hierdie nommer moet vir al die administrasie rakende die eis gebruik word.
As die werker nie met die besluit saamstem nie, kan hy/sy binne 90 dae teen die besluit appFl aanteken deur vorm W929 by die Kommissaris in te dien.
Jy kan die Kommissaris of enige Streekkantoor van die Departement van Arbeid vir nadere inligting of bystand skakel.
Die Vergoedingskommissaris is aangestel om die Fonds te administreer, en oorweeg werkers se eise. Die werker kry geld uit die Fonds, en nie van die werkgewer nie.
MAAR die werkgewer moet die beseerde werker betaal vir die eerste 3 maande nadat die besering opgedoen is. Die Vergoedingsfonds sal die werkgewer terugbetaal.
As die werker langer as 3 maande nie kan werk nie, neem die Vergoedingskommissaris die maandelikse betalings oor.
As die werkgewer versekering teen werkplekbeserings het, sal die versekeringsmaatskappy die vergoeding betaal. In sulke gevalle moet eise steeds by die Vergoedingskommissaris ingedien word, en hy besluit daaroor.
Let wel: Dit kan lank duur om die betaling van eise te verwerk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Directories.services.7299.63910.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is verskeie nasionale en provinsiale instellings wat regeringsbedrog en -korrupsie hanteer.
Die Kantoor van die Openbare Beskermer is volgens die Grondwet in die lewe geroep om klagtes van die publiek teen regeringsagentskappe of staatsamptenare te hanteer en te ondersoek. Die Openbare Beskermer het die mag om regstellende stappe aan te beveel en verslae uit te reik. Die Openbare Beskermer dien vir sewe jaar, totdat die President 'n nuwe Openbare Beskermer aanstel.
Die Openbare Beskermer se dienste is gratis en vir almal beskikbaar. As jy 'n klagte by die Kantoor van die Openbare Beskermer indien, sal hulle die saak ondersoek. As die klagte geregverdig is, sal hulle die saak probeer regstel. Die Openbare Beskermer hanteer klagtes vertroulik.
Die Openbare Beskermer kan staatsamptenare op enige vlak ondersoek.
wanadministrasie oneerlikheid of onbehoorlike gebruik van openbare geld onbehoorlike verryking onbehoorlike bevoordeling.
hofbevele en -vonnisse indiwidue se private optrede private maatskappye private dokters en prokureurs.
Met die betrokke amptenaar of amptenare praat.
Dan moet jy aan die persoon wat beheer oor die amptenaar of amptenare voer, skryf.
Daarna moet jy jou Lid van die Nasionale of Provinsiale Parlement nader.
Dan kan jy aan die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond tot jou klagte.
Die redes waarom jy voel jou klagte behoort deur die Openbare Beskermer ondersoek te word.
Wat jy gedoen het om die probleem self op te los (indien van toepassing). Noem die name van die amptenare met wie jy te doen gehad het, gee die datums en verduidelik wat gesê is. Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenare moet by jou brief ingesluit word.
Gee 'n telefoonnommer waar jy bereik kan word, as jy een het.
In sommige gevalle kan die Openbare Beskermer 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy onseker is of jou probleem iets is wat die Openbare Beskermer sal ondersoek, of as jy nie kan skryf nie, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor bel. Daar is opgeleide professionele personeel wat na jou probleem, groot of klein, sal luister, en ondersoek sal instel.
Jy kan ook, as jy dit verkies, die Kantoor vir 'n onderhoud of 'n konsultasie besoek. Dit is beter om eers te skryf en vir 'n onderhoud te vra.
Enige onreëlmatighede in die Wes-Kaapse Provinsiale Regering kan by die Forensiese Ouditering Komponent van die Provinsiale Administrasie aangemeld word. Dit sluit voorvalle van korrupsie, bedrog, diefstal en die misbruik van regeringseiendom in.
Om te verseker dat sake behoorlik ondersoek kan word, word volledige inligting oor die beweerde onreëlmatigheid vereis.
Wat die aard van die onreëlmatigheid is (byvoorbeeld diefstal, korrupsie, bedrog).
Hoe en waar die onreëlmatigheid gebeur het.
Of dit 'n voortslepende probleem is en hoe lank dit al voorkom.
Enige bewyse wat jy oor die onreëlmatigheid het. Weet jy byvoorbeeld, in die geval van diefstal, waar die gesteelde goed geberg word?
Weet enigiemand anders van die onreëlmatigheid en sal hulle bereid wees om inligting aan die ondersoekbeampte te gee?
Kan jy 'n geldelike waarde aan die onreëlmatigheid koppel?
Wat is die verdagte staatsamptenare se name, vir watter Departemente werk hulle en wat is hulle poste?
Wat is die name van enige ander mense wat betrokke is?
Was die verdagte amptenare voorheen by ander onreëlmatighede betrokke?
Het jy dié onreëlmatigheid vantevore aangemeld Indien wel, by wie en watter opvolgoptrede was daar?
Het jy gesien hoe die onreëlmatigheid gebeur, of hoe het jy daarvan te wete gekom?
Is jy bereid om 'n beëdigde verklaring af te lê en te getuig?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Docs_publs.legislation.policies.lang_policy_afr.2010-03-24.af.txt</fn>
A. - E. Die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) ontwikkel tans 'n nuwe taalbeleid wat op die beginsel van doeltreffende kommunikasie binne die raamwerk van veeltaligheid, taalgelykheid en taalregte geskoei is.
Op grond van die Kabinet se goedkeuring van 'n Nasionale Taalbeleidsraamwerk (NTBR) vir Suid-Afrika in Februarie 2003 kan die SAPD se taalbeleid nou afgehandel word.
Die ontwikkeling van die nuwe taalbeleid is op nasionale vlak reeds in 'n gevorderde stadium. 'n Taalbeleidstaakspan wat bestaan uit verteenwoordigers van elke afdeling en komponent by Hoofkantoor, het 'n konseptaalbeleid bespreek en die implikasies van die konsepbeleid vir die verskillende omgewings by Hoofkantoor oorweeg. Dit het aanleiding gegee tot die verslag waarin terugvoering oor die voorgestelde taalbeleid vervat is.
Beraadslagings het plaasgevind in verband met die insette wat van elke afdeling en komponent ontvang is wat weer aanleiding sal gee tot 'n konsep nasionale instruksie oor 'n nuwe taalbeleid vir die SAPD.
Weens die diverse aard van taalgebruik in die land en dan per implikasie ook in die SAPD, sal die konseptaalbeleid van Hoofkantoor aangepas moet word om in elke provinsie se unieke behoeftes te voorsien. Om dit te kan doen, moet daar by wyse van werkswinkels op provinsiale, area- en stasievlak regdeur die land oor die konseptaalbeleid beraadslaag word. Hierdie werkswinkels sal na verwagting tussen November 2003 en Februarie 2004 plaasvind.
Alle tussentydse reëlings oor taalbeleid en taalgebruik wat afwyk van Staande Order (Algemeen) 201, moet onmiddellik ingetrek word. Dit sluit in die gebruik van Engels as die enigste medium van kommunikasie in gevalle waar hierdie benadering nie doeltreffende kommunikasie aanhelp nie. SO (A) 201 wat tans nog van krag is, moet nagekom word totdat die nuwe taalbeleid in werking gestel is. Probleme om SO (A) 201 uit te voer en enige afwykings van SO (A) 201 moet skriftelik by die taalbeplanner van die SAPD, sr supt (dr) Calteaux, by calteauxk@saps.org.za of per faks by 393-5002/5425 aangemeld word. Tree in verbinding met sr supt Calteaux indien u duidelikheid wil hê oor die huidige taalbeleid en opsoek is na werkbare oplossings vir taalprobleme.
Elke provinsiale kantoor, areakantoor en stasie moet fasiliteerders vir die taalbeleid aanwys wat elkeen van hierdie kantore of stasies tydens die konsultasieproses kan verteenwoordig. Daar word voorgestel dat hierdie lede, indien moontlik, uit die kommunikasiestrukture op die verskillende vlakke getrek word. Hierdie persone moet, indien moontlik, 'n belangstelling in of agtergrond van taal, kommunikasie en transformasie hê.
Die name en kontakbesonderhede van die lede wat as taalbeleidsfasiliteerders sal optree, moet voor 31 Oktober 2003 aan sr supt Calteaux gestuur word. 'n Pro forma opgawe is aangeheg om die proses te vergemaklik.
Maak asseblief seker dat hierdie omsendskrywe dringend onder alle lede van die SAPD se aandag gebring word.
Meer inligting oor die NTBR en afskrifte van die konseptaalbeleid vir die SAPD kan by sr supt Calteaux aangevra word. U kan u navrae in hierdie verband stuur na die e-posadres en faksnommer wat in par 6.1 gegee is. Telefoniese navrae kan gerig word by 393-5421 of 082 778 9627.
F-H Vir u inligting.
<fn>GOV-ZA. Drivinginstructor.2010-03-25.af.txt</fn>
Die nasionale padverkeersregulasies vereis dat enige persoon wat as 'n bestuursinstrukteur wil optree, by die Departement van Vervoer geregistreer moet wees. Jy moet as 'n instrukteur opgelei word en die voorgeskrewe eksamen slaag. Jy mag slegs vir die klas voertuig waarvoorjy 'n lisensie het bestuursopleiding gee. Die sertifikaat is vir een jaar geldig.
Doen by enige bestuurslisensietoetssentrum om 'n instrukteursertifikaat aansoek.
Vul vorm RI, Aansoek om registrasie as 'n bestuursinstrukteur, in.
Dien 'n mediese sertifikaat in.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Jy sal na 'n polisiekantoor verwys word om 'n veroordelingsverslag te verkry.
Die toetssentrum sal die aansoek vervolgens na die LUK verwys vir goed- of afkeuring. Indien dit goedgekeur word, sal die toetssentrum die permit uitreik.
Die permit behoort binne ses tot agt weke gereed te wees.
<fn>GOV-ZA. Drought_relief_fodder.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Minister van Landbou van die Wes-Kaap Provinsie, behou die reg voor om te besluit of 'n persoon vir deelname aan die skema kwalifiseer aldan nie. Dit beteken dat sou u toestande verbeter tydens die droogtehulpprogram, u verdere hulp geweier mag word.
Die droogtehulpprogram strek vanaf u eerste bestelling wat geplaas word, nadat u geregistreer is. Vir dié fase is R8,0 miljoen (vir rabatte op veevoer en vervoer van veevoer) en R1,0 miljoen (vir waternood vir mens en dier) aan die Provinsie toegeken. Allokasies van fondse sal weer aan verskaffers gemaak word. Hulle is dus ten volle in beheer van die geallokeerde fondse. Sou die allokasie uitgeput wees by die verskaffer, mag beteken dat - al kwalifiseer u vir dié hulp - u nie betaal sal/kan word nie.
Die oorbrugging van seisoendroogtes wat inherent is aan die omgewing van die afgekondigde gebied moet deur die grondgebruiker as sy eie verantwoordelikheid aanvaar word. Maatreëls moet teen hierdie droogtes getref word en as 'n integrerende deel van alle boerdery bestuurspraktyke beskou word. Daar word ook van alle veeboere verwag om selfversorgend te wees tydens die aanvangsfase van rampdroogtes.
Om veeboere finansieel te ondersteun om die rampdroogte te oorbrug en om water te verskaf aan mens en dier in rampdroogte gebiede.
Alle grondgebruikers (Boere), hetsy voltyds, deeltyds of kommunaal in die gebied waar die rampdroogte verklaar is, kan aansoek doen. Hulp sal slegs verleen word aan grondgebruikers wie se eenhede, volgens die oordeel van die Minister, werklik as boerderyondernemings gevestig is en bedryf word.
Hierdie hulpmaatreëls geld vanaf die eerste bestelling wat geplaas word, nadat u geregistreer is. Hulp word op 'n glyskaal toegeken aan grondgebruikers wie se registrasies goedgekeur is.
tot 50 GVE het, ontvang 80% rabat; en en meer GVE het, ontvang 70% rabat.
Die maksimum aantal GVE waarop rabat betaal word, is 30 GVE. Die maksimum bedrag waarop 'n rabat betaal sal word, is R360,00 per GVE per maand. Dws sou voer aangekoop word ter waarde van R360 of meer per GVE en u boer met 40 GVE, is die rabat 80% op R360 of te wel R288 per GVE tot 'n maksimum van R8 640 per maand.
Rabat op vervoer van veevoer n Rabat van 90, 80 of 70% (dieselfde kwalifikasies geld soos uiteengesit in 3.) van die departementele tarief (tans R2,00 per km) vir vervoerkoste, tot 'n maksimum van ses ton per maand, sal betaal word vir die vervoer van goedgekeurde veevoere en lekke aan aanvaarbare karweiers. Die rabat word betaal op die vervoerkoste vanaf die naaste leweransier, waar die deelnemer die voer kan aankoop, tot by die naaste verspreidingspunt of plaas en terug. Ten einde vir die rabat te kwalifiseer moet fakture/bewyse van die vervoerkoste en van die veevoere en/of lekke die maandelikse eis vergesel. Geen rabat word op die vervoerkoste van vee betaal nie.
Let Wel: Eie vervoer word nie gesubsidieer nie!
Rabat op veevoerkoste n Rabat van 90, 80 of 70% dieselfde kwalifikasies geld soos uiteengesit in 3.
Die staatsbydrae word betaal vanaf 'n minimum van 'n 0,5 grootvee eenheid (GVE) tot 'n maksimum van 30 GVE van die toelaatbare veegetal waarmee 'n deelnemer mag boer. Geen wild word in aggeneem vir die berekening van die aantal GVE nie.
Berekenings ten opsigte van die staatsbydrae word per omgerekende GVE gedoen. Uitbetalings is onderhewig aan die beskikbaarheid van Staatsfondse. Die Minister van Landbou sal die tarief per GVE van tyd tot tyd bekend maak.
Slegs grondgebruikers wat vir droogtehulp geregistreer is, kwalifiseer vir dié hulpmaatreëls. Prioriteit sal gegee word aan diégene waar die nood die grootste is. Van u word verwag om die voorgeskrewe prosedures stiptelik te volg.
Vir volledige besonderhede en aansoekvorms rakende dié hulpmaatreëls, sien Bylae 1.
Registrasievorms sal by Voorligtingskantore beskikbaar wees en die voltooide aansoeke moet aan die Voorligtingskantore terugbesorg word. Die amptenare kontroleer alle inligting voordat dit aan die Departementshoof, Privaatsak X1, Elsenburg, 7607 gepos word.
Registrasie is vrywillig en geen keerdatum ten opsigte daarvan word gestel nie. Elke boer besluit wanneer hy/sy wil registreer. Staatsbydrae sal egter slegs bereken word vanaf die maand waarin die deelnemer geregistreer het.
Benewens individuele boere sal boerderymaatskappye, vennootskappe, beslote korporasies en trusts ook vir deelname kwalifiseer.
As daar meer as een natuurlike persoon op een plaas en/of boerdery-onderneming 'n erkende, bewese, afsonderlike en onafhanklike boerdery vir eie rekening bedryf, kwalifiseer al die betrokke natuurlike persone op daardie onderneming. Stawende bewyse word vereis.
Huurders van plase in die gelyste droogtegebied sal tesame met eerste aansoeke 'n regsgeldige huurkontrak moet indien ten opsigte van eiendom(me) wat gehuur word en wat onder die rampdroogtehulpskema ingeskryf word. Die huurtermyn moet ten minste vir 1 jaar vanaf datum van deelname geldig wees.
Kommunale boere moet geregistreer wees by die Plaaslike Munisipaliteit of die verantwoordelike Beheerliggaam. Registrasie bewys van veegetalle moet met eerste aansoek ingedien word.
Vee-inventarisse moet maandeliks noukeurig bygehou word en by die maandelikse eisvorm aangeheg word. Geen wysiging kan na indiening aangebring word nie.
Die huidige telwyse soos voorgeskryf ingevolge die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne, (Wet 43 van 1983), word toegepas.
In die geval van kruisrasse moet applikante duidelik die rasse wat gekruis is op die vee-inventaris spesifiseer.
Beeste a Waar 'n grootraam met 'n mediumraam gekruis word, word die nageslag as 'n grootraam geklassifiseer.
b In die geval van 'n kruising van mediumraam met 'n kleinraam sal die nageslag as 'n mediumraam beskou word.
c In 'n kruising van grootraam met 'n kleinraam sal die nageslag as 'n mediumraam gereken word.
In die geval van kleinvee word die grootste omrekeningsfaktor gebruik. As 'n Dorper byvoorbeeld met 'n Merino gekruis word, word die Dorper-omrekeningsfaktor vir die nageslag gebruik.
Let wel: AL bogenoemde kwalifiseer nie vir enige finansiële voordele onder hierdie skema nie.
In alle gevalle, ook by nie-kruisrasse, moet die ras aangedui word op die maandelikse vee-inventaris.
Waar 'n aansoek namens 'n maatskappy/vennootskap/beslote korporasie/trust ingedien word, moet 'n bewys dat die persoon wat die aansoek onderteken behoorlik daartoe gemagtig is, die eerste aansoek vergesel. 'n Uittreksel uit 'n notule van die vergadering waartydens die persoon gemagtig is, is aanvaarbaar.
In die geval van 'n boerdery, vennootskap, maatskappy, beslote korporasie of trust moet 'n lys van die vennote/aandeelhouers/ trustees se name, identiteitsnommers en geboortedatums by die eerste aansoek aangeheg word, asook bewys dat die persoon wat die aansoek onderteken, behoorlik daartoe gemagtig is.
Titelaktes of Huurkontrakte, Volmagte om names 'n Trust, Maatskappy, Beslote Korporasie, Vennootskap te mag handel, in die geval van kommunale boere die Registrasiebewys van die plaaslike Munisipaliteit, bewys van 'n regspersoon, die maandelikse Veeregister en Identiteitsdokument.
Veeregister met die volgende aantal handtekeninge: Aansoeker, Wyksbeampte van die Dept van Landbou, Landbou-vereniging voorsitter of uitvoerende beampte van Munisipaliteit.
Die provinsie is tans besig om 'n opname te maak van werkers op plase in gebiede/areas waar daar rampdroogte toestande voor kom.
Die inligting wat verskaf word is van 'n vertroulike aard en dit sal sodanig hanteer word.
Die feit dat die Provinsie hierdie opname maak is geen aanduiding of moet nie gesien word dat daar noodwendig hulp verleen sal word nie.
Vir elke plaas moet daar 'n aparte vraelys voltooi word. Indien daar meer as tien wonings op die plaas is vir plaaswerkers en hul gesinne moet addsionele vraelyste voltooi word om alle plaaswerkers wooneenhede te dek.
<fn>GOV-ZA.EAS(2003)A.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Opname van Ekonomiese Aktiwiteit is 'n jaarlikse opname wat die aktiwiteite van 'n steekproef van private en openbare organisasies in nywerhede van die Suid-Afrikaanse ekonomie dek. Die resultate van die opname word gebruik om ramings van die Bruto Binnelandse Produk (BBP) en sy komponente saam te stel wat weer gebruik word om die regering se beleid te monitor en te ontwikkel. Hierdie statistieke word ook deur die private sektor gebruik in ontledings van die relatiewe prestasie van besighede en nywerhede. Die resultate sal jaarliks in Statistiese Vrystelling: P8001 - Economic Activity Survey gepubliseer word.
Die inligting wat verlang word, word versamel in ooreenstemming met Artikel 16 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999). U samewerking word gevra om hierdie vraelys in te vul en dit teen die keerdatum terug te stuur.
Ooreenkomstig Artikel 17 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999), sal u ingevulde vraelys deur Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) as streng vertroulik behandel word.
Alle waardes moet belasting op toegevoegde waarde (BTW) uitsluit.
Slegs die Suid-Afrikaanse aktiwiteite van die onderneming aangetoon op die etiket moet in hierdie vraelys ingesluit word.
Inligting wat in hierdie vraelys gerapporteer word, moet aan Suid-Afrikaanse rekening-kundige standaarde voldoen.
n Onderneming is 'n wetlike eenheid of 'n kombinasie van wetlike eenhede wat alle funksies wat nodig is om sy produksie-aktiwiteite uit te voer, insluit en direk beheer.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek sorgvuldige ramings.
Verstrek geldwaardes in duisende rande (R '000). Indien die waardes in u rekeninge nie tot die naaste duisend rand is nie, rond die waarde tot die naaste duisend rand af.
Die items gelys onder 'Sluit in' en 'Sluit uit' is slegs voorbeelde en moet nie gesien word as 'n volledige lys van items wat ingesluit of uitgesluit moet word nie.
Drieledige Winsverslagdoening verskaf inligting oor die ekonomiese, omgewings- en sosiale prestasie van 'n onderneming.
ISO 14001-sertifikasie vereis nakoming van gespesifiseerde vereistes vir 'n omgewingsbestuurstelsel, ten einde 'n onderneming in staat te stel om 'n beleid en doelwitte te formuleer met inagneming van wetlike vereistes en inligting oor betekenisvolle omgewingimpak.
Verstrek die tydperk deur hierdie vraelys gedek...
Dui enige veranderinge aan wat in hierdie onderneming plaasgevind het sedert 1 Julie 2002, bv. verandering van finansiële jaar, oorname, same-smelting, nuwe ligging, uitbreiding of sluiting.
Verkope van goedere (verstrek netto waarde na kortings gegee)...
Verkope van goedere, insluitend uitvoer-verkope.
Vir langtermynkontrakte, sluit betalings-wissels in.
Aflewerings- en/of installasiekoste nie afsonderlik aan kliënte gefaktureer nie.
Spoorvrag en vervoer-uit.
Netto wins of verlies op verkope van vaste bates (sluit in by Vraag 14 of 46).
Inkomste uit huur, bruikhuur en verhurings (sluit in by Vraag 7, 8 en 9).
Rente ontvang (sluit in by Vraag 10).
Belasting op toegevoegde waarde (BTW).
Inkomste uit dienste gelewer (verstrek netto waarde na kortings gegee)...
Inkomste en gelde ontvang vir herstel-werk en dienste gelewer.
Inkomste uit kontrakte, subkontrakte en kommissie.
Bestuursgelde of kostes van verwante of onverwante ondernemings.
Intekengelde en lidmaatskapgelde.
Administratiewe kostes ontvang as 'n agent.
Inkomste uit huur, bruikhuur en verhurings (sluit in by Vraag 7, 8 en 9).
Rente ontvang (sluit in by Vraag 10).
Inkomste uit tantième op verhuring van mineraalregte...
Inkomste uit die verhuring van grond, geboue en ander strukture...
Inkomste uit operasionele bruikhuur en verhuring van aanlegte, masjinerie en toerusting...
Betalings ontvang van huurkoopooreenkomste.
Inkomste uit operasionele bruikhuur en verhuring van motorvoertuie en ander vervoertoerusting...
Betalings ontvang van huurkoopooreenkomste.
Rente van lenings en voorskotte aan ver-wante en onverwante ondernemings verskaf.
Inkomste uit verdiskonteerde wissels.
Rente op deposito's in banke en finan-siële instellings wat nie banke is nie.
Rente op desentralisasievoordele.
Rente op skuldbriewe opgeneem.
Tantième ontvang ingevolge kontrakte vir die verhuring van mineraalregte (ingesluit in Vraag 6).
Subsidies en aansporings van die regering ontvang...
Wins uit die aflossing, vereffening of herwaardering van laste, teen 'n waarde laer as boekwaarde, indien gekrediteer, bv. buitelandse valuta winste.
Wins uit die verkoop of tot geldmaking of herwaardering van bates teen 'n waarde hoër as boekwaarde, indien gekrediteer.
Netto wins op buitelandse lenings as gevolg van skommelings in buitelandse wisselkoerse of transaksies.
Netto wins uit verkope van aandele.
Slegte skuld betaal.
Buitengewone wins of verlies, m.a.w. wins of verlies wat nie met die werksaamhede van hierdie onderneming in verband staan nie, en wat van 'n eenmalige aard is.
Totale inkomste (Vraag 4 tot Vraag 14)...
Grondstowwe of materiaal vir verwerking, verpakkingsmateriaal, brandstof en verbruiks- en instandhoudingsvoorrade, bv. onderdele ...
Werk aan die gang (deels voltooid)...
Klaarprodukte (eie vervaardigde produkte) en produkte nie deur hierdie onderneming vervaardig nie, maar aangekoop vir herverkoop...
Totale beginvoorraad (Vraag 16 tot Vraag 18)...
Grondstowwe of materiaal vir verwerking, verpakkingsmateriaal, brandstof en verbruiks- en instandhoudingsvoorrade, bv. onderdele ...
Werk aan die gang (deels voltooid)...
Klaarprodukte (eie vervaardigde produkte) en produkte nie deur hierdie onderneming vervaardig nie, maar aangekoop vir herverkoop...
Totale eindvoorraad (Vraag 20 tot Vraag 22)...
Grondstowwe, komponente, ens. wat ge-durende die vervaardigingsproses gebruik is (met inbegrip van verbruiksvoorrade).
Brandstof vir ruweterreinvoertuie, bv. vurkhyswaens, mobiele installasies en steengroefstortwaens.
Onderdele en boumateriaal.
Goedere vir herverkoop.
Aankope en oorplasings-in van aange-koopte klaarprodukte, intermediêre produkte en halfvoltooide goedere van verwante besighede.
Uitgawes aan subkontrakte en kommissie.
Motorvoertuigonderhoudskostes, met inbegrip van onderdele en brandstof (sluit in by Vraag 47).
Gekapitaliseerde aankope van materiaal vir kapitaalwerk deur eie werknemers gedoen.
Houers en verpakkingsmateriaal...
Bruto salarisse en lone betaal gedurende die finansiële jaar...
Bruto salarisse en lone verwys na vergoeding vir gewone, standaard- of ooreengekome werksure en oortydure gedurende die finansiële jaar betaal aan al die permanente, tydelike, geleentheids-, bestuurs- en uitvoerende werknemers, voor belasting- en ander aftrekkings.
Salarisse en/of fooie betaal aan alle direkteure, uitvoerende beamptes en bestuurders.
Netto ondernemingsinkomste aan die arbeidsinset van diegene met 'n eie onderneming.
Werkgewerbydrae tot pensioen-, voorsorg-, mediese hulp-, siektebetaling- en ander fondse (bv. Werkloosheidsversekeringsfonds en Vergoedingskommissaris se Vergoedingsfonds).
Betalings gemaak uit Suid-Afrika aan werknemers of werkgewers wat oorsee gestasioneer is.
Betalings vir alle tipe verlof.
Aansporingsbetalings, betalings vir stukwerk of winsdelingskemas.
Byvoordele betaal in kontant soos behuising-, verband- en rentesubsidies, vervoertoelaes en selfoontoelaes.
Toelaes en boetebetalings.
Die waarde van enige salaris wat ingeboet is.
periode gemaak is maar wat betrekking het op ander periodes, bv. jaarlikse verlof, dertiende tjek en verlofgratifikasiebetalings.
Betalings aan subkontrakteurs en konsultante met 'n eie onderneming en wat nie deel van die onderneming is nie.
Betalings gemaak vanaf die buiteland aan werkgewers of werknemers wat in Suid-Afrika gestasioneer is.
Terugbetaling vir uitgawes, bv. reis, onthaal, maaltye, ens.
Die toeskryfbare waarde van byvoordele.
Belasting op byvoordele.
Rente op banklenings.
Rente op lenings aan hierdie onderneming gemaak deur verwante en onverwante ondernemings.
Rente betaal ten opsigte van bruikhuur-finansiering.
Rente betaal ten opsigte van lenings van vennote.
Uitgawes verwant aan gediskonteerde wissels.
Rente op skuldbriewe opgeneem.
Rente op afgeleide finansiële instrumente.
Tantième, konsessiegelde, kopiereg, handelsname en -regte en patentregte...
Pos-, koerier- en telekommunikasiedienste...
Operasionele bruikhuur- en huur van installasies, masjinerie, toerusting en voertuie...
Doeane- en aksynsbelasting...
Dokkoste, hawekoste, landingsfooie en ander invoerkoste.
Spoorvrag en vervoer-uit...
Alle herstel- en instandhoudingsuitgawes...
Waardevermindering voorsien gedurende hierdie finansiële jaar...
Toon waardevermindering of voorsiening vir waardevermindering soos aangeteken in u finansiële bestuursrekenings op alle bates soos geboue, masjinerie, toerusting, kantoor-toerusting, rekenaars en motorvoertuie en ander vervoertoerusting.
Verliese op bates of beleggings of laste verkoop of herwaardeer (nie verwant aan normale handeldrywing)...
Verliese uit die verkoop of totgeldmaking of herwaardering van bates of beleggings teen 'n waarde laer as boekwaarde, indien gedebiteer, en voorraadverliese.
Verliese uit die aflossing, vereffening of herwaardering van laste teen 'n waarde hoër as boekwaarde, indien gedebiteer, bv. verliese aan buitelandse valuta.
Voorsiening vir slegte skulde en slegte skulde afgeskryf.
Donasies, beurse en borgskappe.
Gelde aan buite-instansies betaal vir personeelopleiding.
Subkontrak- en kommissie-uitgawes.
Professionele dienste, bv. oudit en ander professionele besigheidsdienste, regskoste en dataverwerkingsdienste.
Totale uitgawes (Vraag 24 tot Vraag 47)...
minus Vraag 48...
Maatskappybelasting betaal of voorsien gedurende hierdie finansiële jaar...
Dividende in kontant betaal of voorsien...
Ander dividende (kapitalisasie-uitgifte, skripdividende of kapitalisasie-aandele).
Toon die totale boekwaarde van bates en laste soos aan die einde van die finansiële jaar.
Debiteure, kontant voorhande en aandele.
Vaste bates en ontasbare bates (sluit in Vraag 55).
Vaste bates en ontasbare bates...
Vaste bates en ontasbare bates moet met Vraag 59, kolom (g) 1 tot 9 ooreenstem.
Totale bates (Vraag 54 tot Vraag 55)...
Laste (eienaarsbelang of aandeelhouersfondse uitgesluit)...
Eienaarsbelang (totale boekwaarde van aandeelhouersfondse)...
Die waarde van grond en geboue moet afsonderlik aangetoon word en moet, indien nodig, geskat word. Sluit eie privaat woning of woongedeelte daarvan uit.
Aankope van grond en bestaande geboue en gebruikte aanlegte, masjinerie en voertuie wat nie ingevoer is nie, moet by kolom (d) ingesluit word.
Die waarde van gebruikte aanlegte, masjinerie en voertuie deur u of namens u ingevoer, moet by kolom (c) ingesluit word.
Groot verbeterings, byvoegings of uitbreidings aan vaste bates, masjinerie, vervoertoerusting en strukture wat hulle werkverrigting verbeter en hulle kapasiteit verhoog of hulle verwagte werklewe verleng, word gereken as vaste kapitaalvorming en moet by kolom (c) ingesluit word.
Ontasbare vaste bates is nie-finansieël vervaardigde vaste bates wat hoofsaaklik bestaan uit mineraleksplorasie, rekenaarsagteware, onthaal, letterkundige of artistiese oorspronklike stukke wat beoog word om vir meer as een jaar gebruik te word.
Ontasbare nie-vervaardigde bates is bates wat hul eienaars in staat stel om aan sekere spesifieke aktiwiteite deel te neem, of om sekere spesifieke goedere, of dienste te lewer en om ander institusionele instellings uit te sluit van sulke aktiwiteite, behalwe met die toestemming van die eienaar, bv. patente of aangekoopte klandisiewaarde.
Aanlegte, masjinerie en kantoortoerusting...
Ontasbare nie-vervaardigde bates (klandisiewaarde, patente, ens.)...
Hoeveel takke het hierdie onderneming..?
Dui die verspreiding van die getal werknemers, salarisse en lone, bonusse, toelaes, byvoordele, inkomste en uitgawes van hierdie onderneming op 'n takbasis op die onderstaande tabel aan. Toon ook aan in watter dorp/stad en provinsie elke tak geleë is.
Verstrek die getal werknemers soos op die laaste betaaldag van die opnametydperk waarna hierdie vraelys verwys.
Indien presiese waardes nie geredelik beskikbaar is nie, verstrek ramings, uitgedruk as persentasie.
Hierdie gedeelte moet vir al die takke van u onderneming voltooi word. Indien u meer takke het as waarvoor hier voorsiening gemaak is, dupliseer asseblief hierdie twee bladsye en heg dit aan u vraelys.
R '000 of lone, ens.
e f bv.
Neem as voorbeeld 'n onderneming wat uit twee takke bestaan met 20 werknemers, en hulle totale salarisse en lone beloop R1 miljoen.
Die totale inkomste en uitgawes van die onderneming is onderskeidelik R3 miljoen en R2,6 miljoen.
Die tak in Bloemfontein het agt werknemers met salarisse en lone ter waarde van R400 000.
Presiese inkomste en uitgawe syfers vir die onderskeie takke is nie beskikbaar nie. Die tak in Bloemfontein het egter ongeveer 40% van die totale inkomste gegenereer en was verantwoordelik vir ongeveer 42% van die totale uitgawes.
Die inligting van die twee takke moet in die onderstaande tabel verstrek word, soos aangedui.
<fn>GOV-ZA.EHD_Brochure_July_2006_Afrikaans_1710200711171_.2010-03-25.af.txt</fn>
Verlaag die armoedevlak met die helfte, bv. die aantal mense wat onder die deernistoelaagvlak leef.
sosiale, menslike en natuurlike kapitaal onder inwoners te bou.
Die strategie beklemtoon kern- ekonomiese bevoegdhede asook daardie menslike-ontwikkelingskwessies wat die mees regstreekse invloed op inwoners se ekonomiese bestaan het.
Die formeel ontwikkelde ekonomie uit te brei. Vermeerdering van die aantal ekonomiese geleenthede deur die ekonomie en deelname daaraan uit te brei.
Die ekonomieë van die armes uit te brei (beide formeel en informeel). Verhoging en uitbreiding van armes se deelname aan die ekonomie.
Ekonomiese brûe te bou. Versterking van bande tussen die eerste en tweede ekonomieë, die versekering van groter inklusiwiteit en die herstel van historiese wanbalanse.
Toegang tot dienste te verseker. Fasilitering van universele toegang tot basiese behoeftes, gesondheids- en sosiale dienste, insluitend regeringstoelaes en -subsidies, behuising en openbare vervoer.
Menslike, natuurlike en sosiale kapitaal te bou. Ontwikkel die menslike en sosiale kapitaal van hulpbehoewendes, insluitend omgewingsbestuur.
Ekonomiese en menslike ontwikkeling gaan van die veronderstelling uit dat 'n reeks basiese aspekte in plek is. Hierdie aspekte word in die vyf punte hieronder weerspieël.
Fasiliteer programme wat belegging en handel in vennootskap met die Wes-Kaapse agentskap vir die bevordering van handel en belegging (Wesgro) en die sektor-organisasies bevorder.
Stel programme in om die tweede ekonomie by die hoofstroom-ekonomie te integreer en werkskepping te maksimaliseer.
Fasiliteer die ontwikkeling van 'n mededingende sakeomgewing.
Moniteer die bevordering van handel en nywerheid in vennootskap met Wesgro.
Ondersoek ekonomiese-ontwikkelingsituasies wat doeltreffendheid raak.
Fasiliteer belegging in strategiese, stadswye ekonomiese infrastruktuur.
Fasiliteer belegging in strategiese infrastruktuur in voorheenbenadeelde gebiede.
Bied kapitaal en bedryfsbystand aan stedelike boere.
Voorsien sleutel- ekonomiese inligting oor die Stad (BGP, indiensneming, arbeidsmag).
Onderneem en/of fasiliteer ekonomiese-ontwikkelingsnavorsing en -moniteringsprosesse om die Stad se inisiatiewe vir ekonomiese en menslike ontwikkeling te ondersteun.
Bied bystand met die moniterings- en evalueringsprosesse, insluitend werkskeppingsmonitering.
Produseer inligtingsprodukte oor ekonomiese en menslike ontwikkeling om programme en projekte hieroor te ondersteun (insluitend webwerf).
Bied noodsaaklike kennisbestuurondersteuning en -hulpbronne, en ander tersaaklike gebruikergerigte inligting.
Ondersteun 'n wye reeks stadswye inisiatiewe soos die KnapStad-strategie en -program.
Bied ondersteuning aan die departement met betrekking tot administrasie, finansies, batebestuur, menslike hulpbronne, vaardigheidsontwikkeling en opleiding.
Bied bystand met die instelling van die departement se intern- en leerlingskapprogramme.
Die departement se werk is gegrond op sy strategie vir ekonomiese en menslike ontwikkeling, en is daarop gemik om 'n produktiewe en wêreldwyd mededingende stad en 'n lewenskragtige ekonomie te verseker wat die meerderheid van sy inwoners van die middele kan voorsien om 'n redelike bestaan te maak en by die ontwikkeling van die stad baat te vind.
Die departement het die verantwoordelikheid om geleenthede vir ekonomiese ontwikkeling, werkskepping en sake binne Kaapstad te ontsluit.
Rig en lewer beleid, strategieë, programme en projekte gemik op die uitbreiding van die 2e ekonomie en die integrasie daarvan by die hoofstroom-ekonomie.
Bied bystand en leiding aan die raad oor hoe om armoede en ongelykheid te hanteer, asook oor hoe om deur ekonomiese en menslike ontwikkeling inhoud te gee aan die Stad se verbintenis tot die armes.
Lewer insette oor en help met die maksimalisering van ekonomiese voordele vir die 2e ekonomie deur die raad se prioriteitprogramme en -projekte, bv. die N2 Gateway-menslik nedersettingsprojek en die stadsvernuwingsprogram.
Skep sinergieë tussen alle regeringsfere ter ondersteuning van die Stad se ekonomiese-ontwikkelingspogings.
Bied insette oor en koppelinge met die Stad se ekonomiese ontwikkelingstrategie en aksieplanne vir ekonomiese ontwikkeling in plaaslike gebiede.
Bied insette oor die identifisering en instelling van wykgefinansierde projekte, insluitend lewensvatbaarheid en kosteberekening.
Bied 'n raamwerk vir menslike ontwikkeling.
Implementeer programme in lyn met die Stad se sakeonder-steuningsbeleid.
Bied sakebeplanningsvaardighede, berading, advies en mentorskap deur die Stad se koeponprogram.
Maksimaliseer bemagtigings-, sake- en werkskeppingsgeleenthede deur die raad se projekte en begroting soos aanvoerkettingbestuur, uitgebreide openbare-werkeprogramme en 2010-planne.
Fokus op die gebrek aan toegang tot inligting via sakeondersteuni gsprogramme en 'n donateursgids. Seminare word ook op 'n ad hoc-basis in vennootskap met sakeverenigings aangebied.
Verleen bystand met vaardigheidsontwikkeling aan gemeenskapgebaseerde ekonomiese-ontwikkelingsprojekte, en fasiliteer tegniese-vaardigheidsontwikkeling en werksplasing deur 'n aantal inisiatiewe, insluitend 'n koeponprogram en donateursgids.
Ondersteun opleiding en leerlingskappe, asook uitgebreide openbare-werkeprogramme.
Werk saam met ander raadsdepartemente om op sy mandaat te lewer, bv. sosiale ontwikkeling en inligtingsdienste en -tegnologie.
IKT, skeppende bedrywe (film, handwerk, kultuur-items en juwele).
<fn>GOV-ZA. Electronicinterface.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens stel 'n individu, instelling of organisasie in staat om deur middel van gedefinieerde tegnologiese media 'n elektroniese koppelvlak met die Suid-Afrikaanse Inkomstediens tot stand te bring. Die nuwe inkomstebelastingstelsel is ontwerp om papierwerk sover moontlik uit te skakel en om die meeste prosesse wat met die hand uitgevoer word, op so 'n wyse te outomatiseer dat alle belastingbetalers gelykwaardig behandel word. Daar is verskeie elektroniese koppelvlakke ontwikkel.
Registreer as 'n koppelvlakgebruiker deur die elektroniesekoppelvlak-registrasievorm INF001 in te vul en per e-pos aan its.interfaces@sars.gov.za te versend, of dit aan die SAID-koppelvlakadministrasie, Posbus 402, Pretoria, 0001 te pos. Uitstel vir die inhandiging van inkomstebelastingopgawes kan elektronies aangevra word sonder om te registreer.
jou wagwoord, wat toegang tot die SAID-netwerk verleen die stelsel-identifikasiekode wat die SAID aan jou organisasie toegeken het die gebruikersidentifikasiekode en die wagwoord wat toegang verleen tot die SAID-lêerbediener waarheen die datalêer gestuur moet word netwerkadres of skakelnommers in die geval koppelings met 'n Openbare Skakeltelefoonnetwerk en Geïntegreerde Dienste Digitale Netwerk.
Kry datakodifiseringsagteware en die instruksies vir die installeringsproses by die SAID. Die SAID sal die sagteware normaalweg by die organisasie aflewer.
Installeer die datakodifiseringsagteware.
Bevestig ontvangs van die proef-datalêers aan die SAID-koppelvlakadministrateur en stel die koppelvlak in werking deur egte datalêers terug te stuur.
Die SAID het diensstandaarde daargestel wat oor twee jaar ingefaseer sal word. Wanneer jy registreer of enige betaling maak, wil die SAID jou registrasie binne 10 werksdae korrek verwerk.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Employmentinthepublicservice.2010-03-25.af.txt</fn>
Vakatures in nasionale en provinsiale departemente word gevul deur bestaande personeel te werf of deur aansoeke te vra van diegene wat nie in die Staatsdiens werksaam is nie. Vakatures in senior poste, dit wil sê die senior bestuursdiens, moet landswyd geadverteer word vir werwing binne en van buite die Staatsdiens.
Vakatures word gewoonlik in Staatsdiens se Omsendskrywe oor Vakatures geadverteer. Dit is 'n publikasie wat weekliks deur die Departement van die Staatsdiens en Administrasie saamgestel en uitgestuur word. Indien werwing uitgebrei word om diegene wat nie in die Staatsdiens werksaam is nie te betrek, sal die betrokke nasionale of provinsiale departement sodanige vakatures in die gedrukte media adverteer.
Die Staatsdiens se Omsendskrywe oor Vakatures stel staatsamptenare in kennis van enige vakatures in die Staatsdiens. Diegene wat nie in die Staatsdiens werksaam is nie, maar belangstel in die poste wat geadverteer word, moet vooraf by die advertensiedepartement vasstel of hulle aansoek mag doen. Die advertensiedepartemente se kontakbesonderhede word in die Omsendskrywe verstrek.
Ander departemente, soos die Weermag, mag vereis dat jy eers 'n mediese ondersoek moet ondergaan voordat hulle jou aansoek sal oorweeg.
Kry meer inligting by die Departement van Staatdiens en Administrasie.
Laai Vorm Z83: "Aansoek om indiensneming" van die DSA se webwerf af en vul dit in. Die vorm is ook by enige nasionale of provinsiale departement beskikbaar.
Heg jou curriculum vitae en gewaarmerkte afskrifte van jou kwalifikasies daarby aan.
Dien die vorm in by die departement waar die vakature bestaan.
Afhangende van hoe die betrokke departement die vakature hanteer, sal jy moontlik 'n brief ontvang om ontvangs van jou aansoek te erken.
Die werwings- en keuringsproses verskil van departement tot departement. Dit sal so gou moontlik afgehandel word.
<fn>GOV-ZA. Eng.tenders.how_to_tender.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke tender- of bodadvertensie dui aan waar jy die dokumente kan afhaal wat jy nodig het om jy tender in te dien, en waarheen hulle gestuur moet word. 'n Sluitingsdatum word ook aangedui. Dit is 'n vaste sluitingsdatum en aansoeke wat laat is, sal nie aanvaar word nie.
n Tender of 'n bod moet skriftelik ingedien word. Elke tender het 'n aantal verwante vorms, wat saam met jou tender ingedien moet word. Die spesifieke vorms wat jy vir jou tender nodig het, behoort in die tenderdokumentasie aangedui te word. Wees baie noukeurig wanneer jy die tenderdokumentasie invul. Vra raad as jy oor iets twyfel.
As al die vorms ingevul en onderteken is, moet jy dit in 'n koevert sit met die tendernommer buite-op. Pos dit dan of lewer dit voor die sluitingsdatum by die plek wat in die advertensie aangedui is, af.
Elke tender of bod het 'n aantal verwante vorms wat die tender of bod wat jy indien, moet vergesel. Die vorms is 'tendervorms' genoem, maar staan nou as 'boddokumente' bekend. Dié boddokumente het onderskeidelik die voorvoegsels SBD en WKBD, vir nasionale en provinsiale boddokumente.
In die verlede het nasionale tendervorms die voorsetsel "ST" vir staatstender gehad, en in die Wes-Kaap is die voorvoegsel "KST" Kaapse staatstender gebruik. Jy kan al die ou 'ST' tendervorms hier in die hande kry.
Die Bod SBD1/WKBD1 (gelykstaande aan die ou ST of KST 8). In dié dokument stem jy in om te hou by die bepalings en voorwaardes van die bod.
Belasting Vrywaringsvereistes SBD2 / WKBD 2 (gelykstaande aan die ou ST5 of KST5). Jou tender of bod sal nie slaag as jou belasting agterstallig is nie. Daar is 'n 'Aansoek om belasting klaringsbewys' by dié dokument aangeheg. Jy moet die vorm voltooi en dit by jou naaste Suid-Afrikaanse Inkomste Diens-kantoor (SAID) indien, om 'n belasting klaringsbewys te kry. Dan moet jy die oorspronklike belasting klaringsbewys wat jy van SAID kry, by die tender- of boddokumente aanheg. Die sertifikaat bewys dat jy nie agterstallig is met die betaal van jou belasting nie.
Prys en motivering SBD/WKBD 3.1 of 3.2 of 3.3 (wat gelykstaan aan die ou ST /KST 7's). Die inhoud van die tender bepaal watter van dié dokumente jy moet voltooi. Op dié vorm motiveer jy jou prys met 'n omskrywing van die produk wat jy sal verskaf of die ondervinding van die persoon wat die diens sal lewer. Die vorm word dikwels aangepas vir die besondere tender. Maak dus seker watter een jy noukeurig moet invul.
Verklaring van Belange SBD4 / WKBD4 (gelykstaande aan die ou ST of KST 12 vorms). Dit is die dokument waarop jy verklaar of jy 'n verhouding (vriend, familielid, sake) met enige staatsamptenaar het. So word korrupsie vermy deur seker te maak dat daardie mense nie op enige manier betrokke is by die uitreik van die tender nie.
Nywerheidsdeelname Program SBD5 /WKBD5. Enige kontrak wat 'n ingevoerde inhoud het wat US$ 10 miljoen of meer werd is, hou 'n nywerheidsdeelname verpligting in, wat in die tender aangedui moet word.
Voorkeursertifikaat SBD-WKBD 6.1 (gelykstaande aan die oud ST/KST 11.1). Jy moet die SBD 6.1 vorm vir provinsiale tenders invul, selfs al maak jy nie op enige van die voorkeurpunte aanspraak nie. As jy op voorkeurpunte aanspraak maak, moet jy die betrokke SBD /WKBD 6.1-6.12 dokumente invul wat verband hou met die punte (nasionaal en provinsiaal) waarop jy aanspraak maak, soos dit hierbo uiteengesit is.
Kontrakvorm SBD/WKBD 7.1 of 7.2 of 7.3. Dit is die kontrak wat die partye bind as die tender sou slaag. Daar is 'n afsonderlike vorm vir aankope (7.1), dienste (7.2) of verkope (7.3).
Daar kan nog vorms wees wat vir 'n spesifieke tender of bod ingevul moet word. Dit moet by die tender- of boddokumente wat jy ontvang, ingesluit word.
Algemene voorwaardes van kontrakte Bylae A - AVK (gelykstaande aan die ou ST / KST 36). Dié dokument onderstreep sekere algemene voorwaardes wat op regeringsbotte, -kontrakte en -bestellings van toepassing; en sorg dat kliënte bewus is van die regte en verantwoordelikhede van alle partye wat sake met die regering doen.
Algemene voorwaardes vir boubedryf-tenders DPW6.
Elke raad kan op plaaslike vlak hulle eie vorms hê, waaroor jy direk moet navraag doen.
Die dokument SBD / WKBD 6.1 sit uiteen hoe daar oor tenders of botte besluit word.
Die kontrak sal toegeken word aan die bieër wat die meeste punte kry.
Voorkeurpunte sal bereken word nadat pryse tot 'n vergelykbare vlak omgereken is.
Punte wat toegeken is sal tot twee desimale punte afgerond word.
As daar 'n gelykop uitslag is, sal die bieër wat die grootste aantal punte vir bepaalde doelwitte ingesamel het, suksesvol wees.
Dit beteken in werklikheid dat die volgende proses gebeur: Na die sluitingsdatum word al die tenders deurgegaan om seker te maak dat hulle al aan die formele vereistes voldoen. As jy byvoorbeeld nie jou prys aangedui het nie, sal jou tender uitgeskakel word.
Kleiner foute of weglatings mag jou uit die tenderproses laat val of nie. Dit hang af van die vertolking van die tenderregulasies. As die reëls byvoorbeeld weens 'n sekere fout "mag uitsluit" en nie "moet uitsluit" sê nie, moet die beampte wat dit nagaan besluit of die fout belangrik genoeg vir die tender is om jou te laat uitval.
In die volgende fase word daar gekyk of die produk of dienste voldoen aan die spesifikasies, en na die prys. Aansoeke wat nie aan die spesifikasies voldoen nie, word geskrap, en die tenders wat voldoen, word volgens prys ingedeel. Dié wat in die laagste prysgroep val word dan in die laagste prystenderlys oorweeg.
Hier speel die voorkeurpunte 'n rol. Al die voorkeurpunte waarop diegene op die lys van laagste prys tenders aanspraak maak, word eers nagegaan. Dan word die formule toegepas om vas te stel wie onder diegene op die laagste pryslys volgens die punte die beste vaar, en dus die kontrak moet kry.
Voorkeurpunte speel dus eers 'n rol nadat die duurste tenders uitgeskakel is. Dit word gedoen om seker te maak dat die duurste tenders nie bloot op punte slaag nie, en ook om die proses te versnel, omdat net die mense op die laagste pryslys se punte nagegaan hoef te word.
Die Tenderbulletin toon watter vorige tenders geslaag het en gee die prys en ander faktore wat in ag geneem is met die aanvaarding van die tender.
<fn>GOV-ZA. Eng.your_gov.398.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Tesourie waak oor die Wes-Kaap se geldsake. Die Tesourie moet seker maak dat die bestuur van die finansiële, begroting- en verskaffingketting doeltreffend is en raad gee oor die finansiële en bronnebestuur beleid. Sodoende steun die Tesourie die regering in die bereiking van die beleid-doelwitte, en met die voorstel van 'n gebalanseerde groep keuses in die gebruik van bronne. Dit dra by tot die verbetering van die lewenstandaarde van die mense van die Wes-Kaap, en van die gehalte van die dienste wat aan hulle gelewer word.
Ingevolge sy mandaat kragtens die Wet op Openbare Finansiële Bestuur en verwante wetgewing verleen die Provinsiale Tesourie hulp aan die Minister/Ministerie van Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling met die ontwikkeling en verbreding van die ekonomiese basis van die Provinsie.
herkanalisering van hulpbronne en geleenthede na diegene wat dit die nodigste het.
Die sukses van hierdie pogings sal tot gevolg hê die bereiking van die Wes-Kaapse Regering se verklaarde doelwitte van die verlening van hoop, dienste en waardigheid aan almal en om betekenis te gee aan die begrip iKapa elihlumayo - die Groeiende Kaap.
iKapa elihlumayo is die Provinsie Wes-Kaap se strategie vir die aanspreek van die behoeftes van die mense. 'n Prioriteitsaak is die vermeerdering van steun aan die armes, terwyl terselfdertyd verseker word dat 'n groter getal mense inkomste verdien deur middel van betaalde indiensneming.
Die oogmerke met iKapa elihlumayo is om werkloosheid, armoede en inkomsteongelykheid te verminder deur ekonomiese groei en deelname in die provinsie te stimuleer. Groter provinsiale besteding aan vaardigheidsontwikkeling en belegging in groot infrastruktuurprojekte sal aangewend word om private beleggings te lok en die ekonomie te stimuleer. Die Provinsie sal hierdie langtermynstrategie aanvul deur verhoogde steun aan die armes deur die betaling van toelaes en verbeterde maatskaplike dienste.
Suid-Afrika se eerste demokratiese verkiesing in 1994 het gelei tot 'n nuwe politieke bedeling met nege nuwe provinsies. Daar was egter geen provinsiale strukture gevestig om die nodige transformasie teweeg te bring nie. Ons moes 'n provinsie opbou, en daarom was 'n sleutelaspek die totstandbrenging van 'n werkende Tesourie - so het die Wes-Kaapse Provinsiale Tesourie op 1 April 1995 tot stand gekom as deel van die nuwe Departement van Finansies en Korporatiewe Dienste. Deel van sy taak was die versekering dat soortgelyke beheerstrukture in die Noord- en Oos-Kaap tot stand gebring word.
Die werking van die Provinsiale Regering steun swaar op die behoorlike funksionering van die Provinsiale Tesourie. Om seker te maak dat die Wes-Kaap doeltreffend funksioneer, het die Departement begin met 'n proses van herstrukturering om sy struktuur met dié van die Nasionale Tesourie te sinchroniseer.
Die herstruktureringsproses het meegebring dat beleidsdoelwitte en strategiese doelwitte geïdentifiseer moes word. Dit is gedoen deur gespesialiseerde komponente soos Openbare Finansies en Rekeningkunde, Batebestuur, Mensehulpbronbestuur en Hulpbronbestuur.
volle implementering van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Die huidige goedgekeurde organisasiestruktuur behoort beter voorsiening te maak vir die Tesourie se strategiese doelwitte en sal die Tesourie help om aandag te gee aan die sosio-ekonomiese uitdagings van die Provinsie saam met die ander departemente, munisipaliteite en ander belanghebbendes.
om geldtransaksieverwerking en -verslaggewing te verseker wat volledig die finansiële posisie en prestasie van die Provinsiale Regering sal weerspieël.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Environmentalresourcemanagement.dictionary. Pages. AfrikaansVersion.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie woordeboek is 'n A-tot-Z lys van belangrike omgewingswoorde om jou te help om meer oor ons omgewing te lees en te verstaan.
Druk op die letter hier onder, of gaan af om die betekenis van 'n woord vas te stel. As 'n alternatief, kyk na die woordeboek in PDF formaat [160KB].
n Merker of maatstaf wat sukses/vordering met die bereik van doelwitte bepaal. Aanwysers word gewoonlik in 'n stand van die omgewing-verslag gebruik om omgewingsgehalte en -veranderinge te meet.
Die merkbare styging in die gemiddelde temperatuur van die aarde se atmosfeer en oseane oor die afgelope dekades, en die geraamde voortsetting daarvan. 'n Toename in wêreldtemperature kan op sy beurt tot ander veranderinge aanleiding gee, insluitend 'n styging in die seevlak, en veranderinge in reënhoeveelhede en -patrone. Hierdie veranderinge kan die gereeldheid en felheid van uiterste weervoorvalle soos vloede, droogtes, hittegolwe, orkane en tornado's beïnvloed.
Water wat nie in die grond wegsyfer nie, maar oor die oppervlak en in natuurlike oppervlakwater vloei.
Enige oortollige neweproduk, vrystelling, oorblyfsel of oorskot van enige proses of aktiwiteit.
n Beheerstelsel om op 'n doeltreffende en omgewingsvriendelike manier met behulp van duidelike beleid en omgewingstandaarde afval te beperk, te versamel en mee weg te doen, bv. die vermindering van plastieksakke.
Oorskietwater nadat dit bv. in huise, tuine en fabrieke gebruik is.
Die internasionale beleid waarop daar by die Rio-konferensie in 1992 ooreengekom is. Onder agenda 21 het lande besluit om volhoubare maatskaplike, ekonomiese en omgewingsontwikkeling na te streef.
Staan ook as "hernubare energiebronne" bekend aangesien die mens nooit hierdie bronne, soos die son en wind, kan uitput nie. In teenstelling met energie uit fossielbrandstowwe soos steenkool en ru-olie (wat oorontgin kan word), stel alternatiewe energiebronne nie hoë konsentrasies skadelike gasse in die atmosfeer vry nie.
Wat uit mense se teenwoordigheid of aktiwiteite ontstaan.
Meer as 'n gebrek aan inkomste - eerder 'n toedrag van sake waar mense nie eens 'n minimum lewenstandaard kan handhaaf nie.
Die lug om die aarde wat as 'n reeks lae met verskillende kenmerke beskryf word. Die atmosfeer bestaan hoofsaaklik uit stikstof en suurstof, met 'n klein bietjie koolstofdioksied, waterdamp en ander gasse, en dien as 'n buffer tussen die aarde en die son.
Die handeling of proses om 'n bos te vestig, veral op grond wat nie voorheen bebos was nie; ook "bosaanplanting" genoem.
Die fisiese, mensgemaakte omgewing, byvoorbeeld geboue, huise, paaie, brûe en hawens. Temas wat deel uitmaak van die beboude omgewing is verstedeliking, infrastruktuur, vervoer, energie en afval.
Diere, plante, voëls, visse of ander lewende organismes wat weens mensgemaakte of natuurlike veranderinge in die omgewing gevaar loop om uit te sterf.
Die stelsel waarmee en manier waarop 'n gebied of kwessie bestuur word, bv. omgewingsbeheer.
Mense en organisasies wat by 'n gebied of kwessie betrokke is of daarin belang stel, bv. inwoners, raadslede, sakelui, vakbonde.
n Raamwerk of grondslag vir optrede ten einde bepaalde probleme te oorkom en gestelde doelwitte te bereik. 'n Beleid help 'n mens om besluite te neem en 'n organisasie of struktuur te bestuur, en word op mense se waardes en doelstellings gegrond.
Die opsie wat die meeste voordele of resultate lewer, met die minste skade aan die hele omgewing, en teen 'n aanvaarbare kort- 'n langtermynkoste vir die samelewing.
Die proses waardeur iets besoedel of onsuiwer gemaak word.
Skade aan of besmetting van die natuurlike omgewing as gevolg van menslike aktiwiteite, veral deur huishoudelike en chemiese afval, bv. middels, geraas, stof en reuke.
n Toename in die aantal mense, bv. wanneer die geboortesyfer die sterftesyfer oorskry, of wanneer meer mense hulle in 'n stad vestig as wat die stad verlaat; ook "bevolkingsaanwas" genoem.
Die wyse bewaring, aanwending en besparing van hulpbronne, veral die biodiversiteit eie aan 'n gebied.
Grond wat vrugbaar genoeg is om op aan te plant en te boer.
n Stof se vermoë om fisies en/of chemies deur mikro-organismes afgebreek te word.
Die ryke verskeidenheid plante en diere wat in hulle eie omgewing voorkom. Fynbos is 'n goeie voorbeeld van die Kaap se ryke biodiversiteit.
Die deel van die omgewing wat nie uit menslike aktiwiteite (bv. biologiese, fisiese en chemiese voorwerpe en prosesse) ontstaan het of daarvan afhanklik is nie.
n Groot eenheid van lewe wat uit plante- en dieregemeenskappe met soortgelyke vorme en omgewingstoestande bestaan, maar nie die nie-lewende (abiotiese) gedeelte van die omgewing insluit nie.
Die gebruik van lewende organismes (bv. bakterieë) om oliestortings op te ruim of ander besoedelende stowwe uit grond, water en afvalwater te onttrek.
Die deel van die aardstelsel waarin lewe kan voortbestaan.
Die lewende organismes (plante en diere) in 'n gebied.
Lugbesoedeling weens verkeer en nywerhede. Rookmis vorm deel hiervan en ontstaan wanneer waterdamp met besoedelingsdeeltjies in die lug meng. Die bruin misbank is dikwels in die winter oor Kaapstad te bespeur.
Verlate of onderbenutte nywerheids- en kommersiële persele waar uitbreiding of herontwikkeling deur werklike of vermoedelike omgewingsbesoedeling bemoeilik word; kan ook "herontwikkelingsgrond" genoem word.
n Chemikaliefamilie wat algemeen as koelmiddels in lugversorgers en yskaste, oplosmiddels en dryfgas in spuitkannetjies gebruik word. CFK's sweef na die boonste laag van die atmosfeer waar die chloor daarin die osoon vernietig.
Inligting, statistieke en rekords met behulp waarvan 'n volhoubaarheidsverslag bygewerk word.
Die verslegting van die gehalte van die omgewing deur menslike aktiwiteite, byvoorbeeld rivierdegradasie, gronddegradasie.
Die maksimum aantal gebruikers wat deur 'n hulpbron onderhou kan word, bv. die maksimum aantal beeste wat op een plaas kan wei.
n Model vir omgewingsverslagdoening wat die druk op die omgewing, die stand van die omgewing, en die huidige en toekomstige reaksies op hierdie omgewingsuitdagings dek.
Die wetenskaplike studie van die verhouding tussen lewende dinge (diere, plante en mense) en hulle omgewing.
Die ontwikkeling van 'n streek of land se ekonomie, bv. die uitbreiding van ekonomiese aktiwiteite, die verbetering van werksvaardighede en die skep van werksgeleenthede.
n Benadering wat plaaslike-regeringswerksaamhede rig om wêreldwye mededingendheid te bevorder en armoede te verlig deur 'n reeks ekonomiese aktiwiteite regdeur die Stad Kaapstad te koördineer en te integreer.
n Stelsel wat op die verhoudinge en wisselwerking tussen plante, diere en die nie-lewende omgewing berus.
Toerismebeplanning en -bestuur wat ook die natuurlike omgewing in aanmerking neem. Ekotoerisme behels ook die bevordering van 'n volhoubare natuurlike omgewing deur die ekonomiese voordele verbonde aan toeristeaktiwiteite, bv. kampering, stap, perdry en wildkyk.
Plante en diere wat nêrens anders ter wêreld voorkom nie.
Besoedeling met 'n enkele oorsprong/uit slegs een bron.
Met 'n sin vir skoonheid, of gekenmerk deur 'n liefde vir dit wat mooi is.
Die proses waardeur voedingstowwe (bv. fosfate of nitrate) in 'n watermassa opbou.
n Studie waarin iets deeglik nagegaan word.
Sien strategiese omgewingsevaluasie.
Dierelewe in 'n bepaalde gebied.
Met verwysing na liggaamsafval, bv. fekale kolivormbakterieë wat in water voorkom; ook soms in samestellings deur die woord "ontlasting(s)-" vervang.
n Subgroep kolivormbakterieë wat weens hulle aanwas by hoë temperature 'n meer akkurate aanduiding van fekale besoedeling gee.
Plantelewe in 'n bepaalde gebied.
Deel van die ekonomie waar mense in die regering, nywerhede en maatskappye se diens staan.
Nie-herbruikbare en bedorwe organiese materiaal wat verbrand of verbruik kan word ten einde energie te lewer, bv. olie, aardgas en steenkool.
Immergroen plantegroei wat laag op die grond groei en slegs in die Suidwes-Kaap voorkom. Fynbos is bekend vir sy ryke biodiversiteit.
Wat alle nuttige inligting en faktore in 'n gesamentlike of verenigde geheel vermeng of saamvoeg.
n Manier om die omgewing te bestuur deur omgewingsfaktore in alle stadia van ontwikkeling in te sluit. Dit behels oorweging van fisiese, maatskaplike, kulturele en ekonomiese faktore asook oorlegpleging met alle mense wat deur die voorgestelde ontwikkelings geraak word.
n Plan vir die ontwikkeling van die Stad Kaapstad wat alle belangrike elemente en faktore in ag neem en saamvoeg, bv. grondgebruikbeplanning, ekonomiese ontwikkeling, openbare belegging en prestasiemonitering.
Die beleid waarvolgens toeloopgebiede bestuur word en wat alle belangrike inligting, faktore en belanghebbendes betrek wat die omgewing in die toeloopgebied kan beïnvloed.
Om geleenthede aan te bied of verwante dienste te lewer sodat dit 'n minimale uitwerking op die omgewing het en die grootste voordeel vir die mense inhou.
Groepe binne gemeenskappe wat op plaaslike vlak by ondersteunings- en ontwikkelingswerk betrokke is.
n Kombinasie van grondgebruike, soos 'n samevoeging van kommersiële, nywerheids-, kleinhandel-, vermaak- en institusionele gebruike.
Die studie van die kenmerke, oorsprong en ontwikkeling van grondvorme.
Afval wat 'n bedreiging vir die welstand van mense, plante en diere inhou, bv. gevaarlike afval van fabrieke, wasmiddels, plaagdoders en voertuie.
n Middel wat ernstige siekte, vergiftiging, geboorteafwykings of die dood kan veroorsaak wanneer lewende organismes dit insluk, inasem of opneem.
n Massa gasse, dampe, walms of aërosols van giftige materiaal wat in die lug hang.
Die proses van inskakeling by die wêreldekonomie; ook soms "wêreldkrimping" genoem.
Gedeeltes onontwikkelde grond wat hetsy tans vir landbou aangewend of aan die natuur oorgelaat word; ook in sommige ontwikkelingskontekste "braakland" (residensiële ontwikkelings), "nuwe/vars ontwikkelingsgrond" of eenvoudig "onontwikkelde grond" genoem.
Afname in grond of plantegroei se vermoë om lewe te onderhou weens skade aan die grond/plantegroei se fisiese, chemiese of biologiese kenmerke wat uiteindelik tot 'n nie-volhoubare ekologiese sisteem aanleiding gee.
Grondverlies deur wegspoeling, wegslyting en instorting.
Die gebruik van grond vir menslike aktiwiteite, bv. residensiële, kommersiële en nywerheidsgebruik.
Ondergrondse water wat gewoonlik putte, boorgate en fonteine van water voorsien.
Enige water wat reeds gebruik is en sonder behandeling weer gebruik kan word.
Die fisiese omgewing wat as tuiste, d.w.s. leef-, voedings- 'n voortplantingsplek vir 'n bepaalde gebied se plante en diere dien.
Grondstowwe wat deur middel van natuurlike prosesse aangevul kan word.
Insameling, skoonmaak en hergebruik van afvalmateriaal.
Die eienskappe, verspreiding en sirkulasie van water op aarde; ook "waterleer" genoem.
Die beplande en verantwoordelike beheer en bedryf van hulpbronne.
Dele van ons natuurlike omgewing wat gebruik en beskerm word, bv. grond, woude, water, natuurlewe en minerale (soos bousand).
Huise (gewoonlik van 'n tydelike aard) wat op grond opgerig word wat meestal nog nie amptelik vir residensiële gebruik afgekondig of gediens is nie.
Deel van die ekonomie waar mense in eie diens is en deur aktiwiteite soos straathandel 'n bestaan maak.
Die netwerk fasiliteite en dienste wat vir ekonomiese aktiwiteite benodig word, bv. paaie, elektrisiteit, water en rioolbehandeling.
Plante en diere wat natuurlik in 'n gebied voorkom.
Oorskietstowwe en -materiaal as neweproduk van kernkragopwekking wat die omgewing kan besoedel.
Die energie wat deur kernkragstasies opgewek word en tot kernafval aanleiding gee.
n Verandering wat regstreeks of nie-regstreeks aan menslike aktiwiteit toegeskryf word en wat die samestelling van die wêreldatmosfeer wysig. Opgehoopte mensgemaakte gasse in die atmosfeer keer die son se hitte vas, en veroorsaak wêreldwyd veranderinge in weerpatrone. Die gevolge sluit vreemde reënvalpatrone, 'n styging in die seevlak, moontlike droogtes, habitatverlies en erge hitte in.
Bakterieë wat gewoonlik in diereuitskeidings en riool voorkom en as 'n aanduiding van watergehalte dien. Die bakterieë self is nie patogenies nie (veroorsaak nie siektes nie), maar dui op die moontlike teenwoordigheid van patogene.
Alle vaste afval uit sake-ondernemings. Hierdie kategorie sluit in, maar is nie beperk nie tot vaste afval wat in winkels, markte, kantoorgeboue, restaurante, inkopiesentrums en teaters gegenereer word.
Ontbinde organiese materiaal wat ontstaan wanneer bakterieë/erdwurms in die grond vullis en bioafbreekbare rommel tot organiese misstof afbreek.
Die geleidelike styging in die aardtemperatuur omdat die son se strale deur lugbesoedeling op die aardoppervlak vasgekeer word.
n Gaskomponent van die atmosfeer wat tot die kweekhuiseffek bydra.
Pluimvee- en veemis, asook vloeibare of vaste afvalmateriaal wat deur die produksie en bemarking van pluimvee, vee, pelsdiere en hulle produkte gegenereer word. Dit sluit ook graan-, groente- en vrugte-oesafval in.
Die patrone en struktuur van 'n bepaalde geografiese gebied of plek, insluitend die natuurlike, beboude en sosio-ekonomiese omgewings daarin.
Dae wanneer lugbesoedelingsvlakke die aanbevole riglyne oorskry.
Van die see, of te make met die see.
n Gebied waar sommige soorte vis of plante beskerm word.
Boerdery met seeplante en -diere in hulle natuurlike omgewing in die see of op seeplase aan land.
Gemiddelde getal watergehaltemetings soos stikstof en fosfaat in 'n bepaalde hoeveelheid gemete water.
Wat regdeur die jaar aanhou groei, met verwysing na plante.
Van of te make met 'n groot dorp of stad, bv. metropolitaanse regering.
n Beplande netwerk om oop ruimtes in stede en dorpe te verseker ten einde bewaring, landbou, ontspanningsaktiwiteite en kulturele uitlewing moontlik te maak.
Die oorkoepelende plan om die toegelate soorte fisiese ontwikkelings en die ligging daarvan in die Stad Kaapstad te rig en te bepaal, bv. behuisings-, vervoer- en maatskaplike-diensontwikkelings.
Die aantal misdade wat in 'n jaar per elke 100 000 mense gepleeg word; staan ook as "kriminaliteit" bekend.
n Stuk grond met water meestal op of naby die oppervlak wat 'n deurdrenkte habitat vorm, bv. vleie en moerasse.
Grond wat vir die beskerming van plante, diere en die natuurskoon, en vir die mens se genieting opsygesit is. In die Stad Kaapstad sluit die Tafelberg-nasionale park Tafelberg, ander berge asook moeraslande tot by Kaappunt in.
n Terrein van buitengewone universele waarde uit 'n estetiese, wetenskaplike of bewaringsoogpunt, met natuurlike kenmerke soos fisiese en biologiese formasies of groepe daarvan. Dit sluit ook noukeurig ontwerpte gebiede in wat as habitat vir bedreigde diere- of plantspesies dien.
Enige hulpbron wat deur die biofisiese omgewing voorsien word.
Ons fisiese milieu, insluitend plante en diere, ongeskonde deur menslike aktiwiteite. Temas wat deel uitmaak van die natuurlike omgewing is luggehalte, binnewaters, kuswaters en biodiversiteit.
n Stelsel dinge wat almal onderling verbind en afhanklik is, bv. paaie en telefoonlyne.
Grondstowwe wat vir 'n beperkte tyd beskikbaar is en opgebruik kan word. Voorbeelde sluit steenkool en olie in.
Groepe en liggame buite die regering wat by advies, ondersteuning, finansiering en ontwikkelingswerk betrokke is.
Wat op stroom- of rivierwalle bly of geleë is, bv. oewerdier of oewerplant.
Dit wat ons omring, insluitend lewende 'n nie-lewende elemente, bv. grond, plante, diere, lug, water en mense. Die omgewing verwys ook na ons beboude, maatskaplike en ekonomiese milieu, en ons uitwerking daarop. Word gereeld met behulp van 'n verbindings-"s" in samestellings gebruik, bv. omgewingsbeleid.
Die regering se huidige en toekomstige plig om die omgewing deur dinge soos monitering, beheer, bestuur en wetuitvaardiging te beskerm.
Riglyne en reëls vir die bestuur en beskerming van die omgewing.
Om seker te maak dat omgewingskwessies by alle stadia van ontwikkeling ingesluit word sodat ontwikkeling volhoubaar kan wees.
Die strukture, planne en prosesse wat ontwikkel word om die omgewing in 'n gebied te bestuur.
Gelyke beskerming van mense, groepe en gemeenskappe teen omgewingsgevare.
n Wetenskaplike studie van die waarskynlike uitwerking van voorgestelde aktiwiteite of ontwikkeling op die omgewing. OIS'e help liggame soos plaaslike owerhede besluit of hulle voorstelle, byvoorbeeld vir die ontwikkeling van 'n stuk grond vir behuising, moet aanvaar/afkeur.
Stappe ter ontwikkeling en verbetering van die omgewing deur die toepassing van verantwoordelike omgewingsbeleid.
n Uitvoerige evaluasie om 'n organisasie se wetsnakoming, omgewingsbeleid en omgewingsbestuurstelsel (OBS) te beoordeel. Die uitslag van die oudit help die organisasie om hulle omgewingsbeleid en -bestuurstelsel te verbeter.
Die verantwoordelike instandhouding van die omgewing om dit vir toekomstige geslagte gesond te hou.
n Plaagdoder wat ontwerp is om plante, onkruid of grasse te beheer of dood te maak. Bykans 70% van alle plaagdoders wat deur boere gebruik word is onkruiddoders. Hierdie chemikalieë het 'n verreikende uitwerking op nie-geteikende spesies (d.w.s. dié waarop die plaagdoder nie gemik is nie).
Die vernietiging van woude en boswêrelde wat tot klimaatsveranderinge, dieresterftes en grond-erosie aanleiding gee.
Die gebruik van enige van 'n reeks prosesse om oormatige sout en ander minerale uit water te onttrek ten einde vars water vir dieregebruik of besproeiing te verkry. Indien bykans alle sout onttrek word, kan dit vir menslike gebruik ingespan word, en word tafelsout soms in die proses as neweproduk vervaardig.
Die proses waardeur iets verander word ten einde vooruitgang, verbetering of groei teweeg te bring.
Sien ekonomiese ontwikkeling en omgewingsontwikkeling.
Oormatige verbruik van hulpbronne wat toekomstige hulpbronbeskikbaarheid asook die omgewing raak.
Die daaglikse opbou van swaar verkeer wat paaie blokkeer.
Water bo grondoppervlak in mere, damme, riviere en panne.
Plekke soos gruisgate en myne wat vir die wegdoening van huishoudelike, nywerheids- en gevaarlike afval gebruik word.
n Bykans kleurlose soort suurstofgas met 'n flou chlooragtige reuk.
Die laag osoon wat ongeveer 15 km bo die aarde begin, en op 'n hoogte van ongeveer 50 km bykans verdwyn. Hierdie laag beskerm die aarde teen skadelike ultravioletsonstraling.
n Manier om die suksesvolle werking van iets te meet.
n Middel om enige spesie wat as 'n plaag beskou word, insluitend onkruid, insekte, knaagdiere, swamme, bakterieë of ander organismes, af te weer, dood te maak of te beheer. Die plaagdoderfamilie sluit onkruiddoders, insekdoders, knaagdierdoders, swamdoders en kiemdoders in.
Plaaslike-regeringsprojekte vir volhoubare ontwikkeling onder agenda 21, die handves wat in 1992 uit die VN-konferensie oor omgewingsake en ontwikkeling in Rio, Brasilië voortgevloei het.
Die verskillende plantsoorte in 'n gebied.
Ontwikkeling geskied gewoonlik deur 'n proses - 'n aantal beplande stappe of stadia.
Vloeibare afval uit huishoudings of nywerhede wat deur riool- of dreinstelsels weggevoer word.
Waar rivierlope breër word namate dit die see nader.
Geklassifiseerde bedreigde spesies wat gevaar loop om uit te sterf.
Stof-, rook- of chemiese dampe wat die lug besoedel en tot dynsige, ongesonde toestande aanleiding gee.
Om die beste ruimtegebruik vir ontwikkeling uit te werk, bv. huise, fabrieke, paaie en sportvelde.
Planne, programme en optrede om die behoeftes en besware van verskillende omgewingstemas, bv. luggehalte, afval en biodiversiteit, te dek.
Spesies wat natuurlik in klein bevolkings voorkom, en dié wat deur menslike aktiwiteit tot klein (dikwels onstabiele) bevolkings uitgedun is.
Die beheer van grondgebruik deur grondontwikkeling tot vasgestelde gebiede of sones te beperk.
Krag wat uit die son se energie en lig geput word.
n Volledige bedryfstelsel wat met behulp van sonenergie warm water lewer, en wat uit een of meer kollektors, warmwatertenks asook alle nodige verbindingspype en funksionele onderdele bestaan.
Die deel van die omgewing wat met menslike aktiwiteite verband hou (bv. maatskaplike, ekonomiese, kulturele en politieke prosesse). Temas wat deel uitmaak van die sosio-ekonomiese omgewing is die ekonomie, gesondheid, onderwys, veiligheid en sekuriteit, en omgewingsbeheer.
Dier- of plantsoorte.
Die reeks spesies in 'n gebied of habitat.
Die aantal spesies in 'n gebied of habitat.
Die plaaslike owerheid wat (sedert Desember 2000) munisipale dienste aan die mense van Kaapstad lewer. Die ses voormalige munisipaliteite Blaauwberg, Kaapstad, Helderberg, Oostenberg, Suid-Skiereiland en Tygerberg maak nou saam met die voormalige Kaapse Metropolitaanse Raad deel uit van die nuwe Stad Kaapstad (wat ook as "die Unistad" bekend staan).
Die geleidelike en onbeheerde verspreiding van stedelike gebiede na omringende natuurgebiede.
Wat regdeur die jaar vol bly, met verwysing na riviere.
Gewasverbouing in stedelike gebiede en op stedelike rande vir bestaans- of kommersiële doeleindes. Dié aktiwiteit geskied dikwels op 'n klein skaal, maar baie intens.
Die strukture in 'n stedelike omgewing.
Ondergrondse pypstelsel wat reën en ander water uit die grond en van paaie en dakke verwyder, en dit na riviere, mere en die see wegvoer.
n Perseel waar verskillende soorte afval op 'n wanordelike of onverskillige manier weggegooi word sonder om die omgewing en die beskerming daarvan in aanmerking te neem; ook soms 'n "vullishoop" genoem.
Die administratiewe of reguleringsproses om die omgewingsimpak van 'n beleid, plan of program 'n die alternatiewe te evalueer.
Besoedelde lug uit fabrieke en kragstasies bevat dikwels swaweldioksied. Wanneer dit met reënwater verbind, kry 'n mens suurreën. Suurreën beskadig plante en geboue, en kan ook jou gesondheid raak.
n Algemene gevaarlike afval wat selfs 'n lae konsentrasie organismes kan beskadig en daartoe geneig is om in die voedselketting op te bou.
Die beheer en beskerming van toeloopgebiede.
Stuk grond wat reënwater na 'n rivier of stroom laat vloei, waarna die water na 'n dam, meer of die see gevoer word.
Plante en diere wat nie natuurlik in 'n gebied voorkom nie, maar deur mense ingebring word. Uitheemse plante dwing dikwels inheemse spesies uit 'n gebied. Rooikrans is 'n goeie voorbeeld van 'n uitheemse spesie in die Kaap.
Vloeistofafval uit riool- en nywerheidsaanlegte.
Die enkele politieke en administratiewe stadsraad wat sedert die plaaslike-regeringsverkiesing in Desember 2000 sewe afsonderlike plaaslike-regeringstrukture as die "Stad Kaapstad" vervang het.
Veld n Suid-Afrikaanse term vir natuurlike plantegroei, gewoonlik grasveld, wat kenmerkend uit verspreide struike, bossies of bome bestaan.
Om iets op te gebruik, byvoorbeeld deur dit te eet of te verbrand.
Die verbetering van 'n organisasie of gemeenskap se vermoë om take doeltreffend en met vrymoedigheid uit te voer. Dit kan vaardigheidsopleiding, organisatoriese ontwikkeling en finansiële hulpbronne insluit.
Toename in die hoeveelhoud sout of opgeloste vaste stowwe in water, of die proses waardeur sout in grond opbou en sodoende 'n skadelike uitwerking op plante het.
Migrasie van mense uit landelike na stedelike gebiede. Dit kan tot oorbevolking en werkloosheid in stedelike gebiede aanleiding gee. Verstedeliking is die hoofdryfkrag agter die skepping en ontwikkeling van stede.
Die proses waardeur 'n gebied of streek deur die verlies van grond en plantegroei al hoe droër (meer aried) word.
Plat areas langs riviere wat weens grondafsettings tydens vloede ontstaan.
Mineraalstowwe wat as voedsel deur lewende organismes opgeneem word.
Wanneer iets beskerm en in stand gehou word sodat dit ook in die toekoms gebruik kan word.
Vermoë om met behulp van verantwoordelike hulpbrongebruik aan die behoeftes van huidige 'n toekomstige geslagte te voldoen.
n Vorderingsverslag oor omgewingstoestande en -kwessies wat gebruik word wanneer omgewingsbeleid opgestel en omgewingsuitdagings die hoof gebied word.
Omgewingsvriendelike boerderymetodes wat gewasverbouing of veeteelt toelaat sonder skade aan die plaas as 'n ekosisteem, insluitend enige uitwerking op die grond, watervoorraad, biodiversiteit of ander omringende natuurlike hulpbronne.
Ontwikkeling wat beplan word om aan die behoeftes van huidige 'n toekomstige geslagte te voldoen, bv. die behoefte vir basiese omgewings-, maatskaplike en ekonomiese dienste. Volhoubare ontwikkeling sluit die verantwoordelike gebruik en instandhouding van hulpbronne in.
Die tempo waarteen iets voortbestaan, plaasvind of versprei, bv. die voorkoms van MIV en vigs.
Stof- of vloeistofafskeiding of -uitlating, bv. motoruitlaatgasse.
Ondergrondse, waterhoudende rotsformasies - die water kan ontgin en vir was- en kookdoeleindes gebruik word; ook "waterklip" genoem.
n Ekosisteem wat as habitat vir waterplante en -diere dien en ook watergebonde ekologiese prosesse onderhou.
Water wat gewoonlik in damme opgevang en geberg word voordat dit vir gebruik aan stede en dorpe voorsien word.
Die weggooi, afsetting, inpersing, storting, verstrooiing/uitgieting, uitlekking of plasing van enige soliede afval of gevaarlike afval in die omgewing (grond, oppervlakwater, grondwater en die lug).
n Natuurterrein wat wêreldwyd as belangrik vir die bewaring van biodiversiteit beskou word, bv. 'n habitat vir plante of diere wat gevaar loop om uit te sterf. Wêrelderfenisterreine skep dikwels werksgeleenthede deur middel van ekotoerisme.
n Gebied se vermoë om buitelandse 'n plaaslike belegging te lok, en goedere en dienste internasionaal te verkoop.
Wanneer mense nie werk het nie, insluitend ontmoedigde werksoekers wat nie onlangs daadwerklike stappe gedoen het om werk te kry nie.
<fn>GOV-ZA. EssentialServicesCommittee.2010-03-25.af.txt</fn>
Aansoek by die komitee vir noodsaaklike dienste vir beslissing dat al die werkgewer se bedrywighede, of gedeelte daarvan,?
Die werkgewer mag skriftelik by die komitee vir noodsaaklike dienste aansoek doen om beslissing dat al sy bedrywighede, of gedeelte daarvan, instandhoudingsdiens is?
n Diens is instandhoudingsdiens indien die onderbreking van daardie diens kan lei tot die wesenlike of fisiese vernietiging van enige werksarea, fabriek of masjinerie?
Enige belanghebbende party mag binne 21 dae vanaf die ontvangs van die aansoek aansoek aan die Komitee vir Noodsaaklike Dienste rig?
Kry meer inligting, by die Departement van Arbeid.
Vul die LRA-vorm 4.3 in en stuur dit aan die Komitee vir Noodsaaklike Dienste by die CCMA.
Afskrif van die geregistreerde bewys van die Poskantoor.
Afskrif van die getekende ontvangsbewys indien die vorm per hand afgelewer is.
Ondertekende verklaring van gelewerde diens deur die persoon wat die afskrif afgelewer het.
Afskrif of faksbewys of enige ander aanvaarbare bewys van gelewerde diens.
Daar bestaan geen tydskaal nie. Alles hang af van die party wat aansoek doen om as instandhoudingsdiens geklassifiseer te word.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Exchangeofforeignlicence.2010-03-25.af.txt</fn>
Bestuurslisensies wat in ander lande uitgereik is en in Suid-Afrika erken word, sal vir kredietkaartformaatlisensies omgeruil word wanneer die houer daarvan om 'n Suid-Afrikaanse lisensie ooreenkomstig die Nasionale Padverkeerswet, 1996, aansoek doen.
n Aansoek om 'n internasionale bestuurspermit om te ruil, moet vergesel word van die bestuurslisensie wat deur die buitelandse agentskap uitgereik is.
n Buitelandse bestuurslisensie of internasionale bestuurspermit kan slegs vir 'n Suid-Afrikaanse lisensie omgeruil word nadat die aansoeker 'n Suid-Afrikaanse burger geword het of permanente verblyfreg verkry het.
Die buitelandse bestuurslisensie moet geldig wees op die dag van omruiling en dit moet in een van die amptelike tale van Suid-Afrika uitgereik wees. Indien dit nie die geval is nie, moet die aansoek vergesel wees van 'n vertaling wat deur 'n bevoegde instansie gedoen is.
n Buitelandse bestuurderslisensie verval wanneer die houer permanente verblyfreg in Suid-Afrika hervat of toestemming tot permanente verblyfreg verkry.
Vul aansoekvorm DL1, Aansoek om 'n bestuurslisensie, by enige bestuurslisensie-toetssentrum in.
n aanvaarbare vorm van identifikasie soos deur Suid-Afrikaanse wetgewing voorgeskryf word , tydelike ID, geldige Suid-Afrikaanse paspoort of buitelandse paspoort met 'n permanente verblyfpermit n brief van 'n bevoegde owerheid wat die geldigheid van jou buitelandse bestuurslisensie bekragtig en die lisensieklas omskryf buitelandse bestuurslisensie in vier swart-en-wit ID-foto's in.
Betaal die toepaslike fooi soos deur Suid-Afrikaanse wetgewing voorgeskryf word.
n Oogtoets sal by die toetssentrum gedoen word voordat die omruiling gefinaliseer mag word.
Let wel: Jy sal nie 'n bestuurslisensie-eksamen hoef af te lê nie. 'n Tydelike bestuurslisensie is vir ses maande geldig en word onmiddellik gratis uitgereik.
Verskil van toetssentrum tot toetssentrum as gevolg van interneoudit-prosesse.
<fn>GOV-ZA. Exchangeprogrammepermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Uitruilpermit kan uitgereik word aan 'n buitelander wat deelneem aan 'n kulturele, ekonomiese of sosiale uitruilprogram wat georganiseer en geadministreer word deur 'n buitelandse of plaaslike staatsorgaan of deur 'n openbare instelling vir hoër onderwys in samewerking met 'n buitelandse staatsorgaan. Doen by jou naaste Suid-Afrikaanse ambassade of missie om die uitruilpermit aansoek.
Gee jou geldige paspoort saam met die aansoek in.
Toon 'n brief van die entiteit, organisasie of gesin waar jy beoog om die program in Suid-Afrika te volg. Hierdie brief moet die status of bestaan van die uitruilprogram bevestig en ook bewys dat jy kwalifiseer om te registreer vir of deel te neem aan die program en dat die entiteit, organisasie of gesin vir jou verantwoordelik sal wees gedurende jou verblyf in Suid-Afrika.
Verkry 'n brief van die betrokke staatsorgaan of van die borg in jou land van herkoms waarin die status of die bestaan van die uitruilprogram met Suid-Afrika en die feit dat jy aanvaar is en vir die program sal registreer, bevestig word.
Dit neem hoogstens 30 dae om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Exportcertificateforliquor.2010-03-25.af.txt</fn>
Potensiële uitvoerders moet die webtuiste: www.dawineonline.co.za besoek, waar hulle die program vir die hele uitvoerproses sal vind. Uitvoerders moet registreer voordat hulle die program kan gebruik.
Om as uitvoerder te registreer, moet jy 'n e-pos aan rhonelb@nda.agric.za stuur. Hulle sal dan al die inligting wat 'n uitvoerder nodig het om te registeer aan jou e-pos.
Jy sal 'n aantekennaam en wagwoord ontvang om die program te kan gebruik.
Jy moet alle aansoeke aanlyn invul en indien.
Dien 'n aparte aansoek in vir elke drankproduk wat van ander drankprodukte verskil deurdat die ontvanger, samestelling, etiket of lotnommer anders is.
Die besending drank bestem vir uitvoer moet apart van ander drank gehou word. 'n Monster van ten minste 2,25 liter moet van die besending geneem word om geproe te word. Die monsters moet die Afdeling Drankprodukte se kantore nie later nie as om 16:00 op 'n Dinsdag bereik om die eersvolgende Donderdag geproe te word; en nie later nie as om 16:00 op 'n Donderdag om op die daaropvolgende Dinsdag geproe te word.
Stel die Departement van Landbou se Afdeling Gehalteoudit by tel. 021 809 1704 in kennis voordat enige besending gelaai word.
Wanneer 'n grootmaathouer gelaai word, moet 'n kontrolemonster van elke houer geneem word. As daar geen inspekteur op die perseel is wanneer die laaiery plaasvind nie, is jy as uitvoerder, daarvoor verantwoordelik om die kontrolemonsters te neem en hulle dan by die Afdeling Drankprodukte in Stellenbosch af te lewer.
Stel die afdeling binne 48 uur van die laaiery in kennis.
As goedgekeurde gebruikers kan uitvoerders of hulle verteenwoordigers , óf self uitvoersertifikate van die webwerf af druk, óf hierdie sertifikate by die Afdeling Drankprodukte in Stellenbosch gaan haal.
VI 1-sertifikate en ontledingsertifikate word steeds deur die Afdeling Drankprodukte gedruk.
Doen aanlyn aansoek.
<fn>GOV-ZA. Exportmarketing.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Uitvoerbemarking- en -investeringskema se doel is om uitvoerders gedeeltelik te vergoed vir sekere uitgawes wat aangegaan is tydens aktiwiteite wat daarop gemik was om uitvoermarkte vir Suid-Afrikaanse produkte en dienste te skep; en nuwe regstreekse buitelandse investering vir Suid-Afrika te werf.
EMIA verleen finansiële hulp wat uitvoerders in staat stel om hulle produkte en dienste internasionaal ten toon te stel, en help hulle ook tydens die promosieproses om uitvoere en regstreekse investering uit die buiteland te bekom. Hulle verleen ook hulp met die verrekening van die uitvoerder se bemarkingsuitgawes.
Suid-Afrikaanse vervaardigers van produkte, insluitende klein, medium- en mikro-ondernemings , en voorheen ondernemings in besit van benadeelde individue.
Suid-Afrikaanse kommissie-agente wat minstens drie KMME-ondernemings of ondernemings in VBI-besit verteenwoordig.
Daar is 'n afsonderlike brosjure met riglyne vir elke EMIA-diens, met inligting oor kriteria, tydsraamwerke en die voordele van die onderskeie aanbiedinge.
Die aansoekvorms en die onderskeie riglynbrosjures moet saam gelees word. 'n Aansoek sal slegs slaag indien dit kruisverwysings bevat na die vereistes wat in die "Riglynbrosjures" uiteengesit is.
Lees die dokumente sorgvuldig deur om deeglik met die reëls en prosedures vertroud te raak.
Die riglynbrosjure bevat 'n omvattende lys van die dokumente wat saam met 'n aansoek ingedien moet word. As bykomende dokumente nodig is, sal die riglynbrosjure dit ook aandui.
Ondernemings mag hoogstens ses aansoeke per jaar indien, met 'n beperking van vier aansoeke per skema. Alle uitsonderings op hierdie reël moet deur die Senior Bestuurder van die EMIA-skema goedgekeur word.
Aansoeke moet korrek ingevul wees en binne die voorgeskrewe tydraamwerk vir elke EMIA-diens ingedien word.
Aansoeke wat laat ontvang word of onvolledig ingevul is, sal nie oorweeg word nie.
Die EMIA-kantoor sal binne 48 werksure na ontvangs van die aansoek per brief ontvangs daarvan erken. Hierdie skriftelike erkenning van ontvangs moet te alle tye by toekomstige korrespondensie met die EMIA-kantoor ingesluit word.
Indien die aansoek volledig is, al die nodige stawende dokumente aangeheg is, en dit aan die goedkeuringskriteria voldoen, sal dit vir goedkeuring oorweeg word.
Die EMIA-kantoor sal jou binne 48 uur sedert die finale besluit geneem is, laat weet of jou aansoek goedgekeur of afgekeur is.
Aansoeke sal nooit mondelings goedgekeur word nie. Sorg dus dat jy skriftelike goedkeuring het voordat jy vertrek na die land waar die uitstalling plaasvind.
n Afskrif van die kennisgewing van goedkeuring moet ingesluit word by alle verdere korrespondensie en/of indiening van bykomende dokumente by die EMIA-kantoor. Indien sodanige verdere korrespondensie of dokumente sonder die kennisgewing van goedkeuring ingedien word en dit wegraak of verlê word, kan die EMIA-kantoor nie daarvoor verantwoordelik gehou word nie. As dokumente verlore raak of verlê word, kan dit die administratiewe proses kortwiek of vertraag.
As jou aansoek om bystand goedgekeur is, moet jy binne drie maande vanaf die datum van jou terugkeer van die goedgekeurde besigheidsbestemming af 'n EMIA-eisvorm, alle stawende dokumente, én die toepaslike, ingevulde vraelys by die EMIA-kantoor indien.
Indien enige item of dokument wat op die eis betrekking het ná drie maande steeds uitstaande is, sal die eis afgewys word.
Die EMIA-kantoor sal jou binne 20 dae nadat jy die eis ingedien het, laat weet of dit goedgekeur is.
Die diensstandaard wissel na gelang van die diens.
Hierdie diens is gratis.
Maatskappye of alleeneienaars moet geldige belastingklaringsbewyse voorlê om die voordele van die skema te kan ontvang. Aansoekers se belastingsake moet dus in orde wees.
<fn>GOV-ZA. Exportpermits.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Uitvoerpermit word vereis om te sorg dat 'n enkeling of organisasie wat van plan is om goedere uit te voer aan die uitvoerspesifikasies voldoen en die voorwaardes van internasionale verdrae nakom. Uitvoerpermitte help ook met die beheer van die uitvloei van strategiese goedere of van gesmokkelde en gesteelde goedere.
Die beleid oor die invoer en uitvoer van goedere verskil van bedryf tot bedryf. Bowendien is die meeste nuwe goedere van invoerbeheermaatreëls vrygestel. Indien jy dus inligting oor beleid ten opsigte van die invoer en uitvoer van bepaalde goedere verlang, moet jy die Invoer- en Uitvoerbeheerkantoor by die Departement van Handel en Nywerheid voorsien van 'n lys van die goedere wat jy wil uitvoer..
Nie alle goedere of produkte is aan invoer- en/of uitvoerbeheermaatreëls onderworpe nie. Alle gebruikte goedere, tweedehandse goedere, afval en skroot is egter aan invoerheermaatreëls onderworpe. Daar is 'n lys van goedere wat aan invoer- en uitvoerbeheermaatreëls onderworpe is. Hierdie lys kan per pos, per faks of per e-pos aan jou gestuur word indien jy jou kontakbesonderhede indien.
Vul die aansoekvorm in, wat by die Departement van Handel en Nywerheid te kry is.
Dien die vorms by die Direktoraat: Invoer- en Uitvoerbeheer in.
Dit kan tot drie dae neem om jou aansoek te verwerk.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Exportplantsandplantproducts.2010-03-25.af.txt</fn>
Uitvoerders van plante en plantprodukte moet plantgesondheidsmagtiging hê in die vorm van 'n invoerpermit wat uitgereik is deur die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van die land van invoer, én 'n fitosanitêre sertifikaat van die NPBO van Suid-Afrika.
Vind by die invoerder of agent in die land van invoer uit wat daardie land se fitosanitêre invoervoorwaardes behels. Die NPBO van Suid-Afrika kan ook hierdie inligting verstrek.
Die agent of invoerder in die land van invoer moet aansoek doen om bewys van magtiging, soos 'n invoerpermit van die NPBO van die land van invoer. Die invoervoorwaardes word in die invoerpermit uiteengesit.
Stel in samewerking met die NPBO van Suid-Afrika vas of jy aan die invoervoorwaardes van die land van invoer kan voldoen of nie.
Indien jy aan die invoervoorwaardes kan voldoen, mag jy aansoek doen om 'n fitosanitêre permit van die NPBO van Suid-Afrika.
Lê die goedere wat uitgevoer gaan word aan die NPBO van Suid-Afrika voor vir evaluasie en sertifisering.
Die NPBO van Suid-Afrika reik 'n fitosanitêre permit uit as die goedere aan die invoervereistes van die land van invoer voldoen.
Die goedere moet binne 14 dae ná die finale inspeksie uitgevoer word.
Die oorspronklike fitosanitêre permit moet die goedere vergesel.
Wanneer uitgevoerde plante of plantprodukte by die plek van binnekoms aankom, sal plantinspekteurs van die NPBO van die land van invoer hulle terughou vir evaluasie en inspeksie.
Die agent of invoerder moet alle dokumente by die invoerbeamptes van die land van invoer by die plek van binnekoms uitklaar.
Die tydsduur vir die uitreik van 'n fitosanitêre sertifikaat hang van die uitvoerprotokol vir die spesifieke produk en land af.
<fn>GOV-ZA.F.87102.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Vraag: MIV is agt jaar gelede by my vriendin gediagnoseer en sy begin nou siek raak. Sy is 'n enkelouer en is bekommerd oor wie haar 12-jarige dogter na haar dood sal versorg. Sy het my gevra om vir haar dogter te sorg en ek sal dit doen. Die probleem is dat sy nie weet hoe om vir haar dogter te sê dat sy MIV-positief is nie. Is daar iets wat ek kan doen om haar te help?
Antwoord: Die belangrike ding wat jou vriendin moet weet is dat daar baie tyd is om te dink en te beplan wat gedoen moet word. Een van die moeilikste dinge wat MIV-positiewe ouers moet doen is om hulle kinders te vertel dat hulle die MI-virus het. Hulle is dikwels te bang om met hulle kinders te praat. Maar dié stilswye kan vir almal sleg wees. Kinders bekommer hulle as hulle sien iets is verkeerd en kan hulleself die skuld gee vir hulle ouers se siekte of bekommernis.
Om haar dogter te vertel is belangrik sodat sy haarself kan voorberei op haar ma se sterfte. Sy het tyd nodig om afskeid te neem. Hulle moet die tyd wat hulle saam het, goed benut.
Dit is nie maklik vir ouers om hulle kinders te vertel dat hulle MIV-positief is nie. Kinders kan dieselfde gevoelens ondervind wat hulle deurgemaak het toe hulle die eerste keer uitgevind het dat hulle MIV-positief is. Hulle het byvoorbeeld dalk bang, kwaad of hartseer gevoel. Daar moet onthou word dat dit normale emosies is.
Wanneer sy haar dogter vertel dat sy MIV-positief is, moet jou vriendin die volgende in ag neem: (a) haar dogter kan baie vrae vra en kan baie steun nodig hê. (b) Probeer om duidelike, eerlike antwoorde te gee. Sy moet al die korrekte inligting oor MIV en vigs kry. (c) Jou vriendin moet haar dogter se gevoelens in ag neem en haar aanmoedig om te praat oor hoe sy voel en veral oor haar vrese oor MIV en vigs.
Dit sal ook belangrik wees dat jou vriendin nog 'n familielid of -lede (wat sy reeds ingelig het) vra om by te wees wanneer sy haar dogter van haar MIV-status vertel, om haar dogter 'n sin te gee van wie sy is. Dit sal goed wees as jy daar kan wees vir ondersteuning, omdat dit sal help om die band tussen jou en haar dogter te verstewig. As jy die jong meisie toelaat om haar gevoelens oor haar ma se MIV-status met jou te deel, sal dit haar laat voel dat iemand daar is vir haar. Dit kan dit vir haar makliker maak om met jou en die ander familielede oor haar ma te praat na haar dood. Sy sal nou baie steun nodig hê en veral wanneer haar ma sterf. Steun vir haar dogter sal jou vriendin ook gemoedsrus gee.
Dit kan jou vriendin en haar dogter help as hulle 'n gesinstradisie ontwikkel, iets wat hulle sal geniet om gereeld te doen. Dit kan miskien een keer 'n week gebeur. Hulle kan byvoorbeeld 'n spesiale ete deel of saam 'n fliek kyk. Dit kan iets wees wat die dogter dalk na haar ma se dood saam met jou kan voortsit, iets waardeur sy haar ma sal onthou en wat haar 'n gevoel van voortsetting sal gee.
Nog 'n manier waarop belangrike herinnerings bewaar kan word is met 'n onthoukissie. Jou vriendin kan enigiets wat vir haar iets beteken bymekaar maak en dit vir haar dogter in die onthoukissie sit. Dit kan byvoorbeel 'n stuk klere, foto's, stukkies juwele of spesiale kaartjies wees. Jou vriendin kan ook 'n brief vir haar dogter skryf waarin sy sê hoe lief sy vir haar is en dit kan in die onthoukissie gesit word wat na haar dood oopgemaak kan word. Dit sal die dogter waarskynlik baie troos as sy iets tasbaar het wat haar herinner aan haar ma en die liefde wat hulle met mekaar gedeel het.
Jou vriendin en haar dogter het nou baie steun nodig en hulle is gelukkig dat jy bereid is om daar te wees om hulle by te staan in dié moeilike tyd in hulle lewens.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.1.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Vraag: MIV is agt jaar gelede by my vriendin gediagnoseer en sy begin nou siek raak. Sy is 'n enkelouer en is bekommerd oor wie haar 12-jarige dogter na haar dood sal versorg. Sy het my gevra om vir haar dogter te sorg en ek sal dit doen. Die probleem is dat sy nie weet hoe om vir haar dogter te sê dat sy MIV-positief is nie. Is daar iets wat ek kan doen om haar te help?
Antwoord: Die belangrike ding wat jou vriendin moet weet is dat daar baie tyd is om te dink en te beplan wat gedoen moet word. Een van die moeilikste dinge wat MIV-positiewe ouers moet doen is om hulle kinders te vertel dat hulle die MI-virus het. Hulle is dikwels te bang om met hulle kinders te praat. Maar dié stilswye kan vir almal sleg wees. Kinders bekommer hulle as hulle sien iets is verkeerd en kan hulleself die skuld gee vir hulle ouers se siekte of bekommernis.
Om haar dogter te vertel is belangrik sodat sy haarself kan voorberei op haar ma se sterfte. Sy het tyd nodig om afskeid te neem. Hulle moet die tyd wat hulle saam het, goed benut.
Dit is nie maklik vir ouers om hulle kinders te vertel dat hulle MIV-positief is nie. Kinders kan dieselfde gevoelens ondervind wat hulle deurgemaak het toe hulle die eerste keer uitgevind het dat hulle MIV-positief is. Hulle het byvoorbeeld dalk bang, kwaad of hartseer gevoel. Daar moet onthou word dat dit normale emosies is.
Wanneer sy haar dogter vertel dat sy MIV-positief is, moet jou vriendin die volgende in ag neem: (a) haar dogter kan baie vrae vra en kan baie steun nodig hê. (b) Probeer om duidelike, eerlike antwoorde te gee. Sy moet al die korrekte inligting oor MIV en vigs kry. (c) Jou vriendin moet haar dogter se gevoelens in ag neem en haar aanmoedig om te praat oor hoe sy voel en veral oor haar vrese oor MIV en vigs.
Dit sal ook belangrik wees dat jou vriendin nog 'n familielid of -lede (wat sy reeds ingelig het) vra om by te wees wanneer sy haar dogter van haar MIV-status vertel, om haar dogter 'n sin te gee van wie sy is. Dit sal goed wees as jy daar kan wees vir ondersteuning, omdat dit sal help om die band tussen jou en haar dogter te verstewig. As jy die jong meisie toelaat om haar gevoelens oor haar ma se MIV-status met jou te deel, sal dit haar laat voel dat iemand daar is vir haar. Dit kan dit vir haar makliker maak om met jou en die ander familielede oor haar ma te praat na haar dood. Sy sal nou baie steun nodig hê en veral wanneer haar ma sterf. Steun vir haar dogter sal jou vriendin ook gemoedsrus gee.
Dit kan jou vriendin en haar dogter help as hulle 'n gesinstradisie ontwikkel, iets wat hulle sal geniet om gereeld te doen. Dit kan miskien een keer 'n week gebeur. Hulle kan byvoorbeeld 'n spesiale ete deel of saam 'n fliek kyk. Dit kan iets wees wat die dogter dalk na haar ma se dood saam met jou kan voortsit, iets waardeur sy haar ma sal onthou en wat haar 'n gevoel van voortsetting sal gee.
Nog 'n manier waarop belangrike herinnerings bewaar kan word is met 'n onthoukissie. Jou vriendin kan enigiets wat vir haar iets beteken bymekaar maak en dit vir haar dogter in die onthoukissie sit. Dit kan byvoorbeel 'n stuk klere, foto's, stukkies juwele of spesiale kaartjies wees. Jou vriendin kan ook 'n brief vir haar dogter skryf waarin sy sê hoe lief sy vir haar is en dit kan in die onthoukissie gesit word wat na haar dood oopgemaak kan word. Dit sal die dogter waarskynlik baie troos as sy iets tasbaar het wat haar herinner aan haar ma en die liefde wat hulle met mekaar gedeel het.
Jou vriendin en haar dogter het nou baie steun nodig en hulle is gelukkig dat jy bereid is om daar te wees om hulle by te staan in dié moeilike tyd in hulle lewens.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.10.10.2010-03-24.af.txt</fn>
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Vraag: Ek begin volgende maand werk en het gereël dat 'n huiswerker vir my kom werk en my kinders van twee en vier oppas. Ek wil hê dat sy 'n bloedtoets moet ondergaan voordat sy begin werk want ek is bekommerd daaroor dat sy dalk MIV kan hê en dat my kinders dit kan opdoen. Hoe maak ek seker dat sy getoets word?
Antwoord: Selfs as iemand MIV-negatief toets voordat hulle begin werk, is dit moontlik dat hulle in die toekoms besmet kan raak. In Suid-Afrika is dit onwettig om daarop aan te dring dat iemand 'n MIV-toets moet ondergaan voordat hulle 'n werk aangebied word. Dit is ook onwettig om iemand af te dank net omdat hulle MIV-positief is.
Selfs as 'n persoon wat in diens is besluit om 'n MIV-toets te ondergaan, is hulle nie wetlik verplig om hulle werkgewer oor die uitslag in te lig nie. As hulle dit doen, is die werkgewer onder 'n verpligting om die inligting vertroulik te hou.
Enigeen wat besluit om getoets te word moet voor en na die toets berading kry. Die persoon moet ook 'n ingeligte toestemming-vorm teken voordat bloed vir die toets getrek kan word. In die praktyk beteken dit dat die persoon voor die toets gedoen word, oor MIV en vigs ingelig sal word, die risiko om positief getoets te word sal bespreek word en daar sal gepraat word oor hoe hulle dink hulle óf 'n positiewe, óf 'n negatiewe toets sal hanteer. Die berader sal bepaal hoekom die persoon getoets moet word en hom of haar inlig oor hulle wetlike regte. As die persoon MIV-positief sou toets, sal die berader maniere bespreek waarop hulle kan keer dat die virus aan ander mense oorgedra word.
Menseregteskendings het gebeur met werkgewers wat hulle werknemers vir bloedtoetse geneem het sonder dat ingeligte toestemming verkry is. Dit kom op 'n aanranding neer. Enige gesondheidsorgwerker wat voorts 'n werkgewer oor die werknemer se MIV-status inlig sonder daardie persoon se toestemming, sal skuldig wees aan die ernstige oortreding van die verbreking van vertroulikheid.
Baie mense is bekommerd oor die moontlikheid van MIV-besmetting vir hulle of hulle kinders. Dit is egter belangrik om te onthou dat MIV nie deur gewone, daaglikse kontak versprei word nie. As dit die geval was, sou amper almal van ons nou al positief gewees het, omdat ons gereeld in kontak is met mense wat die siekte onder lede het.
onbeskermde seks met 'n besmette persoon n MIV-positiewe ma kan haar kind tydens swangerskap, geboorte of borsvoeding besmet blootstelling aan bloed wat met MIV besmet is.
Suid-Afrika het een van die veiligste bloedoortappingsdienste ter wêreld. Ons kom ook selde in aanraking met ander mense se bloed. Vir 'n persoon om op dié manier besmet te word, moet hulle 'n snyplek hê waardeur die besmette bloed in hulle bloedstroom kan kom. Die meeste mense wat gevra word wanneer laas hulle op so 'n manier in kontak was met enigiemand anders se bloed, vind dat hulle nie die vraag kan beantwoord nie. Die beste manier om die verspreiding van die siekte te voorkom is deur jouself te bewapen met kennis en daarvolgens op te tree.
Sommige huiswerkers wat positief getoets is vir MIV, was in die voordelige posisie dat hulle hul werkgewers in hulle vertroue kon neem en steun kon kry. Dié werkgewers besef dat mense met MIV ook broodwinners is, en dat dit die gehalte van hulle werk, eerder as hulle MIV-status is, wat belangrik is.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.10.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Vraag: Ek begin volgende maand werk en het gereël dat 'n huiswerker vir my kom werk en my kinders van twee en vier oppas. Ek wil hê dat sy 'n bloedtoets moet ondergaan voordat sy begin werk want ek is bekommerd daaroor dat sy dalk MIV kan hê en dat my kinders dit kan opdoen. Hoe maak ek seker dat sy getoets word?
Antwoord: Selfs as iemand MIV-negatief toets voordat hulle begin werk, is dit moontlik dat hulle in die toekoms besmet kan raak. In Suid-Afrika is dit onwettig om daarop aan te dring dat iemand 'n MIV-toets moet ondergaan voordat hulle 'n werk aangebied word. Dit is ook onwettig om iemand af te dank net omdat hulle MIV-positief is.
Selfs as 'n persoon wat in diens is besluit om 'n MIV-toets te ondergaan, is hulle nie wetlik verplig om hulle werkgewer oor die uitslag in te lig nie. As hulle dit doen, is die werkgewer onder 'n verpligting om die inligting vertroulik te hou.
Enigeen wat besluit om getoets te word moet voor en na die toets berading kry. Die persoon moet ook 'n ingeligte toestemming-vorm teken voordat bloed vir die toets getrek kan word. In die praktyk beteken dit dat die persoon voor die toets gedoen word, oor MIV en vigs ingelig sal word, die risiko om positief getoets te word sal bespreek word en daar sal gepraat word oor hoe hulle dink hulle óf 'n positiewe, óf 'n negatiewe toets sal hanteer. Die berader sal bepaal hoekom die persoon getoets moet word en hom of haar inlig oor hulle wetlike regte. As die persoon MIV-positief sou toets, sal die berader maniere bespreek waarop hulle kan keer dat die virus aan ander mense oorgedra word.
Menseregteskendings het gebeur met werkgewers wat hulle werknemers vir bloedtoetse geneem het sonder dat ingeligte toestemming verkry is. Dit kom op 'n aanranding neer. Enige gesondheidsorgwerker wat voorts 'n werkgewer oor die werknemer se MIV-status inlig sonder daardie persoon se toestemming, sal skuldig wees aan die ernstige oortreding van die verbreking van vertroulikheid.
Baie mense is bekommerd oor die moontlikheid van MIV-besmetting vir hulle of hulle kinders. Dit is egter belangrik om te onthou dat MIV nie deur gewone, daaglikse kontak versprei word nie. As dit die geval was, sou amper almal van ons nou al positief gewees het, omdat ons gereeld in kontak is met mense wat die siekte onder lede het.
blootstelling aan bloed wat met MIV besmet is.
Suid-Afrika het een van die veiligste bloedoortappingsdienste ter wêreld. Ons kom ook selde in aanraking met ander mense se bloed. Vir 'n persoon om op dié manier besmet te word, moet hulle 'n snyplek hê waardeur die besmette bloed in hulle bloedstroom kan kom. Die meeste mense wat gevra word wanneer laas hulle op so 'n manier in kontak was met enigiemand anders se bloed, vind dat hulle nie die vraag kan beantwoord nie. Die beste manier om die verspreiding van die siekte te voorkom is deur jouself te bewapen met kennis en daarvolgens op te tree.
Sommige huiswerkers wat positief getoets is vir MIV, was in die voordelige posisie dat hulle hul werkgewers in hulle vertroue kon neem en steun kon kry. Dié werkgewers besef dat mense met MIV ook broodwinners is, en dat dit die gehalte van hulle werk, eerder as hulle MIV-status is, wat belangrik is.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.11.11.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Vraag: Een van my beste vriende lewe met MIV en vigs. Wat is die beste manier waarop ek my vriendin kan ondersteun en terselfdertyd die emosionele uitwerking en impak hanteer wat dit op my lewe en verhoudings het?
Anrwoord: 'n Diagnose van MIV en vigs raak nie net die indiwidu nie. Dit kan die familie, vriende en selfs die gemeenskap raak. Die diagnose en die wete dat mens met MIV en vigs saamleef kan pynlik wees en baie aspekte van die lewe raak: fisies, emosioneel, sosiaal, geldelik en geestelik; dit kan 'n bykomende stremming wees op indiwidue en hulle verhoudings.
As die persoon wat steun gee kan die emosionele stres wat jy ervaar ooreenstem met dié van die persoon wat met MIV en vigs leef (PMMVL). Gevoelens van woede, vrees, hartseer, angstigheid, hulpeloosheid en ambivalensie kan op enige tydstip kom en gaan. Dié gevoelens is natuurlik, maar moeilik om te hanteer. Dit is belangrik dat jy die oorweldigende gevoel wat jy teenoor jou vriendin het raaksien en ken, en steun kry om dit te hanteer.
In die konteks van jou daaglikse verhouding met die PMMVL kan kwessies van onttrekking, konflik, mede-afhanklikheid, gegriefdheid, rolveranderings en seks raak. In die buitewêreld kan familie, geld en stigmas bykomende laste raak.
Dit is belangrik om te onthou dat hoewel jou behoeftes en gevoelens onbelangrik mag lyk, in vergelyking met dié van die geliefdes, moet hulle nie op die agtergrond geskuif word nie. Dit is net so belangrik soos dié van die PMMVL's. As jy nie werk maak van jou eie gevoelens en behoeftes nie, sal hulle net toeneem, en griewe en ander negatiewe emosies veroorsaak wat moeilik is om te hanteer.
Die beste manier om dit te hanteer is om daaroor te praat met iemand by wie jy veilig voel. Hoewel jy miskien met sommige van jou vriende sal wil praat, is dit nie altyd moontlik nie. Vriende sal dalk nie altyd verstaan waardeur jy gaan nie. Dit kan ook wees dat jy belowe het om dinge geheim te hou en nie jou nabye vriende in jou vertroue kan neem nie.
Nog 'n plek waar jy oor die probleme sal kan praat, jou ervarings kan deel en steun kry uit die deel van soortgelyke ondervindings, is 'n steungroep. Dit kan 'n veilige plek wees om uiting te gee aan ongevraagde en negatiewe gevoelens, byvoorbeeld gegriefdheid, skuld, vrees of selfs woede sonder om skuldig te voel, en sonder om iemand in die proses seer te maak.
Afgesien van emosionele steun, kan steungroepe ook help met die opbou van 'n netwerk, mediese of sorgkwessies, geldelike probleme, deur, byvoorbeeld 'n groentetuin aan te plant en kralewerk te leer doen, en kindersorg of ouerlike vaardighede aan te leer.
Die PMMVL behoort vir dieselfde redes ook aangemoedig te word om hulle aan te sluit by 'n steungroep vir mense wat met MIV leef. Dit is lewensbelangrik dat die PMMVL moet weet dat hulle gesteun en aanvaar word. Om eenvoudig daar te wees, te luister, verwarring te erken, 'n drukkie te gee, stil te wees, te lag en te huil is soms die beste dinge wat jy kan doen.
As 'n vriend het jy die geleentheid vir 'n meer intense gedeelde verhouding, verhoogde waardering vir die tyd wat saam deurgebring word en dieper en meer intieme en oop vlakke van kommunikasie met iemand anders.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.11.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Vraag: Een van my beste vriende lewe met MIV en vigs. Wat is die beste manier waarop ek my vriendin kan ondersteun en terselfdertyd die emosionele uitwerking en impak hanteer wat dit op my lewe en verhoudings het?
Anrwoord: 'n Diagnose van MIV en vigs raak nie net die indiwidu nie. Dit kan die familie, vriende en selfs die gemeenskap raak. Die diagnose en die wete dat mens met MIV en vigs saamleef kan pynlik wees en baie aspekte van die lewe raak: fisies, emosioneel, sosiaal, geldelik en geestelik; dit kan 'n bykomende stremming wees op indiwidue en hulle verhoudings.
As die persoon wat steun gee kan die emosionele stres wat jy ervaar ooreenstem met dié van die persoon wat met MIV en vigs leef (PMMVL). Gevoelens van woede, vrees, hartseer, angstigheid, hulpeloosheid en ambivalensie kan op enige tydstip kom en gaan. Dié gevoelens is natuurlik, maar moeilik om te hanteer. Dit is belangrik dat jy die oorweldigende gevoel wat jy teenoor jou vriendin het raaksien en ken, en steun kry om dit te hanteer.
In die konteks van jou daaglikse verhouding met die PMMVL kan kwessies van onttrekking, konflik, mede-afhanklikheid, gegriefdheid, rolveranderings en seks raak. In die buitewêreld kan familie, geld en stigmas bykomende laste raak.
Dit is belangrik om te onthou dat hoewel jou behoeftes en gevoelens onbelangrik mag lyk, in vergelyking met dié van die geliefdes, moet hulle nie op die agtergrond geskuif word nie. Dit is net so belangrik soos dié van die PMMVL's. As jy nie werk maak van jou eie gevoelens en behoeftes nie, sal hulle net toeneem, en griewe en ander negatiewe emosies veroorsaak wat moeilik is om te hanteer.
Die beste manier om dit te hanteer is om daaroor te praat met iemand by wie jy veilig voel. Hoewel jy miskien met sommige van jou vriende sal wil praat, is dit nie altyd moontlik nie. Vriende sal dalk nie altyd verstaan waardeur jy gaan nie. Dit kan ook wees dat jy belowe het om dinge geheim te hou en nie jou nabye vriende in jou vertroue kan neem nie.
Nog 'n plek waar jy oor die probleme sal kan praat, jou ervarings kan deel en steun kry uit die deel van soortgelyke ondervindings, is 'n steungroep. Dit kan 'n veilige plek wees om uiting te gee aan ongevraagde en negatiewe gevoelens, byvoorbeeld gegriefdheid, skuld, vrees of selfs woede sonder om skuldig te voel, en sonder om iemand in die proses seer te maak.
Afgesien van emosionele steun, kan steungroepe ook help met die opbou van 'n netwerk, mediese of sorgkwessies, geldelike probleme, deur, byvoorbeeld 'n groentetuin aan te plant en kralewerk te leer doen, en kindersorg of ouerlike vaardighede aan te leer.
Die PMMVL behoort vir dieselfde redes ook aangemoedig te word om hulle aan te sluit by 'n steungroep vir mense wat met MIV leef. Dit is lewensbelangrik dat die PMMVL moet weet dat hulle gesteun en aanvaar word. Om eenvoudig daar te wees, te luister, verwarring te erken, 'n drukkie te gee, stil te wees, te lag en te huil is soms die beste dinge wat jy kan doen.
As 'n vriend het jy die geleentheid vir 'n meer intense gedeelde verhouding, verhoogde waardering vir die tyd wat saam deurgebring word en dieper en meer intieme en oop vlakke van kommunikasie met iemand anders.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.12.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Vraag: My beste vriendin het pas aan vigs gesterf en ek kan nie die feit aanvaar dat sy weg is nie. Wat dit erger maak is dat sy nie genoeg vertroue in ons vriendskap gehad het om my te vertel dat sy MIV-positief is nie. Ek voel so sleg oor alles. Hoekom het sy my nie vertel nie Wat kan ek doen?
Antwoord: Dis duidelik dat jy baie hartseer is oor die dood van jou beste vriendin. Een van die moeilikste dinge in die lewe is om 'n dierbare vriend te verloor, veral wanneer daar dinge tussen julle was wat nie afgehandel is nie.
MIV-infeksie het veroorsaak dat mense mekaar nie vertrou nie, soms selfs in die intiemste verhoudings. Een van die redes hiervoor is die verskriklike stigma wat aan die siekte kleef. Dit is dié stigma wat veroorsaak dat mense met MIV en vigs nie die kennis van hulle status met ander deel nie, selfs nie met hulle naastes en dierbaarstes nie. Om 'n MIV-positiewe uitslag te kry, veroorsaak onvermydelik 'n krisis vir die persoon wat die nuus kry. Hoe goed die berading ookal is wat mens kry, moet ons nooit onderskat hoe groot die skok is as iemand hoor dat die MIV-toets positief is nie.
Die Beraders self word ook geraak deur die uitslag van hulle moet gee. Die Beraders wat mens by die Gemeenskapsgesondheidsentrums ontmoet het baie intensiewe en spesifieke beradingsopleiding gekry wat hulle in staat stel om hulle werk te doen. Baie van hulle gee al lank berading en het baie ervaring. Hulle is in staat om die nodige deernisvolle steun en korrekte inligting te gee om ingeligte instemming van hulle kliënte te kry voordat die toets gedoen word, en om die persoon se emosies in bedwang te hou wanneer die uitslag bekend is. Dit is uiters belangrik dat mense nooit instem tot 'n MIV-toets sonder om eers die nodige Voor- en Na-Toetsberading van 'n opgeleide berader te kry nie.
Met dié verduideliking hoop ek om jou gerus te stel dat hoewel jou vriendin miskien nie besluit het om jou in haar vertroue te neem oor haar MIV-positiewe status nie, sy die beste moontlike steun tydens berading en toetsing sou gekry het.
Terwyl ek nie die intensiteit van jou pyn en verwildering oor die feit dat jou vriendin aan vigs-verwante komplikasies gesterf het sonder om haar MIV-status met jou te deel nie, wil ek verduidelik wat met iemand gebeur as hulle 'n positiewe MIV-uitslag kry. 'n Positiewe diagnose ontlok diep emoseis by die persoon wat die uitslag kry. Die krisis wat deur dié ervaring veroorsaak word kan baie weke duur, terwyl die betrokke persoon die nuus verwerk en die gevoelens en moontlike nagevolge hanteer van wat dit beteken om MIV-positief te wees wat jouself, jou geliefdes (familie en vriende) en andere betref. Wanneer mens 'n positiewe uitslag kry, ervaar jy 'n skokreaksie omdat dit een van die mees vernietigende ondervindings ooit kan wees. Die skok is dikwels so groot dat al wat die persoon na die tyd onthou is dat sy of hy MIV-positief is.
Nog 'n diep emosie wat na vore kom is vrees. Vrees oor wat met mens kan gebeur, vrees vir die toekoms, vrees vir die verwerping deur familie, vriende, vrees dat mens jou geliefdes kan seermaak deur die nuus met hulle te deel. As 'n persoon wat baie jare ervaring het as 'n Berader, moet ek nog 'n kliënt ontmoet wat nie op een of ander stadium dink aan die uitwerking wat die oordra van die nuus van sy of haar MIV-positiewe status op geliefdes sal hê en wat die gevolge mag wees nie.
Woede, teleurstelling en soms skuld speel dikwels 'n groot rol in die soort besluite wat mense neem oor die inlig van geliefdes. Dié gevoelens word dikwels op jouself gerig. Weer is dit belangrik vir die persoon om dié gevoelens te bespreek in 'n veilige en ondersteunende omgewing. Die mense wat met MIV leef is kwesbaar, beide fisies en emosioneel. Hulle besluit soms om hulle kwesbaarheid te deel met 'n opgeleide berader, eerder as met nabye familie of vriende, omdat dit so oorweldigend sal wees om dit te doen.
Dit is moeilik om sterk te wees vir geliefdes wanneer iemand so broos voel. Mense mag dus kies om hulle kommer en probleme met 'n berader te deel, waar hulle seker is van 'n veilige plek; 'n plek om sonder voorbehoud uiting aan gevoelens te gee; waar negatiewe en positiewe gevoelens hanteer sal word met respek, 'n nie-veroordelende houding en onvoorwaardelike meelewing. Een van die grootste vrese wat mense het, is dat hulle die nodige steunbasis wat familie en vriende gee, sal verloor. Die gevaar dat dié steun bedreig sal word dwing mense dikwels om stil te bly oor hulle MIV-status. Ek verstaan dat jy vrae het wat dalk nooit beantwoord sal word nie. Kan ek voorstel dat jy jouself toestemming gee om hartseer, kwaad, seergemaak te voel Dit sal nie help om jou gevoelens te onderdruk nie. In 'n stadium sal jy dalk voel dat dit gepas is om iets tasbaar te doen, soos haar graf te besoek, of iets te doen wat julle saam geniet het en wat mooi herinnerings inhou. Soos die tyd aanstap sal jy vind: "Smart neem nooit af nie, dit bars net minder dikwels uit". Praat met 'n Berader as dit nodig is?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.13.13.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Vraag: Wat sal iemand moet oorweeg wat daaraan dink om sy of haar MIV-positiewe status aan nabye familie en vriende te onthul?
Antwoord: Dit kan baie moeilik wees om die besluit te neem om nabye vriende en familie oor jou positiewe MIV-status in te lig. Daar is baie dinge om te oorweeg voordat dit gedoen word, sowel as baie emosies wat jy dalk sal moet verwerk. Die besluit om te onthul kan met tye skrikwekkend, uitputtend en bevrydend wees, en soms kan al dié emosies tegelyk ervaar word.
Hoewel navorsing gewys het dat steun van familie en vriende iemand wat MIV-positief is geweldig baat, kan die proses van onthulling self baie stres veroorsaak. Iemand wat daaraan dink om geliefdes in te lig dat hy of sy MIV-positief is, kan talle vrae hê: Vir wie sal ek vertel Hoe sal mense reageer Wanneer is die beste tyd om dit te doen Jy is die beste persoon wat dié vrae kan beantwoord, maar die volgende riglyne kan help?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.13.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Vraag: Wat sal iemand moet oorweeg wat daaraan dink om sy of haar MIV-positiewe status aan nabye familie en vriende te onthul?
Antwoord: Dit kan baie moeilik wees om die besluit te neem om nabye vriende en familie oor jou positiewe MIV-status in te lig. Daar is baie dinge om te oorweeg voordat dit gedoen word, sowel as baie emosies wat jy dalk sal moet verwerk. Die besluit om te onthul kan met tye skrikwekkend, uitputtend en bevrydend wees, en soms kan al dié emosies tegelyk ervaar word.
Hoewel navorsing gewys het dat steun van familie en vriende iemand wat MIV-positief is geweldig baat, kan die proses van onthulling self baie stres veroorsaak. Iemand wat daaraan dink om geliefdes in te lig dat hy of sy MIV-positief is, kan talle vrae hê: Vir wie sal ek vertel Hoe sal mense reageer Wanneer is die beste tyd om dit te doen Jy is die beste persoon wat dié vrae kan beantwoord, maar die volgende riglyne kan help?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.14.14.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Vraag: My suster het pas teenretrovirale middels begin neem en ek is bekommerd omdat ek dink dat ek dalk self binnekort dit sal moet begin neem. Sy het vir my gesê dat haar Berader gesê het dat almal wat dié middels neem, altyd kondome moet gebruik. Hoekom?
Antwoord: Wat jou suster sê is waar. As jy nie altyd 'n kondoom gebruik nie, bestaan die moontlikheid dat MIV-stamme kan ontwikkel wat middel-weerstandig is. Dit beteken dat die middels nie meer teen die virus sal werk nie.
Die virale lading sal toeneem en die CD4-selle (witselle) wat ons immuunstelsel vorm, sal begin afneem. Dié toestand sal tot 'n middel-weerstandige stam lei en die virus sal meer van homself kan skep. As dit gebeur, sal die medisyne nie meer doeltreffend wees nie.
Die weerstandige stam sal dan sterker word en in die liggaam vermeerder. Weerstand teen een middel (omdat kondome nie gebruik word nie) kan ook keer dat ander klasse van dwelms werk.
As jy nie jouself verbind om kondome altyd en reg te gebruik nie, kan jy die mense met wie jy onbeskermde, penetrasie-seks het, besmet met die middel-weerstandige stam van die virus. Dit beteken dat die mense wat jy dalk besmet het, nie in staat sal wees om die middels te neem wanneer hulle reg is om dit te doen nie, selfs al het hulle nie vantevore TRV's geneem nie, omdat hulle begin het met middel-weerstandige stamme.
Wanneer iemand gereed is om met TRV-terapie te begin, moet die persoon na die TRV-kliniek gaan om die dokter te spreek, wat na 'n beoordeling sal besluit of die persoon se gesondheid Teenretrovirale terapie regverdig. Die dokter sal die persoon dan na die Berader verwys.
Die Berader sal tyd privaat saam met die persoon deurbring en alles verduidelik oor die TRV-middels, soos volharding, dieet, 'n positiewe lewenstyl, ens. Die Berader sal ook al die kliënt se vrae oor TRV-terapie beantwoord.
Dit sal ook daarna nodig wees dat die persoon groepsessies volgens die aanbeveling van die Berader moet bywoon. Dit beteken nie dat van jou verwag sal word om jou persoonlike kwessies in die teenwoordigheid van ander mense te bespreek nie, maar dit stel jou in staat om in 'n veilige omgewing te leer oor baie kwessies oor TRV's.
Na die groepsessies sal daar ander indiwiduele (van aangesig tot aangesig) beradingsgeleenthede met die Berader wees, waar persoonlike kwessies en moontlike probleme met TRV's privaat bespreek kan word.
Tussen dié verskeie sessies staan dit 'n kliënt vry om met die Berader in verbinding te tree as probleme sou opduik, of die probleme te doen het met kwessies soos kondoomgebruik of enigiets anders oor TRV's.
Of jy gereed is om met TRV-middels te begin of nie, is dit nodig dat jy toegewy moet wees aan die volgehoue gebruik van kondome. Jou besluit om dit te doen sal nie net tot die gemeenskap se voordeel wees nie, maar wat net so belangrik is, is dat dit jou nou en in die toekoms sal beskerm teen die opdoen van weerstandige stamme van die virus.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.14.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Vraag: My suster het pas teenretrovirale middels begin neem en ek is bekommerd omdat ek dink dat ek dalk self binnekort dit sal moet begin neem. Sy het vir my gesê dat haar Berader gesê het dat almal wat dié middels neem, altyd kondome moet gebruik. Hoekom?
Antwoord: Wat jou suster sê is waar. As jy nie altyd 'n kondoom gebruik nie, bestaan die moontlikheid dat MIV-stamme kan ontwikkel wat middel-weerstandig is. Dit beteken dat die middels nie meer teen die virus sal werk nie.
Die virale lading sal toeneem en die CD4-selle (witselle) wat ons immuunstelsel vorm, sal begin afneem. Dié toestand sal tot 'n middel-weerstandige stam lei en die virus sal meer van homself kan skep. As dit gebeur, sal die medisyne nie meer doeltreffend wees nie.
Die weerstandige stam sal dan sterker word en in die liggaam vermeerder. Weerstand teen een middel (omdat kondome nie gebruik word nie) kan ook keer dat ander klasse van dwelms werk.
As jy nie jouself verbind om kondome altyd en reg te gebruik nie, kan jy die mense met wie jy onbeskermde, penetrasie-seks het, besmet met die middel-weerstandige stam van die virus. Dit beteken dat die mense wat jy dalk besmet het, nie in staat sal wees om die middels te neem wanneer hulle reg is om dit te doen nie, selfs al het hulle nie vantevore TRV's geneem nie, omdat hulle begin het met middel-weerstandige stamme.
Wanneer iemand gereed is om met TRV-terapie te begin, moet die persoon na die TRV-kliniek gaan om die dokter te spreek, wat na 'n beoordeling sal besluit of die persoon se gesondheid Teenretrovirale terapie regverdig. Die dokter sal die persoon dan na die Berader verwys.
Die Berader sal tyd privaat saam met die persoon deurbring en alles verduidelik oor die TRV-middels, soos volharding, dieet, 'n positiewe lewenstyl, ens. Die Berader sal ook al die kliënt se vrae oor TRV-terapie beantwoord.
Dit sal ook daarna nodig wees dat die persoon groepsessies volgens die aanbeveling van die Berader moet bywoon. Dit beteken nie dat van jou verwag sal word om jou persoonlike kwessies in die teenwoordigheid van ander mense te bespreek nie, maar dit stel jou in staat om in 'n veilige omgewing te leer oor baie kwessies oor TRV's.
Na die groepsessies sal daar ander indiwiduele (van aangesig tot aangesig) beradingsgeleenthede met die Berader wees, waar persoonlike kwessies en moontlike probleme met TRV's privaat bespreek kan word.
Tussen dié verskeie sessies staan dit 'n kliënt vry om met die Berader in verbinding te tree as probleme sou opduik, of die probleme te doen het met kwessies soos kondoomgebruik of enigiets anders oor TRV's.
Of jy gereed is om met TRV-middels te begin of nie, is dit nodig dat jy toegewy moet wees aan die volgehoue gebruik van kondome. Jou besluit om dit te doen sal nie net tot die gemeenskap se voordeel wees nie, maar wat net so belangrik is, is dat dit jou nou en in die toekoms sal beskerm teen die opdoen van weerstandige stamme van die virus.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.15.15.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Vraag: Ek het 'n kleinerige onderneming met net agtien werknemers. Ek hoor aanmekaar van die uitwerking van MIV en vigs op sake-ondernemings, maar het nie 'n benul wat ek aan die situasie kan doen nie. In elk geval lyk dit of al my werknemers gesond is. Watter raad is daar vir my?
Antwoord: As jy agtien werknemers het, dui statistiek daarop dat drie of vier die MI-virus onder lede kan hê. As werkers met die virus in die vroeë stadium van die siekte is, is dit onwaarskynlik dat hulle nou al enige simptome van die siekte sal toon. Maar as hulle nie weet wat hulle status is nie en daarom nie daarvolgens optree nie, kan jy vind dat verskeie van jou sleutelwerkers oor 'n jaar of twee min of meer dieselfde tyd siek kan word. Daarom en weens ander belangrike redes is dit baie nodig dat al jou personeel MIV-inligting kry en die geleentheid gegee word om vrywillig berading te kry en getoets te word om vas te stel of hulle MIV-positief is. Dit is onwettig vir enige maatskappy om werknemers te laat toets sonder vrywillig-ingeligte toestemming praktyk voor-indiensneming toetsing of om bestaande werknemers te laat toets sonder hulle ingeligte toestemming vrywillige instemming om getoets te word na toepaslike vooraf berading.
Met dit in gedagte het jy ingeligte raad nodig oor hoe om te werk te gaan om jou personeel aan te moedig om vrywillige berading en toetsing te ondergaan. Eerstens moet besef word dat personeel die reg het tot volkome vertroulikheid oor hulle status. Met ander woorde, selfs as hulle toets positief sou wees, is hulle onder geen verpligting om dit aan jou te onthul nie.
Dikwels is die beste manier om te begin om 'n gekwalifiseerde persoon te vra om jou te ontmoet sodat julle saam ooreen kan kom oor 'n MIV-werkplekbeleid, wat 'n inligtingstrategie insluit wat pas by die besondere behoeftes van jou onderneming. Die Werkplekbeleid moet saamgestel word deur 'n taakspan wat ten volle verteenwoordigend is wat betref bestuur, werkers, werkersverteenwoordigers en vakbondverteenwoordigers. Die volgende stap kan wees dat jy moet uitkom by kenners wat jou MIV- en vigsinligting-opleiding vir jou werksmag kan instel, met die uiteensetting van die belangrikste kwessies wat met MIV-berading en -toetse te doen het. Die oogmerk hiermee is om in te lig en om waninligting reg te stel, terwyl indiwidue aangemoedig word om hulle eie houdings en gedrag te ondersoek sodat hulle 'n ingeligte besluit kan neem oor of hulle 'n MIV-toets moet ondergaan of nie.
Jy moet duidelik uiteensit wat jou beleid is wat MIV-positiewe personeel betref wat op alle stadiums van die infeksie is en wat die implikasies is vir ander personeellede en die maatskappy. Die doel van 'n MIV- en vigsprogram moet insluit die beperking van die gevaar van besetting sowel as om reeds-besmette personeel gesond te hou.
Volgens wet mag werknemers se diens nie beëindig te word net omdat hulle MIV-positief is nie. Solank hulle fiks genoeg is om hulle pligte uit te voer het hulle die reg om in diens te bly. Net as hulle in 'n gevorderde stadium van die siekte is, wat hulle erg affekteer, kan dit geregverdig wees om hulle van die werk af te sit op grond van ongeskiktheid en in daardie stadium sal hulle geregtig wees op die normale ooreengekome voordele. Personeellede mag ook nie weier om te werk saam met kollegas wat hulle MIV-positiewe status onthul het nie.
Beperkte ruimte laat ons net toe om sommige van die betrokke kwessies te noem. Vir hulp in die toekoms stel ons voor dat jy in verbinding tree met een van die organisasies wat raad en berading verskaf vir klein- en mediumgrootte ondernemings. Inligting is beskikbaar van ATICC.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.15.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Vraag: Ek het 'n kleinerige onderneming met net agtien werknemers. Ek hoor aanmekaar van die uitwerking van MIV en vigs op sake-ondernemings, maar het nie 'n benul wat ek aan die situasie kan doen nie. In elk geval lyk dit of al my werknemers gesond is. Watter raad is daar vir my?
Antwoord: As jy agtien werknemers het, dui statistiek daarop dat drie of vier die MI-virus onder lede kan hê. As werkers met die virus in die vroeë stadium van die siekte is, is dit onwaarskynlik dat hulle nou al enige simptome van die siekte sal toon. Maar as hulle nie weet wat hulle status is nie en daarom nie daarvolgens optree nie, kan jy vind dat verskeie van jou sleutelwerkers oor 'n jaar of twee min of meer dieselfde tyd siek kan word. Daarom en weens ander belangrike redes is dit baie nodig dat al jou personeel MIV-inligting kry en die geleentheid gegee word om vrywillig berading te kry en getoets te word om vas te stel of hulle MIV-positief is.
om bestaande werknemers te laat toets sonder hulle ingeligte toestemming (vrywillige instemming om getoets te word na toepaslike vooraf berading).
Met dit in gedagte het jy ingeligte raad nodig oor hoe om te werk te gaan om jou personeel aan te moedig om vrywillige berading en toetsing te ondergaan. Eerstens moet besef word dat personeel die reg het tot volkome vertroulikheid oor hulle status. Met ander woorde, selfs as hulle toets positief sou wees, is hulle onder geen verpligting om dit aan jou te onthul nie.
Dikwels is die beste manier om te begin om 'n gekwalifiseerde persoon te vra om jou te ontmoet sodat julle saam ooreen kan kom oor 'n MIV-werkplekbeleid, wat 'n inligtingstrategie insluit wat pas by die besondere behoeftes van jou onderneming. Die Werkplekbeleid moet saamgestel word deur 'n taakspan wat ten volle verteenwoordigend is wat betref bestuur, werkers, werkersverteenwoordigers en vakbondverteenwoordigers. Die volgende stap kan wees dat jy moet uitkom by kenners wat jou MIV- en vigsinligting-opleiding vir jou werksmag kan instel, met die uiteensetting van die belangrikste kwessies wat met MIV-berading en -toetse te doen het. Die oogmerk hiermee is om in te lig en om waninligting reg te stel, terwyl indiwidue aangemoedig word om hulle eie houdings en gedrag te ondersoek sodat hulle 'n ingeligte besluit kan neem oor of hulle 'n MIV-toets moet ondergaan of nie.
Jy moet duidelik uiteensit wat jou beleid is wat MIV-positiewe personeel betref wat op alle stadiums van die infeksie is en wat die implikasies is vir ander personeellede en die maatskappy. Die doel van 'n MIV- en vigsprogram moet insluit die beperking van die gevaar van besetting sowel as om reeds-besmette personeel gesond te hou.
Volgens wet mag werknemers se diens nie beëindig te word net omdat hulle MIV-positief is nie. Solank hulle fiks genoeg is om hulle pligte uit te voer het hulle die reg om in diens te bly. Net as hulle in 'n gevorderde stadium van die siekte is, wat hulle erg affekteer, kan dit geregverdig wees om hulle van die werk af te sit op grond van ongeskiktheid en in daardie stadium sal hulle geregtig wees op die normale ooreengekome voordele. Personeellede mag ook nie weier om te werk saam met kollegas wat hulle MIV-positiewe status onthul het nie.
Beperkte ruimte laat ons net toe om sommige van die betrokke kwessies te noem. Vir hulp in die toekoms stel ons voor dat jy in verbinding tree met een van die organisasies wat raad en berading verskaf vir klein- en mediumgrootte ondernemings. Inligting is beskikbaar van ATICC.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.16.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Vraag: Ek beplan om 'n MIV-toets te ondergaan. Moet ek alleen gaan of behoort ek my seksmaat saam met my te neem As my maat saamgaan, sal ek die besonderhede van my seksuele geskiedenis in sy teenwoordigheid moet onthul Is daar omstandighede waarin dit raadsaam kan wees om alleen te gaan?
Antwoord: As jou seksmaat instem om saam met jou te gaan en ook instem om getoets te word, is dit gewoonlik die beste scenario. Een van die groot oogmerke van vrywillige berading en toetse (VBT) is om MIV-besmetting te voorkom deur gedragsverandering. Wêreldwye navorsing het getoon dat wanneer beide maats terselfdertyd getoets word, die waarskynlikheid dat 'n MIV-negatiewe status gehandhaaf sal word, aansienlik toeneem. Een van die redes hiervoor is dat deur saam getoets te word, julle jul toewyding aan mekaar se welsyn toon.
In werklikheid bring julle die kwessie na vore van vertroue en van in staat te wees om op mekaar staat te maak om nie die welstand van die verhouding in gevaar te stel nie.
Dit beteken egter nie dat die maats saam berading ontvang nie. Inteendeel, dit is baie belangrik dat mense afsondelik berading kry voordat hulle die toets ondergaan sodat 'n volledige beoordeling gedoen kan word van die unieke risikofaktore wat op elke indiwidu van toepassing is. Dié bespreking word heeltemal vertroulik gehou. Uitslae word ook indiwidueel gegee om mense wat MIV-positief bevind word in staat te stel om te besluit hoe om ten beste die kennis te hanteer. By ATICC word mense die geleentheid gegee, as hulle dit sou verkies, om hulle uitslae saam te bespreek voor hulle berader(s). Dit stel maats in staat om toekomstige voorkomingsmaatreëls en ander belangrike kwessies soos vertroue te ondersoek.
Soms is net een maat se toets positief. Sulke verhoudings word MIV-teenstrydig genoem. In sulke gevalle kan bykomende toetse nodig wees om vas te stel of die persoon wie se toets negatief is in die tydperk is wanneer die besmetting nie opgespoor kan word nie (die sogenaamde "venstertydperk"). Voortgesette berading vir die paar help baie in die tyd van onsekerheid. As beide maats se toets positief is, is voortgesette berading natuurlik ook voordelig om hulle te help om die situasie te hanteer.
Daar is egter 'n aantal moontlike situasies waar dit raadsaam sal wees om alleen die VBT te ondergaan. Dit gebeur gewoonlik in verhoudings waar daar 'n mate van wantroue, swak kommunikasie en/of die moontlikheid van mishandeling of geweld is. Daar is natuurlik ook die situasie waar 'n verhouding pas geëindig het, maar daar moet onthou word dat dit nodig is om drie maande lank te wag nadat die aktiewe seksuele verhouding beëindig is voordat 'n toets ondergaan word.
Nog 'n voordeel van gesamentlike toetse vir beide maats is dat as hulle minstens drie maande lank 'n monogame verhouding gehad het, die probleem van die "venstertydperk" van drie maande wegval as beide se toetse negatief is.
ATICC verskaf VBT, sowel as Pareberading deur Sielkundiges wat werk op die gebied van MIV en vigs.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.17.17.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Vraag: Ek hoor dat die regering teen-retrovirale middels (TRV's) aan MIV-positiewe mense verskaf. Ek wil graag weet hoe die TRV-program werk sodat ek ook die medisyne in die hande kan kry.
Antwoord: Jy is reg as jy sê dat TRV's vir die publiek beskikbaar sal wees, maar nie alle MIV-positiewe mense hoef op TRV-behandeling te wees nie. TRV-terapie help mense wat met MIV leef om 'n langer en gesonder lewe te ly deur die hoeveelheid van die virus in die bloed te verlaag (virale lading) en daardeur die immuunstelsel toe te laat om weer sterk te word. In Suid-Afrika het omtrent 5-miljoen mense reeds die MI-virus onder lede (1 uit elke 9 mense) maar net omtrent 500 000 mense het TRV's nodig omdat hulle nog gesond is. Die enigste tyd wanneer dit vir MIV-positiewe mense nodig is om TRV's te begin neem is wanneer hulle 'n CD4-telling van minder as 200 het (CD4-telling is die toets wat wys hoe sterk die immuunstelsel is) of 'n vigs-bepalende siekte het (bv. uiterste gewigsverlies, meningitis, longontsteking, swaksinnigheid, buite-long TB, kankers, swam- of parasitiese infeksies). Daarom moet jy aan een van dié twee kriteria voldoen voordat jy in aanmerking kom vir TRV-terapie.
Die Wes-Kaap het beplan om teen April 2004 19 persele vir die verspreiding van TRV's te hê en nog 14 persele wat later daardie jaar sou begin, wat 'n totaal van 33 plekke gee waar jy deel kan word van die TRV-program.
Kliënte sal na die program verwys word wanneer hulle CD4-tellings onder 200 is of wanneer hulle gediagnoseer word met 'n vigs-bepalende siekte.
Die kliënt moet onderneem om die TRV-trippel-terapie (kombinasie van 3 middels) lewenslank te neem.
Onthulling aan iemand wat die behandelingsmaat of -assistent sal wees om seker te maak dat by die program gehou word. Dit is belangrik omdat dit nie maklik is om sonder hulp dieselfde middels op dieselfde tyd van die dag, elke dag vir die res van jou lewe te neem nie. Die kliënt moet volhou om seker te maak dat hulle genoeg van die middel in hulle liggame het om te sorg dat hulle die dwelm-weerstandig word nie.
Om seker te maak dat die kliënt nie stowwe misbruik nie, veral nie alkohol nie. Die rede daarvoor is om te sorg dat die persoon nie ly aan lewervergiftiging nie. Daarby sal dit baie moeilik wees om vol te hou met die behandeling wanneer iemand onder die invloed van 'n stof is. Die kliënt word ook aangemoedig om 'n gesonde lewenstyl te handhaaf en word bewus gemaak van die gevare van dwelminteraksies.
Om seker te maak dat die persoon in staat sal wees om 3 inligtingsessies en 2 individuele beradingsessies by te woon. Die proses sal omtrent 6 tot 8 weke neem om te voltooi. Die doel hiermee is om die kliënt op te voed oor verskeie dinge, waaronder inligting oor wat TRV's is, hoe dit werk, die newe-effekte, die belangrikheid van voldoening en dwelmweerstand. Die raadgewers sal ook 'n maatskaplike en sielkundige beoordeling van die kliënt moet doen sodat die mediese span kan besluit of die kliënt kwalifiseer vir TRV-behandeling. As die kliënt in aanmerking kom, sal voortgesette berading en kliniekbesoeke nodig wees. As die kliënt nie kwalifiseer nie sal die raadgewer en die kliënt saam werk aan die probleem sodat die kliënt in staat sal wees om in aanmerking te kom.
Die kliënt moet instem om verantwoordelikheid te aanvaar vir hulle eie gesondheid en behandeling. Dit beteken om eienaarskap te neem rondom die drink van pille, die bywoon van alle sessies en om seker te maak dat hulle voldoen aan al die voorwaardes van die program.
Om af te sluit, MIV-positiewe mense sal in staat wees om gratis TRV-terapie te kry wanneer hulle immuunstelsel te swak is en versterk moet word (CD4 onder 200) en wanneer hulle in staat is om te toon dat hulle gereed is vir 'n lewenslange toewyding tot die terapie. Daarom sal jy na jou naaste kliniek moet gaan om te bepaal of jy in aanmerking kom vir die program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.17.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Vraag: Ek hoor dat die regering teen-retrovirale middels (TRV's) aan MIV-positiewe mense verskaf. Ek wil graag weet hoe die TRV-program werk sodat ek ook die medisyne in die hande kan kry.
Antwoord: Jy is reg as jy sê dat TRV's vir die publiek beskikbaar sal wees, maar nie alle MIV-positiewe mense hoef op TRV-behandeling te wees nie. TRV-terapie help mense wat met MIV leef om 'n langer en gesonder lewe te ly deur die hoeveelheid van die virus in die bloed te verlaag (virale lading) en daardeur die immuunstelsel toe te laat om weer sterk te word. In Suid-Afrika het omtrent 5-miljoen mense reeds die MI-virus onder lede (1 uit elke 9 mense) maar net omtrent 500 000 mense het TRV's nodig omdat hulle nog gesond is. Die enigste tyd wanneer dit vir MIV-positiewe mense nodig is om TRV's te begin neem is wanneer hulle 'n CD4-telling van minder as 200 het (CD4-telling is die toets wat wys hoe sterk die immuunstelsel is) of 'n vigs-bepalende siekte het (bv. uiterste gewigsverlies, meningitis, longontsteking, swaksinnigheid, buite-long TB, kankers, swam- of parasitiese infeksies). Daarom moet jy aan een van dié twee kriteria voldoen voordat jy in aanmerking kom vir TRV-terapie.
Die Wes-Kaap het beplan om teen April 2004 19 persele vir die verspreiding van TRV's te hê en nog 14 persele wat later daardie jaar sou begin, wat 'n totaal van 33 plekke gee waar jy deel kan word van die TRV-program.
Kliënte sal na die program verwys word wanneer hulle CD4-tellings onder 200 is of wanneer hulle gediagnoseer word met 'n vigs-bepalende siekte.
Die kliënt moet onderneem om die TRV-trippel-terapie (kombinasie van 3 middels) lewenslank te neem.
Onthulling aan iemand wat die behandelingsmaat of -assistent sal wees om seker te maak dat by die program gehou word. Dit is belangrik omdat dit nie maklik is om sonder hulp dieselfde middels op dieselfde tyd van die dag, elke dag vir die res van jou lewe te neem nie. Die kliënt moet volhou om seker te maak dat hulle genoeg van die middel in hulle liggame het om te sorg dat hulle die dwelm-weerstandig word nie.
Om seker te maak dat die kliënt nie stowwe misbruik nie, veral nie alkohol nie. Die rede daarvoor is om te sorg dat die persoon nie ly aan lewervergiftiging nie. Daarby sal dit baie moeilik wees om vol te hou met die behandeling wanneer iemand onder die invloed van 'n stof is. Die kliënt word ook aangemoedig om 'n gesonde lewenstyl te handhaaf en word bewus gemaak van die gevare van dwelminteraksies.
Om seker te maak dat die persoon in staat sal wees om 3 inligtingsessies en 2 individuele beradingsessies by te woon. Die proses sal omtrent 6 tot 8 weke neem om te voltooi. Die doel hiermee is om die kliënt op te voed oor verskeie dinge, waaronder inligting oor wat TRV's is, hoe dit werk, die newe-effekte, die belangrikheid van voldoening en dwelmweerstand. Die raadgewers sal ook 'n maatskaplike en sielkundige beoordeling van die kliënt moet doen sodat die mediese span kan besluit of die kliënt kwalifiseer vir TRV-behandeling. As die kliënt in aanmerking kom, sal voortgesette berading en kliniekbesoeke nodig wees. As die kliënt nie kwalifiseer nie sal die raadgewer en die kliënt saam werk aan die probleem sodat die kliënt in staat sal wees om in aanmerking te kom.
Die kliënt moet instem om verantwoordelikheid te aanvaar vir hulle eie gesondheid en behandeling. Dit beteken om eienaarskap te neem rondom die drink van pille, die bywoon van alle sessies en om seker te maak dat hulle voldoen aan al die voorwaardes van die program.
Om af te sluit, MIV-positiewe mense sal in staat wees om gratis TRV-terapie te kry wanneer hulle immuunstelsel te swak is en versterk moet word (CD4 onder 200) en wanneer hulle in staat is om te toon dat hulle gereed is vir 'n lewenslange toewyding tot die terapie. Daarom sal jy na jou naaste kliniek moet gaan om te bepaal of jy in aanmerking kom vir die program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.18.18.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Vraag: Hoera!!! Uiteindelik het ons goeie nuus. Die regering het ingestem om teen-retrovirale middels (TRV's) aan ons te verskaf. My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het positief. Behoort ek nou met TRV's te begin?
Antwoord: Ek is bly om te hoor jy is opgewonde oor die TRV's wat vrylik beskikbaar gestel word. Dit is vir my moeilik om te sê of jy sal kwalifiseer om TRV's te neem. Die beste ding om te doen is om na jou naaste kliniek of dokter te gaan en te vra dat jy na 'n MIV-kliniek verwys moet word. By die kliniek sal hulle bloed trek om jou CD4-telling te toets, wat die dokters help om te bepaal hoe sterk jou immuunstelsel is of hoe hoog jou virale lading is. Onthou, om in aanmerking te kom om TRV's te kry moet jou CD4-telling minder as 200 wees of jy moet 'n vigs-bepalende siekte hê.
Onthou. MIV se kenmerk is dat dit ons immuunstelsel aanval en sodoende ons liggame kwesbaar maak vir infeksies. Ons immuunstelsel is soos ons liggaam se weermag. Sy werk is om ons gesond te hou deur te veg teen enige kieme of siektes wat ons aanval. Die immuunstelsel is saamgestel uit spesiale selle wat CD4-selle genoem word. Wanneer iemand 'n sterk immuunstelsel het, het hulle baie CD4-selle. As ons wil weet hoe sterk iemand se immuunstelsel is, doen ons 'n CD4-telling.
Om terug te gaan na hoe MIV die immuunstelsel aanval: Wanneer 'n persoon besmet word met MIV, neem dit die CD4-selle oor. Die virus keer dat die CD4-selle siekte beveg en dwing hulle om in plaas daarvan meer virusse te maak. Na baie jare het die persoon baie virusse in hulle bloed en baie min CD4-selle. Wanneer die immuunstelsel laag is, kan opportunistiese infeksies intree soos TB, wat die immuunstelsel selfs verder verlaag, maar soos jy weet kan TB behandel word, selfs as die persoon MIV-positief is.
'n Herinnering dat daar geen genesing is vir MIV nie. Teen-retrovirale middels is medisyne wat jou kan help om 'n langer en gesonder lewe te ly, deur die uitwerking van die virus op jou liggaam te rem. Tree nou op sodat jy voordeel trek uit die beskikbare TRV-program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.18.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Vraag: Hoera!!! Uiteindelik het ons goeie nuus. Die regering het ingestem om teen-retrovirale middels (TRV's) aan ons te verskaf. My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het positief. Behoort ek nou met TRV's te begin?
Antwoord: Ek is bly om te hoor jy is opgewonde oor die TRV's wat vrylik beskikbaar gestel word. Dit is vir my moeilik om te sê of jy sal kwalifiseer om TRV's te neem. Die beste ding om te doen is om na jou naaste kliniek of dokter te gaan en te vra dat jy na 'n MIV-kliniek verwys moet word. By die kliniek sal hulle bloed trek om jou CD4-telling te toets, wat die dokters help om te bepaal hoe sterk jou immuunstelsel is of hoe hoog jou virale lading is. Onthou, om in aanmerking te kom om TRV's te kry moet jou CD4-telling minder as 200 wees of jy moet 'n vigs-bepalende siekte hê.
Onthou. MIV se kenmerk is dat dit ons immuunstelsel aanval en sodoende ons liggame kwesbaar maak vir infeksies. Ons immuunstelsel is soos ons liggaam se weermag. Sy werk is om ons gesond te hou deur te veg teen enige kieme of siektes wat ons aanval. Die immuunstelsel is saamgestel uit spesiale selle wat CD4-selle genoem word. Wanneer iemand 'n sterk immuunstelsel het, het hulle baie CD4-selle. As ons wil weet hoe sterk iemand se immuunstelsel is, doen ons 'n CD4-telling.
Om terug te gaan na hoe MIV die immuunstelsel aanval: Wanneer 'n persoon besmet word met MIV, neem dit die CD4-selle oor. Die virus keer dat die CD4-selle siekte beveg en dwing hulle om in plaas daarvan meer virusse te maak. Na baie jare het die persoon baie virusse in hulle bloed en baie min CD4-selle. Wanneer die immuunstelsel laag is, kan opportunistiese infeksies intree soos TB, wat die immuunstelsel selfs verder verlaag, maar soos jy weet kan TB behandel word, selfs as die persoon MIV-positief is.
'n Herinnering dat daar geen genesing is vir MIV nie. Teen-retrovirale middels is medisyne wat jou kan help om 'n langer en gesonder lewe te ly, deur die uitwerking van die virus op jou liggaam te rem. Tree nou op sodat jy voordeel trek uit die beskikbare TRV-program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.19.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Vraag: Ek het twee kinders onder 10 en hulle vra dikwels vrae oor baie ingewikkelde sake. Onlangs het hulle vrae oor MIV en vigs baie moeilik geword om te antwoord en ek is nie altyd seker wat om te sê of hoe ek die onderwerp behoort te benader nie. Ek is egter bewus daarvan dat hulle inligting nodig het. Wat moet ek doen?
Antwoord: Wanneer mens met kinders oor moeilike sake praat laat dit ouers dikwels wonder of hulle die vrae voldoende en toepaslik hanteer het. MIV en vigs is sulke ingewikkelde kwessies om oor te praat omdat dit vir almal van ons uitdagings inhou. Wanneer ons oor MIV en vigs begin praat besef ons ook dat dit kan beteken dat ons oor verwante sake soos seks en seksualiteit moet praat.
Jou gevoel is in die kol dat kinders inligting moet hê oor MIV en vigs. Net soos ons ons kinders padreëls leer sodat hulle veilig kan wees en 'n manier kan hê om 'n moontlike gevaarlike situasie te hanteer, moet ons ons kinders leer oor ander moontlike gevaarlike situasies. Ons probeer kinders grootmaak in 'n omgewing waar geweld algemeen is, MIV-besmetting toeneem, dwelms algemeen voorkom en maklik beskikbaar is, en hoë-risiko seksuele aktiwiteit die norm is. Dit alles beteken dat as ons enige van die kwessies wil hanteer en daaroor praat, ons eerstens oop en doeltreffende kommunikasie moet aanmoedig. Dit sal bestaan uit beide die antwoord van vrae sowel as om aandagtig te luister selfs wanneer die onderwerpe onder besprekings nie maklik is om te hanteer nie.
Hoekom is dit belangrik vir ouers om met hulle kinders te kommunikeer oor MIV en vigs?
Wanneer kinders vrae vra is dit omdat hulle vertrou dat jy in staat is om hulle inligting te kan gee. Partykeer sal hulle vrae om ander bronne van inligting wat hulle mag hê te bevestig of te verifieer wat dalk nie noodwendig akkuraat is nie! Hoe ookal, gee dit 'n goeie geleentheid om te begin kommunikeer oor moeilike dinge.
Moenie Paniekerig Raak Nie! Jou kinders sal waarskynlik sommige dinge vra waarop jy nie voorbereid is nie en wat jou ongemaklik kan laat voel. Paniek, wat kan uitloop op geen reaksie of 'n afmaak van die vraag, sal nie help nie. Goeie inligting kan hulle help om veilig te bly en wyse besluite te neem.
Moedig Gesprekke Aan - Wees oop daarvoor om met jou kinders oor allerhande dinge te praat. Gesels, deel, lag, kommunikeer!
Begin Jonk - Hoe vroeër jy begin, hoe makliker is dit. Teen die tyd dat jou kinders tieners is sal hulle voorbereid wees, en minder geneig wees om onwyse keuses te maak.
Wees Sensitief - Respekteer die stadium en ouderdom waarop jou kinders is. Moenie meer inlgiting gee as wat hulle wil hê of nodig het nie. (Bv. 'n 6-jarige en 'n 9-jarige sal verskillende vrae en bekommernisse hê). As jy nie seker is nie, vra raad. Moenie aanhou praat nadat hulle opgehou luister het nie.
Begin Gesprekke - Skep 'n atmosfeer van vertroue en kommunikasie. Kry maniere om oor moeilike dinge te praat NOU!
Praat Dikwels - 'n Eenkeer-in-'n-leeftyd sekspraatjie sal nie jou kinders al die inligting gee wat hulle nodig het nie. Herhaal jouself. Maak seker dat hulle verstaan wat jy sê. Kinders moet dinge oor en oor hoor om te leer.
Wees Eerlik - As jy nie weet wat die antwoord is nie, sê so. Maar probeer dit sê op 'n manier wat nie die kommunikasie beëindig nie. Miskien kan jy voorstel dat die kind moet praat met 'n familielid of 'n gesondheidswerker. Nog beter, bied aan om saam te gaan! Probeer om saam met jou kinders te leer.
Maak seker dat Jy toegerus is! Jy kan nie altyd voorspel wanneer 'n moeilike onderwerp sal opduik nie. Jy moet egter die feite hê oor MIV en vigs en moet gemaklik voel daaroor om oor moeilike dinge te praat.
Aangepas uit: Helder en Duidelik - wenke oor hoe om met jou kinders te praat oor moeilike dinge!
Daar is baie bronne wat jy kan raadpleeg om jou by te staan.
Love Life, (011) 327 6863 of www.lovelife.org.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.2.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Vraag: Ek wil 'n vigstoets laat doen maar ek hoor ek sal berading moet kry voordat ek getoets kan word. Is dit nodig?
Antwoord: Die wet laat nie toe dat 'n MIV-toets gedoen word as jy nie vooraf ten volle ingelig is nie. Die doel met die berading is om jou genoeg inligting te gee sodat jy kan besluit of jy gereed is vir die toets en die moontlike gevolge daarvan. Dit stel jou in staat om wat bekend staan as "ingeligte toestemming" te gee.
Voor-toets berading is ook nodig om die tydsberekening van die toets reg te kry sodat seker gemaak kan word dat jy 'n betroubare uitslag kry.
As 'n toets te gou na risiko-gedrag gedoen word, kan die toets dalk nie 'n akkurate uitslag gee nie. As jy byvoorbeeld binne die vorige 13 weke onbeskermde seks gehad het en dalk op een van die geleenthede besmet is, sal dit te gou wees om 'n toets te doen wat kan aandui of jy die virus onder lede het. Dit staan as die "Venstertydperk" bekend.
Die doel met die toets is om vas te stel of daar "teenliggaampies" teen MIV in die bloed is. As die liggaam selle vervaardig het (wat as teenliggaampies bekend staan) om die virus te bestry, wys dit dat die virus die liggaam binnegedring het. Dit neem egter tot 13 weke van die datum van besmetting voordat die teenliggaampies opgespoor kan word. Dit is dus nodig om te wag dat dié tydperk verbygaan om seker te maak dat die toetsuitslag betroubaar is.
Vir jou om te kan vasstel of jy in gevaar is, moet jy eers weet van die verskillende maniere waarop jy besmet kan raak en wat die betrokke grade van gevaar is. Sommige mense dink byvoorbeeld dat 'n 'droë' soen gevaarlik is, terwyl dit nie is nie. Deur te verduidelik wat gevaarlike gedrag is en wat nie, stel ons jou in staat om te beoordeel wanneer jy laas die gevaar geloop het en wat jou totale graad van gevaar is. In sommige gevalle word vasgestel dat 'n toets waarskynlik nie nodig is nie. In ander gevalle behoort 'n toets uitgestel te word, as jy byvoorbeeld in die Venstertydperk is.
Berading behels dat jy oor seksualiteit en jou seksuele gedrag moet praat, maar beraders laat dit gewoonlik aan jou oor om te besluit wat jy oor jouself bekend wil maak. Hou in gedagte dat die doel is om jou 'n resultaat te gee waarop jy kan staatmaak. Ons gebruik ook die beradingsessie om inligting oor doeltreffende voorkomingsmaatreëls te gee. Die toetse self is baie betroubaar. Maar dit is noodsaaklik dat dit op die regte tyd gedoen word, en baie hang dus af van of die inligting wat jy verskaf oor die tydsberekening en aard van jou risikogedrag akkuraat is. As jy inligting weerhou kan dit net die betroubaarheid van die toets ondermyn.
As jy nie in die Venstertydperk is nie en jou toets is "Negatief", is die uitslag betroubaar en is jy NIE met MIV besmet nie. As jou toets egter wys dat jy met MIV besmet is, sal 'n tweede, of bevestigende, toets gedoen word om enige moontlike fout uit te skakel, hoewel ons ondervinding tot dusver wys dat die tweede toets sonder uitsondering die eerste toets se uitslag bevestig. As jou MIV-toets positief is, beteken dit nie noodwendig dat jy vigs het nie, maar dit beteken wel dat jy ander mense kan besmet. 'n Positiewe uitslag sal natuurlik baie kwessies na vore bring. By die ATICC-diens kan ons tot ses na-toetssessies verskaf om mense wie se toetse positief is en hulle maats te steun. Dié sessies word behartig deur geregistreerde sielkundiges met aansienlike ondervinding op die gebied. Dit is gratis en alle berading is streng vertroulik.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.20.20.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Vraag: My man se MIV-toets was onlangs positief. Ons sien 'n berader maar ek is nog senuagtig oor van die dinge wat ek gehoor het. Ons het gehoor dat jy nie MIV kan kry deur koppies, lepels en handdoeke te deel nie, maar ek het drie kinders van 12, 10 en 7 en ek is bekommerd dat hulle dit dalk in elk geval toevallig kan opdoen.
Antwoord: Om in staat te wees om MIV-infeksie te voorkom is dit belangrik dat mens die maniere van oordrag van die virus moet verstaan om oordrag te kan vermy.
Jou berader was heeltemal reg dat mens nie MIV kan kry van kontak soos drukkies, die deel van kos, eetgerei, hande skud, die gebruik van dieselfde toilet as iemand wat MIV het, of deur enige ander kontak waar bloed nie oorgedra word van die oop wond van 'n besmette persoon na die oop wond van 'n ander persoon nie. Insekte soos muskiete versprei ook nie MIV van persoon tot persoon nie.
Daar is vier maniere waarop mens met MIV besmet kan word.
Onbeskermde Seksuele Omgang.
Die meeste mense word besmet deur onbeskermde seks te hê (nie 'n kondoom te gebruik nie).
Vroue wat MIV onder lede het kan die virus oordra aan hulle babas tydens swangerskap, tydens kraam en geboorte, of deur borsvoeding.
Deur Besmette Bloed in Jou Bloedstroom te Kry.
Mens kan besmet word as MIV-besmette bloed in direkte kontak kom met daardie persoon se bloed. Dit kan gebeur deur 'n oop seer, die deel van skeermeslemmetjies of naalde wat gebruik is deur iemand wat reeds MIV onder lede het, of deur besmette bloed tydens 'n boedoortapping te kry.
Maar in Suid-Afrika word alle geskenkte bloed getoets vir MIV voordat dit gebruik word in bloedoortappings om seker te maak dat die bloedvoorraad so veilig as moontlik is.
Hoe kan MIV voorkom word?
Ouers behoort van vroegs af seksualiteit met hulle kinders te bespreek. Mense, veral jongmense, moet aangemoedig word om nie seks te hê voordat hulle nie gereed is daar voor nie en dan moet hulle met hulle maats ooreenkom om getrou te wees aan mekaar in 'n bestendige verhouding.
Kondome moet altyd gebruik word in seksuele kontak buite 'n bestendige, monogame verhouding.
Wanneer instrumente gebruik word wat die vel sny soos skeermeslemmetjies, naalde of spuitnaalde, moet dit nuut wees of anders behoorlik gesteriliseer word. Dié instumente behoort nie goedsmoeds met ander mense gedeel te word nie.
Die gebruik van ontspanningsdwelms verlaag die immuunstelsel en maak die liggaam meer vatbaar vir infeksies.
Alle vroue moet inligting kry oor swangerskap voordat hulle swanger raak. As hulle MIV-positief is, moet hulle die swangerskap aanmeld by hulle naaste Voorgeboortekliniek sodat hulle in die stelsel ingesluit kan word om seker te maak dat hulle alles in hulle vermoë doen om te keer dat hulle baba die MIV-infeksie opdoen.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.20.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Vraag: My man se MIV-toets was onlangs positief. Ons sien 'n berader maar ek is nog senuagtig oor van die dinge wat ek gehoor het. Ons het gehoor dat jy nie MIV kan kry deur koppies, lepels en handdoeke te deel nie, maar ek het drie kinders van 12, 10 en 7 en ek is bekommerd dat hulle dit dalk in elk geval toevallig kan opdoen.
Antwoord: Om in staat te wees om MIV-infeksie te voorkom is dit belangrik dat mens die maniere van oordrag van die virus moet verstaan om oordrag te kan vermy.
Jou berader was heeltemal reg dat mens nie MIV kan kry van kontak soos drukkies, die deel van kos, eetgerei, hande skud, die gebruik van dieselfde toilet as iemand wat MIV het, of deur enige ander kontak waar bloed nie oorgedra word van die oop wond van 'n besmette persoon na die oop wond van 'n ander persoon nie. Insekte soos muskiete versprei ook nie MIV van persoon tot persoon nie.
Daar is vier maniere waarop mens met MIV besmet kan word.
Onbeskermde Seksuele Omgang.
Die meeste mense word besmet deur onbeskermde seks te hê (nie 'n kondoom te gebruik nie).
Vroue wat MIV onder lede het kan die virus oordra aan hulle babas tydens swangerskap, tydens kraam en geboorte, of deur borsvoeding.
Deur Besmette Bloed in Jou Bloedstroom te Kry.
Mens kan besmet word as MIV-besmette bloed in direkte kontak kom met daardie persoon se bloed. Dit kan gebeur deur 'n oop seer, die deel van skeermeslemmetjies of naalde wat gebruik is deur iemand wat reeds MIV onder lede het, of deur besmette bloed tydens 'n boedoortapping te kry.
Maar in Suid-Afrika word alle geskenkte bloed getoets vir MIV voordat dit gebruik word in bloedoortappings om seker te maak dat die bloedvoorraad so veilig as moontlik is.
Hoe kan MIV voorkom word?
Ouers behoort van vroegs af seksualiteit met hulle kinders te bespreek. Mense, veral jongmense, moet aangemoedig word om nie seks te hê voordat hulle nie gereed is daar voor nie en dan moet hulle met hulle maats ooreenkom om getrou te wees aan mekaar in 'n bestendige verhouding.
Kondome moet altyd gebruik word in seksuele kontak buite 'n bestendige, monogame verhouding.
Wanneer instrumente gebruik word wat die vel sny soos skeermeslemmetjies, naalde of spuitnaalde, moet dit nuut wees of anders behoorlik gesteriliseer word. Dié instumente behoort nie goedsmoeds met ander mense gedeel te word nie.
Die gebruik van ontspanningsdwelms verlaag die immuunstelsel en maak die liggaam meer vatbaar vir infeksies.
Alle vroue moet inligting kry oor swangerskap voordat hulle swanger raak. As hulle MIV-positief is, moet hulle die swangerskap aanmeld by hulle naaste Voorgeboortekliniek sodat hulle in die stelsel ingesluit kan word om seker te maak dat hulle alles in hulle vermoë doen om te keer dat hulle baba die MIV-infeksie opdoen.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.21.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Vraag: My kind, wat vyf is, het onlangs die plaaslike speelskool begin bywoon. Ek het al so baie dinge gehoor oor MIV en vigs, die nuutste is dat al hoe meer kinders besmet word. Wat is die kanse dat my kind MIV en vigs by die speelskool kan opdoen?
Antwoord: MIV en vigs word dikwels verbind met en oor gedink as 'n kommer en kwessie vir volwassenes. Oor die afgelope dekade het kinders aandag gekry wat MIV en vigs betref, maar nie net as dié wat daardeur geraak word nie, maar ook as dié wat die gevaar van besmetting loop.
Om jou vrese te besweer is dit nodig om te sê dat die grootste gevaar van oordrag van MIV in kinders deur vertikale infeksie is. Dit beteken dat tydens haar swangerskap en met die geboorteproses, 'n MIV-positiewe ma die gevaar loop om die virus aan haar baba oor te dra. Sommige studies dui aan dat babas besmet kan word wanneer hulle geborsvoed word deur 'n MIV-positiewe ma. Ander bronne van MIV-besmetting in kinders is deur kinder seksuele mishandeling en deur mense wat besmet is te versorg (dit is gewoonlik die geval met ouer kinders).
Toenemende navorsing op die gebied van MIV en vigs en kinders toon dat kinders wat vertikaal besmet is, dikwels puberteit bereik en dat dié kinders meer sigbaar geraak het op sekere plekke.
Wat jy dalk raakgeloop het wat die toename in die aantal besmette kinders betref is waarna verwys word as langtermyn vorderaars. Dit is kinders wat vertikaal besmet is en jare lank met die virus saamleef voordat hulle siek word en aan die siekte beswyk.
Dit is kinders wat met MIV besmet is wat relatief gesond bly en wat hulle kinderjare oorleef. Hulle is dus in staat om die meeste dinge te doen wat "normale" kinders doen, byvoorbeeld, skoolgaan, vriende hê, speletjies en sport speel, ens.
Daar is ook dié na wie verwys word as korttermyn vorderaars. Dit is MIV-positiewe kinders wat ook deur vertikale oordrag besmet word, maar weens erg-verswakte immuunstelsels kort na geboorte siek word. Binne die eerste jaar doen hulle gewoonlik talle siektes op en leef dikwels net tot ongeveer die ouderdom van 5. Tydens dié paar jaar vereis hulle dikwels, weens verswakte gesondheid en funksionering, baie meer aandag en is gewoonlik nie in staat om met dieselfde vryheid te ontwikkel as ander kinders van dieselfde ouderdom nie. Dit is dikwels onwaarskynlik dat "stadige-vorderaars" speelskool toe sal gaan.
Met dit in gedagte is dit belangrik om te sê dat terwyl kinders soms rowwe speletjies speel, die kans dat hulle by die speelskool besmet sal raak, baie skraal is.
MIV word oorgedra deur liggaamsvloeistowwe, hoofsaaklik bloed.
Die bostaande lyk na aktiwiteite waaraan volwassenes blootgestel word en/of ervaar.
Die hooffaktor is egter blootstelling aan bloed, omdat dié liggaamsvloeistof die mees "gekonsentreerd" is met MIV.
Kinders, wat nuuskierig is, kan bekommerd wees oor hulle vriende of iemand wat hulleself seergemaak het en bloei, maar is nie so nuuskierig dat hulle bloed sal hanteer nie. Net om bloed te sien is genoeg om kinders natuurlik versigtig te maak.
Maar soos ons kinders ander belangrike dinge leer, soos hulle adres, telefoonnommers, hoe om die straat oor te steek, sodat hulle veilig kan wees, behoort ons ook ons kinders te leer hoe om hulleself te beskerm wat MIV betref. Natuurlik moet dit, soos alle ingewikkelde dinge wat ons ons kinders leer, ouderdom-toepaslik wees.
Dit sal daarom op "speelskool"-ouderdom nuttig wees om ons kinders te leer wat om te doen wanneer daar blootstelling aan bloed is.
Dit is egter ironies dat dit die besmette kind, eerder as die onbesmette kind is wat die groter gevaar loop om siek te word van gedeelte kontak. Speelskole is dikwels plekke waar talle kieme voorkom. Die besmette kind se verswakte immuniteit plaas haar/hom in 'n kwesbare posisie om baie siek te word van 'n kiem wat hulle opdoen wat die onbesmette kind se immuunstelsel in staat sal wees om redelik maklik te beveg.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Vraag: Ek is swanger en MIV-positief. Kan ek my baba borsvoed Dit is my tweede baba en ek het my eerste een geborsvoed. Nou is ek verward omdat ek niemand van my MIV-status vertel het nie en mense hoor sê het dat babas besmet kan word deur borsvoeding as hulle ma's MIV-positief is. Ek het berading gekry en van die MNKO-program gehoor, maar ek is nog deurmekaar?
Antwoord: Dis te verstane dat jy bekommerd is oor die borsvoeding van jou baba as jy MIV-positief is. Dit is belangrik dat jy jou moet toespits op wat die beste is vir jou baba en om te verseker dat die kanse dat jou baba besmet word, beperk word. Om inligting oor jou MIV-status met ander mense te deel is heeltemal jou eie keuse.
As jy deur die Berader oor die Ma-na-Kind-Oordragprogram ingelig is, is dit belangrik dat jy al die voedingskeuses oorweeg en die een kies wat jou baba die beste pas, volgens jou omstandighede. Ek weet nie hoeveel jy van jou eerste beradingsessie onthou nie, maar jy moet kies om óf uitsluitlik te borsvoed óf jou baba formulevoeding te gee. Uitsluitlike borsvoeding beteken dat net borsmelk en niks anders as borsmelk gegee moet word nie (behalwe miskien voorgeskrewe medisyne van die kliniek). Geen water, formule, sappe, krampwater of selfs 'n fopspeen nie. Al dié goed saam met borsmelk maak GEMENGDE VOEDING uit en dit kan die baba skaad.
As jy besluit om eksklusief te borsvoed, moet dit nie vir langer as vier maande gedoen word nie en aan die einde van die vier maande moet jy dadelik ophou borsvoed en die baba na formule oorskakel. Formulevoeding kan jy vir die volgende twee maande by jou plaaslike babakliniek kry totdat die baba ses maande oud is. As jy eers van borsvoeding na formulevoeding oorgeskakel het, moet jy NOOIT weer die baba op die bors terugsit nie. Dit sal gemengde voeding wees en kan veroorsaak dat die baba MIV-positief raak.
Die belangrike ding van borsmelk is die eerste melk wat die ma produseer, wat Colostrum genoem word. Dit voer die baba se maag en ingewande uit en beskerm die baba teen infeksies. Borsmelk bevat ook al die voedingstowwe wat die baba nodig het. Dit is altyd teen die regte temperatuur, is maklik beskikbaar (hoe meer jy borsvoed, hoe meer melk produseer jy), en dit spaar ook tyd. Jy moet die basiese higiënebeginsels van die skoonmaak van jou tepels voordat jy borsvoed onthou. Jy moet seker maak dat die baba die tepel reg vat sodat jy gebarste tepels kan vermy, wat afgesien daarvan dat dit seer is, die baba aan MIV kan blootstel. As jy 'n gebarste tepel ontwikkel moet jy ophou om van daardie bors af te voed. Gebruik eerder die ander bors en kry dadelik mediese hulp. Kontak asseblief jou babakliniek of vroedvrou dadelik.
Wat die baba betref, as die baba 'n infeksie het (mondsproei, 'n maagaandoening, ensovoorts), moet jy die baba dadelik na die kliniek neem omdat die baba die gevaar loop om met MIV besmet te raak. Van die ouderdom van ses maande af kan die baba vaste kos begin kry soos deur die kliniek aanbeveel word.
Dit bring my by die tweede voedingskeuse, Formulevoeding. As jy jou baba formulevoeding gee, moet hy of sy ses maande lank net formulevoeding kry. Jy moet seker maak dat jy nadat jy gekraam het genoeg formule het tot jou eerste besoek aan die babakliniek. By die babakliniek sal jy gereeld ses maand lank formulevoeding kry.
Die belangrikste ding wat jy oor formule moet onthou is om dit presies soos aangedui volgens die gewig en ouderdom van jou baba aan te maak. Enige afwyking kan veroorsaak dat jou baba siek word. As jy jou baba formulevoeding gee, is die aanbevole manier om dit te doen met 'n voedingskoppie. Jy sal by die kliniek gewys word hoe om dit te doen. Dit is absoluut noodsaaklik dat jy die koppie en lepel wat jy gebruik deeglik moet skoonmaak om te keer dat die baba infeksies opdoen. Die formule van keuse is 'n melkvrye produk wat sal help om jou baba te beskerm teen allergië soos dié wat kan uitloop op toestande soos asma, hooikoors, ensovoorts. As jy nie die aanwysings op die blik volg nie, kan jy die baba ondervoed of oorvoed, wat komplikasies kan veroorsaak soos wanvoeding, ontwatering, hardlywiheid, ensovoorts. Die baba behoort na ses maande vaste kos te begin eet, of jy nou borsvoeding of formulevoeding gebruik.
Jy sal moet besluit watter opsie die beste vir jou is. Die gevaar van MIV-oordrag sal verminder word as jy jou baba vir niks langer as vier maande nie borsvoed. Formulevoeding beteken dat die baba nie die gevaar sal loop om met MIV besmet te word nie, maar daar is die gevaar van ander infeksies soos gastro-enteritis, griep, ensovoorts.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.3.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Vraag: Ek is swanger en MIV-positief. Kan ek my baba borsvoed Dit is my tweede baba en ek het my eerste een geborsvoed. Nou is ek verward omdat ek niemand van my MIV-status vertel het nie en mense hoor sê het dat babas besmet kan word deur borsvoeding as hulle ma's MIV-positief is. Ek het berading gekry en van die MNKO-program gehoor, maar ek is nog deurmekaar?
Antwoord: Dis te verstane dat jy bekommerd is oor die borsvoeding van jou baba as jy MIV-positief is. Dit is belangrik dat jy jou moet toespits op wat die beste is vir jou baba en om te verseker dat die kanse dat jou baba besmet word, beperk word. Om inligting oor jou MIV-status met ander mense te deel is heeltemal jou eie keuse.
As jy deur die Berader oor die Ma-na-Kind-Oordragprogram ingelig is, is dit belangrik dat jy al die voedingskeuses oorweeg en die een kies wat jou baba die beste pas, volgens jou omstandighede. Ek weet nie hoeveel jy van jou eerste beradingsessie onthou nie, maar jy moet kies om óf uitsluitlik te borsvoed óf jou baba formulevoeding te gee. Uitsluitlike borsvoeding beteken dat net borsmelk en niks anders as borsmelk gegee moet word nie (behalwe miskien voorgeskrewe medisyne van die kliniek). Geen water, formule, sappe, krampwater of selfs 'n fopspeen nie. Al dié goed saam met borsmelk maak GEMENGDE VOEDING uit en dit kan die baba skaad.
As jy besluit om eksklusief te borsvoed, moet dit nie vir langer as vier maande gedoen word nie en aan die einde van die vier maande moet jy dadelik ophou borsvoed en die baba na formule oorskakel. Formulevoeding kan jy vir die volgende twee maande by jou plaaslike babakliniek kry totdat die baba ses maande oud is. As jy eers van borsvoeding na formulevoeding oorgeskakel het, moet jy NOOIT weer die baba op die bors terugsit nie. Dit sal gemengde voeding wees en kan veroorsaak dat die baba MIV-positief raak.
Die belangrike ding van borsmelk is die eerste melk wat die ma produseer, wat Colostrum genoem word. Dit voer die baba se maag en ingewande uit en beskerm die baba teen infeksies. Borsmelk bevat ook al die voedingstowwe wat die baba nodig het. Dit is altyd teen die regte temperatuur, is maklik beskikbaar (hoe meer jy borsvoed, hoe meer melk produseer jy), en dit spaar ook tyd. Jy moet die basiese higiënebeginsels van die skoonmaak van jou tepels voordat jy borsvoed onthou. Jy moet seker maak dat die baba die tepel reg vat sodat jy gebarste tepels kan vermy, wat afgesien daarvan dat dit seer is, die baba aan MIV kan blootstel. As jy 'n gebarste tepel ontwikkel moet jy ophou om van daardie bors af te voed. Gebruik eerder die ander bors en kry dadelik mediese hulp. Kontak asseblief jou babakliniek of vroedvrou dadelik.
Wat die baba betref, as die baba 'n infeksie het (mondsproei, 'n maagaandoening, ensovoorts), moet jy die baba dadelik na die kliniek neem omdat die baba die gevaar loop om met MIV besmet te raak. Van die ouderdom van ses maande af kan die baba vaste kos begin kry soos deur die kliniek aanbeveel word.
Dit bring my by die tweede voedingskeuse, Formulevoeding. As jy jou baba formulevoeding gee, moet hy of sy ses maande lank net formulevoeding kry. Jy moet seker maak dat jy nadat jy gekraam het genoeg formule het tot jou eerste besoek aan die babakliniek. By die babakliniek sal jy gereeld ses maand lank formulevoeding kry.
Die belangrikste ding wat jy oor formule moet onthou is om dit presies soos aangedui volgens die gewig en ouderdom van jou baba aan te maak. Enige afwyking kan veroorsaak dat jou baba siek word. As jy jou baba formulevoeding gee, is die aanbevole manier om dit te doen met 'n voedingskoppie. Jy sal by die kliniek gewys word hoe om dit te doen. Dit is absoluut noodsaaklik dat jy die koppie en lepel wat jy gebruik deeglik moet skoonmaak om te keer dat die baba infeksies opdoen. Die formule van keuse is 'n melkvrye produk wat sal help om jou baba te beskerm teen allergië soos dié wat kan uitloop op toestande soos asma, hooikoors, ensovoorts. As jy nie die aanwysings op die blik volg nie, kan jy die baba ondervoed of oorvoed, wat komplikasies kan veroorsaak soos wanvoeding, ontwatering, hardlywiheid, ensovoorts. Die baba behoort na ses maande vaste kos te begin eet, of jy nou borsvoeding of formulevoeding gebruik.
Jy sal moet besluit watter opsie die beste vir jou is. Die gevaar van MIV-oordrag sal verminder word as jy jou baba vir niks langer as vier maande nie borsvoed. Formulevoeding beteken dat die baba nie die gevaar sal loop om met MIV besmet te word nie, maar daar is die gevaar van ander infeksies soos gastro-enteritis, griep, ensovoorts.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.4.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Vraag: Is dit moontlik om deur Orale Seks met MIV besmet te word?
Antwoord: Ja, dit is moontlik om met MIV besmet te word deur Orale Seks. Wat die risiko betref, is daar sover bekend nog geen navorsing gedoen om vas te stel presies wat die koers van besmetting deur orale seks is nie. Sommige meen dat orale seks Lae tot Medium Risiko is, terwyl ander van mening is dat dit Medium tot Hoë Risiko is.
Daar moet onthou word dat dit blootstelling aan die hoë risiko liggaamsvloeistowwe van iemand wat met MIV besmet is, en deur die liggaamsvloeistowwe in jou eie bloedstroom te kry, dat mens ook met MIV besmet kan word.
Die slymvlies begin in die mond en voer al die interne organe uit. Besmetting kan gebeur as daar 'n besering aan die slymvlies is. As die slymvlies nie beskadig is nie, met ander woorde as dit heel is, kan MIV nie oorgedra word nie. Die voering is baie delikaat en kan maklik beskadig word. 'n Praktiese voorbeeld van hoe kwesbaar die slymvlies is: As mens 'n mondvol baie warm koffie neem, sal die slymvlies in die mond verbrand wees en teer en ontsteek word. Dié besering kan 'n plek wees waar MIV die bloedstroom binnekom, as die persoon onbeskermde orale seks met 'n MIV-besmette maat sou hê.
Dit is 'n bekende feit dat minstens 68% van die mense in enige gegewe bevolking mondsiektes van een of ander aard het. Mondsiektes, soos slegte tande, mondsere, tandvleisontsteking, ensovoorts, veroorsaak beserings aan die slymvlies in die mond. Daarom kan enigeen wat beskadiging van die voering in hulle monde het, MIV-besmetting opdoen as hulle tydens orale seks blootgestel sou word aan hoë risiko liggaamsvloeistowwe van 'n besmette persoon.
Vir die doelwit van orale seks, is die hoë risiko vloeistowwe: Bloed, Semen en Vaginale Vloeistowwe.
BLOED: Weens die feit dat sommige van die beserings aan mens se geslagsorgane dikwels nie met die blote oog gesien kan word nie (klein snytjies of versteekte seertjies), kan mens nie altyd sê of die geslagsorgane van jou seksmaat gesond is nie. Mens kan dus klein hoeveelhede bloed in jou mond kry sonder dat jy dit besef.
As jou maat 'n seksueel-oordraagbare infeksie van die geslagsorgane het waar daar óf 'n afskeiding, óf 'n seerplek is, sal mens blootgestel wees aan bloed, etter, ensovoorts, wat MIV kan bevat. Ander Seksueel Oordraagbare Infeksies kan ook op dié manier deur die mond oorgedra word, byvoorbeeld Koorsblare (Herpes) of Sifillis of Vratte. Koorsblare aan die mond kan ook tydens onbeskermde orale seks op die maat se geslagsdele oorgedra word.
SEMEN: Omdat MIV aangetref word in die semen van 'n MIV-besmette man, kan die MIV wat in die uitstortingsemen bevat is, die maat besmet as hy in die maat se mond sou ejakuleer.
VAGINALE VLOEISTOF: Dit is bekend dat MIV in vaginale vloeistof voorkom. As 'n persoon dus orale seks sou beoefen en daar 'n besering aan die tong of mond is (byvoorbeeld gebarste lippe), kan die MIV in die vaginale vloeistof deur die seerplek aan die lippe of tong oorgedra word aan die maat wat die orale seks op die MIV-positiewe vrou toepas.
Uit ons berading het ons afgelei dat die aantal mense wat orale seks het, toeneem.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.5.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Vraag: Kan mens besmetting met MIV tydens orale seks voorkom?
tydens orale seks met 'n man moet ejakulasie nooit in die maat se mond plaasvind nie.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.6.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Vraag: Wat is teen-retrovirale terapie Hoe werk dit?
Antwoord: Vigs kan op die oomblik nie genees word nie. Daar is egter middels wat die vordering van MIV kan vertraag en dus die skade aan jou immuunstelsel stadiger kan laat plaasvind. Dit word teen-retovirale middels genoem (TRM's). TRM's vertraag die reproduktiewe koers van MIV. As die virus eers teen 'n stadiger pas vermeerder, is dit minder in staat om jou immuunstelsel te beskadig. As jou immuunstelsel behoorlik werk, is dit minder waarskynlik dat jou liggaam siek sal word. Jou immuunstelsel is jou liggaam se verdedigingsmeganisme teen infeksies. Omdat TRM's die skade aan jou immuunstelsel vertraag, as hulle behoorlik gebruik word, laat hulle jou toe om 'n langer, gesonder lewe te lei.
uiteindelik die lewensgehalte te verbeter van mense wat met vigs leef.
Om te verstaan hoe TRM's werk moet ons weet wat die lewensiklus van die MI-virus is. MIV besmet selle van die immuunstelsel en verander die selle in virusfabrieke: een virus kan nog miljoene van homself skep, en gebruik ons eie selle vir dié doel. Die selle wat MIV teiken word CD4-selle genoem, wat 'n belangrike deel van die immuunstelsel vorm. As MIV eers die selle binnedring, gaan dit deur verskeie stappe voordat nuwe MI-virusse geproduseer word. Elke tipe TRM werk op 'n verskillende stap van die MIV-lewensiklus. Jou mediese dokter of gesondheidsorgwerker kan vir jou in meer besonderhede verduidelik hoe dit werk.
Om TRM-behandeling lank doeltreffend te maak, is dit nodig om meer as een TRM op 'n slag te neem. Dit staan as kombinasie-terapie bekend en verwys na die gebruik van 'n kombinasie van TRM's in die behandeling van MIV-besmetting. Vir TRM's om doeltreffend te wees, moet hulle streng volgens jou mediese dokter se voorskrifte geneem word.
TRM's kan newe-effekte veroorsaak soos diarree, moegheid en hoofpyne, selfs as hulle reg geneem word. Dit beteken nie dat die middels nie werk nie. As jy van die newe-effekte ondervind, sal jy dit met jou dokter moet bespreek wat sal help om die uitwerking te hanteer. Raadpleeg altyd jou dokter voordat jy jou behandeling enigsins verander.
Jy sal nie dadelik nadat jy as MIV-positief gediagnoseer is, met TRM-behandeling begin nie. TRM-behandeling sal begin wanneer jou CD4-telling onder 200 is en/of wanneer jy 'n vigs-definiërende siekte het. Daarby sal jy spesiale berading nodig hê om jou voor te berei op die TRM-behandeling voordat jy die medisyne begin neem.
TRM's sal nie die MI-virus uit jou liggaam kry nie. Die voordele van die neem van TRM's sluit egter die feit in dat die werking van jou immuunstelsel herstel en beskerm word, die produksie van die virus beheer kan word, jou gesondheid sal verbeter en jou lewe uiteindelik verleng sal word. TRM-behandeling is 'n ingewikkelde proses en daar word aanbeveel dat jy al jou keuses met jou dokter en berader bespreek wat jou tydens die behandeling sal kan help en steun. Anders as met die meeste medisyne moet TRM's streng soos dit voorgeskryf is geneem word, onder mediese toesig en vir die res van jou lewe.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.7.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Vraag: Hoekom lyk dit of swart vroue in Suid-Afrika meer kwesbaar is vir MIV-besmetting as enigeen anders?
Antwoord: Statistiek toon dat swart mense 'n hoë voorkomsyfer van MIV en vigs het. Afrika-suid-van-die-Sahara het die hoogste voorkomsyfer ter wêreld. Mense wat die grootste gevaar staan is diegene in die ekonomies-aktiewe bevolking. Dit lyk ook of swart vroue tussen die ouderdom van 15 tot 49 jaar, wat in hulle voortplantingsjare is, die hoogste risiko van besmetting loop. Dit laat die vraag ontstaan hoekom swart mense die groep is wat die meeste geraak word en, soos die syfers wys, die meeste van al die bevolkingsgroepe besmet word?
Die geskiedenis van die oneweredige verspreiding van rykdom in Suid-Afrika, wat in die apartheid-tyd swart mense die basiese menseregte van onderwys, behuising, werksgeleenthede en toegang tot gesondheidsdienste ontneem het, kan met die hoë voorkoms van MIV en vigs verbind word.
Die sosio-ekonomiese status van swart mense maak hulle vatbaar vir infeksies soos TB, seksueel-oordraagbare infeksies (SOI's), en MIV en vigs. Diegene wat in informele nedersettings woon is veral vatbaar omdat hulle waarskynlik arm en werkloos is. Hulle moet in omstandighede woon wat gekenmerk word deur swak infrastruktuur, met geen sanitasie, geen skoon, lopende water en geen elektrisiteit nie. Oorbevolking en, in sommige gebiede, geen ventilasie nie, is bevorderlik vir siektes.
Die status van vroue in die swart geneemskap is laag, wat hulle blootstel aan seksueel-oordraagbare infeksies, omdat hulle dikwels onmagtig voel om met hulle bedmaats te onderhandel oor veiliger seks (die gebruik van kondome), weens die sterk kulturele geloof dat die man die aanvoerder is wat seksuele sake betref. Hulle geldelike afhanklikheid van hulle metgeselle maak hulle ook kwesbaar.
Vroue wat op die platteland woon en diegene wat op plase werk is selfs meer vatbaar vir seksueel-oordraagbare siektes, wat MIV en vigs insluit, omdat toegang tot gesondheidsorggeriewe beperk is omdat daar so min dienste is. In sommige gevalle bestaan sulke geriewe glad nie. Boonop het vroue dikwels ook nie geld nie.
In ander omstandighede kan die stigma-vrees veroorsaak dat vroue nie die feit bekendmaak dat hulle MIV-positief is nie. Daarby verhoog biologiese faktore vroue se kwesbaarheid weens onopgespoorde SOI's en die feit dat seksuele vloeistowwe twee of drie dae lank in haar liggaam bly en die bloedstroom kan binnedring as daar enige stukkende plekke weens SOI's of gedwonge omgang is.
Die beweging van mense wat na 'n beter lewe op soek is, van een gebied na 'n ander (trekarbeid), stel hulle bloot aan MIV omdat hulle lang tydoerke van hulle gesinne af weg is. Mans wat weens hulle werksomstandighede vir lang tydperke van hulle vrouens/gesinne af weg moet wees, kan met ander verhoudings begin waar hulle dikwels nie veiliger seks beoefen nie. Dit stel beide mans en vroue verder aan MIV en vigs bloot.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.8.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.F.87102.8.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.F.87102.9.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Vraag: Ek wil navraag doen oor die dieet wat die minister van gesondheid "voorgeskryf of aanbeveel" het en onlangs in die nuus was. Ek is verward oor die teenstrydige berigte oor die uitwerking en die blywende voordele van die dieet vir mense wat met MIV en vigs leef. Ons het in die media verneem dat dit die "ingeligte keuse" van behandeling behoort te wees vir mense wat met MIV en vigs leef, in teenstelling met teen-retrovirale middels. Watter bewyse is daar dat enige van dié kos deurlopend die immuunrespons verbeter Is menslike studies uitgevoer Hoe doeltreffend is 'n dieet van fyngemaakte of gerasperde suurlemoen, gemeng met hoë-gehalte olyfolie en water, fyngemaakte knoffel en gemmer, spinasie, beet en vitamienaanvullings?
Antwoord: Waar proefnemings op mense uitgevoer is, is die uitslae wat dieetkundige programme as medisinale alternatiewe betref nog weersprekend en nie afdoende nie. ¹ Die wetenskaplike gemeenskap staan goeie voeding en TRM's voor.
Wat sê die literatuur oor die kos?
Vars knoffel bevat uitstekende swamwerende en anti-bakteriese eienskappe; dit balanseer ook glo bloeddruk en verlaag cholesterol. Volgens van die literatuur is knoffel egter gesond as dit in groot hoeveelhede geneem word.
Wetenskaplike bronne sê knoffelpoeier kan die maagslymvlies beskadig en dat knoffelaanvullings, as dit langer as twee maande geneem word, bloedingstyd kan verleng (inmeng met stolling) en dat daar 'n wisselwerking met TRM's kan wees.
Soos knoffel, help uie ook om infeksie te bestry. In een studie het uie en olyfolie egter nie enige verbetering getoon aan die immuunstelsel van mense wat met MIV en vigs leef nie. (MMMVL's), en in werklikheid het dit gelyk of dit die intree van vigs versnel. Volgens die literatuur kan die inneem van groot hoeveelhede uie chroniese diarree en ingewandsuitsetting veroorsaak. ³ Uie, sowel as die Afrika-aartappel waarvoor vroeër voorspraak gemaak is, is blykbaar uitgelaat uit die dieet wat in jou vraag aangegee word.
Gemengde sukses is met die Afrika-aartappel (Hypoxis) bereik. Aanvanklike studies wat onderneem is, het belowende resultate getoon met MMMVL's wat nie oorgegaan het tot vigs nie. In 'n studie oor die veiligheid en doeltreffendheid van Hypoxis, het die meerderheid pasiënte ernstige beenmurgonderdrukking ontwikkel en die studie moes na agt weke beëindig word.
Om een maal 'n dag suurlemoensap (2 eetlepels) en olyfolie (1 eetlepel) te drink wakker na berig word die eetlus en energievlakke aan en help vir geswelde limfkliere.
Die meeste bronne beveel 'n goeie multivitamiene aan as jy, weens naarheid en diarree, nie genoeg kos vir jou liggaam se behoeftes kan eet nie. 'n Gebalanseerde dieet - vrugte en groente (wat beet, spinasie en gemmer insluit), neute en sade, graan, seekos, vleis, hoender en suiwelprodukte - is egter nog die beste bron van vitamiene en minerale. Maak asseblief seker dat vleis en vis deeglik gaar is voordat dit deur MMMVL's geëet word.
Die meeste kosse het voordelige eienskappe, maar immuun-versterkende kos, vitamienes en aanvullings kan, as dit in groot hoeveelhede geneem word, selfs op 'n gesonde persoon 'n negatiewe uitwerking hê. Die immuunstelsel van 'n persoon met MIV is op loop, en die uitwerking kan selfs groter wees as wat verwag is. Sommige voedingstowwe gee die immuunstelsel 'n hupstoot en verhoog die vermeerdering van MIV in die liggaam. Aanvullings kan ook met TRM's inmeng en dit is absoluut noodsaaklik om jou gesondheidsorgspan in te lig oor enige medikasie, kruiemiddels, homeopatiese middels of enige ander stowwe wat jy neem. Terwyl die CD4-seltelling net 'n aanduiding is van die liggaam se immuunstelsel, het die verslag oor die CD4-seltellings wat verbeter het in twee persone op die bogenoemde dieet dalk 'n vals indruk geskep. Die CD4-telling kan met tot 80 punte fluktueer aan beide kante weens invloede soos die tyd van die dag, die vorige maaltyd, 'n infeksie of 'n verandering van bui. In beide die twee persone het die nuwe CD4-seltelling met minder as 80 punte verbeter.
Dit is miskien die beste om versigtig te wees en die mees gebalanseerde manier te kry, en een wat jou behoeftes die beste pas, om die siekte te hanteer. Dit is belangrik om seker te maak dat al die kos wat vir MMMVL's voorberei is, higiënies hanteer is om infeksies te vermy.
² Positive Health deur Neil M. Orr. [2000].
³ HIV/AIDS Primary Health Care deur Clive Evian. 4de uitgawe. Johannesburg: Jacana Educational, 2003.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.130.5756.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.130.6110.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.130.6317.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.131.4682.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.131.4713.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.131.4743.4743.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.131.4769.4769.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.131502.131731.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15899.4610.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15904.89111.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15907.20718.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15907.20725.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.20775.20775.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.20778.20778.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.20780.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.20784.20784.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.21015.21015.2010-03-02.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15908.21104.21104.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15910.21146.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15910.21147.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15910.21148.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15910.21149.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.15910.21150.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.22312.108806.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.22312.108809.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.22312.108811.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.22312.108813.108813.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.47962.86234.86234.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.47962.86526.86526.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.47962.86540.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.47962.86577.86577.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.47962.86577.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.52964.54688.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.52964.54690.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.52964.54694.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.52964.54700.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6422.20312.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6422.20539.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6422.20541.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6422.20702.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6422.20714.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6423.20258.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6423.20270.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6439.20442.E.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Oostenberg Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6439.20501.E.2010-03-24.af.txt</fn>
This clinic operates in the Nyanga Health District of the Metro Region.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6440.20177.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20038.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20040.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20046.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20048.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20050.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20052.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20054.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20056.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20058.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20060.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20062.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20064.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20066.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20068.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20070.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20072.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20074.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20076.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20078.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20080.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20082.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20084.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6535.20088.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.6606.58187.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die bevordering van navorsings- en opleidingsinisiatiewe.
Die WKRS verskaf gespesialiseerde, hoë-intensiteit rehabilitasie- en gemeenskap-herintegrasieprogramme aan mense wat permanente, stremmende nagevolge van beserings of siektes het. Dit het 'n maksimum kapasiteit van 240 beddens, en 'n daaglikse buitepasiënte-kliniek.
Skouer-, hand- en urologie-klinieke.
Wat bevolkingsbehoeftes betref, sal die WKRS voorsiening maak vir 'n totale gebruikersbevolking van 485 950. Dit werk uit op een bed per 3 115 van die gebruikersbevolking in die Wes-Kaap.
Die WKRS bied unieke navorsings- en opleidingsgeleenthede vir 'n verskeidenheid gesondheidsorgwerkers, wat dokters, verpleërs, fisioterapeute, arbeidsterapeute, spraakterapeute, ensovoorts, sowel as nie-professionele gesondheidsorgwerkers soos tuisversorgers insluit.
Professionele mense in die staatsdiens het 'n aansienlike toename getoon in bewustheid van die spesiale behoeftes van gestremde mense.
<fn>GOV-ZA. Facilities.9360.9408.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9361.9431.9431.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9361.9437.9437.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9361.9437.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9364.19117.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9364.19143.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19145.19145.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19147.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19151.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19153.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19155.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19157.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19159.19159.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19159.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19161.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19175.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19177.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19181.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9365.19183.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19225.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19229.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19237.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19241.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19243.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19249.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19253.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9368.19265.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19269.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19273.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19275.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19277.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19279.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19281.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19283.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19287.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19289.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19291.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19293.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9369.19295.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19301.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19315.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19319.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19321.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19323.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19333.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19343.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9370.19347.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9375.19049.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9376.19051.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19417.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19421.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19423.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19429.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19433.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19435.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19437.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19439.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19445.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19447.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19449.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19453.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19457.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19465.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19467.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19469.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19471.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19473.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19475.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19477.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19483.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19485.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19487.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19491.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19495.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19497.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19499.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19501.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19503.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19505.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19507.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19509.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19511.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19513.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19515.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19517.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19519.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19527.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19529.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19534.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19536.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19540.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19542.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19548.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19552.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19554.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9377.19558.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.19566.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.19572.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.19574.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.19582.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.19584.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.75953.75953.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.75953.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.75962.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.75968.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.77023.77023.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.77033.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.77749.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.77806.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.78611.78611.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.78611.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.78613.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9387.78619.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9388.19653.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9389.19661.19661.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9389.19661.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19663.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19665.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19667.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19669.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19671.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19673.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19675.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19677.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19681.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19683.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19685.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19687.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19696.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19698.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19701.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19703.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19707.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19711.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19719.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19723.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19732.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19739.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19743.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19746.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19749.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19753.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9392.19755.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9393.19852.19852.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9393.19890.19890.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.175852.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.176350.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.19990.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.19998.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20000.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20010.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20012.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20016.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20018.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20024.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Facilities.9394.20034.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Fingerprintsclearance.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is beskikbaar aan persone wat bevestiging van hulle misdaadstatus moet verskaf vir emigrasiedoeleindes of om vir lang tydperke in die buiteland te mag werk.
n Sertifikaat sal uitgereik word wat verklaar of daar enige misdaadoortredings teen die applikant aangeteken is.
Alhoewel vingerafdrukke by enige plaaslike polisiestasies geneem word, word die ontleding daarvan en die uitreiking van die sertifikaat slegs deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens se Misdaadrekordsentrum in Pretoria behartig.
Verskaf 'n volledige stel van jou vingerafdrukke, wat by jou naaste polisiestasie geneem is, aan die SAPD-misdaadrekordsentrum. Sorg dat jou volle naam, van, geboortedatum, plek van geboorte en identiteitsnommer op die vingerafdrukvorm verskyn.
Neem jou identiteitsdokument na die polisiestasie toe saam sodat jy bewys van jou identiteit kan lewer.
Let daarop dat sommige polisiestasies hierdie aansoeke slegs tydens kantoorure sal aanvaar.
Suid-Afrikaanse burgers wat in die buiteland woon, kan by enige polisiestasie in daardie land, of by die Suid-Afrikaanse ambassade, aansoek doen. Vingerafdrukke mag op daardie spesifieke land se amptelike vingerafdrukvorms geneem word. Die persoon wat die vingerafdrukke geneem het, moet die vingerafdrukvorm onderteken. 'n Volledige stel vingerafdrukke en 'n kopie van die aansoeker se identiteitsdokument of paspoort moet by die aansoek aangeheg word.
Die polisiestasie sal die aansoek na die Misdaadrekordsentrum aanstuur.
Jy kan met 'n bankgewaarborgde tjek of poswissel wat aan die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens uitgemaak is vir dié diens betaal.
n Polisieklaringsbewys sal gratis heruitgereik word indien dit binne ses maande na die oorspronklike aansoek aangevra word. Aangesien die sertifikate net nege maande lank op rekord gehou word, moet 'n nuwe aansoek na nege maande ingedien word.
Diensstandaard n Sertifikaat kan binne 28 werksdae uitgereik word. Die nodige sertifikate sal per gewone landpos aan die aansoeker gestuur word tensy jy gereël het om die dokumente persoonlik by die Misdaadrekordsentrum te gaan haal of dit deur 'n koerierdiens te laat haal en aflewer.
Heruitreiking binne ses maande is gratis.
Vorms om in te vul n Polisiebeampte sal die nodige vingerafdrukvorms invul.
<fn>GOV-ZA. Firearmlicence.2010-03-25.af.txt</fn>
Voordat jy 'n vuurwapen mag besit, moet jy 'n vuurwapenlisensie by die Suid-Afrikaanse Polisiediens kry. Jy moet 'n lisensie hê vir elke vuurwapen wat jy besit.
Jy moet die voorgeskrewe toets suksesvol by 'n geakkrediteerde opleidingsentrum aflê om jou kennis van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 te bewys.
Sodra jy jou opleidingsertifikaat van 'n geakkrediteerde opleidingsinstansie of van SASSETA ontvang het, moet jy by die Suid-Afrikaanse Polisiediens om 'n bevoegdheidsertifikaat aansoek doen. Vul vorm SAPS 517 in.
Sodra jy die bevoegdheidsertifikaat ontvang het, moet jy die toepaslike gedeeltes op die SAPS 271-vorm invul. Gee die vorm by jou naaste polisiestasie se Aangewese Vuurwapenbeampte in.
jou oorspronklike, amptelike identiteitsdokument die oorspronklike opleidingsertifikaat wat SASSETA aan jou uitgereik het die oorspronklike geskiktheidsertifikaat die brief van aanstelling as eksekuteur indien die vuurwapen 'n erflating is twee duidelike paspoortgrootte kleurfoto's wat nie ouer as drie maande is nie.
Motiveer jou aansoek volledig en handig dokumente ter stawing van jou aansoek in.
Die DFO sal jou volledige stel vingerafdrukke op vorm SAPS 91 neem.
Die DFO sal 'n betalingsadvies aan jou uitreik en jou na die polisiestasie se finansiële afdeling stuur om die voorgeskrewe fooi te betaal. Jy moet in kontant of met 'n bankgewaarborgde tjek betaal. Jy sal 'n kwitansie as bewys van betaling ontvang. Jy moet hierdie kwitansie aan die DFO voorlê sodat hy of sy jou aansoek verder kan verwerk.
Jy sal 'n getekende ontvangsbewys kry as bewys dat jy 'n aansoek ingedien het vir 'n lisensie om 'n vuurwapen te mag besit.
Die DFO sal jou aansoekvorm en die aanvullende dokumente na die Sentrale Vuurwapenregister stuur vir oorweging. As jou aansoek gunstig oorweeg is, sal die DFO jou vra om binne 14 dae 'n vuurwapenkluis, wat aan die standaarde van die Suid-Afrikaanse Buro van Standaarde voldoen, aan te skaf en te installeer. Die DFO sal 'n fisiese inspeksie van jou perseel kom doen om seker te maak dat jy aan die vereistes vir die kluis voldoen het. By ontvangs van die positiewe kluisinspeksieverslag sal jou lisensie aan jou gestuur word.
<fn>GOV-ZA. Fireprotectionassociations.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle brandbeveiligingsverenigings moet by die Departement van Waterwese en Bosbou registreer.
Aansoekers wat wil registreer, sal dalk sekere voorwaardes voor of na registrasie moet nakom. Dit sluit bepaalde voorwaardes ten opsigte van wysigings aan die grondwet van die vereniging in.
Slegs een brandbeveiligingsvereniging mag in 'n spesifieke gebied registreer.
Kry vorm 1: Aansoek om registrasie van 'n brandbeveiligingsvereniging by die Departement van Waterwese en Bosbou.
Vul die vorm in en dien dit by jou naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou in.
Jou aansoek sal oorweeg word. As dit goedgekeur word, sal die Departement jou laat weet dat jy vorm 2: Aansoek om registrasie van 'n brandbeveiligingsvereniging moet invul.
Vul vorm 2 in en dien dit by jou naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou in.
Jou aansoek sal opnuut oorweeg word. Indien dit goedgekeur word, sal die Departement 'n registrasiesertifikaat uitreik.
besonderhede van die kandidaat-brandbeveiligingsvereniging besonderhede van die persoon wat die brandbeveiligingsvereniging se registrasie behartig n Verklaring dat geen eienaar doelbewus van vergaderings en besprekings oor die totstandkoming van die brandbeveiligingsvereniging uitgesluit is nie besonderhede van die jurisdiksiegebied van die kandidaat- brandbeveiligingsvereniging n Verklaring dat geen ander brandbeveiligingsvereniging reeds in die kandidaat-brandbeveiligingsvereniging se gebied bestaan of beoog word nie verklaring deur die persoon wat die kandidaat-brandbeveiligingsvereniging se aansoek behartig aanbeveling deur 'n verteenwoordiger van plaaslike regering / Aansoek deur die plaaslike regeringsverteenwoordiger aanbeveling deur die Departement van Waterwese en Bosbou se streeksverteenwoordiger verklaring deur die Streeks- Hoofdirekteur van die Departement van Waterwese en Bosbou.
As jy alle tersaaklike inligting by jou aansoek ingesluit het, behoort dit nie langer as 30 werksdae te neem om jou aansoek te oorweeg en die vereniging te registreer nie.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. ForfishVessel.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Buitelandse visvaartuig is 'n vaartuig wat deur 'n nie-Suid-Afrikaanse burger, dit wil sê 'n buitelander, besit word en onder 'n ander vlagstaat as die Republiek van Suid-Afrika geregistreer is. So 'n vaartuig mag slegs onder buitengewone omstandighede deur die houer van 'n Suid-Afrikaanse visvangsreg gehuur of gekontrakteer word om onder die RSA se vlag aan visvangsaktiwiteite binne die eksklusiewe ekonomiese sone of in internasionale water deel te neem.
n Suid-Afrikaanse visvangslisensie sal aan geen buitelandse vaartuig toegestaan word tensy sy visvangs 'n gesamentlike onderneming met die houer van 'n Suid-Afrikaanse visvangsreg verteenwoordig nie. Voor jy by visvangs betrokke raak, moet jy met die Departement van Omgewingsake en Toerisme in verbinding om vas te stel of die huur van 'n buitelandse vaartuig in 'n spesifieke visvangsektor toegelaat sal word en om uit te vind watter dokumente nodig is om goedkeuring vir so 'n aansoek te verkry.
Sodra daar in beginsel steun vir die gebruik van 'n buitelandse vaartuig verleen is, moet jy 'n aansoekvorm vir 'n lisensie vir 'n buitelandse visvaartuig by jou naaste kantoor van die Departement van Omgewingsake en Toerisme Department of Environmental Affairs and Tourism kry.
die visvaartuig se naam die vaartuigeienaar se naam en besonderhede die vaartuig se perdekrag die vaartuig se lengte en kapasiteit die vaartuig se registrasienommer die vlagstaat waaronder die vaartuig tans geregistreer is indien dit gehuur word van, of saam met Suid-Afrikaanse burgers besit word n geldige veiligheidsertifikaat wat deur die vlagstaat uitgereik is.
Alle buitelandse vaartuie moet 'n funksionele INMARSAT C VMS aan boord hê, wat aan Marine- en Kusbestuur verslag doen. Dit moet deur Marine- en Kusbestuur se Afdeling VMS-operasies bevestig word.
Jy moet in jou aansoek aandui in watter visvangsektor en vir hoe lank die vaartuig gebruik gaan word.
die vaartuig toegelaat word om in Suid-Afrikaanse water vis te vang die vaartuig nie by enige onwettige, ongereguleerde of onaangemelde visvangsaktiwiteite betrokke was nie die Suid-Afrikaanse vissery-owerheid verantwoordelikheid vir die bestuur van die vaartuig sal aanvaar die Suid-Afrikaanse vissery-owerheid, indien nodig, verantwoordelikheid vir die aanmelding van vangste by streeksvissery-bestuursorganisasies sal aanvaar ingevolge die RFMO's, alle statistiek oor vis wat gevang is, hetsy binne Suid-Afrika se EES of in die diepsee, aan Suid-Afrika toegereken sal word vir die duur van die huurooreenkoms die buitelandse vaartuig onder Suid-Afrikaanse regulasies en permitvoorwaardes sal visvang.
Indien die vaartuig nie die genomineerde vaartuig ingevolge die proses van die toekenning van regte is nie, moet die aansoeker 'n vaartuigoordrag-aansoekvorm invul. Om magtiging te verkry dat die vaartuig aan visvangs mag deelneem, moet die aansoeker 'n aansoekvorm vir 'n visvangspermit invul ooreenkomstig die sektor waarin die vaartuig vir visvangs gebruik gaan word.
Indien die aansoeker voorsien dat die vaartuig tydens die huurtermyn dalk ook in die diepsee sal visvang, moet 'n hy ook 'n aansoekvorm vir 'n diepsee-lisensie invul.
Indien korrek ingedien, kan dit 14 werksdae duur om die aansoek om 'n vaartuig wat in buitelandse besit is te verwerk.
The foreign vessel licence Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Furthereducationandtraining.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle verskaffers van VOO-programme wat volledige kwalifikasies bied op vlakke 2 tot 4 van die Nasionale Kwalifikasieraamwerk moet registreer as privaat Verdere Onderrig- en Opleidingsinstellings . Aansoekers moet ook geregistreer wees in terme van die Maatskappyewet, 1973.
Instellings wat kort kursusse, nie-NKR programme of dele van kwalifikasies aanbied, word nie geraak deur registrasie in terme van die Wet op Verdere Onderwys en Opleiding nie.
Kry meer inligting op die webwerf van die Departement van Onderwys.
Laai die aansoekvorm van die Departement van Onderwys se webwerf af.
Handig die voltooide aansoekvorm by die Nasionale Departement van Onderwys in.
Sluit die nie-terugbetaalbare aansoekfooi van R500 by die aansoek in. Dié bedrag is per bankgewaarborgde tjek of posorder betaalbaar.
Dit mag tot 11 maande neem om die registrasie te voltooi.
<fn>GOV-ZA.G.47578.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskillende mense kan in verskillende omstandighede verskeie tipes geldelike verligting kry.
Wie kan by watter fonds eis?
Die Departement van Maatskaplike Dienste (voorheen "Welsyn" genoem) verskaf 'n aantal toelaes vir behoeftige mense. Alle toelaes van Maatskaplike Dienste is net vir arm mense ('n "middeletoets" word toegepas).
As jy in diens geneem is, kan jy werkloosheidversekering van die Werkloosheid Versekeringfonds (WVF) van die Nasionale Departement van Arbeid kry.
As jy weens 'n ongeluk by die werk tydelik of permanent ongeskik gemaak is, kan jy vergoeding van die Vergoedingsfonds van die Nasionale Departement van Arbeidkry.
As jy in 'n motorongeluk beseer is, kan jy vergoeding van die Padongelukkefonds vir jou mediese uitgawes, ongeskiktheid en verlies aan inkomste kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.G.47578.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan 'n kindersorgtoelae vir elke kind onder elf kry, mits jy die kind se primêre versorger is. 'n Primêre versorger kan 'n ouer, 'n grootouer of enigeen wees wat hoofsaaklik verantwoordelik is vir die versorging van die kind. Hulle hoef nie familie van die kind te wees nie.
Jy kan 'n sorgafhanklikheidtoelae kry vir elke kind onder 18 wat weens 'n fisiese of geestelike gestremdheid voltydse sorg nodig het, mits jy die kind se ouer of voog is. Beide die toelaes hang af van hoe behoeftig jy is.
Jy kan 'n pleegsorgtoelae kry as jy wetlik deur 'n hof as 'n pleegouer aangestel is. Of jy die toelae kry sal afhang van hoe behoeftig die kind is, NIE hoe arm jy is nie.
Jy kan nie 'n kindersorgtoelae EN 'n sorgafhanklikheidtoelae kry nie. As jou kind met 'n gestremdheid leef, moet jy vir die sorgafhanklikheidtoelae aansoek doen, omdat dit meer as die kindersorgtoelae werd is. Maar jy KAN 'n pleegsorgtoelae en 'n sorgafhanklikheidtoelae kry as jy vir beide kwalfiseer.
Die ouderdomstoelae is vir vroue bo 60 en mans bo 65. Die ongeskiktheidtoelae is vir volwassenes bo 18 wat weens hulle ongeskiktheid nie kan werk nie. As jy weens 'n ongeluk by die werk met 'n gestremdheid leef, kan jy moontlik vergoeding van die Arbeidsbeserings Vergoedingsfonds kry . As jy weens 'n motorongeluk gestremd is, kan jy dalk vergoeding van die Padongelukkefondskry.
Die oorlogveteranetoelaag is vir volwassenes bo 60 of enigeen wat weens 'n ongeskikheid nie kan werk nie, en wat in die Eerste of Tweede Wêreldoorlog of die Koraanse Oorlog gedien het. Jy kan nie twee van dié volwasse toelaes kry nie. As jy 'n oorlogveteraan is, moet jy vir die oorlogveteranetoelaag aansoek doen, omdat dit effens meer werd is as die ander twee toelaes, wat dieselfde bedrag is.
Maatskaplike Dienste kan tydelike hulp in krisisomstandighede gee met 'n geldelike toekenning wat "maatskaplike verligting van nood" genoem word. Dit is vir mense wat weens 'n tydelike krisis nie die basiese sorg vir hulle gesinne kan gee nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.G.47578.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy voorheen in diens was en vir meer as 14 dae werkloos is, kan jy werkloosheid versekering van die Werkloosheid Versekeringsfonds eis. As jy nog nooit 'n werk gehad het nie, kan jy nie van die WVF eis nie.
Almal wat meer as 24 uur per maand werk, is veronderstel om by die WVF geregistreer te wees en 'n bydrae van 1% van hulle inkomste (saam met bydraes deur hulle werkgewer) aan die WVF te maak. As jy bygedra het, kan jy voordele eis as jy werkloos raak (as jy ontslaan of uit diens gestel word, maar nie as jy bedank nie). Jy moet jou WVF-voordele binne ses maande vandat jy werkloos geraak het, eis.
Hoeveel jy eis en vir hoe lank jy kan eis hang af van hoe lank jy gewerk het en hoeveel jy verdien het. Jy kan een dag se voordeel vir elke ses dae wat jy gewerk het eis, tot 'n maksimum van 238 dae (wat jy bereik nadat jy vier jaar lank gewerk het). Jy kan nie enige voordeel eis vir enige hoeveelheid tyd wat jy gewerk en terselfdertyd self 'n Maatskaplike Dienste-toelae gekry het nie.
As jy voorheen meer as R8 099 per maand verdien het, sal jy 'n vaste voordeel van R101,18 per dag kry. As jy minder as R8 099 verdien het, sal die bedrag van die voordeel tussen 38% en 60% van wat jy voorheen verdien het, wees. Hoe minder jy vantevore verdien het, hoe hoër sal die persentasie wees. As jy byvoorbeeld voorheen R1 000 per maand verdien het, sal jy R17,34 per dag kry.
Werkloosheidversekering kan ook deur die lewensmaat of afhanklikes van 'n werker wat dood is, geëis word. Jy kan ook 'n WVF-voordeel kry as jy weens swak gesondheid nie kan werk nie (vir tot ses maande, maar neem enige siekverlof in ag). Jy kan kraamvoordele kry wanneer jy 'n baba het, of aanneemvoordele as jy 'n kind jonger as twee aanneem en verlof by die werk moet neem om die kind te versorg. Net een ouer kan kraam- of aanneemvoordele kry. Jy moet minstens agt weke voor die baba se geboorte om kraamvoordele aansoek doen. Jy moet binne ses maande van die aanneembevel vir aanneemvoordele aansoek doen.
Jy kan by enige Arbeidsentrum om WVF-voordele aansoek doen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.G.47578.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n werknemer ('n werker) is en 'n ongeluk by die werk oorkom wat tydelike of permanente ongeskiktheid veroorsaak, kan jy vergoeding van die Arbeidbeserings Vergoedingsfonds eis. Enigiemand wat 'n dienskontrak met 'n werkgewer onderteken het, behalwe 'n huiswerker wat in 'n private huis werk, is gedek. Die datum, tyd en plek van die ongeluk moet aangeteken word en dit moet die direkte gevolg van jou werk wees.
Vir tydelike ongeskiktheid kan jy vergoeding kry wat gelykstaan aan 75% van jou maandelikse inkomste, tot 'n maksimum bedrag van R2 868,00 per week.
Vir permanente ongeskiktheid, waar die graad van ongeskiktheid 30% of minder is, kan jy 'n eenmalige uitbetaling (een betaling) kry wat gewoonlik gelykstaan aan 15 keer jou maandelikse inkomste. Die minimum eenmalige bedrag is egter 15 maal R1 359,00 = R20 385,00 (as jy minder as R1 359 verdien, sal jy R20 385 kry). Die maksimum eenmalige bedrag is 15 maal R6 963,00 = R104 445,00 (as jy meer as R6 963,00 verdien, sal jy R104 445,00 kry).
As die graad van permanente ongeskiktheid 31% of meer is, sal jy nie 'n eenmalige bedrag kry nie, maar in plaas daarvan 'n maandelikse pensioen. Die pensioen vir totale permanente ongeskiktheid (graad van ongeskiktheid 100%) staan gelyk aan 75% van jou maandelikse inkomste. As die graad van ongeskiktheid minder as 100% is, is die pensioen verhoudingsgewys minder. As die werknemer se inkomste R1 359,00 per maand of minder is, word die pensioen op R1 359,00 bereken. Die minimum pensioen in die geval van 100% permanente ongeskiktheid is dus R1 019,25 per maand.
Wanneer 'n werknemer sterf, is die oorlewende eggenoot geregtig op n eenmalige bedrag wat gelyk staan aan twee keer die maandelikse pensioen waarop die werknemer geregtig sou wees as hy of sy 100% ongeskik sou gewees het.
n pensioen wat gelykstaan aan 40% van die pensioen waarop die werknemer geregtig sou gewees het as hy of sy 100% ongeskik sou gewees het.
Wanneer 'n werknemer sterf, is elke kind onder die ouderdom van 18 geregtig op 'n maandelikse pensioen wat gelykstaan aan 20% van die pensioen wat betaalbaar sou gewees het vir 100% ongeskiktheid, tot 'n maksimum van drie kinders. Die maksimum pensioen wat gesamentlik aan die eggenoot en die kinders betaal kan word, is dus R9 321,00 per maand.
Alle redelike mediese en vervoerkoste as gevolg van die ongeluk word oor deur die Vergoedingsfonds betaal.
Jy kan om vergoeding van die Vergoedingsfonds aansoek doen by enige van die arbeidsentrums.
Hoe raak dié vergoeding 'n Maatskaplike Dienste toelae Jy sal net 'n Maatskaplike Dienste ongeskiktheidtoelae, sowel as vergoeding van die Vergoedingsfonds kan kry, as die bedrag van jou vergoeding vir die ongeskiktheid so klein is dat jy steeds volgens die middeletoets vir die ongeskiktheidtoelae in aanmerking kom. Met ander woorde, as jou inkomste (wat die vergoeding vir ongeskikheid insluit) minder as R1 410 per maand is, kan jy ook vir die ongeskiktheidtoelae in aanmerking kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.G.47578.5.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Padongelukkefonds (POF) is ingestel om vergoeding te betaal vir mense wat weens die nalatige hantering van 'n motorvoertuig in Suid-Afrika beseer of gedood word. Die fonds is ingestel omdat die vorige stelsel nie gewerk het nie. Daarvolgens moes bestuurders verpligte versekering uitneem teen eise wat teen hulle ingebring kon word as hulle nalatige bestuursgewoontes veroorsaak het dat mense beseer is. Die probleem was dat versekeringsmaatskappye nie die geld gehad het om al die eise te dek nie.
Die stelsel is verander sodat in plaas van verpligte versekering, daar nou 'n fonds is wat geld van 'n heffing op die verkoop van petrol kry. Mense kan 'n eis vir vergoeding teen die POF instel as hulle weens nalatige bestuur in 'n ongeluk beseer word. Dit beteken dat jy nie meer die nalatige bestuurder van die voertuig vir jou beserings kan dagvaar nie. In plaas daarvan dien jy 'n eis teen die POF in.
As jy by 'n motorongeluk betrokke is terwyl jy werk en daarom 'n eis teen die Arbeidbeserings Vergoedingsfonds het, moet jy eers daardie eis indien. Jy moet uitvind of dit afgekeur ("geweier") word voordat jy 'n eis teen die POF kan indien vir enigiets waarvoor die Vergoedingsfonds nie betaal nie. Enige vergoeding wat deur die POF betaal word sal enige WVF-betalings in ag neem wanneer die verlies aan inkomste bereken word.
Jy moet jou eis by die POF indien binne twee jaar van die datum van die ongeluk af waarin jy jou beserings opgedoen het. Jy kan self die eis indien deur 'n Vorm 1 in te vul en al die nodige dokumente aan te heg, of jy kan 'n prokureur kry om jou met jou eis te help. Onthou dat 'n prokureur 'n professionele fooi eis, wat uit die bedrag van die vergoeding wat jy van die POF kry, kom. Dit beteken dat jy nie die prokureur dadelik hoef te betaal nie, maar dat die prokureur se fooi afgetrek word van die bedrag geld wat jy kry.
Die presiese bedrag (kwantum) wat vir 'n eis teen die POF uitbetaal word, hang van jou mediese uitgawes, jou verlies aan inkomste (nou en in die toekoms), jou ongeskiktheid en jou pyn en lyding af. Die gemiddelde bedrag wat in 2001 per eis uitbetaal is, is R28 318,00. Onthou dat dit die gemiddelde is van 'n paar groot eise en talle klein eise. Die bedrag wat in jou geval betaal word sal heeltemal van jou beserings en verliese afhang.
Hoe sal vergoeding van die POF 'n Maatskaplike Dienste-toelae raak As enige vergoeding wat jy van die Padongelukkefonds kry in ag geneem word, en jou inkomste steeds onder die middeletoets is wat Maatskaplike Dienste vasstel, kan jy nog in aanmerking kom vir een van die Maatskaplike Dienste-toelaes. Met ander woorde, as jou inkomste (met die vergoeding van die POF) minder as R1 410 per maand is, kan jy ook in aanmerking kom vir die ongeskiktheidtoelae?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.GEDRAGSKODEVIRPERSONEELLEDE.2010-03-25.af.txt</fn>
In hierdie Bylae beteken "genoot" 'n persoon wat permanent met 'n ander persoon saamwoon op 'n wyse asof hulle getroud is.
d in die beste belang van die munisipaliteit optree en op so 'n wyse dat die geloofwaardigheid en integriteit van die munisipaliteit nie gekompromitteer word nie; en e onpartydig optree en alle mense, insluitende ander personeellede, gelykwaardig en sonder begunstiging of vooroordeel behandel.
edeelneem aan die prestasiebestuurstelsel vir die munisipaliteit as geheel, sowel as die personeellid se individuele prestasie-evaluering-en beloningstelsel, indien dit bestaan, ten einde die vermoë van die munisipaliteit as geheel om sy oogmerke te behaal en die lewensgehalte van sy inwoners te verbeter, te optimaliseer.
a die posisie of voorregte van 'n personeellid, of vertroulike inligting wat as 'n personeellid verkry word, vir persoonlike gewin of om 'n ander persoon onbehoorlike bevoordeel, gebruik nie; of b namens die munisipaliteit 'n besluit neem oor 'n aangeleentheid waarby daardie personeellid, of daardie personeellid se gade, genoot of sakegenoot, 'n regstreekse of onregstreekse persoonlike of private sakebelang het nie.
b 'n finansiële belang in enige sake-onderneming van die munisipaliteit verkry nie; of c betrokke wees in enige sake-onderneming, bedryf of beroep buiten die werk van die munisipaliteit nie.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit wat, of wie se gade, genoot, sakegenoot of nabye familielid, enige regstreekse voordeel uit 'n kontrak wat met die munisipaliteit aangegaan is, verkry het of gaan verkry, moet skriftelik volle besonderhede van die voordeel aan die raad openbaar maak.
Hierdie item is nie van toepassing op 'n voordeel wat 'n personeellid, of 'n gade, genoot, sakegenoot of nabye familielid, gemeenskaplik met ander inwoners van die munisipaliteit het of verkry nie.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit mag nie sonder verlof enige geprivilegieerde of vertroulike inligting wat as personeellid van die munisipaliteit verkry is, aan 'n ongemagtigde persoon openbaar maak nie.
c waarvan die openbaarmaking 'n persoon se reg op privaatheid sou skend; of d wat ingevolge enige wet as geprivilegieerd, vertroulik of geheim verklaar is.
Hierdie item doen nie afbreuk aan 'n persoon se reg tot toegang tot inligting ingevolge nasionale wetgewing nie.
b die raad, of 'n struktuur of funksionaris van die raad mislei of probeer mislei nie in sy oorweging van enige aangeleentheid; of c betrokke wees by 'n sake-onderneming met 'n raadslid sonder die vooraf geskrewe toestemming van die raad van die munisipaliteit nie.
c die openbaarmaking van enige geprivilegieerde of vertroulike inligting; of d die doen of nalaat van enigiets binne daardie personeellid se bevoegdhede of pligte.
'n Personeellid moet onverwyld enige aanbod aan 'n meerdere amptenaar of aan die speaker van die raad rapporteer wat, indien deur die personeellid aanvaar, 'n skending van subitem sou uitmaak.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit mag geen eiendom of bate wat deur die munisipaliteit besit, beheer of bestuur word en waarop daardie personeellid geen reg het nie, gebruik, neem, bekom, of voordeel daaruit trek nie.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit mag nie vir 'n tydperk van langer as 3 maande agterstallig wees met eiendomsbelasting en dienstegelde nie, en 'n munisipaliteit kan na dié tydperk enige uitstaande bedrae van 'n personeellid se salaris aftrek.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit mag nie aan 'n verkiesing van die raad van die munisipaliteit deelneem nie, buiten in 'n amptelike hoedanigheid of ooreenkomstig 'n grondwetlike reg.
'n Personeellid van 'n munisipaliteit mag nie enige optrede onderneem nie wat op seksuele teistering neerkom.
Wanneer 'n personeellid ook al redelike gronde het om te glo dat daar 'n skending van hierdie Kode was, moet die personeellid onverwyld die aangeleentheid aan 'n meerdere beampte of aan die speaker van die raad rapporteer.
Skendings van hierdie Kode moet mee gehandel word ingevolge die dissiplinêre prosedures van die munisipaliteit beoog in artikel 67 (h) van hierdie Wet.
<fn>GOV-ZA. GiveNoticeofabirth.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wysigingswet op die Registrasie van Geboortes en Sterftes, 1997 bepaal dat 'n kind wat lewend gebore is se geboorte binne 30 dae aangemeld moet word.
Een van die ouers of die wettige voog moet die geboorte aanmeld, en as nie een van hulle dit kan doen nie, kan 'n persoon wat deur hulle aangewys is die geboorte aanmeld.
Dien 'n vorm vir die aanmelding van 'n geboorte by enige kantoor vir Binnelandse Sake in.
n Persoon wat gevra is om die geboorte namens die ouers of voog aan te meld, moet 'n geskrewe mandaat hê om dit te doen. Hierdie mandaat moet ook die redes verstrek waarom die ouers nie self die geboorte kan aanmeld nie.
As 'n kind buite Suid-Afrika gebore is en een van die ouers ten tyde van die kind se geboorte 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan die geboorte by die Suid-Afrikaanse ambassade, konsulaat of by enige kantoor vir Binnelandse Sake in Suid-Afrika aangemeld word.
Indien 'n geboorte meer as 30 dae na die geboorte aangemeld word, maar binne 'n jaar na die geboorte, moet die ouers of wettige voog redes gee waarom die geboorte nie binne 30 dae aangemeld is soos die Wet vereis nie.
As die ouers nie getroud is nie en hulle die kind op die pa se van wil registreer, moet die pa vaderskap erken in die ruimte wat op die vorm vir die aanmelding van 'n geboorte daarvoor gelaat is. Die pa moet teenwoordig wees wanneer die kind geregistreer word.
Dit neem agt tot twalf weke om die aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. GrantApplication.2010-03-25.af.txt</fn>
Die program vir die Herverdeling van Grond vir Landbou-ontwikkeling is daarop gemik om voorheen benadeelde persone uit die swart, kleurling- en Indiërgemeenskap te help om grond of landbou-implemente spesifiek vir landboudoeleindes aan te koop.
Om in aanmerking te kom, moet jy in 'n voorheen benadeelde groep val ten minste 18 jaar oud wees van plan wees om die grond slegs vir landboudoeleindes te gebruik beplan om voltyds te boer nie 'n pos in die regering beklee nie bereid wees om deel te neem aan 'n opleidingsprogram sodra jy grond bekom het in staat wees om 'n eie bydrae te lewer georganiseerd wees indien jy as 'n groep aansoek doen, en n bankrekening hê.
Vroue en jongmense word aangemoedig om aansoek te doen.
Politici in openbare diens en staatsamptenare mag nie aansoek doen nie.
Suksesvolle boere wat hulle bedrywighede wil uitbrei, mag om bykomende toekennings aansoek doen, maar die totale bedrag aan LRAD-toekennings mag nie R100 000 oorskry nie. As jy bykomende kapitaal nodig het om 'n landbouprojek te begin of uit te brei, moet jy by 'n bank aansoek doen.
n LRAD-toekenning hoef nie terugbetaal te word soos 'n lening nie. Individue kry toekennings volgens 'n voorafbepaalde formule. Om in aanmerking te kom vir 'n toekenning van R20 000 moet jy self R5 000 bydra. Die inset hoef nie in kontant te wees nie - dit kan ook landbou-implemente, vee of ander landboubates wees.
Identifiseer die grond wat jy wil aankoop, tensy jy reeds toegang tot grond het, byvoorbeeld landbougrond.
Nader die Departement van Grondsake of jou plaaslike landbouvoorligtingsbeampte om vir die toekenning aansoek te doen.
Bewys dat die grond afbetaal is, dat geen grondeise daarop ingedien is nie, dat dit in die naam van die verkoper geregistreer is en dat die onderhandelde prys nie hoër as die gewaardeerde markprys is nie bewys dat die restant van die finansiering beskikbaar is n Waardasieverslag.
Die proses sal minstens vier maande duur, maar ingewikkelde projekte kan selfs langer neem.
Vir 'n minimumbedrag van R20 000 moet jy 'n minimum persoonlike bydrae van R5 000 maak. 'n Maksimumbedrag van R100 000 vereis 'n minimum eie bydrae van R400 000. Daar is wisselende minimum en maksimum toekenningsbedrae, afhangende van die grootte van die aansoeker se eie bydrae.
Die aansoekvorm is by die provinsiale kantoor van die Departement van Grondsake of by die plaaslike landbouvoorligtingskantoor te kry.
<fn>GOV-ZA. Gsc.4952.contacts.contacts.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.I.93212.93212.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n nuwe opleidingsprogram bekendgestel wat leerlingskappe genoem word. Werkgewers speel 'n deurslaggewende rol in die instelling van leerlingskappe. Dié brosjure verduidelik die voordele en koste van leerlingskappe vir werkgewers.
Wat is 'n Leerlingskap?
Wat is die Hoof-voordele van 'n Leerlingskap?
Wat is die Koste en Watter Vergoeding word Aangebied?
Hoe Kan Ek 'n Leerlingskap Instel?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.M.92946.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.M.92946.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.M.92948.92948.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.M.92950.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.M.92950.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.R.67928.67928.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.R.92755.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Keuse van belangrike sakesteunkoppelings vir jou klein onderneming;wat plekke insluit wat opleiding, mentorskap en netwerke verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.S.92680.92680.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.S.92756.92756.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.S.92756.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.67928.67928.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.85540.85540.2010-03-24.af.txt</fn>
Die gids sit uiteen wat jy in aanmerking moet neem wanneer jy jou eie onderneming stig: - van die sake-idee tot die regstruktuur tot die bemarking van jou onderneming. As jy 'n nuwe entrepeneur is - is dit die regte plek om te begin.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92680.92680.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92743.92743.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92743.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92758.92758.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Boekhouding?
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Hoe Lank Moet Boek Gehou Word?
Watter Aantekeninge moet in 'n Basiese Boekhoustelsel Gemaak Word?
Wat is Boekhouding?
Tabelle en kodes van rekeninge, rekening-instruksiehandleidings en stelsel- en programdokumentasie, wat die boekhoudingstelsel beskryf wat deur die onderneming of verkoper gebruik word.
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Aantekening moet gehou word van alle goedere en dienste wat aan of deur die onderneming verskaf is. Daar moet genoeg besonderhede wees om die Ontvanger van Inkomste in staat te stel om maklik die goedere of dienste en die verskaffers of hulle agente uit te ken.
Watter tipe dokumentasie kan gehou word?
Dokumentêre bewyse wat aanvaarbaar is vir die Ontvanger van Inkomste wat die verkoper se reg bevestig om die nul-koers toe te pas op die verskaffing van goedere of dienste.
Alle aantekeninge wat verband hou met goedere wat ingevoer word.
Hoe Lank Moet Bewyse Gehou Word?
Aantekeninge in boekvorm moet 'n minimum van vyf jaar vanaf die datum van die laaste inskrywing in die boek gehou word.
Bewyse wat nie in boekvorm gehou word nie, soos dokumente en kwitansies, moet 'n minimum van vyf jaar gehou word van die datum van die afhandeling van die transaksie, daad of operasie waarmee dit verband hou.
Dit is 'n oortreding van die Wet op BTW om nie boek of aantekeninge soos aangedui te hou nie. Dit kan 'n boete of moontlik 'n boete en tronkstraf tot gevolg hê.
Watter Dokumente word in 'n Basiese Boekhoustelsel gehou?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92944.92944.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guidelines_manuals_and_instructions.U.92944.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92758.92758.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Boekhouding?
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Hoe Lank Moet Boek Gehou Word?
Watter Aantekeninge moet in 'n Basiese Boekhoustelsel Gemaak Word?
Wat is Boekhouding?
Tabelle en kodes van rekeninge, rekening-instruksiehandleidings en stelsel- en programdokumentasie, wat die boekhoudingstelsel beskryf wat deur die onderneming of verkoper gebruik word.
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Aantekening moet gehou word van alle goedere en dienste wat aan of deur die onderneming verskaf is. Daar moet genoeg besonderhede wees om die Ontvanger van Inkomste in staat te stel om maklik die goedere of dienste en die verskaffers of hulle agente uit te ken.
Watter tipe dokumentasie kan gehou word?
Dokumentêre bewyse wat aanvaarbaar is vir die Ontvanger van Inkomste wat die verkoper se reg bevestig om die nul-koers toe te pas op die verskaffing van goedere of dienste.
Alle aantekeninge wat verband hou met goedere wat ingevoer word.
Hoe Lank Moet Bewyse Gehou Word?
Aantekeninge in boekvorm moet 'n minimum van vyf jaar vanaf die datum van die laaste inskrywing in die boek gehou word.
Bewyse wat nie in boekvorm gehou word nie, soos dokumente en kwitansies, moet 'n minimum van vyf jaar gehou word van die datum van die afhandeling van die transaksie, daad of operasie waarmee dit verband hou.
Dit is 'n oortreding van die Wet op BTW om nie boek of aantekeninge soos aangedui te hou nie. Dit kan 'n boete of moontlik 'n boete en tronkstraf tot gevolg hê.
Watter Dokumente word in 'n Basiese Boekhoustelsel gehou?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92942.92942.2010-03-24.af.txt</fn>
Is Jou Onderneming Wetlik Geregistreer?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92944.92944.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92944.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92946.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92946.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Terug na> Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92948.92948.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92950.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.M.92950.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
Dié vier word ook die Bemarkingsmengsel of die 4Psgenoem.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Munisipale Afbakeningsraad: Kaarte, demografie, statistieke, munisipale profiele en ander nuttige inligting vir marknavorsing. www.demarcation.org.
Buro vir Marknavorsing (BMN), UNISA: Bemarkings- en sosio-ekonomiese navorsing. Opleiding oor navorsingsmetodologie word ook gegee. (www.unisa.ac.
Africa Business Direct: Africa Business Direct is 'n handels- en beleggings-fasiliteringsmaatskappy met hulle hoofkantoor van operasie in Johannesburg in Suid-Afrika. Met die doel om multinasionale maatskappye te help skep wat in Afrika geleë is, of om gesamentlike ondernemings en beleggingsinisiatiewe op die vasteland te stig, wat Afrika met ander dele van die wêreld verbind, spits die maatskappy hom toe om opleiding, konsultasie en markintelligensie te verskaf. Deur 'n aanlyn sakeontwikkelings-gefokusde poort-webtuiste, help ADB ook ondernemings, beide in en buite Afrika, om hulle handels- en beleggingsuitbreidings-vernuf te slyp. www.africabusinessdirect.
Terug na> Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.S.92755.92755.2010-03-24.af.txt</fn>
n Keuse van belangrike sakesteunkoppelings vir jou klein onderneming;wat plekke insluit wat opleiding, mentorskap en netwerke verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.U.67928.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie sal sonder bemarking weet hoe goed jou produk of diens is?
En hoe sal mense weet waar om dit in die hande te kry?
Daar word soms gesê die bemarking van die produk is net so belangrik soos die produk self! Geen bemarking kan beteken dat jou onderneming maklik kan misluk. Kry hier 'n vinnige opsomming van die belangrikste bemarkingskonsepte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Om jou eie klein onderneming te stig of te bestuur is opwindend, maar dit kan ook na 'n onmoontlike taak lyk as jy geen steun het nie.
Daar is nuwe konsepte waarmee jy moet werk en moeilike besluite waarop jy moet reageer. Om 'n onderneming te besit, beteken dat jy verantwoordelik is vir die voortbestaan van ander gesinne, sowel as jou eie.
Gelukkig is daar talle hulpmiddels en steundienste wat aangebied word deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die talle vennote wat jou kan help om jou sakedoelwitte te bereik.
Ontspan dus en stap die RED-deur-inisiatief binne.
As jy op enige tydstip hulp nodig het, kan jy in verbinding tree met RED-deur.
Wat Is 'n Kleinsakeonderneming?
Het jy die Durf vir die Sakewêreld?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Om jou idee 'n werklikheid te maak in die mark, is befondsing noodsaaklik. Daar is verskeie maniere waarop jy geld in die hande kan kry. Voordat jy besluit waar om aansoek te doen, moet jy basiese kennis oor die wêreld van sakebeplanning en finansiering inwin.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Die stig van 'n onderneming en die reg is onlosmaaklik verbind. Daar is baie soorte ondernemings en hulle het almal spesifieke reëls wat regsake betref. Dié afdeling gee 'n eenvoudige oorsig van die tipes ondernemings en koppelings na registrasie daarvan by regsliggame.
Wat is die regsake wat nuwe ondernemings raak?
Is my onderneming wetlik geregistreer?
Moet ek my onderneming as 'n alleeneienaarsaak registreer?
Moet ek my onderneming as 'n gesamentlike onderneming of 'n vennootskap registreer?
Moet ek my onderneming as 'n nie-winsgewende organisasie registreer?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Beplanning van die Toekoms van jou Onderneming is noodsaaklik vir die sukses van jou onderneming, afgesien van hoe klein dit is. Kry die basiese inligting hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Die sukses van jou onderneming hang van baie faktore af, waarvan een van die belangrikste jou personeel is. Dié kernkoppelings skets 'n prentjie van die arbeidskwessies waarvan jy bewus moet wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n groot aanvraag na Wetenskap- en Ingenieurs-gegronde ondernemings. Daar is baie fondse en kontakte waar jou idee beoordeel kan word om te sien of dit ontwikkel kan word. Kry meer inligting oor die ingenieurs-, vervaardigings- en produkontwikkelingsektore here.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.d.85540.7.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie sal sonder bemarking weet hoe goed jou produk of diens is?
En hoe sal mense weet waar om dit in die hande te kry?
Daar word soms gesê die bemarking van die produk is net so belangrik soos die produk self! Geen bemarking kan beteken dat jou onderneming maklik kan misluk. Kry hier 'n vinnige opsomming van die belangrikste bemarkingskonsepte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is 'n regeringsfonds waartoe almal wat in diens is bydra.
As 'n persoon werkloos raak, kan hy of sy geld van die fonds terugeis.
Daar is riglyne om werkgewers te help met die bydraes wat vereis word. Daar is spesiale riglyne vir Huiswerkers.
Die prosesse wat met werkloosheidsversekering gepaard gaan word beheer deur die WVF, 'n liggaam wat gestig is onder die jurisdiksie van die Departement van Arbeid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Vakbonde en werknemersverenigings kan onderhandelingsrade stig. Onderhandelingsrade hanteer kollektiewe ooreenkomste, los arbeidsgeskille op, stig verskeie skemas en maak voorstelle oor arbeidsbeleid en -wette.
Kry al die relevante inligting op die Departement van Arbeid se Webblad vir aansoeke om registrasie van 'n onderhandelingsraad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is die regsraamwerk vir beserings, gestremdheid, siekte en dood wat deur werksverwante bedrywighede veroorsaak word (arbeidsiektes en -ongelukke). Dit is altyd Werkerskompensasie.
Wanneer 'n werker siek word, moet die werkgewer dit by die Departement van Arbeid aanmeld. Die vorm 'Werkgewersverslag oor 'n Arbeidsiekte' moet gebruik word. Die werknemer kan dan opvolgvorms invul, en 'n verklaring aflê om met die eiseproses van die fonds af te begin. Die werknemersvorm' kennisgewing van 'n Arbeidsiekte en Eis om Vergoeding ', is hier beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n nuttige opsomming van die Wet op Basiese Indiensnemingsvoorwaardes. Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap en onbetaalde vrywilligers van liefdadighede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is 'n bedrag wat deur alle werkgewers aan SAID betaal word. Die Vaardigheidsontwikkelingsfonds is bedoel om aangewend te word vir werknemersopleiding en vaardigheidsontwikkeling. Die heffings word betaal aan 'n Regeringsliggaam wat daarvoor verantwoordelik is om onderwys- en opleidingsprogramme binne 'n spesifieke sektor te organiseer. Elke sektor het sy eie SETA.
Hier is nog inligting oor die reëls vir die betaling van die heffing en die gebruik daarvan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.6.2010-03-24.af.txt</fn>
SEB is die breë benadering om rassediskriminasie uiit die Suid-Afrikaanse ekonomie te verwyder en die toetrede van Geskiedkundig-benadeelde Indiwidue (GBI's) tot die sake-arena te versnel. SEB is 'n inklusiewe proses wat alle sektore van die ekonomie se samewerking vereis om dit te laat werk. Die regering probeer ware SEB skep en die situasie van "voordoening" te vermy wat baie maatskappye nog toepas. Die Wet op SEB sit die raamwerk daarvoor uiteen. SEB het 'n kwessie geword wat hoog op die sakelys van baie ondernemings is. Kry meer inligting hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.7.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Gelyke Indiensneming is ingestel om gelyke geleenthede en billike behandeling in die werkplek te skep. Deur dit te doen word vorige benadeling teengewerk en onregverdige diskriminasie verwyder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Arbeidsverhoudinge is van toepassing op alle werkgewers, werkers, vakbonde en werkgewersorganisasies, maar het nie betrekking op - lede van die Nasionale Weermag; Nasionale Intelligensieagentskap; of Suid-Afrikaanse Geheime Diens nie.
Die Wet wil ekonomiese ontwikkeling, maatskaplike geregtigheid, arbeidsvrede en demokrasie in die werkplek bevorder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Guides.r.92867.9.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Homepage_images.newsitems.expo.tb.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuberkulose neem oor die afgelope paar jaar ernstige afmetings in die Weskaap aan. Die redes hiervoor is veelvuldig soos dit in n onlangse verslag aan die Stellenbosse Stadsraad uitgewys word?
Die verslag toon dat MIV (Menslike Imuniteitsgebrekvirus) infeksien bydraende faktor waarom TB as n epidemie beskou kan word. MIV (Menslike Imuniteitsgebrekvirus) val die immuunstelsel aan wat n individu meer vatbaar maak vir die siekte. TB is daarom ook n goot oorsaak van sterftes by persone met MIV (Menslike Imuniteitsgebrekvirus) in ons streek?
Nog n faktor wat in die verslag uitgewys word is die sosio-ekonomiese neigings van die gebied. Oormatige verstedeliking en migrasie vanaf veral die Ooskaap verswak Sosio-ekonomiese toestande en armmoede, oorbevolking, swak behuising en werkloosheid gaan gewoonlik gepaard met ondervoeding en lewenskwaliteit. Hierdie toestande was nog altyd nou verbind met TB, alhoewel n gesonde persoon ook die infeksie kan optel aangesien dit deur die lug versprei word?
Sowat 552 nuwe gevalle word elke jaar in die Stellenboschgebied aangemeld waarvan sowat 55% genees word. Daar word ongeveer 1000 gevalle in die gesondheidsdistrik van Stellenbosch, wat ook die Boland Distriksmunisipaliteit insluit, in totaal aangemeld. Die Nasionale Tuberkulose Beheerprogram het 85% genesing as n mikpunt gestel. Twintig mense het in 2001 gesterf aan TB?
Suster Coetzee het in die verslag daarop gewys dat die Nasionale Tuberkulose Beheerprogram nie alleen die epidemie kan bekamp nie, maar dat dit hand aan hand moet gaan met die verbetering in behuising, beter voeding en die bekamping van MIV. Daar moet ook nouer met gemeenskapsorganisasies en selfs plaaseienaars gewerk word. Nouer samewerking moet ook met die MIV/VIGS koördineerder en organisasies wat MIV teenwerk bewerkstellig word. Daar word ook gemik om persone voedselbystand van tot 6 maande te gee om te verseker dat immuuniteit herstel het.
Tuberkulose is nie soos MIV ongeneeslik nie. Die uitdaging is egter om die sosio-ekonomiese toestande van sommige mense in die streek te verbeter om te voorkom dat geneeslike siektes n epidemie word?
<fn>GOV-ZA.I.83479.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek vir dieplakkaatweergawe van die inligting op die illustrasie.
Die teenwoordigheid van water en die inhoud van jou badkamerkassie hou talle gevare vir alle lede van jou huishouding in.
Moet nooit die warmwaterkraan laat loop as jy nie in die badkamer is nie.
Kinders moet nooit sonder toesig in die bad gelos word nie.
Bêre skeermesse en persoonlike higiëne-middels buite bereik. Sluit medisyne toe.
Moenie enige elektriese toestelle in die badkamer toelaat nie.
Die gebied waarin die gesin die meeste van hulle tyd deurbring hou baie gevare in, veral vir jong kinders.
Bring veiligheidshekke op trappe aan.
Hou lae vensters sonder diefwering toe en beperk die toegang tot balkonne.
Veiligheidsglas moet in groot glaspanele soos deure gebruik word.
Sorg dat groot meubels wat kan omslaan stewig staan en versag alle skerp hoeke.
Bind blinding- en gordyn-koorde weg.
Sorg dat mense nie op los matte en tapyte kan gly nie.
Die kombuis is 'n besonder gevaarlike gebied omdat dit warm elektriese toestelle, gifstowwe en skerp voorwerpe bevat.
Skakel altyd die stoof by die hoofskakelaar af.
Probeer die agterste plate van die stoof gebruik en sorg dat potte se handvatsels binnetoe wys.
Hou elektriese drade kort en buite bereik.
Huishoudelike skoonmaakmiddels, politoer en insekdoders moet toegesluit wees.
Hou messe en ander skerp voorwerpe weg van nuuskierige vingers.
Die slaapkamer lyk dalk na 'n veilige plek maar dit hou 'n paar gevare in.
Moenie kinders toelaat om sonder toesig op slaapkamermeubels te speel nie.
Grimeermiddels kan vir kinders en diere giftig wees. Bêre dit buite bereik.
Sorg dat elektriese toerusting buite bereik is en beveilig muurproppe in alle dele van die hele huis.
Dit is uiters noodsaaklik dat die voorsorgmaatreëls wat jy in jou huis tref ook buite toegepas word.
Hou enigiets wat moontlik gevaarlik kan wees buite kinders se bereik.
Koop produkte wat herseëlbare, kinderbestande deksels het.
Hou produkte in die oorspronklike verpakkings sodat dit maklik uitgeken kan word.
Bêre produkte soos terpentyn, verf, kunsmis, gassilinders en swembadchemikalië weg van die gewone leefgebied af.
Lees altyd die bêre-aanwysings op pakkies en maak seker dat jy nie produkte wat met mekaar bots saam bêre nie.
Om besmetting te voorkom moet swembadchloor nie naby ander produkte gebêre word nie.
Maak seker dat die bêreplek koel, droog en goed geventileer is.
Moenie leë houers weer gebruik of hervul nie.
Dit is beslis nie net kinders wat beskerming nodig het nie. Kortpaadjies en basiese veiligheidsreëls wat ignoreer word, veroorsaak dikwels dat volwassenes by die huis beserings opdoen.
Gebruik altyd die gereedskap wat vir die werk ontwerp is en maak seker dat dit weggebêre is wanneer jy klaar is.
Vee die werkgebied om te keer dat iemand gly en val.
Dra die regte veiligheidstoerusting soos brille, gesigsmaskers, beskermende handskoene of veiligheidstewels.
Hanteer elektrisiteit met die sorg wat dit verdien. Skakel altyd die krag by die sekeringskas af voordat jy herstelwerk doen.
n Leer moet altyd op 'n afstand van 'n kwart van sy lengte van 'n muur af staan en moet nooit teen glas of geute leun nie.
Maak altyd seker dat 'n stuk kraggereedskap geaard is en vervang 'n uitgerafelde draad.
As die somer aanbreek word jou swembad die kuierplek. Veiligheid en higiëne is in dié deel van jou huis van die opperste belang.
Kinders moet nooit, ooit sonder toesig naby swembaddens, visdammetjies, emmers water of fonteintjies gelos word nie.
Beperk toegang tot swembaddens deur 'n swembadheining of -veiligheidsnet te gebruik.
Leer kinders van so jonk as 12 maande om te swem. Skakel "Leer om te Swem" by 0861 100 456.
Moenie toelaat dat kinders mekaar in 'n swembad instamp, om 'n swembad hardloop of mekaar onder water vasdruk nie.
Skakel HTH Swembadbystand se verbruikersorg-afdeling vir meer inligting by 08600 222 40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.I.83479.1.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek vir dieplakkaatweergawe van die inligting op die illustrasie.
Die teenwoordigheid van water en die inhoud van jou badkamerkassie hou talle gevare vir alle lede van jou huishouding in.
Moet nooit die warmwaterkraan laat loop as jy nie in die badkamer is nie.
Kinders moet nooit sonder toesig in die bad gelos word nie.
Bêre skeermesse en persoonlike higiëne-middels buite bereik. Sluit medisyne toe.
Moenie enige elektriese toestelle in die badkamer toelaat nie.
Die gebied waarin die gesin die meeste van hulle tyd deurbring hou baie gevare in, veral vir jong kinders.
Bring veiligheidshekke op trappe aan.
Hou lae vensters sonder diefwering toe en beperk die toegang tot balkonne.
Veiligheidsglas moet in groot glaspanele soos deure gebruik word.
Sorg dat groot meubels wat kan omslaan stewig staan en versag alle skerp hoeke.
Bind blinding- en gordyn-koorde weg.
Sorg dat mense nie op los matte en tapyte kan gly nie.
Die kombuis is 'n besonder gevaarlike gebied omdat dit warm elektriese toestelle, gifstowwe en skerp voorwerpe bevat.
Skakel altyd die stoof by die hoofskakelaar af.
Probeer die agterste plate van die stoof gebruik en sorg dat potte se handvatsels binnetoe wys.
Hou elektriese drade kort en buite bereik.
Huishoudelike skoonmaakmiddels, politoer en insekdoders moet toegesluit wees.
Hou messe en ander skerp voorwerpe weg van nuuskierige vingers.
Die slaapkamer lyk dalk na 'n veilige plek maar dit hou 'n paar gevare in.
Moenie kinders toelaat om sonder toesig op slaapkamermeubels te speel nie.
Grimeermiddels kan vir kinders en diere giftig wees. Bêre dit buite bereik.
Sorg dat elektriese toerusting buite bereik is en beveilig muurproppe in alle dele van die hele huis.
Dit is uiters noodsaaklik dat die voorsorgmaatreëls wat jy in jou huis tref ook buite toegepas word.
Hou enigiets wat moontlik gevaarlik kan wees buite kinders se bereik.
Koop produkte wat herseëlbare, kinderbestande deksels het.
Hou produkte in die oorspronklike verpakkings sodat dit maklik uitgeken kan word.
Bêre produkte soos terpentyn, verf, kunsmis, gassilinders en swembadchemikalië weg van die gewone leefgebied af.
Lees altyd die bêre-aanwysings op pakkies en maak seker dat jy nie produkte wat met mekaar bots saam bêre nie.
Om besmetting te voorkom moet swembadchloor nie naby ander produkte gebêre word nie.
Maak seker dat die bêreplek koel, droog en goed geventileer is.
Moenie leë houers weer gebruik of hervul nie.
Dit is beslis nie net kinders wat beskerming nodig het nie. Kortpaadjies en basiese veiligheidsreëls wat ignoreer word, veroorsaak dikwels dat volwassenes by die huis beserings opdoen.
Gebruik altyd die gereedskap wat vir die werk ontwerp is en maak seker dat dit weggebêre is wanneer jy klaar is.
Vee die werkgebied om te keer dat iemand gly en val.
Dra die regte veiligheidstoerusting soos brille, gesigsmaskers, beskermende handskoene of veiligheidstewels.
Hanteer elektrisiteit met die sorg wat dit verdien. Skakel altyd die krag by die sekeringskas af voordat jy herstelwerk doen.
n Leer moet altyd op 'n afstand van 'n kwart van sy lengte van 'n muur af staan en moet nooit teen glas of geute leun nie.
Maak altyd seker dat 'n stuk kraggereedskap geaard is en vervang 'n uitgerafelde draad.
As die somer aanbreek word jou swembad die kuierplek. Veiligheid en higiëne is in dié deel van jou huis van die opperste belang.
Kinders moet nooit, ooit sonder toesig naby swembaddens, visdammetjies, emmers water of fonteintjies gelos word nie.
Beperk toegang tot swembaddens deur 'n swembadheining of -veiligheidsnet te gebruik.
Leer kinders van so jonk as 12 maande om te swem. Skakel "Leer om te Swem" by 0861 100 456.
Moenie toelaat dat kinders mekaar in 'n swembad instamp, om 'n swembad hardloop of mekaar onder water vasdruk nie.
Skakel HTH Swembadbystand se verbruikersorg-afdeling vir meer inligting by 08600 222 40.
<fn>GOV-ZA.I.83479.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Leer die noodtelefoonnommers, sorg dat almal in jou huishouding dit ken en plak dit langs die foon op!
Lees alle blaadjies in pakkies, etikette en aanwysings. Volg die aanwysings van die vervaardiger.
Woon 'n noodhulpkursus by en maak seker dat almal wat jou kinders oppas dit ook doen.
Identifiseer moontlike onveilige voorwerpe, produkte en situasies in en om jou huis en beveilig dit.
Moet nooit jou kinders verontagsaam as hulle moontlike gevare in en om die huis uitwys nie. Beloon hulle vir hulle oplettendheid en betrek hulle by veiligheidsmaatreëls.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.1.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Vraag: MIV is agt jaar gelede by my vriendin gediagnoseer en sy begin nou siek raak. Sy is 'n enkelouer en is bekommerd oor wie haar 12-jarige dogter na haar dood sal versorg. Sy het my gevra om vir haar dogter te sorg en ek sal dit doen. Die probleem is dat sy nie weet hoe om vir haar dogter te sê dat sy MIV-positief is nie. Is daar iets wat ek kan doen om haar te help?
Antwoord: Die belangrike ding wat jou vriendin moet weet is dat daar baie tyd is om te dink en te beplan wat gedoen moet word. Een van die moeilikste dinge wat MIV-positiewe ouers moet doen is om hulle kinders te vertel dat hulle die MI-virus het. Hulle is dikwels te bang om met hulle kinders te praat. Maar dié stilswye kan vir almal sleg wees. Kinders bekommer hulle as hulle sien iets is verkeerd en kan hulleself die skuld gee vir hulle ouers se siekte of bekommernis.
Om haar dogter te vertel is belangrik sodat sy haarself kan voorberei op haar ma se sterfte. Sy het tyd nodig om afskeid te neem. Hulle moet die tyd wat hulle saam het, goed benut.
Dit is nie maklik vir ouers om hulle kinders te vertel dat hulle MIV-positief is nie. Kinders kan dieselfde gevoelens ondervind wat hulle deurgemaak het toe hulle die eerste keer uitgevind het dat hulle MIV-positief is. Hulle het byvoorbeeld dalk bang, kwaad of hartseer gevoel. Daar moet onthou word dat dit normale emosies is.
Wanneer sy haar dogter vertel dat sy MIV-positief is, moet jou vriendin die volgende in ag neem: (a) haar dogter kan baie vrae vra en kan baie steun nodig hê. (b) Probeer om duidelike, eerlike antwoorde te gee. Sy moet al die korrekte inligting oor MIV en vigs kry. (c) Jou vriendin moet haar dogter se gevoelens in ag neem en haar aanmoedig om te praat oor hoe sy voel en veral oor haar vrese oor MIV en vigs.
Dit sal ook belangrik wees dat jou vriendin nog 'n familielid of -lede (wat sy reeds ingelig het) vra om by te wees wanneer sy haar dogter van haar MIV-status vertel, om haar dogter 'n sin te gee van wie sy is. Dit sal goed wees as jy daar kan wees vir ondersteuning, omdat dit sal help om die band tussen jou en haar dogter te verstewig. As jy die jong meisie toelaat om haar gevoelens oor haar ma se MIV-status met jou te deel, sal dit haar laat voel dat iemand daar is vir haar. Dit kan dit vir haar makliker maak om met jou en die ander familielede oor haar ma te praat na haar dood. Sy sal nou baie steun nodig hê en veral wanneer haar ma sterf. Steun vir haar dogter sal jou vriendin ook gemoedsrus gee.
Dit kan jou vriendin en haar dogter help as hulle 'n gesinstradisie ontwikkel, iets wat hulle sal geniet om gereeld te doen. Dit kan miskien een keer 'n week gebeur. Hulle kan byvoorbeeld 'n spesiale ete deel of saam 'n fliek kyk. Dit kan iets wees wat die dogter dalk na haar ma se dood saam met jou kan voortsit, iets waardeur sy haar ma sal onthou en wat haar 'n gevoel van voortsetting sal gee.
Nog 'n manier waarop belangrike herinnerings bewaar kan word is met 'n onthoukissie. Jou vriendin kan enigiets wat vir haar iets beteken bymekaar maak en dit vir haar dogter in die onthoukissie sit. Dit kan byvoorbeel 'n stuk klere, foto's, stukkies juwele of spesiale kaartjies wees. Jou vriendin kan ook 'n brief vir haar dogter skryf waarin sy sê hoe lief sy vir haar is en dit kan in die onthoukissie gesit word wat na haar dood oopgemaak kan word. Dit sal die dogter waarskynlik baie troos as sy iets tasbaar het wat haar herinner aan haar ma en die liefde wat hulle met mekaar gedeel het.
Jou vriendin en haar dogter het nou baie steun nodig en hulle is gelukkig dat jy bereid is om daar te wees om hulle by te staan in dié moeilike tyd in hulle lewens.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.10.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Vraag: Ek begin volgende maand werk en het gereël dat 'n huiswerker vir my kom werk en my kinders van twee en vier oppas. Ek wil hê dat sy 'n bloedtoets moet ondergaan voordat sy begin werk want ek is bekommerd daaroor dat sy dalk MIV kan hê en dat my kinders dit kan opdoen. Hoe maak ek seker dat sy getoets word?
Antwoord: Selfs as iemand MIV-negatief toets voordat hulle begin werk, is dit moontlik dat hulle in die toekoms besmet kan raak. In Suid-Afrika is dit onwettig om daarop aan te dring dat iemand 'n MIV-toets moet ondergaan voordat hulle 'n werk aangebied word. Dit is ook onwettig om iemand af te dank net omdat hulle MIV-positief is.
Selfs as 'n persoon wat in diens is besluit om 'n MIV-toets te ondergaan, is hulle nie wetlik verplig om hulle werkgewer oor die uitslag in te lig nie. As hulle dit doen, is die werkgewer onder 'n verpligting om die inligting vertroulik te hou.
Enigeen wat besluit om getoets te word moet voor en na die toets berading kry. Die persoon moet ook 'n ingeligte toestemming-vorm teken voordat bloed vir die toets getrek kan word. In die praktyk beteken dit dat die persoon voor die toets gedoen word, oor MIV en vigs ingelig sal word, die risiko om positief getoets te word sal bespreek word en daar sal gepraat word oor hoe hulle dink hulle óf 'n positiewe, óf 'n negatiewe toets sal hanteer. Die berader sal bepaal hoekom die persoon getoets moet word en hom of haar inlig oor hulle wetlike regte. As die persoon MIV-positief sou toets, sal die berader maniere bespreek waarop hulle kan keer dat die virus aan ander mense oorgedra word.
Menseregteskendings het gebeur met werkgewers wat hulle werknemers vir bloedtoetse geneem het sonder dat ingeligte toestemming verkry is. Dit kom op 'n aanranding neer. Enige gesondheidsorgwerker wat voorts 'n werkgewer oor die werknemer se MIV-status inlig sonder daardie persoon se toestemming, sal skuldig wees aan die ernstige oortreding van die verbreking van vertroulikheid.
Baie mense is bekommerd oor die moontlikheid van MIV-besmetting vir hulle of hulle kinders. Dit is egter belangrik om te onthou dat MIV nie deur gewone, daaglikse kontak versprei word nie. As dit die geval was, sou amper almal van ons nou al positief gewees het, omdat ons gereeld in kontak is met mense wat die siekte onder lede het.
blootstelling aan bloed wat met MIV besmet is.
Suid-Afrika het een van die veiligste bloedoortappingsdienste ter wêreld. Ons kom ook selde in aanraking met ander mense se bloed. Vir 'n persoon om op dié manier besmet te word, moet hulle 'n snyplek hê waardeur die besmette bloed in hulle bloedstroom kan kom. Die meeste mense wat gevra word wanneer laas hulle op so 'n manier in kontak was met enigiemand anders se bloed, vind dat hulle nie die vraag kan beantwoord nie. Die beste manier om die verspreiding van die siekte te voorkom is deur jouself te bewapen met kennis en daarvolgens op te tree.
Sommige huiswerkers wat positief getoets is vir MIV, was in die voordelige posisie dat hulle hul werkgewers in hulle vertroue kon neem en steun kon kry. Dié werkgewers besef dat mense met MIV ook broodwinners is, en dat dit die gehalte van hulle werk, eerder as hulle MIV-status is, wat belangrik is.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.11.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Vraag: Een van my beste vriende lewe met MIV en vigs. Wat is die beste manier waarop ek my vriendin kan ondersteun en terselfdertyd die emosionele uitwerking en impak hanteer wat dit op my lewe en verhoudings het?
Anrwoord: 'n Diagnose van MIV en vigs raak nie net die indiwidu nie. Dit kan die familie, vriende en selfs die gemeenskap raak. Die diagnose en die wete dat mens met MIV en vigs saamleef kan pynlik wees en baie aspekte van die lewe raak: fisies, emosioneel, sosiaal, geldelik en geestelik; dit kan 'n bykomende stremming wees op indiwidue en hulle verhoudings.
As die persoon wat steun gee kan die emosionele stres wat jy ervaar ooreenstem met dié van die persoon wat met MIV en vigs leef (PMMVL). Gevoelens van woede, vrees, hartseer, angstigheid, hulpeloosheid en ambivalensie kan op enige tydstip kom en gaan. Dié gevoelens is natuurlik, maar moeilik om te hanteer. Dit is belangrik dat jy die oorweldigende gevoel wat jy teenoor jou vriendin het raaksien en ken, en steun kry om dit te hanteer.
In die konteks van jou daaglikse verhouding met die PMMVL kan kwessies van onttrekking, konflik, mede-afhanklikheid, gegriefdheid, rolveranderings en seks raak. In die buitewêreld kan familie, geld en stigmas bykomende laste raak.
Dit is belangrik om te onthou dat hoewel jou behoeftes en gevoelens onbelangrik mag lyk, in vergelyking met dié van die geliefdes, moet hulle nie op die agtergrond geskuif word nie. Dit is net so belangrik soos dié van die PMMVL's. As jy nie werk maak van jou eie gevoelens en behoeftes nie, sal hulle net toeneem, en griewe en ander negatiewe emosies veroorsaak wat moeilik is om te hanteer.
Die beste manier om dit te hanteer is om daaroor te praat met iemand by wie jy veilig voel. Hoewel jy miskien met sommige van jou vriende sal wil praat, is dit nie altyd moontlik nie. Vriende sal dalk nie altyd verstaan waardeur jy gaan nie. Dit kan ook wees dat jy belowe het om dinge geheim te hou en nie jou nabye vriende in jou vertroue kan neem nie.
Nog 'n plek waar jy oor die probleme sal kan praat, jou ervarings kan deel en steun kry uit die deel van soortgelyke ondervindings, is 'n steungroep. Dit kan 'n veilige plek wees om uiting te gee aan ongevraagde en negatiewe gevoelens, byvoorbeeld gegriefdheid, skuld, vrees of selfs woede sonder om skuldig te voel, en sonder om iemand in die proses seer te maak.
Afgesien van emosionele steun, kan steungroepe ook help met die opbou van 'n netwerk, mediese of sorgkwessies, geldelike probleme, deur, byvoorbeeld 'n groentetuin aan te plant en kralewerk te leer doen, en kindersorg of ouerlike vaardighede aan te leer.
Die PMMVL behoort vir dieselfde redes ook aangemoedig te word om hulle aan te sluit by 'n steungroep vir mense wat met MIV leef. Dit is lewensbelangrik dat die PMMVL moet weet dat hulle gesteun en aanvaar word. Om eenvoudig daar te wees, te luister, verwarring te erken, 'n drukkie te gee, stil te wees, te lag en te huil is soms die beste dinge wat jy kan doen.
As 'n vriend het jy die geleentheid vir 'n meer intense gedeelde verhouding, verhoogde waardering vir die tyd wat saam deurgebring word en dieper en meer intieme en oop vlakke van kommunikasie met iemand anders.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.12.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Vraag: My beste vriendin het pas aan vigs gesterf en ek kan nie die feit aanvaar dat sy weg is nie. Wat dit erger maak is dat sy nie genoeg vertroue in ons vriendskap gehad het om my te vertel dat sy MIV-positief is nie. Ek voel so sleg oor alles. Hoekom het sy my nie vertel nie Wat kan ek doen?
Antwoord: Dis duidelik dat jy baie hartseer is oor die dood van jou beste vriendin. Een van die moeilikste dinge in die lewe is om 'n dierbare vriend te verloor, veral wanneer daar dinge tussen julle was wat nie afgehandel is nie.
MIV-infeksie het veroorsaak dat mense mekaar nie vertrou nie, soms selfs in die intiemste verhoudings. Een van die redes hiervoor is die verskriklike stigma wat aan die siekte kleef. Dit is dié stigma wat veroorsaak dat mense met MIV en vigs nie die kennis van hulle status met ander deel nie, selfs nie met hulle naastes en dierbaarstes nie. Om 'n MIV-positiewe uitslag te kry, veroorsaak onvermydelik 'n krisis vir die persoon wat die nuus kry. Hoe goed die berading ookal is wat mens kry, moet ons nooit onderskat hoe groot die skok is as iemand hoor dat die MIV-toets positief is nie.
Die Beraders self word ook geraak deur die uitslag van hulle moet gee. Die Beraders wat mens by die Gemeenskapsgesondheidsentrums ontmoet het baie intensiewe en spesifieke beradingsopleiding gekry wat hulle in staat stel om hulle werk te doen. Baie van hulle gee al lank berading en het baie ervaring. Hulle is in staat om die nodige deernisvolle steun en korrekte inligting te gee om ingeligte instemming van hulle kliënte te kry voordat die toets gedoen word, en om die persoon se emosies in bedwang te hou wanneer die uitslag bekend is. Dit is uiters belangrik dat mense nooit instem tot 'n MIV-toets sonder om eers die nodige Voor- en Na-Toetsberading van 'n opgeleide berader te kry nie.
Met dié verduideliking hoop ek om jou gerus te stel dat hoewel jou vriendin miskien nie besluit het om jou in haar vertroue te neem oor haar MIV-positiewe status nie, sy die beste moontlike steun tydens berading en toetsing sou gekry het.
Terwyl ek nie die intensiteit van jou pyn en verwildering oor die feit dat jou vriendin aan vigs-verwante komplikasies gesterf het sonder om haar MIV-status met jou te deel nie, wil ek verduidelik wat met iemand gebeur as hulle 'n positiewe MIV-uitslag kry. 'n Positiewe diagnose ontlok diep emoseis by die persoon wat die uitslag kry. Die krisis wat deur dié ervaring veroorsaak word kan baie weke duur, terwyl die betrokke persoon die nuus verwerk en die gevoelens en moontlike nagevolge hanteer van wat dit beteken om MIV-positief te wees wat jouself, jou geliefdes (familie en vriende) en andere betref. Wanneer mens 'n positiewe uitslag kry, ervaar jy 'n skokreaksie omdat dit een van die mees vernietigende ondervindings ooit kan wees. Die skok is dikwels so groot dat al wat die persoon na die tyd onthou is dat sy of hy MIV-positief is.
Nog 'n diep emosie wat na vore kom is vrees. Vrees oor wat met mens kan gebeur, vrees vir die toekoms, vrees vir die verwerping deur familie, vriende, vrees dat mens jou geliefdes kan seermaak deur die nuus met hulle te deel. As 'n persoon wat baie jare ervaring het as 'n Berader, moet ek nog 'n kliënt ontmoet wat nie op een of ander stadium dink aan die uitwerking wat die oordra van die nuus van sy of haar MIV-positiewe status op geliefdes sal hê en wat die gevolge mag wees nie.
Woede, teleurstelling en soms skuld speel dikwels 'n groot rol in die soort besluite wat mense neem oor die inlig van geliefdes. Dié gevoelens word dikwels op jouself gerig. Weer is dit belangrik vir die persoon om dié gevoelens te bespreek in 'n veilige en ondersteunende omgewing. Die mense wat met MIV leef is kwesbaar, beide fisies en emosioneel. Hulle besluit soms om hulle kwesbaarheid te deel met 'n opgeleide berader, eerder as met nabye familie of vriende, omdat dit so oorweldigend sal wees om dit te doen.
Dit is moeilik om sterk te wees vir geliefdes wanneer iemand so broos voel. Mense mag dus kies om hulle kommer en probleme met 'n berader te deel, waar hulle seker is van 'n veilige plek; 'n plek om sonder voorbehoud uiting aan gevoelens te gee; waar negatiewe en positiewe gevoelens hanteer sal word met respek, 'n nie-veroordelende houding en onvoorwaardelike meelewing. Een van die grootste vrese wat mense het, is dat hulle die nodige steunbasis wat familie en vriende gee, sal verloor. Die gevaar dat dié steun bedreig sal word dwing mense dikwels om stil te bly oor hulle MIV-status. Ek verstaan dat jy vrae het wat dalk nooit beantwoord sal word nie. Kan ek voorstel dat jy jouself toestemming gee om hartseer, kwaad, seergemaak te voel Dit sal nie help om jou gevoelens te onderdruk nie. In 'n stadium sal jy dalk voel dat dit gepas is om iets tasbaar te doen, soos haar graf te besoek, of iets te doen wat julle saam geniet het en wat mooi herinnerings inhou. Soos die tyd aanstap sal jy vind: "Smart neem nooit af nie, dit bars net minder dikwels uit". Praat met 'n Berader as dit nodig is?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.13.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Vraag: Wat sal iemand moet oorweeg wat daaraan dink om sy of haar MIV-positiewe status aan nabye familie en vriende te onthul?
Antwoord: Dit kan baie moeilik wees om die besluit te neem om nabye vriende en familie oor jou positiewe MIV-status in te lig. Daar is baie dinge om te oorweeg voordat dit gedoen word, sowel as baie emosies wat jy dalk sal moet verwerk. Die besluit om te onthul kan met tye skrikwekkend, uitputtend en bevrydend wees, en soms kan al dié emosies tegelyk ervaar word.
Hoewel navorsing gewys het dat steun van familie en vriende iemand wat MIV-positief is geweldig baat, kan die proses van onthulling self baie stres veroorsaak. Iemand wat daaraan dink om geliefdes in te lig dat hy of sy MIV-positief is, kan talle vrae hê: Vir wie sal ek vertel Hoe sal mense reageer Wanneer is die beste tyd om dit te doen Jy is die beste persoon wat dié vrae kan beantwoord, maar die volgende riglyne kan help?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.14.14.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Vraag: My suster het pas teenretrovirale middels begin neem en ek is bekommerd omdat ek dink dat ek dalk self binnekort dit sal moet begin neem. Sy het vir my gesê dat haar Berader gesê het dat almal wat dié middels neem, altyd kondome moet gebruik. Hoekom?
Antwoord: Wat jou suster sê is waar. As jy nie altyd 'n kondoom gebruik nie, bestaan die moontlikheid dat MIV-stamme kan ontwikkel wat middel-weerstandig is. Dit beteken dat die middels nie meer teen die virus sal werk nie.
Die virale lading sal toeneem en die CD4-selle (witselle) wat ons immuunstelsel vorm, sal begin afneem. Dié toestand sal tot 'n middel-weerstandige stam lei en die virus sal meer van homself kan skep. As dit gebeur, sal die medisyne nie meer doeltreffend wees nie.
Die weerstandige stam sal dan sterker word en in die liggaam vermeerder. Weerstand teen een middel (omdat kondome nie gebruik word nie) kan ook keer dat ander klasse van dwelms werk.
As jy nie jouself verbind om kondome altyd en reg te gebruik nie, kan jy die mense met wie jy onbeskermde, penetrasie-seks het, besmet met die middel-weerstandige stam van die virus. Dit beteken dat die mense wat jy dalk besmet het, nie in staat sal wees om die middels te neem wanneer hulle reg is om dit te doen nie, selfs al het hulle nie vantevore TRV's geneem nie, omdat hulle begin het met middel-weerstandige stamme.
Wanneer iemand gereed is om met TRV-terapie te begin, moet die persoon na die TRV-kliniek gaan om die dokter te spreek, wat na 'n beoordeling sal besluit of die persoon se gesondheid Teenretrovirale terapie regverdig. Die dokter sal die persoon dan na die Berader verwys.
Die Berader sal tyd privaat saam met die persoon deurbring en alles verduidelik oor die TRV-middels, soos volharding, dieet, 'n positiewe lewenstyl, ens. Die Berader sal ook al die kliënt se vrae oor TRV-terapie beantwoord.
Dit sal ook daarna nodig wees dat die persoon groepsessies volgens die aanbeveling van die Berader moet bywoon. Dit beteken nie dat van jou verwag sal word om jou persoonlike kwessies in die teenwoordigheid van ander mense te bespreek nie, maar dit stel jou in staat om in 'n veilige omgewing te leer oor baie kwessies oor TRV's.
Na die groepsessies sal daar ander indiwiduele (van aangesig tot aangesig) beradingsgeleenthede met die Berader wees, waar persoonlike kwessies en moontlike probleme met TRV's privaat bespreek kan word.
Tussen dié verskeie sessies staan dit 'n kliënt vry om met die Berader in verbinding te tree as probleme sou opduik, of die probleme te doen het met kwessies soos kondoomgebruik of enigiets anders oor TRV's.
Of jy gereed is om met TRV-middels te begin of nie, is dit nodig dat jy toegewy moet wees aan die volgehoue gebruik van kondome. Jou besluit om dit te doen sal nie net tot die gemeenskap se voordeel wees nie, maar wat net so belangrik is, is dat dit jou nou en in die toekoms sal beskerm teen die opdoen van weerstandige stamme van die virus.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.14.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Vraag: My suster het pas teenretrovirale middels begin neem en ek is bekommerd omdat ek dink dat ek dalk self binnekort dit sal moet begin neem. Sy het vir my gesê dat haar Berader gesê het dat almal wat dié middels neem, altyd kondome moet gebruik. Hoekom?
Antwoord: Wat jou suster sê is waar. As jy nie altyd 'n kondoom gebruik nie, bestaan die moontlikheid dat MIV-stamme kan ontwikkel wat middel-weerstandig is. Dit beteken dat die middels nie meer teen die virus sal werk nie.
Die virale lading sal toeneem en die CD4-selle (witselle) wat ons immuunstelsel vorm, sal begin afneem. Dié toestand sal tot 'n middel-weerstandige stam lei en die virus sal meer van homself kan skep. As dit gebeur, sal die medisyne nie meer doeltreffend wees nie.
Die weerstandige stam sal dan sterker word en in die liggaam vermeerder. Weerstand teen een middel (omdat kondome nie gebruik word nie) kan ook keer dat ander klasse van dwelms werk.
As jy nie jouself verbind om kondome altyd en reg te gebruik nie, kan jy die mense met wie jy onbeskermde, penetrasie-seks het, besmet met die middel-weerstandige stam van die virus. Dit beteken dat die mense wat jy dalk besmet het, nie in staat sal wees om die middels te neem wanneer hulle reg is om dit te doen nie, selfs al het hulle nie vantevore TRV's geneem nie, omdat hulle begin het met middel-weerstandige stamme.
Wanneer iemand gereed is om met TRV-terapie te begin, moet die persoon na die TRV-kliniek gaan om die dokter te spreek, wat na 'n beoordeling sal besluit of die persoon se gesondheid Teenretrovirale terapie regverdig. Die dokter sal die persoon dan na die Berader verwys.
Die Berader sal tyd privaat saam met die persoon deurbring en alles verduidelik oor die TRV-middels, soos volharding, dieet, 'n positiewe lewenstyl, ens. Die Berader sal ook al die kliënt se vrae oor TRV-terapie beantwoord.
Dit sal ook daarna nodig wees dat die persoon groepsessies volgens die aanbeveling van die Berader moet bywoon. Dit beteken nie dat van jou verwag sal word om jou persoonlike kwessies in die teenwoordigheid van ander mense te bespreek nie, maar dit stel jou in staat om in 'n veilige omgewing te leer oor baie kwessies oor TRV's.
Na die groepsessies sal daar ander indiwiduele (van aangesig tot aangesig) beradingsgeleenthede met die Berader wees, waar persoonlike kwessies en moontlike probleme met TRV's privaat bespreek kan word.
Tussen dié verskeie sessies staan dit 'n kliënt vry om met die Berader in verbinding te tree as probleme sou opduik, of die probleme te doen het met kwessies soos kondoomgebruik of enigiets anders oor TRV's.
Of jy gereed is om met TRV-middels te begin of nie, is dit nodig dat jy toegewy moet wees aan die volgehoue gebruik van kondome. Jou besluit om dit te doen sal nie net tot die gemeenskap se voordeel wees nie, maar wat net so belangrik is, is dat dit jou nou en in die toekoms sal beskerm teen die opdoen van weerstandige stamme van die virus.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.15.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Vraag: Ek het 'n kleinerige onderneming met net agtien werknemers. Ek hoor aanmekaar van die uitwerking van MIV en vigs op sake-ondernemings, maar het nie 'n benul wat ek aan die situasie kan doen nie. In elk geval lyk dit of al my werknemers gesond is. Watter raad is daar vir my?
Antwoord: As jy agtien werknemers het, dui statistiek daarop dat drie of vier die MI-virus onder lede kan hê. As werkers met die virus in die vroeë stadium van die siekte is, is dit onwaarskynlik dat hulle nou al enige simptome van die siekte sal toon. Maar as hulle nie weet wat hulle status is nie en daarom nie daarvolgens optree nie, kan jy vind dat verskeie van jou sleutelwerkers oor 'n jaar of twee min of meer dieselfde tyd siek kan word. Daarom en weens ander belangrike redes is dit baie nodig dat al jou personeel MIV-inligting kry en die geleentheid gegee word om vrywillig berading te kry en getoets te word om vas te stel of hulle MIV-positief is.
om bestaande werknemers te laat toets sonder hulle ingeligte toestemming (vrywillige instemming om getoets te word na toepaslike vooraf berading).
Met dit in gedagte het jy ingeligte raad nodig oor hoe om te werk te gaan om jou personeel aan te moedig om vrywillige berading en toetsing te ondergaan. Eerstens moet besef word dat personeel die reg het tot volkome vertroulikheid oor hulle status. Met ander woorde, selfs as hulle toets positief sou wees, is hulle onder geen verpligting om dit aan jou te onthul nie.
Dikwels is die beste manier om te begin om 'n gekwalifiseerde persoon te vra om jou te ontmoet sodat julle saam ooreen kan kom oor 'n MIV-werkplekbeleid, wat 'n inligtingstrategie insluit wat pas by die besondere behoeftes van jou onderneming. Die Werkplekbeleid moet saamgestel word deur 'n taakspan wat ten volle verteenwoordigend is wat betref bestuur, werkers, werkersverteenwoordigers en vakbondverteenwoordigers. Die volgende stap kan wees dat jy moet uitkom by kenners wat jou MIV- en vigsinligting-opleiding vir jou werksmag kan instel, met die uiteensetting van die belangrikste kwessies wat met MIV-berading en -toetse te doen het. Die oogmerk hiermee is om in te lig en om waninligting reg te stel, terwyl indiwidue aangemoedig word om hulle eie houdings en gedrag te ondersoek sodat hulle 'n ingeligte besluit kan neem oor of hulle 'n MIV-toets moet ondergaan of nie.
Jy moet duidelik uiteensit wat jou beleid is wat MIV-positiewe personeel betref wat op alle stadiums van die infeksie is en wat die implikasies is vir ander personeellede en die maatskappy. Die doel van 'n MIV- en vigsprogram moet insluit die beperking van die gevaar van besetting sowel as om reeds-besmette personeel gesond te hou.
Volgens wet mag werknemers se diens nie beëindig te word net omdat hulle MIV-positief is nie. Solank hulle fiks genoeg is om hulle pligte uit te voer het hulle die reg om in diens te bly. Net as hulle in 'n gevorderde stadium van die siekte is, wat hulle erg affekteer, kan dit geregverdig wees om hulle van die werk af te sit op grond van ongeskiktheid en in daardie stadium sal hulle geregtig wees op die normale ooreengekome voordele. Personeellede mag ook nie weier om te werk saam met kollegas wat hulle MIV-positiewe status onthul het nie.
Beperkte ruimte laat ons net toe om sommige van die betrokke kwessies te noem. Vir hulp in die toekoms stel ons voor dat jy in verbinding tree met een van die organisasies wat raad en berading verskaf vir klein- en mediumgrootte ondernemings. Inligting is beskikbaar van ATICC.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.16.16.2010-03-24.af.txt</fn>
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Vraag: Ek beplan om 'n MIV-toets te ondergaan. Moet ek alleen gaan of behoort ek my seksmaat saam met my te neem As my maat saamgaan, sal ek die besonderhede van my seksuele geskiedenis in sy teenwoordigheid moet onthul Is daar omstandighede waarin dit raadsaam kan wees om alleen te gaan?
Antwoord: As jou seksmaat instem om saam met jou te gaan en ook instem om getoets te word, is dit gewoonlik die beste scenario. Een van die groot oogmerke van vrywillige berading en toetse (VBT) is om MIV-besmetting te voorkom deur gedragsverandering. Wêreldwye navorsing het getoon dat wanneer beide maats terselfdertyd getoets word, die waarskynlikheid dat 'n MIV-negatiewe status gehandhaaf sal word, aansienlik toeneem. Een van die redes hiervoor is dat deur saam getoets te word, julle jul toewyding aan mekaar se welsyn toon.
In werklikheid bring julle die kwessie na vore van vertroue en van in staat te wees om op mekaar staat te maak om nie die welstand van die verhouding in gevaar te stel nie.
Dit beteken egter nie dat die maats saam berading ontvang nie. Inteendeel, dit is baie belangrik dat mense afsondelik berading kry voordat hulle die toets ondergaan sodat 'n volledige beoordeling gedoen kan word van die unieke risikofaktore wat op elke indiwidu van toepassing is. Dié bespreking word heeltemal vertroulik gehou. Uitslae word ook indiwidueel gegee om mense wat MIV-positief bevind word in staat te stel om te besluit hoe om ten beste die kennis te hanteer. By ATICC word mense die geleentheid gegee, as hulle dit sou verkies, om hulle uitslae saam te bespreek voor hulle berader(s). Dit stel maats in staat om toekomstige voorkomingsmaatreëls en ander belangrike kwessies soos vertroue te ondersoek.
Soms is net een maat se toets positief. Sulke verhoudings word MIV-teenstrydig genoem. In sulke gevalle kan bykomende toetse nodig wees om vas te stel of die persoon wie se toets negatief is in die tydperk is wanneer die besmetting nie opgespoor kan word nie (die sogenaamde "venstertydperk"). Voortgesette berading vir die paar help baie in die tyd van onsekerheid. As beide maats se toets positief is, is voortgesette berading natuurlik ook voordelig om hulle te help om die situasie te hanteer.
Daar is egter 'n aantal moontlike situasies waar dit raadsaam sal wees om alleen die VBT te ondergaan. Dit gebeur gewoonlik in verhoudings waar daar 'n mate van wantroue, swak kommunikasie en/of die moontlikheid van mishandeling of geweld is. Daar is natuurlik ook die situasie waar 'n verhouding pas geëindig het, maar daar moet onthou word dat dit nodig is om drie maande lank te wag nadat die aktiewe seksuele verhouding beëindig is voordat 'n toets ondergaan word.
Nog 'n voordeel van gesamentlike toetse vir beide maats is dat as hulle minstens drie maande lank 'n monogame verhouding gehad het, die probleem van die "venstertydperk" van drie maande wegval as beide se toetse negatief is.
ATICC verskaf VBT, sowel as Pareberading deur Sielkundiges wat werk op die gebied van MIV en vigs.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.I.87102.16.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Vraag: Ek beplan om 'n MIV-toets te ondergaan. Moet ek alleen gaan of behoort ek my seksmaat saam met my te neem As my maat saamgaan, sal ek die besonderhede van my seksuele geskiedenis in sy teenwoordigheid moet onthul Is daar omstandighede waarin dit raadsaam kan wees om alleen te gaan?
Antwoord: As jou seksmaat instem om saam met jou te gaan en ook instem om getoets te word, is dit gewoonlik die beste scenario. Een van die groot oogmerke van vrywillige berading en toetse (VBT) is om MIV-besmetting te voorkom deur gedragsverandering. Wêreldwye navorsing het getoon dat wanneer beide maats terselfdertyd getoets word, die waarskynlikheid dat 'n MIV-negatiewe status gehandhaaf sal word, aansienlik toeneem. Een van die redes hiervoor is dat deur saam getoets te word, julle jul toewyding aan mekaar se welsyn toon.
In werklikheid bring julle die kwessie na vore van vertroue en van in staat te wees om op mekaar staat te maak om nie die welstand van die verhouding in gevaar te stel nie.
Dit beteken egter nie dat die maats saam berading ontvang nie. Inteendeel, dit is baie belangrik dat mense afsondelik berading kry voordat hulle die toets ondergaan sodat 'n volledige beoordeling gedoen kan word van die unieke risikofaktore wat op elke indiwidu van toepassing is. Dié bespreking word heeltemal vertroulik gehou. Uitslae word ook indiwidueel gegee om mense wat MIV-positief bevind word in staat te stel om te besluit hoe om ten beste die kennis te hanteer. By ATICC word mense die geleentheid gegee, as hulle dit sou verkies, om hulle uitslae saam te bespreek voor hulle berader(s). Dit stel maats in staat om toekomstige voorkomingsmaatreëls en ander belangrike kwessies soos vertroue te ondersoek.
Soms is net een maat se toets positief. Sulke verhoudings word MIV-teenstrydig genoem. In sulke gevalle kan bykomende toetse nodig wees om vas te stel of die persoon wie se toets negatief is in die tydperk is wanneer die besmetting nie opgespoor kan word nie (die sogenaamde "venstertydperk"). Voortgesette berading vir die paar help baie in die tyd van onsekerheid. As beide maats se toets positief is, is voortgesette berading natuurlik ook voordelig om hulle te help om die situasie te hanteer.
Daar is egter 'n aantal moontlike situasies waar dit raadsaam sal wees om alleen die VBT te ondergaan. Dit gebeur gewoonlik in verhoudings waar daar 'n mate van wantroue, swak kommunikasie en/of die moontlikheid van mishandeling of geweld is. Daar is natuurlik ook die situasie waar 'n verhouding pas geëindig het, maar daar moet onthou word dat dit nodig is om drie maande lank te wag nadat die aktiewe seksuele verhouding beëindig is voordat 'n toets ondergaan word.
Nog 'n voordeel van gesamentlike toetse vir beide maats is dat as hulle minstens drie maande lank 'n monogame verhouding gehad het, die probleem van die "venstertydperk" van drie maande wegval as beide se toetse negatief is.
ATICC verskaf VBT, sowel as Pareberading deur Sielkundiges wat werk op die gebied van MIV en vigs.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.17.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Vraag: Ek hoor dat die regering teen-retrovirale middels (TRV's) aan MIV-positiewe mense verskaf. Ek wil graag weet hoe die TRV-program werk sodat ek ook die medisyne in die hande kan kry.
Antwoord: Jy is reg as jy sê dat TRV's vir die publiek beskikbaar sal wees, maar nie alle MIV-positiewe mense hoef op TRV-behandeling te wees nie. TRV-terapie help mense wat met MIV leef om 'n langer en gesonder lewe te ly deur die hoeveelheid van die virus in die bloed te verlaag (virale lading) en daardeur die immuunstelsel toe te laat om weer sterk te word. In Suid-Afrika het omtrent 5-miljoen mense reeds die MI-virus onder lede (1 uit elke 9 mense) maar net omtrent 500 000 mense het TRV's nodig omdat hulle nog gesond is. Die enigste tyd wanneer dit vir MIV-positiewe mense nodig is om TRV's te begin neem is wanneer hulle 'n CD4-telling van minder as 200 het (CD4-telling is die toets wat wys hoe sterk die immuunstelsel is) of 'n vigs-bepalende siekte het (bv. uiterste gewigsverlies, meningitis, longontsteking, swaksinnigheid, buite-long TB, kankers, swam- of parasitiese infeksies). Daarom moet jy aan een van dié twee kriteria voldoen voordat jy in aanmerking kom vir TRV-terapie.
Die Wes-Kaap het beplan om teen April 2004 19 persele vir die verspreiding van TRV's te hê en nog 14 persele wat later daardie jaar sou begin, wat 'n totaal van 33 plekke gee waar jy deel kan word van die TRV-program.
Kliënte sal na die program verwys word wanneer hulle CD4-tellings onder 200 is of wanneer hulle gediagnoseer word met 'n vigs-bepalende siekte.
Die kliënt moet onderneem om die TRV-trippel-terapie (kombinasie van 3 middels) lewenslank te neem.
Onthulling aan iemand wat die behandelingsmaat of -assistent sal wees om seker te maak dat by die program gehou word. Dit is belangrik omdat dit nie maklik is om sonder hulp dieselfde middels op dieselfde tyd van die dag, elke dag vir die res van jou lewe te neem nie. Die kliënt moet volhou om seker te maak dat hulle genoeg van die middel in hulle liggame het om te sorg dat hulle die dwelm-weerstandig word nie.
Om seker te maak dat die kliënt nie stowwe misbruik nie, veral nie alkohol nie. Die rede daarvoor is om te sorg dat die persoon nie ly aan lewervergiftiging nie. Daarby sal dit baie moeilik wees om vol te hou met die behandeling wanneer iemand onder die invloed van 'n stof is. Die kliënt word ook aangemoedig om 'n gesonde lewenstyl te handhaaf en word bewus gemaak van die gevare van dwelminteraksies.
Om seker te maak dat die persoon in staat sal wees om 3 inligtingsessies en 2 individuele beradingsessies by te woon. Die proses sal omtrent 6 tot 8 weke neem om te voltooi. Die doel hiermee is om die kliënt op te voed oor verskeie dinge, waaronder inligting oor wat TRV's is, hoe dit werk, die newe-effekte, die belangrikheid van voldoening en dwelmweerstand. Die raadgewers sal ook 'n maatskaplike en sielkundige beoordeling van die kliënt moet doen sodat die mediese span kan besluit of die kliënt kwalifiseer vir TRV-behandeling. As die kliënt in aanmerking kom, sal voortgesette berading en kliniekbesoeke nodig wees. As die kliënt nie kwalifiseer nie sal die raadgewer en die kliënt saam werk aan die probleem sodat die kliënt in staat sal wees om in aanmerking te kom.
Die kliënt moet instem om verantwoordelikheid te aanvaar vir hulle eie gesondheid en behandeling. Dit beteken om eienaarskap te neem rondom die drink van pille, die bywoon van alle sessies en om seker te maak dat hulle voldoen aan al die voorwaardes van die program.
Om af te sluit, MIV-positiewe mense sal in staat wees om gratis TRV-terapie te kry wanneer hulle immuunstelsel te swak is en versterk moet word (CD4 onder 200) en wanneer hulle in staat is om te toon dat hulle gereed is vir 'n lewenslange toewyding tot die terapie. Daarom sal jy na jou naaste kliniek moet gaan om te bepaal of jy in aanmerking kom vir die program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.18.18.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Vraag: Hoera!!! Uiteindelik het ons goeie nuus. Die regering het ingestem om teen-retrovirale middels (TRV's) aan ons te verskaf. My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het positief. Behoort ek nou met TRV's te begin?
Antwoord: Ek is bly om te hoor jy is opgewonde oor die TRV's wat vrylik beskikbaar gestel word. Dit is vir my moeilik om te sê of jy sal kwalifiseer om TRV's te neem. Die beste ding om te doen is om na jou naaste kliniek of dokter te gaan en te vra dat jy na 'n MIV-kliniek verwys moet word. By die kliniek sal hulle bloed trek om jou CD4-telling te toets, wat die dokters help om te bepaal hoe sterk jou immuunstelsel is of hoe hoog jou virale lading is. Onthou, om in aanmerking te kom om TRV's te kry moet jou CD4-telling minder as 200 wees of jy moet 'n vigs-bepalende siekte hê.
Onthou. MIV se kenmerk is dat dit ons immuunstelsel aanval en sodoende ons liggame kwesbaar maak vir infeksies. Ons immuunstelsel is soos ons liggaam se weermag. Sy werk is om ons gesond te hou deur te veg teen enige kieme of siektes wat ons aanval. Die immuunstelsel is saamgestel uit spesiale selle wat CD4-selle genoem word. Wanneer iemand 'n sterk immuunstelsel het, het hulle baie CD4-selle. As ons wil weet hoe sterk iemand se immuunstelsel is, doen ons 'n CD4-telling.
Om terug te gaan na hoe MIV die immuunstelsel aanval: Wanneer 'n persoon besmet word met MIV, neem dit die CD4-selle oor. Die virus keer dat die CD4-selle siekte beveg en dwing hulle om in plaas daarvan meer virusse te maak. Na baie jare het die persoon baie virusse in hulle bloed en baie min CD4-selle. Wanneer die immuunstelsel laag is, kan opportunistiese infeksies intree soos TB, wat die immuunstelsel selfs verder verlaag, maar soos jy weet kan TB behandel word, selfs as die persoon MIV-positief is.
'n Herinnering dat daar geen genesing is vir MIV nie. Teen-retrovirale middels is medisyne wat jou kan help om 'n langer en gesonder lewe te ly, deur die uitwerking van die virus op jou liggaam te rem. Tree nou op sodat jy voordeel trek uit die beskikbare TRV-program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.18.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Vraag: Hoera!!! Uiteindelik het ons goeie nuus. Die regering het ingestem om teen-retrovirale middels (TRV's) aan ons te verskaf. My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het positief. Behoort ek nou met TRV's te begin?
Antwoord: Ek is bly om te hoor jy is opgewonde oor die TRV's wat vrylik beskikbaar gestel word. Dit is vir my moeilik om te sê of jy sal kwalifiseer om TRV's te neem. Die beste ding om te doen is om na jou naaste kliniek of dokter te gaan en te vra dat jy na 'n MIV-kliniek verwys moet word. By die kliniek sal hulle bloed trek om jou CD4-telling te toets, wat die dokters help om te bepaal hoe sterk jou immuunstelsel is of hoe hoog jou virale lading is. Onthou, om in aanmerking te kom om TRV's te kry moet jou CD4-telling minder as 200 wees of jy moet 'n vigs-bepalende siekte hê.
Onthou. MIV se kenmerk is dat dit ons immuunstelsel aanval en sodoende ons liggame kwesbaar maak vir infeksies. Ons immuunstelsel is soos ons liggaam se weermag. Sy werk is om ons gesond te hou deur te veg teen enige kieme of siektes wat ons aanval. Die immuunstelsel is saamgestel uit spesiale selle wat CD4-selle genoem word. Wanneer iemand 'n sterk immuunstelsel het, het hulle baie CD4-selle. As ons wil weet hoe sterk iemand se immuunstelsel is, doen ons 'n CD4-telling.
Om terug te gaan na hoe MIV die immuunstelsel aanval: Wanneer 'n persoon besmet word met MIV, neem dit die CD4-selle oor. Die virus keer dat die CD4-selle siekte beveg en dwing hulle om in plaas daarvan meer virusse te maak. Na baie jare het die persoon baie virusse in hulle bloed en baie min CD4-selle. Wanneer die immuunstelsel laag is, kan opportunistiese infeksies intree soos TB, wat die immuunstelsel selfs verder verlaag, maar soos jy weet kan TB behandel word, selfs as die persoon MIV-positief is.
'n Herinnering dat daar geen genesing is vir MIV nie. Teen-retrovirale middels is medisyne wat jou kan help om 'n langer en gesonder lewe te ly, deur die uitwerking van die virus op jou liggaam te rem. Tree nou op sodat jy voordeel trek uit die beskikbare TRV-program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.19.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Vraag: Ek het twee kinders onder 10 en hulle vra dikwels vrae oor baie ingewikkelde sake. Onlangs het hulle vrae oor MIV en vigs baie moeilik geword om te antwoord en ek is nie altyd seker wat om te sê of hoe ek die onderwerp behoort te benader nie. Ek is egter bewus daarvan dat hulle inligting nodig het. Wat moet ek doen?
Antwoord: Wanneer mens met kinders oor moeilike sake praat laat dit ouers dikwels wonder of hulle die vrae voldoende en toepaslik hanteer het. MIV en vigs is sulke ingewikkelde kwessies om oor te praat omdat dit vir almal van ons uitdagings inhou. Wanneer ons oor MIV en vigs begin praat besef ons ook dat dit kan beteken dat ons oor verwante sake soos seks en seksualiteit moet praat.
Jou gevoel is in die kol dat kinders inligting moet hê oor MIV en vigs. Net soos ons ons kinders padreëls leer sodat hulle veilig kan wees en 'n manier kan hê om 'n moontlike gevaarlike situasie te hanteer, moet ons ons kinders leer oor ander moontlike gevaarlike situasies. Ons probeer kinders grootmaak in 'n omgewing waar geweld algemeen is, MIV-besmetting toeneem, dwelms algemeen voorkom en maklik beskikbaar is, en hoë-risiko seksuele aktiwiteit die norm is. Dit alles beteken dat as ons enige van die kwessies wil hanteer en daaroor praat, ons eerstens oop en doeltreffende kommunikasie moet aanmoedig. Dit sal bestaan uit beide die antwoord van vrae sowel as om aandagtig te luister selfs wanneer die onderwerpe onder besprekings nie maklik is om te hanteer nie.
Hoekom is dit belangrik vir ouers om met hulle kinders te kommunikeer oor MIV en vigs?
Wanneer kinders vrae vra is dit omdat hulle vertrou dat jy in staat is om hulle inligting te kan gee. Partykeer sal hulle vrae om ander bronne van inligting wat hulle mag hê te bevestig of te verifieer wat dalk nie noodwendig akkuraat is nie! Hoe ookal, gee dit 'n goeie geleentheid om te begin kommunikeer oor moeilike dinge.
Moenie Paniekerig Raak Nie! Jou kinders sal waarskynlik sommige dinge vra waarop jy nie voorbereid is nie en wat jou ongemaklik kan laat voel. Paniek, wat kan uitloop op geen reaksie of 'n afmaak van die vraag, sal nie help nie. Goeie inligting kan hulle help om veilig te bly en wyse besluite te neem.
Moedig Gesprekke Aan - Wees oop daarvoor om met jou kinders oor allerhande dinge te praat. Gesels, deel, lag, kommunikeer!
Begin Jonk - Hoe vroeër jy begin, hoe makliker is dit. Teen die tyd dat jou kinders tieners is sal hulle voorbereid wees, en minder geneig wees om onwyse keuses te maak.
Wees Sensitief - Respekteer die stadium en ouderdom waarop jou kinders is. Moenie meer inlgiting gee as wat hulle wil hê of nodig het nie. (Bv. 'n 6-jarige en 'n 9-jarige sal verskillende vrae en bekommernisse hê). As jy nie seker is nie, vra raad. Moenie aanhou praat nadat hulle opgehou luister het nie.
Begin Gesprekke - Skep 'n atmosfeer van vertroue en kommunikasie. Kry maniere om oor moeilike dinge te praat NOU!
Praat Dikwels - 'n Eenkeer-in-'n-leeftyd sekspraatjie sal nie jou kinders al die inligting gee wat hulle nodig het nie. Herhaal jouself. Maak seker dat hulle verstaan wat jy sê. Kinders moet dinge oor en oor hoor om te leer.
Wees Eerlik - As jy nie weet wat die antwoord is nie, sê so. Maar probeer dit sê op 'n manier wat nie die kommunikasie beëindig nie. Miskien kan jy voorstel dat die kind moet praat met 'n familielid of 'n gesondheidswerker. Nog beter, bied aan om saam te gaan! Probeer om saam met jou kinders te leer.
Maak seker dat Jy toegerus is! Jy kan nie altyd voorspel wanneer 'n moeilike onderwerp sal opduik nie. Jy moet egter die feite hê oor MIV en vigs en moet gemaklik voel daaroor om oor moeilike dinge te praat.
Aangepas uit: Helder en Duidelik - wenke oor hoe om met jou kinders te praat oor moeilike dinge!
Daar is baie bronne wat jy kan raadpleeg om jou by te staan.
Love Life, (011) 327 6863 of www.lovelife.org.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Vraag: Ek wil 'n vigstoets laat doen maar ek hoor ek sal berading moet kry voordat ek getoets kan word. Is dit nodig?
Antwoord: Die wet laat nie toe dat 'n MIV-toets gedoen word as jy nie vooraf ten volle ingelig is nie. Die doel met die berading is om jou genoeg inligting te gee sodat jy kan besluit of jy gereed is vir die toets en die moontlike gevolge daarvan. Dit stel jou in staat om wat bekend staan as "ingeligte toestemming" te gee.
Voor-toets berading is ook nodig om die tydsberekening van die toets reg te kry sodat seker gemaak kan word dat jy 'n betroubare uitslag kry.
As 'n toets te gou na risiko-gedrag gedoen word, kan die toets dalk nie 'n akkurate uitslag gee nie. As jy byvoorbeeld binne die vorige 13 weke onbeskermde seks gehad het en dalk op een van die geleenthede besmet is, sal dit te gou wees om 'n toets te doen wat kan aandui of jy die virus onder lede het. Dit staan as die "Venstertydperk" bekend.
Die doel met die toets is om vas te stel of daar "teenliggaampies" teen MIV in die bloed is. As die liggaam selle vervaardig het (wat as teenliggaampies bekend staan) om die virus te bestry, wys dit dat die virus die liggaam binnegedring het. Dit neem egter tot 13 weke van die datum van besmetting voordat die teenliggaampies opgespoor kan word. Dit is dus nodig om te wag dat dié tydperk verbygaan om seker te maak dat die toetsuitslag betroubaar is.
Vir jou om te kan vasstel of jy in gevaar is, moet jy eers weet van die verskillende maniere waarop jy besmet kan raak en wat die betrokke grade van gevaar is. Sommige mense dink byvoorbeeld dat 'n 'droë' soen gevaarlik is, terwyl dit nie is nie. Deur te verduidelik wat gevaarlike gedrag is en wat nie, stel ons jou in staat om te beoordeel wanneer jy laas die gevaar geloop het en wat jou totale graad van gevaar is. In sommige gevalle word vasgestel dat 'n toets waarskynlik nie nodig is nie. In ander gevalle behoort 'n toets uitgestel te word, as jy byvoorbeeld in die Venstertydperk is.
Berading behels dat jy oor seksualiteit en jou seksuele gedrag moet praat, maar beraders laat dit gewoonlik aan jou oor om te besluit wat jy oor jouself bekend wil maak. Hou in gedagte dat die doel is om jou 'n resultaat te gee waarop jy kan staatmaak. Ons gebruik ook die beradingsessie om inligting oor doeltreffende voorkomingsmaatreëls te gee. Die toetse self is baie betroubaar. Maar dit is noodsaaklik dat dit op die regte tyd gedoen word, en baie hang dus af van of die inligting wat jy verskaf oor die tydsberekening en aard van jou risikogedrag akkuraat is. As jy inligting weerhou kan dit net die betroubaarheid van die toets ondermyn.
As jy nie in die Venstertydperk is nie en jou toets is "Negatief", is die uitslag betroubaar en is jy NIE met MIV besmet nie. As jou toets egter wys dat jy met MIV besmet is, sal 'n tweede, of bevestigende, toets gedoen word om enige moontlike fout uit te skakel, hoewel ons ondervinding tot dusver wys dat die tweede toets sonder uitsondering die eerste toets se uitslag bevestig. As jou MIV-toets positief is, beteken dit nie noodwendig dat jy vigs het nie, maar dit beteken wel dat jy ander mense kan besmet. 'n Positiewe uitslag sal natuurlik baie kwessies na vore bring. By die ATICC-diens kan ons tot ses na-toetssessies verskaf om mense wie se toetse positief is en hulle maats te steun. Dié sessies word behartig deur geregistreerde sielkundiges met aansienlike ondervinding op die gebied. Dit is gratis en alle berading is streng vertroulik.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.I.87102.2.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Vraag: Ek wil 'n vigstoets laat doen maar ek hoor ek sal berading moet kry voordat ek getoets kan word. Is dit nodig?
Antwoord: Die wet laat nie toe dat 'n MIV-toets gedoen word as jy nie vooraf ten volle ingelig is nie. Die doel met die berading is om jou genoeg inligting te gee sodat jy kan besluit of jy gereed is vir die toets en die moontlike gevolge daarvan. Dit stel jou in staat om wat bekend staan as "ingeligte toestemming" te gee.
Voor-toets berading is ook nodig om die tydsberekening van die toets reg te kry sodat seker gemaak kan word dat jy 'n betroubare uitslag kry.
As 'n toets te gou na risiko-gedrag gedoen word, kan die toets dalk nie 'n akkurate uitslag gee nie. As jy byvoorbeeld binne die vorige 13 weke onbeskermde seks gehad het en dalk op een van die geleenthede besmet is, sal dit te gou wees om 'n toets te doen wat kan aandui of jy die virus onder lede het. Dit staan as die "Venstertydperk" bekend.
Die doel met die toets is om vas te stel of daar "teenliggaampies" teen MIV in die bloed is. As die liggaam selle vervaardig het (wat as teenliggaampies bekend staan) om die virus te bestry, wys dit dat die virus die liggaam binnegedring het. Dit neem egter tot 13 weke van die datum van besmetting voordat die teenliggaampies opgespoor kan word. Dit is dus nodig om te wag dat dié tydperk verbygaan om seker te maak dat die toetsuitslag betroubaar is.
Vir jou om te kan vasstel of jy in gevaar is, moet jy eers weet van die verskillende maniere waarop jy besmet kan raak en wat die betrokke grade van gevaar is. Sommige mense dink byvoorbeeld dat 'n 'droë' soen gevaarlik is, terwyl dit nie is nie. Deur te verduidelik wat gevaarlike gedrag is en wat nie, stel ons jou in staat om te beoordeel wanneer jy laas die gevaar geloop het en wat jou totale graad van gevaar is. In sommige gevalle word vasgestel dat 'n toets waarskynlik nie nodig is nie. In ander gevalle behoort 'n toets uitgestel te word, as jy byvoorbeeld in die Venstertydperk is.
Berading behels dat jy oor seksualiteit en jou seksuele gedrag moet praat, maar beraders laat dit gewoonlik aan jou oor om te besluit wat jy oor jouself bekend wil maak. Hou in gedagte dat die doel is om jou 'n resultaat te gee waarop jy kan staatmaak. Ons gebruik ook die beradingsessie om inligting oor doeltreffende voorkomingsmaatreëls te gee. Die toetse self is baie betroubaar. Maar dit is noodsaaklik dat dit op die regte tyd gedoen word, en baie hang dus af van of die inligting wat jy verskaf oor die tydsberekening en aard van jou risikogedrag akkuraat is. As jy inligting weerhou kan dit net die betroubaarheid van die toets ondermyn.
As jy nie in die Venstertydperk is nie en jou toets is "Negatief", is die uitslag betroubaar en is jy NIE met MIV besmet nie. As jou toets egter wys dat jy met MIV besmet is, sal 'n tweede, of bevestigende, toets gedoen word om enige moontlike fout uit te skakel, hoewel ons ondervinding tot dusver wys dat die tweede toets sonder uitsondering die eerste toets se uitslag bevestig. As jou MIV-toets positief is, beteken dit nie noodwendig dat jy vigs het nie, maar dit beteken wel dat jy ander mense kan besmet. 'n Positiewe uitslag sal natuurlik baie kwessies na vore bring. By die ATICC-diens kan ons tot ses na-toetssessies verskaf om mense wie se toetse positief is en hulle maats te steun. Dié sessies word behartig deur geregistreerde sielkundiges met aansienlike ondervinding op die gebied. Dit is gratis en alle berading is streng vertroulik.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.20.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Vraag: My man se MIV-toets was onlangs positief. Ons sien 'n berader maar ek is nog senuagtig oor van die dinge wat ek gehoor het. Ons het gehoor dat jy nie MIV kan kry deur koppies, lepels en handdoeke te deel nie, maar ek het drie kinders van 12, 10 en 7 en ek is bekommerd dat hulle dit dalk in elk geval toevallig kan opdoen.
Antwoord: Om in staat te wees om MIV-infeksie te voorkom is dit belangrik dat mens die maniere van oordrag van die virus moet verstaan om oordrag te kan vermy.
Jou berader was heeltemal reg dat mens nie MIV kan kry van kontak soos drukkies, die deel van kos, eetgerei, hande skud, die gebruik van dieselfde toilet as iemand wat MIV het, of deur enige ander kontak waar bloed nie oorgedra word van die oop wond van 'n besmette persoon na die oop wond van 'n ander persoon nie. Insekte soos muskiete versprei ook nie MIV van persoon tot persoon nie.
Daar is vier maniere waarop mens met MIV besmet kan word.
Onbeskermde Seksuele Omgang.
Die meeste mense word besmet deur onbeskermde seks te hê (nie 'n kondoom te gebruik nie).
Vroue wat MIV onder lede het kan die virus oordra aan hulle babas tydens swangerskap, tydens kraam en geboorte, of deur borsvoeding.
Deur Besmette Bloed in Jou Bloedstroom te Kry.
Mens kan besmet word as MIV-besmette bloed in direkte kontak kom met daardie persoon se bloed. Dit kan gebeur deur 'n oop seer, die deel van skeermeslemmetjies of naalde wat gebruik is deur iemand wat reeds MIV onder lede het, of deur besmette bloed tydens 'n boedoortapping te kry.
Maar in Suid-Afrika word alle geskenkte bloed getoets vir MIV voordat dit gebruik word in bloedoortappings om seker te maak dat die bloedvoorraad so veilig as moontlik is.
Hoe kan MIV voorkom word?
Ouers behoort van vroegs af seksualiteit met hulle kinders te bespreek. Mense, veral jongmense, moet aangemoedig word om nie seks te hê voordat hulle nie gereed is daar voor nie en dan moet hulle met hulle maats ooreenkom om getrou te wees aan mekaar in 'n bestendige verhouding.
Kondome moet altyd gebruik word in seksuele kontak buite 'n bestendige, monogame verhouding.
Wanneer instrumente gebruik word wat die vel sny soos skeermeslemmetjies, naalde of spuitnaalde, moet dit nuut wees of anders behoorlik gesteriliseer word. Dié instumente behoort nie goedsmoeds met ander mense gedeel te word nie.
Die gebruik van ontspanningsdwelms verlaag die immuunstelsel en maak die liggaam meer vatbaar vir infeksies.
Alle vroue moet inligting kry oor swangerskap voordat hulle swanger raak. As hulle MIV-positief is, moet hulle die swangerskap aanmeld by hulle naaste Voorgeboortekliniek sodat hulle in die stelsel ingesluit kan word om seker te maak dat hulle alles in hulle vermoë doen om te keer dat hulle baba die MIV-infeksie opdoen.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.21.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Vraag: My kind, wat vyf is, het onlangs die plaaslike speelskool begin bywoon. Ek het al so baie dinge gehoor oor MIV en vigs, die nuutste is dat al hoe meer kinders besmet word. Wat is die kanse dat my kind MIV en vigs by die speelskool kan opdoen?
Antwoord: MIV en vigs word dikwels verbind met en oor gedink as 'n kommer en kwessie vir volwassenes. Oor die afgelope dekade het kinders aandag gekry wat MIV en vigs betref, maar nie net as dié wat daardeur geraak word nie, maar ook as dié wat die gevaar van besmetting loop.
Om jou vrese te besweer is dit nodig om te sê dat die grootste gevaar van oordrag van MIV in kinders deur vertikale infeksie is. Dit beteken dat tydens haar swangerskap en met die geboorteproses, 'n MIV-positiewe ma die gevaar loop om die virus aan haar baba oor te dra. Sommige studies dui aan dat babas besmet kan word wanneer hulle geborsvoed word deur 'n MIV-positiewe ma. Ander bronne van MIV-besmetting in kinders is deur kinder seksuele mishandeling en deur mense wat besmet is te versorg (dit is gewoonlik die geval met ouer kinders).
Toenemende navorsing op die gebied van MIV en vigs en kinders toon dat kinders wat vertikaal besmet is, dikwels puberteit bereik en dat dié kinders meer sigbaar geraak het op sekere plekke.
Wat jy dalk raakgeloop het wat die toename in die aantal besmette kinders betref is waarna verwys word as langtermyn vorderaars. Dit is kinders wat vertikaal besmet is en jare lank met die virus saamleef voordat hulle siek word en aan die siekte beswyk.
Dit is kinders wat met MIV besmet is wat relatief gesond bly en wat hulle kinderjare oorleef. Hulle is dus in staat om die meeste dinge te doen wat "normale" kinders doen, byvoorbeeld, skoolgaan, vriende hê, speletjies en sport speel, ens.
Daar is ook dié na wie verwys word as korttermyn vorderaars. Dit is MIV-positiewe kinders wat ook deur vertikale oordrag besmet word, maar weens erg-verswakte immuunstelsels kort na geboorte siek word. Binne die eerste jaar doen hulle gewoonlik talle siektes op en leef dikwels net tot ongeveer die ouderdom van 5. Tydens dié paar jaar vereis hulle dikwels, weens verswakte gesondheid en funksionering, baie meer aandag en is gewoonlik nie in staat om met dieselfde vryheid te ontwikkel as ander kinders van dieselfde ouderdom nie. Dit is dikwels onwaarskynlik dat "stadige-vorderaars" speelskool toe sal gaan.
Met dit in gedagte is dit belangrik om te sê dat terwyl kinders soms rowwe speletjies speel, die kans dat hulle by die speelskool besmet sal raak, baie skraal is.
MIV word oorgedra deur liggaamsvloeistowwe, hoofsaaklik bloed.
Die bostaande lyk na aktiwiteite waaraan volwassenes blootgestel word en/of ervaar.
Die hooffaktor is egter blootstelling aan bloed, omdat dié liggaamsvloeistof die mees "gekonsentreerd" is met MIV.
Kinders, wat nuuskierig is, kan bekommerd wees oor hulle vriende of iemand wat hulleself seergemaak het en bloei, maar is nie so nuuskierig dat hulle bloed sal hanteer nie. Net om bloed te sien is genoeg om kinders natuurlik versigtig te maak.
Maar soos ons kinders ander belangrike dinge leer, soos hulle adres, telefoonnommers, hoe om die straat oor te steek, sodat hulle veilig kan wees, behoort ons ook ons kinders te leer hoe om hulleself te beskerm wat MIV betref. Natuurlik moet dit, soos alle ingewikkelde dinge wat ons ons kinders leer, ouderdom-toepaslik wees.
Dit sal daarom op "speelskool"-ouderdom nuttig wees om ons kinders te leer wat om te doen wanneer daar blootstelling aan bloed is.
Dit is egter ironies dat dit die besmette kind, eerder as die onbesmette kind is wat die groter gevaar loop om siek te word van gedeelte kontak. Speelskole is dikwels plekke waar talle kieme voorkom. Die besmette kind se verswakte immuniteit plaas haar/hom in 'n kwesbare posisie om baie siek te word van 'n kiem wat hulle opdoen wat die onbesmette kind se immuunstelsel in staat sal wees om redelik maklik te beveg.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.3.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Vraag: Ek is swanger en MIV-positief. Kan ek my baba borsvoed Dit is my tweede baba en ek het my eerste een geborsvoed. Nou is ek verward omdat ek niemand van my MIV-status vertel het nie en mense hoor sê het dat babas besmet kan word deur borsvoeding as hulle ma's MIV-positief is. Ek het berading gekry en van die MNKO-program gehoor, maar ek is nog deurmekaar?
Antwoord: Dis te verstane dat jy bekommerd is oor die borsvoeding van jou baba as jy MIV-positief is. Dit is belangrik dat jy jou moet toespits op wat die beste is vir jou baba en om te verseker dat die kanse dat jou baba besmet word, beperk word. Om inligting oor jou MIV-status met ander mense te deel is heeltemal jou eie keuse.
As jy deur die Berader oor die Ma-na-Kind-Oordragprogram ingelig is, is dit belangrik dat jy al die voedingskeuses oorweeg en die een kies wat jou baba die beste pas, volgens jou omstandighede. Ek weet nie hoeveel jy van jou eerste beradingsessie onthou nie, maar jy moet kies om óf uitsluitlik te borsvoed óf jou baba formulevoeding te gee. Uitsluitlike borsvoeding beteken dat net borsmelk en niks anders as borsmelk gegee moet word nie (behalwe miskien voorgeskrewe medisyne van die kliniek). Geen water, formule, sappe, krampwater of selfs 'n fopspeen nie. Al dié goed saam met borsmelk maak GEMENGDE VOEDING uit en dit kan die baba skaad.
As jy besluit om eksklusief te borsvoed, moet dit nie vir langer as vier maande gedoen word nie en aan die einde van die vier maande moet jy dadelik ophou borsvoed en die baba na formule oorskakel. Formulevoeding kan jy vir die volgende twee maande by jou plaaslike babakliniek kry totdat die baba ses maande oud is. As jy eers van borsvoeding na formulevoeding oorgeskakel het, moet jy NOOIT weer die baba op die bors terugsit nie. Dit sal gemengde voeding wees en kan veroorsaak dat die baba MIV-positief raak.
Die belangrike ding van borsmelk is die eerste melk wat die ma produseer, wat Colostrum genoem word. Dit voer die baba se maag en ingewande uit en beskerm die baba teen infeksies. Borsmelk bevat ook al die voedingstowwe wat die baba nodig het. Dit is altyd teen die regte temperatuur, is maklik beskikbaar (hoe meer jy borsvoed, hoe meer melk produseer jy), en dit spaar ook tyd. Jy moet die basiese higiënebeginsels van die skoonmaak van jou tepels voordat jy borsvoed onthou. Jy moet seker maak dat die baba die tepel reg vat sodat jy gebarste tepels kan vermy, wat afgesien daarvan dat dit seer is, die baba aan MIV kan blootstel. As jy 'n gebarste tepel ontwikkel moet jy ophou om van daardie bors af te voed. Gebruik eerder die ander bors en kry dadelik mediese hulp. Kontak asseblief jou babakliniek of vroedvrou dadelik.
Wat die baba betref, as die baba 'n infeksie het (mondsproei, 'n maagaandoening, ensovoorts), moet jy die baba dadelik na die kliniek neem omdat die baba die gevaar loop om met MIV besmet te raak. Van die ouderdom van ses maande af kan die baba vaste kos begin kry soos deur die kliniek aanbeveel word.
Dit bring my by die tweede voedingskeuse, Formulevoeding. As jy jou baba formulevoeding gee, moet hy of sy ses maande lank net formulevoeding kry. Jy moet seker maak dat jy nadat jy gekraam het genoeg formule het tot jou eerste besoek aan die babakliniek. By die babakliniek sal jy gereeld ses maand lank formulevoeding kry.
Die belangrikste ding wat jy oor formule moet onthou is om dit presies soos aangedui volgens die gewig en ouderdom van jou baba aan te maak. Enige afwyking kan veroorsaak dat jou baba siek word. As jy jou baba formulevoeding gee, is die aanbevole manier om dit te doen met 'n voedingskoppie. Jy sal by die kliniek gewys word hoe om dit te doen. Dit is absoluut noodsaaklik dat jy die koppie en lepel wat jy gebruik deeglik moet skoonmaak om te keer dat die baba infeksies opdoen. Die formule van keuse is 'n melkvrye produk wat sal help om jou baba te beskerm teen allergië soos dié wat kan uitloop op toestande soos asma, hooikoors, ensovoorts. As jy nie die aanwysings op die blik volg nie, kan jy die baba ondervoed of oorvoed, wat komplikasies kan veroorsaak soos wanvoeding, ontwatering, hardlywiheid, ensovoorts. Die baba behoort na ses maande vaste kos te begin eet, of jy nou borsvoeding of formulevoeding gebruik.
Jy sal moet besluit watter opsie die beste vir jou is. Die gevaar van MIV-oordrag sal verminder word as jy jou baba vir niks langer as vier maande nie borsvoed. Formulevoeding beteken dat die baba nie die gevaar sal loop om met MIV besmet te word nie, maar daar is die gevaar van ander infeksies soos gastro-enteritis, griep, ensovoorts.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.4.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Vraag: Is dit moontlik om deur Orale Seks met MIV besmet te word?
Antwoord: Ja, dit is moontlik om met MIV besmet te word deur Orale Seks. Wat die risiko betref, is daar sover bekend nog geen navorsing gedoen om vas te stel presies wat die koers van besmetting deur orale seks is nie. Sommige meen dat orale seks Lae tot Medium Risiko is, terwyl ander van mening is dat dit Medium tot Hoë Risiko is.
Daar moet onthou word dat dit blootstelling aan die hoë risiko liggaamsvloeistowwe van iemand wat met MIV besmet is, en deur die liggaamsvloeistowwe in jou eie bloedstroom te kry, dat mens ook met MIV besmet kan word.
Die slymvlies begin in die mond en voer al die interne organe uit. Besmetting kan gebeur as daar 'n besering aan die slymvlies is. As die slymvlies nie beskadig is nie, met ander woorde as dit heel is, kan MIV nie oorgedra word nie. Die voering is baie delikaat en kan maklik beskadig word. 'n Praktiese voorbeeld van hoe kwesbaar die slymvlies is: As mens 'n mondvol baie warm koffie neem, sal die slymvlies in die mond verbrand wees en teer en ontsteek word. Dié besering kan 'n plek wees waar MIV die bloedstroom binnekom, as die persoon onbeskermde orale seks met 'n MIV-besmette maat sou hê.
Dit is 'n bekende feit dat minstens 68% van die mense in enige gegewe bevolking mondsiektes van een of ander aard het. Mondsiektes, soos slegte tande, mondsere, tandvleisontsteking, ensovoorts, veroorsaak beserings aan die slymvlies in die mond. Daarom kan enigeen wat beskadiging van die voering in hulle monde het, MIV-besmetting opdoen as hulle tydens orale seks blootgestel sou word aan hoë risiko liggaamsvloeistowwe van 'n besmette persoon.
Vir die doelwit van orale seks, is die hoë risiko vloeistowwe: Bloed, Semen en Vaginale Vloeistowwe.
BLOED: Weens die feit dat sommige van die beserings aan mens se geslagsorgane dikwels nie met die blote oog gesien kan word nie (klein snytjies of versteekte seertjies), kan mens nie altyd sê of die geslagsorgane van jou seksmaat gesond is nie. Mens kan dus klein hoeveelhede bloed in jou mond kry sonder dat jy dit besef.
As jou maat 'n seksueel-oordraagbare infeksie van die geslagsorgane het waar daar óf 'n afskeiding, óf 'n seerplek is, sal mens blootgestel wees aan bloed, etter, ensovoorts, wat MIV kan bevat. Ander Seksueel Oordraagbare Infeksies kan ook op dié manier deur die mond oorgedra word, byvoorbeeld Koorsblare (Herpes) of Sifillis of Vratte. Koorsblare aan die mond kan ook tydens onbeskermde orale seks op die maat se geslagsdele oorgedra word.
SEMEN: Omdat MIV aangetref word in die semen van 'n MIV-besmette man, kan die MIV wat in die uitstortingsemen bevat is, die maat besmet as hy in die maat se mond sou ejakuleer.
VAGINALE VLOEISTOF: Dit is bekend dat MIV in vaginale vloeistof voorkom. As 'n persoon dus orale seks sou beoefen en daar 'n besering aan die tong of mond is (byvoorbeeld gebarste lippe), kan die MIV in die vaginale vloeistof deur die seerplek aan die lippe of tong oorgedra word aan die maat wat die orale seks op die MIV-positiewe vrou toepas.
Uit ons berading het ons afgelei dat die aantal mense wat orale seks het, toeneem.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.5.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Vraag: Kan mens besmetting met MIV tydens orale seks voorkom?
tydens orale seks met 'n man moet ejakulasie nooit in die maat se mond plaasvind nie.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
<fn>GOV-ZA.I.87102.6.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Vraag: Wat is teen-retrovirale terapie Hoe werk dit?
Antwoord: Vigs kan op die oomblik nie genees word nie. Daar is egter middels wat die vordering van MIV kan vertraag en dus die skade aan jou immuunstelsel stadiger kan laat plaasvind. Dit word teen-retovirale middels genoem (TRM's). TRM's vertraag die reproduktiewe koers van MIV. As die virus eers teen 'n stadiger pas vermeerder, is dit minder in staat om jou immuunstelsel te beskadig. As jou immuunstelsel behoorlik werk, is dit minder waarskynlik dat jou liggaam siek sal word. Jou immuunstelsel is jou liggaam se verdedigingsmeganisme teen infeksies. Omdat TRM's die skade aan jou immuunstelsel vertraag, as hulle behoorlik gebruik word, laat hulle jou toe om 'n langer, gesonder lewe te lei.
uiteindelik die lewensgehalte te verbeter van mense wat met vigs leef.
Om te verstaan hoe TRM's werk moet ons weet wat die lewensiklus van die MI-virus is. MIV besmet selle van die immuunstelsel en verander die selle in virusfabrieke: een virus kan nog miljoene van homself skep, en gebruik ons eie selle vir dié doel. Die selle wat MIV teiken word CD4-selle genoem, wat 'n belangrike deel van die immuunstelsel vorm. As MIV eers die selle binnedring, gaan dit deur verskeie stappe voordat nuwe MI-virusse geproduseer word. Elke tipe TRM werk op 'n verskillende stap van die MIV-lewensiklus. Jou mediese dokter of gesondheidsorgwerker kan vir jou in meer besonderhede verduidelik hoe dit werk.
Om TRM-behandeling lank doeltreffend te maak, is dit nodig om meer as een TRM op 'n slag te neem. Dit staan as kombinasie-terapie bekend en verwys na die gebruik van 'n kombinasie van TRM's in die behandeling van MIV-besmetting. Vir TRM's om doeltreffend te wees, moet hulle streng volgens jou mediese dokter se voorskrifte geneem word.
TRM's kan newe-effekte veroorsaak soos diarree, moegheid en hoofpyne, selfs as hulle reg geneem word. Dit beteken nie dat die middels nie werk nie. As jy van die newe-effekte ondervind, sal jy dit met jou dokter moet bespreek wat sal help om die uitwerking te hanteer. Raadpleeg altyd jou dokter voordat jy jou behandeling enigsins verander.
Jy sal nie dadelik nadat jy as MIV-positief gediagnoseer is, met TRM-behandeling begin nie. TRM-behandeling sal begin wanneer jou CD4-telling onder 200 is en/of wanneer jy 'n vigs-definiërende siekte het. Daarby sal jy spesiale berading nodig hê om jou voor te berei op die TRM-behandeling voordat jy die medisyne begin neem.
TRM's sal nie die MI-virus uit jou liggaam kry nie. Die voordele van die neem van TRM's sluit egter die feit in dat die werking van jou immuunstelsel herstel en beskerm word, die produksie van die virus beheer kan word, jou gesondheid sal verbeter en jou lewe uiteindelik verleng sal word. TRM-behandeling is 'n ingewikkelde proses en daar word aanbeveel dat jy al jou keuses met jou dokter en berader bespreek wat jou tydens die behandeling sal kan help en steun. Anders as met die meeste medisyne moet TRM's streng soos dit voorgeskryf is geneem word, onder mediese toesig en vir die res van jou lewe.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.7.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Vraag: Hoekom lyk dit of swart vroue in Suid-Afrika meer kwesbaar is vir MIV-besmetting as enigeen anders?
Antwoord: Statistiek toon dat swart mense 'n hoë voorkomsyfer van MIV en vigs het. Afrika-suid-van-die-Sahara het die hoogste voorkomsyfer ter wêreld. Mense wat die grootste gevaar staan is diegene in die ekonomies-aktiewe bevolking. Dit lyk ook of swart vroue tussen die ouderdom van 15 tot 49 jaar, wat in hulle voortplantingsjare is, die hoogste risiko van besmetting loop. Dit laat die vraag ontstaan hoekom swart mense die groep is wat die meeste geraak word en, soos die syfers wys, die meeste van al die bevolkingsgroepe besmet word?
Die geskiedenis van die oneweredige verspreiding van rykdom in Suid-Afrika, wat in die apartheid-tyd swart mense die basiese menseregte van onderwys, behuising, werksgeleenthede en toegang tot gesondheidsdienste ontneem het, kan met die hoë voorkoms van MIV en vigs verbind word.
Die sosio-ekonomiese status van swart mense maak hulle vatbaar vir infeksies soos TB, seksueel-oordraagbare infeksies (SOI's), en MIV en vigs. Diegene wat in informele nedersettings woon is veral vatbaar omdat hulle waarskynlik arm en werkloos is. Hulle moet in omstandighede woon wat gekenmerk word deur swak infrastruktuur, met geen sanitasie, geen skoon, lopende water en geen elektrisiteit nie. Oorbevolking en, in sommige gebiede, geen ventilasie nie, is bevorderlik vir siektes.
Die status van vroue in die swart geneemskap is laag, wat hulle blootstel aan seksueel-oordraagbare infeksies, omdat hulle dikwels onmagtig voel om met hulle bedmaats te onderhandel oor veiliger seks (die gebruik van kondome), weens die sterk kulturele geloof dat die man die aanvoerder is wat seksuele sake betref. Hulle geldelike afhanklikheid van hulle metgeselle maak hulle ook kwesbaar.
Vroue wat op die platteland woon en diegene wat op plase werk is selfs meer vatbaar vir seksueel-oordraagbare siektes, wat MIV en vigs insluit, omdat toegang tot gesondheidsorggeriewe beperk is omdat daar so min dienste is. In sommige gevalle bestaan sulke geriewe glad nie. Boonop het vroue dikwels ook nie geld nie.
In ander omstandighede kan die stigma-vrees veroorsaak dat vroue nie die feit bekendmaak dat hulle MIV-positief is nie. Daarby verhoog biologiese faktore vroue se kwesbaarheid weens onopgespoorde SOI's en die feit dat seksuele vloeistowwe twee of drie dae lank in haar liggaam bly en die bloedstroom kan binnedring as daar enige stukkende plekke weens SOI's of gedwonge omgang is.
Die beweging van mense wat na 'n beter lewe op soek is, van een gebied na 'n ander (trekarbeid), stel hulle bloot aan MIV omdat hulle lang tydoerke van hulle gesinne af weg is. Mans wat weens hulle werksomstandighede vir lang tydperke van hulle vrouens/gesinne af weg moet wees, kan met ander verhoudings begin waar hulle dikwels nie veiliger seks beoefen nie. Dit stel beide mans en vroue verder aan MIV en vigs bloot.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.8.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.I.87102.9.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Vraag: Ek wil navraag doen oor die dieet wat die minister van gesondheid "voorgeskryf of aanbeveel" het en onlangs in die nuus was. Ek is verward oor die teenstrydige berigte oor die uitwerking en die blywende voordele van die dieet vir mense wat met MIV en vigs leef. Ons het in die media verneem dat dit die "ingeligte keuse" van behandeling behoort te wees vir mense wat met MIV en vigs leef, in teenstelling met teen-retrovirale middels. Watter bewyse is daar dat enige van dié kos deurlopend die immuunrespons verbeter Is menslike studies uitgevoer Hoe doeltreffend is 'n dieet van fyngemaakte of gerasperde suurlemoen, gemeng met hoë-gehalte olyfolie en water, fyngemaakte knoffel en gemmer, spinasie, beet en vitamienaanvullings?
Antwoord: Waar proefnemings op mense uitgevoer is, is die uitslae wat dieetkundige programme as medisinale alternatiewe betref nog weersprekend en nie afdoende nie. ¹ Die wetenskaplike gemeenskap staan goeie voeding en TRM's voor.
Wat sê die literatuur oor die kos?
Vars knoffel bevat uitstekende swamwerende en anti-bakteriese eienskappe; dit balanseer ook glo bloeddruk en verlaag cholesterol. Volgens van die literatuur is knoffel egter gesond as dit in groot hoeveelhede geneem word.
Wetenskaplike bronne sê knoffelpoeier kan die maagslymvlies beskadig en dat knoffelaanvullings, as dit langer as twee maande geneem word, bloedingstyd kan verleng (inmeng met stolling) en dat daar 'n wisselwerking met TRM's kan wees.
Soos knoffel, help uie ook om infeksie te bestry. In een studie het uie en olyfolie egter nie enige verbetering getoon aan die immuunstelsel van mense wat met MIV en vigs leef nie. (MMMVL's), en in werklikheid het dit gelyk of dit die intree van vigs versnel. Volgens die literatuur kan die inneem van groot hoeveelhede uie chroniese diarree en ingewandsuitsetting veroorsaak. ³ Uie, sowel as die Afrika-aartappel waarvoor vroeër voorspraak gemaak is, is blykbaar uitgelaat uit die dieet wat in jou vraag aangegee word.
Gemengde sukses is met die Afrika-aartappel (Hypoxis) bereik. Aanvanklike studies wat onderneem is, het belowende resultate getoon met MMMVL's wat nie oorgegaan het tot vigs nie. In 'n studie oor die veiligheid en doeltreffendheid van Hypoxis, het die meerderheid pasiënte ernstige beenmurgonderdrukking ontwikkel en die studie moes na agt weke beëindig word.
Om een maal 'n dag suurlemoensap (2 eetlepels) en olyfolie (1 eetlepel) te drink wakker na berig word die eetlus en energievlakke aan en help vir geswelde limfkliere.
Die meeste bronne beveel 'n goeie multivitamiene aan as jy, weens naarheid en diarree, nie genoeg kos vir jou liggaam se behoeftes kan eet nie. 'n Gebalanseerde dieet - vrugte en groente (wat beet, spinasie en gemmer insluit), neute en sade, graan, seekos, vleis, hoender en suiwelprodukte - is egter nog die beste bron van vitamiene en minerale. Maak asseblief seker dat vleis en vis deeglik gaar is voordat dit deur MMMVL's geëet word.
Die meeste kosse het voordelige eienskappe, maar immuun-versterkende kos, vitamienes en aanvullings kan, as dit in groot hoeveelhede geneem word, selfs op 'n gesonde persoon 'n negatiewe uitwerking hê. Die immuunstelsel van 'n persoon met MIV is op loop, en die uitwerking kan selfs groter wees as wat verwag is. Sommige voedingstowwe gee die immuunstelsel 'n hupstoot en verhoog die vermeerdering van MIV in die liggaam. Aanvullings kan ook met TRM's inmeng en dit is absoluut noodsaaklik om jou gesondheidsorgspan in te lig oor enige medikasie, kruiemiddels, homeopatiese middels of enige ander stowwe wat jy neem. Terwyl die CD4-seltelling net 'n aanduiding is van die liggaam se immuunstelsel, het die verslag oor die CD4-seltellings wat verbeter het in twee persone op die bogenoemde dieet dalk 'n vals indruk geskep. Die CD4-telling kan met tot 80 punte fluktueer aan beide kante weens invloede soos die tyd van die dag, die vorige maaltyd, 'n infeksie of 'n verandering van bui. In beide die twee persone het die nuwe CD4-seltelling met minder as 80 punte verbeter.
Dit is miskien die beste om versigtig te wees en die mees gebalanseerde manier te kry, en een wat jou behoeftes die beste pas, om die siekte te hanteer. Dit is belangrik om seker te maak dat al die kos wat vir MMMVL's voorberei is, higiënies hanteer is om infeksies te vermy.
² Positive Health deur Neil M. Orr. [2000].
³ HIV/AIDS Primary Health Care deur Clive Evian. 4de uitgawe. Johannesburg: Jacana Educational, 2003.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.IDPHantam.2010-03-25.af.txt</fn>
Geïntegreerde O ntwikkelingsBeplanning is'n proses waardeurbeplanning vanafdieonderstevlak, waardiebehoeftediegrootsteis, gedoenword ten einde ontwikkeling op 'n sinvolle en geïntegreerde skaalte verkry.
Hierdie proses word gevolglik in die Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels W et(W et32van2000)voorgeskryf. Daarrusdus'nwetlikeverpligtingeop m unisipaliteite om 'n G O P op te stel.
Die GO P is 'n veeldoelige dokumentmaarsalveraldie volgende vernaamste funksies vervul.
Die vernaamste strukture is die Munisipale Stadsraad, wat die finale GOP moet goedkeur, die Loodskomitee en die Verteenwoordigende Forum. Die Loodskomitee ismeestal'ntegniese komitee watsaamgestelisuitmunisipale amptenare terwyl die Verteenwoordigende Forum uit verskeie publieke groeperinge saam gestel is en die publieke deelnam e sy van die proses hanteer.
Alhoewel die Geïntegreerde O ntwikkelings Beplanningsproses grootendeels vir 'n tyd tot stilstand gekom het in die H antam Munisipaliteit is die nodige strukture geskep alhoeweldit nie heeltyd gefunksioneer het nie. Dit was soms ook nie moontlik om gekoordineerde samewerking tussen die verskillende dorpe gelyktydig in die munisipaliteit te verkry nie. Die strukture is sover moontlik weer gereaktiveer en daar is ook van wyks-en dorpskom itees se insette gebruik gem aak.
Die komitee bestaan uit munisipale amptenare wat op hoogte is wat in die verskillende gemeenskappe gebeur en wat vanuit 'n munisipale oogpunt benodigword. Hierdieinsettewatverkryis, hetdiepubliekebehoeftesen problem e bevestig en is dus gebruik om 'n sinvolle ontleding van die bestaande situasie te m aak.
DieHantam MunisipaliteitseStadsraadmoetdiefinaleGOPgoedkeurnadat dit deur die proses van publieke kennisnam e en advertering gegaan het. N a die goedkeuring word dit aan die LUR vir Plaaslike Regering en Behuising voorgelê vir evaluering.
Die Stadsraad het verskeie funksionele kom itees ingestel ten einde werksaam hede te vergem aklik in die interim periode. Sekere van hierdie komitees salmettertyd vervang word met 'n meer vaartbelynde struktuur soos hieronder aangedui.
O nderstaande is 'n uiteensetting van die kom itees m et die lede.
Tegniese Komitee Rdle.
RA A DSLEDE:F.J.J. Brand/P.A. D yers/J.J. Fortuin/A. D.
I.F. Januarie/J.A. Louw/F.J. Sterkse IMATU:J.R.vanW yk/A. Bergh/G.M.J. Lock SAMW U:J.deW ee/C.C. Koopman/P. Farmer/A.vanW yk/L.
Raadslid A.D. Hendricks(Voorsitter) Me. S.C. O ckhuis (0/Voorsitter)
Raadslid J.J. Fortuin Raadslid C. H enderson Mnr. J . Sw arts Mnr. J . J anuarie Mnr. M. O pperm an Mnr. M. Scheffers Mnr. N . Viljoen (Koördineerder)
Mnr. S.C. Sass (Calvinia)(Voorsitter) Raadslede:J.J. Fortuin/F.J.J. Brand Mnr. P. Steenkam p (Loeriesfontein) Mnr. T. Arendse (Brandvlei) Mnr.J.H.F. Barnard (Nieuwoudtville)
Mnre.J. Majied/J.R.vanW yk/C.C. Koopman Raadslede C. Henderson/A.D.
Raadslid F.J. Sterkse Raadslid A.D.
Mnr. Carelvan Schalkwyk (Voorsitter) (Posbus 22 Calvinia) Mnr. Jannie N el (Posbus 7 Calvinia) Mnr. Leonardo de W et Mnr. O ubaas Strauss Raadslid J.J. Fortuin Sportonderw ysers Mnr. J. N el(Hoof Siviel)
Mnr. J.R. van W yk (Gesondheidshoof)
Mnr. Sam m y Brandt werksaamhede te vergemaklik.
Die gebied word aan die suidweste begrens deur die W es-Kaap Provinsie en aan die suid en suid-ooste deur Karoo-H oogland Munisipaliteit. N oord van die munisipaliteit is die NDM Bestuursarea gebied (NCDMA06)terwyl'n klein gedeelte van die gebied ook ten suide van H antam geleë is.
'nGruispad, dièR355,verbindCalviniatensuidemetCeresendieW es-Kaap. Hierdie roete loop deurdie Swartruggens en Hexrivierberge en verleen ook toegangnadieTankwa-KarooNasionalePark. Hierdiepad, endiemoontlike verbetering van daarvan, kan 'n toenem ende belangriker rol speel in die verdere ontwikkeling van die munisipaliteite se toerisme potensiaal.
Diegebied isgeleëopdiebinnelandseplatomet'nlaereënvalengematigde weersomstandighede. Die gebied is basies in twee reënvalstreke geleë, naamlik die suidelike gedeelte in die winterreënvalstreek en die noordelike gedeelte in die som erreenvalstreek.
Onderstaande tabeltoon reënvalen temperatuursyfers vir 2001 aan. Die syfers is egter gem iddeldes en toon nie die uiterstes aan nie.
Die gebied word gekenmerk deur plat berge en groot oop vlaktes. Dit is bekend vir sy toerisme potensiaalveraldie blomme seisoen wat duisende toeriste lok. Die gebied het verskeie ander toerisme moontlikhede soos byvoorbeeld is daar naby N ieuwoudtville gletserspore en 'n waterval wat kom plim enterend is tot die blom m e asook die O orlogskloof N atuurreservaat.
Daar is geen standhoudende rivier in die gebied nie en die riviere loop slegs gedurendediereënseisoene. 'nGrootgedeeltevandieHantam Munisipaliteit val binne die studiegebied van die SKEP(Succulent Karoo Ecosystem Plan) projek. Hierdieprojekbeoogom 'nbewaringsplansaam testelvir'ngebied watfeitlikdieheleNamakwaDistriksmunisipaliteitinsluit. Diedoelisdat toekomstige ontwikkeling omgewingsvriendelik salwees. Die moontlikheid bestaan ook dat projekte ten opsigte van die herstelvan die omgewing befondskan word.
Inligting oor die gebied is uit verskeie bronne verkry wat insluit die 1996 sensus gegew ens, PIMSS.N ET inligtingstelsel, opnam es en inligting van amptenare en vanuit die gemeenskap. Alhoewelnet spesifieke, relevante inligting vervatis, is meergedetailleerde inligting beskikbaarterwylsekere studies, veral met betrekking tot werkskepping en ekonomiese sowel as ruimtelike ontwikkkeling nodig is.
Die totale bevolking is ongeveer 21 000 volgens die nuutste gegewens vir 2001(PIMSS.NET -syferswatdeurdie OnwikkelingsbankvanS.A.aangepas is).
Die konsentrasies van die bevolking veroorsaak ook dat ontwikkeling nie eweredigoordiehele gebied gedoenhoefteword nie maargrootliksindie vier stedelike sentra. Die landelike bevolking kan deur verskillende programme geakkomodeer word bv. grondhervormings programme (in samewerking metSPP),behuising en droë sanitasie.
Die geslagsverspreiding van die bevolking toon volgens die 1996 sensussyfers 'nmeerderheid vanongeveer600vrouebomans(9 840teenoor9 253)wat effens verm inder het na 541 (10 251 teenoor 9 710) volgens 2001 syfers (tabel 2). Dit stem egter baie ooreen met die breër gegewens van die N am akw a D istrik.
Dithetook 'n groot, jongskoolbevolking (0-14jaar)watin alle gevalle die tweede grootste groep in aldie dorpe is.
Die ouerbevolking(oueras 65 jaar)is in aldie gevalle in die minderheid.
van die jong bevolking reeds skoolgaande is. H ierdie leerlinge gaan dus eersdaags die arbeidsm ag betree.
Die getalpersone tussen 20-29 en 30-49 jaar m aak ook die m eerderheid van die ekonomies aktiewe bevolking uitmaak. Hierdie is 'n aanduiding dat daar toenemende druk salweesop die verskaffing van werksgeleenthede.
Ditisook opmerklik die getalprimêre (7065)en sekondêre (5095)leerlinge terwyldaar 'n relatiewe lae tersiêre getalis. Dit kan duiop 'n gebrek aan tersiêre opleidingsfasiliteite.
Die beraam de jaarlikse bevolkingsgroeikoers vir die verskillende gebiede wordintabel5 aangetoonterwyltabel6diegeskattegroeikoerstot2010 aantoon.
Behuising blyk volgens die publieke deelnam e proses die grootste enkele probleem teweesinaldiestedelikegebiede.
Hierdie syfersis egterop die 1996 sensus gegewens gebasseeren ditblyk dat die publieke behoefte groter is.
Houses under Construction / Completed (2001) [Source: DOH (2001)]. Copyright ©2001 PIMSS.
Tabel10 toon die beskikbaarheid van elektrisiteit aan die gem eenskap aan. Diè syfers is vir die hele m unisipaliteit en in sekere dorpe kan daar 'n groter behoefte wees.
Tabel11 toon die beskikbaarheid van telefoondienste aan die gem eenskap.
Tabel12 toon die indiensnem ing syfers vir die m unisipale gebied aan.
Tabel13 toon die inkom ste groeperinge vir die m unisipaliteit aan.
Die individuele sowelashuishoudelike inkomste toon datdie meerderheid minderasR 6000perjaarverdienwatuiterslaagis.
O nderstaande isdie probleme watperdorp geïdentifiseerisen deurdie gem eenskpap geprioritiseer is.
Veeldoelige saal-Vergaderings, binnenshuise sport, kultuur, ens.
Grondpaaie in distrik - Die toestand van die paaie werk negatief in t.o.v. die dorpe se ekonom ie. Kan problem e skep in noodtoestande.
Alhoewelgoeie, stewigehuisebestaan, isdaarwatin'nbaieswaktoestand is enindiewinterbaienatisenkoud is.
Geeneen van die dorpe het'n amptelike dorpsaanlegskema nie en word beplanning en beheer hoofsaaklik op n ad-hoc basis gedoen aan die hand van die skem aregulasies.
Grondgebruik opnam es is egter gedoen en kan as basis vir toekom stige beplanninggebruikword.
Die dorp is uitgestrek oor'n grootarea metgroot, meestalonbewoonde erwe veralin die tradisionele witwoongebied.
Nieuwoudtville-Noord (voorheenagtergeblewegebied)isbykanstenvolle ontwikkelenvind integrasietansreedsplaasmetNieuwoudtville-Suid wat geskeiword metdieCalvinia/VanRhynsdorphoofpad.
kilom eter na die dorp graviteer.
situasie in die dorp herevalueermoetword.
Die vaste afvalstortingsterrein salvoldoende weestoteinde Junie 2003 waarna daar oos van die bestaande terrein 'n stortingsterrein gekonstrueer moetword (KostesR80000.00).
Die bestaande rioolsuiweringswerke is onderkapasiteiten moetvergroot word (kostes ongeveer R50 000.00).
Die vaste afvalstortingsterrein is voldoende.
O ngeveer 60% van Loeriesfontein beskik oor suigtenke en 40% oor em m ers watonderdieHOPstandaard is. Huidiglikword dieemmersmetVIP'S vervangenword befondsdeurMavulaTrust. Hopeliksaldiebefonsingvanso 'naard weesdatdieemmersteen2003uitgefaseeris.
Die vaste afvalterrein beskik tans oor voldoende kapasiteit.
Die rioolsuiweringswerke en vaste afvalstortingsterrein is in 2001 gekonstrukteeren die kapasiteitsalvoldoende weestot2010 waarna die sisteem herevalueermoetword.
Die netwerke van die verskillende dorpe is in wisselende toestande en daar salop die lang termyn aandag daaraan gegee moetword.
Die m unisipaliteit behoort nie in die kort-en m edium term yn kontantvloei-problem e te ervaar nie, m its verbruikers vir huldienste betaal.
O nderstaande is 'n tabelwatdie getalhuishoudingsperwyk aantoon sowelas die jongste inligting m et betrekking tot geletterdheid en inkom ste.
Sedert die totstandkom ing van die H antam Munisipaliteit is 'n ondersoek gedoen na die personeelstruktuur van die gekom bineerde m unisipaliteit. 'n O rganisatoriese struktuur is geskep ten einde beheer en bestuur van die m unisipaliteit so vaartbelyn as m oontlik te m aak.
Die implementering van die struktuuris nog nie voltooinie maarditword voorsien dat die kapasiteit in die m unisipaliteit beskikbaar is om ten volle uitvoering te kan gee aan ontwikkelingsprojekte watin die munisipaliteit geimplementeerkan word.
n O ntleding van aldie voorafgaande inligting, watverkry is deurverskillende bronne te gebruik, insette van die gem eenskap en gem eenskaporganisasies en kenners op verskillende vakgebiede toon dat daar sekere kenm erkende problem e in aldie gem eenskappe voorkom.
Die tweede prioriteitten opsigte van infrastruktuurperdorp verskilmaar die voorsiening van genoegsame, goeie gehalte waterin N ieuwoudtville is noodsaaklik.
Dieonderhoud vanpaaieenstormwaterisook'nredelikehoëprioriteitinal die gebied asook straatbeligting.
Die uitstaande probleem van die verskillende dorpe is weereens gemeenskaplik naamlik werkloosheid.
Die verskaffing van werksgeleenthede salvan die andermaatskaplike problem e verm inder of uitskakel.
Sekere ekonomiese projekte was reeds geïnisieerin die verskillende gem eenskappe m aar is of nie geim plim enteer nie, nie befonds nie of detail besigheidsplanne moetnog opgestelword.
Hierdie projekte is weerasprioriteite deurdie gemeenskappe bepaalen die implimentering daarvan salbydra totdie verligting van verwante probleme.
H ierdie visie is op gem eenskapsvergaderings bespreek en eenparig aanvaar.
Om 'n veilige, gesonde, vriendelike en ekonom ies volhoubare om gewing te skep, waar alle inwoners van die H antam M unisipaliteit bevoordeel sal word deur effektiewe en doeltreffende m unisipale dienslewering.
doelgerigte diens te verseker.
bestaande infrastruktuuren ontwikkeling.
D ie beginsels van Batho Pele te im plem enteer en te handhaaf.
tevredenhedid te waarborg.
Die skep van geleenthede virekonomiese groeien ontwikkeling.
Sekere ontwikkelingsdoelwitte is geïdentifiseerna aanleiding van die resultate watverkry isuitdie verskillende komponente van die analises watgedoen is sowelas die probleme en behoeftessoos watditdeurdie gemeenskap geprioritiseer is.
Dit dien daarop gelet te word dat hierdie proses van die daarstelling van 'n visie, doelwitte en strategieë om dit te bereik 'n dinamiese proses is en deurlopend gewysig en vebeter kan word soos omstandighede veranderof projekte uitgevoerword.
Die twee uitstaande probleme en behoeftes het te doen met sekere infrastruktuur en spesifieke sosio-ekonom iese problem e.
Ten einde doelwitte suksesvolte kan bereik kan daar verskillende strategieë bepaalword waarnaspesifiekeprojektegeïdentifiseerenuitgevoerword.
Die ontwikkeling van strategieë het ten doel om verskillende "maniere" te oorweeg om die mees koste effektiewe, suksesvolle bereiking van 'n doelwit te verseker.
Behuising -Vervatas geheelin die GO P van N DM N ieuwoudtville watervoorsiening - Projek van die N DM Droeë sanitasie - Middelpos - Vervatin die GO P van N DM Projek Nr. I.1: Gemeenskapsaal- N ieuwoudtville Projek Nr. I.2: O pgradering van sportgronde Loeriesfontein Projek Nr. I.3: Straatligte - N ieuwoudtville Projek Nr. I.4: Gem eenskapsaalverbetering -Brandvlei Projek Nr. I.5: A kkerendam O ntspanningsoord - Calvinia Projek Nr. I.6: Randsteen / stormwaterprojek - Brandvlei Projek Nr. I.
Projek Nr. E.1: D oornrivier - Calvinia Projek Nr. E.2: G ipsverw erkingsaanleg - Loeriesfontein Projek Nr. E.3: A battior - Calvinia Projek Nr. E.4: Lae-koste Meubelprojek - Calvinia Projek Nr. E.
Projek Nr. S .1: MIV /AIDS Projek Nr. S .2: Misdaad voorkom ing Projek Nr. S .3: A nchor projek Projek Nr. S.
D ie geïdentifiseerde projekte het ten doel om oor die lang term yn volvoering te bring aan die visie watvirdie munisipaliteitgestelis.
Sekere ondersoeke en selfs besigheidsplanne vir van die projekte is reeds voltooi terwylditnog in andergevalle gedoen moetword.
Twee van die grootste behoeftes van die gemeenskap naamlik behuising en watervoorsieningaanNieuwoudtvilleisindieNDMseGOPvervatenkom niehierin voornie alhoewelditas projekte aangeduiword.
D ie projekte is opeenvolgend ander infrastruktuur, ekonom ies en sosiaalingedeel.
DOELWIT: Die daarstelling van 'n veeldoelige saal PRESTASIE AANWYSERS: Bekamping van misdaad d.m.v.
vir die hou van vergaderings, beoefening van binnens- ontspanningsgeriewe asook ekonomiese bemagtiging d.m.v.
huise sport en die bedryf van 'n vermaaklik- entrepe-neurskap (vermaaklikheidsentrum en kafeteria).
heidsentrum. -Die bou van 'n gemeenskapsaal in Nieuwoudtville gedurende die periode Oktober 2002 tot Junie 2003 sal die daling van misdaad (±20%) en ekonomiese bemagtiging d.m.v. entrepeneurskap tot gevolg hê.
Vergaderings en konferensies. 2. Ontspanning. 3. Entrepeneurskap. ongeveer 200 mense met ± 6 vertrekke. 2. 2 Permanente plasings Noord (meeste inwoners).
Werkverskaffing. 3. 2 Entrepeneurs.
Beplanning/Tenders. 1. Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur.
Bou van saal. 2.
Bemarking privaat deelname arbeid. 3. Munisipaliteit.
Geen 1. Salarisse 2. Verbruikbare items 3.
Geen (Projek in aanbou).
DOELWIT: Bestaande sportgronde opgradeer. PRESTASIE AANWYSERS: Bevorder sport en die ontwikkeling van kinders deur geleenthede met die regte fasiliteite te skep. Bou van een atletiek-sokkerveld op Loeriesfontein om sport en ontspanning vir jeug met 10 % te vermeerder. Projek van fase 1 vanaf Feb 2002-Mei 2002 te voltooi.
UITSETTE (van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Tydelike werkskepping. 2. Behoefte aan sportfasiliteite aan gemeenskap te voorsien. 3. Sportdeelname behoort toe te neem en misdaadvlak sal verminder. TEIKEN MIKPUNTE: Fase 1 330 Mandae. Fase 2 140 Mandae. Fase 3 460 Mandae. Fase 4 380 Mandae. LIGGING(S): Loeriesfontein.
AKTWITEITE: 1. Ontwikkeling van sokkerveld en atle-tiekbaan. 2. Bou van tennis-en netbalbaan. 3. Bou van swembad. 4. Watervoorsiening en plant van gras. VERANTWOORDELIKHEDE: 1. Kontrakteur/Gemeenskap. 2. Kontrakteur/Gemeenskap. 3. Kontrakteur/Gemeenskap. 4. Kontrakteur/Gemeenskap.
Besigheids-en konstruksieplanne 1. Fase 1 2. Fase 2 3. Fase 3 4.
Sluit in by finansiële aspekte.
R130 000 per jaar. Deur plaaslike owerheid.
DOELWIT: Om donker areas in Nieuwoudtville dorpgebied beter te verlig. PRESTASIE AANWYSERS: Hierdie projek sal tot gevolg hê dat misdaad meer effektief bekamp kan word en dus 'n afname in misdaad tot gevolg sal hê en ook 'n veiliger omgewing skep. -Die oprigting van twee hoë masligte en 40 gewone straatligte in Nieuwoudtville gedurende Januarie / April 2003 sal tot gevolg hê dat misdaad met 50 % verminder sal word.
UITSETTE (van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Beligting van donker areas. 2. Veiligheid vir alle inwoners. TEIKEN MIKPUNTE: Om strate en openbare areas te verlig ten einde inbrake en geweldmisdade te bekamp. LIGGING(5) Residensiële areas van Nieuwoudtville dorp.
AKTIWITEITE: 1. Identifisering van probleemareas. 2. Beplanning/Tenders 3. Konstruksie. VERANTWOORDELIKHEDE 1. Munisipaliteit/Gemeenskap. 2. Munisipaliteit/Raadgewende Ingenieurs. 3. Munisipaliteit/Raadgewende Ingenieurs/ Kontrakteurs.
2 x Hoë masligte 2. 40 x Gewone straatligte R 200 000 R 16 000 Munisipaliteit N.E.R.
1.1 Identifisering van probleemareas.
Die doel van hierdie projek is om die bestaande fasiliteit op te gradeer en te verbeter.
Dit sal die infrastruktuur verbeter en werk verskaf aan werklose vroue, mans en jeugdiges in die dorp. 1. Daar sal 10% tydelike werk verskaf word Nov tot Jan 2002/2003 2. Na voltooiing sal die gemeenskapsaal ten volle benut word vir sport, pensioen uitbetalings teen 2003.
Beplanning 2. Opgradering en bou van 'n verhoog 3.
Munisipaliteit/wykskomitees 2. Kontrakteurs uit vorheen benadeelde gemeenskap 3.
Werkverskaffing R 250 000 1.1.
Doelwit: Die totstandkoming van 'n ontspanningsoord met die nodige konferensiefasiliteite. Prestasie aanwysers: Ekonomiese bemagtiging van voorheen benadeelde gemeenskappe op toerismegebied asook werkverskaffing. Projek word in fases afgehandel om voltooi te word Desember 2005.
Ontspanningsoord. 2. Werkverskaffing. 3. Bemagtiging van nuwe toetreders tot toerismemark (voorheen benadeelde gemeenskappe). 4. Stimulering van die huidige toerisme potensiaal. 1. Kern geboue kompleks met 20 wooneenhede. 2. 5 - 10 Permanente plasings. 3. Toetree van 5 tot 10 entrepeneurs 4 .± 10 000 nuwe toeriste dit is 30% besetting van beoogde geriewe. Akkerendam Natuurreservaat Calvinia (Geproklameerde Natuurreservaat).
Aktiwiteite: 1.1 Beplanning/Tenders. 1.2 Bou van oord. 1.3 Bemarking vir privaat deelname. 1.4 Oplei van personeel. 1.5 Ontwikkeling van gepaardgaande aktiwiteite bv. 4 x 4 roetes, staproetes, watersport ens. 1.6 Bemarking. Verantwoordelikheid: 1.1 Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur. 1.2 Munisipaliteit/Kontrakteur/Sub-kontrakteurs uit benadeelde gemeenskappe. 1.3 Munisipaliteit. 1.4 Munisipaliteit/Opleidinginstansie deur Departe-ment Arbeid. 1.5 Munisipaliteit. 1.6. Munisipaliteit, Distriksmunisipaliteit Noord-Kaap Regering en Toerismeverenigings.
1.1 R8 105 880 of as werkverskaffings-projek R4 949 864 1.1 Noord-Kaapregering 1.
Syfers met 20% aangepas van 1998 kosteberamings.
1.1 Geen t.o.v. 1ste jaar 1.1 Personeel 1.2 Administrasie 1.3 Verbruikbare items R 163 200 R 68 400 R 43 200 1.1 Geen bedryfskoste vir 2002/3. Konstruksie sal langer as boekjaar duur.
gruis teen 2002/2003 2.
DOELWIT: Die totstandkoming van 'n vakansie oord met chalets en watersport geriewe en ook staproetes en bergfietsroetes vir toerisme. PRESTASIE AANWYSERS: Die projek sal die plaaslike ekonomie stimuleer asook werk verskaf. -Die daarstelling van 'n vakansieoord in Nieuwoudtville sal tot gevolg hê dat toerisme en werkskepping 'n opwaartse neiging toon met ±20% vanaf Oktober 2002 tot Junie 2003 sal 1ste fase van konstruksie afgehandel word.
doelwitbevrediging: 1. Kerngebou en 10 chalets.
Vakansie oord. 2. 4 Permanente plas-ings.
Werkverskaffing. 3. Toetree van entrepe-neurs.
Bemagtiging - toerisme 'n dam.
Beplanning/Tenders. 2. Bou van oord. 3. Bemarking privaat deelname. 4. Opleiding personeel. 5. Ontwikkeling fietsroetes/staproetes. 6. Bemarking. 1. Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur 2. Munisipaliteit/Kontrakteur/Sub-kontrakteur 3. Munisipaliteit 4. Munisipaliteit/Opleidingsinstansie. 5. Munisipaliteit. 6. Munisipaliteit/Distriksmunisipaliteit/ Toerismevereniging.
1ste Fase (Oprigting) R 274 000 2. 2de Fase (Swembad en winkel) R 101 235 3.
Geen 1. Salarisse/Lone 2. Dienste en verbruikbare item 3.
Geen (Projek in aanbou).
regsgebied kan bewerkstellig. gemeenskap voor 31 Desember 2002.
UITSETTE (van projekte vir doelwit bevrediging: 1. Reël vergadering. 2. Gemeenskapsvergadering. 3. Beplanning. TEIKEN MIKPUNTE: 1. Betrek alle rolspelers (Nasionaal, Provinsiaal en plaaslik). Oktober 2002 2. Rolspelers en Premier lig gemeenskap in (net na afloop van vergadering in Punt 1) 3.
AKTIWITEITE: 1.1 Bewusmakingsprogram. 1.2 Reël vergadering. 1.3 Reël gemeenskapsvergadering 1.4 Beplanning. Indien positiewe terugvoering. 1.5 Bemarking. Indien positiewe terugvoering. VERANTWOORDELIKHEID: 1.6 Munisipaliteit. 1.7 Munisipaliteit en rolspelers 1.8 Munisipaliteit. 1.9 Munisipaliteit en gemeenskap. 1.5 Munisipaliteit/privaat en provinsiale inisiatief.
R10 000 1. Plaaslike Owerheid R5 000 2.
Geen. Slegs van toepassing as dit blyk die projek het steeds potensiaal.
DOELWIT: Lewensvatbare studie te doen. Die doel is om gips te verwerk tot plafonborde, gipsmure en sement. PRESTASIE AANWYSERS: Ekonomie te verbeter en om armoede te verlig. Oprigting van een gips aanleg op loeriesfontein. Werkloosheid met 10% verminder. Lewensvatbaarheidstude teen Julie 2002 te voltooi.
UITSETTE (van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Werksgeleenthede te skep. 2. Verskaffing van verwerkte produkte. TEIKEN MIKPUNTE: 1. 30 Werksgeleenthede te skep. 2. Gemeenskap op te bou. 3. Ontwikkeling van dorp. LIGGING(S): Loeriesfontein.
AKTIWITEITE: 1. Besigheidsplanne. 2. Lewensvatbaarheidstudie. 3. Nader beleggers. 4. Beplanning. VERANTWOORDELIKHEID: 1. Noord-Kaap Regering. 2. Konsultante. 3. Belanghebbendes. 4. Beleggers.
Doelwit: Die totstandkoming van 'n projek (abattoir) met verskeie satelietnywerhede. Prestasie aanwysers: Hierdie projek sal die ekonomie van die gebied 'n geweldige hupstoot gee asook werk verskaf aan 'n groot hoeveelheid lede van die gemeenskap. -Bou van abattoir naby Calvinia met sataliet nywerhede om werk te skap vir 300-400 mense. -Tydsraamwerk op hierdie stadium onbekend vanweë omvang van projek.
Uitsette (van projekte vir doelwitbevrediging: 3. Abattoir. 4. Satelietnywerhede. 5. Kapasiteitsbou in gemeenskap. Teiken mikpunte: 1. Abattoir met verskeie satelietnywerhede. 2. Werkskepping vir tussen 300 en 400 mense. Ligging(s): Ongeveer 17km vanaf Calvinia op die R27.
Aktiwiteite: 1.2 Beplanning (Navorsing en planne teken samesprekings vir befondsing). 1.2 Bou van abattoir. 1.3 Installering van toerusting. 1.6 Plasing/oplei van personeel. 1.7 Bemarking. Verantwoordelikheid: 1.1 Argitek. 1.2 Ingenieur. 1.3 Kontrakteur en sub-kontrakteurs (sover moontlik uit plaaslike gemeenskap). 1.4 Opleiding instansies. 1.5 Munisipaliteit, Namakwa Distriksmunisipaliteit, Noord-Kaap Regering en donateurs (moontlik van buiteland).
Bou van abattoir en toerusting satelietnywerhede en installering van ± R8 000 000 1.1 Noord-Kaap Regering 1.
1.1 Dit is nie op hierdie stadium seker hoe lank konstruksie van die projek sal duur nie en of dit moontlik sal wees om die aanleg gedeeltelik in gebruik te neem soos wat konstruksie vorder nie.
1.1 Beplanning (Navorsing en planne teken samesprekings vir befondsing).
1.3 Installering van toerusting.
1.4 Plasing/oplei van personeel.
Doelwit: Maak van lae koste meubels ten 'n bekostigbare prys.
Uitsette van projek vir doelwit bevrediging 1. Meubelwinkel 2. Werkverskaffing 3. Bemagtiging van nuwe toetreders tot besigheidsakesektor Teiken mikpunte: 1. Gebou/vertoonlokaal 2. 5-15 permanente werkers 3.
Aktiwiteite: 1.1 Beplanning 1.2 Oplei van personeel 1.3 Bemarking Verantwoordelikhede: 1.1 Projekkomitee 1.2 Dept. Ekonomiese sake 2.1 Dept. Arbeid 2.
Koste: Bron: Dept.
1.1 500 000-00 1.2 1.1 Dept. Ekonomiese sake 500 000-00 1.
Doelwit: Bestaande projek uit te brei. Prestasie aanwysers: 1. Ekonomie te verbeter. 2. Maak van 'n 1000 boustene en plaveistene per dag. 3. Werkloosheid met 10% te verminder. 4.
Uitsette (van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Werksgeleenthede te skep. 2. Aanvraag in plaveistene te voldoen. 3. Diens aan gemeenskap. Teiken mikpunte: 1. 2 Permanente werks-geleenthede. 2. Verfraaiing van dorp. Ligging(s): Loeriesfontein dorp.
Aktiwiteite: 1. Beplanning/Tenders. 2. Bemarking. Verantwoordelikheid: 1. Gemeenskap/Munisipaliteit.
R56 100 Noord-Kaap Regering.
Fondse word uit die verkoop en lê van stene gedoen.
Die voorkoming van die MIV/VIGS epidemie se verspreiding. 2. Die stimulering van diens organisasies om ondersteuningsstrukture te vestig. 1. Bewusmaking en voorkomings programme. 2. Betrokkenheid by vrywillige strukture. 3. Stimulering van vrywillige dienste. 4. ±2000 Jeug, kinders en volwassenes betrek by die bewusmaking en voorkomingsprogramme ten einde hulle in staat te stel om ingeligte besluite te neem. 5. 1 Vrywillige struktuur per dorp betrokke by bewusmaking en vookoming van HIV/AIDS 6. 20 Vrywilligers per dorp betrokke by dienste t.o.v HIV/AIDS 7. 10% afname in HIV/AIDS gevalle in streek teen Junie 2003.
UITSETTE (van projekte vir doelwit bevrediging): 1. Vestiging van 'n werksplek en Gemeenskapsbeleid. 2. Inisiëring van bewusmakings veldtogte. 3. Vestiging van diensorganisasies TEIKEN MIKPUNTE: 1. Alle werkers betrokke by Vigs programme. 2. 4 Bewusmakings-veldtogte per jaar. 3. Finansiële bydrae t.o.v. bg. en diensorganisasies. LIGGING(S) Hantam
Beplanning van veldtogte. 2. Implimentering van veldtogte. 3. Aanbied van bewusmakingsprogram. 4. Voorsien van promosie items aan gemeenskap en skole. 5. Beskikbaarstelling van fasiliteite en grond. 6. Verspreiding van promosie items. 1. Munisipaliteit. 2. Munisipaliteit/Gemeenskap 3. Munisipaliteit/Gemeenskap/ Organisasies 4. Munisipaliteit/Staat 5. Munisipaliteit 6.
Koste: R 1000 pm. x 6mnde = 60 000-00 60 000-00 Bron: 1. Dept. Gesondheid 2. Dept. Welsyn 3.
DOELWIT: 1. Die vestiging van 'n Munisipaliteit wat omgee vir sy gemeenskap. PRESTASIE AANWYSERS: 1. Veiligheids strukture in elke plek in die Hantam Munisipaliteit. 2. Morele hernuwing strukture in Brandvlei, Loeriesfontein, Nieuwoudtville en Calvinia.
UITSETTE (van projekte vir doelwit bevrediging): 1. Hernuwing van die morele orde en waarde sisteme van die Gemeenskap. 2. Veiligheid strukture soos buurtwagte in plek en funksioneer. 3. Verandering van Misdaad statistieke. 4. Kinders en gemeenskap veilig TEIKEN MIKPUNTE: 1. Konferensies in die vier dorpe, Brandvlei, Loeriesfontein, Nieuwoudtville en Calvinia. 2. Stimulering van Veiligheids optogte 3. Voorkomingsoptogte 4.
AKTIWITEITE: 1. Implimentering van optogte 2. Hou van konferensies met kerke en ander rolspelers 3. Hou van Streekkonferensies en inligting konferensies 4. Vreedsame feestyd programme VERANTWOORDELIKHEID: 1. Munisipaliteit en Rolspelers 2. Munisipaliteit en Rolspelers 3. Munisipaliteit en Rolspelers 4.
Reis en verblyf R 1 000pm x60 Konferensies R 5 000 x 6 Streekkonferensies x 3 @ R 10 000 Programme R 500 pm x 60 = = = = 60 000 30 000 30 000 30 000 150 000 1. S.A.P.D 2. Dept. Welsyn 3. Dept. Gesondheid 4.
Doelwit: -Bring 'n Gemeenskapsgebasseerde voedsel verspreiding sentrum tot stand.
Uitsette (van projek vir doelwit bevrediging): 4. Voedselverspreidingsentrum 5. Werkverskaffing 6. Kapasiteitsbou Teiken mikpunte: 4. Voorsien goedkoper voedsel aan arm mense 5. Verseker lang termyn werkskepping 6. Verbeter die kwaliteit van arm mense Ligging (s): -Alle dorpe in die Hantam Streek.
Aktiwiteite: 1.4 Stigting Bestuurskomitee 1.5 Beplanning, monitering en besluitneming 2.1 Verspreiding nuusbrief, verslagdoening en funksionering 2.2 Verantwoordelikhede: 1.1 bestuurskomitee 1.2 Projeklede 2.1 Dept. Sosiale dienste en maatskaplike ontwikkeling 2.
1.3 500 000-00 1.4 1.3 Dept. Maatskaplike dienste en Sosiale ontwikkeling 170 000-00 1.
Die versterking van 'n effektiewe en doeltreffende kinderregte komitee in die Hantam Munisipaliteit. 1. Maandelikse kinderprogramme in die Hantam Munisipaliteit in samewerking met ander rolspelers. 2. Minder kinders op straat gedurende veral skool vakansies. 3. VIGS voorligting en inligtingprogramme 4. 1 000 kinders per program bereik per dorp 5. 30 % afname van kinders wat bedel op straat teen 2003 6.
AKTIWITEITE: 1. Vakansie ontspannings Ontwikkelings en Terapeutiese programme. 2. VIGS voorligtings programme 3. Leierskap programme. 4. Terapeutiese groep uitstappies. VERANTWOORDELIKHEID: 1. Kinderregte komitee: Dept. Welsyn, ander W.O.'s 2. Dept. Gesondheid, Dept. Welsyn, Kinderregte komitee 3. Polisie, Korrektiewe Dienste, Kinderregte komitee 4. Dept.
Reis en verblyf R 2 000 per kwartaal x 20 = R 1 000 per mnd x 60 = 40 000 60 000 100 000 1. Dept. Gesondheid 2. Dept. Welsyn 3. D.P.L.G. 4.
O nderstaande is 'n tabelvan vyfjaar kapitaalprojekte.
D ie finansiële plan is 'n gesam entlike poging van die raad m et sy am ptenary en die publiek.
Die finansiële plan word hoofsaaklik in die begroting vervat.
Belasting en Algemene Dienste 1.1 Gemeenskapsdienste wat bestaan uit:: Eiendomsbelasting Administrasie Gesondheids en Omgewingsdienste Hoofpaaie Raad se algemene uitgawe/inkomste Rampbestuur/Burgerlike beskerming Strate Verkeersdienste 1.2 Gesubsidieerde dienste wat bestaan uit: Begrafplase Biblioteke Burgerlike geboue Natuurtuin Sportgronde Swembad Vliegveld Woonwapark 1.3 Ekonomiese dienste wat bestaan uit: Sanitasie 2.
D ie inkom ste afdeling se take behels die invordering van die raad se inkom ste. O p elke dorp van die H antam Munisipaliteit (4 dorpe) is daar kantore of betaalpunte. Voorafbetaalde elektrisiteitskaarte word by die kantore verkoop asook by kafees/winkels wat die kaarte by die raad aankoop en verkoop.
Kredietbeheer en invordering van gelde is 'n belangrike funksie wat vervul w ord.
Die raad se Masakhane beampte is gemoeid om inwoners te besoek en die kredietbeheerbeleid te verduidelik en ook om afbetalingsooreenkom ste te sluit.
Armoedeverligtingsfondse word ook deur die afdeling behartig nl. invulof kollekteer en verw erking van aansoeke.
Die uitgawe afdeling betaal krediteure en salarisse van personeel wat ongeveer 120 werknemers behels. Daar word jaarliks ongeveer 3 000 tjeks uitgereik.
Die munisipaliteit het 'n nuwe struktuur geskep waarvolgens werksaamhede uitgevoersalword.
munisipaliteit egter die kapasiteit hê om implementering sowelas monitering van alle voorgenoem de projekte te kan hanteer.
Onderstaande is 'n diagramatiese voorstelling van hoe die werksaamhede van die m unisipaliteit salplaasvind.
Daar is ook 'n aantal beleide wat deur die Raad aanvaar is waarvolgens sy werksaamhede gereguleer word en die gemeenskap bygestaan word byvoorbeeld die Kredietkontrole en Skuldinvorderingsbeleid en die Beleid ten opsigte van H ulpverlening aan behoeftige gesinne.
Elke van die vier dorpe het sy eie plaaslike ram pbestuursplan. D ie Munisipale Bestuurder tree op as Ram pbestuurder (kontaknom m ers 027 341 1011 en 083 443 8314).
O nderstaande is 'n skem atiese voorstelling van die kom m unikasie prosedure indien 'n ram p plaasvind.
Die moontlikheid vanveldbrandeis'npotensielerampwatindie munisipaliteit kan plaasvind. Voorsiening is op Distriksvlak sowelas op plaaslike vlak gemaak virmoontlike brande sowelasdie effektiewe bestyding daarvan.
W erksgeleenthede deur L.E.D.
Regstellende A ksie binne eerste 3 posvlakke.
Sanitasie 1.3. Elektrisiteit 1.4. Vullisverwydering G ratis basiese dienste aan inw oners w at voldoen aan A rm oede V erligtingsprogram Infrastruktuur (KapitaalProjekte ID P) W erksgeleenthede deur LED projekte Regstellende aksie binne 3 hoogste posvlakke -100 % van huishoudings subsidie w at voldoen aan die criteria van die A rm oede V erligtingsprogram teen 31 J ulie 2002. -V oldoen aan 100 % van RD P standaard teen 30 J unie 2004 -Riool uitval w erke voldoen aan alle vereistes ten 30 J unie 2004. -V oorsien 100 % van huishoudings w at voldoen aan A rm oede V erligtingsprogram m et 50 eenhede pm . teen D esem ber 2003 -N eem Elektrisiteits retikulasie te Middelpos oor teen D esem ber 2003. -V oorsien 100 % van huishoudings w at voldoen aan A rm oede V erligtingsprogram aan (1) gratis verw ydering een keer per w eek ten 31 J ulie 2002. V aste afvalstortings voldoen aan alle vereiste teen 30 J unie 2004.
HierdieGOPsaljaarlikshersienword endeurdieStadsraad goedgekeurword.
Basiese V aardighede J un. Klerke & Sekr.
Begroting A m ptenare & Rdle.
± R100 000 vir opleiding vir eerste jaar.
AldieerweinBrandvleiwordvanwatervoorsien. Vierboorgate(45kilometersuid-oosvan Brandvlei)en'naddisionele boorgat(52kilometersuid-oosvanBrandvlei)pompwaterna'n reservoirvanwaarwater40 kilometerna die dorp graviteer.
Pype moet egter op 'n gereelde basis vervang word as gevolg van toekalking. Dit word aanbeveeldat'n gedeelte van die netwerk oordie volgende 5 jaargeheelvervang word.
Aldie erwe in Loeriesfontein word voorsien van water. 7 Boorgate voorsien water aan die dorpvia'n0,45megaliteren'n0,50megaliterreservoir. Vanafdiereservoirswordwater nadiedorpvoorsienvia50-250mm diameterUPVC/ACgravitasienetwerk. Problememet toekalking van pype word ervaar. Sekere dele van pypnetwerk saldus oor die langtermyn stelselmatig vervang moetword.
W atervoorsiening is voldoende vir die volgende 5 - 10 jaar afhangende van uitbreiding.
<fn>GOV-ZA.IDPHantam2004.2010-03-25.af.txt</fn>
Die vernaamste strukture is die Munisipale Stadsraad, wat die finale GOP moet goedkeur, die Loodskomitee en die Verteenwoordigende Forum. Die Loodskomitee ismeestal'ntegniese komitee watsaamgestelisuitmunisipale amptenare terwyl die Verteenwoordigende Forum uit verskeie publieke groeperinge saam gestel is en die publieke deelnam e sy van die proses hanteer.
Alhoewel die Geïntegreerde O ntwikkelings Beplanningsproses grootendeels vir 'n tyd tot stilstand gekom het in die H antam Munisipaliteit is die nodige strukture geskep alhoeweldit nie heeltyd gefunksioneer het nie. Dit was soms ook nie moontlik om gekoordineerde samewerking tussen die verskillende dorpe gelyktydig in die munisipaliteit te verkry nie. Die strukture is sover moontlik weer gereaktiveer en daar is ook van wyks-en dorpskom itees se insette gebruik gem aak.
Die komitee bestaan uit munisipale amptenare wat op hoogte is wat in die verskillende gemeenskappe gebeur en wat vanuit 'n munisipale oogpunt benodigword. Hierdieinsettewatverkryis, hetdiepubliekebehoeftesen problem e bevestig en is dus gebruik om 'n sinvolle ontleding van die bestaande situasie te m aak.
Die Stadsraad het verskeie funksionele kom itees ingestel ten einde werksaam hede te vergem aklik in die interim periode. Sekere van hierdie komitees salmettertyd vervang word met 'n meer vaartbelynde struktuur soos hieronder aangedui.
Die Stadsraad hetegter, soosvermeld,'nnuwe samestellingvanverskillende komitees ingestelom aan te pas by die nuwe munisipale omgewing en sy werksaamhede te vergemaklik.
Die gebied word aan die suidweste begrens deur die W es-Kaap Provinsie en aan die suid en suid-ooste deur Karoo-H oogland Munisipaliteit. N oord van die munisipaliteit is die NDM Bestuursarea gebied (NCDMA06)terwyl'n klein gedeelte van die gebied ook ten suide van H antam geleë is.
Die gebied word gekenmerk deur plat berge en groot oop vlaktes. Dit is bekend vir sy toerisme potensiaalveraldie blomme seisoen wat duisende toeriste lok. Die gebied het verskeie ander toerisme moontlikhede soos byvoorbeeld is daar naby N ieuwoudtville gletserspore en 'n waterval wat kom plim enterend is tot die blom m e asook die O orlogskloof N atuurreservaat.
Inligting oor die gebied is uit verskeie bronne verkry wat insluit die 1996 sensus gegew ens, PIMSS.N ET inligtingstelsel, opnam es en inligting van amptenare en vanuit die gemeenskap. Alhoewelnet spesifieke, relevante inligting vervatis, is meergedetailleerde inligting beskikbaarterwylsekere studies, veral met betrekking tot werkskepping en ekonomiese sowel as ruimtelike ontwikkkeling nodig is.
Die totale bevolking is ongeveer 21 000 volgens die nuutste gegewens vir 2001(PIMSS.NET -syferswatdeurdie OnwikkelingsbankvanS.A.aangepas is).
Die konsentrasies van die bevolking veroorsaak ook dat ontwikkeling nie eweredigoordiehele gebied gedoenhoefteword nie maargrootliksindie vier stedelike sentra. Die landelike bevolking kan deur verskillende programme geakkomodeer word bv. grondhervormings programme (in samewerking metSPP),behuising en droë sanitasie.
Dithetook 'n groot, jongskoolbevolking (0-14jaar)watin alle gevalle die tweede grootste groep in aldie dorpe is.
Die ouerbevolking(oueras 65 jaar)is in aldie gevalle in die minderheid.
Die getalpersone tussen 20-29 en 30-49 jaar m aak ook die m eerderheid van die ekonomies aktiewe bevolking uitmaak. Hierdie is 'n aanduiding dat daar toenemende druk salweesop die verskaffing van werksgeleenthede.
Behuising blyk volgens die publieke deelnam e proses die grootste enkele probleem teweesinaldiestedelikegebiede.
Tabel10 toon die beskikbaarheid van elektrisiteit aan die gem eenskap aan. Diè syfers is vir die hele m unisipaliteit en in sekere dorpe kan daar 'n groter behoefte wees.
Tabel11 toon die beskikbaarheid van telefoondienste aan die gem eenskap.
Tabel13 toon die inkom ste groeperinge vir die m unisipaliteit aan.
Veeldoelige saal-Vergaderings, binnenshuise sport, kultuur, ens.
Grondpaaie in distrik - Die toestand van die paaie werk negatief in t.o.v. die dorpe se ekonom ie. Kan problem e skep in noodtoestande.
Geeneen van die dorpe het'n amptelike dorpsaanlegskema nie en word beplanning en beheer hoofsaaklik op n ad-hoc basis gedoen aan die hand van die skem aregulasies.
kilom eter na die dorp graviteer.
Die vaste afvalstortingsterrein is voldoende.
Die vaste afvalterrein beskik tans oor voldoende kapasiteit.
Die netwerke van die verskillende dorpe is in wisselende toestande en daar salop die lang termyn aandag daaraan gegee moetword.
Die implementering van die struktuuris nog nie voltooinie maarditword voorsien dat die kapasiteit in die m unisipaliteit beskikbaar is om ten volle uitvoering te kan gee aan ontwikkelingsprojekte watin die munisipaliteit geimplementeerkan word.
Die uitstaande probleem van die verskillende dorpe is weereens gemeenskaplik naamlik werkloosheid.
Deurlopende professionele opleiding van personeelten einde kwaliteiten doelgerigte diens te verseker.
Die daarstelling van effektiewe instandhoudingsprogramme ten opsigte van bestaande infrastruktuuren ontwikkeling.
Dit dien daarop gelet te word dat hierdie proses van die daarstelling van 'n visie, doelwitte en strategieë om dit te bereik 'n dinamiese proses is en deurlopend gewysig en vebeter kan word soos omstandighede veranderof projekte uitgevoerword.
Ten einde doelwitte suksesvolte kan bereik kan daar verskillende strategieë bepaalword waarnaspesifiekeprojektegeïdentifiseerenuitgevoerword.
Die ontwikkeling van strategieë het ten doel om verskillende "maniere" te oorweeg om die mees koste effektiewe, suksesvolle bereiking van 'n doelwit te verseker.
Sekere ondersoeke en selfs besigheidsplanne vir van die projekte is reeds voltooi terwylditnog in andergevalle gedoen moetword.
DOELWIT: Die daarstelling van 'n veeldoelige saal PRESTASIE AANWYSERS: Bekamping van misdaad d.m.v.
vir die hou van vergaderings, beoefening van binnens- ontspanningsgeriewe asook ekonomiese bemagtiging d.m.v.
huise sport en die bedryf van 'n vermaaklik- entrepe-neurskap (vermaaklikheidsentrum en kafeteria).
Vergaderings en konferensies. 2. Ontspanning. 3. Entrepeneurskap. ongeveer 200 mense met ± 6 vertrekke. 2. 2 Permanente plasings Noord (meeste inwoners).
Beplanning/Tenders. 1. Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur.
Bou van saal. 2.
Bemarking privaat deelname arbeid. 3. Munisipaliteit.
Geen 1. Salarisse 2. Verbruikbare items 3.
Geen (Projek in aanbou).
DOELWIT: Bestaande sportgronde opgradeer. PRESTASIE AANWYSERS: Bevorder sport en die ontwikkeling van kinders deur geleenthede met die regte fasiliteite te skep. Bou van een atletiek-sokkerveld op Loeriesfontein om sport en ontspanning vir jeug met 10 % te vermeerder. Projek van fase 1 vanaf Feb 2002-Mei 2002 te voltooi.
UITSETTE van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Tydelike werkskepping. 2. Behoefte aan sportfasiliteite aan gemeenskap te voorsien. 3. Sportdeelname behoort toe te neem en misdaadvlak sal verminder. TEIKEN MIKPUNTE: Fase 1 330 Mandae. Fase 2 140 Mandae. Fase 3 460 Mandae. Fase 4 380 Mandae. LIGGINGS: Loeriesfontein.
AKTWITEITE: 1. Ontwikkeling van sokkerveld en atle-tiekbaan. 2. Bou van tennis-en netbalbaan. 3. Bou van swembad. 4. Watervoorsiening en plant van gras. VERANTWOORDELIKHEDE: 1. Kontrakteur/Gemeenskap. 2. Kontrakteur/Gemeenskap. 3. Kontrakteur/Gemeenskap. 4. Kontrakteur/Gemeenskap.
Besigheids-en konstruksieplanne 1. Fase 1 2. Fase 2 3. Fase 3 4.
Sluit in by finansiële aspekte.
R130 000 per jaar. Deur plaaslike owerheid.
DOELWIT: Om donker areas in Nieuwoudtville dorpgebied beter te verlig. PRESTASIE AANWYSERS: Hierdie projek sal tot gevolg hê dat misdaad meer effektief bekamp kan word en dus 'n afname in misdaad tot gevolg sal hê en ook 'n veiliger omgewing skep. -Die oprigting van twee hoë masligte en 40 gewone straatligte in Nieuwoudtville gedurende Januarie / April 2003 sal tot gevolg hê dat misdaad met 50 % verminder sal word.
UITSETTE van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Beligting van donker areas. 2. Veiligheid vir alle inwoners. TEIKEN MIKPUNTE: Om strate en openbare areas te verlig ten einde inbrake en geweldmisdade te bekamp. LIGGING5 Residensiële areas van Nieuwoudtville dorp.
AKTIWITEITE: 1. Identifisering van probleemareas. 2. Beplanning/Tenders 3. Konstruksie. VERANTWOORDELIKHEDE 1. Munisipaliteit/Gemeenskap. 2. Munisipaliteit/Raadgewende Ingenieurs. 3. Munisipaliteit/Raadgewende Ingenieurs/ Kontrakteurs.
Identifisering van probleemareas.
Die doel van hierdie projek is om die bestaande fasiliteit op te gradeer en te verbeter.
Dit sal die infrastruktuur verbeter en werk verskaf aan werklose vroue, mans en jeugdiges in die dorp. 1. Daar sal 10% tydelike werk verskaf word Nov tot Jan 2002/2003 2. Na voltooiing sal die gemeenskapsaal ten volle benut word vir sport, pensioen uitbetalings teen 2003.
Beplanning 2. Opgradering en bou van 'n verhoog 3.
Munisipaliteit/wykskomitees 2. Kontrakteurs uit vorheen benadeelde gemeenskap 3.
Doelwit: Die totstandkoming van 'n ontspanningsoord met die nodige konferensiefasiliteite. Prestasie aanwysers: Ekonomiese bemagtiging van voorheen benadeelde gemeenskappe op toerismegebied asook werkverskaffing. Projek word in fases afgehandel om voltooi te word Desember 2005.
Ontspanningsoord. 2. Werkverskaffing. 3. Bemagtiging van nuwe toetreders tot toerismemark (voorheen benadeelde gemeenskappe). 4. Stimulering van die huidige toerisme potensiaal. 1. Kern geboue kompleks met 20 wooneenhede. 2. 5 - 10 Permanente plasings. 3. Toetree van 5 tot 10 entrepeneurs 4 .± 10 000 nuwe toeriste dit is 30% besetting van beoogde geriewe. Akkerendam Natuurreservaat Calvinia (Geproklameerde Natuurreservaat).
Aktiwiteite: 1.1 Beplanning/Tenders. 1.2 Bou van oord. 1.3 Bemarking vir privaat deelname. 1.4 Oplei van personeel. 1.5 Ontwikkeling van gepaardgaande aktiwiteite bv. 4 x 4 roetes, staproetes, watersport ens. 1.6 Bemarking. Verantwoordelikheid: 1.1 Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur. 1.2 Munisipaliteit/Kontrakteur/Sub-kontrakteurs uit benadeelde gemeenskappe. 1.3 Munisipaliteit. 1.4 Munisipaliteit/Opleidinginstansie deur Departe-ment Arbeid. 1.5 Munisipaliteit. 1.6. Munisipaliteit, Distriksmunisipaliteit Noord-Kaap Regering en Toerismeverenigings.
R8 105 880 of as werkverskaffings-projek R4 949 864 1.1 Noord-Kaapregering 1.
Syfers met 20% aangepas van 1998 kosteberamings.
Geen t.o.v. 1ste jaar 1.1 Personeel 1.2 Administrasie 1.3 Verbruikbare items R 163 200 R 68 400 R 43 200
Geen bedryfskoste vir 2002/3. Konstruksie sal langer as boekjaar duur.
4 Strate ten volle toegerus met randstene en gruis teen 2002/2003 2.
DOELWIT: Die totstandkoming van 'n vakansie oord met chalets en watersport geriewe en ook staproetes en bergfietsroetes vir toerisme. PRESTASIE AANWYSERS: Die projek sal die plaaslike ekonomie stimuleer asook werk verskaf. -Die daarstelling van 'n vakansieoord in Nieuwoudtville sal tot gevolg hê dat toerisme en werkskepping 'n opwaartse neiging toon met ±20% vanaf Oktober 2002 tot Junie 2003 sal 1ste fase van konstruksie afgehandel word.
Vakansie oord. 2. 4 Permanente plas-ings.
Bemagtiging - toerisme 'n dam.
Beplanning/Tenders. 2. Bou van oord. 3. Bemarking privaat deelname. 4. Opleiding personeel. 5. Ontwikkeling fietsroetes/staproetes. 6. Bemarking. 1. Munisipaliteit/Argitek/Ingenieur 2. Munisipaliteit/Kontrakteur/Sub-kontrakteur 3. Munisipaliteit 4. Munisipaliteit/Opleidingsinstansie. 5. Munisipaliteit. 6. Munisipaliteit/Distriksmunisipaliteit/ Toerismevereniging.
1ste Fase (Oprigting) R 274 000 2. 2de Fase (Swembad en winkel) R 101 235 3.
Geen 1. Salarisse/Lone 2. Dienste en verbruikbare item 3.
Geen (Projek in aanbou).
DOELWIT: Bepaal of die Doornrivierprojek steeds PRESTASIE AANWYSERS: Betrek alle rolspelers, kom lewensvatbare ontwikkeling binne die Hantam tot 'n finale besluit/aanbeveling en kommunikeer dit met regsgebied kan bewerkstellig. gemeenskap voor 31 Desember 2002.
UITSETTE van projekte vir doelwit bevrediging: 1. Reël vergadering. 2. Gemeenskapsvergadering. 3. Beplanning. TEIKEN MIKPUNTE: 1. Betrek alle rolspelers Nasionaal, Provinsiaal en plaaslik. Oktober 2002 2. Rolspelers en Premier lig gemeenskap in net na afloop van vergadering in Punt 1 3.
AKTIWITEITE: 1.1 Bewusmakingsprogram. 1.2 Reël vergadering. 1.3 Reël gemeenskapsvergadering 1.4 Beplanning. Indien positiewe terugvoering. 1.5 Bemarking. Indien positiewe terugvoering. VERANTWOORDELIKHEID: 1.6 Munisipaliteit. 1.7 Munisipaliteit en rolspelers 1.8 Munisipaliteit. 1.9 Munisipaliteit en gemeenskap. 1.5 Munisipaliteit/privaat en provinsiale inisiatief.
R10 000 1. Plaaslike Owerheid R5 000 2.
Geen. Slegs van toepassing as dit blyk die projek het steeds potensiaal.
DOELWIT: Lewensvatbare studie te doen. Die doel is om gips te verwerk tot plafonborde, gipsmure en sement. PRESTASIE AANWYSERS: Ekonomie te verbeter en om armoede te verlig. Oprigting van een gips aanleg op loeriesfontein. Werkloosheid met 10% verminder. Lewensvatbaarheidstude teen Julie 2002 te voltooi.
UITSETTE van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Werksgeleenthede te skep. 2. Verskaffing van verwerkte produkte. TEIKEN MIKPUNTE: 1. 30 Werksgeleenthede te skep. 2. Gemeenskap op te bou. 3. Ontwikkeling van dorp. LIGGINGS: Loeriesfontein.
AKTIWITEITE: 1. Besigheidsplanne. 2. Lewensvatbaarheidstudie. 3. Nader beleggers. 4. Beplanning. VERANTWOORDELIKHEID: 1. Noord-Kaap Regering. 2. Konsultante. 3. Belanghebbendes. 4. Beleggers.
Doelwit: Die totstandkoming van 'n projek (abattoir) met verskeie satelietnywerhede. Prestasie aanwysers: Hierdie projek sal die ekonomie van die gebied 'n geweldige hupstoot gee asook werk verskaf aan 'n groot hoeveelheid lede van die gemeenskap. -Bou van abattoir naby Calvinia met sataliet nywerhede om werk te skap vir 300-400 mense. -Tydsraamwerk op hierdie stadium onbekend vanweë omvang van projek.
Uitsette van projekte vir doelwitbevrediging: 3. Abattoir. 4. Satelietnywerhede. 5. Kapasiteitsbou in gemeenskap. Teiken mikpunte: 1. Abattoir met verskeie satelietnywerhede. 2. Werkskepping vir tussen 300 en 400 mense. Liggings: Ongeveer 17km vanaf Calvinia op die R27.
Aktiwiteite: 1.2 Beplanning (Navorsing en planne teken samesprekings vir befondsing). 1.2 Bou van abattoir. 1.3 Installering van toerusting. 1.6 Plasing/oplei van personeel. 1.7 Bemarking. Verantwoordelikheid: 1.1 Argitek. 1.2 Ingenieur. 1.3 Kontrakteur en sub-kontrakteurs (sover moontlik uit plaaslike gemeenskap). 1.4 Opleiding instansies. 1.5 Munisipaliteit, Namakwa Distriksmunisipaliteit, Noord-Kaap Regering en donateurs (moontlik van buiteland).
Bou van abattoir en toerusting satelietnywerhede en installering van ± R8 000 000 1.1 Noord-Kaap Regering 1.
Dit is nie op hierdie stadium seker hoe lank konstruksie van die projek sal duur nie en of dit moontlik sal wees om die aanleg gedeeltelik in gebruik te neem soos wat konstruksie vorder nie.
Beplanning (Navorsing en planne teken samesprekings vir befondsing).
Installering van toerusting.
Plasing/oplei van personeel.
Doelwit: Maak van lae koste meubels ten 'n bekostigbare prys.
Uitsette van projek vir doelwit bevrediging 1. Meubelwinkel 2. Werkverskaffing 3. Bemagtiging van nuwe toetreders tot besigheidsakesektor Teiken mikpunte: 1. Gebou/vertoonlokaal 2. 5-15 permanente werkers 3.
Aktiwiteite: 1.1 Beplanning 1.2 Oplei van personeel 1.3 Bemarking Verantwoordelikhede: 1.1 Projekkomitee 1.2 Dept. Ekonomiese sake 2.1 Dept. Arbeid 2.
Koste: Bron: Dept.
Doelwit: Bestaande projek uit te brei. Prestasie aanwysers: 1. Ekonomie te verbeter. 2. Maak van 'n 1000 boustene en plaveistene per dag. 3. Werkloosheid met 10% te verminder. 4.
Uitsette van projekte vir doelwitbevrediging: 1. Werksgeleenthede te skep. 2. Aanvraag in plaveistene te voldoen. 3. Diens aan gemeenskap. Teiken mikpunte: 1. 2 Permanente werks-geleenthede. 2. Verfraaiing van dorp. Liggings: Loeriesfontein dorp.
Aktiwiteite: 1. Beplanning/Tenders. 2. Bemarking. Verantwoordelikheid: 1. Gemeenskap/Munisipaliteit.
R56 100 Noord-Kaap Regering.
Fondse word uit die verkoop en lê van stene gedoen.
Die voorkoming van die MIV/VIGS epidemie se verspreiding. 2. Die stimulering van diens organisasies om ondersteuningsstrukture te vestig. 1. Bewusmaking en voorkomings programme. 2. Betrokkenheid by vrywillige strukture. 3. Stimulering van vrywillige dienste. 4. ±2000 Jeug, kinders en volwassenes betrek by die bewusmaking en voorkomingsprogramme ten einde hulle in staat te stel om ingeligte besluite te neem. 5. 1 Vrywillige struktuur per dorp betrokke by bewusmaking en vookoming van HIV/AIDS 6. 20 Vrywilligers per dorp betrokke by dienste t.o.v HIV/AIDS 7. 10% afname in HIV/AIDS gevalle in streek teen Junie 2003.
UITSETTE (van projekte vir doelwit bevrediging): 1. Vestiging van 'n werksplek en Gemeenskapsbeleid. 2. Inisiëring van bewusmakings veldtogte. 3. Vestiging van diensorganisasies TEIKEN MIKPUNTE: 1. Alle werkers betrokke by Vigs programme. 2. 4 Bewusmakings-veldtogte per jaar. 3. Finansiële bydrae t.o.v. bg. en diensorganisasies. LIGGING(S) Hantam
Beplanning van veldtogte. 2. Implimentering van veldtogte. 3. Aanbied van bewusmakingsprogram. 4. Voorsien van promosie items aan gemeenskap en skole. 5. Beskikbaarstelling van fasiliteite en grond. 6. Verspreiding van promosie items. 1. Munisipaliteit. 2. Munisipaliteit/Gemeenskap 3. Munisipaliteit/Gemeenskap/ Organisasies 4. Munisipaliteit/Staat 5. Munisipaliteit 6.
DOELWIT: 1. Die vestiging van 'n Munisipaliteit wat omgee vir sy gemeenskap. PRESTASIE AANWYSERS: 1. Veiligheids strukture in elke plek in die Hantam Munisipaliteit. 2. Morele hernuwing strukture in Brandvlei, Loeriesfontein, Nieuwoudtville en Calvinia.
UITSETTE (van projekte vir doelwit bevrediging): 1. Hernuwing van die morele orde en waarde sisteme van die Gemeenskap. 2. Veiligheid strukture soos buurtwagte in plek en funksioneer. 3. Verandering van Misdaad statistieke. 4. Kinders en gemeenskap veilig TEIKEN MIKPUNTE: 1. Konferensies in die vier dorpe, Brandvlei, Loeriesfontein, Nieuwoudtville en Calvinia. 2. Stimulering van Veiligheids optogte 3. Voorkomingsoptogte 4.
AKTIWITEITE: 1. Implimentering van optogte 2. Hou van konferensies met kerke en ander rolspelers 3. Hou van Streekkonferensies en inligting konferensies 4. Vreedsame feestyd programme VERANTWOORDELIKHEID: 1. Munisipaliteit en Rolspelers 2. Munisipaliteit en Rolspelers 3. Munisipaliteit en Rolspelers 4.
Doelwit: -Bring 'n Gemeenskapsgebasseerde voedsel verspreiding sentrum tot stand.
Uitsette (van projek vir doelwit bevrediging): 4. Voedselverspreidingsentrum 5. Werkverskaffing 6. Kapasiteitsbou Teiken mikpunte: 4. Voorsien goedkoper voedsel aan arm mense 5. Verseker lang termyn werkskepping 6. Verbeter die kwaliteit van arm mense Ligging (s): -Alle dorpe in die Hantam Streek.
Aktiwiteite: 1.4 Stigting Bestuurskomitee 1.5 Beplanning, monitering en besluitneming 2.1 Verspreiding nuusbrief, verslagdoening en funksionering 2.2 Verantwoordelikhede: 1.1 bestuurskomitee 1.2 Projeklede 2.1 Dept. Sosiale dienste en maatskaplike ontwikkeling 2.
500 000-00 1.4 1.3 Dept. Maatskaplike dienste en Sosiale ontwikkeling 170 000-00 1.
Die versterking van 'n effektiewe en doeltreffende kinderregte komitee in die Hantam Munisipaliteit. 1. Maandelikse kinderprogramme in die Hantam Munisipaliteit in samewerking met ander rolspelers. 2. Minder kinders op straat gedurende veral skool vakansies. 3. VIGS voorligting en inligtingprogramme 4. 1 000 kinders per program bereik per dorp 5. 30 % afname van kinders wat bedel op straat teen 2003 6.
AKTIWITEITE: 1. Vakansie ontspannings Ontwikkelings en Terapeutiese programme. 2. VIGS voorligtings programme 3. Leierskap programme. 4. Terapeutiese groep uitstappies. VERANTWOORDELIKHEID: 1. Kinderregte komitee: Dept. Welsyn, ander W.O.'s 2. Dept. Gesondheid, Dept. Welsyn, Kinderregte komitee 3. Polisie, Korrektiewe Dienste, Kinderregte komitee 4. Dept.
Die finansiële plan word hoofsaaklik in die begroting vervat.
Belasting en Algemene Dienste 1.1 Gemeenskapsdienste wat bestaan uit:: Eiendomsbelasting Administrasie Gesondheids en Omgewingsdienste Hoofpaaie Raad se algemene uitgawe/inkomste Rampbestuur/Burgerlike beskerming Strate Verkeersdienste 1.2 Gesubsidieerde dienste wat bestaan uit: Begrafplase Biblioteke Burgerlike geboue Natuurtuin Sportgronde Swembad Vliegveld Woonwapark 1.3 Ekonomiese dienste wat bestaan uit: Sanitasie 2. Handelsdienste wat bestaan uit: Elektrisiteit Water Totaal Inkomste 42% 2% 15% 41% 100% Uitgawes 42% 7% 15% 36%...
D ie inkom ste afdeling se take behels die invordering van die raad se inkom ste. O p elke dorp van die H antam Munisipaliteit (4 dorpe) is daar kantore of betaalpunte. Voorafbetaalde elektrisiteitskaarte word by die kantore verkoop asook by kafees/winkels wat die kaarte by die raad aankoop en verkoop.
Kredietbeheer en invordering van gelde is 'n belangrike funksie wat vervul w ord.
Die raad se Masakhane beampte is gemoeid om inwoners te besoek en die kredietbeheerbeleid te verduidelik en ook om afbetalingsooreenkom ste te sluit.
Die uitgawe afdeling betaal krediteure en salarisse van personeel wat ongeveer 120 werknemers behels. Daar word jaarliks ongeveer 3 000 tjeks uitgereik.
Daar is ook 'n aantal beleide wat deur die Raad aanvaar is waarvolgens sy werksaamhede gereguleer word en die gemeenskap bygestaan word byvoorbeeld die Kredietkontrole en Skuldinvorderingsbeleid en die Beleid ten opsigte van H ulpverlening aan behoeftige gesinne.
Regstellende A ksie binne eerste 3 posvlakke.
± R100 000 vir opleiding vir eerste jaar.
Pype moet egter op 'n gereelde basis vervang word as gevolg van toekalking. Dit word aanbeveeldat'n gedeelte van die netwerk oordie volgende 5 jaargeheelvervang word.
W atervoorsiening is voldoende vir die volgende 5 - 10 jaar afhangende van uitbreiding.
<fn>GOV-ZA.IDPKamiesberg2004.2010-03-25.af.txt</fn>
n Deelnemende benadering om ekonomiese, sosiale, ruimtelike, maatskaplike, institusionele, omgewings en fisikiale strategieë met mekaar te integreer om sodoende optimale toekenning van skaars hulpbronne te ondersteun om sodoende volhoubare groei en bemagtiging van armes te verseker.
Met die aanname van die Grondwet, nuwe Wetgewing en Beleidsraamwerke word Munisipaliteite genoodsaak om georienteerd te wees in hul benaderings en aktiwiteite.
Van Munisipaliteite word vereis om deel te neem aan Nasionale en Provinsiale regerings se ontwikkelings programme op plaaslike vlak. Munisipaliteite moet hulle neerlê by die vereistes van Nasionale wetgewing wat gemik is op moontlike fasilitering.
Die publiek is uitgenooi in terme van individuele lede asook organisasie belangegroepe en leiers. Uitnodigings is gerig deur middel van plakkatte, afkondigings in kerke, skole en pamflette en nuusbriewe in maandelikse rekenings. Die publiek was uitgenooi om publieke deelname geleenthede by te woon of skriftelike kommentaar te lewer.
Om die lewensgehalte van alle inwoners binne die Kamiesberg Munisipale gebied te verbeter.
Voorsiening en onderhoud van bekostigbare dienste.
Volhoubare bestuur en optimale benutting van operasionele en natuurlike hulpbronne.
Effektiewe rolspeler en gemeenskapdeelname.
Skepping van 'n veilige en gesonde omgewing.
Gedryf deur die aspirasies van ons mense gaan ons die Grondwet van Suid-Afrika respekteer. Ons verbind ons tot die gedragskode vir Raadslede en Munisipale amptenare soos uiteengesit in die Munisipale Stelsels Wet.
Ons onderskryf die beginsels van gesonde Finansiële Bestuur.
Ons onderskryf samewerkende Regering.
Oorlegpleging: Inwoners sal deurgaans geraadpleeg word met die standaard en kwaliteit van dienste.
Diensstandaarde: Inwoners moet bewus gemaak word van die vlak en standaard van dienste.
Toeganklikheid: Inwoners sal gelyke toegang tot dienste hê.
Hoflikheid: Inwoners sal met die nodige hoflikheid en begrip behandel word.
Deursigtigheid: Inwoners sal ingelig word ten opsigte van hul dienste kry.
Regstelling: Inwoners is geregtig op 'n verskoning, verduideliking en regstellende aksie as die beloofde diensstandaarde nie gelewer nie.
Waarde vir geld: Openbare dienste moet voldoende en ekonomies gelewer word.
Doel: Om tegniese dienste te lewer Funksie: Lewering van siviele, meganiese en elektroniese ingenieursdienste, voorsiening van huishoudelike water en sanitasie dienste, hanteer risiko, bestuur sake en gee gehoor aan beroepsveiligheidswetgewing.
In terme van die Grondwet van Suid - Afrika is Plaaslike Regerings in beheer van hul eie ontwikkelings-en beplanningsprosesse.
Om volhoubare dienste lewering te verseker.
Om sosiale en ekonomiese ontwikkeling te promoveer.
Om n gesonde en veilige omgewing te skep.
Om die basiese behoeftes van die gemeenskappe as 'n prioriteit te hanteer.
Om gemeenskap betrokkenheid te bevorder.
Sleutel ontwikkelings prioriteite te identifiseer wat aangespreek moet word.
Pligte en verantwoordelikhede te identifiseer.
Die proses te dryf tot waar die GOP deur die Munisipaliteit goedgekeur word.
Voorgeskrewe planne, projekte en programme te identifiseer.
Voorgeskrewe tydsraamwerke te identifiseer.
Die Geintegreerde Ontwikkelings Plan vereis dat alle rolspelers binne die munisipale grense moet deelneem aan die proses. Dit is egter die primere verantwoordelikheid van die Munisipaliteit, raadslede, amptenare, en personeel om te verseker dat die proses wel begin word. Die munisipaliteit moet eienaarskap van die proses aanvaar, en dit daarvolgens bestuur.
Voorsiening van 'n gratis basiese vlak van dienste lewering soos water en elektrisiteit aan elke huishouding. -Om die vlak van dienstelewering te verhoog en 'n positiewe gesindheid teenoor die gemeenskappe te bevorder.
Vullisverwydering -Om die verspreiding van MIV/ VIGS te bekamp. -Om die Veiligheid en Sekuriteit van ons gemeenskappe te verseker deur misdaad te bekamp. -Om die onderhoud van die infrastruktuur te verbeter. -Om gemeenskap deelname en kommunikasie te bevorder. -Om 'n effektiewe probleem oplossing stelsel te implimenteer. -Om die Batho Pele beginsels te aanvaar om sodoende 'n kliënt - georiënteerde kultuur te vestig. -Om ekonomiese en sosiale ontwikkeling te verhoog. -Om werksgeleenthede te skep. -Om toerisme te bevorder. -Om institusionele transformasie te bespoedig. -Om menslike hulpbronne binne die munisipaliteit en gemeenskappe op n konstante basis te ontwikkel. -Om finansiële bestuurstelsels en fiskale dissipline te bevorder.
Doel: Die doel van die ontleding is om te verseker dat die GOP proses deur die mense Beheer en Bestuur word, en dat die GOP die gemeenskap se behoeftes en sleutel ontwikkelingsprioriteite insluit en in ag neem.
Wykskomitees, Besighede en Gemeenskaps Organisasies het die verantwoordelikheid on Ontwikkelingsbehoeftes en Ontwikkelingsprioriteite te identifiseer. Al hierdie Ontwikkelingsbehoeftes en -prioriteite gaan deur die Verteenwoordigende forum gekonsolideer word in hul verslae.
VLAK VAN DIENSLEWERING: 0 - Geen diens: 1-Toegang tot diens in area: 2-Basiese Diens per huishouding: 3-Volledige diens.
Raadslede word nie in die struktuur vervat nie omdat hulle heeltyd in alle prosesse betrokke is.
Behoeftebe-paling van Plaaslike Fasiliteite Plaaslike Vaardighede Opstel van 'n databank waar al hierdie inligting tot beskikking is vir die Insameling van Inligting vir databank via 'n Jeug-Projek wat hierdie navorsing kan doen.
Gender disable, poverty&HIV/ AIDS Vroue en gestremdes kry geen erkenning Poverty is die kern probleem in die gebied AIDS beperkte inligting en kennis omtrent issue Bemagtiging van Vrouens en Gestremdes in Praktyk Beleid Implementeer Beleid aanpas by projekte. Vaardigheids-kursus vir gestremdes.
Regering se program van Weg met die emmerstelsel.
Nie toegewyde personeel nie.
Nie - betaling van dienste as gevolg van toenemende werkloosheid.
Swak betaal-kultuur in sommige areas.
Uitgestrektheid van die gebied.
Min toegang tot middele.
Die Studiegebied is geleë in die R.S.A. binne die Noord Kaap Provinsie en binne die Namakwa Distrik Munisipaliteit (DC6). Die Plaaslike Munisipaliteit NCO64 bestaan uit vier wyke en het 7 raadslede. Die amptelike naam van die NCO64 munisipaliteit is, KAMIESBERG MUNISIPALITEIT met 'n geografiese area van ongeveer 11 737 km.
Soos die ver afstande oor die uitgestrekte gebied kenmerkend is van die KAMIESBERG, is die lang kusstrook, aan die Wes Kusgebied net so unieke karakter eienskap van hierdie munisipale gebied. Die oorwegend landelike gebied het 5 dorpe en 11 landelike dorpies of Nedersettings soos in die algemene spreektaal bekend is.
Voorraad Voorraad Wat se datums al Verval het.
Dienste Ambulans beskikbaar.
Daar bestaan 'n groter behoefte.
Vanwee die beperkte ambulanse is diediens feitlik nooit beskik-baar nie - altyd reeds besig vervoer Beskikbaar stel-veral vir Maatskaplike Dienste ambulanse -spasieer dorpe +-3 per wyk gelang van afstande moet gereeld gedoen word.
Alle personeel moet bemagtig word om medisyne voor te skryf.
Beplanning en Opleiding van Mediese Kennis en Agtergrond.
Meer maatskaplike werkers word benodig om meer effektief en gouer aan behoeftes aandag te gee. personeel moet uitgeklaar en aangespreek word.
Bemagtiging van reeds aangestelde personeel moet uitgebrei word en tot die maksimum gebruik word.
Lee klinieke staan soos Wit Olifante in die gebied daagliks beman word. Sosiale Behoeftes kan Voorsien moet daar gestel word.
Dienslewering is swak.
Vervoer tekort Goeie Maatskaplike Toestande in dorpe. Satelliet kantore in alle dorpe.
Plaas skole Opvoedk. Moet vaardig m.b.t. Opvoeding Groente Tuine ens.
Meer opvoeders moet aangestel word. heidsklasse aanbied.
Een per streek.
VEILIGHEID & -fasiliteite is nie met straatligte.
Aandag word gegee aan die onbemande Polisie stasies\ Kantore Rolspelers en publiek &Sekuriteit Gemeenskappe en Relevante rolspelers.
Atletiekbaan - - -...
LELIEFONTEIN Wet 9 Trustgrond 192 000.0000ha In trust gehou deur die Minister van Grondsake - sal aan eiende van die jaar oorgedra word aan die entiteit soos deur die mense bepaal.
Nuwe Meentgrond 32 627. 2012ha Gekoop deur Dept Grondsake vir die Leliefontein Gemeenskap en oorgedra aan die Munispaliteit onder sekere voorwaardes.
TOTAAL 7 485.6834ha Kamiesberg Munisipaliteit sal die eienaar van al hierdie grond bly.
Kamiesberg Munisipaliteit sal die eienaar van al hierdie grond bly.
SOEBATSFONTEIN Nuwe Meentgrond 15 069 1126ha Gekoop deur die Dept van Grondsake vir die Soebatsfontein gemeenskap en oorgedra aan die Munisipaliteit onder sekere voorwaardes. In terme van die Artikel 12 Kennisgewing van die Munisipaliteit val grond onder aministrasie van Kamiesberg Munispaliteit.
Vullisverwydering -Elektrisiteit -Biblioteekdienste -Veiligheid en Sekuriteit -Bekamping van Verspreiding van HIVigs -Klientesorg Om ekonomiese groei te verseker, werkskepping te bevorder, armoede te verlig en welvaart te skep deur die volgende projekte te loods: -Groen - Spoeg Park Ontwikkeling -Oester bedryf -Swart Mossel Projek -Visboerdery -Bamboed projek -Lusern aanplanting -Abbatior -Olyf boerdery -"Pool of Renting farm equipment" -Toerisme Ontwikkeling -Mynbou aktiwiteite -Wollostonite -Mineraalwater projek -Container plant -Doodskis projek -Oorpak Projek -Meentkomitees - Opleiding en Bemagtiging -Kapasiteitsbou - opkomende boere m.b.v mentorboere -Grondhervorming: LRAD -Kleinveebemarking - veilings, voerkraal, bemarking.
Om 'n gesonde, veilige , misdaadvrye omgewing te skep. Om Opvoedkundige kwalifikasies te verbeter wat tot verhoogde norme en standaarde sal lei. -Hermobilisering van One Stop Service Centre -Rehabilitasie Sentrum -VIGS Raad -Gemeenskappolisieringsforum -Klinieke - Gesondheidsdienste -Gestremde klubs -Dienssentra -Drug Master Plan -Rampbestuur -Arrive Alive veldtog -Onpadwaardigheid van voertuie -Road Safety Program Om Gemeenskapsdeelname te bevorder deur die daarstelling van goeie kommunikasiedienste wat ook opvoedkundig van aard is.
Ontsoutingsaanleg: Lepelfontein R 200 000.
\2003 Rehabilitasie van Waternetwerk: Rooifontein R 150 000.
\2003 Rehabilitasie van waternetwerk: Leliefontein R 170 000.
\2003 Stormwater dreinering: Klipfontein R 125 000.
\2003 Stormwater dreinering: Leliefontein R 228 000.
\2003 Bou en Opgradering van Dorpstrate Garies R 756 000.
\2003 Bou en Opgradering van dorpstrate-Lepelfontein R 104 000.
\2005 Bou en Opgradering van dorpstrate: Hondeklipbaai R 273 000.
\2003 Bou en opgradering van Dorpstrate: Soebatsfontein R 117 300.
\2005 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Kamieskroon R 273 000.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Kheis R 150 000.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Klipfontein R 150 000.
\2003 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Kharkams R 756 000.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Tweerivier R 104 400.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Spoegrivier R 150 420.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Kamasies R 104 400.
\2004 Bou en Opgradering van Dorpstrate: Rooifontein R 150 420.
\2004 Bou en Opgradering van dorpstrate: Nourivier R 117 300.
\2004 Bou en Opgradering van dorpstrate: Leliefontein R 273 600.
\2004 Bou en Opgradering van dorpstrate: Paulshoek R 117 000.
2004(Eksterne Fondse) Sateliet Konferensie Fasiliteite R1 000 000.
2003(Interne Fondse) Poskantoor Akkommodasie by Dienspunte R 50 000.
2003(Eksterne Fondse) Byhou van Data Bank R1 000 000.
2004(Eksterne Fondse) Rehabilitasiesentrum R 150 000.
2003(Interne Fondse) VIGS Raad R 10 000.
2004(Eksterne Fondse) Klinieke(Gesondheidsdienste) R 150 000.
2004 (Eksterne Fondse) Olyfboerdery R1 400 000.
2003 (Eksterne Fondse) Meentkomitees-Opleiding en Bemagtiging R 30 000.00-Dept.
2005 (Eksterne Fondse) Meentkomitees-Opleiding en Bemagtiging R 50 000.00-Dept.
2003 (Eksterne Fondse) Kleinvee Bemarking-Veilings, voerkraal, gekoördineerde bemarking R 50 000.00-Dept.
2004 (Eksterne Fondse) Kleinvee Bemarking-Veilings, voerkraal, gekoördineerde bemarking R 65 000.00-Dept.
2005 (Eksterne Fondse) Kleinvee Bemarking-veilings, voerkraal, gekoördineerde bemarking R 80 000.00-Dept.
2003 (Eksterne Fondse) Kleinvee verbetering-Kursusse, beter teelmateriaal R 80 000.00-Dept.
2005 (Eksterne Fondse) Kleinvee verbetering-Kursusse, beter teelmateriaal R 108000.00-Dept.
2003 (Eksterne Fondse) Kleingraan Proewe: verbeterde kultivars, plaaslke verwerkings R 15 000.00-Dept.
2004 (Eksterne Fondse) Kleingraan Proewe-Verbeterde kultivars, plaaslike verwerking R 560 000.00-Dept.
2005 (Eksterne Fondse) Kleingraan Proewe-verbeterde kultivars, plaaslike Verwerkings R 38 000.00-Dept.
2003 (Eksterne Fondse) Graniet Bedryf R1 700 000.
2003 (Eksterne Fondse) Mineraalwater projek (Bottelering) R1 000 000.
Hulpbehoewendes 100% Huishoudings met inkomste minder as R1100.
Elke werknemer moet weet dat sy werk bydra tot die ontwikkeling van die gemeenskap wat ons dien.
Elke werknemer wat hom/haar verantwoordelik moet voel vir die sukses van die organisasie en die IMPAK wat dit het op die gemeenskap wat ons dien, en nie slegs om ons werk afgehandel te kry nie.
Die ontwikkeling, implementering en volgehoue verbetering van ons stelsel; en n VERANDERING in GEDRAG regdeur die werkerskorps, 'n verandering in die manier waarop ons dinge doen, in hoe ons tot mekaar in verhouding staan en 'n verandering in denke aangaande WAAROM ons doen WAT ons doen.
Organisasies bestaan uit individue.
Die PBS van die organisasie kan dus nie bestaan sonder ooreenstemmende, ineengeskakelde (aligned) individuele prestasie nie.
Holisties gestel: enige bespreking oor die PBS van die organisasie is onvolledig sonder bespreking van hoe individuele prestasie bestuur gaan word.
Integrasie en ontwikkeling van verordenige, beleide en prosedures Eenvormige verordenige, beleide en prosedures.
Bestuur uitgawe en inkomste in ooreenkoms met goedgekeurde begroting Werklike uitgawe oorskry nie werklike inkomste nie.
Vyf jaar beleggingsplan % van kapitaal begroting gespandeer op kapitaal projekte i.t.
Koste delging = B-C D Verbeter koste delging met 10% per jaar.
Bestuur die kontantvloei.
Staatstoekennings 1. Gebrek aan vaardighede 1. Opleibare arbeidsmag 1.
Rekenaarstelsel 2. Nie toegewyde personeel 2. Goegekeurde staatshulp 2.
Nie effektiewe besluitneming 3. Sterk vroue 3.
Swak bestuur van bates 4.
Swak betaal kultuur in sommige areas 5.
Om personeel so te bestuur dat alle menslike hulpbronne effektief aangewend word om die werksaamhede van die munisipaliteit vlot te laat verloop en dienslewering aan die algemene publiek optimaal te laat geskied. Goed gemotiveerde personeel wat pligte effektief uitvoer. Effektiewe uitvoering van pligte teen Junie 2002. Verleen interne kommunikasie. Spanbou aksie.
Werkloosheid te bekamp deur werkskeppingsprojekte te loods.
Gemeenskapdeelname binne projekte te bevorder.
Klimaat te skep vir ekonomiese ontwikkeling.
Volhoubare bestuur en optimale benutting van operasionele en natuurlike hulpbronne.
Skepping van 'n veilige en gesonde omgewing.
Interne en eksterne kommunikasie kanale uit te brei.
Projekte te loods om sosiale euwels en maatskaplike probleme aan te spreek.
Hoofpad (N7) in redelike goeie toestand. 2. Toegang tot landbou grond. 3. Geskikte klimaat vir sekere produkte. 4. Groot arbeidsmag. 5. Natuurlike hulpbronne (minerale). 6. Staatstoekennings. 7. Artikel 21 Maatskappy 1. Lae reënval syfer. 2. Verafgeleë market. 3. Uitgestrektheid van die gebied. 4. Personeel tekort. 5. Vaardigheids gebrek. 6. Swak verbindingspaai e. 7. Min toegang tot middele. 8. Swak bestuur van bates. 9. Lae produktiwiteit. 10. Geen kommunikale middele behalwe telefone. 1. Natuurskoon. 2. Goedgekeurde Staatshulp. 3. Toerisme potensiaal 4. Kusontwikkeling 5. Landbou potensiaal 6. Buitelandse belegging. 7. Mynbou potensiaal 8. Grond hervorming 1. 2. Periodieke droogtes 3. Beperkte hulpbronne. 4. Mandate sonder befondsing. 5. Misdaad / vandalisme 6. Sosiale verval 7. Oorbeweiding 8. HIV / VIGS 9. Swak gesondheidsdi enste 10. Verafgeleë market 11. Kusbestuur vanuit Wes-Kaap 12.
Alle dorpe CA Coetzee omgewing te vullisverwydering in elke ten minste een voldoende bevorder deur dorp keer per week in personeel.
gereelde elke gemeenskap Aanskaf van vullisverwyderin voldoende g en skoonmaak toerusting.
aksies. Bestuur dienste in terme van menslike en finansiële hulpbronne.
Deur geïntegreerde beplanning met in agneming van kort, medium en langtermyn behoeftes die infrastruktuur te ontwikkel, onderhou en opgradeer binne die raamwerk van gesonde finansiële bestuur en om effektiewe bekostigbare diens aan alle gemeenskappe te lewer.
Skep 'n gesonde en misdaadvrye omgewing en om opvoedkundige kwalifikasies te verseker wat tot verhoogde norme en standaarde sal lei.
Kheis, Hondeklipbaai en Coetzee + Admin organiseerde basis voldoende beskerming en voorkoming aan die menslike wesens en natuurlewe binne die Munisipale Jurisdiksie te bied.
toeganklik te gemeenskappe gerehabiliteer behoefte en Kontrakteurs maak en se bestaande en nuwe strate beplanning asook bestaande roetes strate op redelike gemaak teen die verkryging van te verbeter en standard te kry 06/04 nodige toerusting instand te hou. en nuwe verbindings roetes te skep en operateurs fisiese bou van pad.
kwaliteit water- gradeer volhoubare kosteberekenings, Kontakteurs voorsiening aan bestaande watervoorsienin kry van kwotasies, alle inwoners van stelsels op en g te skep vir aanstel van ons area te bied alternatiewes vir inwoners in ons kontrakteurs en aanlegtes munisipale installering van areas.
FINANSIëLE PLAN Doel n Finansiële plan word volgens die riglyne van die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan benodig as 'n maatstaf om die suksesvolle implementering van die oorhoofse plan te verseker.
Die finansiële plan word opgestel vir 'n tydperk van vyf jaar eindigende 2006 en word op 'n jaarlikse basis hersien.
Om beter beheer oor die bedryfsuitgawes toe te pas.
Begrotingsberaming word ingevolge artikel 26(h) van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale strukture, Wet 32 van 2000 benodig. Die beraming moet bedryfsinkomste en uitgawes sowel as kapitale uitgawes toon en word onder begroting uiteengesit.
Eksterne fondse word van die nasionale en provinsiale regering, ingevolge die Wet op Inkomsteverdeling, Wet 1 van 2001 verkry om infrastruktuur te skep en op te gradeer asook om armoede te verlig en werk te skep.
Die munisipaliteit se inkomste is gebaseer in belastingsbetalers en verbruikers van basiese dienste. Hierdie inkomste word grootliks vir bedryfsuitgawes aangewend. Voorts ontvang die plaaslike regering ook subsidies en toekennings vanaf die nasionale en provinsiale regerings om gratis basiese dienste te lewer en armlastiges finansiëel by te staan.
Inkomste-Die verhoging in inkomste per jaar beloop 5%.
Uitgawes-Die verhoging in uitgawes per jaar beloop 5%.
Erken die erns van die MIV/VIGS pandemie.
Sal graag die sosiale ekonomiese en ontwikkelings gevolge van HIV\Aids op die Munisipaliteit en sy personeel tot die minimum wil beperk.
Onderneem om bronne en leierskappe daar te stel om HIV\Aids programme te implementeer.
Die Beleid sal ontwikkel en geimplementeer word in konsultasie met die personeel en hulle verteenwoordigers.
Personeel met Hiv\Aids het dieselfde regte en voorregte as alle ander personeellede.
n Persoon se HIV\Aids status gaan geen rede wees om sodanige 'n werksgeleentheid te weier nie.
Dit sal van geen personeellid verwag word om verpligte HIV\Aids toetse te ondergaan nie. Sou 'n werknemer aandring op 'n HIV\Aids toets is dit op sy\haar eie aandrang en met gepaardgaande berading.
Vertroulikheid aangaande die HIV\status van elke personeellid sal te alle tye handhaaf word.
Die bestuur streef daarna om die produktiewe potensiaal van elke werkgewer te optimaliseer terwyl die chroniese siekes met HIV\Aids en ander lewensbedreigde toestande met die nodige menslike, waardige en regverdige manier behandel word.
Fundamenteel tot hierdie beleid is die feit dat werkers met HIV\Aids nie 'n risiko inhou om andere in normale werksplek kontak met die virus te besmet nie.
Dit is die verantwoordelikheid van die Munisipale Bestuurder om die beleid af te dwing.
Dit is die verantwoordelikheid van die Munisipale Bestuurder om effektiewe opvoedings programme te implementeer en die hoofbestuur om dit te ondersteun.
Die beleid aan die personeel te kommunikeer.
Die Munisipaliteit se Hiv\Aids programme te ontwikkel, implementeer, moniteer en te evalueer.
Adviseer die bestuur aangaande program implementering en die vordering daarvan.
Kontak met die Distrik Aids Raad, ander B-Munisipaliteite se Aids Rade, plaaslike Aids diensorganisasies en ander bronne in die gemeenskappe.
Skep 'n ondersteunende en 'n nie-diskriminerende werksomgewing.
Hiv\Aids sal op dieselfde manier behandel word as ander toestande wat gestremdheid meebring.
Persoonlike beskermings toerusting vir personeeel wat moontlik aan bloed of bloedprodukte blootgestel kan word; -Ondersteuning aan personeel wat besmet of geakvekteer word.
Die Munisipaliteit sal gereelde analises onderneem om die pandemie te verstaan en watter invloed dit op die munisipaliteit se struktuur, werksaamhede en funksies gaan hê.
Werkers met Hiv\Aids sal dieselfde as enige ander mediese probleem behandel word om siekteverlof te bepaal.
Mediese hulp sal verskaf word waar moontlik by die Munisipaliteit in terme van die reëls van die pasient se mediese skema.
Wanneer 'n werknemer as gevolg van swak gesondheid ongeskik vir werk verklaar word, moet aansoek gedoen word vir aftrede as gevolg van swak gesondheid.
Die Munisipaliteit gaan toepaslike berading en ondersteuningsdienste beskikbaar maak vir werknemers met HIV\Aids. Die Munisipale Bestuurder kan gekontak word in die verband.
Alle voorsorgmaatreels sal getref word om te verseker dat werknemers wat positief vir Hiv\Aids getoets word se rekords vertroulik gehou word. 'n Werknemer hoef nie die bestuur in te lig indien hy\sy positief vir HIV\Aids getoets word alhoewel dit tog erken word dat 'n situsasie mag ontstaan dat sodanige werknemer tog sy\haar onmiddellike hoof in sy\haar vertroue moet neem. Sodanige inligting gaan in vertroue geskied en dit gaan nie aan enige ander persoon bekend gemaak word sonder die individu se vooraf verkreë toestemming.
HIV toetsing is beskikbaar aan werknemers wat bekommerd is oor hulle gesondheids status.
HIV toetsing word aangebied aan pasiente wat klinieke besoek met seksueel oordraagbare siektes of tuberkulose.
HIV toetsing vorm deel van 'n roetine ondersoek van verwagtende moeders.
poging om die toestand uit te klaar.
Die Munisipaliteit sal 'n voldoende begroting allokeer om elke aspek van die beleid te implementeer.
Die Munisipaliteit sal op die Distrik Vigsraad dien, waar die Uitvoerende Burgemeester die Voorsitter is, om te verseker dat daar 'n eenvormige beleid van Regeringsvlak tot die pandemie is.
Klinieke gaan neigings van seksuele oordraagbare infeksies monitor.
Hierdie beleid gaan op 'n gereelde basis hersien word om die vordering van die pandemie, ontwikkeling vir mediese sorg en ondervinding en bestuur in die werksplek in ag te neem.
Om deur middel van voorkomende maatreëls en gebeurlikheidsplanne alle gemeenskappe, eiendom en omgewing binne die grense van die Kamiesberg Munisipale area teen rampe te beskerm en/of die uitwerking daarvan te versag.
Die forum wat die bogenoemde funksie moet verrig sal die Rampbestuurskomitee genoem word.
S.A.P.D. stasies in ons munisipale area Departement Gesondheid Departement Welsyn Munisipale Meentbestuurder Drie Meentkomitees se Voorsitters Voorsitter: Kamiesberg Boerevereniging Voorsitter: Kamiesberg Boerevereniging Voorsitter: Garies/Groenrivier Boerevereniging Voorsitter: Vier Wykskomitees.
Die hoofdoelwit van bogenoemde Komitee sal wees om uit die aard van die breë verteenwoordigheid van hulp organisasies en die breë gemeenskap, hulle volle samewerking en ondersteuning sowel as kundigheid beskikbaar te stel om enige situasie wat as ramp of tot 'n ramp kan lei, te identifiseer en die nodige optrede te inisieer en te ondersteun.
Die rampbestuurkomitee moet verteenwoordigend uit alle belanghebbende en rolspelende organisaies saamgestel wees.
Dit is die sistematiese deeglike ondersoek wat deur die rampbestuurspan gedoen word. Dit wys ook die kwesbaarheid uit, asook die invloed van verandering op die organisasie.
Verspreiding van informasie Die proses help die munisipaliteit om pro-aktief potensiële rampe te identifiseer, om te begryp watter invloed vooruitgang en veranderinge op die samelewing het en om 'n beraming van die risiko's te maak.
Insidensie van moontlike rampe moet gedokumenteer word en toekomstige invloed moet identifiseer word.
Skadelike stowwe n Lys word aangeheg wat die span kan aanwend om die studie te vergemaklik.
Tydens die studie word besoek aan gemeenskap afgelê en die nodige onderhoude om die geskiedenis van die dorp te bepaal word onderneem.
Die span samestelling sal van wyk tot wyk verskil afhangende van die rol spelers wat beskikbaar is.
Die finale plan moet deur die rolspelers wat uit die hele gemeenskap kom opgestel word om ondersteuning en samewerking te bevorder.
Moet tweemaandeliks vergader.
Relevant inligting insamel, dit op 'n gereelde basis evalueer en opgradeer.
Te sorg dat die publiek deurentyd op hoogte is met relevante maatreëls en gebeurlikheidsplanne.
Om laastens te sorg dat voorkomendemaatreëls stand gehou word.
Elke dorp, dienspunt, vereniging of komitee wat enige deel van die Kamiesberg Munisipaliteit se gemeenskap verteenwoordig sal die gebeurlikheidsplanne te opsigte van daardie groep help opstel en dit stiptelik gehoorsaam en toepas. Verder sal alle gebeurlikheidsplanne 'n intigrale deel van die oorhoofse Rampbestuurplan van die Kaamiesberg Munisipaliteit vorm en deel daarvan uitmaak.
Alvorens 'n gebeurlikheidsplan opgestel kan word is dit nodig om rampe en situasies wat tot rampe in die betrokke verantwoordeliks gebied kan lei, te identifiseer.
Bogenoemde studie sal as die area studie bekend staan.
Daarna sal elke potensiële situasie opgeneem word in 'n stap-vir-stap gebeurlikheidsplan wat op daardie wyk van toepassing sal wees.
Inleiding Met die ontwikkeling van die Kamiesberg munisipaliteit se ruimtelike ontwikkelingsplan is die beginsels van die Ontwikkelings Fasiliterings Wet, 1995 (Wet no. 67 van 1995) in ag geneem.
Om lewensvatbare ekonomiese en infrastruktuur ontwikkeling te bevorder.
Om 'n veilige omgewing vir inwoners te skep - vry van voorkombare omgewingsrampe.
Strategië en beleide t.o.v. Ruimtelike Ontwikkelings Plan om doelwitte te bereik.
Dorpsontwikkeling so kompak as moontlik sonder om ruimte en vryheid van beweging in te boet vs. Liniêre tipe van dorpsuitbreiding. Die koste effek van dorpsuitbreiding (dienste soos water, riool en elektrisiteit) word hierdeur verminder.
Die vorige bedeling het aparte ontwikkeling van dorpe toegelaat met die onregverdige bevoordeling van wit woonbuurte. Groot oop spasies skei onderskeie gemeenskappe in twee dorpe (Garies en Kamieskroon) van mekaar. Die munisipaliteit streef daarna om die twee gemeenskappe te verbind op die volgende wyses.
Deur waar moontlik die gemeenskappe te verbind deur die ontwikkeling van besigheids sentrums of die uitbreiding van residensiële erwe na die oop spasies.
Hospitale, klinieke en ander gemeenskapsgeboue in oop spasies te vestig.
Historiese bruinwoonbuurte is gruwelik afgeskeep in terme van strate, stormwater regulering en algemene dorpsontwikkeling.
In sy ruimtelike ontwikkelingsplan stel die munisipaliteit haar self ten doel om hierdie ongelykhede uit die weg te ruim.
Strategiese leiding t.o.v die ligging en aard van ontwikkeling binne die munisipaliteit.
Met beplanning van enige ontwikkeling hetsy behuising, dorpsuitbreiding, riolering ens. gaan 'n omgewingsimpakstudie gedoen word.
Nywerheidsgebiede: daar gaan veral gelet word op moontlike lugbesoedeling, geraasbesoedeling, besoedeling van ondergrondse water en rivierlope en die veilige storting van afval alvorens nywerheidsgebiede beplan word.
Sentrale sake sentrums: By die beplanning gaan faktore soos toeganglikheid, afstand van woonbuurte en omgewingsfaktore in ag geneem word. Hierdie sentrums moet na as moontlik aan die mense beplan word om kostes van en na die werk en inkopie plek te beperk.
Riool en vullisstortingsterreine: dit moet so beplan word dat dit geen besoedelingsgevaar vir die natuur en inwoners inhou nie. Goeie omheining gaan keer dat veral kinders nie in gevaar gestel word nie.
Oop spasies dit word gewoonlik baie gewilde stortingsterreine. Verfraaiingsprojekte soos die aanplant van inheemse bome en struike gaan die praktyk stop te sit.
Lae koste behuising: formele dorpsontwikkeling en die toekenning van erwe gaan keer dat huise se waarde verminder word deur lae koste huise en plakkershutte op aangrensende erwe.
Dorpe is deur proffesionele landmeters opgemeet waartydens die impak op die omgewing in ag geneem is. Stadsbeplanning is gedoen, residensiële areas is gesoneer en dorpsontwikkeling moet streng hiervolgens geskied.
Die meentgronde is verdeel in saailande en weidingsgebiede. Meentkomitees is deur die Raad en tranformasie proses aangestel om die meentgronde namens die raad te bestuur. 'n Meentbestuurplan en begroting in samewerking met Departement Landbou is ontwikkel. Die bestuursplan en begroting is daarop gemik om veral die vernietiging van die bodem deur verkeerde boedery praktyke te voorkom en waar dit wel plaasgevind het, te herstel deur regstellende aksie.
Die kapitale beleggingsraamwerk is uitgesit in die munisipaliteit se Geintegreerde Ontwikkelings Plan en sluit in Infrastruktuur projekte soos strate, stormwater dreinering, elektrisiteit, watervoorsiening ens. en ook ekonomies ontwikkelingsprojekte. Dit strek oor 'n tydperk van die volgende vyf jaar.
Vir die finale goedkeuring van dorpsbeplanning gaan 'n omgewingsimpakstudie in ag geneem word.
Geintegreerde programme en projekte vir die ontwikkeling van grond binne die munisipaliteit.
Geidentifiseerde programme en projekte is breedvoerig uitgesit in die G.O.P en het ten doel ekonomiese ontwikkeling om werkskepping en armoede verliging te bevorder.
Die grondgebruikbeplanning toon diversiteit omdat landbou, mynbou, mariene en toerisme projekte geidentifiseer is.
Mynbouprojekte en die toekenning van mineraalregte en die ontginning is onderhewig aan omgewingsimpakstudies.
Waar toerisme projekte eko-toerisme akkomodasie insluit is 'n impakstudie belangrik.
Landbouprojekte en impak daarvan op die omgewing is onderworpe aan wetgewing soos van toepassing op wette deur die Departement Landbou en Hulpbronbewaring geproklameer.
Mariene projekte is ook onderhewig aan impakstudies en is daarop gemik om oor ontginning van mariene hulpbronne te voorkom.
Areas waar strategiese intervensie moet plaasvind.
Hierdie beleid tree in werking op 1 Augustus 2002. Enige uitstaande bedrae ouer as 1 Augustus 2002 word nie in aanmerking geneem nie (d.w.s vir die afsny van dienste). Uitstaande bedrae vir dienste ouer as 1 Augustus 2002, waarvoor geen afbetalingsreëlings getref is nie, is onderhewig aan die normale geregtelike stappe ter invordering van uitstaande, onkoste van die verbruiker.
Dat alle vorige beleidsbesluite, rakende die invordering van agterstallig debiteure, met die uitsluiting van bestaande ooreenkomste wat reeds onder die huidige beleid aanvaar is, in totaliteit herroep word en met ingang van 1 Julie 2003 met die nuut voorgestelde beleid vervang word.
Dat daar 'n duidelike onderskeid tussen Hulpbehoewende en vermoënde verbruikers getref word en dat die kredietbeheer en skuldinvorderingsbeleidop die vermoënde verbruikers van toepassing sal wees. Dat die Hulpbehoewende behandel sal word volgens die Hulpbehoewende beleid van die Munisipaliteit behandel word.
Dat daardie Hulpbehoewende huishoudings wat versuim om op 'n skriftelike versoek te reageer of aangedui het dat hulle nie bereid is om die beperkende voorwaardes te aanvaar nie, met onmiddellike effek as vermoënde verbruiker beskou sal word.
Dat 'n subsidiebedrag, soos jaarliks deur die Raad tydens die opstel van die begroting bepaal, per hulpbehoewende huishoudings per maand met ingang van 1 Julie 2003 as subsidiebedrag toegeken word.
Dat daar in die geval van besighede en instansies, waar die elektrisiteitstoevoer as gevolg van wanbetaling vir die derde geleentheid opgeskort word, aangedring word op 'n verhoogde deposito soos voorgeskryf in die standaardverordenringe insake elektrisiteitsvoorsiening, alvorens die toevoer herstel word, maar dat sodanige verhoogde deposito nie minder is, as 'n bedrag gelykstaande aan die heersende deposito van toepassing soos in die begroting vervat.
Dat daar in die geval van 'n vermoënde huishoudings, waar die elektrisiteitstoevoer as gevolg van wanbetaling van 'n derde geleentheid binne 1 jaar opgeskort word, sodanige toevoer nie herstel word alvorens die verbruiker nie skriftelik toestemming aan die plaaslike owerheid verleen het om, vir die verbruiker se rekening, waar prakties moontlik voorafbetaalwater en elektrisiteitmeters te installer nie of nie 'n verhoogde deposito gelykstaande aan die heersende deposito soos in die begroting vervat, betaal het nie.
Dat daar soos voorgeskryf in die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels Wet 32 van 2000, gepoog word om sovel as moontlik van die Munisipaliteit dienste en ander diverse rekenings te konsolideer.
Dat die Hoof: Finansies se poging om reeds met ingang 1 Julie 2002 alle verbruikers wat huidiglik hul belastingrekening op 'n jaar basis betaal, na maandeliks om te skakel, goedgekeur word maar dat persone en instansie op versoek toegelaat word om hul belasting op 'n jaar basis te betaal.
Dat die koers vir renteheffing op alle agterstallige rekenings soos bepaal in die Verordeninge insake Kredietbeheer en Skuldinvordering onder regulasies 2.4, op die maksimum bankrentekoers vir oortrokke rekeninge plus 1 % per jaar vasgestel word.
Dat die finale betaaldag vir alle diensterekeninge van die betrokke maand voor of op die eerste dag van die daaropvolgende maand of op die eerste werksdag darna, indien die eerste dag van die maand op 'n Saterdag, Sondag of Openbare vakansiedag val, sal wees.
Dat alle verbruikers skriftelik van die Raad se voorneme om die nuwe invorderingsbeleid te implementeer in kennis gestel word en dat aan hulle eenmalig die geleentheid gebied word om binne hul finansiële vermoë reëling vir afbetaling van die uitstaande bedrag te tref. Die maandelikse afbetalingsbedrag soos in 'n reeling vervat, kan van tyd tot tyd verander sou daar enige veranderinge in die verbruiker se omstandighede plaasvind.
Dat wyksraadlede op 'n maandelikse basis vir kennisname van naamlyste van verbruikers teen wie aksies geneem word, voorsien word.
Dat daardie hulpbehoewende wie versuim om hul ooreenkomste na te kom, aan die opskorting en vermindering van dienste soos omskryf is in die invorderingsbeleid, onderhewig sal wees behalwe in uitsonderlike gevalle waar bewyse van die omstandighede vir die nie-betaling in welke gevalle die Munisipale Besuurder of sy gedelegeerde, na konslutasie met die Wyksraadslid, volgens sy diskressie ander reëlings kan tref.
Dat geen regsaksies teen verbruikers geneem sal word alvorens die Raad nie oor elke spesifieke geval besin het en 'n besluit geneem het dat regsaksies ingestel moet word nie.
Dat wat die afsnyprosedure betref verbruikers wie se name op die afsnylyste voorkom se dienste eers op die tiende dag na betaaldatum, of indien die tiende dat op 'n Vrydag sou val op die eerste Maandag na die tiende dag, gestaak word maar dat renteheffings steeds op die dag na betaaldag gedoen sal word.
Dat 'n herinneringsdiens ingestel word waarvolgens verbruikers wat daarom aansoek sou doen maandeliks op die dag na betaaldatum teen betaling van 'n herinneringsfooi van R 10,00 plus BTW, telfefonies herinner kan word dat sy/ haar rekening uistaande is onderhewig daaraan dat die bedrag slegs in die maand waarin die verbruiker herinner word dat sy of haar rekening nie betaal is nie betaalbaar is en onderhewig daaraan dat rente steeds gehef sal word en dat die afsnyproses sal voortgaan nadat die verbruiker heriiner is dat sy of haar rekening uitstaande is en die rekening op die afsnydatum steeds nie betaal is nie.
Dat indien tjeks deur die Bank as " verwys na trekker" teruggestuur sou word die verbruiker se dienste gestaak word en dat 'n kennisgewing by die perseel gelaat word waarin die verbruiker in kennis gestel word dat sy dienste gestaak is weens die feit dat die bank die tjek ter betaling van die rekening teruggestuur word en waarin die verbruiker in kennis gestel word dat die toevoer eers herstel sal word na betaling in kontant van die volle uitstaande bedrag van die lopende rekening plus die nodige administrasiefooi en heraansluitingsfooi soos in die begroting vervat sowel as enige addisionele fooie wat deur die bank gehef mag word.
Dat waar 'n huishoudelike verbruiker se dienste weens wanbetaling gestaak is en daar 'n sterfgeval in die familie sou voorkom die verbruiker se dienste, sonder die betaling van 'n heraansluitingsfooi, aangeskakel sal word, na voorlegging van skriftelike bewyse van die sterfgeval, vanaf die datum dat die bewyse voorgelê word tot die dag na die begrafnis.
Dat in enige verdienstelike gevalle uitgesonderd sterfgevalle in die familie, die Munisipale Bestuurder of sy gedelegeerde, na voorlegging van bewyse en na konsultasie met die wyksraadslid, die dienste na die verbruiker tydelik kan aanskakel sonder dat die heraansluitingsfooi betaal is.
Dat daar maandeliks 'n gelukkige trekking gehou sal word van verbruikers wie hul munisipale rekening ten volle betaal het. Die betaling sal in die vorm van 'n geskenk wees wat deur die burgermeester of speaker aandie gelukkige wenner oorhandig sal word. Die wenner sal in die maandelikse munisipale nuusbrief aangekondig word.
Hierdie trekking vind plaas op die 26ste van elke maand. Indien die 26ste oor 'n naweek of openbare vakansiedag val, dan die eersvolgende werksdag daarna. Raadslede en amptenare en hul gades is uitgesluit by hierdie gelukkige trekking.
Dienste rekeninge word maandeliks gehef op de 25ste van elke maand.
Betaling van die betrokke rekening gelewer, moet voor of op die 25ste van die daaropvolgende maand betaal word.
Water-en/of elektrisiteit (konvensioneel) sal afgesny word. Voorafbetaalde elektrisiteitsverbruikers se aankope sal met 40 % gepenaliseer word en teen die uitstaande munispale rekening / rekeninge gekrediteer word wanneer die verbruiker nie 'n afbetalingsreëling het of die afbetalingsreëling nie nakom nie.
Water -en/of elektrisiteittoevoer sal nie aangeskakel word alvorens die volle uitstaande bedrag nie vereffen is nie.
Bogenoemde aansluitings van dienste is onderworpeaan 'n heraansluitingsfooi van R 50.00 (Vyftig Rand) en is betaalbaar alvorens dienste weer aangesluit sal word, met die uitsondering van die laer inkomste groep verbruiker wat 'n dienstesubsidie ontvang.
Geen afgesnyde dienste sal na-ure (d.w.s. na 16h00) aangesluit word nie, behalwe waar dienste foutiewelik afgensy is.
Enige vrbruiker wie eie reg gebruik om meters wat toegemaak is self oop te maak, maak hom/haar skuldig aan vervolging.
Die lopende rekening van die verbruiker moet in alle gevalle maandeliks op datum betaal word.
Indien hierdie reeling verbreek word, word die verbruiker die geleentheid gegun vir 'n tweede finale reeling.
Tweede en finale reeling - 20 % van die totale agterstallige bedrag onmiddelik betaalbaar en die balans oor 'n verdere drie maande.
Die lopende rekening van die verbruiker moet in alle gevalle maandeliks op datum betaal word.
Indien die verbruiker sy/haar tweede reeling verbreek, sal geen verdere reëlings vir afbetaling van uitstaande rekeninge aan hom / haar toegestaan word nie.
Water-en/of elektrisiteit sal gestaak word totdat alle agterstallige gelde ten volle vereffen is.
Die rekening sal dan ook aan die Raad se prokureur oorhandig word vir geregtelike stappe, op die verbruikers se onkoste.
Verbruikers met uitstaande bedrae voor 1 Augustus 2002 moet afbetalingsreëlings tref met hul naaste dienspunt / betaalpunt.
Indien geen afbetalingsreëlings getref word nie, word die verbruiker aan die Raad se prokureur oorhandig vir geregtelike stappe, op die verbruiker se onkoste.
Alle nuwe verbruikers wat 'n diensteverbruikersooreenkoms met die Raad aangaan, moet 'n dienstedeposito betaal, die bedrag soos van tyd tot tyd deur die Raad bepaal. Geen dienste sal aangesluit word alvorens die volledige depositobedrag nie betaal is nie.
Die uitbetaling van dienste subsieies is onderhewig aan staatsbefondsing en kan te eniger tyd deur die Raad opgeskort word of die die subsidiebedrae gewysig word.
a. Bruto huishoudelike inkomste tussen R 0 en R1100 Kragtens die Raad se Hulpbehoewende beleid.
b. Huishoudelike inkomste tussen R 1 100 en R 1 500 25 % van die agterstallige gelde word onmiddellik betaal en die balans oor 'n maksimum periode van 24 maande.
c. Huishoudelike inkomste tussen R 1 500 en R 3 000 40 % van die agterstallige gelde word onmiddellik betaal en die balans oor 'n maksimum periode van 24 maande.
d. Huishoudelike inkomste bo R 3 001 50 % van die agterstallige gelde word onmiddellik betaal en die balans oor 'n maksimum periode van 12 maande.
e. Besighede 50 % van die agterstallige gelde word onmiddellik betaal en die balans oor 'n maksimum periode van 6 maande.
Rente sal teen 'n vaste koers van 12 % op die agterstallige bedrae gehef word en sal maandeliks gekapitaliseer word.
Indien die voorwaardes soos ooreengekom, nie stiptelik nagekom word nie, sal die normale kredietbeheerprosedures geïmplementeer word.
Wanneer 'n verbruiker om verdere uitstel, of ooreenkoms, aansoek doen sal die dienste afgesny bly totdat die finale betaling ontvang is.
Alle toekomstige lopende rekenings moet op die vervaldag betaal word.
Indien 'n verbruiker nie die voorwaardes van die ooreenkoms vir uitstelverlening nakom nie, sal die totale verskuldigde bedrag, insluitende rente en kostes, sonder enige verdere kennisgewing aan die debiteur, onmiddellik betaalbaar wees. Die agterstallige verbruiker se naam sal aan die Nasionale Krediet Buro oorhandig word.
Aansluitings en voorsiening van nuwe dienste kan slegs geskied nadat alle heffings ten opsigte van deposito's/aansluitingsgelde ten volle betaal is, onderworpe daaraan dat die verbruiker geen ander skuld by die Raad het nie of die huiseienaar in gevalle waar huurders vir 'n diensaansluiting aansoek doen.
Indien die verbruiker a die volle uitstaande bedrag betaal het; OF b 'n ooreenkoms, soos bepaal in klousule 14, met die Munisipaliteit aangegaan het om die agterstallige bedrag af te betaal, sal dienste voortgesit word.
i Ongemagtigde verbruik, aansluitings of heraansluitings, peutering met meters, toerusting of retikulasie, bedrieglike aktiwiteite met betrekking tot die voorsiening van dienste is 'n misdryf.
Waar enige gedrag, in paragraaf 15.3 i beskryf, opgemerk word, moet die voorsiening van dienste na die verbruiker is vir alle heffings ten opsigte van vermoedelike of berekende verbruik, op 'n basis soos bepaal in die Raad se verordeninge asook vir voorafberekende boetes, verantwoordelik en sodanige boetes sal bykomend wees tot die boetes deur 'n Hof opgelê.
a Die verwydering van die hoofsmeltdraad of enige soortgelyke aksie.
b Die stroombreker af te skakel en te seël.
c Verwydering van die meettoerusting, stroombreker en elektriese bedrading.
d Die verwydering van ondergrondse elektriese kabels of oorhoofse geleiers.
In alle omstandighede sal 'n skrywe, waarin verdere vergeldende aksies wat sal volg, verduidelik word, by die personeel gelaat word.
Die volle betaling van die rekening of ooreenkoms kragtens paragraaf 14 hierbo te eis.
Op 'n verhoogde deposito en heraansluitingssfooie, soos deur die Raad goedgekeur, aan te dring voordat die krag heraangesluit word. In geval die voortgesette versuim, mag die Raad die installering van 'n voorafbetaalmeter op koste van die verbruiker aanbeveel en dubbel die voorafbetaal tarief het waarvan 50 % van sodanige heffing teen die agterstallige bedrag gekrediteer sal word.
Waar daar binne sewe dae na die afsluitingsdatum geen reaksie van die verbruiker ontvang is nie, opvolgaksies uit te voer insluitend om onwettige heraansluitings te monitor.
Sou die posisie na die opvolgaksie onveranderd gevind word, word 'n finale aanmaning per pos aan die verbruiker gestuur waarin hy / sy 30 (dertig) dae gegun word om die volle bedrag te betaal.
By die versuim om binne die aanmaningstydperk te reageer, sal die normale regsproses in aanvang neem.
Indien die bedrag betaalbaar vir water nie voor of op die betaaldatum betaal is nie, sal die elektrisiteit kragtens klousule 16.1 (a) tot 16.1 (d) afgesny word en sal 'n beperkingswasser by die watermeter geïnstalleer word wat die watervloei tot 'n straaltjie reduseer en 'n skrywe word by die personeel gelaat waarin verdere vergeldende aksies wat sal volg, verduidelik word. Die munisipaliteit hou homself die reg voor om die watervloei waar nodig heeltemal op te skort.
Die voorwaardes kragtens klousule 16.1.1. sal van toepassing wees.
Indien die uitstaande bedrag ten opsigte van huur, ongemeterde dienste en diverse heffings nie op die betaaldag (soos bepaal deur die Raad) betaal is nie, sal die elektrisiteit kragtens klousule 16.1 (a) tot 16.1 (b) afgesny word en die watervloei sal tot 'n straaltjies gereduseer word.
Belasting sal kragtens die wettige skuldinvorderingsbeleid ingevorder word.
Die voorwaardes kragtens klousule 16.1.1. sal van krag wees.
Indien die Munisipaliteit hul dienste uitbrei om gas vir huishoudelike en besighiedsverbruik te voorsien, sal die voorwaardes onder elektristiteit in hierdie verordeninge van krag wees.
Toestemming tot vonnis (indien die debiteur 'n erkenning van skuld geteken het waarin hy / sy tot vonnis ingestem het).
Besoldingingbeslagbevele (waar die bedrag van die debiteur se salaries afgetrek word en deur die werkgewer van die debiteur aan die Munisipaliteit oorbetaal word).
Enige ander manier wat deur die wet voorsiening gemaak is.
Eiendomsbelasting is jaarliks betaalbar voor of op 30 September van elke jaar.
Indien jaarlikse belasting nie voor of op 30 September betaal is nie, sal die uitstaande rekeninge aan die Raad se prokureur oorhandig word vir geregtelike stappe, op die verbruiker se onkoste.
Aansoek kan by die Raad gedoen word vir die vergunning om eiendomsbelasting maandeliks in gelyke paaiemente oor twaalf maande, te betaal, rentevry indien die maandelikse paaiemente stiptelik op die 25 ste van elke maand betaal word.
Maandelikse betalers wie agterstallig raak met die belastingpaaiement, sal onmiddellik, sonder enige kennisgewing, oorgeplaas word na jaarliks en is dan verantwoordelik om die volle oorblywende aantal paaiemente onmiddellik te vereffen. So 'n verbruiker sal in die toekoms nie weer in aanmerking kom vir die vergunning van maandelikse betaling van belasting nie. Rente teen die volgende afgekondigde koers in die staatskoerant sal onmiddellik gehef word op die volle uitstaande bedrag. So 'n verbruiker sal aan die Raad se prokureur oorhandig word vir geregtelike stappe, op die verbruiker se onkoste.
A. Die Munisipaliteit verbind hom met die breë beginsels van basiese Diensverskaffing aan sy gemeenskap, en onderneem om nie teen enige van die gemeenskaplede diskrimineer. Voorts onderneem die Munisipalitiet om op 'n doeltreffende en effektiewe wyse huishoudings te identifiseer en basies diensverskaffing soos water verskaffing, vullisverwydering en riool te lewer.
Die markwarde van die applikant se vaste eiendom in die bedrag van R 50 000 oorskry nie.
C. Wie kwalifiseer nie.
die applikant is die eienaar van twee of meer vaste eiendomme.
waar die markwaarde van die applikant se vaste eiendom R 50 000 oorskry.
Die onus berus by die verbruiker om vir geldelike bystand aansoek te doen sou hy of sy vir sodanige hulp kwalifiseer en onderneem om hom / haar aan die beperkende voorwaardes soos hieronder uiteengesit te onderwerp.
Dat die inligting rakende die registrasie as hulpbehoewende mag aan alle belanghebbbende partye, beide in die privaat en publieke sektor ingesluit die Provinsiale en Nasionale Regering asook kredietburo en Plaaslike Nuusblad beskikbaar gestel sal word.
Die Raad behou hom die reg voor om die maksimum verbruike ten opsigte van water en elektrisiteit te bepaal.
Die lopende heffings ten opsigte van enige dienste teen 'n rekening gedebiteer, nie vir uitstel ingevolge die Raad se Kredietbeheerbeleid kwalifiseer nie.
Dat die onus op die verbruiker berus om die Raad onverwyld van enige verandering in sy/ haar finansiële posisie in kennis te stel.
Die onus op die verbruiker berus om halfjaarliks as hulpbehoewende te herregistreer. Indien die verbruiker / hulpbehoewende versuim om te herregistreer sal alle voordele in terme van hierdie beleid wat die huishouding ontvang, gestaak word. Die Raad behou hom die reg voor om die subsidie te kanselleer indien daar by herregistrasie en / of hersiening gevind word dat die begunstigde se omstandighede sodanig verander het, dat hy / sy nie langer daarvoor kwalifiseer nie.
Dat die aansoeker bewys van eienaarskap van die eiendom moet lewer en die eiendom deur hom / haar bewoon moet word.
Geen lid van die huishouding waarvoor aansoek gedoen word, mag ander vaste eiendom besit nie.
Dat die installering van voorafbetaalde elektrisiteit en watermeters, outomaties deel van registrasieproses vorm.
Diefstal en enige munisipale diens sal, behoudens die normale aksies, die totale diskwalifikasie van 'n hulpbehoewend verbruiker met betrekking tot daardie eiendom tot gevolg hê.
Geen subsidie sal toegestaan word vir elektristeit nie.
Indien die aansoeker agterstallig is met sy/haar munisipale rekening, moet hy/sy 'n skulderkenningsooreenkoms met die munisipaliteit aangaan waarvolgens hy/sy onderneem om ten minste R 30.00 op die agterstallige rekening af te betaal. Indien die aansoeker sou weier om sodanige ooreenkoms te teken of versuim om die bepalings die ooreenkoms te behou sal die subsidie na gelang die geval opgeskort word.
Dokumente by aansoek / herregistrasie: Die aansoeker moet die volgende oorspronklike dokumente tydens die aansoekproses indien: -jongste salarisstaat of betaalkoevert ten opsigte van almal in die huishouding; -jongste CPS-kwitansie ten opsigte van alle pensioenarisse in die huishouding; -jongste CPS-kwitansie ten opsigte van alle toelaetrekkers in die huishouding; -identiteitsdokumet van aansoeker; -munisipale rekening; -beëdigde verklaring van finansiële posisie en vaste eiendom met betrekking tot die huishouding; -bewys van eienaarskap van die betrokke eiendom, indien dit nie by wyse van amptelike kantoorrekord bo alle twyfel bepaal kan word nie.
enige vals inligting verstrek word, of indien daarop 'n latere stadium vasgestel word dat vals inligting verstrek was in welke geval die plaaslike owerheid hom die reg voorhou om 'n regsgeding aanhangend te maak en / of aan te dring op terugbetaling van daardie bedrag reeds in subsidie deur sodanige persoon ontvang.
skuldig maak / of voordeel trek uit peutering soos omskryf in die kredietkontrole en skuldinvordering beleid.
weier tot die installering van kitskrag en kitswater of waar kitswater nie beskikbaar is nie, installering van 'n sperder.
nie herregistreer op / of voor die datum waarop dit gedoen moet word.
waar die hulpbehoewende enige van kredietkontrole, skuldinvordering en hulpbehoewende beleid oortree.
i bruto inkomste R 0 - R 600.00 - 100 % subsidie ii bruto inkomste R 601.
Kategorie: f(i) hierbo - R 20.00 - R 50.00 Kategorie: f(ii) hierbo - R 50.00 - R 100.
Na gelang van die geval aftrekkings kan ook gemaak word op elektrisiteit aankoop 15 % voorbeeld vir elke een honderd rand se aankope sal ten minste R 15 afgetrek word.
n Gesonde verbruikersisteem daarstel wat poog om 'n positiewe en wedersydse verhouding tussen persone verantwoordelik vir die betalings van die Munisipaliteit en waar van toepassing, die diensverskaffer, daar te stel.
Meganismes daarstel, ten einde die diensgebruikers en belastingbetalers die geleentheid te gun om terugvoer aan die Munisipaliteit of ander diensverskaffer rakende die kwaliteit van die dienste en die werksverrigtinge van die diensverskaffer, te verskaf.
Redelike stappe neem om te verseker dat die diensvebruikers ingelig is oor alle kostes rakend die verskaffing van dienste, die redes vir die betaling van dienstegelde en die wyse waarop fondse wat uit dienste gegenereer word, aangewend word.
Alle redelike stappe neem om, waar verbruik van dienste gemeter word, te verseker dat die verbruik by individuele diensverbruikers, deur 'n akkurate en kontrolleerbare meteringsisteem, gemeet word.
Verseker dat persone wat vir betaling verantwoordelik is, gereelde en akkurate rekeninge, wat die basis waarop die gelde betaalbar bereken is, aandui, ontvang.
Toeganklike meganisme vir daardie persone wat navrae wil rig, of om die rekeninge en gemeterde verbruik te kontroleer, daarstel en om appélprocedures daar te stel wat sodanige persoon in staat stel om spoedige regstelling van onakkurate rekeninge te ontvang.
Toeganklike meganismes daarstel, ten einde met die klagtes van sodanige persone, saam met die stiptelike antwoord en regstellende aksie van die munisipalitiet, te handel.
Meganismes daarstel om die reaksietyd en effektiewe handelig te monitor.
Toeganklike betaalpunte en ander meganismes vir die betaling vna rekeninge of die maak van die voorafbetalings vir dienste, daar stel.
n Effektiewe en doeltreffende verspreidingsstelsel daarstel ten einde te verseker dat alle verbruikers hul maandelikse rekenings ontvang.
Opskorting en / of afsny van dienste binne die raamwerk van die Raad se Krediet Kontrole Beleid doen.
Wanbetalers vooraf geskrewe waarskuwing en kennis te gee, ten einde hulle te versoek om hul rekenings te betaal. Dit mag 'n boodskap op hul rekenings insluit.
Die Kredietbeheer en Skuldinvorderingsbeleid sal vir Hulpbehoewende Huishoudings voorsiening maak.
Die Munisipaliteit moet 'n fatsoenlike en effektiewe rekeningstelsel daarstel, ten einde te verseker dat korrekte rekenings gegenereer en op 'n maandelikse basis aan alle verbruikers voorsien word.
Die doel van Kredieitbeheer en Skuldinvordering is om te verseker dat dit 'n integrale deel van die Plaaslike Regering se finansiële sisteem uitmaak en om te verseker dat dieselfde prosedure vir elke invididuele geval gevolg word. Om die invorderingstempo van die Munisipaliteit se debiteure en die kontantvloei te verbeter.
Dienslewering aan / handel dryf met die Raad deur besighede wat uitstaande munisipale rekeninge het.
apparate sluit in 'n gebou, struktuur, pyp, pomp, draad, kabel, meter, masjien, of enige sluitstuk.
e met betrekking tot - i 'n stuk grond wat op 'n deeltitelplan aangedui is ingevolge die Wet op Deeltitels, 1986m Wet 95 van 1986, sonder om bogenoemde te beperk, die ontwikkelaar of bestuursliggaam met betrekking tot die gemeenskaplike eiendom.
Enige Regeringsdepartement iii Enige Raad of Direksie gestig ingevolge die wetgewing soos van toepassing in die Republiek van Suid-Afrika. iv Enige Ambassade of ander buitelandse entiteit.
Hoof Finansiële Beampte 'n persoon deur die Raad aangesel om inter alia die Raad se finansiële administrasie en skuldinvordering van die Rad se debiteure te bestuur.
kliënt enige okkupant van enige perseel waar die Raad dienste lewer of ingestem het om dienste te lewer, en indien daar geen okkupant is nie, die eienaar van die personeel.
kliëntebestuur die fokus op die kliënt se behoeftes op 'n responsiewe en proaktiewe wyse om betaling aan te moedig en om die afdwinging van bepalings te beperk.
kredietbeheer alle funksies met betrekking tot die invordering van gelde verskuldig deur belastingbetalers en gebruikers van munisipale dienste.
munisipale dienste die dienste, heffings en belastings soos op die munisipale rekening van die Raad aangedui, waarvoor betaling vereis word.
munisipale rekening sluit in diensgelde of heffings met betrekking tot die volgende dienste en / of belasting: a Elektrisiteitsverbruik b Waterverbruik. c Gasverbruik d Vullisverwydering e Riooldienste f Dienstegelde en belasting gehef met betrekking tot die waarde van die eiendom.
okkupeerder" beteken enige persoon wat 'n perseel of gedeelte van 'n perseel bewoon, sonder verwysing na die titel waaronder hy / sy dit bewoon; "onwettige verbruik" (a) onwettige eie heraansluiting (b) aansluiting van 'n persoon wat nie as 'n verbruiker by die Munisipaliteit geregistreer is nie.
a 'n algemene plan of diagram geregistreer kragtens die Opmetingswet, 1927 Wet 9 van 1927 of kragtens die Registrasie van Akteswet, 1937 Wet 47 van 1937 of b 'n onderverdelingsplan, kragtens die Wet op Deeltitels, 1986 Wet 95 van 1986, geleë binne die jurisduksiegebied van die Raad.
g sonder toestemming van die Munisipaliteit enige ander onwettige metode te gebruik, ten einde die registrasie van behoorlike verbruik van enige meettoerusting te verhinder ongeag hul aard of doel.
raad beteken 'n Munisipale Raad waarna in artikel 157 van die Grondwet verwys word.
rekening opstel en uitstuur behels die behoorlike formele in kennis stel (fakturering) op 'n rekeningstaat aan elke kliënte van bedrae soos gehef vir eiendomsbelasting en munisipale dienste gelewer en die nettio akkumuleerde saldo van die rekening.
rente konstitueer 'n heffing gelykstande aan die diensheffing en word bereken teen 'n koers soos deur die Raad vir agterstallige dienstegelde bepaal.
wanbetaler beteken daardie persone van die Raad, ten opsigte van belasting en / of dienste vir 'n tydperk van meer as 30 (dertig) dae vanaf die dtum van die rekening, geld skuld.
Kennisgewings en dokumente a 'n Kennisgewing of 'n dokument deur die Raad uitgereik ingevolge hierdie verordeninge sal beskou word as behoorlik uitgereik indien dit onderteken is deur 'n beampte deur die Raad daartoe gemagtig.
c Indien hy / sy 'n adres vir regsdoeleindes genomineer het die kennisgewing by so 'n adres af te lewer.
e In die geval van 'n bestuursliggaam, deur die kennisgewing af te lewer by die adres van die geregistreerde kantoor of besigheidsperseel van so 'n bestuursliggaam.
f Indien betokening nie suksesvol ingevolge paragrawe b en c uitgevoer kon word nie, deur die kennisgewing by die hoofingang van die perseel vas te heg of dit op 'n opvallende plek op die betrokke grond, te plaas.
Verifikasie van dokumente a Elke bestelling, kennisgewing of ander dokumente wat verifikasie deur die Raad vereis, sal voldoende bekragtig wees indien deur die Munisipale Bestuurder of 'n behoorlik gemagtigde beampte van die Raad, onderteken is, met dien verstande dat hierde magte oorgedra is deur 'n resolusie of verordeninge van die Raad.
b Die aflewering van 'n afskrif sal geag word 'n aflewering van die oorspronklike.
i Uitstaande Saldo's ii Belasting iii Reiningsdienste iv Water v Elektrisiteit vi Alle ander diverse heffings b Die Hoof Finansies sal verantwoordelik wees om vir enige gelde as wat hy goed dink, ten opsigte van enige munisipale dienste onvang word te begroot.
c Waar die presiese bedrag verskuldig en betaalbaar aan die Raad nie ten volle betaal is nie, sal enige mindere bedrag wat aan 'n werknemer van die Raad, behalwe die Hoof Finansies en / of sy / haar volle gemagtigde gedelegeerde, aangebied en aanvaar is, nie geag word die finale betaling van sodanige rekening te wees nie. d Die bepalings van 2.3. a hierbo, sal van krag bly, nieteenstaande die feit dat sodanige mindere bedrag as volle vereffening aangebied en / of aanvaar is nie. e Die Hoof Finansies en / of sy / haar gedelegeerde sal skriftelik tot die aanvaarding van sodanige verminderde bedrag toestem.
Onderworpe aan die bepalings van die Oorgangswet op Plaaslike Regering, 1993 (Wet 206 van 1993) of enige ander Wet op die rente betrekking het, mag die Raad deur 'n tweederde meerderheidsbesluit van al die lede van die Raad, rente ten opsigte van enige agterstallige bedrae verskuldig en betaalbaar aan die Raad hef en vorder.
Geen rente sal gehef word op die uitstaande balanse, wat in die periode voor 1 Augustus 2002 ontstaan het nie. Hierdie toegewing kan te eniger tyd deur die Raad opgehef word.
Prima Facie Bewyse n Sertifikaat wat die bedrag verskuldig en betaalbaar aan die Raad aandui, onder die hand van die Munisipale Bestuurder of behoorlik gekwalifiseerde beampte deur die Munisipale Bestuurder gemagtig, sal deur die blote vertoning daarvan, deur enige hof as prima facie bewys van die skuld aanvaar word.
a Gedishonoreerde tjeks b Die wanbetalings wat ingevolge 1a geskied, sal tot gevolg hê dat slegs kontantbetalings in die toekoms aanvaar word op die spesifieke rekening.
Alle regskoste, insluitend prokureur-en-eie-kliëntkoste, wat ontstaan het met die invordering van agterstallige bedrae, sal teen die agterstallige rekening van die debiteur gehef word.
Vir enige aksies wat aangegaan is om betaling van die debiteur te eis of om die debiteur vir agterstallige skuld aan te maan, hetsy hom / haar per telefoon, faks, e-pos, brief of andersins in kennis te stel dat betaling verskuldig is, kan 'n boete teen die rekening van die debiteur gehef word volgns die Raad se bepalings.
indien 'n administrasiebevel toegestaan word ingevolge artikel 74 an die Wet op Landdroshowe, 1944 (Wet 31 van 1944) met betrekking tot sodanige gebruiker.
b Die Raad sal die dienste heraansluit en herstel tot volle vlak van voorsiening van enige beperkte of opgeskorte dienste slegs nadat die volle uitstaande bedrag verskuldig tesame met die koste van so 'n opskorting en heraansluiting, indien enige, ten volle betaal is of enige voorwaarde of voorwaardes soos in die Raad se kredietbeheerbeleid wat nodig blyk te wees, nagekom is.
c Die reg van die Raad om water na enige persel of gebruiker te beperk is onderhewig aan die bepalings van artikel 4 van die Wet op Waterdienste Wet 108 vam 1997.
d Die reg om diens te beperk, op te skort of te beëndig as gevolg van wanbetaling van enige ander diens of eiendomsbelasting sal met betrekking tot enige diens deur die Raad verskaf wees en sal gehandhaaf word desnieteenstaande die feit dat die persoon wat die kontrak vir die verskaffing van dienste met die Raad aangegaan het en die eienaar twee verskillende entiteite of persone, wat die geval ook mag wees, is.
e Indien 'n verbruiker langer as 60 dae uitstaande is, en geen afbetalingsooreenkoms met die Raad getref het nie, word voorafbetaalde water-en / of elektrisiteitsmeters, op die verbruiker se koste, op die betrokke erf geïnstalleer. Die meter-en installasiekoste word dan maandeliks vanaf die voorafbetaalde water-en/of elektrisiteitsverkope verhaal todat die totale koste verhaal is. Verder word die verbruiker se maandelikse vullis-en riooltarief ook deel gemaak van die voorafbetaalde waterverkope. Enige ander agterstallige bedrae verskuldig aan die Raad word op dieselfe wyse verhaal, teen 'n prestasie wat van tyd tot tyd deur die Raad bepaal word.
Reg tot toegang en inspeksie a 'n Behoorlik daartoe gemagtigde verteenwoordiger van die Raad mag vir enige doeleindes met betrekking tot die implementering en handhawing van hierdie verordeninge te enige tyd of in noodgevalle op enige tyd, 'n perseel betree, inligting versoek en 'n ondersoek of inspeksie, soos hy / sy nodig ag, uitvoer en vir die doeleindes van installering of herstel van enige meter of diensaansluitng vir retikulasie, of om voorsiening van enige diens op te skort, te staak of te beperk.
indien die situasie volgens die Raad se mening 'n noodgeval is, sonder vooraf kennisgewing sulke werk uitvoer of toesien dat dit uitgevoer word op die eienaar se koste.
c Indien die werk waarna verwys in b hierbo uitgevoer is slegs met die doel om te bepaal watter oortreding van hierdie verordening plaasgevind het en indien geen oortreding plaasgevind het nie, sal die Raad die uitgawe met betrekking tot die werk uitgevoer tesame met die herstel van die perseel tot die vorige toestand waarin dit gevind was, dra.
Reëlings om uitstaanede en verskuldigde bedrag in opeenvolgende paaiemente te betaal.
b Indien enige dispuut oor die bedrag verskuldig deur die eienaar met betrekking tot munisipale dienste ontstaan, moet die eienaar desnieteenstaande die dispuut, gereelde minimum betalings gebaseer op die berekening van die gemiddelde munisipale rekening vir die drie 3 maande voorafgaande die dispuut, met inagneming van die rente asook die jaarlikse wysings van die tariewe van die Raad, maak.
Die Hoof Finansiële Beampte of sy / haar gevolmagtigde sal die heraansluitng van die dienste of herinstelling van die dienstelewering goedkeur nadat bevredigende betaling en / of reëlings gemaak is met betrekking tot die Raad se Kredietbeheerbeleid.
Bedrag verskuldig ten opsigte van eiendomsbelasting a Alle eiendomsbelasting verskuldig deur die eienaar van eiendomme is betaalbaar voor of op die vasgestelde datum deur die Raad bepaal. b Gesamentike eienaars van 'n eiendom sal gesamentlik en afsonderlik verantwoordelik wees vir die betaling van eiendomsbelasting. c Eiendomsbelasting mag gehef word as 'n jaarlikse enkelbedrag of in gelyke maandelikse paaiemente. d Betaling van eiendomsbelasting mag nie uitgestel word later as die vasgestelde datum as gevolg van 'n beswaar teen die waardasie nie.
Die Raad mag 'n hofaansoek vir huurbeslaglegging met betrekking tot die belasbare eiendom bring om die volle bedrag of 'n gedeelte van die uitstaande bedrag met betrekking tot eiendomsbelasting vir 'n tydperk langer as drie maande na die vasgestelde datum in te vorder.
Waar 'n maatskappy, beslote korporasie of beheerliggaam in terme van die Wet op Deeltitels 1986, verantwoordelik is vir die betaling van die agterstallige bedrag aan die Raad sal die verantwoordelikheid van so entiteit verleng word tot die direkteure of lede gesamentlik en afsonderlik, wat ookal die geval mag wees.
Vervreemding van Raadseiendom en betaling van eiedomsbelasting a Die Koper van Raadseiendom is verantwoordelik vir die betaling van eiendomsbelasting van die eiendom met betrekking tot die finansiële jaar waarin die Koper die nuwe eienaar word.
b In die geval waar die Raad eiendom terugneem, sal enige uitstaande en verskuldigde bedrae met betrekking tot eiendomsbelasting van die Koper verhaal word.
Verbod op oordrag van eiendom a 'n Registrateur van aktes of enige registrasie beampte van onroerende eiendom mag nie die oordrag van eiendom registreer, behalwe op die vertoon van 'n voorgeskrewe sertifikaat aan die registrasiebeampte - b uitgereik is deur die munisipaliteit waar die eiendom geleë is; en c wat sertifiseer dat alle bedrae verskuldige ten opsigte van daardie eiendom vir munisipale diensfooie, boetes op fooie, eiendomsbelasting en ander munisipale belasting, heffings en gelde ten volle betaal is. d In die geval van oordrag van onroerende eiendom deur 'n trustee van 'n insolvente boedel, is hierdie artikel onderhewig aan artikel 879 van die insolvensiewet, 1936 Wet 24 van 1936.
e 'n Bedrag verskuldig vir munisipale diensfooie, boetes op fooie, eiendomsbelasting en ander munisipale belasting, heffings en geld is 'n heffing teen die eiendom met betrekking waartoe die bedrag verskuldig is en geniet voorkeur bo enige eiendomsverband geregistreer teen die eiendom.
In gevalle waar munisipale eiendomme verhuur word sal die Hoof Finansiële Beampte die jaarlikse eiendomsbelastingheffing, met betrekking tot die eiendom wat verhuur word, by die huurbedrag insluit, in plaas daarvan om dit afsonderlik te verreken en te verhaal soos in die geval van 'n privaat eienaar.
Die Raad mag skriftelik in 'n spesifieke omstandigheid en vir 'n besondere eienaar of kliënt die vereistes van 'n bepaling van hierdie verslap of van afstand doen.
Enige sodanige onderskeid of verslapping sal op voorwaardes soos nodig blyk te wees gedoen word, indien van mening is dat die aansoek of uitvoering van die bepaling in die spesifieke omstandighede onredelik sal wees.
Die Raad mag volgens sy diskresie deur 'n behoorlik daartoe gemagtigde beampte enige persone wat gelde aan die Raad verskuldig is aan instansies wat sulke inligting versamel en behou, rapporteer. Die inligting wat in so 'n verslag ingesluit sal word, sal die beskikbare persoonlike inligting van die wanbetaler, of in die geval van regspersoon, verantwoordeike beamptes van so 'n regspersoon wees.
n Ooreenkoms met die Raad te sluit om die agterstallige bedrag in paaiement te betaal.
i Die voorsiening van enige diens aandie debiteur afsny, beëindig of beperk; en / of ii Binne 'n periode van nie meer as 30 dertig dae vanaf die betaaldatum, 'n regsaksie instel om die agterstallige bedrag te vorder.
Reg van appél n Geskrewe appél moet op die voorgeskrewe vorm, tesame met volledige redes wat die besonderhede van die spesifieke item(s) op die rekening wat aan appél onderhewig is bevat, voor die finale betaaldatum van die betwiste bedrag, by die Munisipale Bestuurder ingehandig word.
Die debiteur sal die bedrag op die rekening, wat nie in dispuut is nie, betaal. Sodra 'n appél aanhangig gemaak is, is die debiteur se verpligting om daardie gedeelte van die totale verskuldigde bedrag, wat deur die items waarteen geappelleer word opgemaak word, opgeskort, todat die appél gefinaliseer is.
Intussen sal die debiteur vir alle ander bedrae wat gedurende die beoordeling van die appél verskuldig raak, aanspreeklik wees.
Beoordeling van die appél i Indien die appél teen 'n gemeterde verbruik is, moet die meetinstrument, binne 10 tien werksdae na die aanteken van die appél, getoets word om die akkuraatheid daarvan te meet.
Die verbruiker sal skriftelik in kennis gestel word van die uitslag van die toetsing van die meetinstrument. Indien geen fout met die meetinstrument gevind kan word nie, sal die verbruiker vrantwoordelik wees vir koste in verband met die toetsing daarvan. Hierdie koste moet betaal word voordat die meter getoets word. Indien 'n foutiewe meetinstrument gevind word, sal die munisipaliteit die verbruiker van enige aanpassing van die bedrag in dispuut, in kennis stel. Hierdie aangepaste bedrag moet ook binne veertien 14 dae vanaf beoordeling van die appél betaal word. In hierdie geval dra die munisipaliteit die koste van die toetsing.
begaan 'n misdryf en is met skuldigbevinding strafbaar met 'n boete van hoogstens R 25 000.00 (vyf-en-twintig duisend rand) of met gemeenskapsdiens vir 'n tydperk van hoogsstens 24 (vier-en twintig) maande, of met 'n kombinasie van beide voorafgenoemde.
Wanneer 'n bepaling van hierdie verordening geïnterpreteer word, sal enige redelike interprestasie wat nie teenstrydig met die doel van die Wet op Munisipale Stelsel, 2000 (Wet 32 van 2000), soos uiteengesit in hoofstuk 9 op Kredietbeheer; en skuldinvordering, bo enige alternatiewe interpretasie wat inkonsekwent vir daardie doel is, verkies word. 11.3. As daar enige teenstrydigheid tussen hierdie verordening en enige ander verordening van die Raad is, sal hierdie verordening geld.
Die bepalings van enige verordening met betrekking tot kredietkontrole van die Raad word, in soverre dit betrekking het op hierdie verordeing, hiermee herroep, op voorwaarde dat sodanige voorwaardes geag sal word, nie herroep te wees ten opsigte van enige sodangie verordeninge wat nie herroep is nie en wat, op 'n basis soos deur die verordening bepaal, nie teenstrydig met hierdie verordening is nie.
Hierdie verordening sal die Verordening insake Munisipaliteit Kamiesberg Kredietbeheer en Skuldinvordering heet.
A. Die verbruiker moet 'n pro-forma vorm voltooi, ten einde sy / haar inkomste en uitgawe en die maandelikse bedrag betaalbar op die agterstalliges, te bepaal.
B. Uitstel word verleen op voorwaarde dat die verbruiker 'n erkenning van skuld (toestemmingsvonnis en salaries/loon beslagleggingsbevel) kragtens artikel 57 en / of 58 vandie Wet op Landdrosshowe, 1944 (Wet 32 van 1944) onderteken.
C. Die Munisipale Bestuurder of sy gedelegeerde mag, in uitsonderlike gevalle, sy / haar diskresie gebruik om die onmiddellike betaalbare bedrae te wysig, op voorwaarde dat die erkenning van skuld geteken is.
D. 'n Verbruiker wat, sonder om die Munisipale Bestuurder of sy / haar gedelegeerde in kennis te stel, nalaat om aan bogemelde ooreenkomste te voldoen, is outomaties uitgesluit vandie reg om vir verdere uitstelverlenings oorweeg te word. Die Munisipale Bestuurder of sy / haar gedelegeerde is nie verplig om die verbruiker van die versuim in kennis te stel nie en die kredietbeheerproses volg outomaties en die gefaseerde afsnyproses ten opsigte van alle dienste neem outomaties in aanvang.
E. Die Munisipale Bestuurder of sy gedelegeerde kan, indien die debiteur nadat sy dienste weer aangesluit is, weer om 'n ooreenkoms aansoek doen, die versoek oorweeg. As die dienste egter afgesny of beperk is, sal sodanige ooreenkomste die voorsetting van die diens uitsluit, totdat die volle betaling deur die Munisipalitiet ontvang is.
F. Die ooreenkomste sal outomaties die voorwaarde insluit dat alle toekomstige maandelikse rekeninge op die vereiste betaaldatum betaal sal word.
G. Die verbruiker moet gesertifiseerde bewys van inkomste en identiteitsdokument voorsien.
Kamiesberg Munisipaliteit is 'n regstellende aksie werkgewer. Gelyke geleenthede word aan almal gebied om in diens geneem te word. Kamiesberg Munisipaliteit verbind hom daartoe om ook aan studente die geleentheid te bied om praktiese ervaring op te doen deur aan hulle vakansiewerk / vrywillige werk te verskaf. Dit is egter onmoontlik om aan alle studente werk te verskaf en daarom sal dit op die volgende manier gedoen word.
Wanneer aansoeke ontvang word, sal dit aan die bestuur voorgelê word. Die betrokke departementshoof sal bepaal of 'n ekstra persoon in die departement hanteer kan word of nie. Bestuur sal die finale goedkeuring doen. Persone / studente moet ouer as 18 jaar wees. Studente moet in departemente geplaas word wat sy / haar studieveld dek.
Studente sal net vir 'n tydperke van tussen 1 - 3 maande praktiese ervaring hier kan opdoen afhangende van die Raad / departement se finansiële posisie.
Geen betaling sal aan persone gedoen word wat vrywillige diens verrig nie. Studente word die geleentheid gebied om praktiese ervaring op te doen.
Studente moet 'n vrywaringsvorm onderteken om die Raad van enige eise te vrywaar vir die tydperk wat diens verrig word by die Raad.
ten opsigte van vakansiewerk / tydelike werk / kontrakwerk / vrywillige werk.
EK, DIE ONDERGETEKENDE (meld volle name en van)'n meerderjarige, VERKLAAR hierby: dat die Raad of sy beamptes of sy werknemers nie aan my aanspreeklik is vir enige skade wat mag voorspruit uit lewensverlies of liggaamlike beserings wat ek mag opdoen, of vir enige verlies van of skade aan my en / of hul eiendom of boedel wat voortspruit uit enige ongeluk of oorsaak wat gedurende of as gevolg van sodanige werk mag voorkom, ongeag of sodanige ongeluk of ander oorsaak voortspruit uit nalatigheid, versuim, onbevoegdheid of enige opsetlike optrede, van watter aard ook, van die kant van sodanige beamptes of werknemers, EN NAMENS, MYSELF, VRYWAAR ek die Raad en sy beamptes en werknemers hierby TEEN, EN onthef ek hulle van aanspreeklikheid vir, en stel ek hulle vry van enige skade van watter aard ook, en enige regsuitgawes of - koste wat deur enige persoon, wie ook al, geeïs mag word.
Geteken te op hede van...
Dag van 20...
Kamiesberg Munisipaliteit is regstellende aksie werkgewer wat hom daartoe verbind om regverdigheid in die werkplek te laat geskied. Dit word gereflekteer in die feit dat Kamiesberg Munisipaliteit toepas wat hom tot die welsyn en beskerming van alle partye in die werksomgewing bind. Suid-Afrikaners raak al hoe meer bewus van die regte van die regte van werknemers en die verantwoordelikheid van die werkgewers, daarom is beskuldigings van seksuele teistering so 'n gevaarlike aantuiging.
Die Raad het 'n verantwoordelikheid om 'n werkplek te skep waar geen seksuele teistering plaasvind nie. Bestuur is verantwoordelik om toe te sien dat teistering gevalle hanteer word of daar kan teen hulle opgetree word.
Seksuele teistering kan die werknemer se prestasie, produktiwiteit, fokus en effektiwiteit beïnvloed in sy / haar poging om die situasie te hanteer.
Om seksuele teistering in die werkplek uit te roei deur toepaslike prosedures te verskaf ten einde die hantering en voorkoming daarvan aan te spreek.
Om 'n omgewing te skep wat vry is van seksuele teistering, waar werknemers en werkgewers mekaar se privaatheid en integriteit respekteer deur die implementering van prosedures om dit te hanteer.
Om met seksuele teistering sake baie sensitief, onmiddellik, nie-partydig en baie vertroulik / konfidensieel te hanteer.
Om seker te maak dat die slagoffer en die beskuldigde nie geviktimiseer word deur bestuur of die ander werknemers nie.
Om werknemers, tydelik-en kontrakwerkers, insluitende voornemende applikante te verhoed om in seksuele aktiwiteite deel te neem in ruik vir indiensneming, verskuiwing, salaris verhogings, bevordering of diensvoordele.
Om die werksekuriteit van die slagoffers te waarborg.
Om te verseker dat alle werknemers bewus is van seksuele teistering.
In terme van die goeie praktykskode wat uitgevaardig is deur Nedlac vir die hantering van seksuele teistering gevalle in artikel 2003 van die Wet op Arbeidsverhoudinge (kennisgewing no. 137, Staatskoerant no. 19049) van Junie 1998, word seksuele teistering gedefinieer as ongevraagde gedrag van 'n seksuele aard.
die gedrag voortdurend geskied, alhoewel 'n enkele insident seksuele teistering daar kan stel en / of die ontvanger dit duidelik gemaak het dat die gedrag onaanvaarbaar is en of die beskuldigde behoort te geweet het dat sodanige gedrag onaanvaarbaar is.
Die beskuldigde en slagoffers van seksuele teistering mag insluit: raadslede, bestuurders, toesighouers, werknemers, werksaansoekers, diensverskaffers en kontrakteurs.
Seksuele teistering wissel van onwelkome oog kontak tot verkragting.
Hierdie vorm van seksuele teisteirng geskied wanneer die werkgewer, toesighouer, bestuurder of mede-werknemer misbruik maak van sy / haar gesag deur die indiensnemingsproses, bevordering, opleiding, dissiplinêre ontslag, salarisverhogings of enige ander aspekte te beïnvloed in ruil vir gunste van 'n seksuele aard. Hierdie vorm van seksuele teistering is onaanvaarbaar.
Fisiese seksuele teistering sluit in ongevraagde fisiese kontak, en strek van onwelkome aanraking tot seksuele aanranding en verkragting. Dit sluit ook in deursoeking, deur of in die teenwoordigheid van die teenoorgestelde geslag.
Seksueel verwante grappe of beledigings of ongemagtigde grafiese kommentaar rakende 'n persoon se liggaam gelewer in hul teenwoordigheid of teenoor hulle.
Onwelkome of onvanpaste navrae rakende 'n persoon se sekslewe.
Onwelkome gefluit aan 'n persoon of groep persone.
Hierdie vorme sluit in onwelkombare gebare, onwelvoeglike ontblooting en die onwelkome vertoon van seksuele prente en voorwerpe.
Hierdie prosedure sal gebruik word vir subtiele vorme van seksuele teistering. Dit sal nie vir gevalle waar seksuele aanranding, verkragting, deursoeking deur of in die teenwoordigheid van die teenoorgestelde geslag, quid pro quo of aanhoudende vorme van seksuele teistering gebruik word neie.
indien die prosedure in 4.1.1.
die slagoffer en die beskuldigde sal na 'n sielkundige verwys word vir terapie, indien hy / sy dit so verkies.
Indien die informele prosedure soos in 4.1. nie van toepassing is nie, die Raad die formele prosedure in werking stel. Die dissiplinêre prosedure sal gebruik word om so 'n klag te hanteer weens die sensitiwiteit en ernstigheid van seksuele teistering.
In ernstige gevalle van seksuele teistering, soos verkragting, deursoeking deur of in die teenwoordigheid van die teenoorgestelde geslag of poging tot verkragting, kan die beskuldigde geskors word met of sonder die uitslag van 'n dissiplinêre verhoor.
Wanneer bewerings van seksuele teistering aan die Raad bekend gemaak word, sal 'n ondersoek beampte deur die Munisipale Bestuurder aangestel word binne vyf werksdae om die saak te ondersoek.
Die slagoffer sal die kans het om tussen drie persone te kies wie die ondersoekbeampte moet wees.
iemand wees met ondersoek vaardighede en genoeg bronne tot sy beskikking.
verwysings doen aangaande die aksie wat geneem moet word na aanleiding van die bewyse wat verkry is binne tien werksdae na sy / haar aanstelling.
Alle regte soos uitgelê in die griewe en dissiplinêre kode van die Raad sal van toepassing wees op albei die slagoffer en beskuldigde.
Die dissiplinêre verhoor sal binne werksdae plaasvind na die uitslag van die ondersoek.
Die uitslag van die dissiplinêre verhoor sal aan albei betrokke partye bekend gemaak word binne twee werksdae tensy ander ooreengekom deur die partye.
Indien die Raad nalaat om 'n dissiplinêre ondersoek te doen, kan die slagoffer 'n dispuut verklaar by die SALGBC. As die dispuut onopgelos is, kan die slagoffer dit na die Kommissie vir Konsiliasie, Mediasie en Arbitrasie verwys (KVMA).
Wanneer 'n beskuldigde onskuldig bevind word, sal geen dissiplinêre aksie deur die Raad teen die werknemer geneem word wat 'n klag gelê het in goeder trou. Die Raad aanvaar nie verantwoordelikheid vir siviele klagtes wat gelê word deur die beskuldigde vir skending van regte nie. Hierdie beleid verhoed egter nie die beskuldigde om verder klagtes te lê nie.
Vir enige seksuele aanranding soos poging tot verkragting, verkragting of deursoeking, molestering, sal tydelike skorsing die gepaste straf wees.
Die Raad sal haar lei deur die Goeie Praktykskode soos uiteengesit in Artikel 8 van die Wet op Arbiedsverhoudinge, wanneer 'n besluit aangaande die optrede vir seksuele teistering geneem moet word.
Die slagoffer van seksuele teistering sal die reg het om siviele / kriminele klagtes te lê teendie beskuldigde, en die regte van die slagoffer geneem meot word.
Indien die betrokke partye nie tevrede is met die uitslag van die dissiplinêre verhoor nie, kan hulle teen die uitslag appélleer binne 'n bestek van 30 dae vanaf die ontstaan van die geskil.
Die aangeleentheid kan na die SALGBC verwys word vir bemiddeling en indien nie opgelos na die KVMA vir arbitrasie.
Indien die aangeleentheid nog nie besliks kan word nie, kan enige betrokke partye die aangeleenthede na die Arbeidshof verwys binne dertig dae na die uitreiking van 'n onopgeloste geskil sertifikaat deur die KVMA kommisaris.
Wanneer die slagoffer of beskuldigde lei aan emosionele of fisieke stress, sal die Raad siekteverlof oorweeg op versoek van die individu.
Afhangende van die omvang, die graad van die oortreding en die onderlinge verhouding tussen die slagoffer en die beskuldigde, kan die slagoffer spesiale betaalde verlof van 5 werksdae kry nadat die seksuele teistering klag aanhangig gemaak is wagtend op die uitslag van die ondersoek.
Die Raad is verantwoordlik om toe te sien dat die minimum hoeveelheid persone in die saak betrek word.
Bestuur, werknemers en betrokkenes moet onderneem om die identiteite van die betrokke presone in seksuele teistering gevalle geheim te hou terwyl die saak ondersoek word.
Om vertroulikheid te verseker, sal net nodige bestuurslede, die klaer en sy / haar verteenwoordiger, die beweerde oortreder, getuies en 'n tolk, indien nodig, teenwoordig wees tydens die dissiplinêre ondersoek.
Alle werknemers moet 'n klimaat skep waar seksuele teistering onaanvaarbaar is.
Alle werknemers moet seker maak dat hul optrede nie aanstootlik is en dat hulle nie aanstootlike gedrag goedkeur nie.
Elke bestuurslid en toesighouer is verantwoordelik om toe te sien dat werknemers binne hulle area hierdie seksuele teistering beleid ken, die maniere om dit te hanteer en die dissiplinêre aksies wat geneem kan word.
Die Raad dra kennis dat valse en kwaadwillige aantuigings 'n negatiewe impak het op onskuldige pesone, en sal sodanige aantuigings met die nodige dissiplinêre prosedures hanteer word.
Met die nuwe tegnologie wat daagliks verbeter en waarvan Namakwa Distriksmunisipaliteit deel uitmaak van hierdie verbeterings, het dit nodig geword om 'n beleid in plek te stel om die misbruik van hierdie gevorderde tegnologie, in hierdie geval Internet en E-pos gebruik, te bekamp. Alhoewel alle werknemers nie toegang tot Internet en E-pos het nie, is daar wel personeel, hetsy Departementshoofde of ander personeel, met toegang en wat dit soms misbruik. Om die Raad te beskerm teen viktimisering, onnodige eise, virusse of misbruik word die volgende beleid voorgestel.
Internet gebruik word beperk tot amptelike gebruik vir alle werknemers met toestemming per voorgeskrewe aansoekvorm (sien aanhangsel) deur die Departementshoof. Enige virusse wat opgetel mag word en enige gekrap aan rekenaars word streng verbied. Indien so 'n oortreding begaan word, sal dit lei tot dissiplinêre aksie.
Leêrs wat van die Internet afgelaai word moet eers met virus opspoorders sagteware "gescan" word voordat installering plaasvind. Alle voorsorg maatreëls moet getref word om virusse op te spoor en die verspreiding daarvan te voorkom. Die Raad behou die reg voor om sagteware te installeer wat sal bepaal wie en hoeveel tyd op Internet spandeer word.
Werknemers mag nie Raadseiendom (kopiereg sagteware, interne korrespondensie, ens.) op enige publieke toegang Internet rekenaar plaas sonder die nodige toestemming nie.
Alternatiewe Internet Diensverskaffers konneksies as die Raad se interne netwerk asook die Paaie stelsel, word nie toegelaat nie indien nie goedgekeur en goed beskerm is deur 'n gepaste sekuriteitstoestel nie.
Die besoek van Pornografiese tuisblaaie op die Internet word streng verbied. Geen Werknemer of Raadslid word toegelaat om tuisblaaie met pornografiese materiaal te besoek nie. Seksuele Teistering word in 'n baie ernstige lig beskou en daarom is dit hierdie Raad se beleid dat alle moontlike Seksuele Teistering voorkom moet word. Oortreding aan hierdie klousule sal lei tot dissiplinêre aksie.
Die Internet waarborg nie privaatheid en konfidensialiteit van inligting nie. Sensitiewe materiaal wat oor die Internet versprei word, loop die risiko om deur 'n derde party opgetel / gelees te word. Werknemers moet versigtig wees wanneer sulke materiaal versprei word.
Indien anders gestel, moet alle sagteware op die Internet as kopiereg werk / materiaal beskou word. Werknemers word verbied om sulke sagteware af te laai en / of veranderings aan sulke leêrs aan te bring sonder die toestemming van kopiereg houer.
Enige indringende aktiwiteit deur 'n Werknemer sal die verantwoordelikheid wees van die Raad. Die Raad mag egter die Werknemer verantwoordelik hou vir sy / haar eie aksies.
Die Raad behou die reg voor om 'n Werknemer se rekenaarstelsel te inspekteer vir oortreding van hierdie beleid.
E-pos word erken as 'n amptelike kanaal van kommunikasie by Namakwa Distriksmunisipaliteit. Dit moet nie gebruik word om persoonlike E-pos te stuur nie.
Werknemers met toegang tot amptelike E-pos moet dit gereeld nagaan vir nuwe pos (ten minste drie keer 'n dag).
Geen pornografiese materiaal mag per E-pos gestuur word nie. Indien sulke materiaal ontvang word, moet Werknemers dit onmiddellik uitvee. Die Raad sal nie verantwoordelik gehou word vir enige Seksuele Teistering klagtes wat aanhangig gemaak kan word as gevolg van sulke materiaal wat vertoon of gelees word nie. Oortreding aan hierdie klousule sal lei tot dissiplinêre aksie.
Bevestiging dat E-pos gelees is, sal aanvaar word as bewys dat die dokument gelees is. Werknemers moet sorg dat 'n ontvangsbevestigingsbewys aan E-pos geheg word wanneer dit gestuur word.
Wanneer 'n boodskap 'n ontvanger moet bereik voor 'n sluitingsdatum, is dit die verantwoordelik van die sender om na te gaan of dit ontvang is voor die sluitingsdatum.
Die gestuurde E-pos opgevolg word met die oorspronklike dokument om die geadresseerde te bereik voor die sluitingsdatum nie.
Werknemers moet dokumente aanheg as "attachments" en dit moet nie ingesluit wees as deel van die boodskap nie.
Die gebruik van E-pos om amptelike kanale te vermy as kommunikasie middel met bestuurspersoneel en / of ander personeel.
Die stuur van boodskappe aan elke persoon in plaas van een persoon wat dit kan versprei.
Die stuur van boodskappe deur die "carbon copy" (cc) funksie te gebruik in omstandighede waar dit nie nodig is om so 'n boodskap per brief te stuur nie.
Die gebruik van E-pos om "junk mail" te stuur word streng verbied.
Die stuur van kettingbriewe (chain letters). Die aan "alle personeel" verspreidingslys moet net gebruik word vir die verspreiding van boodskappe wat van toepassing is op alle personeel.
Alle Departementshoofde (Bestuurders) sal toegang tot die Internet en E-pos het. Die Hoof: Administrasie en Hoof: Menslike Hulpbronne sal ook addisioneel toegang tot die Internet en E-pos het.
Die Uitvoerende Burgemeester, Speaker en Munisipale Bestuurder en hul Persoonlike Assistent en Sekretaresses sal ook toegang tot die Internet en E-pos het.
In terme van die Organisatoriese Regte Ooreenkoms tussen SALGA, SAMWU en IMATU sal beide vakbonde se vakbondverteenwoordigers ook toegang tot die Internet en E-pos het via die gevolmagtigde persone en met die nodige voltooiing van die magtigingsvorm.
Hierdie beleid is van toepassing op alle personeel van Kamiesberg Munisipaliteit, kontrakwerkers ingesluit. Oortreding van enige klousule van hierdie beleid is onderworpe aan dissiplinêre aksie. Departementshoofde moet hierdie beleid aan elke personeellid in sy / haar afdeling verduidelik en hulle in kennis stel daarvan.
Implementering van die Wysigingswet op die Beheer van Tabakprodukte No.
Om 'n raamwerk daar te stel waarbinne die gebruik van tabakprodukte binne die perseel en voertuie van Kamiesberg Munisipaliteit gereël word.
Om rokers in te lig met betrekking tot die skadelike effekte van die gebruik van tabakprodukte, oordra van advies en ondersteuning as werknemers besluit om die gewoonte te laat vaar.
Om die werksomgewing so te verander dat die skadelike effek van tabakrook vanaf die roker na die nie-roker tot die minimum beperk word.
Om aan werknemers 'n gesonde en aangename werksomgewing te skep en konflik in die werkplek te vermy.
Voorsiening van fasiliteite en dienste om werknemers aan te moedig om te volhard met die beleid.
Om rokers en nie-rokers te akkommodeer om 'n aangename werksomgewing te skep.
Die beleid moet van toepassing wees op Raadslede, personeel en besoekers wat enige kantoor, voertuig of ander fasiliteite soos per 2.1.2 a van die Munisipaliteit betree of gebruik.
Die Raad erken die reg van rokers om te rook binne werksure met oorbehoud dat produktiwiteit nie ingeboet word nie.
die gevolge van rook op die gesondheid.
voordele van 'n beleid.
die tydskedule in die toepassing van die beleid.
Areas waar toerusting beskadig mag raak bv. Rekenaar-en kopieërkamers
Werkplekke behoort rook-vry te wees. Dit is nodig reg aan die begin van die implementering van die program vir die gesondheid en gerief van nie-rokers. Dit sal aan die werkerskorps bewys dat die Raad hom verbind tot die toepassing van die beleid.
Rookkamers/areas moet voorsien word om rokers te akkommodeer ook onderhewig aan voorskrifte deur die wetgewing.
Kennisgewings moet die afgebakende rookareas duidelik aantoon en daar moet by sodanige kennisgewings asbakke soos sandbakke voorsien wees vir die uitdoof van sigarette. Hierdie is ook van toepassing op besoekers.
Gesondheidsvoorligting programme vir die werknemers wat wil ophou rook bv. Self-help, en berading, staak rook idees, om eerder ondersteunend te wees om strafmaatreëls toe te pas.
Daar kan 'n drie maande implementering periode sonder enige strafaksies wees. Daarna kan die situasie evalueer word en besluit word of enige dissiplinêre prosedures ingestel moet word.
Die beleid sal deurentyd met die opleiding van personeel bespreek word, inteendeel dit moet deel uitmaak van die advertering van vakatures sowel as onderhoude.
Die doeltreffendheid van die beleid sal na 12 maande evalueer word, wysigings of verbeterings aangebring word en daarna jaarliks.
Goeie kommunikasie met die personeel is belangrik vir die uitvoering van die beleid.
Bespreek die beleid op 'n deurlopende basis op departementele-en personeelvergaderings.
Ontwerp toepaslike kennisgewings en plaas op kennisgewingborde in kantore en ander nie-rook areas.
n Twee maande bekendstelling van die rookbeleid. Dit behoort genoeg tyd te gun vir rokers om aan te pas.
Opleiding en inligtingsprogramme word ontwikkel en voorsien. Dit sal insluit pamflette en brosjures by betaalstrokies, plakkate, ens. Geen stappe word geneem in hierdie periode. Geen-rook areas bv. Raadsale, kantore, kombuise, ens. word egter toegepas.
a Die areas wat as nie-rook areas aangewys is moet as sulks met toepaslike kennisgewings aangedui word.
b Werkareas sal soos die beleid bepaal, rookvry gemaak word.
c Rook sal slegs in afgebakende rook-areas toegelaat word.
d Fasiliteite vir die uitdoof van sigarette ens. sal by toepaslike kennisgewings voorsien word.
Die doeltreffendheid van die beleid sal deurlopend evalueer word.
Daar sal besluit word of dissiplinêre stappe ingestel behoort te word.
Alle Departementshoofde sal verantwoordelik wees vir die beleid binne hul onderskeie departemente.
Die Raad moet iemand aanwys by wie griewe met betrekking tot die beleid gelig kan word.
Goedkeuring deur die Raad:...
Datum van Inwerkingtreding:...
Dit is die beleid van Kamiesberg Munisipaliteit om in uitsonderlike gevalle, 'n afloswerker/s van buite in 'n permanente werknemer se pos tydelik aan te stel, wannneer sodanige werknemer met verlof is, af weens siekte, of om een of ander geldige rede nie in sy pos kan staan nie.
Die beleid sal ook van toepassing wees op spesialiteitsposte binne die munisipalitiet se diensstaat soos die van elektrisiën, rekenmeester ensv. wanneer hulle dienste benodig mag word.
Daar sal slegs van afloswerkers van buite gebruik gemaak word wanneer permanente werknemers met verlof is, en dit blyk dat hulle afwesigheid stremmend kan inwerk op die munisipaliteit se normale werksaamhede.
Dat as reël eerder oor en weer skuiwings van personeel van een dienspunt na die ander gedoen sal word wanneer 'n afloswerker aangestel moet word.
Dat 'n begroting vir vergoeding aan sodanige werknemers jaarliks ingedien word.
Dat Toesighouers/ Bestuurders ' n oortuigende motiveringsverslag aan die raad voorlê wanneer hulle dit nodig ag dat 'n afloswerker aangestel moet word.
Die onus sal by die raad, sy benoemde komitee of gedelegeerde berus om in 'n tydelike hoedanigheid aanstelling in sodanige pos te bekragtig.
Die Raad, sy benoemde komitee, of gedelegeerde se besluit sal bindend en finaal wees by aanstelling.
Verantwoordelik wees vir die handhawing, toesighouding en uitvoering van die voorskrifte soos vervat binne in die beleid.
Veantwoordelik wees, wanneer nodig, vir die hersiening en /of aanpassing van die beleid ten einde die voortdurende toepassing daarvan te verseker.
Maak aanbevelings aan die raad ten opsigte van enige veranderinge, byvoegings of skrapings aan die beleid waar dit nodig geag word.
Aanbevelings aan die Munisipale Bestuurder maak wanneer hy/sy dit nodig ag dat 'n afloswerker aangestel moet word.
Verseker dat alle aflospraktyke in die departement uitgevoer word ooreenkomstig die bedoelinge/ oogmerke van die munisipaliteit se Aflosbeleid.
Adviseer die Munisipale Bestuurder van enige probleme of sake wat die Departement se Algemene Aflosbeleid affekteer.
Adviseer die Munisipale Bestuurder oor enige veranderinge in die Aflosbeleid waaraan oorweging gegee moet word.
Vertroud raak met die bepalinge van die Aflosbeleid en kennis neem van die inhoud daarvan.
Die betrokke toesighouer verwittig die Bestuurder indien hy dit nodig ag dat 'n afloswerker in sy departement benodig word.
Die Bestuurder rig 'n skriftelike motivering aan die Munisipale Bestuurder vir die aanstelling.
Die Munisipale Bestuurder moet hom vergewis dat dit werklik noodsaaklik is om 'n persoon van buite aan te stel en of die werwing (verskuiwing) nie intern gedoen kan word nie.
Die Munisipale Bestuurder konsulteer met die raad alvorens goedkeuring verleen kan word vir sodanige aanstelling.
Indien aanstelling goedgekeur word, sal 'n tydelike, skriftelike dienskontrak met die voornemende afloswerker gesluit word.
Met sy saalbeleid het die Munisipaliteit onder andere dit ten doel om fasiliteite/ akkommodasie beskikbaar te stel waar inwoners se opvoedkundige, kulturele en maatskaplike behoeftes voorsien kan word en strewe die owerheid daarna om inwoners sover te kry as om verantwoordelike eienaarskap te aanvaar vir en uit te oefen oor munisipale eiendom.
Die saalbeleid en -rekords lê ter insae van die publiek by die munisipale kantore.
Die term 'saal' verwys na die gemeenskapsale per dorp in die regsgebied van die munisipaliteit.
Die saal word gratis beskikbaar gestel of verhuur aan instansies/ verenigings/indiwidue/ gesinne vir die doel van gemeenskaps-/ en ander vergaderings/ werkswinkels/ eredienste/ onthale/ danse/ sangaande en ander funksies teen tariewe wat deur die Munisipaliteit bepaal word.
Aansoek om die gebruik van die saal moet op die voorgeskrewe vorm gedoen word, welke aansoek normaalweg binne kantoorure minstens veertien dae voor die datum van die beoogde funksie by die dienspuntklerk ingedien moet word.
Bedrae ten opsigte van saalhuur is vooruit betaalbaar en saalsleutels sal slegs aan die huurder oorhandig word op voorlegging van n amptelike betaalbewysstuk/ kwitansie dat die huur wel betaal is.
Die dienspuntklerk doen maandeliks verslag aan die munisipaliteit oor saalinkomste en -uitgawes.
Die huurder is aanspreeklik vir skade en/ of verliese in en om die saal en op die terrein wat mag voortspruit uit die funksie waarvoor die saal gehuur word en die munisipaliteit sal sodanige skade en/of verliese van die huurder verhaal.
Die huurder moet die saal, saalterrein en ander munisipale eiendom op die terrein na gebruik daarvan, in n skoon, netjiese en onbeskadigde toestand laat.
Die huurder is verantwoordelik vir die toesig in en om die saal tydens die funksie.
Vandalisme aan die saal en ander munisipale eiendom op die terrein is verbode en persone wat hulle daaraan skuldig maak, sal vervolg word.
Rokery in die saal is verbode.
Rondstanery op die terrein tydens n funksie, bakleiery en/ of moles in en om die saal, die verkoop en/ of gebruik van sterke drank en dwelms in en om die saal, is verbode en persone wat hulle daaraan skuldig maak, sal vervolg word.
Kragpunte word op eie risiko gebruik.
Die Suid Afrikaanse Polisiediens(SAPD) mag tydens funksies ontbied word om die terrein te besoek en/ of die saal binne te gaan en, indien nodig, ongewenste persone te verwyder en/of in hegtenis te neem.
<fn>GOV-ZA.IDPKhaiMa2004.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie dokument bevat die hersiende GOP/GEOP nadat kommentaar van die Departement van Behuising en Plaaslike Regering verkry is en bygewerk is.
Die lewering van kundige insette tydens die proses.
Die Ontwikkelingsbank van Suidelike Afrika het die proses vir die Geïntegreerde Ekonomiese Ontwikkelingsplan befonds. Die verwysings raamwerk vir die proses is vervat in 'n ooreenkoms tussen Khai-Ma Munisipaliteit en die Ontwikkelingsbank van Suidelike Afrika.
Fase 1: Inisiëring van proses. Die fase behels die aanstelling van die konsultante, die finalisering van die werksplan en die voorbereidende werk vir die proses.
Die Khai-Ma Munisipaliteit is die Implementeringsagent.
Die Projek Bestuurskomitee het namens die Khai-Ma Raad die GEOP en GOP proses die bestuur en ook die nodige monitering van die proses gedoen.
Ses taakspanne is saamgestel uit die huidige strukture in die Khai-Ma Gebied. Die Taakspanne het namens die strukture in die Gemeenskap tydens werkswinkel sessies insette gelewer. (Sien Bylaag A).
Gemeenskapsvergaderings is gehou op elk van die vier dorpe in die Khai-Ma Munisipale Gebied. Weens die afgeleë ligging in die gebied, is die Gemeenskapvergaderings oor 'n tydperk van drie dae voltooi. Die vergaderings is gehou te Pofadder, Onseepkans, Aggeneys en Pella. Die vergadering by Onseepkans is in twee groepe verdeel om al die mense te akkommodeer.
Die Khai-Ma Munisipale Gebied se grense is baie uitgebrei met die insluiting van grootliks landelike gebied. Die uitbreiding het ook die herverdeling van nywerhede en waardevolle natuurlike hulpbronne meegebring.
Die bestaande Black Mountain Myn by Aggeneys asook die potensiaal van Gamsberg as sink-en loodmyn kan baie bydra tot werkskepping en die algehele opheffing van die gebied.
Die gevestigde tafeldruif uitvoerbedryf langs die Oranje Rivier naby Pella, asook die verdere uitbreidings potensiaal van die tafeldruif-en ander gewasse, soos dadels is 'n verdere bron van werkskepping en ekonomiese inspuiting.
Die Landboubedryf in die geheel is 'n belangrike sektor in die gebied waardeur werkskepping en bemagtiging van die inwoners kan geskied.
Deur 'n integreerde behandeling tot ekonomiese ontwikkeling te voeg, kan die integreerde en ekonomiese potensiaal van die gebied beter benut word. Die doel van die GEOP en ook die GOP is derhalwe om hierdie Geïntegreerde Ontwikkeling aktiveer. Hierdeur kan die tipiese probleme van die Khai-Ma Munisipale Gebied, soos armoede, werkloosheid en swak infrastruktuur aangespreek word. Die beskikbaarstelling van fondse en kundigheid deur OBSA het hierdie GEOP moontlik gemaak waardeur ontwikkeling kan geskied.
Figuur 1 dui die ligging aan.
Die N14 verbind Pofadder met Springbok en Upington en dit is ook die hoofroete deur die gebied.
Figuur 1 dui die ligging van die gebied en dorpe aan.
Die gebied vorm deel van die bekende Boesmanland streek.
Die minerale en metale voorkoms in die gebied is belangrike hulpbronne wat mynbou betref.
Die groot landelike gebied en die Oranje Rivier wat deur die gebied vloei is natuurlike hulpbronne wat goed in die Landbou Sektor benut kan word. Die klimaat, veral langs die Oranje Rivier is goed vir die tafeldruif en subtropiese vrugte, asook dadels.
Die natuurskoon en die vallei langs die Oranje Rivier ondersteun die potensiaal vir toerisme. Die kulturele erfenis van die inheemse bevolking, soos by Pella dra verder by tot die natuurlike hulpbronne in die Khai-Ma Munisipale Gebied.
Pofadder asook Aggeneys, Pella en Onseepkans se watervoorsiening is afhanklik van die Oranje Rivier. Water word gepomp na hierdie dorpe vanwaar dit versprei word. Ook die myn by Aggeneys se water is afkomstig vanaf die Oranje Rivier. Pella en Onseepkans het nog nie behoorlike suiweringswerke nie.
Die R358 - (gruispad) verbind Pofadder met Onseepkans terwyl die verbinding tussen Pella en die N14 'n gruispad is. Hierdie pad is egter intussen geteer. Witbank is ook deur middel van 'n gruispad met Pofadder verbind. Die gruispaaie is dikwels, veral in die reënseisoen, feitlik onrybaar met 'n gevolglike hoë instandhoudingskoste en 'n gebrekkige dienslewering aan die gemeenskappe.
Elektroniese Telkom-en selfoon dienste is beskikbaar in die gebied, maar moet uitgebrei word na al die dorpe.
Eskom verskaf die grootmaat elektriese krag in die gebied.
Pofadder en Aggeneys, die myndorp, beskik grootliks oor verspreidings netwerke.
Pofadder en Aggeneys beskik oor spoelriool, terwyl die ander dorpe se sanitasie nog hoofsaaklik uit emmers en put latrines bestaan.
Al die dorpe is voorsien van vullis stortingsterreine, waar vullis gestort word. Die vullis word per erf kollekteer en by die stortingsterrein besorg.
Ons beplan egter om die vaste afval te hersirkuleer deur bv. die blikke, bottels, plastiek, ens. te versamel en te verkoop vir hersirkulasie.
Die woonbuurte by Aggeneys het teerstrate terwyl van Pofadder se strate geteer is. Die ander dorpe se strate en stormwater moet opgradeer word.
Nie al die inwoners van die dorpe beskik oor telekommunikasie geriewe nie.
Veeboerdery, hoofsaaklik skaap-, bees-en bokboerdery vorm 'n groot deel van die landboubedryf. Die vleis van hierdie boerdery vertakking word hoofsaaklik in die Noord Kaap bemark. Van hierdie vleis word op Pofadder geslag vir die plaaslike mark. Die tafeldruif bedryf en ander gewasse langs die Oranje Rivier word hoofsaaklik uitgevoer.
Die Toerisme Sektor het nog nie veel ontwikkel nie en kan meer bydra tot die gebied se ekonomie.
Black Mountain Myn by Aggeneys is in produksie en dra reeds by tot werkskepping en opheffing van die gebied. Indien Gamsberg se potensiaal benut word, kan dit 'n geweldige ekonomiese inspuiting vir die gebied wees. Klein myners is aktief in die gebied, maar weens 'n gebrek aan koördinering, kapasiteit en die ligging van markte, voer hulle 'n sukkel bestaan.
Die Khai-Ma gebied val binne die relatief droë Boesmanland. Die gemiddelde neerslag is 105 mm per jaar. Toestande is die van 'n tipiese halfwoestyn. Somers is warm met maksimum temperature tot 38°C (gemiddeld 26°C) en koel tot koue winters. Winter temperature is gemiddeld 12°C, maar kan daal tot benede vriespunt.
Die Khai-Ma Munisipale Gebied word gekenmerk deur vlaktes met yl grasveld en inheemse struike. Rante en bergreekse kom voor, veral in die noordelike deel, naby die Oranje Rivier. Die kokerboom is kenmerkend van die Boesmanland.
Weens die begroeide veld en die harde voorkoms van die grondformasie, is die afloop vanaf reënstorms relatief hoog. Verskeie droë lope, wat tydens die reënseisoen vinnig afloop water akkommodeer word aangetref. Die droë lope dreineer na die Oranje Rivier.
Die Khai-Ma Munisipale Gebied is yl bevolk. Die inwoners bly meestal op die dorpe. Waar die mense indiens is van die kommersiële landbou-en mynbou, word hulle op die plase en by die myne gehuisves. Werkloosheid is 'n tipiese probleem onder die bevolking en gevolglik is die per-kapita inkomste laag.
Basiese dienste soos infrastruktuur ten opsigte van water, sanitasie en gesondheidsdienste is identifiseer as prioriteite. Dit is veral Onseepkans, Pella, Witbank en Pofadder wat hierdeur geraak word.
Werkskepping en bemagtiging van die inwoners is problematies, maar kan aangespreek word deur die benutting van die natuurlike hulpbronne van die gebied.
Figuur 1 toon die samestelling van Khai-Ma Munisipale 1999 Gebied soos na Desember.
Publieke deelname is een van die hoekstene van die GOP/GEOP proses daarom het Khai-Ma Munisipaliteit verseker dat relevante strukture vir gemeenskaps deelname in plek kom.
Bylaag A stel die Publieke Deelname Strukture diagramaties voor.
D. Nel, E.
F. Rooi, L.
Daar is verskeie gemeenskaps vergaderings gehou, waartydens die gemeenskappe die geleentheid gekry het om insette te lewer. Tydens hierdie vergaderings is 'n metodiek gebruik wat verseker dat selfs die ongeletterdes ook aan die proses kon deelneem. Die fasiliteerders het ook die begrippe GOP en GEOP aan die onderskeie gemeenskappe verduidelik.
Die eerste reeks vergaderings is op 24 en 25 Julie 2001 gehou by lokale soos deur die Munisipale Bestuurder bepaal. By hierdie vergaderings is aan die gemeenskappe verduidelik hoe hulle in die hele struktuur inpas.
Die gemeenskappe lewer dus direkte insette by die publieke vergaderings. Hulle word ook verder verteenwoordig in die verskillende taakspane.
Die voorsitters van die taakspanne het weer sitting in die Projek Bestuurskomitee (PBK). Die gemeenskappe word dus sodoende die geleentheid gebied om deel te hê aan die hele Publieke Deelname Struktuur.
Die eerste rondte gemeenskaps vergaderings het gedurende die week van 23 Julie 2001 plaasgevind. Vergaderings wat op Pofadder en Aggeneys gehou sou word, kon nie plaasvind nie a.g.v. swaar reëns. Die vergaderings van Pella en Onseepkans het wel plaasgevind.
Die vergaderings van Pofadder en Aggeneys is gedurende die week van 17 September 2001 gehou.
Gedurende hierdie gemeenskap vergaderings is alle projekte gelys (GOP projekte, sowel as GEOP projekte).
Die taakspanne is op 18 September 2001 te Pofadder saamgestel en vorm 'n integrale deel van die Publieke Deelname Struktuur soos onder punt 3.1.2 verduidelik. Verskeie taakspanne is saamgestel, nl.
Me. N. van Wyk Toerisme Beampte 054 - 9710060
Me. N. van Wyk is as Voorsitter van die Toerisme Taakspan verkies en Mnr. D. Groenewald is verkies tot Voorsitter van die Besigheids Sektor.
Me. V. Genis Sport organisasies 054 - 9330022
Me. H. Jaar Raadslid 054 - 9330066
Die Projek Bestuurskomitee (PBK) is 'n direkte uitvloeisel van OBSA se betrokkenheid by Khai-Ma Munisipaliteit. Hierdie komitee is ook 'n integrale deel van die Gemeenskaps Deelname Struktuur (sien tabel by 3.1.2).
Me. N. van Wyk Voorsitter: Toerisme Taakspan 054 - 9710060
Me. H. Jaar Raadslid 054 - 9330066
Die PBK het ten doel om as skakel te dien tussen die Gemeenskaps Verteenwoordigende Forum en die Raad. Dit vorm ook 'n belangrike deel van die GOP strukture.
Die PBK identifiseer addisionele rolspelers; -Die PBK verkies groepe of lede gebasseer op die neergelegde kriteria; -Die PBK lê voorgestelde groepe of lede se aansoeke aan die Raad voor vir oorweging. -Die PBK nomineer lede en lig die publiek in; -Die PBK evalueer projek voorstelle; -Die PBK kyk na die uitvoerbaarheid en lewensvatbaarheid van projekte; -Die PBK prioritiseer projekte; -Die PBK verseker dat besigheidsplanne opgestel word en aan die neergelegde vereistes voldoen. -Die PBK verseker dat besigheidsplanne en die begroting in lyn is met die GOP.
Hierdie Forum vorm deel van die Gemeenskaps Deelname Struktuur, wat vir die GEOP en GOP in plek gekry is.
Belangegroepe soos die Kerke, Sport, Onderwys, Gestremdes, die Vroue, die Jeug, ens.
Die Gemeenskaps Verteenwoordigende Forum is die hoofskakel tussen die gemeenskap en die Raad, wat weer aan die Raad moet rapporteer. Dit het ten doel om na die belange van die gemeenskap om te sien, derhalwe word verteenwoordiging aan gemeenskaps organisasies gebied.
Die Forum het verskeie funksies, nl.
Die Forum moet ook toesien dat die proses voldoen aan nasionale beleids voorskrifte.
Die reëlings vir die onderskeie werkswinkels is deur die Munisipale Bestuurder en sy Bestuurspan getref. Hulle het die vergader plekke, etes en vervoer reëlings getref.
Khai-Ma Munisipaliteit is verantwoordelik vir die administrasie en bestuur van die Khai-Ma Munisipale Gebied soos aangedui in Figuur 1. Khai-Ma Munisipale Gebied val binne die Namakwa Distriks Munisipale Grense.
Khai-Ma Munisipaliteit het reeds sy Munisipale Bestuurder aangestel. Herstrukturering en die integrasie van alle gebiede en personeel is nog nie afgehandel nie. Alhoewel 'n Interim GOP saamgestel en goedgekeur is, is die Amalgamasie Plan van die Munisipaliteit nog nie afgehandel nie.
Die Munisipale Bestuurder van Khai-Ma en die Munisipale Raad is verantwoordelik vir eksterne skakeling. Die Projek Bestuurs Komitee is een meganisme wat ook vir hierdie doel aangewend word.
Pofadder (die hoofdorpie), waar behoorlike dorpsbeplanning en infrastruktuur in plek is, maar ook informele vestigings voorkom.
Pofadder word omring deur privaat plase, maar besit ook grond wat vir Meentboerdery aangewend word, soos die plaas Koeries.
Pella, Onseepkans en Witbank - waar mense langs die oewers van die Garib Rivier gevestig het. Hierdie plekkies het basies grond beskikbaar vir landbou en boerdery doeleindes en word omring deur privaat plase waarop wingerd verbou word en met vee geboer word.
Aggeneys - wat hoofsaaklik 'n myndorp is, is omring deur privaat plase.
Daar kom ook berge (koppies) voor waar neerslae van sink en ander metale in minerale gevind word.
Die demografiese informasie is uiters noodsaaklik vir die beplanning van infrastruktuur en dienste. Demografiese informasie is bekom vanaf Sensus 1996.
Die ouderdomsgroepe is veral belangrik omdat dit bepalend gaan wees vir die beplanning van die tipe dienste wat prioriteits aandag op elke dorpie (plekkie) gaan verg. So byvoorbeeld sal die vraag na mediese en maatskaplike welsyns dienste hoog wees in 'n dorpie (plek) waar die persentasie "ou mense" hoër is as die res van die ander ouderdomsgroepe in die gemeenskap.
Die inkomste vlakke van inwoners is veral belangrik in die bepaling van die tipe dienste wat vir die gemeenskappe (inwoners) gelewer moet word, die bekostigbaarheid van dienste. Inkomste vlakke is ook aanduidend vir privaat instansies oor in watter gemeenskappe hulle hul geld kan belê.
Informasie oor die ekonomiese aktiewe deel van die bevolking is ook belangrik in die bepaling van die soort en tipe dienste wat gelewer moet word asook aanduidend van werkloosheid.
Die Oranjerivier Nama-Karoo gebied val binne die droë, warm dreinerings kom van die Oranje rivier in die noordelike strook van die munisipale gebied. Die reënval wissel tussen 150 mm en 350 mm en kom voor in die laat somer in die ooste en laat herfs in die weste.
Die grond is afkomstig van die verwering van oeroue graniete en gneisse. In die omgewing van die rivier is die topografie baie gebroke met Kokerboom voorkomste Aloe dichotoma, boesman gifboom, Euphorbia avasmantana en die Aggeneys Melkbos, E. Gregaria wat geassosieer word met die steil hellings wat voorkom in die gebied.
Die Boesmanland Nama-Karoo strek suidwaarts oor die res van die gebied en word hoofsaaklik bedek met plantsoorte in die chamaefites (bossies) en hemikriptofide (gras) spesies. Die ratio tussen die twee soorte is hoog met droë grassoorte in die meerderheid. Waar erosie reeds plaasgevind het en oppervlaktes grootliks verwyder is, verlaag die ratio en die bossieveld neem oor.
Die gebied is wyd uitgestrek en gelyk in die suide, met meer hoogte verskille na die rivier toe in die noorde. Die N14 roete vorm die hoofslagaar van beweging deur die gebied met enkele kleiner paaie na die meer afgeleë sentra, bv. Pella, Onseepkans ens.
Bevolking is yl versprei oor die gebied met groter digthede om die N14 roete en landbou gebiede in die vloedvlaktes van die Oranjerivier.
Bestaande informasie oor die tipe huise waarin mense woon is belangrik vir die beplanning van toekomstige behuising, subsidie skemas en die moontlike opgradering van huise.
Water en sanitasie vorm deel van die basiese dienste wat munisipaliteite moet lewer en informasie hieroor is uiters belangrik vir toekomstige beplanning van die uitbreiding daarvan. Dit is ook 'n belangrike bron van inkomste vir munisipaliteite, maar kan ook 'n groot las wees as dit nie op 'n bekostigbare wyse aan gemeenskappe voorsien word, indien gemeenskappe nie hiervoor betaal nie, indien 'n behoorlike krediet beheerstelsel nie in plek is en indien 'n behoorlike onderhoud en instandhoudings plan-en program nie in plek is nie.
Khai-Ma Munisipaliteit het nie 'n behoorlike onderhouds en instandhoudings plan en program in plek nie. Die kredietbeheer stelsel is ook gebrekkig, maar dit sal spoedig reggestel word.
Die inligting oor sanitasie is baie belangrik vir toekomstige beplanning. Munisipaliteite is verantwoordelik vir die voorsiening van basiese sanitasie.
Tegniese ondersteuning om die oprigting en ingebruikneming van ten minste 'n "VIP" toilet per huishouding daar te stel, onderhewig aan sekere voorskrifte en beperkings ten opsigte van water, gesondheid en die omgewing.
Die voorsiening van basiese sanitasie hou ook verband met die voorsiening van gratis basiese dienste.
Munisipaliteite is verantwoordelik vir die voorsiening van basiese water aan alle inwoners.
onderbrekings per water gebruiker per jaar nie.
Pofadder is die setel en dit is deur die N14 met Aggeneys verbind. Die N14 verbind ook die Munisipale Gebied met Springbok en Gauteng. Pofadder is deur middel van die R358 met Onseepkans verbind. Pofadder is ook per teerpad met Pella verbind. Witbank is die mees westelike dorp en dit is ook per pad met Pofadder verbind. Die gruispaaie (tussen Pofadder en Onseepkans, asook tussen Pofadder en Witbank) is in 'n slegte toestand. Daar word gepoog om hierdie paaie op te gradeer.
Informasie oor bestaande dienste word benodig vir beplannings of opgraderingsdoeleindes.
Polisiestasie Onseepkans "A" misdade toon daling, maar "B" misdade toon styging weens dronkenskap Geen belangstelling in Gemeenskaps Polisiërings Forum nie. Probleme met opleiding van reserviste. Benodig 4 X 4 voertuig. Geen vroulike lede op die personeel nie. Geen arbeider vir algemene pligte nie.
Polisiestasie Aggeneys 317 p.j.
Die Ekonomiese Analise is belangrik, want dit bepaal die hoof ekonomiese sektore en neigings binne die munisipale gebied en is belangrik vir toekomstige beplannings, ontwikkeling en uitbreiding. Die tabel hieronder toon werkverskaffing in elke sektor en sub-sektor aan.
Informasie oor bestaande landbou sektore, infrastrukture en ontwikkeling is belangrik vir die beplanning van toekomstige landbou ontwikkeling.
Twee slagpale kom ook voor.
Behoorlike Omgewingsbewarings programme vir die Mynbou aktiwiteite op Aggeneys en die voorgenome aktiwiteite op Gamsberg is reeds opgestel en in plek.
Omgewingsbewarings programme vir die ontginning van graniet en vir meentboerdery en ander boerdery aktiwiteite moet nog saamgestel word.
Geen behoorlike mynbou strukture bestaan, behalwe vir die myn op Aggeneys en die beoogde Gamsberg Myn.
Sillimaniet: wat 'n groot bron vir alluminium is.
Die ekonomiese potensiaal van die verskillende minerale voorkomste moet nog bepaal word, behale vir sink, koper en lood.
die sirkel (Charliespas om by Canyonpas uit te kom - volg Lelikpad tot by Klein - Pella en omgekeerd) -Charliespas of Canyonpas sluit aan by 4 x 4 roete langs die rivier -Sluit die twee passe om die berg uit en ry vanaf Pella deur motorhek en volg roete na Lelikpad.
Die SWOT Analise werkswinkel het op 23 Oktober 2001 te Pofadder plaas gevind. Die verskillende taakspanne is uitgenooi om insette te lewer oor die sterkpunte, swakpunte, geleenthede en bedreiginge van die verskillende ekonomiese sektore. Alle verteenwoordigers het saam aan die SWOT Analise deelgeneem.
Aanvanklik is die begrip SWOT Analise met behulp van sketse verduidelik. Daar is moeite gedoen om te verseker dat die rolspelers verstaan wat die begrip behels en hoe die analise gedoen moet word, sodat hulle self insette kan lewer.
Daarna is die ekonomiese sektore behandel. Oor elkeen van die sektore is 'n sektor analise gedoen. Die rolspelers lewer by elke sektor insette oor sterkpunte, swakpunte, geleenthede en bedreiginge.
Die insette van die rolspelers word op 'n skryfbord geskryf sodat hulle seker kan wees dat dit wat hulle gesê het wel so gedokumenteer word.
Insette wat meer as een ekonomiese sektor raak, word as sodanig aan die rolspelers deur die fasiliteerders uitgewys.
Samestelling van die munisipaliteit fondse, kundigheid, ens.
Die gebied se eie inheemse geskiedenis en kultuur inheemse groepe soos die Korannas, die San en die Namas het hier gewoon. Die gebied se natuurlike besienwaardighede soos die wye vlaktes, pragtige berge, maanlandskaps tonele en die feit dat die Oranjerivier naby Onseepkans vir die eerste en enigste keer ooswaarts vloei en sommer weer weswaart koers kry. Die gebied is 'n deurgangs roete na Namibië daar is 'n grenspos by Onseepkans, wat bepaalde onbenutte toerisme - en besigheids potensiaal het. Die ongerepte natuur is 'n treffer. Groot getalle kokerbome kom in die gebied voor. Naby Onseepkans word 'n groot kokerboom - woud aangetref. Ander skaars vetplant soorte, soos beeskloutjie en andere kom ook in die gebied voor. Die plaaslike mense se rustige leefwyse en inheemse kulturele aktiwiteite is ook 'n lokaas vir toeriste. Die ongerepte 4x4 roetes, wat oor berge, vlaktes en droeë rivierlope strek, is 'n groot lokaas vir 4x4 entoesiaste. Bowenal strek van die roetes ook langs die Oranjerivier, waar 'n mens soms deur asemrowende mooi natuurtonele begroet word.
Sommige paaie is swak vir die motor-toeris. Daar is nie akkommodasie op alle plekke in die Khai-Ma munisipale gebied beskikbaar nie bv. Op Witbank en Onseepkans. Die oornag geriewe wat tans langs die Pofadder-Kakamas teerpad geskep word, bring meer beddens vir Pofadder. Onkunde oor die effektiewe bedryf van 'n besigheid soos bv. 'n gastehuis, winkel, ens. Gebrek aan opgeleide toergidse, veldgidse en bedrewe gastehuis bestuurders. Die gebrek aan die nodige fondse. Kommunikasie middele, soos telefone landlyne, selfoon torings, ens. is gebrekkig of dit ontbreek geheel en al. Ten opsigte van landlyn verbinding, word besighede en toerisme deur die handsentrale - model, gekortwiek. Daar is ook 'n gebrek aan 'n effektiewe bemarkings
Die Oranjerivier is self ook 'n trekpleister.
Die staproetes, wat vir 'n verskeidenheid van natuurtoeriste voorsiening maak. of waar dit wel bestaan is dit gebrekkig toegerus. Hierdie kantore kan dus nie effektief benut word nie.
Engels magtig nie en hulle kan dus nie met die kliënt of die toeris kommunikeer nie.
Hierdie probleem plaas ook 'n demper op toerisme ontwikkeling.
Geleenthede bestaan om toergidse en veldgidse op te lei en om ook gastehuis bestuurs opleiding, kliëntediens opleiding en opleiding in die gebruik van basiese engels, te doen. Baie werksgeleenthede kan geskep word deur die opgradering van paaie en die skepping van ander infrastruktuur (soos oornag geriewe) om dienste aan toeriste te lewer. Daar bestaan ook geleenthede om die voorheen benadeelde gedeelte van die bevolking te bemagtig om deel te word van die toerisme hoofstroom of in besighede betrokke te raak, wat ook voordeel kan trek uit toerisme. Die geleentheid bestaan om oornag fasiliteite by Onseepkans te skep, wat onder andere besoekers aan Namibië kan akkommodeer. Die geleentheid bestaan ook dat die plaaslike owerheid en die privaat sektor die inisiatief kan neem om beleggers op kundige maniere te lok. Die geleenthede bestaan ook om die kommunikasie middele te verbeter of te voorsien. Beter voorsiening van hiedie uiters noodsaaklike middele kan 'n positiewe uitwerking op besighede en toerisme het. Daar bestaan ook geleenthede om die toerisme kantore op te gradeer. Dit op sigself kan tot beter dienslewering lei en ook broodnodige werksgeleenthede verskaf.
Beskadiging van die natuur deur groter getalle toeriste wat die gebied sal besoek. Hier word veral die vrees uitgespreek dat dit veral die vetplant spesies sal wees wat aan die korste ent sal trek, wanneer groter getalle toeriste hul opwagting maak as gevolg van die implementering van 'n effektiewe bemarkings strategie. Die gevaar van oorbemarking bestaan. In 'n mens se strewe om die besoekersgetalle na die gebied te verhoog, loop 'n mens die gevaar om oor te bemark. Dit is 'n voldonge feit dat die gebied ekologies beperkte getalle mense kan hanteer. Duplisering van besighede en toeriste dienste. Die gevaar bly bestaan dat dienste en besighede dupliseer kan word en dit sal katastrofiese gevolge het.
Die gevolgtrekking wat uit die resultate van die SWOT Analise gemaak kan word is dat die potensiaal en geleenthede bestaan om die probleme (swak punte en bedreigings) binne die munispale gebied aan te spreek deur verder uit te bou op die sterk punte, die potensiaal (geleenthede) te benut en die tekortkominge wat beide deur die SWOT Analise en die Analise Fase openbaar (bloot gelê) was, aan te spreek.
Gemeenskaps Ontwikkelings Forum werkwinkels Verwys ook na Bylaag B vir behoeftes en prioriteite soos bepaal.
Die behoefte vir meer grond vir veeboerdery en besproeiingsboerdery is ook as 'n kort termyn probleem identifiseer.
Een van die grootste probleme met die inkomste vlakke is die groot getalle huishoudings wat geen inkomste het nie en die met inkomste wat laer as R1 000-00 per maand is en sterk aangewys is op subsidie vir munisipale dienste.
Die werkloosheid syfer vir die munisipale gebied volgens syfers verkry vanaf Sensus 1996 was 1 381 werkloses of 38,89 % van die totale ekonomiese aktiewe deel van die bevolking. Werkloosheid gee aanleiding tot armoede en gepaardgaande sosio-ekonomiese probleme soos drankmisbruik, geweld en misdaad.
Armoedsverligting en Bemagtiging n Behoefte bestaan aan behoorlike armoedsverligting en bemagtigings programme binne die dorpies binne die munisipale gebied.
Kapasiteitsbou was identifiseer as 'n behoefte om werkloses te bemagtig om self onderhoudend te kan word.
Behoorlike gesondheidsprogramme en die voorsiening van gesondheidsdienste was identifiseer as 'n behoefte wat deur die Munisipaliteit en Provinsiale Regering aangespreek moet word. Een van die beste klinieke bestaan op Aggeneys, maar dit is slegs toeganklik vir mynwerkers en nie vir hulle uitgebreide families en ander inwoners wie nie vir die myn werk nie.
Opvoedings programme was identifiseer as 'n behoefte, veral programme oor water, sanitasie, omgewingsbewaring, betaling vir dienste, munisipale aangeleenthede, gesondheid, HIV/VIGS, toerisme bewusmaking en veiligheid en sekuriteit.
Die gebrek aan fasiliteite en sport bemagtigings programme was identifiseer as 'n behoefte.
Daar is 'n totale gebrek aan behoorlike ambulans en ander nooddienste.
Prioriteite word ingedeel onder kort termyn (k), medium termyn (m) en lang termyn (l). Kort termyn prioriteite is prioriteits behoeftes/probleme - wat binne 0 -2 jaar aangespreek moet word; medium termyn behoeftes/probleme - wat binne 2 - 5 jaar aangespreek moet word en lang termyn behoeftes/probleme - wat oor 'n tydperk van 5 jaar of langer aangespreek moet word.
Die behoeftes/probleme soos in 3.4.4.2.5 identifiseer is almal kort termyn.
In die vorige fase is gefokus op probleme en behoeftes. In hierdie fase is die klem op die visie, doelwitte en strategieë. Die proses wat gevolg is het voorsiening gemaak vir Gemeenskapsvergaderings, Taakspan sittings, sittings van die Gemeenskaps Verteenwoordigende Forum, Projek Bestuurskomitee sittings en bepaling van behoeftes en prioriteite.
Khai-Ma Munisipaliteit se visie is om effektiewe, hoë gehalte dienslewering te verseker: verhoging van die inwoners se lewensstandaard te verseker en die daarstelling van 'n gunstige klimaat vir investering om sodoende ekonomiese ontwikkeling te bewerkstellig.
Die doelwitte word verder verdeel onder kort termyn doelwitte (0-2 jaar), medium termyn doelwitte (2 -5 jaar) en langtermyn doelwitte (langer as 5 jaar).
Die finalisering van 'n volledige soneringskema en dorpsuitlegte vir dorpe binne sy regsgebied, uitsluitend Aggeneys.
Die integrasie van die rasgebaseerde woonbuurte van Pofadder en Aggeneys, sodat daar volle integrasie van die aparte woonbuurte kan plaasvind.
Die verkryging van meer grond vir veebooerdery-en besproeiings doeleindes binne die regsgebied van Khai Ma Munisipaliteit.
Die verbetering van die inkomste vlakke van die inwoners van die regsgebied.
Die skep van werksgeleenthede om die werkloosheidsyfer van 39 % te verlaag na 20 %.
Die inisiëring van armoede verligtings programme, kapasiteitsbou programme en bemagtigings programme binne die regsgebied van Khai-Ma Munisipaliteit.
Die daarstelling van gesondheidsprogramme en die voorsiening van gesondheidsdienste (soos hospitaal, klinieke, lykshuise, ens.) aan die inwoners van die regsgebied op die kort termyn by Pella en Pofadder en op die lang termyn by Witbank.
Die daarstelling van opvoedingsprogramme oor water, omgewingsbewaring, dienste betaling, HIV/VIGS, toerisme bewusmaking en munisipale aangeleenthede.
Sport-en ontspannings fasiliteite (bv. parke) by alle dorpe.
Die voorsiening van nooddienste (ambulansdienste en brandweerdienste) by Pella en Witbank op die kort termyn, by Pofadder op die medium termyn en by Aggeneys.
Die behoorlike voorsiening van veiligheid en sekuriteitsdienste, veral aan Pella en Witbank.
Die verbetering van die water kwaliteit van Onseepkans en Witbank.
Die verhoging van die kwantiteit van die water by Onseepkans.
Die waterdruk by Onseepkans op die kort termyn aan te spreek en by Pella en Witbank te verhoog.
Die voorsiening van huise op die kort termyn by al die dorpe.
Die opgradering van die twee vliegvelde by Pella en Pofadder.
Die opgradering van die Pofadder-Onseepkans grondpad en die Witbank toegangspad.
Die aansluiting van water per erf by Onseepkans, Witbank, en Pofadder.
Die voltooiing van interne stormwaterdreinering sisteme by Onseepkans, Pella en Pofadder.
Die voorsiening van eksterne afval sisteme by al die dorpe, behalwe Aggeneys.
Die voorsiening van interne afval sisteme (vullisstortings terreine, ens.) by al die dorpe, behalwe by Pofadder en Aggeneys.
Die voorsiening van eksterne kommunikasie sisteme by Onseepkans en Pella.
Die voorsiening van interne kommunikasie sisteme by al die dorpe, behalwe Aggeneys.
Die voorsiening van water vir veeboerdery doeleindes aan die meentplase.
Die voorsiening van water vir besproeiing doeleindes by alle dorpe.
Hulp met die verkryging van fondse vir die aankoop/huur van grond vir veeboerdery by Aggeneys, Onseepkans, Pofadder en Witbank.
Verkryging van fondse vir die daarstelling van infrastruktuur by al die plekke, behalwe Witbank.
Voorsiening van programme vir opleiding, kapasiteitsbou en navorsing.
Landbou navorsing in die hele regsgebied.
Fasiliteringshulp met die skepping van die nodige strukture om landbou te verteenwoordig by Pella, Onseepkans en Pofadder.
Potensiaal bepaling vir die hele Khai-Ma regsgebied.
Behulpsaam te wees met die daarstelling van opleidings programme en kapasiteitsbou programme.
Die daarstelling van 'n omgewings bestuursprogram.
Vestiging van die nodige strukture om mynbou in die regsgebied te verteenwoordig.
Potensiaal bepaling vir die hele regsgebied.
Hulpverlening met die verkryging van die nodige fondse vir infrastruktuur, opleiding en kapasiteitsbou vir die hele regsgebied.
Verkryging van die nodige kundigheid om nuwe projekte aan die gang te kry.
Vestiging van die nodige strukture wat die toerisme bedryf kan verteenwoordig.
Vestiging van strukture wat die sake sektor kan verteenwoordig.
Hulpverlening met die proses om besighede aan die gang te kry in al die dorpe, behalwe Aggeneys.
By 3.3.3 het die klem op doelwitte geval en by 3.3.4 val die klem weer op die strategieë, met ander woorde hoe sal die doelwitte realiseer word. Daar is ook alternatiewe vir elke strategie vasgestel.
Die MB en sy bestuursprogram, asook die Raadslede sorteer dit uit n konsultant word aangestel om behulpsaam te wees, in samewerking met bovermelde rolspelers.
Die MB met sy bestuurspan en die Raadslede verrig die vermelde take n konsultant word aangestel om behulpsaam te wees, in samewerking met bovermelde rolspelers.
Khai-Ma Munisipaliteit beskik nie oor die kapasiteit om self die ruimtelike doelwitte aan te spreek nie. Die Munisipaliteit het nie sy eie Stads-en Streeksbeplanner nie.
n diensverskaffer word aangestel om die soneringskema op te stel en die dorpsuitlegte te voltooi, wanneer die nodige fondse bekom is. Daar is egter 'n basis plan beskikbaar (Sien Bylaag F).
Distriks Munisipaliteit kan hulp verleen.
dorpsbeplanning word so gedoen dat die oop ruimtes tussen die aparte woonbuurte met woonerwe beset word.
Aansoeke word by die Departement van Grondsake ingedien deur die munisipaliteit vir die aankoop van meentgrond, wat aan die inwoners verhuur word.
Diegene wat grond benodig vind self die nodige fondse om grond aan te koop, bv. by die Departement van Grondsake, 'n kommersiële bank, Landbank, Nywerheids Ontwikkelings Korporasie (NOK), ens.
Plaaslike ekonomiese ontwikkeling -Infrastrukturele projekte, waarby werkloses in die regsgebied van Khai-Ma betrek word.
Vir opvoedings programme oor water, toerisme, VIGS, ens.
Aansoeke om moontlike befondsers, soos die Departement van Sport, Kuns en Kultuur, Die Lotto, privaat borge, NGO's, ens. vir die voorsiening van die verlangde fasiliteite.
nooddienste aansoeke/ooreenkomste met relevante staatsdepartemente vir die lewering vna die verlangde dienste.
Oprigting van suiwerings aanleg (te).
Die verspreiding kan op HOP standaard gedoen word (dit word dus nie per erf gedoen nie).
Water word tot op elke erf voorsien.
Elke erf word voorsien van 'n staankraan met watermeter.
Staankraan op elke erf.
Verhoging van die kapasiteit van druktorings.
Daar word gebruik gemaak van die regering se behuisingskema om huise vir diegene op te rig eat daarvoor kwalifiseer en aansoek wor dop die voorgeskrewe wyse by die relevante staatsdepartemente gedoen n Privaat ontwikkelaar kan gebruik word om huise te voorsien.
Die diens word privaat gelewer deur 'n plaaslike persoon of persone vanuit die voorheen benadeelde gemeenskap die geleentheid te bied om die diens te lewer.
Die diens word gelewer deur enige iemand wat die kan lewer (m.a.w. plaaslike bemagtiging word buite rekening gelaat).
Die staanplekke word opgerig deur befondsing van borge.
Die staanplekke word deur die Distriks Munisipaliteit opgerig.
Deur 'n natsisteem bv. spoelriool, waar elke erf sy eie uitgeboude suigput het
Deur 'n natsisteem waar al die erwe gekoppel is aan 'n rioolnetwerk.
Die ekonomiese strategieë word onder landbou, mynbou en toerisme behandel.
Die bestaande infrastruktuur word opgradeer windpompe word voorsien, bestaande boorgate word dieper geboor, die bestaande pype word vervang, ens.
Nuwe infrastruktuur word geskep deur bv. nuwe boorgate te sink, nuwe water verspreidings lyne aan te bring, ens.
Die benutting van die bestaande netwerk, waar die besproeiings water voor die suiwerings aanleg onttrek word.
Aanstelling van 'n Geoloog om die potensiaal te bepaal. -Versoek Geo-Science (Upington) om die diens te lewer.
n omgewingsbestuursprogram sal met behulp van 'n konsultant opgestel word.
Die bestaande Mynbou Taakspan moet uitgebou word sodat dit die hele mynbou sektor verteenwoordig.
Fondse word bekom van moontlike befondsers soos OBSA, Departement van Toerisme en Omgewingsake, ens.
Gebruik die bestaande Besighede Taakspan en kry beter verteenwoordiging vanuit die Formele Sektor, sowel as die Informele Sektor.
Die Besighede Taakspan neem die leiding om die proses aan die gang te kry en ander relevante rolspelers betrokke te kry.
Die projekte deur Khai-Ma Gemeenskap identifiseer tydens Fase 2 word hieronder verder omskryf onder die toepaslike hoofde. Die projekte is in die sektore ontleed soos aangetoon in Bylaag B.
Die volgende prosesse en projekte moet nog afgehandel word, ook na Junie 2002 en word so aangedui in Bylaag C.
Projekte identifiseer vir gemeenskapsontwikkeling is gelys in Bylaag C.
Alle infrastruktuur projekte asook projekte wat voort vloei uit die ekonomiese sektore word aangewend vir werkskepping en bemagtiging van die inwoners.
Die projekte onder Infrastruktuur en Behuising is identifiseer onder kort-en minimum termyn en aangetoon as projekte nommers 1.1 tot 1.8 in Bylaag C.
Op die kort termyn is 'n Grondgebruike Ontwikkelingsplan identifiseer as prioriteit en waarin die behoeftes van alle ander sektore aangespreek moet word wat grondbehoeftes betref. Gedeeltes van die landelike gebied het onder Wet 9 van 1987 resorteer. Die Transformasie Proses is gedurende Desember 2002 afgehandel. Hierdie grond sal spesiale aandag kry in die grondgebruike Ontwikkelingsplan.
Die Geïntegreerde beplanning en benutting van oop gebiede in Pofadder sal ook spesifiek aangespreek word.
n Omgewingsbestuursplan is identifiseer as 'n kort termyn projek wat implementeer moet word.
Die plan moet saam met die grondgebruike plan opgestel word. Tans is die Munisipaliteit besig om fondse te probeer bekom om hierdie plan op te stel.
Die projekte vir die Ekonomiese Sektore is gelys onder Landbou, Toerisme & Besigheid en Mynbou in Bylaag C.
Die integrasie van die projekte is hanteer deur die GOP-koördineerder saam met die Projek Bestuurs Komitee.
Projekte te versoen met Khai-Ma Munisipaliteit se visie.
Die impak te bepaal op die Institusionele Kapasiteit van die Munisipaliteit.
Projekte te integreer vir die optimale benutting van beskikbare hulpbronne.
Die Geïntegreerde Projekte te gebruik vir die opstel van die Munisipale Begroting of Finansiële Plan.
Die Geïntegreerde Projekte is soos gelys in Bylaag C onder die toepaslike sektore.
Bovermelde plan word hierby ingebind as Bylaag D.
Die VIGS Program word hierby ingebind as Bylaag E.
Gereelde rapportering aan die gemeenskappe in die regsgebied van Khai-Ma Munisipaliteit.
Die Raad van Khai-Ma sal probeer om fondse te bekom om kundiges aan te stel om 'n volledige Prestasie Bestuurstelsel op te stel.
BVI Raadgewende Ingenieurs is aangestel om 'n Waterdienste Besigheidsplan vir Khai-Ma Munisipaliteit op te stel. Hulle is in die proses om dit af te handel.
Die Raad van Khai-Ma Munisipaliteit het die oorspronklike dokument reeds goedgekeur. Hierdie dokument sal deur die Raad goedgekeur moet word. Khai-Ma Munisipaliteit beskik nie oor alle kundigheid nie, derhalwe sal fondse bekom moet word om die betrokke kundigheid in te koop.
Ekonomiese Ontwikkelingsprojekte en sekere Infrastruktuur projekte, waar die Munisipaliteit nie oor die nodige kundigheid beskik nie.
Kommentaar wat van die Ontwikkelingsbank van Suidelike Afrika verkry word, sal ook bygewerk word.
Elke Munisipaliteit is veronderstel om sy eie rampbestuurplan op te stel. Hierdie plan moet die hele Munisipale Gebied dek d.w.s. dit moet Pofadder, Onseepkans, Pella, Aggeneys, Witbank en die landelike gebiede insluit. Khai-Ma Munisipaliteit is in die proses om die plan te finaliseer in samewerking met Namakwa Distriksmunisipaliteit en die PIMS Sentrum.
Khai-Ma Munisipaliteit is besig om die plan op te stel en daarna sal dit aan die Distriksmunisipaliteit en die PIMS Sentrum voorgelê word vir hul insette.
Die Rampbestuur Afdeling is te Pofadder gesetel en dit resorteer direk onder die Munisipale Bestuurder. Die Munisipale Bestuurder sal egter ook bygestaan word deur die Dienspuntbestuurders van Aggeneys, Pella, Witbank en Onseepkans.
Die Munisipale Bestuurder sal optree as Ramp Koördineerder.
toesien dat lede van die Ramp Komitee se pligte skriftelik gedelegeer is; 2.11.
toe te sien dat daar Rampleiers by elke dienspunt aangestel word; 2.13.
Die doel van paraatheid vir rampe is om te veseker dat daar in tye van rampe 'n behoorlike stelsel, prosedures en hulpbronne bestaan om diegene wat getref is deur rampe by te staan en hulle in staat te stel om hulself te help. Dit is noodsaaklik om d.m.v. doeltreffende maatreëls, organisasies en die lewering van noodreaksie so gou as moontlik na die impak van die ramp en die nadelige uitwerkings van die hindernis te minimaliseer.
Die Ramp Komitee sal reageer wanneer 'n ramp die gebied tref. Die tipe ramp bv. droogte, veldbrand, oorstromings, ens. sal die reaksie van die Ramp Komitee bepaal. Derhalwe sal die Ramp Komitees so saamgestel wees dat daar op die rampe, soos punte 4.1. en 4.2. vermeld, gereageer kan word. Die verskillende rampspanne sal dus die nodige opleiding ontvang en die nodige toerusting sal ook aangeskaf word.
Die Ramp Komitee sal in plek gekry word sodra die Rampbestuursplan finaliseer is en deur die relevante owerhede goedgekeur is. Daar sal ook toegesien word dat die lede van die Ramp Komitee die nodige opleiding ontvang en dat pligte na hulle delegeer word.
HIV / VIGS is die grootste uitdaging wat tans ons land in die gesig staar. Die aantal infeksies groei daagliks met rasse skrede en talle mense sterf daagliks, as gevolg van VIGS-besmetting.
Munisipaliteite kan 'n waardevolle bydrae lewer om die VIGS-epidemie te beveg. Diegene wat deur VIGS besmet word is immers inwoners van 'n munisipaliteit en derhalwe sal dit een of ander wyse die betrokke munisipaliteit affekteer.
Daar sal binne die volgende dekade minder inwoners binne die munisipale gebied wees as wat daar geprojekteer is.
Mense sal nie meer leef tot die ouderdom van 60 jaar nie, maar eerder tot die ouderdom van 40 jaar.
Baba sterftes sal toeneem a.g.v. die oordra van VIGS vanaf die moeder na die kind.
Daar sal 'n groeiende behoefte aan mediese diense wees om veral na VIGS-pasiënte om te sien.
Daar is 'n groeiende behoefte wees vir armoedsverligtings programme.
Die gaping tusen gegoed en minder gegoed sal net wyer word.
Die aantal weeskinders sal toeneem a.g.v. ouers wat weens VIGS sterf.
Die ouderdomsverspreiding van die inwoners sal ook verander.
Die aantal behoeftige bejaardes sal toeneem, omdat baie bejaardes weens VIGS sal sterf.
Arm huishoudings se vermoë om vir dienste te betaal sal verminder.
Produktiwiteit sal daal weens die voorkoms van VIGS.
Geld wat vir ontwikkeling ge-oormerk was, sal dalk vir mediese dienste aangewend moet word.
VIGS is nog steeds 'n siekte waaroor mense nie graag praat nie. Persone wat VIGS-positief is sal eerder na 'n ander siekte toestand, soos tering verwys. Daar is oor die algemeen weinig inligting oor VIGS in die Munisipale Gebied beskikbaar. Derhalwe beoog Khai-Ma om 'n bewusmakings program van stapel te stuur om mense bewus te maak van VIGS (hoe dit oorgedra word, wat is die simptone, ens.). Khai-Ma het reeds die VIGS program deel gemaak van die GOP en daar sal met alle rolspelers, soos die relevante staatsdepartemente en die Distriksmunisipaliteit saamgewerk word om 'n goed gekoördineerde program aan te bied.
n Openbare opvoedingsprogram, waarby die skole betrek sal word.
Aanmoediging van vrywilligers om behulpsaam te wees met die VIGS-gevalle en berading te doen.
Persone in elke gesin te laat oplei, as 'n VIGS-lyer graag by die huis wil bly.
Die betrokkenheid van 'n Nie-Regeringsorganisasie wat met VIGS-lyers kan werk.
Te verseker dat VIGS-lyers toegang kry to behandeling en berading.
Te verseker dat kinders wat wees gelaat word weens ouers wat aan VIGS gesterf het, toegang kry tot versorging.
Verteenwoordiger van Departement van Onderwys dalk dieselfde amptenaar wat ook deel is van die VIGS-Komitee by 5.1.
Opgeleide persone (wat as VIGS beraders opgelei is) - ten minste 2 persone vir elke dorp.
n Munisipale Amptenaar sal deur die Munisipale Bestuurder aangewys word om die proses te lei.
Verslag aan Khai-Ma Raad oor vordering en aanbevelings.
Vergadering met alle rolspelers.
n Publieke deelname Proses was gehou in Pofadder op die 20 -03 -2003 in lyn met die fase wat die G.O.P nou huidiglik is te wete die hersieningsproses. Kennisname v.d proses was gedoen deur inligtingbriefies wat deur die skool versprei was om te verseker dat elke huishoudings ingelig is van die vergadering. Verskoning was ontvang van Raadslid Van Rooi vanwee sy betrokkenheid met die organisering van Mense Regte dag en was die Vergadering gelei deur die Munisipale Besturder en die Ontwikkelings beampte.
Die Visie van die Raad is eerstens aan die Gemeenskap voorgehou wat deur die inwoners self gestel en geformuleer was deur die fasilitering van die Verteenwoordigende Forum wat soos volg lei " KHâI-MA se Visie is om effektiewe, hoë gehalte dienslewering te verseker, verhoging van die inwoners se lewensstandaard te verseker en die daarstelling van gunstige klimaat vir investering om sodoende ekonomiesie ontwikkeling te bewerkstellig". Die doel was om mense vertroud te maak met die Visie van die Raad. Die Prioriteite soos dit in die Prioriteits of Projekfase gelys was, was weereens aan die Pofadder Gemeenskap voorgele vir hersiening asook om nuwe projekte by te voeg indien enige Bestaande geprioritiseerde projekte se rangorde het verander en nuwe projekte is bygevoeg.
Dieselfde probleem bestaan egter ook tov. Farm -Africa se betrokkenheid in Pofadder in terme van Projekte wat hulle befonds sonder konsultasie met die Raad ten einde 'n geintegreerde benadering te volg en duplisering uit te skakel. Huidiglik beskik ons nou na intervensie oor 'n kopie wat projekte uitstip waarmee hulle besig is in Pofadder.
n G.O.P Hersieningsproses tov. geprioritiseerde projekte soos by vorige Prioriteitfase is aan die gemeenskap voorgehou. Eerstens het die Burgemeester die Visie van KHAI-MA MUNISIPALITEIT aan die gemeenskap voorgehou naamlik KHAI-MA MUNISIPLITEIT se visie is om effektiewe, hoë gehalte dienslewering te verseker en die daarstelling van 'n gunstige klimaat vir investering om sodoende ekonomiese ontwikkeling te bewerkstellig.
Die Burgemeester bedank almal teenwoordig vir hulle opkoms en sluit die vergadering met 'n gebed.
n Publiek deelname -Proses was gehou in Witbank op die 20-02 -2003 in lyn met die fase wat die G.O.P nou huidiglik is te wete die hersienings proses. Kennisname van die publieke deelname proses was gedoen deur inwoners kennis te gee per briefie wat by elke huishouding versprei was. Politieke leiers teenwoordig by Hersienings proses in Witbank was die Burgemeester en Raadslid Gall en die Amptenary was die Munisipale Bestuurder en die Ontwikkelingsbeampte.
Ten eerste was die Visie en v.d Khai-Ma Munisipale Raad aan die Witbank Gemeenskap voorgehou wat opgestel was deur die Verteenwoordighede Forum waar op elke dorp in Khâi - Ma verteenwoordig is wat lei soos volg : " KHÂI-MA se visie is om effektiewe, hoë gehalte dienslewering te verseker, verhoging van die inwoners se lewens standaard te verseker en die daarstelling van 'n gunstige klimaat vir investering om sodoende ekonomiese ontwikkeling te bewerkstellig". Die doel was om mense vertroud te maak met die visie van die Raad. Die Prioriteite soos in die Prioriteit of Projektefase gelys was, was weereens aan die Witbank Gemeenskap voorgelê en net so geprioritiseer soos aanvanklik deur die Gemeenskap voergehou.
Kommunikasie - Verbeterde telefoonopvangs en T.
Die probleem is egter dat Farm -Africa wat U.K based N.G.O is, is ook besig met projekte sonder om te konsulteer met die Raad sodat 'n holistiese benadering tov. ontwikkeling gevolg kan word nie en het die Burgemeester haar bedenkinge uitgespreek oor so 'n benadering want dit kan duplisering van projekte tot gevolg hê : Die versekering is vanaf Farm -Africa gekry dat hulle die Raad van 'n kopie sal voorsien van alle projekte waarmee hulle besig is in ons Munisipale gebied, huidiglik beskik ons oor so 'n kopie.
n Publieke deelname proses ingevolge GOP se hersiening fase is ook te Onseepkans gehou. Kennisname v.d proses was deur die Raadslid en die Amptenaar van die Satellietkantoor uitgegee d.m.v inligtingsbriefies. Die Visie van die Raad is eerstens aan die Gemeenskap voorgehou wat deur die inwoners self opgestel was en gefasiliteer was deur die Verteenwoordigende forum wat soos volg lei " KHaI-MA se visie is om effektiewe, hoë gehalte diens lewering te verseker, verhoging van die inwoners se lewenstandaard te verseker en die daarstelling van 'n gunstige klimaat vir investering om sodoende ekonomise ontwikkeling te bewerkstellig" Die doel was om mense vertroud te maak met die Visie van die Raad. Die Prioriteite soos in die Prioriteits of projekfase gelys was, was weereens aan die Onseepkans Gemeenskap voorgelê vir hersiening asook om nuwe projekte by te voeg indien enige voorheen geprioritiseerde projekte se rangorde het dieselfde gebly en nuwe projekte is bygevoeg.
Opleiding: Meentkomitees Bepaal Bepaal 22000.00 30000.00 52000.
Skep van struktuur 1 Khâi-MA 17000.00 17000.
Grond gebruik plan 1 63000.00 63000.
Die Khai-Ma jurisduksie is 9 531 vierkante kilomenter groot met Aggeneys as myndorp, Pofadder, Pella, Onseepkans en Witbank wat die deel vorm. Die gebied met sy uitgestrekte dorsland is bekend dat hy ryk is aan minerale. Pofadder as hoofdorp is 145 km wes van Kakamas en 162 km oos van Springbok en die Namibiese grens, 52 km noord van die pad wat Noorde tot streep. Aggeneys as myndorp bied werskgeleenthede aan die plaaslike gemeenskappe. Pella is bekend vir sy dadel plantasies. Die Oranjerivier wat kronkel vanaf Onseepkans, weswaarts aan die soom van Pella grens tot by die see.
Die Nasionale Rampbestuurskomitee was gestig in Februarie 1996 met die uitsluitlik doel om risiko verligting en rampbestuur te behartig. Die hooffunksie van die Nasionale Rampbestuurskomitee was om te dien as 'n koördinerende instelling, asook om die nasionale regering se verbintenis tot 'n nasionale beleid en strategieë vir rampbestuur te verstewig. 'n Taakspan is op nasionale vlak saamgestel om 'n groenskrif vir Rampbestuur vir die Kabinet saam te stel. Die doel om tydige en ontydige rampe te kan voorkom en hanteer.
Migrasie van ingesetenes vanaf landelike gebiede na stedelike gebiede. Die beweging van persone (urbanisasie) is 'n direkte gevolg van werk verliese in die landbou sektor.
In baie gevalle is die migrasie van mense 'n gevolg van beperkte werksgeleenthede in by landelike gebiede. Dit gee daartoe aanleiding dat tydelike strukture vir plakkerskampe opgerig word wat gevolglik kwesbaar is vir die verspreiding van vure en vloede tydens stortreëns.
Lewensverlies as gevolg van vloede soos die Laingsburg vloed van 1981 -104 persone is gedood.
Rampe veroorsaak ook dat armoede toeneem. Baie gebiede langs die rivier word gekenmerk deur informele huisvesting, sonder voldoende basiese dienste wat aanleiding gee tot die besoedeling van die waterbronne.
Ontwikkelingsprojekte wat geïnisieer word deur die Regering word gekniehalter deur rampe. Dit het 'n finansiële impak op toekomstige ontwikkeling.
Rampe het ook 'n sosiale effek op gemeenskappe o.a. trauma, stress, ekonomiese aktiwiteite en gemeenskaplewe.
Algemene benadering tot die bestuur van 'n Ramp in die Khâi-Ma gebied.
Watter maatreëls kan geneem word ten einde 'n Ramp te bestuur asook om die risiko verbonde te verminder / verlig. Indien 'n ramp sou gebeur in die Khâi-Ma gebied sal daar administratiewe besluite geneem word asook ander operasionele aktiwiteite onder andere voorhang, gereedheid, reaksie en rehabilitasie.
Organisasies / Strukture binne die gemeenskap behoort ook 'n bydrae / kritiese rol te speel.
Indien 'n Ramp sou gebeur, is daar sekere prosedure wat tradisioneel gevolg word.
Post Ramp Opruimingfase n Werkswinkel is in die vooruitsig gestel vir April 2002 om die Raadslede, wykskomitees aan boord te bring. Inligtingsessies behoort op 'n gereelde grondslag binne die onderskeie gemeenskappe gelood te word, veral waar daar ramp waarskynlikhede geidentifiseer is. In die situasies is kommunikasie van deurslaggewende belang.
Sekere rampe is eie aan die Khâi-Ma gebied.
Meteorologiese wetenskalikes is so ver gevorderd met die tegnologie dat droogte patrone deur hulle voorspel word. Waarskuwings van droogtes is nie altyd perfek nie, omdat droogtes gewoonlik voorkom oor 'n lang periode en droogtes is nooit uniform nie.
Waterbesparingsmaatreëls -o.a. natmaak van tuine wat verkieslik in die aand gedoen word.
Beskikbaarstelling van watertekens deur die SAWW.
Droogteverligtingsubsidies van die Regering.
Beskikbaarheid / Toeganklikheid tot lenings.
Kommunikasie strategie en advies vir plaasboere en gemeenskappe insake die hantering van droogtes.
Mobilisasie van steun vanaf nie-regerings organisasie en Provinsiale Regeringdepartemente veral in die erg droog geteisterde gebiede.
Die Departement van Waterwese moet pro-aktief betrokke by preventatiewe beheermaatreëls.
Vloede is natuurlike verskynsels wat gewoonlik op onreëlmatige tye gebeur. Die skaal van vloede verskil van hewige vloede tot gematigde vloede. Die bestuur van vloede kan geklassifiseer word as strukturele en nie-strukturele maatreëls.
Strukturele-maatreëls sluit in fisiese maatreëls o.a. die bou of konstruksie van vloed verwakkingsdamme, rivier-dreineringswerke o.a. oewerwalle, afvoervore.
Nie-strukturele maatreëls-behels byvoorbeeld die toepassing van grondgebiede praktyke op vloedvlaktes, afhandiging van veiligheidsregulasies van wetgewing.
Riglyne vir vloedbestuur is vervat in die bepalings van die Waterwet asook in Provinsiale Ordonasies. Stadsbeplanning en boustandaarde speel ook 'n belangrike rol in die geval. Grootskaalse vloedskade is in 'n groot mate te wyte aan swak beplanning en die vestiging van informele behuising in hoë risiko gebiede.
Die Raad moet die verantwoordelikheid neem om watervlakke te monitor en die inwoners aan die oewer van die rivier dienooreenkomstig in te lig. Die betrokke Nasionale en Provinsiale departmente behoort ook vroegtydig in kennis gestel te word.
Nooddienste en vrywilligers behoort ook aangewend te word in 'n vloed situasie.
Indien die Munisipaliteit nie voldoende kapasiteit het om die situasie te hanteer nie, kan die hulp van die SAWW en die SAPD ingeroep word.
Ingeval 'n ramp skade gedoen het, moet tydelike huisvestig (tente), kos, komberse aan die betrokke gesinne voorsien word. In die geval kan van die hulp van die SAWW en vrywilliges gebruik gemaak word om die kos en komberse uit te deel.
n Koördineerder kan aangestel word met magtiging om orde te bewerkstellig.
Ingeval van hewig reënskade word paaie beskadig en dan moet die verkeersdepartement genader word om verkeer te beheer en te waarsku van skade van paaie.
Vuur rampe word veroorsaak gewoonlik duer 'n enkele vuur wat normaalweg versprei, veral in geboue of andersins mag 'n sekondêre gevolg wees van 'n aardbewing.
Brandweer word gewoonlik ingeroep deur rampe veroorsaak dan padongelukke en geboue wat ineenstort.
Woud-en veldvure word veroorsaak deur weerlig.
Ingeval van 'n veldbrand moet die Rampbestuurder / SAPD in kennis gestel word.
Reaksiespan moet ontbied word indien die plaaslike span nie die ramp kan beheer nie.
Dit is primer die verantwoordelikheid van die SAPD om siviele onrus te hanteer.
betrokke is ten einde te verseker dat onrus betyds en vroegtydig geidentifiseer word om onder andere.
Opstel van 'n gebeurlikheidsplan, beleid en riglyne om noodgevalle te hanteer.
Vestiging van veiligheidsmeganismes in buurlande ten einde intelligensie in te win.
Verseker dat nood kommunikasie stelsels in plek is.
Koordinasie van aktiwiteite betreffend beheer vir rampgebiede.
Die SAPD sal gewoonlik die naasbestaandes in kennis stel van lewensverliese.
Gesondheids indikatore soos wanvoeding en siektes is die mees algemene indikatore van armoede en kwesbaarheid. Die Departement van Gesondheid speel 'n belangrike rol in ramp situasie, veral by die uitbreek van epidemies en verspreiding van siektes.
Gebeurlikheidsplanne moet geformuleer word vir verskaffing van mediese voorrade, kos en water.
Monitering van siektetoestande / patrone in buurstate.
Hierdie gebied het geen noemenswaardige industrieë nie en dit is slegs indien daar 'n swaarvragmotor met 'n chemise / skadelike stof wat betrokke is in 'n ongeluk, 'n ramp situasie sal veroorsaak. Dit is immers die verantwoordelikheid van die maatskappy om opruimingswerk en rehabilitasie te bewerkstellig.
Ingeval van 'n ongeluk, moet verkeer deur die verkeersdepartement / SAPD reguleer word of die pad moet gesluit word vir verkeer.
Persone moet verbied word om naby die toneel te rook.
Brandblussers moet na die toneel geneem word vir enige gebeurlikheid soos ontploffing / brand.
Wetgewing is gwoonlik tweërlei, 'n omvattend regsinstrument wat magtiging gee aan die beleid en planne van Rampbestuur en wetgewing wat noodmagte verleen aan die instansies in noodgevalle.
moet effek gee aan die direktiewe beginsels.
b moet in lyn wees met die Nasionale grondgebruik raamwerk.
c moet in lyn wees met die Provinsiale grondgebruik ontwikkelingsraamwerk wat toepaslik daardie munisipale area.
d moet in lyn wees met enige toepaslike nasionale en provinsiale wetgewing op omgewing-bestuur, en moet verdere effek gee aan enige nasionale en provinsiale planne en beplanningswetgewing.
Die huidige patrone van grondgebruik in die Munisipaliteit.
Enige grondgebruik ongelykhede in huidige grondgebruik patrone in die Munisipaliteit.
wenslike patrone van grondgebruik in die Munisipale gebied die heropbou van grondgebruikspatrone binne die Munisipale gebied, insluitende die regstelling van grondgebruik ongelykhede van die verlede en die integrasie van voorheen benadeelde gebiede.
rigting aan ekonomiese groei.
hoof vervoer-en bewegingsroetes.
die bewaring van die natuurlike en gebonde omgewing.
die identifisering van gebiede waar besondere tipe grondgebruik ontmoedig of aangemoedig moet word.
die identifisering van gebiede waar die intensiteit van grondontwikkeling moet verhoog of verlaag en besluitnemings wat verband hou met die lokaliteit en omvang van ontwikkeling in die Munisipale gebied.
opstel van 'n plan teen 'n voorgeskrewe skaal wat die grafiese illustrasies of waar van toepassing die menslike grondgebruik vorm van die Munisipale gebied beskryf.
i vakante grond met 'n strategiese ligging. ii eienaarskap en waarde van sulke grond iii huidige sonering van sulke grond iv die geo-tegniese en ander fisiese kondisies van die grond v die omliggende grondgebruike en vi die mees geskikte gebruik vir daardie spesifieke grond.
basiese riglyne vir 'n grondgebruik bestuursisteem in die Munisipale gebied.
n kapitale uitgawe program vir die implementering van die Munisipaliteit se grondgebruiksraamwerk strategiese bepaling van die omgewingsimpak op die grondgebruik-ontwikkelingsraamwerk en enige ander saak wat voorgeskryf word.
Khâi-Ma Munisipaliteit het reeds ver gevorder met hierdie proses en het Stabilis-Konsultante genader om moontlike befondsing te soek vir toekomstige uitbreiding soos vervat in die GOP en ander relevante wetgewing. Sien aangehegte kaarte van die volgende plekke vir toekomstige uitbreidings soos deur die onderskeie gemeenskappe uitgewys.
Die geïntegreerde Vervoer Plan moet die beplanningsowerheid se Amptelike visie beleid en oogmerke formuleer in lyn met nasionale en provinsiale beleide.
insluitende die beplanningsowerheid se begrotingsbesonderhede wat sal insluit die befondsingsbronne met betrekking tot padvervoer vir die relevante finansiële jaar in die formaat soos voorgeskryf deur die Lid van die Uitvoerende Raad van die Provinsie.
openbare vervoer rekords verwys na openbare vervoeroperateurs binne die munisipale jurisduksie gebied.
uiteensetting van 'n algemene strategie vir die bestuur van reisbehoeftes.
Uiteensetting van 'n pad en vervoer infrastruktuur voorsiening, verbeterings en onderhoudstrategieë.
Uiteensetting van 'n algemene strategie of plan vir die beweging van giftige stowwe of middele.
Die Geïntegreerde Vervoer Plan is die verantwoordelikheid van die Vervoer owerheid wat meer korrespondeer met die Distrik-owerheid. Daarom is die sektor-beamptes, amptenare van die Distriksmunisipaliteit.
Een beampte van die plaaslike owerheid moet gesekondeer word na die beplanningstaakspan van die Vervoer-owerheid of hy / sy moet nouliks skakel met die Vervoer-owerheid op 'n tydelike basis ten einde wedersydse inskakeling van die Geïntegreerde Vervoer Plan met die GOP te verseker.
Die N14 verbind Pofadder met Upington via Keimoes en Kakamas en ook met Springbok. Aggeneys is ook langs die roete geleë. Die R358-gruispad verbind Pofadder met Onseepkans terwyl die verbinding tussen Pella en die N14 'n gruispad is. Hierdie pad is egter intussen geteer. Witbank is ook deur middel van 'n gruispad met Pofadder verbind. Openbare staanplekke vir taxi's is reeds opgerig in Pofadder en Aggeneys. Soortgelyke projekte te wete taxi-staanplekke is ook geprioritiseer vir Pella en Onseepkans. Pofadder, Aggeneys en Pella is die drie dorpe wat huidiglik deur taxi's bedien word. Khâi-Ma Munisipaliteit beskik ook oor 'n 42-sitplek openbare bus.
<fn>GOV-ZA.IDPNuusbrief200501.2010-03-25.af.txt</fn>
Die proses om hersiene IDP's vir elke munisipaliteit op te stel het alreeds ver gevorder. Die laaste fase is nou aan die gang. Hierdie is die fase waar die onderskeie IDP's beskikbaar gestel word sodat gemeenskappe kommentaar en insette kan lewer waarna dit deur die onderskeie rade finaal goedgekeur word.
Net soos in die ander beplanningsfases is dit ook belangrik dat gemeenskappe hulle insette moet lewer en word 'n beroep op elke gemeenskaplid gedoen om deel aan die onderskeie prosesse in hulle munisipaliteite.
Lees binne meer oor...
Soos u bewus is, is die volgende rondte van verkose plaaslike Regering om die draai. Dit is belangrik vir plaaslike owerhede dat die IDP as ontwikkelingsriglyne moet dien vir die oorgangstydperk. Die instelling van die IDP "hearings" proses, wat deur die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering geïnisieer is op Distriksvlak, strewe daarna om die kwaliteit van IDP's te bepaal en ook om meganismes daar te stel om dit te verbeter.
IDP "Hearings" het ten doel om evaluering te doen, verbeterings voorstelle te formuleer en om nuwe Raadslede te help om op 'n deurlopende basis strategiese rigting te gee aan munisipaliteite.
Die proses is 'n deelnemende en integrale proses wat alle sektore insluit naamlik, staatsdepartemente, raadslede, kerke, gemeenskap organisasies, NGO's skole ens. Ten einde sodanige proses te dryf is dit van kardinale belang dat alle rolspelers betrokke moet wees.
Daarom wil ons tenslotte alle rolspelers aanmoedig om uit te reik na u plaaslike munisipaliteit om meer inligting te bekom oor die IDP proses, veral in die komende jaar met die verkiesing van nuwe Raadslede.
Elke mens van ons in die Namakwa Streek is trots op die dorp waar vandaan hy/sy kom. Baie kere hoor ons hoe tieners argumenteer oor watter dorp die beste vermaak verskaf. Is dit altyd net die vermaak wat tieners laat aandui dat hulle dorp die beste is.
Ekonomiese ontwikkeling fokus nie alleenlik op werkverskaffing en armoedsverligting nie, maar moet op hierdie proses konsentreer op sosiale aspekte en die omgewing.
Om gestalte te gee aan bogenoemde het die Raad van die Namakwa Distriksmunisipaliteit in samewerking met die Provinsiale Departement van Toerisme om hierdie kompetisie te loods om gemeenskappe in sy regsgebied die belangrikheid van sy onmiddelike omgewing te laat besef.
Hierdie kompetisie gaan bestaan uit verskillende kategorieë van deelname naamlik; Kleindorpies, grootdorpies, skoonste vulstasies en gastehuise. Die Namakwa Distrik word dwarsdeur die jaar besoek deur toeriste en die kompetisie moet dus 'n impak hê op die toerisme bedryf van die streek.
n Spesiale taakspan is saamgestel deur die Raad om informasie te gee aan die verskillende munisipaliteite en rolspelers om 'n sukses te maak van die kompetisie. Vir enige verdere navrae rondom hierdie kompetisie kan u die Departement van Omgewings Gesondheid of Departement van Ekonomiese Ontwik-keling kontak by 027 - 71 28000 en vra vir Ivan Groenewald of Willem Auret.
Die opgraderings werke Die swembad is alreeds by die swembad is nou oop van middel Maart en afgehandel en die sal oop wees tot aan die swembad is gereed vir einde van April. Deur die swem. Dink twee keer winterseisoen sal swem alvorens u oorweeg om u aktiwiteite soos normaal somer uitrusting, voortgaan. Kom maak ge-baaikostuum of swem bruik van die laaste paar broekie weg te pak. dae.
Die NDM tree tans op as implementeringsagent vir die Departement Waterwese en Bosbou in die Werk vir Water Projek te Calvinia. Na vele onder-handelinge het die projek 'n aanvang geneem gedurende September 2004 met begroting van R1.5 miljoen. Hierdie projek word befonds deur die Departement Waterwese Wes Kaap. Aangesien hierdie projek spesifiek teiken op die Oorlogskloof gebied tussen Calvinia en Nieuwoudtville is 8 kontrakteurs met spanne van 12 gewerf uit die gebied.
Bewaar en maak gebruik van Suid Afrika se natuurlike hulpbronne deur die verspreiding van indringende plante te voorkom en dit te beheer.
Verskaffing van doelmatige opleiding in die voorkoming en beheer van die verspreiding van indringerplante. Wie het toegang tot die program Hierdie program bied werksgeleenthede aan werklose mans en vroue, maar die klem is veral op vroue wat gesinshoofde is, die jeug en gestremdes. Die meeste werkers word in plattelandse gebiede gewerf. Die sukses van die Calvinia program sal 'n voorloper wees vir verdere programme in die Namakwa gebied?
Die raad sal funksioneer binne die munisipale regsgebied en het ten doel om die Nasionale beleid t.o.v MIV en Vigs uit te voer binne ons plaaslike gemeenskappe.
Me. C Visser
NS: Hierdie komitee is saamgestel uit verskeie rolspelers, wykskomitee lede, NICRO, Vakbonde asook die Departement van Gesondheid.
FEES 2005 Die Namakwa Fees vind vanjaar plaas vanaf die 1-5 Desember 2005 en beloof om vanjaar baie meer pret en plesier aan elke lid van die gesin te gee.
Die taakspan is alreeds hard aan die werk om te verseker dat die fees vanjaar baie groter as verlede jaar sal fees. 'n Verskeidenheid van aktiwiteite word beplan om meer vermaak aan die jonger/jeug te bied.
As u verlede jaar enige van die aktiwiteite gemis het, is dit belangrik om in u dagboek hierdie belangrike datums aan te teken.
Namakwa Fees, Prent en Plesier vir Elke Spier!
Hierdie berig is 'n uittreksel vanaf die Burger Die jongste syfers van die Wêreldgesondheids organisasie WGO toon Suid Afrika is die land met die derde meeste TB-lyers ter wêreld.
Persentasie gewys het Suid Afrika en Zambië egter die heel hoogste voorkoms van die siekte.
Volgens Suid Afrika se amptelike syfers is daar sowat 'n kwartmiljoen nuwe gevalle per jaar wat nooit opgespoor word nie.
Sowat 'n derde van alle kinders wat tuis deur volwassenes aan TB blootgestel word, word met die kiem geïnfekteer.'n Derde van die kinders word siek.
onder kinders en volwassenes tussen 1971 en 2001 met 700% toegeneem Boonop is een uit drie van alle TB-lyers in die Wes Kaap.
Tot 40% van alle nuwe TB gevalle in die provinsie kom onder kinders voor. Die internasionale Stop TB-veldtog het so pas 'n program begin om kinder-TB te beveg.
Ons hoop kinders sal binnekort op die WGO se prioriteitslys geplaas word. Hier by ons het min politici nog besef hoe 'n groot krisis dit is.
Die Wes Kaapse hoë kindertuberkulose syfer is gedeeltelik daaraan te wydte dat daar meer doeltreffende metodes van diagnose is.
In die res van die land gebruik baie klinieke slegs speekseltoetse om TB te diagnoseer, het dr. Ben Marais, 'n pediater aan die US, gesê. Die metodes is slegs vir volwassenes doeltreffend. Die Wes Kaap het egter meer toegang tot x-strale om kinders wat reeds siek is met TB, te kan diagnoseer.
word onder meer deur drankmisbruik vererger. Drank, rook en wanvoeding veroorsaak ook dat mense se weerstand teen siektes veel swakker is. Nog 'n oorsaak wat dikwels verswyg word, is dat die tronke se omset in die wes kaap baie hoog is.
TB syfers is ook baie hoog onder gevangenisse. Al die pogings van dokters word in die wiele gery as daar nie iets daadwerkliks aan mense se lewensomstandighede gedoen word nie.
Dit is dus baie belangriker om 'n bohaai te maak oor voedig en lewensgehalte om TB te voorkom as wat dit die geval is met MIV/Vigs.
Die meeste gesonde mense sal siek word na infeksie met die MI-virus. Slegs 'n klein persentasie van die gesonde mense sal TB kry indien hulle met die bakterie in aanraking kom.
Net een van die elf risie produkte wat nou aan winkel rakke onttrek word omdat dit die kanker wekkende Sudan-kleurstof bevat, word nasionaal in winkels verkoop. Die res is almal plaaslike produkte wat net in sekere provinsies beskikbaar is. Mnr David Robins, ondervoorsitter van Pick 'n Pay, het gister gesê hulle het Robertsons se Peri Peri speserye van sowat 300 winkels regoor die land verwyder nadat 'n ondersoek deur die Sunday Times onthul het dit is een van elf verskillende produkte wat Sudan bevat. 'n Produk van Bombay Spices is onttrek by sowat 20 van hul takke in Wes Kaap. Drie produkte van Adamson Spices op die lys word in Durban verkoop, sekere produkte van Ma's Spices, Osman's, Allifa's en Chef's in Gauteng. Robertsons was nie gister vir kommentaar beskikbaar nie, maar hul bestuurder van verbruikersake, me Christine Broadhurst, het aan die Sunday Times gesê hulle is verras dat een van hulle produkte positief getoets het vir Sudan. Hulle het geskrewe sertifikate van verskaffers dat die basiese materiale in hul produkte Sundan vry is. Die Pick 'n Pay groep gaan nou eis dat alle vervaardigers van rissie produkte, wat reeds ondernemings gegee het dat hul produkte toets en waarborge voorlê dat dit veilig is. Die groep gaan ook sy eie toetse doen. Die Sudan kleurstof, wat verbode is in kos in Suid Afirika en wat gebruik word om petrol, olie en skoenpolitoer te kleur, het veroorsaak dat sowat 600 produkte in Brittanje vanjaar van winkelrakke verwyder is. Die departement van gesondheid het daarna besendings rissie produkte by hawens terug gehou. Sy eie ondersoek het nie Sudan opgelewer nie. Mnr Solly Mabotha, woordvoerder het vroeër gesê die onttrekking van die produkte in Brittanje was 'n voorsorg maatreël. Die hoeveelhede Sudan wat gevind is, was so klein dat daar geen onmiddellike gevaar vir verbruikers is nie Die lys produkte waarin Sudan gevind is volgens 'n media verklaring deur die departement van gesondheid.
TOERISME INLIGTINGS KANTOOR Die Namakwa Distriksmunisipaliteit stel graag hiermee sy inligtingskantoor bekend wat reeds in 2003 geopen het, regoor Agenbach Garage. Hierdie kantoor is huidiglik in die Sosio Ekonomiese Departement gesetel en is oop vir die publiek, leerders en studente. Waardevolle inligting van oor 'n wye spektrum is beskikbaar en word nog steeds in gesamel vir bewaring. Ek wil sommer van die geleentheid gebruik maak om u as leerders uit te nooi om enige nuus van geskiedkundige waarde by wyse van oorvertelling, fotos, video's aan ons te stuur. Ons nooi almal wat dalk een of ander tyd inligting van watter aard ookal benodig om ons te kontak by onderstaande adres vir moontlike besoek. Studente en leerders wat veral gemoeid is met toerisme studies, die skryf van take, projekte en werkstukke om die inligtings kantoor te besoek. Waar ons nie onmiddelik inligtings-bronne beskikbaar het sal ons poog om spoedig die relevante bronne te bekom. Die vriendelike personeel by die kantoor is meer as bereid om u tot diens te wees. Vir meer inligtings of besonderhede kontak gerus vir, Isaac Hollenbach by die volgende nommers. Tel. 027 - 71 28000 Faks. 027 -7128040 e-pos. izakh@namakwa-dm.gov.
Het u miskien gedink dat Radio Namakwa nie weer 'n verskyning gaan maak nie Wel u was beslis by 'n fout. Di e direkteure van die Radio stasie het besef hoe lief ons geword het vir hierdie stasie, maar ook dat hulle self nie langer kan wag om met die mense van die Namakwa Streek te gesêls nie. Radio Namakwa is vanaf 1 Mei 2005 weer amptelik op die lug. U kan weer luister na u gunsteling aanbieders en na die heerlike musiek van Dewald. Wie weet miskien is daar weer vir ons 'n verrassing en kan hierdie keer nog meer voete klop. Een iets wat u as luisteraars moet onthou i s dat ons geliefde stasie nie weer bekend sal bekend staan as Radio Namakwa nie. Hier is nou die geleentheid vir u om vir ons eie radiostasie 'n spognaam te kry. Verdere inligting oor die naamsverandering sal aan u ons luisteraars deur gegee word. Kom laat ons almal hierdie stasie geniet en dit ondersteun om vir altyd by ons te wees. Radio Namakwa, die stasie vir die mense, deur die mense?
Dit is alweer 2005 en wat sê dit vir ons, Uitvoerende Burgemeesters Sokker Toernooi is al weer met ons. Ons wil alle geaffilieërde sokker spanne (mans en vrouens) aanmoedig om hulle vroeg gereed t e kry vir die strawwe uitklop wedstryde wat eersdaag sal begin.
Ons sien uit na 'n opwindende toernooi. Ook wens ons alle spanne sterkte en voorspoed toe met die voorbereidngs en vir die huidige kompetisies.
<fn>GOV-ZA.IDPNuusbrief200502.2010-03-25.af.txt</fn>
Verskillende ontwikkelings is besig om te geskied in die Richtersveld Munisipale gebied. Ons IDP hersieningsproses is voltooi asook ons munisipale begrotingsproses.
Die opgradering van die ou Delwerskamp in Alexanderbaai in 'n "Multi Purpose Resource Centre" wat werksgeleenthede vir die inwoners van die dorp tydelike en ook permanent gaan bied. Na voltooiing sal daar ook akkommodasie beskikbaar wees vir toeriste.
Die bou van twee kultuur gastehuise in Port Nolloth, 1 Nama en die ander 'n Afrika gastehuis.
n Uitgebreide publieke werksprogram wat werksgeleenthede bied vir ±200 mense van Port Nolloth, Eksteenfontein en Lekkersing.
Armoedverlig-tings projekte in die Richtersveld Gemeen-skaplike Bewarings-gebied en talle ander.
Reeds tydens die oorname van die OCC dorpe is daar aangedui dat die water en elektrisiteit netwerke nie op standaard is nie. Die huidige voorsiening veral na die informele gebiede vind tans plaas uit 'n pypstelsel van onvoldoende deursnitte. Hierdie stelsel veroorsaak lae drukke by huishoudings asook onvoldoende water tydens spits verbruikers periodes.
In sekere gebiede is daar ook nog nie water op alle persele beskikbaar nie en inwoners moet water by Gemeenskaplike staankrane bekom. Met die beplande projek sal daar dan water op elke perseel gelewer word. Ten einde die Munisipaliteit in staat te stel om die voorsiening effektief te versprei en te beheer sal daar ook op elke perseel 'n watermeter geïnstalleer word.
Nama Khoi Munisi-paliteit beoog om die maksimum werks-geleenthede te skep en daarom is die Raadgewende Ingenieur versoek om spesiale konstruksie prosedure te volg. Die projek sal in afsonderlike fases opgedeel word wat bestaan uit konstruksie vir die grawe van die slote en die voorsiening van materiaal.
Die installering van die waterpyplyne en perseel aansluitings sal met Gemeenskapskonstruksie spanne gedoen word. Afsonderlike spanne sal gebruik word om die pype te lê, slote terug te vul en opruiming te doen.
Die eerste aflewering van die pype het reeds plaasgevind en die Kontrakteur vir die grawe van slote is ook aangestel. Daar sal na verwagting in begin Julie 2005 begin word met die installering van die pype. Volgens beplanning sal die projek teen die einde van die jaar voltooi word.
Die opgradering van die Nieuwoudtville Watervoorsieningsprojek het reeds in die vorige finansiële jaar 'n aanvang geneem. Volgens beplanning sal die projek nou in die volgende paar maande voltooi word.
Met die projek is bestaande voorsiening vanaf boorgate verbeter. Bestaande boorgate is van nuwe elektrisiteitspompe voorsien waarna dit met pyplyne na die reservoir verbind is.'n Telemetriese beheerstelsel is geïnstalleer waarmee watervlak van die reservoir gebruik word om die pompe aan en af te sit. Die watervlakke van die reservoir asook die werking van die pompe word vanaf die munisipale kantore beheer.
Die finale fase van die projek het die boor van 3 bykomende boorgate ingesluit. Die pomptoetse is nou voltooi en installering van pompe in die boorgate en aansluiting by die bestaande stelsel sal dan die beplande projek afhandel.
n Personeellid van 'n munisipaliteit is 'n openbare beampte in 'n ontwikkelingsgeoriën-teerde plaaslike stelsel, en moet dienooreenkomstig a die bepalings van artikel 502 implementeer; b 'n Kultuur van verbintenis tot diens aan die publiek en 'n kollektiewe sin van verantwoordelikheid vir prestasie ingevolge stan-daarde en doelwitte kweek; c die basiese waardes en beginsels van openbare administrasie wat in artikel 1951 van die Grondwet beskryf word, bevorder en daarna streef om dit toe te pas; d afskrifte van of inligting oor die munisipaliteit se geïntegreerde ontwikkelingsplan verkry, en sover moontlik binne die omvang van die personeellid se posbeskrywing, daarna streef om die oogmerke wat in die geïntegreerde ontwikkelingsplan uit een gesit word, te implementeer, en die prestasie doelwitte wat vir elke prestasie aanwyser gestel word, te behaal; e deelneem aan die prestasiebestuurstelsel vir die munisipaliteit as geheel, sowel as die personeellid se individuele prestasie evaluering en beloningstelsel indien bestaan.
Die konstruksie op die Nieuwoudtville Vakansie Oord het gedurende Mei 2005 volstoom begin. Die Department van Behuising en Plaaslike regering het reeds gedurende April 2003 R1,5 miljoen vir hierdie projek bewillig. Op hierdie stadium het die Namakwa Distriksmunisipaliteit ook R 50 000.00 tot die projek bygedra.
Die aanvanklike ontwikkeling is aangrensend die bestaande karavaan park naby die dam in Nieuwoudtville beplan. Dit het die bou van 6 chalets, 'n publieke swembad asook die inrig van 'n plek vir dagbesoekers ingesluit. Die projek sou in fases uit gevoer word aangesien die fondse van die Departement van Behuising en Plaaslike regering slegs genoeg was vir die bou van 3 chalets en die inrig van 'n plek vir dagbesoekers.
Die HOP komitee van Nieuwoudtville, onderleiding van Mnr I F Januarie, het egter 'n volgehoue visie nagestreef om van hierdie ontwikkeling iets spesiaals te maak en in die proses te verseker dat soveel as moontlik van hulle doelwitte bereik word. Gedurende November 2003 het Conservation International by die projek betrokke geraak. 'n " Design Charette" het die Nieuwoudtville gemeenskap met 'n span van professionele kundiges bymekaar gebring.
Die sentrale doelwit van die vakansie oord ontwikkeling is om 'n plek te vestig wat eko toerisme in die Nieuwoudtville omgewing verder sal bevorder. Conservation International en die Hantam Munisipaliteit, het 'n sogenaamde "Public Private Partnership (PPP) gevorm en saam het hulle daarin geslaag om 'n verdere R1 miljoen by die Ontwikkeling van Suider Afrika te bekom. Die voorwardes van hierdie fondse is dat die werke sover moontlik deur arbeidsintensiewe konstruksie metodes moet plaasvind. 'n Verdere R 890 000.00 is ook in tussen vanaf die 'Spesiale Municipal Innovation Fund (SMIF)" bekom. Die totale fondse vir hierdie projek is sowat R 3,44 miljoen. Die projek is gedurende 2004 herbeplan om te verseker dat die konstruksie arbeids gebasseerd plaasvind en ook dat die vakansie oord eko-toerisme in die toekoms sal bevoder. Op hierdie stadium geskied konstruksie ook in twee fases.
Fase 1 behels die bou van 'n publieke swembad, inrig van braai fasiliteite vir dagbesoekers en/of kampeerders asook die bou van die ingangshek. Tydens die eerste fase sal die meeste van die harde-en sagte landskap werke ook voltooi word. Die Chalets sal tydens fase 2 van die projek gebou word. Conservation International sal ook betrokke wees by die toerus van die chalets en sal ook die gemeenskap van Nieuwoudtville bystaan en ondersteun met die dag tot dag bestuur en bemarking van die nuwe fasiliteite.
<fn>GOV-ZA.IDP_pub_comment_Oct_08_Afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Stad wil graag die publiek by die hersiening van sy vyfjaarplan betrek. Die geïntegreerde-ontwikkelingsplan (GOP/"IDP") word jaarliks hersien.
Stad graag u insette wil hê.
Met die oog op die hersiening van die 2009/2010-boekjaar het die Stad 'n reeks openbare sessies en vergaderings gereël. Organisasies en individue word genooi om hulle subraad se openbare sessie of vergadering by te woon. Diegene wat by die subrade se openbare sessies voorleggings wil doen, moet ten minste drie dae voor die tyd by hul subraadskantoor 'n tydgleuf daarvoor bespreek. Enigeen wat kommentaar wil lewer, moet dit skriftelik rig aan die Stadsbestuurder, 2008/2009-GOP/begroting, 5de Verdieping, Podium, Burgersentrum, Kaapstad 8001 of Privaat Sak X9181, Kaapstad 8000 of faks 021 400 1332 teen nie later nie as Vrydag 31 Oktober 2008. Houers vir terugvoering sal by alle subraadskantore, biblioteke en munisipale administratiewe geboue beskikbaar wees. Enigeen wat nie kan skryf nie, kan gedurende kantoorure na die onderstaande kantore kom waar 'n lid van die personeel hom/haar sal help om sy/haar kommentaar neer te skryf.
<fn>GOV-ZA. Identitydocumentforthefirsttime.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Identiteitsdokument is 'n dokument wat bewys lewer van 'n persoon se identiteit . ID's word uitgereik aan Suid-Afrikaanse burgers en persone wat 'n permanente verblyfpermit het en 16 jaar oud of ouer is. 'n ID kan ook uitgereik word aan enigiemand wat vir die regering of 'n statutêre liggaam buite Suid-Afrika werk of wat gesekondeer is om vir 'n ander land se regering te werk. Hierdie reëling geld ook vir daardie persoon se eggenoot en kinders.
Doen by jou naaste kantoor van Binnelandse Sake aansoek of, as jy in die buiteland aansoek doen, by jou naaste Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
Dien 'n geboortesertifikaat in, óf 'n ou verwysingsboek wat voor 1 Julie 1986 uitgereik is.
As die geboorte nie geregistreer is nie en daar dus geen geboortesertifikaat is nie, moet jy vorm BI-24/15 invul en ten minste een dokument wat jou identiteit bewys daarby aanheg, soos 'n doopsertifikaat, skoolbrief or kraamsertifikaat.
Dien twee ID-grootte foto's in.
Jou vingerafdrukke sal geneem word vir opname in die bevolkingsregister.
Getroude aansoekers moet 'n afskrif van hulle huweliksertifikaat toon.
n Vrou wat vir 'n ID aansoek doen en wat enige van haar vorige vanne wil terugneem, moet bewys dat sy op die gebruik van daardie van geregtig is.
n Immigrant wat vir 'n ID aansoek doen, moet 'n permanente verblyfpermit, naturalisasie- of vryskeldingsertifikaat, huweliksertifikaat en vorm BI-529 aanheg.
Die uitreik van 'n ID kan tot agt weke duur.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Ikapa_loans_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Dit is darem te maklik.
Nee - ek is seker treurig die lewe swaar is. motors wou regmaak val my nou net duisend rand meer uitvind gaan sommer Hoe gaan ek die geld nie. Hier staan ek het in die nou! geskryf dat dieby leen?
Wat bedoel jy?
Kaapprovinsie buigbaar en studielenings bekostigbaar.
skenk aan mense wat dit nodig het!
Ja - jy was Wel, ek het uitgevind Haai, dis goeie nuus -Ja, maar ek kan 9.
Jislaaik! Goed jy't onthou van So wat se dit En kyk hier -Ha ha ha - nee, daarvoor moet jy self betaal! dat jy kursusse kan wees bly! dit nie bekostig nie?
vir my vervoer, nog altyd daardie storie in die koerant! Sal jy 'n lening kan hulle betaal goed met volg en kan leer om verblyf en kos ook?
kry ook vir jou HA! HA?
enjins. 'n werktuigkundige boeke - en te word.
nommers was sodat ons meer kon uitvind!
Dit se hier dat ek na my naaste my bro! SoHet jy al by die Vanessa, ek het nie 'Ek weet nie wat om te doen nie'.
Ek is gelukkig!
Is daar dan nie een Hoe gaan dit Elihlumayo gaan ek nou een my motor viraansoek gedoen net graad 9 op skool Dis ek daai! Ek's seker Ek is nou by die VOO-kollege en net af in die straat nie Jy lyk regtig van die dae my eie my regmaak?
studie lenings kry! doen! Haai man, die lewe is goed!Ek dink so luister hierna.
So wat doen ons nou?
<fn>GOV-ZA. Importanimalsandanimalproducts.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Veeartsenyinvoerpermit is nodig om diere of diereprodukte in Suid-Afrika in te voer.
Daar bestaan invoerprotokolle vir diere en diereprodukte. Kry die jongste gesondheidsvereistes by die Direktoraat Dieregesondheid aangesien die vereistes gereeld verander.
Vul die aansoekvorm in. Kontak die Direktoraat Dieregesondheid as jy nie seker is watter vorm om in te vul nie.
Belangrik: Gebruik die invoerder se naam en van as verwysing.
Let wel: Die invoerder moet sowel die binnelandse as die buitelandse bankkoste betaal die departement sal nie 'n permit uitreik voor die volle bedrag ontvang is nie.
Jy kan 'n tjek wat aan die Direkteur-generaal: Landbou uitgemaak is aan die aansoekvorm vasgeheg en dit na die adres by kontakbesonderhede toe pos.
Jy kan ook betaal by een van die kantore van die Departement van Landbou wat onder kontakbesonderhede gelys is.
As jy namens iemand anders aansoek doen, moet jy seker maak dat jy die inbetaling onder daardie persoon of maatskappy se naam doen.
Geen aansoek sal geprosesseer word sonder bewys van betaling nie. Bewys van betaling moet na 012 329 8292 gefaks word. Merk dit asseblief Vir aandag: Ina Labuschagne.
Meld asseblief op die aansoekvorm of die permit afgehaal sal word en of dit aan jou gepos moet word.
Die kwarantynstasie in Durban is tans nie in bedryf nie, maar jy kan inligting verkry deur die kantoor te skakel by Tel: 031 368 6011 of 'n Faks: 031 337 7469 te stuur.
Die kwarantynbeampte sal die bespreking van akkommodasie by die kwarantynstasie reël en die toepaslike deel van die aansoekvorm invul. Dit sal dan teruggefaks word na die permitkantoor, wat die betrokke invoerpermit sal uitreik.
n Vrywaringsverklaring moet ingevul en aan die aansoekvorm geheg word. Hierdie vrywaringsverklaringvorm is ook by die permitkantoor te kry.
By ontvangs van die ingevulde aansoekvorm sal 'n veterinêre invoerpermit en 'n veeartseny -gesondheidsertifikaat uitgereik en regstreeks aan jou gepos word.
As jy enige inligting oor die presiese vereistes vir 'n spesifieke dier of diereproduk nodig het, kan jy voorbeelde van die veeartsenyinvoerpermit en die veeartseny gesondheidsertifikaat by die permitkantoor kry.
Wanneer nat of droë huide en velle en trofeë ingevoer word, moet die aansoekvorm bevestig word deur die staatsveearts in die gebied waar die goedgekeurde fasiliteit geleë is. Die betrokke staatsveearts moet die aansoekvorm met 'n handtekening bekragtig en dan stempel, voordat dit aan die permitkantoor teruggefaks word. Die permitkantoor sal eers by ontvangs van hierdie vorm 'n invoerpermit uitreik.
Wannneer lewende plaasdiere soos beeste, skape, bokke en perde ingevoer word, moet jy 'n diereverbeteringspermit kry voor 'n veeartsenyinvoerpermit uitgereik kan word.
Wanneer die staatsveearts die aansoek goedgekeur het, neem dit nog drie tot vier werksdae om die permit uit te reik.
R110 vir 'n gewone invoerpermit of R900 vir 'n meesterinvoerpermit.
<fn>GOV-ZA. Importanimalsforspecificpurposes.2010-03-25.af.txt</fn>
skoue, tentoonstellings, kompetisies kommersiële benutting van weiding kommersiële afronding in voerkrale of onmiddellike slagting stoettelery.
Onvolledige aansoeke sal na die aansoeker teruggestuur word en geen verantwoordelikheid sal vir enige ongerief aanvaar word nie.
Aansoeke moet 30 dae voor die beoogde invoerdatum by die Registrateur: Diereverbetering ingedien word.
Laai die aansoekvorm af en vul dit in drukskrif en in hoofletters in.
Die juiste fooi moet elke aansoek vergesel. Maak tjeks en posorders uit aan: Direkteur-generaal: Landbou.
Vir dienste van 'n veearts of tydelike stoettelery moet toestemming van die betrokke telersvereniging verkry word.
Die aansoek sal binne 30 dae gekeur word.
<fn>GOV-ZA. Importanimalvaccines.2010-03-25.af.txt</fn>
Entstowwe vir dieregebruik mag slegs na Suid-Afrika ingevoer en versprei of verkoop word as hulle ingevolge die Wet op Misstowwe, Veevoedsel, Landboumiddels en Veemiddels, 1947 geregistreer is.
Om 'n entstof in te voer wat vir diere gebruik word, moet jy 'n invoerpermit van die Direktoraat Dieregesondheid bekom. Hierdie permit is vir 'n beperkte tydperk en vir slegs een besending geldig.
As jy 'n ongeregistreerde entstof vir proewe na Suid-Afrika wil invoer, moet jy twee permitte hê. Een permit is van die Registrateur van Wet 36 van 1947, en die ander van die Direktoraat Dieregesondheid. Die aansoek om die permit van die Registrateur van Wet 36 van 1947 moet vergesel word van die volledige voorgestelde proefprotokol. Die Direktoraat Dieregesondheid reik eers 'n permit uit wanneer hulle 'n afskrif ontvang van die permit wat deur die Registrateur van Wet 36 van 1947 uitgereik is. 'n Entstof wat vir proewe ingevoer word, mag nie verkoop word nie.
In 'n noodsituasie waar 'n siekte uitbreek en geen geregistreerde entstof in die land beskikbaar is nie, kan dit nodig wees om 'n ongeregistreerde entstof te gebruik. Dan moet jy, as 'n voornemende invoerder, by die Medisynebeheerraad aansoek doen om 'n Artikel 21-vrystelling ingevolge die Wet op Medisyne en Verwante Stowwe, 1997 . Jy moet ook van die Direktoraat Dieregesondheid 'n invoerpermit kry om die entstof in die land in te bring. Hulle reik slegs hierdie permit uit sodra jy toestemming by die Medisynebeheerraad verkry het en bewys van daardie toestemming aan hulle voorgelê het. In hierdie geval mag die ongeregistreerde entstof vir 'n beperkte tydperk verkoop word totdat registrasie verkry is.
As die entstof nie geregistreer is nie en in 'n proef gebruik gaan word, moet jy 'n dekbrief op die briefhoofpapier van jou maatskappy aan die Registrateur van Wet 36 van 1947 stuur om 'n invoerpermit aan te vra.
die hoeveelheid of hoeveelhede die naam van die produk die aktiewe bestanddeel of bestanddele, insluitende die konsentrasie daarvan die land van oorsprong die vervaardiger die lotnommer wat ingevoer word n Blad met tegniese data of 'n etiket met die registrasienommer van die beheerraad van die land waar die produk geregistreer is die plek van binnekoms wanneer die produk benodig word die feit dat dit bedoel is vir proefnemings vir die registrasie van veemiddels die produk se registrasiestatus elders n Gedetailleerde proefprotokol met inligting oor verwagte begindatum spesiale aandag aan die uiteinde van voedsel wat van voedselproduserende diere bekom word en aanspreeklikheid oor medisyne.
Dien 'n afskrif van jou aansoek om 'n veeartseny-invoerpermit by die Direktoraat Dieregesondheid in sodra jy jou invoerpermit van die Registrateur van Wet 36 van 1947 ontvang, of vrystelling ingevolge Artikel 21 van Wet 101 van 1965.
As die entstof reeds vir gebruik in Suid-Afrika geregistreer is ingevolge Wet 36 van 1947 het jy slegs 'n invoerpermit van die Direktoraat Dieregesondheid nodig. Heg 'n afskrif van die registrasie ingevolge Wet 36 van 1947 by jou aansoek aan.
Doen asseblief minstens ses weke voor die beoogde invoerdatum aansoek om die veeartsenykundige invoerpermit. Nadat die staatsveearts die aansoek goedgekeur het, neem dit die permitkantoor twee tot drie werksdae om die aansoek te verwerk en die permit uit te reik.
<fn>GOV-ZA. Importofanimalsandgeneticmaterial.2010-03-25.af.txt</fn>
Jy moet 'n invoerpermit van die Registrateur van Veeverbetering hê voordat jy diere of genetiese materiaal soos embrio's, eierselle of semen na Suid-Afrika kan invoer.
As die aansoeker die aansoek nie persoonlik onderteken nie, moet 'n brief wat die ondertekenaar, byvoorbeeld 'n agent, magtig om die aansoek namens die aansoeker te teken saam met die aansoek ingedien word.
As 'n aansoeker met die buitelandse verskaffer van die dier of materiaal wat ingevoer gaan word 'n ooreenkoms aangegaan het wat bepaal dat tantièmes, fooie of konsessies bykomend tot die koopprys betaal moet word, moet die aansoek vergesel word van 'n brief van bevestiging deur die Direkteur-generaal van die Departement van Handel en Nywerheid dat sy departement so 'n ooreenkoms goedgekeur het.
Laai die elektroniese aansoekvorm af en vul dit in tweevoud in. Die vorm kan ook by die Registrateur van Diereverbetering aangevra word.
Onvolledige aansoeke sal na die aansoeker teruggestuur word.
n uitgebreide tweegenerasie-stamboek die dier se prestasierekord die bloedgroepsertifikaat.
Die regte fooi moet elke aansoek vergesel. Maak tjeks en posorders uit aan: Direkteur-generaal: Landbou.
Dien aansoeke by die toepaslike telersvereniging of registrasie-owerheid in vir aanbeveling.
Die veeverbeteringspermit sal aan die Direktoraat Veeartsenykunde gestuur word, wat 'n veeartsenyinvoerpermit sal uitreik. Jy hoef geen bykomende aansoekvorm vir 'n veeartsenyinvoerpermit in te dien nie.
Die veeartsenyinvoerpermit het spesifieke gesondheidsvereistes, wat deur die staatsveearts in die land van uitvoer gesertifiseer moet word voordat die besending uitgevoer word. Jy kan by die Senior Bestuurder: Dieregesondheid vasstel wat hierdie vereistes is.
Dit kan 30 dae neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Importormovedairyproducts.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Veeartseny-invoerpermit is nodig om suiwelprodukte na Suid-Afrika in te voer of hulle deur die land te vervoer.
Invoerpermitte is vir 'n beperkte tyd en slegs vir een besending geldig.
Doen minstens ses weke, maar hoogstens agt weke voor jou beoogde handeling aansoek om 'n permit.
Vul die aansoekvorm in.
As die produkte in transito deur Suid-Afrika vervoer word, moet jy 'n afskrif van die veeartseny-invoerpermit van die land van eindbestemming saam met die aansoek om 'n Suid-Afrikaanse veeartseny-transitopermit indien.
Let wel: Die invoerder is vir sowel binnelandse as buitelandse bankkoste aanspreeklik die Departement sal nie 'n permit uitreik voor die volle bedrag betaal is nie.
Jy kan 'n tjek wat aan die Direkteur-Generaal: Landbou uitgemaak is aan die aansoekvorm vasheg en dit na die adres pos wat hieronder verskyn.
Jy kan ook by die kantoor van die Departement van Landbou betaal.
As jy namens iemand anders aansoek doen, moet jy sorg die betaling onder daardie persoon se naam of maatskappynaam geskied.
Geen aansoek sal sonder bewys van betaling verwerk word nie. Bewys van deposito kan na 012 329 8292 gefaks word. Merk dit vir aandag: Ina Labuschagne.
Meld op die aansoekvorm of jy die permit sal kom haal en of dit aan jou gepos moet word. Bel die permitkantoor om uit te vind of die permit gereed is voordat jy dit gaan haal.
By ontvangs van die ingevulde aansoekvorm sal ons 'n veeartseny-invoerpermit en 'n eksemplaar van 'n veeartsenykundige gesondheidsertifikaat uitreik en dit regstreeks aan jou stuur.
Hierdie veeartsenykundige gesondheidsertifikaat moet in Engels ingevul word deur 'n veearts wat deur die veeartsenybestuur van die land van uitvoer daartoe gemagtig is. Die uitreikingsdatum moet nie ouer wees as hoogstens tien dae voor die produkte vervoer gaan word nie, en dit moet op amptelike briefhoofpapier gedruk wees.
As jy inligting oor die presiese vereistes vir 'n spesifieke produk wil hê, kan jy voorbeeldkopieë van die veeartseny-invoerpermit en die veeartsenykundige gesondheidsertifikaat by die permitkantoor kry.
oorspronklike veeartseny-invoerpermit oorspronklike veeartsenykundige gesondheidsertifikaat, wat deur 'n veearts in die land van oorsprong uitgereik is.
Jy kan meer inligting oor invoervereistes by die permitkantoor of op die Departement van Landbou se webwerf kry.
As die staatsveearts dit goedgekeur het, duur dit nog twee tot drie werksdae om die permit uit te reik.
<fn>GOV-ZA. Importusedvehicle.2010-03-25.af.txt</fn>
Indien jy tweedehandse of gebruikte voertuie na Suid-Afrika wil invoer, het jy spesiale toestemming van die Ministerie van Handel en Nywerheid of sy agente nodig. Die Ministerie sal besluit of dit in die openbare belang is dat tweedehandse of gebruikte voertuie ingevoer word.
Om vir 'n invoerpermit aansoek te doen, moet jy die voorgeskrewe aansoekvorm indien. 'n Invoerpermit word vereis vir alle goedere wat aan invoerbeheermaatreëls onderworpe is.
Invoerpermitte word vereis om te sorg dat ingevoerde tweedehandse goedere nie die bedrywe in die Suid-Afrikaanse Doeane-unie vernietig nie. Hierdie diens bevorder die uitoefening van beheer ter wille van veiligheid en gehalte.
Kry meer inligting by die Internasionale Handelsadministrasiekommissie.
Voorsien die Departement van 'n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument.
Voorsien die Departement van 'n gewaarmerkte afskrif van die voertuig se registrasiesertifikaat.
Dien die aansoekvorm by die Internasionale Handelsadministrasiekommissie se Direktoraat: Invoer- en Uitvoerbeheer in.
Dit kan tot drie dae neem om jou aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Individualhousing.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Individuele behuisingsubsidie is 'n regeringstoelae wat bedoel is vir individue wat eienaarskap van 'n erf met dienste wil verkry. Dit stel die begunstigde in staat om 'n huisboukontrak te sluit, of om 'n bestaande, verbeterde residensiële eiendom wat nie deel van 'n goedgekeurde behuisingsubsidieprojek is nie te koop.
Hierdie toelae help ook kwalifiserende begunstigdes wat graag hulle subsidie wil verhoog om toegang tot bykomende krediet te bekom, asook begunstigdes wat nie vir krediet kwalifiseer nie.
Suid-Afrikaanse burger of 'n persoon wat 'n permanenteverblyfpermit het is getroud of bly saam met 'n langtermynlewensmaat is 'n alleenlopende persoon wat ouer as 21 jaar is en afhanklikes het maandelikse inkomste van die hele huishouding is R3 500 of minder het nie voorheen 'n residensiële eiendom besit nie gestremde aansoekers wat om spesiale variasies aansoek doen.
Vul 'n aansoekvorm in wat slegs beskikbaar is van die Provinsiale Behuisingsdepartement, banke en munisipaliteite.
Neem die vorm na die aktebesorger om afdeling G in te vul.
Neem die vorm na die lener of finansiële instelling om afdeling H in die geval van kredietverwante aansoeke in te vul.
Neem die vorm na die kontrakteur om afdeling 1 in te vul in die geval van nuut geboude huise.
Lê 'n eed by die Kommissaris van Ede af.
Heg alle bevestigingsdokumentasie aan, bv. identiteitsdokument, huweliksertifikaat, geboortesertifikaat, bewys van inkomste, en koopbrief.
Daar is geen diensstandaard nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Informationfromthedeedsregistry.2010-03-25.af.txt</fn>
die geregistreerde eienaar van 'n eiendom die voorwaardes ten opsigte van so 'n eiendom interdikte en kontrakte met betrekking tot die eiendom die aankoopprys van die eiendom die reëls van 'n deeltitelskema n Afskrif van 'n huweliksvoorwaardeskontrak, serwituutaktes, verbande, ensovoorts afskrif van die deeltititelplan of die reëls van 'n deeltitelskema dorpstigtingsvoorwaardes inligting wat met die eiendom of akte verband hou.
die volle name en/of identiteitsnommer van die eienaar van die eiendom, of minstens sy of haar geboortedatum.
die korrekte standplaasnommer en dorpsgebied of plaasnaam en nommer nie die straatadres nie.
Om 'n afskrif van 'n akte of dokument van die akteskantoor te bekom, moet jy na enige akteskantoor gaan registrasiekantore mag nie inligting verstrek wat per brief of telefonies aangevra is nie na die inligtingstoonbank gaan, waar die beampte jou sal help om die voorgeskrewe vorm in te vul en die prosedure sal verduidelik vra dat 'n datatikster 'n soektog na die eiendom uitvoer en die verskuldigde bedrag by die kassier betaal en die kwitansie weer na die beampte by die inligtingstoonbank neem. Die kwitansienommer sal aan jou afskrif van die titel toegeken word.
Diensstandaard n Soektog kan 30 tot 60 minute duur. By sommige van die groter kantore word 'n akte gepos of dit kan na 'n sekere tyd afgehaal word.
Die beampte by die akteskantoor sal die vorm vir jou gee.
<fn>GOV-ZA. Internationalsocialservices.2010-03-25.af.txt</fn>
Die internasionale maatskaplike diens is 'n internasionale nie-regeringsorganisasie sonder politieke, rasse-, godsdienstige of nasionale partydigheid, met 'n algemene sekretariaat in Genève, Switserland. Die diens het 'n netwerk van maatskaplike werkers regoor die wêreld wat spesiaal in hulle onderskeie lande opgelei is en van hulle lande se sake kennis dra.
Die ISS help individue en gesinne wat persoonlike en maatskaplike probleme het wat net deur internasionale samewerking opgelos kan word. Enige persoon in Suid-Afrika en in die buiteland kan daarvan gebruik maak.
Doen by jou naaste maatskaplike werker se kantoor aansoek.
Stel 'n verslag van die besonderhede van jou geval saam in die fomaat wat die ISS voorskryf. Hierdie kort verslag moet jou omstandighede beskryf en sê watter dienste jy van die ander land aanvra.
Stuur die verslag na die provinsiale verteenwoordiger van die ISS in die hoofkantoor van jou provinsiale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling.
Doen by die ISS-geaffilieerde buro of korrespondent in die buiteland aansoek.
Internasionale maatskaplike dienste word gelewer kragtens die affiliasiekontrak tussen die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling en die Algemene Sekretariaat van die ISS.
Verwysings word hanteer sodra hulle ontvang word. Wanneer ISS SA 'n verwysing van 'n provinsiale departement ontvang, verwys hulle die diensversoek na die ISS-geaffilieerde buro of korrespondent in die buiteland. Hulle antwoord hang van die plaaslike omstandighede af.
Wanneer ISS SA 'n verwysing uit die buiteland ontvang, verwys hulle die versoek na die plaaslike provinsiale verteenwoordiger, wat dan met 'n plaaslike maatskaplike werker reël om die saak te ondersoek en 'n verslag aan die provinsiale departement te skryf. Sodra die provinsiale departement die verslag ontvang, word dit aangestuur na ISS SA, wat dit bestudeer en met opmerkings en/of vrae na belanghebbendes toe aanstuur.
Die dienskwaliteitsvlak word verseker deur die plaaslike en provinsiale maatskaplike werkers en deur die maatskaplike werker by die ISS SA-kantoor wat die saak hanteer. Regeringsamptenare volg protokolprosedures wat deur die Algemene Sekretariaat van die ISS voorgeskryf word.
In Suid-Afrika is hierdie diens gratis. In sommige lande kan 'n fooi vir sekere dienste gehef word. Hierdie fooie verskil van land tot land.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA. IssuanceofISTAcertificates.2010-03-25.af.txt</fn>
As 'n geakkrediteerde lidlaboratorium van die Internasionale Saadtoetsvereniging is die Amptelike Saadtoetsstasie van die Departement van Landbou gemagtig om Internasionale Saadtoetssertifikate uit te reik. Hierdie sertifikate word vir uitvoerdoeleindes uitgereik.
Drie soorte sertifikate kan uitgereik word, naamlik Saadtoetssertifikate en 'n Saadmonstersertifikaat.
Die Oranje Sertifikaat word uitgereik wanneer die monster amptelik van die lot getrek word en die toetse gedoen word onder gesag van die geakkrediteerde laboratorium wat die monster getrek het.
Die Groen Sertifikaat word uitgereik wanneer die monster amptelik van die lot getrek word onder gesag van 'n geakkrediteerde laboratorium, maar die toetse deur 'n ander geakkrediteerde laboratorium in 'n ander land uitgevoer word.
Die Blou Sertifikaat word uitgereik wanneer die neem van die monster nie 'n geakkrediteerde laboratorium se verantwoordelikheid is nie, en die geakkrediteerde laboratorium slegs vir die toets van die monster verantwoordelik is.
Oranje en Groen sertifikate het betrekking op die saadlot waaruit monsters geneem is, terwyl die Blou sertifikaat slegs betrekking het op die monster wat ontvang is om getoets te word.
Laai die elektroniese aansoekvorm vir die Orange Internasionale Sertifikaat af en vul die vorm in. Aangesien 'n geakkrediteerde laboratorium in 'n ander land 'n Groen Sertifikaat sal uitreik, moet u die OSTS daarvoor kontak.
Vra dat amptelike saadlotnommers toegeken word.
Faks die aansoeke aan die OSTS.
Saadlotnommers sal toegeken word en die aansoek sal aan jou teruggefaks word. Dit sal ook gefaks word aan die gemagtigde ouditbeampte by die streekskantoor wat die monsterneming sal doen.
Berei die saadlotte vir monsterneming voor. Dit sluit in dat die lot gemerk moet word met die lotnommers wat toegeken is. Elke houer moet gemerk wees of voorsien wees van 'n etiket met die lotnommer wat toegeken is daarop.
Wanneer die saadlot gereed is vir monsterneming, kontak die ouditbeampte om monsters te kom neem.
Die monsters word by die OSTS ingehandig, die gehalte word getoets en die toepaslike sertifikaat word uitgereik.
Betaal die saadtoetstarief.
Betaling kan elektronies of oor die toonbank geskied, maar die kwitansienommer moet verstrek word sodat die deposito en die kwitansie bymekaargebring kan word.
Doen om 'n Blou Sertifkaat aansoek deur 'n brief te skryf waarop jou organisasie se briefhoof verskyn, aangesien die merk van die saadlot en amptelike monsterneming nie van toepassing is nie.
Daar is geen regsraamwerk nie.
Die Amptelike Saadtoetsstasie gee voorrang aan die toets van saadmonsters vir uitvoerdoeleindes. Verskillende soorte gewasse word onder verskillende omstandighede getoets en die duur van 'n toets kan wissel van 'n paar dae tot 'n paar weke.
Die OSTS streef daarna om saadmonsters van een besending onder dieselfde toetsomstandighede te laat ontkiem. Die kliënt kan ook 'n verskeidenheid toetse aanvra. Geen algemene inligting oor die diensstandaard kan gevolglik verskaf word nie. Doen asseblief by die fasiliteit self navraag.
<fn>GOV-ZA. It12bu_brochure_2005_2006_afri.2010-03-25.af.txt</fn>
U opgawe moet op die datum soos aangedui op die opgawe ingedien word.
As u nie die opgawe binne die voorgeskrewe tydperk kan indien nie, moet u aansoek doen om uitstel via die SARS webwerf, www.sars.gov.za, of dien 'n skriftelike aansoek in by u plaaslike SARS-kantoor.
Indien u alreeds 'n opgawe vir hierdie jaar ingedien het, stuur die opgawe wat u nou ontvang het terug met vermelding van u verwysingsnommer en die SARS-kantoor waarheen u die vorige opgawe gestuur het.
Indien die spasie vir enige deel op die opgawe onvoldoende is, heg 'n aparte skedule met die tersaaklike besonderhede daarop by u opgawe aan.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit ingevul en teruggestuur word. Moenie enige betalings of korrespondensie wat nie op hierdie opgawe betrekking het daarby insluit nie. Trusts en Spesiale Trusts moet 'n IB12TR opgawe voltooi.
Deel 1 bestaan uit bladsye 1 tot 6. Hier moet u u persoonlike besonderhede kontroleer, alle inkomste waarvoor u 'n IRP5 / IB3(a) sertifikaat ontvang het verklaar, die uitgawes wat u eis aandui, asook die addisionele inligting soos op bladsye 3 tot 5 versoek, voorsien. Bladsy 6 maak voorsiening vir die berekening van u eis t.o.v. reiskoste.
Plaaslike besigheid, bedryf en / of professie (huur- en boerderyinkomste ingesluit).
Kapitaalwins / verlies.
Totale belasbare buitelandse inkomste.
Ander ontvangstes en toevallings nie reeds verklaar nie.
Ontvangste en toevallings wat u as nie-belasbaar beskou.
Inkomste verkry uit boerderybedrywighede.
Hierdie Skedules is op bladsye 7 tot 11 geleë.
Deel 3 spreek die indiening van die staat van bates en laste en addisionele inligting aan.
U is verplig om te verseker dat 'n volledige en akkurate openbaring gemaak word in u belastingopgawe. Wanvoorstelling, versuim, weglating, verskaffing van onjuiste inligting of die versuim om 'n opgawe in te dien kan lei tot die heffing van boete, addisionele aanslae (tesame met rente) en / of vervolging, soos omskryf.
Die opgawe moet deur u onderteken word. 'n Ongetekende opgawe kan beskou word as 'n opgawe wat nie ontvang is nie, wat die heffing van boete, vir die laat indiening van so 'n opgawe tot gevolg kan hê.
Beswaar teen 'n aanslag n Skriftelike beswaar teen 'n aanslag moet die SARS kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui word, binne 30 dae na datum van die aanslag bereik.
Die verpligting om belasting te betaal of rente op onbetaalde belasting te betaal word nie uitgestel deur die indiening van 'n beswaar of appèl nie.
U persoonlike besonderhede is vooraf gedruk op u opgawe. Maak asseblief seker dat dit korrek is. Indien van die besonderhede verander het, foutief is, of weggelaat is, moet u die verandering in die wit gedeeltes op bladsy 1 aanbring.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel, indien u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van 'n boete, ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet, tot gevolg hê.
Dit is uiters noodsaaklik dat die bankbesonderhede wat op die opgawe gedruk is korrek is, ten einde te voorkom dat terugbetalings in foutiewe rekenings gemaak word. Dui enige veranderings in bankbesonderhede in die wit gedeeltes in deel 1.14 aan. Elektroniese betalings sal geskied deur gebruik te maak van die banktakkodenommer en nie die naam van die bank nie.
Geen terugbetaling sal in die bankrekening van 'n derde party of agent inbetaal word nie.
Gebaseer op die inligting verkry vanaf u opgawe vir die 2005 jaar van aanslag is 'n unieke identifikasienommer geskep en toegeken ten opsigte van elke eiendom / bate waaruit huurinkomste verkry is. Vir maklike verwysing van die unieke identifikasienommer met betrekking tot 'n spesifieke eiendom / bate wat voorheen verklaar is, is die betrokke inligting in hierdie gedeelte van die opgawe vooraf gedruk ten einde u behulpsaam te wees met die korrekte voltooiing van die huurskedule op bladsye 8 en 9 van u huidige belastingopgawe.
Maak asseblief seker dat die adresbesonderhede / beskrywing met verwysing na die reeds toegekende unieke identifikasienommer korrek is. Indien nie, moet u die korrekte besonderhede in die huurskedule op bladsye 8 en 9 van u opgawe aandui. Indien u in die vorige jaar 'n verlies gely het en die verlies is buite rekening gelaat (omhein) in die vasstelling van u belasbare inkomste, sal die verlies as 'n "0" in die wins / verlies kolom aangedui wees. Let asseblief daarop dat 'n "0" ook in die kolom aangedui sal wees as geen wins of verlies verkry is uit die bedryf wat betrekking het op 'n spesifiek toegekende unieke identifikasienommer.
Dui aan watter bronne van inkomste u ontvang of toegeval het en voltooi die toepaslike dele / skedules van u opgawe soos aangedui.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur u beoefen word. Gebruik die onderstaande tabel om vas te stel watter kode van toepassing is en voltooi deel 3.2 van u opgawe dienooreenkomstig.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur u beoefen word nie. Bepaal die bronkode deur gebruik te maak van die bronkodeboekie of verkry die inligting op die SARS webwerf, www.sars.gov.za.
Opsies / Regte om aandele, ens.
Alle IRP5 en IB3(a) sertifikate moet aan u opgawe geheg word.
a Pensioene n Pensioen vanaf die private sektor moet verklaar word indien die dienste ten opsigte daarvan in die Republiek gelewer is vir ten minste twee uit die tien jaar, wat die datum waarop die pensioen vir die eerste maal betaalbaar geword het, voorafgegaan het.
Slegs die toepaslike gedeelte van u pensioen sal aan belasting in die Republiek onderhewig wees indien die pensioen vir dienste gelewer binne en buite die Republiek toegeken is. Waar u op so 'n vrystelling geregtig is, moet u besonderhede van u dienstermyn in die Republiek asook u totale dienstermyn met betrekking tot die pensioen betaalbaar, verstrek.
Pensioene wat die Suid-Afrikaanse Regering, Transnet, Provinsiale Administrasies en Plaaslike Owerhede toeken, is ten volle belasbaar.
Vergoeding ten opsigte van siektes opgedoen deur persone werksaam in die mynboubedryf.
Ongeskiktheidspensioene betaal ingevolge artikel 2 van die Wet op Maatskaplike Pensioene.
Enige vergoeding betaalbaar ingevolge die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes.
Bedrae ontvang ingevolge die bestaansveiligheidstelsel van 'n ander land.
Pensioen vanaf 'n bron buite die Republiek wat nie geag word vanaf 'n Suid-Afrikaanse bron te wees nie, soos uiteengesit onder pensioene hierbo.
Enige bedrag ontvang op of na 23 Februarie 2000 as vergoeding ten opsigte van 'n handelsbeperking, sal deel uitmaak van inkomste van die persoon aan wie sodanige betaling gemaak is.
n Arbeidsmakelaar, behalwe 'n arbeidsmakelaar ten opsigte waarvan 'n vrystellingsertifikaat uitgereik is.
Winste deur 'n direkteur of werknemer gemaak ten opsigte van die uitoefening, sessie of afstanddoening van 'n reg om handelseffekte, d.w.s. sekuriteite, effekte, skuldbriewe, aandele, opsies of ander belange wat op 'n aandelebeurs of andersins verkoop kan word (dit sluit ook aandele, ens. van private maatskappye in), moet as inkomste getoon word indien daardie reg toegeken was óf in die hoedanigheid van 'n direkteur óf oud-direkteur of ten opsigte van dienste wat aan 'n werkgewer gelewer is of nog gelewer moet word.
Indien die eiendomsreg van 'n assuransiepolis aan u oorgedra is deur u werkgewer, moet die belasbare waarde hier verklaar word. 'n Waardasiesertifikaat moet verskaf word.
Inkomste ontvang of toegeval uit die beoefening van 'n bedryf (behalwe die verhuring van vaste eiendom) sal geag word die inkomste te wees van die gade wat die bedryf beoefen. Waar die gades in vennootskap handel dryf, sal die inkomste, onderhewig aan die teenvermydingsbepalings, volgens die ooreengekome verhouding van winsverdeling toeval. Enige voordele betaalbaar deur 'n pensioen, voorsorg- of uittredingannuïteitsfonds sal geag word inkomste te wees wat verkry is uit 'n bedryf en sal in die hande van die lid of gewese lid van die fonds belas word. Enige jaargeld ontvang as gevolg van 'n aangekoopte jaargeld, soos omskryf in Artikel 10Avan die Inkomstebelastingwet, sal ook geag word bedryfsinkomste te wees en sal in die hande van die persoon aan wie die jaargeld betaalbaar is, belas word.
Inkomste ontvang of toegeval op 'n ander wyse as uit die beoefening van 'n bedryf (bv. rente), met inbegrip van huurgeld uit die verhuring van vaste eiendom, ten opsigte van bates wat deel vorm van die gemeenskaplike boedel, sal geag word in gelyke dele aan die gades toe te geval het. Waar inkomste nie aan die gemeenskaplike boedel toeval nie, sal dit by die inkomste van die gade wat die boedel besit, ingesluit word (hierdie inkomste moet duidelik geïdentifiseer word).
Waar enige gade se inkomste geag word die inkomste van die ander gade te wees, sal enige aftrekkings of toelaes, wat op daardie inkomste betrekking het, in dieselfde verhouding toegelaat word as waarin die inkomste belas word.
U is self aanspreeklik vir die betaling van belasting op inkomste ontvang deur of toegeval aan of ten gunste van enige van u minderjarige kinders, indien sodanige inkomste voortspruit uit 'n skenking, oormaking of ander beskikking deur - (i) uself; of ii iemand anders, indien u op u beurt 'n skenking, oormaking, beskikking of ander teenprestasie regstreeks of onregstreeks ten gunste van so iemand anders of sy gesin gemaak of gegee het. U minderjarige kind sal egter in sy / haar eie reg aanspreeklik wees vir die betaling van belasting op inkomste wat nie deur u toedoen aan hom / haar toeval nie, soos bona fide salaris, beleggingsinkomste deur die kind verkry uit sy / haar eie fondse. Indien u kind se belasbare inkomste voldoende is om hom / haar vir belasting aanspreeklik te maak, moet u, as die wettige voog, 'n inkomstebelastingopgawe verkry en vir hom / haar indien.
Annuïteite ontvang uit uittredingannuïteitsfondse moet as inkomste verklaar word en die toepaslike sertifikate, wat vanaf die betrokke instellings ontvang is, moet aan die opgawe geheg word.
Jaargelde ontvang van vorige werkgewers, versekeringspolisse, trusts, boedels en aangekoopte jaargeld moet hier verklaar word. Die kapitaalinhoud van 'n aangekoopte jaargeld is vrygestel van belasting.
n Sertifikaat ontvang vanaf die versekeringsmaatskappy wat die kapitaalinhoud aandui, moet aan die opgawe geheg word.
Enkelbedragvoordele ontvang van pensioen-, voorsorgs- en uittredingannuïteitsfondse moet verklaar word. Indien belasting afgetrek is, moet die IRP5 sertifikaat aan u opgawe geheg word.
SARS sal die belasbare gedeelte van die voordeel en die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Enige bedrag ontvang van u werkgewer in die vorm van 'n gratifikasie, insluitende bedrae ontvang as gevolg van beëindiging van dienste, moet verklaar word.
SARS sal die belasbare gedeelte en die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Die omstandighede waaronder alle sodanige toekennings gedoen is moet aangedui word, en die bedrag moet in die toepaslike deel in die opgawe ingevul word.
Inkomste ontvang deur of toegeval aan 'n mynwerker, bo en behalwe sy normale besoldiging en toelaes, as 'n lid van 'n protospan vir die verrigting van enige gevaarlike opdrag gedurende 'n noodgeval in 'n myn moet getoon word.
SARS sal die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Indien u meer as een IRP5 en / of IB 3(a) ontvang het, moet die inligting ten opsigte van elke sertifikaat aangedui word.
Voltooi die IRP5 nommer, werkgewer se verwysingsnommer, die bruto besoldiging (kode 3699), standaard inkomstebelasting op werknemers (SIBW) en lopende betaalstelsel (LBS).
Voltooi die IB3(a) verwysingsnommer, werkgewer se verwysingsnommer en die bruto besoldiging (kode 3699) aangesien geen belasting teruggehou is nie. In plaas van die belasting moet die rede vir die nie-aftrekking van werknemersbelasting aangedui word, bv. 02.
Eis die belastingkrediete ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, ander buitelandse inkomste en / of buitelandse kapitaalwins transaksies teenoor die kodes 4111, 4112, 4113 en / of 4114 in deel 4 van die opgawe.
Indien buitelandse belasting nie deur die bron teruggehou is nie, 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Betalings wat u gemaak het ten opsigte van voorlopige belasting moet nie in deel 3 van u opgawe getoon word nie aangesien die krediete vir hierdie bedrae programmaties sal plaasvind.
Eis die bedrag wat u as bydraes aan u mediesefonds gemaak het. Die bedrag verskyn normaalweg teenoor die kode 4005 op u IRP5 sertifikaat.
DELE 5.1.2 en 5.1.
Mediese onkoste aangegaan en betaal buite die Republiek.
Eis die bedrag wat u werklik spandeer het en nie van u mediesefonds verhaal het nie en voorsien 'n uiteensetting van hoe die bedrag bereken is. Vermeld die aard van die gebreke waaraan u, u gade of kwalifiserende kinders ly (bv. brille, gehoorstukke, diabetes, ens.).
n "GESTREMDE PERSOON" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly -soos omskryf in die Wet op Geestesgesondheid van 1973 (Wet no. 18 van 1973).
Blinde persoon - 'n Getekende brief op die briefhoof van 'n professionele persoon opgelei om 'n Snellenkaart te gebruik waarin die diagnose en klassifikasie van die graad van blindheid bevestig word.
Dowe persoon - Vier kategorieë word statisties deur "DEAFSA (Deaf Federation of South Africa)" gedra, naamlik persone wat "uitermatig doof" is, persone wat "ernstige gehoorverlies" het, persone wat "gemiddelde gehoorverlies" het, en persone wat "geringe gehoorverlies" het. Vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet sal 'n persoon wat "uitermatig doof" is en "ernstige gehoorverlies" het, soos getoets sonder 'n gehoorapparaat, beskou word as 'n persoon wie se gehoor in so 'n mate aangetas is dat hy / sy dit nie as 'n primêre middel van kommunikasie kan gebruik nie. Bevestiging ten opsigte van die graad van doofheid vanaf DEAFSAof 'n soortgelyke inrigting moet voorsien word.
Geestesongesteldheid - Bevestiging by wyse van 'n mediese verslag vanaf 'n psigiater of 'n geregistreerde sielkundige, dat 'n persoon geestesongesteld is soos gedefinieer in die Wet op Geestesgesondheid. Die bevestiging moet op 'n jaarlikse grondslag gedoen word.
Daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat 5% van belasbare inkomste oorskry, voor hierdie aftrekking, sal as aftrekking kwalifiseer. Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Indien u 65 jaar of ouer is, mag u al die uitgawes hierbo vermeld eis sonder enige beperkings.
Waar u, u gade of kwalifiserende kind of stiefkind 'n "gestremde persoon" is, daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat R500 oorskry. Met ander woorde, die eerste R500 kwalifiseer nie as aftrekking nie. Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Bewys van bydraes deur uself aan die mediesefonds gemaak.
Mediesefondsstaat ten opsigte van bedrae wat nie vanaf die fonds verhaal is nie: Heg asseblief die staat, wat die akkumulatiewe bedrae ten opsigte van die bedrae deur u betaal aandui, wat u gedurende Februarie 2006 vanaf u mediese-fonds verky het, aan.
Ander bedrae wat nie by die mediesefonds ingedien / deur die fonds terugbetaal is nie: Voltooi die skedule van uitgawes op bladsy 37 van hierdie brosjure en heg dit aan bladsy 13 van u opgawe.
Indien die fondse wat deur die mediesefonds aan u beskikbaar gestel is, ten opsigte van sekere mediese prosedures uitgeput is, moet u bewys daarvan vanaf die betrokke fonds aanheg.
U eis sal nie oorweeg word indien die bogenoemde dokumentasie ter stawing van u eis nie aangeheg is nie.
Die totale mediese, tandheelkundige en liggaamsgebrekuitgawes moet teenoor bronkode 4008 ingevul word. In die geval van 'n gestremde persoon soos in bostaande paragraaf beskryf, moet die totale uitgawes teenoor bronkode 4009 ingevul word.
Kwitansies moet op aanvraag beskikbaar wees ter stawing van u eis.
Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Skenkings geëis moet gelys word en die oorspronklike kwitansie soos voorgeskryf deur Artikel 18A van die Inkomste-belastingwet moet verstrek word. Die aftrekking is beperk tot 5% van die belastingpligtige se belasbare inkomste soos bereken voor die toelating van enige aftrekking ten opsigte van mediese uitgawes en skenkings. Hierdie berekening sal deur SARS gedoen word.
Kwitansies moet aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
5% van u besoldiging t.o.v. uittredingfunderingsdiens vir die jaar van aanslag. Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen word. DEEL 5.4 AGTERSTALLIGE BYDRAES TOT 'N GOEDGEKEURDE PENSIOENFONDS Indien u enige agterstallige bydraes tot 'n pensioenfonds gemaak het moet die bedrag in die deel van u opgawe geëis word. Bewys van betaling van sulke bedrae moet aangeheg word ten einde SARS in staat te stel om die aftrekking daarvan te oorweeg.
van belasbare inkomste (uitgesonderd inkomste uit uittredingfunderingsdiens) - wanneer belasbare inkomste bepaal word, moet die volgende aftrekkings NIE in aanmerking geneem word NIE: -kapitaalontwikkelingskoste (boerdery); -skenkings; -uittredingannuïteitsfondsbydraes; -mediese en tandheelkundige uitgawes; -onkoste t.o.v. gronderosiewerke; OF
Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen word. Enige oorskot sal na die daaropvolgende jaar van aanslag oorgedra word.
Slegs bydraes aan enige uittredingannuïteitsfonds of fondse wat gedurende die jaar van aanslag gemaak is as lid van die betrokke fonds(e) sal in aanmerking geneem word as aftrekking. Dit beteken dat bydraes wat namens u ter voordeel van 'n ander persoon gemaak is, bv. u gade of kind, nie oorweeg sal word nie.
Eis u werklike bydraes - MAKSIMUM bedrag toelaatbaar per jaar van aanslag is R1 800. Enige oorskot sal na die daarop-volgende jaar van aanslag oorgedra word.
Bedrag van u bydrae soos aangedui op u IRP5 sertifikaat (kode 4003).
Die bydraes tot u voorsorgsfonds sal nie as aftrekking toegelaat word ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag nie, maar die kollektiewe bydraes wat nie in berekening gebring is nie sal in ag geneem word by die uittrede uit die fonds.
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u vanaf die betrokke instansie verkry het om deel 5.8 te voltooi.
Bladsy 6 van u opgawe maak voorsiening vir die berekening van eis ten opsigte van reiskoste. Toon die bedrag van u eis in deel van u opgawe aan. Vir meer inligting word u verwys na bladsy 13 van hierdie brosjure.
Het u 'n verblyftoelaag ontvang?
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3704 (plaaslik) en / of 3754 (buitelands) op u IRP5 aangetoon is, moet u eis gebaseer word op die bedrae wat u werklik gespandeer het, of alternatiewelik, die bedrae wat geag gespandeer is soos omskryf in Artikel 8 (c)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Die bedrag van u eis moet in deel 5.
Is die uitgawes plaaslik of in die buiteland aangegaan?
Kwitansies ter stawing van u eis moet op aanvraag beskikbaar wees.
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3705 (plaaslik) en / of 3755 (buitelands) getoon word, sal dit met aanslag as 'n nie-belasbare toelaag beskou word en geen eis toegestaan word nie. In hierdie geval sal dit dus nie vir u nodig wees om u eis te bereken nie en geen bedrag moet teenoor kode 4017 en / of 4019 in dele 5.10.1 en / of 5.10.2 van u opgawe getoon word nie.
Indien u 'n verblyftoelaag het ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse uitgawes aangegaan, moet dit afsonderlik geëis word. Die bedrag ten opsigte van plaaslike en buitelandse uitgawes moet respektiewelik teenoor kodes 4017 en 4019 geëis word.
Toon die bedrae geëis ten opsigte van ander aftrekkings, nie spesifiek aangespreek nie, hier aan. Die volgende is voorbeelde van sulke tipe aftrekkings wat oorweeg sal word. Die beperkings van aftrekkings ingevolge Artikel 23(m) (sien paragraaf in die verband) moet egter in aanmerking geneem word.
AGENTE OF VERTEENWOORDIGERS wat hul vergoeding, geheel of hoofsaaklik, by wyse van kommissie gebaseer op verkope op omset verkry, is geregtig om onthaalkoste wat werklik in die voortbrenging van hul inkomste aangegaan is, as 'n aftrekking te eis.
aard van onthaal en koste daarvan.
Die aftrekking van enige uitgawes in verband met enige woonhuis of huishoudelike persele word verbied behalwe ten opsigte van sodanige gedeelte wat vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
dit spesifiek toegerus is vir doeleindes van u bedryf; en dit gereeld en uitsluitlik vir bedryfsdoeleindes aangewend word.
U pligte hoofsaaklik verrig word in die studeerkamer by u privaatwoning.
Die volgende riglyne word verskaf met betrekking tot 'n eis vir 'n tuisstudeerkamer. Volle besonderhede ter stawing van u eis moet saam met u opgawe verstrek word. Dokumentasie ter stawing van die eis moet bewaar word om op versoek aan SARS te stuur.
Daar moet 'n direkte verband wees tussen die aangaan van studeerkamerkoste en die voortbrenging van inkomste.
Daar word, ingevolge die vereistes van 'n dienskontrak met u werkgewer, vereis dat u 'n studeerkamer by u private woning moet hê.
Die studeerkamer mag slegs vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Wat is die aard van u beroep, en waarom is dit nodig om 'n studeerkamer by u huis te hê?
n Afskrif van u dienskontrak, diensregulasies of personeelkode.
Verskaf u werkgewer aan u 'n kantoor by u werkplek Volledige besonderhede van enige beperkings op die gebruik van die kantoor sowel as 'n brief van u werkgewer ter bevestiging, moet verstrek word. -Is die aard van u werk sodanig dat dit van u verwag word om na-ure tuis te werk Volle besonderhede van hoe dikwels u die tuisstudeerkamer moet gebruik sowel as 'n staat waarin dit bevestig word, word van u werkgewer vereis. -Is dit 'n vereiste dat u die tuisstudeerkamer moet gebruik om na-ure onderhoude te voer of inligting aan kliënte of werknemers te verskaf?
Is u studeerkamer spesifiek toegerus vir doeleindes van u bedryf?
Word u studeerkamer gereeld en uitsluitlik vir u werk gebruik?
Tot watter mate is die studeerkamer onontbeerlik vir die behoorlike uitvoering van u take?
Totale kostes = Die koste aangegaan in die verkryging en instandhouding van die eiendom (uitgesluit uitgawes van 'n kapitale aard).
Reparasies spesifiek aan die studeerkamer gemaak sal nie verdeel word nie, maar ten volle toegelaat word. Reparasies aan die gebou in die algemeen word nie by totale kostes ingesluit nie.
Algemene aftrekkings in die vasstelling van belasbare inkomste, Artikel 11 van die Inkomstebelastingwet, sal slegs oorweeg word indien u besoldiging (inkomste vanaf u werkgewer) geheel of hoofsaaklik verkry word uit kommissie gebaseer op verkope. "Geheel of hoofsaaklik" beteken meer as 50% van u bruto besoldiging (bv. salaris-tipe inkomste).
Bydraes wat gemaak is as dekking teen die verlies aan inkomste as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid en ten opsigte waarvan die bedrae wat ingevolge daardie polis betaalbaar is, inkomste soos omskryf uitmaak of sal uitmaak, sal oorweeg word.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R40 000 en kommissie-inkomste van R130 000. Die belastingpligtige dra R3 000 by tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ten bedrae van R70 000 aangegaan. Aangesien meer as 50% van sy inkomste uit kommissie bestaan sal die beperkings van Artikel 23(m) nie geld nie. Die R70 000 se kommissie-verwante uitgawes sal dus oorweeg word. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge Artikel 23(m) geraak nie.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R60 000 en kommissie op verkope van R60 000. Die belastingpligtige het R4 500 bygedra tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ter bedrae van R10 000 aangegaan. Aangesien nie meer as 50% van die belastingpligtige se inkomste uit kommissie verkry is nie sal die beperkings ingevolge Artikel 23(m) van krag wees en die kommissie-verwante uitgawes dus nie toegestaan word nie. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge Artikel 23(m) geraak nie.
Verwys na die paragraaf oor "handelsbeperking" in deel 8 op bladsy 10 van hierdie brosjure.
Die belasbare voordeel wat ontstaan as gevolg van die private gebruik van 'n motorvoertuig wat deur 'n werkgewer verskaf word, is gebaseer op die veronderstelling dat die afstand gereis vir private gebruik (wat afstande gereis tussen woning en werkplek insluit) 10 000 km vir die jaar beloop. Indien u minder as 10 000 km gereis het en 'n akkurate aantekening by wyse van 'n ritboek gehou het, waarvan 'n afskrif saam met u belastingopgawe ingedien moet word, mag u 'n aftrekking onder "ander aftrekkings" eis.
Die vermindering in die waarde van die voordeel sal nie van toepassing wees waar meer as een voertuig gelyktydig aan u beskikbaar gestel is nie en slegs die voordeel van die duurder voertuig as 'n byvoordeel in ag geneem is, tensy minder as 10 000 km met beide voertuie afgelê is.
sekretariële dienste telefone skryfbehoeftes kantoorakkommodasie posgeld reiskoste gasvryheid verleen by 'n amptelike burgerlike geleentheid waar dit van die bekleër van die amp normaalweg uit hoofde van sy amp verwag sal word om te reël; en verblyf- en toevallige onkoste aangegaan terwyl weg van sy gewone woonplek.
Reisuitgawes kan slegs geëis word ten opsigte van werklike kostes aangegaan (kostes aangegaan in die voortbrenging van inkomste).
Met ingang van jare van aanslag wat op of na 1 Januarie 2001 begin het, het die Suid-Afrikaanse belastingstelsel verander vanaf 'n brongebaseerde stelsel van belasting na 'n inwonergrondslag van belasting. Inwoners word belas op hul wêreldwye inkomste, onderworpe aan sekere vrystellings, en nie-inwoners bly belasbaar op inkomste vanuit 'n Suid-Afrikaanse bron of 'n bron wat geag word 'n Suid-Afrikaanse bron te wees.
n Persoon wat gewoonlik woonagtig is in Suid-Afrika. Die term "gewoonlik woonagtig" beteken die land waarheen 'n persoon normaalweg sal terugkeer na sy of haar reise; of n Persoon wie vir 'n tydperk van meer as 91 dae gedurende die jaar van aanslag, sowel as in elk van die vyf jare wat daardie jaar van aanslag voorafgaan, fisies in die Republiek teenwoordig is en gedurende die vyf voorafgaande jare van aanslag vir 'n tydperk van meer as 915 dae in totaal in die Republiek fisies teenwoordig was. Vir hierdie doel sluit 'n dag ook 'n deel van 'n dag in, in welke geval daardie persoon 'n inwoner sal wees met ingang van die eerste dag van die betrokke jaar van aanslag. Waar so 'n persoon buite die Republiek was vir 'n aaneenlopende tydperk van meer as 330 volle dae sal daardie persoon nie meer beskou word as 'n inwoner nie.
Buitelandse inkomste ontvang deur of toegeval aan 'n individu wat 'n inwoner is, is belasbaar.
Vergoeding verkry ten opsigte van dienste gelewer vir 'n werkgewer buite Suid-Afrika as die werknemer buite Suid-Afrika is vir 'n tydperk wat 183 dae oorskry gedurende enige 12 maande tydperk en buite Suid-Afrika is vir 'n aaneenlopende tydperk van 60 dae gedurende die 12 maande periode en die dienste gelewer is gedurende hierdie periode.
Enige pensioen ontvang of toegeval van 'n bron buite Suid-Afrika wat nie geag word 'n Suid-Afrikaanse bron te wees nie.
Dui die bedrae geëis ten opsigte van toelaes en aftrekkings teenoor die toepaslike kodes in hierdie afdeling aan.
n arbeidsmakelaar is, behalwe 'n arbeidsmakelaar ten opsigte waarvan 'n vrystellingsertifikaat uitgereik is.
Die bedrag aangegaan sal as aftrekking toegelaat word oor die aantal jare, of deel daarvan waartydens die handelsbeperking geld, of drie jaar, watter tydperk ook al die langste is.
ARTIKEL 11A - Voor-bedryfsonkoste en verliese n Aftrekking sal toegelaat word vir kwalifiserende voor-bedryfsuitgawes sodra daar met die beoefening van 'n bedryf begin is. Die volgende vereistes moet nagekom word, alvorens voor-bedryfsuitgawes ingevolge Artikel 11Aoorweeg kan word.
n Bedryf moet beoefen word.
Die uitgawes moet aangegaan wees voordat daar met die beoefening van die bedryf begin is.
Die uitgawes moet aangegaan wees ter voorbereiding van die beoefening van die bedryf.
Die uitgawes moet ingevolge Artikel 11 aftrekbaar wees.
Die uitgawes mag nie voorheen as 'n aftrekking toegestaan gewees het nie.
ARTIKEL 11B - Navorsing en ontwikkelingskoste n Aftrekking sal toegelaat word vir onkoste binne die Republiek in verband met navorsing en ontwikkelings, met die doel om 'n ontasbare bate / intellektuele eiendom te skep.
Dit aangegaan is in verband met navorsing en ontwikkeling.
Dit verband hou met die ontwikkeling of skepping van die intellektuele eiendom.
Betalings slegs vir die ontdekking van nuwe inligting gemaak word.
Die belastingpligtige volle eienaarskap en beheer van die navorsing en ontwikkeling behou.
Daar word ook 'n aftrekking toegelaat ingevolge subartikel 3 ten opsigte van die koste van enige gebou, masjinerie of installasie, gereedskap, werktuie en artikels van 'n kapitale aard wat vir doeleindes van navorsing en ontwikkeling gebruik word.
van die koste in die eerste jaar waarin die bate vir die eerste maal in gebruik geneem is.
van die koste vir die drie onmiddellik daaropvolgende jare.
ARTIKEL 12H -Leerlingooreenkomste n Toelae sal as aftrekking aan die werkgewer oorweeg word met die registrasie en voltooiing van 'n leerlingooreenkoms met betrekking tot, of in die loop van enige bedryf, wat deur die werkgewer beoefen word. Die oorweging van die aftrekking geld ten opsigte van geregistreerde leerlingooreenkomste soos omskryf in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet.
Indien 'n leerlingooreeknoms of vakleerlingkontrak beëindig word alvorens die ooreenkoms of kontrak voltooi is, soos gedefinieer in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet sal die bedrag wat as aftrekking geëis was, geag wees deur die werkgewer verhaal of herwin te gewees het.
ARTIKEL 13quat -Stedelike ontwikkelingsones n Toelae sal as aftrekking ten opsigte van die koste van die oprigting, uitbreiding, toevoeging tot of verbetering van enige kommersiële of residensiële gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone toegestaan word mits dit uitsluitlik vir die doeleindes van daardie bedryf gebruik word. Die aftrekking sal nie langer toegestaan word sou die gebou nie meer bestaan of vir die doeleindes van die beoefening van die bedryf aangewend word nie.
Gebou opgeknap -20% van die koste vir 'n 5 jaar periode (waar die bestaande strukturele of buiteraamwerk daarvan behoue bly). -Oprigting van nuwe gebou -17 jaar waardeverminderingsperiode (20% in die eerste jaar en 5% in elk van die 16 daaropvolgende jare).
n Aftrekking sal ook toegestaan word in die geval van eerste kopers wat direk van 'n bona-fide ontwikkelaar koop. Alhoewel die koste ten opsigte van die oprigting en opknapping nie werklik deur die eerste koper aangegaan is nie, kan die koste oorweeg word as 'n belastingtoegewing in welke geval 'n toelaag gebaseer op 'n persentasie van die aankoopprys wat in terme van Artikel 13quat geag word onkoste aangegaan te wees deur die koper ten opsigte van oprigting en opknapping.
Geen aftrekking word ingevolge hierdie artikel toegestaan nie, tensy 'n sertifikaat verkry word van die munisipaliteit wat bevestig dat die gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone van daardie munisipaliteit geleë is. Heg asb die sertifikaat aan die belastingopgawe vir die jaar van aanslag waarin die aftrekking geëis word.
Die bedrag wat geag word die aankoopprys te wees soos omskryf in subartikel (3A); en n Sertifikaat vanaf die ontwikkelaar wat bevestig dat daar aan die vereistes van Artikel 13quat voldoen is.
INDIEN AKKURATE REKORDS VAN ONKOSTE GEHOU IS (Voltooi deel 4). Let asseblief op die voorgeskrewe afskrywingstydperk en die beperking van die koste van die voertuig met betrekking tot die eis wat bereken is op werklike onkoste. Die beperking ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R360 000.
INDIEN GEEN REKORDS VAN ONKOSTE GEHOU IS NIE (Voltooi deel 3). Indien u die eis vir reiskoste baseer op die werklike kilometers afgelê vir besigheidsreise, moet dié reise by wyse van 'n ritboek bewys word.
Die datum waarop die reis afgelê is.
Die plek van bestemming, heen en weer.
Dit is belangrik dat akkurate lesings van die betrokke motorvoertuie se afstandmeters soos op 1/3/2005 en 28/2/2006 in alle gevalle getoon word (deel 2).
Tensy akkurate rekords van kilometers gereis vir beide privaat- en besigheidsdoeleindes gehou is, sal die eerste 16 000 km gereis as privaat geag word. Besigheidskilometers word geag die verskil tussen totale kilometers gereis en 16 000 km te wees, met dien verstande dat dit nie 16 000 km oorskry nie.
Indien die voertuig vir 'n tydperk van minder as 12 maande vir besigheidsdoeleindes gebruik is, moet die 16 000 km en 16 000 km onderskeidelik pro-rata verminder word t.o.v. die tydperk wat die voertuig vir besigheidsdoeleindes gebruik was.
Reise tussen u woning en werkplek word as privaat geag.
Indien u 'n reistoelae ontvang het, sal die aftrekking beperk word tot die toelae ontvang.
Waar u meer as een motorvoertuig primêr vir besigheidsdoeleindes gedurende die jaar van aanslag gebruik het, moet u deur middel van 'n ritboek bewys dat elke voertuig primêr vir besigheidsdoeleindes gebruik is om te verhoed dat geagte 16 000 km vir privaatgebruik op elke voertuig toegepas word. Primêre gebruik beteken meer as 50% van die totale gebruik van die voertuig.
Indien u 'n reistoelaag ontvang ten opsigte van 'n voertuig wat deur u werkgewer aan u beskikbaar gestel word, mag u slegs werklike onkoste eis.
In gevalle waar die ontvanger van 'n toelaag, gedurende die volle jaar of enige gedeelte van die jaar van aanslag, afwisselend meer as een voertuig vir besigheidsdoeleindes gebruik het en een of meer van sodanige voertuie nie primêr vir besigheidsdoel-eindes gebruik was nie, sal die 16 000 / 32 000 km toegepas word ten opsigte van elke motor wat nie primêr vir besigheidsdoel-eindes gebruik was nie.
Die slytasie moet bereken word oor 'n tydperk van sewe jaar vanaf die oorspronklike datum van aankoop en die koste daarvan word beperk tot 'n bedrag van R360 000.
Waar 'n motorvoertuig gedurende die jaar van aanslag verkry is, sal slytasie slegs pro-rata toegelaat word.
Indien die motorvoertuig van die hand gesit is gedurende die jaar van aanslag, moet die verlies gely of wins gemaak in aanmerking geneem word by die berekening van u eis. Sodanige wins of verlies moet nie in berekening gebring word in gevalle waar u reisuitgawes teen 'n reistoelaag eis nie.
Indien die voertuig bekom is by wyse van 'n bruikhuurooreenkoms mag die totale bedrag van die bruikhuurpaaiement in geen jaar van aanslag die bedrag oorskry, met betrekking tot die kategorie van voertuig, vasgestel deur die Minister van Finansies soos beoog in Artikel 8 (b)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Finansieringskoste ten opsigte van enige skuld aangegaan om 'n voertuig te bekom sal beperk word tot 'n bedrag bereken asof die oorspronklike skuld R360 000 beloop het. Voorbeeld: Sou u 'n voertuig aankoop ter waarde van R360 000 en die finansieringskoste beloop R60 000 oor 'n afbetalings-periode van vyf jaar, sal 'n bedrag van R12 000 (R60 000 / 5) vir 'n tydperk van vyf jaar as aftrekking oorweeg word.
Waar 'n reistoelae ontvang is, kan die aftrekking op die kilometerskaal in ooreenstemming met die tariewe in die tabel wat volg geëis word. Die vaste koste, brandstof- en instandhoudingskoste word op die "waarde" van die voertuig gebaseer.
Die oorspronklike kosprys van die voertuig, maar uitgesluit enige finansieringskoste of rente betaalbaar.
In enige ander geval, die markwaarde daarvan op die tydstip toe u vir die eerste keer die voertuig of die reg van gebruik daarvan verkry het, plus enige verkoopbelasting / BTW betaalbaar op die waarde.
Waar uitgawes t.o.v. twee voertuie geëis word, moet redes verstrek word waarom meer as een voertuig gebruik is.
Indien die voertuig vir 'n periode minder as 12 maande gebruik is moet die vaste koste komponent pro-rata dienooreenkomstig op 'n dag tot dag basis pro-rata toegedeel word.
Beleggingsinkomste is byvoorbeeld verteenwoordigend van inkomste verkry uit 'n belegging by 'n finansiële instelling, 'n bank of 'n maatskappy wat effektetrustaandele administreer. Dividende uit plaaslike beleggings, behalwe dividende verkry vanaf 'n eiendomstrust, is nie belasbaar nie. Dividende ontvang vanaf buitelandse beleggings is egter belasbaar en moet in deel 2.3 en deel 3 van Skedule 1 aangedui word.
Inkomste verkry vanuit 'n belegging in effektetrustaandele kan aangedui word as buitelandse dividende, plaaslike dividende, buitelandse rente of plaaslike rente. Hierdie inligting sal verskyn op die sertifikaat wat u vanaf die instansie, waar u fondse belê is, verkry het en moet in die toepaslike gedeelte in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word.
Die bruto bedrae ontvang moet in Skedule 1 aangetoon word aangesien die vrystellings deur SARS bereken sal word.
Alle inkomste uit beleggings ontvang deur of toegeval aan u of u minderjarige kinders moet verklaar word (ingesluit inkomste uit beleggings wat nie uitbetaal is nie, maar tot u of u minderjarige kinders se voordeel aangewend, opgehoop of herbelê is). Waar rente as 'n aftrekking teen beleggingsinkomste geëis word, moet volledige besonderhede verstrek word (bv. bedrae belê / geleen, rentekoerse, datum van elke lening en belegging).
Alle inkomste verkry vanaf plaaslike sowel as buitelandse rente-inkomste moet in deel 1 van Skedule 1 verklaar word. Indien u BUITE GEMEENSKAP van goedere of ONGETROUD is, moet die totale rente ontvang, ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse rente, in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word. Indien u egter BINNE GEMEENSKAP van goedere getroud is, moet slegs 50% van u rente-inkomste in deel 2 aangedui word aangesien u gade belasbaar is op die oorblywende deel.
Indien u inkomste vanuit buitelandse dividende verkry het, moet u dele 2.3 en 3 van Skedule 1 voltooi. 'n Betalingsadvies ten opsigte van die inkomste moet vanaf die instansie verkry word waar u inkomste belê is, en aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
Die vrystelling ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R15 000 indien u jonger as 65 jaar is, en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is.
Die vrystelling sal geld ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, asook plaaslike rente- inkomste. Die vrystelling ten opsigte van buitelandse beleggingsinkomste, d.i. buitelandse dividende en buitelandse rente, is egter beperk tot R2 000 en sal in die volgende orde toegedeel word: buitelandse dividende, buitelandse rente en daarna plaaslike rente soos aangedui in die onderstaande voorbeeld van 'n belastingpligtige wat onder die ouderdom van 65 jaar is.
Die vrystelling sal programmaties deur SARS toegepas word.
BUITELANDSE DIVIDENDE ONTVANG Die volle bedrag van R1 600 sal vrygestel word aangesien dit minder as R2 000 is. Die balans van R400 (R2 000 - R1 600) sal nou gebruik word vir die vrystelling van buitelandse rente-inkomste.
BUITELANDSE RENTE-INKOMSTE ONTVANG R900 se rente-inkomste is ontvang, waarvan R400 vrygestel sal wees (d.i. die balans nie vrygestel ten opsigte van buitelandse dividende nie). R500 sal dus by belasbare inkomste ingesluit word.
PLAASLIKE RENTE-INKOMSTE ONTVANG Die totale vrystelling is R15 000 waarvan R2 000 reeds gebruik is vir afsetting teen buitelandse beleggingsinkomste. Die balans van R13 000 kan dus nou aangewend word vir afsetting teen die R13 600 wat ontvang is ten opsigte van plaaslike rente-inkomste. Die balans van R600 sal dus ingesluit word by belasbare inkomste.
RESULTAAT VAN DIE BEREKENING 'n Bedrag van R1 100 sal as belasbare beleggingsinkomste ingesluit word by belasbare inkomste in die berekening van belastingaanspreeklikheid, d.i. die R500 wat nie vrygestel is teen buitelandse beleggingsinkomste nie, plus die R600 ten opsigte van plaaslike rente-inkomste.
Buitelandse dividende word sedert 23 Februarie 2000 in Suid-Afrika belas. 'n Buitelandse dividend beteken enige dividend ontvang deur of toegeval aan 'n persoon vanaf 'n buitelandse entiteit of, in die geval van 'n inwonermaatskappy, 'n dividend tot die mate wat dit verklaar is uit winste wat ontstaan het voor dit 'n inwoner geword het.
Om belas te word op die netto buitelandse dividend, d.i.
Om belas te word op die bruto dividend, in welke geval die buitelandse belasting wat betaal is, geëis kan word. Dieselfde beginsel geld waar 'n Suid-Afrikaanse effektetrust 'n buitelandse dividend aan 'n inwoner-eenheidshouer uitkeer.
Enige bedrag van rente aangegaan in die voortbrenging van inkomste uit buitelandse dividende, sal as 'n aftrekking toegelaat word teen sodanige inkomste. Die bedrag van rente wat afgetrek kan word, is beperk tot die bedrag ten opsigte van buitelandse dividende wat ingesluit is in bruto inkomste. Waar die toelaatbare rente die belasbare buitelandse dividend oorskry, word dit verminder met enige buitelandse dividend wat nie in belasbare inkomste ingesluit is nie en die balans word oorgedra na die volgende jaar van aanslag. Die bedrag wat oorgedra word mag teen toekomstige buitelandse dividende verreken word.
Alle plaaslike rente-inkomste moet in deel 1 van die Skedule verklaar word en oorgedra word na deel 2 van die skedule indien u ONGETROUD of BUITE GEMEENSKAP van goedere getroud is. Slegs 50% van die bedrag moet na deel 2 oorgedra word indien u BINNE gemeenskap van goedere getroud is. Die oorblywende 50% sal in die hande van u gade belasbaar wees.
Alle buitelandse huurinkomste moet in deel 3 van Skedule 2 verklaar word en die wins / verlies bereken word. Die berekende wins / verlies moet ingesluit word in Skedule 4 (Totale belasbare buitelandse inkomste).
Indien u 'n gedeelte van die eiendomme wat u verhuur het bewoon het, of indien dit huurvry deur iemand anders bewoon was, vermeld watter gedeelte van die uitgawes daarop betrekking het.
Maak asseblief seker dat u die vraag in die skedule beantwoord.
Huurinkomste, in afwagting op die uitoefening van 'n opsie om te koop ongeag die feit dat sodanige huur verreken mag word teen die uiteindelike aankoopprys, is belasbaar.
Boerderyinkomste / verlies soos bereken op bladsy 11, Skedule 7 deel 1, moet na Skedule 2 van u opgawe oorgedra word om die boerdery skedule te voltooi. Vir meer inligting verwys na bladsy 26 van hierdie brosjure.
Die inligting wat verlang word, het betrekking op die bedrywighede in verband met besigheid, bedryf en / of professie wat vir u eie rekening en nie as werknemer nie, bedryf of beoefen word.
Verskaf volledige finansiële state ten opsigte van elke besigheid, bedryf of professie wat u bedryf of beoefen.
Sommige van die uitgawes wat u aangegaan het, mag gedeeltelik van 'n persoonlike en gedeeltelik van 'n besigheidsaard wees. Dit sluit onder meer bedrae in, aangegaan ten opsigte van brandstof en olie, water, huur, elektriesiteit, telefoon, motoronderhoudskoste, herstelwerk, assuransie, rente en oorsese reiskoste. Die persoonlike gedeelte van hierdie uitgawes is nie aftrekbaar as 'n besigheidsuitgawe nie en 'n toedeling van hierdie uitgawes moet dus gemaak word. Volledige besonderhede van u berekeninge moet u opgawe vergesel.
Redelike toedeling -Dit is nie altyd maklik om die besigheidsgedeelte en die persoonlike gedeelte ten opsigte van tweeledige uitgawes vas te stel nie. Geen vaste reël kan vir alle gevalle neergelê word nie, maar toedelings moet redelik wees.
Wat motoronkoste betref, moet 'n toedeling volgens afstand werklik afgelê vir private- en besigheidsdoeleindes gemaak word.
In die algemeen is 'n kapitale uitgawe 'n bedrag betaal of skuld aangegaan in die verkryging, verbetering of opknapping van 'n bate. Kapitale uitgawes is nie noodwendig tot bates beperk nie. Uitgawes om die omvang van 'n besigheid te vergroot, in teenstelling met die onderhoud daarvan, of uitgawes aangegaan om 'n bron van inkomste te skep, te beskerm of 'n blywende voordeel vir die besigheid te bekom, word vir belastingdoeleindes as van 'n kapitale aard beskou.
Toevoegings, verbeterings en veranderings aan enige bates in die besigheid gebruik byvoorbeeld geboue, toerusting, masjinerie, meubels, ens.
Regskoste ten opsigte van kapitaal of bates.
Indien sodanige goedere alreeds in u boeke verantwoord is, moet hierdie aansuiwering nie weer in berekening gebring word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. 'n Aantekening moet op die staat gemaak word om die waarde daarvan aan te toon en hoe dit verantwoord is.
Enige onkoste, uitgesonderd die van 'n kapitale aard, ten opsigte van enige geskil of regsgeding, wat werklik aangegaan is by die voortbrenging van inkomste of wat ontstaan het in die loop of uit die hoofde van gewone verrigtinge deur u onderneem by die beoefening van 'n bedryf, kan as 'n aftrekking geëis word. Besonderhede moet verskaf word.
Besonderhede van algemene of diverse uitgawes in u state geëis, moet op 'n aparte staat verstrek word en uitgawes daarin vervat wat nie toelaatbaar is nie, moet in u berekening van belasbare inkomste getoon word.
Indien u of enige lid van u gesin 'n gedeelte van die perseel waarin u handel dryf of u beroep beoefen, gratis bewoon, kan slegs daardie uitgawes wat op die besigheidsgedeelte van die perseel betrekking het, geëis word.
Waar 'n bate gedurende 'n nie-belasbare tydperk in gebruik geneem word moet die tydperk in ag geneem word in die berekening van die aftrekking vir doeleindes van Artikel 11(o) van die Inkomstebelasting Wet. Artikel 11(o) maak voorsiening vir die uitoefening van keuse om 'n verlies as aftrekking te eis vir die vervreemding, verlies of vernietiging van 'n bate waarvan die verwagte leeftyd vir belastingdoeleindes nie meer as tien jaar is nie. Die aftrekking moet gelyk wees aan die verskil tussen die bedrag ontvang of toegeval en die kosprys by beskikking van die bate.
Kennis moet geneem word van die bepalings van par. 65 en par. 66 van die Agtste Bylae tot die Inkomstebelastingwet, wat op 22 Desember 2003 in werking getree het.
gratis vir 'n teenprestasie aan u oorgedra is; of enige ander voordeel onder hierdie omstandighede aan u toegeval het, moet volle besonderhede verstrek word.
Heg afskrifte van dokumente van die betrokke finansiële instelling aan.
Enige uitgawes of verliese wat in die lopende of 'n vorige jaar van aanslag as aftrekking toegelaat was by die berekening van u belasbare inkomste en wat gedurende die jaar van aanslag herwin of teruggevorder is, moet as inkomste getoon word indien dit nie alreeds in u lopende finansiële state verantwoord is nie.
Besonderhede van alle reserwes wat nie as sodanig in u balansstaat getoon is nie, moet verstrek word, met vermelding van bedrae oorgedra na die reserwerekening gedurende die jaar van aanslag en waar daardie bedrae in die rekeninge gedebiteer is.
Indien rente betaal is, moet die doel waarvoor die kapitaal aangewend is, aangedui word.
Dit moet nie vir slytasiedoeleindes by die kosprys van bates aangekoop bygetel word nie, maar moet afsonderlik getoon word.
Indien die koste van buitelandse reise by u totale eis vir reiskoste ingesluit is, dui aan wie die reise onderneem het, die doel waarvoor dit onderneem is en verstrek besonderhede van die reisplan en die uitgawes.
Besonderhede van die bron en die bedrae waarmee hierdie rekeninge gekrediteer is, moet verstrek word.
Voorsien volle besonderhede met betrekking tot bron, bedrae, datums, aard van skuld en redes waarom as slegte skuld beskou word.
In die geval van twyfelagtige skuld, moet 'n soortgelyke lys verstrek word en die bedrae wat as 'n toelae ten opsigte van sodanige skulde geëis, aangedui word.
Artikel 20A is in die Belastingwet opgeneem met ingang van die 2005 jaar van aanslag. Die Artikel maak voorsiening dat, onderworpe aan sekere toetse, 'n vasgestelde verlies gely deur 'n natuurlike persoon, nie teen enige ander inkomste behalwe die inkomste verkry vanaf die betrokke bedryf in berekening gebring kan word nie. Dit beteken dat vasgestelde verliese gely ten opsigte van 'n bedryf, met spesifieke verwysing na sekere geïdentifiseerde bedrywe, in sekere omstandighede onderworpe sal wees aan die potensiële omheining van die vasgestelde verlies. Die omheining van so 'n verlies kan egter voorkom word indien die feite en omstandigheids toets, waarvoor in subartikel voorsiening gemaak word, aandui dat die bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
n Voorvereiste vir die toepassing van Artikel 20A is dat, in die jaar van aanslag waarin die omheining die eerste keer toegepas word, die belastingpligtige se belasbare inkomste (voor die verrekening van enige vasgestelde verlies uit die beoefening van enige bedryf gedurende daardie jaar van aanslag gely en die balans van 'n vasgestelde verlies wat van die voorafgaande jaar vorentoe gedra is) gelyk is aan of meer is as die bedrag waarop die maksimum marginale skaal van belasting vir individue hefbaar is. Ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is die maksimum marginale skaal hefbaar op belasbare inkomste wat R300 000 oorskry.
In die geval van die geïdentifiseerde bedrywe, soos gelys in Artikel 20A (b) van die Inkomstebelastingwet, kan die potensïele omheining van vasgestelde verliese reeds vanaf die 2005 jaar van aanslag toegepas word tensy die 'feite en omstandigheids toets' aandui dat dit 'n geregverdigde bedryf is.
Die omheining kan geskied ten opsigte van verliese met betrekking tot die geïdentifiseerde bedrywe of ander bedrywe ten opsigte van die drie-uit- vyf-jaar of die ses-uit-tien-jaar reël (uitgesluit boerdery inkomste).
Enige vorm van dobbelary of weddenskap.
Die drie-uit-vyf-jaar reël het betrekking op alle bedrywe wat nie ingesluit is by die lys van geïdentifiseerde bedrywe nie. Die huidige jaar van aanslag moet in berekening gebring word met die toepassing van die drie-uit-vyf-jaar reël. Vasgestelde verliese gely ten opsigte van bedrywe wat nie geïdentifiseer is nie kan dus potensieel vanaf die 2007 jaar van aanslag omhein word ingevolgeArtikel 20A (a). Dit sal gebeur indien die spesifieke bedryf vir drie agtereenvolgende jare beginnende in die 2005 jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies ly. Die omheining kan egter uitgestel word as die bedryf 'n wins sou realiseer in enige van die jare waarna in die voorafgaande sin verwys word, soos geïllustreer in die volgende voorbeeld.
Verhuring word as 'n bedryf beskou en as gevolg van die feit daar nou uit drie van vyf jaar 'n verlies gely sal word (waar daardie persoon gedurende die vyf jaar tydperk wat eindig op die laaste dag van daardie jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies gely het in minstens drie jare van aanslag) sal die omheining van die vasgestelde verlies in die 2008 jaar van aanslag in werking tree. Indien daar egter in die 2008 jaar van aanslag 'n wins gemaak is en in die 2009 jaar van aanslag 'n verlies gely word, sal die omheining eers in die 2009 jaar van aanslag plaasvind.
Enige ander bedryf wat nie spesifiek geïdentifiseer is nie.
Ten opsigte van beide die geïdentifiseerde sowel as die bogenoemde bedrywe kan die omheining van die vasgestelde verlies voorkom word in terme van subartikel wat voorsiening maak vir 'n ontsnappingsroete ingevolge waarvan die balastingpligtige kan bewys dat die betrokke bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
Die tyd wat die persoon by die perseel spandeer ten einde die besigheid te bedryf.
Die aard van die betrokke besigheid.
Die mate waarin enige bate wat aan daardie bedryf toeskryfbaar is of beskikbaar is vir gebruik deur daardie persoon of enige familielid vir doeleindes van ontspanning of persoonlike gebruik.
Waar vasgestelde verliese in ses uit tien jare gely word ten opsigte van die geïdentifiseerde bedrywe wat in subartikel 2(b) gelys is sal die feite en omstandighede toets nie meer beskikbaar wees om te voorkom dat die verlies omhein word nie. Dit beteken dus dat sou 'n verlies gely vanuit 'n geïdentifiseerde bedryf, met die toepassing van die feite en omstandigheids toets voorkom het dat die die vasgestelde verlies omhein word, sal dit ingevolge die ses-uit-tien-jaar reël nie langer moontlik wees om die omheining te verhoed nie. Alhoewel hierdie bepaling geld ten opsigte van al die geïdentifiseerde bedrywe word boedery- bedrywighede spesifiek in subartikel 7 uitgesluit van hierdie beperking. Die rede vir die uitsluiting is gesetel in die feit dat sekere vorms van boerdery aktiwiteite lang tydperke van verliese meebring alvorens 'n wins gerealiseer kan word.
Ten opsigte van beide die vyf-uit-tien-jaar sowel as die ses-uit-tien-jaar reël sal enige vasgestelde verlies wat gely is in enige jaar van aanslag voor of op 29 Februarie 2004, buite rekening gelaat word.
Voltooi asseblief hierdie gedeelte volledig. Hierdie gedeelte bevat die minimum inligting wat benodig word vir die berekening van die huurwins of verlies.
Geliewe daarop te let dat elke bedryfsaktiwiteit afsonderlik beoordeel word vir die potensiële omheining van verliese. Onafhaklike finansiële state moet dus ten opsigte van elke bedryfsaktiwiteit opgestel word en die wins of verlies ten opsigte van elke bate (verhuring) apart aangedui word.
In sekere omstandighede is dit egter moontlik dat die verhuring van meer as een bate as 'n enkelbedryf beskou kan word. Indien dit die geval is moet die wins / verlies verkry as 'n enkel item gelys word en kan 'n gekombineerde stel finansiële state ingedien word. Ten einde SARS in staat te stel om te bepaal of dit wel een bedryf is moet die inligting soos versoek in gedeelte 2 van die skedule voltooi word.
Indien u huurinkomste ontvang het en u binne gemeenskap van goedere getroud is moet slegs 50% van die wins / verlies verklaar word aangsien die ander 50% in ag geneem sal word by die berekening van u gade se belasbare inkomste.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word. Verwys na gedeelte 1 hierbo.
In die geval van die verhuring van residensiële verblyf, voertuie, lugvaartuie en bote moet gelet word op die uitsluiting as geïdentifiseerde bedryf indien meer as 80% van die verhuring aan nie familielede vir minstens helfte van die jaar van aanslag plaasgevind het.
Indien die inkomste ten opsigte van die eiendom / bate reeds in die 2005 jaar van aanslag verklaar is en die aanslag reeds verwerk is, sal van die inligting op bladsy 2 van die opgawe gebruik gemaak kan word om die gedeelte te voltooi. Sou die besonderhede ten opsigte van die adres en / of beskrywing van die bate nie korrek weergegee wees op bladsy 2 van die opgawe nie moet u die korrekte besonderhede teenoor die betrokke unieke identifikasienommer in die huurinkomsteskedule aandui.
Die unieke identifikasienommer soos aangedui in deel 2 van u opgawe is programmaties deur SARS geskep, ten opsigte van elke eiendom / bate, gebaseer op die inligting wat u in u 2005 opgawe verstrek het. Indien u steeds inkomste vekry uit die verhuring van die eiedom / bate waarna die toegekende unieke identifikasienommer verwys, moet die betrokke nommer in hierdie kolom aangedui word.
Indien inkomste vir die eerste keer verkry word uit die verhuring van 'n eiendom / bate moet die kolom oopgelaat word aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties deur SARS geskep en toegeken sal word. Dit beteken dat die kolom nie voltooi moet word nie in die geval waar die eiendom / bate in die huidige jaar van aanslag verkry is.
In die geval waar huurinkomste verklaar is in u 2005 belastingopgawe en die aansalag nog nie gefinaliseeer is nie sal die unieke identifikasienommer nie beskikbaar wees nie en moet die kolom oopgelaat word.
Die bruto inkomste verkry vanuit die verhuring van 'n eiendom / bate moet in hierdie kolom getoon word. Geliewe te let dat die inkomste verkry uit onderskeie bates apart aangedui moet word tensy u spesifieke motivering voorsien waarom die inkomstes beskou moet word as verkry vanaf 'n enkelbedryf.
Die netto berekende wins of verlies verkry vanuit die verhuring van die eiendom / bate moet in die kolom aangedui word.
Lees assesblief die vraag sorvuldig en dui dan aan of die verlies buite rekening gelaat moet word in die berekening van u belasbare inkomste indien 'n verlies gely is ten opsigte van die verhuring van die eiendom / bate. Indien u "JA" sou antwoord sal die verlies nie in aanmerking geneem word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. Sou u aandui dat die verlies nie omhein moet word nie sal u, u besluit moet staaf deur die dokumentasie, waarna die paragraaf "Feite en omstandighede" op bladsy 20 van hierdie brosjure verwys, aan te heg. Die dokumentasie moet gebaseer word op die feite wat spesifiek in hierdie paragraaf aangespreek word. Indien geen ondersteunende dokumentasie voorsien word nie kan 'n verlies moontlik ingevolge Artikel 20A van die Inkomstebelastingwet omhein word.
Gebruik die volgende lys van kodes ten einde hierdie gedeelte te voltooi. Indien u egter onseker is watter kode om te gebruik moet hierdie gedeelte oopgelos word en sal deur SARS voltooi word.
Aangesien huurinkomste as bedryfsinkomste beskou word moet enige buitelandse huurinkomste verklaar word in die "Totale belasbare buitelandse inkomste skedule" en nie in die skedule vir plaaslike huurinkomste nie.
Ten einde uitvoering te gee aan die voorstelle met betrekking tot Belasting op Kapitaalwins (BKW), is die Agtste Bylae by die Inkomstebelastingwet gevoeg. Hierdie bylae bepaal 'n belasbare wins of aangeslane verlies en 'n nuwe Artikel 26A van die Wet maak voorsiening vir 'n belasbare wins wat ingesluit word by belasbare inkomste. Die BKW-bepalings het op 1 Oktober 2001 van krag geword.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n BKW-gebeurtenis word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind / voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. BKW is van toepassing op alle bates waaroor voor of op 1 Oktober 2001 (waardasiedatum) beskik is. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het, sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate konstitueer / vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Alle waardasies moet gedoen word asof op 1 Oktober 2001 en moes gedoen gewees het voor 30 September 2004.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon / entiteit om die regsgeldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
Die 20 jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
In die geval van 'n individu of 'n tipe A spesiale trust (soos omskryf in Artikel 1 van die Inkomstebelasting Wet), sal die eerste R1 miljoen wins of verlies op 'n primêre woning nie in ag geneem word vir BKW doeleindes nie. Met ander woorde, waar 'n kapitale wins of verlies R1 miljoen te bowe gaan, sal die oorskot onderhewig wees aan BKW.
Die woning hoofsaaklik vir huishoudelike doeleindes gebruik word.
n Primêre woning sluit die grond in waarop dit geleë is en kan ook die omliggende grond insluit wat hoofsaaklik vir huishoudelike of private doeleindes saam met die woning gebruik word. Die totale oppervlak van die grond mag egter nie groter wees as 2 hektaar nie. Ongekonsolideerde omliggende grond kan deel hiervan vorm, mits die transaksie by beskikking van die primêre woning die ongekonsolideerde omliggende grond insluit, en met dieselfde persoon/entiteit gesluit word.
In die geval van 'n individu en 'n tipe A spesiale trust is die jaarlikse uitsluiting R10 000. Verreken alle kapitaalwinste en/of -verliese ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag en verminder dan die som daarvan met die jaarlikse uitsluiting van R10 000, beperk tot die wins of verlies, sou dit minder as R10 000 wees.
Indien 'n natuurlike persoon gedurende die jaar van aanslag afsterwe, word die jaarlikse uitsluiting in daardie geval verhoog tot R50 000.
Die uitsluiting het betrekking op winste sowel as verliese.
Die berekende totale kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers (25%) om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
n Kapitaalverlies kan slegs teen 'n kapitaalwins verreken word.
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, minerale regte) 6502 6530 Verlies: Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, minerale regte)... 6503 6531 Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan)... 6504 6532 Verlies: Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan)... 6505 6533 Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies)... 6506 6534 Verlies: Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies) 6507 6535 Finansiële instrumente ongenoteer (bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreenkomste, ruilooreenkomste, skuld)... 6508 6536 Verlies: Finansiële instrumente ongenoteer (bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreen-komste, ruilooreenkomste, skuld)... 6509 6537 Ontasbare bates (bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe (franchises), lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom)... 6510 6538 Verlies: Ontasbare bates (bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe (franchises), lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom)... 6511 6539 Buitelandse valuta... 6512 NVT Verlies: Buitelandse valuta... 6513 NVT Installasies en masjinerie... 6514 6540 Verlies: Installasies en masjinerie... 6515 6541 Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is (bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting)... 6516 6542 Verlies: Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is (bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting)... 6517 6543 Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates (bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg)... 6518 6544 Verlies: Ander roerende bates, uitgesluit persoonlike gebruiksbates (bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg)... 6519 6545
Netto inkomste verkry uit 'n Beheerde Buitelandse Maatskappy.
Die geweegde gemiddelde kontantkoers.
Voorbeelde hiervan is, eksekuteurs-, kurators- of ander soortgelyke vergoeding, tantième, honoraria en enige betaling, toevalling of ontvangste, uit watter bron ook al. Besonderhede van die aard en oorsprong van die inkomste moet volledig op 'n aparte staat uiteengesit word.
Voltooi Skedule 6 op bladsy 10 van u opgawe indien u enige inkomste ontvang het wat u as nie-belasbaar beskou en voorsien volledige besonderhede ten opsigte van die aard en bedrae daarvan.
Alle inkomste wat direk vanaf veeteelt, landbou of ander boerdery-aktiwiteite verkry word, is boerdery-inkomste. Inkomste verdien uit boerderybedrywighede sal, behalwe die gewone boerdery-aktiwiteite, ook byvoorbeeld, weigelde wat verkry is deur 'n persoon wat boerderybedrywighede beoefen, herwinning van depresiasie wat voorheen as 'n aftrekking toegestaan is ten opsigte van voertuie, implemente en masjinerie wat in boerdery-aktiwiteite gebruik is en subsidies wat deur die boere ontvang is, of dit nou ten opsigte van boerderyprodukte of kapitale uitgawes, byvoorbeeld die bou van damme ontvang is, insluit. Wedgelde wat verdien is deur 'n boer wat renperde aanteel, asook 'n vasgestelde huurinkomste wat ten opsigte van plaaseiendom verkry is, sal nie boerdery-inkomste verteenwoordig nie.
Inkomste ten opsigte van buitelandse boerdery-aktiwiteite moet afsonderlik getoon word. Verwys na Skedule 7 van u opgawe.
Indien lewende hawe en/of produkte vir privaatdoeleindes aangewend word, moet 'n bedrag gelykstaande aan die kosprys van die lewende hawe en/of produkte by die inkomste ingesluit wees.
beskrywing van die lewende hawe of produkte; en die bedrag ontvang.
weens droogtetoestande, veesiekte of beskadiging van weiding deur brand of plaag; of uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die Regering georganiseer, moet as inkomste verklaar word aangesien die inkomste uit hierdie verkope belasbaar is.
in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe aangekoop is; of in die jaar van aanslag waarin die oorspronklike lewende hawe verkoop is.
Indien u verkies om die aankoopprys van lewende hawe wat ter vervanging aangekoop word, na die jaar van verkoop terug te verwys (wat beteken dat u aanslag vir daardie jaar verminder sal word), moet SARS van u keuse in u opgawe vir die jaar waarin die verkoop plaasgevind het, verwittig word en volle besonderhede van die lewende hawe wat verkoop is, asook die rede vir die verkoop, voorsien word.
U moet lewende hawe wat weens droogtetoestande, veesiekte of beskadiging van weiding deur brand of plaag verkoop is, binne vier jaar na afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
U moet lewende hawe, wat uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die Regering georganiseer, verkoop is, binne nege jaar na die afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
Waar 'n boer op of na 1 Maart 1982 lewende hawe weens droogte verkoop het en die geheel of 'n gedeelte van die opbrengs van bedoelde verkope is gedeponeer in 'n rekening in die boer se naam by die Land- en Landboubank van Suid-Afrika, word die bedrag van sodanige deposito geag nie bruto inkomste te wees vir daardie jaar van aanslag nie. Slegs daardie gedeelte van die opbrengs wat binne 3 maande na ontvangs daarvan gedeponeer is, kwalifiseer vir die toegewing.
indien dit onttrek word binne 6 maande na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige verkoop; of indien dit onttrek word na die verstryking van 6 maande, maar binne 6 jaar na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige onttrekking; of in die geval van 'n boer se dood of insolvensie binne die 6 jaar tydperk, geag bruto inkomste te wees op die dag voor die datum van dood of insolvensie; of indien dit nie onttrek word binne die 6 jaar tydperk nie, geag bruto inkomste te wees op die laaste dag van bedoelde tydperk.
U sal egter nie van hierdie vergunning gebruik kan maak nie indien u verkies het om die aankoopprys van lewende hawe, wat ter vervanging aangekoop word, as 'n aftrekking te eis in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe weens droogte verkoop is.
Die volgende kan as riglyn gebruik word om die wins / verlies van boerdery-aktiwiteite te bepaal en om Skedule 7 van u opgawe te voltooi.
Indien u gade vir sy/haar eie rekening geboer het, moet hy/sy 'n afsonderlike opgawe verstrek.
Plaaslike en buitelandse boerdery-aktiwiteite moet apart getoon word.
n beskrywing van die lewende hawe of produkte geskenk; en die markwaarde daarvan.
Meld die getal persone in u gesin en die getal huisbediendes asook die geskatte waarde (gebaseer op produksiekoste) van die lewende hawe en produkte deur u, u gesin en huisbediendes gedurende die jaar van aanslag verbruik.
soort subsidie ontvang, byvoorbeeld vir verbandrente, damme, omheinings gronderosie, goedgekeurde bulle, ens.; en die bedrag ontvang ten opsigte van elke soort subsidie.
Verstrek besonderhede van enige ander boerdery-inkomste wat nie spesifiek hierbo vermeld is nie - dit sluit bonusse van landboukoöperasies in. Huurgeld van plaas-eiendom deur u verhuur moet in die opgawe onder huurinkomste verstrek word (Skedule 2 van u opgawe).
Het u of enige iemand anders as 'n werknemer gedurende die jaar van aanslag enige plaasgebou waarvan die koste voorheen as 'n aftrekking vir inkomstebelasting-doeleindes toegelaat is, bewoon?
Die totale bedrag ontvang of toegeval ten opsigte van roerende bates (masjinerie, gereedskap, ens.) wat gedurende die jaar van aanslag van die hand gesit is, moet as 'n verhaling in hierdie afdeling getoon word. Die totale bedrag van die verhaling sal by u inkomste ingesluit word, behalwe waar 'n saldo ten opsigte van ontwikkelings- en verbeteringsuitgawes vanaf die vorige jaar van aanslag oorgedra word. In so 'n geval sal die verhaling eers teen die saldo verreken word en slegs die balans van die verhaling, indien enige, sal as boerdery-inkomste in berekening gebring word.
datum verkoop, in ruil gegee of geskenk; en verkoopprys of markwaarde van bate in ruil gegee of geskenk.
Die totale bedrag van die verhaling met betrekking tot masjinerie, gereedskap, werktuie of artikels wat op of na 1 Julie 1988 in gebruik geneem is, moet onder deel (e) van hierdie gedeelte getoon word.
doel waarvoor elke lening aangewend is; en die bedrag aan rente betaal ten opsigte van elke lening. KAPITAALTERUGBETALINGS MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
aard van die belasting; en die bedrag betaal. INKOMSTEBELASTING MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
name en adresse van persone en firmas by wie gekoop; en die bedrag aan elk betaal.
getal los werknemers; en die bedrag werklik aan elke groep betaal. Moenie lone van huisbediendes insluit nie.
Lone betaal ten opsigte van verbeterings moet nie onder kontantlone geëis word nie, maar onder verbeterings.
Verstrek name en adresse van persone of firmas by wie u rantsoene aangekoop het en bedrae betaal.
Moenie die waarde van plaasprodukte deur uself geproduseer of lewende hawe deur u geteel of aangekoop en alreeds getoon, by hierdie deel insluit nie.
Meld aard van reparasie. Hierdie deel het slegs betrekking op reparasies aan voertuie, masjinerie en implemente. Reparasies aan ander bates moet onder item (j) van hierdie afdeling getoon word.
Hierdie toelae kan slegs geëis word ten opsigte van motorvoertuie (waarvan die uitsluitlike of primêre funksie die vervoer van persone is), 'n woonwa, 'n lugvaartuig (behalwe 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oesbespuiting gebruik word), of kantoormeubels of -toerusting wat vir boerderydoeleindes gebruik word.
datum en beskrywing van bates gedurende die jaar van aanslag verkoop, in ruil gegee, ingeruil as gedeeltelike koopprys van ander bates, of as uitgedien onttrek en bedrae vir sodanige bates ontvang; en meld die oorspronklike datum van aankoop en koopprys van elke bate.
van sodanige koste in die derde jaar van aanslag.
Hierdie aftrekking is ook van toepassing op 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oes-bespuiting gebruik word. Die kontantkoste van 'n nuwe bate, aangeskaf om 'n bate te vervang wat beskadig of vernietig is, moet verminder word met die bedrag wat ten opsigte van die beskadigde of vernietigde bate verhaal is. Die bedrag verhaal word dus nie by die boer se inkomste ingesluit nie.
Slegs die werklike koste wat spesifiek vir die uitroei van onkruid of vir grondbewaring aangegaan is, moet geëis word.
Lone, rantsoene, brandstof, materiaal, ens., wat reeds geëis is, moet nie weer hier geëis word nie.
Indien die werk deur onafhanklike kontrakteurs uitgevoer is, moet die name van die kontrakteurs en die bedrae aan hulle betaal, verstrek word. Die aard van die werk deur u of die kontrakteur verrig, moet ook beskryf word.
Indien die werk die bou van damme, stuwalle of die oprigting van omheinings insluit, moet u verduidelik waarom u die uitgawe onder hierdie deel eis.
aard van die reparasies; en die koste van die werk gedoen. Slegs reparasies aan geboue (uitgesonderd u private woonhuis of die van persone wat nie werknemers is nie), windpompe of pompmasjiene, ens., of uitgawes vir die instandhouding van ander bates wat vir boerderydoeleindes gebruik word, kan geëis word. Lone betaal aan eie plaaswerknemers moet nie onder hierdie deel ingesluit word nie.
beskrywing van die werk wat onderneem is; en hoe die uitgawe wat geëis word saamgestel is, dit wil sê watter bedrae aan lone, materiale ens. gespandeer is en indien die werk deur 'n onafhanklike kontrakteur onderneem is, verstrek die naam en adres van sodanige kontrakteur en die bedrag aan hom betaal.
Huise vir werknemers opgerig, sluit nie u familielede in nie.
Die verlies van R2 500 is nie toelaatbaar nie en word na die volgende jaar van aanslag oorgedra.
Hierdie bepaling is nie van toepassing nie indien 'n boer kan aantoon dat hy die lewende hawe wat hy op of na 31 Mei 1988 verkry het, nie langer besit nie en nie van die hand gesit het nie.
Indien die boer kan bewys dat, byvoorbeeld as gevolg van droogte, die billike markwaarde van al sy lewende hawe aan die einde van die jaar van aanslag minder is as die verlies op lewende hawe, soos hierbo bereken tesame met die waarde van beginvoorraad van sy lewende hawe, word sodanige verlies met die verskil verminder.
Het u alreeds die VERPLIGTE keuse in hierdie verband gedoen?
Ek kies hiermee die volgende indeling en waardes en verstaan dat my keuse alleenlik met die goedkeuring en toestemming van die Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens gewysig kan word.
Die standaardindeling en standaardwaardes volgens die Regulasies kragtens die Inkomstebelastingwet uitgevaardig, soos uiteengesit hierbo.
Die standaardindeling, maar teen my eie waardes soos uiteengesit hierbo.
My eie indeling en my eie waardes soos uiteengesit op die aangehegte staat.
Indien u kies dat u normale belasting volgens die genivelleerde skale bereken word en nog nie voorheen so 'n keuse uitgeoefen het nie, moet u sodanige keuse skriftelik uitoefen.
Ek, kies hiermee dat, met ingang van die jaar van aanslag geëindig ..., my normale belasting teen die genivelleerde belastingtarief bereken word ingevolge die bepalings van paragraaf 19 van die Eerste Bylae tot die Inkomstebelastingwet.
Ek verstaan en aanvaar dat hierdie bindend is vir alle toekomstige jare van aanslag.
L.W. - Hierdie keuse moet uitgeoefen word slegs indien u die stelsel van genivelleerde skale van normale belasting verkies. Indien die berekening van normale belasting teen gewone skale moet geskied, hoef hierdie keuse nie uitgeoefen te word nie.
Die keuse moet deur die persoon wat die boerdery beoefen, gemaak word, of in die geval van 'n boedel van 'n oorlede of insolvente persoon moet die eksekuteur of kurator, na gelang van die geval, die keuse uitoefen na die persoon se dood of insolvensie.
Dui u plaaslike en buitelandse bates en laste apart aan op bladsy 12 van u opgawe en heg 'n lys met 'n individuele beskrywing van alle buitelandse bates aan bladsy 13 van u opgawe. Indien teenstrydighede sou voorkom ten opsigte van die bates verklaar in vergelyking met die bates wat voorheen verklaar is, word dit voorgestel dat 'n verduideliking aan u opgawe geheg word wat hierdie teenstrydighede opklaar.
Dui die bruto omset, soos gereflekteer op die finansiële state aan teenoor die kode 4501.
Indien u op enige van die vrae in hierdie Skedule bevestigend antwoord, moet die inligting en skedules soos versoek aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die aankoopprys daarvan, aandui.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die bedrag ontvang met die verkoop van die bate, aandui.
Verkryging van roerende bates, bv. motors, karavane, bote, ens. Verstrek 'n skedule met 'n beskrywing van die bates verkry waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die betrokke bates aan.
Afstand doen (verkoop) van roerende batesVerstrek 'n skedule van al die bates waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die afsonderlike bedrae ontvang, ten opsigte van die onderskeie bates, aan.
Geskenke (donasies) ontvang Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies ontvang waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die skenker.
Geskenke (donasies) gemaak Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die ontvanger.
Erflating ontvangVoorsien 'n skedule waarin alle erflatings ontvang, waarvan die waarde R30 000 oorskry, beskryf word, met die afsonderlike waarde ten opsigte van die onderskeie erflatings.
Begunstigde van 'n trustVoorsien 'n skedule waarin die trust se naam, geregistreerde adres en inkomstebelastingnommer (indien van toepassing), sowel as die naam van die land waar die trust geregistreer is, aangedui word.
Verstrek volle besonderhede van die bedrae en hoe dit aangewend is.
Voorsien 'n skedule met die bedrae en die redes waarom u dit as nie-belasbaar beskou.
PrysoordragvasstellingVerstrek besonderhede van die bruto bedrag ontvang / toegeval uit internasionale transaksies, aard van die bedrag en die aard van die verwantskap.
Keuse in terme van par. 65 en / of par.
Verskaf die bedrag verhaal t.o.v. elke leerling en afskrifte van die IB180 t.o.v. die betrokke leerders met betrekking tot die bedrae verhaal.
Heg asseblief 'n skedule aan wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die vaste eiendom aandui.
Voorsien die inligting soos versoek in die opgawe.
Indien u opgawe en stawende skedules deur iemand anders as uself voltooi is, moet daardie Persoon die Skedule op bladsy 14 van u opgawe voltooi en onderteken.
Indien u enige buitelandse inkomste verdien het sal die toelaatbare aftrekkings ten opsigte van DONASIES, UITTREDINGANNUÏTEITSFONDSBYDRAES en MEDIESE EN TANDHEELKUNDIGE uitgawes toegedeel word in dieselfde verhouding wat u plaaslike en buitelandse inkomste teenoor die totale inkomste, voor die vermindering van die genoemde aftrekkings, dra. Vir verdere inligting raadpleeg die betrokke "Interpretation Note" op die SARS webwerf www.sars.gov.za of skakel u naaste SARS kantoor.
BEREKENING VAN BELASTINGAANSPREEKLIKHEID LET WEL: Indien u buitelandse inkomste ontvang het, moet u die paragraaf "Algemene inligting" opbladsy 35 bestudeer alvorens u die volgende berekening doen.
Plaaslike beleggingsinkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse rente-inkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse dividende Skedule 1, deel 2.
MIN: VRYSTELLINGS Vrygestelde beleggingsinkomste (R15 000 indien u onder die ouderdom van 65 jaar is en R32 000 indien u 65 jaar of ouer is). Verwys na die voorbeeld in die paragraaf wat handel oor beleggingsinkomste vir die toedeling van die vrystelling tussen plaaslike en buitelandse beleggingsinkomste.
Pensioenfondsbydraes dele 5.3 / 5.
Enige ander aftrekkings wat nie aangespreek word, bv. reis (maar uitgesluit donasies en mediese onkoste) (dele 5.9 / 5.10 en 5.11 van u opgawe)
Donasies deel 5.
Medies (deel 5.1 van u opgawe) Mediese aftrekkingskode 4008 Minus: 5% van sub-totaal (a) Minus beperking Toelaatbare mediese aftrekking Toelaatbare mediese aftrekking OF Mediese aftrekkingskode 4009 (gestremde persone) OF Indien u 65 jaar of ouer is, sal daar geen beperking wees nie.
LET WEL: Eise ten opsigte van uitgawes sal nie oorweeg word nie mits die skedule volledig voltooi is en aan bladsy 13 van u opgawe geheg is.
Datum Verskaffer / Dokter VoorgeskrewemedikasieJa / Nee Is die eis by diemediesefondsingedien?
TOTAAL: Indien die spasie in die skedule onvoldoende is, moet 'n addisionele skedule aangeheg word.
<fn>GOV-ZA. It12ei_brochure_2005_2006_afri.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie opgawe moet volledig ingevul word. Indien enige deel van die opgawe nie volledig ingevul is nie, sal dit verwerp word en teruggestuur word vir volledige voltooiing.
Die opgawe moet op die datum soos aangedui op die opgawe ingedien word.
Indien dit nie moontlik is om die opgawe binne die voorgeskrewe periode in te dien nie, moet u skriftelik uitstel vir die indiening daarvan versoek by u plaaslike SARS-kantoor of aansoek doen op die SARS webwerf, www.sars.gov.za.
Indien daar onvoldoende spasie vir enige item op die opgawe is, moet u die tersaaklike besonderhede op 'n aparte skedule verstrek en by die opgawe aanheg.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit voltooi en teruggestuur word, selfs as die Maatskappy, Trust of Genootskap van Persone (hierna verwys as entiteit) dormant is of geen inkomste vir die jaar van aanslag gegenereer het nie.
Moenie enige betalings of korrespondensie, wat nie op hierdie opgawe betrekking het, daarby insluit nie.
In hierdie brosjure word breedvoerig uiteengesit watter inligting benodig word vir die korrekte voltooiing van die opgawe.
Waar inligting in die opgawe ondersteun word deur skedules en addisionele bylaes, moet dit ooreenkomstig die betrokke dele, soos in die opgawe aangedui, genommer word. Onderskrywings soos "Sien die aangehegte state" is nie aanvaarbaar nie.
Addisionele inligting soos aangevra in die opgawe van inkomste, op aparte eendersgenommerde skedules.
Enige beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik aangeteken word, moet die gronde van beswaar volledig uiteensit en moet die SARS-kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui word, binne 30 dae na die datum van aanslag bereik. Kennis moet geneem word van die Regulasies wat ingevolge artikels 107(A) en 107(B) van die Inkomstebelastingwet uitgevaardig is, om die hantering van besware en appèlle te reguleer (verwys na die SARS webwerf, www.sars.gov.za).
Indien u beswaar verwerp word of 'n verminderde aanslag uitgereik word as gevolg van die gedeeltelike toelating van u beswaar en u nie tevrede is met die verminderde aanslag nie, mag u appèlleer na die Spesiale Inkomstebelastinghof.
Enige kennisgewing van appèl moet die gronde waarop dit gebaseer word spesifiseer en moet die SARS-kantoor, wat op die opgawe aangedui word, binne 30 dae vanaf die datum van die kennisgewing van die verwerping / gedeeltelike verwerping van die beswaar, bereik.
Die verpligting om belasting en / of rente te betaal, word nie deur die aanteken van 'n beswaar of appèl opgehef nie.
Die vervaldatum van aanslag verskyn op enige aanslag wat aan die entiteit uitgereik word. 'n Tweede datum sal ook op die aanslagkennisgewing verskyn.
Indien 'n aanslag nie betaal word voor of op die tweede datum nie, sal rente gehef word teen die voorgeskrewe rentekoers op die uitstaande balans van sodanige belasting ten opsigte van elke voltooide maand (gereken vanaf die eerste vervaldatum) waartydens enige gedeelte van die belasting onbetaald gebly het.
Enige betaling wat ontvang word na die tweede datum, sal eerstens toegedeel word aan die uitstaande rentebedrag en slegs daarna aangewend word vir die uitstaande bedrag ten opsigte van belasting.
Dit is verpligtend vir 'n belastingpligtige om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe.
aanslag. Om dit te vermy, en deur korrekte aanslae te hef, en om 'n meer doeltreffende inkomstebelastingstelsel mee te bring, is dit in almal se belang dat die inligting in die opgawe korrek en volledig is.
Merk die toepaslike tipe entiteit (indien 'n Genootskap van Persone, moet die blokkie vir "ander" gemerk word).
Totale inkomste is die algemene aanvaarde konsep van omset en verteenwoordig totale ontvangste en toevallings, ongeag of dit van 'n kapitale aard is of van 'n bron buite die Republiek, en sluit in donasies, toekennings en subsidies. Die bedrag wat as totale inkomste getoon word, moet die inkomste van alle besigheidsaktiwiteite wees en is gewoonlik dieselfde bedrag wat as totale inkomste in die jaarlikse finansiële state aangetoon word.
Bankbesonderhede: Indien enige terugbetaling verskuldig is aan die entiteit en dit in 'n bankrekening betaal moet word, moet die vereiste besonderhede in die betrokke spasie verstrek word. Let daarop dat die taknommer van die bank verskaf moet word.
Let wel: Die bankrekening moet in die naam van die entiteit wees, geen terugbetalings sal in die bankrekening van 'n derde party inbetaal word nie.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word en deur die wetlik aangestelde Openbare Amptenaar / Verteenwoordigende Belastingpligtige / Trustee onderteken word. Indien u nie 'n selfoon het nie, moet "Geen" ingevul word. U aandag word daarop gevestig dat die Openbare Amptenaar / Verteenwoordigende Belastingpligtige / Trustee verantwoordelik is vir die uitvoering van alle verpligtinge, en sal in die geval van die nie-nakoming van sodanige verpligtinge, in terme van die bepalings van die Wet verantwoordelik gehou word vir die oplegging van enige boete(s) waarvoor voorsiening gemaak word in die geval van versuim van sodanige verpligtinge.
Aangesien baie belastingpligtiges van die dienste van rekenmeesters, boekhouers of belastingkonsultante gebruik maak en gevolglik nie hierdie brosjure benut nie, moet u aandui of u 'n inligtingsbrosjure vir die volgende jaar van aanslag benodig.
Die rente-gedeelte van 'n uitkering uit 'n kollektiewe beleggingskema.
Bevestiging dat die bepalings van artikel 30 (b)(ii) van die Inkomstebelastingwet ten opsigte van beleggings nagekom is.
Voorsien volledige besonderhede van die huurooreenkoms indien paragraaf 10(d) van die Negende Bylae tot die Inkomstebelastingwet van toepassing is.
Het die oorspronklike doel met die aankoop van die eiendom intussen verander?
Is die eiendom verhuur aan die werkgewer van enige van die begunstigdes of verbonde persone tot die entiteit?
Indien 'n huurverlies gegenereer is, wat sal u as die vernaamste rede vir sodanige verlies beskou?
Is die huurpaaiemente voorheen toegelaat as 'n aftrekking by die berekening van die belasbare inkomste van die entiteit?
Volle besonderhede ten opsigte van die bron en bedrag van elke donasie, toekenning en/of subsidie ontvang moet voorsien word.
Voorsien volle besonderhede.
Toon die totale bedrag wat deur die entiteit ontvang is vanuit enige ander bron(ne) van inkomste (vrygestelde inkomste en kapitale ontvangstes / toevallings uitgesluit).
Voorsien besonderhede van die aard en bedrae ontvang uit elke bron op 'n aparte skedule en heg by die opgawe aan.
Hierdie gedeelte sal, byvoorbeeld, eksekuteursfooie of soortgelyke fooie ontvang / toegeval, tantième ontvang / toegeval en honoraria ontvang / toegeval, insluit.
Indien daar oor enige kapitale bate/bates beskik is gedurende die jaar van aanslag, moet volle besonderhede op 'n aparte skedule voorsien word.
Indien die entiteit nog in besit is van bates en / of reserwes, moet balansstaat inligting voorsien word.
Hierdie gedeelte moet voltooi word indien die entiteit goedkeuring vir die uitreiking van belastingaftrekbare kwotasies in terme van artikel 18Avan die Inkomstebelastingwet vanaf SARS ontvang het.
Met die uitsondering van deel 8 wat slegs vir kantoorgebruik is moet al die ander afdelings nie spesifiek aangespreek, voltooi word soos in die opgawe aangedui.
<fn>GOV-ZA. It12s_brochure_2005_2006_afri.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie brosjure word aan u voorsien om die voltooiing van u persoonlike inkomstebelastingopgawe (IB12S) te vergemaklik. Vir maklike verwysing is die gedeeltes in hierdie brosjure genommer om ooreen te stem met dieselfde gedeeltes in die opgawe. Gebruik hierdie brosjure tesame met die IB12S en u IRP5 / IB3(a) sertifikate.
U word uitgenooi om u naaste SARS kantoor te kontak, hetsy deur 'n besoek, telefonies of skriftelik, indien u enige probleme ondervind met die voltooiing van u opgawe. Onthou, ons sal u graag behulpsaam wees.
Besonderhede van inkomste ontvang en / of toegeval. U sal dit vanaf u werkgewer / fonds / instansie ontvang het bv. IRP5 / IB3a.
Inligting ten opsigte van addisionele inkomste.
Indien u enige ander inkomste ontvang het, byvoorbeeld boerdery- of besigheidsinkomste, moet u asseblief u plaaslike SARS kantoor nader vir 'n IB12BU opgawe. U moet terselfdertyd ook versoek dat u geregistreerde besonderhede as belastingpligtige dienooreenkomstig verander word.
Geen betalings, of korrespondensie wat nie betrekking het op die opgawe, moet aangeheg word nie.
Die opgawe moet deur u onderteken word.
n Ongetekende opgawe kan beskou word as 'n opgawe wat nie ontvang is nie, wat die heffing van boete vir die laat indiening van so 'n opgawe tot gevolg kan hê.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit voltooi en ingedien word ongeag of u netto inkomste R60 000 per jaar oorskry al dan nie.
U is verplig om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaring gemaak word in u belastingopgawe. Wanvoorstelling, versuim, weglating, verskaffing van onjuiste inligting of die versuim om 'n opgawe in te dien kan lei tot die heffing van boete, addisionele aanslae (tesame met rente) en / of vervolging.
Beswaar teen aanslag n Beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik ingedien word en die kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui is binne 30 dae vanaf datum van aanslag bereik.
Die verpligting vir die betaling van belasting, of rente op onbetaalde belasting, word nie opgeskort as gevolg van 'n appèl of beswaar nie.
U persoonlike besonderhede is vooraf gedruk op u opgawe. Maak asseblief seker dat dit korrek is. Indien van die besonderhede verander het, foutief is, of weggelaat is, moet u die verandering in die wit gedeeltes op bladsy 1 aanbring.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel, indien u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van 'n boete, ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet, tot gevolg hê.
Dit is baie belangrik dat u bankbesonderhede wat op die opgawe verskyn, korrek is, om te verhoed dat terugbetalings in verkeerde bankrekeninge gemaak word. Dui enige verandering in bankbesonderhede in die wit blokkies in deel 1.15 aan. Elektroniese betalings sal geskied deur gebruik te maak van die banktakkodenommer en nie die naam van die bank nie.
Geen terugbetalings sal in die bankrekening van 'n derde party of agent inbetaal word nie.
Gebaseer op die inligting verkry vanaf u opgawe vir die 2005 jaar van aanslag is 'n unieke identifikasienommer geskep en toegeken ten opsigte van elke eiendom / bate waaruit huurinkomste verkry is. Vir maklike verwysing van die unieke identifikasienommer met betrekking tot 'n spesifieke eiendom / bate wat voorheen verklaar is, is die betrokke inligting in hierdie gedeelte van die opgawe vooraf gedruk ten einde u behulpsaam te wees met die korrekte voltooiing van die huurskedule op bladsy 8 van u huidige belastingopgawe.
Maak asseblief seker dat die adresbesonderhede / beskrywing met verwysing na die reeds toegekende unieke identifikasienommer korrek is. Indien nie, moet u die korrekte besonderhede in die huurskedule op bladsy 8 van u opgawe aandui. Indien u in die vorige jaar 'n verlies gely het en die verlies is buite rekening gelaat (omhein) in die vasstelling van u belasbare inkomste, sal die verlies as 'n "0" in die wins / verlies kolom aangedui wees. Let asseblief daarop dat 'n "0" ook in die kolom aangedui sal wees as geen wins of verlies verkry is uit die bedryf wat betrekking het op 'n spesifiek toegekende unieke identifikasienommer.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die aankoopprys daarvan, aandui.
Afstand doen (verkoop) van 'n vaste bate Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die bedrag ontvang met die verkoop van die bate, aandui.
Verkryging van roerende bates, bv. motors, karavane, bote, ens. Verstrek 'n skedule met 'n beskrywing van die bates verkry waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die betrokke bates aan.
Afstand doen (verkoop) van roerende bates Verstrek 'n skedule van al die bates waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die afsonderlike bedrae ontvang, ten opsigte van die onderskeie bates, aan.
Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies ontvang waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenkings / donasies, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die skenker.
Geskenke (donasies) gemaak Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenkings / donasies, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die ontvanger.
Erflating ontvang Voorsien 'n skedule waarin alle erflatings ontvang, waarvan die waarde R30 000 oorskry, beskryf word met die afsonderlike waarde ten opsigte van die onderskeie erflatings.
Begunstigde van 'n trust Voorsien 'n skedule waarin die trust se naam, geregistreerde adres en inkomstebelastingnommer (indien van toepassing), sowel as die naam van die land waar die trust geregistreer is, aangedui word.
Vanaf die 2002 jaar van aanslag sal alle Suid-Afrikaanse inwoners belas word op hul wêreldwye inkomste hoewel sekere kategorieë van inkomste-aktiwiteite wat buite Suid-Afrika onderneem is, vrygestel is, van Suid-Afrikaanse belasting.
n natuurlike persoon wat nie op enige tydstip gedurende die betrokke jaar van aanslag gewoonlik in die Republiek woonagtig is nie, maar wie --vir 'n tydperk van meer as 91 dae (of deel daarvan) gedurende die jaar van aanslag, sowel as elk van die vyf jare wat daardie jaar van aanslag voorafgaan, fisies in die Republiek teenwoordig was; en -gedurende die vyf voorafgaande jare van aanslag vir 'n tydperk van meer as 915 dae (of deel daarvan) in totaal in die Republiek fisies teenwoordig was, in welke geval daardie persoon 'n inwoner sal wees met ingang van die eerste dag van die betrokke jaar van aanslag, maar sluit nie enige persoon in wat geag word uitsluitlik 'n inwoner van 'n ander land te wees vir doeleindes van die toepassing van enige ooreenkoms aangegaan tussend die regerings van die Republiek en van daardie ander land vir die vermyding van dubbele belasting.
Die buitelandse belasting wat deur hierdie inwoners betaal is, sal egter oorweeg word om as 'n krediet toegestaan te word teen die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Artikel 10 (o)(ii) van die Inkomstebelastingwet stel besoldiging ontvang of toegeval aan 'n persoon gedurende enige jaar van belasting vry, ten opsigte van dienste buite die Republiek deur daardie persoon gelewer vir of namens enige werkgewer, indien daardie persoon buite die Republiek was vir 'n tydperk of tydperke wat in totaal 183 volle dae gedurende enige tydperk van 12 maande wat gedurende daardie jaar van aanslag 'n aanvang neem of eindig, te bowe gaan; en vir 'n aaneenlopende tydperk wat 60 volle dae gedurende daardie tydperk van 12 maande te bowe gaan.
Indien u inkomste ontvang het, wat u ingevolge die bogenoemde paragrawe as nie-belasbaar beskou nie, moet die betrokke inkomste in Skedule 6, "Ontvangste en toevallings wat u as nie-belasbaar beskou", aangedui word.
Bewys van "binnekoms" en "vertrek" uit die Republiek moet op aanvraag beskikbaar wees indien dit benodig sou word.
Dui die tipe van inkomste wat u ontvang en / of toegeval het in deel 4.1 aan deur die "ja" of "nee" blokkie dienooreenkomstig te merk, en die toepaslike deel van die opgawe of skedules 1 tot 6 op bladsye 7 tot 10 van u opgawe te voltooi.
Indien u enige ander inkomste soos boerdery- of besigheidsinkomste ontvang het, moet 'n IB12BU opgawe vanaf u plaaslike SARS kantoor aangevra word. Versoek die kantoor ook om die status van u geregistreerde besonderhede dienooreenkomstig te wysig.
Gebruik die onderstaande tabel om te bepaal uit watter sektor van die ekonomie u hoofbron van inkomste voortspruit, en voltooi die gegewe inligting in gedeelte 4.2 van u opgawe, langs die syfers 35.
U ontvang 'n salaris vanaf 'n kleinhandelaar. U moet dan die kode 22 (Kleinhandel) vanuit die onderstaande lys kies. Die hoofbron van inkomste sal in die geval as 3522 aangedui word.
Sou u in besit van pensioeninkomste wees, sal die kode 25 (Finansiering, versekering, ens.) van toepassing wees. In die geval sal die hoofbron van inkomste 3525 wees.
Indien u by enige van die departemente van, of die nasionale of plaaslike regeringsdienste werksaam is, sal die kode 26 (Publieke administrasie) van toepassing wees, in welke geval die hoofbron van inkomste 3526 sal wees.
Voltooi deel 4.3, deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui in die "inkomstegedeelte" van die IRP5 of IB3(a) sertifikaat(e).
Alle items moet in deel 4.3 van u opgawe getoon word.
Het u enige enkelbedragbetaling ontvang vanaf u werkgewer of uit 'n pensioen- of voorsorgsfonds?
Voltooi deel 4.3 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui op die betrokke IRP5 / IB3(a). Die vrygestelde gedeelte sal deur SARS bereken word.
Het u enige inkomste vanaf uittredingannuïteitsfondse ontvang?
Voltooi deel 4.3 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui op die betrokke IRP5 / IB3(a).
LET WEL: Alle inkomste-items wat op 'n IRP5 of IB3(a) verskyn, moet in deel 4.3 van die opgawe verklaar word. Dit sluit salarisinkomste, gratifikasies, enkelbedrae, annuïteite, ens., in.
Hierdie bedrag moet in deel 4.3 van u opgawe getoon word.
Indien u meer as een IRP5 en / of IB3(a) ontvang het, moet die inligting ten opsigte van elke sertifikaat aangedui word.
Standaard inkomstebelasting op werknemers - SIBW 4 500.
Totale Werknemersbelasting 26 388.
Voltooi die IRP5 nommer, werkgewer se verwysingsnommer, die bruto besoldiging (kode 3699), standaard inkomstebelasting op werknemers (SIBW) en lopende betaalstelsel (LBS). (Sien voorbeeld van SIBW en LBS op bladsy 5).
Voltooi die IB3(a) verwysingsnommer, werkgewer se verwysingsnommer en die bruto besoldiging aangesien geen belasting teruggehou is nie (kode 3699). In plaas van die belasting moet die rede vir die nie-aftrekking van werknemersbelasting aangedui word, bv. 02. (Sien voorbeeld van redekode vir die nie-aftrekking hieronder.)
sertifikaat gevind kan word.
Eis die bedrag wat u as bydraes aan u mediesefonds gemaak het. Die bedrag verskyn normaalweg teenoor die kode 4005 op u IRP5 sertifikaat.
Let asseblief daarop, indien u IRP5 'n mediese byvoordeel teenoor die kode 3810 toon, dat dit beteken dat u werkgewer, namens u, mediesefondsbydraes gemaak het. Aangesien u mediesefondsbydraes dus nie werklik deur u gemaak is nie, beteken dit dan ook dat dit nie vir belastingdoeleindes as 'n aftrekking oorweeg kan word nie. Slegs bedrae wat werklik deur uself gemaak is, kan as aftrekking oorweeg word.
DELE 6.1.2 en 6.1.
Mediese onkoste aangegaan en betaal buite die Republiek.
Vermeld die aard van die gebreke waaraan u, u gade of kwalifiserende kinders ly (bv. brille, gehoorstukke, diabetes, ens.), asook besonderhede van hoe die bedrag geëis, saamgestel is.
n "GESTREMDE PERSOON" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg, of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly - soos omskryf in die Wet op Geestesgesondheid van 1973 Wet no.
Blinde persoon - 'n Getekende brief op die briefhoof van 'n professionele persoon opgelei om 'n Snellenkaart te gebruik, waarin die diagnose, klassifikasie en die graad van blindheid bevestig word.
Dowe persoon - Vier kategorieë word statisties deur "DEAFSA (Deaf Federation of South Africa)" gedra, naamlik persone wat "uitermatig doof" is, persone wat "ernstige gehoorverlies" het, persone wat "gemiddelde gehoorverlies" het, en persone wat "geringe gehoorverlies" het. Vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet sal 'n persoon wat "uitermatig doof" is en "ernstige gehoorverlies" het, soos getoets sonder 'n gehoorapparaat, beskou word as 'n persoon wie se gehoor in so 'n mate aangetas is dat hy/sy dit nie as 'n primêre middel van kommunikasie kan gebruik nie. Bevestiging ten opsigte van die graad van doofheid vanaf DEAFSAof 'n soortgelyke inrigting moet voorsien word.
Geestesongesteldheid -Bevestiging by wyse van 'n mediese verslag vanaf 'n psigiater of 'n geregistreerde sielkundige, dat 'n persoon geestesongesteld is soos gedefinieer in die Wet op Geestesgesondheid. Die bevestiging moet op 'n jaarlikse grondslag gedoen word.
n Belastingpligtige ontvang 'n salaris van R87 000.00 waarvan 'n bedrag van R6 525.00 afgetrek is ten opsigte van pensioenfondsbydraes. Die belastingpligtige het ook 'n pensioen-inkomste van R36 000.00 ontvang vir die jaar.
Min: Pensioenfondsbydraes 6 525.
Plus: Pensioeninkomste 36 000.
Dus: Die bedrag van R5 824.00 van die mediese uitgawes sal dus nie kwalifiseer as 'n aftrekking nie. Alle kwalifiserende uitgawes moet egter geëis word, aangesien die beperking deur SARS gedoen sal word.
BELASTINGPLIGTIGES 65 JAAR EN OUER Indien u 65 jaar of ouer is, mag u al die uitgawes hierbo vermeld eis sonder enige beperkings.
Waar u, u gade of kwalifiserende kind of stiefkind 'n "gestremde persoon" is, daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem, wat R 500 oorskry. Met ander woorde, die eerste R 500 kwalifiseer nie as aftrekking nie.
Bewyse van bydraes deur uself, aan die mediesefonds gemaak.
Mediesefondsstaat ten opsigte van bedrae wat nie vanaf die fonds verhaal is nie: Heg asseblief die staat wat die akkumulatiewe bedrae ten opsigte van die bedrae deur u betaal, aandui, wat u gedurende Februarie 2006 vanaf u mediesefonds verkry het, aan.
Ander bedrae wat nie by die mediesefonds ingedien / deur die fonds terugbetaal is nie: Voltooi die skedule van uitgawes op bladsy 23 van hierdie brosjure en heg dit aan bladsy 9 van u opgawe.
Indien die fondse wat deur die mediesefonds aan u beskikbaar gestel is, ten opsigte van sekere mediese prosedures, uitgeput is, moet u bewys daarvan vanaf die betrokke fonds aanheg.
Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Behou asseblief u kwitansies ter stawing van u eis.
Het u enige donasies gemaak?
Heg 'n lys van die donasies gemaak sowel as die oorspronklike artikel 18A-kwitansies aan bladsy 9 van u opgawe. Eis die totale bedrag, aangesien die toelaatbare bedrag programmaties deur SARS bereken sal word.
Het u enige bydraes tot 'n pensioen- of voorsorgsfonds gemaak?
Voltooi dele 6.3, 6.4 en / of 6.7deur gebruik te maak van die inligting op die IRP5(s).
Indien u enige agterstallige pensioenfondsbydraes gemaak het, moet dit in deel 6.4 van u opgawe geëis word en bewys van sulke agterstallige bydraes moet ingedien word om u eis te staaf.
Die bydraes tot u voorsorgsfonds sal nie as aftrekking toegelaat word ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag nie, maar die kollektiewe bydraes wat nie in berekening gebring is nie sal in ag geneem word by uittrede uit die fonds.
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u van die betrokke instansie verkry het om deel 6.5 te voltooi. Bydraes wat op 'n IRP5 verskyn sal nie meer in aanmerking geneem word nie.
van belasbare inkomste uitgesonderd inkomste uit uittredingfunderingsdiens Hierdie bedrag sal teenoor die kode 3698 op die IRP5 getoon word.
Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen sal word. Enige oorskot sal na die daaropvolgende jaar van aanslag oorgedra word. Agterstallige uittredingannuïteitsfondsbydraes moet in deel 6.6 van u opgawe geëis word.
Slegs bydraes aan enige uittredingannuïteitsfonds of -fondse wat gedurende die jaar van aanslag gemaak is as lid van die betrokke fonds(e) sal in aanmerking geneem word as aftrekking. Dit beteken dat bydraes wat namens u tot voordeel van 'n ander persoon gemaak is, bv. u gade of kind, nie oorweeg sal word nie.
Het u enige bydraes tot 'n Inkomstebeskermer gemaak?
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u vanaf die betrokke instansie verkry het, om deel 6.8 te voltooi.
Slegs bydraes wat gemaak is ten opsigte van die versekering wat u dek teen verlies aan inkomste as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid en die bedrae wat ingevolge daardie polis betaalbaar is, inkomste soos omskryf uitmaak of sal uitmaak, sal oorweeg word.
Gebruik die inligting op bladsy 12 van hierdie brosjure om die berekening op bladsy 6 van u opgawe te voltooi. Die resultaat van u berekening moet in deel 6.9 van u opgawe aangetoon word.
Het u 'n verblyftoelaag ontvang?
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3704 (plaaslik) en / of 3754 (buiteland) op u IRP5 aangetoon is, moet u eis gebaseer word op die bedrae wat u werklik gespandeer het, of, alternatiewelik, die bedrae wat geag gespandeer is, soos omskryf in artikel 8 (c)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Die bedrag van u eis moet in deel 6.
Is die uitgawes plaaslik of in die buiteland aangegaan?
Kwitansies ter stawing van u eis moet op aanvraag beskikbaar wees.
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3705 (plaaslik) en / of 3755 (buiteland) getoon word, sal dit met aanslag as 'n nie-belasbare toelaag beskou word en geen eis toegestaan word nie. In hierdie geval sal dit dus nie vir u nodig wees om u eis te bereken nie en geen bedrag moet teenoor kode 4017 (plaaslik) en / of 4019 (buiteland) in deel 6.10.1 en / of van u opgawe getoon word nie.
Indien u 'n verblyftoelaag ontvang het ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse uitgawes aangegaan, moet dit afsonderlik geëis word. Die bedrag ten opsigte van plaaslike en buitelandse uitgawes moet respektiewelik teenoor kodes 4017 (plaaslik) en 4019 (buiteland) geëis word.
Indien u enige ander uitgawes aangegaan het, moet die volle besonderhede daarvan in deel 6.11 van u opgawe getoon word.
Die aftrekking van enige uitgawes in verband met enige woonhuis of huishoudelike persele word verbied behalwe ten opsigte van sodanige gedeelte wat vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Dit gereeld en uitsluitlik vir bedryfsdoeleindes aangewend word.
U pligte hoofsaaklik verrig word in die studeerkamer by u privaatwoning.
Die volgende riglyne word verskaf met betrekking tot 'n eis vir 'n tuisstudeerkamer. Volle besonderhede ter stawing van u eis moet saam met u opgawe verstrek word. Dokumentasie ter stawing van die eis moet bewaar word om op versoek aan SARS te stuur.
Daar moet 'n direkte verband wees tussen die aangaan van studeerkamerkoste en die voortbrenging van inkomste.
Daar word, ingevolge die vereistes van 'n dienskontrak met u werkgewer, vereis dat u 'n studeerkamer by u private woning moet hê.
Die studeerkamer mag slegs vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Wat is die aard van u beroep, en waarom is dit nodig om 'n studeerkamer by u huis te hê?
n Afskrif van u dienskontrak, diensregulasies of personeelkode. -Verskaf u werkgewer aan u 'n kantoor by u werkplek Volledige besonderhede van enige beperkings op die gebruik van die kantoor sowel as 'n brief van u werkgewer ter bevestiging, moet verstrek word. -Is die aard van u werk sodanig dat dit van u verwag word om na-ure tuis te werk Volle besonderhede van hoe dikwels u die tuisstudeerkamer moet gebruik sowel as 'n staat waarin dit bevestig word, word van u werkgewer vereis. -Is dit 'n vereiste dat u die tuisstudeerkamer moet gebruik om na-ure onderhoude te voer of inligting aan kliënte of werknemers te verskaf-Is u studeerkamer spesifiek toegerus vir doeleindes van u bedryf-Word u studeerkamer gereeld en uitsluitlik vir u werk gebruik-Tot watter mate is die studeerkamer onontbeerlik vir die behoorlike uitvoering van u take?
Reparasies spesifiek aan die studeerkamer gemaak sal nie verdeel word nie, maar ten volle toegelaat word. Reparasies aan die gebou in die algemeen word nie by totale kostes ingesluit nie.
Algemene aftrekkings in die vasstelling van belasbare inkomste, artikel 11 van die Inkomstebelastingwet, sal slegs oorweeg word indien u besoldiging (inkomste vanaf u werkgewer) geheel of hoofsaaklik verkry word uit kommissie gebaseer op verkope. "Geheel of hoofsaaklik" beteken meer as 50% van u bruto besoldiging (bv. salaris-tipe inkomste).
Premies betaal ingevolge 'n versekeringspolis wat daardie persoon dek alleenlik teen die verlies aan inkomste, ten opsigte waarvan enige premie as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid gemaak is, en ten opsigte waarvan alle bedrae wat ingevolge die polis betaalbaar is, as inkomste ingesluit sal word.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R40 000 en kommissie-inkomste van R130 000. Die belastingpligtige dra R3 000 by tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ten bedrae van R70 000 aangegaan. Aangesien meer as 50% van sy inkomste uit kommissie bestaan, sal die beperkings van artikel 23(m) nie geld nie. Die R70 000 se kommissie-verwante uitgawes sal dus oorweeg word. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge artikel 23(m) geraak nie.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R60 000 en kommissie op verkope van R60 000. Die belastingpligtige het R4 500 bygedra tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ter bedrae van R10 000 aangegaan. Aangesien nie meer as 50% van die belastingpligtige se inkomste uit kommissie verkry is nie sal die beperkings ingevolge artikel 23(m) van krag wees, en die kommissie-verwante uitgawes dus nie toegestaan word nie. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge artikel 23(m) geraak nie.
Dui asseblief aan of u 'n direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote korporasie is, aangesien hierdie inligting 'n direkte impak op u geregistreerde belastingstatus as voorlopige belastingpligtige het.
Voltooi asseblief bladsy 6 van u opgawe om u eis ten opsigte van reisuitgawes te bereken.
Waar rekords van werklike uitgawes bygehou is, voltooi dele 1, 2 en 4 van bladsy 6 van u opgawe om u eis te bereken. Let asseblief op die voorgeskrewe afskrywingstydperk en die beperking van die koste van die voertuig met betrekking tot die eis wat bereken is op werklike onkoste. Die beperking ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R360 000.
Waar geen rekords van uitgawes bygehou is nie, gebruik onderstaande tabel en voltooi dele 1, 2 en 3 van bladsy 6 van u opgawe om u eis te bereken.
U eis sal nie oorweeg word indien deel 2 van bladsy 6 van u opgawe nie voltooi is nie. Die kolom waarin die waarde aan die begin van die jaar van aanslag aangedui word, sal slegs van toepassing wees as u gedeelte 4 van die skedule voltooi. Indien die voertuig vir 'n tydperk van minder as 365 dae vir besigheidsdoeleindes gebruik is, moet die vaste kostekomponent pro rata op 'n daaglikse grondslag verminder word.
Die eerste 16 000 km sal as privaat geag word tensy rekords gehou is van die werklike kilometers gereis vir beide privaat- en besigheidsdoeleindes. Besigheidskilometers word geag om gelyk te wees aan die verskil tussen die totale aantal kilometers afgelê en 16 000 km, mits besigheidskilometers nie 16 000 km oorskry nie.
Indien u eis gebaseer is op die werklike kilometers afgelê, moet u ritstate indien ten opsigte van kilometers gereis.
Beleggingsinkomste is hoofsaaklik verteenwoordigend van inkomste verkry uit 'n belegging by 'n finansiële instelling, 'n bank of 'n maatskappy wat effektetrustaandele administreer. Dividende uit plaaslike beleggings, behalwe dividende verkry vanaf 'n eiendomstrust, is nie belasbaar nie. Dividende ontvang vanaf buitelandse beleggings is egter belasbaar en moet in deel 2.3 en deel 3 van Skedule 1 aangedui word.
Inkomste verkry vanuit 'n belegging in effektetrustaandele kan aangedui word as buitelandse dividende, plaaslike dividende, buitelandse rente of plaaslike rente. Hierdie inligting sal verskyn op die sertifikaat wat u vanaf die instansie waar u fondse belê is, verkry het, en moet in die toepaslike gedeelte in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word.
Die bruto bedrae ontvang ten opsigte van beleggingsinkomste moet in deel 2 van Skedule 1 getoon word, aangesien die vrystelling programmaties deur SARS gedoen sal word.
Indien u BUITE gemeenskap van goedere getroud is, of ONGETROUD is, moet die volle bedrag ontvang ten opsigte van buitelandse rente en plaaslike rente in deel 1 van Skedule 1 aangedui word en die totale onderskeidelik oorgedra word na deel 2 van Skedule 1. Indien u enige inkomste uit buitelandse dividende verdien het, moet deel 2.3 en deel 3 van Skedule 1 voltooi word. Indien u BINNE gemeenskap van goedere getroud is, moet slegs die helfte van u beleggingsinkomste na deel 2 oorgedra word. Die ander gedeelte is in die hande van u gade belasbaar. 'n Inkomste-advies moet vanaf die instansie verkry word waar u fondse belê is en aan bladsy 9 van u opgawe geheg word.
Die vrystelling ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R15 000 indien u jonger as 65 jaar is, en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is. Indien u beleggingsinkomste dus R25 000 oorskry en u onder die ouderdom van 65 jaar is, of R32 000 en u 65 jaar en ouer, is en u belasbare inkomste R80 000 per jaar oorskry, is u verplig om as voorlopige belastingpligtige te registreer.
Die vrystelling sal geld ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, asook plaaslike rente-inkomste. Die vrystelling ten opsigte van buitelandse beleggingsinkomste, d.i. buitelandse dividende en buitelandse rente, is egter beperk tot R2 000 en sal in die volgende orde toegedeel word; buitelandse dividende, buitelandse rente en daarna plaaslike rente soos aangedui in die onderstaande voorbeeld van 'n belastingpligtige wat onder die ouderdom van 65 jaar is.
U as belastingpligtige het die keuse om te besluit of u op die netto dividend-inkomste uit buitelandse bronne belas wil word. Indien u die keuse sou maak, is dit nie nodig om te bepaal watter bedrag aan belasting betaal, betrekking het op die inkomste verdien uit buitelandse dividende nie, aangesien u belas sal word op die netto bedrag na aftrekking van die belasting weerhou. In dié geval sal geen krediet toegestaan word ten opsigte van die Suid-Afrikaanse belasting betaalbaar nie. Die keuse het betrekking op alle buitelandse dividende ontvang gedurende die betrokke jaar van aanslag, en moet op 'n jaarlikse grondslag gemaak word. U sal op die bruto dividend belas word indien u nie 'n keuse uitoefen nie, in welke geval die buitelandse belasting betaal as krediete oorweeg sal word.
Voltooi dele 2.3 en 3 van Skedule 1 deur gebruik te maak van die inligting soos weergegee op die sertifikaat wat u vanaf die instansie ontvang het wat u fondse, waaruit u buitelandse dividend inkomste ontvang, administreer. Waar spesifieke inligting wat versoek is nie beskikbaar is nie moet die betrokke kolom blanko gelaat word. Heg die toepaslike sertifikate aan bladsy 9 van u opgawe.
Indien u binne gemeenskap van goedere getroud is moet u slegs 50% van die totale buitelandse belasting wat van u en u gade se buitelandse beleggingsinkomste weerhou was in deel 4.3 van u opgawe aandui.
Artikel 20A is in die Belastingwet opgeneem met ingang van die 2005 jaar van aanslag. Die artikel maak voorsiening dat, onderworpe aan sekere toetse, 'n vasgestelde verlies gely deur 'n natuurlike persoon, nie teen enige ander inkomste behalwe die inkomste verkry vanaf die betrokke bedryf in berekening gebring kan word nie. Dit beteken dat vasgestelde verliese gely ten opsigte van 'n bedryf, met spesifieke verwysing na sekere geïdentifiseerde bedrywe, in sekere omstandighede onderworpe sal wees aan die potensiële omheining van die vasgestelde verlies. Die omheining van so 'n verlies kan egter voorkom word indien die feite en omstandigheids toets, waarvoor in subartikel voorsiening gemaak word, aandui dat die bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
n Voorvereiste vir die toepassing van artikel 20A is dat, in die jaar van aanslag waarin die omheining die eerste keer toegepas word, die belastingpligtige se belasbare inkomste (voor die verrekening van enige vasgestelde verlies uit die beoefening van enige bedryf gedurende daardie jaar van aanslag gely en die balans van 'n vasgestelde verlies wat van die voorafgaande jaar vorentoe gedra is) gelyk is aan of meer is as die bedrag waarop die maksimum marginale skaal van belasting vir individue hefbaar is. Ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is die maksimum marginale skaal hefbaar op belasbare inkomste wat R300 000 oorskry.
In die geval van die geïdentifiseerde bedrywe, soos gelys in artikel 20A (b) van die Inkomstebelastingwet, kan die potensïele omheining van vasgestelde verliese reeds in die 2005 jaar van aanslag toegepas word tensy die 'feite en omstandigheids toets' aandui dat dit 'n geregverdigde bedryf is.
Die omheining kan geskied ten opsigte van verliese met betrekking tot die geïdentifiseerde bedrywe of ander bedrywe ten opsigte van die drie-uit- vyf-jaar of die ses-uit-tien-jaar reël (uitgesluit boerdery inkomste).
Enige vorm van dobbelary of weddenskap.
Die drie-uit-vyf-jaar reël het betrekking op alle bedrywe wat nie ingesluit is by die lys van geïdentifiseerde bedrywe nie. Die huidige jaar van aanslag moet in berekening gebring word met die toepassing van die drie-uit-vyf-jaar reël. Vasgestelde verliese gely ten opsigte van bedrywe wat nie geïdentifiseer is nie kan dus potensieel vanaf die 2007 jaar van aanslag omhein word ingevolge artikel 20A (a).
agtereenvolgende jare beginnende in die 2005 jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies ly. Die omheining kan egter uitgestel word as die bedryf 'n wins sou realiseer in enige van die jare waarna in die voorafgaande sin verwys word, soos geïllustreer in die volgende voorbeeld.
Verhuring word as 'n bedryf beskou en as gevolg van die feit daar nou uit drie van vyf jaar 'n verlies gely sal word (waar daardie persoon gedurende die vyf jaar tydperk wat eindig op die laaste dag van daardie jaar van aanslag, 'vasgestelde verlies gely het in minstens drie jare van aanslag) sal die omheining van die vasgestelde verlies in die 2008 jaar van aanslag in werking tree. Indien daar egter in die 2008 jaar van aanslag 'n wins gemaak is en in die 2009 jaar van aanslag 'n verlies gely word, sal die omheining eers in die 2009 jaar van aanslag plaasvind.
Enige ander bedryf wat nie spesifiek geïdentifiseer is nie.
Ten opsigte van beide die geïdentifiseerde sowel as die bogenoemde bedrywe kan die omheining van die vasgestelde verlies voorkom word in terme van subartikel wat voorsiening maak vir 'n ontsnappingsroete ingevolge waarvan die belastingpligtige kan bewys dat die betrokke bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
Of daadie bedryf op 'n kommersiële wyse beoefen word met inagneming van- -Die aantal voltydse werknemers aangestel vir die doeleindes van die bedryf; -Die kommersiële vestiging van die perseel waar die bedryf beoefen word; -Die mate van die toerusting wat uitsluitlik gebruik word vir doeleindes van die beoefening van daardie bedryf; en -Die tyd wat die persoon by die perseel spandeer ten einde die besigheid te bedryf.
Die aantal jare van aanslag waarin vasgestelde verliese gely is in die beoefening van daardie bedryf in verhouding tot die tydperk vanaf die datum wanneer die persoon daardie bedryf begin beoefen het en met inagneming van- -Enige onverwagte gebeure wat tot enige van daardie vasgestelde verliese aanleiding gegee het; en -Die aard van die betrokke besigheid.
Die mate waarin enige bate wat aan daardie bedryf toeskryfbaar is of beskikbaar is vir gebruik deur daardie persoon of enige familielid vir doeleindes van ontspanning of persoonlike gebruik.
Waar vasgestelde verliese in ses uit tien jare gely word ten opsigte van die geïdentifiseerde bedrywe wat in subartikel 2(b) gelys is sal die feite en omstandighede toets nie meer beskikbaar wees om te voorkom dat die verlies omhein word nie. Dit beteken dus dat sou 'n verlies gely vanuit 'n geïdentifiseerde bedryf, met die toepassing van die feite en omstandigheids toets voorkom het dat die die vasgestelde verlies omhein word sal dit ingevolge die ses-uit-tien-jaar reël nie langer moontlik wees om die omheining te verhoed nie. Alhoewel hierdie bepaling geld ten opsigte van al die geïdentifiseerde bedrywe word boedery- bedrywighede spesifiek in subartikel 7 uitgesluit van hierdie beperking. Die rede vir die uitsluiting is gesetel in die feit dat sekere vorms van boerdery aktiwiteite lang tydperke van verliese meebring alvorens 'n wins gerealiseer kan word.
Ten opsigte van beide die drie-uit-vyf-jaar sowel as die ses-uit-tien-jaar reël sal enige vasgestelde verlies wat gely is in enige jaar van aanslag voor of op 29 Februarie 2004, buite rekening gelaat word.
Voltooi asseblief hierdie gedeelte volledig. Hierdie gedeelte bevat die minimum inligting wat benodig word vir die berekening van die huurwins of verlies.
Geliewe daarop te let dat elke bedryfsaktiwiteit afsonderlik beoordeel word vir die potensiële omheining van verliese. Onafhanklike finansiële state moet dus ten opsigte van elke bedryfsaktiwiteit opgestel word en die wins of verlies ten opsigte van elke bate (verhuring) apart aangedui word.
In sekere omstandighede is dit egter moontlik dat die verhuring van meer as een bate as 'n enkelbedryf beskou kan word. Indien dit die geval is moet die wins / verlies verkry as 'n enkelitem gelys word en kan 'n gekombineerde stel finansiële state ingedien word. Ten einde SARS in staat te stel om te bepaal of dit wel een bedryf is moet die inligting soos versoek in gedeelte 2 van die skedule voltooi word.
Indien u huurinkomste ontvang het en u binne gemeenskap van goedere getroud is moet slegs 50% van die wins / verlies verklaar word aangsien die ander 50% in ag geneem sal word by die berekening van u gade se belasbare inkomste.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word. Verwys na gedeelte 1 hierbo.
In die geval van die verhuring van residensiële verblyf, voertuie, lugvaartuie en bote moet gelet word op die uitsluiting as geïdentifiseerde bedryf indien meer as 80% van die verhuring aan nie familielede vir minstens helfte van die jaar van aanslag plaasgevind het.
Indien die inkomste ten opsigte van die eiendom / bate reeds in die 2005 jaar van aanslag verklaar is en die aanslag reeds verwerk is, sal van die inligting op bladsy 2 van die opgawe gebruik gemaak kan word om die gedeelte te voltooi. Sou die besonderhede ten opsigte van die adres en / of beskrywing van die bate nie korrek weergegee is op bladsy 2 van die opgawe nie moet u die korrekte besonderhede teenoor die betrokke unieke identifikasienommer in die huurinkomsteskedule aandui.
Die unieke identifikasienommer soos aangedui in deel 2 van u opgawe is programmaties deur SARS geskep, ten opsigte van elke eiendom / bate, gebaseer op die inligting wat u in u 2005 opgawe verstrek het. Indien u steeds inkomste verkry uit die verhuring van die eiendom / bate waarna die toegekende unieke identifikasienommer verwys, moet die betrokke nommer in hierdie kolom aangedui word.
Indien inkomste vir die eerste keer verkry word uit die verhuring van 'n eiendom / bate moet die kolom oopgelaat word aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties deur SARS geskep en toegeken sal word. Dit beteken dat die kolom nie voltooi moet word nie in die geval waar die eiendom / bate in die huidige jaar van aanslag verkry is.
In die geval waar huurinkomste verklaar is in u 2005 belastingopgawe en die aansalag nog nie gefinaliseeer is nie sal die unieke identifikasienommer nie beskikbaar wees nie en moet die kolom oopgelaat word.
Die bruto inkomste verkry vanuit die verhuring van 'n eiendom / bate moet in hierdie kolom getoon word. Geliewe te let dat die inkomste verkry uit onderskeie bates apart aangedui moet word tensy u spesifieke motivering voorsien waarom die inkomstes beskou moet word as verkry vanaf 'n enkel bedryf.
Die netto berekende wins of verlies verkry vanuit die verhuring van die eiendom / bate moet in die kolom aangedui word.
Lees assesblief die vraag sorgvuldig en dui dan aan of die verlies buite rekening gelaat moet word in die berekening van u belasbare inkomste indien 'n verlies gely is ten opsigte van die verhuring van die eiendom / bate. Indien u "JA" sou antwoord sal die verlies nie in aanmerking geneem word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. Sou u aandui dat die verlies nie omhein moet word nie sal u u besluit moet staaf deur die dokumentasie, waarna die paragraaf "Feite en omstandighede" op bladsy 17 van hierdie brosjure verwys, aan te heg. Die dokumentasie moet gebaseer word op die feite wat spesifiek in hierdie paragraaf aangespreek word. Indien geen ondersteunende dokumentasie voorsien word nie kan 'n verlies moontlik ingevolge artikel 20Avan die Inkomstebelastingwet omhein word.
Gebruik die volgende lys van kodes ten einde hierdie gedeelte te voltooi. Indien u egter onseker is watter kode om te gebruik moet hierdie gedeelte oopgelos word en sal deur SARS voltooi word.
Aangesien huurinkomste as bedryfsinkomste beskou word moet enige buitelandse huurinkomste verklaar word in die "Totale belasbare buitelandse inkomste skedule" en nie in die skedule vir plaaslike huurinkomste nie.
Inwonende Suid-Afrikaanse belastingbetalers sal verantwoordelik wees vir Kapitaalwinsbelasting op enige wins wat ontstaan met die verkoop van hul wêreldwye bates. Nie-inwoners sal aanspreeklik wees vir belasting op die wins ten opsigte van die verkoop van Suid-Afrikaanse bates. Bates wat geraak word is, eiendomme van enige aard, insluitend roerende, onroerende en tasbare of ontasbare bates, maar uitgesluit handelsware en mynbates wat kwalifiseer vir 'n inkomstebelastingaftrekking.
Maak asseblief seker dat skedule 3 volledig voltooi is om die aanvra van ontbrekende inligting deur SARS te vermy.
OPBRENGS: Dit is die verkoopprys van die bate.
BASISKOSTE: Dit is die onkoste aangegaan ter verkryging of totstandkoming van die bate. Ingesluit enige onkoste aangegaan wat direk verband hou met die verbetering van sodanige bate. Die basiskoste sluit nie bedrae in wat andersins as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes toegelaat is nie. 'n Aparte skedule moet voorsien word wat die berekening van die basiskoste aandui.
Berekening van die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
Basiskoste ten opsigte van bates wat op / na 1 Oktober 2001 aangekoop is, is gewoonlik die aankoopprys plus enige verbeterings gemaak.
OMROL VAN BASISKOSTE: Dit beteken dat die beskikking van 'n bate nie 'n kapitaalwins of -verlies tot gevolg sal hê nie, maar dat die wins / verlies oorgedra word tot die daaropvolgende beskikking van die bate. In alle gevalle sal die voorafgaande basiskoste omgerol word.
Oordraging van bates tussen gades (par. 67 van die Agtste Bylae tot die Inkomstebelastingwet).
Die omrolbasiskoste veroorsaak nie 'n kapitaalwins / verlies in die jaar van aanslag waarin so 'n omrol plaasvind nie.
UITSLUITINGS / AANSUIWERINGS (NIE JAARLIKSE UITSLUITINGS NIE): In die geval van 'n individu wat nie handel dryf nie sal dit persoonlike gebruiksbates wees, langtermynversekeringspolisse, ens.
KAPITAALWINS / VERLIES: Dit sal die antwoord wees van Opbrengs - (minus) Basiskoste (- (minus) omrol van basiskoste en uitsluitings, indien van toepassing).
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue) 6502 6503
Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6504 6505
Finansiële instrumente gelys (bv. aandele, effektetrust, skuldbriewe, verhandelbare effekte, opsies) 6506 6507
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue) 6530 6531
Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6532 6533
Finansiële instrumente gelys (bv. aandele, effektetrust, skuldbriewe, verhandelbare effekte, opsies) 6534 6535
Sou die bogenoemde bronkodes nie spesifiek voorsiening maak vir 'n betrokke bate nie moet 'n beskrywing van die bate in die skedule gegee word, aangesien SARS die toepaslike kodes sal invul.
Verklaar die bedrae ontvang ten opsigte van kapitaalwins / verlies transaksies in deel 2 van Skedule 3. Alhoewel die Wet voorsiening maak vir 'n primêre uitsluiting van R10 000 moet die volle bedrag van die wins / verlies verklaar word, aangesien die primêre uitsluiting programmaties deur SARS bereken sal word. Die jaarlikse uitsluiting het ook betrekking op 'n verlies. Die insluitingskoers van 25% sal ook programmaties deur SARS bereken word.
Indien die wins R1 miljoen oorskry met die verkoop van 'n primêre woning en winste wat met die verhandeling van aandele gemaak word, is dit tipiese voorbeelde van bates wat Kapitaalwinsbelasting tot gevolg sal hê. Indien u 'n waardasiesertifikaat ten opsigte van 'n bate verkry het, moet dit deur u bewaar word en saam met die belastingopgawe ingedien word waarin die beskikking oor (afstanddoening van) die bate verklaar word.
Indien buitelandse belasting betaal is ten opsigte van buitelandse kapitaalwins, eis die bedrag teenoor kode 4114 in deel 5 van u opgawe. Die plaaslike en buitelandse kapitaal wins / verlies op u opgawe moet apart verklaar word. 'n kapitaalverlies kan slegs teen 'n kapitaalwins verreken word.
Inkomste uit besoldiging waarvoor 'n IRP5 sertifikaat ontvang is - voltooi deel 2.
Enige ander belasbare buitelandse inkomste ontvang, waarna nie spesifiek in die opgawe verwys word nie, moet in Suid-Afrikaanse geldeenheid in Skedule 4 getoon word.
Het u enige buitelandse belasting betaal?
Eis die bedrag buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, enige ander buitelandse inkomste of enige buitelandse kapitaalwinstransaksie, teenoor die toepaslike kodes (4111, 4112, 4113 en 4114) in deel 5 van u opgawe.
Indien u die keuse sou uitgeoefen het om op netto buitelandse dividende belas te word, sal u eis vir buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende ontvang nie oorweeg word nie.
Met aanslag sal die kollektiewe bedrag ten opsigte van buitelandse belasting betaal op kapitaalwinstransaksies beperk word tot die normale belasting betaalbaar met betrekking tot die winste.
Watter bewyse vir buitelandse belasting betaal, sal aanvaar word?
indien buitelandse belasting nie deur die bron daarvan teruggehou is nie - 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Indien u enige ander plaaslike inkomste ontvang het wat nog nie in u opgawe verklaar is nie, moet u Skedule 5 voltooi. Meld die aard en bron van die inkomste. Indien die spasie op die opgawe nie voldoende is nie, moet u die bron, aard, asook die onderskeie bedrae, op 'n aparte skedule aandui en die skedule aan bladsy 9 van u opgawe heg.
Voltooi Skedule 6 indien enige bedrae u toegeval het, of u bedrae ontvang het wat u as nie-belasbaar beskou en voorsien volledige besonderhede aangaande die bedrae, aard en bron van inkomste.
LET WEL: Eise ten opsigte van uitgawes sal nie oorweeg word nie mits die skedule volledig voltooi is en aan bladsy 9 van u opgawe geheg is.
Datum Verskaffer / Dokter VoorgeskrewemedikasieJa / Nee Is die eis by diemediesefondsingedien?
TOTAAL: Indien die spasie in die skedule onvoldoende is, moet n addisionele skedule aangeheg word.
Indien u enige buitelandse inkomste verdien het, sal die toelaatbare aftrekkings ten opsigte van DONASIES, UITTREDINGANNUÏTEITSFONDSBYDRAES en MEDIESE EN TANDHEELKUNDIGE uitgawes toegedeel word in dieselfde verhouding wat u plaaslike en buitelandse inkomste teenoor die totale inkomste, voor die vermindering van die genoemde aftrekkings, dra. Vir verdere inligting raadpleeg die betrokke "Interpretation Note" No 18 op die SARS webwerf www.sars.gov.za of skakel u naaste SARS kantoor.
Die voorbeeld hieronder illustreer die berekening van belastingaanspreeklikheid asook die toepassing van die kortings.
U belasbare inkomste is Belasting op R180 000 (per statutêre skale) = R 16 7 025.00 R 26 900.
Plus: 30% van R37 025.00 (R167 025 -R130 000) Totale aanspreeklikheid voor kortings = R R 11 107.50 38 007.
Min: Korting van toepassing (onder 65 jaar) Belastingaanspreeklikheid R R 6 300.00 31 705.
Let asseblief daarop dat SIBW (wat verteenwoordigend is t.o.v. die belasting wat as die jaarlikse ekwivalent van die eerste R60 000 van u salarisinkomste gevorder word) slegs onder sekere omstandighede terugbetaalbaar is, nieteenstaande die feit dat u belasbare inkomste moontlik onder die belastingdrumpel mag wees, aangesien SIBW per inkomstetydperk betaalbaar is.
LET WEL: Indien u buitelandse inkomste ontvang het, moet u die paragraaf "Algemene inligting" opbladsy 24 bestudeer alvorens u die volgende berekening doen.
Plaaslike beleggingsinkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse rente-inkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse dividende Skedule 1, deel 2.
MIN: VRYSTELLINGS Vrygestelde beleggingsinkomste (R15 000 indien u onder die ouderdom van 65 jaar is en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is). Verwys na die voorbeeld in die paragraaf wat handel oor beleggingsinkomste vir die toedeling van die vrystelling tussen plaaslike en buitelandse beleggingsinkomste.
Pensioenfondsbydraes dele 6.3 / 6.
Inkomste beskermingsbydraes deel 6.
Enige ander aftrekkings wat nie aangespreek word nie, bv. reis (maar uitgesluit donasies en mediese onkoste) (dele 6.9, 6.10 en 6.11 van u opgawe)
Donasies deel 6.
Medies (deel 6.1 van u opgawe) Mediese aftrekkingskode 4008 Minus: 5% van sub-totaal (a) Minus beperking Toelaatbare mediese aftrekking Toelaatbare mediese aftrekkingskode 4008 OF Mediese aftrekkingskode 4009 (gestremde persone) OF: Indien u 65 jaar of ouer is, sal daar geen beperking wees nie.
<fn>GOV-ZA. It14_brochure_2005_2006_afri.2010-03-25.af.txt</fn>
Ingevolge die Inkomstebelastingwet sluit die woordomskrywing van "maatskappy" 'n beslote korporasie in.
Vrygestelde inrigtings moet dele 1 -5, en 6.5 invul.
Die onderstaande besonderhede gee meer duidelikheid oor die wyse waarop die vorm ingevul moet word en die inligting wat verlang word. U aandag word ook gevestig op die Praktyknotas / "Interpretation Notes" wat deur die Kommissaris vir die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik is.
Waar inligting in die inkomstebelastingopgawe aangevul word deur 'n skedule moet 'n kruisverwysing na die betrokke skedule gemaak word. Aantekeninge soos "sien aangehegte verrekeninge", ens. is nie aanvaarbaar nie.
Hierdie dele moet volledig voltooi en deel 2 moet deur die wetlik aangestelde Openbare Amptenaar onderteken word. Indien u nie 'n selfoon het nie, moet "Geen" ingevul word. U aandag word gevestig op die feit dat die Openbare Amptenaar verantwoordelik is om die handelinge, aangeleenthede of sake te verrig wat ingevolge die Inkomstebelastingwet deur 'n belastingpligtige verrig moet word, en in geval van versuim is hy aan die strawwe, soos bepaal, ten opsigte van versuim deur 'n belastingpligtige onderhewig.
Dit is verpligtend vir 'n belastingpligtige om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe. Bykomend tot moontlike strafregtelike vervolging en die oplê van boetes soos voorgeskryf in die Inkomstebelastingwet vir wanvoorstelling, versuim, weglating, of verskaffing van onjuiste inligting, kan addisionele aanslae (tesame met rente) gehef word na 'n periode van drie jaar vanaf die datum van die oorspronklike aanslag. Om dit te vermy, en deur korrekte aanslae te hef, en om 'n meer doeltreffende inkomstebelastingstelsel mee te bring, is dit in almal se belang dat die inligting in die opgawe korrek en volledig is.
Indien enige terugbetaling verskuldig is aan die maatskappy en dit in 'n bankrekening betaal moet word, moet die vereiste besonderhede, in die betrokke spasie verstrek word. Let daarop dat die taknommer van die bank verskaf moet word.
Aangesien baie belastingpligtiges van die dienste van rekenmeesters, boekhouers of belastingkonsultante gebruik maak en gevolglik nie hierdie brosjure benut nie, moet u aandui of u 'n inligtingsbrosjure vir die volgende jaar van aanslag benodig.
Voorsien inligting soos in die opgawe versoek.
Voorsien inligting soos in die opgawe versoek.
Voorberei deur is die kontakpersoon indien enige verdere besonderhede in verband met die opgawe verlang word.
a Jaarlikse finansiële state geteken deur ten minste twee direkteure in die geval van 'n privaat maatskappy of een lid van 'n beslote korporasie, ondersteun deur 'n verslag van die ouditeur / rekenkundige beampte.
b In die geval van 'n gekwalifiseerde verslag moet die ouditeur / rekeningkundige beampte die redes en omstandighede verstrek wat aanleiding gegee het tot hierdie kwalifikasie.
c 'n Volledige inkomstestaat d Waar toepaslik, die skedules soos vereis in Deel 12.
Die balansstaatinligtingsgedeelte moet voltooi word waar die maatskappy oor bates, laste en / of reserwes beskik. Indien die maatskappy inkomste gedurende die jaar verkry het, moet die res van die opgawe voltooi word.
enige persoon (behalwe 'n natuurlike persoon), wat ingelyf, opgerig of ingestel is: of wat sy plek van effektiewe bestuur in die Republiek het.
waar enige indirekte belang wat deur inwoners en trusts in daardie ekwiteitsaandelekapitaal gehou word nie 5 persent in totaal van die totale ekwiteitsaandelekapitaal van die maatskappy te bowe gaan nie; en waar 90 persent van die waarde van die bates van daardie maatskappy belange in die ekwiteitsaandelekapitaal en leningskapitaal van filiale van daardie maatskappy wat nie inwoners is nie, waarin daardie maatskappy 'n voordelige belang van ten minste 50% hou, verteenwoordig.
n Beheerde Buitelandse Maatskappy is 'n buitelandse maatskappy waar meer as 50% van die totale deelnemende belange en / stemreg in daardie buitelandse maatskappy deur een of meer inwoner hetsy direk of indirek gehou word.
n Persoon wat minder as 5% van die deelnemende belange in 'n buitelandse maatskappy of 'n genoteerde maatskappy of 'n skema hou, word geag nie 'n inwoner te wees nie by die vasstelling of inwoners direk of indirek meer as 50% van die deelnemende regte hou in daardie maatskappy of enige ander buitelandse maatskappy waarin daardie persoon enige deelnemende belange indirek hou as gevolg van die belang in daardie genoteerde maatskappy of skema, tensy meer as 50% van die deelnemende belange of stemreg van daardie maatskappy of ander buitelandse maatskappy deur persone wat verbonde persone met betrekking tot mekaar is, gehou word.
Deelnemende regte met betrekking tot 'n buitelandse maatskappy is die reg om, regstreeks of onregstreeks te deel in die aandelekapitaal, aandelepremie, lopende of opgehoopte winste of reserwes van daardie buitelandse maatskappy, hetsy van 'n kapitale aard of nie.
Merk die "Ja" of "Nee" blokkie met 'n "X" om aan te dui of die maatskappy as 'n Kleinsakekorporasie beskou kan word.
Kleinsakekorporasies is enige beslote korporasie of enige maatskappy waarvan al die aandele / ledebelange gedurende die volle jaar van aanslag deur aandeelhouers of lede wat natuurlike persone is gehou is, waar nie een van die aandeelhouers of lede ter eniger tyd gedurende die jaar van aanslag enige aandele of enige belang in die ekwiteit van enige ander maatskappy gehou het, behalwe 'n maatskappy wat op die aandelebeurs genoteer is of 'n effektegroep, aandeleblokskemas, en verenigings vir die bestuur van kollektiewe belange van lede, soos deur die kommissaris goedgekeur.
Die maatskappy/beslote korporasie nie 'n werknemermaatskappy is nie.
Merk die "Ja" of "Nee" blokkie met 'n "X".
Dui die aantal nie-verbonde werknemers in die maatskappy se diens aan wat nie verbonde persone met betrekking tot die maatskappy is nie.
enige lid van bedoelde beslote korporasie, of enige familielid van bedoelde lid of enige trust wat 'n verbonde persoon is met betrekking tot bedoelde lid.
bedoelde persoon as 'n werknemer van bedoelde kliënt geag sou gewees het indien daardie diens direk aan bedoelde kliënt deur bedoelde persoon gelewer is anders as namens bedoelde maatskappy; of bedoelde persoon (of bedoelde maatskappy) onderworpe is aan die beheer of toesig van bedoelde kliënt met betrekking tot die wyse waarop, of werksure waartydens die pligte verrig word of verrig staan te word ter lewering van bedoelde diens; of die bedrae betaal of wat betaalbaar is by gereelde daaglikse, weeklikse, maandelikse of ander tussenposes; of waar meer as 80 persent van die maatskappy / beslote korporasie se inkomste verkry is vir dienste gelewer, t.o.v. die betrokke jaar van aanslag en die inkomste so verkry, ontvang is van een kliënt van die betrokke maatskappy/beslote korporasie.
n Maatskappy / beslote korporasie is nie 'n persoonlike diensmaatskappy nie waar die bedoelde maatskappy / beslote korporasie gedurende die hele jaar van aanslag meer as drie voltydse werknemers in diens gehad het wat op 'n voltydse basis betrokke was by die besigheid van bedoelde maatskappy / beslote korporasie om bedoelde diens te lewer, behalwe enige werknemer wat 'n verbonde persoon met betrekking tot bedoelde maatskappy/beslote korporasie is.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word nie.
Kansellasies of wysigings moet deur die Openbare Amptenaar geparafeer word.
Swart of blou ink moet gebruik word om deel 6 in te vul.
Negatiewe tekens of hakies moet nie gebruik word nie.
Syfers volgens die finansiële jaarstate van die maatskappy (nie groeps- of gekonsolideerde finansiële jaarstate nie) moet gebruik word vir die invul van hierdie gedeelte.
Alle veranderinge in aandelekapitaal in die maatskappy moet in hierdie gedeelte getoon word. Geliewe te let dat die opening en sluiting saldo's nie in hierdie gedeelte aangevra word nie.
n Rekonsiliasie van die saldo's per Balansstaatinligting (Totaal C1 en Totaal C2) ten opsigte van die vorige jaar, aangesuiwer met die veranderinge in aandelekapitaal vir die huidige jaar moet gedoen word. Die bedrag moet dieselfde wees as die saldo's per balansstaatinligting ten opsigte van die huidige jaar (Totaal C1 en Totaal C2).
Dit is belangrik om daarop te let dat die bedrae moet rekonsilieer anders kan dit, inter alia, die saak identifiseer vir ouditdoeleindes. Voorts is dit dus belangrik dat die opgawe vergesel word van 'n skedule wat die "Ander kredietveranderinge vir die jaar" en "Ander debiet veranderings vir die jaar", aandui.
Alle bedrae wat in die opgawe aangetoon word, moet ooreenstem met die bedrae wat op die maatskappy se balansstaat voorkom.
Voorraad voorhande verteenwoordig die totale waarde van die handelsvoorraad teen die einde van die finansiële jaar en sluit in onvoltooide-vervaardigde goedere, grondstowwe en verbruiksvoorrade asook onvoltooide werk. In die geval waar die bedrag op die balansstaat nie die bogenoemde items insluit nie, moet die bedrag in die opgawe aangepas word om genoemde items aan te toon. Die verskil tussen die bedrae op die balansstaat en die belastingopgawe moet dan as ander lopende bates of ander lopende laste aangetoon word. 'n Skedule ter verduideliking van die verskil moet saam met die opgawe ingedien word. Die bedrag in die opgawe aangetoon moet die bruto waarde wees van voorraad voorhande voor die aftrekking van enige voorsienings of reserwes. In die geval waar die finansiële jaarstate nie 'n breedvoerige omskrywing bevat van die waardasie-metode ten opsigte van elke kategorie van voorraad nie, moet volle besonderhede daarvan ingedien word.
Voorsiening vir voorraad en werk-in-proses: Dui die totaal van alle voorsiening en reserwes gemaak vir of ten opsigte van voorraad voorhande en werk-in-proses, aan.
Vooruitbetalings sluit deposito's in.
By die voltooiing van die betrokke deel van die opgawe moet die normale rekenkundige betekenis van die terme wat in deel 6.3 van die opgawe voorkom, gevolg word. In die geval waar 'n maatskappy nie enige koste van verkope het nie, bv. 'n eiendomverhurings-maatskappy, sal die omset en die bruto wins dieselfde wees.
Voorraadaansuiwerings. Hierdie verteenwoordig nie die verandering tussen openings-en sluitingsvoorraad nie. Dit verteenwoordig die afskrywing van uitgediende, stadig-verhandelbare items of beskadigde items wat afgeskryf is gedurende die jaar van aanslag (debietbedrag).
Voorraadaansuiwerings". Vorige jaar se afskrywings van uitgediende en stadig-bewegende voorraad teruggeskryf (kredietbedrag). "Ander inkomste". Enige bedrae buitengewone-inkomste wat nie as "omset" beskou kan word nie. Besonderhede hiervan moet op 'n aangehegte skedule uiteengesit word.
Konsultasie, regs- en professionele fooie" is bedrae betaal vir sodanige dienste anders as ouditeursvergoeding vir ouditdienste. "Salarisse en lone" (mediese-, pensioen- en voorsorgfonds bydraes uitgesluit).
Verkope (omset) moet alle verkope insluit maar inkomste-items soos per deel 6.3.2 uitsluit.
Kostes van verkope (voorraadaansuiwerings uitgesluit): 'n Uiteensetting van alle kostes wat aan die item toegedeel is moet voorsien word. Hierdie item moet tipies aankope, opening en sluitingsvoorraad sowel as direkte en indirekte toeskryfbare kostes, insluit.
Bruto wins/verlies - subtotaal: Hierdie is 'n kontroletotaal van Verkope - Koste van verkope + Aansuiwerings (terugskrywings) - Voorraadaansuiwerings (afskrywings).
Waar toelaes geëis word, moet die totale toelaag geëis, getoon word en nie die verandering / beweging vir die jaar nie.
Herwinnings sluit in alle bedrae soos omskryf in Artikels 8 en 8 van die Inkomstebelastingwet. Terugskrywings van toelaes wat in vorige jare toegestaan is, moet ook by hierdie syfer in berekening gebring word, asook enige verhalings ten opsigte van bruikhuurooreenkomste wat beëindig is.
In alle gevalle waar die rekeningkundige en belastinghantering verskil, moet die totale rekenkundige bedrag teruggeskryf word en terselfdertyd moet die volle bedrag vir belastingdoeleindes verklaar word.
Voorbeeld: Vooruitbetalings word vir rekenkundige doeleindes in die Inkomstestaat geëis maar word ingevolge Artikel 23H beperk. Die gedeelte wat beperk word moet teruggetel word teenoor die lynitem in 6.4.2.1. Indien die betaling in die balansstaat verskyn moet slegs die kwalifiserende gedeelte teenoor 6.4.1.2 getoon word.
Beskrywing: In die geval van 'n mynmaatskappy moet die berekende belasbare inkomste vir die onderskeie aktiwiteite ingevul word.
Slegs rande: Vul in die bedrag bereken, voordat enige vasgestelde verlies vanaf die vorige jaar in berekening gebring word.
Vrygestelde inrigtings moet die kodes, soos aangedui in die bronkodebrosjure, gebruik om aan te dui onder watter artikel van die Inkomstebelastingwet vrystelling goedgekeur is. 'n "0" moet in die "Slegs Rande" kolom ingevul word, tensy die inrigting slegs gedeeltelike vrystelling het, en daar wel belasbare inkomste vir die jaar van aanslag is.
Voorbeeld vir die berekening van die netto wins / verlies soos weergegee in deel 6.4.
Plus inkomste-items subtotaal 6.3.
Minus uitgawe- items subtotaal 6.3.
Minus kontrole totaal 6.4.
Plus kontrole totaal 6.4.
Berekende wins / verlies toon die bedrag in 6.4.
Dui die bronkode aan wat betrekking het op die tipe van inkomste van die maatskappy. Die bronkode van die hoofbron van inkomste sal dieselfde wees as die inkomste soos par. 5.17 indien 'n berekende wins. Indien dit 'n berekende verlies is sal dit 'n soortgelyke kode wees maar 'n onewe nommer.
Moet nie negatiewe tekens of hakies gebruik nie.
Die netto inkomste van 'n BBM vir 'n buitelandse jaar van belasting is 'n bedrag gelyk aan die belasbare inkomste van die BBM. Die belasbare bedrag moet vasgestel word ingevolge die bepalings van die Inkomstebelastingwet, 1962. Vir doeleindes van die berekening van belasbare inkomste word slegs die BBM as belastingpligtige beskou. Die BBM word voorts ook as 'n inwoner maatskappy beskou ten opsigte van die toepassing van sekere bepalings van die Inkomstebelastingwet. Die aftrekkings en toelaes van die BBM is egter beperk tot die inkomste van die BBM. Geen toeskryfbare verliese ten opsigte van die BBM sal toegelaat word nie, maar sal oorgedra word na die daaropvolgende buitelandse jaar van belasting.
In gevalle waar 'n inwoner, tesame met verbonde persone met betrekking tot die inwoner, 10% of meer as 10% van die deelnemende regte in 'n BBM hou, moet so 'n inwoner die proporsionele bedrag gelyk aan die netto inkomste van die BBM wat toeskryfbaar is aan die inwoner, gebaseer op die deelnemende regte wat die inwoner hou op die laaste dag van die jaar van aanslag van sodanige BBM, insluit.
Soos bepaal op die laaste dag van jaar van aanslag van die BBM.
Soos bepaal net voordat die buitelandse maatskappy opgehou het om 'n BBM te wees.
Enige inkomste van 'n BBM wat onderhewig was aan belasting in 'n aangewese land teen 'n kwalifiserende statutêre koers is uitgesluit. 'n Kwalifiserende statutêre koers is 'n statutêre maatskappy koers van ten minste 27% op inkomste en 13.5% op kapitaalwins.
Die aktiewe besigheidsinkomste van die BBM wat toeskryfbaar is aan 'n besigheidsaak is ook vrygestel van inkomste-belasting tensy die inkomste diversionêr of passief van aard is.
Passiewe inkomste beteken inkomste in die vorm van dividende, rente, tantième, huurinkomste, annuïteite, versekeringspremies, of inkomste van dergelike aard of enige kapitaalwins ten opsigte van die beskikking oor 'n bate ten opsigte waarvan enige sodanige inkomste verdien kan word, of enige buitelandse valuta-wins, bepaal ingevolge artikel 24I, ten opsigte van enige buitelandse ekwiteitsinstrument of buitelandse valuta-wins. Waar die inkomste egter 'n de minimus persentasie van alle ontvangstes en toevallings vanuit sekere finansiële instansies verkry is, sal die vrystelling steeds geld.
Versuim om ingevolge artikel 72A inligting te verskaf ten opsigte van die deelnemende regte in 'n BBM, kan tot gevolg hê dat alle uitsluiting ingevolge artikel 9D, behalwe die uitsluiting met betrekking tot die bedrae wat onderhewig is aan belasting in 'n aangewese land, van ten minste 27% op inkomste en 13.5 % op kapitaalwins, verbeur word.
Toon die bedrae in rand en sent. Indien die oorspronklike sertifikate nie aangeheg is nie, sal die krediet nie toegestaan word nie.
Indien buitelandse belasting deur die bron teruggehou is -die oorspronklike dokumentasie ontvang vanaf die betrokke bron.
Indien buitelandse belasting nie deur die bron teruggehou is nie -'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Verligting van dubbelbelasting n Suid-Afrikaanse inwoner is onderhewig aan normale belasting verkry uit wêreldwye inkomste (d.i. inkomste verkry vanuit bronne binne en buite die Republiek). Enige inkomste deur 'n inwoner verkry vanuit 'n buitelandse bron mag dalk reeds of kan dalk onderhewig wees aan belasting in 'n ander land wat dubbelbelasting tot gevolg kan hê. Artikel 6quat maak voorsiening vir die verligting van dubbelbelasting in die sin dat, waar buitelandse belasting gehef is op inkomste wat in belasbare inkomste ingesluit is, onderhewig aan sekere voorwaardes, dit as korting toegestaan kan word teenoor die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Die som van die bedrae betaal ten opsigte van buitelandse belasting kan, onderworpe aan sekere voorwaardes, kwalifiseer as korting.
Die belasting moes as betaalbaar bewys gewees het, d.i.
Die belasting moet betaalbaar wees ten opsigte van die bedrae wat by die inkomste van die inwoner ingereken is.
Inkomste, bv professionele dienste inkomste, vergoeding, rente, tantième, huur, pensioene, annuïteite, ens., buitelandse dividende uitgesluit.
n Bedrag gelykstaande aan die proporsionele bedrag van die netto inkomste verkry vanaf 'n buitelandse maatskappy wat uitdruklik ingesluit is by die inkomste van die inwoner ingevolge artikel 9D.
Inkomste vekry deur 'n inwoner in die vorm van buitelandse dividende.
n Belasbare kapitaalwins verkry vanuit 'n buitelandse bron.
Enige bedrae waarna paragrawe a tot d verwys wat ontvang en toegeval het aan 'n spesifieke persoon, byvoorbeeld 'n trust, maar wat geag word verkry is deur 'n ander persoon die inwoner.
n Bedrag waarna verwys word in paragrawe a tot d, wat deel vorm van die kapitaal van 'n trust wat in die buiteland gestig is, wat beskou word verkry te gewees het deur die inwoner vir inkomstebelasting of kapitaalwinsdoeleindes.
Waar die som van buitelandse belasting betaal die bedrag aan korting oorskry, mag die oorskotbedrag oorgedra word na die daaropvolgende jaar van aanslag om as 'n korting teen die normale belasting betaalbaar oorweeg te word.
Geen korting sal toegestaan word nie indien 'n inwoner ingevolge artikel 9E , 10 (k)(ii) of 11C sou kies dat die inkomste ontvang vanaf 'n buitelandse bron in die vorm van dividende in sy hande belas sal word na die aftrekking van die onderliggende terughoudingsbelasting.
Sou die inwoner kies dat verligting ingevolge 'n dubbelbelastingooreenkoms toegepas word, sal geen verdere verligting ingevolge artikel 6quat toegepas word nie.
Buitelandse dividende is 'n dividend ontvang deur of toegeval aan 'n buitelandse maatskappy soos omskryf in Artikel 9D. Artikel 10 (k)(ii) omskryf die omstandighede waaronder 'n buitelandse dividend van belasting vrygestel sal wees.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n BKW-gebeurtenis word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind/voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. BKW is van toepassing op alle bates waaroor voor of op 1 Oktober 2001 (waardasiedatum) beskik is. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het, sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate konstitueer/vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Die Wet bepaal dat sekere vereistes nagekom moet word wanneer daar van die markwaardemetode gebruik gemaak word.
Alle waardasies moet gedoen word asof op 1 Oktober 2001 en moes gedoen gewees het voor 30 September 2004.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die Wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon/entiteit om die regsgeldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar.
Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
Die 20-jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
Die berekende netto kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte) 6502 6530
Verlies: Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte) 6503 6531
Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6504 6532
Verlies: Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6505 6533
Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies) 6506 6534
Verlies: Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies). 6507 6535
Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreenkomste, ruilooreenkomste, skuld 6508 6536
Verlies: Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreen-
Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom 6510 6538
Verlies: Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom 6511 6539
Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting 6516 6542
Verlies: Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting 6517 6543
Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg 6518 6544
Verlies: Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg 6519 6545
Skedules moet voorberei word ten opsigte van alle vrae waarop bevestigend geantwoord is. Die skedules met betrekking tot die vrae wat "groen"gedruk is moet aan u opgawe geheg word terwyl die skedules met betrekking tot die vrae wat in "swart" gedruk is op aanvraag beskikbaar moet wees.
Veranderings en verbeterings aan bates (uitgesluit herstelwerk en onderhoud). Bedrae moet verstrek word met 'n kort beskrywing van die aard van die veranderings en / of verbeterings.
Kort verduideliking van materiële items.
Betalings ten opsigte van uitskakeling van mededinging n Skedule wat die aard en bedrag van sodanige betalings aantoon en afskrifte van die ooreenkomste moet ingedie word.
Berei 'n dokument voor wat die verwantskap tussen die oortreder en die maatskappy aantoon.
Krugerrande, Wissels, Verhandelbare depositosertifikate, Bankaksepte, Bewyse aan toonder, Skatkisbiljette, Landbankwissels, Termynkontrakte, Opsies en ander verhandelbare sekuriteite, Promesses of enige soortgelyke instrument en Versamelstukke.
Doel waarvoor aangekoop.
Omstandighede wat aanleiding gegee het tot die verkoop / beskikking / aflossing.
b Heg 'n skedule aan waarin die verhandelbare effekte aangedui word en toon watter items beinvloed en watter nie beinvloed sal word deur die verandering nie.
Indien 'n kapitaalkeuse gemaak is, verstrek besonderhede van onkoste of verliese wat ingevolge Artikel 9B teruggetel is.
Wins en / of verlies.
Indien 'n gade die reisiger vergesel het, moet die uitgawes toeskryfbaar aan die gade gespesifiseer word.
Vergoeding betaal aan werknemers, direkteure of lede ten opsigte van die verlies aan amp, ens.
Berei dokumentasie voor wat die bedrae, asook die omstandighede wat aanleiding gegee het tot die betalings, aandui.
Besonderhede van die premies, polis en begunstigde moet verstrek word.
n Sertifikaat uitgereik deur die versekeraar, wat bevestig dat die polis 'n polis is soos beoog in Artikel 11(w), moet ingedien word.
Die bedrag oorgedra na die volgende jaar van aanslag.
Werkgewer bydraes tot mediesefondse n Berekening van die persentasie van die bydraes tot die totale vergoeding van elke kategorie werknemers ten opsigte waarvan bydraes gemaak is.
Berekening van die persentasie van die bydraes tot die totale vergoeding van elke kategorie werknemers ten opsigte waarvan bydraes gemaak is.
Voorsien 'n afskrif van die ooreenkoms of kontrak tussen die maatskappy en enige ander persoon ten opsigte van na-aftrede voordele.
n IB180 moet voltooi en ingehandig word vir elke leerlingooreenkoms ten opsigte waarvan 'n aftrekking geëis word.
Bedrag verhaal ten opsigte van elke leerling en afskrifte van die IB180 ten opsigte van die betrokke leerders met betrekking tot die bedrae verhaal.
Bedrag betaal en / of gekrediteer vir die jaar geëindig 28 Februarie 2006 per direkteur, aandeelhouers, ens.
Besonderhede van enige belegging, vaste eiendom en/of ander bates oorgedra teen minder as markwaarde.
Name en belastingverwysingsnommers van die werknemers / direkteure wat deelneem aan die skema.
Betalingsvoorwaardes van die lening.
Maandelikse paaiement betaalbaar tydens die ooreenkoms tydperk.
Volle besonderhede van die bate, insluitende die oorspronklike koste daarvan vir die verhuurder indien bekend.
Indien die bate oorgedra, afgestaan of geskenk was by beëindiging van die huurooreenkoms, moet die volle besonderhede van die begunstigde verstrek word.
Afskrifte van die huur- en ander verwante ooreenkomste, indien nie reeds voorheen ingedien nie.
Volledige berekening van enige aanpassing soos vereis ingevolge Artikel 23G.
Besonderhede van hoe die aangepaste wins of verlies by oordrag of aflossing van enige finansiële instrument of klas van finansiële instrument vir belastingdoeleindes hanteer is.
Oodra van voordele en risiko's. Sekere enititeite word vergoed vir die gebruik van hul belastingbasis. Die wesenlike komponent van die belastingvoordeel van die totale finansieringskoste word gewoonlik bepaal deur 'n gerekenariseerde kostemodel. 'n Gedeelte van hierdie voordeel word oorgedra aan 'n kliënt tesame met die geassosieerde risiko's.
Wisselvallige toepassing van belasting van transaksies deur die partye.
Naam van die entiteit wat die transaksie bemark.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Rente toegeval aan die maatskappy ten opsigte van die lening of voorskot.
a Voltooi die RA07 beskikbaar op die SARS webwerf, en heg aan u opgawe.
Skenkings moet gelys word en die oorspronklike kwitansies soos voorgeskryf in Artkiel 18A, moet ingedien word.
fondse voorsien slegs aan enige openbare weldaadsorganisasie, instelling, raad of liggaam in (a)(ii) hierbo bedoel; en ii gedurende die openbare weldaadsorganisasie se voorafgaande jaar van aanslag ten minste 75% van skenkings wat as aftrekking kwalifiseer, uitgedeel het of die verpligting aangegaan het om dit aldus uit te deel.
Gegewens soos voorgeskryf ingevolge die Algemene Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk (AARP), moet verstrek word tesame met breedvoerige besonderhede van bedrae en aard van elke item.
Besonderhede van die spesifieke metode gevolg in die berekening van die verskille vir belastingdoeleindes.
Besonderhede van die betrokke partye, insluitend die verhouding met die maatskappy, direkteure en lede.
Bedrae gespandeer ten opsigte van die inkomste.
Belastinghantering ten opsigte van die inkomste.
Besonderhede van enige verwantskap tussen die betrokke partye.
Rede waarom die skuld as oninbaar beskou word.
Indien die spesifieke debiteurmetode gebruik word, verskaf inligting soos vir oninbare skulde hierbo.
Belastingwaarde van bate op datum van beskikking of vervreemding.
Strategiese Industriële Projek b Voorsien 'n afskrif van die dokument van goedkeuring wat deur die Minister van Handel en Nywerheid uitgereik is.
Indien dit as 'n aftrekking geëis word, moet redes voorsien word.
Voorsien die volgende inligting ten opsigte van elke ontrekking geëis in terme van Artikel 23H.
Tydperk wat deur betaling gedek word bv. 1 Maart 2006 tot 28 Februarie 2007.
Is die maatskappy 'n vennoot in 'n "en commandite" vennootskap?
Finansiële state en 'n berekening van elke vennoot se deel van die wins / verlies.
Naam van die rolprent / vennootskap.
Finansiële state en 'n berekening van elke vennoot se deel van die wins / verlies.
Volledige inkomstestate vir boerderybedrywighede beoefen.
Skedule van beginsaldo's, bewegings aankope, verkope, aanwas, vrektes, privaat gebruik, ens.
Skedule van uitgawes aangegaan ten opsigte van die aanplanting en instandhouding van plantasies.
Afskrif van kennisgewing van enige verandering of terugtrekking van die aanvanklike goedkeuring.
Naam en adres van die persoon / maatskappy aan wie die bedrag betaal is.
Verwantskap tussen die maatskappy en die ontvanger van die skenking.
Besonderhede van enige verandering in effektiewe beheer.
Die name, e-pos en webwerf-adresse van die vernaamste kliënte waarmee u handel gedryf het op die Internet.
Voorbeeld: As die brutowins persentasie 40% was in die vorige jaar van aanslag, mag dit nie 'n verskil van meer as 4% toon nie (10% van 40%). As dit meer as 44% of minder as 36% is, moet 'n verduideliking voorsien word.
Besonderhede van die partye tot die transaksie, ingesluit die verhouding tot die maatskappy.
Lys van krediteure wat langer as 12 maande uitstaande is.
Afskrifte van die notules van dividendverklarings en / of 'n beskrywing van gebeure wat aanleiding gegee het tot die geagte dividende.
Voorsien volledige besonderhede van die omstandighede wat die verandering teweeg gebring het.
Hierdie inligting hou verband met dividende ontvang deur die maatskappy ten opsigte van aflosbare voorkeuraandele of enige ander aandele wat "geaffekteerde stukke" soos omskryf in Artikels 8E en 103 insluit.
Volledige besonderhede van alle voorkeuraandele uitgereik en / of afgelos.
Indien 'n "en commandite" vennootskap gesluit is, moet die toepaslike besonderhede soos uiteengesit in deel D14 verstrek word.
Finansiële jaarstate van die vennootskap, gesamentlike onderneming of trust.
Berekening van elke deelnemer se deel van die wins / verlies.
Ooreenkoms van die vennootskap, gesamentlike onderneming of trust indien dit nie voorheen ingedien is nie.
Indien die maatskappy deelgeneem het in enige van die transaksies in die opgawe vermeld moet volledige inligting voorsien word ten opsigte van die transaksie met betrekking tot die partye tot die transaksie, die kapitaal / handelsvoorraad, aard en beskrywing van die bates oorgeplaas of bekom, en enige verpligtinge oorgeplaas.
Indien "ja" geantwoord op vrae (a), (d) en (f), waar die partye gekies het dat die voorsiening toegepas word, of in die geval van (b), (c) en (e) waar die partye gekies het dat die voorsiening nie toegepas word nie, moet 'n geskrewe dokument wat die besluit deur die toepaslike partye geneem aandui, aangeheg word.
Die transaksie wat hier beoog word, is alle intergroep transaksies wat nie normale bedryfsaktiwiteite is nie. Voorbeelde van nie-bedryfsaktiwiteite is oordragte van bates in die groep, huur, rente of adminstrasiegelde betaal deur een maatskappy aan 'n ander binne dieselfde groep.
Indien dit as 'n aftrekking geëis word, moet redes voorsien word.
Besonderhede van enige transaksie ten opsigte van die terugkoop van aandele.
Maandelikse en / of jaarlikse premies n Ontleding van maandelikse en jaarlikse premies ontvang deur of toegeval aan die maatskappy, onderskei tussen plaaslike en buitelandse bronne.
Doel waarvoor die lening of voorskot aangewend is.
Besonderhede van enige premies terugbetaal, kommissie verdien of eise verhaal.
Voorsien afskrifte van al die spesiale verslae ingedien by die FDR.
Bevestiging dat dit gebruik is in die voortbrenging van inkomste.
Beantwoord al die vrae, (a) tot (h), en voorsien ondersteunende dokumentasie soos benodig.
Die opbrengs by beskikking oor die oorspronklike bate.
Voltooi die IT10 kennisgewing, beskikbaar op die SARS webwerf, en heg aan die opgawe.
Belasbare bedrae nie deurgestuur nie.
Verstrek volledige besonderhede ten opsigte van bedrae en redes waarom dit nie deurgestuur is nie.
Verstrek redes waarom belasting nie teruggehou is nie.
Voorsien 'n skedule wat die redes uiteensit waarom dit beskou word dat die bepalings van Artikel 31 nagekom is.
Afskrif van elke buitelandse entiteit se geouditeerde finansiële jaarstate, verkieslik opgestel volgens plaaslike vereistes. Die state moet ten minste bestaan uit 'n balansstaat en 'n gedetailleerde inkomstestaat wat onderteken is deur die ouditeur, direkteure of die verantwoordelike beampte. Indien die state nie die randwaarde aandui nie moet 'n bykomende afskrif waarin die randwaarde aangedui word, aangeheg word.
Voordele wat direk of indirek verband hou met enige gedeelte van buitelandse belasting wat as 'n korting in terme van Artikel 6quat deur die maatskappy geeis is.
Veduidelik die verwantskap tussen die maatskappy en die persoon wat die voordele geëis het.
Indien die antwoord op vraag 8 "ja" is, voorsien die inligting aangevra in vrae 1-7 ten opsigte van elke sodanige jaar van aanslag.
Verstrek besonderhede ten opsigte van die bedrae oorgeplaas en hoe dit aangewend is.
Voorsien 'n organogram wat al die maatskappye, takke, venootskappe, trusts en gesamentlike ondernemings (of enige ander internasionale bedryf) in die groep aandui. 'n Beskrywing moet voorsien word ten opsigte van al die bedryfsentiteite, die land van beliggaming en belastingaanspreeklikheid waar die entiteite as belastinginwoner beskou sou word asook die persentasie aandeelhouding.
Dui die plek aan wat beskou word as die plek van effektiewe bestuur ten opsigte van al die maatskappye, takke, vennootskappe, trusts en gesamentlike ondernemings soos in die bostaande organogram aangedui. Verduidelik die aard van besluitneming of operasionele beleid wat 'n impak het op die operasionele bedrywighede, asook enige besluit, indien enige, wat in Suid-Afrika geneem is, wat 'n invloed kan hê op die operasionele bedrywighede van die buitelandse entiteit. Bevestig die voorafgaande met redes.
Indien "ja", moet u die Mynbouskedules op die volgende drie bladsye voltooi en aan die opgawe heg.
beoefen soos beoog inArtikel 1 van die Inkomstebelastingwet.
n Volledige beskrywing wat die minerale areas aandui wat tans ontgin word, die areas wat tans gemyn word of voorheen gemyn is, asook die minerale areas wat vir doeleindes van Artikel 36 van die Inkomstebelastingwet as 'nenkel myn beskou word met spesifieke verwysing na die besigheidsrasionale en die nabyheid van ertsmassa, ens.
n Volledige beskrywing van die stroomafwaartse bedrywighede met verwysing na, inter alia, nuwe of gedeeltelik voltooide infrastruktuur soos uitsmelters, raffineerders, konsentrate, ens., asook die rol daarvan in die stroomafwaarste bedrywighede sowel as die daaropvolgende verwerking(allokasie) van die kapitaalonkoste aangegaan; en n Volledige verduideliking ten opsigte van alle ontdekkingswerksaamhede wat onderneem is met betrekking tot die aktiwiteite en toekomstige ontginning.
Indien geen formele ooreenkoms aagegaan is nie voorsien asseblief 'n volledige beskrywing van die mynbedrywig-hede wat deur 'n subkontrakteur bedryf word.
gemaak vir toekomstige rehabilitasie verpligtinge?
Volledige berekening van die kontant bydrae gemaak soos beoog in Artikel11(hA) van die Inkomstebelastingwet; en n Afskrif van die sertifikaat uitgereik deur 'n persoon aangewys deur die Ministervan Minerale en Energie met spesifieke verwysing na simbole A en D in dieformule vervat in Artikel 11(hA) van die Inkomstebelastingwet.
b Indien u "nee" in vraag a van hierdie deel geantwoord het moet u aandui of enigeander reëlings in plek is om voorsiening te maak vir enige rehabilitasiekoste tenopsigte van voortydige of finale afsluitingskoste.
Waar SARS voor die implementering van die reëling goedkeuring verleen het, 'nafskrif van die goedkeuring.
Het enige verkoop, oordrag, verhuring of sessie asook die beskikking van'n bate plaasgevind soos beoog in Artikels 36 en 37 van die Inkomstebelasting-wet?
<fn>GOV-ZA.J.17473.6.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
by 'n ander verhouding betrokke raak?
my nie toelaat om die kinders te sien nie?
Jou kinders se reg op hulle basiese behoeftes het niks te doen met jou siening van die ander ouer se optrede nie.
Jou kinders het steeds onderhoud nodig, en jy moet steeds onderhoud betaal, , selfs as die ander ouer weer trou of by 'n ander verhouding betrokke raak.
Weer eens, jou kinders bly geregtig op onderhoud selfs al kan jy hulle nie sien nie. Jou plig om hulle te onderhou het niks te make met hulle reg om jou te sien nie. Jou plig om te betaal hang nie af van of jy hulle kan sien of nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.J745a_vormB.2010-03-25.af.txt</fn>
ARTIKEL 271C 2a VAN DIE STRAFPROSESWET, 1977 WET NO.
Hy of sy skuldig bevind is aan 'n misdryf gebaseer op ras.
Hy of sy skuldig bevind is aan 'n misdryf wat nie as 'n misdryf geag sou word in 'n oop en demokratiese gemeenskap gebaseer op menswaardigheid, gelykheid en vryheid kragtens 'n demokratiese grondwetlike bedeling nie.
Voordat 'n aansoek om skrapping van 'n skuldigbevinding ingedien word, moet 'n gedragsertifikaat waarop die misdryf verskyn, van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens bekom word. Die gedragsertifikaat moet by die aansoek aangeheg word.
Indien die Direkteur-generaal oortuig is dat die persoon voldoen aan die vereistes in artikel 271C (a) van die Wet uiteengesit, sal hy of sy 'n sertifikaat van skrapping uitreik, wat gelas dat die misdryf(we) en vonnis(se) van die persoon geskrap word.
Die sertifikaat van skrapping wat deur die Direkteur-generaal uitgereik is sal binne 14 werksdae aan die hoof van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens voorgelê word.
Indien die aansoek om skrapping geweier word, sal die persoon per pos ingelig word van die besluit en die redes vir die besluit.
Die hoof van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, sal binne 21 werksdae skriftelik aan die persoon bevestig dat die betrokke skuldigbevinding(s) en vonnis(se) geskrap is.
Nota: Versuim om die vorm volledig te voltooi of die vereiste dokumente aan te heg mag die aansoek om skrapping vertraag.
AANSOEK OM SKRAPPING VAN 'N KRIMINELE REKORD INGEVOLGE ARTIKEL 271C (a) VAN DIE STRAFPROSESWET, 1977 (WET NO.
Indien die spasie onvoldoende is moet die inligting op 'n aanghegte aanhangsel voorsien word.
of Paspoort nommer...
of Datum van geboorte...
was skuldig bevind en gevonnis vir oortreding van...
besonderhede van die misdryfwe op datums.
i Hierdie misdryf was gebaseer op ras omrede:...
n Gedragsertifikaat met Navraag No: uitgereik op ...van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens verkry wat die skuldigbevinding en vonnis reflekteer is aangeheg.
Ek versoek dat 'n sertifikaat van skrapping, wat gelas dat die skuldigbevinding en vonnis soos bo vermeld geskrap word, ingevolge artikel 271C3 van die Wet uitgereik word.
Geteken te hierdie ...dag van ... jaar...
Alleenlik vir amptelike gebruik: Verwysings No...
Ek is oortuig dat...
naam van of applikant aan die vereistes soos in artikel 271C (a) uiteengesit vir die uitreiking van 'n sertifikaat van skrapping voldoen en gevolglik gelas ek dat die tersaaklike misdryf(we) en vonnis(se) op sy/haar kriminele rekord geskrap word.
Gevolglik reik ek, ingevolge artikel 271C , die aangehegte skrappingsertifikaat uit. Ek versoek dat (die aangewese beampte) die sertifikaat aan die hoof van die Kriminele Rekordsentrum voorlê om ooreenkomstig artikel 271D van die Wet mee gehandel te word.
Ek weier om die sertifikaat uit te reik omdat die applikant,...
<fn>GOV-ZA.J746a_vormC.2010-03-25.af.txt</fn>
ARTIKEL 271C2b VAN DIE STRAFPROSESWET, 1977 WET NO.
n Misdryf op sy of haar kriminele rekord uiteengesit is in Deel II van hierdie Vorm.
Die skuldigbevinding en vonnis wat op die kriminele rekord van die persoon verskyn nie outomaties deur die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens geskrap is nie.
Voordat 'n aansoek om skrapping van 'n skuldigbevinding ingedien word, moet 'n gedragsertifikaat waarin die misdryf aangedui word (en bevestiging dat die tersaaklike misdryf nie outomaties deur die Kriminele Rekordsentrum geskrap is nie) van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens bekom word.
Indien die Direkteur-generaal oortuig is dat die persoon voldoen aan die vereistes in artikel 271C van die Wet uiteengesit, sal hy of sy 'n sertifikaat van skrapping uitreik, wat gelas dat die misdryf(we) en vonnis(se) van die persoon geskrap word.
Die sertifikaat van skrapping wat deur die Direkteur-generaal uitgereik is sal binne 14 werksdae aan die hoof van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens voorgelê word.
Indien die aansoek om skrapping geweier word sal die persoon per pos ingelig word van die besluit en die redes vir die besluit.
Die hoof van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, sal binne 21 werksdae, skriftelik aan die persoon bevestig dat die betrokke skuldigbevinding(s) en vonnis(se) geskrap is.
Nota: Versuim om die vorm volledig te voltooi of die vereiste dokumente aan te heg mag die aansoek om skrapping vertraag.
AANSOEK VIR DIE SKRAPPING VAN 'N KRIMINELE REKORD INGEVOLGE ARTIKEL 271C (b) VAN DIE STRAFPROSESWET, 1977 (WET NO.
of Paspoort nommer...
of Datum van geboorte...
artikel 1 van die Swart Grondwet, 1913 Wet No.
artikel 12 van die Ontwikkelingstrust en Grondwet, 1936 Wet No.
artikel 5 , gelees met artikel 5 , van die Swartes (Stadsgebiede) Konsolidasiewet, 1945 (Wet No.
artikel 6, gelees met 6 , van die Swartes (Stadsgebiede) Konsolidasiewet, 1945 (Wet No.
artikel 8 , gelees met artikel 8 , van dieWet op Kleurlingnedersettings, 1946 Wet No.
artikel 2 van die Wet op Verbod van Gemengde Huwelike, 1949 Wet No.
artikel 4 van die Wet op Verbod van Gemengde Huwelike, 1949 Wet No.
artikel 11 van die Wet op BInnelandse Veiligheid, 1950 Wet No.
artikel 10 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 10 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 14 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 15 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 16 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 20 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 28 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 29 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 30 van die Wet op Swart Bouwerkers, 1951 Wet No.
artikel 15 van die Swartes (Afskaffing van Pase en Koördinering van Dokumente) Wet, 1952 (Wet No.
artikel 2 van die Strafregwysigingswet, 1953 Wet No.
artikel 2 van die Wet op Aanwysing van Aparte Geriewe, 1953 Wet No.
artikel 16 van die Wet op Seksuele Misdrywe, 1957 Wet No.
artikel 46 van die Wet op Groepsgebiede, 1966 Wet No.
artikel 2 van die Wet op Terrorisme, 1967 Wet No.
artikel 3 van die Wet op Terrorisme, 1967 (Wet No. 83 van 1967); of artikel 2, gelees met artikel 4 , van die Wet op die Verbod op Buitelandse Finansiering van Politieke Partye, 1968 (Wet No. 51 van 1968).
My kriminele rekord bevattende my skuldigbevinding en vonnis ten opsigte van bogemelde misdryf(we) moes outomaties deur die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens ingevolge artikel 271C van die Wet geskrap gewees het.
n Gedragsertifikaat met Navraag No: uitgereik op ... van die Kriminele Rekordsentrum van die Suid-Afrikaanse Polisiediens verkry en waarop die misdryf aangedui word is aangeheg.
Ek versoek dat 'n sertifikaat van skrapping wat gelas dat my skuldigbevinding en vonnis soos hierbo aangedui, ingevolge artikel 271C van die Wet uitgereik word.
Geteken te hierdie ...dag van ... jaar...
Alleenlik vir amptelike gebruik: Verwysings No...
Ek is oortuig dat die applikant,...
naam van of applikant aan die vereistes soos in artikel 271C uiteengesit vir die uitreiking van 'n sertifikaat van skrapping voldoen en gevolglik gelas ek dat die tersaaklike misdryf(we) en vonnis (se) op sy/haar kriminele rekord geskrap word.
Gevolglik reik ek, ingevolge artikel 271C , die aangehegte skrappingsertifikaat uit. Ek versoek dat (die aangewese beampte) die sertifikaat aan die hoof van die Kriminele Rekordsentrum voorlê om ooreenkomstig artikel 271D van die Wet mee gehandel te word.
Ek weier om die sertifikaat uit te reik omdat die applikant,...
<fn>GOV-ZA. Ja_05_die_hygroman.2010-03-25.af.txt</fn>
Sy hande volg die kontoere van haar lyf terwyl sy mond van haar borste na haar naeltjie beweeg.
So lees 'n passievolle oomblik toe die held en heldin uit Chanette Paul se hygroman, Fynbos vir 'n feeks, uitein-delik voor die begeerte van hul vlees swik. Ofskoon hierdie soort bewoording sommige lesers mag afskrik, kan dit tog vir die meer liberale leser wonderlike ontvlugting bied. Volgens Janice Radway, in haar studie, Read-ing the romance, ontvlug vroue tydelik van hulle rol as moeder deurdat hulle die leesak-sie as 'n soort versperring gebruik. Sy noem ook voorts dat liefdesverhale, en in hierdie geval die hygroman, onuitgesproke behoeftes kan bevredig wat nie deur die ander party in die verhouding begryp word nie. Ek gaan poog om basiese inligting aangaande die hygroman uit te lig en sal ter verduideliking verwys na verskeie tekste binne die genre.
Die eerste hygroman het alreeds in 1994 die lig gesien. Dit is toe dat skrywers soos Vita du Preez, Jeanette Fereirra, Louisa Erasmus, Elize Parker en ander behoorlik die wêreld van die Afrikaanse roman aan die brand geslaan het. En die rede daarvoor Soos een uitgewer dit destyds tereg gestel het: 'Die idée van 'n hygroman het ontstaan toe 'n kliniese en kritiese beskouing van die Afrikaanse populêre boek en 'n vergelyking daarvan met die Engelse produk gedui het op stagnasie in Afrikaans. Nuwe lewe was nodig.' Hoe dit ook al sy, Afrikaanse liefdesverhale het tred verloor met die moderne wêreld: trouens, die beeld wat dit uitgedra het, was bykans Middeleeus. Die algehele 'wekroep' was duidelik: die be-staande resep moes verander word, vandaar die knippie seks, sterk heldin en dinamiese verpakking. Na 'n kykie na die Amerikaanse bodice rippers het uitgewers besef: die nuwe Afrikaanse populêre boek moes dieselfde as hulle Engelse eweknie wees om enigsins 'n impak te kan maak. Derhalwe is die ontwerpe verander en is die fokus verskuif van die sensuele element na die romantiek en die fantasie-element van liefdesverha-le. Perskor het toe einde 1999 vorendag gekom met sy Duet en Klaradyn reeks waar held en heldin behoorlik kafoefel. Vandag is Satyn, 'n onderafdeling van Tafelberg, ook kliphard besig om te fokus op die sensuele. Die onderskrif op hierdie titels tref duidelik met die boodskap, 'Want die hart het ook begeertes'?
Uit die aard van die literatuur blyk dit dat sommige skrywers en uitgewers skepties is om die term hygroman te gebruik. Chanette Paul voel dat dit uiteraard onnatuurlik is om te onderskei tussen 'n hygroman en 'n liefdesverhaal. Volgens haar is daar heelwat liefdesverhale met warmer liefdestonele as in hygromans, en omgekeerd. Cecilia Britz skram ook van die term weg aangesien dit soveel wanpersepsies skep oor presies wat romantiese. ksie is. Sy verkies om eerder te verwys na romantiese. ksie. Hoe dit ook al sy, die term hygroman is nou al deeglik vasgewortel in die volksmond.
In 'n artikel deur Chanette Paul gebruik sy drie terme om boeke wat oor die liefde handel, te klassi.seer. Sy tref onderskeid tussen die romanse (romance), liefdesroman (romantic novel) en literêre roman. Paul klassi.seer dan ook die hygroman onder die romanse. Na aanleiding daarvan gaan ek voorts verwys na die romanse.
Uit die Afrikaanse literatuur blyk dit dat die volgende elemente integraal is tot enige suksesvolle romanse.
Die verhaal moet 'n gelukkige einde hê. In haar artikel in die Literator onder-skryf Chanette Paul hierdie siening. Sy sê dat die romanse die proses van die liefdesverhouding beskryf en dat daar ten alle tye die verwagting geskep moet word dat die held en heldin bymekaar gaan uitkom.
Die liefdesverhouding moet stadig ontwikkel, maar volgehoue van aard wees. Dit is uiters belangrik dat die stoom geleidelik moet opbou. Deur die held en heldin al vroeg tussen die lakens te laat beland, word die hele proses van afwagting summier geblus.
Daar moet genoegsame detail oor die hoofkarakters wees. Indien sulke inligting weggelaat sou word, kom die hoofkarak-ter nooit tot haar volle reg nie en word haar rol onoortuigend.
Instelling van grense met betrekking tot seksuele tonele.
Dit is uiters belangrik dat daar nie te veel klem gelê word op sekstonele nie, maar eerder dat die leser kan identi.seer met die heldin. Trouens, dis die emosie wat die heldin ervaar, wat uiteindelik die leser vasvang. Daarsonder kry die romanse nie sy bestaansreg nie. Dit is uiteraard die skrywer se taak om daardie duiselingwekkende gevoel wat mense tydens verliefdheid ervaar, weer te gee.
Eksplisiete liefdestonele kan na die skrywer se goeddunke ingesluit of weggelaat word. So, byvoorbeeld, kom Neil en Nina in Maalstroom van ekstase nooit naby 'n bed uit nie. En in die Anglo-Boereoorlogverhaal, Babette, is daar geen eksplisiete bedtonele nie.
In enige romanse vorm die karakters die spil waarom alles draai, want sonder hulle is daar geen storie nie. Vir 'n geslaagde romanse, moet daar 'n elektriese vonk tussen die hoofkarakters heers. Die intrige in die ver-haal kan hoe interessant wees, maar sonder elektrisiteit tussen die hoofkarakters, gaan dit weinig beteken.
Die heldin is uiteraard die belangrikste karakter in die romanse. Skrywer Sheila Holland, alias Charlotte Lamb van die gewilde Mills & Boon faam onderskryf dit deur te sê: 'If you always write from the heroine's viewpoint, you can't go very wrong.' Dit is uiters belangrik dat die heldin onafhanklik en intelligent moet wees en ook 'n sin vir humor moet hê. Sy moet by magte wees om die held teen te gaan soos dan ook tereg in Fynbos vir 'n feeks gebeur waar die heldin, Chantal van der Sandt, as 'n sterk, onafhanklike vrou uitgebeeld word. As uitgewer van Alwyn Uitgewers laat stuit sy haar deur geen man nie. Nes in enige romanse begeer sy 'n sterk, ruwe ridder soos dan ook vergestalt word in Ezra Wasserman, haar manlike teenspeler. Hierdie fenomeen van absolute onafhanklikheid word verder onderstreep in Madonna deur Lize Odendaal. Haar heldin, Adri de Kock, is 'n gesogte interna-sionale spreker wat voel dat daar geen plek in haar lewe is vir 'n man nie. Ofskoon die heldin haar nie vreeslik vereenselwig met vroulike take nie, is sy tog beeldskoon. Die heldin word ook op 'n sekere manier as 'maagdelik' uitgebeeld, nog besig met die ontdekking van haar eie seksualiteit. Dit is uiters belangrik dat die heldin seksueel nie te ervare is nie.
Wat die held betref, is die volgende as-pekte belangrik.
Hy word as sterk uitgebeeld: sterk. sies en sterk van karakter. Ofskoon hy nie mooi hoef te wees nie, moet hy tot 'n mate aantreklik wees. Hy moet ook intelligent wees en 'n sin vir humor hê. Verder moet hy sy maat onherroeplik liefhê en ten alle koste beskerm en versorg. Die held se aanvanklike afsydigheid word gewoonlik deur die leser afgemaak as die gevolg van 'n vroeë liefdesteleurstelling. Enige promiskuïteit aan die kant van die held word ook toegeskryf aan sy viriliteit en vrees vir emosionele betrokkenheid. Hy word ook. naal van sy promiskuïteit genees wanneer hy meegesleur word deur sy liefde vir die heldin. Hierdie fenomeen word dan ook duidelik uitgebeeld in Die hartebreker deur Jaybee Roux, wanneer Austin besluit dat sy dwalende oë nou rustig geword het en dat Amelia die enigste vrou vir hom is. Voorts is dit ook uiteraard belangrik dat die held sy diepste gevoelens teenoor die heldin erken sodat die twee minnaars hulle uiteindelik vir ewig tot mekaar kan verbind. Enige owerspel en 'bed-hopping' is ook totaal taboe binne hierdie genre. Die heldin sal 'n seksuele verhouding slegs met die held aanknoop wanneer sy haarself. naal tot hom verbind het. Die sukses van 'n geslaagde hygroman lê dan uiteindelik opgesluit in konvensie - met die huwelik as volmaakte eindpunt.
Die 'decoy' karakter verwys hoofsaaklik na die derde karakter in die verhaal. Hierdie karakter is die man of vrou wat die leser laat wonder by wie die held of heldin gaan uitkom. Hierdie 'decoy' werk gewoonlik mits dit nie te langdradig is nie. Die lesers wil so gou moontlik weet by wie die heldin gaan uitkom, anders verloor die storie sy oemf. Ofskoon hierdie karakter daar moet wees vir die kompetisie, moet dit duidelik wees dat die held en heldin uiteindelik mekaar sal vind.
Soos ons weet, is 'no man an island'. Net so funksioneer held en heldin nie in isolasie nie. Hulle het tog immers broers, susters, familie en vriende, kennisse en kol-legas. Randkarakters kan 'n insiggewende bydrae tot die romanse maak, indien hulle reg aangewend word. Alias Paul: 'Dis belangrik dat elkeen funksioneel is en hul teenwoordigheid moet gemotiveerd en verantwoord wees.'
Na aanleiding van 'n studie wat deur Mills & Boon geloods is, is bevind dat lesers van romantiese. ksie strek van oor alle strata, ongeag ouderdom, status en inkomstegroep. Janice A Radway wys in haar studie, Reading the romance daarop dat lesers van populêre reekse soos Mills & Boon probeer om tydelik te ontvlug van hul sosiale rolle as moeder en eggenoot. Die studie wys daarop dat vroue die liefdesverhaal gebruik om hulle te distansieer van diegene wat op hulle aangewese is vir emosionele sorg. Vroue lees ook om hulself emosioneel aan te vul. Dit blyk ook voorts dat die lees van romantiese verhale onuit-gesproke behoeftes aanspreek waarvoor 'n lewensmaat nie altyd ontsag het nie. Volgens uitgewer Nelleke de Jager verskaf die teks 'n fantasiewêreld waar die held en randkarak-ters begrip toon vir die heldin se behoeftes. Volgens Radway verkies lesers 'n heldin wat arrogant, onafhanklik en rebels is, al het sy vroeër haar loopbaan prysgegee vir haar nuutgevonde liefde en haar verpligtinge as tuisteskepper. Sodoende kan die leser haar eie moontlike onderdruktheid uitleef in die hardegat heldin wat die manlike hoofkarak-ter knaend op sy plek sit.
Joubert, J. My matras en jou kombers. Insig, 2000, pp.64-65.
Die hygroman kafoefel m.
<fn>GOV-ZA. Jaarverslag_2000.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Departement is verantwoordelik vir die bestuur van ontwikkelingsbeplanning, die bevordering van effektiewe plaaslike bestuur en die fasilitering van bekostigbare en aanvaarbare behuising in die Wes-Kaap.
Die Departement bestaan uit drie lynfunksiekomponente, nl. die hoofdirektorate van Ontwikkelingsbeplanning, Plaaslike Bestuur en Behuising, met twee uitvoerende gesagte, nl. Minister C.B. Herandien (Behuising) en Minister P. Uys (Plaaslike Regering en Ontwikkelingsbeplanning).
Om uitvoering te gee aan die transformasiedoelwit, "Rasionalisering van die Staatsdiens", is 'n nuwe organisasie- en diensstaat sedert 1 April 2000 vir die Departement geïmplementeer. Die ou diensstaat is met 329 poste verminder. As deel van die provinsiale transformasieproses is die Direktoraat Provinsiale Beplanning in September 2000 na die Departement van Provinsiale Administrasie oorgedra.
Ooreenkomstig die nuwe bestuurs- en organiseringsraamwerk word groter klem gelê op bestuurselfstandigheid en berus groter verantwoordelikheid vir die daaglikse bestuur by die Departement.
Daar word deurlopend klem gelê op die transformasiebeginsels wat vervat sal word in departementele beleid, prosedures en kommunikasie. 'n Konsep- beleidsdokument t.o.v. gelyke indiensneming is gefinaliseer en daar sal met die vakbonde binne die Departement daaroor beraadslaag word. Taakspanne is aangewys ter verfyning van die transformasiedoelwitte en om die toepassing daarvan binne die Departement te bewerkstellig en te moniteer.
Vaardigheidsontwikkeling is een van die prioriteite wat deur die Departement gestel is en 'n vaardigheidsfasiliteerder is ook reeds aangestel om opleidingsprogramme en loopbaanvordering te fasiliteer. 'n Voorlopige bekwaamheidsoudit is reeds gedoen en sal verder verfyn word om dit in ooreenstemming te bring met die behoefte-analise ter ondersteuning van die vaardigheidsontwikkelingsplan.
In afwagting van die Provinsiale MIV/VIGS-beleid is 'n departementele MIV/VIGS-beleid nog nie gefinaliseer nie, maar handhaaf die Departement 'n benadering van geen diskriminasie teenoor en ondersteuning van MIV/VIGS-leiers.
Die afronding van die departementele akkommodasieplan is gedurende hierdie jaar voltrek deurdat die Departement vir die eerste keer al sy funksies onder een dak kon vestig. Voor hierdie rasionalisering was die Departement in ses kantore in die Kaapse metropolitaanse area gehuisves.
Die Departement het ook klem gelê op effektiewe bestuur en administrasie van lynfunksies, effektiewe benutting en opleiding van personeel, die handhawing van dissipline en bevordering van gesonde arbeidsverhoudinge, asook behoorlike gebruik en versorging van staatseiendom.
d.w.s. 'n balans tussen ontwikkelings- en bewaringsprioriteite - optimaal bereik word. Die belangrikste norm is die belang van die Provinsie se bevolking, wat daarin lê dat maksimale sosio-ekonomiese ontwikkeling bereik moet word terwyl die unieke omgewing terselfdertyd in stand gehou en verbeter word met die oog op volhoubare benutting deur huidige en toekomstige inwoners en toeriste. Om hierdie doel te bereik is die Ministerie en Departement betrokke by vooruitbeplanning, ontwikkelingsbestuur (veral appèlle teen goed- of afkeuring van aansoeke), die insameling, analise en verspreiding van inligting, die opstel van wetgewing en regulasies en, oorkoepelend oor alle take, beleidformulering.
Die vooruitbeplanningsfunksie van die Ministerie en Departement was nog altyd 'n hoë prioriteit weens die behoefte daaraan om proaktief te wees in strategiese en grondgebruikbeplanning, maar dit word algaande meer so na gelang suksesvolle ontwikkelingsbestuur veral in die plaaslike sfeer al meer op beplanning aangewese sal wees. Beplanningsbeleid moet voorsien word, en word voorsien, om spesifieke ontwikkelingsbehoeftes in 'n dinamiese beplanningsomgewing aan te spreek. Die proaktiewe of vooruitbeplanningsaktiwiteite sluit die volgende in: streekbeplanning, die regulering en waar nodig die opstel of monitering van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne (GOP'e), die ondersteuning van stedelike en landelike ontwikkelingsbeplanning, en die voorsiening van sektor-spesifieke ondersteuning en insette, byvoorbeeld met betrekking tot die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad-aangeleenthede.
As 'n noodsaaklike ondersteuningsbasis om die voorafgaande te ondervang, gee die Ministerie en Departement toenemend prioriteit aan die insameling van inligting, die betekenisvolle analise daarvan, en die beskikbaarstelling van die resultate om te dien as vergrote kapasiteit vir munisipaliteite, ander staatsorgane en die ontwikkeling- en bewaring-sektore van die gemeenskap. Datatabelle, inligtingsverslae, statistiese datastelle en in die algemeen die inhoud en vermoë van die GIS (Geografiese Inligtingstelsel) speel 'n deurslaggewende rol in die nastrewing van optimale ontwikkeling in die Provinsie. Veral die bestuur en instandhouding van die GIS verkry spesiale aandag.
Oorhoofs aan al die voorafgaande funksies en beginsels is daar die formulering van toepaslike beleid vir die aanspreek van die uitdaging dat volhoubare ontwikkeling bereik moet word. Beleid, en in besonder dinamiese en normatiewe beleid, is 'n noodsaaklike maatstaf en riglynbeginsel ter bepaling van die ontwikkeling van die Provinsie wat mees-toepaslik vir die bewoners is. Daar word later van beleid oor verskillende aspekte melding gemaak, maar die mees fundamentele beleid wat alles onderskraag is die biostreekbeplanningsraamwerk wat die drieërlei fundamentele pilare van volhoubare ontwikkeling vir ons Provinsie bied, naamlik omgewings-integriteit, ekonomiese doeltreffendheid en menslike welsyn.
Dit is die doel van die Ministerie en Departement om voort te gaan om hierdie beleidstelling aangaande die pilare van volhoubare ontwikkeling te gebruik as die grondslag vir alle beleid en ander werk in die uitoefening van die Ministerie en Departement se rol en funksies in die beste belang van die Provinsie se bevolking, soos wat ook in die afgelope jaar onder oorweging gedoen is.
Die Wes-Kaapse Wet op die Bepaling van Soorte Munisipaliteite, 9 van 2000 is voorgelê aan en aanvaar deur die Provinsiale Parlement. Kennisgewings is aangaande transformasie uitgereik om vyf liggame in te stel, ten einde die transformasieprosesse te fasiliteer en 30 kennisgewings om die nuwe munisipaliteite in te stel soos afgebaken deur die Munisipale Afbakeningsraad, is afgekondig en gewysig. Die gevolge van samesmelting is ook deeglik in hierdie kennisgewings gedek. Altesaam136 munisipaliteite is afgeskaf en 30 munisipaliteite geskep. Gedurende die transformasieproses is amptenare en raadslede van munisipaliteite bygestaan om die nuwe uitdagings van die transformasie van plaaslike regering te bestuur, deur die verspreiding van riglyndokumente en nuusbriewe.
Die kommunikasie met munisipaliteite is deur die teenwoordigheid van provinsiale amptenare van die Departement by en deelname aan plaaslike regeringsforums, veral die transformasieforums, uitgebrei.
Gereelde vergaderings is op provinsiale vlak gehou met rolspelers op die gebied van rampbestuur en brandbestryding, ten einde 'n pro-aktiewe benadering aangaande rampe in die Provinsie te verseker. In hierdie verband is brandbestryding in die Provinsie uitgebrei by wyse van finansiële ondersteuning aan die Kaapse Metropolitaanse Raad om 'n addisionele brandbestrydingshelikopter gedurende die somer op gereedheidsvoet te hou. Eenvormige brandbestrydingsregulasies is opgestel en voorgelê vir aanvaarding deur die 30 munisipaliteite in die provinsie.
Die Departement het ingevolge die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuurprogram (GMIP) Eenhonderd-en-tagtig projekte van altesaam R86 miljoen goedgekeur en gekoördineer.
Die Departement het ingevolge die Plaaslike Ekonomiese Ontwikkeling (PEO) ses projekte van altesaam R5,1 miljoen goedgekeur en gekoördineer.
Mnr Pierre Uys, Provinsiale Minister van Plaaslike Regering en Ontwikkelingsbeplanning, het vanaf 25 Februarie tot 4 Maart 2001 Chili en Brasilië besoek. Die doel van die besoek was om die "munisipalisering" van primêre gesondheidsdienste te ondersoek, om uit die foute wat gemaak is te leer en om standpunte oor beste praktyke in hierdie verband uit te ruil. Mnr Uys is onder andere vergesel deur twee amptenare, onderskeidelik van die Departement van Beplanning, Plaaslike Bestuur en Behuising en die Departement van Gesondheid.
Wat wetgewing en die administrasie van wetgewing aanbetref, is deurlopende bystand aan munisipaliteite en verbruikers verleen wie ontevrede was met die diens en prestasie van hul munisipaliteite. Hierdie deel van dienslewering vereis heelwat verbetering.
Die rol van die Ministerie en die Departement is om die fasilitering en die voorsiening van laekostebehuising in die Provinsie te bevorder binne die raamwerk van die nasionale en provinsiale behuisingsbeleid.
n Stabiele gemeenskap in 'n goed ontwikkelde omgewing.
Om geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning, doeltreffende plaaslike regering, bekostigbare en aanvaarbare behuising en getransformeerde administrasie te bevorder.
Die WES-KAAPSE BEHUISINGSONTWIKKELINGSRAAD is ingevolge die Wes Kaapse Behuisingsontwikkelingswet, 6 van 1999 ingestel.
Die aanskaf van onroerende eiendom, indien deur die provinsiale Minister daartoe versoek.
behoudens die bepalings van enige wet en met die goedkeuring van die provinsiale Minister en die provinsiale Minister wat verantwoordelik is vir finansiële aangeleenthede, fondse verkry deur dit volgens ooreenkoms te leen van enige bron binne of buite die Republiek of deur skuldbriewe, wissels of effekte uit te reik, en fondse aldus verkry, val die Fonds toe; en onroerende eiendom in oorleg met die Hoof van die Departement verkry.
Die Hoof van Departement is die Rekenpligtige Beampte vir die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsfonds wat ingevolge die die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingswet, 1999 ingestel is.
Kennis moet geneem word dat die Departement se inligting aangaande menslikehulpbronbestuur en salarisadministrasie op rekord gestel en verwerk word op die nasionaal dwarsleggende PERSAL-rekenaarstelsel. Hierdie inligting op PERSAL het meerendeels op salarisbetalings en verwante prosesse betrekking. Uitgawes verwerk met PERSAL word programmaties oorgedra na die nasionaal dwarsleggende Finansiële Bestuurstelsel (FBS). Sommige transaksies ten opsigte van personeeluitgawes word egter direk deur FBS verwerk, sonder dat die inligting oorgedra word na PERSAL. Om hierdie rede kan daar in die praktyk 'n verskil wees tussen PERSAL en FBS ten opsigte van inligting rakende personeeluitgawes. Syfers wat in hierdie deel weerspieël word, is gebaseer op inligting verkry vanaf PERSAL en FBS. Die afwyking tussen die uitgawesyfers op PERSAL en die syfers gerealiseer en op rekord gestel op FBS is 7,39%. Daarvoor het die Departement alle salarisverwante uitgawes met betrekking tot die Senior Bestuurstelsel geverifieer en is die werklike FBS-uitgawesyfers in die tabelle gebruik.
Verwys na Dele Een en Drie, waar inligting rakende kern mandate, doelwitte en dienslewering voorsien word.
Die tabelle hieronder illustreer die salarisvlakke en die aard van die beroepskategorieë op 31 Maart 2001 wat gebruik word in die volgende tabelle om die getal werknemers en vakante poste in die Departement per salarisvlak of aard van indiensneming te illustreer.
Die volgende tabel dui die getal werknemers bykomend tot die goedgekeurde diensstaat soos op 31 Maart 2001.
Posevaluering in die Provinsiale Administrasie: Wes-Kaap word op 'n gesentraliseerde grondslag bedryf. Vanweë die diverse aard en omvang van die Administrasie is dit van kardinale belang dat posevaluering op so 'n wyse geïmplementeer word dat dit konstante geloofwaardige resultate lewer en dwarsleggende billikheid, beide horisontaal en vertikaal regdeur die organisasie, verseker. By die afwesigheid van gesaghebbende nasionale riglyne met betrekking tot die implementering van die nasionale voorgeskrewe Equate-posevalueringstelsel kan die stelsel nie op so 'n konstante wyse geïmplementeer word dat dit aan bovermelde voorvereistes kan voldoen nie. Die implementering van posevaluering in terme van die Equate-stelsel word derhalwe teruggehou totdat die nasionale riglyne in plek is. In plaas daarvan is die huidige benadering van organisasie- en werkstudieondersoeke deur vaardige amptenare gevolg. Voorstelle wat die skepping van addisionele poste tot gevolg het, moes vir goedkeuring aan die provinsiale Kabinet voorgelê word.
Die volgende tabel illustreer die verspreiding van personeelkoste met intervalle van R20 000 volgens ras, geslag en beroepskategorieë. Die beroeps-en raskategorie verwys na dié wat in die Wet op Diensbillikheid, 1998 omskryf word. In die toekoms sal die tabel ook die getal gestremde personeel aandui. Hierdie getalle is nie ingesluit in hierdie verslag nie as gevolg van die onduidelikhede rakende die omskrywing van die term 'gestremd'.
Die persentasie van die totale personeelkoste wat aan die SBD (senior bestuurders en senior professionele beamptes) bestee is, was 8,44%.
Die persentasie van die totale personeelkoste wat bestee is aan senior bestuurders wat in 'n permanente hoedanigheid aangestel is, was 8,44%.
Die koste van oortyd, toelaes en voordele as 'n persentasie van die totale personeelkoste is geïllustreer in die onderstaande tabel.
Die Verslag oor Billike Indiensneming is gedurende Julie 2000 ingehandig.
Die Billike Indiensnemingsplan is in die proses van oorlegpleging met Arbeid en Werknemers.
Die Konsulteringsforum is alreeds saamgestel.
Die getal werknemers gewerf per salarisvlak ooreenkomstig ras en geslag word in die volgende tabel geïllustreer. Daarna word die getal werknemers gewerf per beroepskategorie ooreenkomstig ras en geslag geïllustreer.
Die getal werknemers bevorder, per salarisvlak, ooreenkomstig ras en geslag. Die volgende tabel dui die getal werknemers aan ooreenkomstig ras en geslag wat per beroepskategorie bevorder is.
Vlak waarheen werknemer bevorder is.
Die getal werknemers wie se dienste beeïndig is per tipe beeïndiging word ooreenkomstig ras en geslag geïllustreer. Die getal werknemers wie se dienste beeïndig is per salarisvlak en beroepskategorie word volgens ras en geslag in die daaropvolgende tabelle ingesluit.
Nie van toepassing op die Departement nie.
Die volgende tabelle toon die getal werknemers aan wat prestasietoekennings ontvang het, ooreenkomstig salarisvlakke, beroepskategorieë, geslag- en rasverspreiding aan.
n Vaardigheidsprofiel is vir alle personeel voltooi. Dit is gedoen as die eerste fase van die samestelling van die Departement se Vaardigheidsontwikkelingsplan.
Die inligting verkry uit die vraelys was nie voldoende om die personeel se ware vaardighede en opleidingsvlakke te weerspieël nie. Die Direktoraat Ondersteuningsdienste het intussen met die Kaapse Administratiewe Akademie oorleg gepleeg om 'n meer gedetaileerde vaardigheidsprofiel-vraelys saam te stel waaroor daar binnekort met die betrokke vakbonde oorleg gepleeg sal word, waarna dit vir voltooiing aan alle personeel in die Departement versprei sal word.
Altesaam R547 000 is vir opleiding in die Departement vir die 2000/2001 finansiële jaar toegeken (uitgesluit reis en verblyf).
Die totale bedrag bestee aan elke opleidingsteiken ten opsigte van die verspreiding van ras, geslag en beroepsklas vir elke gradering kan nie in hierdie stadium ingedien word nie.
Die inligting ten opsigte van interne en eksterne programme by die Kaapse Administratiewe Akademie kan nie in hierdie stadium voorsien word nie.
Kollektiewe ooreenkomste word aangegaan op 'n sentrale grondslag in die Wes-Kaapse Provinsiale Bedingingsraad. Besonderhede van sulke ooreenkomste wat gedurende die oorsigjaar aangegaan is, word in die Jaarverslag van die Departement van Provinsiale Administrasie: Wes-Kaap weerspieël.
Alle verloffunksies op die stelsel is gedurende Januarie en Februarie 2001 gedeaktiveer om voorsiening te maak vir die aanpassing op PERSAL vir die nuwe verlofbedeling. Gevolglik was dit nie moontlik om enige verlofadvies gedurende hierdie tydperk in die stelsel op rekord te plaas nie. Alhoewel die verloffunksies gedurende Maart 2001 gereaktiveer is, belemmer agterstande die voorsiening van betroubare statistiek.
Om geïntegreerde ontwikkelingsbeplanning, effektiewe plaaslike regering, bekostigbare en aanvaarbare behuising en getransformeerde administrasie te bevorder.
Sewentig persent van die nuut goedgekeurde diensstaat was gedurende die jaar gevul, in ag genome verteenwoordigendheid. Die Departement was op skedule met die implementering van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur ("PFMA" genoem, n.a.v. die Engels), insluitend die aanstelling van 'n Hoof Finansiële Beampte, en 'n hoë prioriteit is op kapasiteitsbou van personeel geplaas. Alle relevante inligting rondom die "PFMA" en ander personeelverwante aangeleenthede is na alle vlakke in die Departement gekommunikeer terwyl geslagsensitiwiteit sterk bevorder is.
Die bestuur van grondbesetting en plakkery was 'n voortgesette proses en regsbindende ooreenkomste is ontwikkel en aangegaan tussen die Departement, namens die Wes-Kaapse Behuisings-ontwikkelingsraad (WKBOR), en munisipaliteite in die Kaapse Metropool, ten einde laasgenoemde in staat te stel om op te tree soos en wanneer nodig in geval van besetting van grond wat aan die WKBOR behoort.
Beleid vir die oordrag van die WKBOR se behuisingsvoorraad en oop grond is geformuleer en deur die WKBOR aanvaar. Samesprekings tussen die Departement en die Munisipaliteit Tygerberg insake die oordrag van alle Delft eiendomme na Tygerberg is geïnisieer en konsultante is aangestel vir die implementering van die Swart Kommissie se aanbevelings ten opsigte van ongeveer 450 eiendomme te Delft.
Die Departement het daarin geslaag om sy volle voorwaardelike toekenning van R341 miljoen vir behuising te spandeer en het sodoende 23 505 behuisingsgeleenthede geskep.
Gedurende hierdie tydperk is die debiteurestelsel ook verbeter, wat die gerekenariseerde stelsel vir behuisingsdebiteure is. Vir die eerste keer in die geskiedenis was die Departement in staat om sy debiteure van maandelikse state te voorsien waarop hulle finansiële verpligtinge teenoor die Departement verskyn het, in ooreenstemming met normale besigheidspraktyk.
Die Departement het 'n skuldinvorderingstrategie ontwikkel en 'n doelgerigte poging word aangewend om met die wanbetalers te kommunikeer ten einde met hulle te onderhandel om hulle te oortuig om hulle rekeninge te vereffen, óf deur kontantbetalings, óf deur middel van ooreenkomste vir die vereffening daarvan by wyse van maandelikse paaiemente.
Munisipaliteite is ondersteun met die opgradering van hoofinfrastruktuur. Die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuurprogram (GMIP) se toewysing van R86 miljoen is vir 180 projekte regdeur die Wes-Kaap aangewend.
Die Departement is tans besig om die Wes-Kaapse Beplannings- en Onwikkelingswet, 7 van 1999 en toepaslike regulasies te wysig om te verseker dat dit in ooreenstemming is met nasionale wetgewing en dat dit effektief geïmplementeer word.
Voortdurende leiding deur persoonlike besoeke en finansiële hulp is aan munisipaliteite voorsien met die opstel van hul geïntegreerde ontwikkelingsplanne.
Spesialiswerk (wat spesifieke vaardighede vereis) is uitgekontrakteer met betrekking tot onder andere biostreeksbeplanning en verwante omgewingsaangeleenthede en 'n konsep-handleiding in hierdie verband is geformuleer.
Die vestiging van 'n "Man-and-Biosphere" (MaB)-komitee is in beginsel deur die provinsiale Kabinet goedgekeur en die Departement onderneem tans 'n proses om die komitee se grondwet, rol en funksie te formuleer. Wetgewing in hierdie verband sal geformuleer word.
Die Wes-Kaapse Wet op die Bepaling van Soorte Munisipaliteite, 9 van 2000, is aan die Provinsiale Parlement voorgelê en aanvaar. Met betrekking tot transformasie is kennisgewings uitgereik om liggame tot stand te bring om die transformasieprosesse te fasiliteer, en 30 kennisgewings is afgekondig om die nuwe munisipaliteite soos deur die Munisipale Afbakeningsraad afgebaken, tot stand te bring. Die gevolge van samesmelting is ook deeglik in hierdie kennisgewings hanteer. Altesaam 136 munisipaliteite is afgeskaf en 30 munisipaliteite tot stand gebring. Tydens die transformasieproses is munisipale beamptes en raadslede bygestaan in die hantering van die nuwe uitdagings van plaaslike regering-transformasie, deur die verspreiding van leidinggewende dokumentasie en nuusbriewe.
As gevolg van die vernietigende brande gedurende Desember 1999-Januarie 2000 het die Wes-Kaapse Provinsiale Regering en die Departement van Waterwese en Bosbou apart en gesamentlik ondersoek ingestel en aanbevelings gedoen om te verseker dat sulke verwoesting nie weer plaasvind nie. Eenhonderd-twee-en-sewentig aanbevelings is geïdentifiseer uit die gekombineerde verslae en sal geïmplementeer word in the volgende twee tot drie jaar.
Wat Munisipale Diensvennootskappe aanbetref, het 'n provinsiale taakspan 'n proses ontwerp vir die implementering van sulke vennootskappe regdeur die provinsie. Ongelukkig bestaan daar geen duidelikheid oor die spesifieke rol en verantwoordelikhede van die provinsies nie. Die universiteite van die Wes-kaap en Vrystaat het die mandaat gekry om 'n kursus te ontwikkel vir Munisipale Diensvennootskappe en gedurende Januarie 2001 is die eerste kursus, gemik op die opleiding van opleiers, aangebied by die Universiteit van die Wes-Kaap. Daar word verwag dat hierdie program meer substantief sal wees gedurende die volgende jaar.
Die sentralisering van die begroting van inligtingstegnologie (IT) in die 1998/99 finansiële jaar en die gevolglike besnoeiing in die fondse soos oorgeplaas uit die basistoekenning van die Departement, het tot gevolg gehad dat die Departement verdere besnoeiing in die basistoekenning moes maak om vir IT-toerusting te voorsien.
Die Wes-Kaap beskik oor unieke kwaliteite in soverre dit hulpbronne betref. Die streek geniet voorkeur as gevolg van die gebied se natuurskoon, sy aantrekkingskrag as 'n toerismebestemmingsgebied, sy landboupotensiaal, sy beboude gebiede, goed bestuurde instellings, gemeenskaps- en gesondheids-fasiliteite, bestaande infrastruktuur, sy mense, ens. Hierdie faktore lok groot hoeveelhede mense, wat tot gevolg het dat daar uitermate groot druk, nie net op bestaande dorpe en ontwikkelingsnodusse nie, maar ook op hoëpotensiaal-landbougrond, natuurlike gebiede, riviermondings en die Wes-Kaapse kuslyn geplaas word. Ten einde te verseker dat finansiële groei en ontwikkeling ter ondersteuning van die noodsaaklike opheffing, algemene welsyn en menslike ontwikkeling van al die mense van die Wes-Kaap op 'n geordende, harmonieuse en volhoubare manier plaasvind, gee die Departement leiding en rigting aan die munisipaliteite en ander kliënte van die Departement met betrekking tot ontwikkelings-en omgewingsaangeleenthede. Dit sluit onder andere beleidsdokumente en riglyne in met betrekking tot die bestuur van die kuslyn, plaaswerkervestiging, ontwikkeling van oorgangsgebiede rondom dorpe en nodusse, 'n stedelike vestigingspatroon, volhoubare ontwikkeling deur die toepassing van die metodiek van biostreekbeplanning, en ander beleid met betrekking tot spesifieke ontwikkelingsvraagstukke.
Die Departement (Hoofdirektoraat: Plaaslike Bestuur) erken die konstitusionele integriteit van die plaaslike regeringsfeer. Die Wes-Kaapse Wet op die Bepaling van Soorte Munisipaliteite, Wet 9 van 2000, is voorgelê aan en aanvaar deur die Provinsiale Parlement. Met betrekking tot transformasie is kennisgewings aan vyf liggame uitgereik om die transformasieprosesse te fasiliteer, en dertig kennisgewings afgekondig en gewysig om die nuwe munisipaliteite soos afgebaken deur die Munisipale Afbakeningsraad tot stand te bring. Die gevolge van samesmelting is ook deeglik in hierdie kennisgewings hanteer. Altesaam 136 munisipaliteite is afgeskaf en 30 munisipaliteite tot stand gebring. Tydens die transformasieproses is munisipale beamptes en raadslede bygestaan in die hantering van die nuwe uitdagings van plaaslike regering-transformasie, deur die verspreiding van leidinggewende dokumentasie en nuusbriewe.
Gedurende die 2000/2001 finansiële jaar het die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad die restourasie van historiese plattelandse nedersettings as 'n provinsiale behuisingsprogram goedgekeur. Hierdie program sal die opgradering van kultuurhistoriese erfenisplekke in die plattelandse gebiede regdeur die provinsie moontlik maak. Dit sluit dorpies soos Wupperthal, Elim, Zoar/Amalienstein, Genadendal, Mamre, Pniel en Witterwater in. Alhoewel hierdie areas oor groot toerismepotensiaal beskik, het hulle reeds die volle negatiewe impak van vestedeliking gevoel, met die oorblywende inwoners wat ekonomiese teenspoed in die gesig staar. Die opgradering van hierdie wonings sal die lewensomstandighede van die begunstigdes verbeter en die inwoners in staat stel om voordeel uit die toerismemark te trek.
Beleid is deur die WKBOR bepaal om die oordrag van vaste bates, insluitende woonstelkomplekse, na munisipaliteite te reguleer.
Beleid is bepaal ten opsigte van die verkoop van nieresidensiële eiendomme teen markwaarde deur middel van openbare tenders, ten einde inkomste te genereer vir die voorsiening van laekoste-behuisingseenhede ooreenkomstig die Behuisingsubsidieskema.
Die Departement het 'n bevel deur die Kaapse Hooggeregshof in die gesig gestaar om skuiling aan 'n groep kinders en hul ouers te voorsien in die Irene Grootboom-saak, op grond van hulle konstitusionele regte kragtens artikel 28 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996. Hierdie bevel is suksesvol as 'n appèlsaak deur die Grondwetlike Hof aangeneem. Die bevel deur die Grondwetlike Hof dien in werklikheid as 'n baie belangrike beleidsdirektief vir alle sfere van die regering in soverre dit die vertolking en inhoud van die grondwetlike reg op behuising behels.
Om die Departement te bestuur en 'n effektiewe en doeltreffende getransformeerde administrasie daar te stel.
Verslae .. Finansieel .. Personeel .. Ander statistieke Voorafbepaalde tydsraamwerke en voorgeskrewe formate Alle verslae/statistieke is volgens voorgeskrewe formate betyds ingedien.
Finansiële opgawes Verslag van die Ouditeur-generaal 'n Ongekwalifiseerde verslag is deur die Ouditeur-generaal uitgereik. Die Departement het binne die begrotingstoekenning gebly.
Die bestuur en bevordering van bekostigbare en aanvaarbare behuising met verwante infrastruktuur binne die Provinsie Wes-Kaap.
Formulering van provinsiale behuisingsbeleid. Die voorsiening van provinsiale beleid om 'n sekere behoefte binne die Provinsie aan te spreek. Die WKBOR het die opgradering van die kultuurhistoriese terreine as 'n provinsiale behuisingsprogram ingestel.
Bevordering van behuising. Besteding van voorwaardelike behuisingstoekennings. Mylpaal: Prosessering van 22 000 subsidies. 'n Totaal van 23 505 subsidies is geprosesseer. Die voorwaardelike toekenning vir behuising is ten volle gespandeer.
Die werkswinkels het al die munisipaliteite in die provinsie ingesluit. Altesaam 553 munisipale amptenare en raadslede het die werkswinkels bygewoon waar die behuisingsbeleid ontleed en opdragte aangaande die onderskeie wette gegee is.
Kapasitieitsbou op plaaslike rege-rings- en provinsiale bestuursvlak met betrekking tot behuisingsver-wante aangeleenthede. Om die kapasiteit te bou van munisipale en provinsiale ampte-nare en raadslede deur bywoning van en opleiding in behuisings-aangeleenthede, en ten opsigte van die voorskrifte van die onderskeie behuisingswette en behuisingbestuur. Formele opleidingskursusse is vir munisipale en provinsiale ampte-nare met betrekking tot die volgende gehou: Behuisingsbeleid en Bestuur - 51 kursusgangers; Behuisingsontwikkeling en Bestuur - 78 kursusgangers Projekbestuur vir Beroepslui - 46 kursusgangers Opleiding op die debiteure stelsel - 44kursusgangers; 'n Kursus wat spesifiek gerig is op die begunstigdes van behuisings-subsidies is ook aangebied.
Bestuur van die WKBOF. Doeltreffende finansiële bestuur. 'n Aanvaarbare verslag is van die Ouditeur-generaal ontvang.
Lewering van 'n sekretariaatsdiens aan die WKBOR. Die doeltreffende administrasie van korrespondensie, opstel van agendas, neem van notules van die WKBOR vergaderings sowel as die opstel van voorleggings aan die Raad aangaande behui-sings-ontwikkeling en verwante aangeleenthede. 'n Totaal van 470 voorleggings is aan die Raad gedoen waarvan 462 goedgekeur is.
Moniteer en bestuur onwettige beset-ting van grond wat aan die WKBOR behoort. Aantal voorvalle van onwettige besetting. 'n Ooreenkoms is met die Uniestad bereik vir die monitering en bestuur van onwettige besettings, wat tot gevolg gehad het dat die voorvalle tot 'n minimum beperk is.
Die implementering van die Grond-wetlike Hof se voorskrifte oor die reg op behuising, met spesiale verwysing na artikels 26 en 28. 1. Opgradering en voorsiening van basiese dienste in infor-mele nedersettings. 2. Ontwikkeling van 'n beleid vir die opgradering van informele nedersettings. 1. Tydelike fasiliteite (huis-houdelike water en sanitasie-fasiliteite) vir 'n bedrag van ongeveer R1 miljoen is voor-sien. 2. Daar is begin met beleids-formulering en dit sal gedurende die 2001/2002 finansiële jaar gefinaliseer word.
Die implementering van die voor-skrifte van die Wet op 1. Vestiging van 'n Huur- behuisingstribunaal. 1.
Huurbehuising, 50 van 1999. 2. Vestiging van 'n personeel-ondersteunings-komponent vir die Tribunaal. 3. Die proklamering van 'n Kode vir Goeie Praktyk en Provinsiale Regulasies. nominasies is ontvang en na die Minister en die betrokke Staande Komitee verwys. 2. Werkstudieondersoek is afge-handel, goedgekeur en aanbe-veel vir implementering gedu-rende die 2001/02 finansiële jaar. 3. Voorstelle vir 'n Kode vir Goeie Praktyk en Provinsiale Regulasies is vir kommentaar gepubliseer en word vir finale publikasie gefinaliseer.
Om lopende sowel as agterstallige skuld in te vorder. Ontvangs van betaling van debiteure. 1. 'n Kredietbeheerstrategie is gevestig. 2. Debiteure word maandeliks van rekeninge voorsien. 3. 'n Skuldinvorderingstrategie is geformuleer.
Bywerking van WKBOR se eien-domsregister. Akkuraatheid en betroubaarheid van eiendomsregister. 1. 'n Studie oor die residensiële-, handels - sowel as nywer-heidspersele in die Metropool is afgehandel. 2. 'n Konsultant is aangestel om die register by te werk vir die gebiede buite die Metropool.
Om uitvoering te gee aan die bepalings van die Behuisingswet, 107 van 1997 met betrekking tot die oordrag van bates van die WKBOR aan munisipaliteite. Die oordrag van die Raad se bates aan munisipaliteite. Beleid vir die oordrag van bates aan munisipaliteite is in plek gestel.
Administreer Menslikevestiging-ont-wikkelingsprogamme. Voorsien pro-gram bestuursfunksie t.o.v tegniese sowel as administratiewe en finan-siële aangeleenthede. Prioritiseer en evalueer besigheids-planne. Wanfunksionering ten opsigte van behuisingsvoorsiening word uitgeskakel. Vier projekte is goedgekeur en mee begin gedurende die finansiële jaar, waarvan 2 voltooi is. Bedrag gespandeer: R5 202 827 miljoen.
Evaluering van WKBOR-projekte aan die hand van ingenieursdienste en topstrukture. Uitvoerbare projekte word aan die WKBOR voorgelê. Sewe-en-twintig nuwe subsidie-aansoeke aan die hand van inge-nieurs-en tegniese verslae is geëvalueer. Hierbenewens is gekonsolideerde subsidies t.o.v. topstrukture ook voorgelê
Monitering van vordering van behuisingsprojekte. Kwaliteit van topstrukture en dienste voldoen aan aanvaarbare standaarde. 127 projekinspeksies is gedoen.
Instandhouding van eiendomme wat aan die WKBOR behoort. 'n Aanvaarbare vlak van dienste word gehandhaaf en eise of klagtes van huurders en muni-sipaliteite word geminimaliseer. Instandhoudingswerke by onge-veer 4000 eiendomme is onder-neem, binne die goedgekeurde begroting van R2,7 miljoen.
Verleen ondersteuningsdienste aan susterdepartemente en munisipaliteite. Voorsiening van maatskaplike fasiliteite. Een veeldoelige sentrum en biblioteek is voltooi.
Die Beleid vir die Vestiging van Plaaswerkers is deur die Provinsiale Kabinet goedgekeur en is op 1 September 2000 as provinsiale beleid afgekondig.
Die Provinsiale Biostreekbeplanningsraamwerk is in Oktober 2000 voltooi en een dinkskrum, wat al die munisipaliteite en beplanningskonsultante betrek het, is gehou.
Die Departement omskep tans die Provinsiale Verstedelikingsraamwerk ('n tegniese dokument wat in Augustus 2000 voltooi is) in 'n Konsepgroenskrif op Verstedeliking in die Wes-Kaap.
Die Provinsiale Kabinet het die konsep Kussonebeleid vir die Wes-Kaap gedurende November 2000 in beginsel goedgekeur vir bekendmaking. Daar is sedertdien begin met die vertaling van die dokument in sowel Afrikaans as Xhosa.
Ondersteuning van landelike en stedelike ontwikkelings-aksies. Die aantal aansoeke gefinaliseer. Altesaam 910 aansoeke is ingevolge die toepaslike wetgewing gefinaliseer.
Beplanning, evaluering en finan-siering van streekbeplannings-projekte. Voorsiening van beplanningsbeleid om spesifieke beplanningsbehoef-tes in 'n dinamiese beplannings-omgewing aan te spreek. Die Beleid vir die Vestiging van Plaaswerkers is deur die Provin-siale Kabinet goedgekeur en is op 1 September 2000 as Provinsiale Beleid afgekondig. Die Provinsiale Biostreekbeplan-ningsraamwerk is in Oktober 2000 voltooi en 'n voorlegging aan munisipaliteite en konsultante in die veld is gedurende Februarie 2001 gedoen. 'n Konsepdokument is gedurende Augustus 2000 voltooi om as 'n Konsepgroenskrif vir Verstede-liking in die provinsie te dien. 'n konsep Kussonebeleid vir die Wes-Kaap is gedurende November 2000 in beginsel goedgekeur deur die Kabinet, en daar is begin met die vertaling van die dokument in sowel Afrikaans as Xhosa.
Evaluering van spesifieke ontwik-kelingsake met betrekking tot aansoeke by die WKBOR. Voorsiening van deurlopende bystand t.o.v. aansoeke by die WKBOR. 27 aansoeke by die WKBOR is deur die Hoofdirektoraat ontvang vir professionele beplanningsinset en is aan die WKBOR voorgelê.
Regulering, monitering en onder-steuning van geïntegreerde ontwik-kelingsraamwerke in die plaaslike regeringsfeer. Voorsiening van professionele bystand gedurende geïntegreerde ontwikkelingsplan (GOP)-prosesse aan al 30 munisipaliteite ten einde elke munisipaliteit in staat te stel om 'n konsep-GOP op te stel. Alle munisipaliteite het gedurende die GOP-proses persoonlike pro-fessionele bystand ontvang. Dié ondersteuning het 'n dinkskrum in Februarie 2001 ingesluit, om alle munisipaliteite voor te berei t.o.v. die opstel van GOP'e vir die nuut-afgebakende munisipaliteite. Teen die einde van die finansiële jaar het elke munisipaliteit 'n Konsep-GOP opgestel.
Finansiering van eksterne beplan-ningsaksies. Voorsiening van finansiële onder-steuning aan die 30 munisipaliteite, gegrond op verdienstelike aan-soeke vir die daarstel van ruim-telike ontwikkelingsplanne, bio-streekplanne en soneringskema regulasies. Befondsing is ook vir individuele verdienstelike projekte met betrekking tot ruimtelike beplanning voorsien. 'n Bedrag van R37 000 is aan die Munisipaliteit Slangrivier betaal vir die finalisering van 'n struktuurplan. Weens die oor-gangsproses is die oorblywende bedrag van R2,5m wat gedurende hierdie finasiële jaar beskikbaar was, nie aan munisipaliteite oor-betaal nie. Hierdie bedrag is vir dieselfde doel na die 2001/2002 finansiële jaar oorgedra.
Bestuur van 'n Provinsiale Inligtingsdiens. Die aantal nieruimtelike data-tabelle, statistiese verslae en mediavrystellings aan die onder- 59 elektroniese tabelle en 74 statistiese verslae en vrystellings is voorsien.
skeie interne en eksterne kliënte. Die verkryging van statistiese datastelle om 'n provinsiale inligtingsdiens te bevorder. 6 elektroniese statistiese datastelle is verkry.
Instandhouding van 'n Geografiese Inligtingstelsel. Die hoeveelheid ruimtelike elek-troniese data en kaarte voorsien aan die onderskeie interne en eksterne kliënte. Die verkryging en inkorporering van ruimtelike datastelle in die GIS om dienslewering te bevorder. 10 elektroniese datastelle is aan 6 kliënte voorsien en 347 kaarte is in antwoord op 145 navrae voorsien. 88 ruimtelike datastelle is verkry, geïnkorporeer en opgedateer.
Om toepaslike wetgewing met betrekking tot beplanning en ontwikkeling te implementeer en te bestuur. Die inwerkingstelling van die Wes-Kaapse Wet op Beplanning en Ontwikkeling, 7 van 1999. Die herroeping van verouderde wetgewing soos die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985), die Wet op Opheffing van Beperkings, 84 van 1967 en die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 113 van 1991. Die Wet kon nie geïmplementeer word nie omdat die grond-wetlikheid van die Wet bevraag-teken is deur die Wes-Kaapse Plaaslike Regerings-organisasie. Verdere onderhandelings met die Organisasie het voortgegaan, en 'n Senior Advokaat is versoek om 'n regsmening oor die saak te gee. Die ander wetgewing kon nie voor die inwerkingstelling van Wet 7 van 1999 herroep word nie.
Die implementering en bestuur van 'n appèlmeganisme en die prosessering van appèlle. Aanstelling van lede van die Wes-Kaapse Beplanningshersienings-raad. Inhuldigingsvergadering van die Raad. Nominasies is in die pers aangevra met die oog op konstituering van die Raad. Daar kon egter nie voortgegaan word met die aanstelling van die lede nie omdat die Wet agterweë gehou is. Vergaderings van die Raad kon nie voortgaan alvorens die Raad behoorlik gekonstitueer en die lede aangestel is nie.
Die implementering van beleid met Registrasie van Dorpe, om dit vir Ingevolge Wet 112 van 1991 is betrekking tot grondhervorming. voorheen benadeelde gemeenskap-pe moontlik te maak om toegang tot grond te verkry met behulp van die Wet op die Opgradering van Grondbesitregte, 112 van 1991 en die Wet op Minder Formele Dorpstigting, 113 van 1991. Oordrag van erwe ten einde die minderbevoorregtes te bemagtig deur die voorsiening van basiese dienste. 293 dorpsregisters geopen. Ingevolge Wet 113 van 1991 is 53 dorpsregisters geopen. Die inisiatief vir die Oordrag van Residensiële Eiendom is tot dusver uitgevoer, en erwe is soos volg oorgedra vir die gelyste projekte: Crossroads 325 Mosselbaai 133 Oudtshoorn 652.
Kapasiteitsbou in die plaaslike regeringsfeer met betrekking tot beplanning en ontwikkeling. Om die kapasiteit van munispale amptenare te bou deur bywoning van en insetlewering by munisipale beplanningsforums en ver-gaderings en deur voorleggings aan munispale amptenare oor beplanningsbeleid, beplannings-wetgewing, grondgebruikbestuur en ontwikkelingsaansoeke. Opleiding van munisipale personeel met betrekking tot nuwe prosedures en bepalings van Wet 7 van 1999. Individuele munisipaliteite is besoek en professionele steun en leiding voorsien aangaande die opstel van struktuurplanne en ruimtelike ontwikkelingsplanne. Gedurende April 2000 is 'n Saamtrektoer dwarsdeur die Provinsie Wes-Kaap onderneem, en die amptenare van al die munisipaliteite wat by beplanning en ontwikkeling betrokke is, is opleiding gegee oor die bepalings van die Wet.
Om die totstandkoming, ontwikkeling en regulering van effektiewe, doeltreffende, deursigtige en volhoubare plaaslike regering te bevorder, te koördineer en te moniteer.
Om diagnostiese studies by geïdentifiseerde munisipaliteite te doen. Aantal diagnostiese studies voltooi. Dertien diagnostiese studies is voltooi.
Om ondersteuning aan munisipale Aantal dispute opgelos. Twee honderd-en-sewe skriftelike belastingbetalers te bied in die geskille van belastingbetalers is afhandeling van geskille met en afgehandel.
klagtes oor hulle munisipaliteit.
Moniteer die finansiële lewens-vatbaarheid van die nuut gestigte munisipaliteite. Aantal nuut gestigte munisipa-liteite wat gemoniteer is. Dertig nuut gestigte munisipaliteite is gemoniteer.
Om munisipaliteite te moniteer en Aantal munisipaliteite wat Dertig munisipaliteite is te ondersteun ten einde aan gemoniteer en ondersteun is. gemoniteer en ondersteun ten einde finansiële voorskrifte te voldoen. aan finansiële voorskrifte te voldoen.
Om munisipaliteite te ondersteun met die implementering van trans-formasie. Aantal suksesvolle hersaamge-stelde munisipaliteite. Dertig suksesvol hersaamgestelde munisipaliteite.
Gekonsolideerde Munisipale Infra- programme. infrastruktuurprogramme of struktuurprogram (GMIP) te skep. projekte is goedgekeur en die implementering gekoördineer.
Om munisipaliteite met verkie-sings te moniteer en te ondersteun . Aantal munisipaliteite gemoniteer en ondersteun. Eenhonderd-ses-en-dertig munisi-paliteite is gemoniteer en onder-steun.
Om munisipaliteite met eiendomswaardasies te ondersteun. Aantal munisipaliteite wat met eiendomswaardasies ondersteun is. Drie munisipaliteite is ondersteun.
Om die proses van munisipaliteite se opstel van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne te moniteer. Aantal munisipaliteite gemoniteer. Dertig munisipaliteite is gemoniteer.
Om tegniese bystand aan munisipaliteite te verskaf met die samestelling van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne en - Raamwerke. Aantal munisipaliteite wat tegnies bygestaan is. Dertig munisipaliteite is tegnies bygestaan by twee werkswinkels.
Om finansiële bystand aan munisipaliteite te lewer met die samestelling van Geïntegreerde Ontwikkelingsplanne en - Raamwerke. Aantal munisipaliteite wat finansieel bygestaan is. Een munisipaliteit is finansieel bygestaan.
Om voorsiening te maak vir die herstrukturering van die Departement.
Vakante poste nie gevul.
Justisie-eise nie betyds ontvang nie.
Sentralisering van voorrade en sekere administratiewe funksies.
Besigsheidsplanne vir nasionale voorwaardelike toekennings laat goedgekeur.
Die uitstel van die plaaslike regeringsverkiesings.
Projekte nie betyds voltooi nie.
Dui die totale uitgawes vir die 2000/2001 finansiële jaar in vergelyking met die van 1999/2000 aan.
Dui die spandering per program aan.
Dui die spandering per standaarditem per program en die begrotingspos aan.
Nota: Vir vergelykingsdoeleindes is die voorwaardelike toekenning (R341,466m) ten opsigte van die SA Behuisingsfonds buite berekening gelaat.
Alle personeellede is aan die nuwe finansiële wetgewing bekend gestel deur middel van inligtingsessies by die Provinsiale Tesourie, die verspreiding van relevante dokumentasie en opleidingsessies ten einde te verseker dat hulle oor 'n agtergrondkennis beskik van die norms en standaarde van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (PFMA), die Nasionale Tesourie Regulasies (NTR's) en die Provinsiale Tesourie Direktiewe (PTD'e). Alle nuut aangestelde personeel sal ook vir kursusse genomineer word by die Provinsiale Tesourie. Gestruktureerde departementele kursusse sal ook teen die einde van die finansiële jaar geïmplementeer word.
n Hoof Finansiële Beampte (HFB) is ook op 1 Maart 2001 by die Departement aangestel om die Rekenpligtige Beampte met sy verantwoordelikhede, soos uiteengesit in gedeelte 2 van Hoofstuk 5 van die PFMA, by te staan.
Finansiële prosesse en prosedures ingevolge die Tesourie-Instruksies en die Skatkiswet is aangepas en uitgereik ooreenkomstig die PFMA, NTR's en die PTD'e. Soos die behoefte ontstaan, word nuwe prosedures ontwikkel en ingevolge die nuwe wetgewing uitgereik.
Tariewe word vasgestel deur die nasionale Departement van Vervoer.
Maandelikse parkeergelde vir amptenare is in ooreenstemming met provinsiale tariewe soos vasgestel deur die Departement van Ekonomiese Sake, Landbou en Toerisme en goedgekeur deur die Provinsiale Tesourie in terme van Nasionale Tesourie Regulasie (NTR) 7.3.1.
Alle tariewe word jaarliks deur die Departement hersien en deur die Provinsiale Tesourie goedgekeur in terme van Nasionale Tesourie Regulasie (NTR) 7.3.1. Hierdie tariewe is kosteverhalend.
Die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad is 'n provinsiale openbare entiteit soos gelys in Skedule 3 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet Nr. 1 van 1999) (soos gewysig).
Die WKBOR het tot stand gekom ingevolge die Wes-Kaapse Behuisings-ontwikkelingswet, 1999 (Wet Nr. 6 van 1999). Die pligte en funksies van die Raad word gestipuleer in Artikel 7 van genoemde Wet.
Fondse word ooreenkomstig die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) (soos gewysig) as 'n nasionale voorwaardelike toekenning begroot onder die subprogram Behuisingsbestuur van die program Behuising van die Departement. Oordragte word na die Fonds gemaak soos fondse vanaf die nasionale Departement van Behuising ontvang word. Verslagdoening en ander voorwaardes soos voorgeskryf in die jaarlikse Wet op die Verdeling van Inkomste, word streng nagekom.
rekord gehou word van alle aantygings van bedrog, sowel as verliese en skade gelei deur kriminele of moontlike kriminele optrede of versuim.
sekuriteit fisies verskerp word.
n bewusmakingsveldtog te loods, eerstens deur middel van opvoedkundige werkswinkels en tweedens, deur die gebruik van plakkate en, deurlopende onderhoud en hersiening van die Plan.
Die Plan is deur die Interne Ouditkomponent van die Provinsie ontwikkel en die effektiwiteit van die Plan sal in die nuwe finansiële jaar waargeneem word.
Voor hierdie Plan is 'n Bedrogvoorkomingsbeleid ingevolge die Skatkiswet, 1994, sowel as die Finansiële Regulasies en die Tesourie-Instruksies (Hoofstuk W) ontwikkel en wat deur die Provinsiale Kabinet goedgekeur is.
Die stelsel is streng geadministreer en het effektief gefunksioneer. In alle gevalle van bedrog, diefstal ens. aangemeld, is die omstandighede wat tot die insident aanleiding gegee het, ontleed en is voorkomingsmaatreëls getref om die Provinsie se belange te beskerm.
Die provinsiale beplanningsfunksie is einde September 2000 na die Departement van Provinsiale Administrasie oorgeplaas. Die ongespandeerde fondse (R3 253 000) vir die res van die finansiële jaar is na die Departement verskuif en die opskorting was opgeneem in die Aansuiweringsbegroting vir 2001.
Die Departement van Finansies het oorspronklik 'n Departementele Reken-meestersfunksie op 'n gesentraliseerde basis namens hierdie Departement verrig. Ten einde in lyn met die gees van die Openbare Finansiële Bestuurswet, 1999 (Wet Nr. 1 van 1999) (soos gewysig) te bly, het die Departement van Finansies 'n proses van desentralisering van die Departementele Rekenmeestersfunksie na die onderskeie departmente onderneem. Vanaf 1 April 2001 sal hierdie Departement genoemde funksie self verrig, met die Departement van Finansies wat 'n groot rol sal speel in die oorgangsfase.
Dieselfde proses is met die Personeelfunksie gevolg wat met ingang van 1 April 2001 by die Departement van Provinsiale Administrasie gedentraliseer is, met laasgenoemde Departement wat 'n ondersteuningsrol sal vervul in die oorgangsperiode.
Werkstudie-ondersoeke is gedoen na die rol en funksies van die nuwe Direktoraat Departementele Finansies en die nuwe diensstaat is goedgekeur deur die Provinsiale Kabinet per Minute 142/2001 gedateer 9 Mei 2001. Die voorgestelde diensstaat vir die personeel en algemene administratiewe funksies sal gedurende Junie 2001 aan die Provinsiale Kabinet voorgelê word.
Die aangehegte finansiële jaarstate en aantekeninge tot die state soos uiteengesit op bladsye 54 tot 60 is deur die Rekenpligtige Beampte goedgekeur.
Personeel Administratief Voorrade Toerusting Prof. & spes.
Personeel Administratief Voorrade Toerusting Prof. & spes.
Personeel Administratief Voorrade Toerusting Prof. & spes.
Personeel Administratief Voorrade Toerusting Prof. & spes.
Personeel Administratief Voorrade Toerusting Prof. & spes.
Dit dien gemeld te word dat die ouditverslag uitgereik is op grond van 'n oudit wat op die Engelse weergawe van die finansiële state uitgevoer was. Die akkuraatheid van die vertaling van die jaarverslag, met inbegrip van die bestuursverslag, rekeningkundige beleid en finansiële state in Afrikaans is, weens 'n tydsbeperking, nie deur die Kantoor van die Ouditeur-generaal bevestig nie.
Die finansiële state soos uiteengesit op bladsye 35 tot 48 en bladsye 54 tot 60, vir die jaar geëindig 31 Maart 2001, is ingevolge artikel 188 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet No. 108 van 1996), gelees met artikels 3 en 5 van die Wet op die Ouditeur-generaal, 1995 (Wet No. 12 van 1995), geouditeer. Hierdie finansiële state, die instandhouding van effektiewe beheermaatreëls en die nakoming van toepaslike wette en regulasies is die verantwoordelikheid van die rekenpligtige beampte. My verantwoordelikheid is om op grond van die oudit, 'n mening oor hierdie finansiële state en die nakoming van toepaslike wette en regulasies, van toepassing op finansiële aangeleenthede, uit te spreek.
Die oudit is ooreenkomstig algemeen aanvaarde owerheidsouditstandaarde uitgevoer wat algemeen aanvaarde ouditstandaarde insluit. Hierdie standaarde vereis dat die oudit beplan en uitgevoer word om redelike sekerheid te verkry dat daar geen wesenlike wanvoorstelling in die finansiële state is nie.
n beoordeling van die rekeningkundige beginsels wat gebruik is en beduidende ramings wat deur bestuur gemaak is; en n evaluering van die algehele aanbieding van die finansiële state.
As gevolg van die aard van die voorgeskrewe rekeningkundige praktyk, is die oudit binne 'n finansiële verslagdoeningsraamwerk uitgevoer wat nie noodwendig op hierdie stadium 'n redelike weergawe van die resultate van die bedrywighede, finansiële posisie en kontantvloei vir die boekjaar tot gevolg het nie.
Ek glo dat die oudit 'n redelike grondslag vir my mening bied.
Voorts behels 'n oudit 'n ondersoek, op 'n toetsgrondslag, van bewyse wat nakoming van die betrokke wette en regulasies wat onder my aandag gekom het en op finansiële aangeleenthede van toepassing is, in alle wesenlike opsigte steun.
Ek glo dat die oudit 'n redelike grondslag vir my mening bied.
Na my mening is hierdie finansiële state, in alle wesenlike opsigte, 'n redelike weergawe van die resultate van die bedrywighede van die Begrotingspos vir die jaar geëindig 31 Maart 2001, in ooreenstemming met voorgeskrewe rekeningkundige praktyk en op 'n wyse deur die toepaslike wetgewing vereis.
Op grond van die ouditwerk uitgevoer, het niks onder my aandag gekom wat my laat glo dat wesenlike nie-nakoming van wette en regulasies, wat op finansiële aangeleenthede van toepassing is, voorgekom het nie.
n Afsonderlike kontantvloeistaat en balansstaat is nie vir hierdie Begrotingspos ingedien nie. Verduidelikings in hierdie verband is vanaf die hoof van die Departement van Finansies aangevra.
Op die FBS word die rekenings vir skatkistoekennings, betaal-meester-generaal en wissels betaalbaar as hoof verantwoordelikheid toegangs-afwagrekenings hanteer, dit wil sê slegs die hoofkantoor het toegang tot hierdie rekenings. Alle departemente wat 'n FBS departementskode deel, deel ook hierdie rekenings. Die strukturering van hierdie rekenings op die FBS laat nie toe dat afsonderlike finansiële verslae vir departemente wat die betrokke FBS departementskode deel, versoek kan word nie.
Voorts, omdat departemente wat 'n FBS departementskode deel dieselfde bankrekening moet gebruik, is dit ook nie moontlik om die toewysing van onafgepaarde inskrywings in die bankafwagrekenings, nl. die deposito-, wisselsbetaalbaar- en betaalmeester-generaalrekenings te bepaal nie. Die redes hiervoor is hoofsaaklik dat gelde na die bankrekening gekrediteer word voordat die FBS van die betrokke deposito's geadviseer word en omdat betalings-transaksies volgens tjeknommer, wat nie per departement verdeel word nie, teboekgestel word.
Die betaalmeester-generaalrekening is 'n weerspieëling van die bankrekening wat by 'n bankinstelling gehou word. Aangesien die betaalmeester-generaalrekening per FBS departementskode gehou word, is dit nie moontlik om gedeeltes van die banksaldo aan 'n spesifieke departement toe te deel nie.
In die meeste gevalle word die salarisstelselinskakeling by die FBS globaal teen 'n hoofverantwoordelikheid gedoen wat dit onmoontlik maak om die departemente namens wie oorbetalings gemaak is te identifiseer, aangesien slegs een bedrag ten opsigte van 'n aftrekkingsrekening en 'n FBS departementskode betaal word.
As gevolg van bogemelde redes is 'n gekonsolideerde kontantvloeistaat en balansstaat, asook die aantekeninge daarby, voorgelê en in die jaarverslag van Begrotingspos 3 - Finansies gepubliseer. Laasgemelde weerspieël die gekonsoli-deerde stand van die FBS departementskode 70, wat Begrotingspos 1 - Premier, Direkteur-generaal en Korporatiewe Dienste, Begrotingspos 3 - Finansies, Begrotingspos 4 - Gemeenskapsveiligheid, Begrotingspos 8 - Beplanning, Plaaslike Bestuur en Behuising en Begrotingspos 9 - Omgewing- en Kultuursake en Sport inkorporeer.
Tydens 'n kabinetsvergadering wat op 19 September 1999 gehou is, is daar goedgekeur dat sekere ondersteuningsdienste op 'n gesentraliseerde grondslag gelewer mag word en dat hierdie situasie na twee jaar hersien sal word. As gevolg hiervan is die interne ouditfunksie van die Provinsiale Administrasie: Wes-Kaap as 'n gesentraliseerde (gedeelde) funksie vir al die onderskeie departemente van die Administrasie gevestig. Gedurende die boekjaar 2000-01 het die interne ouditkomponent deel van Begrotingspos 1 - Premier, Direkteur-generaal en Korporatiewe Dienste gevorm. 'n Evaluering van die interne ouditfunksie van die Administrasie word in die Verslag van die Ouditeur-generaal oor die finansiële state van voormelde begrotingspos vir die jaar geëindig 31 Maart 2001 ingesluit.
Op 4 Mei 2000 het die Minister van Finansies, ingevolge die magte wat deur artikels 17 en 77(c) van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999) aan hom toevertrou is, 'n gesentraliseerde ouditkomitee vir die Provinsiale Administrasie: Wes-Kaap vir 'n tydperk van twee jaar daargestel. 'n Evaluering van die funksies van die ouditkomitee van die Administrasie word in die Verslag van die Ouditeur-generaal oor die finansiële state van voormelde begrotingspos vir die jaar geëindig 31 Maart 2001 ingesluit.
Die ondersteuning deur die rekenpligtige beampte en sy personeel gedurende die oudit verleen, word opreg waardeer.
Die finansiële state is, tensy anders vermeld, voorberei op die historiese koste basis in ooreenstemming met die volgende beleid wat konsekwent toegepas is in alle materiële opsigte.
Die finansiële state is voorberei op die kontantbasis van rekeningkunde, behalwe waar anders aangedui. Onder die kontantbasis van rekeningkunde, word transaksies en ander gebeurtenisse erken wanneer kontant ontvang en betaal word. Hierdie basis van rekeningkunde meet finansiële resultate vir 'n periode as die verskil tussen kontant ontvang en betaal. Vertroue word gestel op die feit dat die Departement 'n lopende saak is.
Inkomste van die Provinsie en/of departementele ontvangste word oorbetaal aan die Provinsiale Inkomstefonds. Ongespandeerde toegekende fondse word in die Provinsiale Inkomstefonds teruggestort.
Die Inkomstestaat sluit lopende en kapitale uitgawes in. Ongemagtigde uitgawes word nie as uitgawes verklaar alvorens sodanige uitgawes óf deur die Provinsiale Parlement goedgekeur is, óf van 'n derde pary verhaal is, óf uit die volgende jaar se appropriasie gefinansier is nie.
Fisiese bates (vaste bates, roerende bates en voorrade) word ten volle afgeskryf wanneer daarvoor betaal word en as uitgawes in die inkomstestaat verklaar. Die balansstaat sluit dus nie fisiese bates in nie, mits anders aangedui.
Ontvangbare en betaalbare bedrae word nie normaalweg erken onder die kontantbasis van rekeningkunde nie. Ontvangbare en betaalbare bedrae soos ingesluit in die balansstaat spruit egter voort uit kontantbetalings wat ontvangbaar is en kontantontvangstes wat aan die Provinsiale Inkomstefonds, of 'n ander party, verskuldig is.
Die vergelykende syfers soos in die inkomstestaat aangetoon; is beperk tot die syfers soos aangetoon in die vorige jaar se geouditeerde finansiële state, asook sodanige ander vergelykende syfers wat die Departement geredelik beskikbaar mag hê vir rapportering ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Ongemagtigde, onreëlmatige, vrugtelose en verkwistende uitgawes word as 'n lopende bate in die balansstaat hanteer tot tyd en wyl sodanige uitgawes óf verhaal, óf deur die Provinsiale Parlement gamagtig word, óf teen toekomstige toegekende fondse verreken word.
Alle skuld wat uit Departementele bedrywighede voortspruit soos losies en inwoning, salarisoorbetalings, verskafferafkeurings, ens., word hanteer ooreenkomstig die voorskrifte soos vervat in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Tesourie Regulasies, Provinsiale Tesourie Direktiewe en Staande Delegasies. Dit sluit inter alia in, die opvolging van skuld, direkte betaalrolaftrekkings, regsstappe teen wanbetalers en, nadat alle kanale sonder enige sukses gevolg is, die afskrywing van die skuld.
485 Kapitaaluitgawes 1,260 0.
881 Lopende uitgawes 73,346 16.
100 Kapitaaloordragte 349,669 80.
191 Lopende oordragte 10,792 2.
657 Totaal 435,067 100.
Inkomste oordragte t.o.v. vorige jaar -
Inkomste oordragte t.o.v. huidige jaar 658
Die besparing is toe te skryf aan die nie-vulling van vakante poste as gevolg van 'n werkstudie-ondersoek, asook Justisie-eise wat nog nie ontvang is vir hofsake nie.
Die besparing is toe te skryf aan die nie-vulling van vakante poste, die sentralisering van voorrade en ander administratiewe uitgawes, onvoltooide kontrakte met konsultante en besigheidsplanne t.o.v. voorwaardelike toekennings nog nie goedgekeur deur die Nasionale Departement van Behuising nie.
Die besparing is toe te skryf aan die nie-vulling van vakante poste, die sentralisering van voorrade en ander administratiewe uitgawes, onvoltooide kontrakte met konsultante en die nie-betaling van bystand aan plaaslike owerhede as gevolg van die 2000 munisipale verkiesings.
Die besparing is toe te skryf aan die nie-vulling van vakante poste, die sentralisering van voorrade en ander administratiewe uitgawes, onvoltooide kontrakte met konsultante en die uitstel van die Bestuursondersteuningsprogram by plaaslike owerhede as gevolg van die 2000 munisipale verkiesings.
Fondse is weerhou van daardie entiteite wat nie die verlangde geskrewe versekering kon voorsien nie.
<fn>GOV-ZA. Jf_06_spanbou.2010-03-25.af.txt</fn>
Links: Met Tafelberg in die agtergrond, 'n lie.
Bo: Wie het gesê dat die bordspel domino net binnenshuis gespeel kan word?
Die personeel van die Biblioteekdiens het in Desember van heinde en ver gekom om die 2005 spanbousessie by Melkbos-oppie-see by te woon.
Die verrigtinge is deur Johan Swiegelaar, direkteur van die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens geopen met 'n oorsig van die strategiese rigting van die Diens, wat binne die raamwerk van die departementele stra-tegiese plan, sy eie strategiese plan opgestel het. Hy het ook kortliks die uitdagings wat in 2006 op ons wag, beskryf.
Met so 'n pragtige dag langs die see het almal wat kan loop op 'n 'beach walk' gegaan om die spinnerakke 'n bietjie los te skud. Na 'n ligte ontbyt is die verrigtinge voortgesit.
Liesel de Villiers het daarna die besigheidsplan vir die komende boekjaar van die Biblioteekdiens bekendge-stel en die spesi.eke doelwitte wat bereik moet word, verduidelik. Alle personeel is dus eerstehands ingelig oor alle projekte en wie daarvoor verantwoordelik gaan wees. 'n Lewendige vraesessie het hierdie deel van die dag se program afgesluit.
In die tydjie voor middagete is verskeie spanspe-letjies gespeel om die waarde van saamwerk binne spanverband te illustreer.
Aangesien daar die. kses en die minder. kses in die Biblioteekdiens is, het dié wat sportief is spanspeletjies op die strand gespeel terwyl dié met minder moto-riese vaardighede aan 'n vasvra deelgeneem het. Die Topdogs het vir die tweede keer skoonskip gemaak en die beste presteer in die vasvra.
Na 'n heerlike middagete was daar 'n prysuitdeling en 'n gelukkige prystrekking. Almal het 'n sleutelhouer as aandenking gekry.
Die verrigtinge is deur Adjunkdirekteur Nomaza Konkco afgesluit met 'n positiewe boodskap oor samewerking binne kulturele diversiteit.
In die geheel was dit 'n uiters suksesvolle dag. Die personeel van hoofkantoor en die streke het mekaar beter leer ken wat net tot 'n groter waardering vir almal se rol in die bereiking van ons doelwitte kan lei.
<fn>GOV-ZA. Joinleanership.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Leerlingskap is 'n leerprogram wat tot 'n beroepskwalifikasie lei. 'n Leerlingskap behels 'n leerprogram by 'n opleidingsentrum of kollege behels asook indiensopleiding. Voordat jy aan 'n leerlingskap kan deelneem moet 'n werkgewer bereid en in staat wees om die leerlingskap te verskaf.
Wie mag aansoek doen?
Enigiemand wat skool, kollege of universiteit voltooi het en werkloos is. Werklose individue moet by die Departement van Arbeid as werksoekers registreer.
n Leerlingskap is gratis. Elkeen wat gekies word om 'n leerlingskap te volg, ontvang 'n leerlingskaptoelae van die werkgewer.
Die duur van 'n leerlingskap verskil van sektor tot sektor, maar is gewoonlik nie korter as een jaar nie.
Vir meer inligting, besoek die Departement van Arbeid.
Oorweeg die soort opleiding en werk wat jy graag wil hê. As jy byvoorbeeld van die buitelug hou, moet jy nie vir kantoorwerk aansoek doen nie.
Registreer as 'n werksoeker by jou naaste arbeidsentrum. Werkgewers sal jou besonderhede daar vind indien hulle 'n leerlingskap wil begin.
Skakel SETA om uit te vind watter werkgewers 'n leerlingskap aanbied?
Vra familie en vriende om op die uitkyk te wees vir vakatures en lees die advertensies in koerante.
Bly in verbinding met jou arbeidsentrum en sorg dat jou besonderhede op datum bly, sou dit verander.
Die duur van 'n leerlingskap wissel, maar dis gewoonlik nie korter as een jaar nie.
Die diens is gratis.
Doen by die Departement van Arbeid of jou naaste arbeidsentrum.
<fn>GOV-ZA. Jul15.2010-03-25.af.txt</fn>
Hy wou om verskeie redes nooit terug-gaan Karootoenie, maardoenditgraagin sy boeke.
Wanneer hynie met bogenoemde besigis nie, is hy ook redakteur van LitNet. En dan is daar die talle jong skrywers vir wie hy gul-hartigasmentoroptree, hoewelhykladat hy studente soms bietjie moet leer aangaan-de goeie besoektye.
Hywas15 jaaroudtoehysy vrou, Kaia, ontmoet het -in die einsteVictoriaanse huis waar hulle vandag woon. Kaia is'n mediese dokter en hulle hettwee kinders. Volgens Etienne behoort naweke aan sy gesin. Sy studeerkamer is reg in die middel van die huis.'Hulle weet waar om my te kry as hulle my nodig het.' Hy noem Kaia die mees emosioneel-intelligente mens wat hy ken. Sy twee dogters noem hy sy angstige besit.
Etienne het ook'n liefde vir die modewereld. As hy oor kon kies, sou hy graag'n argitekofmode-ontwerper wou wees. Sy gunsteling televisie-kanaalis die modekanaal. Hy moes veral baie navorsing doen oor die modes van die tydperk waarin sy boek, Die swye van Mario Salviati, af-speel.
n Hartomleidingsoperasie het hom egter laat besef dat'n mens ook na jouliggaam behoortte luister.
<fn>GOV-ZA.K.87102.10.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Vraag: Ek begin volgende maand werk en het gereël dat 'n huiswerker vir my kom werk en my kinders van twee en vier oppas. Ek wil hê dat sy 'n bloedtoets moet ondergaan voordat sy begin werk want ek is bekommerd daaroor dat sy dalk MIV kan hê en dat my kinders dit kan opdoen. Hoe maak ek seker dat sy getoets word?
Antwoord: Selfs as iemand MIV-negatief toets voordat hulle begin werk, is dit moontlik dat hulle in die toekoms besmet kan raak. In Suid-Afrika is dit onwettig om daarop aan te dring dat iemand 'n MIV-toets moet ondergaan voordat hulle 'n werk aangebied word. Dit is ook onwettig om iemand af te dank net omdat hulle MIV-positief is.
Selfs as 'n persoon wat in diens is besluit om 'n MIV-toets te ondergaan, is hulle nie wetlik verplig om hulle werkgewer oor die uitslag in te lig nie. As hulle dit doen, is die werkgewer onder 'n verpligting om die inligting vertroulik te hou.
Enigeen wat besluit om getoets te word moet voor en na die toets berading kry. Die persoon moet ook 'n ingeligte toestemming-vorm teken voordat bloed vir die toets getrek kan word. In die praktyk beteken dit dat die persoon voor die toets gedoen word, oor MIV en vigs ingelig sal word, die risiko om positief getoets te word sal bespreek word en daar sal gepraat word oor hoe hulle dink hulle óf 'n positiewe, óf 'n negatiewe toets sal hanteer. Die berader sal bepaal hoekom die persoon getoets moet word en hom of haar inlig oor hulle wetlike regte. As die persoon MIV-positief sou toets, sal die berader maniere bespreek waarop hulle kan keer dat die virus aan ander mense oorgedra word.
Menseregteskendings het gebeur met werkgewers wat hulle werknemers vir bloedtoetse geneem het sonder dat ingeligte toestemming verkry is. Dit kom op 'n aanranding neer. Enige gesondheidsorgwerker wat voorts 'n werkgewer oor die werknemer se MIV-status inlig sonder daardie persoon se toestemming, sal skuldig wees aan die ernstige oortreding van die verbreking van vertroulikheid.
Baie mense is bekommerd oor die moontlikheid van MIV-besmetting vir hulle of hulle kinders. Dit is egter belangrik om te onthou dat MIV nie deur gewone, daaglikse kontak versprei word nie. As dit die geval was, sou amper almal van ons nou al positief gewees het, omdat ons gereeld in kontak is met mense wat die siekte onder lede het.
blootstelling aan bloed wat met MIV besmet is.
Suid-Afrika het een van die veiligste bloedoortappingsdienste ter wêreld. Ons kom ook selde in aanraking met ander mense se bloed. Vir 'n persoon om op dié manier besmet te word, moet hulle 'n snyplek hê waardeur die besmette bloed in hulle bloedstroom kan kom. Die meeste mense wat gevra word wanneer laas hulle op so 'n manier in kontak was met enigiemand anders se bloed, vind dat hulle nie die vraag kan beantwoord nie. Die beste manier om die verspreiding van die siekte te voorkom is deur jouself te bewapen met kennis en daarvolgens op te tree.
Sommige huiswerkers wat positief getoets is vir MIV, was in die voordelige posisie dat hulle hul werkgewers in hulle vertroue kon neem en steun kon kry. Dié werkgewers besef dat mense met MIV ook broodwinners is, en dat dit die gehalte van hulle werk, eerder as hulle MIV-status is, wat belangrik is.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.K.87102.18.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Vraag: Hoera!!! Uiteindelik het ons goeie nuus. Die regering het ingestem om teen-retrovirale middels (TRV's) aan ons te verskaf. My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het positief. Behoort ek nou met TRV's te begin?
Antwoord: Ek is bly om te hoor jy is opgewonde oor die TRV's wat vrylik beskikbaar gestel word. Dit is vir my moeilik om te sê of jy sal kwalifiseer om TRV's te neem. Die beste ding om te doen is om na jou naaste kliniek of dokter te gaan en te vra dat jy na 'n MIV-kliniek verwys moet word. By die kliniek sal hulle bloed trek om jou CD4-telling te toets, wat die dokters help om te bepaal hoe sterk jou immuunstelsel is of hoe hoog jou virale lading is. Onthou, om in aanmerking te kom om TRV's te kry moet jou CD4-telling minder as 200 wees of jy moet 'n vigs-bepalende siekte hê.
Onthou. MIV se kenmerk is dat dit ons immuunstelsel aanval en sodoende ons liggame kwesbaar maak vir infeksies. Ons immuunstelsel is soos ons liggaam se weermag. Sy werk is om ons gesond te hou deur te veg teen enige kieme of siektes wat ons aanval. Die immuunstelsel is saamgestel uit spesiale selle wat CD4-selle genoem word. Wanneer iemand 'n sterk immuunstelsel het, het hulle baie CD4-selle. As ons wil weet hoe sterk iemand se immuunstelsel is, doen ons 'n CD4-telling.
Om terug te gaan na hoe MIV die immuunstelsel aanval: Wanneer 'n persoon besmet word met MIV, neem dit die CD4-selle oor. Die virus keer dat die CD4-selle siekte beveg en dwing hulle om in plaas daarvan meer virusse te maak. Na baie jare het die persoon baie virusse in hulle bloed en baie min CD4-selle. Wanneer die immuunstelsel laag is, kan opportunistiese infeksies intree soos TB, wat die immuunstelsel selfs verder verlaag, maar soos jy weet kan TB behandel word, selfs as die persoon MIV-positief is.
'n Herinnering dat daar geen genesing is vir MIV nie. Teen-retrovirale middels is medisyne wat jou kan help om 'n langer en gesonder lewe te ly, deur die uitwerking van die virus op jou liggaam te rem. Tree nou op sodat jy voordeel trek uit die beskikbare TRV-program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.K.87102.20.20.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Vraag: My man se MIV-toets was onlangs positief. Ons sien 'n berader maar ek is nog senuagtig oor van die dinge wat ek gehoor het. Ons het gehoor dat jy nie MIV kan kry deur koppies, lepels en handdoeke te deel nie, maar ek het drie kinders van 12, 10 en 7 en ek is bekommerd dat hulle dit dalk in elk geval toevallig kan opdoen.
Antwoord: Om in staat te wees om MIV-infeksie te voorkom is dit belangrik dat mens die maniere van oordrag van die virus moet verstaan om oordrag te kan vermy.
Jou berader was heeltemal reg dat mens nie MIV kan kry van kontak soos drukkies, die deel van kos, eetgerei, hande skud, die gebruik van dieselfde toilet as iemand wat MIV het, of deur enige ander kontak waar bloed nie oorgedra word van die oop wond van 'n besmette persoon na die oop wond van 'n ander persoon nie. Insekte soos muskiete versprei ook nie MIV van persoon tot persoon nie.
Daar is vier maniere waarop mens met MIV besmet kan word.
Onbeskermde Seksuele Omgang.
Die meeste mense word besmet deur onbeskermde seks te hê (nie 'n kondoom te gebruik nie).
Vroue wat MIV onder lede het kan die virus oordra aan hulle babas tydens swangerskap, tydens kraam en geboorte, of deur borsvoeding.
Deur Besmette Bloed in Jou Bloedstroom te Kry.
Mens kan besmet word as MIV-besmette bloed in direkte kontak kom met daardie persoon se bloed. Dit kan gebeur deur 'n oop seer, die deel van skeermeslemmetjies of naalde wat gebruik is deur iemand wat reeds MIV onder lede het, of deur besmette bloed tydens 'n boedoortapping te kry.
Maar in Suid-Afrika word alle geskenkte bloed getoets vir MIV voordat dit gebruik word in bloedoortappings om seker te maak dat die bloedvoorraad so veilig as moontlik is.
Hoe kan MIV voorkom word?
Ouers behoort van vroegs af seksualiteit met hulle kinders te bespreek. Mense, veral jongmense, moet aangemoedig word om nie seks te hê voordat hulle nie gereed is daar voor nie en dan moet hulle met hulle maats ooreenkom om getrou te wees aan mekaar in 'n bestendige verhouding.
Kondome moet altyd gebruik word in seksuele kontak buite 'n bestendige, monogame verhouding.
Wanneer instrumente gebruik word wat die vel sny soos skeermeslemmetjies, naalde of spuitnaalde, moet dit nuut wees of anders behoorlik gesteriliseer word. Dié instumente behoort nie goedsmoeds met ander mense gedeel te word nie.
Die gebruik van ontspanningsdwelms verlaag die immuunstelsel en maak die liggaam meer vatbaar vir infeksies.
Alle vroue moet inligting kry oor swangerskap voordat hulle swanger raak. As hulle MIV-positief is, moet hulle die swangerskap aanmeld by hulle naaste Voorgeboortekliniek sodat hulle in die stelsel ingesluit kan word om seker te maak dat hulle alles in hulle vermoë doen om te keer dat hulle baba die MIV-infeksie opdoen.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.K.87102.20.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Vraag: My man se MIV-toets was onlangs positief. Ons sien 'n berader maar ek is nog senuagtig oor van die dinge wat ek gehoor het. Ons het gehoor dat jy nie MIV kan kry deur koppies, lepels en handdoeke te deel nie, maar ek het drie kinders van 12, 10 en 7 en ek is bekommerd dat hulle dit dalk in elk geval toevallig kan opdoen.
Antwoord: Om in staat te wees om MIV-infeksie te voorkom is dit belangrik dat mens die maniere van oordrag van die virus moet verstaan om oordrag te kan vermy.
Jou berader was heeltemal reg dat mens nie MIV kan kry van kontak soos drukkies, die deel van kos, eetgerei, hande skud, die gebruik van dieselfde toilet as iemand wat MIV het, of deur enige ander kontak waar bloed nie oorgedra word van die oop wond van 'n besmette persoon na die oop wond van 'n ander persoon nie. Insekte soos muskiete versprei ook nie MIV van persoon tot persoon nie.
Daar is vier maniere waarop mens met MIV besmet kan word.
Onbeskermde Seksuele Omgang.
Die meeste mense word besmet deur onbeskermde seks te hê (nie 'n kondoom te gebruik nie).
Vroue wat MIV onder lede het kan die virus oordra aan hulle babas tydens swangerskap, tydens kraam en geboorte, of deur borsvoeding.
Deur Besmette Bloed in Jou Bloedstroom te Kry.
Mens kan besmet word as MIV-besmette bloed in direkte kontak kom met daardie persoon se bloed. Dit kan gebeur deur 'n oop seer, die deel van skeermeslemmetjies of naalde wat gebruik is deur iemand wat reeds MIV onder lede het, of deur besmette bloed tydens 'n boedoortapping te kry.
Maar in Suid-Afrika word alle geskenkte bloed getoets vir MIV voordat dit gebruik word in bloedoortappings om seker te maak dat die bloedvoorraad so veilig as moontlik is.
Hoe kan MIV voorkom word?
Ouers behoort van vroegs af seksualiteit met hulle kinders te bespreek. Mense, veral jongmense, moet aangemoedig word om nie seks te hê voordat hulle nie gereed is daar voor nie en dan moet hulle met hulle maats ooreenkom om getrou te wees aan mekaar in 'n bestendige verhouding.
Kondome moet altyd gebruik word in seksuele kontak buite 'n bestendige, monogame verhouding.
Wanneer instrumente gebruik word wat die vel sny soos skeermeslemmetjies, naalde of spuitnaalde, moet dit nuut wees of anders behoorlik gesteriliseer word. Dié instumente behoort nie goedsmoeds met ander mense gedeel te word nie.
Die gebruik van ontspanningsdwelms verlaag die immuunstelsel en maak die liggaam meer vatbaar vir infeksies.
Alle vroue moet inligting kry oor swangerskap voordat hulle swanger raak. As hulle MIV-positief is, moet hulle die swangerskap aanmeld by hulle naaste Voorgeboortekliniek sodat hulle in die stelsel ingesluit kan word om seker te maak dat hulle alles in hulle vermoë doen om te keer dat hulle baba die MIV-infeksie opdoen.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.K.87102.8.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Home > Publications > Public Information > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Klimaat_inligtingsblad.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie dokument is die breinkind van en saamgestel deur 'n verskeidenheid van mense betrokke in die akademie, bewaringsvoogdyskap, LandCare en die landbousektor. Dit is daarop gemik om die feite wat tans bekend is oor klimaatsverandering en aardverwarming oor te dra, asook enkele voorkomende maatreëls aan te bied om die effek daarvan teen te werk.
Ons glo dat grondeienaars en bewaringslui dit uiters moeilik gaan vind om hul werksaamhede voort te sit sonder 'n begrip daarvan dat die speelvelde verander het, en van die wete dat dit voortdurend sal bly verander namate die invloed van klimaatsverandering al hoe meer gevestig raak . 'n Kwantumskuif in optrede en denkwyse is nodig om te kan oorleef en toekomstige sukses en vooruitgang te verseker. Ons hoop dat hierdie dokument enkele stappe sal aanbied om dit moontlik te maak.
Beleidmakers Ons Nasionale en Provinsiale Regerings is baie bewus van die bedreigings wat klimaatsverandering inhou, en het vanjaar talle seminare en werkswinkels oor die onderwerp aangebied.
In haar openingsrede by verlede maand se seminaar oor klimaatsverandering in Kirstenbosch het Minister Tasneem Essop die skakels uitgelig wat bestaan tussen volhoubare ontwikkeling, ruimtelike ontwikkeling en die aanpassings en voorkomende optrede wat deur die provinsie oorweeg word. Me Shirley Moroka van die Nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme het die Nasionale Responsstrategie rakende Klimaatsverandering geskets en het aangedui dat verskeie regeringsdepartemente verantwoordelik is vir beleidsveranderinge en bewusmaking rondom klimaatsverandering. Dit sluit in Minerale en Energiesake, Waterwese en Bosbou, Landbou, Vervoer, Onderwys, Handel en Nywerheid, Wetenskap en Tegnologie, asook Behuising.
Klimaatsverandering hou 'n uitdaging in vir residensiële verbruikersgedrag, asook die verband tussen verbruik en sosio-ekonomiese ongelykheid.
Dit is belangrik om die nuanses oor moontlike veranderinge van die Wes-Kaapse klimaat te verstaan, om te leer uit onlangse krisisse - soos die droogte - en om 'n bewese konsensus oor die nodigheid van opvoeding oor klimaatsverandering op alle vlakke te bereik.
Klimaatsverandering moet dekontekstualisering word in terme van ontwikkelingsbehoeftes. Sonder 'n aanpassingstrategie kan klimaatsverandering 'n stokkie steek voor ontwikkeling en armoedeverligting. Armoede en ongelykheid kan vererger word deur pogings om die verbruik van natuurlike hulpbronne te laat daal.
Daar is 'n gebrek aan bewustheid oor klimaatsverandering en die impak daarvan, vanaf die leierskorps tot op die laagste vlakke.
Die internasionale kompeterende posisie van die landbouindustrie moet behou word.
Water en energie is uitgelig as kritiese areas wat kommer wek.
Klimaatsverandering kan 'n invloed hê op sektore wat werksgeleenthede en volhoubare bestaansmiddele skep, soos die landbousektor, visserybedryf en toerisme, en hou 'n uitdaging in vir infrastruktuur, veral in terme van behuising en vervoer.
Dit het 'n impak op menslike gesondheid, mariene sisteme en biodiversiteit.
Fisiese kwesbaarheid weens klimaatsverandering: gesondheid (bv. siektes wat deur drinkwater oorgedra word en malaria), watervoorraad, landbou, bosbou en biodiversiteit.
Ekonomiese kwesbaarheid weens klimaatsverandering: die ontwikkelende ekonomie, invloed van fossielbrandstofbronne op die ekonomie, moontlike dalende steenkooluitvoere, moontlike handelsbeperkinge geassosieer met energie-intensiewe goedere, finansiële beperkinge om beter tegnologië te verkry.
Daar moet erken word dat Suid-Afrika se vrystellingskoers van kweekhuisgasse sal verhoog namate ontwikkeling vorder.
Daar is saamgestem dat politieke leiers en die mense van die Wes-Kaap 'n paradigmaskuif moet maak ten opsigte van langtermyn beplanning en integrasie.
Klimaatsverandering is niks nuuts nie; dit het al voorheen gebeur. Die antwoord hierop is dat, ja, dit al voorheen plaasgevind het, maar dat dit nog nooit op dieselfde manier en in dieselfde graad voorgekom het nie.
Klimaatsverandering wat deur die mens veroorsaak is sal daartoe lei dat hierdie vlak oorskry word gedurende die volgende 50 jaar. Verdere stygings tot nuwe temperatuurvlakke sal nog vir talle dekades voortduur as ons nie die vrystelling van kweekhuisgasse beperk nie. Die koel Aarde waaruit die meeste van ons natuurlike spesies en bestaande boerderypraktyke ontwikkel het sal so warm raak dat dit buite die grense van die evolusionêre ervaring van baie spesies val. Dit sal dit onmoontlik maak om voort te gaan met bestaande boerderypraktyke. Die moderne geïndustrialiseerde landbousektor maak van die grootste bydraes tot die vinnige tempo waarteen klimaatsverandering wat deur die mens veroorsaak is, uitbrei.
Mense wat ontken dat klimaatsverandering plaasvind sê dikwels: "As jy nie kan voorspel hoe volgende week se weer gaan wees nie, hoe kan enigiemand voorspel hoe dit oor 'n paar dekades gaan wees" Hierdie kaf argument verwar die weer met klimaat. Daar word gesê dat as jy nie van die weer hou nie, moet jy net tot môre wag - maar as jy nie van die klimaat hou nie, moet jy gereed maak om elders te hervestig?
Twee jaar gelede - 2003/2004 - het 'n erge droogte die Wes-Kaap getref, wat die Premier van die Wes-Kaap genoop het om 'n "Noodtoestand" af te kondig. Die Premier, in samewerking met ander provinsiale Ministers en departementshoofde, het die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning opdrag gegee om 'n responsstudie oor klimaatsverandering in die Wes-Kaap te onderneem. Dit moes gedoen word om klimaatsverandering en die invloed daarvan op die Wes-Kaap teverstaan, en ook om 'n responsmeganisme te kan ontwikkel. Dr Guy Midgley, hoof spesialiswetenskaplike van die SANBI.
Daar kan nie met die fisika van klimaatsverandering gestry word nie. Dit word aangetoon in atmosferiese koolstofdioksied, die wêreldwye styging in temperatuur, Arktiese veranderinge en veranderinge in reënvaltendense. Modelgebaseerde studies skryfdit toe aan antropogeniese aksies.
n toename in die gemiddelde temperatuur n toename in die wisseling van temperature n toename in die gemiddelde en wisseling van temperature, wat minder verandering na koue weer tot gevolg het. Die jaar 2005 was die warmste jaar wat tot nog toe gemeet is. Die laaste agt jaar was die warmste in die afgelope honderd jaar, terwyl die afgelope eeu die warmste eeu die afgelope 1200 jaar was. Die tendens is nie net dat die Wes-Kaap eenvoudig droër of natter word nie; dit is 'n komplekse situasie. So word gebiede wat oorwegend afhanklik is van koue fronte nou al droër. Met die toename in humiditeit vang fynbos meer water in die berge op. Die tendense wys op 'n toename in intense reënvalepisodes, verminderde totale reënval in die weste en 'n toename in orografiese reënval na die ooste toe. Daar is nie net veranderinge van gemiddeldes nie, maar ook veranderinge ten opsigte van uiterstes.
Veranderinge vind plaas oor ruimte en tyd en plaas spanning op alle fasette van die infrastruktuur en die vermoëns van die samelewing. Wetenskaplikes stem grootliks ooreen oor die patroon van verandering, maar is nog onseker oor die skaal daarvan. Kernaanbevelings: Aanpassings gebaseer op wetenskaplike bewyse. Aanpassing speel 'n baie belangrike rol oor die volgende 50 jaar, met voorkomende maatreëls wat oor 'n langer tydperk toegepas word. Aanpassing is kompleks, gegewe die ineengeskakelde natuurlike en sosiale sisteme: gebeure op ander plekke het 'n effek op ons in die Wes-Kaap (bv. die Arktiese ysdek wat smelt sal skeepsvaart na Suid-Afrika beïnvloed, en dus ook die ekonomie). Klimaatsverandering gaan nie verdwyn danksy Kyoto nie.
Baie van die hedendaagse biota het ontwikkel tydens heelwat koeler toestande as wat tans ervaar word. Die Vetplant-Karoo is baie meer sensitief vir die invloede van klimaatsverandering as die fynbos bioom. Berge vorm 'n buffer teen die impak van klimaatsverandering. Daar is waardevolle waarskuwingstekens in die natuur te bespeur - bv. die kokerboom. Empiriese waarskuwingstekens, soos gesien in vetplante wat tekens van stress toon of vrek in warmer sektore. Soos wat die toestande warmer en droër word, sal brande meer gereeld voorkom en oor groter wydverspreide gebiede. Dit hou die bykomende moontlikheid in dat die brandsiklus oor groter gebiede heen meer gesinchroniseerd kan raak, wat beteken dat meer bevolkings slegs kan voorkom as saailinge. Dit kan lei tot droogtes na die brandperiode en die grootskaalse uitsterwing van spesies.
Grootskaalse natuurlike rampe vloede, grondstortings, aardbewings, ens.
Grondvog sal afneem weens die verlies aan grondbedekking en die gepaardgaande verlies aan organiese inhoud in die grond.
Lugbesoedeling, sanitasieprobleme weens druk op stormwaterdreine, erge hitte ervaar deur werkers wat buite werk, ens.
Klimaatsverandering sal 'n ernstige impak hê op alle energiesektore.
Volgehoue gebruik van fossielbrandstowwe lei tot besoedelde produkte wat bestem vir die uitvoermark, bv. besproeide gewasse
Afhanklikheid van Eskom (die Westelike Provinsie genereer 1% van die nasionale totaal), kan iets met Eskom gebeur weens klimaatsveranderinge?
Risiko van ongewenste Suid-Afrikaanse produkte - gevolge van sogenaamde "vuil" tegnologie wat 'n ongewenste impak op die omgewing het.
Energieaanvraag sal verander weens die ekstreme weerstoestande en verskerpte verstedeliking.
Erken die bedreiging wat klimaatsverandering inhou wat deur mense (die industrie en landbousektor) en natuurlik veroorsaak is, en verander bestuursplanne daarvolgens.
Neem waar en leer - wees onbevooroordeeld, proaktief en aanpasbaar.
Neem deel aan samewerkende bestuur regoor die spektrum deur betrokke te raak by bestaande strukture soos boereverenigings, bewareas, LandCare forums, Water Forums en Brandbeskermingsagentskappe.
Vorm 'n drukgroep saam met hierdie organisasies om opleiding en hulp te eis as dit nie beskikbaar gemaak word nie.
Eis die gepaste kwaliteit produkte en dienste.
Bespaar energie en ondersoek hernieubare energiebronne.
Verminder, gebruik weer en herwin.
Ken jou regte en pligte ten opsigte van bv. die reg op 'n gesonde omgewing, asook jou plig om na die omgewing om te sien.
Moedig effektiewe vennootskappe tussen rolspelers aan.
Wees ingelig, voed jouself op en deel hierdie inligting ook met andere.
Gebruik gepaste windskerms, bv. inheemse bome en restios.
Behou so veel as moontlik grondbedekking (Dekgewas, deklaag).
Bestuur veld en rivieroewers.
Vestig en behou 'n verskeidenheid van plantlewe en habitats wat weer 'n diversiteit van alle ander lewe sal onderhou.
Bestuur, verminder en rehabiliteer erosie (herplanting, gebruik skansmandjies en grasslote).
Verhoog grondlewe en organiese materiaal.
Beperk ploegwerk tot 'n absolute minimum.
Verminder die gebruik van chemiese kunsmis met die uiteindelike doelwit om weldra niks te gebruik nie.
Vervang chemiese kunsmis met kompos, dekgewasse, onbenutte gewasse, humus, wurms, mikrobiese lewe, natuurlik gemynde minerale.
Stoor surplus water (gronddamme, reënwatertenks op alle geboue).
Hersirkuleer (gryswater van huise, fabrieke, ens.).
Ondersoek die moontlikhede van ontsouting. (Gebruik die Internet om te kyk na die ontsoutingspraktyke in Australië, Saoedi-Arabië, Israel en Namibië).
Verminder/verhoed verdamping (bedek wateropgaargebiede waar moontlik).
Begrawe alle waterpype om verdamping, lekkasies en sonskade te verminder.
Verwyder uitheemse indringerplante en ander organismes, en herstel die natuurlike habitat.
Pas goeie landboupraktyke toe wat oesrotasie en die verminderde gebruik van skadelike chemikalieë insluit.
Doen aanplantings van inheemse spesies om voordelige mikroklimate te skep.
Gebruik biodiversiteit oordeelkundig, bv. deur volhoubare oesmetodes.
Maak meer effektief gebruik van energie en brandstof en skakel oor na meer volhoubare brandstowwe.
Vervang ou dieselenjins, wat die oorsaak van grootskaalse besoedeling kan wees.
Verwag dat minder water beskikbaar sal wees vir besproeiing.
Bestuur besproeiing deur dit te skeduleer op grond van die behoeftes van plante.
Gebruik grondvogmetingsinstrumente en besproei volgens behoefte.
Behou besproeiingsisteme (verwyder dooie plante, herstel lekkasies).
Ontwerp 'n optimale sisteem (gebruik drupbesproeiing waar moontlik).
Gebruik deklae en besproei minder.
Beplan vir verandering deur o.a. die keuse van terrein, gewas en kultivar, asook die rigting waarin rye lê te oorweeg.
Verander die mikroklimaat deur bv. skadunette, verdampingsverkoeling, reflekterende partikelmateriaal te gebruik.
Behou die biodiversiteit en grondbedekking.
Span toepaslike brandbestuur in.
Beheer die voorkoms erosie en pas restourasiewerk toe.
Bewaar en rehabiliteer vleilande en rivieroewersones.
Beheer uitheemse indringerplante en - organismes.
Klimaatsverandering, organiese en biologiese boerdery, bewusmakingswerkswinkels en mentorskap van boere.
Volhoubare insameling van wilde rooibos, medisinale plante, brandhout en restios wat vir die dek van dakke gebruik word.
Verhoed die verlies van oeste en biodiversiteit.
Verseker 'n toename in waarde van die eiendom eerder as 'n vermindering in die waarde daarvan.
Daar is die moontlikheid dat koolfstofbefondsing volhoubare ontwikkeling kan ondersteun.
Voortydige optrede is voordelig. Deur nou reeds oor te gaan tot aksie kan jy gebruik maak van die geleentheid om betyds oor te skakel tot volhoubare optrede.
Vatbaarheid vir uiterste gebeurtenisse (droogtes) en ander risiko's verlaag.
Wees deel van 'n teikengroep wat prioriteit diens van diensverskaffers uit die verskillende vlakke van die regering ontvang.
Danksy die stabiele omgewing wat die aksie tot gevolg het word die geleentheid geskep om te kapitaliseer op ander bronne van inkomste wat met biodiversiteit verband hou.
Tree proaktief op voordat wetgewing dit voorskryf. Suid-Afrika het verpligtinge in terme van internasionale raamwerke waardeur die invloed van klimaatsverandering aangespreek word.
<fn>GOV-ZA.L.128577.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat jy jou onderneming kan laat registreer, moet jy besluit watter tipe entiteit jou behoeftes die beste sal pas. Verskillende entiteite het verskillende regsstrukture en implikasies.
Besoek vir 'n gids oor die voordele en nadele van die verskillende entiteite die SEDA-webwerf.
Registrasie van ondernemings se name, beslote korporasies en maatskappye word hanteer deur CIPRO. Besoek die CIPRO-webwerf vir volledige aanwysings oor hoe om aansoek te doen en te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.L.128577.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Basiese Voorwaardes van Indiensneming (WBVI) is van toepassing op alle werkers en sit die minimum standaarde uiteen vir enige werksverhouding, soos werksure. Lees 'n handige opsomming van die WBVI of besoek die Departement van Arbeid se webwerf vir meer inligting.
Alle werknemers en hulle werkgewers moet bydraes maak aan die Werkloosheidsversekeringsfonds. Kry meer inligting oor werkloosheidsversekering of besoek die Departement van Arbeid se webwerf.
Werknemers kan vergoeding eis as hulle in die werkplek beseer word (onder sekere omstandighede) deur die regeringsgesondheids- en -veiligheidsprogram. Vind meer uit oor beroepsveiligheidsvereistes en vergoeding vir beroepsbeserings of besoek die Departement van Arbeid se webwerf vir besonderhede oor beroepsgesondheid en -veiligheid en inligting oor eise vir beroepsbeserings en -siektes.
Vakbonde en werkgewersorganisasies kan onderhandelingsrade vorm. Onderhandelingsrade hanteer gemeenskaplike ooreenkomste, los arbeidsgeskille op, bring verskeie skemas (fondse) op die been en kan selfs voorstelle maak oor arbeidsbeleid en -wette. Kry meer inligting op die Departement van Arbeid se webwerf.
MIV en vigs raak werknemers se welsyn en kan 'n uitwerking hê op produktiwiteit en winsgewendheid. Kry volledige inligting oor die opstel van werkplek MIV- en vigsbeleide en -programme.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.L.128577.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle ondernemings moet belasting betaal. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het volledige inligting vir klein ondernemings oor hoe om belasting te betaal, sowel as inligting oor die verskeie belastingaansporingsmaatreëls wat ingestel is om kleinsake in Suid-Afrika aan te spoor. Besoek die SAID-webwerf vir meer inligting. Kyk veral na die SAID KMMO Vrae wat Dikwels Gevra Word (in die Oor Ons-afdeling) en die Belastinggids vir Klein Ondernemings 2005/2006.
Alle werkgewers en hulle werknemers moet bydraes maak aan die Werkloosheidsversekeringsfonds. Kry meer inligting oor werkloosheidsversekering of besoek die Departement van Arbeid se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Landinvasions.2010-03-25.af.txt</fn>
Staatsgrond en grond in privaat besit kan onwettig beset word.
Die staat het 'n konstitusionele verpligting om te sorg - waar nodig en met die beskikbare bronne - dat dat daar voldoen word aan alle burgers se fundamentele reg op grond en/of behuising. In spesiale gevalle, waar besetting op groot skaal plaasvind, het die staat egter eweneens die plig om grondeienaars te help om hulle grond te beskerm.
In gevalle waar onwettige besetters van die grond af verwyder moet word en dit nie hulle fundamentele regte benadeel nie, moet die regeringsinstansie wat vir die staatsgrond verantwoordelik is, of die privaat eienaar, onverwyld by die hof aansoek doen om uitsetting in terme van die Wet op die Voorkoming van Onwettige Uitsetting en Onregmatige Besetting van Grond, 1998. Hierdie wet word tans deur die Departement van Behuising geadministreer.
Individue wat geen toegang tot landbougrond het nie kan by die Departement van Grondsake aansoek doen om bystand om geskikte landbougrond te bekom. Individue wat nie behuising het nie kan by die plaaslike munisipaliteit of, indien nodig, by die plaaslike of nasionale Departement van Behuising aansoek doen om bystand.
by die hof aansoek doen om 'n uitsettingsbevel teen die onwettige besetters van staatsgrond wat onder sy beheer is mits die fundamentele regte van die onwettige besetters nie in die gedrang is nie mense wat enige staats- of privaat grond onwettige beset, en wat landbougrond nodig het maar geen toegang daartoe het nie, help om geskikte landbougrond te bekom ander regeringsgesag help om geskikte alternatiewe grond te bekom vir die onwettige besetters wat behuising nodig het waar nodig, en waar spesiale omstandighede bestaan, privaat eienaars van landbougrond wie se grond onwettig beset is, help om besetters op geskikte alternatiewe grond te hervestig.
As privaat grond onwettig beset word sonder dat daar spesiale omstandighede bestaan, moet die grondeienaar die hof onmiddellik vra om 'n uitsettingsbevel ingevolge die Wet op die Voorkoming van Onwettige Uitsetting en Onregmatige Besetting van Grond, 1998 uit te reik.
As privaat grond onwettig beset word sonder dat daar spesiale omstandighede bestaan, kan die grondeienaar die Departement van Grondsake om hulp vra as die besetters die grond beset omdat hulle landbougrond nodig het.
As privaat grond onwettig beset word en daar wel spesiale omstandighede bestaan, kan die grondeienaar die plaaslike munisipaliteit van daardie gebied of, indien nodig, die provinsiale of nasionale Departement van Behuising om hulp vra as die besetters die grond beset omdat hulle behuising nodig het.
Die Departement het aanvanklik omtrent 14 dae nodig om geskikte alternatiewe grond te bekom. Weens onderhandelings met belanghebbers en goedkeuring deur die Minister kan dit egter twee tot drie maande neem om die proses af te handel.
Die koste verbonde aan die verkryging van geskikte alternatiewe grond verskil van geval tot geval. Faktore wat 'n rol speel, is die grootte van die gemeenskap waarvoor grond gevind moet word en die prys van grond in 'n bepaalde gebied.
Daar hoef geen vorms ingevul te word nie.
<fn>GOV-ZA. LeaksBooklet_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie boek behoort aan standplaas of erfnommer ... in...
Reënwater word in damme opgegaar, in waterbehandelingsaanlegte behandel om dit drinkbaar te maak en dan deur opgaardamme en waterpypleidings na jou blyplek vervoer.
Die water wat uit jou opwasbak, toilet, stort, bad en ander sanitêre ware wegvloei, word afvalwater of riool genoem. Dit vloei deur pype en word by waterbehandelingsaanlegte behandel. Die water wat van hierdie aanlegte (behandelde afvalwater) wegvloei, vloei terug in riviere en in die see.
Dit kos alles geld om die damme, pypleidings, waterbehandelingsaanlegte en opgaardamme te bou en in stand te hou - dit is waarom gebruikers vir water- en afvalwater-(riool)dienste moet betaal.
Die departement van waterwese en bosbou is vir die damme verantwoordelik alhoewel die Stad sommige van sy eie damme besit. Die Stad Kaapstad se departement van waterdienste is verantwoordelik daarvoor om te verseker dat water- en afvalwater-(riool)dienste aan jou gelewer word.
Baie inwoners van Kaapstad gebruik baie meer water as wat hulle behoort te gebruik. Dit mors water en geld. Projekte word aangepak om hierdie uitdagings die hoof te bied. Hierdie projek is gerig op die spesifieke uitdagings in arm gemeenskappe soos joune waar die munisipale waardasies oor die algemeen minder as R100,000 is. Die projek is daarop gerig om water te bespaar om water- en afvalwater-(riool)rekenings minder te maak deur jou te bemagtig om jou waterlekkasies te identifiseer en reg te maak en vermorsing te verminder. Dit skenk aandag aan alle aspekte, onder meer die maatskaplike, regulerende, kommersiële en tegniese aspekte.
leer hoe om jou loodgieterswerk in 'n goeie toestand te hou die afsluitkraan toedraai sodra jy 'n lekkasie gewaar die lekkasie regmaak weet hoeveel water jy gebruik omdat jy jou meter gereeld lees ophou om onnodig water te gebruik.
baie water bespaar jou water- en rioolrekening minder maak sodat jy dit kan bekostig die behoefte aan nuwe damme, waterbehandelingsaanlegte, opgaardamme en pypleidings verminder en dus al die inwoners van Kaapstad 'n klomp geld spaar.
As jy die eienaar van 'n eiendom is, is jy daarvoor verantwoordelik om jou loodgieterswerk in 'n goeie toestand te hou en waterlekkasies op jou eiendom reg te maak. Die mense wat op die eiendom bly, of dit die eienaar of huurder is, is daarvoor verantwoordelik om te verseker dat hulle slegs die water gebruik wat hul nodig het en wat hul kan bekostig.
Gedurende die duur van hierdie projek sal alle huishoudelike lekkasies egter gratis reggemaak word. Hierdie is 'n eenmalige geleentheid. Na die projek is dit weer jou eie verantwoordelikheid.
Opgeleide gemeenskapskakelbeamptes gaan jou huis besoek om jou te help om vas te stel of daar waterlekkasies is, hoe om jou meter te lees, hoe om jou loodgieterswerk in 'n goeie toestand te hou en hoe om jou waterverbruik te verminder tot soveel as wat jy nodig het en kan bekostig.
Daarna sal loodgieters wat beperkte loodgieters genoem word omdat hulle kort opleiding gehad het, jou waterlekkasies regmaak. Sommige van hierdie opgeleide beperkte loodgieters sal gehelp word om klein besighede te begin sodat hulle in die toekoms ook waterlekkasies kan regmaak teen pryse wat jy kan bekostig. Deur net die hoeveelheid water te gebruik wat jy nodig het en kan bekostig en deur jou rekening elke maand te betaal, sal jy 'n waterwyse gebruiker word. Ons verduidelik later hoe jy nie 'n sent hoef te betaal as jy minder as 11 kiloliter water per maand gebruik nie!
Elke maand word 6 000 liter (6 kiloliter) skoon water aan jou voorsien en 4 200 liter (4,2 kiloliter) afvalwater (riool) gratis weggevoer ooreenkomstig nasionale beleid.
DEERNISTOELAE As die munisipale waarde van jou eiendom minder as R100,000 is, word daar nog 'n R20-deernistoelae op jou rekening gekrediteer.
Teen die huidige tariewe is die water- en rioolrekening vir 11 kiloliter water R20, 01 BTW ingesluit. As jy op 'n eiendom woon met 'n munisipale waarde van minder as R100 000 beteken dit jy kan 11 kiloliter water gebruik en net 1 sent vir water en riool betaal.
Die verwydering van afvalwater (riool) word bereken as 70% van die verbruik tot 'n maksimum van 28 kiloliter per maand (70% van 40 kiloliter). Dit beteken dat vir enige waterverbruik van meer as 40 kiloliter per maand is daar geen bykomende koste vir die verwydering van afvalwater (riool) nie.
TARIEWE Die koste van water en afvalwater (riool) word volgens bloktariewe bereken. Hoe meer water jy gebruik en hoe meer afvalwater (riool) jy laat verwyder, hoe meer betaal jy per kiloliter (kl). Hou die tabelle hieronder op datum met die huidige tariewe. Die tariewe verander gewoonlik op 1 Julie elke jaar.
opgeleide beperkte loodgieters sal gehelp word om klein besighede te begin sodat hulle enige waterlekkasies in die toekoms kan regmaak teen pryse wat jy kan bekostig!
Die tariefblokke verander afhangende van die tydperk tussen meterlesings. Omdat die tydperk tussen meterlesings meer as een maand is (365 dae ÷ 12 maande = gemiddelde van 30,417 dae per maand) in hierdie geval, sal die blokke in die verhouding 32 ÷ 30,417 vermeerder.
Die tariefblokke verander afhangende van die tydperk tussen die meterlesings. Omdat die tydperk tussen die meterlesings minder as 'n maand is 365 dae ÷ 12 maande = gemiddelde van 30,417 dae per maand in hierdie geval, verminder die blokke in die verhouding 28 ÷ 30,417.
LEKKASIES WAT JY KAN SIEN EN HOOR In die meeste gevalle kan jy waterlekkasies hoor of sien. Jy kan sien as 'n kraan of pyp drup. 'n Toiletspoelbak wat gedurig lek, maak 'n geraas.
IDENTIFISEER LEKKASIES WAARVAN JY NIE BEWUS IS NIE Sommige lekkasies is moeilik om te sien, bv. 'n stadige lek in die toiletbak. As jy goed kyk, sal jy dit egter sien. Dan is daar die ondergrondse of onsigbare lekkasies. Jy kan vasstel of hierdie waterlekkasies bestaan deur die watermeter te gebruik.
Draai al die krane toe en sê vir almal in die huis om nie water te gebruik voordat jy nie vir hulle sê om dit te doen nie.
Wag vir 30 minute om seker te maak dat die geiser en die toiletspoelbakke vol is.
Lees die meter. As die rooi nommertjies beweeg, is daar 'n waterlekkasie.
As daar 'n baie stadige lekkasie is, sal die kleinste rooi lettertjie baie stadig beweeg. Jy sal dit slegs raaksien as jy vir 'n hele paar uur nie water gebruik nie. As daar 'n ondergrondse lekkasie is, kry 'n opgeleide of beperkte loodgieter om dit te kom regmaak.
Indien die watermeter gesluit is, kan die munisipaliteit dit met 'n meterbokssleutel oopsluit. Die belangrikste ding is om te verstaan wat die nommer op die watermeter beteken. Die diagram hieronder wys jou hoe om die digitale en wyserplaatmeter te lees. Die Stad lees elke maand die meter.
an die huidige maand an die huidige maand SKAT JOU MAANDELIKSE WATERVERBRUIK As jy wil skat wat jou maandelikse verbruik waarskynlik sal wees, lees die meter 7 dae uit mekaar uit. Skat die maandelikse verbruik = 7 dae verbruik x 30,417 dae ÷ 7 dae. As jy dink jou verbruik gaan te hoog wees, doen dadelik iets om dit te verminder want jou rekening gaan te hoog wees. So kan jy baie water en geld spaar.
HERSTEL WATERLEKKASIES As jy 'n bietjie opleiding gehad het, is dit maklik om waterlekkasies reg te maak. As jy geen opleiding gehad het nie, is dit beter om 'n opgeleide of beperkte loodgieter te kry. Maak seker dat jy die afsluitkraan (die kraan wat die hoofwatertoevoer na jou eiendom afsluit) toedraai voordat jy enige waterlekkasies regmaak. Jy moet in elk geval die afsluitkraan toedraai sodra daar 'n lekkasie is sodat jy nie water mors en aan die einde van die maand 'n hoë water- en afvalwater-(riool)rekening kry nie.
Die kraan drup gedurig alhoewel dit toegedraai is. Gewoonlik moet die wasser in hierdie geval vervang word. Verskillende stappe word gevolg as jy 'n koper- of plastiekkraan het.
Draai die eiendom se afsluitkraan toe.
Draai die kraan heeltemal oop.
Skroef die hulsel los (koperkrane).
Skroef die spoel los.
Verwyder die wasser.
Let wel: Maak seker jy het die regte grootte wasser vir die kraan.
Pas die wasser.
Sit die spoel weer terug.
Draai die hulsel weer vas (koperkrane).
Draai die kraan toe, draai die afsluitkraan vir watervoorsiening oop en kyk weer of dit nog lek.
Maak seker jy verstaan die verskil tussen die vervaardigers se verskillende make voordat jy probeer om 'n toiletspoelbak reg te maak. Indien jy twyfel, kry 'n opgeleide of beperkte loodgieter. Draai die afsluitkraan op die eiendom toe voordat enige herstelwerk gedoen word.
Water vloei oor die oorloop omdat die vlotterarm te hoog opgestel is. Wees versigtig om nie die plastieksok te breek wat in die vlotterklep pas nie. Hou die vlotterarm met een hand vas terwyl jy die kant met die vlotter (bal) liggies afdruk. Om te verseker dat jy nie die plastieksok breek nie, haal die hele vlotterarm af deur die vlotterklep los te skroef. As daar nie 'n stelmoer aan die arm is nie, draai die moer om die vlotter te laat sak.
Water vloei aanhoudend deur die vlotterklep. Vlotterarms van verskillende vervaardigers verskil, dus moet jy verseker dat jy die regte vlotterarm het. Plaas die regte vlotterarm in posisie en sit die splitpen in.
Water vloei deur die vlotterklep selfs al word die arm vasgehou in die posisie wat die vlotterklep behoort te sluit. Verskillende vervaardigers gebruik verskillende meganismes. Vat die vlotterklep saam as jy 'n vlotterwasser gaan koop om te verseker jy kry die regte een. Die verskaffer kan die nuwe wasser vir jou by die winkel insit.
Maak seker jy vervang die vlotterklep met die regte een vir die soort spoelbak.
Water loop in die toiletbak in selfs al is die watervlak onder die oorlooppyp. Verwyder die spoelklep deur die deel vas te hou wat aan die spoeltenk vas is en draai die boonste kant van die spoelklep. Maak seker jy breek nie die meganisme nie. Moenie baie krag gebruik nie. As jy nie die boonste kant van die spoelklep kan verwyder nie, kry 'n opgeleide of beperkte loodgieter. Haal die ou wasser uit en vervang dit met 'n nuwe een. Maak seker jy het die regte wasser vir die spesifieke soort spoeltenk. Soms word hierdie soort lek nie deur die wasser veroorsaak nie, maar omdat daar vuiligheid of die een of ander voorwerp in is, veroorsaak dit dat die wasser nie reg pas nie. Maak die area skoon en sit weer die top van die spoelklep terug.
Water drup op die vloer uit die las tussen die spoelbak en die vlotterklep. Die watervlak is dus nooit hoog genoeg om die vlotterklep te laat sluit nie en die water loop aanhoudend. Maak eers die houermoere styf vas. Draai eers met die hand en draai dan liggies met 'n moersleutel. Moenie dit te styf vasdraai nie. As dit aanhou lek, verwyder die vlotterklep deur die houermoere los te skroef, vervang die wasser wat tussen die vlotterklep en die spoeltenk is en maak dit dan weer vas.
As die lekkasie nog steeds daar is nadat jy probeer het om die waterlekkasie reg te maak, moet jy altyd 'n opgeleide of beperkte loodgieter ontbied.
maak seker jy maak nie die houermoere te styf vas nie!
Moet nooit jou tande borsel of hande, borde en bakke, ens. onder 'n lopende kraan was nie. Gebruik altyd 'n prop of vang die afvalwater op om weer te gebruik.
Moet nooit 'n kraan onnodig laat loop nie.
Kyk gereeld of daar water uit krane drup, want 'n lekkende kraan 1 druppel per sekonde kan tot 30 l water per dag mors - dit is gelykstaande aan 10 000 l per jaar!
Vervang kraanwassers gereeld en sit 'n kraanspuit in om die vloei van die water te beperk en te versprei. Dit bespaar water hoewel dit vir jou voel asof jy dieselfde hoeveelheid water gebruik.
Moet nooit 'n toilet onnodig spoel nie (as dit geel is, los dit; as dit bruin is, spoel dit weg).
Gebruik altyd waterbesparingstoestelle in spoelbakke om die hoeveelheid water wat spoel te verminder.
Kyk gereeld of die toilet se spoelmeganismes waterdig is, of die oorloop binnekant reg is en herstel foute dadelik.
Probeer om net een of twee keer per dag skottelgoed te was.
Gebruik so ver as moontlik stort-, bad- en skottelgoedwater vir jou tuin.
Op die dae wat jy die tuin mag natlei, moenie dit tussen 10:00 en 17:00 doen nie.
Gebruik 'n deklaag in die tuin om water in die grond terug te hou.
Moenie jou motor met 'n tuinslang was nie, gebruik twee emmers.
Stort vir ongeveer 3 minute, gebruik 'n waterwyse stortkop en vang soveel water as moontlik op om in die toilet te gebruik.
Moet nooit baie water in die bad tap nie, deel die badwater met iemand en gebruik dit dan om die toilet te spoel en die tuin nat te maak.
Gebruik die wasmasjien slegs op volle lading.
Kyk gereeld of jou geiser se oorloop reg is en maak foute dadelik reg.
As jy jou tuin natmaak en 'n stort en bad gebruik, gaan dit moeilik wees om minder as 11 kl water per maand te gebruik.
Om damme en infrastruktuur te bou wat water van die groot damme ver weg van die Stad tot by jou voordeur vervoer.
Om voorsiening te maak vir waterbehandeling en dus te verseker dat die water wat jy uit jou kraan tap, skoon en veilig is om te drink en vir kook- en wasdoeleindes gebruik kan word.
Om op 'n gereelde grondslag water- en riooldienste, binne redelike perke, aan jou te verskaf.
Om die tyd te verminder wat dienste stilstaan as gevolg van herstelwerk aan gebarste en lekkende munisipale waterpype en versperde munisipale rioolpype.
Om die waterstelsel teen 'n voldoende druk in stand te hou.
Om jou watermeter elke maand akkuraat te lees.
Om 'n akkurate rekening aan jou te stuur.
By enige tak van ABSA bank, rekeningnommer 4056584569, takkode 631609. Jou nege-syfer-kontrakrekeningnommer moet op die depositostrokie geskryf word. Neem altyd jou rekening saam as jy betaal en hou die kwitansie by jou.
JOU VERANTWOORDELIKHEDE Meld alle navrae en probleme by die Stad se oproepsentrum by 086 010 3089 aan. Dit sal die Stad en waterdienste help om 'n beter diens aan jou te lewer. Meld probleme en navrae met jou meterlesing waterverbuik en rekening by die Stad se oproepsentrum by 086 010 3089 aan.
gebarste waterpype en waterlekkasies aan die Raad se kant van die watermeter en in die straat riooloorloop en versperrings wat nie op privaat eiendom voorkom nie lae waterdruk n Oproep na hierdie nommers kos dieselfde as 'n plaaslike oproep. Dit is nie 'n selfoonnommer nie. Jy kan ook hierdie probleme by die plaaslike munisipale kantoor aanmeld.
Hou jou loodgieterswerk in 'n goeie toestand.
Maak seker dat jy waterlekkasies op jou eiendom stop sodra dit voorkom deur die afsluitkraan toe te draai.
Herstel waterlekkasies so gou as moontlik op jou eie koste.
Beheer waterlekkasies deur dikwels jou watermeter te lees.
Verminder jou waterverbruik deur net soveel te gebruik as wat jy nodig het.
Verminder die hoeveelheid water wat jy verbruik sodat jy 'n rekening kry wat jy kan bekostig.
Werk saam met waterdienste om water- en afvaldienste vir jou gemeenskap te laat werk.
Betaal vir die dienste bo die gratis basiese water en betaal die deernistoelae van R20.
Moenie vreemde voorwerpe, gebruikte olie en benodigdhede in die rioolstelsel afspoel nie.
Moenie oppervlakte/reënwater in die rioolstelsel uitstort nie.
Maak seker dat die watermeter en die rioolgrenskamer altyd toeganklik is.
slegs soveel water gebruik as wat jy nodig het die afsluitkraan toedraai sodra jy 'n waterlekkasie sien slegs die afsluitkraan oopdraai as jy water nodig het; moenie toelaat dat water aanhoudend lek nie. Dit is 'n vermorsing.
die waterlekkasie so gou as moontlik regmaak net soveel water gebruik as wat jy kan bekostig jy jou water- en rioolrekening elke maand betyds betaal.
As jou munisipale eiendomswaarde minder as R100,000 is en jy gebruik altyd minder as 11 kiloliter water per maand, hoef jy nie 'n sent te betaal nie!
Werk saam met waterdienste om water- en afvalwater(riool)dienste vir jou gemeenskap te laat werk.
Teken die datum aan (kolom 1).
Lees die meter - al die syfers, swart en rooi (kolom 3).
Lees die meter 'n paar dae later, verkieslik 7 dae (1 week), op ongeveer dieselfde tyd van die dag.
Teken die datum aan.
Bereken en teken in kolom 2 die getal dae sedert die vorige lesing aan.
Bereken en teken in kolom 4 die waterverbruik vir die tydperk aan = verskil tussen die huidige en vorige lesing in kolom 3.
Bereken en teken in kolom 5 die geskatte maandelikse verbruik aan = kolom 4 x 30.417 ÷ kolom 2. (Die gemiddelde getal dae in 'n maand is 365 dae in 'n jaar ÷ 12 maande = 30.417). Let wel: rond die verbruik tot die naaste kiloliter af.
Bereken die geskatte rekening deur die stappe te volg in "Hoe om jou water- en afvalwater(riool)rekening te bereken". Let daarop dat omdat dit 'n geskatte maandelikse rekening is (30.417 dae), die tariefblokke nie aangepas hoef te word nie.
Let wel: gebruik 'n tydperk van 7 dae om die beste skattng te kry.
As jou waterverbruik te hoog is, doen onmiddellik stappe om dit te verminder.
<fn>GOV-ZA. Legalisingofficialdocuments.2010-03-25.af.txt</fn>
Die attestering of waarmerking van dokumente is 'n proses waarin handtekeninge geverifieer word, en beteken dat amptelike dokumente onderteken en van 'n seël voorsien word, en dat een van twee sertifikate daarby aangeheg word: óf 'n apostilsertifikaat , óf 'n egtheidsertifikaat.
attesteer amptelike openbare dokumente wat binne Suid-Afrika verly is vir gebruik buite die Republiek van Suid-Afrika by wyse van 'n apostilsertifikaat of 'n egtheidsertifikaat verskaf riglyne oor hoe om die regte handtekeninge of dokumente te bekom aan kliënte verstrek inligting per telefoon, pos of e-pos aan kliënte.
Suid-Afrikaanse verteenwoordigers in die buiteland kan amptelike dokumente slegs attesteer indien die dokumente eerste deur die betrokke buitelandse outoriteit of die Departement van Buitelandse Sake se attesteringsafdeling geattesteer is. Suid-Afrikaanse verteenwoordigers kan nie apostilsertifikate uitreik nie; net egtheidsertifikate.
Stel in die eerste plek vas watter dokument jy wil laat attesteer.
Die dokument is hoogstens een jaar oud.
Jy moet aan die attesteringsafdeling sê in watter land die dokument gebruik gaan word sodat vasgestel kan word of 'n apostil- of 'n egtheidsertifikaat uitgereik moet word.
n landdros, addisionele landdros of assistent-landdros n griffier of assistent-griffier van die hoër hof van Suid-Afrika.
Persoonlik - Dokumente wat persoonlik ingehandig is, kan slegs met 'n ontvangsbewys afgehaal word. 'n Ontvangserkenning word aan jou gegee wanneer jy jou dokumente inhandig.
Per koerier - Daar sal 'n afhalingstrokie aan die koerier gegee word, en hierdie strokie moet getoon word wanneer die dokumente afgehaal word. Jy moet die koerier ook betaal om jou dokumente weer aan jou terug te besorg.
Per geregistreerde pos of spoedpos - Sluit 'n selfgeadresseerde, voorafbetaalde A4-koevert in sodat die attesteringsafdeling die dokumente aan jou kan terugstuur. 'n Dekbrief, met inligting oor die getal dokumente wat geattesteer moet word, die land waarvoor die attestering nodig is, en al jou kontakbesonderhede, moet die dokumente vergesel.
Via die Suid-Afrikaanse verteenwoordiger in die buiteland.
verkorte dokumente of rekenaardrukstukke gewaarmerkte kopieë van huwelik-, geboorte- en doodsertifikate en klaringsbewyse gewaarmerkte kopieë van huwelikstaatsertifikate of bewys van burgerskap gewaarmerkte kopieë van reisdokumente of identiteitsdokumente dokumente wat deur kommissarisse van ede as ware kopieë van die oorspronklike dokumente gewaarmerk is. 'n Notaris moet die dokumente waarmerk.
Onverkorte of volledige geboorte-, huwelik- en/of doodsertifikate en briewe wat 'n individu se burgerskapstatus bevestig, mits hulle onderteken en gestempel is deur die werknemer van Buitelandse Sake wat daartoe gemagtig is.
Aannemingsdokumente wat deur die Registrateur van Aannemings by die Departement van Justisie onderteken en gestempel is.
Uitvoerdokumente wat deur 'n kamer van koophandel onderteken en gestempel is.
Sertifikate van opvoedkundige kwalifikasies wat deur die daartoe gemagtigde werknemer by die Departement van Onderwys onderteken en gestempel is.
Polisieklaringsbewyse wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens se Sentrum vir Kriminele Rekords onderteken en gestempel is.
Brief van geen beletsel wat deur die daartoe gemagtigde werknemer by Buitelandse Sake onderteken en gestempel is.
Registrasie van 'n maatskappy wat deur die Registrateur van Beslote Korporasies onderteken en gestempel is.
Mediese sertifikate wat deur die daartoe gemagtigde beamptes by die Raad vir Gesondheidsberoepe onderteken en gestempel is.
Dokumente wat op die vervoer van lewende hawe, met inbegrip van troeteldiere, betrekking het, moet deur 'n daartoe gemagtigde staatsveearts onderteken en gestempel wees.
Die attesteringsafdeling sal sewe dae kennis gee in die geval van sluiting op 'n dag wat nie 'n openbare vakansiedag is nie.
Daar word geen fooie vir die verwerking van dokumente gehef nie.
Geen vorms hoef ingevul te word nie, maar dui altyd aan in watter land jy die dokumente gaan gebruik.
<fn>GOV-ZA. Letterofauthority.2010-03-25.af.txt</fn>
n nuwe of gebruikte motorvoertuig, vragvoertuig of sleepwa na Suid-Afrika in te voer n motorvoertuig te bou of te verander.
Die magtigingsbrief moet verkry word ongeag of die motorvoertuig in Suid-Afrika of in die buiteland gebou is.
motors, busse en motorfietse vragvoertuie sleepwaens spesiale voertuie, soos mobiele hyskrane, trekkers en stropers.
Alle motorvoertuie, ongeag of hulle in Suid-Afrika vervaardig of hierheen ingevoer is, moet voldoen aan die motorvoertuigvereistes soos uiteengesit in die Wet op Nasionale Padverkeer, 1996. Invoerders moet bewys lewer dat die betrokke voertuig voldoen aan die vereistes wat deur die Suid-Afrikaanse Buro van Standaarde neergelê is.
kopie van identiteitsdokument magtigingsbrief in die geval van 'n maatskappy of organisasie beëdigde verklaring oor die ombouing, wat by die Suid-Afrikaanse Polisiediens afgelê is en die volgende inligting bevat: die enjin- en onderstelnommers, volle besonderhede van die werk wat uitgevoer is, en die bron van hoofkomponente klaringsertifikaat van die Suid-Afrikaanse Polisiediens padwaardigheidsertifikaat weegbrugsertifikaat twee foto's van die motorvoertuig.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Die magtigingsbrief behoort binne vier tot ses dae gereed te wees.
<fn>GOV-ZA. LocFishVessel.2010-03-25.af.txt</fn>
Plaaslike visvaartuie verwys na 'n vaartuig wat onder 'n Suid-Afrikaanse vlagstaat geregistreer is en waarvoor 'n veiligheidsertifikaat van die Suid-Afrikaanse Maritimeveiligheidsowerheid South African Maritime Safety Authority en 'n vaartuiglisensie van die Departement van Omgewingsake en Toerisme uitgereik is.
ten volle deur een of meer Suid-Afrikaanse persone beheer word ten volle besit en beheer word deur enige korporatiewe liggaam, vereniging, of ander genootskap van persone wat of vasgestel ingevolge die wette van die Republiek van Suid-Afrika geïnkorporeer of opgerig is en waarvan die meerderheid aandele en stemreg deur Suid-Afrikaanse persone beheer word.
n Plaaslike visvaartuig is gewoonlik toegerus om vir vis- of verwante aktiwiteite gebruik te word. Die vaartuig sluit alle gerei, toerusting, bergplek, vrag en brandstof aan boord in. 'n Plaaslike visvaartuig kan enige vaartuig insluit wat een of meer vaartuie op see bystaan in die uitvoering van enige aktiwiteit wat met visvang te doen het.
voorbereiding voorraad berging verkoeling vervoer of prosessering; en/of direkte betrokkenheid by visaktiwiteite binne die eksklusiewe ekonomiese sone of internasionale waters onder die vlag van die RSA.
Geen persoon mag 'n visvaartuig of enige ander vaartuig gebruik om enige reg tot toegang uit te oefen nie tensy 'n lisensie daarvoor uitgereik is, met 'n ooreenstemmende permit indien die vaartuigeienaar 'n visvangsregtehouer is. Waar die vaartuigeienaar nie 'n visvangsregtehouer is nie, moet daar 'n kontrak bestaan om genoemde vaartuig te mag gebruik.
Die visvaartuig se seewaardigheid moet getoets word en SAMSA moet 'n veiligheidsertifikaat uitreik.
Kry 'n aansoekvorm by die Departement van Omgewingsake en Toerisme.
Jy moet 'n visvangsregtehouer wees . Indien die eienaar van die vaartuig nie 'n visvangsregtehouer is nie, moet 'n kontrak wat aandui dat die vaartuigeienaar die genoemde vaartuig mag gebruik, saam met jou aansoek om 'n vaartuiglisensie voorgelê of ingesluit word.
die naam van die vaartuig die naam van die vaartuigeienaar die soort krag en lengte van die vaartuig die perdekrag en kapasiteit van die vaartuig die visvangsektor waarin die vaartuig ontplooi gaan word die vlagstaat waaronder die vaartuig tans geregistreer is.
Dui die tydsduur en aansoek om die visvangsektor waarin die vaartuig ontplooi gaan word, aan.
Vul die vorm in hoofletters en drukskrif in en verskaf 'n geskrewe motivering waar nodig.
As die aansoek korrek voorgelê is, kan dit drie of meer werksdae neem om te verwerk.
Die fooi hang van die lengte van die vaartuig af.
<fn>GOV-ZA. Lodgeacomplaintonfailure.2010-03-25.af.txt</fn>
Jy kan 'n klag by die Onafhanklike Klagtedirektoraat indien as jy meen dat enige lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens versuim het om gehoor te gee aan die bepalings van die Wet op Gesinsgeweld, 1998 . Enige belanghebbende persoon, slagoffer van gesinsgeweld of nie-regeringsorganisasie kan die klag indien.
die klaer oor opsies te adviseer, soos versuim om die klaer te adviseer om 'n kriminele klag te lê of om aansoek om 'n beskermingsbevel te doen, of beide; en om 'n dagvaarding om in die hof te verskyn op die respondent te beteken.
enige ander wangedrag openbaar wat jou veiligheid, gesondheid of welstand bedreig.
Dien persoonlik 'n klag in, bel, of stuur 'n brief of e-pos aan enige OKD-kantoor.
As klaer moet jy 'n registrasievorm van die Wet op Gesinsgeweld invul.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Lodgeacomplaintonmisconduct.2010-03-25.af.txt</fn>
Die doel van hierdie diens is om lede van die publiek in staat te stel om 'n klagte by die Onafhanklike Klagtedirektoraat in te dien. As jy 'n klagte by 'n nasionale OKD-kantoor indien, sal die saak vir ondersoek verwys word na die betrokke provinsiale kantoor.
Klas II-klagte: 'n Klagte van nie-nakoming deur die SAPD ten opsigte van die Wet op Gesinsgeweld, 1998 , met ander woorde indien 'n lid van die SAPD of MPD versuim het om gehoor te gee aan die bepalings van die Wet op Gesinsgeweld.
Klas III-klagte: 'n Klagte wat beweer dat 'n polisiebeampte of polisiebeamptes 'n oortreding begaan het wat gelei het tot liggaamlike beserings wat so ernstig was dat dit hospitaalbehandeling vereis het. Hierdie wandaad of oortreding moes gebeur het terwyl 'n persoon in polisieaanhouding was.
Klas IV-klagte: 'n Klagte wat beweer dat 'n lid van die SAPD of MPD 'n ander oortreding as bogenoemde begaan het, of 'n wandaad gepleeg het wat nie die dood van of ernstige liggaamlike leed aan iemand tot gevolg gehad het nie.
Klas V-klagte: 'n Klag wat buite die omvang van die mandaat of beleid van die OKD val.
Klagtes oor voorvalle wat plaasgevind het voor die totstandkoming van die OKD, met ander woorde alle voorvalle wat voor April 1997 plaasgevind het. Dit sluit ook voorvalle in wat meer as 'n jaar voordat dit by die OKD aangemeld is, plaasgevind het, tensy daar buitengewone omstandighede is.
Klagtes teen die personeel van Korrektiewe Dienste, hofbeamptes en lede van die Suid-Afrikaanse Nasionale Verdedigingsmag.
Kry meer inligting op die webwerf van die Onafhanklike Klagtedirektoraat.
Jy kan 'n klagte persoonlik, per telefoon, per brief of per e-pos by jou naaste OKD-kantoor indien. Persoonlike klagtes of dié per telefoon moet tydens besigheidsure ingedien word.
Vul 'n klagteverslagvorm in en faks dit na jou naaste OKD-kantoor.
Die OKD kan jou vra om bykomende inligting te verstrek voor hulle 'n klagte kan ondersoek.
Indien jy persoonlik na die OKD-kantoor kom, moet jy die gevallewerker of -ontleder raadpleeg.
Erkenning van besoek deur die kliënt kan vyf minute duur.
Wagtyd vir 'n onderhoud met die gevallewerker of -ontleder kan 30 minute duur.
Geskrewe erkenning van ontvangs van 'n klagte kan 30 dae neem.
n Vorderingsverslag kan 30 dae neem.
n Finale verslag kan 90 dae neem.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Lodgenotificationofdeaths.2010-03-25.af.txt</fn>
Jy kan 'n klagte indien of die Onafhanklike Klagtedirektoraat in kennis stel van sterftes tydens polisieaanhouding as gevolg van polisieoptrede, marteling of rassediskriminasie. Na hierdie klagte word algemeen verwys as 'n klas I-klagte.
Vir meer inligting, gaan na die Onafhanklike Klagtedirektoraat.
Meld sterftes tydens polisieaanhouding aan deur te bel of aan jou naaste OKD-kantoor te skryf.
Jy kan ook 'n klagteaanmeldingsvorm invul. Stuur dit na jou naaste OKD-kantoor.
Naam van die polisiestasie of munisipaliteit waar die verdagte polisiebeampte gestasioneer is.
Polisiesaaknommer, indien enige.
Datum, tyd en aard van versuim om die slagoffer by te staan.
Besonderhede van ooggetuies, indien enige.
Die OKD sal die saak ondersoek deur die misdaadtoneel te besoek en verklarings by die ooggetuie af te neem.
Die ondersoek kan 30 dae of langer duur, afhangende van die erns van die saak.
Die OKD sal 'n verslag met aanbevelings aan die Direkteur van Openbare Vervolging stuur, en 'n afskrif van die verslag van die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan die kliënt.
Die OKD sal 'n verslag van die SAPD se departementele optrede met betrekking tot die hofverskyning aan die kliënt stuur.
Die OKD sal 'n skuldigbevindingsverslag of 'n kwytskeldingsbekragtiging of 'n kwytskeldingsverslag aan die kliënt stuur.
Die lewering van die finale voorlopige verslae kan tot 180 dae neem.
Die vaslegging van alle verslae wat in die databasis opgeneem is, kan tot 48 uur neem.
Die lewering van finale aanbevelingsverslae ná ontvangs van die tegniese verslae kan tot 14 dae neem.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Lowersoundbroadcastingservice.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Uitsaaiwet, 1999 definieer 'n laekrag-klankuitsaaidiens as 'n gemeenskaps-, private of openbare klankuitsaaidiens wat krag uitstraal wat nie een watt oorskry nie.
om die begrip "toeganklikheid" só uit te brei dat dit naas die reg om inligting te ontvang ook groter toeganklikheid tot produksiemiddele in die uitsaaiwese sal insluit om die reg tot vryheid van die pers en ander media, vryheid om inligting en idees te ontvang en oor te dra, vryheid van artistieke kreatiwiteit, asook akademiese vryheid en vryheid ten opsigte van wetenskaplike navorsing te bewerkstellig om die speelveld in die uitsaaiwese vanuit 'n ontwikkelingsperspektief en volgens die beginsel van gelykheid gelyk te maak deur nuwelinge aan te moedig om tot die mark toe te tree.
Kommersiële laekrag-klankuitsaaidienste: dienste wat bedryf word uit en uitsaai na winkelsentrums, sportvelde, skouterreine en inryteaters, of enige ander soortgelyke diens wat die owerheid as toepaslik beskou.
Gemeenskaps- laekrag-klankuitsaaidienste: dienste wat bedryf word uit en uitsaai na ouetehuise, skakels tussen plekke van aanbidding, skakels tussen plekke van aanbidding en ouetehuise, of enige ander soortgelyke diens wat die owerheid as toepaslik beskou.
Sowel gemeenskaps- as kommersiële laekrag-klankuitsaailisensies is vir drie jaar geldig. 'n Laekrag-klankuitsaailisensie vir 'n spesiale gebeurtenis is vir dertig dae geldig.
Identifiseer 'n frekwensie wat geskik is vir laekraggebruik.
Besluit op die ligging van die ateljee en die uitsaaiterrein.
Stel 'n werkgroep saam wat verantwoordelik sal wees vir die aansoekproses en as aansoeker namens die organiseerders van die geleentheid sal optree.
Kry 'n kopie van die aansoekvorm vir 'n uitsaaidiens en seinverspreiding.
Vul die aansoekvorm in drukskrif in en gebruik slegs hoofletters.
Handig die oorspronklike aansoekvorm en 16 gewaarmerkte kopieë daarvan by die Onafhanklike Kommunikasie-owerheid van Suid-Afrika in. Betaal ook die aansoekfooi.
Onvolledige aansoeke sal aan die aansoeker teruggestuur word. Geen verantwoordelikheid sal vir die ly van enige ongerief aanvaar word nie.
Dit kan twee tot drie maande neem om hierdie lisensie toe te staan.
Die aansoekvorm sal in die Staatskoerant-bylae verskyn.
<fn>GOV-ZA. Ma_06_911.2010-03-25.af.txt</fn>
Volgens Mnr Deelman is die sirkulasiesyfer 'n goeie aanduiding van die groot behoefte wat daar aan 'n biblioteekdiens was. Al-hoewel hy baie entoesiasties oor die projek is, is van sy grootste probleme tans 'n gebrek aan ruimte en die feit dat die boekevoorraad heeltemal onvoldoende vir die gemeenskap se behoeftes is. Hy voel baie sterk oor die oprigting van 'n biblioteekgebou vir die ge-meenskap sodat 'n volwaardige en meer uit-gebreide biblioteekdiens gelewer kan word.
Dienste word gelewer aan die hele ge-meenskap, kinders en volwassenes, en daar word ook spesiale tyd uitgesit vir leerders, wat in Atlantis en Malmesbury skoolgaan, om skoolprojekte te doen.
Op 29 September het ek die voorreg gehad om Darling-Noord Biblioteek se vakansiepro-gram by te woon. Die tema vir die dag was heel gepas, 911 - Besker-mingsdag.
Die Darling-Noord Biblioteek reëlingskomitee bestaande uit die bibliotekaris, Anne Lategan, en vyf gemeenskapslede, het hulself oortref deur alle rolspelers in die gemeen-skap, vanaf die publiek tot die nood-, beskermings- en gesondheidsdienste vir die geleentheid te betrek. Die bywoning uit die gemeenskap was besonder goed en ongeveer 500 kinders en 40 volwas-senes het die verrigtinge bygewoon.
Die program het begin met 'n gebed en verwelkoming deur Raadslid Abe Johnson. Die munisipale polisie was eerste aan die beurt en het die kleinspan oor padveiligheid en kinder-beskerming ingelig.
Na 'n dansvertoning deur die plaaslike dans-groep, Darling Fokus, het die Atlantis Brandweer en Metro Ambulansdienste die kleinspan oor brandgevare, noodhulp en die gebruik van noodnommers ingelig.
Die hoogtepunt van die dag was 'n simulasie van 'n motorongeluk en die optrede van die nood- en beskermingsdienste in so 'n geval.
Die noodvoertuie en munisipale polisie het die 'ongelukstoneel' met loeiende si-renes genader en die gebied afgesper. Elke beampte het presies geweet wat om te doen en in 'n oogwink is die 'beseerdes' met meganiese kake (jaws of life) uit die motor-wrak gesny, op die toneel gestabiliseer en per ambulans weggeneem.
Met dié realistiese demonstrasie het die skare tot meer as 800 gegroei en dit was gevolg deur 'n demonstrasie van die brandweer waarin 'n brandende motorwrak geblus is.
Na 'n pouse waartydens broodrolletjies en lemoene aan die kinders uitgedeel is, het die program voortgegaan met praatjies oor kanker en vigs.
Captain Crime Stop het die. nale by-drae gelewer met 'n lewendige praatjie oor misdaad. Die seremoniemeester vir die dag, Cathleen Fortuin, het almal bedank en daarmee 'n baie geslaagde program afgesluit.
<fn>GOV-ZA. Ma_06_agterblad.2010-03-25.af.txt</fn>
Inspirasie uit biblioteke...
Danny Fourie en sy span het saam met NIKARLI, Paarl, vir Waterweek 'n kleurvolle toneel met water en plante in die Paarl Biblioteek geskep. Die lopende water verleen 'n illusie van koelheid wat deur die lesers, wat uit die fel Paarlse somerhitte buite kom, waardeer word.
Kersfees in April 'n Paar idees om solank te begin dink aan Kersfeesuitstallings vir Desember 2006. Van die elemente in die uitstallings kan egter ook vir ander uitstallings gebruik word?
Heidelberg Biblioteek het verskillende winkels, instansies en skole gevra om elk 'n Kersboom te kom versier in die biblioteek. Die resultaat: 'n vrolike biblioteek, getooi vir die Kerstyd!
Hierdie delikate, inspirerende Kersuitstalling is baie effektief. Eksperimenteer met verskillende lettertipes en ontdek hoe dit 'n uitstalling se totale indruk kan verander.
Christa Hayes van Vanrhynsdorp Streekbiblioteek is deur Mozart se musiek geïnspireer om 'n uitstalling in die voorportaal te maak.
<fn>GOV-ZA. Ma_06_beplan.2010-03-25.af.txt</fn>
Daar is niks wat kinders so vinnig by die biblioteek kry soos 'n storie nie. Voeg 'n aktiwiteit by en dis 'n wenre-sep! Dit verg egter goeie beplanning vooraf.
Elke week word volgens 'n tema beplan, byvoorbeeld, ouma, oupa, hond, kat, spinnekop, see, kuier, ensovoorts.
Die lengte van die stories wissel van jaar tot jaar, afhangende van die ouderdomme van die kinders in die groep. Vanjaar se kinders wissel van een tot vyf jaar oud - Afrikaans-, Engels- en Xhosasprekende spruite.
Kies nie meer as drie boeke wat oor die-selfde onderwerp handel nie, byvoor-beeld, drie boeke waarin 'n jakkals is.
Boeke moet kleurvolle, eenvoudige illustrasies hê, baie prente op een bladsy werk nie, en moet ook nie te besig wees nie. Hoe eenvoudiger hoe beter.
Dit is belangrik dat stories vertel word en nie voorgelees word nie. Sit aksie by, maak die storie lewendig. As daar diere in die storie is, laat die kinders die diere se geluide maak. As iemand slaap in 'n storie laat hulle lê en maak of hulle slaap en laat hulle sommer lekker snork!
Een van die grootste probleme is laatkommers. Hulle kan 'n storie sy hele draad laat verloor. Ook groot groepe kinders wat opdaag sonder om te laat weet dat hulle kom. Daar moet immers vir die handwerk-deel voorberei word.
Dan is daar van die grootmense wat verwag dat 'n kind so stil soos 'n muis moet wees.
So nou en dan kan van die ouers ook maar betrek word by die storie-uur. As ons die slag speletjies speel, sing of dans, neem die mam-mas en oumas ook deel. Een van ons mam-mas ('n opgeleide instruktrise) het al vir ons aërobiese oefeninge laat doen. Met Paasfees het 'n ander mamma vir ons Paas-eiers gebring wat ons weggesteek het.
Die aktiwiteite ná die stories moet verband hou met jou tema, en van so 'n aard wees dat die kind die grootste gedeelte self kan doen. Hulle neem ook dan die item saam huis toe, sodat pappa/mamma, en-sovoorts, ook die storie agter die item kan hoor. Op hierdie manier word hulle luistervaardighede ook getoets.
Dis nie nodig om geld uit te gee nie. Maak net ou goed bymekaar en herwin.
Plaas 'n kennisgewing in die biblioteek van artikels wat benodig word, die publiek voor-sien graag as hulle weet dis vir hulle kinders. Vra vir afval soos geskenkpapier, ou tydskrifte, verjaarsdagkaartjies, toiletrolle en vetkryte. Ou koerante kan verkoop en die geld ge-bruik word om verf/karton, ensovoorts, mee aan te koop. Hou 'n poppekas en vra 'n klein toegangsfooi om geld in te samel.
Storie-uur kan 'n verskil aan kinders se lewens maak deur hulle aan stories met 'n verskeidenheid temas bloot te stel. Hulle leer handvaardighede waaraan baie dalk nie blootgestel word nie, soos inkleur, verf, knip, plak, pas en skeur.
Dis 'n groot voorreg om met kinders te kan werk en 'n deel van hulle lewens te wees. Hulle gee so baie terug, baie meer as die bietjie wat jy as storietannie vir hulle kan gee. Onthou altyd 'n kind wat storie-uur geniet, is 'n kind wat gaan lees en die biblioteek gaan gebruik en geniet tot hy oud is.
Sowat twaalf leerders van Laerskool Boundary het 'n onderwyser by die skool genader vir hulp met hul skryf-werk. Die groep het reeds heelwat op hul eie geskryf: gedigte en kortverhale.
Die onderwyser, Abdulgakiem Samodien, is na Julian Schroeder (bibliotekaris), wat op sy beurt vir Leonard Koza, 'n bekende skrywer en Susan Botha, skrywer/joernalis, genader het. Hy was bewus daarvan dat hulle reeds besig was met navorsing om 'n skryfprogram te ontwikkel.
Daar is besluit om te begin met 'n twee ure werkswinkel, gefasiliteer deur die Vriende van Bonteheuwel Biblioteek.
Om 'n liefde vir Afrikaans, Engels en skryf te ontwikkel en te bevorder.
Om die belangrikheid van lees en die biblioteek te bevorder.
Om die leerders se selfwaarde en selfvertroue te ontwikkel.
Om uiteindelik te kyk na moontlike loopbane binne die skryf/leesbedryf.
Werkswinkel n Werkswinkel van sowat twee en 'n half ure is gedurende die Septembervakansie aangebied as inleiding tot die skryfkuns. Die onderwyser het dit ook meegemaak.
Daar is gou besef dat die meeste van die leerders ernstig en baie entoesiasties is oor hul skryfwerk en dat 'n opvolgsessie(s) nodig sal wees. Die onderwyser het ook hierdie sessie bygewoon.
Die leerders het ook laat blyk dat skryf-werk en die kursus 'n uitlaatklep is vir die sosiale euwels waarmee hulle gekonfronteer word.
Die Vriende van die Biblioteek het gesorg vir versnaperinge en middagete.
Die groep (fasiliteerders, leerders en onderwyser) het besluit om 'n uur lange sessie een keer per maand te hou.
Die biblioteek gaan ook help om Internet-adresse vir die leerders te skep, waardeur hulle deurentyd in verbinding kan bly met die fasiliteerders.
Die vooruitsig van 'n skryfklub word ook ondersoek. Veral in die lig daarvan dat meeste van die leerders wat nou betrokke is, Graad 7-leerders is wat volgende jaar na verskillende sekondêre skole toe gaan.
Leerders van ander skole wat belangstel om hierdie sessies by te woon, word hartlik uitgenooi om die organiseerders te kontak by 021 694 4684.
<fn>GOV-ZA. Main_pages.publicliaisonpages.press_releases.20-02.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is oor die afgelope aantal jare ondersoek ingestel na sinvolle ontwikkelings-moontlikhede vir die terrein agter die ou Bloemhofskool (tans SASOL Kunsmuseum) en aanliggende openbare parkeerterrein. Dit blyk nou dat 'n uiters belowende geleentheid hierdie terrein, met sy strategies ligging tussen die historiese dorpskern en die sentrale kampus tot sy volle reg sal laat kom. Deur die oprigting van die Stellenbosch Internasionale Konferensiesentrum kan die dorp 'n konferensiebestemming op die internasionale konferensie-sentrumkaart word..
Stellenbosch Munisipaliteit en Die Universiteit Stellenbosch besit ongeveer gelyke dele van die betrokke eiendom. Dr Francois Viviers van FVM Projekte, wat voorheen vir 17 jaar aan die Universiteit verbonde was, het die inisiatief geneem om die Universiteit en die Munisipaliteit met hul onderskeie oogmerke byeen te bring sodat 'n gesamentlike onderneming tot stand gebring is om die uitvoerbaarheid van hierdie verbeeldingryke projek te ondersoek.
Vir die Munisipaliteit bied dit die geleentheid om betrokke te raak by 'n toerismeverwante ontwikkelingsprojek wat beloof om ongekende/omvangryke ekonomiese voordele vir die dorp in te hou. Vir die Universiteit bied hierdie voorgestelde ontwikkeling 'n unieke geleentheid om meer internasionale konferensies van formaat aan te bied. Op die koop toe bestaan die geleentheid ook vir die heropbou van die gesloopde historiese Faure- en Koetsiershuise.
Die terrein bied unieke ontwikkelingsgeleenthede op al vier erfgrense. Aan Van Riebeeckstraat vorm dit 'n raakvlak met die Stellenbosch Dorpsmuseum as toeriste-sentrum in die Historiese Kern. Ten ooste, die Botaniese Tuin van die Universiteit wat 'n nuwe gebruikervriendelike voordeur kan bykry. Die voordeur van die Universiteit of te wel die hoofgebou/administrasie en hart van die kampus is relatief naby die noordelike erfgrens. West van die terrein is die Sasol-Kunsmuseum asook die mootlikheid om bestaande besigehede in Ryneveldstraat by hierdie ontwikkeling te laat aansluit.
Die voorgestelde konferensiesentrum vul 'n groot leemte in die 300-800 sitplek konferensiemark in die Wes-Kaap. Dit is veel kleiner as die Kaapstad Internasionale Konferensiesentrum vir 1200 tot 10 000 konferensiegangers en sal gevolglik nie daarmee wedywer nie maar eerder voordeel daaruit trek deur kleiner hoë-profiel konferensies aan te bied.
Sleutel-faktore vir 'n suksesvolle konferensiesentrum is uit die staanspoor in die ontwikkelingskonsep geïnkorporeer en bepaal o.a. dat die fasiliteite doelmatig ingerig moet wees, met toegang tot die mees gevorderde "state-of-the-art" audiovisiële en informasie-tegnologie. Dit moet multi-funksioneel wees om uiteenlopende tipe en grootte konferensies individueel en gelyktydig te kan akkomodeer. Ten einde met soortgelyke fasilitiete te kan kompeteer moet die sentrum van 'n uitstaande gehalte wees wat met die beste in die wêreld vergelyk. Dit moet veral binne loopafstand van die dorp, kampus en besienswaardighede wees en daar moet voldoende nabygeleë akkomodasiegeriewe wees om konferensieganers gerieflik te akkomodeer.
Die die ekonomiese impak van die konferensiesentrum alleen blyk een van die hoof-motiverings in die besluit om voort te gaan met die konstruksie van die fasiliteit. Tydens konstrukie van die R40-60milj. fasiliteit kan 1000 werksgeleenthede geskep word. Sodra die sentrum operasioneel is sal tussen 600 en 1000 werksgeleenthede binne eerste 5 jaars geskep word. Die 1400-2700 internasionale afgevaardigdes per jaar en 12 700 - 16 300 nasionale afgevaardigdes kan tot R364m bydrae tot die plaaslike BPP. Hiervan is R12-25m in die vorm van belastingbydraes.
Befondsing van R400 000 op 'n 50/50 basis is reeds deur die Universiteit en die Munisipaliteit bewillig vir verskeie spesialisstudies. Die teiken waarna gestreef word is om teen Junie vir beide Rade alle nodige inligting op die tafel te hê om 'n finale besluit te neem om voort te gaan met die projek.
<fn>GOV-ZA. Manufacturerimporterbuilder.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige persoon wat met die doel om 'n sakeonderneming te bedryf motorvoertuie bou, verander, invoer of verkoop, moet by die Departement van Vervoer registreer.
Sodra 'n aansoek ontvang is, sal die provinsiale departement sy inspekteurs uitstuur om die aansoeker te evalueer om vas te stel of hy of sy die betrokke regulasies nakom.
Kontak jou provinsiale Departement van Vervoer.
n gewaarmerkte kopie van jou identiteitsdokument n gewaarmerkte kopie van jou besigheidsertifikaat n magtigingsbrief indien die aansoeker 'n maatskappy verteenwoordig n doeanekodenommer van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens n klaringsertifikaat van die Suid-Afrikaanse Polisiediens.
Die aansoek word op dieselfde dag verwerk en die registrasieserifikaat word op die daaropvolgende dag uitgereik.
<fn>GOV-ZA. MaternityBenefitsUIF.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing vergoeding te bied aan die bydraer wat daarvoor in aanmerking kom.
Die aansoek moet ingedien word sodra kraamverlof in werking tree, of andersins binne ses maande na die baba se geboorte.
Die bydraer moet minder as haar gewone besoldiging ontvang terwyl sy met kraamverlof is.
Indien daar genoeg kredietdraende dae opgeloop het, kan voordele vir hoogstens 121 dae uitbetaal word.
In geval van 'n miskraam of doodgeboorte sal uitbetaling vir hoogstens ses weke gemaak word.
n Doktersertifikaat wat die swangerskap en/of geboorte bevestig, moet ingedien word.
Tree met jou naaste arbeidsentrum in verbinding om die nodige vorms te bekom.
Vul die vorms in en handig hulle saam met die doktersertifikaat by die arbeidsentrum in.
Neem jou groen identiteitsdokument met die 13-syfer-staafkode saam.
Onthou dat jy jou korrekte bankbesonderhede, wat deur jou bank bevestig is, moet verstrek.
Die WVF belowe om eise binne ses weke na ontvangs van al die nodige dokumente te verwerk of te finaliseer.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. May2004_18.2010-03-25.af.txt</fn>
log, word'nsoldaatindieleeervan'nprins. Hy skiet'n vlugtende bandiet dood en uit vrees vir vervolging sluit hy aan as soldaat vandieVOC. Hywordposhouerby Saldanha en Keer de Koe en uiteindelik as opvolger van Pieter van Meerhof op Robbeneiland waar sy pad met Eva en haar kinders kruis. Na 'n tydperk in die leeervan Prins illem van OranJe kom hy weer na die Kaapenwordteensywilweer pos-houer op Robbeneiland,'n gevangene soos die wat hy oppas.
orcesterleeskringlededeel Stilbaaise sentiment oor die gebrek aan'n woordelys. Die meeste woorde is opgesoek -twee vir interessantheid: Oorlammer ken onsin Afrikaans nogin die vorm'oorlams'met twee betekenisse: bedrewe, handig, al aangepasbydie beskawing teenoor baar, of geslepe, slu, lank in die land. Die woord kom uit Maleis en volgens die Nederlandse woordeboekbeteken dit'n sopie,'n Nederlandse skeepskaptein see dit is die houertJie waarmee hulle sopies op'n skip afmeet. Opp.72 worddieroepstemvandie Ooste so gegee:'Oranglama, Orangbahru, was soet gegeurde woorde, woorde om mee te toor.'
OorVanderStel(p.692): 'Terwylhulle persoonlike witgekalkte heerlikhede aanlee, laat hulle hutte en tuintJies op eilandJies vergaan. En mense, want eilande is mense.'
atbetekenhierdiewoorde oorde verhelder, Ja, dishullewerkenfunksie. Maar alle funksies het'n dreefgang na ver-dunning en vertroebeling, en dit het woor-de ook?
Die boek werk met geweldige epiese versnellings wat aan Jou verbyvloei. Maar gedurigdeur, oraloor, kom hierdie epos tot stilstand en tot rus in die lewe van gewone mense; ditiswattel.
Respek vir die geleentheid van so'n boek, die gebeurtenis daarvan, wat op sigself 'nandersmaakisvirelkeenwatdie boekonder hande neem.
Af en toe,'n wonderlike oomblik in enige letterkunde, komdaar'nboekwatdiemag besitomJoute verplaas na daardie oomblik toewoordemense was. Nie alle letterkun-des het dit nie. Maar ons letterkunde het dit, en hier is die boek.
Vergelykhoe Mattheeindieoortogna Mauritius konsentreer op Pieternella se ontberingsin die benoude skeepsruim en die antagonisme van die ou wywe. Sleigh fokus op die bemanning, hoe hulle navigeer en die vermoeienis en probleme van Daniel en sy stryd metdie bootsman wat hom verneder en tot'n geveg wil uitlok.
Sal ons wat Eilande gelees het, dit vergeet Asonsbydie aterfrontkom, sal daar 'n driemaster verskyn uit die mis, op pad na die reede, sommer hier naby Ons sal die kanonskote hoor en dink aan Eva en Pieter, aan Pieternella en Daniee l, aan Bart en Hans en JanVos die slaaf, en ons sal ont-hou dat hierdie mense met hul stories deel was van die geboorte van ons hartland?
Hier's hulle. Insig. Mei,2001,pp.70-71.
<fn>GOV-ZA. MetersFlyer_small_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Spaar water, dit gaan jou minder kos!
Die Stad Kaapstad is verbind tot 'n omvattende en volhoubare strategie vir waterbesparing- en wateraanvraagbestuur. Dit is reeds hersien en versnel gedurende 2005. Een van die belangrikste komponente van hierdie nuwe strategie is die "geïntegreerde waterlekkasie-herstelprojek".
Alhoewel daar na die projek as 'n "waterlekkasie-herstelprojek" verwys word, is die doel daarvan om te verseker dat alle aspekte van die voorsiening van water en sanitasie aan arm gemeenskappe aandag geniet. Die hoofdoel is om water te bespaar en te verseker dat huishoudings net die hoeveelheid water verbruik wat hulle nodig het en wat hulle kan bekostig.
Lekkasies moet in die toekoms tot die minimum beperk word en huishoudings moet die herstelwerk kan bekostig. Aandag moet geskenk word aan alle aspekte waaronder maatskaplike, regulerende, kommersiële en tegniese aspekte wat sal sorg dat die watervoorsiening doeltreffend, bekostigbaar en volhoubaar is en veral gerig is op die arm en informele gemeenskappe van Kaapstad.
Die projek word tans in die Mfuleni-gebied van stapel gestuur en is die eerste projek in hierdie program. Die Stad wil graag in vennootskap met die inwoners en belanghebbendes werk om 'n langtermynstrategie te ontwikkel om ons waterhulpbronne te beveilig. Gedurende die duur van hierdie projek sal alle huishoudelike waterlekkasies GRATIS herstel word. Dit is 'n eenmalige geleentheid. Daarna sal die individuele eienaars van huishoudings weer eens verantwoordelik wees vir die herstel van alle lekkasies binne die grense van hul eiendomme.
Om damme en infrastruktuur te bou wat water van die groot damme ver weg van die Stad tot by jou voordeur vervoer.
Om voorsiening te maak vir waterbehandeling en dus te verseker dat die water wat jy uit jou kraan tap, skoon en veilig is om te drink en vir kook- en wasdoeleindes gebruik kan word.
Om op 'n gereelde grondslag water- en riooldienste, binne redelike perke, aan jou te verskaf.
Om die tyd te verminder wat dienste stilstaan as gevolg van herstelwerk aan gebarste en lekkende munisipale waterpype en versperde munisipale rioolpype.
Om die waterstelsel teen 'n voldoende druk in stand te hou.
Om jou watermeter elke maand akkuraat te lees.
Om 'n akkurate rekening aan jou te stuur.
Die eienaar van die eiendom is verantwoordelik vir enige waterlekkasies wat binne die grense van sy/haar eiendom voorkom. Die Stad Kaapstad is NIE VERANTWOORDELIK vir herstelwerk en lekkasies op privaat eiendom nie. As die herstelwerk onmiddellik gedoen word, hoef jy nie 'n hoë waterrekening te betaal nie.
Die waterblitslyn by 0860 103 054 skakel om die lekkasie, gebarste pyp, versperde riool of enige ander diensfout aan te meld.
n beskrywing van die lekkasiefout jou straat se naam die nommer van jou huis of die standplaas naaste aan die plek waar die fout is.
Gedetailleerde inligting sal die Stad Kaapstad help om 'n fout met 'n gebarste pyp so gou as moontlik reg te maak.
Gebarste en lekkende pype in die straat sal nie jou individuele watermeter of jou rekening beïnvloed nie.
Onthou, ons is een gemeenskap en as ons 'n lekkasie in die straat aanmeld, help ons die hele gemeenskap.
Hou jou loodgieterswerk in 'n goeie toestand.
Maak seker dat jy waterlekkasies op jou eiendom stop sodra dit voorkom deur die afsluitkraan toe te draai.
Herstel waterlekkasies so gou as moontlik op jou eie koste.
Kontroleer waterlekkasies deur dikwels jou watermeter te lees.
Verminder jou waterverbruik deur net te gebruik wat jy nodig het.
Verminder die hoeveelheid water wat jy verbruik sodat jy 'n rekening kry wat jy kan bekostig.
Werk saam met waterdienste om water- en afvaldienste vir jou gemeenskap te laat werk.
Betaal vir die dienste bo die gratis basiese water en betaal die deernistoelae van R20.
Moenie vreemde voorwerpe, gebruikte olie en benodigdhede in die rioolstelsel afspoel nie.
Moenie oppervlakte/reënwater in die rioolstelsel uitstort nie.
Maak seker dat die watermeter en die rioolgrenskamer altyd toeganklik is.
Die Stad Kaapstad stuur elke maand meterlesers uit om die meters te lees. Soms kan die meterleser nie die meter lees nie omdat iets dit versper of die hek na die eiendom gesluit is. In hierdie geval skat die Stad die lesing gegrond op verbruik gedurende dieselfde tydperk die vorige jaar.
Om die rekening vir die water wat gebruik is en die riool wat weggevoer is, te bereken en 'n rekening uit te stuur.
Om te bepaal of enige water in die pypleiding wat water na individuele eiendomme vervoer, verlore gaan.
Om die tariewe vir die boekjaar te bereken.
Onthou jy moet navrae en probleme aanmeld. Dit sal die Stad en waterdienste help om 'n beter diens aan jou te lewer.
Indien jy enige navrae het, besoek gerus die projekkantoor by Mfuleni se Raadskantoor gedurende die projekfase.
<fn>GOV-ZA. MininPermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Mynpermit is 'n dokument wat deur die Departement van Minerale en Energie uitgereik word om jou toestemming te gee om mynwerksaamhede uit te voer. Niemand mag sonder 'n mynpermit mynwerksaamhede uitvoer nie.
Mynpermitte is nie oordraagbaar nie. Hulle het ten doel om prospektering en mynbou te beheer met inagneming van gesondheids- en veiligheidsoorwegings, omgewingsbestuur en die verantwoordelike ontginning van minerale.
n Mynpermit is geldig vir die tydperk wat in die permit aangedui word, maar mag nie twee jaar oorskry nie. Dit mag egter vir nog drie tydperke van hoogstens 'n jaar elk verleng word.
die betrokke mineraal twee jaar lank optimaal ontgin kan word die myngebied se omvang nie 1.5m² oorskry nie geen ander persoon 'n prospekteerreg, mynreg, mynpermit of retensiepermit vir dieselfde mineraal en grond besit nie.
Doen aansoek by die kantoor van die streekbestuurder van die Departement van Minerale en Energie in die streek waar die grond geleë is.
Vul Vorm F: Aansoek om mynpermit in, wat verkrygbaar is by die kantoor van die streekbestuurder. Jy kan die vorm ook hieronder aflaai.
Dien die vorm saam met die voorgeskrewe, nie-terugbetaalbare fooi in by die kantoor van die streekbestuurder in wie se streek die grond geleë is.
As daar aan al die vereistes voldoen is, sal die streekbestuurder jou aansoek goedkeur.
Sodra jou aansoek goedgekeur is, sal die streekbestuurder jou vra om 'n omgewingsbestuurplan voor te lê en die grondeienaar en wettige bewoner van die grond, asook enige ander geaffekteerde party, te raadpleeg.
Doen binne 30 dae skriftelik by die bestuurder verslag oor die uitslag van die konsultasie.
Die Minister sal 'n mynpermit uitreik indien daar aan al die vereistes voldoen is.
Die streekbestuurder sal jou binne 14 dae in kennis stel as jou aansoek goedgekeur is.
As die aansoek afgekeur is, sal die streekbestuurder die aansoek binne 14 dae aan jou terugbesorg.
Die koste sal deur die Departement bepaal word en is nie terugbetaalbaar nie. Die bedrag sal wissel, afhangende van die mineraal wat gemyn gaan word.
<fn>GOV-ZA. MiningRight.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Mynreg is toestemming wat die Staat jou via die Departement van Minerale en Energie gee om minerale in 'n sekere gebied te mag myn.
n Mynreg mag vir hoogstens 30 jaar lank toegestaan word.
Kry meer inligting by die Departement van Minerale en Energie.
Doen aansoek by die kantoor van die streekbestuurder van die Departement van Minerale en Energie in die streek waar die grond geleë is.
Vul Vorm D: Aansoek om 'n mynreg in. Hierdie vorm is by die kantoor van die streekbestuurder te kry, en kan ook van hierdie bladsy afgelaai word.
Dien die vorm per hand of per geregistreerde pos in by die streekbestuurder in wie se streek die grond geleë is.
Wanneer jy die vorm indien, moet jy ook die nie-terugbetaalbare aansoekfooi wat deur die streekbestuurder bepaal is, betaal.
As die streekbestuurder die aansoek aanvaar, sal hy of sy jou binne 14 dae van die datum van aanvaarding laat weet om 'n omgewingsbestuurplan vir goedkeuring voor te lê; en om alle belanghebbende en geaffekteerde partye binne 180 dae vanaf die datum van die kennisgewing in kennis te stel en te raadpleeg.
As jou aansoek goedgekeur is, sal die streekbestuurder jou binne 14 dae skriftelik daarvan in kennis stel en sal jou opdrag gee om met die grondeienaar, die grondbewoner en alle ander geaffekteerde partye samesprekings te voer.
As jou aansoek nie suksesvol was nie, sal die streekbestuurder die aansoek binne 14 dae aan jou terugbesorg.
As die Minister weier om 'n mynreg toe te staan, moet hy of sy jou binne 30 dae skriftelik laat weet en die redes vir die weiering verstrek.
Die koste word deur die Departement vasgestel en is nie terugbetaalbaar nie.
Die bedrag sal verskil afhangende van die mineraal wat gemyn gaan word.
<fn>GOV-ZA. Missingpersons.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens stel lede van die publiek in staat om vermiste persone aan te meld. Jy kan 'n persoon as vermis aanmeld sodra jy onraad vermoed of dink dat die persoon iets oorgekom het.
Daar is geen wagtyd om iemand as vermis aan te meld nie. Indien 'n polisiebeampte jou anders wil oortuig, moet jy daarop aandring om met die volgende senior beampte te praat en so voortgaan totdat jy die nodige hulp kry. Besoek die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Vermiste Kinders se webwerf as jy inligting oor vermiste kinders wil bekom.
As jy vermoed dat iemand vermis is, moet jy heel eerste probeer om die persoon self te kontak.
As jy die persoon nie kan opspoor nie, moet jy dadelik na die naaste polisiestasie of kliëntedienssentrum toe gaan.
Verstrek basiese inligting oor die persoon, en verkieslik ook 'n onlangse foto.
Vul 'n SAPS 55 -vorm in en teken 'n vrywaringsvorm wat die Suid-Afrikaanse Polisiediens teen vals aanmeldings beskerm.
Indien die vermiste persoon opgespoor word, moet jy na die polisiestasie toe gaan waar die persoon as vermis aangemeld is en die polisie of beampte wat die saak ondersoek in kennis stel dat die persoon gevind is.
Vul die SAPS 92-vorm in om die kansellasie op die betrokke sirkulasiestelsel in werking te stel.
Jy kan 'n vermiste persoon by enige polisiestasie aanmeld - nie noodwendig in die area waar die persoon vermoedelik vermis geraak het nie.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Mj06_agterblad.2010-03-25.af.txt</fn>
Almal wat my ken, weet dat ek meer begaan is oor waar die plaaslike biblioteek is, as waar die winkels geleë is.
Almal vir wie boeke 'n passie is, sal ook verstaan dat ek elke keer die afgelope dertig jaar, as ek getrek het, eers uitgevind het waar die plaaslike biblioteek is, voordat ek geweet het waar om brood en melk te koop.
As laerskoolkind in 'n klein plattelandse skooltjie, was ek die enigste kind in my klas wat vrywillig boeke uitgeneem het, tot die irritasie van die personeellid wat die biblioteek spesiaal vir my moes gaan oopsluit. In die hoërskool het ek minder belang gestel in die skoolbiblioteek, maar veel eerder die dorpsbiblioteek se bibli-otekaresse oortuig dat my ma nie omgee as ek liefdesverhale lees nie. Vroeg ryp, vroeg vrot, het my ouma afkeurend gewaarsku.
Toe die keuse van 'n aftreeplek 'n werk-likheid begin word, het ek net een vereiste gehad, enige dorp by die see is goed, solank daar 'n biblioteek is. My man het darem aan 'n paar praktiese dinge ook gedink, maar uiteindelik het ons die perfekte dorp ontdek, naamlik Kleinmond.
Die meeste afgetrede persone sal vir jou sê dat die lekkerste deel van aftrede die feit is dat jy nou skielik tyd het vir al daardie dinge wat jy nog altyd graag wou doen, maar nie kon nie. Miskien het jy gewerk, miskien het die kinders en hulle dinge jou te besig gehou. Party vroue moes werk én kinders én 'n huishouding hanteer!
Een van die dinge wat ek altyd graag wou doen, maar nooit kon nie, was om aktief by 'n leeskring betrokke te wees. Vir lees het ek altyd tyd gemáák, knyptydjies op die bus, 'n hoofstuk of twee gedurende etenstyd, laaste ding in die aand voor ek gaan slaap. Maar tyd vir 'n leeskring Nooit?
Nou net mooi drie jaar gelede, het ons op Kleinmond kom aftree, en die heel eerste klub of organisasie wat ek gekontak het, was ons plaaslike leeskring.
Sommer met die eerste byeenkoms wat ek bygewoon het, het daar 'n klip in my maag gaan lê. Dit was glád nie wat ek my voorgestel het nie. Ek was voorbereid op 'n lekker lewendige bespreking van die boek, Raaiselkind, van Annelie Botes. Almal sit dan net en luister doodstil wat die (baie bekwame) vrou wat die bespreking lei, sê. Niemand rep 'n woord, of kry die geleentheid om hulle mening te lug nie. Almal luister geduldig hoe sy dit sien.
Die eerste geleentheid wat ek gekry het, het ek dalk met effens te veel vuur gevra: 'Maar dink jy nie dis moontlik dat sy die kind vermoor het nie?
n Hoorbare intrek van vele asems het gevolg. Ek het my eie asem ingehou. Het ek 'n ongeskrewe reël oortree, of wat Hoekom kyk hulle my dan so snaaks aan Dít is tog 'n bespreking, dan nie En so 'n grootse boek verdien dan juis om bespréék te word?
Dit het later geblyk dat dit nou nie juis gedoen word om die persoon wat die be-spreking lei, se mening in twyfel te trek nie, sy het hard gewerk daaraan, baie resensies gelees en navorsing gedoen oor die boek en die skrywer.
Om my mond nou weer toe te kry, veral as ek nie kan saamstem met 'n siening nie, was maar moeilik. Ek het gestaan by my punt, en skielik het nog iemand effens huiwerig gesê dat sy self gedink het dat dit moontlik is. Die gevolg was uiteindelik 'n lewendige bespreking, almal in twee kampe - het sy, of het sy nie?
Noudat ons mekaar gevind het, is die maandelikse leeskring-vergaderings beslis 'n hoogtepunt in my dagboek. Ons vergader in die biblioteeksaal, so voor en na die tyd sien jy mede-leeskringlede met armsvol boeke.
Ons biblioteek is natuurlik gaaf genoeg om vooraf 'n klomp van die boeke wat bespreek word van ander biblioteke aan te vra, en hulle hou ook 'n wakende oog oor die regverdige verspreiding van die boeke onder lede.
Die persoon wat die bespreking lei, het voorwaar 'n taak op hande, om die standaard wat deur voriges gestel is, te handhaaf. Alle uitknipsels van resensies word sorgvuldig bewaar, inligting word aangevra van die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN), en die Internet word ingespan. Dis 'n uitdaging om aan jou bespreking te werk met so 'n uitgelese, intellektuele groep mense!
Soms is ons ook bevoorreg genoeg dat die skrywer van die betrokke boek ons self kom toespreek, so het ons, onder andere, hierdie jaar die kleurryke Johan Bakkes ontmoet.
Kleinmond Leeskring is sowaar 'n heerlike manier om die breinselle aktief te hou!
Nota: Sien 'n leeskringbespreking van Raaiselkind in KB, N/D 2003, p.27.
<fn>GOV-ZA. Mj06_boekwereld_.2010-03-25.af.txt</fn>
hulpelose uitgelewerdheid aan die blinde gang van die natuur en oor sy onvermoë om homself of sy geliefdes teen die katastrofe van menswees te beskerm.
Die omslagontwerp - deur die skrywer self - is die stemvurk vir die roman. Soos die onbeholpe, kinderlike skrif van die titel oorvloei op die strak natuurtoneel met sy duidelike ('n mens sou kon sê onverbidde-like) omlynings, so word die personasies in die roman getoon in hul patetiese pogings om nee te sê aan die onafwendbare gang van die natuur.
Sagie het sy letterkundige broers in die Afrikaanse letterkunde. 'n Mens dink aan Jochem van Bruggen se Ampie (in die Ampie-trilogie) en aan CM van den Heever se Freek in Op die plaas. Stilisties en psigologies vind ek hierdie roman egter veel suiwerder en indringender as die genoemde werke. Is Sagie het - mét sy keuse van ver-haalstof - die 'gemoedelik-lokaal-realistiese' ver verbygestreef.
In Jan van Tonder se debuutnovelle, Wit vis, het ek nogal 'n renons gehad: dit was so 'n tydskrifferige, sentimentele, melodramatiese en bowenal manlikchauvinistiese aanbied-ing van 'n lesbiese verhouding dat die blote drakerigheid mens laat gru het.
Daarom is sy tweede publikasie, die kortverhaalbundel Aandenking vir 'n vry man wat pas by HAUM-Literêr verskyn het, des te meer van 'n verrassing: en dis sekerlik 'n uitmuntende voorteken van wat mens voortaan van dié uitgewery se nuwe literêre program kan verwag. Drie-en-twintig ver-hale uit en oor die tronkbestaan word hierin gebundel, die meeste héél kort ('n hele paar skaars 'n enkele bladsy lank), en byna almal vanuit die ervaringshoek van gevangenes vertel.
Trouens, die leser word die meeste geruk deur die understatement, die Iseriaanse 'oop plekke' wat gelaat word, die uiterste beheersing - in so 'n mate dat die taal dik-wels selfs houterig, onwennig voorkom (nog 'n opsig waarin Van Tonder aan 'n Van Melle herinner).
Epiphanies' dit is die meeste van dié gedronge klein tekste inderdaad: intense momente waarin nietige situasies oopgeruk word om die mens te openbaar.
Daar was instansies wat ná onthullings oor ons gevangenisdiens deur gevangenes dié openbarings afgemaak het as die sensas-ionele oordrywings van mense wat agterna wou wraak neem. Van Tonder was nie 'n gevangene nie.
Dat dit egter veel méér as joernalistieke onthulling is - dat dit van die mees gelade kortkuns is wat ons in der-jare in Afrikaans te lese gekry het - maak van Aandenking vir 'n vry man iets memorabels.
Reeds met die openingsreël in Roepman sê Timus se pa vir hom: 'Die lewe is nie 'n storie nie, Timus' Ook op die skudblad staan daar: ''n Storie is nie die lewe nie.' Dit word dan duidelik dat ons as lesers saam met die roman gaan beweeg tussen syn en skyn, en nie altyd onderskeid sal kan tref tus-sen die werklikheid en die verdigsel nie.
Van die begin is dit opmerklik dat daar 'n ooreenkoms is met Van Tonder se eie grootwordjare. Inderdaad stel hy dit dan ook so aan Sonja Loots in 'n onderhoud oor Roepman: 'Dit is seker die naaste wat ek ooit aan 'n outobiogra.e sal kom Ek het baie bygelieg, baie weggesteek, maar ook baie behou.' Rapport, 17 Oktober 2004, p.4.
Soos Timus was Van Tonder die jongste van sewe kinders, en het gedurende die sestigerjare in 'n Durbanse spoorwegwoon-buurt grootgeword. Sy ma was 'n huisvrou, en sy pa 'n stootskraperoperateur asook 'n baggerbootman. Op Human en Rousseau se webwerf verskyn 'n baie interessante CV wat Van Tonder oor sy wyduiteenlopende loopbaan geskryf het. Aanvanklik het hy vir predikant gestudeer, daarna volg 'n BA graad met Afrikaans, Sielkunde en Kriminologie as hoofvakke. Verskeie beroepe volg, onder an-dere, die Gevangenisdiens, nywerheids-oplei-dingsbeampte, joernalis by verskeie koerante en by die SAUK, asook omroeper. Deuren-tyd het Van Tonder sy loopbaan onderbreek om te skryf. So verskyn 'n kortverhaalbun-del, Aandenking vir 'n vry man, en daarna twee romans, Is Sagie en Die kind.
Elkeen is vir verskeie pryse benoem, en Die kind ontvang die Afrikaanse Taal en Kultuurvereniging (ATKV) en Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) Prosa Prys. Na 'n stilte van vyftien jaar verskyn Roepman, en word ook op die kortlys geplaas vir die ATKV Prys.
In Roepman ontmoet ons die uitgebreide Rademan-gesin: Timus se pa Abram as hoof van sy streng en nougesette patriargale gesin; sy ma Ada wat met haar lewenslus en energie die groot gesin bymekaar probeer hou; die oudste tweeling Braam en Martina, wat albei werk (Braam is die enigste broer en 'n bo-baas storieverteller en leesgierige); die tweelinge Mara en Rykie, wat 'n groot 21ste party beplan (al wat in die pad van die party staan is die feit dat Rykie swanger is, en dat pa Abram weier dat daar gedans mag word!); die jongste tweeling Bella en Erika met hul onderskeie intense verhoudings met Boytjie, Gladys se seuntjie, en Salmon, die oulike jongman; Ouma Makkie wat by die gesin kom woon na Oupa se afsterwe, en die seuns moet hulle kamer opoffer (Braam slaap in die gang op 'n opvoubare bed, en Timus by sy ouers in die kamer); Timus self, die dromer, die a.oerder en a.uisteraar, die leser se oë en ore wat met sy onuitputbare bron van nuuskierigheid alles wat gebeur, oorvertel.
Voorts leer ons al die ander onvergeetlike karakters ken: daar is oom Gouws met sy vliegduiwe, maar ook sy bossie carnations en 'n bottel in 'n bruinsak op payday op pad na Goolshan se kaya; sy dogter Melinda wat net rooi panties dra; haar sussie June wat polio gehad het; die aggressiewe Zane wat saans vlermuise met 'n draad doodslaan; sy mooi meisie Helen met die blink bikini; die buurseun Hein met sy vuilbek; die weeskind Ruben met sy duistere agtergrond; en die huishulp Gladys en haar seuntjie Boytjie, wat te groot word vir die agterplaas.
Die verhaal skarnier natuurlik om Joon, die roepman, wat almal betyds moet wakker maak vir hulle skofte. Ook sy ma, ant Rosie, wat elke dag klippe optel. Joon se rol in die verhaal is egter meer as roepman wees; hy verteenwoordig die stryd tussen goed en kwaad, tussen reg en verkeerd. Hy besit 'n soort magiese krag om altyd op die regte plek op die regte tyd te wees, en om met bomenslike insigte in te gryp waar nodig. So spaar Joon, byvoorbeeld, vir Timus van erge verleentheid nadat hy sy broek natgepiepie het deur hom heeltemal nat te spuit met die tuinslang: 'Nou sal niemand meer kan sien nie' (p.107). Joon weet instinktief dat Timus bang is vir Ruben se sinistere neigings na die tragies-komiese uitstappie na die walvisstasie (en veral die angstige maar skreeusnaakse bunny-chow insident, p.143).
Van Tonder vestig al die verhaalelemente vroeg in die roman, en brei dit uit saam met die loop van die verhaal. Sodanig word die tydlyn duidelik in die sestigerjare geplaas met dr HF Verwoerd se portret in die sitkamer, die aanvalle op sy lewe, en die uiteindelike aanslag en begrafnis. Die politieke milieu van dié era word raak geskets, met, onder andere, die spanning en kon.ik tussen die twee hoofstroom partye, naamlik die Natte en Sappe. Daarmee gepaard die konserwatiewe en besonder moralistiese godsdienssiening, asook die rassistiese ver-houdings, opvattings en optredes wat in dié politieke klimaat gedy het. Ons lees hoe die verskillende karakters reageer wanneer Elias vir Beauty slaan, die algemene houding wat teenoor die polisie heers, en ouma Makkie se menslikheid en wysheid wat tydelike verligting bring (pp.61-64).
Van Tonder slaag myns insiens ook daarin om diepte te verleen deur middel van kontraste; Pa Abram se dominerende rol in die gesin berus op die eng, versmorende Calvinistiese en patriargale sisteem, en terselfdertyd word daar verwys na 'sy rein gewete...' (p.7). Dit bereik 'n hoogtepunt waar Abram vir Salmon forseer om 'n keuse te maak tussen sy liefde vir Erika en sy geloof, die ou Apostoliese. Die onverbid-delikheid van Abram se tonnelvisie word skreiend openbaar.
Al die tragiese elemente word egter versag en vermenslik met 'n goeie dosis humor wat in die roman teenwoordig is. Juis as gevolg van sy kinderlike onskuld beland Timus in komiese situasies, en verwoord dit boonop in nog meer humoristiese belewenisse. Reg aan die begin van die roman hoor ons Timus het sy arm gebreek nadat hy uit 'n boom geval het waar hy die Bantoes afgeloer het. Ter verduideliking voer hy aan: 'Maar ek het nie gejok nie: dit wás 'n Bantoe wat my arm gebreek het' (p.19). Timus breek sy ander arm deur van die dak af te val waar hy probeer het 'om skuim te piepie'. Ter verduideliking voer hy aan: 'Ek het hom afgepie' (p.74). Terwyl Timus sy ma en Hannie se gesprek oor al die tweelinge (dubbeldore) a.uister, redeneer hy as volg: 'Dubbeldoor. Dis 'n ding wat ek nog nooit kon uitgewerk kry nie, al het ek vyf susters en twee ore en twee oë Ek loer hulle so uit die hoek van my oog, en ek het nog nie 'n eier van 'n uur oud aan een van hulle gesien nie' (p.15).
Van Tonder maak ook gebruik van die sim-boliese rol van water wat sterk spuit. Reeds aan die begin van die roman vind ons Abram wat met die tuinslang in die hand die gras natspuit terwyl Timus in die badkamer wag vir sy pak slae. Die aandag word gevestig op die sterkte van die stroom as gevolg van die hoogte van die watertoring, en die dik pype wat die water onder die pad na die huise vervoer. Telkemale lees ons Abram neem die tuinslang om die gras nat te maak, of sommer net te spuit. Hierdie simboliese gebruik van waterspuit stapel op totdat die klimaks bereik word waar die pyp in die pad oopbars, en die water in 'n sterk fontein opspuit. Die hele verhaal het opgebou na hierdie hoogtepunt toe. Dit is die aand van Mara en Rykie se twenty-.rst, maar as gevolg van Verwoerd se begrafnis geld die toegewing om te mag jive nie meer nie. Die partytjie is 'n totale mislukking. Wanneer die pyp bars, lok dit almal soontoe. Eers daag Joon op, dan Mara en Rykie, en dan ouma Makkie in die rolstoel. Mettertyd volg al die buurt se mense en staan verwonderd onder die sterk water van die fontein. Daar is ooms en tannies en seuns en meisies. Melinda trek eerste haar klere uit totdat sy net haar rooi pantie aanhet, en kort voor lank volg almal haar voorbeeld. Al die kaal, nat en blink lywe dans op oom Gouws se musiek onder die vallende water. Hierdie heerlike en oproerige dans ontwikkel in 'n fantastiese en magiese gebeurtenis waarin almal 'n soort reiniging ondergaan. Meer nog, almal is kaal, almal is nat, almal dans saam, almal is nou gelyk. 'Die mense kyk op. Kop agteroor staan hulle. Almal lyk skielik vir my soos Joon' (p.184).
Van Tonder gebruik al hierdie verskillende elemente in sy roman om veelvlakkigheid en tekstuur te verleen aan die 'coming of age' verhaal van Timus se grootwordproses. Terwyl die storielyn meedoënloos voort-spoed na die tragiese eindpunt waar Joon tussen twee trokke vasgestamp word, verlig die skrywer die patos deur, onder andere, Timus se seksuele ontwakenings. Daar is Timus se beheptheid om manlike proporsies aan te neem met sy lyfhare, sy 'peester', en veral om soos 'n regte man te kan skuim piepie. Daar is die onskuld en verwondering in die vroulike. guur en misterie as Timus vir Gladys a.oer terwyl sy bad. En daar is Timus se teer en pynlike gevoelens jeens Elsie in sy eerste verliefde ervaring.
In sy resensie oor Roepman noem Philip John dat die perspektief van die roman ''n skerp lens van onskuld' is waarmee Timus die volwasse wêreld met al sy waansin, humor, tekortkominge, hartseer, gewoonheid en lyding a.oer en a.uister. (Die Burger, 3 Januarie 2005, p.9.) Hierdie beelde en tekens word onverbloem aan die leser oor-gedra sonder om 'n onderskeid te tref tus-sen reg en verkeerd, goed en kwaad, en selfs tussen werklikheid en verdigsel, syn en skyn.
Die verhaal beweeg dus naatloos tussen hierdie twee pole, en sorg vir die nodige spanning. Aan die een kant is die lewe van gewone mense in 'n alledaagse werkers-klas omgewing, en aan die ander kant die magiese kragte van bomenslikheid en ver-beeldingsvlugte. Daar word ook gekontras-teer tussen die konserwatiewe, patriargale sisteem van die man (Abram), teenoor die lewenslustige energie van die vroue (Ada en die susters). Dit is veral die jong susters wat uiteindelik weier om verder onderdruk te word deur die eng en versmorende beperkinge van hulle vader, en van hulle breek dan inderdaad vry en verskuif hulle grense letterlik en. guurlik.
Aan die einde van die roman is daar 'n vinnige opeenstapeling van tragiese mo-mente; Joon word vasgestamp tussen die twee trokke en is dood, sy ma ant Rosie verdwyn en vaar op na die hemel, en laat net haar sak klippe agter, en ouma Makkie sterf stil in haar slaap. Dit beteken ook die einde van 'n era: Abram word bevorder en die Rademans verhuis na Stanger, en die gesin breek uitmekaar. Dit beteken ook die einde van 'n era by die Spoorweë: 'Daar het nie 'n roepman in Joon se plek gekom nie. Die Spoorweë sê die tyd van wakker maak is verby, mense weet goed genoeg hulle moet opstaan om te gaan werk' (p.197). Selfs die trokke word sonder vrag heen en weer gerangeer. Ook Timus het grootgeword. Sy fokus en aandag verskuif: 'Ek pie nooit meer buite nie. En in die lêwwetrie mik ek na die kant van die bak' (p.198).
Ten slotte glo ek Jan van Tonder het uitstekend geslaag om 'n roman te skryf met geloofwaardigheid in sy milieu, sy karakters, en sy storielyn. Die gewone, alledaagse mense se lewe word belig met al sy fasette, asook die magiese elemente. Die roepman wek nie net die mense om betyds te wees nie, dit dien as 'n wekroep vir elkeen om die basiese goedheid in elke mens te laat ontwaak.
Ek het met groot vreugde en deernis hierdie lankverwagte roman van Jan van Tonder geniet, en hoop dat hy vinnig 'n volgende werk die lig sal laat sien.
<fn>GOV-ZA. Mj06_bookworld.2010-03-25.af.txt</fn>
Na die lees van Jan van Tonder se suksesvolle novelle, Roepman, het ek genoop gevoel om meer oor hierdie bekroonde skrywer uit te vind. Vele soektogte later het my tot die slotsom laat kom dat hierdie 'n uiters eerlike, maar private mens is. Maar dit het my gekos die boek ook lees om tot die. nale slot-som te kom - sy opregte en insiggewende waarnemingsvermoë van die alledaagse het werklik beïndruk.
Van Tonder aan die woord...
Toe ek jare gelede op Ladismith gewoon het, vra 'n vriendin my waaroor my roman Is Sagie gaan. ''Dis die storie van 'n vertraagde man in die Klein Karoo,'' antwoord ek. ''O, 'n outobiogra.e,'' kom die reaksie ewe onskuldig.'
Nou ja, daar het u dit.
Of ek ooit 'n (tweede) outobiogra.e sal skryf, betwyfel ek, maar met Roepman het ek my ganse grootwordtyd moes evokeer. Ek het kort-kort my susters gebel om inligting te bekom, en my broer stilletjies verwyt oor sy voortydige dood, want hy sou beter as ons almal onthou het.
Aan die ander kant: wat wie ook al in die herinnering geroep het, hoeveel feite ek ook al kon versamel, uiteindelik sou dit tweede viool moes speel - die romanskrywer laat weg, lieg by, verdraai. Geskiedskrywers doen dit, verdomp, hoekom sal óns nie?
Wie kan 'n boek skryf sonder om uit eie ondervinding te put?
Dit maak nie saak hoeveel ooreenkomste daar tussen die werklike Van Tonders en die. ktiewe Rademans is nie, Roepman is stórie. Dis die storie van elke seun wat sy onskuld verloor in hierdie wêreld waarin onskuld deur dese en gene besing, maar ironies genoeg, nie lank geduld word nie.
Dis verstommend hoeveel mense outeur en verteller met mekaar verwar. Jan van Tonder is nie Timus Rademan nie, al het Jan, nes die verteller van die boek, lank ná sy tyd-genote baard gekry en skuim begin piepie. Ek maak daarvoor op deur vinniger as hulle te verouder. Ek kry dit reg deur 'n lewe uit skryfwerk te probeer maak. My vriendin het reg gehad, dus, om my destyds met Sagie te verwar. Ek sou op die naam aangedring het as ek Sagie se soort onskuld myne kon noem. Maar ek is bevrees dáárvoor is dit selfs vir Timus Rademan te laat.'
Elfra Erasmus skryf in Die Burger in 1990 dat Van Tonder in 1979 in die tronk, Pointgevangenis, in Durban begin skryf het. Swart, bruin en Indiër-gevangenes. Sy gedurige gekyf oor die behandeling van die mense het veroorsaak dat hy met 'n groot geweer in 'n wagpos op die muur beland het. Maande van frustrasie wat hom tot by die punt gedryf het waar hy 'n keuse moes doen: gaan hy die hoof van die gevangenis skiet, of homself..?
Van Tonder was al 'n kaartjiesonder-soeker, stoker, tronkbewaarder, opleidings-beampte, joernalis (by drie koerante en die SAUK), restaurantbestuurder, skilder, skrywer. Volgens hom het die jaar in die Gevangenisdiens en die stuk of ses, sewe jaar as 'n verslaggewer seker die grootste invloed op sy skryfwerk gehad.
In die tronk en op sekere plekke waar 'n verslaggewer met mense te doen kry, byvoorbeeld, die Hooggeregshof, is daar nie geheime nie; daar staan 'n mens poedelkaal, gestroop van feitlik elke masker.
Ek dink ek het al veel meer adresse gehad as wyle Vincent van Gogh. Selfs al bly ek jare in een stad, jeuk ek elke ses maande of wat om ander blyplek te kry. Ek hou van die afwisseling; nuwe buurtes, nuwe mense, nuwe indrukke.
Die meeste plekke word stories of dele van stories. Ek skryf graag op die plek waar my verhaal hom afspeel om die atmosfeer so vas as moontlik te vat.
Op haar vraag of hy nou heeltyds skrywer is, antwoord hy, 'vir die eerste keer in my lewe werk ek vir 'n goeie baas'.
Watter prosavorm verkies hy, wou sy weet. 'n Moelike keuse, 'maar die geleent-heid wat die roman my bied om so diep as moontlik in so veel as moontlik skakeringe van 'n karakter se persoonlikheid te krap, is vir my nogal bevredigend. Die karakter/s wat ek gemaak het, moet vleis en bloed genoeg hê om 'n leser te laat lag of huil'.
Hoe hy oor Wit vis voel 'Wit vis is te vroeg uitgegee. 'n Skrywer is altyd haastig om sy eerste boek te laat verskyn. Dit is soos 'n tiener in wie die eerste jeuk van sy/haar seksualiteit gekom het - hy/sy weet dat dit goed is om te wag met die liefde tot dit die liefde behaag, maar meestal ontbreek die geduld (vra maar Maretha Maartens se hoofkarakter in 'n Pot vol winter) en dan is die agtersitplek van 'n motor ook goed genoeg. Wit vis was 'n agtersitplek-onder-vinding wat ek liewer wil vergeet.'
Op haar stelling dat sommige skrywers sê hulle skryf 'vir hulself', met geen spesi-.eke gehoor in gedagte nie, kry sy 'n heftige reaksie.
Daar is min dinge belagliker as daardie stelling. As dit die goddelike waarheid was, waarom publiseer die mense hul werk dan As iemand in die stort sing en vir my sê dit is vir homself, glo ek hom, maar wanneer hy dit oor die radio doen en dieselfde ding beweer, weet ek hy lieg?
Sy vra, as hy een van sy boeke as 'n oog-appel moet uitlig, sal dit Is Sagie wees. Al die onskuld wat hy kwyt is, het Sagie in hom.
Vir a.eiding wanneer hy nie skryf nie, skilder hy wanneer hy die geleentheid kry, bespeel die kitaar en sing, stap soms in die berge, sit 'n vars kof.eblik oor die gat in sy motor.ets se uitlaatpyp, lees, maak 'n volstruisnekpotjie in die es.
Maar ek dink nie daar is baie oomblikke dat ek nie skryf nie. Selfs wanneer ek ander dinge doen.
n Storie is nie die lewe nie.' Jan is rats met 'n ontkenning voorin Roepman: 'Lesers wat meen dat hulle hulleself of ander persone in hierdie boek herken, misgis hulle. 'n Storie is nie die lewe nie.' In werklikheid is Roepman 'n wekroep, 'n gepluk en gestoei om mense wakker te skud - met die toegevoegde waarde van wonderwerke.
Ek weet ek het 'n goeie boek geskryf. Roepman is sy naam,' het Jan oor die foon gesê toe ek hom ná jare opspoor. 'En nou ly ek aan nageboortelike depressie. Ek vermoed dis hoe dit vir 'n vrou ná 'n baba se geboorte voel.'
Ek ry van Kakamas af Oudtshoorn toe, na Jan toe om sy eie storie eerstehands te hoor.
Ek lees nagdeur, helder wakker. Ek mis 'n paar werkskofte en 'n spertyd. Ek is ontstig en ontroer deur die swaarkry van die twaalfjarige verteller, Timus, en sy mense, die insig van die skeel Joon Sterrekyker, die wreedheid van die hoeders van die gemeenskap. In die loop van die nag maak Jan se storie, sy woordkuns en wonderlike waarnemingsvernuf my genadeloos deel van mense se ontwakinge en ontnug-teringe, maar ek raak ook deel van genadige wonderwerke op onwaarskynlike plekke. Ek dans ook naak onder die skuimfontein wat donkernag die swart teerpad oopbreek en alle aangetastes skoonspoel.
Ek wil niks na 'n sedeles laat klink nie. Ek is nie 'n moeilikheidsoeker nie. Ek wou net 'n storie skryf oor hoe mense lyk en oor hoe hulle kán lyk. Ek het nie die issues berekend aangepak nie. Dit kom oor en oor in my skryfwerk uit hoe ongenadig mense kan wees teenoor dié wat aan hulle uitgelewer is. Ek skryf: "Kyk hier hoe is ons. Dis nie hoe ons gemaak is om te wees nie." As ek vir my myself kon laat sien, kan ek dalk vir iemand anders help sien deur iets wat ek self gesien het.
Ek sal 'n gans ander mens word as ek nie skryf nie. 'n Ou drol.' Goddank hy het aan die skryf gebly, sê Crafford. 'Hy is allesbehal-we 'n ou drol. In die Klein-Karoo se skemer het hy die teenwoordigheid van 'n inheemse edelman. Sy seunskindagtige energie het bedaar tot 'n ingeleefde vredigheid.'
As dit nie 'n rolprent word nie, is daar nie regisseurs in die wêreld nie. Of nie geld nie. Ek was Saterdagmiddag sesuur by toe die eerste eksemplaar van die drukpers af kom. Ek móés die geboorte bywoon. Roepman is vir mý gegee. Nie vir iemand anders nie. Roepman is saam met my gemaak. Dis die één boek in my wat nie ongeskryf kon bly nie.' 'n Uitgemaakte saak.
Ek het 'n vermoede dat die meeste mense nie eens wéét ek skryf nie,' sê Jan met sy elmboë weerskante van die kop van die vrou wat hy op sy kombuistafel se blad geskilder het.
En ek wíl so graag beroemd wees. Mense hoef my nie op straat te herken nie. Ek wil net ongemerk hoor hulle sê vir mekaar: Dis 'n móói storie dié.'
Driftiger beduie hy: 'Ek wil skép, ek wil mense laat huil en laat lag. Ek dink dis die oudste sonde om soos God te wil wees. Om te wil skep.'
Terwyl hy gewag het dat die boek se tyd moes aanbreek, het hy geskilder, 'n restaurant bestuur, goeie radiodramas en kortverhale geskryf, en een aand met die hulp van 'n bottel brandewyn ál vyftien sy weergawes van 'n ongepubliseerde roman se manuskrip verbrand. In dié tyd het hy geliefdes aan die dood en aan die lewe afgestaan en elke vier jaar op 'n nuwe plek van voor af begin. Wanneer die wolf aan die deur was, het hy bobbejane vir 'n boer weggejaag in ruil vir blyplek op die plaas, en koeldrankbottels verkwansel om vir sy hond te kan kos koop.
Ek is bly dat ek grootgeword het waar ek grootgeword het,' sê hy. Met baie blootstelling en min weelde behalwe die koestering van 'n groot gesin - vyf susters en 'n broer. 'Sonder dié blootstelling sou ek nie die empatie met mense kon hê wat ek het nie. Die geskakeerdheid van die lewe en van menswees om my in spoorwegbuurte langs rangeerwerwe, het my as mens en as skrywer help skep. In gegoede woonbuurte is daar nie sulke teksture nie. Vir ons was dit normaal om nie geld te hê nie. Maar die blootstelling by die kerk en skool het by my as mens gesteel.'
Hy het die spoor van sy lewensloop gevat en uit sy herinneringe en ervaringe en uit sy diepste emosies is Roepman geboetseer. 'Natuurlik is die gegewe erg outobiogra.es, maar dit het stórie geword. Nie meer net ons gesin en die mense om ons s'n nie. 'n Universele verhaal, een wat op enige plek in ons land kon afspeel, op enige plek waar mense in wisselende grade van armoede geleef het, deur verskillende vorms daarvan ontmagtig is,' sê Jan.
Met die skryf van die boek het ek probeer verstaan waar ek vandaan kom, wie ek is, in watter mate my omgewing my gevorm het. Ek het simbolies op die grond gespoeg en modder aangemaak en aan my ooglede gesmeer en vir myself gesê: Sien 'n slag, en moet nooit weer néérsien op waar jy vandaan is, of waar ander vandaan is nie of waar wie ook al nou is nie. Ek het 'n probleem daarmee dat mense na poepôlle opsien net omdat hulle ryk is.
Roepman is 'n verhaal wat vertel móés word, maar ek sou dit nie kon doen toe ek dertig was nie - ek sou nie gereed gewees het daarvoor nie, te onryp om te gaan krap in doerietyd se dinge, te onwys om te begryp wat daar alles gebeur het,' skryf hy vooraf vir my in 'n rekenaarbrief. 'En toe kry ek 'n dringendheid daaroor. Dit moes vanjaar verskyn.' In die jaar dat hy vyftig geword het, in die jaar waarin hy sy eerste eie huis gekoop het, sy eerste betroubare voertuig aangeskaf het. Met Die kind se geld.
Ek het wat ek nog altyd wou hê,' sê hy. 'Ek het nie veel meer nodig as wat ek het nie. 'n Lekker dak oor my kop, 'n mooi uitsig en 'n voertuig om mee te ry.' Hy bedink hom. 'Ja, en ek sou iemand wou hê om saam mee oud te word. En bitter graag 'n kind.'
Van Tonder se laatlam-boek blyk 'n kroonprins bestem vir hoë erkenning te wees. In die uitgewersbedryf het dit - nog vóór publikasie - 'n beroering veroorsaak. Keurders was in vervoering daaroor. Dit is ook op 'n stadium aangewys as een van die vyf Afrikaanse romans op Exclusive Books se gesogte Publishers' Choice-lys. Jan se post-partum blues is vergete.
Jan van Tonder het reeds 'n viertal literêre tekste op sy naam: daar was die kortver-haalbundel Aandenking vir 'n vry man en die drie romans, Wit vis , Is Sagie en Die kind , waarvan laasgenoemde met die ATKV en FAK Pryse bekroon is. Wat veral in sy laaste twee tekste opgeval het, was die suiwer en on-sentimentele vertelstyl wat daarin slaag om die leser te oortuig dat dit absoluut eg en deurleef is.
In sy jongste roman, Roepman, maak Van Tonder gebruik van 'n kinderverteller in die persoon van Timus.
Die gebruik van 'n kind as verteller wat op naïewe wyse die heersende maatskaplike en veral politieke toestande registreer, is nie nuut in die Afrikaanse literatuur nie. Hier het Van Tonder voorgangers soos Jeanne Goosen se Ons is nie almal so nie en, onder andere, Daantjie Dromer, Mark Behr se Die reuk van appels en SP Benjamin se Die reuk van steenkool. In sekere opsigte is dit 'n maklike manier om kommentaar te lewer op die misstande van 'n verbygegane tyd. 'n Kind wat nog nie alles begryp wat rondom hom of haar aangaan nie, is die ideale waarnemingspunt om te gebruik as jy iets wat sulke duidelike gebreke gehad het soos die apartheidsisteem, van binne uit wil beskryf sonder om die leser se simpatie te verloor. Aan die een kant is die kind deel van die sisteem en kan hy of sy geloofwaar-dige kommentaar lewer op die gebruike van die tyd; aan die ander kant is die kind nog te jonk om werklik die implikasies van die sisteem te besef waarvan hy of sy deel is of om iets daaraan te doen. So 'n kindervertel-ler wat vertel oor 'n jeug uit die hoogty van apartheid kan ook iets van sommige lesers se behoefte vertolk om te voel dat hulle die onregte van die verlede ervaar het, maar te jonk en onskuldig was om verantwoordelik-heid daarvoor te aanvaar. Indien 'n skrywer 'n roman met 'n politieke-maatskaplike fokus wil skryf, is dit miskien dapperder én moeiliker om te vertel vanuit die perspektief van een van die persone wat aandadig was aan die sisteem, en dus minder simpatie wek by die leser.
Soos in die byna klassiek-geworde Afrikaanse voorbeelde wat ek hier bo genoem het, is die kinderverteller in Roep-man gelukkig nie alleenlik daar om 'n spieël te wees van die politieke omstandighede van die tyd nie (dit sou iets van 'n goedkoop truuk wees met 'n beperkte vermoë om die aandag van die leser te hou). In elkeen van die genoemde romans het die kind ook 'n eie verhaal wat die aandag eis en ontvou teen die maatskaplik-politiese agtergrond. Net soos in die romans van Goosen, Behr en Benjamin beïndruk Van Tonder se roman nie soseer oor die vernuftige beeld wat dit skep van 'n verbygegane tyd nie, maar met die wyse waarop dit die kind se oorgang vanaf die onskuld van die jeug na die wete van volwassenheid teken. Roepman vertel trouens 'n verhaal wat homself baie mooi laat lees in terme van alles wat geskryf is oor oorgangsrituele en die tussenfase waarin die mens wat besig is met so 'n oorgang, verkeer.
Van Tonder se roman mag lyk na 'n oor-rompelend eenvoudige vertelling gebaseer op outobiogra.ese gegewens, maar dit is kennelik sorgvuldig bedink om die universele ervaring van verlies aan onskuld bloot te lê. Dit is een van die aangename verrassings in 'n jaar wat reeds belangrike Afrikaanse werke opgelewer het.
Dat die stories van Afrika - selfs van 'n moontlik verbygaande era in Afrika - geskryf word, is belangrik. Dit is vir elke volk be-langrik om te weet waar hy vandaan kom. 'n Mens is Jan van Tonder dus dankbaar vir die stukkie Afrika wat hy vasvang in sy baie leesbare roman, Die kind.
Van Tonder slaag daarin om deur middel van die eenvoudige, maar treffende verhaal van die vrou Amazolo en die kind wat sy lank nie wou hê nie, die dilemma van 'n hele volk uit te beeld. Dat dit konsentreer op hierdie bepaalde dilemma en nie alle ander aspekte van die Zoeloes se geskiedenis tot op datum dek nie, durf myns insiens nie teen die boek gehou word nie. Dit is 'n skrywer se reg om te besluit watter aspekte van die werklikheid sy verhaalmateriaal gaan uitmaak. Letterkunde is iets anders as geskiedenis.
Met hierdie roman toon Van Tonder weer eens dat hy nie bereid is om mee te doen aan heersende letterkundige modegiere nie. 'n Mens hoop dat die voortre.ike deursigtigheid van sy styl, wat die gees van sy verhaal sekuur weergee, nie weer - soos in die verlede - daartoe gaan lei dat die boek as ontspanningsliteratuur bestempel word nie, maar dat dit as letterkunde aanvaar sal word. Van die grootste letterkunde van alle tye is in 'n sober, deursigtige styl geskryf. Dit is 'n wanopvatting, en een - wil dit my lyk - wat deesdae deur prystoekennings versterk word, dat ernstige letterkunde noodwendig gekompliseerd moet wees.
Die bandontwerp deur Pierre de Wet gee die gees van die boek uitstekend weer.
Jan van Tonder se kort roman Is Sagie verskil hemelsbreed van sy bundel tronkverhale Aandenking vir 'n vry man, wat in 1984 verskyn het.
Terwyl daar myns insiens in die kortver-haalbundel 'n bepaalde oordaad in die aanbod was, meen ek dat Van Tonder in die roman gegroei het tot 'n bewonderenswaar-dige vermoë tot onderbeklemtoning. Ook die manier waarop hy hier daarin slaag om 'n oënskynlik eenvoudig-landelike gegewe te laat groei tot 'n peiling van die diepste dilemma van menswees, beskou ek as 'n merkwaardige kragtoer. Want dit gaan hier nie net oor die onskuldige verhouding tussen twee verstandelik gestremde jongmense nie. Dit gaan in die eerste plek oor die mens se hulpelose uitgelewerdheid aan die blinde gang van die natuur en oor sy onvermoë om homself of sy geliefdes teen die katastrofe van menswees te beskerm.
Die omslagontwerp - deur die skrywer self - is die stemvurk vir die roman. Soos die onbeholpe, kinderlike skrif van die titel oorvloei op die strak natuurtoneel met sy duidelike ('n mens sou kon sê onverbidde-like) omlynings, so word die personasies in die roman getoon in hul patetiese pogings om nee te sê aan die onafwendbare gang van die natuur.
Sagie het sy letterkundige broers in die Afrikaanse letterkunde. 'n Mens dink aan Jochem van Bruggen se Ampie (in die Ampie-trilogie) en aan CM van den Heever se Freek in Op die plaas. Stilisties en psigologies vind ek hierdie roman egter veel suiwerder en indringender as die genoemde werke. Is Sagie het - mét sy keuse van ver-haalstof - die 'gemoedelik-lokaal-realistiese' ver verbygestreef.
In Jan van Tonder se debuutnovelle, Wit vis, het ek nogal 'n renons gehad: dit was so 'n tydskrifferige, sentimentele, melodramatiese en bowenal manlikchauvinistiese aanbied-ing van 'n lesbiese verhouding dat die blote drakerigheid mens laat gru het.
Daarom is sy tweede publikasie, die kortverhaalbundel Aandenking vir 'n vry man wat pas by HAUM-Literêr verskyn het, des te meer van 'n verrassing: en dis sekerlik 'n uitmuntende voorteken van wat mens voortaan van dié uitgewery se nuwe literêre program kan verwag. Drie-en-twintig ver-hale uit en oor die tronkbestaan word hierin gebundel, die meeste héél kort ('n hele paar skaars 'n enkele bladsy lank), en byna almal vanuit die ervaringshoek van gevangenes vertel.
Trouens, die leser word die meeste geruk deur die understatement, die Iseriaanse 'oop plekke' wat gelaat word, die uiterste beheersing - in so 'n mate dat die taal dik-wels selfs houterig, onwennig voorkom (nog 'n opsig waarin Van Tonder aan 'n Van Melle herinner).
Epiphanies' dit is die meeste van dié gedronge klein tekste inderdaad: intense momente waarin nietige situasies oopgeruk word om die mens te openbaar.
Daar was instansies wat ná onthullings oor ons gevangenisdiens deur gevangenes dié openbarings afgemaak het as die sensas-ionele oordrywings van mense wat agterna wou wraak neem. Van Tonder was nie 'n gevangene nie.
Dat dit egter veel méér as joernalistieke onthulling is - dat dit van die mees gelade kortkuns is wat ons in der-jare in Afrikaans te lese gekry het - maak van Aandenking vir 'n vry man iets memorabels.
Reeds met die openingsreël in Roepman sê Timus se pa vir hom: 'Die lewe is nie 'n storie nie, Timus' Ook op die skudblad staan daar: ''n Storie is nie die lewe nie.' Dit word dan duidelik dat ons as lesers saam met die roman gaan beweeg tussen syn en skyn, en nie altyd onderskeid sal kan tref tus-sen die werklikheid en die verdigsel nie.
Van die begin is dit opmerklik dat daar 'n ooreenkoms is met Van Tonder se eie grootwordjare. Inderdaad stel hy dit dan ook so aan Sonja Loots in 'n onderhoud oor Roepman: 'Dit is seker die naaste wat ek ooit aan 'n outobiogra.e sal kom Ek het baie bygelieg, baie weggesteek, maar ook baie behou.' Rapport, 17 Oktober 2004, p.4.
Soos Timus was Van Tonder die jongste van sewe kinders, en het gedurende die sestigerjare in 'n Durbanse spoorwegwoon-buurt grootgeword. Sy ma was 'n huisvrou, en sy pa 'n stootskraperoperateur asook 'n baggerbootman. Op Human en Rousseau se webwerf verskyn 'n baie interessante CV wat Van Tonder oor sy wyduiteenlopende loopbaan geskryf het. Aanvanklik het hy vir predikant gestudeer, daarna volg 'n BA graad met Afrikaans, Sielkunde en Kriminologie as hoofvakke. Verskeie beroepe volg, onder an-dere, die Gevangenisdiens, nywerheids-oplei-dingsbeampte, joernalis by verskeie koerante en by die SAUK, asook omroeper. Deuren-tyd het Van Tonder sy loopbaan onderbreek om te skryf. So verskyn 'n kortverhaalbun-del, Aandenking vir 'n vry man, en daarna twee romans, Is Sagie en Die kind.
Elkeen is vir verskeie pryse benoem, en Die kind ontvang die Afrikaanse Taal en Kultuurvereniging (ATKV) en Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge (FAK) Prosa Prys. Na 'n stilte van vyftien jaar verskyn Roepman, en word ook op die kortlys geplaas vir die ATKV Prys.
<fn>GOV-ZA. Mj_2005_backpage.2010-03-25.af.txt</fn>
Ons het verlede jaar 'n buitengewone reënjaar gehad en dit was veral vir kinders en bejaardes moeilik om by die biblioteek uit te kom.
Ten spyte daarvan het kinders met plastiek oor die koppe en boeke onder die baadjie die weer trotseer en ver gehardloop om net weer ander boeke in die hande te kry. 'n Bejaarde bel en sê: 'Maak tog 'n plan dat ek ander boeke in die hande kry. Jy weet, mevrou, die boeke is my slaappille.'
Ek het weereens besef watter belangrike rol boeke in ons lewens speel, van jonk tot oud.
Op 'n baie besige Woensdagmiddag, toe dit gegons het van navrae vir skooltemas, het 'n moedelose ma kom vra waar sy inligting kon kry oor groepe of volke by wie die maan 'n rol speel in hulle geloof of kultuur. Dit was nadat sy haar al moeg gesoek het na 'n gedig waarin ook na die maan verwys word.
Eerstens het ons toe boeke gesoek oor die Islamgeloof waar daar gewag word om die maan te sien voordat Ramadaan kan begin, maar die inligting was maar min. Daarna het ons ons gewend na die Boesmans wat baie waarde aan die maan heg. Terwyl die ma die inligting bestudeer, het ek intussen ander navrae hanteer en toe ek weer opkyk, staan dieselfde vrou weer voor my en vra baie moedeloos of daar nie meer inligting beskikbaar is nie. Ek antwoord haar toe ewe moedeloos dat ek al die 'boeslam'-boeke vir haar gegee het. Twee vlieë met een woord! So het daar 'n woord ontstaan wat ons na 'n besige dag gebruikons is boeslam gewerk!
n Seuntjie bring sy ma se boeke in. Sy het natuurlik gesê dat die boeke moet hernu word. Baie parmantig sê hy toe: 'Tannie, my ma wil van al die boeke afdrukke hê.' Ek was baie verstom en vra toe hoekom, waarop hy antwoord: 'Sy het nog niks gelees nie tannie, sy lê heeldag en televisie kyk.'
Boeke loop uit n Graadeenleerling wat vir die eerste keer boeke uitgeneem het, het nie haar boekies by die toonbank ingehandig toe sy dit terugbring nie. Sy het deurgestap en haar boekies in die rak teruggesit. Sy het vir haar twee ander boekies gevat en amper by die deur uitgestap as ons haar nie gekeer het nie!
Op 'n ander geleentheid het 'n tienermeisie op 'n dag haar ma se boeke ingebring en ander boeke geneem. Sy was so ingedagte dat sy by die deur uitgestap het sonder om die boeke te laat stempel. Ek was ook so bedrywig dat ek nie gesien het dat sy uitstap nie. Sy het eers halfpad huis toe ontdek dat sy nog met die rooi boekbonnetjies in haar hand loop en dat die boeke nie gestempel is nie. Sy moes net daar in haar spoor omdraai, baie verleë!
n Biblioteek is nie net 'n bymekaarkomplek waar boeke uitgeruil en kennis vir die samestelling van take verkry word nie. Dit het veel meer betekenis vir 'n groot gedeelte van die gemeenskap. Die biblioteek kan gesien word as 'n 'home from home' aangesien verskillende mense met verskillende probleme die biblioteek besoek en dan is dit die bibliotekaris se taak om elkeen te bedien volgens sy behoefte.
Daar is soveel behoeftes: die verstoteling wat nie welkom en tuis voel by sy huis nie, 'n hartseer persoon, 'n moedelose ouer van ongehoorsame kinders - almal kom soek hulp en leiding in die onderskeie boeke. So ook 'n werklose wat wil lees oor entrepreneurskap, 'n moeë persoon met. nansiële probleme tuis, 'n depressiewe persoon op die rand van sy afgrond, maar dan is daar ook die oumensie wie se huis leeg is en 'n behoefte aan 'n geselsie het.
Die persoon agter die toonbank plaas nie net 'n stempel op die boek nie, maar deel ook in die lief, leed en geluk van die besoekers, ontvang en gee liefde en opvoeding aan vrolike kinders, luister graag wanneer daar oorgeborrel word oor die suksesse, maar ook die hartseer van die kinders, kleinkinders, familie en vriende.
Die jarelange vriendskap en vertroue wat opgebou is tussen die leser en die bibliotekaris, maak van haar 'n vriendin wat altyd daar is wanneer sy nodig is. Sy bedien klein en groot met raad en kennis uit die boeke, maar ook uit die hart.
<fn>GOV-ZA. Mj_2005_internet.2010-03-25.af.txt</fn>
Ek klap my nuwerwetse selfoontjie oop en druk die WAP knoppie. WAP staan vir Wireless Access Protocol. Ek moet eerstens my baas laat weet ek gaan laat wees en alhoewel ek weet ek kan 'n sms stuur, wil ek fancy wees en 'n e-pos stuur. En ook dan sommer van my werk e-pos adres! Ek tik in wcedmail.wcape.gov/servlet/webacc (geluk-kig het ek 'n goeie brein vir die onthou van Internetadresse) en siedaar, ek is in my werk se e-pos bediener en begin om die e-pos te stuur.
Die draadlose Internet is met ons. So terloops, die laaste keer toe ek die woord draadloos gehoor het, was toe my oorle oupa vir my net so oorlede ouma gesê het: 'Girl, sit die draadloos aan, die eenuur nuus gaan nou-nou begin', en dan dink ek ook aan my wetenskaponderwyser wat op skool gesê het, alles is in die lug, mens het net iets nodig om dit op te vang. En hier is ons vandag nou so gevorder met 'n draagbare telefoontjie waarmee jy kan bel, teks (sms) en multimedia (mms) ontvang en stuur, foto's, video's en klank kan opneem en ook die Internet surf. Maar, moet jy jouself afvra, kan mens dit moeiteloos doen en kan jy bruikbare inligting maklik en gerie.ik bekom?
Om terug te kom na my treinstorie, dit het my seker vyf minute geneem totdat ek gekonnekteer was en 'n e-pos kon stuur. 'n Sms sou vinniger gewees het, maar die voordeel was, ek kon solank in my inmandjie gekyk het watter e-pos wag vir my. En net die blote opgewondenheid om te dink, hier sit ek met 'n klein foontjie in my hand en die idee dat ek, draadloos, dieselfde kon doen as met my rekenaars by die huis en die kantoor, was genoeg om my tevrede te stel.
WAP toegang tot die Internet word moontlik gemaak deur General Packet Radio Service (GPRS) en mens moet 'n GPRS foon hê om dit te kan doen. Die GPRS tegnolo-gie is maar die afgelope 2/3 jaar in ons land en die meeste nuwe selfone is toegerus daarmee. In Suid-Afrika is daar baie mense sonder rekenaars by die huis of by die werk, maar amper almal het selfone (onlangse syfers toon daar is 19 miljoen selfoonge-bruikers). Soos die tegnologie verbeter en nuwe fone die oues vervang, sal Internettoe-gang vir almal 'n werklikheid kan word.
Gebruikers betaal vir WAP toegang deur GPRS, uitsluitlik op die hoeveelheid data wat ontvang word, maak nie saak hoeveel tyd die gebruiker op die Internet is nie. Diensver-skaffers kwoteer gewoonlik per 1 megabyte (MB). Dis gelykstaande aan omtrent twee honderd WAP bladsye of die ontvang en stuur van 300 teks e-posse.
Die spoed waarmee data deurgestuur word op GPRS is 53.6 kb/s en dis omtrent teen dieselfde spoed waarteen inligting wat deur 'n rekenaar gekoppel aan 'n vaste telefoonnetwerk, beweeg.
Daar bestaan natuurlik al duisende 'web-werwe' wat net vir die WAP mark geskep is, en bowenal is enige webwerf op die Internet natuurlik toeganklik met jou wapfoontjie. Selfs die befaamde soekenjin, Google, het ook 'n spesiaal-ontwerpte WAP blad.
Daar is soveel verskillende selfoonfabrikate. Elke keer as jy 'n nuwe selfoon kry, moet jy eers uitwerk hoe die foon werk en watter knoppies jy moet druk.
Dit is ook moeilik om hulp te verleen aan jou vriende as hulle nie dieselfde foon as jy het nie. Rekenaars is soveel makliker, want die meeste rekenaars lyk mos dieselfde en almal het Windows.
Skermpies is piepklein, so jy kan nie dadelik dieselfde hoeveelheid data so gemaklik lees as met 'n rekenaar nie.
n Selfoon het nie 'n drukker nie (wel, nog nie), so mens moet maar nog steeds naby 'n drukker kom voordat jy iets kan laat uitdruk. Die nuwe selfone het bluetooth en/of infrarooi waarmee jy data na 'n ander foon of rekenaar kan stuur, maar dan moet jy eers by 'n vaste plek kan uitkom voordat jy data kan uitdruk.
Selfone kan tans nie so baie data soos 'n rekenaar stoor nie.
n Selfoon se battery raak pap.
n Mens weet nie altyd hoeveel dit gaan kos nie. My selfoonnetwerk sê dit kos soveel per megabyte, maar terwyl jy so lekker op die Internet rondkuier, is daar niks wat vir jou waarsku en sê: die volgende greep inligting bevat soveel kilobytes data teen so-en-so prys nie.
Internettoegang is beskikbaar vanaf enige plek, maak nie saak waar jy jou bevind nie. Of jy nou op die trein sit, of in die bed lê, die wêreld van inligting is altyd aan jou sy. Met ander woorde, waar ook al 'n netwerkdekking is, kan jy jou wapfoontjie gebruik.
GPRS is altyd aan. Mens hoef net een keer aan te skakel en dan bly jy aan. En terwyl jy op die Internet is, kan jy nog steeds oproepe maak en ontvang.
Familiariteit. WAPbladsye werk op dieselfde Internet Protokol as op jou rekenaar. So die 'look en feel' is dieselfde op die selfoon. Dit het my nie lank geneem om te kliek waar ek moet kliek nie.
n Nuwe selfoon/e-pos apparaat is onlangs bekendgestel met die naam van BlackBerry. Hierdie foontjie is toegerus met 'n qwerty toetsbord, so die tikkery behoort vinniger te gaan (dit gaan nie meer nodig wees om die drie knoppie drie keer te druk vir 'n 'f' nie en ook nie om eers asem te skep as jy 'n 'e' na 'n 'd' wil intik nie). Wat lekker is van BlackBerry, is dat jy al jou huidige e-pos posbusse soontoe kan herlei en dan sonder te veel beslommernis jou boodskappe kan kry. Ook aanhangsels is maklik a.aaibaar. En die voordeel is, jy kan nie skadelike viruses optel nie (wel, nog nie).
Nuwer tegnologiese ontwikkelings behoort die lewe nog makliker te maak. 'n Vraag wat by my ontstaan, is of die selfoon nog een of ander tyd soos 'n boek gaan raak Was een van die redes hoekom e-boeke nie juis populêr geraak het nie, nie die feit dat dit moeilik bekombaar was en 'n afsonderlike apparaat nodig gehad het nie Met verbeterde tegnologie, vinniger toegang en groter! selfoonskerms is seker enige iets moontlik. Snaaks hoe mens weer deesdae iemand met 'n groot selfoon met ontsag bejeën?
<fn>GOV-ZA. Motortradenumber.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir vervaardigers, bouers, invoerders, motorkontrakteurs en motorhandelaars. Die motorhandelsnommer laat vervaardigers, invoerders, motorkontrakteurs en motorhandelaars toe om 'n ongeregistreerde voertuig op 'n openbare pad te bestuur.
vervaardigers in staat te stel om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, om te ruil of te herstel motorvervoerkontrakteurs in staat te stel om 'n motorvoertuig af te lewer motorhandelaars in staat te stel om 'n motorvoertuig af te lewer, en invoerders in staat te stel om 'n motorvoertuig af te lewer.
Vul aansoekvorm MTN1 by jou plaaslike verkeerskantoor in.
Dui aan waarom jy handelsnommers benodig en hoeveel jy nodig het.
Betaal die aansoekfooi.
Die aansoek word op dieselfde dag verwerk.
<fn>GOV-ZA. Mzansiaccount.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Mzansi-rekening is 'n diens vir individue wat deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor bedryf word. Dit bied 'n gerieflike manier om geld te ontvang, te onttrek, of betalings te maak. Jy is seker wees dat jou geld daar veilig is, en omdat daar nie maandelikse diensfooie is nie verdien jy rente op al die geld wat in jou rekening is. Daar is geen vasgestelde standaardfooie nie - jy betaal slegs vir die dienste wat jy gebruik. Jy het nie 'n betaalstrokie nodig om 'n Mzansi-rekening oop te maak nie omdat geen kwalifiserende maatstawwe soos minimum-inkomste vereis word nie. Transaksies kan landswyd by meer as 1 300 takke van die poskantoor en meer as 8 000 Saswitch outomatiese tellermasjiene gedoen word.
Alle deposito's wat oor die toonbank in die poskantoor gedoen word, is gratis.
Let wel: Minderjariges wat 'n rekening wil open, moet 'n ouer of wettige voog saambring.
Kry meer inligting by die Suid-Afrikaanse Poskantoor.
Gaan na die naaste poskantoor en vra die teller vir 'n aansoekvorm.
Vul die vorm in.
Toon jou identiteitsdokument.
Lewer bewys van jou woonadres, soos die Wet op Finansiële Intelligensiesentrum, 2001 bepaal. Jy kan byvoorbeeld 'n diensterekening toon waarop hierdie adres verskyn. As jy jou blyplek huur, moet jy 'n afskrif van die huurooreenkoms toon. As jy by jou ouers woon, moet jy 'n beëdigde verklaring indien wat dit bevestig.
Minderjariges wat 'n rekening wil open, moet hulle ouer of wettige voog saambring.
Betaal R10 as 'n deposito om die rekening te open.
Let wel: Jy kan transaksies doen by meer as 1 300 poskantore en meer as 8 000 Saswitch OTM's landswyd.
Dit kan 10 tot 20 minute neem , afhangende van hoe besig die betrokke poskantoor is.
Jy moet ten minste R10 as deposito in die rekening inbetaal.
Aansoekvorms is by poskantore landwyd te kry.
<fn>GOV-ZA.NAMAKWABELASTINGBELEIDVERORDENING.2010-03-25.af.txt</fn>
ten opsigte van 'n waardasierol, die datum waarop 'n waardasierol van krag word, of ten opsigte van 'n aanvullende waardasierol, die datum waarop 'n aanvullende waardasierol van krag word.
n eiendom wat verkeerdelik uit die waardasierol weggelaat is en gevolglik nie voor daardie datum belas is nie; en n eiendom volgens die minister vir die doeleindes van infasering van belasting nie geregverdig is nie.
i enige ander infrastruktuur onder openbare beheer soos voorgeskryf mag word; of j regte van weg, oorgange of servitute in verband met infrastruktuur soos gemeld in paragrawe (a) tot (i).
wat 'n maatskappy is wat opgerig en ingelyf is ingevolge artikel 21 van die Maatskappywet, 1973 Wet No.
elke sodanige aktiwiteit deur daardie organisasie beoefen vir die voordeel is van, of geredelik toeganklik is vir, arm en behoeftige persone; of iii daardie organisasie minstens 85 % gefinansier word deur skenkings, toekennings van enige staatsorgaan of enige buitelandse toekennings.
Behoudens die bepalings van subartikel , hef die munisipaliteit in ooreenstemming met die beleid belastings op alle belasbare eiendom in die munisipale gebied.
eiendomme ten opsigte waarvan dit onmoontlik is of ongeregverdig moeilik is om 'n markwaarde te bepaal as gevolg van onsekere eiendomsreg te wyte aan vorige rasgebaseerde wetgewing of praktyke, of eiendomme waarna in artikel 17 van die Eiendomsbelastingwet verwys word.
n Belasting op 'n eiendom wat deel is van 'n deeltitelskema word gehef op die individuele deeltiteleenhede in die skema en nie op die eiendom as geheel nie.
Behoudens die bepalings van subartikels , en , word die belastingbedrag bereken deur die markwaarde van die eiendom, soos aangedui in die waardasierol of opdateerde waardasierol, te vermenigvuldig met 'n tarief in die rand soos deur die Raad vasgestel.
In die geval van openbare diens infrastruktuur, word belasting nie gehef op die eerste 30% van van die markwaarde van die openbare diens infrastruktuur of sodanige laer persentasie as wat die Minister mag bepaal nie; met die voorbehoud dat die Raad jaarliks sal oorweeg of dit in 'n posisie is om genoemde persentasie te verhoog.
In die geval van residensiële eiendom, word belasting nie gehef op die eerste R15 000 van die markwaarde van die eiendom of sodanige ander bedrag as wat die Minister mag bepaal nie.
Ondanks die bepalings van artikel 2 oorweeg die Raad jaarliks of, ten opsigte van eiendomme benede 'n voorgeskrewe waardasievlak, in plaas van 'n belasting bepaal ingevolge subartikel , dit 'n eenvormige bedrag per eiendom sal hef.
Die basis wat gebruik word vir die heffing van belasting op 'n eiendom is die markwaarde van die eiendom soos weergegee in die munisipaliteit se waardasierol of enige wysigings of toevoegings wat tot die waardasierol gemaak is.
Die Sent bedrag in die Rand word jaarliks hersien as deel van die begrotingsproses.
n Belasting op 'n eiendom vir 'n finansiële jaar word òf op'n jaarlikse òf op 'n maandelikse basis gehef.
Indien 'n aanpassing in die waardasie van 'n eiendom, as gevolg van 'n aanpassing aan die waardasierol, die bedrag betaalbaar vir belasting affekteer, sal die belasting ten opsigte van daardie eiendom herbereken word en gehef word met ingang van die effektiewe datum.
Waar 'n toevoeging tot die waardasierol gemaak is, sal die belastings betaalbaar op daardie eiendom betaalbaar wees met ingang van die effektiewe datum.
n Belasting wat vir 'n finansiële jaar gehef word, kan slegs gedurende daardie finansiële jaar verhoog word soos bepaal deur artikel 28 van die Munisipale Finansieswet.
as die munisipaliteit se begroting nog nie aan die begin van die finansiële jaar goedgekeur is nie, dan vanaf sodanige later datum wanneer die munisipaliteit se begroting, ingesluit 'n besluit om belastings te hef, deur die provinsiale uitvoerende gesag ingevolge die bepalings van artikel 26 van die Munisipale Finansieswet goedgekeur word, of met ingang vanaf die effektiewe datum in omstandighede soos beoog in subartikels en van artikel 5.
Die munisipaliteit hef verskillende belastings op verskillende kategorieë van belasbare eiendom, soos uiteengesit in die beleid.
Die munisipaliteit hef die verskillende belastings waarna in subartikel verwys word, onderhewig aan die bepalings vn artikel 19 van die Eiendomsbelastingwet.
Eiendomme wat vir meer as een doeleinde aangewend word n Eiendom wat vir meer as een doeleinde aangewend word, word vir belastingdoeleindes, toegewys aan 'n kategorie of kategorieë soos uiteengesit in die beleid.
Die munisipaliteit sal vrystellings van, verminderings op of afslag op belastings toestaan soos uiteengesit in die beleid.
Die eienaar van 'n eiendom is aanspreeklik vir die betaling van belastings wat deur die munisipaliteit op sodanige eiendom gehef word.
Gesamentlike eienaars van 'n eiendom is gesamentlik en afsonderlik aanspreeklik vir die bedrag betaalbaar vir belastings op daardie eiendom.
op 'n maandelikse basis, of jaarliks, soos daar met die eienaar van die eiendom ooreengekom mag word.
n Belasting wat betaalbaar is moet betaal word voor of op die datum wat op die rekening aangetoon word.
Rekeninge n Skriftelike rekening sal voorsien word aan elke persoon wat aanspreeklik is vir die betaling van 'n belasting.
n Persoon is aanspreeklik vir die betaling van 'n belasting, nieteenstaande die feit dat daardie persoon nie 'n skriftelike rekening ingevolge die bepalings van subartikel mag ontvang het nie. As 'n persoon nie 'n rekening ontvang het nie, moet daardie persoon die nodige navraag by die munisipaliteit daarvoor doen.
Die Munisipale Bestuurder moet ingevolge die bepalings van die Kredietbeheerverordening optree teen 'n persoon wat aanspreeklik is vir die betaling van 'n belasting, indien sodanige persoon nalaat om 'n belasting te betaal voor of op die datum wat in artikel 11 beoog word.
Kriteria vir die toestaan van vrystellings, verminderings of afslag vir eiendomme.
Kriteria vir die toestaan van vrystellings, verminderings of afslag vir eienaars of kategorieë van eienaars van eiendomme.
Hulpbehoewendes en eiienaars wat van pensioene of maatskaplike toelaes afhankklik is.
om plaaslike, maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling te bevorder, en om alle belasbare eiendomme in die munisipale gebied wat nie belas word nie, te identifiseer.
die toegelate gebruik van die eiendom, of die geografiese gebied waarin die eiendom geleë is.
waaroor grondeienaarsregte geregistreer en toegestaan is, of iii wat aangewys is vir beskikking ingevolge die bepalings van die Wet op die Herstel van Grondregte, Nr.
wat verkry is deur middel van die Wet op die Beskikbaarstelling van Grond en Bystand, Nr 126 van 1993 of die Wet op die Herstel van Grondregte, Nr.
spesiale beskermde bosgebiede, bosnatuurreservate en boswildernisgebiede, verklaar ingevolge die Nasionale Wet op Bosse, Nr. 84 van 1998; en iv bergopvanggebiede verklaar ingevolge die Wet op Opvanggebiede, Nr 63 van 1970.
i openbare skole, en ii onafhanklike skole.
dominante gebruik is die gebruik waarvoor 90% of meer van die eiendom gebruik word en waarvan 90% of meer van die inkomste of moontlike inkomste van die eiendom verkry word of verkry kan word, en ten opsigte van alle ander eiendomme wat vir meer as een doeleinde aangewend word, sal die belasting wat op sulke eiendomme gehef word bepaal word deur die toedeling van die waardasie van die eiendom ten opsigte van elke kategorie van gebruik.
beperkte gebruik van die eiendom as gevolg van onwettige informele besetting.
die mate waarin landbou behulpsaam is om die munisipaliteit in staat te stel om sy pligte om dienste te lewer en ontwikkeling te bevorder, te verwesentlik, en die bydrae van die landbou tot die maatskaplike en ekonomiese welsyn van plaaswerkers.
Die eienaar van 'n eiendom waarna in hierdie deel verwys word, moet jaarliks, binne drie maande nadat die belasting gehef is, by die Munisipale Bestuurder aansoek doen om vrystelling van, afslag op of vermindering van belasting betaalbaar ten opsigte van sodanige eiendom.
Die eienaar moet in die aansoek onderneem om die munisipaliteit onverwyld in kennis te stel indien daar enige verandering in die eienaarskap van die eiendom ontstaan.
Die Raad sal 'n 100% afslag op die belastings wat betaalbaar is toestaan op 'n perseel wat as 'n openbare skool gebruik word.
Onderhewig aan sub-item , sal die Raad 'n afslag van 100% toestaan op die belastings betaalbaar ten opsigte van eiendom wat as 'n onafhanklike skool gebruik word.
n Eienaar van 'n eiendom waarop 'n onafhanklike skool bedryf word, moet jaarliks aan die Munisipale Bestuurder bewys lewer dat die skool by die Provinsiale Departement van Onderwys registreer is.
Onderhewig aan subitem , sal die Raad 'n afslag van 100% toestaan op die belasting betaalbaar ten opsigte van eiendom wat deur nie-regerings organisasies gebruik word vir hospitale, klinieke en soortgelyke instansies wat nie vir winsbejag bedryf word nie.
n Eienaar van 'n eiendom waarna in subitem verwys word, moet jaarliks die finansiële state van die hospitaal, kliniek of soortgelyke instansie aan die Munisipale Bestuurder voorlê.
Onderhewig aan subitem , sal die Raad jaarliks 'n afslag van 100% toestaan op die belasting betaalbaar ten opsigte van eiendom wat deur 'n openbare weldaadsorganisasie gebruik word,.
Die openbare weldaadsorganisasie moet jaarliks bewys lewer aan die Munisipale Bestuurder dat dit registreer is vir belastingvrystelling ingevolge die bepalings van die Inkomstebelastingwet, Wet Nr 58 van 1962.
Die Raad sal 'n afslag van 100% toestaan op belasting betaalbaar ten opsigte van staatseiendom wat gebruik word om plaaslike dienste te lewer.
as vullisverwyderingsdienste nie deur die munisipaliteit gelewer word nie.
eienaars van residensiële eiendomme benede 'n sekere markwaarde, of eienaars van landbou eiendomme wat bona fide boere is.
Die eienaar van 'n eiendom waarna in hierdie deel verwys word, moet jaarliks 'n aansoek om vrystelling van, afslag op of 'n vermindering van die belasting betaalbaar ten opsigte sodanige eiendom, binne drie maande nadat die belasting gehef is, aan die Munisiaple Bestuurder voorlê.
Die eienaar moet in die aansoek onderneem om die munisipalieit onverwyld in kennis te stel indien daar 'n verandering in die eienaarskap van die eiendom plaasvind.
Onderhewig aan subitem sal die Raad eiendomme van belasting vrystel indien die eienaars ontvangers is van ouderdoms-pensioene of ongeskiktheidstoelaes.
n Eienaar waarna in subitem verwys word, moet jaarliks aan die Munisipale Bestuurder bewys lewer dat hy of sy by die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling as 'n ontvanger van ouderdomspensioen of 'n ongeskiktheidstoelae geregistreer is.
Onderhewig aan subitem , sal die Raad vrystelling van belasting ten opsigte van eiendomme toestaan aan eienaars wat tydelik sonder 'n inkomste is.
n Eienaar waarna in subitem verwys word, moet maandeliks geldige bewys van sy of haar ekonomiese/finansiële posisie aan die Munisipale Bestuurder voorlê.
Die Raad sal eienaars van eiendom vrystel van belasting as die eiendom geleë is in 'n area wat deur die Nasionale of Provinsiale regering as 'n rampgebied verklaar is soos vervat in die Rampbestuurwet van 2002.
Die Raad sal residensiële eiendomme wat 'n markwaarde van laer as R 15 000 het van belasting vrystel.
in die derde jaar toestaan aan eienaars van landbougrond wat bona fide boere is.
'n Eienaar waarna in subitem 1 verwys word, moet maandeliks 'n geldige bewys aan die Munisipale Bestuurder voorlê dat hy of sy steeds 'n boer is.
programme met betrekking tot, verlate, mishandelde, verwaarloosde, wees-of hawelose kinders.
van daardie persone aan wie die sorg of berading voorsien word, bo die ouderdom van 60 is.
programme met betrekking tot, fisies of geestelik mishandelde en getraumatiseerde persone.
d Die voorsiening van rampverligting.
e Die redding van of sorg aan persone in nood.
f Die voorsiening van armoedeverligting.
i Konflikbeslegting, die bevordering van versoening, wedersydse respek en verdraagsaamheid tussen die verskillende mense van Suid-Afrika.
j Die bevordering van of voorspraak vir menseregte en demokrasie.
k Die beskerming van die veiligheid van die algemene publiek.
l Die bevordering of beskerming van gesinstabiliteit.
m Die voorsiening van regshulp aan arm en behoeftige persone.
n Die voorsiening van fasiliteite vir die beskerming en sorg van kinders onder skoolgaande ouderdom van arm en behoeftige ouers.
o Die bevordering of beskerming van die regte en belange van, en die sorg van, asielsoekers en vlugtelinge.
die voorsiening van opleiding, ondersteuning of bystand aan gemeenskapsgebaseerde projekte in item (i) bedoel; of iii die voorsiening van opleiding, ondersteuning of bystand aan opkomende mikro-ondernemings om kapasiteit te verbeter ten einde besighede tot stand te bring en te bestuur, wat kan insluit die voorsiening van lenings.
Die bevordering van toegang tot media en 'n vrye pers.
Die voorsiening van gesondheidsorgdienste vir arm en behoeftige persone.
Die sorg of berading van persone wat terminaal siek is of persone met 'n ernstige fisiese of geestelike aantasting, insluitend die berading van hulle gesinne in die verband.
Die voorkoming van MIV-infeksie of die voorsiening van voorkomende en opleidingsprogramme met betrekking tot MIV/VIGS.
Die sorg, berading of behandeling van persone aangetas deur MIV/VIGS, insluitend die sorg of berading van hulle gesinne en afhanklikes in die verband.
Die voorsiening van bloedoortappings-, orgaanskenkings-of soortgelyke dienste.
Basiese onderwys en opleiding vir volwassenes soos in die Wet op Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes, 2000, (Wet No. 52 van 2000), omskryf, wat geletterdheid en syferkennisopleiding insluit.
Opleiding vir werklose persone met die doel om hulle in staat te stel om werk te kry.
Die opleiding of onderwys van persone met 'n ernstige fisiese of geestelike aantasting.
<fn>GOV-ZA.NAMAKWADMDRAFTBUDGET20092010TARIFFLIST.2010-03-25.af.txt</fn>
Komiteekamer R 150.00 per dag R 160.
Lesingslokaal R 250.00 per dag Flipbord ingesluit huurder voorsien eie papier Kombuis ingesluit huurder voorsien eie breekware R 260.
Tee R 5.50 per koppie R6.
Koffie R 5.50 per koppie R 6.
Skoustalletjie R 100.00 per dag R 150.
Oorhoofse Projektor R20.00 per dag R20.
Vir elke fotokopie van 'n A4 grootte bladsy of deel daarvan R 0.
Vir elke gedrukte afskrif van 'n A4 R 0.
Vir afskrif van 'n rekennaarleesbare vorm op : Disket Kompakskyf R 5.00 R 40.
Vir 'n transkripsie van visuele beelde, vir 'n A4-grootte bladsy of deel daarvan R 22.
Viir 'n afskrif van visuele beelde R 60.
Vir 'n transkripsie van 'n oudiorekord, vir 'n A4 grootte bladsy of deel daarvan R 12.
Vir 'n afskrif van 'n oudiorekord R 17.
<fn>GOV-ZA.NDMVakaturesJan09.2010-03-25.af.txt</fn>
n Gulde geleentheid om deel te word van die unieke bekoring van Namakwaland en sy mense!
NAMAKWA DISTRIKSMUNISIPALITEIT met sy hoofkantoor in Springbok en streekkantoor in Calvinia, Noord-Kaap, is 'n regstellende aksie-werkgewer. Aansoeke, op die Raad se voorgeskrewe aansoekvorm, wat by Ontvangs of op die Raad se webwerf (sien onderaan advertensie) verkrygbaar is, word tans van bevoegde persone ingewag vir aanstelling in ondergenoemde vakatures op Springbok.
ALGEMEEN: óVoordele soos medies, pensioen en groeplewensversekering word ook aangebied en is verpligtend by diensaanvaarding. óOorspronklik gesertifiseerde afskrifte van u identiteitsdokument, kwalifikasies, rybewys en twee onlangse verwysings of getuigskrifte jonger as 1 jaar, tesame met 'n volledige Cirriculum Vitae, moet u aansoek vergesel óOnvolledige aansoeke sal nie oorweeg word nie óIndien u nie binne 14 dae vanaf sluitingsdatum van ons hoor nie, sal u die aansoek as onsuksesvol aanvaar óGeen fakse, e-pos en laat aansoeke sal oorweeg word nie óKandidate wat nie aan vereistes voldoen nie, hoef nie aansoek te doen nie óAansoekvorms moet onderteken wees óDIE VOORGESKREWE AANSOEKVORM VAN NDM MOET VOLTOOI WORD EN NIE 'n Z83 VORM NIE ó'n Aparte aansoekvorm met nodige bewysstukke word vir elke pos vereis óAansoeke moet die Springbok kantoor bereik voor/op die sluitingsdatum en -tyd soos aangedui óVROUE, JEUGDIGES EN PERSONE MET GESTREMDHEDE IS WELKOM OM AANSOEK TE DOEN.
<fn>GOV-ZA. Nd_05_50_jaar_09.2010-03-25.af.txt</fn>
n Terug- en toekomsblik...
Dit is ongetwyfeld so dat die ontstaan van die Provinsiale Biblioteekdienste 'n gemeenskaplike, geskiedkundige aanloop gehad het. Rondom die uiteindelike wetgewing wat beslag gegee het aan hierdie provinsiale dienste was daar egter in die proses verskille. In die geval van die voormalige Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens was daar, byvoorbeeld, 'n hele proses van herbesinning van die wetgewing alvorens die. nale oorspronklike wetgewing in 1955 aanvaar is. Alhoewel die Provinsiale Biblioteekdiens dus deur wetgewing in 1955 ingestel is, kan teen die agtergrond van 'n konsepordonnansie wat voorsiening gemaak het vir 'n vry openbare biblioteekdiens, die aanstelling van die eerste provinsiale biblioteekorganiseerder asook die oorname van die Vereniging van Boekverspreiders in 1945, daardie jaar sekerlik ook gesien word as die vaste beginpunt van die diens wat ons vandag as die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens sien.
Deur die loop van die afgelope 50 jaar was daar egter 'n konstante groei in die gebruik en ledetalle van openbare biblioteke in die Wes-Kaap. Hierdie volge-houe groei dui op 'n belangrike hoogtepunt oor die jare. Daar is na my mening egter belangrike keerpunte in die diens wat vermelding verdien.
Die eerste dekade n Nuwe ordonnansie, no 4 van 1955, word aanvaar wat die lewering van 'n biblioteekdiens die gesamentlike verantwoordelikheid maak van die provinsiale administrasie en munisipale owerhede. Theo Friis word aangestel as direkteur. Voorsiening word gemaak vir die aankoop van oudiovisuele materiaal. Die Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens word amptelik gestig met 'n produksie-, administratiewe en diensafdeling. Die hoofkantoor was in Keeromstraat.
n Geoutomatiseerde ponskaartstelsel word in gebruik geneem (eerste poging tot rekenarisering). Die eerste opleidingskursus (vakansieskool) vir openbare biblioteka-risse vind op Hartenbos plaas en duur 12 dae. Die tyd-skrif, Die Kaapse Bibliotekaris, word geloods en word self deur die Diens gedruk.
n Nuwe Hoofkantoor word opgerig op die hoek van Hospitaal- en Chiappinistrate: die koste - bykans twee miljoen rand.
Die eerste bibliogra.eë word saam-gestel. Plate word vir die eerste keer by openbare biblioteke uitgereik.
511 624 boeke sirkuleer. Net meer as 3,5 miljoen boeke is in voorraad en 250 000 boeke is tot die voorraad bygevoeg. Die nuwe hoofkantoor word betrek.
Vir die eerste keer word meer as 10 miljoen boeke gesirkuleer. 13 jaar na die instelling van die Biblioteekdiens is 40% van die items wat sirkuleer by die biblioteke binne 'n radius van 160 kilometer van Kaapstad.
Die Provinsiale Biblioteekraad beveel aan dat plaaslike owerhede met benadeelde bevolkings van meer as 3 000 deur die Administrasie gesubsidieer word vir die oprigting van standaard biblioteekgeboue.
Biblioteke groei sterk en die ledetal is 500 554. Vyf miljoen boeke word gesirkuleer. Die. lmdiens reik 'n rekordgetal van 52 534. lms uit.
Suid-Afrika kry televisie en vir die volgende twee jaar bly lidmaatskap net onder die 500 000 merk en huiwer die sirkulasiesyfers by die 13 miljoen kerf. Filmsirkulasie daal na 44 000.
Die laaste subskripsiebiblioteek wat by die Biblioteekdiens af.lieer, is Pinelands.
n Nuwe biblioteekordonnansie word aanvaar (no 16 van 1981). Die artikel oor die voorsiening van aparte geriewe word weggelaat.
Die honderdste subsidie word oorbetaal aan 'n plaaslike owerheid vir die opgradering/oprigting van 'n openbare biblioteek.
Die eerste video's word aangekoop. Die personeelstruktuur word hersien en meer senior poste word geskep. Die eerste viering van Openbare Biblioteekdag vind plaas op 8 Oktober.
Die rekenarisering van die diens word amptelik ondersoek.
n Daadwerklike poging word aangewend met die aanskaf.ng van studiemateriaal vir tersiêre studente. Die rol van die openbare biblioteek in die verskaf.ng van gemeenskapsinligting word beklemtoon.
Die Zaaiman-verslag oor die rol van biblioteek- en inligtingsdienste in die bevordering van die sosiale, ekonomiese en politieke ontwikkeling van Suid-Afrika verskyn en word indringend bespreek.
Prioriteit word, ingevolge 'n uitvoerende komitee-besluit, verleen aan die instelling van biblioteekdienste in historiese benadeelde gemeenskappe.
was internasionaal die Jaar van die Leser en dit was dan ook die tema van 'n groot nasionale konferensie wat die Biblioteekdiens in Bellville aangebied het.
Dramatiese stygings word ondervind in die ledetal en sirkulasie van die biblioteekmateriaal in veral plattelandse openbare biblioteke wat vir die eerste keer vir alle bevolkingsgroepe oopgestel is.
Daar word begin met die implementering van die Biblioteekdiens se gerekenariseerde biblioteekstelsel, CPALS. Gratis biblioteekdienste word weer eens bevraagteken.
Die aankoop van kunsafdrukke vir uitleendoel-eindes in openbare biblioteke word gestaak. Die ledetal styg tot 851 466 en 21,4 miljoen boeke word uitgereik.
Die tweehonderdste subsidie vir die oprigting / op-gradering van 'n openbare biblioteek word uitbetaal.
Die gratis gebruik van openbare biblioteke word herbevestig deur die administrateur van die Kaapprovinsie na aanleiding van 'n omvattende navorsingsverslag.
Die eerste demokratiese verkiesing in die land vind plaas en die ou Kaaplandprovinsie word in vier gedeel: Wes-Kaap, Oos-Kaap, Noord-Kaap en 'n klein area word by Noordwesprovinsie ingedeel.
Beheer oor biblioteke in die Noord- en Oos-Kaap-provinsies verskuif onderskeidelik na Kimberley en Bisho. Die boeksirkulasie vir die nuwe Wes-Kaapprovin-sie is 16 272 718 en die ledetal is 675 551.
Die Biblioteekdiens word omskep na 'n sub-direktoraat en word deel van 'n nuwe departement, Omgewing- en Kultuursake.
Groot personeeltekorte word ondervind en pogings word aangewend om die diensstaat te herstel.
Afskaling van dienste soos navorsing en spesiale aan-vrae word genoodsaak en musiek- en kunskeurderposte word bevries. Agterstande word ondervind by die voorbereiding en prosessering van biblioteekmateriaal. Die eerste personeel kry e-pos adresse.
Streekforums word ingestel met die doel om open-bare biblioteke te betrek by besluitnemingsprosesse en om kommunikasie tussen die Provinsiale Biblioteekdiens en openbare bibliotekarisse te verbeter.
Grootskaalse herstrukturering van streekgrense vind plaas na die aanstelling van ses nuwe sub-strukture (plaaslike owerhede) in die Kaapse Metropolitaanse area.
Sirkulasie styg tot oor die 20,4 miljoen. 279 594 nuwe boeke word in die stelsel geplaas.
Die biblioteekmateriaal begroting is R14,6 miljoen en 230 000 boeke sal na verwagting in die stelsel opgeneem word. Teen die einde van Junie is daar net meer as 920 000 lede. Die 250ste subsidie word uitbetaal vir die oprigting/opgradering van 'n biblioteek. Die aankoop van digitale videoskywe (DVD's) word oorweeg.
Die Biblioteekdiens bedien 280 sentra. Saam met die onafhanklike Kaapstad Biblioteekdiens is daar 314 dienspunte in die Wes-Kaap. Die totale ledetal van biblioteke in die Wes-Kaap is 1 190 577. Ingevolge die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Afbakening word munispale grense drasties verander.
Subsidies word toegeken vir die opgradering van twee biblioteke en die bou van twee nuwe biblioteke. Die biblioteekmateriaalbegroting is R14 004 000. Ge-durende 2000 word 5 026 nuwe titels aangekoop en 244 614 items biblioteekmateriaal word geprosesseer. Die aantal volledig gerekenariseerde openbare biblio-teke wat CPALS gebruik is 54 met 37 'dialup' (inskakel) biblioteke.
Die Biblioteekdiens kry 'n webtuiste en die Kaapse Bibliotekaris verskyn ook in elektroniese formaat. Die Internet begin 'n belangriker rol speel in inligtingsverskaf-.ng.
Die Plaaslike Regering: Munisipale Strukture Wysigingswet (Wet 33 van 2000) asook die Plaaslike Regering: Munisipale Stelselswet (Wet 32 van 2000) wat Desember 2000 in werking gestel is, maak geen voorsiening vir die uitvoering van 'n openbare biblioteekfunksie op plaaslike vlak nie. Ingevolge die Grondwet berus die eksklusiewe wetlike bevoegdheid oor openbare biblioteke by provinsies. Ten einde te verseker dat munisipaliteite kon voortgaan om biblioteekdienste te kan lewer, word tussentydse ooreenkomste, geldig tot Junie 2002, gesluit.
Daar is 314 biblioteekdienspunte in totaal in die Wes-Kaapprovinsie en die ledetal is 1 204 825. 24 729 588 items biblioteekmateriaal sirkuleer by die dienspunte.
In 2001 word vir die laaste keer amptelike statistiek gehou van. lmsirkulasie. Die sirkulasie daal dié jaar tot slegs 703. Die sirkulasie van kunsafdrukke word ook vir die laaste keer amptelik getel.
Streekgrense word aangepas by die nuwe munisipale grense. Streekgrense is so verander dat plaaslike mu-nisipaliteite se biblioteke slegs deur een streek bedien word. Die bepal-ing in die Grondwet dat openbare biblioteke die verantwoordelikheid van die provinsies is, lei daartoe dat verskeie munisipaliteite begin om biblioteekposte te vries. Subsidies aan munisipaliteite word verskaf om een biblioteek op te gradeer en drie nuwes te bou.
407 titels biblioteekmateriaal word bestel. Die wisselkoers van die Suid-Afrikaanse Rand teenoor die Britse Pond en die Amerikaanse Dollar daal dramaties. Om hiervoor te vergoed word die biblioteekmate-riaalbegroting van R17 miljoen verhoog tot R24 296 670. 256 133 items biblioteekmateriaal word geprosesseer.
In 'n doelgerigte poging om kinders na die biblioteek te lok, is die slagspreuk van die jaar, Boeke maak cool vriende / Books make lekker friends. Die gewilde Bhuki karakter (gemaak uit modelleerklei) maak ook sy buiging.
Die totale aantal biblioteeksentra in die Wes-Kaap beloop 317. Die Biblioteekdiens bedien 282 sentra met 'n ledetal van 1 185 409. Die totale sirkulasie van biblioteekmateriaal beloop 25 383 715 items. Teen die einde van 2002 af.lieer die voormalige onafhanklike stadsbiblioteekdiens van Kaapstad se 35 biblioteke by die Provinsiale Biblioteekdiens.
Die impasse rondom die die befondsing van openbare biblioteke duur voort. Verskil-lende inisiatiewe word geloods om die verant-woordelikheid ten opsigte van plaaslike open-bare biblioteek dienslewering op te los. Die professionele biblioteek- en inligtingsverenig-ing van Suid-Afrika (LIASA) en die Nasionale Departement van Kuns en Kultuur doen 'n voorlegging aan Minmec (gesamentlike ver-gadering van nasionale ministers en lede van uitvoerende rade) en binne die provinsie word ook gepoog om oorkoepelende ooreenkom-ste met munisipaliteite te sluit. Op grondvlak ondervind plaaslike biblioteke egter groot probleme met dienslewering vanweë vermin-dering in personeel en 'n inkorting van bibli-oteekure.
Subsidies word verskaf vir die oprigting van drie nuwe biblioteke. Die vermeerdering van die beskikbare fondse van die biblioteekmateriaalbegroting gedurende die vorige jaar lei daartoe dat 6 586 titels biblioteekmateriaal bestel kon word. 283 663 items biblioteekmateriaal is geprosesseer.
openbare biblioteekdienspunte is by die Provinsie geaf.lieer. 1 221 265 persone is lede van biblioteke in die Wes-Kaap en leen 25 983 479 items biblioteekmateriaal by die biblioteke.
n Provinsiale taakspan word in November daargestel om die wyse te ondersoek waarop die verantwoordelikheid vir en die befondsing van openbare biblioteekfunk-sies op plaaslike vlak gehanteer moet word. Beide munisipale owerhede en die Provinsie word verteenwoordig in die taakgroep. 'n Ondersoek na die kostes verbonde aan die lewering van openbare biblioteekdienste dui daarop dat dit die Provinsiale Regering R209 200 000 sal kos om die mandaat te befonds.
n Nuwe streek, Kaapstad, word deur die Diens in-gestel om die verskaf.ng van biblioteekmateriaal aan die voormalige onafhanklike Kaapstad Stadbiblioteke te hanteer en die biblioteke ontvang hulle eerste direkte besending van boeke in Maart.
Subsidies word verskaf vir die opgradering van drie biblioteke en die bou van twee nuwe biblioteke. Die wisselkoers van die Suid-Afrikaanse Rand teenoor die Britse Pond en die Amerikaanse Dollar het gedurende die jaar verbeter. Die begroting van biblioteekmateriaal beloop R30 914 053 en 7 586 titels biblioteekmateriaal word bestel. Die aantal items biblioteekmateriaal gepro-sesseer beloop 303 905, die meeste sedert 1996.
Die nuwe leerplanne wat skole begin volg het, het ook 'n dramatiese uitwerking op inligtingsnavrae wat deur die Sentrale Naslaanafdeling ontvang word. Ge-durende die jaar styg die aantal onderwerpsaanvrae met 30%. CPALS is nou al by 111 biblioteke volledig geïm-plementeer.
Teen die einde van 2004 was 308 dienspunte by die Biblioteekdiens geaf.lieer. Alhoewel ledetal styg tot 1 238 103 lede, is daar nie 'n styging in die sirkulasie van biblioteekmateriaal nie. 25 959 256 items sirkuleer.
In 'n opname oor ouderdomsgroepe en geslag van biblioteeklede word bevind dat 70% van biblioteekge-bruikers in die ouderdomsgroep 0-35 val en dat 63% van alle lede vroulik is.
Min vordering word gemaak om oplossings vir die probleem van befondsing van openbare biblioteke te vind en die onsekerheid oor wie verantwoordelik is vir dienslewering op openbare biblioteekvlak lei tot 'n ver-dere vermindering van openbare biblioteekpersoneel en inkorting van diensure.
Subsidies word verskaf vir die oprigting van drie nuwe biblioteke en die opgradering van een biblioteek. Om klein plattelandse gemeenskappe te bemagtig, word mo-biele Wheelie Wagon biblioteke aan drie gemeenskappe verskaf. R31 775 715 was beskikbaar vir die aankope van biblioteekmateriaal en 7 576 titels biblioteekmateri-aal word aangekoop. 288 059 items biblioteekmateriaal word geprosesseer.
jaar van demokrasie word herdenk met 'n uitgawe van die Kaapse Bibliotekaris wat daaraan gewy word. 'n Spesiale plakkaat wat die landsvlag uitbeeld, word ook gepubliseer. Om aan te sluit by die 10 jaar herdenking verskyn die Bhuki karakter weer gedurende Biblioteek-week, met 'n vlaggie in sy hand, en die tema Lees en ontdek / Read and discover.
Die nuutaangestelde provinsiale minister vir Kultuursake, Sport en Ontspanning verbind hom tot daadwerklike pogings om die impasse rondom die befondsingvraagstuk aan te spreek.
Die mobiele biblioteektrollie projek word uitgebrei na vyf verdere gemeenskappe. DVD's word vir die eerste keer as 'n sirkulerende item by openbare biblioteke ge-tel. Drie nuwe biblioteekfasiliteite word deur die Biblio-teekdiens ge.nansier en een projek kry fondse vir die opgradering van 'n bestaande fasiliteit.
Die biblioteekmateriaalbegroting vir die aankoop van nuwe boeke bedra R28 620 491. Dit was die eerste keer sedert 1997 dat die biblioteekmateriaalbegroting ver-minder is.
Die Biblioteekweektema vir 2005 was Leer, Lees Pres-teer / Learn Read Succeed. Dit was om aan te sluit by die 50-jarige herdenking van die aanvaarding van die Vry-heidsmanifes. 'n Spesiale plakkaat word versprei om ook hierdie gebeurtenis te herdenk.
Dit is hier waar die vraag ontstaan oor wat die pad vorentoe vir openbare biblioteke inhou.
Ons almal in die openbare biblioteekgemeenskap is be-wus van die besinning wat meegebring is deur die grond-wetlike bepaling rondom biblioteke. Hiervolgens is biblio-teke, uitgeslote nasionale biblioteke, 'n funksionele area van eksklusiewe provinsiale wetgewende bevoegdheid en hierdie bevoegdheid is nie deurgetrek na die plaaslike regeringsfeer nie (Grondwet van Suid-Afrika: Wet 108 van 1996, soos gewysig - Skedule 5A).
Alhoewel daar al heelwat debatte rondom die inter-pretasie van die grondwetlike bepaling was, en waar die funksie tuis hoort, is die kernsaak egter eenvoudig een van befondsing. Die vorige stelsel - een wat met verskillende voorbehoude en probleme tans nog voortgesit word - het voorsiening gemaak vir plaaslike munisipaliteite om die akkommodasie, voorsiening- en bedryfskostes van open-bare biblioteke te befonds. Hierdie mandaat het nou een vir die provinsiale regering geword, sonder dat spesi.eke befondsing met die mandaatverskuiwing gepaard gegaan het.
Die soeke na 'n oplossing vir die uitdaging wat 'n nuwe stelsel bied, is dus gesentreer rondom die befondsing van die openbare biblioteekmandaat. Die Grondwet maak voldoende voorsiening vir meganismes waardeur die eksklusiewe wetgewende en funksionele bevoegdheid van die provinsiale regering uitgevoer kan word. Dit sluit in die toewysing van die administrasie van die funksie aan munisipaliteite, delegering daarvan aan munisipaliteite, óf ooreenkomste tot agentskapsdienste met die munisipa-liteite. Die provinsiale regerings kan selfs aanvaar dat hul ten volle self die beheer en befondsing van openbare biblioteke oorneem. Onderliggend hieraan lê egter altyd die nodige befondsing.
Tans is daar besinning in al die sfere van regering oor die befondsing van hierdie mandaat en word dit ondersteun deur uitsprake binne hierdie sfere. Die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens sien met ver-wagting uit na 'n. nale befondsingreëling en die nodige transformasie van die diensbedeling om vir die nuwe befondsingswerklikheid voorsiening te maak.
plaaslike regerings is die naaste aan die gemeenskap in terme van dienslewering plaaslike beheer oor dienslewering is vinniger en meer effektief in terme van reaksie op onmiddellike diens behoeftes direkte beheer sal 'n hewige impak hê op die struktuur van die Provinsiale Biblioteekdiens, met 'n ongekende skaal van uitbreiding die beginsel van die 'skaal van ekonomie' word bekom met Provinsiale Biblioteekdiens betrokkenheid terselfdertyd word multi-duplikasie van tegniese prosesse en dienste uitgeskakel met provinsiale betrokkenheid deeglike samewerkende regering is hoogs wenslik en kan die mees ekonomiese aanwending van bronne, sowel as die beste plaaslike verbintenis tot dienslewering verseker.
Dit wil voorkom asof die antwoord binne die toewysing- of agentskapsbeginsel geleë is. Die vennootskap tussen die Provinsiale Biblioteekdiens, as deel van die Departe-ment van Kultuursake en Sport, en plaaslike regerings word steeds beskou as die wens-like opsie, maar hierdie vennootskap sal herstruktureer moet word om voorsiening te maak vir veranderde. nansiële verant-woordelikhede asook enige herde.niëring van dienste.
Wehmeyer, S. Biblioteekdiens hoogtepunte 2000-2005. Ongepubliseerde dokument. 2005.
Onder: Werk is in volle swang nadat fondamente gelê is.
n Muurkaart waarop die Kaapprovinsie soos voor die verkiesing in 1994 aangedui word.
<fn>GOV-ZA. Nd_05_book_world_26.2010-03-25.af.txt</fn>
Met die eerste vlugtige lees van die roman dink 'n mens hierdie is net nog 'n Afrikaanse boek wat wil-wil herinner aan dié van 'n ander skryfster 'n paar dekades gelede. Die jong onder-wyseres kom op die plattelandse dorpie aan, bly in die losieshuis, ontmoet 'n jong, aantreklike boer by die tennis of die Kerk en 'n verhouding ontwikkel. Goeie, ontspan-ningsleesstof wat ons almal destyds gelees het. (Eleanor Baker het trouens onder die skuilnaam van Christene Ie Roux ook etlike liefdesverhale geskryf).
By die tweede, meer noukeurige lees, soos vir bespreking by 'n leeskring, byvoorbeeld, tref dit die leser dat die boek veel meer as net nog 'n verhaal bied. Die ander Marta vertel wat in die populêre leesstof verswyg word, naamlik die storie van die held en heldin meer as 30 jaar ná die troudag.
Hierdie boek het as tema die 'dienende Marta' wat met al haar verborge verlangens en vrese aanhou om haar rol gedienstig te vervul. Van die begin af oorheers Hendrik haar en sy laat hom begaan en betaal die prys.
Op 'n dag, toe alles te veel raak, los Marta vir Hendrik in die supermark, klim in haar motor en ry weg. By die koue Weskussee aangekom, probeer sy selfmoord pleeg, maar nie eens die seewater wil haar hê nie.
Hierdie gedeelte herinner 'n mens aan die onvergeetlike eerste paragrawe van Marita van der Vyver se Griet skryf 'n sprokie, maar nie met heeltemal dié impak nie. Vir meer as 50 bladsye word die verdrinkingspoging beskryf, soms frustrerend vir die leser, maar miskien 'n weerspieëling van die wisseling van Marta se gemoedstoestand. Ons word aan een Marta bekendgestel terwyl 'die ander Marta' iewers onder pyn, ontgogeling, onbegrip en vetrolletjies wag om los te kom. Om as't ware afgeskil te word, om te lééf.
Vrouekarakters wat ontvlugting uit emosioneel ontwrigtende situasies soek, is nie vreemd aan Eleanor Baker se oeuvre nie. Sy het reeds die tema benut in 'n Ou begin en In die middel van die Karoo.
Die ander Marta troon egter kop en skouers bo die ander tekste uit.
Marta was op die oog af 'n gewone plaasvrou wat konfyt gekook het, dorp toe gery het vir 'n hare-afspraak en tee gedrink het by die kafee terwyl sy die mense dopgehou het. Maar sy dra ook 'n geheim in haar hart waarvan niemand weet nie, nie eens Hendrik nie. Sy maak 'n seun groot, maar haar hart verlang na 'n dogtertjie wat sy moes weggee.
Marta is deel van 'n geslag vroue wat deur die samelewing geleer is om hul 'plek' te ken. In 'n 'opheffende' praatjie van die Vroue-Landbouvereniging (VLV) leer sy die deugde van 'n 'goeie' vrou, selfontkennend, altyd die mindere wat nooit argumenteer, rusie maak of haarself laat geld nie. Die vroue leer dat mans voor in die motor sit en vroue agter. Mans mag maar op hul vroue skreeu en met hulle praat asof hulle dom is. Dit is die vrou se plig om dit af te lag. 'n Mens sien dit baie duidelik as hulle, byvoorbeeld, saam dorp toe gaan of met 'n Wildtuinvakansie.
Dis ironies dat dit vroue is wat aan ander vroue sê hoe hulle moet lewe soos Marta se ma vir haar dit ingeprent her. Maar Marta het tog ander rolmodelle ook gehad soos haar vriendin Bertine en haar seun se vrou. Trouens, haar seun-hulle het mekaar ruimte gegee en wys dat die jonger geslag wel meer 'verlig' leef. Bertine se man het haar eerstens erken as mens en dan as sy vrou.
Dus kan ons sê dat Eleanor Baker in hierdie roman 'n paar onvergeetlike situasies en karakters geskep het. Sy stel die leser bloot aan die verskillende skakerings van menslike verhoudings. Die leser besef dat aan die wortel van hierdie verhoudings Iê die onvermoë om genoegsaam en toereikend te kommunikeer. Die emosionele verwaarlosing wat daarop volg, het nie net vir die vrou nie, maar ook vir haar huweliksmaat oneindige gevolge.
In haar matriekjaar ontmoet die skrander Marta 'n blonde, blouoog proefonderwyser, Marius Bouwer - wat meer as net 'n geestesgenootskap na-Iaat wanneer hy vertrek. Marta se onmiddellike toekoms verander ingrypend; want sy is swanger. Sy leer hoe om intense emosies soos liefde, pyn en woede weg te dink en weg te werk. 'Die doofproses het gemaak dat sy hoofpyn kry en kort-kort seerkeel soos die onuitgesproke woorde en gille haar stembande brand.' So is sy teen haar wil gebrei en wanneer sy later met Hendrik trou, het sy reeds geleer om haar gevoelens te verskans. Haar man met sy (o, so goedbedoelde) veroordelende, beterweterige en selfgenoegsame persoonlikheid, help mee dat sy haar net verder onttrek.
Haar selfmoordpoging misluk. Koster wag haar op die strand in en toe hy hoor wat sy wou doen, sê hy lakonies, 'Ma merrem het nie veel luck gehet nie!'
Arme Marta het teen hierdie stadium omtrent geen selfbeeld nie en is oortuig dat sy vir niks deug nie. Tog word sy moeiteloos deur die seegemeenskappie in hulle midde opgeneem waar sy met die moeisame afskilproses begin. 'n Mens kan byna die see ruik, die huisies sien, die vis proe, ook jou indink in die eerste maal se klere koop op die dorp. Die karakters wat Eleanor Baker skep, maak die boek 'n klein juweel: Koster, met sy sê-goed, sy ruim hart, sy nugterheid oor die lewe; Henk en Ounie van die padstal wat vir haar onvoorwaardelik aanvaar en werk gee vir leë dae; Frieda, met Cyril wat af en toe huis toe kom en die seuntjie vir wie Marta toonrympies leer; en laastens die sterwende Colin vir wie Marta liefdevol tot sy dood verpleeg. Hulle was soos skepe in die nag, maar sy het besluit om by hom te bly. So was hy ook deel van haar helingsproses ten spyte van sy ongeneeslike siekte.
Soos karakters in Eleanor Baker se tekste Die glasappel en Die kwart-voor-sewe lelie is Dead Ice (Marina, Hendrik se susterskind) een van haar kenmerkende, kleurryke persoonlikhede, heerlik verfrissend en geloofwaardig. Ook Raoul, haar vriend 'skyn 'n gawe kêreltjie te wees'. Hendrik leer hoe mans en vroue en jongmense se koppe 'deesdae' werk.
Dit bring sy sagte, weerlose kant na vore. Hy koop selfs 'n klein hondjie wat buite slaap. Ons lees dat wanneer Hendrik en Marta weer bymekaar uitkom dinge verander het. Nie net die kontoere van hul lywe nie, maar ook hul emosionele patrone en denkwyse het volwasse geword, die swaartepunte het verskuif en 'n mens het as't ware deernis met hulle.
Hendrik is opreg in sy soeke van vergiffenis, anders as na sy 'affair' met die wulpse Helga. Dis met 'n soort genoegdoening dat 'n mens lees van die strooipoppies met pruilbekkies wat Marta van raf.a maak vir Henk en Ounie se padstal, die ene Helga, 'wat Ounie dan die volgende dag verwurg' wanneer sy hulle aan konfytpotjies vasbind.
Hendrik se vrou 'niks meer en niks minder nie', word 'die ander Marta', 'n pion wat nie meer net rondgeskuif sal word nie. Vervolgens sal sy doelgerig onderhandel, haarself na waarde skat, want alles wat oortollig is, is afgeskud en weggegooi.
Ons sien hoe die eerste stuk van Marta se lewe sonder moeite begin loskom met haar paar uur lange selfmoordpoging. AI haar bitterheid kom uit die diepte na die oppervlak onder die sorgsaamheid van nuwe vriende soos Ounie en Colin wat haar nie veroordeel nie en onvoorwaardelik aanvaar soos sy is.
Eleanor Baker is 'n meester wat weet wanneer om haar leser te terg en wanneer om net te vertel. Dit is heerlik om die pad te loop saam met 'n jong Marta wie se lyf haar man se plesier is, maar 'n mens hou jou hart vas saam met die lewensmoë 50-jarige, oorgewig vrou, met die sakrokke wat net die pad vat. Teen die einde is dit met vreugde dat 'n mens 'die ander Marta' sien, emosioneel bevry en selfkoesterend, arms omhoog gegooi vir die lewe! Hierdie boek is werklik 'n nuwe kyk na ons oënskynlike ondramatiese klein bestaan, 'n ware hartsboek.
Dit is ongelukkig Eleanor Baker se laaste roman. Sy is op 1 Julie 2002 in die ouderdom van 57 jaar oorlede. (Sien artikel in KB Januarie/Februarie 2003 pp.14-15.) Dit is beslis die moeite werd om hierdie boek te lees.
Hierdie werk van Eleanor Baker is in verwerkte vorm as toneelstuk opgevoer by vanjaar se Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK). Die toneelstuk het ontstaan nadat Celeste van Rooyen die roman gelees het. Noodwendig moes daar aan die verhaal gesny word en Colin. gureer glad nie. Tog volgens Krit en talle toeskouers het die storie van die 'wroegende Marta meegesleur'. Dit was die moeite werd om by te woon.
Besonder interessant was die oop verhoogtegniek. Daar was tegelyk verskillende scenarios waartussen die spelers gemaklik beweeg het en geen gordyn is getrek nie. Die essensie van die boek het steeds sterk deurgekom en 'n mens het die vertoning verlaat met die idee dat die nuwe, 'ander Marta' beheer oor haar eie lewe gekry het en eers haar selfopgelegde taak (van Koster verpleeg in die toneelstuk) gaan volvoer voor sy teruggaan na die plaas en haar man, om aan te gaan met haar nuwe, ryker lewe.
<fn>GOV-ZA. News.2003.dec.21505.2010-03-24.af.txt</fn>
8 Augustus 2003 is Agri Femina Week. Die Wes-Kaapse Departement Landbou erken die rol wat vroue in hierdie voorheen deur mans gedomineerde sektor speel deur middel van 'n diverse weeklange program gemik op alle vroue wat op enige vlak van die landbousektor betrokke is.
Vir jare is landbou beskou as die uitsluitlike domein van die man, terwyl vroue vir net so lank reeds verantwoordelik is vir voedselsekuriteit in die samelewing. Een van die uitdagings van die Departement Landbou is om hierdie persepsie wat vroue ontmoedig om landbou as loopbaan te oorweeg, reg te stel.
Een van die maniere waarop die Departement vroue vir hul onontbeerlike bydrae vereer en hulle aandmoedig om by landbou betrokke te raak en te bly, is die jaarlikse Vroue Boer van die Jaar Kompetisie. Die Wes-Kaapse Departement Landbou het egter vanjaar besluit om hierdie fokus op vroue boere uit te brei na alle vroue betrokke in die landboubedryf, soos vroulike plaaswerkers, agri-besigheidsvroue en vroulike uitvoerders van landbouprodukte. Vir hierdie doel is Agri Femina Week 2003 in die lewe geroep en val die week saam met vieringe vir Nasionale Vrouedag op 9 Augustus.
Die program van die week maak voorsiening vir die onderskeie groepe op verskillende dae met uiteenlopende onderwerpe en voorleggings wat nou aansluit by die spesifieke behoeftes van die betrokke groep.
Op Maandag, 4 Augustus, bied die Elsenburg Landboukollege 'n program aan vir 'n groep hulpbronarm vroue boere wat deelneem aan die jaarlikse Vroue Boer Kompetisie in die kategorie vir produsente vir huishoudelike gebruik. Die fokus van die kursus is gemeenskapsontwikkeling aangesien hierdie vroue rolmodelle in hulle onderskeie gemeenskappe is en daar 'n bydrae het om te lewer.
Dinsdag, 5 Augustus se program is vir alle vroue betrokke by kommersiële boerdery. Die program dek onderwerpe soos marknavorsing aangebied deur Markinor, 'n voorlegging oor wat die verbruiker wil hê deur Woolworths, die Beginners Gids oor Euregap: naspeurbaarheid van produkte, asook die kwessie van kostemodelle.
Die Departement, in samewerking met die Kaapse Vroue Forum, bied op Woensdag, 6 Augustus 'n program aan 'n groep vroue plaaswerkers wat deur die Forum as gesondheidswerkers opgelei is en op verskillende plase in die omgewing werksaam is.
Donderdag, 7 Augustus, word gewy aan alle besigheidsvroue in die landbousektor, en spesifiek dié betrokke by uitvoere. Aanbiedings sal handel oor onder andere vrye handelsooreenkomste, kredietwaarborge, marknavorsing en inspeksies van uitvoerprodukte.
Alle programme sal op die plaas, Elsenburg, hoofkantoor van die Wes-Kaapse Departement Landbou buite Stellenbosch, aangebied word. Vroue wat belangstel om die onderskeie halfdag werkswinkels by te woon, kontak vir Charlene Nieuwoudt by 808 5008 of charlenen@elsenburg.com vir verdere inligting en inskrywingsvorms. Kostes vir die dag vir vroue betrokke by kommersiële boerdery en die dag vir landboubesigheidsvroue en dié betrokke by landbou-uitvoere beloop R100 per persoon. Die sluitingsdatum vir inskrywings is 25 Julie 2003.
<fn>GOV-ZA. News.2003.dec.dec.2010-03-24.af.txt</fn>
4-8 Augustus 2003 is Agri Femina Week. Die Wes-Kaapse Departement Landbou erken die rol wat vroue in hierdie voorheen deur mans gedomineerde sektor speel deur middel van 'n diverse weeklange program gemik op alle vroue wat op enige vlak van die landbousektor betrokke is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2003.nov.91083.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia, Kaapstad, het nog 'n beperkte aantal plekke beskikbaar vir leerders wat in 2005 tot graad 10 en 11 toetree.
Die Akademie, 'n nuwe skool spesifiek vir leerders met spesiale talente in wiskunde, wetenskap en tegnologie, is in 2004 deur die Wes-Kaap Onderwysdepartement (WKOD) geopen en vorm deel van 'n breër strategie om die aantal leerders, veral dié afkomstig van agtergeblewe gemeenskappe, wat hierdie vakke in matriek op die hoër graad slaag, te vermeerder.
Die Akademie het in 2005 plek vir 210 leerders en bied huisvesting aan 60 kosgangers. Die skool onderrig beide seuns en meisies en het aanvanklik in 2004 voorsiening gemaak vir slegs graad 10-leerders. Graad 11 en 12 sal in 2005 en 2006 onderskeidelik volg.
Die WKOD bied beurse aan behoeftige leerders, 'n aantreklike en veilige leeromgewing, vervoer van en na die naaste spoorwegstasies vir dagleerders, ervare, hoogs-gekwalifiseerde personeel, moderne fasiliteite en uitstekende sport- en ontspanningsfasiliteite.
Die WKOD rig 'n spesiale uitnodiging aan werknemers van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om teen nie later nie as Vrydag 26 November 2004 namens hulle kinders aansoek te doen om plek in die Akademie, indien die betrokke kinders in 2005 tot graad 11 of 12 sal toetree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.apr.61649.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Plaaslike Regering in die Wes-Kaap as deel van ons mandaat om plaaslike regering te versterk, te moniteer en te kapasiteer met 'n fokus op ontwikkelingsgerigte plaaslike regering, het Distriksmunisipaliteite genooi om kandidate te nomineer vir die eerste beurse wat deur die Departement toegeken is.
Die doel van die beurse is om dit moontlik vir voorheen benadeelde munisipale amptenare te maak vir tersiëre studies in Ontwikkelingsbestuur.
Dit is met trots dat ek kan aankondig dat die eerste beurs vir deeltydse studie in MPHIL in Volhoubare Ontwikkeling toegeken is aan mnr Ralph Links van die Sentraal Karoo Distriksmunisipaliteit. Mnr Links het reeds sy beurs opgeneem en met studies gedurende Februarie 2004 begin. Hierdie inisiatief is deel van 'n departementele program om vaardighede te kweek in ontwikkelingsgerigte studies in die sfeer van plaaslike regering.
Dit is in ons gesamentlike belang dat voorheen benadeelde munisipale amptenare die nodige opleiding kry en om hulle toe te rus met die nodige vaardighede tot voordeel van plaaslike regering in die Wes-Kaap. Met hierdie tipe van intervensies om demografiese verteenwoordiging te bereik, soos beurse vir verdere tersiëre studies en uitgebreide sertifikaat opleidingskursusse, spesifiek gemik op senior bestuur by munisipaliteite, met 'n fokus op vroue amptenare op middel/senior vlak, munisipale bestuur leerlingbeamptes, en potensiële munisipale leerlingbeamptes, het die Departement van Plaaslike Regering die verantwoordelikheid geneem om te verseker dat die doel bereik word.
Dit is deel van ons gesamentlike pogings en word ook gereflekteer in my Ministerie en die Departement se visie, naamlik, "Ontwikkelingsgerigte plaaslike regering deur Vennootskappe en mede-verantwoordelikheid."
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.aug.81072.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is via die Nasionale Department van Landbou op 1 Augustus verneem dat drie volstruisplase in die Cradock- Somerset-Oos omgewing van die Oos-Kaap erge vrektes as gevolg van vermoedelike AI (Avian Influenza - Voëlgriep) ondervind het. Monsters is op versoek na die Wes-Kaap Veterinëre laboratorium gestuur wat dit voorlopig as die hoë patogene AI gediagnoseer het (wat grootskaalse vrektes in die Ooste veroorsaak het aan die begin van 2004). Die diagnose is nog nie bevestig nie. Aangesien die siekte 'n baie ernstige bedreiging inhou vir die uitvoere van volstruisvleis vanaf die Wes-Kaap volstruis uitvoer abattoirs, is die Oos-Kaap versoek om nie slagvoëls na die Wes-Kaap te stuur nie, totdat daar meer sekerheid is oor die besmetting.
Die EU sal ons uitvoerstatus ophef indien die siekte na die Wes-Kaap versprei. 'n Vergadering is Maandag 2 Augustus te Bisho tussen die NDA en die Oos-Kaap landbou gehou om die posisie te bespreek en is daar bevestig dat 'n verbod op die uitvoer van slagvoëls na die Wes-Kaap geplaas is.
Dit is ook so bevestig met die SAVBK (Volstruis Besigheidskamer) wat hulle produsente ingelig het. Die verbod sal heroorweeg word indien meer sekerheid oor die beheer vanaf die Oos-Kaap verkry is.
Daar sal teen die einde van hierdie week meer duidelikheid wees oor die tipe virus betrokke en die omvang van die uitbreking in die Wes-Kaap. Ons belangrikste prioriteit is om die Wes-Kaap se volstruis uitvoerbedryf te beskerm. Daarom is daar reeds met rampbestuur van die provinsie geskakel en sal hulle behulpsaam wees met padkontroles en bewegingsbeheer in die Karoo en Oudtshoorngebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.aug.81133.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Kabinet en Provinsiale Departementshoofde het Dinsdag en Woensdag op Saldanhabaai aan die Weskus byeengekom vir 'n lekgotla.
Die 100 dae eindig op Sondag 5 September. Ons is goed op pad met al 20 deposito's op die mense-kontrak in ons Provinsie soos aangekondig in my Premiersrede op 28 Junie. Hieruit blyk die verbintenis en benadering van hierdie Regering tot ontwikkeling, hulp aan armes en die regstelling van die verlede.
Die arrestasie van die eerste beweerde 'groot' misdadiger Mujahid Daniels en die geslaagde teenkanting teen sy borgaansoek. Hy is aangekla van dwelmhandel, perlemoensmokkelary, moord en huisbraak. Ons is op koers met die ander 'grote' binne die 100-daeprogram.
Voortspruitend uit die eerste geslaagde vonnisoplegging onder die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad is tussen sewe en elf lede van elk van die Mongrels, Cisko Yakkies, American en Corner Boy bendes gearresteer en aangekla.
Ek sal op 31 Augustus die krag aanskakel van die laaste van die ses skole wat van elektriese krag voorsien sal word, naamlik St Boniface op Rietpoort.
Daar is begin met die betaling van toelaes aan 74 000 kinders wat kwalifiseer vir die kindersorgtoelae. Nog 24 188 aansoeke word tans verwerk; dit oortref dus reeds die mikpunt van 92 929 kinders.
Die nuwe Spoorwegpolisie word in Januarie 2005 ontplooi.
n Groot verrassing is ook moontlik in die totale getal MIV-positiewe persone wat antiretrovirale terapie ontvang.
Die Uitgebreide Openbarewerkeprogram word op 4 September deur President Mbeki geopen.
Op 1 September vind die bekendstelling van 'Toeganklike Regering' plaas.
Die Wysigingswetsontwerp op die Provinsiale Ontwikkelingsraad en die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie is deur die Kabinet onderteken vir voorlegging aan die Parlement.
Elkeen van hierdie deposito's word oor die volgende maand ontplooi waar ons die einde van die eerste 100 dae nader danksy die geduld en welwillendheid van die mense van die Provinsie.
In die lig van die groot agterstand in ons Provinsie is dit ons erns dat daar nooit toegelaat mag word dat iKapa eliHlumayo, ons strategie vir die ontwikkeling van die Kaap, bloot 'n slagspreuk word nie. Om vertroue te kweek is dit noodsaaklik dat ons ons op die middeltermyn toespits en iKapa eliHlumayo onderstut met die strategieë, planne en raamwerke wat nodig is om armoede te bekamp.
Ons moet ook deur eie vertroue en werk die boodskap uitstuur dat die Wes-Kaap oop is vir besigheid. Plaaslike en internasionale beleggers, besighede en entrepreneurs wag op hierdie tekens van ons kant.
Ek was besorg oor berigte van dreigemente van terreur, maar is deur die Minister van Gemeenskapsveiligheid, Leonard Ramatlakane, meegedeel dat hy na beraadslaging met die SAPD en Nasionale Intelligensie deur hulle verseker is dat daar geen sodanige gevaar bestaan nie.
Dit het my gerusgestel, en ek weet dit stel ons almal gerus. Die Wes-Kaap is veilig en ons het geen rede om aanvalle te verwag nie. Ek kan besoekers met vertroue uitnooi en wil inwoners verseker dat ons deel van die wêreld nog veilig is, soos wat erken is deur die internasionale gemeenskap na 9/11.
Dit is jammer dat hierdie soort beriggewing so maklik die wêreld ingestuur word, want dit doen groot skade aan ons pogings op sake-, toerisme- en verhoudingsgebied.
Al die mense van die Wes-Kaap, met inbegrip van die Moslem gemeenskap, staan bankvas agter ons Regering se werk om armoede te bekamp en brûe te bou wat nodig is vir die Tuiste vir Almal. Ons het hierdie inklusiewe klimaat nodig vir sukses.
Ons moet ook onthou dat selfs op die hoogtepunt van die stedelike terreur wat ons in die negentigerjare ervaar het, die Staat daarin geslaag het om menslike ongevalle en skade grootliks te beperk. Dit is dan ook gevolg deur suksesvolle skuldigbevindings.
<fn>GOV-ZA. News.2004.aug.82220.2010-03-24.af.txt</fn>
Op Saterdag 14 Augustus 2004 sal vroue van Driftsands, Delft en die omliggende omgewing by die Driftsands Natuurreservaat se Omgewingsopvoedingsentrum bymekaar kom om te leer hoe om inheemse waterslim tuine aan te lê en hoe om kunsvlytartikels uit herbenutte materiaal te maak. Daar sal ook interessante besprekings oor die omgewing plaasvind.
Minister Tasneem Essop sal die geleentheid open aangesien dit deel uitmaak van die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se program vir Vrouemaand. Hiermee word beoog om vroue met vaardighede toe te rus wat hulle nie net daagliks kan gebruik nie, maar ook om kleinsakeondernemings te begin.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Botaniese Instituut sal deelnemers leer hoe om die meeste uit die grond te kry. Die Departement sal die projekte wat hulle van stapel gaan stuur om vroue te bemagtig, bespreek. Die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid sal die verskillende soorte plante wat 'n verskil teweeg kan bring in mense se daaglikse lewe, bekendstel. Daarbenewens sal vroue van Vusithemba (laat hoop ontstaan) met kettingsae demonstreer hoe hulle indringerplante uitroei en hoe hulle bloekombome gebruik om ontspanningsparkgeriewe vir hul plaaslike gemeenskappe te skep.
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad se metro-eenheid en die Nasionale Botaniese Instituut bied gesamentlik die geleentheid aan.
Vir meer inligting tree in verbinding met Ruby Marks by 021 483 2765 of 084 423 1716 of e-pos rmarks@pgwc.gov.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.aug.82766.2010-03-24.af.txt</fn>
n Historiese moment in die lewe van die plaaswerkergemeenskap vind op 17 en 18 Augustus 2004 plaas.
Vir die eerste keer word die ruimte geskep vir die plaaswerkergemeenskap om self in dialoog te tree met rolspelers in Landbou, en langs dié weg, mede-vennote te word in die bepaling van die toekoms van Landbou. Vir baie lank is daar OOR, VAN en VIR plaaswerkers gepraat.
As minister van landbou, het ek besluit om die inisatief te neem om 'n plaaswerkerindaba vir 17 en 18 Augustus te Elsenburg te reël, met die doel dat die plaaswerkergemeenskap na vore kom om self MET belanghebbendes in gesprek te tree. Die indaba sal die vertrekpunt wees van 'n groter proses in belang van die plaaswerkergemeenskap.
Die doel van die indaba is daarom om in die gees van versoening, die gesprek te begin tussen die plaaswerkergemeenskappe en die onderskeie Owerheidstrukture, NRO's, Georganiseerde Landbou en andere, ten einde die gaping tussen die aanbod van die diensverskaffers en diensgebruikers te bepaal. Staatsdepartemente sal die geleentheid hê om hul beleidsraamwerke en dienste bekend te stel. Die plaaswerkergemeenskap aan die ander kant, sal hul behoefte aan dienste asook hul knelpunte uitspreek. Hierna sal prosesse volg om die gaping met behulp van goeie kommunikasie deurlopend te vernou.
Vandaar die tema van die indaba: Plaaswerkers in Dialoog.
Die program van die indaba spreek vanself. Onderwerpe soos: landelike onderwys; ekonomiese bemagtiging; geweld en veiligheid; maatskaplike strukture en sportfasiliteite; die waarde van arbeidswetgewing; behuising; gesondheidskwessies; vroue; kinders en persone met gestremdhede, sal onder die loep geneem word.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek dié van ons Wes-Kaap se premier, premier Ebrahim Rasool, word met die proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor hul eie lewens en toekoms te neem sodat hulle as demokratiese agente die Wes-Kaap help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die einddoel is dus: Plaaswerkers in Handeling.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.feb.53293.2010-03-24.af.txt</fn>
Meer as vyftig inwoners van 'n Kaapse tehuis wat omsien na weeskinders wat aan ongeneeslike siektes ly, is vandeesweek die ontvangers van 'n eerste skenking kinder-laslapkomberse - die jongste projek van die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds. Premiersvrou Suzette van Schalkwyk en haar komiteelede oorhandig vanoggend (Dinsdag, 3 Februarie 2004) dié komberse by die Nazareth-tehuis in Vredehoek, Kaapstad.
Dié projek is sowat ses maande gelede as 'n inisiatief van mev. Van Schalkwyk begin. Die komberse word deur Wes-Kaapse werkskeppingsgroepe soos die Chrysalis Akademie in Tokai en die Christenvroue Aksiegroep in Eersterivier vervaardig. Dié groepe word deur die Premiersvrou Liefdadigheidsfonds vergoed met geld wat by fondsinsamelingsfunksies geïn word, terwyl die materiaal vir die komberse meestal deur skenkings verkry word. Materiaal is onder meer reeds deur 'n bekende Kaapse klere-ontwerper en 'n voorste kinderklerewinkel geskenk.
Ons het besluit om komberse te maak, omdat dit nie net 'n praktiese doel dien nie, maar kinders dikwels ook 'n gevoel van veiligheid en sekuriteit gee - soveel te meer wanneer hulle siek en behoeftig is. Terselfdertyd word broodnodige werk verskaf aan groepe wat besig is om hulself en ander rondom hulle te bemagtig. Ons beplan om die komberse in die toekoms aan nog kinderhuise te skenk, asook plekke wat omsien na jong Vigslyers, én die skenkings na die Wes-Kaapse platteland uit te brei, sê die Premiersvrou.
Die Wes-Kaapse Premiersvrou Liefdadigheidsfonds het ook 'n samewerkingsooreenkoms met die naaimasjiengroep, Elna, en die kinderklerewinkel, Keedo, wat op die oomblik 'n kompetisie aanbied vir die mees indrukwekkende kombers. Deelnemers kry hiermee die geleentheid om hul inskrywings vir liefdadigheid te skenk, asook 'n Elna Funstyler-naaimasjien of 500 Keedo-koopbewyse los te slaan. Die sluitingsdatum is 31 Mei 2004.
Enige werkskeppingsgroepe wat betrokke wil raak, of mense wat materiaal, vulsel of komberse wil skenk, of 'n kombers teen R50 wil borg, kan mev. Jorietha Henn by tel. 483 4705/6 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.jan.52755.2010-03-24.af.txt</fn>
Opvolgend op verskeie berigte, menings en briewe in dagkoerante oor dramatiese prysverhogings in die Kaapse toerisme bedryf, het Joyce Witbooi, Wes-Kaapse Minister van Toerisme en Dobbelary, gesê dat die Wes-Kaapse toerisme departement tans besprekings fasiliteer waar die bedryf en ander toerisme vennote hierdie aangeleentheid debatteer. "Dit is nie die rol van regering om pryse te reguleer nie, maar ons kan 'n fasiliteringsrol speel en die situasie moniteer."
n Vergadering is vandeesweek met sleutel rolspelers in die bedryf gehou, insluitend die Kaapse Kamer van Koophandel en die drie Wes-Kaapse afdelings van die drie grootste handelsliggame in die Suid-Afrikaanse toerisme bedryf - ASATA wat die kleinhandel bedien, Fedhasa wat die verblyf en restaurant sektore bedien, en SATSA, wat die inkomende sektor bedien (toer operateurs, lugrederye, bestemmings, ens.).
Minister Witbooi het gesê "Dit is debateerbaar of pryse op toerisme getalle impakteer. Ons het so pas statistiek van Kaapstad Internasionale Lughawe ontvang wat dui op 'n toename in passassiersvloei. Internasionale aankomste in Desember is met 5% op, terwyl plaaslike aankomste met 6-7% verhoog het teenoor dieselfde tyd verlede jaar."
Wat wel waar is, is dat daar geïsoleerde gevalle van dramatiese prysstygings was, maar hierdie is die uitsondering eerder as die reël. Die sterkte van ons wisselkoers op die hoogtepunt van die seisoen het ook die pryssituasie vererger. In vergelyking met verlede jaar hierdie tyd, het die wisselkoers beduidend versterk.
Minister Witbooi het gesê dit is belangrik dat die bedryf verstaan dat lang termyn toerisme groei die sleutel is tot die skep van werksgeleenthede en armoede verligting in ons provinsie. Indien toerisme 'n volhoubare komponent van die Suid-Afrikaanse ekonomie gaan wees, moet die bedryf groei en transformeer. Om dit te vermag, moet die Wes-Kaap 'n waarde-vir-geld bestemming wees en ook bekend wees as een.
Ek wil graag 'n beroep op ons bedryf doen om hierdie provinsie se naam as 'n waarde-vir-geld bestemming te handhaaf. Die toerisme bedryf kan net tot 'n volhoubare bedryf ontwikkel as ons deurlopend goeie diens lewer. Wanneer hulle vertrek, moet hulle voel die besoek was goeie waarde vir geld, dat hulle weer sal wil kom en dat hulle die Kaap aan familie en vriende sal aanbeveel. So sal die bedryf volhoubaar ontwikkel. In die lang termyn sal die bedryf nie groei as ons oordrewe pryse vir ons dienste vra nie.
Verteenwoordigers van die besigheidsektor het by die vergadering sekere probeem gebiede geïdentifiseer en onderneem om binne die sakesektor daarmee te handel.
Minister Witbooi het bygevoeg, "Ek dink dit is in die beste belang van die Wes-Kaap dat die aangeleentheid rondom kompeterende pryse nou na vore gekom het. Ons toerisme bedryf is relatief jonk, en hierdie uitdagings bied aan bestaande strukture die geleentheid om die aangeleentheid in vennootskap aan te spreek."
<fn>GOV-ZA. News.2004.jul.72093.2010-03-24.af.txt</fn>
Ter herdenking van tien jaar van demokrasie het die Wes-Kaapse Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, 'n seminaar getiteld Progressiewe Vervulling van Omgewingsregte aangebied. Die seminaar is deur die Departement se Hoofdirektoraat van Omgewings- en Grondbeplanning onder leiding van Me. Dipolelo Elford, aangebied
Hierdie geleentheid het by die Spier Landgoed naby Stellenbosch op 2 Junie 2004 plaasgevind. Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsleiers, nie-staats en gemeenskaps-organisasies, asook vooraanstaande verteenwoordigers uit die privaat sektor, insluitend nywerheids- en ontwikkelings-gerigte kenners, was teenwoordig. Die tema van die seminaar het elkeen se reg tot 'n gesonde omgewing, wat niemand se gesondheid of welstand nadelig beïnvloed, beklemtoon. Verder sal die omgewing vir die huidige en toekomstige geslag bewaar en beskerm word. Dit moet bereik word met redelike wetgewing en toepaslike ondersteunende maatreëls.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.jul.78759.2010-03-24.af.txt</fn>
Premier Ebrahim Rasool het vanaand om 19:30 in die Internasionale Konferensiesentrum die Icon-ontwikkeling verwelkom as nog 'n bewys van die groeiende beleggersvertroue in die Wes-Kaap en in Kaapstad.
Die Premier het by die nasionale bekendstelling van die ontwikkeling gesê: Ons is trots daarop dat 'n stad soos Kaapstad sulke universele vertroue na sy sakekern lok.
Dit sluit nie aankope en transaksies, die kapitaalwaarde van nuwe huurkontrakte en die verbeterings aan bestaande geboue in nie.
Hierdie R2,13 miljard is 'n belangrike paaiement van die R5 miljard wat ons op verlede jaar se Groei-en-ontwikkelingsberaad belowe het om na ons provinsie te bring. As regering is ons daartoe verbind om ons deel te doen terwyl ons die Tuiste vir Almal bou.
Dit voel goed om die hyskrane teen die silhoeët van ons stad te sien as 'n seker teken van vooruitgang en vertroue. Die boubedryf is weer op dreef om die vaardighede van die Provinsie uit te bou en broodnodige werkgeleenthede te skep.
Vir die lang termyn is dit belangrik dat hierdie nuwe golf van ontwikkeling in die stad vier belangrike kenmerke toon: beginsels van gemengde gebruik, rasse- en sosiale integrasie, swart ekonomiese bemagtiging en argitektoniese vernuwing.
Kaapstad het 'n pynlike geskiedenis van skeiding wat steeds sigbaar is in woongebiede wat langs rasselyne verdeel is. Die rasse- en klasse-integrasie van ons fisieke ruimtes is noodsaaklik vir die oopstelling en uitbreiding van die Tuiste vir Almal. Dit is uiters bemoedigend dat die historiese stadskern 'n leidende rol speel om ons mense bymekaar te bring pleks van bloot 'n sentrum van gevestigde rykdom te wees.
Die ontwikkeling van die Icon deur COESSA, wat 100% in swart besit is, sal 'n mylpaal vir swart ekonomiese bemagtiging wees. Hierdie uiters moderne ontwikkeling van 20 verdiepings op grond wat in 1937 van die see herwin is, is een van die eerstes van hierdie omvang wat deur 'n swart maatskappy onderneem word.
Waaroor ons veral opgewonde is, is dat die naam Icon verwys na die 'Muur van Herinnering' binne-in die gebou. Hierdie uitbeelding sal tot eer strek van die leiers wat prestasies soos dié moontlik gemaak het in 'n vry Suid-Afrika. In die konteks van ons visie om 'n Tuiste vir Almal te word, is dit 'n besonder gepaste gebaar.
Die gebruik van kontemporêre argitektuur met Afrika-elemente sal die voorkoms van die stad help transformeer terwyl die argitektoniese skatte van die verlede sy aan sy staan met die nuwe as simbole van versoening, begrip en vooruitgang.
Eerstens, dat die beweging van die sakekern in die rigting van die Waterfront in die weste deur ontwikkelings soos die Konferensiesentrum en die Icon gebalanseerd moet wees. Ons is verbind tot die ontwikkeling van die oostekant van die sakekern deur die restourasie en hernuwing van Distrik Ses, asook die ontwikkeling van die suidoostelike metropool deur nuwe projekte soos die rolprentateljee, die Mitchells Plain-promenade en Khayelitsha se sakekern.
Tweedens, dat pryse nie toegang moet verhinder tot 'n omgewing waar rykdom steeds aan ras gekoppel is nie. Ons as die Provinsiale Regering verwelkom die debat wat gevoer word oor die bewoning van Distrik Ses, die sosiale opheffing van gebiede soos die Bo-Kaap deur die skepping van 'n welvarende middelklas, en eiendomspryse terwyl ons soek na maniere om dit teen te werk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.jul.79485.2010-03-24.af.txt</fn>
Die groei van die rand het positiewe gevolge vir sommige bedrywe, terwyl dit weer ander negatief beïnvloed. Die toestand in landbou markte affekteer die hele spektrum, vanaf die inkomste van boere tot die handelsbalans. Meer as die helfte van die land se landbou uitvoere kom van die Wes-Kaap af met sowat 60% van die Wes-Kaapse landbouproduksie wat vir die uitvoermark bedoel is. Die fluktuasie van die rand teenoor die meeste geldeenhede sal beslis oor die lang termyn, wesenlike gevolge hê.
Landbou is die enigste sektor waar daar 'n toename was in werksgeleenthede. Statistieke toon aan dat die gemiddelde besoldiging van plaasarbeiders in die Wes-Kaap 25% hoër is as die gemiddelde in Suid-Afrika. 'n Sterker rand kan dit waarskynlik drasties verander. Oor die langtermyn kan 'n sterker rand, gepaardgaande met die droogte noodwending strukturele veranderings vereis ten einde die doelwitte van IKAPA ELIHLUMAYO - die groeiende Kaap, te bereik.
Navorsing deur ekonome van die Departement van Landbou op Elsenburg toon dat vrye monitêre en kommoditeits markte steeds die meeste voordele vir die ekonomie inhou, maar daar is 'n dringende behoefte aan effektiewe strategiese beplanning, finansiële risikobestuurstelsels en dat die vereiste gebeurlikheidsbeplanning in plek moet wees.
Die navorsing het ook aangedui dat deelnemers wat 'n direkte belang by die wisselkoers het, hul besigheidsaktiwiteite moet herorganiseer om die fluktuerende aard van wêreldmarkte en die wisselkoers, die hoof te bied.
Ons sal saam met ander rolspelers die situasie monitor. Die wisseling wat die rand se posisie teenoor ander groot geldeenhede tot gevolg het, sal later vanjaar in diepte bespreek word tydens die landbouberaad vir die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.mar.59554.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Toerisme en Dobbelary, Joyce Witbooi, het vanaand erkenning gegee aan vroue in hierdie provinsie wat oor die jare nie openbare erkenning gekry het vir hul toewyding tot toerisme nie, maar op hul eie stil manier betekenisvol tot toerisme ontwikkeling bygedra het.
Gerig om 'n jaarlikse geleentheid te word, is die geleentheid gehou in die Bo-Kaap, by "Marco's African Place" met bekende radio persoonlikheid Shado Twala as seremoniemeester en twee vroue orkeste wat opgetree het, - die "Women Unite Marimba Band" en "Madame Afrique".
In haar toespraak aan meer as 300 gaste, het Minister Witbooi, twaalf vroue vereer, waarvan die een 'n nadoodse toekenning was. Minister Witbooi het beklemtoon dat sy nie wenners aankondig nie. "Dis nie oor die beste nie. Dit gaan oor erkenning aan onbekende vroue vir hul bydrae tot toerisme en werkskepping."
In haar toespraak het Minister Witbooi gesê "Ons vereer vroue wat oor die jare nie openbare erkenning vir hul toewyding tot die toerisme saak gekry het nie, maar wat op hul eie stil manier betekenisvol bygedra het tot die ontwikkeling van toerisme - nie tot hul eie voordeel of dié van hul besighede nie, maar tot die voordeel van die mense om hulle en van die groter gemeenskap."
Hierdie vroue speel dikwels minder glansryke rolle, daar waar die media hulle gewoonlik nie raaksien nie, in 'n bedryf wat 'n breë spektrum dek - ontwikkeling, bemarking, entrepreneurskap. Die twaalf vroue is van alle vlakke van die samelewing en deur hulle individuele werk, staan hulle uit in wat hulle bereik het.
Vanaand gaan oor die erkenning van daardie werk, wat dikwels ongenoem verbygaan. Hulle het nie 'n media profiel nie. Hulle is meer betrokke by aksie en impak, eerder as uitdagings en suksesse.
Die twaalf vroue dien as 'n inspirasie vir alle vroue in die Wes-Kaap, van die landelike gebiede tot die stad - hulle wys dat toerisme werk en goed werk.
<fn>GOV-ZA. News.2004.mar.60256.2010-03-24.af.txt</fn>
Verlede jaar was die provinsiale regering betrokke by 'n proses van deeglike ondersoek om beweringe te weerlê oor die bestaan van 'n moontlike massagraf in Laingsburg na die 1981 vloede. Alhoewel die verdere hantering van hierdie uiters sensitiewe aangeleentheid nou by die Laingsburg Munisipaliteit berus, is dit in belang van die breë Laingsburg gemeenskap dat die Provinsie nie net versoenend moet optree nie, maar ook daadwerklik betrokke moet wees in die verdere opheffing van die dorp wat verdeeld was deur die beweringe.
Die munisipaliteit gee tans aandag aan die ontwikkeling van 'n toerismesentrum en 'n vloedroete as toeriste aantreklikheid en om by te dra tot die ekonomiese groei van die gebied. In die eerste fase word aandag gegee aan 'n toerismeburo/museum, konferensiekamers, kiosks, ensomeer wat ook die Kabinet se voorstel oor die oprigting van 'n gedenknaald insluit. Hierdie fase word in geheel deur die nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme befonds. Die munisipaliteit wag tans op die oorrol van die fondse.
Om die proses van versoening en heling in die Laingsburg gemeenskap 'n stap vorentoe te neem het die Provinsiale Regering die Munisipale Raad van Laingsburg versoek om oorweging te skenk aan die opgradering van 'n gedeelte van die bruin begraafplaas waar agt vloedslagoffers begrawe is. Dit sal verseker dat die grafte dieselfde erkenning geniet as die gedenkbegraafplaas waar meeste van die vloedslagoffers begrawe is.
Vandag is die provinsiale regering trots om vanuit die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program 'n bedrag van R200 000 te oorhandig aan die munisipaliteit van Laingsburg vir die opgradering van die Göldnerville Begraafplaas. Met hierdie bedrag dra die provinsie by tot die volledige koste van R250 000 wat insluit die voorsiening van watervoorsieningspype aan die begraafplaas, die aanplant van bome, 'n 200 meter toegangspad, 'n toegangshek tot die begraafplaas, stoorfasiliteite asook 'n ablusieblok.
In ooreenstemming met een van die doelwitte van GMIP sal plaaslike arbeid betrek word in die projek wat ongeveer 1 620 persoonsdae van werk sal voorsien waarvan 30% vroue arbeid sal wees.
Dit is 'n voorreg om deel van die proses te wees ter afsluiting van hierdie Laingsburg hoofstuk. Die Provinsiale Regering het dit van die begin af duidelik gestel dat ons drie oogmerke het: Waarheid, versoening en afsluiting. Dit is in almal se belang dat al die sfere van regering en die gemeenskap van Laingsburg nou moet vorentoe kyk, en saamwerk in belang van die breë gemeenskap van Laingsburg.
Addisioneel tot hierdie belangrike simboliese oorhandiging is dit ook my voorreg om bekend te maak dat 'n bedrag van R1,3 miljoen goedgekeur is vir Göldnerville en Bergsig by Laingsburg vir die rehabilitering van paaie en verwante stormwater. Met hoë werkloosheid in die streek word dit beraam dat hierdie projek ongeveer 3 520 persoonsdae werk sal skep.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.may.69523.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring deur die Wes-Kaapse Gesondheidsminister, Pierre Uys, op Verpleegkunde Dag, 12 May 2004.
Die verpleegberoep wêreldwyd het verskeie merkwaardige mense opgelewer. Florence Nightingale is vandag 'n internasionaal bekende naam. In die Wes-Kaap spog ons met Machelle Crystal Gordon, naaswenner in die Nasionale Cecilia Makiwane Toekennings en Alec Nicholas Alexander, die Wes-Kaap se kandidaat in die Nasionale Marilyn Lahana Trust Omgee Toekenning, om slegs na twee plaaslike presteerders te verwys. In die Wes-Kaap het 22 verpleegkundiges reeds provinsiale toekennings ontvang.
Verpleegkunde is jarelank reeds 'n hoogs begeerde en eerbare beroep wat toegewyde vrywilligers vanuit alle vlakke van die samelewing trek. Vandag is die verpleegberoep hoogs geskoold wat opgeleide verpleegpersoneel in 'n verskeidenheid dissiplines benodig. Ek ondersteun Verpleegkunde Dag omdat ek glo dat ons, as a nasie, hulde moet bring aan ons duisende der duisende verpleegkundiges wat hul diensbelofte in hospitale en klinieke dwarsoor die land gestalte gee. Dit is 'n belofte van diens aan die mensdom wat die edele tradisie van die beroep vereer deur altyd die gesondheid van pasiënte as 'n prioriteit te beskou.
Gesondheidsdienste dwarsoor die wêreld staar die uitdaging van 'n verpleërtekorte in die gesig. Suid-Afrika, met sy hoë opleidingstandaarde, skep 'n uiters gesogde verpleër gemeenskap. Ons moet weer kyk na ons strategie om verpleegkundiges te behou as ons die uitvloei van verpleegvaardighede uit die land wil stuit.
'n Eerste prioriteit is die skepping van beter werksgeleenthede insluitende 'n verbeterde salaris- en toelaagstruktuur. Ons kan nie bekostig om kosbare verpleegvaardighede, wat noodsaaklik is in ons eie gesondheidssentrums, te verloor weens 'n gewaarde traak-my-nie-agtige houding nie.
Mag Verpleegkunde Dag sy doel dien om klem te lê op die hoë dunk wat ons van ons verpleegberoep het. Ek wil ons verpleegkundiges die versekering gee: die Wes-Kaap gee om vir julle. Ons het julle nodig, ons admirer julle en ons bring hulde aan julle. Julle is werklik mense wat geroepe voel om jul medemens te dien. Ons bedank julle vir julle lojaliteit aan julle beroep. Ek weet dit is nie net lojaliteit alleen wat die brood op die tafel sit nie, maar wees verseker dat ek sal veg vir 'n beter bedeling vir al ons verpleegkundiges.
Cecilia Makiwane was the first registered black nurse to be recognized by the Government almost a century ago. The awards seek to motivate and inspire nurses by recognizing and rewarding excellence.
The Marilyn Lahana Trust Caring Award recognizes outstanding members of the nursing and midwifery professions. The award commemorates Marilyn Lahana, a nurse who died in 1996 after contracting the Ebola virus from a patient.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.may.70498.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar het verlede week verskeie onrusbarende berigte oor die televisie en in die media verskyn oor 'n voorval waarin 'n boer van De Doorns na bewering verskeie arbeidershuise op sy plaas, met 'n stootskraper sou omgestoot het.
Dit het my genoodsaak om Maandag 'n besoek aan De Doorns te bring ten einde my persoonlik van al die feite te vergewis. Ek het gister met verskeie rolspelers en instansies op De Doorns ontmoet, onder wie die betrokke grondeienaar, raadslid Freddie Speelman, mnr Lionel Beerwinkel van die Departement Grondsake en die bestuur van die Hexvallei Tafeldruif Assosiasie.
Tydens my besoek het ek ook 'n ter plaatse inspeksie van die beweerde gesloopte huise gedoen. Al die betrokke partye is dit eens dat berigte verlede week oor die televisienuus eensydig was en deurspek was met onbevestigde bewerings rakende die beweerde slopings van die huise.
Hierdie tipe eensydige beriggewing doen afbreek aan die bou van gesonde verhoudinge binne die landboubedryf en dit is werklik betreurenswaardig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2004.may.71509.2010-03-24.af.txt</fn>
Kinders is vir ons almal as ouers baie spesiaal en daarom is dit gesondheidsdienste in die Wes-Kaap se erns om hulle die beste moontlike beskermings- en versorgingsdienste te bied, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, in 'n verklaring.
Die verklaring is uitgereik op die vooraand van Wêreld Kinderbeskermingsweek wat Maandag begin en Sondag ten einde loop.
Ons gesondheidswerkers is spesiaal opgelei om vergrype van kinderbeskermingswetgewing te identifiseer en om toepaslik op te tree. Ons gesondheidswerkers soek deurgaans na selfs die geringste tekens van moontlike kindermishandeling. Wanneer kinders as slagoffers geïdentifiseer word, sal 'n gesondheidswerker dadelik die saak sorgvuldig ondersoek en ook die ouers inlig.
"Wanneer kinders vermoedelik Vigs-slagoffers is, word die kind se ouers oor die gevare van Vigs ingelig en die nodige toetsing aanbeveel. In gevalle waar die kind seksueel aangerand is, sal anti-retrovirale middels aangebied word. Nasorg word verskaf in die vorm van berading aan beide die slagoffers en ouers. Maatskaplike werkers word ingelig asook die polisiediens."
Altesame 43 440 kinders tussen 0 en 1 jaar het verlede jaar aan MIV/VIGS gesterf. In die Wes-Kaap het die gesondheidsdepartement reeds daarin geslaag om anti-retrovirale middels aan alle moeders met MIV/Vigs, asook MIV/Vigs babas beskikbaar te stel.
"Kinders wat brandwonde opdoen word by ons spesiale brandwond-eenheid teen 'n jaarlikse koste van R40 miljoen by die Rooikruis Hospitaal versorg. Sulke kinders en hul ouers kry ook berading en in gevalle waar nodig, word rehabilitasieprogramme ingestel. Brandwonde is juis die grootste oorsaak van kinderbeserings en sterftes by kinders onder 4 jaar. Dit sal egter 'n spanpoging van ons almal verg om te sorg dat brande en voorkombare ongelukke nie ons kinders se lewens eis nie. So byvoorbeeld sterf meer as 1 400 kinders jonger as 1 jaar en meer as 5 000 kinders jonger as 14 jaar weens voorkombare ongelukke landwyd."
Hulplyne wat deels deur die provinsie gefinansier word, is ook beskikbaar. Daar is 'n Kinder Beskermingssentrum met 'n tolvry nommer (0800 05555 55), daar is Safeline (021 - 638 1155) en die Kinder Welsynsvereniging in Kaapstad (761 7130), 'n maatskaplike kinder en familiediens in Grabouw (859 2283) en die Paarl (862 6182), 'n kindersorgvereniging in Worcester (023 - 347 0190) en Lambertsbaai(027 - 432 2639) en Rapcan, 'n organisasies in Kaapstad (448 9034) wat hom toespits op die voorkoming van kindermishandeling en verwaarlosing.
"Ons is trots op wat ons gesondheidsdienste vir ons kinders doen. Die beskerming van kinders is egter nie net 'n owerheidsfunksie nie. Tydens kinderbeskermingsweek wat Maandag begin en Sondag ten einde loop, moet ons almal dit ons erns maak om met nog groter sorg, met nog groter deernis en liefde en met nog meer verantwoordelikheid en waaksaamheid na ons kinders om te sien. En dit moet nie net vir die week geld nie, maar vir so lank as wat ons kinders het. Dit is ons plig wat ons as ouers onsself opgelê het. Ons mag nie daardie plig ooit versuim nie," sê Uys.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.may.73720.2010-03-24.af.txt</fn>
Na aanleiding van die geweldige afmetings wat die drooogte in sekere dele van die Wes-Kaap besig is om aan te neem, het die Wes-Kaapse Departement van Landbou reeds by die Nasionale Departement van Landbou aansoek gedoen om verdere befondsing vir hulp aan drooggeteisterde boere.
Die Departement van Landbou(Wes-Kaap) het reeds sedert Februarie 2004 'n bedrag van bykans R11 miljoen bestee om boere te help.
Die hulp aan boere deur die Departement geskied by wyse van 'n proses van subsudiering vir voeraankope by koöperasies en is bepaal op 30 groot vee-eenhede per maand per boer.
Ek sal volgende week van die areas besoek en sal ook met kleinboere in die Hopefield omgewing ontmoet ten einde my persoonlik van toestande te vergewis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.nov.90989.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se Calitzdorp Riviererosie Beskermingswerke Projek het 'n Toekenning vir Goeie Praktyke ontvang van die organiseerders van 'n internasionale kompetisie waaraan meer as 700 projekte deelgeneem het. Die kompetisie, wat deur die Verenigde Nasies en die Dubai Munisipaliteit geïnisieer is, het ten doel om projekte en inisiatiewe waar vennootskappe, volhoubaarheid en positiewe impak op die omgewing 'n deurslaggewende rol speel, te vereer.
Gedurende Maart 2000 het die opvangsgebied van die Gamka Rivier buitengewone hoë reënval ervaar wat grootskaalse vloede en vloedskade veroorsaak het. Van besondere belang was die erosie wat naby Calitzdorp plaasgevind het. Meer as 'n 1000 meter langs die rivier is ernstig geërodeer, en boorde en wingerde op die rivieroewer is oor 'n breedte van meer as 120 meter vanaf die rivier weggespoel, insluitend die besproeiingsraad se kanaal.
Aangesien die besproeiingsraad nie die finansiële las van erosie beskermingswerke kon dra nie, moes befondsing elders bekom word. Die kanaal is dringend herstel om watertoevoer na die velde onder besproeiing te herstel, maar die ses meter hoë rivieroewer was steeds besonders kwesbaar vir erosie. 'n Aantal waterreflekteerders is ook in die rivier gebou om verdere erosie te verhoed en om die vestiging van natuurlike plantegroei stroomaf van die waterreflekteerders op die rivieroewer aan te moedig. 'n Waterreflekteerder is 'n wal gebou van draadmandjies, gevul met verskillende groottes klippe, geposisioneer teen 'n reghoek met die rivieroewer en uitsteek in die rivier.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap het fondse vanuit hul Armoedeverligtingsbegroting bewillig, terwyl die Departement van Waterwese en Bosbou die balans uit hul Vloedverligtingsbegroting bygedra het om Departement Landbou in staat te stel om hierdie projek af te handel. Hierdie innoverende en waardevolle vennootskap tussen die nasionale en provinsiale regerings het 'n oplossing vir die probleem beteken.
Werkloosheid skep groot sosio-ekonomiese probleme en armoede in die Calitzdorp-omgewing. Die projek is dus ook ontwerp om optimaal gebruik te maak van hande-arbeid; gevolglik is aan gemiddeld 100 mense oor die periode van drie en 'n half maande werk verskaf. Die werklose gemeenskap is terselfdertyd bemagtig om deur die proses opleiding te ontvang in die basiese vaardighede om hierdie soort werk as subkontrakteurs te doen. Sommige persone van die groep is reeds intussen by soortgelyk projekte in die omgewing betrek.
Vir meer inligting: André Roux by 021 808 5340.
<fn>GOV-ZA. News.2004.nov.92652.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar daar is nog ongelooflik baie wat gedoen moet word om Landbou tot sy volle potensiaal te ontwikkel tot 'n bedryf waarin alle rolspelers hulle regmatige plek moet inneem.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Die regering van die Wes kaap is daarop ingestel om op 'n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL, is die twee begrippe wat die ooreenkoms wat die Wes-Kaapse regering met al die mense aangegaan het om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval, omsluit.
"Waardigheid, billikheid en welvaart",is die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, moet ons wegbeweeg van maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, deur die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter. Hierdie tuiste vir almal, beteken ook dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Wanneer ons van hervorming binne Landbou praat, praat ons nie van handouts van grond of geld terwille van windowdressing nie, maar is ons ernstig oor die vestiging van projekte wat 'n verskil gaan maak aan die lewensomstandighede van voorheen benadeelde mense soos u. Dit is vir ons belangrik dat daar 'n vennootskap sal wees tussen ons en u waar ons aan u die nodige ondersteuning sal bied op verskeie terreine terwyl ons van u verwag om verantwoordelik op te tree en waardige toegewyde rentmeesters te wees van hierdie bydrae van die regering aan u.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2004.nov.92656.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om eerstens te sê dat ek besondere simpatie en empatie het met boere wie hierdie jaar nie stropers op die lande gaan hê om 'n oes in te bring nie. Ek het verneem van hartseer verhale van boere wat genoodsaak is om implemente te moet verkoop om veevoer te kan koop. U verlies en skade is die Wes-Kaap se verlies en skade en van u moet begin kyk na volgende jaar omdat daar hierdie jaar geen inkomste sal wees nie.
Vanaf regeringskant het ons tot sover alles moontlik gedoen om u by te staan en sal ek nog steeds alles moontlik doen om u lot te verlig. U het reeds verneem dat die nasionale regering R400 miljoen bewillig het vir droogtehulp. Hiervan gaan die Wes-Kaap slegs R9 miljoen ontvang. Hiervan moet R1 miljoen gebruik word vir die sink van nuwe boorgate. Ons is nog nie ingelig oor die riglyne vir die toekenning van die fondse en die boorgate nie. Dit moet nog geproklameer word. Laat my egter toe om te sê dat my departement nie sal voete sleep met die uitbetaling van hierdie fondse nie.
Dit is egter duidelik dat daar nie net oë op die regering moet wees vir hulp aan boere nie. Ek het reeds 'n maand terug gesprek gevoer met al ons groot kommersiële banke en die Landbank waarin ek versoek het dat ons boere simpatiek hanteer moet word en dat krane, by wyse van spreke, nie summier toegedraai moet word nie. Dit sal vroeg in Desember opgevolg word met nog 'n gesprek.
Dit is egter duidelik dat meer rolspelers nou moet betrokke raak. Ek verwys na ons koöperasies wie, net soos die banke, simpatiek moet staan teenoor ons boere. Vandag wil ek gebruik om 'n beroep op die besture van koöperasies te doen om vir die volgende ruk met geduld, met begrip en met meelewing te handel teenoor ons boere veal die wat bitter swaar geraak word deur die knellende droogte.
Ander sfere van regering sal egter ook na die tafel moet kom met praktiese en tasbare hulp vir ons boere. Daarom doen ek vandag ook 'n beroep op munisipaliteite met droogte gebiede binne hulle geografiese areas van verantwoordelikheid om baie dringend en daadwerklik hulp te oorweeg vir ons boere of dit nou grondbelasting toegewings is, spesiale kortings op water en elektrisiteit ef enige ander vorm van hulp wat prakties moontlik is.
Ek wil u weer eens verseker van my voortgesette ondersteuning en wil ek vandag ook weer onderneem dat, waar u 'n bate is van die provinsie wat tydelik noustrop trek, ek alles moontlik sal doen om u las te verlig.
<fn>GOV-ZA. News.2004.oct.89512.2010-03-24.af.txt</fn>
Weet jy dalk van iemand wat 'n uitstaande prestasie gelewer of iets besonders in belang van die Wes-Kaap gedoen het?
Die Wes-Kaapse Provinsiale Eerbewysewet maak dit moontlik vir enigeen om 'n Wes-Kapenaar, of ook buitelanders, wat uitsonderlik gepresteer of buitengewoon verdienstelike diens in belang van die Provinsie gelewer het, vir 'n eerbewys te benoem.
Eervolle vermelding vir mense wat ander met hul verdienstelike en voorbeeldige optrede geïnspireer het. Hier word veral na die jeug gekyk.
Jy kan mense benoem wat gepresteer het op tegnologiese, nywerheids-, sake-, arbeids-, akademiese, navorsings-, sport- en kunsgebied, of op die gebied van jeugleierskap of gemeenskapsdiens.
Die Adviespaneel sal alle benoemings oorweeg en dan aanbevelings aan die Premier en Provinsiale Kabinet maak, wat die finale besluit neem ten einde vroeg in 2005 die toekennings te maak.
of faks dit na: 021 483 3358.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.apr.102743.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning gee ingevolge Artikel 4(5) van die Ordonnansie op Grondgebruik, 1985 (Ordonnansie 15 van 1985) as deel van die proses van die opstel van 'n Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk, kennis dat kommentaar ten opsigte van huidige dokumentasie en voorstelle ingedien kan word teen 12:00 op 13 Mei 2005.
Om 'n raamwerk te bied wat omgewingsvolhoubare ontwikkeling d.w.s.
Om die interafhanklikheid tussen ekologiese, sosiale en ekonomiese aktiwiteite ruimtelik te reflekteer.
Tot dusver is voorbereidende dokumentasie opgestel d.m.v. 'n inklusiewe proses wat owerheids-, burgerlike, arbeids- en sake-verteenwoordigers betrek het, en die dokumentasie is gekonsolideer in een dokument. Openbare kommentaar word nou gevra op die konsepvoorstelle vervat in die dokument.
n Kopie van die dokument is vir kommentaar beskikbaar vanaf Maandag, 11 April by elk van die Distriksmunisipaliteite (stadsbeplanningskomponent) en by die kantoor van die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur op die tweede vloer, Property Centre, Dorpstraat 3 (gebruik ingang by Dorpstraat 1), Kaapstad. Dit is ook beskikbaar op die departement se webtuiste, by www.capegateway.gov.
Hierdie kennisgewing is in Xhosa op die webtuiste en by Die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur, Property Centre, Dorpstraat 1, Kaapstad beskikbaar.
Enige verdere navrae kan gerig word aan die Direkteur: Beplanning, Biodiversiteitsbestuur en Kusbestuur by 021 483 4794.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.aug.111341.2010-03-24.af.txt</fn>
Die waarnemende Minister van Landbou van die Wes-Kaap, mnr Pierre Uys sê dat die beheer van die uitbreking van Europese varkpes in die Hexriviervallei en Worcesterarea baie goed verloop. Nadat die siekte op 8 Julie 2005 gediagnoseer en bevestig is, het die Direktoraat Veeartsenydiens van sy Department onmiddellik begin met 'n uitgebreide beheerveldtog om die siekte in die provinsie uit te roei en die moontlike verspreiding daarvan na ander dele van die land te voorkom. Dit het onder meer 'n totale verbod op die beweging van varke ingesluit asook die begrawe van varke op die besmette en omliggende plase. Die waarnemende Minister van Landbou van die Wes-Kaap, mnr Pierre Uys sê dat die beheer van die uitbreking van Europese varkpes in die Hexriviervallei en Worcesterarea baie goed verloop. Nadat die siekte op 8 Julie 2005 gediagnoseer en bevestig is, het die Direktoraat Veeartsenydiens van sy Department onmiddellik begin met 'n uitgebreide beheerveldtog om die siekte in die provinsie uit te roei en die moontlike verspreiding daarvan na ander dele van die land te voorkom. Dit het onder meer 'n totale verbod op die beweging van varke ingesluit asook die begrawe van varke op die besmette en omliggende plase. /p n Beraamde 1009 varke het aan die siekte gevrek. Tot op datum is 1591 varke van 97 eienaars vernietig en begrawe en R1,3 miljoen aan vergoeding uitbetaal.
Verdere ondersoeke word voortgesit om te verseker dat varke wat moontlik nog die siekte mag dra, so gou doenlik opgespoor word. Al die plase wat besmet was asook plase waarvandaan varke verwyder is, is reeds ontsmet en geïnspekteer deur personeel van Veeartsenydiens. Die proses is byna voltooi maar die veilige wagtydperk om te verseker dat daar geen besmetting oorbly nie, verstryk eers op 30 September mits geen verdere besmette varke opgespoor word nie.
Mnr Uys het 'n dringende beroep op samewerking vanaf die vee-eienaars gedoen om te versker dat enige vermoede van onwettige beweging na en vanaf die area onmiddelik by beamptes van sy Department aangemeld word. Geen varke mag vervoer word sonder 'n geldige permit wat deur sy Department uitgereik is nie. 'n Verbod op die hervestiging van varke op die plase waar varke verwyder en vernietig is, bly voorlopig van krag tot 30 September.
Die Direkteur Veeartsenydiens van die Department, Dr Gideon Brückner sê dat die Nasionale Department van Landbou ook 'n landwye opname van stapel gestuur het om vas te stel of die siekte nie ook elders in die land voorkom nie. Hy het sy waardering uitgespreek oor die uitstekende samewerking deur die veeboere in die Hexriviervallei asook die goeie ondersteuning wat verkry is vanaf die Provinsiale Rampbestuur, die SAPD en die Provinsiale Departement van Verkeer.
Dr Brückner het weereens 'n dringende beroep op veeboere gedoen om baie nougesette bio-sekuriteit op hulle eiendomme toe te pas en om veral nie ongekookte afvalkos van 'n onbekende of verdagte oorsprong aan varke te voer nie. Die beweging van beide mense en diere na en vanaf persele waar diere gehuisves word, moet ook strenger beheer word - nie net vir die beheer van Europese varkpes nie, maar ook om die toegang van vreemde on ongewenste veesiektes te voorkom.
<fn>GOV-ZA. News.2005.aug.111605.2010-03-24.af.txt</fn>
Uys besoek die Groote Schuur Nierdialise-eenheid ter ondersteuning van Nier Bewustheidsweek. Hy sê pasiënt-oorlewing is 80% in die geval van nieroorplantings tydens die eerste jaar na die operasie en 50% oorlewing vir die volgende 9 jaar. Dit is 'n prestasie waarop 'n mens trots kan wees. Daar is egter 'n ernstige behoefte aan 'n groter orgaan skenkersbewustheid.
Tans is een derde van ons orgaanskenkers lewende familielede en die res van die organe word beskikbaar weens sterfgevalle. Ons sou liewers alle organe weens sterfgevalle kry, maar om dit te verwesenlik is dit noodsaaklik dat 'n veel groter openbare bewustheid bestaan wat orgaanskenkings betref. Mense wat bereid is om hulle organe te skenk moet dit voor hul dood duidelik aan hul naaste familielede oordra wat dan mediese personeel by die dood van 'n geliefde daaroor kan inlig ten spyte van die trauma en hartseer wat daarmee gepaard gaan, sê Uys. Mense kan ook orgaan skenkerskaarte by hulle dra, sê Uys.
Daar is reeds vanjaar 58 nieroorplantings by Groote Schuur Hospitaal gedoen vergeleke met slegs 51 vir die hele jaar verlede jaar. Mense kan almal help om die las op orgaan oorplantings by alle hospitale te help verlig deur 'n gesonde leefstyl na te streef wat niersiektes tot 'n minimum beperk.
En deur gereelde oefening te kry wat hartsiektes en suikersiekte beperk en sodoende die risiko van niersiektes verminder.
<fn>GOV-ZA. News.2005.dec.119355.2010-03-24.af.txt</fn>
Die prèmiere van Kampong vind op 1 Desember om 19:00 in die H.B. Thom-teater in Stellenbosch plaas. Op Vrydagaand 2 Desember kom die publiek aan die beurt en Saterdag om twaalfuur, vieruur en agtuur word die produksie vir plaaswerkers aangebied. Daar is reeds ongekende belangstelling in die produksie met versoeke wat instroom dat die produksie ook in ander dele van die land opgevoer word.
Die plaaswerkergemeenskap sou met die toetrede van minister Cobus Dowry tot die portefeulje Minister van Landbou vir die eerste keer tot sy reg kom en sou nie net in woord nie, maar ook in daad prioriteit word.
Nie net is daar 'n Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling in die lewe geroep nie, maar is daar ook met 'n proses begin om met plaaswerkers vir plaaswerkers te verseker dat plaaswerkergemeenskappe die erkenning geniet vir die rol wat hulle in landbou en daarmee saam in die land as geheel speel.
Vele studies onder plaaswerkergemeenskappe het 'n geskiedenis van marginalisering, diskriminasie en manipulasie blootgelê, wat tot fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap gelei het en wat nie sonder daadwerklike ingryping herstel sal kan word nie.
Daar is derhalwe besluit op 'n proses om 'n strategiese plan daar te stel om die wanpraktyke van die verlede reg te stel. Een van die strategiese prioriteite van die plan, gefasiliteer deur dr Christa van Louw, sou wees om die kunste as instrument aan te wend om die skewe waarhede rondom plaaswerkergemeenskappe te dekonstrueer en te rekonstrueer.
Die musiekblyspel, Kampong, geskryf deur Charl Frank met Jacoline Frank as choreograaf, doen juis dit. Werklose jongmense afkomstig van plase is die akteurs in 'n verhoogproduksie wat gevestigde persepsies oor plaaswerkergemeenskappe omkeer en 'n nuwe waarheid kom bring.
Kampong toon dat die plaaswerkergemeenskap nie gelyk is aan die populêre mites van drankverslaafdes (produkte van die dopstelsel nie), die laag geskooldes en mense met geen potensiaal nie. Hierdie stereotipe beelde word weerlê met die ontsluiting en ontginning van sluimerende uitvoerende-kunstepotensiaal.
Die verhaal van die skep van die musiekproduksie toon hoe eens verknegtes en reeds bemagtigdes na mekaar kan uitreik tot voordeel van beide partye. Randall Wicomb met sy eie unieke styl en besonderse kundigheid sou die geskrewe teks toonset soos net hy kan en daardeur enersyds in liriek en klank die ervaringe en belewenisse van plaaswerkergemeenskappe versinnebeeld en andersyds die sluimerende talente van agtergelates ontgin. Sy grootste frustrasie is die feit dat soveel talent vir jare onontgin gebly het. Die proses om dit om te keer, het nou maar net begin.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vir besprekings en navrae kan met Dalene Burger geskakel word by 082 922 4534.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.jan.96042.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek het vanoggend met die Premier en byna die helfte van die Kabinet ontmoet om die Droogte in die Provinsie te bespreek.
Die Premier en die Regering is baie bekommerd oor die ekonomiese gevolg van die droogte, asook die maatskaplike impak op die mense van die gebiede wat direk deur die drooge geraak word.
Op hierdie stadium word droogtehulp ten bedrae van R9 miljoen aan boere, in die vorm van veevoer, verskaf.
Na beraming sal ons 'n verdere R25 miljoen benodig om die droogte oor die korttermyn aan te spreek.
Oor die kort en mediumtermyn sal munisipaliteite boere bystaan met die aanry van water vir menslike sowel as dierlike gebruik in diè gebiede waar daar nie meer water beskikbaar is nie.
n Taakspan bestaande uit die hoofde van die Departemente van Landbou, Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling, Maatskaplike Dienste, Plaaslike Regering en die Tesourie is saamgestel om so spoedig moontlik aanbevelings aan die Kabinet te doen oor die kort, medium en langtermyn oplossings oor die droogte situasie. Dr Piet van Rooyen, Departementshoof van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap sal as voorsitter optree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.jan.97536.2010-03-24.af.txt</fn>
Die landbou gemeenskap in die Wes-Kaap het met skok verneem van die moord op mnr. Gavin de Jager van die plaas De Poort aan die Dutoitskloofpas
Ons boere en hul werkers is sagte teikens en daarom is dit is uiters belangrik dat die gemeenskap saam met die SAPS moet saamstaan teen ongeregtigheid en misdaad soos hierdie, wat die samelewing lamlê. Ek wil 'n beroep op die SAPS doen om hierdie lafaards wat hulle skuldig maak aan sulke oortredings op te spoor sodat die volle gang van die reg sy loop kan neem.
Namens die provinsiale regering dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan mev Cathy de Jager en familie en breë gemeenskap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.mar.100750.2010-03-24.af.txt</fn>
Teen die einde van Januarie 2005 het die Wes-Kaapse Provinsiale Departement van Gesondheid 6 660 pasiënte by 31 terreine oor die provinsie heen op antiretrovirale behandeling gehad. Daardeur is die doelwit wat vir die huidige boekjaar gestel is, verbygesteek.
Die antiretrovirale behandelingsprogram staan 'n gesinsbenadering tot die voorsiening van antiretrovirale terapie vir die gemeenskap voor deur te bou op die bestaande MIV-sorgnetwerk. Dit identifiseer geskikte MIV-geïnfekteerde individue vir ARV-terapie, en volg ook hul maats op ten einde sodoende lewenslange ARV-terapie te bied.
Die program is daarop gemik om behandeling te verskaf aan mense wat met MIV geïnfekteer is en swanger vroue wat deur omliggende klinieke en die Vroedvrou Obstetriese Eenheid (VOE) in Gugulethu daarheen verwys word. Die sentraal geleë sentrum kan dus funksioneer as 'n behandelings- en 'n opleidingsentrum.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.mar.101414.2010-03-24.af.txt</fn>
Die onlangse uitbreek van voël botulisme, algemeen bekend as voëlgriep, in die Sonstraal en Vygeboom damme wat gelei het tot die instel van 'n moratorium op visvang in die betrokke damme, is Dinsdagaand 8 Maart 2005 tydens 'n openbare vergadering in die Durbanville Raadsaal bespreek.
Die vergadering het onder voorsitterskap van Raadslid Koos Bredenhand, Voorsitter van die Koeberg Subraad, plaasgevind. Dit is deur die wyksraadlid, Raadslid Danetta Smit en 18 lede van die gemeenskap bygewoon. Verskeie amptenare van die Stad Kaapstad, asook 'n amptenaar van Kaapse Natuurbewaring was ook teenwoordig.
Alhoewel die botulisme tans onder beheer blyk te wees, was die aanwesiges by die vergadering dit eens dat die vang van vis in die damme lei tot die onnodige besering van die watervoëls. Voëls wat in vislyn verstrengel raak en selfs met vishoeke in hul snawels, word dikwels in en om die damme aangetref.
Die vergadering het besluit dat die munisipaliteit versoek word om nie die moratorium op visvang op te hef nie, maar om dit met 'n algehele verbod op die vang van vis in die damme te vervang.
Die Direktoraat: Stad Parke en Natuurbewaring het die versoek oorweeg en het as gevolg van die talle probleme wat weens visvang by die damme ondervind word, besluit om 'n algehele verbod op die vang van vis in te stel.
Geen visvang word dus in die toekoms in die damme toegelaat nie en kennisgewingborde wat dit aandui, sal by die damme opgerig word. Wetstoepassing sal die gebied meer gereeld patrolleer om te verseker dat gehoor gegee word aan die verbod.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.mar.101610.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheid-loodsprojek is op 17 Maart 2005 afgeskop met die ondertekening van 'n ooreenkoms tussen die provinsiale regering en bridges.org, 'n nie-regeringsorganisasie wat die doeltreffende gebruik van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in ontwikkelende lande bevorder om 'n verskil in mense se lewens te maak.
"Met die iKapa Elihlumayo-strategie wys die provinsiale regering hoe ernstig hy is oor die uitbou van menslike en sosiale kapitaal, met die klem op die voorbereiding van die jeug vir indiensneming. Met diÉ e-geletterdheidprojek maak ons op 'n baie praktiese manier 'n werklikheid van diÉ erns", is die kommentaar van Dr Harold Wesso, die hoof van die Sentrum vir e-Vernuwing, die provinsiale regering se eenheid wat die projek beheer.
Katherine de Tolly en Dr Harold Wesso - Sentrum vir e-innovering; Seated: Dr Gilbert Lawrence - Direkteur-Generaal, Philipp Schmidt en Edwin Blake - bridges.
e-Geletterdheid werk aan die kombinasie van rekenaargeletterdheid en inligtingsgeletterdheid. "Dit beteken dat ons nie net mense leer hoe om rekenaars te gebruik nie; ons wys hulle ook hoe om IKT's te gebruik om toegang te kry tot inligting en kennis en hoe om dit op te wek en te beoordeel", sÊ Katherine de Tolly, die aanvoerder van die projek. "e-Geletterdheid is belangrik omdat ons in 'n era leef waarin mense al hoe meer diÉ vaardighede moet hÊ om deel van die ekonomie te wees."
As e-geletterdheid nie aandag kry nie, word die digitale kloof al hoe wyer: diegene met toegang en vernuf trek voordeel uit tegnologie en toegang tot inligting, terwyl diegene daarsonder al hoe meer opsygeskuif word (dit wil sÊ uitgesluit word uit werksgeleenthede, en van deelname aan regeringsprosesse en die openbare gesprek oor die kwessies wat hulle lewens raak).
Die Wes-Kaap kan dit nie bekostig om die verantwoordelikheid te ignoreer om inwoners e-geletterdheidsvernuf te gee nie; die gevaar bestaan om verder in die globale inligtinggemeenskap agter te raak as dit nie gedoen word nie.
Die Kaapse Vaardighede e-Geletterdheidsprojek sal toegespits wees op die ontwikkeling van opleidingsmateriaal en die gee van onderrig by verskeie plattelandse Internettoegangspunte in die Wes-Kaap. Gegrond op lesse wat in die aanvanklike opleidingsessies geleer word, sal 'n strategie vir e-geletterdheid met 'n breË grondslag oor die hele provinsie ontwikkel word.
Die opleidingsmateriaal sal as oop inhoud gepubliseer word, wat beteken dat enigeen dit kan gebruik en aanpas, of dit nou nie-regeringsorganisasies, ander regerings, ondernemings of indiwidue is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.mar.102068.2010-03-24.af.txt</fn>
Die "beste", "skoonste" en "gesondste" trein wat nog die Wes-Kaap besoek het, stop vir vier dae op Malmesbury om tandheelkundige-, gesondheids-, sielkundige- en oogdienste asook medisyne te lewer aan die eerste van duisende mense tydens 'n toer van die provinsie gedurende die volgende drie maande.
Die Phelophepa-gesondheidstrein, 'n samestelling van die Sotho- en Tswana-idiome wat beteken "goeie, skoon en gesondheid" bied gesondheidsdienste op Malmesbury vanaf 22 Maart. Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys, sal die trein vanaf 8 uur tot 10 uur op Dinsdagoggend besoek. "Ek glo die Phelophepa Gesondheidstrein is 'n uitstekende konsep van die Transnet Stigting en 'n voortreflike gemeenskapsuitreikprogram. Dit is in 1994 ingestel en het reeds sowat 800 000 pasiënte, van wie 700 000 kinders, behandel - 'n gemiddeld van 75 000 per jaar."
Uys sê organisasies soos die Colgate Palmolive Stigting en Roche Produkte, wat die trein se Tandheelkundige- en Gesondheidsklinieke borg, is nog 'n uitstekende voorbeeld van vennootskappe tussen die regering en private ondernemings. Die trein beskik reeds oor 16 waens waarvan vyf as klinieke ingerig is om tandheelkundige-, gesondheids- oog en sielkundige dienste te lewer asook 'n apteek vir die reseptering van medisyne. Die diens is nou ook uitgebrei om moeder- en babasorg in te sluit terwyl bloed-, diabetiese- en kankertoetse ook gedoen word. Die tandheelkundige diens bestaan uit ses stoele vir die skoonmaak en trek van tande. Drie van die stoele is ook toegerus met spesiale toerusting vir die herstel van tande terwyl 'n spesiale X-straal-eenheid mondplate neem.
Die gesondheidskliniek konsentreer op gesondheidsvoorligting asook die behandeling van minder ernstige ontstekings en siektes. Die kliniek is onlangs uitgebrei om diabetiese- en kankertoetse te doen. Aandag word ook aan voorligting geskenk. Spesiale onderrig met betrekking tot babasorg en eetgewoontes is ook op die program. Die sielkundige- en beradingsklinieke onderneem werkswinkels in gemeenskappe self en by skole. Bemarkingsagente het reeds alle haltes ses weke voor die trein se aankoms besoek om gemeenskappe oor die komende dienste in te lig asook oor aankomsdatums. Die trein sal vanaf 4 tot 8 April op Piketberg wees; vanaf 12 tot 15 April op Elgin; 18 tot 22 April op Worcester; 25 tot 29 April op Robertson, 2 tot 6 Mei op Ashton; 9 tot 13 Mei op Swellendam en vanaf 16 tot 20 Mei op Oudtshoorn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.may.104157.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons moet verstaan dat daar nie in Landbou plek kan wees vir 'n "ons" en "hulle" benadering nie. Almal binne Landbou moet ewe tuis hoort en weet dat wat die rol is wat hy of sy moet speel om van Landbou 'n sukses te maak," sê Mnr Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou. "Net soos in elke ander aspek van die lewe, wil ons dus die rol en bydrae van vroue in Landbou erken en waardeer. Die jaarlikse Vroueboer van die Jaar kompetisie is een van die maniere waarop ons juis dit doen."
Meer as 100 vroue en vrouegroepe vanoor die hele Wes-Kaap het oor die afgelope 6 jaar aan hierdie kompetisie deelgeneem. Die doel van die kompetisie is om vroue in landbou te bemagtig en hul sigbaarheid te verhoog. Dit dien terselfdertyd as instrument waardeur vroue se onontbeerlike bydrae tot die oorlog teen armoede erken kan word.
Die kompetisie vind eers op provinsiale vlak plaas, waarna provinsiale wenners op nasionale vlak meeding.
Belangstellendes kan in vier kategorieë inskryf of genomineer word, nl. top uitvoerder, top produsent vir nasionale markte, top produsent vir informele markte en top produsent vir huishoudelike gebruik.
Om vir die eerste kategorie in aanmerking te kom, moet ten minste 30% van die totale produksie vir uitvoermarkte geoormerk wees.
Die kriterium vir die tweede kategorie bepaal dat meer as 30% van produkte vir nasionale markte beskibaar gestel moet word.
Kategorie drie is vir diegene wat aan informele markte verskaf en sodoende vir haar familie sorg. Die laaste kategorie is vir kandidate wat grootliks vir eie gebruik produseer, bv. groentetuine.
Behalwe vir goeie publisiteit en blootstelling vir die deelnemers, dien hulle as aansporing vir ander wat reeds in die landboubedryf betrokke is of dit as loopbaanopsie oorweeg. Groot pryse kan ook gewen word soos geborg deur ABSA, Total SA, Land Bank en Onderstepoort Biologiese Produkte (OBP).
<fn>GOV-ZA. News.2005.may.105168.2010-03-24.af.txt</fn>
Die tweede volstruisveiling met teeltwaardes is Woensdag, 11 Mei, gehou. Dit volg na die sukses wat behaal is met die eerste veiling van dié soort wat verlede jaar aangebied is.
Nege-en-sewentig jong broeivoëls van die Wes-Kaapse Departement Landbou is opgeveil by die Oudtshoorn Proefplaas. Dit het saamgeval met 'n Volstruis-inligtingsdag wat aangebied is deur die Departement, in samewerking met die Wes-Kaap Volstruisprodusente Vereniging en die Suid-Afrikaanse Volstruis-besigheidskamer. Die dag het, behalwe die veiling, ook verskeie interessante gesprekke opgelewer rondom onder andere Avian Influenza, lugweginfeksie en die ideale slagouderdom.
Die veebemarkingsafdeling van die Klein Karoo Groep het die veiling hanteer en talle boere het weereens van die geleentheid gebruik gemaak om nuwe teelmateriaal aan te skaf om hul bestaande broeitroppe te verbeter.
Die volstruise wat op die veiling aangebied is, is geselekteer op grond van teeltwaardes wat bereken is vanaf die beskikbare stamboomrekords en produksiedata. Teeltwaardes vir massa, eierproduksie en kuikenproduksie is vooraf vir elke volstruis beskikbaar gestel. Daar is ook verepunte aan elke volstruis toegeken. Die teelprogram by Oudtshoorn Proefplaas is reeds sedert 1991 onderweg onder die bekwame leiding van Prof. Schalk Cloete van die Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg. Broeipare word in aparte broeikampe aangehou en alle eiers, kuikens en volwasse volstruise word duidelik gemerk om rekordhouding en naspeurbaarheid moontlik te maak.
Alhoewel al die volstruise op die veiling van uitstaande gehalte was, het die pryse gewissel van so laag as R1600 tot so hoog as R4100. Die merkbare laer pryse as verlede jaar is 'n weerspieëling van die moeilike tye waardeur die volstruisbedryf tans gaan. Ten spyte hiervan is al die volstruise verkoop wat 'n positiewe teken is vir die bedryf. Departement Landbou wys met die veiling dat hulle glo in die toekoms van die volstruisbedryf en in die vestiging van goeie teelmateriaal wat tot voordeel van die totale bedryf sal wees.
Die Oudtshoorn Proefplaas beoog om gereeld produksievelings te hou om volstruisprodusente geleentheid te gee om nuwe teelmateriaal aan te koop, en hoop om hiermee die belang van teling, seleksie en rekordhouding in die bedryf te vestig. Die vordering wat gemaak word met die seleksieprogram word ook elke jaar aan die produsente deurgegee.
Volstruisprodusente wat verdere inligting verlang kan direk skakel met die Departement se Instituut vir Diereproduksie by Elsenburg 021 808 5221 of Oudtshoorn 044 272 6077.
<fn>GOV-ZA. News.2005.may.105242.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Cobus Dowry het onlangs plantjies oorgehandig aan werknemers van die Riebeeck Wynkelder om hul groentetuinprojek 'n hupstootjie te gee.
Die wynkelder het 0,5ha onbenutte grond aan vier van hulle werknemers en hul gesinne vir hierdie doel beskikbaar gestel. Die groep beoog om basiese vars groente vir eie gebruik te produseer, maar ook vir informele bemarking om die projek meer volhoubaar te maak.
Op 'n latere stadium wil hulle ook 'n kwekery vestig om plantmateriaal aan die res van die gemeenskap te voorsien. Hul waterbron is afvalwater vanuit die kelder en wat in 'n opgaardam naby die tuin gestoor word.
Ter ondersteuning het die Wes-Kaapse Departement Landbou fondse beskikbaar gestel vir tuintoerusting, omheining, kunsmis en watertoerusting soos pompe en pyplyne. Die Departement bied ook opleiding en ondersteuning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.may.may.2010-03-24.af.txt</fn>
Minister Cobus Dowry oorhandig die plantjies aan Koos Heynse, Tobias Amerika, Michael Maneli en Eric Jacobs van die Masi-Khule groenteprojekMinister Cobus Dowry het onlangs plantjies oorgehandig aan werknemers van die Riebeeck Wynkelder om hul groentetuinprojek 'n hupstootjie te gee.
"Ons moet verstaan dat daar nie in Landbou plek kan wees vir 'n "ons" en "hulle" benadering nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.nov.118535.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het 'n dringende versoek aan pluimveeboere gerig om te verseker dat hulle hoenders teen Newcastlesiekte ingeent is. Hy sê dat alhoewel die siekte in die provinsie nog slegs by Murraysburg, Knysna en Napier geisoleerde vrektes in pluimvee veroorsaak het, dit nie 'n rede is om oorgerus te raak nie. Hy het veral sy bekommernis uitgespreek dat uitbrekings van die siekte in nie-geente hoenders 'n wesentlike gevaar en bedreiging kan inhou vir groot kommersiële hoenderboerderye asook die volstruisbedryf. Die provinsie is die grootse uitvoerder van volstruisvleis in die wêreld terwyl hoendervleis in groot getalle na Namibië en ander SAOG lande uitgevoer word. Dowry het ook 'n tydige waarskuwing gerig oor die verhoogde risiko vir verspreiding van die siekte wat gewoonlik met die naderende feesgety gepaard gaan. Dit is gewoonlik hierdie tyd van die jaar wanneer uitskothoenders vanaf kommersiële lê eenhede vir verkope aangebied word. Hierdie uitskothoenders is baie gesog by verbruikers wat 'n voorraad vir die Kerstyd begin opbou maar kan hulle ongelukkig ook meehelp om die siekte te versprei weens die toename in beweging van hoenders vanaf moontlik besmette plase. Hy het weer beklemtoon dat dit nie net baie noodsaaklik is nie maar dat dit ook 'n wetlike verpligting is om enige verdagte geval van Newcastlesiekte by hoenders dadelik by die naaste staatsveearts of dieregesondheidtegnikus aan te meld.
Die Hoofdirekteur Veeartsenydiens in die Provinsie, dr. Gideon Brückner sê dat die Departement Landbou gebeurlikheidsplanne gereed het om vinnig op te tree om die siekte te diagnoseer en te beheer. Hy sê dat samesprekings ook met die belangrikste groot hoenderprodusente en enstofvervaardigers gehou is om stappe te bespreek om die hoenderbedryf te beskerm. Daar is eenparig deur County Fair, Tydstroom, en Rainbow hulp aangebied met die gratis voorsiening van entstof en inenting van hoenders rondom die gebiede waar hulle groot produksie eenhede geleë is. Besonderhede hieroor kan vanaf die subdirektoraat Dieregesondheid by Elsenburg verkry word telefoonnommer 021
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.nov.118724.2010-03-24.af.txt</fn>
Ten spyte van die wydverspreide reën wat die afgelope paar maande in groot dele van die Wes-Kaap geval het, is daar nog steeds gebiede wat gebuk gaan onder voortdurende rampspoedige droogte toestande.
Ek is dankbaar om aan te kondig dat die nasionale regering 'n bedrag van R18 miljoen beskikbaar gestel het vir ondersteuning in die Wes-Kaap aan boere in die gebiede waar daar nog erge droogte toestande heers. Die eerste R10 miljoen sal omnmiddelik beskikbaar wees en behoort reeds teen middel Desember uitbetaal te word. Die hulp is in die vorm van die aankoop van veevoer by geregistreerde leweransiers, volgens 'n vasgestelde formule, wat direk deur die Departement van Landbou in die Wes-Kaap vergoed sal word.
Die Ministeriële droogtehulp komitee wat bestaan uit verteenwoordigers van die Departement van Landbou, georganiseerde landbou en verteenwoordigers van grondhervormingskomitees van die verskillende gebiede vergader vandag om die gebiede wat geraak word te identifiseer.
Die gebiede wat voorlopig geraak word, is Vredendal, Agter Pakhuis, Ceres Karoo, Touwsrivier omgewing, gedeelte Touwsrivier/Laingsburg, die gebied vanaf Touwsrivier na Merweville en 'n gedeelte in die omgewing van Beaufort-Wes bo-op die berg. Daar is ook sekere areas wat onlangs reën gehad het maar wat nie noodwendig finaal verligting gekry het nie. Hierdie gebiede sal deurlopend gemonitor word en aanpassings sal wel gemaak word na gelang van die verswakking van die toestande in daardie gebiede.
Nuwe aansoekers vir hulp moet 'n volledige aansoek voltooi, terwyl persone wat reeds oor 'n droogtehulp nommer beskik, 'n verkorte vorm met 'n nuwe vee inventaris moet inhandig.
Produsente wat meer besonderhede verlang of wie aansoek wil doen vir hulp, kan met die voorligtingskantore in hulle bepaalde streke skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.nov.122415.2010-03-24.af.txt</fn>
n Gemoderniseerde en uitgebreide trauma-eenheid wat feitlik die kapasiteit van die ou eenheid by die gesondheidssentrum op Elsiesrivier verdubbel, is hierdie week deur die Wes-Kaapse Gesondheidsminister, Pierre Uys, vir die publiek oopgestel.
"Ons nuwe ses-bed trauma-eenheid met sy eie wagkamer, konsultasiekamer, spesiale stoele vir asmalyers, nuwe ruskamers wat ook vir gestremdes geskik is en 'n eie roukamer, is 'n groot verbetering op die ou vier-bed trauma-eenheid wat gesukkel het om die daaglikse toeloop te hanteer," sê Uys. Die sentrum bedien die gemeenskappe van Elsiesrivier, Matroosfontein, Leonsdale, Eureka, die Clarke en Balvenie landgoede, Epping, The Range, Connaught Landgoed en Uitsig. Na-ure bedien die sentrum ook diehele Tygerberg sub-distrik - in totaal sowat 434 000 mense.
Bykomend tot die opgegradeerde eenheid, is die gesondheidssentrum met 'ngesentraliseerde suurstof-stelsel toegerus wat die ou mobiele stelsel vervang asook 'n nuwe interkom en brand alarmstelsel.
"Die opgradering van ons gesondheidsgeriewe in die provinsie is n deurlopende proses en daar word voorkeur gegee aan daardie sentrums waar die nood die grootste is. Ons doel is om goeie geriewe te skep wat vir almal toeganklik is," sê Uys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.nov.123704.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskikbaarheid van mediese toerusting wat in 'n goeie werkende toestand is, is noodsaaklik vir die lewering van gesondheidsdienste van gehalte, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys. Hy het vandag die Hermanus Hospitaal besoek waar 'n nuwe gastroskoop van R120 000 in ontvangs geneem is asook 3 infusiepompe ter waarde van R30 000.
"Hierdie Desember, as deel van ons Kers-diensleweringsveldtog, sal die Wes-Kaapse Gesondheidsdepartement miljoene bestee aan mediese toerusting in 'n poging om toegang tot mediese dienste van gehalte te verbeter," het Uys gesê.
Die Gesondheidsstelsel kry 'n hupstoot deur die aankoop van verskeie gesofistikeerde en broodnodige mediese toerusting soos die gastroskoop, X-straal kamers en 'n kolposkoop. Die toerusting sal by inrigtings waar die nood die grootste is, geïnstalleer word.
Die departement ondervind'n toename in die aantal pasiënte en dit gaan gepaard met 'n groter vraag na mediese dienste. Tesame met die feit dat toerusting by gesondheidsinrigting dikwels verouderd is, is nuwe toerusting as 'n prioriteit geïdentifiseer. In hierdie finansiele jaar sal die departement bykans R130m aan nuwe toerusting spandeer.
"Ons verbeter nie slegs toegang tot beter gehalte mediese diens met die aankoop van hierdie toerusting nie, maar ons vergemaklik ook die taak van ons mediese personeel om daardie dienste te lewer" sê Uys.
"Die nuwe toerusting kom op die regte tyd, aangesien die feesseisoen gewoonlik 'n baie groter werklas op gesondheidsdienste plaas, hoofsaaklik weens padongelukke en geweld" het Uys gese.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.oct.115747.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Minister van Landbou, Cobus Dowry, het onlangs die Instituut vir Dowes op Worcester besoek as deel van die regering se Imbizo-program. Tydens hierdie geleentheid het hy 'n tjek van R53 000 aan die Instituut oorhandig vir onder andere die oprigting van kweekhuise en die aanlê van groentetuine.
In hierdie Provinsie moet ons saam werk om dit 'n tuiste vir almal te maak, en dit sluit mense met gestremdhede in," sê Minister Dowry. "Dit is vir Departement Landbou belangrik dat ook hierdie persone in die breë landbousektor opgeneem moet word."
Die Wes-Kaapse Departement Landbou slaag met sy ondersteuning aan die Instituut om die sowat 60 000 dowes en meervoudig gestremde persone deel te maak van 'n ekonomiese proses waarby hulle voorheen uitgesluit was. "Die waarde van betrokkenheid by landbou en die aanleer van landbouvaardighede vir gestremdes is hulle met hierdie vaardighede 'n werk kan bekom, hulle kan lewe van hul eie produkte en kan boonop daarvan verkoop om finansieel onafhanklik te word," verduidelik Deon de Villiers, hoof van die Instituut.
Deur middel van Departement Landbou se betrokkenheid kan die Instituut nou sy eie groente kweek wat in sy voedselverwekingsaanleg verwerk en dan bemark sal word. Verder kan die Instituut addisionele fondse bekom deur saailinge te kweek en te verkoop.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.oct.116206.2010-03-24.af.txt</fn>
Die voorkoms van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue is aan die toeneem met meer as 3 800 nuwe gevalle elke jaar, sê Provinsiale Gesondheidsminister, Pierre Uys.
In 'n verklaring ter ondersteuning van Nasionale borskankerbewustheidsmaand, sê Uys borskanker is een van die mees algemene vorme van kanker onder vroue in Suid-Afrika. "Baie vroue assosieer borskanker nog steeds met 'n doodsvonnis, maar in der waarheid is dit behandelbaar indien dit vroegtydig opgespoor word", sê Uys.
Ongeveer 90% van alle pasiënte oorleef 'n borskankerdiagnose wanneer dit in 'n vroeë stadium opgespoor word. Dit het noodsaaklik geword om die Suid-Afrikaanse publiek in te lig oor die gevare van borskanker, veral oor die noodsaaklikheid van gereelde selfondersoek, gereelde mammogramme en die verskaffing van inligting oor vroeë diagnose en die beskikbare behandelingsopsies.
n Bewustheidsmaand soos die een wat nou in Oktober in Suid-Afrika gehou word, weerspieël 'n landswye veldtog deur openbare en private gesondheidsektore om die Gesondheid van die Vrou en Borskanker, in die kollig te plaas.
Risikofaktore vir borskanker sluit onder meer in vroeë maandstonde, eerste swangerskappe by gevorderde ouderdom, 'n hoëvetdieet en sekere genetiese mutasies. Ander risikofaktore sluit ook tot 'n mindere mate hoë alkoholgebruik in asook die gebruik van sekere hormoonvervangings tydens menopouse.
Die risiko van borskanker onder Suid-Afrikaanse vroue tussen 0 en 74 jaar is 1 uit elke 31 vroue.
Uys sê gesondheidsdienste die wêreld oor het reeds ver gevorder in die bekamping van hierdie gevreesde siekte. "Behandeling is egter duur en elke nuwe fasiliteit wat hierdie provinsie kry om kanker te bekamp, word verwelkom. Ons het pas 'n nuwe CT-skandeerder by Groote Schuur Hospitaal aangekoop, en ons het ook 'n ekstra R1 miljoen bewillig vir die behandeling van hoofsaaklik borskanker."
Ons doen dit omdat ons weet dat borskanker uiters behandelbaar is met die regte toerusting en fasiliteite. Ons in die Wes-Kaap is bevoorreg dat ons uitstekende kankerbehandelingsgeriewe dwarsdeur die provinsie het, maar die belangrikheid van vroeë opsporing deur gereelde ondersoeke verbeter kanse op oorlewing drasties, sê Uys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2005.oct.116342.2010-03-24.af.txt</fn>
Die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie Maandagaand beswyk het nadat hy deur 'n lem van n baalmasjien getref is, word deur die hele Landbou gemeenskap betreur. Namens die Regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou, vir wie elke werker se lewe kosbaar is, wil ek my meegevoel aan die familie en naasbestaandes betuig. U verlies is ook ons verlies.
Ek het reeds 'n verslag van die Departement van Arbeid in Worcester aangevra oor die voorval en sal meer omvattend oor die voorval reageer sodra die amptelike besonderhede bekend is.
Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang. Hierdie aangeleentheid geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.sep.112714.2010-03-24.af.txt</fn>
In die Wes-Kaap is daar ernstige gesondheidsverwante probleme soos byvoorbeeld alkohol-en dwelmmisbruik. Probleme wat nou verwant is aan grootskaalse armoede, lae geletterheid, status van die vrou, geweld en portuurgroepdruk. Die effek hiervan het 'n geweldige impak op die provinsie se gesondheidsdienste en kan gesien word in nie net die voorkoms van sekere siektes en trauma nie, maar het ook 'n effek op ons kinders en ongebore kinders.
Die Wes-Kaap Provinsie het tans die hoogste gerapporteerde voorkomssyfer van FAS in die wêreld! 7 uit elke 100 kinders in sommige van ons gemeenskappe het FAS!
Fetale Alkoholsindroom (FAS) is die versamelnaam wat gegee word aan 'n groep aangebore afwykings wat voorkom by 'n kind van 'n moeder wat tydens haar swangerskap alkohol gebruik het. Hierdie kinders is kleiner as normal by geboorte en het ook 'n baie laer intelligensie as wat hul normaalweg sou hê. Hulle mag ook verskeie ander liggaamlike en gesondheidsprobleme hê. Hierdie permanente skade kon verhoed geword het as die moeder nie tydens swangerskap alkohol gebruik het nie!
Vroue se metabolisme hanteer alkohol verskillend en dus word daar aanbeveel om eerder géén alkoholiese drank tydens swangerskap te gebruik nie. Die Minister van Gesondheid in die Wes-Kaap, Mnr Pierre Uys, sê: "Moet nie eers dink aan drink waneer swangerskap beplan word of tydens swangerskap nie. Ons kan nie bekostig om ons kinders te kniehalter nog voordat hulle die eerste lewenslig gesien het nie."
Hy sê alle vorms van alkohol kan permanente defekte by babas veroorsaak. "Alkohol gaan in die moeder se bloedstroom na die ongebore baba en beskadig so die baba se organe en veral die brein." Hy doen 'n beroep op ouers, familie en vriende, en op alle gemeenskappe om swanger vroue bewus te maak van die probleem en hulle aan te moedig om nie alkohol tydens swangerskap te gebruik nie.
Sommige van die FAS-kinders wat gebore word het 'n kenmerkende liggaamsbou en gelaatstrekke en dit is dus maklik vir gesondheidspersoneel om hulle te identifiseer en te diagnoseer. Daar is FAS-kinders wat nie hierdie uiterlike tekens toon nie, maar omdat hul breine wel aangetas is, het hulle verskeie FAS-verwante probleme soos leergestremdhede en gedragsprobleme.
9 September staan bekend as Internasionale FAS-dag, want 9 minute oor 9 op die 9de van die 9de maand huldig ons 'n minuut stilte om te dink aan moeders wat vir 9 maande swanger is met 'n kosbare baba.
Min Uys sê: My department besef die omvang van die uitdaging terdeë en die Sub-direktoraat vir die gesondheid van moeders, kinders en vroue is doelgerig besig om gesondheidswerkers bewus te maak van die probleem en hul te betrek by voorkomingsaksies. Die jongste hiervan is 'n Nasionale FAS Kongres wat op 6 en 7 Oktober 2005 by die Sportinstituut in Kaapstad gehou gaan word. Tydens hierdie kongres gaan plaaslike en internasionale navorsers hul jongste navorsingsbevindinge bespreek en gesondheidswerkers gaan die voorkomingsprogramme wat reeds ontwikkel is, voordra.
Ook wynboere en die wynindustrie het reeds hul ondersteuning aan hierdie kongres toegesê. Departmente soos Onderwys, Maatskaplike Dienste, Landbou en Ekonomiese Ontwikkeling wat 'n gedeelde verantwoordelikheid in die voorkoming en hantering van FAS het, gaan ook aan die kongres deelneem.
Slegs deur saam te staan kan ons FAS uitwis, sê Uys. Min Uys het op 8 September leerlinge in die Bolandstadion op Worcester as deel van die bewusmakingsveldtog toegespreek.
Op 9 September sal hy 'n klokke-lui seremonie by die Diederick Moravia Primêre Skool in Phillipi bywoon.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2005.sep.123700.2010-03-24.af.txt</fn>
Die onlangse mediaberigte oor die verdwyning van kinders in die Wes-Kaap oor die afgelope paar weke is uiters ontstellend.
het 'n pasgebore baba van Delft verdwyn, maar is later weer teruggevind.
het Joey Josephs van Delft, 3 jaar oud, Woensdagaand verdwyn; en is die verkoolde liggaam van 'n meisie (ouderdom word op omtrent 8 jaar geraam) in die bosse in Zeekoevlei naby Grassy Park gevind.
Die onlangse voorvalle van geweld teen kinders in die Wes-Kaap het daartoe gelei dat die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting so gou moontlik 'n program van aksie in werking gaan stel om kinders - een van ons samelewing se mees kwesbare sektore - te beskerm.
Die Minister van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting het kinderbeskerming tydens haar onlangse interaksie met gemeenskappe in Delft en Worcester een van haar fokusareas gemaak.
Minister Mqulwana het ook gevra dat gemeenskappe hard daaraan moet werk om te sorg dat daar 'n veiligheidsnet in gemeenskappe is om na kinders om te sien. Sy het ook daarop aangedring dat gemeenskappe die beleid "Jou kind, is my kind" moet nastreef as deel van pogings om kinders te beveilig.
Sy het verder gevra dat gemeenskappe met die welsynsektor en gemeenskappolisiëringsforums moet saamwerk om hierdie doelwit te bereik en om programme te loods wat daarop gemik is om kinderbeskerming op te skerp.
By 'n onlangse Imbizo in Delft wat op kinderveiligheid gefokus het, het minister Mqulwana die gemeenskap daarop gewys dat die regering nie alleen verantwoordelik kan wees vir die versorging en veiligheid van kinders nie.
Gemeenskappe het ook 'n groot rol om te speel om toe te sien dat daar 'n veilige en stabiele omgewing geskep word waarin kinders hulleself kan uitleef.
Sy het ook daarop gewys dat die gemeenskap gebruik moet maak van Maatskaplike Dienste se 16 distrikskantore waar maatskaplike werkers aan diens is om leiding te gee oor kinderversorging.
Miinister Mqulwana het ook al 'n program rondom kleuterskole uitgerol wat daarop gemik is om om die welsyn en die ontwikkeling van jong kinders in 'n veilige opset te bevorder.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting het verder ook 'n kinderbeskermingsplan van stapel gestuur wat begin November in werking sal tree, en wat daarop gemik is om kinders uit veral arm gebiede gedurende die skoolvakansie besig te hou.
Die program - deel van die Wes-Kaapse regering se Kersfeesveldtog - sal werkwinkels vir ouers insluit om hulle bewus te maak van die kwessie van kinderveiligheid.
Die program wat gemik is op kinders tussen die ouderdomme van 7 en 12 sal verder aktiwiteite bevat wat daarop gemik is om onder andere kinders van hulle regte bewus te maak; natuurbewaring, drama en sport te bevorder; oor kindermishandeling, drank- en alkoholmisbruik te waarsku; asook met basiese misdaadvoorkoming te help.
Die program hoop om gemeenskappe, waar misdaad en geweld hoogty vier in so 'n mate te versterk dat daar 'n groter veiligheidsnet vir kinders sal wees.
Die vier-weeklange program sal in 32 plekke regoor die Wes-Kaap uitgerol word, en stel dit ten doel om 10 000 kinders deel te maak van die inisiatief. Die kinders wat deel vorm van die program sal ook elke dag 'n maaltyd ontvang.
Die regering het die hulp en ondersteuning van ons gemeenskappe nodig om te verseker dat ons kinders hulleself in 'n stabiele en veilige omgewing kan uitleef en geniet.
<fn>GOV-ZA. News.2006.dec.150998.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Moederstad het spesiale maatreëls ingestel om te verseker die miljoene vakansiegangers - inwoners en besoekers - 'n veilige vakansieseisoen in Kaapstad geniet.
Die Ramprisikobestuursentrum van die Stad Kaapstad is gereed vir enige gebeurlikheid. Die Metropolitaanse Polisie Diens het spesiale voorsorgmaatreëls getref en verkeersbestuursplanne opgestel vir gewilde besoekpunte.
Brandweerdienste staan gereed gedurende hierdie tydperk van 'rooi gevaar' in die brandseisoen.
Wetstoepassingseenhede het planne reg om die veiligheid van besoekers en Kapenaars aan strande en ander gewilde besoekpunte te verseker, en die Ramprisikobestuursentrum staan gereed met gebeurlikheidsplanne om groot voorvalle te koördineer indien enigiets verkeerd sou loop.
Hoewel die Stad gereed is om noodgevalle te hanteer beteken dit nie dat individue die algemene veiligheidsmaatreëls kan ignoreer nie. Ons het 'n lys eenvoudige veiligheidswenke opgestel wat vakansiegangers kan gebruik om 'n onvergeetlike vankansie in Kaapstad te verseker, sê Wilfred Solomons, Waarnemende Hoof van die Ramprisikobestuursentrum van die Stad Kaapstad.
Elke persoon op 'n vaartuig moet 'n reddingsbaadjie dra.
Enige vaartuig moet die vereiste veiligheidstoerusting aan boord te hê, ook noodfakkels.
Wees bewus van die weersomstandighede en hoe vinnig dit kan verander.
Moenie alkohol ter see misbruik nie.
Moet nooit op jou eie gaan stap of klim nie.
Vertel altyd vir 'n vriend of famililielid waarheen jy gaan, en wanneer jy terug sal wees.
Bly op gemerkte of bekende roetes.
Sorg dat jy altyd warm klere, kos en vloeistof saamneem.
Respekteer die natuurelemente.
Moet nie in onbekende poele induik sonder om die diepte vas te stel nie.
Swem net waar daar lewensredders is, en waar borde aandui dat dit veilig is om te swem.
Maak seker die lewensredders kan jou sien.
Swem slegs op plekke waar ander persone in die omgewing is.
Wees altyd bedagsaam op die paaie.
Moenie drink en bestuur nie.
Kies 'n toegewysde bestuurder wat nie drink nie.
Gee voorrang aan voetgangers.
Maak peuters in baba- of kinderstoeltjies vas.
Gaan slegs na plekke waar jy gemaklik en veilig voel.
Soek veiligheid in groepe - maar ken die lede van die groep.
Iemand moet altyd weet waar jy is.
Moet kinders nooit alleen los nie.
Swemlesse en opblaasvlerkies is geen plaasvervanger vir volwasse toesig nie.
n Kind kan verdrink in die tyd wat dit neem om 'n telefoon te beantwoord of die voordeur oop te maak.
Wys 'n verantwoordelike volwassene aan om kinders gedurende partytjies dop te hou.
By gesellighede kan die aandag maklik van kinders afdwaal wat te naby aan die swembad is.
Geen vure word op enige plek in die Skiereiland bergreeks toegelaat behalwe in spesifiek aangewese gebiede nie.
Moet nie jou brandende sigaretstompie uit jou voertuig gooi nie. Dit is een van die hoof oorsake van brande. Gebruik liewer die asbak in jou voertuig.
Maak seker dat jou braaivuur heeltemal dood is voor jy vertrek. Gebruik water om die smeulende kole te blus.
<fn>GOV-ZA. News.2006.feb.125121.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.feb.125337.2010-03-24.af.txt</fn>
30 miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word" sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.'n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2006.feb.135962.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nalader is 'n hoogs gevorderde instrument waarmee kankerspesialiste nuwe behandelingstegnieke kan toepas en die tydperk wat 'n pasiënt in die hospitaal moet bly, dramaties verkort, het min. Uys gesê. "Ons hernu en verbeter deurlopend ons kankerdienste ter wille van ons kankerpasiënte wat dikwels nog vir baie jare n vrugtevolle lewe kan lei as hulle die regte behandeling kry. Ons provinsiale kanker beheerprogram is juis daarop gemik" het hy gesê.
Vanjaar is die Wêreld Gesondheidsorganisasie se kankertema " My kind maak saak " Wêreldwyd sal 90 000 kinders aan kanker sterf. In die Wes-Kaap, soos in die res van Suid-Afrika, is 2% van alle kankerpasiënte kinders.
In Suid-Afrika loop een uit elke vier mans en een uit elke vyf vroue van 0 tot 74 jaar die gevaar om kanker te kry. Vanjaar verwag ons 7 000 nuwe kankergevalle in die Wes-Kaap. Dit is 1 000 meer gevalle as vyf jaar gelede. Tygerberg en Groote Schuur Hospitale behandel 70% van hierdie gevalle.
Die provinsiale gesondheidsdepartement fokus ook op verskeie ander uitdagings soos verbeterde toegang tot behandelingsfasiliteite in landelike gebiede, die ontwikkeling van gestandardiseerde protokolle en personeelmaatstawwe, die uitwis van personeeltekorte en 'n bevolkingsgebasseerde kankerregister het Minister Uys gesê.
Minister Uys het ook hulde gebring aan die toewyding van sy bekwame en professionele personeel wat ons pasiënte met kundigheid en deernis behandel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.feb.136002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van Swangerskap Opvoedingsweke is om kennis oor te dra aan swanger vroue, hul metgeselle, gesinne en die breër gemeenskap van hoe om 'n veilige swangerskap vir beide die moeder en die baba te hanteer.
Ons konsentreer op die welstand van beide moeder en kind deur vroeë bespreking, vroeë bewuswording van gevaartekens en vroeë ingryping" sê min Uys. Suid-Afrika en die Wes-Kaap het 'n hoë kinder en moeder sterftesyfer. Landwyd is dit 12 keer hoër as die gemiddelde vir die res van die Westerse wêreld. Die geskatte kraamsterftes in Suid-Afrika is 175 vir elke 100 000 geboortes. In die Wes-Kaap is dit 77 vir elke 100 000 geboortes. Deur bewustheidsweke soos hierdie probeer ons die sterftesyfer verlaag" sê Uys.
Uys sê vroue moet nie slegs 'n gesonder lewensstyl tydens swangerskap nastreef nie, maar moet ook baie versigtiger as normaalweg wees.
Besoek u naaste kliniek of dokter sodra u bewus is van u swangerskap.
Bespreek vroegtydig en laat u gereeld ondersoek.
Wees besorg oor uself - u voeding is belangrik, asook oefeninge tydens swangerskap.
Alkohol misbruik en rook kan ongebore babas skade berokken. Vermy dit tydens en na die geboorte van u kind.
Ken u en u maat se MIV-status - doen navraag of kry berading en toetsing by u naaste kliniek.
Bespreek die wenslikheid van geboortebystand by u plaaslike kliniek.
Bespreek en beplan voedingsopsies met kliniese personeel.
Ken die gevaartekens tydens swangerskap en soek dadelik hulp by u plaaslike dokter of kliniek wanneer spesifieke tekens voorkom.
Die metgesel van 'n swanger vrou moet ook van sy verantwoordelikhede bewus wees en nie sy verpligtinge verontagsaam nie het Minister Uys gesê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.jan.122593.2010-03-24.af.txt</fn>
Kom ons maak musiek!
Kom ons maak musiek!
Kom ons maak musiek!
Die Departement van Kultuursake en Sport wil 'n proses van stapel stuur om 'n Hulpbronkantoor vir Musikante op te rig wat sal kyk na aangeleenthede wat professionele uitvoerende kunstenaars raak.
Almal wat by die musiekbedryf betrokke is of betrokke wil raak, word genooi om inligting asook gegewens te verskaf ten einde 'n provinsiale databasis saam te stel, wat deur die Hulpbronkantoor vir Musikante bestuur sal word.
Diegene wat op die databasis geregistreer is, sal na die Provinsiale Musiekkonferensie in 2006 genooi word, om daarna 'n diensraamwerk en bekendstellingsplan vir die Hulpbronkantoor tot stand te bring.
Enigsins betrokke by Afrika-musiek (tradisioneel en kontemporêr)/jazz/ klassieke musiek/ opera/ koormusiek/ hip-hop/ reggae/gospel/ rap/ kwaito/ rhythm and blues/ Kaapse Klopse/Goema-musiek n platejoggie (DJ)/ klankingenieur/ ateljeemusikant/ tegnikus n musieknavorser/-onderwyser/-dosent/-vervaardiger/dirigent/komponis/onafhanklike musiekskool n promotor/agent/bestuurder?
Registrasievorms is beskikbaar by ons kantore. Inligtingsessies sal by sekere gemeenskapsentrums aangebied word - skakel asseblief vir verdere inligting.
LET WEL: Die databasis sal gebruik word om doeltreffende inligting te verskaf aan musiekpraktisyns en belanghebbendes in die musiekbedryf om die musiekbedryf te struktureer en gelyke toegang tot die bedryf se hulpbronne te verseker. Die databasis sal help met die identifisering, koestering en ontwikkeling van jong talent om uit te styg as die musiek-ikone en -ambassadeurs van die toekoms.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.jul.138502.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskeie maatreëls en aksies is geloods om die Voëlgriep in volstruise, wat noord van Albertinia tussen Mosselbaai en Riversdale opgespoor is, se verspreiding te beperk. Na verdere toetse om die omvang van die uitbreek te bepaal sal dan oorgegaan word tot stappe om die siekte uit te roei. Die virus verantwoordelik vir die uitbreek is getipeer as H5N2 en is nie verwant aan die virus wat mense in Asië, Europa en Noord-Afrika aangetas het nie. Sovêr bekend hou hierdie virus tipe geen gevaar in vir mense nie.
As deel van die beheer maatreëls om verspreiding van die siekte te verhoed word 'n tydelike verbod geplaas op die beweging van volstruise en alle pluimvee in die area is tussen die N2 nasionale pad in die suide en die Langeberg / Outinikwa berg reekse in die noorde en die R323 tussen die N2 by Riversdal en die Garciapas en die R328 tussen die N2 by Hartenbos en die Robinsonpas in die weste en ooste onderskeidelik. Geen bewegings deur of vanuit die area mag plaasvind nie en ook geen bewegings tussen persele binne die area nie.
Alhoewel die paaie hierbo genoem die grense van die area is vorm hulle nie deel van die area nie. Bewegings van volstruise en pluimvee op hierdie paaie mag dus plaasvind op voorwaarde dat die bewegings nie in die genoemde area begin nie.
Daar word verwag dat, met die volle samewerking van alle rolspelers, die uitbreek beperk sal bly en dat die siekte gou uit die besmette fokus geelimineer sal word.
Dit word weereens beklemtoon dat die virus geensins mense aantas nie en alle beskikbare kommersiële volstruis en pluimvee produkte dus veilig is vir menslike gebruik. Normale slag van volstruise van buite die area gaan voort. Volstruise afkomstig vanuit die Mosselbaai en Riversdal Landdrosdistrikte word egter nie vir uitvoer doeleindes geslag nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.may.132597.2010-03-24.af.txt</fn>
"Die welstand van ons pasiënte in ons fasiliteite geniet die hoogste prioriteit en die behandeling wat hulle ontvang moet vergelyk met die beste in die wêreld. Dit is egter net moontlik as ons vir ons verpleegpersoneel omstandighede skep waarbinne hulle diens van hoogstaande gehalte kan lewer" het min. Uys gesê.
Min Uys het tydens 'n saamtrek van verpleegpersoneel hulde gebring aan die onbaatsugtige taak wat verpleegsters daagliks lewer. " Ek weet dat die druk op julle daagliks toeneem, maar is bemoedig deur die positiewe gesindheid van ons verpleegsters dwarsoor die provinsie " het Uys gesê.
"Die Wes-Kaap gaan ook , soos wêreldwyd, gebuk onder 'n ernstige tekort aan genoeg verpleegsters, maar ons is daagliks besig om kreatief en doelgerig aan oplossings te werk" sê Uys.
Min Uys het bekend gemaak dat die departement van gesondheid ver gevorder het om 'n Direktoraat vir Verpleegdienste te skep en dat die poste binnekort geadverteer sal word. Die Direktoraat sal verantwoordelik wees vir advies aan die departement en die koordinering van verpleegstersverwante sake. Daar sal ook sterk gefokus word op aangeleenthede wat dienslewering raak.
Gereelde vergaderings met 'n verteenwoordigende verpleegsters bestuurskomitee waar aangeleenthede soos oortydbetaling en skaarsvaardighede toelae aangespreek word.
Die opgradering en uitbreiding van fasiliteite om 'n vriendelike werksomgewing te skep soos die groot projekte tans by die hospitale in George, Worcester, Paarl, Stikland en Vredenburg.
Die toekenning van meer beurse vir verpleegstudente. Vanjaar is 2948 beurse toegeken.
Die vervanging en opgradering van toerusting. In die huidige boekjaar spandeer die departement R174m aan nuwe mediese toerusting.
Verpleegster welsynprogramme is in plek om druk en spanning te hanteer, emosionele bystand te lewer en selfs te help met huishoudelike probleme.
Min Uys het gesê op nasionale vlak is hy deel van 'n proses wat ver gevorder het om te kyk na die verbetering van professionele verpleegsters se salarisse. Dit is tyd dat verpleegsters beter vergoed word vir die onmisbare diens wat hulle lewer.
" Daar is geen twyfel dat genoeg verpleegsters direk gelyk gestel kan word aan beter behandeling van pasiënte en dus laer sterftegevalle nie. Ek doen 'n beroep op jong mense om die verpleegberoep ernstig as 'n loopbaan te oorweeg. Dit is 'n opwindende beroep met vele fasette en bied die geleentheid vir bevordering, veral as u lief is om met mense te werk" het Uys afgesluit.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2006.may.135309.2010-03-24.af.txt</fn>
Ongeveer ses weke gelede is bekend gemaak dat Afrika Perdesiekte uitgebreek het op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte in die Wes-Kaap. Om te verseker dat die publiek op hoogte gehou word van die uitbreking word die huidige situasie hieronder uiteengesit.
Die siekte is op ses persele in die Breederiviervallei op die grens tussen die Worcester en Robertson distrikte gediagnoseer. Die diagnoses is bevestig deur virus isolasies en identifikasie prosedures wat uitgevoer is op monsters van perde wat dood is. Die toetsresultate van 'n sewende perseel is nog nie bekend nie. In totaal het agtien perde kliniese tekens van die siekte getoon en van hierdie diere is agt dood en twee is van kant gemaak.
Die siekte het nie buite 'n radius van ongeveer vyftien kilometer om die perseel waar die eerste geval voorgekom het versprei nie en bly steeds beperk tot die Breede-riviervallei, waar omstandighede gunstig vir die oordraer muggies is.
Gedurende die laaste twee weke het beduidend minder nuwe gevalle voorgekom as in die voorafgaande twee weke.
Met die koms van die winter en gepaardgaande daling in temperature, behoort muggiegetalle skerp af te neem. Dit vertraag die oordrag van hierdie siekte met gevolglik al hoe minder kliniese gevalle.
Dit is egter baie belangrik dat die beheer maatreëls wat in werking getree het met die aanvang van die uitbraak steeds van krag bly.
Die reëling dat perde mag 'oorstaan' in die Afrika perdesiekte Beheer area voordat hulle in die Waarnemings- of Vry Sones mag inbeweeg, bly steeds opgehef. Die wydverspreide voorkoms van die siekte in ander dele van die land laat nie toe dat hierdie maatreël verslap word nie.
Geen beweging van sulke diere tussen persele binne die Worcester en Robertson landdrosdistrikte van die Wes-Kaap Provinsie mag plaasvind nie.
Perde van buite die Waarnemingsone mag slegs die Waarnemings- en Vry Sones binnegaan as hulle voldoen aan die protokol vereistes wat reeds sedert 1997 van krag is. Omdat die siekte so wydverspreid in ander dele van die land voorkom, word verwag dat min of geen perde tans aan hierdie vereistes sal voldoen.
Bewegings permitte moet van die Staatsveearts in die area vanwaar die diere kom, bekom word voordat perde vervoer word. Die nodige vooraf kennisgewing van die beplande beweging moet ook voor vertrek gedoen word.
Die voertuie wat sulke perde vervoer mag slegs op die N1 snelweg deur die Worcester distrik reis en mag nie van die N1 afdraai binne die Worcester distrik nie. Die Worcester distrik strek vanaf Konstabel spoorwegstasie (omtrent halfpad tussen Touwsrivier en Matjiesfontein) in die Noorde, tot by die Rawsonville afdraai voor Du Toitskloofpas in die Suide. Op hierdie roete mag voertuie wat perde vervoer nie lank stop nie en geen perde mag op- of afgelaai word langs hierdie roete nie.
Die vervoer van sulke diere op die N1 in die Worcester distrik mag slegs tussen 08H00 en 17H00 plaasvind.
Die binnekant van voertuie waarin perde karwy word moet met insekdoders bespuit word voordat die diere gelaai word vir die vervoer deur die Worcester landdrosdistrik.
Alle perde behoort geënt te word volgens die voorskrifte van die Perdesiekte entstof. Dit mag selfs nodig wees om jong vullens van geënte merries selfs voor 6 maande ouderdom te ent, al sou die enting na 'n paar maande herhaal moet word.
Hou perde uit laagliggende of nat kampe, veral saans, deur die nag tot midoggend.
Gebruik insek afweermiddels wat geregistreer is vir perde, veral vir diere wat nie oornag op stal gehou kan word nie.
Namens die Wes-Kaapse Departement van Landbou wil ek graag waardering uitspreek vir die samewerking wat van alle belanghebbenes verkry is om effektiewe beheermaatreëls in plek te stel.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2006.may.135778.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoogtepunte van die begroting van die Stad Kaapstad soos goedgekeur by die spesiale Raadsvergadering op 31 Mei 2006.
Burgemeester Zille Mik vir 8% Groei.
Die Uitvoerende Burgemeester van die Stad Kaapstad, Helen Zille, het 'n rekord R17,2 miljard begroting vir 2006/07 ter tafel gelê om ekonomiese groei en maatskaplike ontwikkeling te steun. Die kapitale begroting beloop R3 miljard en die bedryfsbegroting R14,2miljard. Die tariefverhogings is onder die inflasiekoers van 5,2%. Sy het die Stad tot 'n volhoubare groei van 6 to 8% verbind.
Kortings vir Gestremdes en Afgetredenes Verhoog.
Een van die grootste veranderinge aan die begroting is 'n styging in kortings vir gestremdes en afgetrede persone. Die korting is verhoog om mense met 'n inkomste tot 'n maksimum van R3 000 per maand te akkommodeer. Die res van die maatskaplike besteding in die begroting is onveranderd. Altesaam R385 miljoen is toegewys vir 'n reeks gratis basiese dienste insluitende water, riool en elektrisiteit. Dié toekenning is bo en behalwe die vrystelling van eiendomsbelasting van sowat 100 000 eiendomme in die stad wat vir minder as R50 000 gewaardeer is.
Eiendomsbelasting- en Tariefverhogings onder Inflasiekoers.
Die Stadsregering kan sy inkomste deur verbeterde insamelingstelsels verhoog.
Eiendomsbelasting, vullisverwydering en sanitasie verhoog met 5%.
Water sal met 7% styg waarvan 4% aan die nuwe Bergrivierdamprojek gaan.
Elektrisiteit gaan met 4,9% op.
Wykstoekennings Verhoog met R100 000.
Elke Stadswyk gaan R100 000 meer kry as waarvoor daar in die konsepbegroting voorsiening gemaak is. Elk van die Stad se 105 wyke sal nou R400 000 vir gemeenskapsprojekte ontvang waarvan R200 000 vir kapitale projekte en R200 000 vir bedryfsuitgawes sal gaan.
R240 Miljoen Inspuiting vir Infrastruktuur.
Daar is addisionele infrastruktuurbesteding in die nuwe Stadsbegroting voorgestel. 'n Bedrag van R75 miljoen is vir Vervoer, Paaie en Stormwater infrastruktuur toegeken, 'n gebeurlikheidsvoorsiening van R125 miljoen vir 2010 Sokker Wêreldbekerprojekte en 'n verdere R100 miljoen per jaar oor die volgende twee finansiële jare vir die Sokker Wêreldbeker.
R40 Miljoen vir Veiligheid en Sekuriteit.
Burgemeester Zille het addisionele kapitale toekenning vir die Metropolisie en die Stad se Nooddienste aangekondig. Die Metropolisie kry 'n ekstra R9,5 miljoen om hulle wetstoepassingsvermoëns te versterk terwyl Nooddienste 'n verdere R6,5 miljoen bo en behalwe die R31 miljoen kry wat vroeër vanjaar aangekondig is.
Agt Stappe om die Begroting Beter te laat Werk.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2006.nov.148107.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad se gesondheidsdepartment het R620 000 van die Danish International Development Agency (DANIDA) gekry vir 'n omgewingsgesondheidsprojek.
Die Stad Kaapstad het 'n gemeenskapsgebaseerde leerlingskaptoetsprojek vir 2007 goedgekeur. 'n Tussentydse komitee van Stadsbeamptes en raadslede sal die beplanning doen. Die Stad ondersteun tans 13 leerlingskappe vir 285 leerders. Die huidige programme fokus hoofsaaklik op interne personeel met slegs 24 werklose leerders. Die projek is daarop gemik om die konsep na die breeër gemeenskap uit te brei.
Twee suksesvolle haaiwaarskuwingsprogramme is die afgelope 18 maande in werking. Dit het daartoe gelei het dat strande by 187 geleenthede gesluit is om die publiek te beskerm. 'n Konsepbeleid wat daarop gemik is om die risiko van haai aanvalle in strandgebiede te beperk sal 'n langtermyn benadering verseker vir 'n aangeleentheid wat verskeie maatskaplike en ekonomiese gevolge inhou. 'n Finale haaiwaarsku-wingsprogram met besonderhede van die bedryfs- en begrotingsvereistes sal in Maart volgende jaar ter tafel gelê word.
Die Stadsraad het 'n Onthullings- en Bedrogsvoorkomingsbeleid goedgekeur om 'n kultuur te skep om bedrog en korrupsie hok te slaan. Volgens die beleid sal personeel wat inligting jeens kriminele en ander onreëlmatige gedrag in die Stad openbaar, beskerming geniet . Die Beleid maak ook voorsiening vir regstellende stappe in gevalle waar werkers weens hulle openbaarmakings mog ly.
Die toegangs- en hoofroetes in Du Noon gaan verbeter word met sypaadjies, fietsrypaadjies en taxi staanplekke ter waarde van R1,28 miljoen. Die Stadsraad het die Gemeenskaps Toegangspadprojek (CARP), wat deur die provinsiale regering gefinansier word, goedgekeur. Die hoofdoelwit, buiten die verskaffing van infrastruktuur, is gemik op werkskepping, opleiding en die bemagtiging van die plaaslike gemeenskap.
Die Stadsraad het 'n R15 miljoen projek vir die installering van geslotebaan televisie op die Klipfonteinkorridor goedgekeur. Die provinsiale regering het 'n ooreenkoms met die Stad gesluit om die projek as deel van die Klipfonteinkorridor Mobiliteitstrategie te finansier.
Die Stadsraad het die voortsetting van die formele vennootskap tussen die Stad en die Westelike Provinsie Lewensreddersvereniging vir die verskaffing van lewensreddingsdienste op strande goedgekeur. Die vennootskap het twee jaar gelede begin en het tot doeltreffende strandbestuur gedurende die spitsseisoen en die vermindering van verdrinkingsinsidente gelei.
n Bedrag van R1 miljoen gaan van die Metro Suid-oos begraafplaas in Mfuleni na die nuwe Khayelitsha begraafplaas oorgeplaas word. Die provinsiale grondoordrag van die Mfuleni-grond kan nie in die huidige finansiele jaar geskied nie. Die Stadsraad het die oordrag van R1 miljoen tot die Khayelitsha ontwikkeling goedgekeur ten einde vanjaar groter vordering te bewerkstellig.
Die Stadsraad het die voortsetting van die drieparty vennootskap tussen die Stad Kaapstad, the OR Tambo Distriksmunisipaliteit en die Walter Sisulu-universiteit ondersteun. Die Uitvoerende Burgemeester en Stadsbestuurder mag voortgaan om 'n befondsingooreenkoms van R950 000 met die Ontwikkelingsbank te teken om 'n projekbestuurskantoor te vestig wat die vennootskapprojekte sal bestuur. (Item C77/10/06).
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 3 in die noordelike voorstede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal R200 000 vir kapitale projekte soos sypaadjies, verkeerstekens, omheinings, landskapontwerp, speel-parktoerusting en sportklubgeriewe ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte insluitende hulptoekennings, onkruidbeheer, die snoei van bome, die oorverf van padtekens, die vee van strate, dam-onderhoud en die verbetering van sportgronde aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 4 in die noordelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal R200 000 vir kapitaalprojekte soos plaveisels vir mediaaneilande, spreiligte, hoë-mas sekuriteitsbeligting, sopkombuise, heinings en die opgradering van crèches ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte insluitende onkruid- en pesbeheer, parkonderhoud, die snoei van bome, gemeenskapsopruiming en hulptoekennings gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 5 in die noord-oostelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal nie noodwendig gelyke bedrae ontvang nie omdat die Sub-raad besluit het om die beskikbare fondse volgens die dringendste behoeftes van die gebied toe te ken. R265 000 gaan vir die teer van die Bishop Lavis SSG en R130 000 op 'n nuwe dak vir die Valhallapark-kliniek gegee word. Die orige R800 000 sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekennings, maatskaplike ontwikkelingsprojekte, parkonderhoud en gemeenskapsopruimingsprojekte gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 6 in die noord-oostelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vyf wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls en beligting, speelparke, sportgeriewe en 'n leeskamer ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskeppingsprojekte, parkonderhoud en toerusting vir sopkombuise aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 7 in die noord-westelike gebiede van die stad goedgekeur. Die toekenning word tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Kapitale projekte sluit in verkeerskalmeringsmaatreëls en beligting, sportgeriewe en bergingshouers. Bedryfsprojekte sluit in betaling van vrywillige bibliotekarisse, parkonderhoud, boomaanplanting, en straat- en bosopruiming.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 8 in die Helderberg-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, sportgeriewe, omheinings, plaveisels en sypaadjies ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos die opgradering van parke, sopkombuise, verskeie ondrhoudsprojekte en hulptoekennings gebruik word.
DIE Stadsraad het R2,8 milljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 9 in die noordoostelike deel van die stad goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal sowat R200 000 vir kapitale projekte ontvang om onder meer drie crèches en vier jeugsentrums te bou. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskepping, jeugontwikkeling en hulptoekennings aangewend word.
Die Stadsraad het R2,8 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 10 in die Khayelitsha-omgewing goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal R200 000 vir kapitale projekte soos gemeenskapsgeriewe, hoë-mas beligting, 'n nuwe veeldoelige sentrum en die aankoop van meubels kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekennings, die ontwikkeling van sportgeriewe, gebiedopruiming en kapasiteitsontwikkeling gebruik word.
Die Stadsraad het R2,8 milljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 9 in die Guguletu, Manenberg en Langa gebiede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale en bedryfsprojekte verdeel. Elke wyk sal R200 000 vir kapitale projekte ontvang vir onder meer 'n spazahouer, 'n mini-saal, sypaadies, speelparke en die uitbreiding van crèches. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte wat wissel van voedseltuine, naaldwerkprojekte en sportontwikkeling tot senior burgeronderrig, spreiligte en 'n gospelkompetisie gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 12 in die Mitchells Plain-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos die opgradering van parke, sypaadjies, toiletgeriewe en beligting ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos werkskepping en hulptoekennings aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R2,4 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 13 in die Philippi/Khayelitsha-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die ses wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte insluitende speelparke, beligting, verkeerskalmerings-maatreëls, parkopgraderings, en 'n veeldoelige sentrum by Brown's Farm kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir projekte soos gebiedsopruiming, jeugontwikkeling, kostuine en onderhoud gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Nyanga/Guguletu-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, opvoedkundige sorgsentrums, beligting en uitbreidings aan 'n saal ontvang. Die orige R200 000 per wyk sal vir projekte soos gebiedsopruiming, jeug- en sportontwikkeling, voedseltuine en opvoekundige sorg gebruik word.
Die Stadsraad het die volle R1,2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 15 in die sentraal suid-oostelike gebiede goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die drie wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte soos verkeerskalmeringsmaatreëls, sypaadjies, ouetehuise en parkopgraderings en heinings kry. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos parkonderhoud, herstelwerk en opruiming aangewend word.
Die Stadsraad het die volle R1,2 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 15 wat die Atlantiese kus en 'n deel van die stadsentrum dek goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. 'n Bedrag van R400 000 gaan vir die bou van 'n sokkerveld in Houtbaai gebruik word. Die res van die kapitale begroting sal vir straatligte en toerusting in Seepunt se biblioteek en burgersentrum, en die omheining van die Meulstraatbrug in die SSG gebruik word. R600 000 sal op bedryfsprojekte soos parkonderhoud, reiniging, werkskepping en haweloses bestee word.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Athlone-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte ontvang insluitende die herbedekking en teer van gebiede, opgra-dering van sportvelde en stedelike vernuwing.
Die Stadsraad het 'n bedrag van R1,3 miljoen se kapitale wykstoekennings vir Sub-raad 18 in die suidelike gebiede goedgekeur. 'n Bedrag van R744 000 sal aan bedryfsprojekte gaan wat hulptoekennings, werk-skepping, gemenskapsopheffing en HIV/Vigsbewustheid.
Die Stadsraad het die volle R1,6 miljoen se wykstoekennings vir Sub-raad 14 in die Suid-Skiereiland-gebied goedgekeur. Die toekenning word gelykop tussen kapitale- en bedryfsprojekte verdeel. Elk van die vier wyke sal sowat R200 000 vir kapitale projekte wat wissel van voedseltuine en fynbos rehabilitering to die opgra-dering van sportgeriewe, burgersentrums en museums aangewend word. Die orige R200 000 per wyk sal vir bedryfsprojekte soos hulptoekeningsprojekte, die toesig en onderhoud van openbare toilette, reiniging, en die verwydering van graffiti gebruik word.
Wykstoekennings van R2 miljoen is vir kapitale en bedryfsprojekte in Sub-raad 20 in die suidelike voorstede goedgekeur. Kapitale projekte sluit in die opgradering van speelparke en die Maynardville-park, en die oprigting van heinings, bou van voetpaaie en die installering van 'n vloeimonitor by Hoofweg in Dieprivier. Die bedryfprojektoekennings maak voorsiening vir biblioteekmateriaal, straattekens, vergroeningsprojekte, bosopruiming en die verwydering van graffiti.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2006.oct.145885.2010-03-24.af.txt</fn>
n Gratis immuniseringsveldtog vind dwarsoor die provinsie van die 8ste tot 14de Oktober 2006 plaas, waartydens alle kinders onder die ouderdom van vyf jaar teen polio geïmmuniseer sal word.
Minister Uys doen 'n ernstige beroep op ouers, voogde, versorgers en die algemene publiek om alle kinders jonger as vyf jaar na hulle naaste kliniek of Gemeenskapgesondheidsentrum te neem om teen polio geïmmuniseer te word, ongeag die kinders se immuniseringstatus.
Polio is 'n hoogs aansteeklike siekte wat deur die poliovirus veroorsaak word en hoofsaaklik jong kinders aantas, maar enige persoon wat nie geïmmuniseer is nie kan polio opdoen, het Uys gesê.
Minister Uys het die Wes-Kaapse Departement van Gesondheid se veldtog in samewerking met die Stad Kaapstad vandag by die Tafelsig Gemeenskapsentrum geloods. Ongeveer 150 kinders het by hom aangesluit deur simbolies 'n "rooi kaart" vir polio te wys om die verspreiding daarvan stop te sit.
Gedurende die immuniseringveldtog sal spesiale pogings aangewend word om addisionele immuniseringsposte by alle klinieke, Gemeenskapgesondheidsentrums en gemeenskapsentrums so naby moontlik aan gemeenskappe beskikbaar te stel, het Uys gesê. Daarbenewens sal immuniseringspanne wat uit gesondheidswerkers bestaan gedurende die veldtog besoek bring aan dagsorgsentrums, bewaarskole en voorskoolse sentrums.
Polio kan voorkom word deur kinders op 'n roetine-grondslag gratis by openbare inrigtings in die provinsie teen polio te immuniseer by geboorte, op 6 weke, 10 weke, 14 weke en op 18 maande, sê dr Ivan Toms, Uitvoerende Direkteur van Stadsgesondheiddienste.
Suid-Afrika is al vir meer as 15 jaar vry van die poliovirus. Vroeër vanjaar het polio in Namibië uitgebreek nadat daardie land vir meer as tien jaar polio-vry was. Die nasionale massa-immuniseringsveldtog word gevoer om ekstra poliodruppels aan soveel moontlik kinders te gee. Dit sal voorkom dat die poliovirus onder onbeskermde kinders sirkuleer. Die veldtog word op kinders jonger as vyf jaar toegespits omdat hulle die kwesbaarste is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.oct.148105.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement Landbou se subprogram verantwoordelik vir plaaswerkersake het onlangs 'n projek genaamd Water Wise van die Nasionale Seereddingsinstituut van Suid-Afrika (NSRI) befonds om plaaswerkerkinders in die gebiede van Worcester, Mosselbaai, die Kaapse Metropool en Knysna, bewus te maak van water en hulle op te lei in die veilige benutting van waterbronne.
In hierdie wonderlike sonnige land van ons waar ons graag in die water wil baljaar, is dit tragies dat verdrinking die tweede hoogste rede vir sterfte as gevolg van beserings is," het Cobus Dowry, Wes-Kaapse Minister van Landbou, gesê tydens die bekendmaking van hierdie projek by die Brandvleidam buite Worcester. "Baie Suid- Afrikaanse jongmense en kinders word aan water aktiwiteite blootgestel sonder dat hulle weet van die potensiële gevare van water in die see, damme, riviere, mere en reservoirs. Die doel is om aan 5000 kinders praktiese ondervinding van CPR te gee."
Dit is veral by voorheen benadeelde en plaaswerkergemeenskappe waar die grootste risiko's voorkom en veral onder die ouderdomsgroepe van 1 tot 4 jaar en dan weer in die groep van 9 tot 14. Daar is feitlik elke dag insidente van verdrinkings of amperse verdrinkings.
Hierdie NSRI Water Wise projek bestaan uit 'n reeks werkwinkels wat daarop gemik is om kinders en jongmense op te voed om met verantwoordelikheid en kennis die waterbronne te kan geniet. Vaardighede sluit in kennis van veiligheidsmaatreëls in en naby water ten opsigte van getye seestrome, windrigtings en plaaslike omstandighede, wat om in 'n noodgeval te doen; wie om te kontak en aksies wat geneem moet word terwyl daar op hulp gewag word. Die werkswinkel leer jongmense die basiese beginsels van eerstehulp en die belangrikheid van die eerste paar minute wat krities is vir die pasiënt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. News.2006.sep.143598.2010-03-24.af.txt</fn>
Volgens Dr James Kitching, hoof van die laboratorium, het nuwe tegnologie tot gevolg dat nuwe tegnieke gesien word as die norm vir sekere diagnostiese toetse. "PKR (polimerase kettingreaksie) toetse word gebruik vir die identifikasie van veral virusse," verduidelik hy. "Die tegniek is nie goedkoper ten opsigte van reagense en toetse nie, maar is vinnig, meer sensitief en meer spesifiek."
Hierdie nuwe seksie van die laboratorium sal ook die aangrensende provinsies bedien. Omdat die laboratoriums wat die tegniek uitvoer beperk is word daar tans dikwels vertragings ondervind met die verkryging van resultate. Weens die delikate aard van die prosedures is dit nodig om baie spesifieke beheer te verkry oor die toegang tot die verskillende vertrekke en hiervoor is daar 'n rekenaar beheerde stelsel in plek geplaas. Daar sal begin word met toetse vir die voëlgriep virus en daarna vir Newcastle siekte en Afrika Perdesiekte virusse. Hierdie seksie is reeds volledig toegerus met apparaat.
Weens die vereistes van die Europese Gemeenskap (EG) vir vleis en ook om die veiligheid van dierlike produkte vir interne gebruik te verseker, is dit nodig om vir residue van middels en toksiese stowwe te toets. Tans word hierdie toetse by een of twee laboratoriums gedoen en duur dit tot 12 maande voordat resultate beskikbaar word. 'n Voorlegging is reeds na die EG verteenwoordiger om fondse te beding vir die aankoop van toerusting. Die laboratoriumspasies is nou geskep om sulke toerusting te huisves.
Vir beide PKR-werk en residubepalings word water suiwering benodig. Ook hiervoor is spasie beskikbaar en is die toerusting reeds in plek," sê Kitching. "In dieselfde vertrek word toerusting vir die vriesdroog van serum en isolate gehuisves."
Monsters waarop toetse uitgevoer word moet behou word vir 'n periode sodat dit weer benut kan word indien hertoetsing of alternatiewe toetse benodig word. Die lengte van die periode hang af van die tipe monster en die toetse wat daarop uitgevoer word. Die berging van sulke monsters vind oral in die laboratorium plaas en yskaste en vrieskaste neem spasie in wat vir ander doeleindes aangewend kan word. Derhalwe is daar 'n inloopyskas en inloopvrieskas in die uitbreiding ingebou vir die kort- en mediumtermyn berging van monsters. Hierdie kan ook beskou word as mediumtermyn argiewe vir monsters.
Soos die geval met die berging van monsters het die berging van dokumentasie 'n groot probleem geword. Met die omvang van die nood om dokumente te berg het dit nodig geword om 'n spesifieke argief aan te bou.
Die laboratorium het reeds goeie vordering gemaak met die dokumentasie wat nodig sal wees vir akkreditasie van verskeie toetse. Dit is egter nodig dat die beheer hiervan gesentraliseer word met beamptes wat spesifiek hierdie saak as hul verantwoordelikheid het. Hiervoor is daar 'n "kwaliteitskantoor" beskikbaar gemaak.
<fn>GOV-ZA. News.2007.apr.154775.2010-03-24.af.txt</fn>
Die aanbring van parkeerplekke by die Kirstenhof-laerskool en die snoei van bloekombome in Bergvliet tel onder die wykstoekennings wat die Stad Kaapstad vir die Suid-Skiereilandse subraad goedgekeur het. Ander projekte behels die verwydering van graffiti in Constantia-heuwels, Tokai, Steenberg, Kirstenhof en Lakeside. Die Ocean View Football Association van Masiphumelele gaan ook sokkertoerusting kry.
Die verkeersirkel langs die stasie in Southfieldweg, Plumstead, gaan teen 'n koste van R35 000 opgeknap word.
Die Bel-'n-Rit-diens, wat openbare vervoer verskaf vir mense met spesiale behoeftes, gaan uitgebrei word om meter-taxi's in te sluit.
Die Stad Kaapstad het 'n begroting van R43 miljoen vir die volgende vier jaar vir die diens goedgekeur. Die Wes-Kaapse departement van vervoer het ingestem om ook R10 miljoen die volgende vier jaar by te dra. Sedert die instelling van die diens in 2002 het 'n eksterne verskaffer, iKapa Travel & Tours, die diens behartig. Die Stad het ingewillig om die huidige kontrak te verleng totdat openbare tenders vir die diens genooi gaan word.
Met 'n ernstige tekort van 689 poste in die Stad se Brand- en Reddingsdiens is die oorblywende 698 personeellede genoop om oortyd te werk, veral in die brandgevaartyd. Die Raad het derhalwe 'n verdere R21 miljoen aan oortydbetaling goedgekeur. 'n Verdere R5 miljoen is begroot om so gou moontlik nog 40 opgeleide brandbestryders aan te stel.
Die Stad se gesondheidsafdeling gaan 'n bykomende R2.7 miljoen kry vir die groter uitgawe aan sy anti-retrovirale punte vir die behandeling van MIV/Vigs-pasiënte. Die geld is deur die Wes-Kaapse provinsiale administrasie bewillig.
Die Stad Kaapstad het R65 000 goedgekeur vir twee hout-loopweë by Glencairn-vlei in Clovelly. Die Vriende van Glencairn-vlei en die Stad se omgewingsbeamptes het deur die jare die vlei bewaar en 'n paadjie rondom die vlei aangelê. Twee hout-dele gaan opgerig word oor plekke wat in die reëntyd onder water raak.
Die Stad Kaapstad het sy verordening oor brandveiligheid in die gemeenskap hersien. Eienaars en bestuurders van plekke gaan nou aanspreeklik wees vir gaste wat die verordeninge oor aansteek van vure of rook oortree. Geregistreerde eienaars van voertuie sal ook verantwoordelik gehou word vir enige brandende sigaret of vuurhoutjie wat uit 'n motor gegooi word. Die onus is nou op die eienaars van eiendom om brandstroke te maak en in stand te hou.
'n Voetpad gaan langs Hoofweg in Houtbaai gebou word, van Mandela-rylaan tot Hughendenweg, om aan te sluit by die voetoorgang vir die Oranjekloof-laerskool. Speeltoerusting van hout in die plaaslike speelpark gaan met meer duursame metaal-items vervang word, 'n heining gaan om die melkhoutbos naby die poskantoor opgerig word en die plaaslike sokkerveld gaan omhein word.
Die Stad Kaapstad het die volgende raadslede in sy taalkomitee angestel : rdl Pieter van Dalen (DA), rdl Rosemary Rau (DA), rdl Heather Brenner (DA), rdl Boyisile Mafilika (ANC), rdl Melody Klaas (ANC), rdl George March (OD) en rdl Gerald Siljeur (ACDP).
Die perk vir die Stad se Deernistoekenning vir raadsbehuising is van R1 640 per maand vir 'n huishouding-inkomste verhoog tot R1 740 per maand. Die nuwe bo-perk is gelyk aan twee staats-ouderdomspensioene.
Die Stad Kaapstad gaan R4 miljoen aanwend vir die elektrifisering van verskeie informele nedersettings, wat aansluitings vir 'n verdere 1 000 wonings voor die winter moontlik sal maak.
Altesaam R151 miljoen is oor die volgende twee jaar begroot vir die opknapping en versterking van die kragnetwerk in die middestad, ter ondersteuning van die nuwe stadion vir 2010 in Groenpunt.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2007.feb.152426.2010-03-24.af.txt</fn>
Raadslid Charlotte Williams van die OD het Rdl Andrew Arnolds van die ACDP vervang as die nuwe Uitvoerende Onder-burgemeester van Kaapstad. Me Williams (50), 'n voormalige voorsitter van die Mitchells Plain-Subraad, dien al sedert 1996 as raadslid. Rdl Arnolds word die Burgemeesterskomiteelid vir Sport & Ontspanning.
Die Kaapse Vlakte Natuur-inisiatief, wat daarop gerig is om 'n volhoubare bestuur van stedelike natuurbewaringsterreine in die stad Kaapstad te vestig, gaan met drie verdere biodiversiteit netwerke uitgebrei word - by Harmony-vlakte, Mamre en Silverstroomstrand. Dié uiters suksesvolle vennootskap, wat in 2002 van stapel gestuur is, het kapasiteit geskep vir vier loodsprojekte by Wolfgat Natuurreservaat, Macassar-duine, die Edith Stephens Vleilandpark en Harmony Vlakte Natuurreservaat. Kaapse Vlakte Natuur het R307 000 verkry vir die nuutste uitbreiding en die Stad sal die bydrae vir die tydsduur van die twee-jaar projek nadoen.
Die Munisipale Afbakeningsraad het 'n voorstel om die Drakenstein Munisipaliteit, Kaapse Wynland en Stellenbosch by Kaapstad in te sluit, verwerp. Die raad het ook besluit om twee Weskus-plase uit Kaapstad se munispale grense te onttrek en by die Swartland en Weskus munisipaliteite te voeg.
Die Stadsraad het die besteding van 'n R2,3 miljoen-skenking, voor die einde van Junie 2007, van die Nasionale Departement van Waterwese en Bosbou goedgekeur vir die gemeenskapsgebaseerde Masibambane projekte.
Die Stadsraad het die uitleg van die Claremont Boulevard, wat die ou Claremont verbypad vervang, goedgekeur.
Vyf stukke grond wat vir die N2 Gateway projek geoormerk is, sal deur die Stad Kaapstad aan die Provinsiale Departement van Plaaslike Regering en Behuising oorgedra word. Die eiendomme is Joe Slovo in Langa, New Rest in Guguletu, Boystown in Crossroads, Delft dorpe 7-9, en Delft Symphony. In ruil daarvoor onderneem die provinsie om die Stad se behuisingstoekenningsbeleid toe te pas; grond te gee in Ocean View, wat die stad benodig om klip te stoor wat van 'n aangrensende behuisingsontwikkeling verwyder word; en grond oor te dra in Blackheath wat die Stad benodig om die Happy Valley behuisingsprojek te implementeer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. News.2007.feb.152604.2010-03-24.af.txt</fn>
Verklaring Deur Minister Pierre Uys, Minister Van Gesondheid In Die Wes-Kaap, Oor Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS) en Kondoom Bewustheidsweek: 11 - 17 Februarie 2007.
miljoen kondome sal vanjaar deur die gesondheidsdepartement in die Wes-Kaap versprei word - dit beteken gemiddeld 22 kondome per volwasse man. Die vraag in sekere woongebiede is egter heelwat hoër en tot gemiddeld 100 kondome per volwasse man sal in daardie areas versprei word " sê Minister Uys. "Die kondome sal vrylik beskikbaar wees by alle gesondheidsfasiliteite dwarsdeur die provinsie en daar is geen verskoning vir mense om nog onbeskermde seks te hê nie" sê Uys.
n Seksueel oordraagbare siekte (SOS) word van een mens na 'n ander tydens onbeskermde seks oorgedra. Minister Uys sê jy kan 'n siekte opdoen na slegs een keer se omgang met 'n besmette maat.
Daar is meer as 20 verskillende soorte siektes wat deur seksuele kontak versprei word. Onder hierdie siektes tel sifilis, gonorrhoea en herpes. MIV wat Vigs veroorsaak, word ook as 'n seksueel oordraagbare siekte beskou en tel onder die gevaarlikstes omdat dit ongeneesbaar is. Daar is geen visuele tekens van die siekte in sy vroeë stadium nie en dit kan jare duur voordat iemand siek word. Gedurende hierdie tydperk kon die infeksie reeds aan verskeie ander seksuele maats oorgedra gewees het.
Minister Uys sê een uit elke tien seksueel bedrywige mense in Suid-Afrika het die een of ander seksueel oordraagbare siekte.
Abnormale afskeidings deur die geslagsorgane. Selfs 'n klein bietjie waterige afskeiding kan al 'n aanduiding van 'n SOS wees.
Sere, vratte of blase om die geslagsdele, pynlik of nie.
Geswelde kliere naby die geslagsdele.
alle seksmaats, indien daar meer as een is (alhoewel dit nie aanbeveel word nie) oorhaal om ook behandeling te kry al is daar geen tekens van infeksie nie.
Die volle medisinale kursus volg en dit nie met hul maat(s) deel nie. 'n Maat moet sy of haar eie medisyne kry. Indien die volle kursus nie voltooi word nie, al dink die persoon hy is gesond, is dit nie noodwendig die geval nie.
Indien daar voortgegaan word met geslagsomgang kan die siekte hom herhaal, selfs na behandeling.
Minister Uys het gesê die gebruik van kondome is die beste voorkomingmiddel teen siektes.
<fn>GOV-ZA. News.2007.mar.153569.2010-03-24.af.txt</fn>
Die geheime wapen teen diarree is baie water " het Minister Uys tydens 'n besoek aan Delft Gemeenskapsgesondheidsentrum gesê. " Ouers van jong kinders moet 'n paar keer per dag hul hande met seep en water was en as hul kinders diarree het is te veel water aan die kind net die regte medisyne " sê Uys.
Kinders met 'n lopende stoelgang.
Kinders wat koors ontwikkel.
Kinders wat swak drink en hul moeder se bors weier.
Uys het gesê gedurende die warm somermaande en veral in Februarie en Maart is die voorkoms van diarree baie hoër en moet ouers nog meer bedag wees op die simptome by hul kleuters. Hy sê die gesondheidsfasiliteite en opgeleide personeel in die Wes - Kaap is slaggereed om die probleemgevalle vinnig en effektief te hanteer en het ouers aangemoedig om hul kinders dadelik na die naaste kliniek te neem as hulle vermoed dat hul kinders diarree het.
Elke keer as 'n kind vomeer of 'n lopende stoelgang het verloor hulle baie water en belangrike soute en kan sterf as hulle nie betyds behandel word en die noodsaaklike wateraanvulling kry nie sê Uys.
Die voorkoms van diarree is baie hoër in woonareas met swak saniterê geriewe en onhigiëniese drinkwater verskaffing en Minister Uys het 'n beroep op plaaslike regerings gedoen om hul infrastruktuur verpligtinge en verantwoordelikheid teenoor die inwoners na te kom.
Minister Uys het gesê afgesien van sy personeel se mediese slaggereedheid het hulle ook bewusmakingsveldtogte en fokus veral op plekke soos Delft, Bloekombos, Wallacedene en Khayelitsha. Dit sluit in die verspreiding van pamflette, voorligtingsessies aan moeders in klinieke en radio advertensies. Daarbenewens stel hospitale hierdie tyd van die jaar meer beddens beskikbaar vir diarree pasiënte en is die Rooi Kruis Kinderhospitaal gereed om die ernstigste gevalle te hanteer.
n Eenvoudige , maar baie effektiewe resep vir diarree, is 'n maklike suiker - en soutmengsel.
Was jou hande en houer met seep en water.
liter skoon water.
n Halwe teelepel sout.
Meng totdat die suiker en sout opgelos is.
Gee die siek kind dikwels van die oplossing.
Begin die mengsel toedien sodra die kind simptome begin toon.
Minister Uys het gesê jy hoef nie medisyne te gee om diarree te stop nie en ouers kan hul kinders uit die gesonheidsfasiliteite hou as hulle net die eenvoudige voorskrifte volg.
<fn>GOV-ZA. No10a.2010-03-24.af.txt</fn>
Staan op u regte as eienaar van u plaas. Vreemdelinge wat u plaas betree of werkers besoek, moet eers by u toestemming kry. Skakel met u plaaslike SAPD of landbouunie oor wat u regte kragtens die wet is en hoe u dit op u plaas kan toepas.
Bou goeie verhoudinge met werkers op.
Hou afskrifte van alle werkers se identiteitsdokumente.
Moedig werkers aan om veiligheidsdbewus te wees en misdaad aan te meld.
Moedig werkers aan om op hul hoede te wees vir vreemdelinge wat die gebied besoek en om dit aan te meld.
Beloon werkers vir nuttige wenke en inligting.
Bied voldoende veiligheid vir die werkers en hul gesinne.
Moenie enige persoon op u plaaswerf of in u huis toelaat sonder dat hy/sy hom/haar geïdentifiseer het nie, veral snags.
Ten minste een hond moet in die woning slaap.
Maak seker dat toerusting soos byle, grawe, pikke, breekysters, lere, toegesluit is wanneer dit nie in gebruik is nie.
Identifiseer sleutels deur middel van kodes en nie deur woorde daarop te skryf of naamplaatjies nie.
Vermy dit om groot bosse sleutels aan die persoon te dra. Kodeslotte kan gebruik word en kodes moet gereeld verander word.
Haal sleutels uit voertuie wanneer dit nie gebruik word nie.
Verander die slotte wanneer sleutels wegraak.
Maak seker dat alle deure (insluitend veiligheids- en motorhuisdeure), vensters en hekke gesluit bly wanneer dit nie in gebruik is nie.
Voordat 'n deur oopgesluit word, maak seker dat die regte sleutel byderhand is.
Moet nooit 'n sleutel op een van die tradisionele wegsteekplekke, onder deurmatte en in potplanthouers versteek nie.
Wanneer 'n sleutel aan die binnekant van 'n deur gelos word, moet dit dwars gedraai wees om te verseker dat dit nie uit die sleutelgat uitgedruk word nie.
Maak 'n gewoonte daarvan om u gesin in te lig oor u beplande bestemming, die roete wat u gaan gebruik en wanneer u beplan om terug te keer wanneer u die huis verlaat.
Toets u telefoon gereeld om seker te maak dat dit in 'n werkende toestand is. Laat die telefoon op so 'n plek installeer dat dit maklkik van enige plek in die huis bereik kan word en dat dit nie direk in lyn van vuur deur 'n venster is nie. Maak seker dat alternatiewe kommunikasiemiddele altyd beskikbaar is.
Hou altyd 'n flitslig in die nag byderhand en wanneer 'n flitslig gebruik word, sorg dat dit nie u posisie verklap nie. Vervang die batterye gereeld.
Tref voorsorgmaatreëls teen die diefstal van brandstof en voorrade deur goeie beheer daaroor uit te oefen.
Wissel u daaglikse roetine af.
Maak 'n gewoonte daarvan om nie dadelik te gaan slaap nadat die ligte saans afgeskakel is nie. Bly nog 'n rukkie wakker. Moenie slaap waar u van buite af sigbaar is nie.
Vermy dit om voor vensters te staan wanneer die gordyne oop- en toegemaak word. Beweeg saam met die gordyn sodat u nie 'n teiken is nie. Geen beweging moet deur die gordyn sigbaar wees op 'n afstand van ongeveer 100 meter, nie.
Neem foto's en vingerafdrukke van al die werknemers. Selfs al word dit nie gebruik nie, is dit 'n goeie afskrikmiddel.
Om gereeld teiken te skiet op die plaas (binne die veiligheidsmaatreëls natuurlik) is ook 'n goeie afskrikmiddel vir enige moontlike misdadiger.
Lig u kinders en werknemers in oor die korrekte wyse om die telefoon te beantwoord. Leer hulle ook om gesprekke met vreemdelinge te vermy en om nie geskenke van vreemdelinge te aanvaar nie. Almal in die huisgesin moet op hoogte wees van die veiligheidsoefeninge.
Hou 'n ou kamera byderhand en neem foto's van alle vreemdelinge in u gebied of onbekende besoekers op u plaas.
Wanneer u by u terugkeer onseker is of dit veilig is om u woning te betree, vra u naaste bure om u by te staan met die deursoeking van die woning. Dit sal voorkom dat u in lokvalle gelei word.
Identifiseer relatief veilige plekke, bv badkamers, toilette en stoorkamers. Hoe minder vensters, hoe beter.
Moenie vlambare middels in die huis berg nie.
Ken die omgewing goed sodat u maklik kan ontvlug, al is dit donker.
As u vir 'n tyd lank weg was van die huis, probeer om tuis te kom wanneer dit nog lig is.
Vergewis u van die protocol ten opsigte van plaasbesoeke deur die polisie, Kommando of bure.
Doeltreffende kommunikasie is 'n baie belangrike komponent van landelike beveiliging. Dit is daarom belangrik dat elke plaas in verbinding moet bly met ander plase, asook met die SAPD en die SANW.
Daar moet twee alternatiewe noodsteunstelsels wees, byvoorbeeld 'n telefoon en burgerbandradio. 'n Sellulêre foon is nuttig aangesien geen lyn geknip kan word nie.
n Radionetwerk moet bewerkstellig word wat gereeld nagegaan en onderhou moet word. 'n Verantwoordelike individu moet hierdie taak pligsgetrou verrig.
Betrek die werknemers/plaaswerkers asof hulle deel is van die familie/span.
Plaaswerkers moet op gelyke voet betrokke wees by die onderhoud van die sekuriteitstelsel.
Werkers moet ingelig wees oor die gebruik van kodewoorde wat noodsituasies aandui indien nodig.
Leer die gewoonte aan om op fyn besonderhede te let.
Bepaal moontlike toegang- en ontvlugtingsroetes en bespreek dit met die gesin/plaaswerkers.
Kommunikasiestelsels (asook alternatiewe kommunikasiestelsels) moet gereeld getoets word.
Indien werksdispute opduik, moet veiligheid verskerp word. Alle inligting, hoe gering ookal, is belangrik nie.
Eksperimenteer met stelsels - deel inligting met sellede, kommando's en die SAPD.
<fn>GOV-ZA. No12a.2010-03-24.af.txt</fn>
Dink vooraf wat u sal doen indien op verskillende plekke op u plaas of in u woning aangeval sal word. Dit sal u in staat stel om vinniger en helderder te dink tydens 'n aanval. Oefen hierdie scenario's saam met u familie.
Dink - moenie paniekerig raak nie. Beheer is jou eerste lyn van verdediging.
Evalueer die situasie. Is iemand naby Kan u ontsnap?
Indien u met die aanvaller(s) praat, moet nie aanvallend wees nie. Navorsing het getoon dat dit die aanvaller meer aggressief maak al het hulle klaar gekry wat hull wou hê (wapens, geld, ens.). Dit veroorsaak dikwels dat die aanvallers die persoon seermaak.
Indien die aanvaller aandring op die sleutels van die kluis, oorhandig dit sonder om weerstand te bied. Navorsing het getoon dat in gevalle waar weerstand gebied is, die aanvaller geweld gebruik en soms uit frustrasie moord pleeg.
Indien moontlik, wys vir die aanvaller(s) dat die gemeenskap, sowel as die SAPD en/of SANW, mobiliseer. Laat hulle na die burgerbandradio luister of wys vir hulle die SMS- boodskappe op die sellulêre telefoon. Navorsing toon dat die aanvallers baie bang is om gevang te word, veral deur die gemeenskap. Indien die aanvaller(s) nie seker is dat die aanval 'n sukses is nie, sal die aanvaller(s) gewoonlik vlug voordat die aanval behoorlik uitgevoer is.
Sekuriteit is vir die aanvaller(s) baie belangrik en indien dit moontlik is, moet u sonder om die aanvallers uit te lok tot geweld, die aanvallers laat verstaan dat hulle geïdentifiseer en opgespoor kan word. Die moontlikheid bestaan dat hulle sal vlug sonder om met die aanval voort te gaan.
Daar word nie aanbeveel dat u weerstand bied nie tensy dit op DAARDIE OOMBLIK sal help dat u kan ontsnap.
Indien u instinktief weerstand bied, moenie terughou nie. U MOET u aanvaller beseer. Druk u duime in sy oë. 'n Skop tussen die bene is ook doeltreffend. Stel die aanvaller buite aksie totdat hulp opdaag of u in staat is om te ontsnap.
Indien weerstand nie werk nie, konsentreer dan daarop om kenmerkende eienskappe te memoriseer. Let op na sy/haar ouderdom, lengte, haarkleur, littekens, kleredrag, spraak en gedragspatrone.
Poog om soveel moontlik bewyse in die omgewing van die aanval te laat, bv vingerafdrukke, sakdoek, juweliersware of enige ander bewys waarvolgens bewys kan word dat u op die toneel aanwesig was.
Talle slagoffers het aanvalle vrygespring deur doeltreffend met die aanvaller te kommunikeer ("talking your way out").
This site is best viewed at a screen resolution of 800 x 600.
Most compatible with Microsoft Internet Explorer, version: 4 and higher.
<fn>GOV-ZA. No2.2010-03-24.af.txt</fn>
Die kommandostelsel is 'n vrywillige, deeltydse reserwemag van die SA Leër wat uitsluitlik vir die beskerming en beveiliging van 'n spesifieke gemeenskap (platteland of stedelik) verantwoordelikheid is. 'n Taak waarna meer algemeen as gebiedsbeskerming verwys word. Die gebiedsbeskermingstelsel sluit die hele gemeenskap in, en selfs die lid wat nie 'n kommandolid is nie, sal dus beveilig word, maar so iemand sal vanselfsprekend nie die voordele van lidmaatskap van die plaaslike Kommando geniet nie.
Die deelnemers aan die kommandostelsel is gebiedsgebonde en is vir die veiligheid en sekuriteit van hulle eie gemeenskappe verantwoordelik. Die deelnemers het geen militêre verpligtinge buite hierdie gebiede nie.
2.3 Die stelsel behels kortliks dat spesifieke gemeenskappe in kleiner en meer hanteerbare groepe of selle verdeel word. Elke sel bestaan uit 'n aantal boere/huishoudings, afhangende van die grootte van die gebied en die verspreiding van die inwoners in daardie spesifieke omgewing. Sellede is in verbinding met mekaar dmv telefone, asook 'n radiostelsel van een of ander aard wat as 'n bystandkommunikasiestelsel dien sou telefoonlyne buite werking wees. Alternatiewe kommunikasiestelsels is dus 'n onontbeerlike element van die beveiligingsplan van die spesifieke sel. Al die sellede is in verbinding met 'n selleier, wat deur die lede van die sel verkies is en wat op sy beurt met die plaaslike polisiestasie verbind is. Op hierdie wyse sal verseker word dat die Polisie vinnig sal reageer as daar 'n aanval is. Die selleier kan weer op sy beurt die plaaslike Kommando in kennis stel indien 'n sterker mag benodig word.
Hierdie kommunikasieproses is tydrowend en daarom behoort die sellede ook staat te maak op hul eie beveiligingsplan, sowel as die ondersteuning van bure en ander sellede om onmiddellike reaksie in tye van nood te verseker. Om dit moontlik te maak, is voorafbeplanning ten opsigte van sekere gebeurlikhede noodsaaklik. Die plaaslike Kommando kan hiermee van hulp wees.
Die belangrikste aspek van hierdie stelsel is die samewerking van elke lid van die betrokke sel. Raak dus betrokke - dit is tot u eie voordeel.
This site is best viewed at a screen resolution of 800 x 600.
Most compatible with Microsoft Internet Explorer, version: 4 and higher.
<fn>GOV-ZA. Nom_2__afrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Kultuursake en Sport wil graag erkenning gee aan bogemiddelde prestasies en bydraes op die gebiede van Kuns, Kultuur, Erfenis, Biblioteekwese en Argiefdienste in die Wes-Kaap. Hierdie toekennings word gemaak aan enige individu, organisasie of groep wie se pogings 'n verskil gemaak het aan die gemeenskappe binne die Wes-Kaap.
Bydrae tot Taalontwikkeling.
Bogemiddelde prestasie van Jeug op die gebied van Kunste, Kultuur, Erfenis, Tale, Biblioteke of Argiewe.
Verbintenis tot die ontwikkeling van die behoeftes van die gemeenskap.
Moet bewys kan lewer van ten minste twee jaar ervaring in die kultuuromgewing.
Projekte moet gefokus en gerig wees op nasiebou, jeugontwikkeling en vroulike bemagtiging op die gebied van Kuns, Kultuur, Erfenis, Biblioteke en Argiewe.
Genomineerdes moet oor uitgebreide kennis en kundigheid van Kunste, Kultuur, Erfenis, Biblioteek-wese of Argiewe beskik.
<fn>GOV-ZA. Notificationofamendments.2010-03-25.af.txt</fn>
Die doel van hierdie diens is om die Registrateur van Maatskappye in kennis te stel van enige wysigings aan jou geregistreerde sakeonderneming. Hierdie wysigings kan wissel van nuwe lede wat bygevoeg word of onttrek het tot 'n nuwe rekenpligtige beampte, posadres, ens.
Indien enige veranderings plaasvind ten opsigte van 'n geregistreerde beslote korporasie -ongeag of die veranderings met die lede , die rekenpligtige beampte of die posadres van die BK verband hou - moet hierdie veranderings by die Registrasiekantoor vir Beslote Korporasies aangemeld word.
Die wysigings moet op vorm CK 2 aangedui word. Bestudeer die belangrike wenke oor die invul van Vorm CK2 agterop bladsy 2 voordat jy die vorm invul.
Laai aansoekvorm, CK2 en vul die dele in wat op jou omstandighede van toepassing is.
Vul deel A in indien die naam van die BK of die aard van besigheid verander.
Vul vorm CK2A indien die rekenpligtige beampte of sake-adres verander. Vul deel B in as die besonderhede van die lede verander.
Vul vorms CK2 en CK2A met swart ink in en gebruik hoofletters.
Dien die oorspronklike vorm CK2 of CK2A by die Registrasiekantoor vir Beslote Korporasies in.
Verskaf 'n gewaarmerkte afskrif van die BK se registrasiesertifikaat.
Verskaf die identiteitsdokumente van die lede van die BK.
Betaal die vereiste fooi.
Geen uitwissing of deurhaling mag op die vorm aangebring word nie. 'n Sertifikaat wat die gevraagde wysigings bevestig, sal aan die beslote korporasie gepos word sodra die wysigings aangebring is.
Dit kan agt dae neem om die proses af te handel.
<fn>GOV-ZA. NotifyNedlac.2010-03-25.af.txt</fn>
Artikel 77 van die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 verleen aan werkers die reg om aan protesoptrede deel te neem om hulle sosio-ekonomiese belange te bevorder of te beskerm en vrywaar hulle teen ontslag en ander dissiplinêre optrede. Dit lê aan die Nasionale Ekonomiese Ontwikkelings- en Arbeidsraad - as 'n beleidmakende liggaam met verteenwoordigers uit die regering, die sakesektor, die arbeidsektor en die gemeenskap - die taak op om die partye byeen te bring in 'n poging om die protesoptrede by te lê deur die oorsake aan te spreek.
Nedlac moet op die voorgeskrewe vorm oor die protesoptrede ingelig word. Die redes vir, en die aard van die voorgenome optrede moet op die vorm uiteengesit word. Dit sluit nie die datum van die beplande aksie in nie aangesien dit die proses om konsensus te bereik, mag ondermyn.
Indien die pogings misluk om die voorgenome aksie by te lê, moet die vakverbond of federasie 'n tweede kennisgewing aan Nedlac beteken en hulle verwittig van hulle voorneme om met protesoptrede voort te gaan. Die tweede kennisgewing moet minstens 14 dae voor die aanvang van die beplande optrede aan Nedlac beteken word.
Verwittig Nedlac van die vakverbond se voorneme om met protesoptrede voort te gaan.
Die sekretaris van die vakverbond of vakverbondfederasie moet die aansoekvorm voltooi.
Nedlac moet die vorm minstens 14 dae voor die aanvang van die protesoptrede ontvang.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Notifyownershipchange.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel om 'n registrasieowerheid in kennis te stel dat eienaarskap, of die titelhouer, van 'n motorvoertuig verander het. Die kennisgewing moet binne 21 dae ná die datum waarop so 'n verandering ingetree het by die registrasieowerheid ingedien word.
Die titelhouer of die eienaar moet die huidige registrasiesertifikaat afteken en dit aan die nuwe titelhouer of eienaar oorhandig.
Die huidige eienaar van die motorvoertuig moet met die naaste verkeerskantoor in verbinding tree.
die voertuig se registrasiesertifikaat die geldige lisensieskyfie identiteitsdokument.
Die aansoek word dieselfde dag nog verwerk.
Die diens is gratis.
Vul die vorms by jou naaste verkeerskantoor in.
<fn>GOV-ZA. Occupationaccident.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, 1993, verplig werkgewers om alle ongelukke wat by die werk plaasvind by die Vergoedingsfonds aan te meld.
Werkgewers moet Deel A van vorm W. Cl.2 invul.
Werkgewers moet Deel B van vorm W. Cl.2 afskeur en aan die dokter of hospitaal gee om in te vul. Dit moet so gou moontlik ná die ongeluk gebeur.
Werkgewers moet die ingevulde Deel A van die vorm so gou moontlik ná die ongeluk aan die Vergoedingsfonds stuur.
Werkgewers hoef nie te wag tot die dokter Deel B van die vorm ingevul het voordat hulle die eis indien nie. Sodra die werkgewer die dokter se deel van die vorm ontvang, kan die werkgewer daardie vorm ook indien.
Werkgewers moet vir die eerste drie maande na die ongeluk vergoeding aan die werker betaal. Die Vergoedingsfonds sal hierdie geld aan die werkgewer terugbetaal.
Werkgewers moet die eerste doktersverslag indien sodra hulle dit van die dokter ontvang.
Indien die werker vir 'n lang tyd nie in staat is om terug te gaan werk toe nie, moet die werkgewer mediese vorderingsverslae by die dokter kry en dié verslae elke maand by die Vergoedingsfonds indien.
Wanneer die werker weer sy of haar werk hervat, moet die werkgewer die hervattingsverslag en die finale doktersverslag aan die Vergoedingsfonds stuur.
Dit hang af van of al die inligting korrek ingevul is of nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. OperFishProcEst.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Visprosesseringsaanleg is 'n voertuig, vaartuig, lokaal of plek waar 'n substansieof artikel wat van vis gemaak is, geproduseer word. Die substansie kan by wyse van enige metode geproduseer word, soos opsny, in stukke sny, skeiding van dele, skoonmaak, sorteer, belyning en preservering van vis. Die aanleg sluit ook 'n plek in waar vis ingelê, verpak, gedroog, gesout, verkoel, bevries of geprosesseer word vir verkope binne of buite Suid-Afrika.
Om by visprosessering betrokke te raak, moet jy eers om 'n FPE of visvangsregte aansoek doen en dit ook verkry. Om die visvangsregte of die reg om 'n FPE te bedryf, uit te oefen, moet jy aansoek doen om 'n jaarlikse hernubare permit, wat deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme uitgereik word. Die permithouer moet gehoor gee aan die voorwaardes wat in die permit gespesifiseer word. Versuim om dit te doen, kan die opheffing of kansellasie van die permit tot gevolg hê en/of die reg kan herroep word.
Jy kan slegs op uitnodiging om visvangsregte aansoek doen; en hierdie uitnodiging sal in die Staatskoerant gepubliseer word.
Om aansoek te doen, moet jy die vorm by die kantoor van die Departement van Omgewingsake en Toerisme kry, of by die verspreidingsplek van vorms wat deur die DEA&T aangekondig sal word.
Lees alles noukeurig, sorg dat jy dit verstaan en dat jy die aansoekvereistes en voorwaardes nakom.
Vul die vorm in, onderteken dit en dien die vorm saam met die nodige gewaarmerkte ondersteuningsdokumente en 'n nie-terugbetaalbare voorgeskrewe bedrag in.
Die evalueringsproses begin ná die keerdatum vir aansoeke, en DEA&T sal die uitslag by wyse van korrespondensie aankondig. Indien die FPE-reg aan jou toegestaan word, moet jy aansoek doen om 'n permit om 'n FPE te bedryf. Jy moet aan die vereistes voldoen voordat 'n permit toegestaan sal word.
Die vrystelling van 'n visprosesseringsaanleg kan onder buitengewone omstandighede en met die toestemming van die Minister van Departement van Omgewingsake en Toerisme oorweeg word.
Indien vrystelling van FPE toegestaan word, moet jy vervolgens aansoek doen om 'n permit om 'n visprosesseringsaanleg te bedryf.
Die aansoek om FPE-regte kan een tot drie maande of langer neem in die lig van die hoeveelheid aansoeke wat ontvang word. As die FPE-permitaansoek korrek voorgelê is, kan dit een of meer werksdae neem om te verwerk.
Fooie is onderhewig aan 'n jaarlikse hersiening of vasstelling deur die Minister, of sy gedelegeerde gesag, in oorleg met die Minister van Finansies.
R6 000 - Aansoek om FPE/visvangsregte: om 'n visprosesseringsaanleg te bedryf.
R1 330 plus die aansoekbedrag van R125 - aansoek om 'n visvangspermit: om 'n visprosesseringsaanleg te bedryf.
<fn>GOV-ZA. Operatereservedpostalservice.2010-03-25.af.txt</fn>
Die gereserveerde posdienste sluit alle briewe, poskaarte, drukwerk, klein pakkies en ander posstukke in. 'n Lisensie verleen aan die houer die reg om 'n gereserveerde posdiens te bedryf en onderwerp die lisensiehouer aan die bepalings in artikel 16 van die Postal Services Act, 1998.
Let wel: Lisensiëring van gereserveerde gebiede sal eers geskied wanneer die Minister 'n uitnodiging rig om daarvoor aansoek te doen. Die Suid-Afrikaanse Poskantoor is tans die enigste gelisensieerde. Geen persoon mag 'n gereserveerde posdiens bedryf tensy hy of sy 'n lisensie daarvoor het nie entiteit.
Vul die aansoekvorm in drukskrif in en gebruik hoofletters.
Handig die aansoekvorm en die aansoekfooi by die Departement van Kommunikasie in.
Onvolledige aansoeke sal aan die aansoeker teruggestuur word en geen verantwoordelikheid sal vir enige ongerief aanvaar word nie.
Die lisensie kan moontlik ná 30 dae gereed wees.
Aansoekvorm vir registrasie om 'n gereserveerde posdiens te bedryf. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Oreturnforfirstpaymentofprovisionaltax.2010-03-25.af.txt</fn>
As 'n individu 'n belasbare inkomste verdien wat nie onderworpe is aan aftrekkings vir standaard inkomstebelasting op werknemers of die lopende betaalstelsel , nie, moet hy of sy voorlopige belasting op hierdie inkomste betaal. Voorlopige belastingbetalings geskied op 'n sesmaandelikse basis.
Voorlopige belasting is bedoel om belastingbetalers te help om hulle belastingverpligtinge op 'n deurlopende basis na te kom in plaas daarvan om eenmaal per jaar 'n groot bedrag te moet betaal wanneer hulle aangeslaan word. Die voorlopige belasting wat betaal is, sal verreken word teen die finale inkomstebelasting wat die individu in die betrokke belastingjaar moet betaal.
n Persoon wat vir die betaling van voorlopige belasting aanspreeklik word, moet binne 30 dae nadat hy of sy aanspreeklik geword het skriftelik om registrasie by die plaaslike takkantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens aansoek doen. Versuim om dit te doen, sal lei tot rente en boetes op laat betalings en bykomende belasting vir die laat indiening van opgawes.
Die betaaldatum vir voorlopige belasting vir die eerste periode is binne ses maande na die begin van die belastingjaar. Die eerste voorlopige belastingbetaling moet gelykstaande wees aan die helfte van die belasting waarvoor die belastingbetaler vir die volle belastingjaar aanspreeklik is.
helfte van die totale belasting vir die volle jaar minus die werknemersbelasting wat vir hierdie periode afgetrek is minus enige toelaatbare buitelandse belastingkrediete vir hierdie periode.
Maak betalings op die voorgeskrewe IRP 6-aanslag se betalingsadvies, op of vóór voorgeskrewe die betaaldatums. Die SAID sal die nodige vorms aan geregistreerde voorlopige belastingbetalers stuur.
voorlopige belasting kan van Maandag tot Vrydag tussen 08h00 en 15h30 by enige SAID-kantoor betaal word indien betaling deur die pos, of via die bank of OTM geskied, moet jy voorsiening maak vir die tyd wat posaflewering of verwerking in beslag sal neem indien betaling elektronies geskied, moet jy voorsiening maak vir jou bank se afsluittye en 'n verrekeningstyd van tussen twee en vyf dae.
As jy by enige tak van ABSA, FNB of Nedbank oor die toonbank betaal, hoef jy nie meer 'n bankrekeningnommer en bankkode te verstrek wanneer jy betalings maak nie. Dieselfde geld ook vir alle kliënte van ABSA, FNB, Nedbank en Standard Bank wat die internetbankdiens gebruik.
die kliënt se 19-syfer lange betalingsverwysingsnommer; e die begunstigde se ID- of rekeningnommer, wat aan 'n spesifieke soort belasting gekoppel is.
Hierdie besonderhede verskyn op die IRP 6-opgawe se betalingsadvies.
Betalings wat nie sowel die betalingsverwysingsnommer as die begunstigde se ID-nommer bevat nie, sal nie aanvaar word nie.
Indien die laaste dag vir betaling op 'n openbare vakansiedag of oor die naweek val, moet betaling op die laaste werksdag voor die openbare vakansiedag of naweek geskied. Meer inligting is op die SAID-webwerf, www.sars.gov.za, te kry.
IRP 6-opgawes vir die eerste periode moet ingehandig word al toon jou berekeninge dat jy geen voorlopige belasting hoef te betaal nie.
As die eerste voorlopige belastingbetaling gebaseer is op 'n beraamde belasbare inkomste wat minder as die basiese bedrag is, moet 'n versoek en motivering aangeheg word. Op die IRP 6-opgawe vir die eerste periode is daar nou ruimte waar jy so 'n versoek moet motiveer. Indien die SAID nie tevrede is nie, kan hulle 'n hersiene beraming aanvra.
Om boetes en rente te vermy, moet jy sorg dat jou IRP 6-opgawe die betrokke SAID-takkantoor ruim vóór die betaaldatum bereik. Dit sal verseker dat jou versoek betyds ontvang en verwerk word.
Die betalingsadviesgedeelte van die IRP 6 is nou op 'n aparte bladsy. Jou opgawe dan dus afsonderlik van jou betaling ingedien word.
Raadpleeg die IRP 12-riglyne as jy hulp met die invul van jou IRP 6-opgawe nodig het.
Die SAID het diensstandaarde daargestel wat oor 'n periode van twee jaar ingefaseer sal word.
van alle elektronies ingelewerde uitvoer- en invoeropgawes binne 4 uur vanaf ontvangs te verwerk, en om alle opgawes wat per hand ingedien is binne 24 uur te verwerk.
Let wel: As 'n verteenwoordiger jou belastingsake behartig, moet jy sorg dat die SAID dit weet. Dit is nodig om jou te beskerm en om te sorg dat die SAID nie jou privaatheid en vertroulikheid in gevaar stel nie.
Hierdie diens is gratis.
Die SAID sal die vorms aan geregistreerde voorlopige belastingbetalers stuur. Die betalingsadvies is in elke geval by die IRP 6-aanslag aangeheg.
<fn>GOV-ZA. Oreturnforsecondprovisionaltaxpayment.2010-03-25.af.txt</fn>
As 'n individu 'n belasbare inkomste verdien wat nie aan SIBW- of LBS-aftrekking onderhewig is nie, moet hy of sy voorlopige belasting op daardie inkomste betaal. Voorlopige belastingbetalings word elke ses maande gemaak.
Die doel met voorlopige belasting is om belastingbetalers te help om hulle belastingverpligtinge op 'n deurlopende grondslag na te kom eerder as om een keer per jaar 'n groot bedrag te moet betaal by ontvangs van hulle aanslag. Die voorlopige belasting wat betaal is, sal verreken word teen die finale inkomstebelasting wat die persoon vir daardie betrokke belastingjaar moet betaal.
Wanneer jy vir die betaling van voorlopige belasting aanspreeklik raak, moet jy binne 60 dae nadat jy aanspreeklik geraak het 'n geskrewe aansoek om registrasie by jou plaaslike takkantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens indien. As jy versuim om dit te doen, sal rente en boetes vir laat betalings, asook bybelasting vir die laat indiening van opgawes, gehef word.
Die betaaldatum vir die tweede voorlopige belastingperiode is nie later nie as op die laaste dag van die belastingjaar of op die goedgekeurde einddatum van die finansiële jaar.
As Februarie as finansiële einddatum swaarkry sal veroorsaak en jy toestemming van die SAID verkry het om jou finansiële state op 'n ander datum voor te lê, kan jy ook toestemming vra om opgawes vir voorlopige belasting in te dien op dié datum wat as einddatum van die finansiële jaar goedgekeur is. Alle ander inkomste bly egter steeds deel van die belastingjaar wat op 28/29 Februarie eindig.
die totale geraamde belasting vir die hele jaar minus die werknemersbelasting wat vir die volle jaar betaal is minus enige geoorloofde buitelandse belastingkrediete vir die hele jaar minus die bedrag wat vir die eerste periode betaal is.
Maak betalings op die voorgeskrewe IRP6-opgawe se betalingsadvies. Doen dit op of voor die voorgeskrewe betaaldatums. Betalings aan die SAID kan op enigeen van die volgende maniere gemaak word.
Voorlopige belasting kan van Maandag tot Vrydag tussen 08h00 en 15h30 by enige SAID-kantoor betaal word.
Indien betaling deur die pos, of via die bank of OTM geskied, moet jy voorsiening maak vir die tyd wat posaflewering of verwerking in beslag sal neem.
Indien betaling elektronies geskied, moet jy voorsiening maak vir jou bank se afsluittye en 'n verrekeningstyd van tussen twee en vyf dae.
As jy by enige tak van ABSA, FNB of Nedbank oor die toonbank betaal, hoef jy nie meer 'n bankrekeningnommer en bankkode te verstrek wanneer jy betalings maak nie. Dieselfde geld ook vir alle kliënte van ABSA, FNB, Nedbank en Standard Bank wat die internetbankdiens gebruik.
die kliënt se 19-syfer lange betalingsverwysingsnommer die begunstigde se ID- of rekeningnommer, wat aan 'n spesifieke soort belasting gekoppel is.
Hierdie besonderhede verskyn op die IRP 6-opgawe se betalingsadvies.
Betalings wat nie sowel die betalingsverwysingsnommer as die begunstigde se ID-nommer bevat nie, sal nie aanvaar word nie.
Indien die laaste dag vir betaling op 'n openbare vakansiedag of oor die naweek val, moet betaling op die laaste werksdag voor die openbare vakansiedag of naweek geskied.
IRP 6-opgawes vir die tweede periode moet ingehandig word al toon jou berekeninge dat jy geen voorlopige belasting hoef te betaal nie.
As die tweede voorlopige belastingbetaling gebaseer is op 'n beraamde belasbare inkomste wat minder as die basiese bedrag is, moet 'n versoek en motivering aangeheg word. Op die IRP 6-opgawe vir die eerste periode is daar nou ruimte waar jy so 'n versoek moet motiveer. Indien die SAID nie tevrede is nie, kan hulle 'n hersiene beraming aanvra.
Om boetes en rente te vermy, moet jy sorg dat jou IRP 6-opgawe die betrokke SAID-takkantoor ruim vóór die betaaldatum bereik. Dit sal verseker dat jou versoek betyds ontvang en verwerk word.
Die betalingsadviesgedeelte van die IRP 6 is nou op 'n aparte bladsy. Jou opgawe dan dus afsonderlik van jou betaling ingedien word.
Raadpleeg die IRP 12-riglyne as jy hulp met die invul van jou IRP 6-opgawe nodig het.
Die SAID het diensstandaarde daargestel wat oor 'n periode van twee jaar ingefaseer sal word.
van alle elektronies ingelewerde uitvoer- en invoeropgawes binne 4 uur vanaf ontvangs te verwerk, en om alle opgawes wat per hand ingedien is binne 24 uur te verwerk.
As 'n verteenwoordiger jou belastingsake behartig, moet jy sorg dat die SAID dit weet. Dit is nodig om jou te beskerm en om te sorg dat die SAID nie jou privaatheid en vertroulikheid in gevaar stel nie.
Die diens is gratis.
Die betalingsadvies is aan die IRP6-opgawe aangeheg.
<fn>GOV-ZA. Overberg_budget_2006_2007.2010-03-25.af.txt</fn>
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE KARWYDERSKRAAL STREEKSTORTINGSTERREIN BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Algemene Onkoste Administrasiekoste 128,468 Elektrisiteit Aankope 8,972 Konsultantfooie 24,704 Privaat operateur 837,623 Omgewings monitering 44,358 Omgewingsoudit 8,200 Ontbossing (werkskepping) Opmeting Versekering 2,191 Waardevermindering Water Aankope Weegbrug Kalibrering 5,000 1,059,516 Herstelwerk en Onderhoud Besproeiingstelsel 15,883 Geboue 4,205 Terrein 39,475 Toerusting 3,250 62,814 Finansiële Koste Ekstern: Delging 624,051 Rente 951,456 1,575,507 TOTAAL 2,697,837 BEGROTING 2005/06 133,330 26,000 35,000 900,000 30,000 10,000 5,000 10,000 10,000 1,159,330 15,000 10,000 35,000 5,000 65,000 715,880 859,630 1,575,510 2,799,840 1/1028 UITGAWE tot 31/03/2006 75,964 7,495 17,871 619,941 24,808 4,218 6,770 757,067 12,066 31,571 6,789 50,426 342,249 445,504 787,753 1,595,246 GEWYSIGDE BEGROTING 133,590 12,000 35,000 900,000 50,000 10,000 5,000 4,220 10,000 1,159,810 15,000 10,000 35,000 10,000 70,000 715,880 859,630 1,575,510 2,805,320 BEGROTING 2006/07 116,500 15,000 37,450 920,000 50,000 10,700 100,000 5,350 4,750 292,390 10,000 1,562,140 15,000 70,000 35,000 10,000 130,000 754,290 754,290 2,446,430 % TOENAME/ (AFNAME) (12.62) (42.31) 7.00 2.22 66.67 7.00 100.00 7.00 (52.50) 100.00 0.00 34.75 0.00 600.00 0.00 100.00 100.00 (100.00) (12.25) (52.12) (12.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE KARWYDERSKRAAL STREEKSTORTINGSTERREIN BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Verhaalbare koste 1,665,084 Vullisstortingsgelde 1,320,090 Huur pyplyn Werktuig/voertuighuur 3,000 TOTAAL 2,988,174 BEGROTING 2005/06 1,665,080 1,143,000 2,808,080 INKOMSTE 31/03/2006 1,225,544 1,022,338 7,500 2,255,382 GEWYSIGDE BEGROTING 1,634,060 1,508,760 7,500 3,150,320 BEGROTING 2006/07 1,756,190 1,508,760 7,500 3,272,450 % TOENAME/ (AFNAME) 5.47 32.00 100.00 16.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE TOERISME BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Telefoon huurtoelae Vervoer toelae Ander toelae Pensioenarisse Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Bemarkingsprojekte Brandstof en olie Bydrae Overberg Toerisme Drukwerk en skryfbehoeftes Elektrisiteitaankope Gebeurlikhede Huurgeld: Kantore Huurgeld: Toerusting Huurgeld: Voertuie Kern besigheidsaktiwiteite Ongevalle versekering Ontwikkelingsprojekte Opleidingsraadheffing Ouditkoste Posgeld en telefoon Publikasies Reis en verblyfgelde Versekering Voertuiglisensies Water aankope Herstel-en onderhoudkoste Toerusting Voertuie TOTAAL WERKLIK 2004/05 0 1,000,000 1,000,000 0 1,000,000 BEGROTING 2005/06 0 1,000,000 1,000,000 0 1,000,000 1/1005 UITGAWE tot 31/03/2006 0 1,000,000 1,000,000 0 1,000,000 GEWYSIGDE BEGROTING 0 1,000,000 1,000,000 0 1,000,000 BEGROTING 2006/07 331,840 27,660 7,570 22,450 100 59,740 3,370 452,730 91,100 183,160 10,500 14,000 6,000 4,000 72,000 13,800 36,000 510,050 3,250 368,850 3,080 12,600 72,000 7,000 20,000 10,500 500 1,500 1,439,890 10,500 10,000 20,500 1,913,120 % TOENAME/ (AFNAME) 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 (100.00) 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 43.99 100.00 100.00 100.00 91.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE TOERISME BESONDERHEDE Eksterne befondsing Diverse TOTAAL WERKLIK 2004/05 0 BEGROTING 2005/06 0 1/1005 INKOMSTE 31/03/2006 0 GEWYSIGDE BEGROTING 0 BEGROTING 2006/07 511,700 6,550 518,250 % TOENAME/ (AFNAME) 100.00 100.00 100.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Telefoon huurtoelae Vervoer toelae Ander toelae Pensioenarisse Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Beskermende Klere en Uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting Kaartfooie Ledegelde Loodgietersdiens Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie eenheid Sanitasie en vullisverwydering Spanjaardskloof Stadsbeplanningsdienste Struktuurplanne Versekering Waardevermindering Waterdiensteplan Wateraankope Werktuig / Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Dorpsplanne Toerusting Voertuie -Herstelwerk Voertuie -Onderhoud Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL 83,202 7,020 1,400 40,285 1,897 67,634 32 14,976 864 89,290 10,140 1,400 40,950 2,040 81,360 30 16,070 1,030 67,536 1,400 31,102 1,530 58,523 24 12,081 689 91,000 10,140 1,400 42,000 2,050 81,360 30 16,200 910 94,670 10,590 1,400 42,000 2,160 96,760 30 17,040 1,050 6.03 4.44 0.00 2.56 5.88 18.93 0.00 6.04 1.
Bouplangelde en planafdrukke Diverse Koste verhaling Sanitasie eenheid Kapasiteitsbou Werktuig/Voertuighuur 56,342 56,350 60,000 100.
Rente op agterstallige heffings Streeksdiensteheffings 2004/05 574,923 6,252,475 2005/06 600,000 6,224,450 31/03/2006 332,371 4,882,036 BEGROTING 401,540 6,621,480 2006/07 25,000 650,000 (AFNAME) (95.83) (89.
Streeksvestigingheffings TOTAAL 13,800,624 20,628,021 13,739,050 20,563,500 10,852,899 16,067,306 14,271,460 21,294,480 1,350,000 2,025,000 (90.17) (90.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE ADMINISTRASIE BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Telefoon huurtoelae Vervoer toelae Ander toelae Pensioenarisse Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Advertensies Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Bydrae TASK Drukwerk en Skryfbehoeftes Gebeurlikhede Huurgeld : Geboue Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting Huurgeld: Voertuie Kaartfooie Ledegelde Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Ouditgelde Personeel onthaalkoste Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Skoonmaakmiddels Subskripsies en kongresse Transformasiekoste Vakleerlingraad opleidingsfonds Versekering Waardevermindering Herstel-en onderhoudkoste Toerusting Voertuie Herstelwerk Voertuie Onderhoud Finansiële Koste Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL WERKLIK 2004/05 897,877 32,275 72,675 2,100 61,507 28 52,010 19,931 306,438 338 148,938 5,609 8,472 1,608,198 6,083 2,984 4,269 5,455 186,202 80,012 6,146 16,691 213,638 19,918 9,268 583 10,655 172,823 16,189 307,956 15,321 2,085 6,179 10,330 1,092,788 27,865 11,341 39,205 0 27,727 21,870 21,870 2,789,788 BEGROTING 2005/06 1,040,420 44,140 88,120 10,400 70,420 42,590 23,720 335,370 360 178,290 5,990 10,510 1,850,330 6,360 150 3,000 4,000 12,000 197,380 90,000 4,000 18,000 190,800 25,970 10,330 5,000 19,110 106,000 15,000 350,000 5,000 15,000 3,000 5,000 11,000 1,096,100 20,000 12,000 32,000 0 20,000 27,080 27,080 3,025,510 1/1051 UITGAWE tot 31/03/2006 713,179 22,746 55,346 2,100 52,110 35,544 15,933 293,545 243 119,093 4,493 7,036 1,321,368 649 12 64 1,976 11,242 127,708 68,188 2,976 13,876 162,015 9,742 7,336 188,475 15,043 219,055 3,625 23,987 2,838 288 7,888 866,983 7,048 5,879 12,927 0 16,666 0 2,217,944 GEWYSIGDE BEGROTING 960,000 31,000 88,120 10,400 70,420 49,500 21,500 390,000 330 160,000 5,990 10,510 1,797,770 6,360 150 8,000 4,000 20,000 175,000 90,000 5,000 16,800 240,000 25,970 100 13,000 5,000 10,000 188,500 20,000 350,000 5,000 30,000 5,000 5,000 8,000 1,230,880 20,000 12,000 32,000 0 20,000 27,080 27,080 3,107,730 BEGROTING 2006/07 1,144,230 43,540 96,780 15,650 74,620 44,150 26,290 358,800 380 196,440 6,350 12,330 2,019,560 6,810 160 3,210 4,280 20,000 211,200 96,300 5,000 19,260 275,000 27,790 250 14,500 5,350 11,440 200,000 20,000 350,000 5,500 30,000 5,000 5,350 8,500 54,200 1,379,100 21,400 12,840 34,240 0 10,380 10,380 3,443,280 % TOENAME/ (AFNAME) 9.98 (1.36) 9.83 50.48 5.96 3.66 10.83 6.99 5.56 10.18 6.01 17.32 9.15 7.08 6.67 7.00 7.00 66.67 7.00 7.00 25.00 7.00 44.13 7.01 100.00 40.37 7.00 (40.14) 88.68 33.33 0.00 10.00 100.00 66.67 7.00 (22.73) 100.00 25.82 7.00 7.00 7.00 (100.00) (61.67) (61.67) 13.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE EIENDOMME BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Advertensies Beskermende klere en uniforms Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Eiendomsbelasting Gebeurlikhede Huurgeld : Geboue Huurgeld : Kantore Ongevalleversekering Opleidingsraadheffing Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie & Vullisverwydering Sekuriteitsdienste Skoonmaakmiddels Vakleerlingraad opleidingsfonds Versekering Waardevermindering Wateraankope Herstel-en onderhoudkoste Geboue Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Intern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL WERKLIK 2004/05 251,990 5,578 20,298 2,352 5,540 8,527 210 28,182 2,176 2,797 327,649 60,484 30,351 397 2,389 2,737 19,006 23,509 2,585 2,828 23,719 3,917 171,921 449,974 449,974 20,931 28,840 49,770 1,284 6,700 6,700 1,007,298 BEGROTING 2005/06 239,410 20,520 19,950 8,400 2,000 5,460 8,410 190 36,630 3,030 344,000 1,000 3,600 63,000 28,000 500 1,880 3,950 20,000 23,000 3,000 50,880 5,040 203,850 65,000 65,000 38,210 79,010 117,220 6,230 6,230 736,300 1/1053 UITGAWE tot 31/03/2006 188,693 3,723 9,253 3,706 4,069 5,665 146 24,420 2,128 241,803 44,911 21,240 105 2,057 9,832 18,994 1,205 2,781 16,485 2,277 119,887 68,730 68,730 21,361 40,446 61,807 0 492,227 GEWYSIGDE BEGROTING 250,000 5,000 19,950 8,400 2,000 5,460 7,420 190 33,510 3,030 334,960 1,000 3,600 65,000 22,000 500 3,300 3,950 15,000 30,000 3,000 3,500 16,500 4,000 171,350 125,000 125,000 38,210 79,010 117,220 6,230 6,230 754,760 BEGROTING 2006/07 253,820 6,000 21,150 11,400 2,000 5,790 8,410 200 31,670 3,120 343,560 1,070 3,850 67,410 29,960 540 3,500 2,600 21,400 32,000 4,000 4,500 20,000 141,410 5,390 337,630 80,000 80,000 84,470 84,470 1,680 1,680 847,340 % TOENAME/ (AFNAME) 6.02 (70.76) 6.02 35.71 0.00 6.04 0.00 5.26 (13.54) 2.97 (0.13) 7.00 6.94 7.00 7.00 8.00 86.17 (34.18) 7.00 39.13 100.00 50.00 (60.69) 100.00 6.94 65.63 23.08 23.08 (100.00) 6.91 (27.94) (73.03) (73.03) 15.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE EIENDOMME BESONDERHEDE Diverse Huurgelde amptenaarswonings Huurgelde kantore Kapasiteitsbou TOTAAL WERKLIK 2004/05 5,436 5,436 BEGROTING 2005/06 5,700 5,700 INKOMSTE 31/03/2006 4,284 4,284 GEWYSIGDE BEGROTING 5,700 5,700 BEGROTING 2006/07 6,100 6,100 % TOENAME/ (AFNAME) 7.02 7.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE FINANSIES BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Ander Toelae Vervoer toelae Pensioenarisse Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Advertensies Akte opgawes Bankkoste Drukwerk en Skryfbehoeftes Gebeurlikhede Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting ISP Dial-Ups Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Ouditgelde Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Subskripsies en kongresse Vakleerlingraad opleidingsfonds Versekering Waardevermindering Wektuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Toerusting Finansiële Koste Intern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Oninbare skulde Verlofreserwefonds TOTAAL WERKLIK 2004/05 1,306,043 600 36,306 108,118 10,725 2,651 92,425 56,615 28,878 225,833 435 227,984 11,924 2,108,537 17,057 2,824 94,322 92,100 669 8,725 40,019 24,938 13,609 16,358 172,823 269,172 57,927 6,779 15,390 832,710 185,966 185,966 0 39,669 178,370 34,880 213,250 3,380,131 BEGROTING 2005/06 1,506,460 58,770 130,380 18,400 5,000 12,030 111,400 58,050 34,350 302,370 490 271,160 15,050 2,523,910 5,000 3,100 87,000 70,000 1,000 8,500 37,000 22,000 17,080 500 20,000 106,000 250,000 10,000 35,000 7,500 16,960 696,640 220,000 220,000 0 20,000 100,000 39,210 139,210 3,599,760 1/1054 UITGAWE tot 31/03/2006 1,013,056 2,242 22,676 70,581 7,102 2,119 89,453 50,410 21,966 173,656 340 173,417 9,650 1,636,668 535 1,548 45,195 61,457 1,080 8,094 38,957 13,368 292 10,842 188,475 218,920 2,141 29,230 8,100 13,752 641,986 168,448 168,448 0 18,663 0 2,465,765 GEWYSIGDE BEGROTING 1,340,330 2,250 29,800 130,380 18,400 5,000 12,030 123,310 70,720 29,230 224,820 490 230,750 12,800 2,230,310 5,000 3,100 110,000 72,000 1,500 9,800 60,000 32,100 17,300 500 14,800 188,500 300,000 10,000 38,000 12,000 13,800 888,400 200,000 200,000 0 30,000 100,000 39,210 139,210 3,487,920 BEGROTING 2006/07 1,072,580 39,940 94,860 22,000 5,000 59,210 70,720 24,630 280,850 410 194,450 12,040 1,876,690 12,000 3,320 115,000 45,000 1,500 10,000 70,000 35,000 18,280 5,000 10,800 200,000 198,980 10,700 40,000 12,000 15,000 198,450 1,001,030 220,000 220,000 0 100,000 9,850 109,850 3,207,570 % TOENAME/ (AFNAME) (28.80) (32.04) (27.24) 19.57 0.00 (100.00) (46.85) 21.83 (28.30) (7.12) (16.33) (28.29) (20.00) (25.64) 140.00 7.10 32.18 (35.71) 50.00 17.65 89.19 59.09 7.03 900.00 (46.00) 88.68 (20.41) 7.00 14.29 60.00 (11.56) 100.00 43.69 0.00 0.00 (100.00) 0.00 (74.88) (21.09) (10.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE FINANSIES BESONDERHEDE Boetes algemeen Diverse Kapasiteitsbou Rente op beleggings Uitklaringsertifikate Administrasiekoste TOTAAL WERKLIK 2004/05 2,650 836 97,722 2,639 103,846 BEGROTING 2005/06 500 600,000 1,390 1,500 603,390 INKOMSTE 31/03/2006 3,257 3,068 360,000 3,000 231,217 600,542 GEWYSIGDE BEGROTING 3,260 3,200 500,000 3,450 270,000 779,910 BEGROTING 2006/07 500 500,000 1,390 270,000 771,890 % TOENAME/ (AFNAME) 0.00 (16.67) 0.00 17,900.00 27.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoer toelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste 1,679,842 167,192 886,260 14,086 100,757 162 307,897 5,302 1,772,240 177,220 1,067,070 970 14,930 114,050 160 326,370 5,620 1,407,154 88,614 705,041 10,988 79,084 122 240,163 4,615 1,850,500 177,220 945,000 970 14,930 101,000 160 326,370 6,260 1,739,600 173,960 972,400 970 15,830 123,670 170 318,850 6,980 (1.84) (1.84) (8.87) 0.00 6.03 8.43 6.25 (2.30) 24.
Ongevalleversekering Openbare funksies en demonstrasies 17,683 16,000 24,100 16,000 0.
Opleidingskoste 150 150 100.
Opleidingsraadheffing Personeel adviesdienste 24,389 26,940 16,608 22,140 17,400 35.
Posgeld & Telefoon Regskoste 56,971 65,000 43,843 65,000 65,000 0.
Reis & Verblyfkoste 64,270 70,000 56,839 75,000 75,000 7.
Subskripsies en kongresse Toelae -Voorsitter Vakleerlingraad opleidingsfonds 8,354 10,600 10,634 17,000 20,000 88.
Versekering 2,338 2,120 1,740 1,740 2,270 7.
Waardevermindering Finansiële Koste Delging Rente Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL 21,260 100.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoer toelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Armsorg Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Gesondheid Skakelkomitees Huurgeld : Voertuie Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting Inligtingsborde Kaartfooie Ledegelde Lugbesoedeling-/geraasbeheer Onderhoude en Meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Overberg Biosfeer Pesbeheer Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie & Vullisverwydering Subskripsies en kongresse Versekering Voedselmonsters Waardevermindering Wateraankope Watermonsters Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Kusgebiede Toerusting Voertuie Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL 1,778,326 48,196 122,982 22,815 512,488 2,165 40,308 300,451 498 315,731 14,647 2,336,870 87,060 194,740 25,000 881,870 13,970 53,280 422,440 600 420,640 23,690 1,671,833 28,608 123,098 26,948 441,376 1,624 37,388 255,417 448 295,172 15,301 2,303,000 37,000 194,740 50,000 608,000 2,240 51,300 337,150 620 405,000 21,500 2,368,790 54,440 222,820 50,000 700,340 10,880 54,010 393,260 540 426,380 24,680 1.37 (37.47) 14.42 100.00 (20.58) (22.12) 1.37 (6.91) (10.00) 1.36 4.
Inspeksiegelde 47,453 30,000 16,977 22,000 25,000 16.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone (Global funds) Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Vervoertoelae Uniformtoelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Brandstof Bystand buite organisasies Chemikalieë Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Gesondheid en welsyn komitees Global funds projekte Huurgeld: Geboue Huurgeld: Voertuie Jeugontwikkeling Kaartfooie Onderhoude en Meubelvervoer Ongevalleversekering Ouerleiding/alkohol gebruik Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Personeel onthaalkoste Posgeld & Telefoon Reiskoste (Global funds) Skoonmaakmiddels Skuilings en beskermingsprogramme Sosiale kapitaal Subskripsies en kongresse Versekering Vroeë kinder ontwikkeling Waardevermindering Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Geboue Toerusting Voertuie Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds Min: Koste uitgedebiteer Toegedeel na Plaaslike Owerhede TOTAAL 339,020 187,530 13,730 28,250 3,000 2,400 7,730 43,710 100 61,020 3,370 196,772 87,026 7,098 20,038 9,223 1,600 4,460 20,590 54 35,214 1,973 282,000 120,000 9,410 20,040 10,000 1,600 6,400 29,310 80 50,500 2,850 254,890 150,000 9,960 21,240 3,000 1,600 6,400 29,310 80 50,500 0 2,850 (24.82) (20.01) (27.46) (24.81) 0.00 (33.33) (17.21) (32.94) (20.00) (17.24) (15.
Globale fondse 586,000 582,479 558,000 100.
Sosiale kapitaal 128,122 220,000 400,000 100.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE BEPLANNINGSDIENSTE BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoertoelae Uniformtoelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Huurgeld: Geboue Huurgeld: Voertuie Kaartfooie Onderhoude en Meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Personeel onthaalkoste Posgeld & Telefoon Reis en verblyfkoste Sanitasie & Vullisverwydering Subskripsies en kongresse Versekering Waardevermindering Wateraankope Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Toerusting Voertuie Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds Min: Koste uitgedebiteer Toegedeel na Plaaslike Owerhede TOTAAL WERKLIK 2004/05 0 0 0 0 0 BEGROTING 2005/06 0 0 0 0 0 1/101 UITGAWE tot 31/03/2006 0 0 0 0 0 GEWYSIGDE BEGROTING 0 0 0 0 0 BEGROTING 2006/07 703,770 19,900 58,650 239,230 16,050 45,340 160 126,680 7,530 1,217,310 71,480 1,200 18,000 3,000 1,500 7,500 20,000 6,260 30,000 42,000 10,000 1,500 50,000 262,440 4,500 10,000 14,500 6,780 6,780 1,501,030 % TOENAME/ (AFNAME) 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.00 100.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE BEPLANNINGSDIENSTE BESONDERHEDE Diverse Werktuig/Voertuighuur Koste verhaling WERKLIK 2004/05 0 BEGROTING 2005/06 0 INKOMSTE 31/03/2006 0 GEWYSIGDE BEGROTING 0 BEGROTING 2006/07 150,000 150,000 % TOENAME/ (AFNAME) 100.00 100.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone (Kontrakaanstelling GOP/BBV stigting) Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoertoelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Beskermende Klere en Uniforms Brandstof Bystand buite organisasies Chemikalieë Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede GOP/BBV projek GOP -Brandbestrydingspan Huurgeld : Geboue Huurgeld : Kantore Huurgeld : Voertuie Kaartfooie Lisensies radio's Onderhoude en Meubelvervoer Ongevalleversekering Ontbossing Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Personeel onthaalkoste Posgeld & Telefoon Rampbestuur verwysingsraamwerk Reis & Verblyfkoste Sanitasie & Vullisverwydering Skoonmaakmiddels Subskripsies en kongresse Versekering Waardevermindering Wateraankope Herstel-en onderhoudkoste Geboue Toerusting Voertuie Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Verlofreserwefonds Min: Koste uitgedebiteer Toegedeel na Plaaslike Owerhede TOTAAL 2,550,160 71,552 189,338 11,050 430,998 54,917 52,409 347,063 1,071 397,050 11,740 27,659 2,673,140 116,780 222,760 15,000 400,000 152,000 60,950 499,560 1,200 469,330 12,540 34,730 2,060,346 49,324 192,832 9,181 567,205 49,296 39,905 284,322 815 300,998 9,424 24,048 2,820,000 66,000 192,840 15,000 670,000 152,000 54,500 381,200 1,120 410,000 12,580 34,730 3,100,550 103,510 258,380 21,620 500,000 279,000 70,700 528,470 1,200 543,130 13,300 41,680 15.99 (11.36) 15.99 44.13 25.00 83.55 16.00 5.79 0.00 15.72 6.06 20.
Brandbestryding 9,886 50,000 33,390 34,000 53,500 7.
Koste verhaling 1,543,691 622,800 100.
Opgradering van hawens 45,000 100.
Skenkings en donasies -Burgemeester 6,100 30,000 15,000 25,000 100.
Skenkings en donasies -Onder-Burgemeester 23,246 20,000 100.
Skenkings en donasies 250,000 100.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE HOSTEL : VELAPI BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Bonusse Langdiens bonusse Ander Toelae Oortyd Bydrae -Groepversekering Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Beskermende Klere en Uniforms Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Ongevalleversekering Opleidingsraadheffing Posgeld & Telefoon Regskoste Sanitasie en vullisverwydering Skoonmaakmiddels Versekering Waardevermindering Wateraankope Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Dam en pypleiding Geboue Bydrae spesiale fondse Verlofreserwefonds TOTAAL WERKLIK 2004/05 162,594 9,306 2,546 97 19,511 1,719 195,774 10,494 4,918 1,181 1,676 2,695 20,964 731 731 2,910 2,910 220,379 BEGROTING 2005/06 175,610 9,870 2,700 100 21,070 1,920 211,270 11,660 1,000 6,300 500 1,650 2,000 200 2,750 26,060 4,000 500 4,500 3,080 3,080 244,910 1/1004 UITGAWE tot 31/03/2006 128,824 9,867 2,012 73 15,459 1,478 157,713 8,682 4,207 196 1,254 2,105 16,444 8,161 8,161 0 182,318 GEWYSIGDE BEGROTING 175,610 9,870 2,700 100 21,070 1,920 211,270 11,860 1,000 6,300 500 1,650 2,000 200 2,110 25,620 15,000 15,000 3,080 3,080 254,970 BEGROTING 2006/07 183,580 10,200 2,790 100 22,030 1,950 220,650 12,160 1,070 6,500 500 1,750 2,400 200 2,350 3,300 30,230 4,000 500 4,500 0 255,380 % TOENAME/ (AFNAME) 4.54 3.34 3.33 0.00 4.56 1.56 4.44 4.29 7.00 3.17 0.00 6.06 20.00 0.00 (14.55) 100.00 16.00 0.00 0.00 0.00 (100.00) (100.00) 4.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE HOSTEL : VELAPI BESONDERHEDE Huurgelde hostelle Koste verhaling -water Verkope elektrisiteit Rente op agterstallige gelde WERKLIK 2004/05 7,039 4,731 4 11,774 BEGROTING 2005/06 7,570 4,270 11,840 INKOMSTE 31/03/2006 5,499 8,809 14,308 GEWYSIGDE BEGROTING 7,330 10,000 110 17,440 BEGROTING 2006/07 7,330 10,000 110 17,440 % TOENAME/ (AFNAME) (3.17) (100.00) 100.00 100.00 47.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE UITSPANNINGS EN OPENBARE PLEKKE BESONDERHEDE Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Regskoste Sanitasie & Vullisverwydering Skoonmaakmiddels Versekering Waardevermindering Wateraankope Herstel-en onderhoudkoste Geboue Uitspannings Finansiële Koste Delging Rente TOTAAL WERKLIK 2004/05 243 4,800 61 5,104 0 0 5,104 BEGROTING 2005/06 540 5,000 100 5,640 2,500 2,500 5,000 0 10,640 1/1006 UITGAWE tot 31/03/2006 20 400 420 0 0 420 GEWYSIGDE BEGROTING 270 400 670 2,500 2,500 5,000 0 5,670 BEGROTING 2006/07 340 500 100 1,050 1,990 2,500 2,500 5,000 0 6,990 % TOENAME/ (AFNAME) (37.04) (90.00) 0.00 100.00 (64.72) 0.00 0.00 0.00 (34.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE UITSPANNINGS EN OPENBARE PLEKKE BESONDERHEDE Huurgelde uitspannings WERKLIK 2004/05 23,454 23,454 BEGROTING 2005/06 24,160 24,160 INKOMSTE 31/03/2006 30,790 30,790 GEWYSIGDE BEGROTING 30,790 30,790 BEGROTING 2006/07 30,790 30,790 % TOENAME/ (AFNAME) 27.44 27.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Telefoon huurtoelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Bande Beskermende Klere en Uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Huurgeld : Toerusting Ledegelde Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Opmeet van plotte (ou getypoel) Ouditgelde Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie en vullisverwydering Sekuriteitsdienste Skoonmaakmiddels Vakleerlingraad opleidingsfonds Versekering Waardevermindering Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Distribusie: Elektrisiteit Distribusie: Water Geboue Kampeerterrein Toerusting Verwydering van sand Voertuie -Onderhoud Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Intern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL 83,059 11,926 6,745 414 11,425 810 1,845 20,538 92 14,569 1,143 8,580 10,000 720 140 5,000 200 1,780 10 1,540 250 6,756 18,923 715 55 1,148 146 1,264 45 1,151 227 9,200 24,000 720 140 5,000 200 1,780 80 1,540 280 9,200 24,000 760 280 5,000 210 1,780 10 1,640 280 7.23 140.00 5.56 100.00 0.00 5.00 0.00 0.00 6.49 12.
Huurgelde kamphuisies 204,597 214,440 114,572 150,130 215,000 0.
Kampeergelde 33,463 38,000 32,811 36,780 38,000 0.
Piekniekgelde 8,719 12,000 3,836 4,850 12,000 0.
Semi-permanente persele 36,000 39,600 35,200 35,200 40,000 1.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoertoelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Eiendomsbelasting Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Huurgeld : Toerusting Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Ouditgelde Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie & Vullisverwydering Sekuriteitsdienste Skoonmaakmiddels Versekering Waardevermindering Wateraankope Herstel-en onderhoudkoste Distribusie: Water Geboue Kampeerterrein Swembaddens Toerusting Voertuie Onderhoud Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Verlofreserwefonds TOTAAL 341,680 55,974 2,425 25,478 8,476 25,858 16,702 1,482 6,166 22,726 265 26,305 16,017 4,117 253,870 30,000 21,160 6,000 25,000 47,520 5,790 20,120 200 18,920 18,420 3,950 250,411 77,618 21,160 26,133 244 4,318 13,705 178 14,123 13,110 3,074 332,000 102,000 21,160 7,000 32,000 1,000 5,790 18,060 250 18,880 17,800 4,150 392,020 112,000 32,670 6,000 50,000 8,940 53,530 290 42,170 19,720 5,990 54.42 273.33 54.40 0.00 100.00 (100.00) 54.40 166.05 45.00 122.89 7.06 51.
Diverse Elektrisiteit/Water verkope Elektrisiteit aansluitings Huurgelde Linne Huurgelde geboue Huurgelde kamphuisies Huurgelde chalets Huurgelde herberg Huurgelde motorhuise Huurgelde ontspanningsaal Huurgelde woonhuise Huurgelde karavaanstaanplekke Piekniekgelde Rente op agterstallige gelde Vullisverwyderingsgelde 1,705 46,346 135 707 6,743 437,467 514,770 118,114 4,032 1,408 210,166 12,877 42,372 927 9,487 2,000 50,000 180 500 6,520 481,650 491,950 135,000 2,100 1,550 200,000 7,900 40,570 900 10,370 1,779 30,637 45 360 4,910 436,990 456,950 68,500 1,800 2,150 138,561 33,400 37,854 911 9,150 2,000 38,000 50 500 6,470 470,000 497,800 81,000 2,500 2,550 175,000 38,000 41,100 920 9,500 2,000 50,000 200 600 7,000 520,000 545,000 135,000 2,400 2,500 200,000 40,000 50,000 1,000 10,500 0.00 0.00 11.11 20.00 7.36 7.96 10.78 0.00 14.29 61.29 0.00 406.33 23.24 11.11 1.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE DIE DAM BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Telefoon huurtoelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Bande Beskermende Klere en Uniforms Brandstof en olie Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Lampolie Huurgeld : Toerusting Huurgeld: Voertuie Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Opmeting van plotte Ouditgelde Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie en vullisverwydering Skoonmaakmiddels Vakleerlingraad opleidingsfonds Versekering Waardevermindering Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Distribusie: Elektrisiteit Distribusie: Water Geboue Kampeerterrein Toerusting Boilers Voertuie Onderhoud Finansiële Koste Ekstern: Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL WERKLIK 2004/05 136,885 32,018 10,115 1,400 33,976 2,772 19,325 68 21,885 1,699 260,143 33,027 373 1,366 6,966 716 53,619 467 62,416 31,743 1,288 1,911 10,000 21,584 896 9,975 2,873 8,998 248,217 4,461 486 13,770 50,984 16,137 4,236 41 90,115 72,151 20,445 92,596 3,000 3,000 694,070 BEGROTING 2005/06 133,360 15,000 7,450 10,760 1,400 30,000 2,940 23,240 60 23,240 2,050 249,500 39,700 500 3,000 3,000 20,000 1,000 55,000 1,500 74,200 36,890 1,340 2,520 10,600 15,000 1,000 1,110 3,500 9,500 279,360 4,000 6,000 15,000 65,000 1,500 12,000 11,500 115,000 87,170 24,290 111,460 75,000 3,360 3,360 833,680 1/1033 UITGAWE tot 31/03/2006 88,584 22,530 8,214 1,400 13,678 5,944 1,846 12,948 43 14,574 1,176 170,937 26,258 377 1,355 2,171 2,817 1,297 42,003 3,780 67,165 15,726 1,076 10,600 9,471 14,479 3,400 6,465 208,440 17,906 9,692 58,002 1,135 10,234 9,225 106,194 42,025 11,387 53,412 12,434 0 551,417 GEWYSIGDE BEGROTING 100,000 30,000 10,760 1,400 20,000 6,000 2,070 12,950 60 16,270 1,350 200,860 38,330 500 3,000 3,000 4,000 2,000 55,000 8,000 105,000 37,750 1,340 1,200 10,600 17,000 28,000 4,000 6,500 325,220 8,500 20,000 15,000 68,000 2,500 12,000 13,000 139,000 87,170 24,290 111,460 25,000 3,360 3,360 804,900 BEGROTING 2006/07 141,120 30,000 11,410 1,400 47,000 6,000 3,120 23,880 70 24,640 2,260 290,900 49,400 540 3,000 3,000 6,000 2,000 58,850 5,000 115,000 39,470 1,430 1,370 80,000 12,000 20,000 1,200 30,000 4,500 8,000 69,580 510,340 8,500 20,000 20,000 75,000 10,000 15,000 15,000 163,500 71,400 71,400 1,320 1,320 1,037,460 % TOENAME/ (AFNAME) 5.82 100.00 6.04 0.00 56.67 100.00 6.12 2.75 16.67 6.02 10.24 16.59 24.43 8.00 0.00 0.00 (70.00) 100.00 7.00 233.33 54.99 6.99 6.72 (45.63) 100.00 13.21 33.33 20.00 2,602.70 28.57 (15.79) 100.00 82.68 112.50 233.33 33.33 15.38 566.67 25.00 30.43 42.17 (100.00) 193.95 (35.94) (100.00) (60.71) (60.71) 24.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE DIE DAM BESONDERHEDE Diverse Huurgelde geboue Huurgelde kamphuisie Kaart/sleutelgelde Kampeergelde Piekniekgelde Semi-permanente persele Verkope Elektrisiteit/Water TOTAAL WERKLIK 2004/05 96 1,490 51,168 1,097 212,978 6,773 512,600 53,384 839,585 BEGROTING 2005/06 100 1,610 50,180 440 210,000 5,370 563,860 56,350 887,910 INKOMSTE 31/03/2006 25 1,190 42,041 800 222,312 6,014 563,860 46,660 882,902 GEWYSIGDE BEGROTING 30 1,610 55,020 1,000 272,000 7,260 563,860 55,240 956,020 BEGROTING 2006/07 110 1,610 60,500 1,000 300,000 10,000 705,500 60,000 1,138,720 % TOENAME/ (AFNAME) 10.00 0.00 20.57 127.27 42.86 86.22 25.12 6.48 28.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Vervoertoelae Ander toelae Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Elektrisiteitsaankope Gebeurlikhede Huurgeld: Toerusting Huurgeld: Voertuie Kaartfooie Lampolie Ongevalleversekering Oorhoofse beplanning Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Ouditgelde Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sekuriteitsdienste Sanitasie & Vullisverwydering Skoonmaakmiddels Versekering Waardevermindering Wateraankope Herstel-en onderhoudkoste Distribusie: Water Geboue Kampeerterrein Toerusting Boilers Voertuie Onderhoud Finansiële Koste Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Verlofreserwefonds TOTAAL 796,720 94,953 12,212 61,380 3,647 104,403 38,083 1,880 17,433 129,055 556 79,438 37,806 10,758 977,600 205,000 17,600 81,470 17,000 125,000 47,870 22,290 186,810 670 109,410 40,170 14,500 707,806 95,255 7,040 68,974 4,650 95,300 29,241 234 15,382 105,077 481 76,461 29,936 8,983 950,000 120,000 9,050 75,470 17,000 125,000 42,000 250 20,600 145,020 670 102,400 40,170 12,000 955,900 205,000 19,350 79,660 9,800 127,000 45,870 21,800 145,020 670 108,170 42,600 14,100 (2.22) 0.00 9.94 (2.22) (42.35) 1.60 (4.18) (2.20) (22.37) 0.00 (1.13) 6.05 (2.
Diverse Elektrisiteit/Water verkope Huurgelde grond Huurgelde geboue Huurgelde kamphuisies Huurgelde karavaanstaanplekke Kaart/sleutelgelde Piekniekgelde Rente op agterstallige gelde Rioolgelde Sanitasie eenheid Semi-permanente persele TOTAAL 1,224 20,722 21,670 59,282 1,073,241 432,238 2,772 51,556 276 1,320 379 2,229,483 1,140 25,500 22,320 64,030 1,133,510 478,880 2,260 52,500 350 1,440 2,454,270 710 19,601 22,597 47,364 791,315 415,016 2,718 14,094 49 1,125 2,454,265 750 25,500 23,000 66,770 912,500 449,740 2,930 17,720 260 1,500 2,454,270 1,220 27,290 23,880 68,510 1,039,450 484,400 2,420 56,180 370 1,540 3,068,000 7.02 7.02 6.99 7.00 (8.30) 1.15 7.08 7.01 5.71 6.94 25.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE OMVATTENDE GESONDHEIDSDIENSTE BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Uniformtoelae Vervoer toelae Ander toelae Verlofgelde Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Administrasiekoste Advertensies Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Drukwerk en Skryfbehoeftes Eiendomsbelasting Elektrisiteit aankope Gebeurlikhede Gemeenskap gesondheidwerkers Globale Fondse Huisapteek (na-uurse diensstelsel) Huurgeld : Geboue Huurgeld : Toerusting Kaartfooie Kranse, ruikers en verversings Lisensies radio's MIV/VIGS/SOI werkswinkels Nie-farmaseutiese medikasie Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Personeel onthaalkoste Posgeld & Telefoon Reis & Verblyfkoste Sanitasie en vullisverwydering Skoonmaakmiddels Skuilings en beskermingsprogramme Subskripsies en kongresse TB beheer Versekering Voedingskema Voertuiglisensies Water aankope Herstel-en onderhoudkoste Geboue Toerusting Voertuie Herstelwerk Voertuie Onderhoud Bydrae tot kapitaalbesteding TOTAAL Surplus GROOTTOTAAL WERKLIK 2004/05 5,300,799 222,551 85,046 348,903 19,211 36,000 35,589 5,980 145,032 90,642 346,102 2,338 693,613 8,625 54,068 7,394,498 434,033 3,179 6,685 24,383 908 187,375 75,225 15,408 92,232 30,274 497,910 7,199 39,429 15,289 728 35,402 6,790 60,710 368 182,815 1,520 31,461 35,143 243 80,651 8,751 27,173 1,901,284 35,950 55,629 222,614 314,192 2,629 9,612,604 -9,612,604 BEGROTING 2005/06 1,885,400 38,040 113,650 13,090 11,820 11,280 70,840 31,090 135,660 630 236,890 7,050 17,840 2,573,280 200,620 5,000 2,500 40,000 2,500 170,000 65,000 20,000 85,000 20,000 35,000 5,000 10,000 45,000 20,000 800 1,000 3,000 25,000 15,000 58,300 10,000 70,000 1,000 175,000 5,000 33,000 35,000 2,000 15,000 90,000 40,000 12,000 28,000 1,344,720 60,000 55,000 180,000 295,000 4,213,000 -4,213,000 1/2402 UITGAWE tot 31/03/2006 2,513,173 43,722 261,166 28,756 28,400 28,555 650 153,506 56,350 232,725 998 424,899 6,660 26,466 3,806,026 229,390 1,412 10,018 144,175 38,630 19,335 80,414 33,154 950 5,775 36,480 10,060 3,650 5,773 25,223 547 136,268 570 23,838 12,364 6,540 12,913 837,479 39,223 6,190 115,947 161,360 12,232 4,817,097 0 4,817,097 GEWYSIGDE BEGROTING 3,302,000 57,240 265,000 30,000 28,400 40,000 650 170,000 74,470 308,000 1,310 561,410 9,000 34,350 4,881,830 306,680 5,000 3,000 25,000 2,500 215,000 65,000 20,000 100,000 40,000 1,500 7,700 50,000 20,000 800 1,000 10,000 10,000 7,000 43,200 10,000 34,000 1,000 185,000 3,000 33,000 20,000 2,000 5,000 20,000 12,000 25,000 1,283,380 60,000 20,000 180,000 260,000 15,000 6,440,210 -6,440,210 BEGROTING 2006/07 3,533,140 61,250 283,550 32,100 30,390 42,800 700 181,900 79,680 329,560 1,400 600,710 9,630 36,750 5,223,560 374,130 5,350 3,210 26,750 2,680 230,050 69,550 21,400 107,000 42,800 1,610 0 8,240 53,500 21,400 860 1,070 10,700 10,700 7,490 46,220 10,700 36,380 1,070 197,950 3,210 35,310 21,400 2,140 5,350 0 21,400 12,840 26,750 1,419,210 1,000,000 21,400 192,600 1,214,000 7,856,770 7,856,770 % TOENAME/ (AFNAME) 87.39 61.01 149.49 145.23 157.11 279.43 100.00 156.78 156.29 142.93 122.22 153.58 36.60 106.00 102.99 86.49 7.00 28.40 (33.13) 7.20 35.32 7.00 7.00 25.88 114.00 (95.40) (100.00) (17.60) 18.89 7.00 7.50 7.00 256.67 (57.20) (50.07) (20.72) 7.00 (48.03) 7.00 13.11 (35.80) 7.00 (38.86) 7.00 (64.33) (100.00) (46.50) 7.00 (4.46) 5.54 1,566.67 (61.09) 7.00 311.53 86.49 -86.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2005 TOT 30 JUNIE 2008 INKOMSTE OMVATTENDE GESONDHEIDSDIENSTE BESONDERHEDE Globale Fondse Subsidie PAWK Subsidie PGS projekte Diverse TOTAAL Tekort GROOTTOTAAL WERKLIK 2004/05 497,910 7,925,435 84,695 3,889 8,511,929 1,100,675 9,612,604 BEGROTING 2005/06 4,213,000 4,213,000 -4,213,000 INKOMSTE 31/03/2006 4,815,628 1,469 4,817,097 -4,817,097 GEWYSIGDE BEGROTING 6,438,740 1,470 6,440,210 -6,440,210 BEGROTING 2006/07 7,856,770 7,856,770 7,856,770 % TOENAME/ (AFNAME) 86.49 86.49 -86.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2005 TOT 30 JUNIE 2008 UITGAWE PROVINSIALE PAAIE -ONDERGESKIKTE PAAIE BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Herstel-en onderhoudkoste Herstel paaie 1,713,091 TOTAAL 1,713,091 Surplus -GROOTTOTAAL 1,713,091 BEGROTING 2005/06 1,590,000 1,590,000 -1,590,000 1/2502 UITGAWE tot 31/03/2006 811,437 811,437 -811,437 GEWYSIGDE BEGROTING 1,200,000 1,200,000 -1,200,000 BEGROTING 2006/07 1,701,300 1,701,300 -1,701,300 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 7.00 7.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE PROVINSIALE PAAIE -ONDERGESKIKTE PAAIE BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Subsidie PAWK 1,713,091 TOTAAL 1,713,091 Tekort -GROOTTOTAAL 1,713,091 BEGROTING 2005/06 1,590,000 1,590,000 -1,590,000 INKOMSTE 31/03/2006 811,437 811,437 -811,437 GEWYSIGDE BEGROTING 1,200,000 1,200,000 -1,200,000 BEGROTING 2006/07 1,701,300 1,701,300 -1,701,300 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 7.00 7.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2005 TOT 30 JUNIE 2008 UITGAWE PROVINSIALE PAAIE -INDIREKTE REKENING BESONDERHEDE Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Uniformtoelae Vervoer toelae Ander toelae Pensioenarisse Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Advertensies Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Bystand buite organisasies Doktersrekeninge Drukwerk en Skryfbehoeftes Eiendomsbelasting Elektrisiteit aankope Gebeurlikhede Huurgeld : Geboue Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting Indirekte koste Kaartfooie Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering Opleidingskoste Opleidingsraadheffing Posgeld & Telefoon Regskoste Reis & Verblyfkoste Sanitasie en vullisverwydering Subskripsies en kongresse Versekering Water aankope Werktuig/Voertuighuur Herstel-en onderhoudkoste Geboue Toerusting Kapitaalonkoste Delging Rente Bydrae tot kapitaalbesteding Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL Surplus GROOTTOTAAL WERKLIK 2004/05 1,063,444 105,339 521,910 56,093 1,458 122,415 38,124 6,096 150,876 1,266,039 4,820 536,138 416,973 78,892 4,368,617 85,218 109 26,093 14,622 4,446 35,914 40,704 26,609 1,782 91,086 91,899 6,795 1,722 65,902 3,283 3,496,504 3,992,689 139,552 113,163 252,715 -260,000 260,000 8,874,022 -8,874,022 BEGROTING 2005/06 1,067,010 159,000 544,730 90,100 145,000 60,000 145,000 1,300,000 5,300 540,000 445,000 82,000 4,583,140 110,000 5,000 23,850 15,900 15,000 36,000 47,700 25,000 63,600 100,000 110,000 7,500 6,360 70,000 10,600 2,400,000 3,046,510 90,100 159,000 249,100 -275,600 275,600 8,154,350 -8,154,350 1/2503 UITGAWE tot 31/03/2006 759,781 67,044 548,509 47,285 86,573 33,217 123,411 1,053,242 3,658 466,022 317,944 65,915 3,572,601 100,357 22,852 11,912 2,775 26,438 31,989 47,240 60,124 57,716 67,563 16,149 1,643 53,116 994 2,291,679 2,792,547 35,987 75,723 111,710 -181,600 181,600 6,658,458 -6,658,458 GEWYSIGDE BEGROTING 1,067,010 87,580 550,000 90,100 115,000 60,000 166,130 1,410,000 4,910 641,540 426,170 87,680 4,706,120 110,000 5,000 30,000 12,000 4,000 36,000 45,000 75,000 61,000 101,400 80,000 110,000 18,000 3,000 53,120 1,500 3,600,000 4,345,020 125,000 159,000 284,000 -275,600 275,600 9,610,740 -9,610,740 BEGROTING 2006/07 1,141,700 170,130 582,860 96,410 155,150 64,200 155,150 1,391,000 5,670 577,800 476,150 87,740 4,903,960 117,700 5,350 25,520 15,000 16,050 38,520 51,040 26,750 68,050 100,000 110,000 15,000 6,810 74,900 11,340 2,568,000 3,250,030 96,410 170,130 266,540 -294,890 294,890 8,715,420 -8,715,420 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 6.98 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 (5.66) 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 0.00 0.00 100.00 7.08 7.00 6.98 7.00 6.68 7.00 7.00 7.00 7.00 7.00 6.88 6.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE PROVINSIALE PAAIE -INDIREKTE REKENING BESONDERHEDE Diverse inkomste Huurgeld geboue Indirekte koste verhaal TOTAAL Tekort GROOTTOTAAL WERKLIK 2004/05 34 8,873,988 8,874,022 -8,874,022 BEGROTING 2005/06 1,000 8,153,350 8,154,350 -8,154,350 INKOMSTE 31/03/2006 182 5,000 6,653,274 6,658,456 2 6,658,458 GEWYSIGDE BEGROTING 190 5,000 9,605,550 9,610,740 -9,610,740 BEGROTING 2006/07 1,070 8,714,350 8,715,420 -8,715,420 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 6.88 6.88 6.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 UITGAWE PROVINSIALE PAAIE -INDIREKTE ADMINISTRASIE BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Salarisse, lone en toelae Salarisse 340,966 Lone Behuisingsubsidie 7,831 Bonusse 27,848 Langdiens bonusse 2,800 Oortyd 2,187 Uniformtoelae Vervoer toelae Ander toelae Verlofgelde Bydrae -Groepversekering 7,619 Bydrae -Mediese fonds 65,840 Bydrae -Nywerheidsraad 162 Bydrae -Pensioenfonds 60,152 Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF 3,636 519,041 Algemene onkoste Advertensies Olie Bande Beskermende klere en uniforms Brandstof Bystand buite organisasies Doktersrekeninge Drukwerk en Skryfbehoeftes 3,770 Eiendomsbelasting Elektrisiteit aankope Gebeurlikhede 1,679 Huurgeld : Geboue Huurgeld : Kantore Huurgeld : Toerusting Indirekte koste Kaartfooie Onderhoude en meubelvervoer Ongevalleversekering 3,534 Opleidingskoste Opleidingsraadheffing 4,326 Posgeld & Telefoon 1,011 Regskoste Reis & Verblyfkoste 392 Sanitasie en vullisverwydering Subskripsies en kongresse Versekering 1,760 Water aankope Werktuig/Voertuighuur 16,472 Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds -TOTAAL 535,513 Surplus -GROOTTOTAAL 535,513 BEGROTING 2005/06 365,000 8,000 31,800 5,940 2,120 8,500 70,000 180 64,000 4,000 559,540 13,500 3,000 6,890 6,000 2,000 1,800 33,190 -592,730 -592,730 1/2504 UITGAWE tot 31/03/2006 270,827 6,924 20,038 1,400 2,848 6,020 59,012 122 47,523 2,962 417,676 946 431 3,052 1,050 7,246 12,725 -430,401 -430,401 GEWYSIGDE BEGROTING 362,000 9,180 31,800 5,940 3,000 3,000 8,040 80,000 180 64,000 4,000 571,140 5,000 1,500 6,890 4,000 2,000 1,050 7,250 27,690 -598,830 -598,830 BEGROTING 2006/07 390,550 8,560 34,030 6,360 2,270 9,100 74,900 190 68,480 4,280 598,720 10,000 3,000 5,500 6,420 2,140 2,000 8,000 37,060 -635,780 -635,780 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 7.00 7.01 7.07 7.08 7.06 7.00 5.56 7.00 7.00 7.00 (25.93) 0.00 (20.17) 7.00 7.00 100.00 344.44 11.66 7.26 7.
OVERBERG DISTRIKSMUNISIPALITEIT BEGROTING 1 JULIE 2006 TOT 30 JUNIE 2009 INKOMSTE PROVINSIALE PAAIE -INDIREKTE ADMINISTRASIE BESONDERHEDE WERKLIK 2004/05 Administrasiekoste 296,342 Indirekte koste verhaal 239,171 TOTAAL 535,513 Tekort -GROOTTOTAAL 535,513 BEGROTING 2005/06 220,000 372,730 592,730 -592,730 INKOMSTE 31/03/2006 188,866 241,532 430,398 3 430,401 GEWYSIGDE BEGROTING 220,000 378,830 598,830 -598,830 BEGROTING 2006/07 235,400 400,380 635,780 -635,780 % TOENAME/ (AFNAME) 7.00 7.42 7.26 7.
Salarisse, lone en toelae Salarisse Lone Behuisingsubsidie Bonusse Langdiens bonusse Oortyd Uniformtoelae Vervoer toelae Ander toelae Verlofgelde Bydrae -Groepversekering Bydrae -Mediese fonds Bydrae -Nywerheidsraad Bydrae -Pensioenfonds Bydrae -Voorsorgfonds Bydrae -WVF Algemene onkoste Advertensies 827,356 32,677 66,621 1,110 51,214 291 18,776 265,338 389 110,566 25,486 8,722 907,010 45,000 75,590 13,250 55,000 5,300 24,000 280,000 530 120,000 29,980 9,010 665,354 22,041 73,406 1,110 36,744 24,926 309 15,026 217,370 292 87,872 20,709 7,366 900,000 29,220 75,590 13,250 55,000 34,000 1,000 20,110 285,000 390 120,000 29,980 10,000 970,500 48,150 80,880 14,180 58,850 5,670 25,680 299,600 570 128,400 32,080 9,640 7.00 7.00 7.00 7.02 7.00 6.98 7.00 7.00 7.55 7.00 7.00 6.
Olie 43,375 53,000 35,423 53,000 56,710 7.
Bande 569,834 583,000 408,034 530,000 623,810 7.
Beskermende klere en uniforms 11,209 15,900 10,896 15,900 17,010 6.
Brandstof Bystand buite organisasies Doktersrekeninge 2,601,525 2,809,000 2,325,037 3,200,000 3,005,630 7.
Drukwerk en Skryfbehoeftes 6,330 10,000 5,203 10,000 10,700 7.
Eiendomsbelasting 13,040 15,000 16,187 16,190 17,000 13.
Elektrisiteit aankope 10,374 18,000 6,434 10,000 19,260 7.
Gebeurlikhede 2,462 6,000 1,668 6,000 6,420 7.
Indirekte koste 438,953 371,000 241,536 371,000 396,970 7.
Insleepkoste 107,320 106,000 102,391 200,000 113,420 7.
Kaartfooie 615 1,270 438 1,270 1,360 7.
Lemme 219,336 233,200 185,489 235,000 249,520 7.
Ongevalleversekering 8,801 16,080 16,080 13,000 19.
Opleidingsraadheffing 10,863 15,370 6,902 10,000 16,450 7.
Posgeld & Telefoon Regskoste 7,215 15,900 2,165 5,000 12,000 24.
Reis & Verblyfkoste 3,810 10,600 2,022 5,000 10,600 0.
Sanitasie en vullisverwydering 1,981 12,720 2,768 5,000 13,610 7.
Versekering 5,380 6,000 4,157 4,160 6,420 7.
Voertuiglisensies 6,620 8,480 4,530 8,480 9,070 6.
Water aankope 6,317 22,260 1,050 4,000 15,000 32.
Werktuig vervanging Herstel-en onderhoudkoste 10,600 10,600 11,340 6.
Geboue 98,835 63,600 21,692 63,600 68,050 7.
Ongelukherstelwerk voertuie 23,673 424,000 29,241 50,000 453,680 7.
Toerusting 70,815 70,000 29,762 70,000 74,900 7.
Voertuie herstelwerk 1,739,530 1,908,000 1,239,119 1,908,000 2,041,560 7.
Voertuie onderhoud 374,321 381,600 251,044 381,600 408,310 7.
Vervoerkoste werktuie Bydrae spesiale fondse Kapitaalontwikkelingsfonds Verlofreserwefonds TOTAAL Surplus GROOTTOTAAL 24,729 15,900 27,536 50,000 17,010 6.
Diverse inkomste 117,457 25,000 10,939 60,000 26,750 7.
Werktuig/Voertuighuur 13,558,385 8,801,510 2,259,142 13,952,880 15,399,770 74.
ALGEMENE ADMINISTRASIE: Administrasie Diverse toerusting Finansies Rekenaartoerusting uit FMG Diverse toerusting BRANDWEERDIENSTE Toerusting vir fasiliteit Diverse toerusting DIE DAM: Opgradering van fasiliteite UILENKRAALSMOND: Opgradering van ablusie geriewe Opgradering van twee bungalows Diverse toerusting GROOTTOTAAL 20,000 20,000 250,000 20,000 250,000 20,000 5 10 10 10 5 5 5 5 5 20 20 20 5 10.50 11.00 11.00 11.00 4,000.00 50,000.00 4,000.00 4,000.00 50,000.00 4,000.
ALGEMENE ADMINISTRASIE: Administrasie Diverse toerusting Finansies Rekenaartoerusting uit FMG Diverse toerusting BRANDWEERDIENSTE Toerusting vir fasiliteit Diverse toerusting DIE DAM: Opgradering van fasiliteite UILENKRAALSMOND: Opgradering van ablusie geriewe Opgradering van twee bungalows Diverse toerusting GROOTTOTAAL 20,000 30,000 200,000 20,000 200,000 30,000 5 10 10 10 5 5 5 5 5 20 20 20 5 10.50 11.00 11.00 11.00 4,000.00 40,000.00 6,000.
<fn>GOV-ZA.PHR_GNoticeAFR_20090508.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling nooi belanghebbende partye uit om enige kommentaar wat hulle mag hê op die Wetsontwerp op die Beskerming teen Teistering soos uiteengesit hieronder, te lewer. Enige persoon wat kommentaar op die Wetsontwerp wens te lewer word uitgenooi om skriftelike kommentaar voor of op 15 Junie 2009 aan die Minister van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling te lewer.
c indien dit per E-pos aangestuur word, dit aangestuur word na srobbertse@justice.gov.za d indien dit gefaks word, dit gefaks word na 086 648 3326.
Die Wetsontwerp spruit voort uit 'n ondersoek deur die Suid-Afrikaanse Regshervormingskommissie (SAR) oor agtervolgingsgedrag. Die SAR se verslag oor die aangeleentheid bevat wetgewende voostelle (Projek 130). Volgens die SAR mag die huidige siviele reg-raamwerk, naamlik 'n interdik, en die strafreg-raamwerk, naamlik die bestraffing van teisterende optrede as 'n misdryf of die verbieding daarvan deur middel van 'n oplegging van verpligting om vrede te bewaar kragtens artikel 384 van die Strafproseswet, 1955 (Wet No. 56 van 1955), nie voldoende toevlug bied aan slagoffers van agtervolgings wat nie in 'n gesinsverhouding is nie. Die SAR is daarom van mening dat wetgewing verorden behoort te word om spesifiek vir 'n remedie teen agtervolging voorsiening te maak. Die Wetsonterp wat deur die SAR voorgestel word, beoog primêr om hierdie soort optrede aan te spreek deur middel van 'n hofbevel, waarvolgens die teisteraar verbied word om met die teisterende handeling voort te gaan, en indien dit oortree sou word, dit strafbaar sou wees as 'n misdryf.
Die Wetsontwerp wat deur die SAR voorgestel is, is aangepas om dit in lyn te bring met wetsopstellingsnorme en -standaarde. Behalwe hierdie tegniese wysigings, word 'n aantal substantiewe wysigings voorgestel.
i Klousule 12 maak dit duidelik dat alhoewel 'n klaer 'n remedie teen teistering of agtervolging kragtens die Wet op Gesinsgeweld, 1998, kan verkry, niks sodanige persoon verhoed om beskerming teen teistering kragtens hierdie Wetsontwerp aansoek te doen nie.
Klousule 33a en 4 en 65 vereis van 'n hof, wanneer 'n beskermingsbevel uitgereik word, om die persoon te identifiseer wat die bevel aan die respondent moet beteken en om dié persoon te beveel om dienooreenkomstig te handel. Nie-nakoming kan aanleiding gee dat die persoon aan minagting van die hof skuldig bevind kan word, soos voor voorsiening gemaak word in klousule 152. Die rede vir hierdie benadering is om die werklike uitdagings wat ondervind word in die toepassing van die Wet op Gesinsgeweld, 1998, waar beskermingsbevele uitgereik kragtens daardie Wet dikwels nie die respondent bereik nie, en grootliks daartoe bydra dat die toepassing van dié Wet by baie geleenthede oneffektief is, aan te spreek.
Klousule 4 voeg bepalings in wat 'n meganisme daar sal stel waarkragtens getuies gedagvaar kan word om hofverrigtinge by te woon. Aangesien daar geen soortgelyke bepalings in die Wet op Gesinsgeweld, 1998, is nie, maak die Bylae by die Wetsontwerp 'n soortgelyke invoeging in daardie Wet.
Klousule 5 voeg 'n bepaling in wat die hof 'n diskresie gee om verrigtinge in camera te hou as dit nodig sou wees. Die Wet op Gesinsgeweld, 1998, vereis dat alle verrigtinge kragtens daardie Wet in camera gehou moet word omdat dit handel met partye wat in 'n gesinsverhouding is. Soos reeds aangedui, beoog die Wetsontwerp om primêr te handel met partye wat nie noodwendig in 'n gesinsverhouding is nie, en die universeel aanvaarde beginsel dat ope hof-verrigtinge van toepassing behoort te wees, tensy die hof anders beveel in die belang van regspleging.
v Die Wetsontwerp van die SAR bevat 'n bepaling waarkragtens die hof die bevoegdheid verleen word om te beveel dat 'n respondent waargeneem en, indien nodig, onderwerp kan word aan psigiatriese of sielkundige behandeling of rehabilitasie soos die hof goeddink, op Staatsonkoste. Hierdie bepaling is weggelaat as gevolg van die finansiële implikasies wat dit vir die Staat inhou. Nie die Wet op Gesinsgeweld, 1998, of die Wysigingswet op die Strafreg Seksuele Misdrywe en Verwante Aangeleenthede, 2007, bevat 'n soortgelyke bepaling nie.
Klousule 72 verleen aan 'n hof die bevoegdheid, bykomend by die voorwaardes wat dit kan oplê kragtens klousule 72a en b, om te gelas dat 'n teisteringsgeval deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens ondersoek word met die oogmerk om moontlike strafregtelike vervolging in te stel.
Wysigings aan artikel 384 van die Strafproseswet, 1955 die voorganger van die huidige Starfproseswet, 1977, word voorgestel. Slegs 'n paar artikels van hierdie 1955- Wet is nog van krag, ondermeer, artikel 384 wat handel oor 'n oplegging van 'n verpligting om die vrede te bewaar. Daar was kommentare gedurende die ondersoek van die SAR oor agtervolging oor hierdie bepaling, ondermeer dat dit dienstig mag wees om die bepaling se doeltreffendheid uit te brei deur middel van 'n paar kleinere wysigings. Die doel is om kommentaar uit te lok oor die wysigings wat aan hierdie bepaling deur die Departement voorgestel word en wat vervat is in die Bylae by die Wetsontwerp.
Benewens kommentaar op die Wetsontwerp voorgestel deur die SAR, sal spesifieke kommentaar op die aangeleenthede geïdentifiseer in paragrawe (i) tot (vii), hierbo, ook waardeer word.
Om voorsiening te maak vir die uitreiking van beskermingsbevele teen teistering; om die Strafproseswet, 1955, te wysig ten einde voorsiening te maak vir die verhoging van die bedrag wat deur 'n landdros vasgestel kan word ten opsigte van 'n verpligting om die vrede te bewaar; om gevolgswysigings aan die Strafproseswet, 1977, aan te bring; om die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, 1998, te wysig ten einde voorsiening te maak vir 'n meganisme om getuies te dagvaar om verrigtinge kragtens daardie Wet by te woon; om gevolgswysigings aan die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000, aan te bring; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
IS DIT DIE DOEL van hierdie Wet om slagoffers van teisterende optrede van 'n effektiewe remedie kragtens siviele reg te voorsien en om maatreëls in te stel wat streef om die betrokke staatsorgane in staat te stel om ten volle gevolg te gee aan die bepalings van hierdie Wet.
i "balju" 'n balju ingevolge artikel 21 van die Wet op Balju's, 1986 Wet No.
"gevaarlike wapen" enige wapen soos omskryf in artikel 1 van die Wet op Gevaarlike Wapens, 1968 Wet No.
"hof" 'n hof bedoel in die Wet op Landdroshowe, 1944 Wet No.
"klerk van die hof" 'n klerk van die hof ingevolge artikel 13 van die Wet op Landdroshowe, 1944 Wet No.
ix "lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens" enige lid soos omskryf in artikel 1 van die Wet op die Suid-Afrikaanse Polisiediens, 1995 Wet No.
xiv "vredesbeampte" 'n vredesbeampte soos omskryf in artikel 1 van die Strafproseswet, 1977 Wet No. 51 van 1977; en xv "wapen" enige vuurwapen of enige handwapen of 'n windgeweer of ammunisie soos omskryf in artikel 11 van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 Wet No. 60 van 2000.
Niks in hierdie Wet belet iemand wat aansoek kan doen om regshulp teen teistering of agtervolging ingevolge die Wet op Gesinsgeweld, 1998 Wet No. 116 van 1998, om vir regshulp ingevolge hierdie Wet aansoek te doen nie.
'n Klaer kan op die voorgeskrewe wyse by die hof om 'n beskermingsbevel teen teistering aansoek doen.
a die regshulp wat ingevolge hierdie Wet beskikbaar is; en b die reg om ook 'n kriminele aanklag teen die respondent van crimen injuria, aanranding, betreding, afpersing of enige ander misdryf wat verband hou met die persona of eiendom van die klaer aanhangig te maak.
a Ondanks die bepalings van enige ander wet, kan die aansoek vir 'n beskermingsbevel, behoudens paragraaf b, ten behoewe van die klaer gebring word deur enige ander persoon wat 'n wesenlike belang in die welstand van die klaer of verwante persoon het.
b 'n Aansoek bedoel in paragraaf a moet met die skriftelike toestemming van die klaer gebring word, behalwe in omstandighede waar die klaer iemand is wat, volgens die mening van die hof, nie in staat is om dit te doen nie.
Ondanks die bepalings van enige ander wet, kan 'n minderjarige, of iemand ten behoewe van 'n minderjarige, sonder die bystand van 'n ouer, voog of enige ander persoon by die hof om 'n beskermingsbevel aansoek doen.
Die aansoek in subartikel 1 bedoel, kan buite gewone hof-ure of op 'n dag wat nie 'n gewone hofdag is nie gedoen word, indien die hof oortuig is dat die klaer of verwante persoon leed aangedoen word of aangedoen kan word indien die aansoek nie onmiddellik gehanteer word nie.
Ondersteunende beëdigde verklarings deur persone wat kennis van die betrokke geval dra, kan die aansoek vergesel.
Die aansoek en beëdigde verklarings moet by die klerk van die hof ingedien word, wat die aansoek en beëdigde verklarings onverwyld aan die hof moet voorlê.
Die hof moet 'n aansoek wat ingevolge artikel 2 aan hom voorgelê is so gou as wat redelikerwys moontlik is, oorweeg en kan, vir daardie doel, enige bykomende getuienis wat hy goeddink, oorweeg, met inbegrip van mondelinge getuienis of getuienis by wyse van beëdigde verklaring, wat deel moet uitmaak van die oorkonde van die verrigtinge.
b die klaer of verwante persoon leed ly of kan ly as gevolg van daardie gedrag indien 'n beskermingsbevel nie onmiddellik uitgereik word nie; en c die beskerming wat verleen moet word deur die beskermingsbevel waarskynlik nie verwesenlik sal word indien voorafgaande kennisgewing van die aansoek aan die respondent gegee word nie, moet die hof, ondanks die feit dat die respondent nie kennis van die verrigtinge in subartikel bedoel, gegee is nie, 'n tussentydse beskermingsbevel teen die respondent uitreik op die voorgeskrewe wyse.
a By die uitreiking van 'n tussentydse beskermingsbevel moet die hof gelas dat die tussentydse beskermingsbevel op die voorgeskrewe wyse aan die respondent beteken word deur die klerk van die hof, balju of vredesbeampte geïdentifiseer deur die hof.
b 'n Afskrif van die aansoek in artikel 21 bedoel en die oorkonde van enige getuienis ingevolge subartikel 1 genotuleer, moet tesame met die tussentydse beskermingsbevel aan die respondent beteken word.
c Die tussentydse beskermingsbevel bedoel in paragraaf a moet die respondent aansê om op die keerdatum in die bevel gespesifiseer, redes aan te voer waarom 'n finale beskermingsbevel nie uitgereik moet word nie.
Indien die hof nie 'n tussentydse beskermingsbevel ingevolge subartikel 2 uitreik nie, moet die hof gelas dat gewaarmerkte afskrifte van die betrokke aansoek en enige ondersteunende beëdigde verklarings op die voorgeskrewe wyse aan die respondent beteken word deur die klerk van die hof, 'n balju of 'n vredesbeampte geïdentifiseer deur die hof, tesame met 'n voorgeskrewe kennisgewing waarin die respondent aangesê word om op die keerdatum in die kennisgewing vermeld, redes aan te voer waarom 'n beskermingsbevel nie uitgereik moet word nie.
Die keerdatums in subartikels 3a en 4 bedoel, mag nie minder wees nie as 10 dae nadat betekening aan die respondent plaasgevind het: Met dien verstande dat die keerdatum in subartikel 3a bedoel deur die respondent by kennisgewing van minstens 24 uur aan die klaer en die betrokke hof vervroeg kan word.
n Tussentydse beskermingsbevel het nie regskrag nie totdat dit aan die respondent beteken is.
a 'n gesertifiseerde afskrif van die tussentydse beskermingsbevel; en b die oorspronklike lasbrief vir inhegtenisname in artikel 81a bedoel, op die klaer laat beteken.
Die hof kan, op die voorgeskrewe wyse en op enige stadium van verrigtinge kragtens hierdie Wet, enigiemand laat dagvaar as 'n getuie by daardie verrigtinge, indien dit vir die hof blyk dat die getuienis van daardie persoon noodsaaklik is vir die regverdige beregting van die saak.
'n Getuie wat gedagvaar is soos bepaal in subartikel 1, moet die verrigtinge bywoon en teenwoordig bly by die verrigtinge, en iemand wat teenwoordig is by enige verrigtinge kragtens hierdie Wet, wat nie gedagvaar is as 'n getuie nie, en wat deur die hof gewaarsku word om teenwoordig te bly by die verrigtinge, moet teenwoordig bly by die verrigtinge, tensy hy of sy deur die hof verskoon word.
Enigiemand wat gedagvaar word om verrigtinge by te woon soos bepaal in subartikel 1 en wat versuim om die verrigtinge by te woon of om teenwoordig te bly en enige persoon wat deur die hof gewaarsku is om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge en wat versuim om teenwoordig te bly en enigiemand wat aldus gedagvaar of gewaarsku word wat versuim om te verskyn by die plek en op die datum en die tyd waarna die betrokke verrigtinge verdaag mag word of wat versuim om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge wat aldus verdaag is, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf van hoogstens drie maande.
b die identiteit of adres van enigiemand nie openbaar gemaak mag word nie; en c geen inligting aangaande die verrigtinge op watter wyse ookal gepubliseer mag word nie.
Waar 'n getuie in verrigtinge kragtens hierdie Wet 'n kind is, kan die hof beveel dat niemand behalwe die getuie en sy of haar ouer of voog of iemand in loco parentis, by die verrigtinge teenwoordig mag wees nie, tensy sodanige persoon se teenwoordigheid noodsaaklik is in verband met die verrigtinge of deur die hof gemagtig is om teenwoordig te mag wees.
Niks in hierdie artikel beperk enige bevoegdheid van die hof om verrigtinge in camera aan te hoor of om enige persoon uit te sluit van bywoning van die verrigtinge nie.
a behoorlike betekening aan die respondent plaasgevind het; en b die aansoek prima facie-bewys bevat dat die respondent aan teistering meegedoen het of daaraan meedoen, moet die hof 'n finale beskermingsbevel uitreik in die voorgeskrewe vorm.
a enige getuienis wat voorheen ingevolge artikel 31 ontvang is, oorweeg; en b die verdere beëdigde verklarings of mondelinge getuienis wat hy gelas, oorweeg, wat deel van die oorkonde van die verrigtinge moet uitmaak.
a nie geregtig is om iemand direk te kruisondervra wat hy of sy na bewering geteister het nie; en b enige vraag aan die persoon moet stel deur die vraag aan die hof te stel en die hof moet die vraag akkuraat aan die persoon oordra.
Die hof moet, na 'n verhoor soos bepaal in subartikel 2, 'n finale beskermingsbevel in die voorgeskrewe vorm uitreik indien hy, op 'n oorwig van waarskynlikhede, bevind dat die respondent aan teistering meegedoen het of meedoen..
a die oorspronklike van die bevel aan die respondent beteken word; en b 'n gesertifiseerde afskrif van die bevel, en die oorspronklike lasbrief tot inhegtenisname in artikel 81a bedoel, aan die klaer beteken word, deur die klerk van die hof, die balju of 'n vredesbeampte geïdentifiseer deur die hof.
Die klerk van die hof moet onverwyld, op die voorgeskrewe wyse, gesertifiseerde afskrifte van 'n finale beskermingsbevel en van die lasbrief tot inhegtenisname in artikel 81a bedoel, aan die polisiekantoor van die klaer se keuse stuur.
Behoudens die bepalings van artikel 74, bly 'n finale beskermingsbevel ingevolge hierdie artikel uitgereik, van krag totdat dit tersyde gestel word, en die uitvoering van so 'n bevel word nie outomaties opgeskort hangende die aantekening van 'n appèl nie.
b die hulp van iemand anders te verkry om teistering te doen; of c enige ander daad in die beskermingsbevel vermeld, te pleeg.
b dat 'n vredesbeampte die klaer of verwante persoon na 'n spesifieke plek moet vergesel om hulp te verleen met reëlings betreffende die afhaal van persoonlike eiendom; of c gerig aan die stasiebevelvoerder van die betrokke polisiekantoor dat die aangeleentheid ondersoek moet word met die oog op die instel van moontlike strafregtelike vervolging teen die respondent en om skriftelik aan die hof terug te rapporteer aangaande die resultaat van die ondersoek.
a Die fisiese-, huis- en werksadres van die klaer of verwante persoon moet uit die beskermingsbevel weggelaat word, tensy die aard van die bevel se bepalings die insluiting van sodanige adres noodsaak.
b Die hof kan enige lasgewings uitreik ten einde te verseker dat die klaer of verwante persoon se fisiese adres nie geopenbaar word op 'n wyse wat die veiligheid of welstand van die klaer of verwante persoon in gevaar kan stel nie.
a Op voorwaarde dat die klaer nie in besit is van of nie in die proses is om aansoek te doen om 'n beskermingsbevel teen teistering of agtervolging nie soos bepaal in die Wet op Gesinsgeweld, 1998 Wet No.
i om 'n beskermingsbevel uit te reik; of ii om enige voorwaarde op te lê of enige bevel te maak, wat dit bevoeg is om op te lê of te maak kragtens hierdie artikel, bloot op grond daarvan dat ander regsmiddele aan die klaer beskikbaar is nie.
b Indien die hof van mening is dat enige bepaling van 'n beskermingsbevel 'n aangeleentheid hanteer wat, in die belang van geregtigheid, ingevolge enige ander relevante regsbepaling verder gehanteer behoort te word, moet die hof beveel dat so 'n bepaling vir die beperkte tydperk wat die hof bepaal van krag bly, ten einde die betrokke party die geleentheid te bied om gepaste regshulp ingevolge so 'n regsbepaling te bekom.
a waarby die uitreiking van 'n lasbrief, in die voorgeskrewe vorm, vir die inhegtenisname van die respondent gemagtig word; en b waarby die uitvoering van so 'n lasbrief opgeskort word, onderworpe aan die nakoming van enige verbod, voorwaarde, verpligting of bevel ingevolge artikel 7 opgelê.
Die lasbrief bedoel in subartikel 1a bly van krag, tensy die beskermingsbevel tersyde gestel word, of dit na uitvoering gekanselleer word.
a uitgevoer en gekanselleer is; of b verlore of vernietig is.
a 'n Klaer kan die lasbrief tot inhegtenisname, tesame met 'n beëdigde verklaring in die voorgeskrewe vorm waarin vermeld word dat die respondent 'n verbod, voorwaarde, verpligting of bevel in 'n beskermingsbevel vervat, oortree het, aan enige lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens oorhandig.
b Indien dit vir die betrokke lid blyk, behoudens subartikel 5, dat daar redelike gronde is om te vermoed dat die klaer of verwante persoon aan dreigende leed blootstaan of mag blootstaan as gevolg van die beweerde verbreking van die beskermingsbevel deur die respondent, moet die lid onverwyld die respondent arresteer vir die beweerde pleging van die misdryf in artikel 151a bedoel.
die respondent aansê om op 'n datum en tyd in die kennisgewing vermeld voor 'n hof te verskyn, op 'n aanklag dat hy of sy die misdryf in artikel 151a bedoel, gepleeg het; en iii 'n deur die betrokke lid ondertekende sertifikaat bevat dat hy of sy die oorspronklike kennisgewing aan die respondent oorhandig het en dat hy of sy die betekenis daarvan aan die respondent verduidelik het.
d Die lid moet onverwyld 'n duplikaat-oorspronklike van die kennisgewing in paragraaf c bedoel, aanstuur aan die klerk van die betrokke hof, en die blote voorlegging aan die hof van so 'n duplikaat-oorspronklike is prima facie-bewys dat die oorspronklike daarvan aan die respondent daarin vermeld, oorhandig is.
b die erns van die gedrag wat 'n beweerde verbreking van die beskermingsbevel uitmaak; en c die tydsduur sedert die beweerde verbreking plaasgevind het.
Wanneer ookal 'n lasbrief vir inhegtenisname ingevolge subartikel 4a aan 'n lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens oorhandig word, moet die lid die klaer inlig van sy of haar reg om terselfdertyd 'n kriminele aanklag teen die respondent te lê, indien van toepassing, en aan die klaer verduidelik hoe om so 'n aanklag te lê.
Die hof kan 'n lid van die Suid-Afrikaanse Polisiediens beveel om beslag te lê op enige wapen of gevaarlike wapen wat in die respondent se besit of onder sy of haar beheer is en die klerk van die hof gelas om 'n afskrif van die oorkonde van die betrokke verrigtinge aan die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens te stuur vir oorweging ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No. 60 van 2000).
'n Klaer of 'n respondent kan, by skriftelike kennisgewing aan die ander party en die betrokke hof, aansoek doen om die wysiging of tersydestelling van 'n beskermingsbevel in artikel 6 bedoel op die voorgeskrewe wyse.
Indien die hof tevrede is dat omstandighede wesenlik verander het vanaf die toestaan van die oorspronklike beskermingsbevel en goeie redes aangetoon is vir die wysiging of tersydestelling van die beskermingsbevel, kan die hof 'n bevel uitreik wat daaraan gevolg gee: Met dien verstande dat die hof nie so 'n aansoek aan die klaer mag toestaan nie, tensy die hof oortuig is dat die aansoek ongedwonge en uit vrye wil gedoen is.
Die klerk van die hof moet 'n kennisgewing soos voorgeskryf aan die klaer en die respondent stuur indien die beskermingsbevel gewysig of tersyde gestel word soos in subartikel 1 bepaal.
b die respondent permanent of tydelik woon, besigheid bedryf of in diens is; of c die eisoorsaak ontstaan het, het regsbevoegdheid om 'n beskermingsbevel soos in hierdie Wet bepaal, uit te reik.
Geen spesifieke minimum tydperk word met betrekking tot subartikel 1a vereis nie.
n Beskermingsbevel is in die hele Republiek afdwingbaar.
a soos deur die hof ingevolge artikel 33a of 4 of artikel 65 gelas; of b soos deur die klerk van die hof ingevolge artikel 37 besluit word.
Die hof kan slegs 'n kostebevel teen 'n party maak indien hy tevrede is dat so 'n party op 'n beuselagtige, kwelsugtige of onredelike wyse opgetree het.
Die bepalings ten opsigte van appèlle en hersienings soos in die Wet op Landdroshowe, 1944 (Wet No. 32 van 1944), en die Wet op die Hooggeregshof, 1959 (Wet No. 59 van 1959), bepaal, is op enige verrigtinge ingevolge hierdie Wet van toepassing.
a enige verbod, voorwaarde, verpligting of bevel ingevolge artikel 7 opgelê, oortree; of b in 'n beëdigde verklaring in artikel 84a bedoel, opsetlik 'n valse verklaring in 'n wesenlike opsig maak, aan 'n misdryf skuldig en by skuldigbevinding strafbaar, in die geval van 'n oortreding in paragraaf (a) bedoel, met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar, en in die geval van 'n oortreding in paragraaf (b) bedoel, met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens twee jaar.
Enigiemand wat opsetlik 'n lasgewing wat deur die hof verleen word soos bepaal in artikels 33a of 4 of 65 verontagsaam, is skuldig aan minagting van die hof en is, by skuldigbevinding, strafbaar met 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens ses maande.
Enigiemand wat die identiteit of adres van enigiemand strydig met artikel 51b openbaar of wat enige inligting strydig met artikel 51c publiseer, is aan 'n misdryf skuldig en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens twee jaar.
en c enige ander aangeleentheid wat die lid van die Kabinet noodsaaklik of dienstig ag om voor te skryf ten einde die oogmerke van hierdie Wet te verwesenlik.
b wat uitgawes vir die Staat kan meebring, moet in oorleg met die Minister van Finansies uitgevaardig word; en c kan bepaal dat iemand wat 'n bepaling daarvan oortree of versuim om daaraan te voldoen aan 'n misdryf skuldig is en by skuldigbevinding strafbaar is met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens een jaar.
Die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolgings bedoel in artikel 10 van die Wet op die Nasionale Vervolgingsgesag, 1998 (Wet No. 32 van 1998), moet in oorleg met die lid van die Kabinet verantwoordelik vir die regspleging en na oorleg met die Direkteure van Openbare Vervolgings bedoel in artikel 13 van daardie Wet, voorskrifte uitreik betreffende die instelling van vervolgings ten opsigte van enige misdryf wat uit hierdie Wet voortspruit.
b Die lid van die Kabinet verantwoordelik vir die regspleging moet enige voorskrifte wat kragtens paragraaf a uitgevaardig is aan die Parlement voorlê voordat sodanige voorskrifte in werking tree, en die eerste voorskrifte aldus uitgevaardig, moet aan die Parlement voorgelê word binne ses maande van die inwerkingtreding van hierdie Wet.
a Die Nasionale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens bedoel in artikel 6 van die Wet op die Suid-Afrikaanse Polisiediens, 1995 Wet No. 68 van 1995, moet nasionale instruksies uitreik soos bepaal in artikel 25 van daardie Wet, wat deur sy lede by die uitvoering van hulle werksaamhede ingevolge hierdie Wet nagekom moet word, en enige instruksies aldus uitgereik, moet in die Staatskoerant gepubliseer word.
b Die lid van die Kabinet verantwoordelik vir veiligheid en sekuriteit moet enige nasionale instruksies wat ingevolge paragraaf a uitgevaardig is aan die Parlement voorlê voordat sodanige instruksies in werking tree, en die eerste instruksies aldus uitgevaardig, moet aan die Parlement voorgelê word binne ses maande van die inwerkingtreding van hierdie Wet.
Die voorskrifte en instruksies in hierdie artikel bedoel, moet voorsiening maak dat voldoende dissiplinêre stappe gedoen sal word teen 'n aanklaer of polisiebeampte wat versuim om aan enige voorskrif of instruksie, na gelang van die geval, te voldoen.
Enige voorskrif of instruksie wat kragtens hierdie artikel uitgereik, word, kan op soortgelyke wyse gewysig of ingetrek word.
Die wette in die Bylae genoem, word hierby herroep of gewysig in die mate uiteengesit in die derde kolom van die Bylae.
Hierdie Wet heet die Wet op die Beskerming teen Teistering, 2009, en tree in werking op 'n datum deur die President by proklamasie in die Staatskoerant bepaal.
Wanneer daar by 'n magistraat 'n klagte onder eed ingedien word dat iemand geweld teenoor 'n ander gebruik, of dreig om hom of haar liggaamlike letsel toe te dien of om sy of haar eiendom te beskadig, of dat hy of sy teenoor 'n ander taal gebesig het, of homself of haarself teenoor 'n ander gedra het op 'n wyse wat waarskynlik 'n vredebreuk of aanranding tot gevolg sal hê, dan [kan] moet die magistraat, hetsy sodanige gedrag of taal plaasgevind het of gebesig is of sodanige dreigemente geuit is in 'n openbare of 'n private plek, daardie persoon gelas om voor hom of haar te verskyn en indien nodig hom of haar in hegtenis laat neem en voor hom of haar laat bring, en die magistraat moet dan omtrent daardie klagte ondersoek instel en daaroor beslis, en kan die partye of enige getuies daarby betrokke die eed oplê en [kan] moet die persoon teen wie die klagte ingedien is, [na goeddunke] indien hy of sy bevind, op 'n oorwig van waarskynlikhede, dat die persoon teen wie die klagte ingedien is, opgetree het soos in die klagte beweer is, gelas om 'n borgakte, met of sonder borge, ten bedrae van hoogstens [R2 000] die bedrag wat deur die lid van die Kabinet wat verantwoordelik is vir die regspleging van tyd tot tyd by kennisgewing in die Staatskoerant bepaal word en ten opsigte van 'n tydperk van hoogstens ses maande aan te gaan as sekerheid dat hy of sy die vrede sal bewaar teenoor die klaer, en hom of haar sal weerhou van die toediening van liggaamlike letsel aan die klaer of dreigemente te dien effekte, of die beskadiging van sy of haar eiendom of dreigemente te dien effekte.
By so 'n ondersoek kan die magistraat [die persoon teen wie die klagte ingedien is of die klaer gelas om die koste van en verbonde aan die ondersoek te betaal] 'n bevel maak ten opsigte van koste teen enige party as hy of sy tevrede is dat 'n party op 'n beuselagtige, kwelsugtige of onredelike wyse opgetree het.
a Die magistraat kan, op die voorgeskrewe wyse en op enige stadium van die verrigtinge kragtens hierdie artikel, enigiemand laat dagvaar as 'n getuie by die verrigtinge, indien dit vir die magistraat blyk dat die getuienis van daardie persoon noodsaaklik is vir die verrigtinge.
b 'n Getuie wat gedagvaar is soos in paragraaf a bepaal, moet die verrigtinge bywoon en teenwoordig bly by die verrigtinge, en iemand wat teenwoordig is by enige verrigtinge kragtens hierdie artikel, wat nie gedagvaar is as 'n getuie nie, en wat deur die hof gewaarsku word om teenwoordig te bly by die verrigtinge, moet teenwoordig bly by die verrigtinge, tensy hy of sy deur die magistraat verskoon word.
c Enigiemand wat gedagvaar word om verrigtinge by te woon soos in paragraaf (a) bepaal en wat versuim om die verrigtinge by te woon of om teenwoordig te bly en enigiemand wat deur die hof gewaarsku is om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge en wat versuim om teenwoordig te bly, en enigiemand wat aldus gedagvaar of gewaarsku word wat versuim om te verskyn by die plek en op die datum of die tyd waarna die betrokke verrigtinge verdaag mag word of wat versuim om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge wat aldus verdaag is, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf van hoogstens drie maande.
gA die siening van enigiemand teen wie n misdryf na bewering gepleeg is ten opsigte van sy of haar veiligheid.
Die hof kan die vrylating van 'n beskuldigde op borgtog onderworpe stel aan voorwaardes wat na die oordeel van die hof in die belang van geregtigheid is: Met dien verstande dat die belang van geregtigheid geïnterpreteer moet word, maar nie daartoe beperk moet word nie, om die veiligheid van enigiemand teen wie 'n misdryf na bewering gepleeg is, in te sluit.
A. Die hof kan, op die voorgeskrewe wyse en op enige stadium van die verrigtinge kragtens hierdie Wet, enigiemand laat dagvaar as 'n getuie by daardie verrigtinge, indien dit vir die hof blyk dat die getuienis van daardie persoon noodsaaklik is vir die regverdige beregting van die saak.
'n Getuie wat gedagvaar is soos in subartikel 1 bepaal, moet die verrigtinge bywoon en teenwoordig bly by die verrigtinge, en iemand wat teenwoordig is by enige verrigtinge kragtens hierdie Wet, wat nie gedagvaar is as 'n getuie nie, en wat gewaarsku word deur die hof om teenwoordig te bly by die verrigtinge, moet teenwoordig bly by die verrigtinge, tensy hy of sy deur die hof verskoon word.
Enigiemand wat gedagvaar word om verrigtinge by te woon soos in subartikel 1 bepaal en wat versuim om die verrigtinge by te woon of om teenwoordig te bly en enigiemand wat deur die hof gewaarsku is om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge en wat versuim om teenwoordig te bly en enigiemand wat aldus gedagvaar of gewaarsku word wat versuim om te verskyn by die plek en op die datum en op die tyd waarna die betrokke verrigtinge verdaag mag word of wat versuim om teenwoordig te bly by daardie verrigtinge wat aldus verdaag is, is skuldig aan 'n misdryf en is by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf van hoogstens drie maande.
<fn>GOV-ZA.POLIOUITBRAAK.2010-03-25.af.txt</fn>
Ons kan mense beskerm teen polio!
Ons kan die verspreiding van polio voorkom!
Ons het u hulp nodig!
<fn>GOV-ZA. Peopleshousing.2010-03-25.af.txt</fn>
Die volksbehuisingsproses is 'n regeringsmeganisme vir die lewering van behuising, wat huishoudings ondersteun wat optimale waarde uit hulle subsidie wil verkry deur hulle huise self te bou of deur gesamentlik onder mekaar die bou van hulle huise te organiseer.
Hierdie opsie is op 'n projekbasis vir begunstigdes beskikbaar deur middel van konsolidasie en institusionele en projekverwante subsidies. Dit is ook in plattelandse gebiede beskikbaar waar persone slegs funksionele eiendomsreg het op die grond wat hulle beset.
Hoe werk die volksbehuisingsproses?
Die proses laat jou toe om 'n subsidie te gebruik om jou eie huis te bou. Aangesien tegniese bystand en ondersteuning van kritieke belang in hierdie proses is, moet elkeen wat aan die proses deelneem by 'n ondersteuningsorganisasie inskakel. Hierdie organisasie voorsien die tegniese ondersteuning om te sorg dat die huis behoorlik gebou word.
Persone wat hulle huise self bou of wat die bou van hulle huise organiseer, kan groter huise vir minder geld bou.
arbeidskoste te bespaar deur sekere bouwerk self te doen of jou familie, bure, vriende en ander mense te kry om jou te help die winselement wat jy aan ontwikkelaars sou moes betaal, uit te skakel, en jou besluite optimaliseer.
nog nooit voorheen 'n subsidie van die regering ontvang het om 'n huis te koop nie, en vir die eerste keer eiendom besit.
Jy sal 'n kontrak moet sluit met 'n ondersteuningsorganisasie wat 'n wettige entiteit is. Die ondersteuningsorganisasie sal tegniese en administratiewe hulp aan jou verleen.
Stappe om te volg tree met die provinsiale Departement van Behuising in verbinding voorsien jou, jou eggenoot en jou kinders se identiteitsdokumente voorsien 'n afskrif van jou salarisstrokie of bewys van jou inkomste.
Hierdie aansoeke word deur die onderskeie provinsiale Departemente van Behuising verwerk. Die tydsraamwerk vir hierdie diens wissel van geval tot geval.
Die diens is gratis.
Daar is geen aansoekvorm nie.
<fn>GOV-ZA. Policereservist.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Polisiereservis is 'n lid van die gemeenskap wat deeltyds vrywilliglik en sonder betaling polisiëringsfunksies of -aktiwiteite vir die Suid-Afrikaanse Polisiediens verrig.
Kategorie A-reservis: Funksionele polisiëring verrig funksies in alle operasionele fasette van polisiëring, hetsy by die polisiestasie, op streeks- of op provinsiale vlak, maar verrig nie gespesialiseerde funksionele dienste nie mag 'n uniform dra; en word in die toepaslike aspekte van funksionele polisiëring opgelei.
Kategorie B-reservis: Ondersteuningsdienste verrig spesifieke administratiewe ondersteuningsfunksies op nasionale, provinsiale, streeks- of stasievlak, maar mag nie funksionele polisiëringsdienste verrig nie dra nie 'n uniform nie; en word, indien nodig, opgelei in die regsaspekte, beleid en voorskrifte wat op sy of haar bepaalde funksies betrekking het.
Kategorie C-reservis: Gespesialiseerde funksionele polisiëring moet oor spesifieke vaardighede of kundigheid beskik wat operasioneel deur die Polisiediens gebruik kan word, bv. vlieëniers, dokters, duikers, maatskaplike werkers of sielkundiges sal spesifieke funksies op hulle kundigheidsterrein verrig mag, indien sy of haar bevelvoerder daartoe toestem, 'n uniform dra; en moet opgelei word in die betrokke regsaspekte, beleid en voorskrifte wat op hulle spesifieke funksies betrekking het.
Kategorie D-reservis: Plattelandsesektor- en stedelikesektor-polisiëring verrig polisiëringsfunksies van operasionele aard wat betrekking het op sektorpolisiëring in stedelike en plattelandse gebiede in 'n spesifieke sektor op stasievlak, of sal net dienste in gespesifiseerde streke binne 'n spesifieke sektor verrig soos deur die bevelvoerder bepaal is mag 'n uniform dra, afhangende van die soort diens wat verrig word; en moet opgelei word in dié aspekte van sektorpolisiëring en/of funksionele polisiëring wat op sy of haar pligte betrekking het. Indien die reservis by funksionele sektorpolisiëringsoperasies betrokke is, word bykomende opleiding vereis.
n Reservis wat in een kategorie aangestel is, mag na enige ander kategorie oorgeplaas word as hy of sy aan al die vereistes vir daardie spesifieke kategorie voldoen, en reeds die nodige opleiding vir daardie kategorie deurloop het of bereid is om dit te deurloop.
geen sigbare tatoeëermerke mag hê nie; en verkieslik 'n rybewys moet hê, ofskoon dit nie 'n voorvereiste vir reserviste is nie.
Gaan na jou naaste polisiekantoor.
n Gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument n Gewaarmerkte afskrif van jou bestuurderslisensie, as jy een het gewaarmerkte afskrifte van jou akademiese kwalifikasies.
Wie kan nie as 'n reservis aangestel word nie?
As jy geskik bevind word, sal jou aansoek deur die Streekskommissaris goedgekeur word, en jy sal beëdig word. Jy sal nie toegelaat word om funksionele take te verrig voordat jy jou opleiding suksesvol voltooi het nie. Daarna sal 'n amptelike aanstellingsertifikaat aan jou uitgereik word.
Hierdie diens is gratis.
Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Prestasie_plan_smv_0607_afrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Om nog drukstukke van hierdie dokument te bekom, kontak asseblief: Mnr. G. Thiart
Ons gee volle erkenning aan die Provinsie se taalbeleid en streef daarna om dit toe te pas. Praktyk het egter geleer dat slegs die Engelse weergawe van die dokument in aanvraag is. Die dokument sal gevolglik so gou moontlik in die ander twee amptelike tale van die Wes-Kaap beskikbaar wees.
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke speel nie net 'n leidende rol in die ontwikkeling, bekendstelling en bestuur van die Strategiese Infrastruktuurplan vir die Provinsie nie, maar speel ook 'n belangrike rol in die doeltreffendheid van die Provinsiale en Nasionale Staatsdepartemente in die Wes-Kaap. Die oorspronklike Staatsgarage het in die vroeë vyftigerjare met sake begin en is sedertdien omskep in Staatsmotorvervoer as 'n strategiese sake-eenheid wat vir die lewering van koste-effektiewe motorvervoer verantwoordelik is. Die organisasie se hooffunksie is 'n strategiese ondersteunende rol wat die lynfunksionarisse se take versterk.
Die omskrewe rol van die Regering om as deel van die Versnelde en Gedeelde Groei-inisiatief vir Suid-Afrika (ASGISA) dienslewering op die gebied van veral die Tweede Ekonomie te verbeter, word deur 'n goed georganiseerde motorvervoerafdeling gesteun. Motorvoertuie is net nog 'n hulpmiddel in die hande van die Staatslui wat daarvoor verantwoordelik is om 'n verskil in ons land te maak terwyl ons land die Tydperk van Hoop binnegaan.
Die beskikbare hulpbronne sal beskerm en verder in 'n dinamiese organisasie ontwikkel moet word wat daarvoor verantwoordelik is om 'n aktiewe rol te speel in die ondersteuning van die Gedeeldegroei-strydplan wat die Premier van die Wes-Kaap in sy Provinsiale Rede op 10 Februarie 2006 aangekondig het. Bestaande prosesse en hulpbronne sal gevorm moet word om goeie waarde vir geld op 'n volhoubare grondslag te verseker. Die kennis wat oor baie jare opgebou is en gesofistikeerde elektroniese stelsels wat deur Staatsmotorvervoer ontwikkel is, moet verder verbeter word en ten volle benut word tot voordeel van alle kliënte.
Ek het goeie vertroue in die bekwaamhede wat in die personeelkomponent van Staatsmotorvervoer opgesluit is en glo dat hul rigtinggewende doel vir die toekoms net hul kliënte kan bevoordeel. Dit word deur hul prestasie in die verlede gerugsteun.
Die nasionale Departement van Vervoer het histories sedert die vroeë vyftigerjare die staatsvervoerfunksie vanuit 'n gesentraliseerde basis bestuur. Ooreenkomstig Vervoeromsendbrief 1 van 1988 wat deur die nasionale Departement van Vervoer uitgereik is, is die funksies met betrekking tot staatsmotorvervoer na die toenmalige provinsiale administrasies oorgedra. Die Nasionale Kabinet het sodanige oordrag van funksies met ingang van 1 April 1988 goedgekeur. Hierdie funksies is afgelei van artikel D.IV van die Staatsdienspersoneelkode wat ingevolge artikel 42 van die Staatsdienswet, 1994, steeds van toepassing is. Die vorige staatsgarages het saamgesmelt tot die huidige Staatsmotorvervoer (SMV). SMV maak deel uit van die Departement van Vervoer en Openbare Werke en funksioneer as 'n aparte Handelsentiteit.
Die handelsaktiwiteite van die SMV konsentreer hoofsaaklik op die voorsiening van staatsvoertuie aan nasionale en provinsiale departemente wat vir vervoer gebruik word sodat elke departement sy dienste doeltreffend en effektief kan lewer. Die vloot voertuie word aan die kliëntedepartemente toegeken vir 'n tydperk wat aan die ekonomiese lewensiklus van elke klas of tipe voertuig gelyk is. 'n Deel van die vloot word op 'n bystands-en tydelike grondslag uit 'n algemene poel toegeken. In ruil hiervoor hef die SMV 'n daaglikse en kilometertarief (gebruikerskoste) op die voertuie om die kapitaal-, lopende en oorhoofse koste te dek. Die SMV maak nie gebruik van bewilligde fondse nie. Die vloot word nie konvensioneel verseker by 'n privaat versekeringsmaatskappy nie, aangesien die Staat sy eie risiko dra. Aan die einde van die ekonomiese lewensiklus van 'n voertuig word dit aan diens onttrek en deur 'n nuwe voertuig vervang. Die ou voertuie word maandeliks op 'n openbare veiling verkoop.
Hierdie Strategiese Prestasieplan streef daarna om die aktiwiteite van Staatsmotorvervoer in die Wes-Kaap (die SMV) binne die Departement in lyn te bring om die mikpunte en strategieë van die Nasionale sowel as die Provinsiale Regerings te steun.
Die implementering van die strategieë in die Departemente wat deur die SMV bedien word, vereis dat die SMV hom gereed maak om te verseker dat dit behoorlik gestruktureer is en die vereiste vaardighede het om te begin lewer. Sakeprosesse moet gereeld onder die loep geneem word om moontlike leemtes en verhalingstrategieë te bepaal om enige tekortkomings reg te stel.
Dit sal nie net 'n spesifieke verantwoordelikheid op elke personeellid plaas nie, maar die bestuurspan moet ook 'n strategiese rigting inslaan om te verseker dat volgehoue dienste teen 'n mededingende prys en met hoë vlakke van kliënttevredenheid reeds bestaan.
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke het tevore Staatsmotorvervoer by sy Jaarlikse Prestasie-en Strategiese Plan ingesluit. Vanweë die feit dat die organisasie as 'n aparte handelentiteit funksioneer, is daar gedurende die 2004-'05 finansiële jaar besluit om 'n aparte Jaarverslag sowel as Prestasieplan vir hierdie Entiteit te publiseer. Die Entiteit sal voortgaan om onder beheer van die Departement sake te doen.
Die Bestuurspan van die Entiteit vergader elke kwartaal om die strategiese rigting te evalueer en aan te pas waar dit nodig is.
Die beste motorvervoerdiens.
Om daarna te streef om die leier in Staatsmotorvervoer te word deur gehalte-, geïntegreerde en koste-effektiewe motorvervoer aan provinsiale en nasionale departemente te voorsien, met inbegrip van 'n aangename, veilige en interaktiewe omgewing waar personeel die geleentheid tot ontwikkeling en selfverbetering gebied word.
Die waardering van ons personeel.
Onderlinge respek op alle vlakke van die organisasie.
Die hoogste vlak van integriteit en etiek.
Kreatiwiteit, Innovering en Leierskap.
Aanspreeklikheid en deursigtigheid.
Dienslewering rondom mense.
Die strewe om 'n lerende organisasie te wees wat geleenthede antisipeer wat deur 'n steeds veranderende omgewing gebied word.
Die volgende aspekte binne die diensleweringsomgewing maak die ruggraat van die organisasie uit en word maandeliks gemeet. Die resultate word opgesom en in die Jaarverslag gepubliseer.
Uitdaging: Die SMV sal sy kliënte via bestuursinligting en leiding moet bemagtig om met die bestuursfunksie te help. Die eskalerende kostespiraal wat aan voertuigvervoer geheg word, moet gestuit word. Die aflewerbares wat deur die nuut geïmplementeerde voertuigopspoor-en-beheerstelsel bereik word, sal as deel van die waardetoegevoegde diens benut moet word.
Die kliënte word tussen interne personeel en kliënte departemente verdeel. 'n Reeks kliënteforums en komitees is gereed om gereelde wisselwerking moontlik te maak.
Uitdaging: Die SMV sal op 'n meer senior vlak met sy kliënte departemente moet konsulteer om die diens te bevorder en toekomstige behoeftes te bepaal.
Toegangstrategie tot Dienslewering n Diensvlakooreenkoms (DVO) is opgestel en met die kliëntedepartemente bespreek. Dit is geskeduleer om in die 2006-'07 finansiële jaar geïmplementeer te word. Die DVO sal die opwindende toegewyde hulpkantoor insluit om beweerde misbruik van Staatsvoertuie aan te meld. Alle oproepe word met die betrokke kliënte departemente opgevolg. Die doel is om ongemagtigde ritte te verminder en gevolglik besteding te beperk.
Uitdaging: Die SMV sal die DVO's moet implementeer om doeltreffendheidsvlakke te kan moniteer.
Dokumentasie (bv. agendas en notules) word gestandaardiseer en volgens gestelde riglyne verwerk. Alle beleid, prosedureriglyne en interne kommunikasie word in 'n elektroniese formaat gepubliseer en gereeld versprei. Hierdie dokumente word in elektroniese formaat geberg om maklike toegang moontlik te maak. Die dienste aan kliënte word via administratiewe en tegniese hulpkantoorfasiliteite gesteun. Die kliënte departemente het almal toegang tot die webversoenbare vlootbestuurstelsel (i-FleetMan). Die behoefte is geïdentifiseer vir 'n enkele intreepunt waar navrae hanteer kan word.
Uitdaging: Die SMV sal 'n aparte webwerf vir die publikasie van dokumentasie moet ontwikkel. Dit sal vertragings uitskakel via reeds stadige en ondoeltreffende plaaslike en wyearea-netwerke. Die verskillende hulpkantoorfasiliteite moet in 'n enkele Inligtingbestuursburo geïntegreer word.
Klagtemeganisme n Toegewyde aanmeldlyn is voltyds in werking (7/24/365) waar beweerde misbruik van voertuie aangemeld kan word. Hierdie klagtes word elektronies aangeteken en met die kliënte departemente opgevolg. Terugvoering word gegee wanneer daarom versoek word. Alle verkeersoortredings wat met amptelike voertuie begaan word, word vasgelê en as deel van die risikobestuursfunksie ontleed.
Uitdaging: Die SMV sal die ontwikkeling van die risikobestuursfasiliteit binne die vlootbestuurstelsel moet finaliseer om gereelde risikoprofiele makliker te maak. Laasgenoemde moet deur kliënte departemente gebruik word om dienslewering op departementele vlak te verbeter.
Die huidige organisasie en bedryf het die afgelope vier jaar kleiner veranderings ondergaan om die organisasie te stroomlyn om aanvaarbare diensleweringstandaarde te verseker.
n mededingende werkomgewing; en n volhoubare toekoms.
Die aktiwiteite van die SMV word deur die wetgewende voorskrifte gerig wat deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999 soos gewysig deur Wet 29 van 1999) bepaal word. Die bedryfsriglyne word in die Nasionale Vervoeromsendbrief 4 van 2000 gestel. Laasgenoemde word verbreed deur die Provinsiale Beleid en riglyne wat deur die organisasie ontwikkel is. Dwarsleggende beleid word ontwikkel en gesteun via die Koördineringskomitee vir Staatsmotorvervoer (KKSMV) as die verantwoordelike subkomitee van die staats-KVB-struktuur saam met die Nasionale Departement van Vervoer, ander Provinsies, die Suid-Afrikaanse Polisiediens en die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag.
Die aktiwiteite van SMV word in groot mate deur die finansiële omgewing beïnvloed. Fondse word nie toegeken via die normale begrotingsproses wat op Staatsdepartemente van toepassing is nie. Die enigste inkomste is van die Tariefstruktuur afkomstig. Die tariewe per finansiële jaar word gegrond op reële besteding gedurende die vorige finansiële jaar plus 'n %-verhoging wat uit statistiese bronne verkry word om vir toekomstige groei voorsiening te maak.
Die implementering van 'n professionele Bestuursinligtingsburo.
Die verbetering van elektroniese stelsels om met hedendaagse verwagtings tred te hou.
Die verdere ontwikkeling en optimalisering van mensekapitaal.
Die implementering van 'n diensstandaardmanifes.
Die bekendstelling van 'n mededingende benadering in alle sakeprosesse.
Versekering dat die vloot binne sy lewensverwagting gehou word.
Die vlootvervangingsproses is 'n deurlopende proses wat ten doel het om die grootste deel van die vloot binne die ekonomiese lewensiklus te hou.
Verbetering van voertuigbestuur en -beheer.
Daar is begin met die installering van 'n voertuigopspoor-en-beheerstelsel in die voertuie. Die funksionaliteit is bedoel om die bedryfsdoeltreffendheid te verbeter met 'n spesifieke fokus op die vermindering van bedryfskoste en om bedrog te voorkom. Navorsingsresultate dui sonder twyfel daarop dat dit die effektiefste metode is waarvolgens die Staat sy behoeftes in die toekoms kan fasiliteer. Die bestaande hulpkantoor waarby die beweerde misbruik van Staatsvoertuie aangemeld word, moet in die toekoms met 'n Bestuursinligtingsburo geïntegreer word. Die opvolg van beweerde misbruik met kliënte departemente sal met die veldtog help om onnodige koste aan bande te lê.
Verhaling van alle uitstaande skuld.
Daar is sterk klem gelê op die opvolg van ou uitstaande skuld van kliënte departemente. Die meeste skuld dateer nog van die verdeling van die toenmalige Kaapprovinsie in drie provinsies. Die finale opvolgproses sal in die 2006-'07 finansiële jaar gefinaliseer word om dit af te sluit.
Ontwikkeling en implementering van effektiewe sakeprosesse.
SMV het weer na sy sakeprosesse gekyk en veranderings aangebring om te verseker dat effektiewe diensleweringstandaarde volgehou word. Diensvlakooreenkomste sal met die kliënte departemente aangegaan word. Alle bedryfsprosedures en beleidsveranderings is gereeld uitgereik en onder die kliënte versprei.
Die funksionaliteit van die vlootbestuurstelsel (FleetMan) is versterk soos beplan is om in ooreenstemming met sakeprosesse te wees.
Kliënte departemente vergader maandeliks soos beplan is om bedryfs-en finansiële sake te bestuur.
Ten einde die departementele vervoerbeamptes te bemagtig onderneem die SMV opleidingsessies. Voorts is die webversoenbare weergawe van die vlootbestuurstelsel (i-FleetMan) ook aan kliënte beskikbaar gestel.
Basiese Rekeningkundige Stelsel: Die stelsel word dwarsleggend deur die Staat gebruik om alle finansiële transaksies te bestuur.
Dokumentbestuurstelsel: Die stelsel is 'n elektroniese rekord van beleids-en proseduredokumentasie.
eFuel-stelsel: Die eFuel-stelsel is 'n elektroniese kaartlose brandstofinnamestelsel wat die gewone brandstofkaarte vervang.
Diensbillikheidstelsel: Die stelsel bly op die hoogte van indiensnamestatistiek en -vordering met die diensbillikheidsbeleid.
Lêeropspoorstelsel: Die stelsel maak dit vir personeel moontlik om die beweging van kantoorlêers te volg.
FleetMan: Dit is 'n vlootbestuurstelsel wat die SMV suksesvol gebruik om sy kernsakeaktiwiteite in die Wes-Kaap te administreer en te bestuur en om te help om hul strategiese en bedryfsteikens te haal. 'n Webversoenbare weergawe (i-FleetMan) is vir kliënte departemente beskikbaar om hulle te help om die voertuigvloot te beheer en te bestuur.
GroupWise: Die stelsel word dwarsleggend deur die hele Provinsie gebruik om e-pos en dagboeke te bestuur.
LOGIS: Die stelsel word gebruik om alle verkrygingsprosesse te bestuur en te fasiliteer.
Verliesbeheer: Die stelsel word dwarsleggend deur die hele Provinsie gebruik om alle verliese en eise te bestuur.
Meesterstelselplan: Hou rekord van die status van al die stelselvereistes. Dit bring stelselvereistes met Departementele doelwitte en strategieë asook met PRWK se IT-strategieë in ooreenstemming.
NAPS: Die stelsel word dwarsleggend deur die hele Provinsie gebruik om alle betalings te bestuur.
PERSAL: Die stelsel word gebruik om alle mensehulpbronbestuursprosesse te bestuur en te fasiliteer.
Tariefregister: Die Register is 'n rekord van die daaglikse en kilometertariewe wat kliënte departemente gevra word vir die gebruik van amptelike voertuie. Die tariewe word jaarliks hersien om vir verhogings voorsiening te maak.
Tradeworld Elektroniese Aankoopstelsel: Die stelsel word gebruik om goedere en dienste wat meer as R 5 000 kos, maar nie R 100 000 te bowe gaan nie via die LOGIS-stelsel aan te koop.
Die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis: Die databasis word vir alle verskaffers op die LOGIS-stelsel landwyd gebruik.
Voertuigopspoor-en-beheerstelsel: Die voertuigopspoor-en-beheerstelsel bestaan uit 'n opspooreenheid met 'n rekenaar aan boord wat saam met 'n antenne en klein vertooneenheid in die voertuig geïnstalleer word. Minstens drie satelliete in 'n hoë wentelbaan word gebruik om die voertuig se posisie vas te lê. Hierdie posisies (breedte-en lengtegraad) word via radioseine tussen die GPS (Globale Posisioneringstelsel) en die ontvanger in die rekenaar aan boord van die opspooreenheid bepaal. Die voertuig se "gedrag" word via 'n reeks sensors vasgelê wat onder meer met die odometer, toereteller, remstelsel en temperatuurbeheereenheid verbind is. Die posisioneringsdata word saam met laasgenoemde in die opspooreenheid geberg totdat dit via die sellulêre netwerkstelsel na 'n basisstasierekenaar gesend word.
Meetbare doelwitte is ontwikkel om die strategiese mikpunte te spesifiseer. Die resultate word in Deel B van hierdie Jaarlikse Prestasieplan vasgelê.
Sake is verder ontleed om die uitdagings te bepaal wat die sukses van die Handelsaak beïnvloed in die jare wat volg. Die strategiese kwessies wat geopper is, is met die volgende verbind.
aan die hedendaagse en spesiale vereistes van sy kliëntedepartemente voldoen?
die diensleweringstandaarde in die toekoms deur vernuwend gedrewe nuwe inisiatiewe verbeter?
op 'n koste-effektiewe vlak presteer?
die diensstandaarde en doeltreffendheidsvlakke verder verbeter?
FleetMan as 'n bestuurshulpmiddel gebruik om aktiwiteite te reguleer?
die mensekapitaal tot voordeel van diens aan die kliënte departemente ontwikkel?
uit vorige ondervinding en navorsingsresultate leer om die effektiefste/ mees ekonomiese voertuie vir die taak te verseker?
die sakeprosesse hervorm en elektroniese stelsels (rekeningkundige en bedryfstelsels) suksesvol aanpas om aan die vereistes van AARP te voldoen?
in die tweede ekonomie ingryp en 'n betekenisvolle aandeel tot die sakesektor bydra?
Staatsmotorvervoer n Enkele Program bevat Staatsmotorvervoer (die SMV) wat daarvoor verantwoordelik is om koste-effektiewe en gehaltemotorvervoer aan provinsiale en nasionale staatsdepartemente te voorsien.
Die SMV het in sy veldtog om drasties dienslewering te verbeter verkies om eFuel-kaartlose tegnologie in die voertuie te installeer om beter bestuur en beheer met betrekking tot brandstofinnameprosedures te verseker in 'n poging om moontlike bedrog te beperk. Die installering van opspoortoestelle in die hele vloot sal beter dwarsleggende benutting en beheer oor die vloot voertuie verseker, wat 'n vervangingswaarde van ongeveer R500 miljoen het. Hierdie twee inisiatiewe sal die elektroniese vlootbestuurstelsel verder aanvul.
Die SMV het 'n personeelsterkte van 112 poste en is op die platstruktuur-beginsel gegrond (verwys na Aanhagsel). 'n Paar poste is vakant vanweë personeel wat bevorder is of die Diens verlaat het. Die voorgeskrewe prosedures word gevolg om die vakatures te vul.
Vakatures word in () aangedui.
Die doel van SMV is daarop gerig om die gehalte te verbeter van motorvervoerdienste wat aan kliënte departemente gelewer word. SMV is daaraan toegewy om die doelwitte van die Nasionale Groei-en Ontwikkelingstrategie, iKapa Elihlumayo, die Geïntegreerde Volhoubare Plattelandse Ontwikkeling, Stedelike Vernuwing en Batho Pele in stand te hou en verder te verbeter.
SMV funksioneer as 'n Handelsentiteit en kragtens Tesourie-Regulasie 18.2 moet die Jaarlikse Finansiële State (JFS) van handelsake aan die Algemeen Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk (GAAP) voldoen. Die JFS van die SMV voldoen nie tans aan hierdie vereiste nie vanweë die feit dat die BRS op kontant berus terwyl GAAP 'n rekeningkundige stelsel met oploop as basis vereis.
SMV het sedert die oudit van die JFS van 2004-'05 voortgegaan met die samestelling van 'n gebruikersvoorskrif vir 'n finansiële rekeningkundige stelsel wat aan GAAP voldoen. 'n Versoek sal tot die Nasionale Tesourie gerig word om goedkeuring te kry om die stelsel aan te skaf.
Die omgewing om die Vlootfinansieringsafdeling binne die SMV sal verander om aan die huidige vereistes te voldoen.
SMV sal voortgaan om 'n koste-effektiewe diens aan sy kliënte departemente te lewer en sal voortdurend verbeterde diensleweringsmetodes en vlootprodukte najaag. Verdere navorsing en ontwikkeling sal onderneem word na ekonomiese keuses vir voertuigombouings, instandhouding en vlootbestuur. Die wêreldmarkte sal verken word. Hierdie inisiatiewe behoort dienslewering op kliënte departementsvlak te beïnvloed en behoort dus positief tot die bereiking van die mikpunte van iKapa Elihlumayo en Batho Pele by te dra. Die tweede ekonomie sal ook voordeel trek uit die toekenning van die vlootherstel-en-instandhoudingswerk wat onderneem moet word.
Die vlootbestuurstelsel (FleetMan) wat deur SMV gebruik word, is ontwerp en die afgelope vyf jaar verbeter om tred te hou met huidige vlootvereistes. Daar word beplan om die stelsel aan ander instellings van die Staat beskikbaar te stel en om hierdeur onnodige en gedupliseerde ontwikkelingskoste te voorkom.
SMV het die roete van gesofistikeerde elektroniese voertuigopspoor en vlootbeheer aangepak wat 'n voertuigvloot tot gevolg het wat effektief beheer kan word en wat ook bedrog en onnodige koste verminder. Die kennis en kundigheid wat tot op hede verwerf is, sal gebruik word om die beoogde nuwe openbare vervoerstelsel in die Wes-Kaap te beplan en te implementeer.
Die volgende Tabel gee die fokusgebiede binne die SMV saam met die verwante strategiese doelwitte weer.
STRATEGIESE MIKPUNT 1: Hou vloot binne sy lewensverwagting.
Standaardinstandhouding en -herstelwerk.
Gereelde tegniese inspeksies.
Effektiewe benutting van die vloot.
STRATEGIESE MIKPUNT 2: Verbetering van voertuigbestuur en -beheer.
Funksionele Opleiding van Vervoerbeamptes.
Implementering van 'n voertuigopspoor-en-bestuursdiens.
Bestuur van die risikobepalingstrategie.
Monitering van brandstofdoeltreffendheid.
Stigting van 'n Inligtingsbestuursburo.
STRATEGIESE MIKPUNT 3: Volle verhaling van alle uitstaande skuld.
Afskrywing van ou skuld wat nie verhaal kan word nie.
Voorkoming van verdere toename in skuld.
Elektroniese publisering van rekeningdata.
STRATEGIESE MIKPUNT 4: Ontwikkeling en implementering van effektiewe sakeprosesse.
Dokumentering van alle prosesse.
Evaluering van bestaande prosesse.
Bepaling van leemtes in prosesse.
Implementering van elektroniese sakeprosesbestuur.
Bywerking van beleid en prosedures.
STRATEGIESE MIKPUNT 5: Verbetering en versterking van elektroniese stelsels.
Formalisering van 'n permanente ontwikkelingspan.
Monitering van ontwikkelingsproses.
Bekendstelling van bestuursdienste aan buitekliënte.
Verbetering van kommunikasieplatforms.
STRATEGIESE MIKPUNT 6: Verbetering van diensgehalte aan kliënte departemente.
Herbou van gebruikte voertuie.
Implementering van verbeterde prosedures.
Bestelling van bykomende voertuie.
Voorsiening van algemene huur-en privaat gehuurde voertuie.
Gereelde publikasie van bestuursinligting.
Bevordering van nuwe inisiatiewe.
SMV het reeds die behoefte geïdentifiseer om 'n toegewyde Inligtingsbestuursburo te stig om in die behoeftes van die kliënte departemente te voorsien. Daar word beplan om die Buro van personeel te voorsien om voltyds dienste te lewer. Die Buro sal die enigste intreepunt vir alle bedryfsnavrae wees.
Die ekonomiese lewensduur van voertuie behoort te verbeter met die volle benutting van die voertuigopspoor-en-beheerstelsel in die vloot. Daar word ook verwag dat die ongemagtigde gebruik van Staatsvoertuie sal afneem en onder beheer gebring word met die elektroniese voertuiguitreiking en bewegingsverslagdoening van voertuie.
Die stadige verhaling van skuld en rekonsiliasie van finansiële transaksies sal uitgeskakel word met die beplande elektroniese koppelvlak tussen BRS en FleetMan en die implementering van 'n debietorderstelsel om fondse van kliënte departemente oor te dra om die Daaglikse en Kilometertariefeise te dek.
Daar word voorts beplan om 'n spesiale Voorsiening vir voertuigverkryging (afkamping van fondse) te vestig om met die jaarlikse vervanging van onekonomiese en oortollige voertuie te help. Dit sal die onderneming in staat stel om reserwefondse tot voordeel van die kliënte departemente te gebruik. Voorgenoemde Voorsiening sal met 'n verdere voorsiening aangevul word om alle risikoverwante besteding te dek. Die tariewe wat ingevorder en vir risikobestuur opsy gesit word, sal vir hierdie Voorsiening gebruik word. Alle surplusfondse sal in die toekoms na daaropvolgende finansiële jare oorgedra word en in ag geneem word wanneer die Tariewe bereken word.
SMV streef daarna om die vernuwing van die vloot deeglik binne die lewensduur van elke voertuig te hou, om met die funksionele opleiding van die vervoerbeamptes voort te gaan en om voertuigbestuur en -beheer met die implementering van 'n voertuigopspoor-en-bestuursdiens te verbeter.
SMV sal voortgaan om van FleetMan en die Debiteurebestuursmodule sowel as van die Funksionele Opleidingsafdeling en die tegniese personeel gebruik te maak om sy prestasie en doelwitte te meet. Kliëntopnames sal ook as 'n meetbare doelwit gebruik word.
Die SMV beoog om die voertuigopspoor-en-bestuursdiens ten volle te implementeer ten einde die bestuur van die staatsvloot te verbeter. Deur die implementering van verdere doelwitte van iKapa Elihlumayo, ens., sal die SMV direkte beheer hê oor voertuigherstelwerk wat deur sy tegniese personeel gemoniteer sal word en wat oor hierdie maatreëls sal verslag doen. SMV sal ook voortgaan om die geïdentifiseerde risiko's deur geskikte beplanning en die implementering van beheermaatreëls te bestuur.
Die Vloot Logistiese Afdeling is verantwoordelik vir die gereelde evaluering van die Mensehulpbronbestuur/-ontwikkelings-en Arbeidsverhoudingeaktiwiteite binne die SMV. 'n Diensvlakooreenkoms is met die Mensehulpbronbestuurskomponent by die Hoofkantoor van die Departement van Vervoer en Openbare Werke gesluit waarvolgens funksies gereguleer word. Daar bestaan 'n aparte Personeelforum wat twee-maandeliks vergader om die funksies intern te bestuur. Die vier Bestuurders by SMV doen regstreeks aan die Senior Bestuurder verslag en verseker sodoende strategiese fokus rondom vaardighedeontwikkeling, konflikoplossing en arbeidsharmonie.
Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes (BOOV) word voortdurend bekendgestel, wat verseker dat die personeel die voordeel van geletterdheidsopleiding geniet.
Met die afsluiting van die eerste rondte van die Posevalueringsproses in die Departement het die proses van werwing en keuring teen die pas voortgegaan. Dit bly 'n uitdaging om alle vakatures met geskikte personeel te vul in nakoming van vlootbestuursvaardighede ooreenkomstig diensbillikheidsteikens.
Menseregtekwessies kom steeds na vore. SMV word verteenwoordig in alle Departementele fokuseenhede wat geslag, die jeug, gestremdheid en MIV/vigs hanteer, wat die implementering van die aksieplanne tot gevolg het.
Die nuwe Standaardtabel van Rekeninge (SCOA) asook die omskakeling van die finansiële rekeningkundige stelsel na die Basiese Rekeningkundige Stelsel (BRS) is suksesvol geïmplementeer.
Die SMV-Handelsrekening wat gekwalifiseer was op grond daarvan dat die jaarlikse finansiële state nie ooreenkomstig die Algemeen Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk (GAAP) voorberei is nie, is omgeskakel om aan AARP te voldoen. Daar word ook beplan om 'n nuwe finansiële rekeningkundige stelsel in gebruik te neem om aan die vereistes van rekeningkunde met oploop as basis te voldoen. Dit sal die duur omskakeling van die finansiële state van kontant na oploop as basis voorkom.
Die organogram van die SMV word as 'n aparte Aanhangsel aangeheg.
Die skep van behoorlike strukture en voldoende getalle poste op toepaslike vlakke is ontwerp om effektiewe dienslewering te verseker aan die kliënte departemente wat ons bedien.
Die Departement het ook die posevalueringsproses vir al die posvlakke afgesluit en het begin met die skedulering van die hersiening van hierdie proses, na gelang dit vereis word.
Die verslagdoeningslyne aan die Senior Bestuurder van die SMV is volgens die aangehegte organogram. Die Senior Bestuurder doen verslag aan die Uitvoerende Bestuurder as Takhoof van die Tak Padinfrastruktuurt. Die Hoof van die Departement: Vervoer en Openbare Werke is ook die Rekenpligtige Beampte vir die Handelentiteit.
Die Afdeling Finansiële Beheer van die Departement, Provinsiale Interne Ouditafdeling en die Ouditeur-generaal moniteer die nakoming van en voldoening aan die delegasies en Praktyknotas van Voorsieningskettingbestuur. Die Afdeling Finansiële Beheer verskaf bykomende opleiding as dit nodig is. Finansiesinstruksies word uitgereik om departementele prosedures met betrekking tot die uitvoering van delegasies te standaardiseer.
Mensehulpbronbestuur het 'n omvattende hersiening van die MH-delegasies aangepak om verbeterde dienslewering te verseker en om lynfunksionarisse in die uitvoering van hul verantwoordelikheid te bemagtig.
Ouditnavrae wat uit die jaarlikse oudit deur die Ouditeur-generaal voortspruit, word deur die Senior Bestuurder: SMV hanteer en afgehandel.
Die interneoudit-funksie van die Wes-Kaapprovinsie word op 'n gesentraliseerde basis uitgevoer.
Die SMV beskou die voldoening aan die WOFB as 'n prioriteit.
<fn>GOV-ZA. Professionaldriverspermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Professionele bestuurspermit is bedoel vir individue wat sekere soorte voertuie moet bestuur. Die permit word bykomend tot die gewone bestuurslisensie uitgereik.
n vragvoertuig, 'n insleepvoertuig of 'n bus voertuie wat meer as 3 500 kg weeg en ontwerp is om 12 of meer mense te vervoer.
vragvoertuig: jy moet 18 jaar of ouer wees passasiersvoertuig: jy moet 21 jaar of ouer wees voertuig wat gevaarlike vrag vervoer: jy moet 25 jaar of ouer wees.
n geldige bestuurslisensie vir die betrokke voertuig het deur 'n dokter as medies geskik verklaar is deur 'n goedgekeurde opleidingsliggaam gesertifiseer is nie skuldig bevind is aan dronkbestuur, roekelose of nalatige bestuur of aan 'n geweldsmisdaad nie en indien jou lisensie nog nooit opgeskort was nie.
Slegs sekere veroordelings binne die afgelope vyf jaar kan 'n aansoeker diskwalifiseer om 'n professionele bestuurspermit te bekom. Veroordelings wat ouer as vyf jaar is, word nie in aanmerking geneem nie.
Die operateur of eienaar van 'n motorvoertuig waarvoor 'n professionele bestuurspermit nodig is, mag nie 'n ander persoon die voertuig op 'n openbare pad laat bestuur nie tensy die ander persoon 'n professionele bestuurspermit vir die toepaslike kategorie besit.
Vul aansoekvorm PD1, in en dien dit by die betrokke owerheid in.
Ondergaan 'n oogtoets by die toetssentrum.
n geldige bestuurslisensie n opleidingsertifikaat n mediese sertifikaat in enige ander professionele bestuurspermit of openbare bestuurspermit wat jy reeds besit.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Nadat jy betaal het, sal jy na die naaste polisiekantoor verwys word om 'n veroordelingsverslag aan te vra.
Jy sal in kennis gestel word as die professionele bestuurspermit gereed is om afgehaal te word. Jy moet jouself kan identifiseer wanneer jy die kaart kom afhaal. Kaarte wat nie binne 120 dae afgehaal word nie, sal vernietig word.
Die permit sal binne agt tot twaalf weke gereed wees.
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.11649.11649.2010-03-24.af.txt</fn>
Om 'n rekenaarprogram vir Nood -en Rampbestuurstelsel te voorsien. Die rekenaarprogram sal vir rampbestuursgereedheid en beplanning aangewend word. Die bestuurstelsel sal vir die pro-aktiewe bestuur van noodgevalle en rampe asook die koördinering van mannekrag en toerusting tydens insidente aangewend word.
Die programmatuurprogram (GEMC3) kan 'n insident opskuif van munisipale vlak na die volgende bestuursvlak en beskik oor die vermoë om die betrokke rampbestuursplan te aktiveer.
Sterk karterings- en regstreekse voertuig- en hulpbronopspoorvermoë.
Log van die impak van 'n ramp.
Lê van 'n ouditspoor stap vir stap om te bepaal wie wat en wanneer gedoen het namate die rampingryping plaasvind.
Die verskaffing van situasieverslae vir die Nasionale Rampbestuursentrum.
Een van die kwessies wat aandag moet geniet, is die orde van samehang tussen die munisipaliteite en SITA se Openet Wyearea-netwerk. Eers as hierdie orde van samehang vasgestel is, kan die instelling 'n aanvang neem.
Verskeie hutte is op Sondag 23 September 2002 in die informele nedersetting op Grabouw deur brand verwoes en honderde mense is dakloos gelaat.
Die 2003 Krieketwêreldbekertoernooi is in Suid-Afrika aangebied en deelnemende spanne het op 'n hele aantal krieketvelde oor Suid-Afrika deelgeneem. Die sowat 20 wedstryde wat in die Wes-Kaap gespeel is, het op die Nuweland Krieketstadion in Kaapstad en die Boland Krieketstadion in die Paarl plaasgevind.
Die organiseerders van die Krieketwêreldbekertoernooi het geen moeite ontsien om die veiligheid van die krieketspelers, die toeskouers en besoekende hoogwaardigheidsbekleërs te verseker nie. Dit is moontlik gemaak deur uitvoerige rampbestuursplanne vir albei krieketstadions op te stel.
Die negatiewe publisiteit wat aan die 2002 Fietstoer gekoppel was, het kommer veroorsaak en die wedrenorganiseerders het die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om hulp genader. Die Provinsiale Regering het ingestem om hiermee hulp te verleen.
Provinsiale Mediesenooddiensambulanse is aan die organiseerders beskikbaar gestel.
RBIBS is aan die wedrenorganiseerders beskikbaar gestel.
Mediesenooddienspersoneellede het die wedrenorganiseerders bygestaan met insidentbestuur; die neem van oproepe en die registrasie van insidente in die RBIBS, asook die stuur van hulptoerusting na insidente.
Gedurende Maart 2003 het 'n afsnylaedrukgebied oor die Bolandse berge ontwikkel. Namate die afsnylaag verdiep het, het 'n weertoestand ontwikkel wat gelei het tot buitengewone swaar reën oor die hele Suid- Kaap streek. Vanweë die vloedskade wat gevolg het, het die Staatspresident die streek tot 'n nasionale rampgebied verklaar.
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.11649.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Om 'n rekenaarprogram vir Nood -en Rampbestuurstelsel te voorsien. Die rekenaarprogram sal vir rampbestuursgereedheid en beplanning aangewend word. Die bestuurstelsel sal vir die pro-aktiewe bestuur van noodgevalle en rampe asook die koördinering van mannekrag en toerusting tydens insidente aangewend word.
Die programmatuurprogram (GEMC3) kan 'n insident opskuif van munisipale vlak na die volgende bestuursvlak en beskik oor die vermoë om die betrokke rampbestuursplan te aktiveer.
Sterk karterings- en regstreekse voertuig- en hulpbronopspoorvermoë.
Log van die impak van 'n ramp.
Lê van 'n ouditspoor stap vir stap om te bepaal wie wat en wanneer gedoen het namate die rampingryping plaasvind.
Die verskaffing van situasieverslae vir die Nasionale Rampbestuursentrum.
Een van die kwessies wat aandag moet geniet, is die orde van samehang tussen die munisipaliteite en SITA se Openet Wyearea-netwerk. Eers as hierdie orde van samehang vasgestel is, kan die instelling 'n aanvang neem.
Verskeie hutte is op Sondag 23 September 2002 in die informele nedersetting op Grabouw deur brand verwoes en honderde mense is dakloos gelaat.
Die 2003 Krieketwêreldbekertoernooi is in Suid-Afrika aangebied en deelnemende spanne het op 'n hele aantal krieketvelde oor Suid-Afrika deelgeneem. Die sowat 20 wedstryde wat in die Wes-Kaap gespeel is, het op die Nuweland Krieketstadion in Kaapstad en die Boland Krieketstadion in die Paarl plaasgevind.
Die organiseerders van die Krieketwêreldbekertoernooi het geen moeite ontsien om die veiligheid van die krieketspelers, die toeskouers en besoekende hoogwaardigheidsbekleërs te verseker nie. Dit is moontlik gemaak deur uitvoerige rampbestuursplanne vir albei krieketstadions op te stel.
Die negatiewe publisiteit wat aan die 2002 Fietstoer gekoppel was, het kommer veroorsaak en die wedrenorganiseerders het die Wes-Kaapse Provinsiale Regering om hulp genader. Die Provinsiale Regering het ingestem om hiermee hulp te verleen.
Provinsiale Mediesenooddiensambulanse is aan die organiseerders beskikbaar gestel.
RBIBS is aan die wedrenorganiseerders beskikbaar gestel.
Mediesenooddienspersoneellede het die wedrenorganiseerders bygestaan met insidentbestuur; die neem van oproepe en die registrasie van insidente in die RBIBS, asook die stuur van hulptoerusting na insidente.
Gedurende Maart 2003 het 'n afsnylaedrukgebied oor die Bolandse berge ontwikkel. Namate die afsnylaag verdiep het, het 'n weertoestand ontwikkel wat gelei het tot buitengewone swaar reën oor die hele Suid- Kaap streek. Vanweë die vloedskade wat gevolg het, het die Staatspresident die streek tot 'n nasionale rampgebied verklaar.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.11657.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die belangrikste doel van hierdie studie is om gepaste gebruikersvriendelike werktuie vir die bestuur van besluitondersteuning vir die Wes-Kaap te ontwikkel om die Provinsiale Bestuur te help met die uitvoering van risiko- en kwesbaarheidsanalise en om toepaslike strategieë vir rampvoorkoming en -verligting vir die Provinsie te formuleer.
Rampbestuur is verantwoordelik vir die identifisering van potensiële gevare, terwyl die lyndepartemente en munisipaliteite verantwoordelik is vir die voorkoming en vermindering van die risiko van toepaslike gevare. Gedurende die 2002-2003-boekjaar is die Universiteite van Kaapstad en die Vrystaat aangestel om die eerste fase van die Risiko- en Kwesbaarheidsanaliseprojek te onderneem, naamlik om potensiële gevare in die Wes-Kaap te identifiseer.
Die opstel van gestandaardiseerde gebruikervriendelike kaarte van natuurlike en ander gevare.
Die voorstelling van sulke gevare in GIS-formaat (GIS = geografiese inligtingstelsel) wat gekoppel kan word aan ander provinsiale kaarte en inligting om beplanning en rampbestuurpogings te verbeter.
Die gebruik van rekenaars en kommunikasietegnologie by die tydige en doeltreffende manipulering en verskuiwing van data word deur die Wes-Kaapse Provinsiale Regering erken.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.82958.82958.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program (GMIP) is nasionaal ontwikkel om munisipaliteite te steun mt die verskaffing van nuwe infrastruktuur, sowel as die opknapping en opgradering van bestaande infrastruktuur, veral in benadeelde gemeenskappe.
Munisipaliteite is die primêre verskaffers van dienste aan inwoners. Dit sluit toegang tot water, sanitasie, die bestuur van vaste afval, bekostigbare en veilige bronne van energie, vervoer, onderwys, gesondheidsdienste en skuiling, sowel as doeltreffende rampbestuur in. GMIP-geld word in sewe projekkategorië toegedeel (water, sanitasie, paaie, vaste afval, gemeenskapsgeriewe, gemeenskapsbeligting en afvoerwater).
GMIP in die Wes-Kaap het van 1997 tot 2004 R689,1 miljoen aan 1 063 munisipale infrastruktuurprojekte bestee, wat ook werk vir ongeveer 2 411 miljoen persoonsdae geskep het.
Behuisingsprojekte kan vasval, soms weens die teenstrydige behoeftes en eise in gemeenskappe.
n Raamwerk is geskep vir die voorkoming en vermindering van brande en stadige oorstromings in informele nedersettings om doeltreffende rampbestuur in die gebiede te verseker. Gebiede wat voordeel behoort te trek uit meer doeltreffende noodoptrede sluit Brown's Farm, Guguletu, Kruispad, Kosovo, Wallacedene en Doringwacht in.
n Samewerkende regeringspitsberaad vir alle plaaslike regering-raadslede is op 21 Junie 2004 gehou. Dit behoort beter samewerking tussen provinsiale en plaaslike regering tot gevolg te hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.82958.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Gekonsolideerde Munisipale Infrastruktuur Program (GMIP) is nasionaal ontwikkel om munisipaliteite te steun mt die verskaffing van nuwe infrastruktuur, sowel as die opknapping en opgradering van bestaande infrastruktuur, veral in benadeelde gemeenskappe.
Munisipaliteite is die primêre verskaffers van dienste aan inwoners. Dit sluit toegang tot water, sanitasie, die bestuur van vaste afval, bekostigbare en veilige bronne van energie, vervoer, onderwys, gesondheidsdienste en skuiling, sowel as doeltreffende rampbestuur in. GMIP-geld word in sewe projekkategorië toegedeel (water, sanitasie, paaie, vaste afval, gemeenskapsgeriewe, gemeenskapsbeligting en afvoerwater).
GMIP in die Wes-Kaap het van 1997 tot 2004 R689,1 miljoen aan 1 063 munisipale infrastruktuurprojekte bestee, wat ook werk vir ongeveer 2 411 miljoen persoonsdae geskep het.
Behuisingsprojekte kan vasval, soms weens die teenstrydige behoeftes en eise in gemeenskappe.
n Raamwerk is geskep vir die voorkoming en vermindering van brande en stadige oorstromings in informele nedersettings om doeltreffende rampbestuur in die gebiede te verseker. Gebiede wat voordeel behoort te trek uit meer doeltreffende noodoptrede sluit Brown's Farm, Guguletu, Kruispad, Kosovo, Wallacedene en Doringwacht in.
n Samewerkende regeringspitsberaad vir alle plaaslike regering-raadslede is op 21 Junie 2004 gehou. Dit behoort beter samewerking tussen provinsiale en plaaslike regering tot gevolg te hê.
<fn>GOV-ZA. Projects.14716.84431.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kaapse Toegang is daarop gemik om aan die armer mense van ons provinsie (wat nie rekenaars kan bekostig nie) toegang tot rekenaars, die internet, e-pos, en inliging oor regeringsdienste, wat tans op die Cape Gateway webblad beskikbaar is, te gee.
Vorige pogings om rekenaars en die internet na plattelandse of benadeelde gemeenskappe te bring het nie daarin geslaag om eers die belangstelling en belegging van die gemeenskap wat gedien word in te win nie. Dit het veroorsaak dat die bron nie behoorlik benut is nie.
Kaapse Toegang volg 'n langtermyn benadering met die Plattelandse Gemeenskappe Toegangprojek deur eers e-gemeenskapforums in bepaalde gemeenskappe te stig. Die forums bestaan uit verteenwoordigers van alle dele van die gemeenskap wat 'n belang by toegang het.
Die e-gemeenskapforums kan dan vennootskappe vorm en steun rondom bestaande rekenaar- en internet-geriewe opbou. Dit sluit dié in skole en Veeldoelige Gemeenskapsentrums (VDGS's) in. Hulle kan ook deur inisiatiewe soos die Bibliotekeprojek die gepaste en werkbare instelling van toegang tot nuwe geriewe verseker.
Die blote gebruik van bestaande geriewe is dalk nie altyd genoeg nie, veral nie in gebiede waar daar min fasiliteite is nie. Die Bibliotekeprojek is dus gemik op die bekendstelling van toegang tot biblioteke.
Drie toetsbiblioteke, wat verspreide kenmerke van diep-platteland, half-stedelik en stedelik het, is gekies. Dié plekke is ook tegnies beoordeel om lewensvatbaarheid te verseker. Waardevolle lesse behoort in die toetstydperk van die biblioteekprojekte geleer te word, wat die uitbreiding van die projek sal rig.
Premier Rasool moedig mense aan om Cape Gateway te gebruik om meer oorregeringsinligting en -dienste te wete te kom.
Kaapse Toegang is 'n langtermyn program. Mense wat nie internettoegang het nie, kan egter reeds telefonies toegang tot die inligting oor regeringsdienste op die Cape Gateway webblad kry (0860 142 142), of hulle kan die instapsentrum by Langstraat 142, Kaapstad besoek.
Die Wetsontwerp op die Wes-Kaapse Jeugkommissie is op 17 Augustus 2004, binne die 100 dae van die nuwe regering, by die Provinsiale Parlement ingedien.
Die Wetsontwerp het toe vir kommentaar in die Staatskoerant verskyn. As die 21-dae kommentaartydperk verstryk het, sal die betrokke Komitee die kommentaar wat ontvang is oorweeg voordat die finale Wetsontwerp bespreek en deurgevoer word.
Die voorgestelde Jeugkommissie se rol sal wees om die regering te help om die programme van die regering te monitor en te beoordeel in soverre die uitkomste daarvan die jeug raak. Sowat 65% van die provinsie se bevolking is jonger as 35.
Die Kommissie sal ook verantwoordelik wees vir die bevordering van eenheid en patriotisme onder die jeug en as 'n verbinding met Nasionale, ander Provinsiale en Plaaslike Regering jeugstrukture dien.
Die voorgestelde struktuur vir die Kommissie is drie voltydse lede en nie meer as ses deeltydse lede nie. 'n Hoof-uitvoerende beampte sal die leiding neem.
Die Wysigingswetsontwerp op die Provinsiale Ontwikkelingsraadwet is binne die 100 dae van die nuwe regering by die Provinsiale Parlement ingedien en op 18 Junie 2004 vir kommentaar in die Staatskoerant gepubliseer.
Die Provinsiale Ontwikkelingsraad is 'n statutêre raad wat verantwoordelik is vir die koördinering, inisiëring en fasilitering van konsensus onder belanghebbers in die provinsie. Die wysigingswet is nodig om die uitgediende wet waaronder die raad val op datum te bring.
Met die sluiting van die Novel-fabriek in Atlantis se deure sou sowat 300 werknemers hulle werk verloor het. Die Premier se kantoor het betrokke geraak en gereël dat geld deur 'n swart ekonomiese bemagtigingsmaatskappy beskikbaar gestel is vir die aankoop en heropening van die fabriek. Die fabriek is een dag na die eerste 100 dae van die nuwe regering geopen.
<fn>GOV-ZA. Projects.14934.82975.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Landbou-opleiding het vir die mense van die Weskusstreek meer toeganklik geword met die opening van die Clanwilliam-landbouskool op Vrydag 6 Augustus 2004. Die skool, 'n satellietkampus van die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding: Elsenburg, is spesifiek ontwerp vir plaaswerkers en boere in die gebied met beperkte bronne.
Satellietkampusse neem landbou-opleiding na die mense wat dit die nodigste het. Talle boere met beperkte bronne en plaaswerkers in plattelandse gebiede sukkel om kursusse by die hoofkampus in Stellenbosch by te woon. Daarom word satellietkampusse as deel van die bemagtigingsprogram van die Provinsiale Departement van Landbou geopen. Die eerste satellietkampus is in 2003 in George geopen, en kursusse is ook in Oudtshoorn aangebied.
Ongeveer 48 kort kursusse in vakke soos Landbou en Finansiële Bestuur, Lewensvaardighede, Groenteproduksie, Vrugteproduksie, Wingerdbou, Diereproduksie (grootvee, kleinvee en pluimvee) en Landbou-ingenieurswese word deur die Kaapse Instituut aangebied.
Die kursusse word op Nasionale Kwalifikasie-raamwerk vlakke 1 tot 4 (voor-matriekvlak) aangebied, en omtrent 2,000 studente word reeds jaarliks só opgelei. Die opening van die Clanwilliam-skool behoort die aantal te verhoog wanneer daar in Oktober 2004 met die kursusse begin word.
Die Premier van die Wes-Kaap, Mnr Ebrahim Rasool, vergesel van die Minister van Landbou, Cobus Dowry, het die skool by die Augsburg-gimnasium in Clanwilliam geopen, en by 'n belofte gehou wat die Premier vir sy eerste 100 dae in die amp gemaak het.
Daar is gehoop dat 'n landbou-uitvoerooreenkoms vir die uitvoer van lamsvleis aan die been binne die eerste 100 dae met die Europese Unie (EU) onderteken sou kon word.
Dit is moontlik gemaak deur die ondertekening van 'n protokol met die EU vir die registrasie van skaapplase en die daaropvolgende akkreditasie van 'n aantal plase. Die abattoir in Swellendam is ook vir uitvoere na die EU goedgekeur.
Die EU wou die uitvoerstelsels self inspekteer en goedkeur voordat hulle die ooreenkoms onderteken en sou dit in Junie 2004 gedoen het.
Die Nasionale Departement van Landbou het egter die besoek van die EU aan die geakkrediteerde plase in die Karoo uitgestel, omdat hulle nie in staat is om die huidige uitbraak van bek-en-klouseer in Limpopo en van voëlgriep in die Karoo, saam met 'n besoek deur die EU te hanteer nie.
Die Provinsiale Departement van Landbou sal steeds ontwikkelings steun met betrekking tot die ondertekening, wat 'n seën vir Karoo-boere behoort te wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.14939.134360.134360.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die kulturele bedrywe in die Wes-Kaap te bevorder deur plaaslike kunstenaars te steun.
Besoek vir meer kunswerke deur dié en ander Suid-Afrikaanse kunstenaars www.saart.co.za.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme het die KunsDÉcor Projek ook bekend as Kuns in Ondernemings, van stapel gestuur om kunstenaars in die Wes-Kaap 'n platform te gee om hulle produkte in 2005 te bemark. Die projek word beskou as 'n belangrike inisiatief in die ontwikkeling van die skeppende kunste en kulturele bedrywe op 'n baie praktiese manier.
Kunstenaars uit die Wes-Kaap moes "Die Wêreld van Werk in die Wes-Kaap" vasvang. Tonele wat oorlewingsondernemings, kleinsake en mense wat in formele organisasies werk uitbeeld, is ingedien.
Die skilderye moes in akriel- of olieverf wees op veselbord of doek en moes 60 cm wyd en 40 cm diep wees. Aansoekers op die kortlys het 'n keuringsproses ondergaan. Die skilderye moes binne twee weke van die datum van aanstelling af voltooi wees.
Die Departement beoog om 'n versameling skilderye oor 'n tydperk op te bou. Besonderhede van die kunstenaars word beskikbaar gemaak om potensiële kopers in staat te stel om die kunstenaars direk te skakel.
Lede van die groep kunstenaars het uitgestal by die Toerismeskou (2005), Kleinsakeweek (2005) en in die KunsteKaap Marmervoorportaal, KunsteKaap, Kaapstad in Maart 2006 tydens die Kaapstadfees. Die Departement het die werke van 20 kunstenaars uit die Wes-Kaap ingeskryf vir POSITIEF 2006.
Velile Soha het van jongs af in kuns belanggestel. Hy het teken, beeldhou, fotografie, skilder, grafiese kuns en kunsgeskiedenis bestudeer. As 'n voltydse kunstenaar is Velile se werk uitgestal op verskeie solo- en groepuitstallings in Suid-Afrika, Namibië, Amerika en Europa. "My doel is om ander gemeenskappe te wys hoe my mense lewe," sê Velile.
Robert Thembinkosi van Zwelethemba in Worcester het in 1980 die skone kunste bestudeer. Hy het plaaslik en internasionaal uitgestal. Robert skryf ook poësie en kortverhale. "Ek skilder muurpanele, baniere en kennisgewingsborde en leer die kinders van Zwelethemba (die geheime) van die skone kunste," sê Robert.
Raymond Lawrence is van Arniston. Hy is nie gevorm deur formele kunsopleiding nie en het plaaslike tonele begin teken terwyl hy nog op skool was. "Ek skilder Kassiesbaai en ander tonele net uit geheue, eerder as om op die toneel te wees," sê hy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.14939.134360.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die kulturele bedrywe in die Wes-Kaap te bevorder deur plaaslike kunstenaars te steun.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme het die KunsDécor Projek ook bekend as Kuns in Ondernemings, van stapel gestuur om kunstenaars in die Wes-Kaap 'n platform te gee om hulle produkte in 2005 te bemark. Die projek word beskou as 'n belangrike inisiatief in die ontwikkeling van die skeppende kunste en kulturele bedrywe op 'n baie praktiese manier.
Kunstenaars uit die Wes-Kaap moes "Die Wêreld van Werk in die Wes-Kaap" vasvang. Tonele wat oorlewingsondernemings, kleinsake en mense wat in formele organisasies werk uitbeeld, is ingedien.
Die skilderye moes in akriel- of olieverf wees op veselbord of doek en moes 60 cm wyd en 40 cm diep wees. Aansoekers op die kortlys het 'n keuringsproses ondergaan. Die skilderye moes binne twee weke van die datum van aanstelling af voltooi wees.
Die Departement beoog om 'n versameling skilderye oor 'n tydperk op te bou. Besonderhede van die kunstenaars word beskikbaar gemaak om potensiële kopers in staat te stel om die kunstenaars direk te skakel.
Lede van die groep kunstenaars het uitgestal by die Toerismeskou , Kleinsakeweek en in die KunsteKaap Marmervoorportaal, KunsteKaap, Kaapstad in Maart 2006 tydens die Kaapstadfees. Die Departement het die werke van 20 kunstenaars uit die Wes-Kaap ingeskryf vir POSITIEF 2006.
Velile Soha het van jongs af in kuns belanggestel. Hy het teken, beeldhou, fotografie, skilder, grafiese kuns en kunsgeskiedenis bestudeer. As 'n voltydse kunstenaar is Velile se werk uitgestal op verskeie solo- en groepuitstallings in Suid-Afrika, Namibië, Amerika en Europa. "My doel is om ander gemeenskappe te wys hoe my mense lewe," sê Velile.
Raymond Lawrence is van Arniston. Hy is nie gevorm deur formele kunsopleiding nie en het plaaslike tonele begin teken terwyl hy nog op skool was. "Ek skilder Kassiesbaai en ander tonele net uit geheue, eerder as om op die toneel te wees," sê hy.
<fn>GOV-ZA. Projects.14959.102911.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Cape Access-projek gaan die voordele van inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT) na gemeenskappe in alle dele van die Wes-Kaap uitbrei. Cape Access is 'n mens-gerigte projek wat IKT beskou as 'n hulpmiddel wat kennis uitbou en geleenthede skep. Met die projek kry gemeenskappe toegang tot rekenaars en die internet, sowel as die vernuf om die hulpmiddel te gebruik.
Die Cape Access-program gebruik beide nuwe en bestaande infrastruktuur om plattelandse gemeenskappe toegang te gee tot inligtingstegnologie en die voordele wat dit inhou. Deur bestaande rekenaarsentrums in plaaslike skole en veeldoelige sentrums te gebruik, help Cape Access gemeenskappe om die meeste voordeel uit die geriewe te trek. Nuwe rekenaarsentrums is opgerig in biblioteke in gemeenskappe waar daar geen geriewe was nie of bykomende geriewe nodig was.
Die loodsplekke wat in biblioteke is gebruik die Smart Cape-tegnologie wat deur die Stad Kaapstad ontwikkel is vir die Kaapstadse biblioteek-toeganklikheidsprojek (Smart Cape). Dit gee gebruikers die geleentheid om aanlyn te registreer, hulle eie e-posrekeninge op te stel en toegang tot die internet te hê. Gebruikers word beperk tot sessies van 45 minute by enige van die vyf biblioteekrekenaars.
Die VDS- en skoolgeriewe gebruik die bestaande tegnologie by die persele. Dit kan in die toekoms opgegradeer word om gebruikers e-posrekeninge te gee.
Elke Cape Access-perseel draai om 'n e-Gemeenskapsforum, wat bestaan uit verskeie verteenwoordigers van die gemeenskap, wat gemeenskapsleiers, nie-regeringsorganisasies in die gemeenskap, verteenwoordigers van die perseel en gemeenskapslede wat belangstel insluit.
'n Ontsaglike hoeveelheid tyd en energie is bestee aan die samestelling van die forums, omdat navorsing wys dat baie ander tele-sentruminisiatiewe misluk het omdat hulle te veel toegespits was op die tegnologiese aspekte en nie genoeg op die menslike kwessies wat aanvaarding, opleiding en bevordering betref nie. Dit is noodsaaklik dat gemeenskappe 'n leidende rol moet speel om vas te stel wat vereis word en hoe die projek moet werk. Gemeenskappe moet ook verantwoordelikheid aanvaar vir die volgehoue gebruik van die geriewe.
Die e-Gemeenskapsforums sal toegang tot die geriewe en ander logistieke sake bestuur. Hulle moet ook die gemeenskap aanvuur en sal 'n sleutelrol speel in die opleiding van gemeenskapslede.
Die Cape Access-projek is deel van 'n groep e-genootskapsprojekte wat op die oomblik gelewer word deur die Sentrum vir e-Innovasie. Die projekte hou onderling verband en benader IKT en ontwikkeling holisties.
Opleidingsteun sal aan die e-Gemeenskapsforums verskaf word deur die Sentrum vir e-Innovasie se Cape Skills e-Geletterdheidsprojek. Die projek sal lede van die e-Gemeenskapsforums oplei en hulle sal op hulle beurt lede van die gemeenskap touwys maak. Die inisiatief word hanteer in vennootskap met bridges.org.
Cape Gateway is 'n kanaal waardeur mense maklike toegang tot regeringsinligting en -dienste kan kry. Gebruikers van die Cape Access-geriewe sal voorgestel word aan die Cape Gateway-poortwebwerf en opleiding sal verskaf word oor hoe om die webwerf en ander regerings-aanlyninligtingsdienste te gebruik.
Ander projekte wat inskakel by Cape Access sluit die RED-deur, Biblioteeksakehoekies en Veeldoelige Gemeenskapsentrums in.
Die Sentrum vir e-Innovasie het tot 2006 geld vir die Cape Access-projek verskaf. Bykomende steun word gegee deur die Stad Kaapstad, deur die tegnologie, vaardigheid en ondervinding wat opgebou is met die Smart Cape-projek.
As die loodsprojekpersele eers voluit werk en deeglik beoordeel is, sal die Cape Access-model (soos aangepas op grond van die beoordelings) na ander gemeenskappe uitgebrei word. Daar word beplan dat bykomende geld vir dié uitbreiding verkry sal word van finansieringsorganisasies en sake-ondernemings.
Skep van e-Gemeenskapsforums.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.14968.101464.101464.2010-03-02.af.txt</fn>
Dié program is deel van die Red-deur-uitreikprogram.
Gee my meer inligting oor die projek.
Sal ek die R1 000 in kontant kry?
Wanneer sluit inskrywings vir die program?
Kan ek meer as een inskrywing instuur Sê nou maar ek het meer as een goeie idee?
Kan ek inskryf as ek reeds 'n onderneming het?
Sal ek die geld moet teruggee?
Kan meer as een familielid vir die veldtog inskryf?
Kan ons die geld saamgooi of saam inskryf?
Is dit net bedoel vir voorheen benadeelde mense?
Wat gebeur as die onderneming nie slaag nie?
Sal daar iemand wees wat ons sal help?
Ek kom nie oor die weg met my mentor nie. Wat kan ek doen?
Ek het 'n graad / Ek het studeer. Kan ek inskryf?
Die Wes-Kaapse regering sal 1 000 werklose mense elk 'n R1 000 gee om hulle eie ondernemings op die been te bring. Al wat jy moet hê is 'n GOEIE sake-idee. As ons daarvan hou, sal ons jou 'n R1 000 en GRATIS kennersraad gee.
Enige Suid-Afrikaanse burger wat ouer as 18 is, wat in die Wes-Kaap woon, mag inskryf.
Aansoekvorms kan afgehaal en afgelewer word by openbare biblioteke en Red-deurkantore of afgelaai word.
Lees die reëls en advertensie hier.
Daarna sal daar met almal wat ingeskryf het in verbinding getree word om inligting na te gaan.
n Eerste ronde uitdunproses sal volg en persoonlike onderhoude sal in September met die deelnemers wat deurdring gevoer word.
Aan die einde van Oktober sal die 1 000 name aangekondig word.
Die deelnemers sal bygestaan word met die opstel van 'n sakeplan gegrond op hulle idee met die hulp van 'n mentor.
Hulle sal een maand hê om dit te voltooi.
Die R1 000 sal dan toegeken word.
Vir drie maande daarna sal die onderneming bygestaan word en gemonitor word deur 'n verpligte mentor.
n Finale ontleding sal gedoen word en die wenners sal in Maart 2006 aangekondig word.
Die wenners sal tot R5 000 kry om hulle ondernemings mee uit te brei.
Dit is 'n inisiatief van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme.
Sal ek die R1 000 in kontant kry?
Wanneer sluit inskrywings vir die veldtog?
Kan ek meer as een inskrywing instuur Sê nou maar ek het meer as een goeie idee?
Nee, jy sal die beste een moet kies vir jou sukses.
Kan ek inskryf as ek reeds 'n onderneming het?
Nee, die veldtog is net vir mense wat werkloos is. Vir mense wat geen inkomste hoegenaamd het nie.
Sal ek die geld moet teruggee?
Ja, maar ondernemings wat nie slaag nie, sal nie gestraf word nie, maar hulle sal rekenskap moet gee van die geld wat uitgegee is. As daar vasgestel word dat die geld op 'n roekelose manier gebruik is, of vir 'n ander doel as die goedgekeurde sakeplan, sal die deelnemer die geld moet terugbetaal.
Kan meer as een familielid vir die veldtog inskryf?
Ja, in hulle eie hoedanigheid en met hulle eie sake-idee.
Kan ons geld saamgooi en saam inskryf?
Nee, een persoon en een idee per inskrywing. Geld kan nie saamgegooi word nie.
Is dit net vir voorheen benadeelde mense?
Nee, alle burgers mag inskryf, maar jy moet werkloos wees.
Wat gebeur as die onderneming nie slaag nie?
Jy sal nie gestraf word as die onderneming nie slaag nie, maar jy sal moet rekenskap gee vir die prosedures wat jy met die onderneming gevolg het.
Sal daar iemand wees wat ons sal help?
Ja, elke persoon sal 'n VERPLIGTE mentor kry.
Ek kom nie klaar met my mentor nie, wat kan ek doen?
Klagtes/ontevredenheid kan aan die oorhoofse projekbestuurder gestuur word, wat die saak sal hanteer.
Ek het 'n graad / Ek het studeer Mag ek inskryf?
Natuurlik, mits jy nie op die oomblik werk of voltyds studeer nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.14968.82985.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Toegang tot finansiering is een van die grootste probleme waarmee kleinsake te doen kry. Finansiële instellings stel streng vereistes vir lenings, wat dikwels sekuriteit, soos vaste eiendom, insluit.
Tog het entrepreneurs en potensiële entrepreneurs dikwels min bronne en niks om as waarborg vir 'n lening aan te bied nie. Die gebrek aan finansiering is 'n groot struikelblok in die ontwikkeling van nuwe klein, medium en mikro-ondernemings (KMMO's).
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme se mikpunt is dus om oor die volgende drie jaar elke jaar minstens R50 miljoen in te samel om 'n leningsfonds (wat as RED-finansiering bekend staan) daar te stel. Dit sal finansiering aan KMMO's verskaf wat nie voldoen aan die gewone maatstawwe vir lenings van hoofstroom banke en finansiële instellings nie, maar 'n lewensvatbare sakeplan het. Minister Lynne Brown het in die eerste 100 dae altesaam R35 miljoen vir die Red-finansieringsfonds ingesamel.
n Voorvereiste vir 'n lening van Red-finansiering is dat die begunstigdes moet deelneem aan 'n volledige mentorskap en vaardigheid-ontwikkelingsprogram wat vir nuwe ondernemings en entrepreneurs ontwikkel is. Dit sal die ondernemings wat finansier word help om volhoubaar te wees - en dus ook in staat te wees om hulle lenings terug te betaal.
Die Departement sal ook 'n intensiewe veldtog voer om finansiële instellings aan te moedig om hulle standaarde aan te pas sodat meer KMMO's toegang tot konvensionele lenings kan kry.
Kenners beraam dat ongeveer sewe uit elke twaalf nuwe Suid-Afrikaanse ondernemings nie slaag nie. Hoewel dit deels toegeskryf kan word aan onvoldoende finansiering, kan 'n gebrek aan mentorskap en steun ook 'n belangrike rol speel.
Om iets aan die probleem te doen het verteenwoordigers van die Wes-Kaap se vier maatskaplike vennote, Gemeenskap, Arbeid, Sake en Regering, in November 2003 op die Provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad besluit om met 'n proefprogram te begin om 100 bestaande klein, medium en mikro-ondernemings te help deur intensiewe mentorskap en steun - wat "inkubasie" genoem word.
Die loodsprogram is op 11 Augustus 2004 deur die Minister van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Lynne Brown bekend gestel. Sowat 118 ondernemings uit alle dele van die provinsie is gekies om aan die projek deel te neem. Byna 'n derde van hulle word deur vroue, en 'n kwart deur jongmense, besit, terwyl 17% op die platteland is.
Die Departement sal R1,2 miljoen aan mentorskap en steun vir die ondernemings bestee. Elke onderneming sal vir 'n onbepaalde tydperk 'n sakementor kry. Die Nasionale Produktiwiteitsinstituut word ook aangestel om elke onderneming te ontleed. Die NPI sal dan 'n verslag opstel met 'n aanbeveling vir elke indiwiduele onderneming, en sal ook algemene behoeftes uitwys.
Die proses sal ongeveer twee maande duur. Die Departement sal dan tenders aan diensverskaffers toeken wat in staat is om aan die algemene behoeftes te voldoen.
Die Departement van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme bestee R10 miljoen aan agrisakeprojekte oor die hele provinsie, soos die Premier belowe het. Byna R6 miljoen is ook aan 'n toerismeprojek toegeken.
Die agrisakeprojekte is vroegtydig uitgeken op grond van die maatstawwe van die Ikapa Agrisakefonds, wat die stig van nuwe en ekonomies-lewensvatbare agri-verwerkingsondernemings in benadeelde gemeenskappe ten doel het.
Produkbemarkingsdienste en die Streeksmoontlikhede Ondersoek is alles maniere waarop die ekonomiese grondslag van die Wes-Kaap verbreed sal word en wat die uitvoerpotensiaal van die landboubedryf sal verhoog.
Die Geïntegreerde Toerisme Entrepreneurskap Steunprogram (GTESP) gee volledige steun aan toerisme KMMO's, wat toegang tot kapitaal, vaardighede en markte insluit. Die doel met die program is om die uitdagings wat transformasie in toerisme in die wiele ry die hoof te bied en demografiese verspreiding van eienaarskap in die bedryf in die provinsie te bevorder.
n Bedrag van R4-miljoen is vir die 2004/2005 boekjaar begroot, en die Ontwikkelingsbank van Suid-Afrika (OBSA) het nog R1,85 miljoen aan die projek toegeken. Ongeveer 36 KMMO's sal voordeel uit die program trek en 22 van hulle is reeds aangewys.
<fn>GOV-ZA. Projects.14970.82940.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Veiligheid op treine wek al lank kommer, en in Mei 2004 is besluit dat die Spoorwegpolisie weer nasionaal op treine ontplooi sal word. Die projek het in Kaapstad begin. Die nuwe Spoorwegpolisielede, wat onder die Suid-Afrikaanse Polisiediens val, moet eers opleiding ondergaan voordat hulle op treine kan werk. Meer as 400 rekrute het in die 100 dae-tydperk met hulle opleiding by die Philippi Opleidingskollege begin.
Die huidige Bambanani Veiligheid op Treineprojek, waardeur vrywilligers treine beveilig, het 'n afname in misdaadvlakke teweeggebring toe dit in 'n proefprojek tydens die Veiliger Feesseisoenprogram van Desember 2003 tot Januarie 2004 getoets is. Die vrywilligers sal steeds op 'n betaalde basis saamwerk totdat die nuwe Spoorwegpolisie behoorlik aan die gang is.
Soos voorstede en townships in die metropolitaanse deel van die Wes-Kaap groei wat gebied sowel as bevolking betref, is daar 'n behoefte aan meer polisiekantore om met die groei tred te hou.
In die 100 dae is nuwe of opgegradeerde polisiekantore geopen om die uitdaging te begin hanteer. Khayelitsha, een van die streke met die hoogste misdaadvlak in die Kaapstadse metropool, het nou drie volledige polisiekantore met die opening van die opgegradeerde Harare, Lingelethu en Philippi-Oos polisiekantore. Dit is op 22 Augustus 2004 deur die Premier en Minister Ramatlakane behartig. Op 30 Augustus 2004 is die opgegradeerde Kleinvlei polisiekantoor ook geopen.
Toe die Speurdiens van die Suid-Afrikaanse Polisiediens hersaamgestel is, is daar besluit dat afgesonderde Kinderbeskermingseenhede vervang sal word met Gesinsgeweld-, Kinderbeskerming- en Seksuele Oortredingseenhede (GKS). Dit sal in polisiestasies gesetel wees en dus kennis op die gebied nader aan die mense bring.
Met die opening van nuwe GKS-eenhede in die 100 dae behoort daar nou 'n GKS-eenheid naby alle Wes-Kaapse polisiekantore te wees.
Die personeel in GKS-eenhede weet hoe om seksuele misdade teen vroue en kinders te hanteer, omdat hulle die opleiding ondergaan het wat hulle help om die misdade op die regte manier te ondersoek en die behoeftes van die slagoffer in ag te neem.
Die teenwoordigheid van bekende dwelmbase op die strate breek respek vir die polisie en die wet af. Daar is gehoop dat drie sulke dwelmbase in die 100 dae-tydperk in hegtenis geneem sou word. Twee van die arrestasies was suksesvol.
<fn>GOV-ZA. Projects.14973.94688.94688.2010-03-24.af.txt</fn>
Bambanani Teen Misdaad wil dié 2004/2005 feesseisoen vir almal veiliger maak deur die polisie se sigbaarheid en toeganklikheid te verhoog op besige plekke, soos strande, treine en winkelsentrums.
In die 2004/2005 feesseisoen sal die polisie en ander wetstoepassingsagentskappe, saam met gemeenskapsvrywilligers en buurtwaglede deelneem aan die Veiliger Seisoenveldtog om seker te maak dat inwoners en besoekers 'n vreedsame en veiliger Kersfees en Nuwejaar geniet.
Verlede jaar se veiliger seisoenveldtog het die veiligste vakansieseisoen opgelewer wat die Wes-Kaap in 'n dekade beleef het.
gemeenskappe - deur sekerheidsamptenare in hoë-risiko woongebiede te ontplooi en 'n streng klokreël op sjebiens toe te pas strande - deur 'n verbod toe te pas op alkohol, bykomende sekerheid op strande te verskaf en vermaak te reël treine - deur sekerheid te verhoog, wat gereelde deursoekings en meer beskerming vir pendelaars insluit paaie - deur toe te slaan op dronkbestuur en padblokkades en spesiale howe op die N1 en N2 te hou.
winkelsentrums, jeug- en gemeenskapsaktiwiteite - deur verhoogde sekerheid.
Bambanani ('n Xhosa-woord wat saamstaan/verenig beteken) is ontwerp om alle mense en vennote teen misdaad te verenig. Bambanani bou verhoudings tussen die polisie en die gemeenskappe op en spoor mense aan om hulle rol in misdaadvoorkoming te vervul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.14973.94688.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Bambanani Teen Misdaad wil dié 2004/2005 feesseisoen vir almal veiliger maak deur die polisie se sigbaarheid en toeganklikheid te verhoog op besige plekke, soos strande, treine en winkelsentrums.
In die 2004/2005 feesseisoen sal die polisie en ander wetstoepassingsagentskappe, saam met gemeenskapsvrywilligers en buurtwaglede deelneem aan die Veiliger Seisoenveldtog om seker te maak dat inwoners en besoekers 'n vreedsame en veiliger Kersfees en Nuwejaar geniet.
Verlede jaar se veiliger seisoenveldtog het die veiligste vakansieseisoen opgelewer wat die Wes-Kaap in 'n dekade beleef het.
gemeenskappe - deur sekerheidsamptenare in hoë-risiko woongebiede te ontplooi en 'n streng klokreël op sjebiens toe te pas strande - deur 'n verbod toe te pas op alkohol, bykomende sekerheid op strande te verskaf en vermaak te reël treine - deur sekerheid te verhoog, wat gereelde deursoekings en meer beskerming vir pendelaars insluit paaie - deur toe te slaan op dronkbestuur en padblokkades en spesiale howe op die N1 en N2 te hou.
winkelsentrums, jeug- en gemeenskapsaktiwiteite - deur verhoogde sekerheid.
Bambanani ('n Xhosa-woord wat saamstaan/verenig beteken) is ontwerp om alle mense en vennote teen misdaad te verenig. Bambanani bou verhoudings tussen die polisie en die gemeenskappe op en spoor mense aan om hulle rol in misdaadvoorkoming te vervul.
<fn>GOV-ZA. Projects.14995.82971.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Aan die begin van 2004 was daar 12 skole in die Wes-Kaap wat nog sonder elektrisiteit moes klaarkom. In die eerste 100 dae is krag aan ses van die skole verskaf toe hulle, soos die Premier belowe het, by die hoofnetwerk ingeskakel is. Nog drie het 'n alternatiewe bron van elektrisiteit, soos 'n dieselenjin of sonkrag, gekry.
Elektrisiteit sal vir die leerders talle voordele inhou. Die proses van elektrisiteitsverskaffing sal vir die oorblywende ses skole voortgesit word.
Usasazo beteken in isiXhosa "verstrooiing" of "verdrywing". Die woord is 'n raak beskrywing van die geskiedenis van die skool. Byna 10 jaar lank al soek die skoolgemeenskap na 'n permanente tuiste. Usasazo kom nou uiteindelik "huistoe" na 'n permanente kompleks in Bangisa-rylaan in Khayelitsha, wat in Augustus 2004 voltooi is.
Die Premier het belowe dat die skool binne die eerste 100 dae van die bewind van die nuwe provinsiale regering vir lewering voltooi sal wees.
Die storie van Usasazo begin met te min skole wat in die jare voor 1994 deur die vorige Departement van Onderwys en Opleiding verskaf is. Toenemende migrasie uit die Oos-Kaap na die Khayelitsha-omgewing, na die opheffing van die Groepsgebiedewet en Instromingsbeheerregulasies, het die behoefte aan skole in die gebied laat toeneem.
Vroeg in 1995 het die Khayelitsha Onderwys Forum (KOF) bevind dat daar vir omtrent 7 000 leerders nie plek in Khayelitsha is nie. Hulle het die nuwe Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) om hulp genader. Verskeie moontlikhede is oorweeg, en die destydse Premier, Hernus Kriel, het gehelp om 'n perseel in Ruiterwacht te reël.
Lede van die plaaslike gemeenskap in Ruiterwacht het egter berugte betogings gehou teen die teenwoordigheid van die kinders in die voorstad en dit het duidelik geword dat die Departement en die KOF ander oplossings sou moes vind.
Die KOF het met die Maitland-gemeenskap oor die gebruik van 'n onder-benutte skool in die voorstad onderhandel. Die gemeenskap van Maitland het die voorstel gesteun en ingestem dat die twee skole wat reeds die gemeenskap gedien het saamsmelt, en dat een van die skole vir die leerders van Khayelitsha beskikbaar gestel word.
Die WKOD en die KOF het 'n paneel gestig om onderhoude met onderwysers vir aanstellings in al vier skole te voer. Die eerste hoof van Usasazo, Mnr Kgati, beklee vandag nog die pos.
Hoewel die stigting van Usasazo in Maitland 'n onmiddelike probleem hanteer het, kon dit nie 'n permanente oplossing bied nie. Dit is duur om leerders elke dag van en na Khayelitsha te vervoer en dit is vir die leerders ongerieflik.
Die Kaapstadse Munisipaliteit het daarom grond vir 'n nuwe skool in Khayelitsha opsygesit as deel van 'n program om gesinne wat in 'n informele nedersetting op die skoolterrein gewoon het, in die Kuyasa-gebied te hervestig. Die Departement van Openbare Werke en Vervoer het uiteindelik op 30 Januarie 2002 die perseel aan 'n kontrakteur oorhandig sodat die bouwerk kon begin.
Die kontrakteurs het die bouwerk in Augustus 2004 voltooi. Die projek het R10,7 miljoen gekos. Dit moet opgeweeg word teen die feit dat die Departement in onlangse jare tot R3,4 miljoen per jaar bestee het om leerders van Khayelitsha na die beskikbare perseel in Maitland te vervoer.
Die leerders betrek nie onmiddellik die perseel nie, sodat "skyn-matriek"-eksamens, wat op 17 September eindig, nie ontwrig word nie. Die kontrakteur sal intussen enige foute wat in die gebou opgespoor word herstel om seker te maak dat die kompleks gereed is vir die leerders wanneer die skool die naweek van 17 tot 19 September betrek word.
<fn>GOV-ZA. Projects.14997.16586.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel met Khanya is om kennis te bevorder en opvoeders se bekwaamheid te verhoog deur die gebruik van toepaslike, beskikbare en bekostigbare tegnologie te integreer met die leerplanleweringsproses.
Aan die begin van die 2012 akademiese jaar, sal elke leerkrag en elke skool in die Wes-Kaap bemagtig wees om die toepaslike en beskikbare tegnologie te gebruik om die leerplan te lewer aan elke enkele leerder in die provinsie.
Khanya begin by die mees benadeelde skole en werk om die digitale skeiding uit te wis en rasse en geslagsgelykheid te bereik.
die gebruik van tegnologie om onderwysers te help om leerders die geleentheid te gee om baat te vind by 'n verskeidenheid leerstyle, met die gebruik van tegnologie om tegnologie te gebruik om gestremde leerders te help om die aantal leerders wat Wiskunde en Wetenskap op hoër graad neem en dit suksesvol onder die knie kry te vermeerder om die leerders voor te berei op die Inligtingstydperk die vernouing van die digitale skeiding om al die onderwysers en leerders in die provinsie 'n e-posadres te gee.
Die Khanyaprojek is 'n inisiatief van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement, wat in April 2001 afgeskop het. Die projek kyk na maniere om inligting, kommunikasie en oudiovisuele tegnologie te gebruik om onderwys en opleiding te verbeter, of leerplanlewering in skole.
Die doel is dat elke onderwyser in die Wes-Kaap uiteindelik tegnologie, soos rekenaars of televisie, of beide, in die klaskamer sal gebruik. Dit kan help om die tekort aan opgeleide onderwyspersoneel by baie skole te verlig. Die projek verwag ook dat leerders in staat sal wees om rekenaars te kan gebruik om te leer.
Hardeware in die vorm van rekenaars en sagteware soos rekenaarprogramme word aan skole verskaf. Die toepassing hang af van die spesifieke behoeftes van die skool.
Hoewel alle skole uiteindelik bereik sal word, is die projek aanvanklik ingestel waar die behoefte die grootste is en waar resultate mees waarskynlik bereik sal word.
Die projek is dus toegespits op goed-bestuurde skole in arm gebiede, met goeie akademiese uitslae, waar nuwe tegnologie die grootste verskil sal maak aan die lewens van onderwysers en leerders. Die skole word genooi om by die projek aan te sluit wanneer hulle personeel gereed is om die tegnologië toe te pas en dit in hulle onderwyspraktyke te integreer.
Die projek het 'n oorsig gedoen om uit te vind wat die tegnologiebehoeftes is van elke skool. Rekenaarnetwerke word ingestel met verbinding met die Internet en oudiovisuele geriewe in indiwiduele skole wat aan hulle spesifieke onderwysbehoeftes voldoen.
Khanya se geweldige sukses is deels te danke aan die indrukwekkende vennootskappe tussen die projek, private ondernemings, organisasies sonder winsmotief en ander regeringsdepartemente en -projekte.
Die Rekenaarvereniging van Suid-Afrika staan Khanya by deur leerlingskappe in te skakel by die Khanya Leerlingskapprogram. As jy belangstel om aan die program deel te neem, voltooi die belangstellingsvorm.
Die Khanyaprojek word plaaslik en internasionaal hoog aangeskryf. Die nuutste prestasie is behaal in September 2004, toe dit die Standard Banksentrum vir Openbare Sektor Innoveringstoekenning in die kategorie Innoverende Diensleweringsinstellings gewen het.
skole is gehelp om tegnologie doeltreffend te gebruik.
Nog 134 skole is in verskillende stadiums van voorbereiding vir die volgende vlaag toepassings.
Altesaam 18,306 rekenaars word in Khanyaskole gebruik (hiervan is 10,561 gekoop deur Khanya of hulle skenkervennote, en die balans van 7,745 is deur die skole self in die hande gekry).
034 Onderwysers word bemagtig om tegnologie optimaal te gebruik vir leerplanlewering.
460 leerders pluk reeds die vrugte van die projek.
Khanya het 'n uitvoerige webwerf wat besonderhede bevat van hulle bedrywighede in spesifieke skole en streke, sowel as antwoorde op vrae wat dikwels gevra word oor die projek.
<fn>GOV-ZA. Projects.15009.82952.82952.2010-03-02.af.txt</fn>
Daar is 4,200 pasiënte op daaglikse teen-retrovirale (TRV) behandeling by 23 behandelingspunte. Dit is 'n verhoging van 2,337 aan die einde van Maart 2004 af, en het die teiken van 3,000 pasiënte wat die Premier vir die eerste 100 dae gestel het, oorskry. Die grootste behandelingspunt is die Tygerberg-hospitaal, waar 464 pasiënte behandeling kry.
Die Wes-Kaapse TRV-program wil teen Maart 2005 36 geakkrediteerde TRV-behandelingspunte op die been hê en daagliks TRV-behandeling aan 6,000 pasiënte verskaf. Daar word beraam dat dit die helfte van die mense is wat behandeling nodig het.
Die TRV-program het in gesondheidsgeriewe met die nodige logistiese vermoë en personeel met die nodige ondervinding begin. Dit is hoekom die behandeling aanvanklik hoofsaaklik by groter hospitale aangebied word.
Uiteindelik sal 45 tot 50 behandelingspunte egter oor twee jaar ontwikkel word. Dit sal hoofsaaklik primêre sorgsentrums wees, met hospitale wat net sekondêre en tersiëre verwysingsteun sal verskaf.
Pasiënte moet aan sekere vereistes - beide medies en psigomaatskaplik voldoen - voordat hulle TRV-behandeling kry.
Bewys van betroubaarheid, te wete, die bywoning van drie of meer geskeduleerde besoeke aan 'n MIV-kliniek.
Geen aktiewe alkohol- of middelmisbruik nie.
Geen onbehandelde aktiewe depressie nie.
Bekendmaking - dit word sterk aanbeveel dat pasiënte óf hulle status aan minstens een vriend of familielid bekend maak óf by 'n steungroep aansluit.
Insig - pasiënte moet hulle MIV-status aanvaar en insig hê in die gevolge van MIV-infeksie en die rol van TRV-behandeling.
Daar is 'n sentrale depot vir alle TRV-middels, wat van 5 Julie 2004 af funksioneer. 'n Tender is aan 'n koeriermaatskappy toegeken om te verseker dat TRV-middels betyds by alle punte afgelewer word.
Elke behandelingspunt het opgeleide voldoeningsraadgewers, wat deur 'n gekontrakteerde Organisasie Sonder Winsbejag (OSW) in diens geneem word. Alle pasiënte word ook aangemoedig om gemeenskapsgebaseerde voldoeningsteun te hê. Die Departement sal die verskillende modelle van gemeenskapsteun beoordeel en in die volgende boekjaar gemeenskapsteun formaliseer.
Daar is ook drie gekontrakteerde organisasies wat TRV-terapie-opleiding aan staats-gesondheidsorgwerkers in die Wes-Kaap verskaf.
Die TRV-behandelingsprogram maak deel uit van die Nasionale Volledige MIV en Vigsplan waarvoor aan die Wes-Kaap vir 2004/2005 R23.081 miljoen toegeken is. Die Wêreldwye Fonds vir die Bestryding van Vigs, Tuberkulose en Malaria het 'n toekenning van R24.9 miljoen, wat vir die tydperk van Augustus 2004 tot Julie 2005 vir die TRV-program by vyf TRV-punte in die Kaapse Metropool beskikbaar gestel sal word.
Die huidige teikens is oorskry deur vennootskappe met verskeie skenkers en internasionale agentskappe wat aansienlike bronne verskaf het om middel- en laboratoriumkoste by sommige behandelingspunte te dek. Daarbenewens het die toewyding en samewerking van talle ander vennote, wat nie-regeringsorganisasies (NRO's), burgerlike gemeenskapsorganisasies, navorsers, akademici en kliniese personeel insluit, gehelp.
Vernuwings, soos 'n afspraakstelsel, 'n vinnige ry vir die afhaal van medisyne en 'n klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte, het die lang wagtye wat gewoonlik by die sentrums ondervind is, laat afneem.
Wat die afspraakstelsel betref, moet pasiënte 'n uur voor hulle afsprake opdaag om hulle lêers te kry. Hulle word dan in die snelbaan na 'n gepaste waggebied gestuur.
Die snelbaan vir die afhaal van medisyne beteken dat die aantal medisyne-items wat pasiënte nodig het bepaal hoe lank hulle moet wag: as 'n pasiënt net een of twee items nodig het, sal hulle gou gehelp word. As hulle egter meer items nodig het, sal hulle dalk moet wag.
In die klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte maak die personeel by die klinieke vier- of ses-maandelikse afsprake vir pasiënte wat aan die klubstelsel behoort. Pasiënte word egter aangesê om as hulle sleg voel, nie vir hulle klubafspraak te wag nie, maar dadelik die naaste Gemeenskap Gesondheidsentrum (GGS) te besoek.
Die Departement van Gesondheid het onderneem om medisyne gereeld te verskaf. Pasiënte sal nie meer huistoe gestuur word met 'n nota en aangesê word om die volgende dag hulle medisyne te kom haal nie.
Fasiliteitbestuurders is ook by die meeste klinieke aangestel om seker te maak dat al die veranderings wat ingestel is, vlot werk.
By die meeste van die klinieke is duidelike tekens, soos die naam van die gemeenskap gesondheidsentrum, aangebring. In die sentrum is daar ook tekens wat pasiënte vir hulp na die regte gebiede verwys.
Die Delft Gemeenskap Gesondheidsentrum (wat nou as die GGS van Uitnemendheid bekend staan) is baie trots op 'n skuiling wat spesiaal vir lede van die gemeenskap gebou is om hulle besoek aan die GGS aangenamer en gemakliker te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.15009.82952.82952.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 4,200 pasiënte op daaglikse teen-retrovirale (TRV) behandeling by 23 behandelingspunte. Dit is 'n verhoging van 2,337 aan die einde van Maart 2004 af, en het die teiken van 3,000 pasiënte wat die Premier vir die eerste 100 dae gestel het, oorskry. Die grootste behandelingspunt is die Tygerberg-hospitaal, waar 464 pasiënte behandeling kry.
Die Wes-Kaapse TRV-program wil teen Maart 2005 36 geakkrediteerde TRV-behandelingspunte op die been hê en daagliks TRV-behandeling aan 6,000 pasiënte verskaf. Daar word beraam dat dit die helfte van die mense is wat behandeling nodig het.
Die TRV-program het in gesondheidsgeriewe met die nodige logistiese vermoë en personeel met die nodige ondervinding begin. Dit is hoekom die behandeling aanvanklik hoofsaaklik by groter hospitale aangebied word.
Uiteindelik sal 45 tot 50 behandelingspunte egter oor twee jaar ontwikkel word. Dit sal hoofsaaklik primêre sorgsentrums wees, met hospitale wat net sekondêre en tersiëre verwysingsteun sal verskaf.
Pasiënte moet aan sekere vereistes - beide medies en psigomaatskaplik voldoen - voordat hulle TRV-behandeling kry.
Bewys van betroubaarheid, te wete, die bywoning van drie of meer geskeduleerde besoeke aan 'n MIV-kliniek.
Geen aktiewe alkohol- of middelmisbruik nie.
Geen onbehandelde aktiewe depressie nie.
Bekendmaking - dit word sterk aanbeveel dat pasiënte óf hulle status aan minstens een vriend of familielid bekend maak óf by 'n steungroep aansluit.
Insig - pasiënte moet hulle MIV-status aanvaar en insig hê in die gevolge van MIV-infeksie en die rol van TRV-behandeling.
Vermoë om by te woon - pasiënte moet die teen-retrovirale sentrum op 'n gereelde basis kan besoek (vervoer kan gereël word vir pasiënte wat vêr van die behandelingsentrum af woon).
Elke pasiënt word volgens die standaard Provinsiale Regering van die Wes-Kaap Teen-Retrovirale Protokol behandel. Die protokol sluit 'n eerste lyn Stavudine (d4T), Lamivudine (3TC), Efavirenz (EFZ) of Nevirapine (NVP) en 'n tweede lyn van Didanosine (ddI), Zidovudine (AZT), Lopinavir / Ritonivar (LPV/r) TRV-behandeling gesondheidsreël in.
Daar is 'n sentrale depot vir alle TRV-middels, wat van 5 Julie 2004 af funksioneer. 'n Tender is aan 'n koeriermaatskappy toegeken om te verseker dat TRV-middels betyds by alle punte afgelewer word.
Elke behandelingspunt het opgeleide voldoeningsraadgewers, wat deur 'n gekontrakteerde Organisasie Sonder Winsbejag (OSW) in diens geneem word. Alle pasiënte word ook aangemoedig om gemeenskapsgebaseerde voldoeningsteun te hê. Die Departement sal die verskillende modelle van gemeenskapsteun beoordeel en in die volgende boekjaar gemeenskapsteun formaliseer.
Daar is ook drie gekontrakteerde organisasies wat TRV-terapie-opleiding aan staats-gesondheidsorgwerkers in die Wes-Kaap verskaf.
Die TRV-behandelingsprogram maak deel uit van die Nasionale Volledige MIV en Vigsplan waarvoor aan die Wes-Kaap vir 2004/2005 R23.081 miljoen toegeken is. Die Wêreldwye Fonds vir die Bestryding van Vigs, Tuberkulose en Malaria het 'n toekenning van R24.9 miljoen, wat vir die tydperk van Augustus 2004 tot Julie 2005 vir die TRV-program by vyf TRV-punte in die Kaapse Metropool beskikbaar gestel sal word.
Die huidige teikens is oorskry deur vennootskappe met verskeie skenkers en internasionale agentskappe wat aansienlike bronne verskaf het om middel- en laboratoriumkoste by sommige behandelingspunte te dek. Daarbenewens het die toewyding en samewerking van talle ander vennote, wat nie-regeringsorganisasies (NRO's), burgerlike gemeenskapsorganisasies, navorsers, akademici en kliniese personeel insluit, gehelp.
Die gemeenskappe van Elsiesrivier, Delft, Hanover Park, Retreat, Bonteheuwel/Langa, Gugulethu, Mitchells Plain, Kraaifontein en Khayelitsha trek voordeel uit die verskaffing van 'n verbeterde gesondheidsdiens by hulle gemeenskap gesondheidsentrums (GGS), soos die Premier belowe het.
Vernuwings, soos 'n afspraakstelsel, 'n vinnige ry vir die afhaal van medisyne en 'n klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte, het die lang wagtye wat gewoonlik by die sentrums ondervind is, laat afneem.
Wat die afspraakstelsel betref, moet pasiënte 'n uur voor hulle afsprake opdaag om hulle lêers te kry. Hulle word dan in die snelbaan na 'n gepaste waggebied gestuur.
Die snelbaan vir die afhaal van medisyne beteken dat die aantal medisyne-items wat pasiënte nodig het bepaal hoe lank hulle moet wag: as 'n pasiënt net een of twee items nodig het, sal hulle gou gehelp word. As hulle egter meer items nodig het, sal hulle dalk moet wag.
In die klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte maak die personeel by die klinieke vier- of ses-maandelikse afsprake vir pasiënte wat aan die klubstelsel behoort. Pasiënte word egter aangesê om as hulle sleg voel, nie vir hulle klubafspraak te wag nie, maar dadelik die naaste Gemeenskap Gesondheidsentrum (GGS) te besoek.
Die Departement van Gesondheid het onderneem om medisyne gereeld te verskaf. Pasiënte sal nie meer huistoe gestuur word met 'n nota en aangesê word om die volgende dag hulle medisyne te kom haal nie.
Fasiliteitbestuurders is ook by die meeste klinieke aangestel om seker te maak dat al die veranderings wat ingestel is, vlot werk.
By die meeste van die klinieke is duidelike tekens, soos die naam van die gemeenskap gesondheidsentrum, aangebring. In die sentrum is daar ook tekens wat pasiënte vir hulp na die regte gebiede verwys.
Die Delft Gemeenskap Gesondheidsentrum (wat nou as die GGS van Uitnemendheid bekend staan) is baie trots op 'n skuiling wat spesiaal vir lede van die gemeenskap gebou is om hulle besoek aan die GGS aangenamer en gemakliker te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.15009.82952.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 4,200 pasiënte op daaglikse teen-retrovirale (TRV) behandeling by 23 behandelingspunte. Dit is 'n verhoging van 2,337 aan die einde van Maart 2004 af, en het die teiken van 3,000 pasiënte wat die Premier vir die eerste 100 dae gestel het, oorskry. Die grootste behandelingspunt is die Tygerberg-hospitaal, waar 464 pasiënte behandeling kry.
Die Wes-Kaapse TRV-program wil teen Maart 2005 36 geakkrediteerde TRV-behandelingspunte op die been hê en daagliks TRV-behandeling aan 6,000 pasiënte verskaf. Daar word beraam dat dit die helfte van die mense is wat behandeling nodig het.
Die TRV-program het in gesondheidsgeriewe met die nodige logistiese vermoë en personeel met die nodige ondervinding begin. Dit is hoekom die behandeling aanvanklik hoofsaaklik by groter hospitale aangebied word.
Uiteindelik sal 45 tot 50 behandelingspunte egter oor twee jaar ontwikkel word. Dit sal hoofsaaklik primêre sorgsentrums wees, met hospitale wat net sekondêre en tersiëre verwysingsteun sal verskaf.
Pasiënte moet aan sekere vereistes - beide medies en psigomaatskaplik voldoen - voordat hulle TRV-behandeling kry.
Bewys van betroubaarheid, te wete, die bywoning van drie of meer geskeduleerde besoeke aan 'n MIV-kliniek.
Geen aktiewe alkohol- of middelmisbruik nie.
Geen onbehandelde aktiewe depressie nie.
Bekendmaking - dit word sterk aanbeveel dat pasiënte óf hulle status aan minstens een vriend of familielid bekend maak óf by 'n steungroep aansluit.
Insig - pasiënte moet hulle MIV-status aanvaar en insig hê in die gevolge van MIV-infeksie en die rol van TRV-behandeling.
Daar is 'n sentrale depot vir alle TRV-middels, wat van 5 Julie 2004 af funksioneer. 'n Tender is aan 'n koeriermaatskappy toegeken om te verseker dat TRV-middels betyds by alle punte afgelewer word.
Elke behandelingspunt het opgeleide voldoeningsraadgewers, wat deur 'n gekontrakteerde Organisasie Sonder Winsbejag (OSW) in diens geneem word. Alle pasiënte word ook aangemoedig om gemeenskapsgebaseerde voldoeningsteun te hê. Die Departement sal die verskillende modelle van gemeenskapsteun beoordeel en in die volgende boekjaar gemeenskapsteun formaliseer.
Daar is ook drie gekontrakteerde organisasies wat TRV-terapie-opleiding aan staats-gesondheidsorgwerkers in die Wes-Kaap verskaf.
Die TRV-behandelingsprogram maak deel uit van die Nasionale Volledige MIV en Vigsplan waarvoor aan die Wes-Kaap vir 2004/2005 R23.081 miljoen toegeken is. Die Wêreldwye Fonds vir die Bestryding van Vigs, Tuberkulose en Malaria het 'n toekenning van R24.9 miljoen, wat vir die tydperk van Augustus 2004 tot Julie 2005 vir die TRV-program by vyf TRV-punte in die Kaapse Metropool beskikbaar gestel sal word.
Die huidige teikens is oorskry deur vennootskappe met verskeie skenkers en internasionale agentskappe wat aansienlike bronne verskaf het om middel- en laboratoriumkoste by sommige behandelingspunte te dek. Daarbenewens het die toewyding en samewerking van talle ander vennote, wat nie-regeringsorganisasies (NRO's), burgerlike gemeenskapsorganisasies, navorsers, akademici en kliniese personeel insluit, gehelp.
Vernuwings, soos 'n afspraakstelsel, 'n vinnige ry vir die afhaal van medisyne en 'n klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte, het die lang wagtye wat gewoonlik by die sentrums ondervind is, laat afneem.
Wat die afspraakstelsel betref, moet pasiënte 'n uur voor hulle afsprake opdaag om hulle lêers te kry. Hulle word dan in die snelbaan na 'n gepaste waggebied gestuur.
Die snelbaan vir die afhaal van medisyne beteken dat die aantal medisyne-items wat pasiënte nodig het bepaal hoe lank hulle moet wag: as 'n pasiënt net een of twee items nodig het, sal hulle gou gehelp word. As hulle egter meer items nodig het, sal hulle dalk moet wag.
In die klubstelsel vir chronies-bestendige pasiënte maak die personeel by die klinieke vier- of ses-maandelikse afsprake vir pasiënte wat aan die klubstelsel behoort. Pasiënte word egter aangesê om as hulle sleg voel, nie vir hulle klubafspraak te wag nie, maar dadelik die naaste Gemeenskap Gesondheidsentrum (GGS) te besoek.
Die Departement van Gesondheid het onderneem om medisyne gereeld te verskaf. Pasiënte sal nie meer huistoe gestuur word met 'n nota en aangesê word om die volgende dag hulle medisyne te kom haal nie.
Fasiliteitbestuurders is ook by die meeste klinieke aangestel om seker te maak dat al die veranderings wat ingestel is, vlot werk.
By die meeste van die klinieke is duidelike tekens, soos die naam van die gemeenskap gesondheidsentrum, aangebring. In die sentrum is daar ook tekens wat pasiënte vir hulp na die regte gebiede verwys.
Die Delft Gemeenskap Gesondheidsentrum (wat nou as die GGS van Uitnemendheid bekend staan) is baie trots op 'n skuiling wat spesiaal vir lede van die gemeenskap gebou is om hulle besoek aan die GGS aangenamer en gemakliker te maak.
<fn>GOV-ZA. Projects.15085.125465.125465.2010-03-24.af.txt</fn>
Om 'n pad-instandhoudingsprogram in te stel deur die maksimum aantal mense van die plaaslike gemeenskap in diens te neem.
Die oogmerk met die Zenzele-pad-instandhoudingsprogram is om langtermyn werksgeleenthede te skep vir plaaslike gemeenskappe. Die program is 'n inisiatief van die Gemeenskapsgebaseerde Openbare Werkeprogram (GGOWP) en het ten doel om die bestaande padinfrastruktuur te verbeter deur gemeenskapslede in diens te neem om roetine en periodieke pad-instandhouding te doen.
Die GGOWP werk saam met munisipaliteite om operasionele gebiede uit te ken en projekte op te stel. Zenzele-projekbestuurders hou toesig oor projekte in die operasionele gebiede. Die GGOWP fasiliteer deelname deur die plaaslike gemeenskap deur gemeenskapsvergaderings.
Onder die aktiwiteite is die uitroei van indringerplante, die skoonmaak van dreine en riole, die verwydering van rommel en ongewenste voorwerpe van paaie, die herstel van slaggate en was van padtekens en gevaarborde. Werkers meld ook groot herstelbehoeftes aan. Elke werker dek omtrent 1km van 'n pad.
Die GGOWP verskaf padinstandhoudingsopleiding vir GOW's sowel as bykomende lewensvaardighede en opleiding in MIV- en vigsbewustheid. Maatskaplike Fasiliteerders monitor GOW's en probeer toekomstige geleenthede vir hulle uitken, soos bykomende opleiding, plasing of entrepreneursgeleenthede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.15144.82981.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Op die platteland het mense oor die algemeen toegang tot minder sportgeriewe as stedelinge - maar miskien nie meer lank in die Wes-Kaap nie.
n Program van R11 miljoen vir die opgradering of bou van sportgeriewe in tien hoofsaaklik plattelandse plaaslike owerhede van die Wes-Kaap is in Augustus 2004 deur die Premier en die Minister van Kultuursake, Sport en Ontspanning, Mnr Chris Stali, van stapel gestuur.
Die "sooispitplegtigheid" is gehou in Kayamandi ('n township buite Stellenbosch) wat een van die uitgesoekte gemeenskappe is. Die verkose gemeenskappe het hoegenaamd geen sportgeriewe nie of het swak geriewe wat werk nodig het, en die meerderheid is op die platteland.
Die Bou vir Sport-en Ontspanningsprogram (BSOP) het R9.3 miljoen aan die projek afgestaan, en nog R1.7 miljoen kom uit die provinsiale begrotingtoekenning. Die BSOP is 'n armoedeverligtingsprogram van Sport en Ontspanning Suid-Afrika wat gemik is op die skep van geriewe vir benadeelde gemeenskappe. Terselfdertyd skep dit oor die korttermyn ook konstruksie werksgeleenthede en oor die langtermyn werksgeleenthede wat met die nuwe sportgeriewe verband hou.
Oordragbetalings aan die uitgesoekte munisipaliteite is afgehandel en bouwerk behoort aan die einde van September 2004 te begin. Tot 28 geriewe in tien munisipaliteite sal geskep of opgeknap word.
Beaufort-Wes Munisipaliteit (Rustedene en Nelspoort) R1.
Kannaland Munisipaliteit (Van Wyksdorp, Calitzdorp en Ladismith) R1.
Sentrale Karoo (Murrayburg) R0.
Knysna Munisipaliteit R0.
Mosselbaai Munisipaliteit (Brandwatch) R0.
Prins Albert-Klaarstroom R0.
Swartland-Kalbaskraal R0.6 miljoen vir 'n nuwe veeldoelige sportgerief en veldbesproeiing.
Wanneer sporttoernooie gereel word tussen benadeelde skole wat ver van mekaar af geleë is, besluit baie skole om weens vervoerprobleme eenvoudig nie mee te ding nie. Dit beteken dat jong sportmense weens 'n gebrek aan mededinging nie vorder nie.
Groepsportligas is dus in vier benadeelde gebiede gestig om skole in dieselfde gebied byeen te bring, sodat paslike toernooie tussen skoolgroepe gereël kan word en interskool-mededinging kan herleef. Geriewe, toerusting, opleiding en afrigting word ook deur die skole in die groepstelsel gedeel.
Die groepligastelsel word getoets in Hanover Park, Bonteheuwel, Guguletu, Nyanga and Phillippi, waar rugby, netbal, sokker en skaak suksesvol in die ligastelsel gespeel word. Die huidige wintergroepsportliga-toernooie eindig teen die einde van September sodat dit nie eksamens ontwrig nie.
Sporttoerusting ter waarde van meer as R500 000 is ook in Julie 2004 deur Minister Stali aan groepskole oorhandig. Die toerusting is oorhandig aan groepkomitees, eerder as aan indiwiduele skole, om seker te maak dat meer kinders dit kan gebruik. Die sporttoerusting sluit korfballe, krieketkolwe en -balle, vlugballe, hokkietoerusting, sokker- en rugbyballe, oefenklere, skaakstelle en tafeltennistoerusting in. 'n Bykomende tender vir nog toerusting ter waarde van R360 000 sal in September 2004 gevra word.
Sonder speelvelde kan skole nie baie buitelugsportsoorte aanbied nie. Sewe benadeelde skole is dus in Augustus 2004 elk R184 000 gegee vir die opgradering van speelvelde, wat die koste van terreinuitleg, die plant van gras en boorgatbesproeiing insluit. Die skole is op grond van behoefte gekies - party van hulle het tans hoegenaamd geen sportterreine nie.
Die projek is 'n vennootskap tussen die Departement van Kultuursake, Sport en Ontspanning, die Veiliger Skoleprojek, die Departement van Gemeenskapsveiligheid en die Multi-Agentskap Diens-aksiemeganisme (MADAM), wat verskillende agentskappe vir misdaadbestryding byeenbring.
Primêre Skool P.W.
Sewe skole, in plaas van die beplande tien skole, is weens 'n tekort aan geld gekies.
Wat Sportrade betref is daar in die eerste 100 dae op twee maniere ingegryp - 'n "Geskilbeslegtingsindaba" en 'n "Sokkerspitsberaad".
Die Geskilbeslegtingsindaba is in Julie 2004 gehou. Tot 170 afgevaardigdes van 40 Wes-Kaapse sportfederasies het deelgeneem.
Die Indaba is saamgeroep om maniere te vind om die administratiewe las op howe vir sportgeskille te verlig en die vermoë van sportfederasies te verbeter.
Die Indaba het gelei tot die stigting van Die Wes-Kaapse Geskilbeslegtingsforum. Die Forum behoort in April 2005 op die been te wees, nadat die toepaslike wetgewing deurgevoer is. Die Departement van Kultuursake, Sport en Ontspanning oorweeg tans benoemings vir lede van die Forum. 'n Transformasie- en geskileenheid in die Departement sal administratiewe steun vir die Geskilbeslegtingsforum verskaf.
Die Indaba is vinnig opgevolg deur die "Sokkerspitsberaad", met die subtitel "Die Pad na 2010", wat in Augustus 2004 gehou is. Die doel met die spitsberaad was om die proses aan die gang te sit om die struikelblokke uit die weg te ruim wat die groei en ontwikkeling van sokker in die Wes-Kaap belemmer.
Die spitsberaad is bygewoon deur sokker-administrateurs van verskeie liggame, wat lede van die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging (SAFA) se Provinsiale en Nasionale Uitvoerende Bestuur insluit. Afgevaardigdes het 'n strategie aanvaar om die struikelblokke te verwyder wat keer dat sokker ontwikkel en groei.
Programme te ontwikkel wat bekwame leierskap verseker.
Verhoudingsprobleme met plaaslike owerhede en klubs by te lê.
Op eenheid toegespits te wees.
n Provinsiale organiseringskomitee te stig wat sal konsentreer op kwessies soos ontwikkeling, groei en bestuur.
Strategies te werk te gaan om 'n plan wat op 2010 gemik is uit te werk.
Beloftes oor dié vier depositos is deur die Premier gemaak, en is binne die eerste 100 dae gestand gedoen. Die vyfde belofte, oor nuwe massa-gerigte sport- en ontspanningsprogramme in vier nodale gebiede, is 'n langtermyn projek wat nog deur die Departement ontwikkel word.
<fn>GOV-ZA. Projects.15150.123667.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verskaffing van opleiding en praktiese ervaring aan jongmense met matige intellektuele gestremdhede.
Maak jongmense met intellektuele gestremdhede betrokke by gemeenskapsdiens.
Die Siyanceda-projek is 'n inisiatief van die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging as deel van die Opleidingslypskole Onbeperk-programme. Met die program word jongmense met matige intellektuele gestremdhede opgelei om sekere tipes werk te doen. Hulle word dat geplaas in organisasies binne die gemeenskap waar hulle praktiese ervaring opdoen in die werksomgewing. Regdeur die opleidings- en plasingstydperk (18 maande) kry die jongmense ook opleiding in lewensvaardighede en steun van 'n werksopleier om hulle voor te berei vir indiensneming in die ope mark.
Jongmense wat aan die program deelneem word opleiding gegee wat hulle in staat stel om krediete te verdien in die Nasionale Kwalifikasieraamwerk.
In die eerste fase van die program kry deelnemers vaardighede, werkservaring en uiteindelik werksplasings in die tuinbou-, wassery-, skoonmaak-, kindersorg- en bejaardesorgsektore.
Vir Fase 2 is 40 jongmense gekeur uit al die Opleidingslypskole Onbeperk-opleidingsentrums. Elke gekeurde deelnemer ondergaan volledige opleiding in Higiëne en Skoonmaakdienste en verwante lewensvaardighede.
Deelnemers word dan geplaas in poste in die Athlone-, Retreat-, Mitchellsplein- en Khayelitsha-gemeenskappe, waar hulle vrywillige werk doen. Werksopleiers besoek die deelnemers by die gemeenskapsplasings om hulle voortgesette steun te gee en hulle vordering te monitor.
Jongmense met intellektuele gestremdhede kan aansoek doen om aan te sluit by die Opleidingslypskole Onbeperk-program. Deelnemers aan die Siyanceda-projek word gekies uit diegene wat betrokke is by die slypskole.
Om hulle vir toekomstige indiensneming voor te berei, moet die Siyanceda-deelnemers ervaar hoe dit is om in 'n ware werksomgewing te werk. Plasings binne organisasies in uitgesoekte gemeenskappe verskaf ware ondervinding in die werkplek en verskaf 'n waardevolle, gratis diens aan die gemeenskap.
Daar word net van die organisasie verwag om vir skoonmaakmateriaal te betaal.
Organisasies en maatskappye wat daarin belangstel om aansoek te doen om plek te maak vir Siyanceda-deelnemers en gebruik te maak van die skoonmaakdienste wat op 'n vrywillige basis aangebied word kan enige van die Werksopleiers in kantoorure skakel of die Siyanceda-projekbestuurder skakel by 021 638 3143 of e-pos stuur aan stephan@trainingworkshops.co.za.
Die projek word ingestel deur die Kaapse Geestesgesondheidsvereniging met geld van die Umsobomvu-jeugfonds.
<fn>GOV-ZA. Projects.15178.16762.16762.2010-03-02.af.txt</fn>
Statistiek Suid-Afrika het van 25 Mei tot 20 Junie 2003 'n Nasionale Reisopname namens die nasionale Departement van Vervoer gedoen.
Die opname bied 'n akkurate ontleding van die bevolking se vervoergewoontes ingedeel volgens geslag, vervoermiddel, landelike en stedelike gebiede, en plaaslike owerheidsbeplanningsones (bv. woongebiede en voorstede in Johannesburg).
Vir die opname is onderhoude is met ongeveer 50 000 huishoudings landwyd gevoer om hul vervoerpatrone te bepaal en vas te stel watter vervoermiddels hulle gebruik om werk, hospitaal en skool toe te gaan.
Die nasionale Departement van Vervoer het die opname as 'n behoefte geïdentifiseer omdat daar tans geen betroubare en gedetailleerde instrument bestaan wat die sleutelprestasie-aanduiders vir padvervoergebruikers soos aangedui in die Witskrif en die Oorgangswet op Nasionale Padvervoer kan meet nie.
Die bevindinge van die opname sal die nasionale Departement van Vervoer van inligting voorsien wat sal help met beplanning en bystand met belegging in vervoer en vervoersubsidies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.15178.16765.16765.2010-03-24.af.txt</fn>
om die bedryf en gebruik van roetes en inkomste daaruit te moniteer, en om kritieke parameters in voertuie te moniteer en afwykings te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.15178.16779.16779.2010-03-02.af.txt</fn>
Stedelike ontwerp gedurende die apartheidjare het veroorsaak dat Kaapstad se armes en werkersklas die verste van hul werkplekke af woon. Baie mense is dus op openbare vervoer aangewese.
Die Provinsiale Regering het 'n mobiliteitstrategie ontwikkel om die openbarevervoerstelsel te vernuwe en sommige van die probleme wat deur die bestaande infrastruktuur geskep word, aan te spreek.
Die eerste fase van hierdie omvattende projek is die instelling van 'n snelbusvervoerstelsel (SBV-stelsel) op die Klipfontein-deurgang.
Dit behels 'n toegewyde busroete van Khayelitsha na Mowbray, asook beter fietsry- en voetpaaie. Daar word verwag dat die ontwikkeling van Klipfonteinweg in 'n vervoerdeurgang vele voordele vir besighede, gemeenskappe en openbarevervoeroperateurs sal inhou.
Die projek is 'n gesamentlike inisiatief van die Departement van Vervoer en Openbare Werke en die Stad Kaapstad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.21321.15385.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Om verbruikers meer bewus te maak van hulle regte.
Dit is 'n ses maande lange massamediaveldtog om lede van die publiek bewus te maak van hulle regte as verbruikers, asook om die bestaan van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer en die dienste wat deur die kantoor aangebied word onder hulle aandag te bring.
Die veldtog is deur Comutanet ontwikkel en gevoer.
Die veldtog het sy boodskap op pendelaars gerig wat vir die duur van die rit (per bus, trein of taxi) 'n gevange gehoor is.
'n Reeks van vier plakkate, oor Ken jou regte, Spring die Swartlys Vry, Bruikhuur en Kontantlenings is geskep en vir 'n tydperk van ses maande in Metrotreine se waens vertoon.
Kleiner weergawes van die plakkate word oor 'n tydperk van tien maande in 100 taxi's aangebring.
n Boodskap word vir twee maande oor Commuter FM uitgesaai en sal na raming nagenoeg 239 000 luisteraars per dag bereik.
Hedendaagse musiek word gratis op kassette aan taxibestuurders voorsien. Hierdie kassette bevat ook 'n 60 sekonde lange klingel/boodskap van die Kantoor van die Verbruikersbeskermer.
A-raamsleepwaentjies word vir 72 dae oor 'n tydperk van ses maande by strategiese kruisings, waaronder 'n paar in landelike gebiede, staangemaak. Biljette word terselfdertyd by dié kruisings uitgedeel.
Die veldtog het laat in Mei 2003 begin toe die eerste plakkate in treine aangebring is. Sedertdien was daar 'n aansienlike toename in die aantal oproepe wat deur die Kantoor van die Verbruikersbeskermer ontvang is. Die Star Taxi Music kassette is ook versprei. Plakkers is sedert einde Julie 2003 in taxi's aangebring. Die sleepwaentjie-advertensies is vertraag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.21323.48630.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inwoners en besighede het inligting van die regering nodig. Die Cape Gateway is 'n enkele punt van toegang tot feite oor regeringsdienste, projekte en publikasies. Verbeterde toegang tot inligting sal ook die provinsiale regering in staat stel om dienslewering te verbeter, en dit sal help om 'n positiewe omgewing vir ekonomiese groei te skep.
Die poort bevat gebruikersvriendelike inligting oor nasionale, provinsiale en plaaslike regering wat hoofsaaklik op inwoners van die Wes-Kaap gerig is. Dit word deur agente van die Kontaksentrum gebruik as inligtingbasis om inwoners se vrae telefonies te beantwoord.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.21323.49137.49137.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doelwit met die projek is om geleenthede vir netwerke en portuurgroepe tussen organisasies in die openbare sektor in die Wes-Kaap te verken.
Dit is 'n tegnologie-infrastruktuurprojek wat die lewensvatbaarheid van die aanvaarding van 'n netwerk van portuurgroepe, soortgelyk aan die Maleisiese Multimedia Corridor model, verken.
Die eerste fase van hierdie projek behels die meet van dataverkeer, met inbegrip van huidige portuurgroeppunte, by die Wes-Kaapse Provinsiale Regering, SITA, TENET en die Stad van Kaapstad.
Die tweede fase behels 'n besigheidsontleding van die uitkoms van die dataverkeersmeting en die ontwikkeling van 'n lewensvatbaarheidstudie en/of besigheidsaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.482.97029.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die veldtog wil bewustheid verhoog en Suid-Afrikaners opvoed oor kwessies wat verband hou met netheid en afvalbestuur. Dit is 'n manier om mense aan te moedig om 'n aktiewe rol te speel in die morele herlewing van hulle gemeenskappe en om trots en toewyding aan die opruim van hulle omgewing aan te wakker.
Die Skoonste Dorpkompetisie is in 2001 deur die destydse Minister van Omgewingsake en Toerisme, Mnr. Valli Moosa, van stapel gestuur om alle Suid-Afrikaners se lewensgehalte te verbeter. In die tweede helfte van 2004 het die kompetisie die derde ronde van die instelling af ingegaan en die Nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme (DOET) kondig die Nasionale wenners van die ronde in Junie 2005 aan.
Die Nasionale Kompetisie volg op nege Provinsiale Rondes van die Kompetisie, wat deur elke Provinsie se Omgewingsakedepartement hanteer word.
Die kompetisie is een van die implementeringsinstrumente van die Nasionale Afvalbestuurstrategie en het ten doel om die ideale van Suid-Afrika se omgewingsbeleid en -wetgewing in sigbare, geïntegreerde afvalbestuursprogramme te omskep. Die veldtog is daarop gemik om bewustheid te verhoog en Suid-Afrikaners op te voed oor kwessies wat verband jou met netheid en afvalbestuur. Dit is 'n manier om mense aan te moedig om 'n aktiewe rol te speel in die morele herlewing van hulle gemeenskappe en om trots en toewyding tot die opruim van hulle omgewings aan te wakker.
Die veldtog wil alle Suid-Afrikaners bewus maak van maniere om afval in hulle buurte te verminder.
In die Wes-Kaap word die provinsiale ronde van die Skoonste Dorpkompetisie aangebied deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning (D:OSenOB) deur die Direktoraat: Besoedeling en Afvalbestuur. Met die doel om "'n Volhoubare Tuiste Vir Almal" te bevorder, is die provinsiale ronde van die 2004/5 Kompetisie toegespits op lewende omgewings vir gemeenskappe, en dit behels ook langtermyn ingrypings by munisipaliteite wat sal uitloop op volgehoude verbetering van netheid en afvalbestuur.
Die provinsiale ronde van die 2004/5 Kompetisie is op 14 September 2004 deur die Wes-Kaapse Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, Me. Tasneem Essop, van stapel gestuur.
Deelname aan die provinsiale ronde van die Skoonste Dorpkompetisie het van die aanvang af geweldig toegeneem, wat wys hoe belangrik dit vir munisipaliteite in die provinsie is. Van 'n deelnamekoers van net 50% van die Wes-Kaapse plaaslike munisipaliteite in die eerste jaar, en 19 uit die 24 munisipaliteite in 2003/4, het 23 uit die 24 munisipaliteite vanjaar ingeskryf!
In 2004 het die twee Wes-Kaapse Munisipaliteite wat deurgedring het na die Nasionale Kompetisie, naamlik Overstrand-munisipaliteit en die Stad Kaapstad, al die pryse ingepalm deur die Nasionale ronde van die Kompetsie in hulle onderskeie kategorië, naamlik "Plaaslike Munisipaliteit" en "Metropolitaanse Munisipaliteit", te wen!
Die kompetisie is oop vir alle munisipaliteite, behalwe distriksmunisipaliteite.
Die wenmunisipaliteite ontvang pryse wat erkenning gee aan hulle uitstaande prestasies. Op 'n Provinsiale vlak sal 'n spesiale erkenningsprys gegee word aan die munisipaliteit wat die beste voldoen aan die kriteria vir die nuwe kategorie, naamlik "Die Mees Verbeterde Munisipaliteit", wat in 2004 ingestel is.
Die Stad Kaapstad kwalifiseer, as die enigste metro in die Wes-Kaap, outomaties vir die Nasionale ronde van die kompetisie en sal nie 'n Provinsiale prys kry nie.
Daar is nog nie besluit oor die prys vir die mees verbeterde munisipaliteit nie, maar dit sal binnekort aangekondig word.
Nasionaal n Prys van R1-miljoen elk sal toegeken word aan die wenners in kategorie A en B. Op 'n nasionale vlak sal die mees verbeterde munisipaliteit publisiteit kry in die nasionale verslag wat deur die nasionale beoordelingspaneel opgestel word.
Die Wes-Kaap sal die Nasionale beoordelingskriteria gebruik, wat deur die DOET bepaal is, om die top drie Provinsiale wenners in kategorie B, sowel as die mees verbeterde munisipaliteit aan te wys.
Die Stad Kaapstad sal dan, saam met die Wes-Kaapse wenner van kategorie B en die mees verbeterde munisipaliteit, die provinsie in die Nasionale ronde van die Kompetisie verteenwoordig. Dieselfde kriteria sal weer deur 'n Nasionale Paneel gebruik word om die Nasionale wenner in elke kategorie aan te wys.
n Provinsiale beoordelingspaneel, saamgestel uit 'n verskeidenheid rolspelers, gebruik die Nasionale Kriteria om die inskrywings te beoordeel, deur middel van basiese inligting, sowel as deur na die munisipaliteite te reis vir beoordelings (meer inligting sal later publiseer word), en die wenners te kies.
Provinsiale beoordeling vind in Februarie en Maart 2005 plaas. Die amptelike aankondiging van die provinsiale wenners en die oorhandiging van die pryse deur die Premier van die Wes-Kaap, Ebrahim Rasool, vind in April 2005 op 'n glansgeleentheid plaas (meer inligting sal later bekend gemaak word).
<fn>GOV-ZA. Projects.489.6031.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Toerismeontwikkeling befonds en ondersteun elke jaar talle projekte.
Besigheidshoekies by Biblioteke: Inligting in verband met toerisme word by deelnemende biblioteke verskaf. Die vermoë van bibliotekarisse is ontwikkel om hulle in staat te stel om navrae te hanteer, en biblioteke is met die nodige hulpmiddele toegerus.
Bestuurders van Metertaxi's: Opleiding in besigheidsvaardig-hede is onderneem om inisiatiewe vir selfindiensneming te steun. Twintig afgevaardigdes is in besigheidsvaardighede en die uitvoer van mentorskapstake opgelei.
Die Hawston Perlemoendorpie: Vir hierdie projek is befondsing voorsien vir die aanbring van infrastruktuur.
Skolekompetisie: 'n Veldtog vir toerismebewustheid, wat op hoërskole gemik is en die vorm van 'n kompetisie aangeneem het, is onderneem.
Instituut vir die Dowes: Opleiding vir dowe toergidse is aangebied.
Die Hermanus Walvisfees: Vir hierdie fees is daar infrastruktuur ontwikkel en vermoë gebou.
Die San Projek: Daar word gevorder met die ontwikkeling van 'n San kulturele en opvoedkundige sentrum.
Die Paternoster Erfenissentrum: 'n Besigheidsmodel wat volhoubaarheid in die hand sal werk, is vir hierdie sentrum ontwikkel.
Die Beaufort-Wes Handewerkdorpie: Entrepreneurs het aan programme deelgeneem om vermoë te bou en opleiding te voorsien.
Ondersteuningsprogram vir KMMO-toerisme: Slypskole vir die bou van vermoë en die voorsien van opleiding aan KMMO-toerisme is in alle munisipale distrikte gehou.
Die Kaapse Instituut vir Handwerk en Ontwerp: Die Instituut voorsien ondernemerskapsteun aan opkomende en gevestigde plaaslike kunshandwerkers.
Die Sir Lowryspas Toerisme-inisiatief: Vir hierdie inisiatief is daar infrastruktuur ontwikkel en vermoë gebou.
Die Noordsee Jazzfees: Daar is steun aan kunshandwerkers verleen om aan die fees deel te neem.
Die Swellendam Alive -fees: Vir hierdie fees is infrastruktuur ontwikkel en bemarkingsteun voorsien.
Die Eden Country en Outeniqua Hop-roetes: Daar word met die ontwikkeling van toerismeroetes in hierdie areas gevorder.
Beursfonds van die Kaapse Technikon: Volle en gedeeltelike beurse is aan studente toegeken wat in spyseniering en hotelbestuur studeer.
Die Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad: Befondsing is aan kunshandwerkers voorsien om hulle in staat te stel om hul projekte in besigheidsgeleenthede te omskep.
Toerismeontwikkeling by Arniston: Vermoë is gebou, en vordering word gemaak met inisiatiewe vir opleiding, bemarking, en die ontwikkeling van infrastruktuur.
Inligtingsentrum by Kaap Agulhas: Infrastruktuur is ontwikkel en toerusting is aan die sentrum voorsien.
Suider-Afrikaanse Vereniging vir Toerismedienste: 'n Mentorskapprogram is ontwikkel om bystand te verleen aan toerisme-entrepreneurs.
Navosing oor Kulturele en Erfenisaangeleenthede: 'n Oudit van kulturele en erfenisterreine in die Wes-Kaap is onderneem.
Die Vismark by Paternoster: Die bemarking van die vismark is onderneem, en padaanwysers is aangebring.
Skakel asseblief die Direktoraat Toerismeontwikkeling vir verdere inligting oor die bogenoemde projekte.
<fn>GOV-ZA. Projects.489.6034.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat Toerismeontwikkeling voorsien elke jaar finansiële steun en programbystand aan talle projekte.
Skakel asseblief die Direktoraat Toerismeontwikkeling vir meer besonderhede oor die bogenoemde projekte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Projects.7319.82948.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse provinsiale regering het al die provinsiale Uitgebreide Openbare Werkeprogramme onder die naam Saamstaan byeengebring. Dit word gelei deur die Minister van Vervoer en Openbare Werke Mcebisi Skwatsha en is op 2 September 2004 deur die President van stapel gestuur.
Die Saamstaan-program sal al die paslike projekte saamvoeg wat in provinsiale regeringsdepartemente en munisipaliteite uitgeken is. 'n Opleidingsaspek waardeur werklose mense praktiese vaardighede aanleer sal 'n deurslaggewende rol speel. Sommige projekte bestaan reeds en moet uitgebrei word; ander is spesiaal ontwerp om die Wes-Kaap aan die werk te kry.
Daar word nie net op pad- en infrastruktuurprojekte konsentreer nie. Bydraes word ook gemaak deur die Landbou-, Omgewings- en Maatskaplike sektore, sowel as die instandhouding van Regeringsgeboue, skole, klinieke en behuising. Openbare Private Vennootskappe word ook gebruik om geld beskikbaar te stel.
Die provinsiale regering het op die provinsiale Groei- en Ontwikkelingspitsberaad in November 2003 onderneem om oor die volgende vyf jaar minstens 120 000 werk- en opleidinggeleenthede te skep, en Saamstaan is die begin van die volvoering van die belofte.
Die minibus taxibedryf speel 'n vername rol in pendelaarvervoer omdat dit 45% van die pendelaars in die provinsie en omtrent 60% nasionaal vervoer. Dit is egter 'n informele bedryf, met geen duidelike strategie wat die voordeel uit die mark en maatskaplike posisie behoorlik kan benut en met die sakewêreld kan skakel om die beste inkomste vir lede te verseker nie.
die administratiewe spilpunt van die minibustaxibedryf te vorm n professionele omgewing te skep waar kwessies in die bedryf bespreek kan word as die "hoofkantoor" van die Wes-Kaapse Provinsiale Taxiraad te dien die Opleidingsentrum vir Provinsiale en Nasionale Opleidinginisiatiewe te wees n beeld van eenheid en samewerking aan die breër minibustaxibedryf uit te dra as 'n fasiliteit te dien waar die bedryf met al die betrokke belanghebbers en rolspelers kontak kan maak en verhoudings kan opbou.
Die taxikantoor is 'n belangrike manier waarop die Provinsiale Regering vrede en bestendigheid in die minibustaxibedryf wil handhaaf. 'n Bestendige en vreedsame taxibedryf dra by tot die doelwitte van Swart Ekonomiese Bemagtiging, terwyl dit veilige, doeltreffende en betroubare openbare vervoer verskaf.
Die Taxikantoor is in Klipfonteinstraat in Athlone, en maak dus deel uit van die Klipfontein Deurgangprojek, wat deel is van die Provinsiale Mobiliteitstrategie.
<fn>GOV-ZA. Projects.7319.86919.86919.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel met die Program is om bestaande regerings- en openbare instellingsbegrotings te gebruik om werkloosheid te verminder en te bekamp en werkers se vermoë te verhoog om óf in die arbeidsmark, óf deur ondernemerskap, 'n inkomste te verdien. Die mikpunt is om werkloosheid in Suid-Afrika tussen 2004 en 2009 te verlig vir ten minste een miljoen mense (minstens 60% vroue, 30% jongmense en 2% mense met gestremdhede).
Alle vlakke van die regering, sowel as ondernemings in staatsbesit is by die landwye program betrokke. Die doel is om 'n aansienlike aantal werklose mense produktiewe werk te gee. Dit bevat ook 'n opleidingselement wat mense se vermoë om 'n inkomste te verdien verbeter.
Dié program is toegespits op die skep van werk deur boukundige werksprojekte wat arbeidsintensiewe metodes van konstruksie gebruik. Bykans 37 000 km paaie, 31 000 km pypleidings, 1 500 km afvoerslote en 150 km stedelike sypaadjies sal gebou word.
Dit sal 750 000 werksgeleenthede vir geteikende werklose mense skep in die gebiede waar die projekte onderneem word. (Omdat die projekte gemiddeld vier maande duur, word dit omgereken in 250 000 persoonsjare se werk.) Al die mense wat aan die projekte werk sal opgelei word en die Departement van Arbeid sal daarvoor betaal.
Die ekonomiese sektor se leerlingskapprogram het ten doel om 3 000 werklose mense oor die volgende vyf jaar by entrepreneurs leerlingskapprogramme betrokke te kry. Daar word beraam dat elke mikro-onderneming wat gestig word nog drie mense in diens sal neem.
Die Leerlingskapprogram sal ontluikende entrepreneurs help om die vaardighede en ondervinding op te doen wat vir die stig van KMMO's nodig is. Leerders sal op voltydse SETA-befondse leerlingskappe geregistreer word en gesteun word met die stig van mikro-ondernemings. Leerkontrakte sal leerders praktiese ondervinding gee. Die leerders sal hulle leerlingskappe voltooi met die nodige tegniese kennis om hulle ondernemings te stig, kennis van hoe om vir openbare sektorprojekte te tender, kennis van die bestuur van 'n onderneming, 'n erkende kwalifikasie, ondervinding en 'n kredietgeskiedenis.
Met dié program sal uitheemse plantegroei op 200 000 hektaar grond uitgeroei, 40 vleilande opgeknap, 20 brandvoorkomingsverenigings gestig, 700 kilometers van die kuslyn opgeruim, 10 000 hektaar grond gerehabiliteer, 32 afvalbestuurprogramme geskep en 150 geskiedkundige en gemeenskaps-toerismeprojekte geskep word.
Die Gemeenskapsgebaseerde Tuissorgprogram (GBTS) wil 122 240 werksgeleenthede (waarvan 17 400 deur leerlingskappe sal wees) oor vyf jaar skep met 'n drieledige program in vennootskap met die Gesondheid en Maatskaplike Dienssektor Onderwysowerheid (GMSETA).
Die Vroeë Kinderjare-ontwikkelingsprogram beplan om oor 'n tydperk van vyf jaar vaardighede te ontwikkeling onder 19 800 kindersorgpraktisyns, en daardeur hulle vermoë verbeter om 'n inkomste te verdien. Terselfdertyd sal ons kinders 'n beter sorg- en leeromgewing kry.
Volledige inligting oor die Program is beskikbaar op die UOWP-webblad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Projects.7319.86919.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel met die Program is om bestaande regerings- en openbare instellingsbegrotings te gebruik om werkloosheid te verminder en te bekamp en werkers se vermoë te verhoog om óf in die arbeidsmark, óf deur ondernemerskap, 'n inkomste te verdien. Die mikpunt is om werkloosheid in Suid-Afrika tussen 2004 en 2009 te verlig vir ten minste een miljoen mense (minstens 60% vroue, 30% jongmense en 2% mense met gestremdhede).
Alle vlakke van die regering, sowel as ondernemings in staatsbesit is by die landwye program betrokke. Die doel is om 'n aansienlike aantal werklose mense produktiewe werk te gee. Dit bevat ook 'n opleidingselement wat mense se vermoë om 'n inkomste te verdien verbeter.
Dié program is toegespits op die skep van werk deur boukundige werksprojekte wat arbeidsintensiewe metodes van konstruksie gebruik. Bykans 37 000 km paaie, 31 000 km pypleidings, 1 500 km afvoerslote en 150 km stedelike sypaadjies sal gebou word.
Dit sal 750 000 werksgeleenthede vir geteikende werklose mense skep in die gebiede waar die projekte onderneem word. (Omdat die projekte gemiddeld vier maande duur, word dit omgereken in 250 000 persoonsjare se werk.) Al die mense wat aan die projekte werk sal opgelei word en die Departement van Arbeid sal daarvoor betaal.
Die ekonomiese sektor se leerlingskapprogram het ten doel om 3 000 werklose mense oor die volgende vyf jaar by entrepreneurs leerlingskapprogramme betrokke te kry. Daar word beraam dat elke mikro-onderneming wat gestig word nog drie mense in diens sal neem.
Die Leerlingskapprogram sal ontluikende entrepreneurs help om die vaardighede en ondervinding op te doen wat vir die stig van KMMO's nodig is. Leerders sal op voltydse SETA-befondse leerlingskappe geregistreer word en gesteun word met die stig van mikro-ondernemings. Leerkontrakte sal leerders praktiese ondervinding gee. Die leerders sal hulle leerlingskappe voltooi met die nodige tegniese kennis om hulle ondernemings te stig, kennis van hoe om vir openbare sektorprojekte te tender, kennis van die bestuur van 'n onderneming, 'n erkende kwalifikasie, ondervinding en 'n kredietgeskiedenis.
Met dié program sal uitheemse plantegroei op 200 000 hektaar grond uitgeroei, 40 vleilande opgeknap, 20 brandvoorkomingsverenigings gestig, 700 kilometers van die kuslyn opgeruim, 10 000 hektaar grond gerehabiliteer, 32 afvalbestuurprogramme geskep en 150 geskiedkundige en gemeenskaps-toerismeprojekte geskep word.
Die Gemeenskapsgebaseerde Tuissorgprogram (GBTS) wil 122 240 werksgeleenthede (waarvan 17 400 deur leerlingskappe sal wees) oor vyf jaar skep met 'n drieledige program in vennootskap met die Gesondheid en Maatskaplike Dienssektor Onderwysowerheid (GMSETA).
Die Vroeë Kinderjare-ontwikkelingsprogram beplan om oor 'n tydperk van vyf jaar vaardighede te ontwikkeling onder 19 800 kindersorgpraktisyns, en daardeur hulle vermoë verbeter om 'n inkomste te verdien. Terselfdertyd sal ons kinders 'n beter sorg- en leeromgewing kry.
Volledige inligting oor die Program is beskikbaar op die UOWP-webblad.
<fn>GOV-ZA. ProspectingRight.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Prospekteerreg is 'n permit wat 'n maatskappy of individu in staat stel om 'n stuk grond op te meet of te ondersoek met die doel om 'n bestaande of moontlike mineraal-afsetting te identifiseer. Enige persoon wat om 'n prospekteerreg aansoek wil doen, moet die aansoek indien by die kantoor van die Streekbestuurder in wie se streek die grond geleë is.
n Prospekteerreg is vir vyf jaar geldig, maar wanneer daardie vyf jaar verstryk, mag die aansoeker by wyse van 'n hernuwingsaansoek vra dat die prospekteerreg vir nog hoogstens drie jaar verleng moet word.
Die aansoeker het genoeg fondse en deskundige kennis om die voorgenome prospektering optimaal uit te voer.
Die finansieringsplan is geskik vir die voorgenome prospekteringsaktiwiteite en die duur daarvan.
Geen onaanvaarbare besoedeling of beskadiging van die natuur sal plaasvind as gevolg van die prospektering nie.
Die aansoeker is in staat om die vereistes van die Wet op Gesondheid en Veiligheid in Myne, 1996 na te kom.
Niemand anders besit 'n prospekteerreg, mynreg, mynpermit of retensiepermit vir dieselfde mineraal en grond nie.
Doen aansoek by die kantoor van die streekbestuurder van die Departement van Minerale en Energie in die streek waar die grond geleë is.
Vul Vorm B: Aansoek om prospekteerreg in, en dien dit saam met al die vereiste bylaes in by die sreekbestuurder van die Departement van Minerale en Energie in wie se streek die grond geleë is.
Die voorgeskrewe, nie-terugbetaalbare aansoekfooi moet betaal word wanneer jy die vorm indien.
Indien die streekbestuurder jou aansoek aanvaar, sal hy of sy jou vra om 'n omgewingsbestuursplan voor te lê en met die grondeienaar, wettige bewoner van die grond of enige ander geaffekteerde party samesprekings te voer.
Lê die resultaat van die samesprekings binne 30 aan die streekbestuurder voor.
Sodra daar aan al hierdie vereistes voldoen is, sal die streekbestuurder die aansoek aan die Minister voorlê vir oorweging.
As die streekbestuurder die aansoek afkeur, sal hy of sy jou binne 14 dae skriftelik daarvan in kennis stel en die aansoek aan jou terugbesorg.
As die streekbestuurder die aansoek goedkeur, sal hy of sy jou binne 14 dae laat weet dat jy 'n omgewingsbestuursplan moet voorlê en met die grondeienaar en wettige bewoner van die grond, asook enige ander geaffekteerde party, samesprekings moet voer.
Jy moet die uitslag van die samesprekings binne 30 dae skriftelik aan die streekbestuurder voorlê.
Sodra daar aan hierdie vereistes voldoen is, sal die streekbestuurder die aansoek aan die Minister voorlê vir oorweging.
Die koste sal deur die streekbestuurder bepaal word en sal afhang van die mineraal wat jy beoog om te myn.
<fn>GOV-ZA. Protectionorder.2010-03-25.af.txt</fn>
Wat is gesinsgeweld?
enige vorm van geweld soos fisiese, seksuele, emosionele of ekonomiese teistering beskadiging van eiendom teisteragtervolging betreding van iemand se eiendom sonder hulle toestemming enige ander vorm van beledigende of mishandelingsgedrag waar sulke gedrag skadelik is of jou gesondheid, veiligheid of welstand bedreig.
Indien jy of iemand wat jy ken hierdie soort mishandeling beleef, kan jy om 'n beskermingsbevel aansoek doen.
die klaer, wat gewoonlik in 'n gedeelde woonplek bly of gebly het, te verhinder om die gedeelde woonplek of 'n spesifieke gedeelte van die gedeelde woonplek binne te gaan of om dit te verlaat; of enige ander daad te pleeg wat spesifiek in die beskermingsbevel genoem word.
Wie kan om 'n beskermingsbevel aansoek doen?
Enigiemand met 'n belang by die lewe en welstand van die klaer.
Vir meer inligting besoek die Departement van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling.
Doen op enige tydstip gedurende of buite hofure, op openbare vakansiedae of oor naweke aansoek om beskermingsbevel by die Landdroshof naaste aan jou woon- en werkplek.
Doen eerstens aansoek om 'n Tussentydse Beskermingsbevel deur Vorm 6: Tussentydse Beskermingsbevel by jou naaste Landdroshof of Hoërhof in te vul.
Vul Vorm 2: Aansoek om 'n Beskermingsbevel in by jou naaste Landdroshof of Hoërhof.
Die naam van die polisiestasie waar die klaer waarskynlik enige verbreking van so 'n beskermingsbevel sal aanmeld.
Volgens die hof nie in staat is om die nodige toestemming te verskaf nie.
Sertifiseer die vorm by die klerk van die hof en dien dit in.
By ontvangs van die vorm sal die klerk jou aansoek na die landdros stuur. Die landdros sal 'n datum bepaal waarop jy moet verskyn sodat jou aansoek oorweeg kan word.
Die landdros sal ook 'n kennisgewing voorberei om die mishandelaar van die beskermingsbevel in kennis te stel asook die datum waarop hy of sy in die hof moet verskyn.
In geval van nood is die diens 24 uur per dag beskikbaar.
n Beskermingsbevel kan op dieselfde dag uitgereik word maar dit hang gewoonlik af van die ingewikkeldheid van jou geval.
Die bevel bly van krag totdat die mishandelde persoon dit kanselleer.
Indien die mishandelaar appelleer bly die bevel van krag totdat die Appèlhof dit kanselleer.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1063.5715.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1063.72512.72512.2010-03-24.af.txt</fn>
Erken die leidende rol wat die Wes-Kaapse Provinsie gespeel het in die bewaring van ons erfenis.
Sit die tradisie voort binne 'n getransformeerde en transformerende kulturele konteks.
Het ten doel om die hoogste standaarde te stel vir die bewaring van die ryk nalatenskap, met inagneming van die nasionale en internasionale tendense in erfenisbewaring.
Besef hoe belangrik toerisme is in ons ekonomie, en glo dat die toeriste-aantreklikheid van die Wes-Kaap hoofsaaklik in die diversiteit van die kulturele erfenis lê.
Wat is Erfenis Wes-Kaap?
Erfenis Wes-Kaap vier, bewaar, onderhou en voed die uiteenlopende stedelike en plattelandse erfenisbronne van die mense van die Wes-Kaap deur trots te bevorder in beide die tasbare en ontasbare erfenis, veral onder jongmense en voorheen opsy geskuifde gemeenskappe.
In Januarie 2003 is Erfenis Wes-Kaap gestig as die provinsiale erfenisbrongesag vir die provinsie kragtens die Wet op Nasionale Erfenisbronne, wet 25 van 1999. Dit is verantwoordelik vir die bevordering van samewerking tussen nasionale, provinsiale en plaaslike owerhede vir die uitkenning, bewaring en bestuur van erfenisbronne vir alle gemeenskappe in die Wes-Kaap.
Bewaring van erfenisbronne het kulturele, politieke, opvoedkundige en ekonomiese waarde wat bydra tot die suksesvolle ontwikkeling van die Wes-Kaap.
Werk saam met provinsiale, munisipale en nasionale owerhede.
Skakel met eienaars van erfenisbronne, gemeenskappe en alle ander partye wat belangstel.
Verseker die voortgesette bewaring van ons erfenis.
Bemark aktief die volle verskeidenheid van ons erfenis.
Ken erfenispersele uit wat van belang is vir gemeenskappe wie se profiel, herinnerings en waardes voorheen opsy geskuif is.
Bewaar die kulturele erfenisbronne van die Wes-Kaap as uiteenlopend, maar algemeen, in die uitbeelding van beide die prestasies en botsings van die verlede en 'n vooruitsig van 'n ryklik bedeelde toekoms en 'n tuiste vir al die mense van die Provinsie.
die nasionale Departement van Kuns en Kultuur plaaslike owerhede in die Wes-Kaap eienaars en ontwikkelaars van erfenisbronne in die Wes-Kaap die provinsiale Departement van Kultuursake en Sport wat die taak gekry het om die Raad vir Erfenis Wes-Kaap in die uitvoering van hulle professionele en administratiewe take by te staan.
Die Beboude Omgewing- en Landskapskomitee is verantwoordelik vir die beoordeel van aansoeke en goedkeurings, waaronder die formele verklaring van provinsiale erfenispersele, erfenisgebiede, openbare monumente en -gedenktekens en strukture ouer as 60 jaar.
Die Komitee oorweeg ook voorstelle oor erfenisbronbestuur vir sekere kategorië van ontwikkelings en lewer kommentaar oor aansoeke kragtens die Wet op Omgewingsbewaring, wet 73 van 1989.
Die Argeologiese, Paleontologiese en Meteoriete Permitkomitee is verantwoordelik vir die oorweeg van aansoeke om permitte wat verband hou met argeologiese en paleontologiese persele en meteoriete in die Wes-Kaap.
Appèlkomitee n Appèlkomitee is aangestel om op 'n ad hoc-basis byeen te kom wanneer appèlle ontvang word.
Amptenare van die Departement van Kultuursake en Sport in die Wes-Kaap hanteer die uitvoerende en administratiewe take wat verband hou met die Raad vir Erfenis Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1063.72512.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Erken die leidende rol wat die Wes-Kaapse Provinsie gespeel het in die bewaring van ons erfenis.
Sit die tradisie voort binne 'n getransformeerde en transformerende kulturele konteks.
Het ten doel om die hoogste standaarde te stel vir die bewaring van die ryk nalatenskap, met inagneming van die nasionale en internasionale tendense in erfenisbewaring.
Besef hoe belangrik toerisme is in ons ekonomie, en glo dat die toeriste-aantreklikheid van die Wes-Kaap hoofsaaklik in die diversiteit van die kulturele erfenis lê.
Wat is Erfenis Wes-Kaap?
Erfenis Wes-Kaap vier, bewaar, onderhou en voed die uiteenlopende stedelike en plattelandse erfenisbronne van die mense van die Wes-Kaap deur trots te bevorder in beide die tasbare en ontasbare erfenis, veral onder jongmense en voorheen opsy geskuifde gemeenskappe.
In Januarie 2003 is Erfenis Wes-Kaap gestig as die provinsiale erfenisbrongesag vir die provinsie kragtens die Wet op Nasionale Erfenisbronne, wet 25 van 1999. Dit is verantwoordelik vir die bevordering van samewerking tussen nasionale, provinsiale en plaaslike owerhede vir die uitkenning, bewaring en bestuur van erfenisbronne vir alle gemeenskappe in die Wes-Kaap.
Bewaring van erfenisbronne het kulturele, politieke, opvoedkundige en ekonomiese waarde wat bydra tot die suksesvolle ontwikkeling van die Wes-Kaap.
Werk saam met provinsiale, munisipale en nasionale owerhede.
Skakel met eienaars van erfenisbronne, gemeenskappe en alle ander partye wat belangstel.
Verseker die voortgesette bewaring van ons erfenis.
Bemark aktief die volle verskeidenheid van ons erfenis.
Ken erfenispersele uit wat van belang is vir gemeenskappe wie se profiel, herinnerings en waardes voorheen opsy geskuif is.
Bewaar die kulturele erfenisbronne van die Wes-Kaap as uiteenlopend, maar algemeen, in die uitbeelding van beide die prestasies en botsings van die verlede en 'n vooruitsig van 'n ryklik bedeelde toekoms en 'n tuiste vir al die mense van die Provinsie.
die nasionale Departement van Kuns en Kultuur plaaslike owerhede in die Wes-Kaap eienaars en ontwikkelaars van erfenisbronne in die Wes-Kaap die provinsiale Departement van Kultuursake en Sport wat die taak gekry het om die Raad vir Erfenis Wes-Kaap in die uitvoering van hulle professionele en administratiewe take by te staan.
Die Beboude Omgewing- en Landskapskomitee is verantwoordelik vir die beoordeel van aansoeke en goedkeurings, waaronder die formele verklaring van provinsiale erfenispersele, erfenisgebiede, openbare monumente en -gedenktekens en strukture ouer as 60 jaar.
Die Komitee oorweeg ook voorstelle oor erfenisbronbestuur vir sekere kategorië van ontwikkelings en lewer kommentaar oor aansoeke kragtens die Wet op Omgewingsbewaring, wet 73 van 1989.
Die Argeologiese, Paleontologiese en Meteoriete Permitkomitee is verantwoordelik vir die oorweeg van aansoeke om permitte wat verband hou met argeologiese en paleontologiese persele en meteoriete in die Wes-Kaap.
Appèlkomitee n Appèlkomitee is aangestel om op 'n ad hoc-basis byeen te kom wanneer appèlle ontvang word.
Amptenare van die Departement van Kultuursake en Sport in die Wes-Kaap hanteer die uitvoerende en administratiewe take wat verband hou met die Raad vir Erfenis Wes-Kaap.
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1064.5720.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Gidse > Openbare Entiteite > Fonds > Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Sentrale Energiefonds (Edms.) Bpk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1065.5791.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1067.5754.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.1067.5754.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.261.5842.5842.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.261.74084.74084.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapse Filmkommissie is die amptelike voorstander van die vollengte rolprent, televisie, video, advertensie en stil-fotografie produksiebedryf in die Wes-Kaap.
Die Kommissie is 'n Afdeling 21 (sonder winsmotief) maatskappy en werk as 'n onafhanklike, outonome organisasie wat die film-verwante belange kombineer van die Stad Kaapstad en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap.
Die sentrale oogmerk van die Kommissie is om Kaapstad te plaas as 'n wêreld-mededingende filmbedryfstad en om Kaapstad en die Wes-Kaap te bevorder as 'n wêreldklas produksiebestemming.
Dit is verantwoordelik vir die fasilitering en koördinering van op-stel verfilming in beide die Stad en die Provinsie. Dit sluit die insamel en bestuur in van alle inligting wat verfilming in die streek raak en beïnvloed.
Die Stad Kaapstad Filmpermitkantoor (SKFPK) verskaf 'n een-stop kantoor vir die bestuur van alle aspekte van permitverskaffing vir filmbedrywighede op Stadraads-besitte grond binne die jurisdiksie van die Stad Kaapstad se munisipaliteit.
Daar is vyf filmpermitkantore in die stad.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen vir 'n permit word uiteengesit in die filmpermitgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.262.405.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.262.5768.E.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.401.5804.5804.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.4197.5722.5722.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.4197.5741.5741.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.4200.10906.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal verskaf 'n gratis diens aan huurders en verhuurders in die Wes-Kaap. Die belangrikste werk is geskilbeslegting tussen huurders en verhuurders. Lees meer oor hoe dit gedoen word.
Die tribunaal is in 2001 gestig en bestaan uit vyf lede (waaronder 'n voorsitter en onder-voorsitter), aangestel deur die Provinsiale Minister van Behuising, wat kennis het oor eiendomsbestuur, behuisingsontwikkeling en verbruikersake wat verband hou met huurbehuising. Die Tribunaal word bygestaan deur die Steunkomponent van die Direktoraat Behuisingsnedersetting.
Verhoudings te harmoniseer tussen verhuurders en huuders in die huurbehuisingsektor.
Los geskille op wat opduik weens onregverdige praktyke.
Lig verhuurders en huurders in oor hulle regte en verpligtinge kragtens die Wet op Huurbehuising.
Maak aanbevelings aan relevante belanghebbers.
Om bestendigheid te bevorder in die huurbehuisingsektor in die Wes-Kaap.
Om meganismes te skep om geskille in die huurbehuisingsektor te besleg.
Om verhore te fasiliteer, ondersoek, bemiddel en te hou om geskille te besleg.
Om verhuurders en huurders in te lig oor hulle regte en verpligtinge as onregverdige en onwettige praktyke sou opduik.
Verhore en bemiddelings word gehou so na as moontlik aan die klagtepunt.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.4200.5760.5760.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.4202.5793.5793.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.5375.16130.16130.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_entities.5375.16130.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Moet ek my kind by 'n skool laat registreer?
Op watter ouderdom kan my kind met Graad 1 begin?
Wanneer en waar laat ek my kind inskryf?
Kan ek my kind by enige skool laat registreer selfs as dit nie naby my huis of werk is nie?
Wat moet ek weet voordat ek my kind laat inskryf?
Watter dokumente word vereis wanneer mens aansoek doen?
Watter ander dokumente is nodig as ek nie 'n Suid-Afrikaanse burger is nie?
Hoe weet ek of my kind aanvaar is by die skool?
Wat kan ek doen as my kind toelating tot 'n skool geweier word?
Moet ek my kind by 'n skool laat registreer?
Ja, alle kinders tussen die ouderdomme van sewe en 15 moet geregistreer wees.
Op watter ouderdom kan my kind met Grrad 1 begin?
Jou kind kan net met Graad 1 begin as sy of hy sewe word in die eerste skooljaar. In buitegewone gevalle kan die Provinsiale Onderwysdepartement toelating op 'n jonger ouderdom oorweeg, en skole kan jou hieroor raad gee.
Wanneer en waar laat ek my kind registreer?
Jy kan jou kind laat registreer by 'n skool naby jou huis of werk tussen Augustus en November in die jaar voor die kind begin skoolgaan.
Kan ek my kind by enige skool laat inskryf selfs as dit nie naby my huis of werkplek is nie?
Ja, jy kan jou kind laat registreer by enige staatskool. Daar word egter van skole verwag om voorkeur te gee aan kinders wie se ouers naby die skool woon of werk.
As 'n skool vol is, kan julle jou kind 'n plek weier en haar of hom op 'n waglys plaas. Jy moet dan jou kind laat registreer by 'n ander skool waar daar plek is.
Wat moet ek weet voordat ek my kind laat registreer?
Jy moet daarvan bewus wees dat jou kind nie 'n plek in 'n skool gewaarborg word nie totdat jy die kind by die skool laat registreer het.
Die skoolhoof moet die toelatingsbeleid van die skool aan jou gee en dit aan jou verduidelik. Jy moet ook vra watter taal of tale gebruik word vir onderrig by die skool en besluit of dit geskik is vir jou kind. Jy moet ook uitvind wat die skoolgeld is wat die skool eis. As jy dit nie kan bekostig nie, moet jy die hoof of skoolamptenaar vra hoe jy aansoek kan doen vir volle of gedeeltelike kwytskelding van die geld.
'n Staatskool mag nie enige toets laat aflê vir toelating tot 'n skool nie. 'n Toets mag net gebruik word om te besluit watter kursusse of programme jou kind by die skool moet volg.
Jy behoort te vra om die skool se gedragskode te sien ek seker maak dat jy gewillig is om dit te onderteken.
Watter dokumente word vereis wanneer aansoek gedoen word?
Oordragkaart of laaste skoolrapport vir leerders wat voorheen op skool was.
Let daarop dat doopsertifikate nie beskou word as bewys van geboortedatum nie.
Watter ander dokumente word vereis as ek nie 'n Suid-Afrikaanse burger is nie?
Hoe weet ek of my kind aanvaar is by die skool?
Die Provinsiale Departement van Onderwys moet jou, deur die skoolhoof, inlig oor die uitkoms van jou aansoek.
Wat kan ek doen as my kind toelating tot 'n skool geweier word?
Jy kan 'n geskrewe verduideliking eis van die departement, deur die skoolhoof. As jy nie tevrede is met die redes wat gegee word vir die besluit nie, kan jy 'n geskrewe appèl rig aan die LUR vir onderwys in die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.11775.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrae wat ouers die meeste oor die onderrig van hulle skoolgaande kinders vra - Die Wet op Suid-Afrikaanse Skole van 1996 vereis dat alle kinders tussen die ouderdomme van sewe en 15 moet skoolgaan. Ouers en voogde moet seker maak dat alle leerders van dié ouderdom by 'n skool ingeskryf is. As 'n ouer begin jou verhouding met die skool die dag wat jy besluit om jou kind by 'n sekere skool in te skryf. Die verhouding word bepaal deur 'n stel regte en verantwoordelikhede teenoor die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Die skool sal jou vra om skoolgeld te betaal. Die bedrag word bepaal op 'n openbare vergadering van die Skoolbeheerraad (SBR), wat elke jaar gehou moet word en waar ouers stem oor die bedrag skoolgeld wat betaal moet word. As jy egter nie die vereiste bedrag kan bekostig nie, of 'n verminderde bedrag kan betaal, kan jy 'n brief rig aan die SBR om gedeeltelike of volledige kwytskelding van skoolgeld te vra. Die SBR sal jou oor hulle besluit inlig. 'n Afskrif van die regulasies oor skoolgeld is by die skool beskikbaar. Die skool moet jou bystaan as jy hulp met jou aansoek vir kwytskelding nodig het.
Hoe appelleer ek teen die besluit van die SBR?
As ek vrystelling van skoolgeld het, kan my kind toegang tot die skool geweier word?
As daar kwytskelding van skoolgeld is, kan jou kind toegang tot enige skoolbedrywighede geweier word of kan uitslae teruggehou word?
Kan ek geldelike hulp met skoolgeld kry?
Hoe doen ek aansoek om toelaes waarvoor ek kwalifiseer?
Hoe appelleer ek teen die besluit van die SBR?
Jy kan by die Provinsiale Hoof van die Onderwysdepartement appèl aanteken. Hy of sy sal skriftelik die redes gee as kwytskelding nie aan jou toegestaan is nie.
As daar vasgestel word dat jy dit kan bekostig om die skoolgeld te betaal, en jy doen dit nie, sal regstappe teen jou ingestel word om te verseker dat jy enige uitstaande geld betaal.
As ek vrystelling van skoolgeld het, kan my kind toegang tot die skool geweier word?
Nee. Geen kind kan toelating tot 'n skool geweier word weens 'n ouer se onvermoë om skoolgeld te betaal nie.
As daar kwytskelding van skoolgeld is, kan jou kind toegang tot enige skoolbedrywighede geweier word of kan uitslae teruggehou word?
Nee. Die skool kan nie jou kind se uitslae terughou of hom of haar uitsluit uit enige onderwysbedrywigheid as jy nie die skoolgeld kan bekostig nie.
Kan ek geldelike hulp met skoolgeld kry?
Jy kan gedeeltelike of volledige kwytskelding van skoolgeld kry, gegrond op jou inkomste.
Jy kan jou inkomste verhoog deur toelaes te eis waarvoor jy kwalifiseer.
Die Kindersteuntoelae: Dit word gegee aan 'n primêre versorger wat die kind/kinders onder die ouderdom van sewe versorg. Die versorger kan die ma, pa, grootouer, familielid, vriend of ouer broer/suster wees.
Die Pleegkindtoelae: Dit is vir kinders wat by 'n persoon geplaas word wat nie die ouer is nie, soos die grootouer. 'n Hof moet die pleegverhouding bekragtig.
Hoe doen ek aansoek om toelaes waarvoor ek kwalifiseer?
Jy moet by die Maatskaplike Kantoor of jou naaste Landdroskantoor aansoek doen. Die amptenare sal vrae aan jou stel en op grond van jou antwoorde 'n vorm invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.4.2010-03-02.af.txt</fn>
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Sal my kind nie benadeel word deur in 'n taal anders as Engels onderrig te word nie?
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Die Departement se Taal-in-Onderwysbeleid moedig leerders aan om meer as een taal te leer. Dit moedig hulle ook aan om die taal te gebruik wat hulle die beste verstaan as taal van leer en onderrig. Hulle kan ander tale as vakke neem of ander tale byvoeg as tale van onderrig.
Sal my kind nie benadeel word deur onderrig te word in 'n taal anders as Engels nie?
Leer deur die huistaal in die eerste jare van formele skoolonderrig verseker dat die kind 'n goeie grondslag kry vir toekomstige onderwys, sowel as die aanleer van nuwe/ander tale.
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Die SBR moet besluit oor die taal van leer en onderrig wat in 'n skool gebruik word. Die taal wat gebruik word hang af van die voorkeur van die meerderheid leerders in 'n skool en die vermoë van die skool om onderwys te gee in die taal van voorkeur. Daarby moet die SBR aandui hoe hulle veeltaligheid in die skool sal aanmoedig.
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Elke leerder moet met registrasie aandui wat die voorkeur taal van leer en onderrig is. Enige van ons 11 tale mag aangedui word as die taal van leer en onderrig in 'n staatskool. Waar daar meer as 30 kinders is wat 'n spesifieke taal aanvra, moet die skool 'n poging aanwend om onderwys in daardie taal aan te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Sal my kind nie benadeel word deur in 'n taal anders as Engels onderrig te word nie?
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Die Departement se Taal-in-Onderwysbeleid moedig leerders aan om meer as een taal te leer. Dit moedig hulle ook aan om die taal te gebruik wat hulle die beste verstaan as taal van leer en onderrig. Hulle kan ander tale as vakke neem of ander tale byvoeg as tale van onderrig.
Sal my kind nie benadeel word deur onderrig te word in 'n taal anders as Engels nie?
Leer deur die huistaal in die eerste jare van formele skoolonderrig verseker dat die kind 'n goeie grondslag kry vir toekomstige onderwys, sowel as die aanleer van nuwe/ander tale.
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Die SBR moet besluit oor die taal van leer en onderrig wat in 'n skool gebruik word. Die taal wat gebruik word hang af van die voorkeur van die meerderheid leerders in 'n skool en die vermoë van die skool om onderwys te gee in die taal van voorkeur. Daarby moet die SBR aandui hoe hulle veeltaligheid in die skool sal aanmoedig.
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Elke leerder moet met registrasie aandui wat die voorkeur taal van leer en onderrig is. Enige van ons 11 tale mag aangedui word as die taal van leer en onderrig in 'n staatskool. Waar daar meer as 30 kinders is wat 'n spesifieke taal aanvra, moet die skool 'n poging aanwend om onderwys in daardie taal aan te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe behoort ek by te dra tot die ontwikkeling van my kind se skool?
Watter rol kan ek speel om my kind se leerproses te steun?
Hoe kan ek op die hoogte bly van ontwikkelings by die skool?
Hoe behoort ek by te dra tot die ontwikkeling van my kind se skool?
As 'n ouer is dit jou verantwoordelikheid om by te dra tot die ontwikkeling van die skool deur dienste aan die skool te lewer. Dit kan insluit om jouself beskikbaar te stel om deel te neem aan bedrywighede van die skool soos die instandhouding van skooleiendom, die ouditering van finansiële state, die bestuur van sportgeleenthede, hulp met die bestuur van skooluitstappies, ensovoorts.
Watter rol kan ek speel in my kind se leerproses?
Jou kind is in die skoolpersoneel se sorg wanneer sy of hy by die skool is. Die skool kan hulle onderwysverpligtinge suksesvol uitvoer as hulle deur die ouers gesteun word.
te reageer op skoolkennisgewings wat reaksie vra.
Hoe kan ek op die hoogte bly van ontwikkelings by die skool?
Ouers van leerders moet verantwoordelikheid aanvaar vir die bywoon van skoolvergaderings wat vir hulle gereël word. Die SBR is wetlik verplig om gereeld verslag te doen aan die ouers van leerders by die skool, en behoort ouers ingelig te hou oor kwessies wat hulle raak.
Jy het die reg om die SBR en die skoolhoof om enige bykomende inligting te vra wat vir jou van belang is. Die SBR of skoolhoof moet die inligting verskaf, of jou skriftelik inlig hoekom hulle nie die inligting kan gee nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.11775.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.17842.17842.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument sit kinderregte in 'n maklik-verstaanbare formaat uiteen.
Alle menseregte vir almal!
Niemand het die reg om jou seer te maak nie.
jou die skuld te gee vir iets wat jy nie gedoen het nie.
Dit is nie jou skuld nie!
Jy verdien nie om seergemaak te word nie.
As iemand vir jou kwaad is, moet hulle met jou daaroor praat. Hulle mag jou nie slaan nie.
<pAs iemand jou seermaak of jou bang maak, of iemand wat jy ken seermaak, KAN JY HULP KRY.
Bel die Kinderhulplyn - 08000 55555 of die Polisie - 10111.
Jou liggaam behoort aan jou!
Jy kan - sê nee!
jou prentjies te wys van mense wat sulke dinge doen, of wat nie klere aan het nie.
Dit word seksuele uitbuiting genoem. As dit met jou gebeur het, is jy nie alleen nie. Dit is nie jou skuld nie!
Mense mag nie dié dinge aan jou doen nie.
Niemand verdien om uitgebuit te word nie!
Daar is ook ander dinge wat jy kan doen om te help om veilig te bly.
die telefoonnommer van die Polisie en die Kinderlyn.
As jy bang is of van iemand weet wat hulp nodig het, praat met iemand wat jy kan vertrou, soos jou ma of pa, jou onderwyser, jou dokter, die polisie of iemand by jou kerk.
Moenie dit inhou nie - praat met iemand!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.17842.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument sit kinderregte in 'n maklik-verstaanbare formaat uiteen.
Alle menseregte vir almal!
Niemand het die reg om jou seer te maak nie.
jou die skuld te gee vir iets wat jy nie gedoen het nie.
Dit is nie jou skuld nie!
Jy verdien nie om seergemaak te word nie.
As iemand vir jou kwaad is, moet hulle met jou daaroor praat. Hulle mag jou nie slaan nie.
<pAs iemand jou seermaak of jou bang maak, of iemand wat jy ken seermaak, KAN JY HULP KRY.
Bel die Kinderhulplyn - 08000 55555 of die Polisie - 10111.
Jou liggaam behoort aan jou!
Jy kan - sê nee!
jou prentjies te wys van mense wat sulke dinge doen, of wat nie klere aan het nie.
Dit word seksuele uitbuiting genoem. As dit met jou gebeur het, is jy nie alleen nie. Dit is nie jou skuld nie!
Mense mag nie dié dinge aan jou doen nie.
Niemand verdien om uitgebuit te word nie!
Daar is ook ander dinge wat jy kan doen om te help om veilig te bly.
die telefoonnommer van die Polisie en die Kinderlyn.
As jy bang is of van iemand weet wat hulp nodig het, praat met iemand wat jy kan vertrou, soos jou ma of pa, jou onderwyser, jou dokter, die polisie of iemand by jou kerk.
Moenie dit inhou nie - praat met iemand!
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.47596.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Die OSW-direktoraat in die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer organisasies kragtens die Wet op Organisasies sonder Winsmotief, Wet 71 van 1997.
'n ondersteunende omgewing te skep waarin OSW's kan gedy.
geskikte standaarde van bestuur, aanspreeklikheid en deursigtigheid te stel en te handhaaf.
Die Wet gee 'n vrywillige registrasiefasiliteit vir OSW's.
'n Organisasie sonder Winsmotief word omskryf as: 'n trust, maatskappy of ander vereniging van persone:- (a) wat gestig is vir 'n openbare doel, en (b) waarvan die inkomste en eiendom nie onder lede of amptenare versprei kan word nie, behalwe as redelike vergoeding vir diens wat gelewer is.
Organisasies wat as Afdeling 21-maatskappye geregistreer is kragtens die Maatskappyewet, Wet 61 van 1973.
Trusts wat kragtens die Wet op die Beheer van Trusteiendom, Wet 57 van 1988 by die Meester van die Hooggeregshof geregistreer is.
Enige ander Vrywillige Organisasie wat nie 'n winsmotief het nie.
Die Direktoraat kan net 'n organisasie registreer wat 'n grondwet of enige ander stigtingsdokument het.
Dit sal omtrent twee maande neem om die hele registrasie te verwerk. Sodra 'n aansoek ontvang word, word 'n erkenningsbrief aan die organisasie gestuur. Daarna volg 'n registrasiedokument as die aansoek voldoen aan die vereistes van die OSW-wet.
Registrasie as 'n Organisasie sonder Winsmotief is gratis.
Twee afskrifte van die organisasie se stigtingsdokument, byvoorbeeld 'n grondwet of 'n Trustakte of Memorandum en Akte van Oprigting.
Daar is baie voordele aan die stelsel van die registrasie van Organisasies sonder Winsmotief.
Verhoog die geloofwaardigheid van die sektor omdat OSW's verantwoording doen aan 'n staatsliggaam.
Sluit organisasies in by 'n formele stelsel.
Help die sektor om georganiseerd te wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.47596.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.47596.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.47596.47596.2010-03-24.af.txt</fn>
n Uiteensetting van die registrasie van 'n Nie-Regeringsorganisasie (NRO) of 'n Organisasie sonder Winsmotief (OSW).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.47596.A.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Uiteensetting van die registrasie van 'n Nie-Regeringsorganisasie (NRO) of 'n Organisasie sonder Winsmotief (OSW).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.89092.89092.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Verbruikersregte?
In die 2004 Nasionale Verbruikerspeiling is bevind dat baie min Suid-Afrikaners weet wat hulle verbruikersregte is. Dié kort publikasie skets die agt internasionaal-erkende verbruikersregte wat die grondslag van verbruikersregte-organisasies en veldtogte vorm. Die regte is nie dieselfde as die menseregte wat in die Grondwet bevat is nie, hoewel die een die ander op baie maniere aanvul.
Alle verbruikers het die reg op basiese noodsaaklikhede en dienste soos voldoende kos, drinkwater, skuiling, klere, gesondheidsorg en onderwys.
Verbruikers het die reg om hulleself teen onveilige produkte en dienste te beskerm. Onveilige produkte kan eiendom beskadig en selfs tot beserings en die dood lei.
Verbruikers het 'n reg op volledige inligting oor prys, hoeveelheid en bestanddele van verskaffers van produkte en dienste.
Verbruikers het die reg om uit 'n verskeidenheid produkte en dienste teen mededingende pryse te kies.
Verteenwoordiging: Verbruikers het die reg om hulle mening te lug oor kwessies, beleid, planne, programme en besluite wat hulle raak.
Verbruikers het die reg om vergoed te word as hulle klagtes het oor swak, onveilige, oormatige duur produkte en dienste, oordrewe aansprake en ander onregverdige verbruikerspraktyke.
Verbruikers het 'n reg op inligting wat hulle in staat stel om ingeligte en oortuigde besluite oor produkte en dienste te neem.
Verbruikers het die reg om in 'n omgewing te leef en te werk wat nie hulle gesondheid en voortbestaan bedreig nie en geen gevaar vir huidige en komende geslagte inhou nie.
Meer inligting oor verbruikersregte is beskikbaar op die Nasionale Verbruikersforum se webblad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.95093.95093.2010-03-02.af.txt</fn>
Die brosjure ontleed die algemeenste mites oor balju's en verduidelik presies wie die balju's is en wat hulle magte is.
Balju's is onbevooroordeelde hofamptenare wat verantwoordelik is vir die betekening van alle hofdokumente, waaronder dagvaardings, kennisgewings, lasbriewe, opdragte en uitvoering van uitsprake en bevele. 'n Balju verteenwoordig die siviele regstelsel.
Balju's kan jou deur afbreek, jou eiendom beskadig en jou aanrand.
Die Suid-Afrikaanse Baljuraad hou toesig oor die diens wat verskaf word deur balju's en hulle adjunkte en maak seker dat dit op 'n menslike manier gedoen word volgens die Gedragskode vir Balju's. As iemand voel 'n balju het nie reg opgetree nie, word hulle aangemoedig om die voorval by die raad se hoofbestuurder aan te meld.
As 'n balju eers aan jou deur geklop het, is daar niks wat jy aan die situasie kan doen nie.
Wanneer hulle opdaag sal balju's die inhoud verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en wat jou te doen staan. Hulle is daar om die regsproses te help verduidelik maar hulle kan nie regsraad gee nie.
Dis onmoontlik om vas te stel of die persoon voor jou deur regtig 'n balju of 'n skuldinvorderaar is.
Elke balju en adjunk-balju moet 'n geldige identifikasiekaart kan wys wat die Suid-Afrikaanse Raad van Balju's uitgereik het.
Balju's verteenwoordig net groot ondernemings. Hulle is nie daar vir gewone mense nie.
Dit is balju's se plig om alle mense, ryk en arm, te alle tye met empatie en waardigheid te behandel.
Balju's stel hulleself aan en maak soos hulle lus het.
Balju's word aangestel deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling en tree te alle tye op kragtens die reëls en opdragte van die Hof.
Balju's moet met klippe bestook word en enige dokumente wat hulle beteken kan geïgnoreer of weggegooi word.
As jy balju's verhinder om hulle werk te doen of nie gehoor gee aan die opdragte wat 'n balju aan jou gee nie, kan vervolging jou later in die gesig staar.
Die balju kan niks doen as jy weier om saam te werk nie.
Volgens wet kan balju's jou perseel binnekom en jou huis oopsluit, selfs wanneer jy nie daar is nie. Hulle kan beslag lê op jou voertuig, meubels en ander los eiendom en dit verwyder en verkoop, en as dit nodig is jou vaste eiendom ook, om jou skuld te delg.
Balju's kan enigiets wat hulle wil uit jou huis neem.
Balju's moet die inhou verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en hulle mag nie noodsaaklike items verwyder nie soos kos en beddens, beddegoed en klere. Hulle mag ook nie, onderhewig aan sekere riglyne, al jou gereedskap verwyder waarmee jy dalk 'n inkomste verdien nie.
Balju's kan geld eis en hoef nie 'n kwitansie te gee nie.
Balju's is veronderstel om kwitansies uit te reik vir alle geld wat betaal is en om seker te maak dat beide die oorspronklike en afskrifte van dokumente gemerk is met enige betaling en erken is met jou handtekening of merk. Jy mag 'n afskrif van die oorspronklike dokument hou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.A.95093.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure ontleed die algemeenste mites oor balju's en verduidelik presies wie die balju's is en wat hulle magte is.
Balju's is onbevooroordeelde hofamptenare wat verantwoordelik is vir die betekening van alle hofdokumente, waaronder dagvaardings, kennisgewings, lasbriewe, opdragte en uitvoering van uitsprake en bevele. 'n Balju verteenwoordig die siviele regstelsel.
Balju's kan jou deur afbreek, jou eiendom beskadig en jou aanrand.
Die Suid-Afrikaanse Baljuraad hou toesig oor die diens wat verskaf word deur balju's en hulle adjunkte en maak seker dat dit op 'n menslike manier gedoen word volgens die Gedragskode vir Balju's. As iemand voel 'n balju het nie reg opgetree nie, word hulle aangemoedig om die voorval by die raad se hoofbestuurder aan te meld.
As 'n balju eers aan jou deur geklop het, is daar niks wat jy aan die situasie kan doen nie.
Wanneer hulle opdaag sal balju's die inhoud verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en wat jou te doen staan. Hulle is daar om die regsproses te help verduidelik maar hulle kan nie regsraad gee nie.
Dis onmoontlik om vas te stel of die persoon voor jou deur regtig 'n balju of 'n skuldinvorderaar is.
Elke balju en adjunk-balju moet 'n geldige identifikasiekaart kan wys wat die Suid-Afrikaanse Raad van Balju's uitgereik het.
Balju's verteenwoordig net groot ondernemings. Hulle is nie daar vir gewone mense nie.
Dit is balju's se plig om alle mense, ryk en arm, te alle tye met empatie en waardigheid te behandel.
Balju's stel hulleself aan en maak soos hulle lus het.
Balju's word aangestel deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling en tree te alle tye op kragtens die reëls en opdragte van die Hof.
Balju's moet met klippe bestook word en enige dokumente wat hulle beteken kan geïgnoreer of weggegooi word.
As jy balju's verhinder om hulle werk te doen of nie gehoor gee aan die opdragte wat 'n balju aan jou gee nie, kan vervolging jou later in die gesig staar.
Die balju kan niks doen as jy weier om saam te werk nie.
Volgens wet kan balju's jou perseel binnekom en jou huis oopsluit, selfs wanneer jy nie daar is nie. Hulle kan beslag lê op jou voertuig, meubels en ander los eiendom en dit verwyder en verkoop, en as dit nodig is jou vaste eiendom ook, om jou skuld te delg.
Balju's kan enigiets wat hulle wil uit jou huis neem.
Balju's moet die inhou verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en hulle mag nie noodsaaklike items verwyder nie soos kos en beddens, beddegoed en klere. Hulle mag ook nie, onderhewig aan sekere riglyne, al jou gereedskap verwyder waarmee jy dalk 'n inkomste verdien nie.
Balju's kan geld eis en hoef nie 'n kwitansie te gee nie.
Balju's is veronderstel om kwitansies uit te reik vir alle geld wat betaal is en om seker te maak dat beide die oorspronklike en afskrifte van dokumente gemerk is met enige betaling en erken is met jou handtekening of merk. Jy mag 'n afskrif van die oorspronklike dokument hou.
<fn>GOV-ZA. Public_info.B.102639.102639.2010-03-02.af.txt</fn>
Kultuurorganisasies in die Wes-Kaap wat betrokke is by uitvoerende of beeldende kunste, die lettere, natuurwetenskappe, geesteswetenskappe, kultuurgeskiedenis of kultuurbewustheid en -betrokkenheid by die jeug kan by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie om befondsing aansoek doen.
Kultuurorganisasies in die Wes-Kaap, feeste uitgesluit, wat betrokke is by uitvoerende of beeldende kunste, die lettere, natuurwetenskappe, geesteswetenskappe, kultuurgeskiedenis of kultuurbewustheid en -betrokkenheid by die jeug kan by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie om befondsing aansoek doen.
Inligtingsessies word by die volgende plekke gehou om voornemende aansoekers by te staan.
Geen laat aansoeke sal oorweeg word nie en die beslissing van die wes-kaapse kultuurkommissie is finaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.B.3342.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
uur in enige week werk uur per dag, as 'n werker 5 dae of minder 'n week werk, of uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
Etenstydonderbrekings en rusperiodes n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
Sondagwerk n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
Jaarlikse verlof n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
Siekverlof n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
Kraamverlof n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die werker se naam en pos tyd wat gewerk is geld wat betaal is die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in Suid-Afrikaanse geld daagliks, weekliks, twee-weekliks of maandeliks in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werkgewer se naam en adres die werker se naam en pos die betaaltydperk die werker se loon die bedrag en doel van enige aftrekking van die salaris af die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die gewone betaalkoers en die oortydbetaalkoers die aantal gewone en oortydure wat in die betaaltyd gewerk is die aantal ure wat op 'n Sondag of 'n openbare vakansiedag in die tydperk gewerk is die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die werker skriftelik instem die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
Uitdiensstellingsbetaling n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
werkers se beskerming verminder wat gesondheid en veiligheid en familieverantwoordelikhede betref nie jaarlikse verlof tot minder as twee weke verminder nie kraamverlof op enige manier verminder nie siekverlof op enige manier verminder nie beskerming van nagwerkers verlaag nie enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam te hinder, keer of verkeerdelik te probeer beïnvloed om 'n dokument in die hande te probeer kry deur te steel, te lieg of deur 'n vals of vervalsde dokument te toon voor te gee om 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon te wees wat die Wet gehoorsaam te weier of nie ten volle enige wettige vraag te beantwoord wat gevra word deur 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam nie te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
<fn>GOV-ZA. Public_info.B.3420.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
n Borsselfondersoek kan jou bors en jou lewe red. Die meeste borsknoppe word deur vroue self opgespoor. Maar die meeste knoppe wat in die bors opgespoor word, is nie kanker nie. Wees veilig, wees seker.
Die beste tyd om 'n borsselfondersoek te doen is net na jou stonde, wanneer jou borste nie teer of geswel is nie. As jy nie gereelde stondes het nie en soms 'n maand oorslaan, moet jy die ondersoek op dieselfde dag elke maand doen.
Lê op jou rug en sit 'n kussing onder jou regterskouer. Plaas jou regterarm agter jou kop.
Gebruik die vingerkussings van die drie middelvingers aan jou linkerhand om te voel vir knoppe of verdikkings. Jou vingerkussings in die boonste derde van elke vinger.
Druk hard genoeg om te weet hoe jou bors voel. As jy nie seker is hoe hard om te druk nie, vra jou gesondheidsorgverskaffer. Of probeer die manier namaak waarop jou gesondheidsorgverskaffer die vingerkussings tydens 'n borsondersoek gebruik. Leer hoe jou bors die meeste van die tyd voel. 'n Ferm rif in die onderste kurwe van elke bors is normaal.
Beweeg op 'n vaste manier om die bors. Jy kan of die sirkel (A), die op-en-aflyn (B), of die wig (C) kies. Doen dit elke keer op dieselfde manier. Dit sal jou help om seker te maak dat jy die hele borsgebied gedek het, en om te onthou hoe jou bors voel.
Ondersoek nou jou linkerbors met jou regterhand se vingerkussings.
As jy op enige veranderings afkom, spreek dadelik jou dokter.
Jy behoort ook jou borste na te gaan terwyl jy voor 'n spieël staan nadat jy elke maand jou borsselfondersoek gedoen het. Kyk of jou borste enigsins anders lyk: dimpels op die vel, veranderings aan die tepel, of rooiheid of swelsels. Jy kan ook dalk 'n borsondersoek doen terwyl jy stort. Jou seperinge hande sal oor die nat vel gly en dit maklik maak om seker te maak hoe jou borste voel.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.C.32303.32303.2010-03-24.af.txt</fn>
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Die Grondwetlike Hof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake wat betrekking het op die Grondwet van Suid-Afrika. Die beslissings oor die grondwet bind alle ander howe. Daar is nege regters wat die hof vorm. Die hoof van die Grondwetlike Hof is Hoofregter Pius Langa en die Adjunk-Hoofregter is Regter Dikhang Moseneke. Die hof is in 1994 gestig.
Jy kan die uitsprake van die hof lees op die grondwetlike hof se webwerf.
Die Appèlhof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake, behalwe dié waarby die grondwet betrokke is. Alle strafsake eindig byvoorbeeld op in dié hof, behalwe as die appèl verband hou met 'n grondwetlike punt, waaroor die Grondwetlike Hof die laaste sê het. Die Appèlhof is vroeër "Die Appèlafdeling" genoem, omdat dit net sake op appèl aanhoor. Beslissing van die Appèlhof is bindend op alle howe van 'n laer rang. Die President van die Appèlhof is Sy Edele CT Howie en die Adjunk-President is Sy Edele L Mpati.
Jy kan die uitsprake van die hof hier lees.
Die volgende van die "hoër howe" is die Hooggeregshof van Suid-Afrika. Die Hooggeregshof het die "jurisdiksie" - die reg om 'n saak aan te hoor - oor afgebakende geografiese gebiede waarin hulle geleë is, en die beslissings van die Hooggeregshowe is bindend op landdroshowe binne hulle gebiede van regspraak. Die Hooggeregshofafdelings het jurisdiksie oor alle sake in hulle geografiese gebied, maar hulle hoor gewoonlik siviele sake aan waarby meer as R100 000 betrokke is, en ernstige strafsake. Hulle hoor ook enige appelle of hersiening aan van laer howe (landdroshowe) wat in hulle geografiese jurisdiksie val. Die Hooggeregshof hoor gewoonlik enige saak aan waarby 'n persoon se status betrokke is (byvoorbeeld aanneming, insolvensie).
Die Gesinsadvokaat moet geraadpleeg word oor alle sake waarby kinders betrokke is, omdat die Hooggeregshof die "opperbeskermer" is van alle kinders in Suid-Afrika.
Die Meester van die Hooggeregshof hou alle dokumente wat verband hou met mense se boedels (gestorwe of insolvent).
Die Balju bedien sekere dokumente op partye in 'n siviele saak, en lê ook beslag op eiendom as 'n lasbrief uitgereik is.
Die Direkteur van Openbare Vervolgings, wat voorheen die Prokureur-Generaal genoem is, is verantwoordelik vir strafregtelike vervolgings deur die staat.
Die Staatsprokureur is die prokureur wat die staat verteenwoordig in siviele sake (waar die staat dagvaar of gedagvaar word).
Daar is op die oomblik tien "provinsiale afdelings" van die Hooggeregshof en drie "plaaslike afdelings" (wat gelyklopende geografiese jurisdiksie het oor 'n gebied in die afdeling). Die afdelings gebruik nog die name wat verband hou met die ou provinsiale en tuislandstruktuur van Suid-Afrika voor 1994. Die afdeling van die Hooggeregshof in Kaapstad word byvoorbeeld "Die Hooggeregshof van Suid-Afrika: Kaap die Goeie Hoop Provinsiale Afdeling" genoem en die Regter-President is Regter John Hlophe.
Wanneer die Wetsontwerp op Hoër Howe deurgevoer is, sal daar 'n Hooggeregshofafdeling in elk van die nege provinsies wees met 'n naam wat ooreenstem met die provinsie, met sommige provinsies wat meer as een "setel" sal hê. Gauteng sal beide 'n Suidelike (Johannesburg) en Noordelike (Pretoria) afdeling hê.
Tel: 021 480 2411.
Jy kan die beslissings van die hof hier lees.
Rondgaande Howe is ook deel van die Hooggeregshof. Hulle sit minstens twee keer per jaar en verskuif om meer plattelandse gebiede te dien. Hulle kan deur die Hooggeregshof geskakel word.
Die Spesiale Inkomstebelastinghowe sit binne afdelings van die Hooggeregshof en bestaan uit 'n regter van die Hooggeregshof, bygestaan deur 'n rekenmeester met nie minder nie as 10 jaar ondervinding en 'n verteenwoordiger van die sakegemeenskap. Dié hof hanteer enige geskille tussen 'n belastingbetaler en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, waar die geskil 'n inkomstebelastingberekening van meer as R100 000 behels. Appelle teen die beslissings word direk ingedien by die Appèlhof. Belastinggeskille waarby minder as R100 000 betrokke is word deur die Belastingraad hanteer. Die Belastingraad het 'n prokureur, advokaat of rekenmeester as voorsitter wat in die private sektor werk en spesifiek aangestel word deur die President om as voorsitter van die Raad te dien. Jy kan met die Spesiale Inkomstebelastinghof in verbinding tree deur die Hooggeregshof en met die Belastingraad deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Daar is tans ook Arbeidshowe en Arbeidsappèlhowe, wat juridiksie het oor arbeidsake en op dieselfde vlak is as die Hooggeregshof. Die Wetsontwerp op Hoër Howe sal egter die Arbeidshowe uitskakel en hulle sal ingevoer word in die Hooggeregshof. Jy kan met die Arbeidshof in verbinding tree deur die Hooggeregshof of deur die Arbeidshowe se webwerf te besoek.
Van 1998 af is Egskeidingshowe in staat om enige egskeidingsake aan te hoor - voor dit het dié howe net gewerk met egskeidings tussen swart mense. Daar is drie sulke howe, die Sentrale, Noord-Oostelike en Suidelike Egskeidingshowe, en hulle is ontwerp om minder ingewikkelde egskeidings vinnig en goedkoop te hanteer. Die Suidelike Egskeidingshof is die egskeidingshof wat jurisdiksie het in die Wes-Kaap, en dit het kantore by die Gesinshofsentrum in Kaapstad en 'n satellietkantoor in Mitchells Plain. Jy kan met die Gesinshofsentrum in verbinding tree deur die Kaapstadse Landdroshof.
Die Grondeisehof is op dieselfde vlak as die Hooggeregshof maar is onafhanklik van die Hooggeregshof. Dit is in 1996 gestig en hoor sake aan wat te doen het met die teruggee van grond wat tydens apartheid weggeneem is (grondhervormingsake). Die Grondeisehof het sy eie reëls en die prosedures mag informeel en inkwisitoriaal wees (waar die regter getuies direk ondervra, eerder as deur prokureurs) en die hof kan sit waar dit nodig is, hoewel die hoofkantoor in Randburg is. Appelle word gerig aan die Appèlhof, behalwe as die appèl te doen het met 'n grondwetlike vraag, in welke geval dit na die Grondwetlike Hof gaan. Die President van die Grondeisehof is Regter Fikile Bam.
Jy kan Grondeisehofuitsprake hier in die hande kry.
Die Watertribunaal is 'n onafhanklike liggaam wat jurisdiksie het in al die provinsies en bestaan uit 'n voorsitter, 'n adjunk-voorsitter en addisionele lede. Dit het jurisdiksie oor watergeskille. Lede van die Watertribunaal moet kennis hê van die wet, ingenieurswese, waterbronbestuur of verwante kennisgebiede. Hulle word aangestel deur die Minister op aanbeveling van die Regsdienstekommissie, die liggaam wat regters kies. Die Watertribunaal het die Waterhof in 1998 vervang. Jy kan met die Watertribunaal in verbinding tree deur die Hooggeregshof.
Die Waarheid-en-versoeningskommissie(WVK) was nie 'n hof as sodanig nie maar 'n ander soort forum wat ingestel is om misdade te hanteer wat verband hou met die politiek wat tydens apartheid gepleeg is. Die Amnestiekomitee het die mag gehad om onder sekere voorwaardes amnestie toe te staan (wat beteken die oortreder kan nie vervolg word nie) vir polities-gemotiveerde misdade wat ten volle en eerlik bely is. Die Menseregte-skendingskomitee het besluit oor dade wat neerkom op skendings van menseregte, gegrond op verklarings wat afgelê is voor die WVK. Nadat slagoffers van erge menseregteskendings uitgeken is, is hulle verwys na die Vergoedings- en Rehabilitasiekomitee, wat besluit oor hoe om slagoffers te vergoed. Diegene aan wie amnestie nie deur die WVK toegestaan is vir misdade wat tydens apartheid gepleeg is nie, kan vervolg word.
Die Landdroshowe is die laer howe wat die meeste sake hanteer. Hulle word opgedeel in streek- en distrikshowe. Daar is meer as 400 landdroshowe in Suid-Afrika. Hulle het nie jurisdiksie om siviele sake te hanteer waarby meer as R100 000 betrokke is nie (tensy beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R100 000). Met strafsake word meer ernstige strafsake deur streekhowe aangehoor. Dit is omdat streekhowe nie 'n vonnis van meer as drie jaar kan oplê as die beskuldigde skuldig bevind sou word nie. Die ernstigste strafsake word deur die Hooggeregshof aangehoor. Daar is ook 'n aantal landdroshowe wat gespesialiseerd is om sekere soort sake aan te hoor, soos die verkragtingshof in Wynberg. Jy kan 'n lys van Landdroshowe in die Wes-Kaap hier besigtig.
Howe vir Kleineise het jurisdiksie om enige siviele saak aan te hoor waarby minder as R3000 betrokke is (mits beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R3000). Die regter in die Hof vir Kleineise word 'n kommissaris genoem en is gewoonlik 'n praktiserende advokaat, prokureur of regsakademikus wat gratis as kommissaris optree. Nóg die eiser (die persoon wat dagvaar), nóg die verweerder (die persoon wat gedagvaar word) mag prokureurs hê. Die kommissaris se besluit is finaal en daar kan nie appelleer word na 'n hoër hof nie. Jy kan met jou naaste Hof vir Kleineise in verbinding tree deur jou naaste Landdroshof.
Gemeenskapshowe en Howe vir Stamhoofde en Hoofmanne het ook jurisdiksie om sekere sake aan te hoor op die vlak van landdroshowe. Hulle is ontwerp om geskille aan te hoor in terme van die gewoontereg. 'n Gemagtigde Afrikahoofman of sy adjunk kan oor sake besluit op grond van inheemse wette of gebruike, wat aan hom voorgelê word deur 'n Afrikaan teen nog 'n Afrikaan in sy jurisdiksiegebied. Dié howe staan algemeen bekend as stamhoofhowe. 'n Persoon met 'n eis het die reg om te kies of hy die eis wil voorlê aan die stamhoofdehof of aan 'n landdroshof. Skakel jou plaaslike stamhoof as jy 'n saak in sy hof aangehoor wil hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.C.32303.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Die Grondwetlike Hof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake wat betrekking het op die Grondwet van Suid-Afrika. Die beslissings oor die grondwet bind alle ander howe. Daar is nege regters wat die hof vorm. Die hoof van die Grondwetlike Hof is Hoofregter Pius Langa en die Adjunk-Hoofregter is Regter Dikhang Moseneke. Die hof is in 1994 gestig.
Jy kan die uitsprake van die hof lees op die grondwetlike hof se webwerf.
Die Appèlhof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake, behalwe dié waarby die grondwet betrokke is. Alle strafsake eindig byvoorbeeld op in dié hof, behalwe as die appèl verband hou met 'n grondwetlike punt, waaroor die Grondwetlike Hof die laaste sê het. Die Appèlhof is vroeër "Die Appèlafdeling" genoem, omdat dit net sake op appèl aanhoor. Beslissing van die Appèlhof is bindend op alle howe van 'n laer rang. Die President van die Appèlhof is Sy Edele CT Howie en die Adjunk-President is Sy Edele L Mpati.
Jy kan die uitsprake van die hof hier lees.
Die volgende van die "hoër howe" is die Hooggeregshof van Suid-Afrika. Die Hooggeregshof het die "jurisdiksie" - die reg om 'n saak aan te hoor - oor afgebakende geografiese gebiede waarin hulle geleë is, en die beslissings van die Hooggeregshowe is bindend op landdroshowe binne hulle gebiede van regspraak. Die Hooggeregshofafdelings het jurisdiksie oor alle sake in hulle geografiese gebied, maar hulle hoor gewoonlik siviele sake aan waarby meer as R100 000 betrokke is, en ernstige strafsake. Hulle hoor ook enige appelle of hersiening aan van laer howe (landdroshowe) wat in hulle geografiese jurisdiksie val. Die Hooggeregshof hoor gewoonlik enige saak aan waarby 'n persoon se status betrokke is (byvoorbeeld aanneming, insolvensie).
Die Gesinsadvokaat moet geraadpleeg word oor alle sake waarby kinders betrokke is, omdat die Hooggeregshof die "opperbeskermer" is van alle kinders in Suid-Afrika.
Die Meester van die Hooggeregshof hou alle dokumente wat verband hou met mense se boedels (gestorwe of insolvent).
Die Balju bedien sekere dokumente op partye in 'n siviele saak, en lê ook beslag op eiendom as 'n lasbrief uitgereik is.
Die Direkteur van Openbare Vervolgings, wat voorheen die Prokureur-Generaal genoem is, is verantwoordelik vir strafregtelike vervolgings deur die staat.
Die Staatsprokureur is die prokureur wat die staat verteenwoordig in siviele sake (waar die staat dagvaar of gedagvaar word).
Daar is op die oomblik tien "provinsiale afdelings" van die Hooggeregshof en drie "plaaslike afdelings" (wat gelyklopende geografiese jurisdiksie het oor 'n gebied in die afdeling). Die afdelings gebruik nog die name wat verband hou met die ou provinsiale en tuislandstruktuur van Suid-Afrika voor 1994. Die afdeling van die Hooggeregshof in Kaapstad word byvoorbeeld "Die Hooggeregshof van Suid-Afrika: Kaap die Goeie Hoop Provinsiale Afdeling" genoem en die Regter-President is Regter John Hlophe.
Wanneer die Wetsontwerp op Hoër Howe deurgevoer is, sal daar 'n Hooggeregshofafdeling in elk van die nege provinsies wees met 'n naam wat ooreenstem met die provinsie, met sommige provinsies wat meer as een "setel" sal hê. Gauteng sal beide 'n Suidelike (Johannesburg) en Noordelike (Pretoria) afdeling hê.
Tel: 021 480 2411.
Jy kan die beslissings van die hof hier lees.
Rondgaande Howe is ook deel van die Hooggeregshof. Hulle sit minstens twee keer per jaar en verskuif om meer plattelandse gebiede te dien. Hulle kan deur die Hooggeregshof geskakel word.
Die Spesiale Inkomstebelastinghowe sit binne afdelings van die Hooggeregshof en bestaan uit 'n regter van die Hooggeregshof, bygestaan deur 'n rekenmeester met nie minder nie as 10 jaar ondervinding en 'n verteenwoordiger van die sakegemeenskap. Dié hof hanteer enige geskille tussen 'n belastingbetaler en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, waar die geskil 'n inkomstebelastingberekening van meer as R100 000 behels. Appelle teen die beslissings word direk ingedien by die Appèlhof. Belastinggeskille waarby minder as R100 000 betrokke is word deur die Belastingraad hanteer. Die Belastingraad het 'n prokureur, advokaat of rekenmeester as voorsitter wat in die private sektor werk en spesifiek aangestel word deur die President om as voorsitter van die Raad te dien. Jy kan met die Spesiale Inkomstebelastinghof in verbinding tree deur die Hooggeregshof en met die Belastingraad deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Daar is tans ook Arbeidshowe en Arbeidsappèlhowe, wat juridiksie het oor arbeidsake en op dieselfde vlak is as die Hooggeregshof. Die Wetsontwerp op Hoër Howe sal egter die Arbeidshowe uitskakel en hulle sal ingevoer word in die Hooggeregshof. Jy kan met die Arbeidshof in verbinding tree deur die Hooggeregshof of deur die Arbeidshowe se webwerf te besoek.
Van 1998 af is Egskeidingshowe in staat om enige egskeidingsake aan te hoor - voor dit het dié howe net gewerk met egskeidings tussen swart mense. Daar is drie sulke howe, die Sentrale, Noord-Oostelike en Suidelike Egskeidingshowe, en hulle is ontwerp om minder ingewikkelde egskeidings vinnig en goedkoop te hanteer. Die Suidelike Egskeidingshof is die egskeidingshof wat jurisdiksie het in die Wes-Kaap, en dit het kantore by die Gesinshofsentrum in Kaapstad en 'n satellietkantoor in Mitchells Plain. Jy kan met die Gesinshofsentrum in verbinding tree deur die Kaapstadse Landdroshof.
Die Grondeisehof is op dieselfde vlak as die Hooggeregshof maar is onafhanklik van die Hooggeregshof. Dit is in 1996 gestig en hoor sake aan wat te doen het met die teruggee van grond wat tydens apartheid weggeneem is (grondhervormingsake). Die Grondeisehof het sy eie reëls en die prosedures mag informeel en inkwisitoriaal wees (waar die regter getuies direk ondervra, eerder as deur prokureurs) en die hof kan sit waar dit nodig is, hoewel die hoofkantoor in Randburg is. Appelle word gerig aan die Appèlhof, behalwe as die appèl te doen het met 'n grondwetlike vraag, in welke geval dit na die Grondwetlike Hof gaan. Die President van die Grondeisehof is Regter Fikile Bam.
Jy kan Grondeisehofuitsprake hier in die hande kry.
Die Watertribunaal is 'n onafhanklike liggaam wat jurisdiksie het in al die provinsies en bestaan uit 'n voorsitter, 'n adjunk-voorsitter en addisionele lede. Dit het jurisdiksie oor watergeskille. Lede van die Watertribunaal moet kennis hê van die wet, ingenieurswese, waterbronbestuur of verwante kennisgebiede. Hulle word aangestel deur die Minister op aanbeveling van die Regsdienstekommissie, die liggaam wat regters kies. Die Watertribunaal het die Waterhof in 1998 vervang. Jy kan met die Watertribunaal in verbinding tree deur die Hooggeregshof.
Die Waarheid-en-versoeningskommissie(WVK) was nie 'n hof as sodanig nie maar 'n ander soort forum wat ingestel is om misdade te hanteer wat verband hou met die politiek wat tydens apartheid gepleeg is. Die Amnestiekomitee het die mag gehad om onder sekere voorwaardes amnestie toe te staan (wat beteken die oortreder kan nie vervolg word nie) vir polities-gemotiveerde misdade wat ten volle en eerlik bely is. Die Menseregte-skendingskomitee het besluit oor dade wat neerkom op skendings van menseregte, gegrond op verklarings wat afgelê is voor die WVK. Nadat slagoffers van erge menseregteskendings uitgeken is, is hulle verwys na die Vergoedings- en Rehabilitasiekomitee, wat besluit oor hoe om slagoffers te vergoed. Diegene aan wie amnestie nie deur die WVK toegestaan is vir misdade wat tydens apartheid gepleeg is nie, kan vervolg word.
Die Landdroshowe is die laer howe wat die meeste sake hanteer. Hulle word opgedeel in streek- en distrikshowe. Daar is meer as 400 landdroshowe in Suid-Afrika. Hulle het nie jurisdiksie om siviele sake te hanteer waarby meer as R100 000 betrokke is nie (tensy beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R100 000). Met strafsake word meer ernstige strafsake deur streekhowe aangehoor. Dit is omdat streekhowe nie 'n vonnis van meer as drie jaar kan oplê as die beskuldigde skuldig bevind sou word nie. Die ernstigste strafsake word deur die Hooggeregshof aangehoor. Daar is ook 'n aantal landdroshowe wat gespesialiseerd is om sekere soort sake aan te hoor, soos die verkragtingshof in Wynberg. Jy kan 'n lys van Landdroshowe in die Wes-Kaap hier besigtig.
Howe vir Kleineise het jurisdiksie om enige siviele saak aan te hoor waarby minder as R3000 betrokke is (mits beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R3000). Die regter in die Hof vir Kleineise word 'n kommissaris genoem en is gewoonlik 'n praktiserende advokaat, prokureur of regsakademikus wat gratis as kommissaris optree. Nóg die eiser (die persoon wat dagvaar), nóg die verweerder (die persoon wat gedagvaar word) mag prokureurs hê. Die kommissaris se besluit is finaal en daar kan nie appelleer word na 'n hoër hof nie. Jy kan met jou naaste Hof vir Kleineise in verbinding tree deur jou naaste Landdroshof.
Gemeenskapshowe en Howe vir Stamhoofde en Hoofmanne het ook jurisdiksie om sekere sake aan te hoor op die vlak van landdroshowe. Hulle is ontwerp om geskille aan te hoor in terme van die gewoontereg. 'n Gemagtigde Afrikahoofman of sy adjunk kan oor sake besluit op grond van inheemse wette of gebruike, wat aan hom voorgelê word deur 'n Afrikaan teen nog 'n Afrikaan in sy jurisdiksiegebied. Dié howe staan algemeen bekend as stamhoofhowe. 'n Persoon met 'n eis het die reg om te kies of hy die eis wil voorlê aan die stamhoofdehof of aan 'n landdroshof. Skakel jou plaaslike stamhoof as jy 'n saak in sy hof aangehoor wil hê.
<fn>GOV-ZA. Public_info.C.3520.3520.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.C.3520.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
<fn>GOV-ZA. Public_info.C.95093.95093.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure ontleed die algemeenste mites oor balju's en verduidelik presies wie die balju's is en wat hulle magte is.
Balju's is onbevooroordeelde hofamptenare wat verantwoordelik is vir die betekening van alle hofdokumente, waaronder dagvaardings, kennisgewings, lasbriewe, opdragte en uitvoering van uitsprake en bevele. 'n Balju verteenwoordig die siviele regstelsel.
Balju's kan jou deur afbreek, jou eiendom beskadig en jou aanrand.
Die Suid-Afrikaanse Baljuraad hou toesig oor die diens wat verskaf word deur balju's en hulle adjunkte en maak seker dat dit op 'n menslike manier gedoen word volgens die Gedragskode vir Balju's. As iemand voel 'n balju het nie reg opgetree nie, word hulle aangemoedig om die voorval by die raad se hoofbestuurder aan te meld.
As 'n balju eers aan jou deur geklop het, is daar niks wat jy aan die situasie kan doen nie.
Wanneer hulle opdaag sal balju's die inhoud verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en wat jou te doen staan. Hulle is daar om die regsproses te help verduidelik maar hulle kan nie regsraad gee nie.
Dis onmoontlik om vas te stel of die persoon voor jou deur regtig 'n balju of 'n skuldinvorderaar is.
Elke balju en adjunk-balju moet 'n geldige identifikasiekaart kan wys wat die Suid-Afrikaanse Raad van Balju's uitgereik het.
Balju's verteenwoordig net groot ondernemings. Hulle is nie daar vir gewone mense nie.
Dit is balju's se plig om alle mense, ryk en arm, te alle tye met empatie en waardigheid te behandel.
Balju's stel hulleself aan en maak soos hulle lus het.
Balju's word aangestel deur die Minister van Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling en tree te alle tye op kragtens die reëls en opdragte van die Hof.
Balju's moet met klippe bestook word en enige dokumente wat hulle beteken kan geïgnoreer of weggegooi word.
As jy balju's verhinder om hulle werk te doen of nie gehoor gee aan die opdragte wat 'n balju aan jou gee nie, kan vervolging jou later in die gesig staar.
Die balju kan niks doen as jy weier om saam te werk nie.
Volgens wet kan balju's jou perseel binnekom en jou huis oopsluit, selfs wanneer jy nie daar is nie. Hulle kan beslag lê op jou voertuig, meubels en ander los eiendom en dit verwyder en verkoop, en as dit nodig is jou vaste eiendom ook, om jou skuld te delg.
Balju's kan enigiets wat hulle wil uit jou huis neem.
Balju's moet die inhou verduidelik van die dokument wat hulle op jou beteken en hulle mag nie noodsaaklike items verwyder nie soos kos en beddens, beddegoed en klere. Hulle mag ook nie, onderhewig aan sekere riglyne, al jou gereedskap verwyder waarmee jy dalk 'n inkomste verdien nie.
Balju's kan geld eis en hoef nie 'n kwitansie te gee nie.
Balju's is veronderstel om kwitansies uit te reik vir alle geld wat betaal is en om seker te maak dat beide die oorspronklike en afskrifte van dokumente gemerk is met enige betaling en erken is met jou handtekening of merk. Jy mag 'n afskrif van die oorspronklike dokument hou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.D.89609.1.2010-03-24.af.txt</fn>
n Restaurant of ander eetplek is 'n onderneming wat op die bedien van etes ingestel is en kan met of sonder 'n lisensie om drank vir verbruik op die perseel te verskaf, bedryf word. 'n Taverne is weer hoofsaaklik gelisensieer om drank vir verbruik op die perseel te verkoop en kan ook maaltye bedien of nie.
Ruimte: Is daar genoeg ruimte op die perseel wat jy vir jou onderneming uitgesoek het vir die aantal mense wat jy beplan om te bedien?
Parkering: Is daar genoeg parkeerplek vir jou kliënte in die omgewing, en kan hulle veilig en gerieflik parkeer?
Is die perseel wat jy uitgesoek het stil genoeg sodat mense ongehinderd kan eet of drink?
Is die strate skoon, in 'n goeie toestand en word dit gereeld onderhou?
As drank op die perseel verkoop word, kan dit die omliggende ondernemings en bure steur?
Is goed soos onaangerame reuke en rommel afwesig?
As kunstenaars daar gaan optree, het jy jou bure in ag geneem en hulle toestemming gevra?
Toerusting: Het jy voldoende spysenierstoerusting, eetgery, borde, bedienplek, ensovoorts om voorsiening te maak vir die hoeveelheid mense wat jy in gedagte het?
Het jy al die veiligheids- en sekerheidsaspekte wat met jou onderneming verband hou in ag geneem?
Is die brandblussers byvoorbeeld maklik om in die hande te kry?
Het jy planne gemaak vir jou kliënte se veiligheid, wat hulle voertuie, die sekerheid van die onderneming, toegang tot 'n telefoon vir noodgevalle, 'n goed-toegeruste noodhulpkassie, ensovoorts betref?
Gesondheid: Gesondheidsregulasies moet toegepas word. Was jy met jou plaaslike raad in verbinding oor gesondheidregulasies en vereistes wat op eet- en onthaalondernemings van toepassing is?
Voorkoms: Het jy aandag geskenk aan hoe jou onderneming lyk en of dit mense sal lok Jy moet 'n aantreklike kleurskema kies, sorg dat die hele omgewing skoon is, dat jou personeel aangenaam en hoflik is en dat daar goeie naamborde en inligting op jou spyskaarte is?
Die Plaaslike Raad sal jou aansoek na die betrokke Gesondheid-, Brand- en Bou-inspekteurs, Stadsbeplanners, ensovoorts stuur, wat sal seker maak dat jou sakeplanne aan hulle regulasies voldoen.
Padtekens op plaaslike paaie in die gebied van die Paaslike Munisipaliteit kan deur die Plaaslike Toerismeburo in die Munisipaliteit gereël word. Vir padtekens op Nasionale Paaie en sekondêre paaie, kan met die Streekstoerisme-skakelingskomitee (STSK) in verbinding getree word oor die verwerking en uitreik van tekens. Skakel Me Itumeleng Pooe, Die Direkteur: Toerismeregulering, by 021 483 8759, vir kontakbesonderhede van die STSK in jou streek.
Vind by jou Plaaslike Raad uit of jou Plaaslike beplanningstrukture die sakeonderneming wat jy beplan op die perseel wat jy gekies het toelaat.
Om aansoek te doen vir die toestaan van 'n Dranklisensie moet jy met die Drankraad praat en kragtens die wet optree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.D.89609.2.2010-03-24.af.txt</fn>
nBed- en Ontbyt-onderneming (B&O) is 'n informele, periodieke verblyfreëling in 'n private huis. Die maksimum aantal gastekamers in 'n B&O is drie. (Enige aansoek wat die owerhede ontvang vir 'n B&O-onderneming met meer as drie slaapkamers word outomaties as 'n Gastehuisaansoek hanteer.
n Gastehuis is 'n handelsonderneming wat tussen vier en 16 slaapkamers het, en waarvan die primêre doel die aanbied van toeristeverblyf is. Ontbyt en aandete word aangebied, veral waar daar nie nog 'n eetplek naby die onderneming beskikbaar is nie.
Parkering: Is daar genoeg parkering vir jou kliënte in die omgewing, en kan hulle veilig en gerieflik parkeer?
Is dit stil genoeg sodat mense rustig kan slaap?
Is die paaie in die omgewing netjies, in 'n goeie toestand en word dit gereeld onderhou?
Is onaangename reuke, rommel, ensovoorts afwesig?
Toerusting: Het jy voldoende spysenierstoerusting, eetgery, borde, bedienplek, ensovoorts om voorsiening te maak vir die hoeveelheid mense waarvoor jy beplan?
Het jy al die veiligheids- en sekerheidsaspekte wat met jou onderneming verband hou in ag geneem?
Is die brandblussers byvoorbeeld maklik om in die hande te kry?
Het jy planne gemaak vir jou kliënte se veiligheid, wat hulle voertuie, die sekerheid van die onderneming, toegang tot 'n telefoon vir noodgevalle, 'n goed-toegeruste noodhulpkassie, ensovoorts betref?
Gesondheid: Gesondheidsregulasies moet toegepas word. Was jy met jou plaaslike raad in verbinding oor gesondheidregulasies en vereistes wat op eet- en onthaalondernemings van toepassing is?
Voorkoms: Het jy aandag geskenk aan hoe jou onderneming lyk en of dit mense sal lok Jy moet 'n aantreklike kleurskema kies, sorg dat die hele omgewing skoon is, dat jou personeel aangenaam en hoflik is en dat daar goeie naamborde en inligting oor jou B&O is. Gerieflike beddens is onontbeerlik, met genoeg linne en komberse, en jou badkamers moet skoon en goed versorg wees en alles moet werk?
Raadpleeg jou Plaaslike Raad oor die beleid wat die standaarde vir B&O-ondernemings uiteensit.
n Minimum van 50% van die verhuurbare kamers moet vir private tuisgebruik in stand gehou word.
Minimum geriewe vir gaste is: 'n slaapkamer, toegang tot 'n badkamer en 'n toilet wat apart is van dié van die res van die huis, 'n eetkamergebied waar ontbyt bedien word.
Ontbyt is die enigste maaltyd wat vir gaste bedien hoef te word.
Die residensiële karakter van die huis moet behou word.
Al die geriewe en ontbyt is vir die uitsluitlike gebruik van geregistreerde gaste, en die gebruik van die tuin, ensovoorts, hang van die eienaar af.
Geen kombuisgeriewe word in hulle kamers vir gaste verskaf nie.
Daar behoort een parkeerplek vir elke verhuurbare kamer te wees.
Daar moet 'n brandblusser in die kombuis wees, wat gereeld getoets word.
Bostaande sal grootliks ook vir 'n gastehuis geld, met die uitsondering van die bediening van alleenlik ontbyt, omdat 'n Gastehuis kan besluit om aandete ook te bedien. 'n Gastehuis mag ook drank op die perseel verskaf, en daarom word 'n dranklisensie vereis.
Maak seker dat jy jou Plaaslike owerhede geraadpleeg het oor die beleid wat geld vir die oprig van 'n B&O of Gastehuis in jou omgewing. Jy moet sorg dat jy hou by alle wetgewing oor lisensies, padtekens, streeksbeplanning, ensovoorts.
Die Plaaslike Raad sal jou aansoek na die betrokke Gesondheid-, Brand- en Bou-inspekteurs, Stadsbeplanners, ensovoorts stuur, wat sal seker maak dat jou sakeplanne aan hulle regulasies voldoen.
Padtekens op plaaslike paaie in die gebied van die Paaslike Munisipaliteit kan deur die Plaaslike Toerismeburo in die Munisipaliteit gereël word. Vir padtekens op Nasionale Paaie en sekondêre paaie, kan met die Streekstoerisme-skakelingskomitee (STSK) in verbinding getree word oor die verwerking en uitreik van tekens. Skakel Me Itumeleng Pooe, Die Direkteur: Toerismeregulering, by 021 483 8759, vir kontakbesonderhede van die STSK in jou streek.
Om aansoek te doen vir die toestaan van 'n Dranklisensie moet jy met die Drankraad praat en kragtens die wet optree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.D.89609.3.2010-03-24.af.txt</fn>
n Toergids is enige persoon wat vir geldelike of ander beloning mense vergesel wat deur 'n plek toer of 'n plek in 'n land besoek en wat daardie mense van inligting voorsien oor die plekke of voorwerpe wat besoek word. Baie toergidse wil ook hulle eie toeronderneming bedryf, wat beteken dat hulle beide toergids en toeroperateur is. Daar is meer inligting oor toeroperateurs in die afdeling oor "Hoe om 'n Toeronderneming op te Rig".
In-reis toergidse verskaf hoofsaaklik dienste aan buitelandse besoekers aan Suid-Afrika.
Uit-reis toergidse verskaf dienste aan kliënte in Suid-Afrika wat na bestemmings buite die land wil reis.
Plaaslike toergidse verskaf dienste aan binnelandse kliënte vir toere in Suid-Afrika.
Kragtens die Wet op Toergidse is daar kategorië vir die registrasie van toergidse, en vereistes vir wettige optrede. Volledige inligting is beskikbaar by jou Provinsiale Registrateur van Gidse, Anne Barnes by 021 483 8734.
n Nasionale Toergidskwalifikasie in al die bogenoemde kategorië laat 'n gids toe om in al die provinsies te werk.
'n getekende afskrif van 'n gedragskode (by die Provinsiale Registrateur beskikbaar).
Regsake: Is jy 'n ten volle geregistreerde en wettige gids Jy moet in dié verband aan die Toergidswetgewing voldoen. Jy moet kan bewys dat jy die vereiste kwalifikasies het om jou as wettige gids te laat registreer?
Vervoer: Het jy die nodige vervoer- en bestuurspermitte As jy toeriste gaan vervoer, en as gids gaan optree, moet jy 'n padvervoerpermit, sowel as 'n openbare bestuurspermit hê?
Opleiding: Het jy die regte opleiding en ondervinding om 'n goeie gids te wees Om die regte kwalifikasies te bekom, moet jy die opleiding volgens die geregistreerde standaarde vir Toergidswerk voltooi. Maak seker dat die opleidingsinstelling geregistreer is by die Toerisme, Gasvryheid en Sportonderwys en -opleidinggesag (TGSOO), en dat die kwalifikasie wat hulle aanbied aan die huidige wetgewing voldoen. Om seker te maak kan jy in verbinding tree met jou Provinsiale Registrateur van Gidse of die TGSOO in Johannesburg by 011 803 6010?
Jy sal 'n beter kans hê om as 'n toergids werk te kry as jy 'n vreemde taal, soos Spaans, Frans, Duits, ensovoorts kan praat.
As 'n toergids sal jy dalk toeriste deur sekere plattelandse gebiede moet neem. Dit is belangrik om te probeer om 'n vennootskap, of 'n vorm van formele samewerking, met die gemeenskappe op te bou as deel van die skep van 'n positiewe toerismegees in Suid-Afrika, wat toeristeveiligheid en die oordra van geldelike voordele aan gemeenskappe verseker. Dit kan die vorm aanneem van toeriste wat geld op aandenkings, handwerk, kulturele voorwerpe en verblyf bestee, en moontlik 'n persentasie beloning gegrond op die tarief wat die toeriste betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.D.89609.4.2010-03-24.af.txt</fn>
n Toeroperateur is enige persoon wat 'n onderneming besit wat betalende toeriste op geskeduleerde toerprogramme vervoer en reëlings vir kliënte tref wat verblyf, vervoer en uitstappies betref. Dié ondernemings besit dikwels voertuie om toeriste te vervoer en die eienaars van die ondernemings vergesel dikwels die toergeselskappe.
In-reis toergidse verskaf hoofsaaklik dienste aan buitelandse besoekers aan Suid-Afrika.
Uit-reis toergidse verskaf dienste aan kliënte in Suid-Afrika wat na bestemmings buite die land wil reis.
Plaaslike toergidse verskaf dienste aan binnelandse kliënte vir toere in Suid-Afrika.
Alle voertuie wat betalende passasiers vervoer moet 'n Padvervoerpermit hê. Aansoeke moet by die Plaaslike Vervoerraad ingedien word. Jy moet duidelik op jou aansoek aandui dat jy toeriste gaan vervoer en die roete wat jy gaan volg, duidelik uiteensit.
Om betalende passasiers (toeriste) op openbare paaie te vervoer, vereis die wet dat jy 'n openbare bestuurspermit moet hê. Jy moet 'n geldige rybewys hê vir die voertuig wat jy bestuur, en jy moet by die Verkeerslisensiedepartement om 'n Openbare Bestuurspermit aansoek doen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.116621.116621.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Moet ek 'n Huurkontrak Aangaan met die Verhuurder?
Watter Inligting moet op 'n Geskrewe Huurkontrak wees?
Moet ek 'n Deposito Betaal?
Wat gebeur met my Deposito terwyl ek in die Eiendom Woon?
Watter Onderhoudswerk moet die Verhuurder Doen?
Wat kan ek Doen as die Verhuurder Weier om die Instandhouding te Doen wat Beloof is?
Kan die Verhuurder die Eiendom Sonder my Toestemming Binnekom?
Kan die Verhuurder die Huur na Willekeur Verhoog?
Met hoeveel kan die verhuurder die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die verhuurder sê ek het nie die huur betaal nie as ek het?
Kan die Verhuurder beslag lê op my besittings as ek agter raak met my huur?
Hoe ek kan my huurkontrak vroeg beëindig?
My huurkontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee voordat ek kan uittrek?
Kan die verhuurder my uitsluit?
Kan die verhuurder weier om my deposito terug te gee?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die verhuurder?
Hoe gaan ek te werk met die indien van 'n klagte by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe kan ek in verbinding tree met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal?
'n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak. Maar as 'n geskrewe huurkontrak vereis word voordat jy die eiendom kan betrek en jy weier om dit te onderteken, is daar geen ooreenkoms nie en kan jy nie wettig in die eiendom intrek nie.
As jy 'n eiendom 'n tyd lank op 'n mondelingse basis gehuur het en die verhuurder vra jou dan om 'n huurkontrak te reken, hoef jy nie 'n huurkontrak te teken wat voorwaardes bevat wat verskil van die mondelingse ooreenkoms nie. Die verhuurder sal eerder met jou oor nuwe voorwaardes moet onderhandel en jou sover moet kry om in te stem.
Onthou, dit is altyd beter vir beide van julle om 'n geskrewe ooreenkoms te hê, wat die bepalinge en voorwaardes van die ooreekoms uiteensit. Dit sal baie help om later geskille te voorkom.
Jou en die verhuurder se verpligtinge Byvoorbeeld, wie is verantwoordelik vir onderhoud Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekeninge?
Die Huisreëls, onderteken deur albei van julle, moet aangeheg wees aan die huurkontrak.
'n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer jy intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Ja, as die verhuurder een vra en dit in die huurkontrak ingeskryf is. As die voorwaardes van jou oorspronklike ooreenkoms, of dit mondelings of geskrewe is, nie 'n deposito ingesluit het nie, hoef jy nie een te betaal as die verhuurder jou later vra om dit te doen nie. Veranderings aan 'n ooreenkoms is net geldig as beide jy en die verhuurder daartoe instem.
Die verhuurder of sy agent moet die deposito inbetaal in 'n rekening wat rente verdien (of 'n trustrekening, in die geval van 'n agent) vir die tydperk wat jy in die eiendom woon. Die volle depositobedrag, plus die rente wat verdien is, moet dan aan jou terugbetaal word wanneer jy uittrek, minus die koste van skade wat deur jou aangerig is en enige geld wat jy dalk nog kragtens die kontrak aan die verhuurder skuld.
Dit hang af wat jou kontrak bepaal. Gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van 'n eiendom in stand en die verhuurder die binnekant..
Dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal.
Die verhuurder het die reg om die eiendom binne te kom om roetine-inspeksies en sulke dinge te doen, maar eers nadat jy betyds laat weet is en 'n tyd gereël is wat jou pas. Jy het nie die reg om redelike toegang te weier nie.
Nee, die huurkontrak of mondelingse ooreenkoms bepaal wanneer en met hoeveel die huur verhoor kan word. As die ooreenkoms nie 'n bedrag of 'n datum vir 'n verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor die verhoging met jou onderhandel. Nie jy of die verhuurder kan veranderings aan die oorspronklike ooreenkoms aanbring sonder om dit eers met die ander party te bespreek nie.
Dit hang af van die hernuwingsvoorwaardes in die ooreenkoms. As die ooreenkoms nie 'n redelike verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor 'n aanvaarbare huur met jou onderhandel.
Dit is jou verantwoordelikheid om seker te maak dat die verhuurder die huur kry, so dit hang van jou af om seker te maak dat jy 'n bewys van betaling verskaf (byvoorbeeld, 'n bankdepositostrokie). As jy nie kan nie, sal die verhuurder jou kennis kan gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
Dit is jou reg, kragtens die Huurbehuisingswet (Wet 50 van 1999), om aan te dring op 'n kwitansie vir alle betalings as die verhuurder nie outomaties vir jou een gee nie.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word). As die verhuurder weier om vir jou 'n kwitansie te gee, dien 'n klagte in by die Huurbehuisingstribunaal.
'n Hofbevel moet eers verkry word. Dan sal die Balju van die Hof beslag lê op jou eiendom in ooreenstemming met die geld wat jy skuld. As die verhuurder beslag lê op jou besittings sonder 'n hofbevel is dit diefstal en moet jy met die Suid-Afrikaanse Polisiediens in verbinding tree en 'n klag indien by die Huurbehuisingstribunaal.
Dit hang af van die kansellasieklousule in jou ooreenkoms. As daar nie so 'n klousule is nie, is die enigste manier waarop jy jou huurkontrak vroeg kan beëindig sonder om kontrakbreuk te pleeg, as die verhuurder daartoe instem of as die verhuurder die kontrak wesenlik verbreek (deur byvoorbeeld nie die buitekant van die eiendom in stand te hou nie, soos ooreengekom in die kontrak, en dit dit vir jou onmoontlik maak om in die eiendom te bly. Maar jy sal dit egter moet bewys).
As die verhuurder voldoen het aan al die voorwaardes van die huurkontrak, kan jy steeds die huurkontrak vroeg beëindig, maar dan sal jy self die kontrak verbreek. Dit beteken dat die verhuurder die uitstaande bedrag wat jy vir die res van die huurtydperk skuld kan eis, en jy kan jou deposito verloor.
Praat met die verhuurder voordat jy iets doen: baie is gewillig om onderverhuring toe te laat of om die huurkontrak te beëindig na 'n paslike kennistydperk, mits jy 'n gepaste huurder kry om die kontrak oor te neem. As die verhuurder instem om die kontrak vroeg te beëindig, maak seker dat dit op skrif gestel word en dat die bepalings en voorwaardes van die beëindiging uitgespel word.
Gaan jou vorige huurkontrak na om te sien wat die hernuwingsklousule sê wat bepaal hoeveel kennis jy in sulke omstandighede moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, het die twee van julle, deur julle optrede effektief die vorige huurkontrak verleng, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike ooreenkoms aangegee word. Dit beteken dat jy jou sal moet beroep op die kansellasieklousule in die oorspronklike huurkontrak, as daar een is, om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier om uit die kontrak te kom gewees het om die verhuurder 'n maand se geskrewe kennis te gee voordat die huurkontrak verstryk het. So, as jy die einde van 'n 12-maande huurkontrak nader, behoort jy aan die einde van die elfde maand die verhuurder skriftelik te laat weet.
Nee. Die verhuurder moet onmiddellik vir jou 'n duplikaatsleutel gee as die slotte verander word weens slytasie of 'n ander redelike oorsaak.
n Deposito dek enige geld wat jy dalk nog die verhuurder skuld, en/of die koste van herstelwerk weens enige skade aan die eiendom, wat normale slytasie oorskrei, wat jy veroorsaak het.
As die verhuurder jou deposito terughou en jou nie bewyse kan gee van die uitgawes wat aangegaan is nie, behoort jy 'n klagte in te dien by die Huurbehuisingstribunaal.
Inspekteer wanneer jy intrek saam die eiendom en maak 'n geskrewe lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet die dokument onderteken en dit moet aangeheg word aan die huurkontrak.
Inspekteer wanneer jy uittrek weer die eiendom saam. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat vroeër gemaak is.
Jy kan die kans gegee word om die skade self te herstel, of jy kan instem dat die verhuurder dit sal doen. As die verhuurder die herstelwerk doen, het jy die reg om alle kwitansies te sien vir herstelwerk wat uit die deposito gedoen is.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal die verhuurder jou met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die blad in en faks, pos of lewer dit per hand af by die Trubunaal.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy vermoed dat die verhuurder onwettig optree, raadpleeg die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n prokureur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.116621.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Moet ek 'n Huurkontrak Aangaan met die Verhuurder?
Watter Inligting moet op 'n Geskrewe Huurkontrak wees?
Moet ek 'n Deposito Betaal?
Wat gebeur met my Deposito terwyl ek in die Eiendom Woon?
Watter Onderhoudswerk moet die Verhuurder Doen?
Wat kan ek Doen as die Verhuurder Weier om die Instandhouding te Doen wat Beloof is?
Kan die Verhuurder die Eiendom Sonder my Toestemming Binnekom?
Kan die Verhuurder die Huur na Willekeur Verhoog?
Met hoeveel kan die verhuurder die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die verhuurder sê ek het nie die huur betaal nie as ek het?
Kan die Verhuurder beslag lê op my besittings as ek agter raak met my huur?
Hoe ek kan my huurkontrak vroeg beëindig?
My huurkontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee voordat ek kan uittrek?
Kan die verhuurder my uitsluit?
Kan die verhuurder weier om my deposito terug te gee?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die verhuurder?
Hoe gaan ek te werk met die indien van 'n klagte by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe kan ek in verbinding tree met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak. Maar as 'n geskrewe huurkontrak vereis word voordat jy die eiendom kan betrek en jy weier om dit te onderteken, is daar geen ooreenkoms nie en kan jy nie wettig in die eiendom intrek nie.
As jy 'n eiendom 'n tyd lank op 'n mondelingse basis gehuur het en die verhuurder vra jou dan om 'n huurkontrak te reken, hoef jy nie 'n huurkontrak te teken wat voorwaardes bevat wat verskil van die mondelingse ooreenkoms nie. Die verhuurder sal eerder met jou oor nuwe voorwaardes moet onderhandel en jou sover moet kry om in te stem.
Onthou, dit is altyd beter vir beide van julle om 'n geskrewe ooreenkoms te hê, wat die bepalinge en voorwaardes van die ooreekoms uiteensit. Dit sal baie help om later geskille te voorkom.
Jou en die verhuurder se verpligtinge Byvoorbeeld, wie is verantwoordelik vir onderhoud Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekeninge?
Die Huisreëls, onderteken deur albei van julle, moet aangeheg wees aan die huurkontrak.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer jy intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Ja, as die verhuurder een vra en dit in die huurkontrak ingeskryf is. As die voorwaardes van jou oorspronklike ooreenkoms, of dit mondelings of geskrewe is, nie 'n deposito ingesluit het nie, hoef jy nie een te betaal as die verhuurder jou later vra om dit te doen nie. Veranderings aan 'n ooreenkoms is net geldig as beide jy en die verhuurder daartoe instem.
Die verhuurder of sy agent moet die deposito inbetaal in 'n rekening wat rente verdien (of 'n trustrekening, in die geval van 'n agent) vir die tydperk wat jy in die eiendom woon. Die volle depositobedrag, plus die rente wat verdien is, moet dan aan jou terugbetaal word wanneer jy uittrek, minus die koste van skade wat deur jou aangerig is en enige geld wat jy dalk nog kragtens die kontrak aan die verhuurder skuld.
Dit hang af wat jou kontrak bepaal. Gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van 'n eiendom in stand en die verhuurder die binnekant..
Dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal.
Die verhuurder het die reg om die eiendom binne te kom om roetine-inspeksies en sulke dinge te doen, maar eers nadat jy betyds laat weet is en 'n tyd gereël is wat jou pas. Jy het nie die reg om redelike toegang te weier nie.
Nee, die huurkontrak of mondelingse ooreenkoms bepaal wanneer en met hoeveel die huur verhoor kan word. As die ooreenkoms nie 'n bedrag of 'n datum vir 'n verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor die verhoging met jou onderhandel. Nie jy of die verhuurder kan veranderings aan die oorspronklike ooreenkoms aanbring sonder om dit eers met die ander party te bespreek nie.
Dit hang af van die hernuwingsvoorwaardes in die ooreenkoms. As die ooreenkoms nie 'n redelike verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor 'n aanvaarbare huur met jou onderhandel.
Dit is jou verantwoordelikheid om seker te maak dat die verhuurder die huur kry, so dit hang van jou af om seker te maak dat jy 'n bewys van betaling verskaf (byvoorbeeld, 'n bankdepositostrokie). As jy nie kan nie, sal die verhuurder jou kennis kan gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
Dit is jou reg, kragtens die Huurbehuisingswet (Wet 50 van 1999), om aan te dring op 'n kwitansie vir alle betalings as die verhuurder nie outomaties vir jou een gee nie.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word). As die verhuurder weier om vir jou 'n kwitansie te gee, dien 'n klagte in by die Huurbehuisingstribunaal.
n Hofbevel moet eers verkry word. Dan sal die Balju van die Hof beslag lê op jou eiendom in ooreenstemming met die geld wat jy skuld. As die verhuurder beslag lê op jou besittings sonder 'n hofbevel is dit diefstal en moet jy met die Suid-Afrikaanse Polisiediens in verbinding tree en 'n klag indien by die Huurbehuisingstribunaal.
Dit hang af van die kansellasieklousule in jou ooreenkoms. As daar nie so 'n klousule is nie, is die enigste manier waarop jy jou huurkontrak vroeg kan beëindig sonder om kontrakbreuk te pleeg, as die verhuurder daartoe instem of as die verhuurder die kontrak wesenlik verbreek (deur byvoorbeeld nie die buitekant van die eiendom in stand te hou nie, soos ooreengekom in die kontrak, en dit dit vir jou onmoontlik maak om in die eiendom te bly. Maar jy sal dit egter moet bewys).
As die verhuurder voldoen het aan al die voorwaardes van die huurkontrak, kan jy steeds die huurkontrak vroeg beëindig, maar dan sal jy self die kontrak verbreek. Dit beteken dat die verhuurder die uitstaande bedrag wat jy vir die res van die huurtydperk skuld kan eis, en jy kan jou deposito verloor.
Praat met die verhuurder voordat jy iets doen: baie is gewillig om onderverhuring toe te laat of om die huurkontrak te beëindig na 'n paslike kennistydperk, mits jy 'n gepaste huurder kry om die kontrak oor te neem. As die verhuurder instem om die kontrak vroeg te beëindig, maak seker dat dit op skrif gestel word en dat die bepalings en voorwaardes van die beëindiging uitgespel word.
Gaan jou vorige huurkontrak na om te sien wat die hernuwingsklousule sê wat bepaal hoeveel kennis jy in sulke omstandighede moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, het die twee van julle, deur julle optrede effektief die vorige huurkontrak verleng, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike ooreenkoms aangegee word. Dit beteken dat jy jou sal moet beroep op die kansellasieklousule in die oorspronklike huurkontrak, as daar een is, om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier om uit die kontrak te kom gewees het om die verhuurder 'n maand se geskrewe kennis te gee voordat die huurkontrak verstryk het. So, as jy die einde van 'n 12-maande huurkontrak nader, behoort jy aan die einde van die elfde maand die verhuurder skriftelik te laat weet.
Nee. Die verhuurder moet onmiddellik vir jou 'n duplikaatsleutel gee as die slotte verander word weens slytasie of 'n ander redelike oorsaak.
n Deposito dek enige geld wat jy dalk nog die verhuurder skuld, en/of die koste van herstelwerk weens enige skade aan die eiendom, wat normale slytasie oorskrei, wat jy veroorsaak het.
As die verhuurder jou deposito terughou en jou nie bewyse kan gee van die uitgawes wat aangegaan is nie, behoort jy 'n klagte in te dien by die Huurbehuisingstribunaal.
Inspekteer wanneer jy intrek saam die eiendom en maak 'n geskrewe lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet die dokument onderteken en dit moet aangeheg word aan die huurkontrak.
Inspekteer wanneer jy uittrek weer die eiendom saam. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat vroeër gemaak is.
Jy kan die kans gegee word om die skade self te herstel, of jy kan instem dat die verhuurder dit sal doen. As die verhuurder die herstelwerk doen, het jy die reg om alle kwitansies te sien vir herstelwerk wat uit die deposito gedoen is.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal die verhuurder jou met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die blad in en faks, pos of lewer dit per hand af by die Trubunaal.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy vermoed dat die verhuurder onwettig optree, raadpleeg die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n prokureur.
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.116633.116633.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.116633.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.87102.11.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Vraag: Een van my beste vriende lewe met MIV en vigs. Wat is die beste manier waarop ek my vriendin kan ondersteun en terselfdertyd die emosionele uitwerking en impak hanteer wat dit op my lewe en verhoudings het?
Anrwoord: 'n Diagnose van MIV en vigs raak nie net die indiwidu nie. Dit kan die familie, vriende en selfs die gemeenskap raak. Die diagnose en die wete dat mens met MIV en vigs saamleef kan pynlik wees en baie aspekte van die lewe raak: fisies, emosioneel, sosiaal, geldelik en geestelik; dit kan 'n bykomende stremming wees op indiwidue en hulle verhoudings.
As die persoon wat steun gee kan die emosionele stres wat jy ervaar ooreenstem met dié van die persoon wat met MIV en vigs leef (PMMVL). Gevoelens van woede, vrees, hartseer, angstigheid, hulpeloosheid en ambivalensie kan op enige tydstip kom en gaan. Dié gevoelens is natuurlik, maar moeilik om te hanteer. Dit is belangrik dat jy die oorweldigende gevoel wat jy teenoor jou vriendin het raaksien en ken, en steun kry om dit te hanteer.
In die konteks van jou daaglikse verhouding met die PMMVL kan kwessies van onttrekking, konflik, mede-afhanklikheid, gegriefdheid, rolveranderings en seks raak. In die buitewêreld kan familie, geld en stigmas bykomende laste raak.
Dit is belangrik om te onthou dat hoewel jou behoeftes en gevoelens onbelangrik mag lyk, in vergelyking met dié van die geliefdes, moet hulle nie op die agtergrond geskuif word nie. Dit is net so belangrik soos dié van die PMMVL's. As jy nie werk maak van jou eie gevoelens en behoeftes nie, sal hulle net toeneem, en griewe en ander negatiewe emosies veroorsaak wat moeilik is om te hanteer.
Die beste manier om dit te hanteer is om daaroor te praat met iemand by wie jy veilig voel. Hoewel jy miskien met sommige van jou vriende sal wil praat, is dit nie altyd moontlik nie. Vriende sal dalk nie altyd verstaan waardeur jy gaan nie. Dit kan ook wees dat jy belowe het om dinge geheim te hou en nie jou nabye vriende in jou vertroue kan neem nie.
Nog 'n plek waar jy oor die probleme sal kan praat, jou ervarings kan deel en steun kry uit die deel van soortgelyke ondervindings, is 'n steungroep. Dit kan 'n veilige plek wees om uiting te gee aan ongevraagde en negatiewe gevoelens, byvoorbeeld gegriefdheid, skuld, vrees of selfs woede sonder om skuldig te voel, en sonder om iemand in die proses seer te maak.
Afgesien van emosionele steun, kan steungroepe ook help met die opbou van 'n netwerk, mediese of sorgkwessies, geldelike probleme, deur, byvoorbeeld 'n groentetuin aan te plant en kralewerk te leer doen, en kindersorg of ouerlike vaardighede aan te leer.
Die PMMVL behoort vir dieselfde redes ook aangemoedig te word om hulle aan te sluit by 'n steungroep vir mense wat met MIV leef. Dit is lewensbelangrik dat die PMMVL moet weet dat hulle gesteun en aanvaar word. Om eenvoudig daar te wees, te luister, verwarring te erken, 'n drukkie te gee, stil te wees, te lag en te huil is soms die beste dinge wat jy kan doen.
As 'n vriend het jy die geleentheid vir 'n meer intense gedeelde verhouding, verhoogde waardering vir die tyd wat saam deurgebring word en dieper en meer intieme en oop vlakke van kommunikasie met iemand anders.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.87102.17.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > F > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
Vraag: Ek hoor dat die regering teen-retrovirale middels (TRV's) aan MIV-positiewe mense verskaf. Ek wil graag weet hoe die TRV-program werk sodat ek ook die medisyne in die hande kan kry.
Antwoord: Jy is reg as jy sê dat TRV's vir die publiek beskikbaar sal wees, maar nie alle MIV-positiewe mense hoef op TRV-behandeling te wees nie. TRV-terapie help mense wat met MIV leef om 'n langer en gesonder lewe te ly deur die hoeveelheid van die virus in die bloed te verlaag (virale lading) en daardeur die immuunstelsel toe te laat om weer sterk te word. In Suid-Afrika het omtrent 5-miljoen mense reeds die MI-virus onder lede (1 uit elke 9 mense) maar net omtrent 500 000 mense het TRV's nodig omdat hulle nog gesond is. Die enigste tyd wanneer dit vir MIV-positiewe mense nodig is om TRV's te begin neem is wanneer hulle 'n CD4-telling van minder as 200 het (CD4-telling is die toets wat wys hoe sterk die immuunstelsel is) of 'n vigs-bepalende siekte het (bv. uiterste gewigsverlies, meningitis, longontsteking, swaksinnigheid, buite-long TB, kankers, swam- of parasitiese infeksies). Daarom moet jy aan een van dié twee kriteria voldoen voordat jy in aanmerking kom vir TRV-terapie.
Die Wes-Kaap het beplan om teen April 2004 19 persele vir die verspreiding van TRV's te hê en nog 14 persele wat later daardie jaar sou begin, wat 'n totaal van 33 plekke gee waar jy deel kan word van die TRV-program.
Kliënte sal na die program verwys word wanneer hulle CD4-tellings onder 200 is of wanneer hulle gediagnoseer word met 'n vigs-bepalende siekte.
Die kliënt moet onderneem om die TRV-trippel-terapie (kombinasie van 3 middels) lewenslank te neem.
Onthulling aan iemand wat die behandelingsmaat of -assistent sal wees om seker te maak dat by die program gehou word. Dit is belangrik omdat dit nie maklik is om sonder hulp dieselfde middels op dieselfde tyd van die dag, elke dag vir die res van jou lewe te neem nie. Die kliënt moet volhou om seker te maak dat hulle genoeg van die middel in hulle liggame het om te sorg dat hulle die dwelm-weerstandig word nie.
Om seker te maak dat die kliënt nie stowwe misbruik nie, veral nie alkohol nie. Die rede daarvoor is om te sorg dat die persoon nie ly aan lewervergiftiging nie. Daarby sal dit baie moeilik wees om vol te hou met die behandeling wanneer iemand onder die invloed van 'n stof is. Die kliënt word ook aangemoedig om 'n gesonde lewenstyl te handhaaf en word bewus gemaak van die gevare van dwelminteraksies.
Om seker te maak dat die persoon in staat sal wees om 3 inligtingsessies en 2 individuele beradingsessies by te woon. Die proses sal omtrent 6 tot 8 weke neem om te voltooi. Die doel hiermee is om die kliënt op te voed oor verskeie dinge, waaronder inligting oor wat TRV's is, hoe dit werk, die newe-effekte, die belangrikheid van voldoening en dwelmweerstand. Die raadgewers sal ook 'n maatskaplike en sielkundige beoordeling van die kliënt moet doen sodat die mediese span kan besluit of die kliënt kwalifiseer vir TRV-behandeling. As die kliënt in aanmerking kom, sal voortgesette berading en kliniekbesoeke nodig wees. As die kliënt nie kwalifiseer nie sal die raadgewer en die kliënt saam werk aan die probleem sodat die kliënt in staat sal wees om in aanmerking te kom.
Die kliënt moet instem om verantwoordelikheid te aanvaar vir hulle eie gesondheid en behandeling. Dit beteken om eienaarskap te neem rondom die drink van pille, die bywoon van alle sessies en om seker te maak dat hulle voldoen aan al die voorwaardes van die program.
Om af te sluit, MIV-positiewe mense sal in staat wees om gratis TRV-terapie te kry wanneer hulle immuunstelsel te swak is en versterk moet word (CD4 onder 200) en wanneer hulle in staat is om te toon dat hulle gereed is vir 'n lewenslange toewyding tot die terapie. Daarom sal jy na jou naaste kliniek moet gaan om te bepaal of jy in aanmerking kom vir die program.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.87102.19.2010-03-02.af.txt</fn>
Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Vraag: Ek het twee kinders onder 10 en hulle vra dikwels vrae oor baie ingewikkelde sake. Onlangs het hulle vrae oor MIV en vigs baie moeilik geword om te antwoord en ek is nie altyd seker wat om te sê of hoe ek die onderwerp behoort te benader nie. Ek is egter bewus daarvan dat hulle inligting nodig het. Wat moet ek doen?
Antwoord: Wanneer mens met kinders oor moeilike sake praat laat dit ouers dikwels wonder of hulle die vrae voldoende en toepaslik hanteer het. MIV en vigs is sulke ingewikkelde kwessies om oor te praat omdat dit vir almal van ons uitdagings inhou. Wanneer ons oor MIV en vigs begin praat besef ons ook dat dit kan beteken dat ons oor verwante sake soos seks en seksualiteit moet praat.
Jou gevoel is in die kol dat kinders inligting moet hê oor MIV en vigs. Net soos ons ons kinders padreëls leer sodat hulle veilig kan wees en 'n manier kan hê om 'n moontlike gevaarlike situasie te hanteer, moet ons ons kinders leer oor ander moontlike gevaarlike situasies. Ons probeer kinders grootmaak in 'n omgewing waar geweld algemeen is, MIV-besmetting toeneem, dwelms algemeen voorkom en maklik beskikbaar is, en hoë-risiko seksuele aktiwiteit die norm is. Dit alles beteken dat as ons enige van die kwessies wil hanteer en daaroor praat, ons eerstens oop en doeltreffende kommunikasie moet aanmoedig. Dit sal bestaan uit beide die antwoord van vrae sowel as om aandagtig te luister selfs wanneer die onderwerpe onder besprekings nie maklik is om te hanteer nie.
Hoekom is dit belangrik vir ouers om met hulle kinders te kommunikeer oor MIV en vigs?
Wanneer kinders vrae vra is dit omdat hulle vertrou dat jy in staat is om hulle inligting te kan gee. Partykeer sal hulle vrae om ander bronne van inligting wat hulle mag hê te bevestig of te verifieer wat dalk nie noodwendig akkuraat is nie! Hoe ookal, gee dit 'n goeie geleentheid om te begin kommunikeer oor moeilike dinge.
Moenie Paniekerig Raak Nie! Jou kinders sal waarskynlik sommige dinge vra waarop jy nie voorbereid is nie en wat jou ongemaklik kan laat voel. Paniek, wat kan uitloop op geen reaksie of 'n afmaak van die vraag, sal nie help nie. Goeie inligting kan hulle help om veilig te bly en wyse besluite te neem.
Moedig Gesprekke Aan - Wees oop daarvoor om met jou kinders oor allerhande dinge te praat. Gesels, deel, lag, kommunikeer!
Begin Jonk - Hoe vroeër jy begin, hoe makliker is dit. Teen die tyd dat jou kinders tieners is sal hulle voorbereid wees, en minder geneig wees om onwyse keuses te maak.
Wees Sensitief - Respekteer die stadium en ouderdom waarop jou kinders is. Moenie meer inlgiting gee as wat hulle wil hê of nodig het nie. (Bv. 'n 6-jarige en 'n 9-jarige sal verskillende vrae en bekommernisse hê). As jy nie seker is nie, vra raad. Moenie aanhou praat nadat hulle opgehou luister het nie.
Begin Gesprekke - Skep 'n atmosfeer van vertroue en kommunikasie. Kry maniere om oor moeilike dinge te praat NOU!
Praat Dikwels - 'n Eenkeer-in-'n-leeftyd sekspraatjie sal nie jou kinders al die inligting gee wat hulle nodig het nie. Herhaal jouself. Maak seker dat hulle verstaan wat jy sê. Kinders moet dinge oor en oor hoor om te leer.
Wees Eerlik - As jy nie weet wat die antwoord is nie, sê so. Maar probeer dit sê op 'n manier wat nie die kommunikasie beëindig nie. Miskien kan jy voorstel dat die kind moet praat met 'n familielid of 'n gesondheidswerker. Nog beter, bied aan om saam te gaan! Probeer om saam met jou kinders te leer.
Maak seker dat Jy toegerus is! Jy kan nie altyd voorspel wanneer 'n moeilike onderwerp sal opduik nie. Jy moet egter die feite hê oor MIV en vigs en moet gemaklik voel daaroor om oor moeilike dinge te praat.
Aangepas uit: Helder en Duidelik - wenke oor hoe om met jou kinders te praat oor moeilike dinge!
Daar is baie bronne wat jy kan raadpleeg om jou by te staan.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.87102.87102.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument beantwoord kwelvrae wat dikwels in gemeenskapskoerante verskyn.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.F.87102.9.2010-03-02.af.txt</fn>
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Vraag: Ek wil navraag doen oor die dieet wat die minister van gesondheid "voorgeskryf of aanbeveel" het en onlangs in die nuus was. Ek is verward oor die teenstrydige berigte oor die uitwerking en die blywende voordele van die dieet vir mense wat met MIV en vigs leef. Ons het in die media verneem dat dit die "ingeligte keuse" van behandeling behoort te wees vir mense wat met MIV en vigs leef, in teenstelling met teen-retrovirale middels. Watter bewyse is daar dat enige van dié kos deurlopend die immuunrespons verbeter Is menslike studies uitgevoer Hoe doeltreffend is 'n dieet van fyngemaakte of gerasperde suurlemoen, gemeng met hoë-gehalte olyfolie en water, fyngemaakte knoffel en gemmer, spinasie, beet en vitamienaanvullings?
Antwoord: Waar proefnemings op mense uitgevoer is, is die uitslae wat dieetkundige programme as medisinale alternatiewe betref nog weersprekend en nie afdoende nie.
Die wetenskaplike gemeenskap staan goeie voeding en TRM's voor.
Wat sê die literatuur oor die kos?
Vars knoffel bevat uitstekende swamwerende en anti-bakteriese eienskappe; dit balanseer ook glo bloeddruk en verlaag cholesterol. Volgens van die literatuur is knoffel egter gesond as dit in groot hoeveelhede geneem word.
Wetenskaplike bronne sê knoffelpoeier kan die maagslymvlies beskadig en dat knoffelaanvullings, as dit langer as twee maande geneem word, bloedingstyd kan verleng (inmeng met stolling) en dat daar 'n wisselwerking met TRM's kan wees.
Soos knoffel, help uie ook om infeksie te bestry. In een studie het uie en olyfolie egter nie enige verbetering getoon aan die immuunstelsel van mense wat met MIV en vigs leef nie. (MMMVL's), en in werklikheid het dit gelyk of dit die intree van vigs versnel. Volgens die literatuur kan die inneem van groot hoeveelhede uie chroniese diarree en ingewandsuitsetting veroorsaak.
Uie, sowel as die Afrika-aartappel waarvoor vroeër voorspraak gemaak is, is blykbaar uitgelaat uit die dieet wat in jou vraag aangegee word.
Gemengde sukses is met die Afrika-aartappel (Hypoxis) bereik. Aanvanklike studies wat onderneem is, het belowende resultate getoon met MMMVL's wat nie oorgegaan het tot vigs nie. In 'n studie oor die veiligheid en doeltreffendheid van Hypoxis, het die meerderheid pasiënte ernstige beenmurgonderdrukking ontwikkel en die studie moes na agt weke beëindig word.
Om een maal 'n dag suurlemoensap (2 eetlepels) en olyfolie (1 eetlepel) te drink wakker na berig word die eetlus en energievlakke aan en help vir geswelde limfkliere.
Die meeste bronne beveel 'n goeie multivitamiene aan as jy, weens naarheid en diarree, nie genoeg kos vir jou liggaam se behoeftes kan eet nie. 'n Gebalanseerde dieet - vrugte en groente (wat beet, spinasie en gemmer insluit), neute en sade, graan, seekos, vleis, hoender en suiwelprodukte - is egter nog die beste bron van vitamiene en minerale. Maak asseblief seker dat vleis en vis deeglik gaar is voordat dit deur MMMVL's geëet word.
Die meeste kosse het voordelige eienskappe, maar immuun-versterkende kos, vitamienes en aanvullings kan, as dit in groot hoeveelhede geneem word, selfs op 'n gesonde persoon 'n negatiewe uitwerking hê. Die immuunstelsel van 'n persoon met MIV is op loop, en die uitwerking kan selfs groter wees as wat verwag is. Sommige voedingstowwe gee die immuunstelsel 'n hupstoot en verhoog die vermeerdering van MIV in die liggaam. Aanvullings kan ook met TRM's inmeng en dit is absoluut noodsaaklik om jou gesondheidsorgspan in te lig oor enige medikasie, kruiemiddels, homeopatiese middels of enige ander stowwe wat jy neem. Terwyl die CD4-seltelling net 'n aanduiding is van die liggaam se immuunstelsel, het die verslag oor die CD4-seltellings wat verbeter het in twee persone op die bogenoemde dieet dalk 'n vals indruk geskep. Die CD4-telling kan met tot 80 punte fluktueer aan beide kante weens invloede soos die tyd van die dag, die vorige maaltyd, 'n infeksie of 'n verandering van bui. In beide die twee persone het die nuwe CD4-seltelling met minder as 80 punte verbeter.
Dit is miskien die beste om versigtig te wees en die mees gebalanseerde manier te kry, en een wat jou behoeftes die beste pas, om die siekte te hanteer. Dit is belangrik om seker te maak dat al die kos wat vir MMMVL's voorberei is, higiënies hanteer is om infeksies te vermy.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.G.47578.47578.2010-03-02.af.txt</fn>
Hier word verduidelik watter soorte geldelike hulp jy vir verskillende probleme by die regering kan kry. Jy kan maatskaplike toelaes, werkloosheidvoordele, vergoeding vir besering-aan-diens en vergoeding vir padongeluk-beserings kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.H.14684.14684.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat inligting oor die bestuur van MIV en vigs in skole en die regte en verantwoordelikhede van leerders, opvoeders en ouers wat MIV en vigs betref. Antwoorde word verskaf op sommige van die algemene vrae soos of MIV-positiewe leerders by skole uitgesluit kan word, of skole leerders kan toets vir MIV en hoe skole die gevaar in MIV-oordrag in die skoolomgewing kan verhoed. Raad word ook gegee oor die opstel van 'n skool-MIV en vigsbeleid.
Oorspronklik in Oktober 1999 uitgegee deur die VIGS-regsnetwerk, met finansiering van die Europese Unie se Stigting vir Menseregte. Met goedgunstige toestemming deur die WKOD herdruk.
Kan MIV-positiewe leerders uitgesluit word by 'n skool?
Mag leerders met MIV anders behandel word as ander leerders?
Mag 'n skool inligting oor 'n leerder se MIV-status eis?
Kan skole gereeld leerders vir MIV toets?
Kan skole leerders sonder hulle toestemming vir MIV toets?
Hoe behoort skole die gevaar van MIV-oordrag in die skoolomgewing te voorkom?
Wat van die gevaar van MIV-oordrag deur kontaksport?
Het leerders 'n reg om opgevoed te word oor MIV en vigs?
Mag kondome by skole uitgedeel word?
Wat van onderwysers en ander personeel?
Wat behoort gedoen te word as daar 'n weiering is om saam met iemand met MIV te werk, studeer of onderrig te gee?
Wie behoort betrokke te wees by die opstel van 'n skoolbeleid?
Miljoene mense het MIV onder lede en die getal styg geleidelik. Daarom is 'n toenemende aantal leerders en opvoeders wat MIV het deel van ons skole. Mense wat met MIV lewe het te doen met diskriminasie weens hulle MIV-positiewe status.
'n nie-diskriminerende en versorgende omgewing geskep word.
'n Nasionale beleid oor die bestuur van MIV en vigs in skole is deur die Departement van Onderwys opgestel vir openbare leerinstellings. Skole en beheerrade moes hulle eie beleid opstel en aanpas, in ooreenstemming met die nasionale beleid. As 'n skool nie 'n eie beleid het nie, sal dié een outomaties van toepassing wees.
Om te weet wat jou regte is as ouer, onderwyser en leerder en 'n begrip van die nasionale beleid, sowel as die Grondwet, sal jou help om MIV en vigs doeltreffend by jou skool te bestuur.
Nee. Die Grondwet sê almal het 'n reg op gelykheid en dat kinders 'n reg het op basiese onderwys. Die nasionale beleid bepaal ook dat daar nie teen enige leerder onregverdig gediskrimineer mag word nie en dat hulle nie toegang tot 'n skool geweier mag word op grond van hulle MIV-status nie.
Leerders met MIV behoort nie die geleentheid ontsê te word om hulle volle potensiaal te bereik nie. Hulle behoeftes behoort voor voorsiening gemaak te word sovêr dit redelik moontlik is binne die skoolomgewing, of deur tuisonderrig, indien nodig. Enige spesiale maatreëls wat getref word, moet regverdig, medies verantwoordvaar en na samesprekings met die leerder en die ouer ingestel word.
Nee. Alle mediese inligting is vertroulik en nóg ouers, nóg leerders het 'n wetlike plig om die skoolowerhede in te lig oor 'n leerder se MIV-status. As die inligting vrywillig bekend gemaak word, moet dit vertroulik bly.
Daar is geen mediese of wetenskaplike regverdiging vir gereelde MIV-toetse op leerders nie. Die toets van leerders vir MIV as 'n voorvereiste vir toelating of voorgesette bywoning word in die Nasionale Beleid verbied.
Niemand mag sonder sy of haar toestemming getoets te word nie.
MIV kan nie oorgedra word deur dag-tot-dag sosiale kontak nie. Hoewel die gevaar van MIV-oordrag in die skool onbeduidend is, behoort alle skole universele voorkomingsmaatreëls in te stel om die verspreiding te keer van alle besmettings wat oorgedra word deur bloed, waaronder MIV.
Alle bloed en liggaamsvloeistowwe behoort mee gewerk te word asof dit besmet is met MIV en met uiterste sorg hanteer word.
Latekshandskoene moet deur almal gedra te word wat help by ongelukke waar bloed gestort is.
Alle wonde moet onmiddellik met water en 'n ontsmetmiddel skoongemaak word en met 'n waterdigte verband bedek word.
Oppervlaktes wat met bloed besmet is moet met 'n bleikmiddeloplossing skoongemaak word.
Alle skole moet 'n minimum van twee Noodhulpkissies beskikbaar en binne bereik hê.
Latekshandskoene behoort in elke klaskamer en by elke sportbyeenkoms beskikbaar te wees.
Alle leerders en opvoeders behoort inligting te kry oor hoe om bloedstortings te hanteer.
Die gevaar dat MIV-oordrag deur kontaksport sal gebeur is onbeduidend. Maar as enige bloeding sou voorkom, moet die beseerde speler onmiddellik van die veld afgeneem en behandel te word. Die speler kan weer begin speel wanneer die wond deeglik bedek en vuil klere omgeruil is. Leerders en afrigters met MIV moet mediese berading kry voordat hulle aan kontaksport deelneem.
Ja. Die Nasionale Beleid bepaal dat 'n voortgesette MIV- en vigs-opvoedingsprogram by alle skole ingestel behoort te word. Dit behoort ingeskakel te word by 'n Lewensvaardighedeprogram en behoort van pas en akkuraat te wees. Ouers behoort ingelig te word oor die program.
Die Nasionale Beleid gee toe dat dit 'n ingewikkelde saak is en stel voor dat kwessies soos dié opgelos moet word met in aanmerking van die behoeftes en waardes van die spesifieke skoolgemeenskap.
Die Nasionale Beleid oor MIV en vigs is op beide leerders en onderwysers van toepassing.
getoets word vir MIV sonder hulle toestemming nie.
getoets word vir MIV as 'n voorvereiste vir aanstelling of voortgesette diens nie.
gedwing word om hulle MIV-status te onthul nie.
afgedank of gedemoveer word weens hulle MIV-status nie.
op enige manier teen gediskrimineer te word weens hulle MIV-status nie.
Dit stem ooreen met die billike arbeidspraktyke wat uiteengesit word in die Wet op Arbeidsverhoudinge en die Wet op Billike Indiensneming.
Akkurate inligting moet gegee word aan leerders, opvoeders en ouers. Dit behoort opgevolg te word met berading, indien nodig. Die situasie behoort deur die skoolhoof beredder te word, indien nodig met die hulp van die beheerraad.
Die beheerraad van die skool behoort hulle eie beleid op te stel en aan te pas, na samesprekings met die breër skoolgemeenskap. Dit kan gedoen word deur die stig van 'n Gesondheidsraadgewende Komitee vir die skool. Die beleid mag nie afwyk van die basiese beginsels in die Nasionale Beleid nie en behoort daarna te streef om 'n omgewing te skep waarin mense met MIV behandel sal word op 'n regverdige, menslike en lewens-bevestigende manier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.H.14684.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat inligting oor die bestuur van MIV en vigs in skole en die regte en verantwoordelikhede van leerders, opvoeders en ouers wat MIV en vigs betref. Antwoorde word verskaf op sommige van die algemene vrae soos of MIV-positiewe leerders by skole uitgesluit kan word, of skole leerders kan toets vir MIV en hoe skole die gevaar in MIV-oordrag in die skoolomgewing kan verhoed. Raad word ook gegee oor die opstel van 'n skool-MIV en vigsbeleid.
Oorspronklik in Oktober 1999 uitgegee deur die VIGS-regsnetwerk, met finansiering van die Europese Unie se Stigting vir Menseregte. Met goedgunstige toestemming deur die WKOD herdruk.
Kan MIV-positiewe leerders uitgesluit word by 'n skool?
Mag leerders met MIV anders behandel word as ander leerders?
Mag 'n skool inligting oor 'n leerder se MIV-status eis?
Kan skole gereeld leerders vir MIV toets?
Kan skole leerders sonder hulle toestemming vir MIV toets?
Hoe behoort skole die gevaar van MIV-oordrag in die skoolomgewing te voorkom?
Wat van die gevaar van MIV-oordrag deur kontaksport?
Het leerders 'n reg om opgevoed te word oor MIV en vigs?
Mag kondome by skole uitgedeel word?
Wat van onderwysers en ander personeel?
Wat behoort gedoen te word as daar 'n weiering is om saam met iemand met MIV te werk, studeer of onderrig te gee?
Wie behoort betrokke te wees by die opstel van 'n skoolbeleid?
Miljoene mense het MIV onder lede en die getal styg geleidelik. Daarom is 'n toenemende aantal leerders en opvoeders wat MIV het deel van ons skole. Mense wat met MIV lewe het te doen met diskriminasie weens hulle MIV-positiewe status.
die regte van alle leerders en opvoeders gerespekteer word leerders en onderwysers met MIV toepaslik bestuur word verdere MIV-besmetting voorkom word n nie-diskriminerende en versorgende omgewing geskep word.
n Nasionale beleid oor die bestuur van MIV en vigs in skole is deur die Departement van Onderwys opgestel vir openbare leerinstellings. Skole en beheerrade moes hulle eie beleid opstel en aanpas, in ooreenstemming met die nasionale beleid. As 'n skool nie 'n eie beleid het nie, sal dié een outomaties van toepassing wees.
Om te weet wat jou regte is as ouer, onderwyser en leerder en 'n begrip van die nasionale beleid, sowel as die Grondwet, sal jou help om MIV en vigs doeltreffend by jou skool te bestuur.
Nee. Die Grondwet sê almal het 'n reg op gelykheid en dat kinders 'n reg het op basiese onderwys. Die nasionale beleid bepaal ook dat daar nie teen enige leerder onregverdig gediskrimineer mag word nie en dat hulle nie toegang tot 'n skool geweier mag word op grond van hulle MIV-status nie.
Leerders met MIV behoort nie die geleentheid ontsê te word om hulle volle potensiaal te bereik nie. Hulle behoeftes behoort voor voorsiening gemaak te word sovêr dit redelik moontlik is binne die skoolomgewing, of deur tuisonderrig, indien nodig. Enige spesiale maatreëls wat getref word, moet regverdig, medies verantwoordvaar en na samesprekings met die leerder en die ouer ingestel word.
Nee. Alle mediese inligting is vertroulik en nóg ouers, nóg leerders het 'n wetlike plig om die skoolowerhede in te lig oor 'n leerder se MIV-status. As die inligting vrywillig bekend gemaak word, moet dit vertroulik bly.
Daar is geen mediese of wetenskaplike regverdiging vir gereelde MIV-toetse op leerders nie. Die toets van leerders vir MIV as 'n voorvereiste vir toelating of voorgesette bywoning word in die Nasionale Beleid verbied.
Niemand mag sonder sy of haar toestemming getoets te word nie.
MIV kan nie oorgedra word deur dag-tot-dag sosiale kontak nie. Hoewel die gevaar van MIV-oordrag in die skool onbeduidend is, behoort alle skole universele voorkomingsmaatreëls in te stel om die verspreiding te keer van alle besmettings wat oorgedra word deur bloed, waaronder MIV.
Alle bloed en liggaamsvloeistowwe behoort mee gewerk te word asof dit besmet is met MIV en met uiterste sorg hanteer word.
Latekshandskoene moet deur almal gedra te word wat help by ongelukke waar bloed gestort is.
Alle wonde moet onmiddellik met water en 'n ontsmetmiddel skoongemaak word en met 'n waterdigte verband bedek word.
Oppervlaktes wat met bloed besmet is moet met 'n bleikmiddeloplossing skoongemaak word.
Alle skole moet 'n minimum van twee Noodhulpkissies beskikbaar en binne bereik hê.
Latekshandskoene behoort in elke klaskamer en by elke sportbyeenkoms beskikbaar te wees.
Alle leerders en opvoeders behoort inligting te kry oor hoe om bloedstortings te hanteer.
Die gevaar dat MIV-oordrag deur kontaksport sal gebeur is onbeduidend. Maar as enige bloeding sou voorkom, moet die beseerde speler onmiddellik van die veld afgeneem en behandel te word. Die speler kan weer begin speel wanneer die wond deeglik bedek en vuil klere omgeruil is. Leerders en afrigters met MIV moet mediese berading kry voordat hulle aan kontaksport deelneem.
Ja. Die Nasionale Beleid bepaal dat 'n voortgesette MIV- en vigs-opvoedingsprogram by alle skole ingestel behoort te word. Dit behoort ingeskakel te word by 'n Lewensvaardighedeprogram en behoort van pas en akkuraat te wees. Ouers behoort ingelig te word oor die program.
Die Nasionale Beleid gee toe dat dit 'n ingewikkelde saak is en stel voor dat kwessies soos dié opgelos moet word met in aanmerking van die behoeftes en waardes van die spesifieke skoolgemeenskap.
Die Nasionale Beleid oor MIV en vigs is op beide leerders en onderwysers van toepassing.
getoets word vir MIV sonder hulle toestemming nie.
getoets word vir MIV as 'n voorvereiste vir aanstelling of voortgesette diens nie.
gedwing word om hulle MIV-status te onthul nie.
afgedank of gedemoveer word weens hulle MIV-status nie.
op enige manier teen gediskrimineer te word weens hulle MIV-status nie.
Dit stem ooreen met die billike arbeidspraktyke wat uiteengesit word in die Wet op Arbeidsverhoudinge en die Wet op Billike Indiensneming.
Akkurate inligting moet gegee word aan leerders, opvoeders en ouers. Dit behoort opgevolg te word met berading, indien nodig. Die situasie behoort deur die skoolhoof beredder te word, indien nodig met die hulp van die beheerraad.
Die beheerraad van die skool behoort hulle eie beleid op te stel en aan te pas, na samesprekings met die breër skoolgemeenskap. Dit kan gedoen word deur die stig van 'n Gesondheidsraadgewende Komitee vir die skool. Die beleid mag nie afwyk van die basiese beginsels in die Nasionale Beleid nie en behoort daarna te streef om 'n omgewing te skep waarin mense met MIV behandel sal word op 'n regverdige, menslike en lewens-bevestigende manier.
<fn>GOV-ZA. Public_info.H.77525.77525.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publikasie sit sommige van die hoofoorsake van vergiftiging uiteen. Dit gee ook raad oor hoe om vergiftiging te keer en hoe om te reageer as 'n ongeluk sou plaasvind.
Kinders is nuuskierig en dit is hoogs waarskynlik dat hulle sal eksperimenteer. Dit is nie verbasend dat kinders onder die ouderdom van vyf betrokke is by meer as 60 persent van die gevalle van toevallige vergiftiging nie.
By die meeste gevalle waar iemand per ongeluk vergiftig word, is daar medisyne en dwelmmiddels betrokke wat op plekke gelos is waar kinders dit kan bykom.
Kinders probeer ook dikwels huishoudelike produkte soos lampolie en skoonmaakvloeistof drink, veral as dit in bottels of houers gegooi is wat gewoonlik koeldrank of kos bevat.
Chroniese vergiftiging, soos loodvergiftiging, kan soms voorkom by kinders wat in besoedelde omgewings naby nywerheids- of chemiese aanlegte woon.
Maak seker dat medisyne, dwelms, kook- en skoonmaakprodukte buite kinders se bereik gebêre word, in kaste wat toegesluit is.
Gebruik houers met veiligheids-skroefdeksels vir dié produkte.
Berg dit in houers wat nie verkeerdelik aangesien sal word vir koeldrank- of lekkergoedbottels nie.
Moet nooit kos en skoonmaakprodukte of kos en medisyne saam bêre nie.
Volwassenes moenie voor kinders medisyne drink nie, want kinders aap graag na.
Moenie giftige stowwe in bottels sonder etikette bêre nie.
Hou insek- en onkruiddoders veilig buite sig en bereik van kinders.
In nywerheidsgebiede is dit belangrik dat die omgewing gemonitor moet word om seker te maak dat chemikalië nie onaanvaarbaar hoë en gevaarlike vlakke bereik nie.
Kry die stof of die houer van die stof in die hande wat jy vermoed die kind ingesluk of aan geraak het. Hou dit en neem dit saam na die kliniek of hospitaal.
As die kind by haar of sy positiewe is en daar is tekens dat sy of hy gif ingesluk het, kan jy probeer om die kind te laat opgooi.
As die kind 'n skoonmaakmiddel of 'n bytende suur ingesluk het, moet jy haar of hom nie enigiets gee om te drink nie, omdat die vloeistof met die gif kan reageer en meer skade aan die kind se ingewande kan aanrig.
As die kind aan 'n stof geraak het wat vergiftiging kan veroorsaak bloot deur kontak met die vel, trek die klere uit wat dalk geraak is en was die vel, hare en naels - eers met skoon water en dan met seep. Spoel die vel goed af en droog af.
As die kind 'n giftige stof in 'n oog gekry het, spoel die oog versigtig met louwarm water uit vir tot tien minute.
Hou die kind gemaklik en neem haar of hom na die naaste kliniek of hospitaal.
Skakel jou plaaslike kliniek vir professionele hulp met enige vergiftiging.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.H.77525.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publikasie sit sommige van die hoofoorsake van vergiftiging uiteen. Dit gee ook raad oor hoe om vergiftiging te keer en hoe om te reageer as 'n ongeluk sou plaasvind.
Kinders is nuuskierig en dit is hoogs waarskynlik dat hulle sal eksperimenteer. Dit is nie verbasend dat kinders onder die ouderdom van vyf betrokke is by meer as 60 persent van die gevalle van toevallige vergiftiging nie.
By die meeste gevalle waar iemand per ongeluk vergiftig word, is daar medisyne en dwelmmiddels betrokke wat op plekke gelos is waar kinders dit kan bykom.
Kinders probeer ook dikwels huishoudelike produkte soos lampolie en skoonmaakvloeistof drink, veral as dit in bottels of houers gegooi is wat gewoonlik koeldrank of kos bevat.
Chroniese vergiftiging, soos loodvergiftiging, kan soms voorkom by kinders wat in besoedelde omgewings naby nywerheids- of chemiese aanlegte woon.
Maak seker dat medisyne, dwelms, kook- en skoonmaakprodukte buite kinders se bereik gebêre word, in kaste wat toegesluit is.
Gebruik houers met veiligheids-skroefdeksels vir dié produkte.
Berg dit in houers wat nie verkeerdelik aangesien sal word vir koeldrank- of lekkergoedbottels nie.
Moet nooit kos en skoonmaakprodukte of kos en medisyne saam bêre nie.
Volwassenes moenie voor kinders medisyne drink nie, want kinders aap graag na.
Moenie giftige stowwe in bottels sonder etikette bêre nie.
Hou insek- en onkruiddoders veilig buite sig en bereik van kinders.
In nywerheidsgebiede is dit belangrik dat die omgewing gemonitor moet word om seker te maak dat chemikalië nie onaanvaarbaar hoë en gevaarlike vlakke bereik nie.
Kry die stof of die houer van die stof in die hande wat jy vermoed die kind ingesluk of aan geraak het. Hou dit en neem dit saam na die kliniek of hospitaal.
As die kind by haar of sy positiewe is en daar is tekens dat sy of hy gif ingesluk het, kan jy probeer om die kind te laat opgooi.
As die kind 'n skoonmaakmiddel of 'n bytende suur ingesluk het, moet jy haar of hom nie enigiets gee om te drink nie, omdat die vloeistof met die gif kan reageer en meer skade aan die kind se ingewande kan aanrig.
As die kind aan 'n stof geraak het wat vergiftiging kan veroorsaak bloot deur kontak met die vel, trek die klere uit wat dalk geraak is en was die vel, hare en naels - eers met skoon water en dan met seep. Spoel die vel goed af en droog af.
As die kind 'n giftige stof in 'n oog gekry het, spoel die oog versigtig met louwarm water uit vir tot tien minute.
Hou die kind gemaklik en neem haar of hom na die naaste kliniek of hospitaal.
Skakel jou plaaslike kliniek vir professionele hulp met enige vergiftiging.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.112509.112509.2010-03-02.af.txt</fn>
Die dokument bevat wenke van verkrygingsamptenare in die Provinsiale Regering oor hoe om jou kanse te verbeter om suksesvol te bie vir regeringstenders.
Jy moet altyd al die inligting verskaf wat in die tenderaansoek aangevra word. Moenie dinge vergeet soos jou belastingkwytbrief en aandeelhoudingsertifikate nie. Nota: belastingkwytbriewe wat nie op datum is nie word ook nie toegelaat nie.
Dit is belangrik dat die berekenings van tenderpryse korrek moet wees. Maak seker en MAAK WEER SEKER!
Tenderaars misreken hulle dikwels met die omvang van die werk. As jy onseker is oor enigiets in die tender VRA!
Jy moet altyd jou boddokument ONDERTEKEN. Ongetekende dokumente is ontegemoetkomend en sal daarom gediskwalifiseer word.
As jy 'n GBI is, moet jy onthou om jou punte te eis. Punte wat nie geëis word nie is verlore punte!
Maak seker dat jy die tender in die regte boks plaas, voor die sluitingstyd. Volgens wet, sal geen botte wat laat is aanvaar word nie, nie eers 1 sekonde na die sluitingstyd nie.
As monsters gevra word, moet genoeg daarvan voorsien word om te verseker dat die item onder die paslike tegniese en kliniese toestande beoordeel kan word. Maak seker dat daar voldoen word aan enige vereistes wat verband hou met voldoening aan SABS-spesifikasies.
Lees die boddokumente altyd deeglik deur.
Vul die dokument volledig in.
Doen 'n behoorlike koste-ontleding wanneer jy jou bodpryse uitwerk. Botte wat te hoog of te laag bereken word, word as ontegemoetkomend beskou.
Doen navraag oor die bod en kry al die nodige inligting voordat jy die tenderdokument invul.
Vra gerus waarom jy onsuksesvol was sodat jy kan leer uit die foute wat jy gemaak het.
Maak seker dat jy voldoen aan al die vereistes binne die aangeduide tyd en in staat is om jou aanbod gestand te doen as jou bod suksesvol is.
Moenie enige wanvoorstellings of valse uitlatings in jou boddokumentasie maak nie. Dit is 'n wetlike dokument en dus afdwingbaar deur die reg.
Dienste en produkte van gehalte sal goed wees vir jou geskiedenis en aansien by die departement. Swak lewering skep 'n negatiewe indruk, nie net vir jou onderneming nie, maar vir kleinsake oor die algemeen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.116621.116621.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Moet ek 'n Huurkontrak Aangaan met die Verhuurder?
Watter Inligting moet op 'n Geskrewe Huurkontrak wees?
Moet ek 'n Deposito Betaal?
Wat gebeur met my Deposito terwyl ek in die Eiendom Woon?
Watter Onderhoudswerk moet die Verhuurder Doen?
Wat kan ek Doen as die Verhuurder Weier om die Instandhouding te Doen wat Beloof is?
Kan die Verhuurder die Eiendom Sonder my Toestemming Binnekom?
Kan die Verhuurder die Huur na Willekeur Verhoog?
Met hoeveel kan die verhuurder die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die verhuurder sê ek het nie die huur betaal nie as ek het?
Kan die Verhuurder beslag lê op my besittings as ek agter raak met my huur?
Hoe ek kan my huurkontrak vroeg beëindig?
My huurkontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee voordat ek kan uittrek?
Kan die verhuurder my uitsluit?
Kan die verhuurder weier om my deposito terug te gee?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die verhuurder?
Hoe gaan ek te werk met die indien van 'n klagte by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe kan ek in verbinding tree met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak. Maar as 'n geskrewe huurkontrak vereis word voordat jy die eiendom kan betrek en jy weier om dit te onderteken, is daar geen ooreenkoms nie en kan jy nie wettig in die eiendom intrek nie.
As jy 'n eiendom 'n tyd lank op 'n mondelingse basis gehuur het en die verhuurder vra jou dan om 'n huurkontrak te reken, hoef jy nie 'n huurkontrak te teken wat voorwaardes bevat wat verskil van die mondelingse ooreenkoms nie. Die verhuurder sal eerder met jou oor nuwe voorwaardes moet onderhandel en jou sover moet kry om in te stem.
Onthou, dit is altyd beter vir beide van julle om 'n geskrewe ooreenkoms te hê, wat die bepalinge en voorwaardes van die ooreekoms uiteensit. Dit sal baie help om later geskille te voorkom.
Jou en die verhuurder se verpligtinge Byvoorbeeld, wie is verantwoordelik vir onderhoud Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekeninge?
Die Huisreëls, onderteken deur albei van julle, moet aangeheg wees aan die huurkontrak.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer jy intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Ja, as die verhuurder een vra en dit in die huurkontrak ingeskryf is. As die voorwaardes van jou oorspronklike ooreenkoms, of dit mondelings of geskrewe is, nie 'n deposito ingesluit het nie, hoef jy nie een te betaal as die verhuurder jou later vra om dit te doen nie. Veranderings aan 'n ooreenkoms is net geldig as beide jy en die verhuurder daartoe instem.
Die verhuurder of sy agent moet die deposito inbetaal in 'n rekening wat rente verdien (of 'n trustrekening, in die geval van 'n agent) vir die tydperk wat jy in die eiendom woon. Die volle depositobedrag, plus die rente wat verdien is, moet dan aan jou terugbetaal word wanneer jy uittrek, minus die koste van skade wat deur jou aangerig is en enige geld wat jy dalk nog kragtens die kontrak aan die verhuurder skuld.
Dit hang af wat jou kontrak bepaal. Gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van 'n eiendom in stand en die verhuurder die binnekant..
Dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal.
Die verhuurder het die reg om die eiendom binne te kom om roetine-inspeksies en sulke dinge te doen, maar eers nadat jy betyds laat weet is en 'n tyd gereël is wat jou pas. Jy het nie die reg om redelike toegang te weier nie.
Nee, die huurkontrak of mondelingse ooreenkoms bepaal wanneer en met hoeveel die huur verhoor kan word. As die ooreenkoms nie 'n bedrag of 'n datum vir 'n verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor die verhoging met jou onderhandel. Nie jy of die verhuurder kan veranderings aan die oorspronklike ooreenkoms aanbring sonder om dit eers met die ander party te bespreek nie.
Dit hang af van die hernuwingsvoorwaardes in die ooreenkoms. As die ooreenkoms nie 'n redelike verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor 'n aanvaarbare huur met jou onderhandel.
Dit is jou verantwoordelikheid om seker te maak dat die verhuurder die huur kry, so dit hang van jou af om seker te maak dat jy 'n bewys van betaling verskaf (byvoorbeeld, 'n bankdepositostrokie). As jy nie kan nie, sal die verhuurder jou kennis kan gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
Dit is jou reg, kragtens die Huurbehuisingswet (Wet 50 van 1999), om aan te dring op 'n kwitansie vir alle betalings as die verhuurder nie outomaties vir jou een gee nie.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word). As die verhuurder weier om vir jou 'n kwitansie te gee, dien 'n klagte in by die Huurbehuisingstribunaal.
n Hofbevel moet eers verkry word. Dan sal die Balju van die Hof beslag lê op jou eiendom in ooreenstemming met die geld wat jy skuld. As die verhuurder beslag lê op jou besittings sonder 'n hofbevel is dit diefstal en moet jy met die Suid-Afrikaanse Polisiediens in verbinding tree en 'n klag indien by die Huurbehuisingstribunaal.
Dit hang af van die kansellasieklousule in jou ooreenkoms. As daar nie so 'n klousule is nie, is die enigste manier waarop jy jou huurkontrak vroeg kan beëindig sonder om kontrakbreuk te pleeg, as die verhuurder daartoe instem of as die verhuurder die kontrak wesenlik verbreek (deur byvoorbeeld nie die buitekant van die eiendom in stand te hou nie, soos ooreengekom in die kontrak, en dit dit vir jou onmoontlik maak om in die eiendom te bly. Maar jy sal dit egter moet bewys).
As die verhuurder voldoen het aan al die voorwaardes van die huurkontrak, kan jy steeds die huurkontrak vroeg beëindig, maar dan sal jy self die kontrak verbreek. Dit beteken dat die verhuurder die uitstaande bedrag wat jy vir die res van die huurtydperk skuld kan eis, en jy kan jou deposito verloor.
Praat met die verhuurder voordat jy iets doen: baie is gewillig om onderverhuring toe te laat of om die huurkontrak te beëindig na 'n paslike kennistydperk, mits jy 'n gepaste huurder kry om die kontrak oor te neem. As die verhuurder instem om die kontrak vroeg te beëindig, maak seker dat dit op skrif gestel word en dat die bepalings en voorwaardes van die beëindiging uitgespel word.
Gaan jou vorige huurkontrak na om te sien wat die hernuwingsklousule sê wat bepaal hoeveel kennis jy in sulke omstandighede moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, het die twee van julle, deur julle optrede effektief die vorige huurkontrak verleng, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike ooreenkoms aangegee word. Dit beteken dat jy jou sal moet beroep op die kansellasieklousule in die oorspronklike huurkontrak, as daar een is, om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier om uit die kontrak te kom gewees het om die verhuurder 'n maand se geskrewe kennis te gee voordat die huurkontrak verstryk het. So, as jy die einde van 'n 12-maande huurkontrak nader, behoort jy aan die einde van die elfde maand die verhuurder skriftelik te laat weet.
Nee. Die verhuurder moet onmiddellik vir jou 'n duplikaatsleutel gee as die slotte verander word weens slytasie of 'n ander redelike oorsaak.
n Deposito dek enige geld wat jy dalk nog die verhuurder skuld, en/of die koste van herstelwerk weens enige skade aan die eiendom, wat normale slytasie oorskrei, wat jy veroorsaak het.
As die verhuurder jou deposito terughou en jou nie bewyse kan gee van die uitgawes wat aangegaan is nie, behoort jy 'n klagte in te dien by die Huurbehuisingstribunaal.
Inspekteer wanneer jy intrek saam die eiendom en maak 'n geskrewe lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet die dokument onderteken en dit moet aangeheg word aan die huurkontrak.
Inspekteer wanneer jy uittrek weer die eiendom saam. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat vroeër gemaak is.
Jy kan die kans gegee word om die skade self te herstel, of jy kan instem dat die verhuurder dit sal doen. As die verhuurder die herstelwerk doen, het jy die reg om alle kwitansies te sien vir herstelwerk wat uit die deposito gedoen is.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal die verhuurder jou met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die blad in en faks, pos of lewer dit per hand af by die Trubunaal.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy vermoed dat die verhuurder onwettig optree, raadpleeg die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n prokureur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.116621.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Moet ek 'n Huurkontrak Aangaan met die Verhuurder?
Watter Inligting moet op 'n Geskrewe Huurkontrak wees?
Moet ek 'n Deposito Betaal?
Wat gebeur met my Deposito terwyl ek in die Eiendom Woon?
Watter Onderhoudswerk moet die Verhuurder Doen?
Wat kan ek Doen as die Verhuurder Weier om die Instandhouding te Doen wat Beloof is?
Kan die Verhuurder die Eiendom Sonder my Toestemming Binnekom?
Kan die Verhuurder die Huur na Willekeur Verhoog?
Met hoeveel kan die verhuurder die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die verhuurder sê ek het nie die huur betaal nie as ek het?
Kan die Verhuurder beslag lê op my besittings as ek agter raak met my huur?
Hoe ek kan my huurkontrak vroeg beëindig?
My huurkontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee voordat ek kan uittrek?
Kan die verhuurder my uitsluit?
Kan die verhuurder weier om my deposito terug te gee?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die verhuurder?
Hoe gaan ek te werk met die indien van 'n klagte by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe kan ek in verbinding tree met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak. Maar as 'n geskrewe huurkontrak vereis word voordat jy die eiendom kan betrek en jy weier om dit te onderteken, is daar geen ooreenkoms nie en kan jy nie wettig in die eiendom intrek nie.
As jy 'n eiendom 'n tyd lank op 'n mondelingse basis gehuur het en die verhuurder vra jou dan om 'n huurkontrak te reken, hoef jy nie 'n huurkontrak te teken wat voorwaardes bevat wat verskil van die mondelingse ooreenkoms nie. Die verhuurder sal eerder met jou oor nuwe voorwaardes moet onderhandel en jou sover moet kry om in te stem.
Onthou, dit is altyd beter vir beide van julle om 'n geskrewe ooreenkoms te hê, wat die bepalinge en voorwaardes van die ooreekoms uiteensit. Dit sal baie help om later geskille te voorkom.
Jou en die verhuurder se verpligtinge Byvoorbeeld, wie is verantwoordelik vir onderhoud Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekeninge?
Die Huisreëls, onderteken deur albei van julle, moet aangeheg wees aan die huurkontrak.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer jy intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Ja, as die verhuurder een vra en dit in die huurkontrak ingeskryf is. As die voorwaardes van jou oorspronklike ooreenkoms, of dit mondelings of geskrewe is, nie 'n deposito ingesluit het nie, hoef jy nie een te betaal as die verhuurder jou later vra om dit te doen nie. Veranderings aan 'n ooreenkoms is net geldig as beide jy en die verhuurder daartoe instem.
Die verhuurder of sy agent moet die deposito inbetaal in 'n rekening wat rente verdien (of 'n trustrekening, in die geval van 'n agent) vir die tydperk wat jy in die eiendom woon. Die volle depositobedrag, plus die rente wat verdien is, moet dan aan jou terugbetaal word wanneer jy uittrek, minus die koste van skade wat deur jou aangerig is en enige geld wat jy dalk nog kragtens die kontrak aan die verhuurder skuld.
Dit hang af wat jou kontrak bepaal. Gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van 'n eiendom in stand en die verhuurder die binnekant..
Dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal.
Die verhuurder het die reg om die eiendom binne te kom om roetine-inspeksies en sulke dinge te doen, maar eers nadat jy betyds laat weet is en 'n tyd gereël is wat jou pas. Jy het nie die reg om redelike toegang te weier nie.
Nee, die huurkontrak of mondelingse ooreenkoms bepaal wanneer en met hoeveel die huur verhoor kan word. As die ooreenkoms nie 'n bedrag of 'n datum vir 'n verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor die verhoging met jou onderhandel. Nie jy of die verhuurder kan veranderings aan die oorspronklike ooreenkoms aanbring sonder om dit eers met die ander party te bespreek nie.
Dit hang af van die hernuwingsvoorwaardes in die ooreenkoms. As die ooreenkoms nie 'n redelike verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor 'n aanvaarbare huur met jou onderhandel.
Dit is jou verantwoordelikheid om seker te maak dat die verhuurder die huur kry, so dit hang van jou af om seker te maak dat jy 'n bewys van betaling verskaf (byvoorbeeld, 'n bankdepositostrokie). As jy nie kan nie, sal die verhuurder jou kennis kan gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
Dit is jou reg, kragtens die Huurbehuisingswet (Wet 50 van 1999), om aan te dring op 'n kwitansie vir alle betalings as die verhuurder nie outomaties vir jou een gee nie.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word). As die verhuurder weier om vir jou 'n kwitansie te gee, dien 'n klagte in by die Huurbehuisingstribunaal.
n Hofbevel moet eers verkry word. Dan sal die Balju van die Hof beslag lê op jou eiendom in ooreenstemming met die geld wat jy skuld. As die verhuurder beslag lê op jou besittings sonder 'n hofbevel is dit diefstal en moet jy met die Suid-Afrikaanse Polisiediens in verbinding tree en 'n klag indien by die Huurbehuisingstribunaal.
Dit hang af van die kansellasieklousule in jou ooreenkoms. As daar nie so 'n klousule is nie, is die enigste manier waarop jy jou huurkontrak vroeg kan beëindig sonder om kontrakbreuk te pleeg, as die verhuurder daartoe instem of as die verhuurder die kontrak wesenlik verbreek (deur byvoorbeeld nie die buitekant van die eiendom in stand te hou nie, soos ooreengekom in die kontrak, en dit dit vir jou onmoontlik maak om in die eiendom te bly. Maar jy sal dit egter moet bewys).
As die verhuurder voldoen het aan al die voorwaardes van die huurkontrak, kan jy steeds die huurkontrak vroeg beëindig, maar dan sal jy self die kontrak verbreek. Dit beteken dat die verhuurder die uitstaande bedrag wat jy vir die res van die huurtydperk skuld kan eis, en jy kan jou deposito verloor.
Praat met die verhuurder voordat jy iets doen: baie is gewillig om onderverhuring toe te laat of om die huurkontrak te beëindig na 'n paslike kennistydperk, mits jy 'n gepaste huurder kry om die kontrak oor te neem. As die verhuurder instem om die kontrak vroeg te beëindig, maak seker dat dit op skrif gestel word en dat die bepalings en voorwaardes van die beëindiging uitgespel word.
Gaan jou vorige huurkontrak na om te sien wat die hernuwingsklousule sê wat bepaal hoeveel kennis jy in sulke omstandighede moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, het die twee van julle, deur julle optrede effektief die vorige huurkontrak verleng, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike ooreenkoms aangegee word. Dit beteken dat jy jou sal moet beroep op die kansellasieklousule in die oorspronklike huurkontrak, as daar een is, om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier om uit die kontrak te kom gewees het om die verhuurder 'n maand se geskrewe kennis te gee voordat die huurkontrak verstryk het. So, as jy die einde van 'n 12-maande huurkontrak nader, behoort jy aan die einde van die elfde maand die verhuurder skriftelik te laat weet.
Nee. Die verhuurder moet onmiddellik vir jou 'n duplikaatsleutel gee as die slotte verander word weens slytasie of 'n ander redelike oorsaak.
n Deposito dek enige geld wat jy dalk nog die verhuurder skuld, en/of die koste van herstelwerk weens enige skade aan die eiendom, wat normale slytasie oorskrei, wat jy veroorsaak het.
As die verhuurder jou deposito terughou en jou nie bewyse kan gee van die uitgawes wat aangegaan is nie, behoort jy 'n klagte in te dien by die Huurbehuisingstribunaal.
Inspekteer wanneer jy intrek saam die eiendom en maak 'n geskrewe lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet die dokument onderteken en dit moet aangeheg word aan die huurkontrak.
Inspekteer wanneer jy uittrek weer die eiendom saam. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat vroeër gemaak is.
Jy kan die kans gegee word om die skade self te herstel, of jy kan instem dat die verhuurder dit sal doen. As die verhuurder die herstelwerk doen, het jy die reg om alle kwitansies te sien vir herstelwerk wat uit die deposito gedoen is.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal die verhuurder jou met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die blad in en faks, pos of lewer dit per hand af by die Trubunaal.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy vermoed dat die verhuurder onwettig optree, raadpleeg die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n prokureur.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.116633.116633.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.116633.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.122538.122538.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie gee inligting oor Seksueel Oordraagbare Infeksies, waaronder wat om van 'n gesondheidsorgwerker te verwag en risiko faktore.
Gratis en doeltreffende behandeling is beskikbaar.
Moedig jou maat/s aan om kliniek toe te gaan vir behandeling omdat jy weer aangesteek kan word en dan weer behandel moet word.
Wat is SOI's?
Hoe sal ek Weet as ek 'n SOI het?
As jy vermoed dat jy 'n SOI het, sal die gesondheidswerker die volgende doen...
kondome in Junie 2004 gehou om bewustheid te verhoog van die voorkoming van onbeplande swangerskappe en die bestuur van SOI's.
die belangrikheid van die behandeling van seksuele maats.
WAT IS SOI's?
Seksueel Oordraagbare Inseksies is infeksies wat veroorsaak word deur kieme wat van een persoon na die ander oorgedra word hoofsaaklik tydens onbeskermde seks. Die meeste simptome word maklik opgemerk en kan behandel word as dit vroeg aangemeld word by die suster by die kliniek.
Skrotale swelling, met of sonder pyn.
Verwysing na ander dienste soos aangedui gesinsbeplanning, voorgeboortesorg, VMNKO, TB, MIV-behandeling en sorg, ens.
Hou van aantekeninge (pasiëntaantekeninge, daaglikse syfers).
As jy ja geantwoord het op enige stelling hierbo, behoort jy na die naaste kliniek te gaan vir 'n ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.122538.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie gee inligting oor Seksueel Oordraagbare Infeksies, waaronder wat om van 'n gesondheidsorgwerker te verwag en risiko faktore.
Gratis en doeltreffende behandeling is beskikbaar.
Moedig jou maat/s aan om kliniek toe te gaan vir behandeling omdat jy weer aangesteek kan word en dan weer behandel moet word.
Wat is SOI's?
Hoe sal ek Weet as ek 'n SOI het?
As jy vermoed dat jy 'n SOI het, sal die gesondheidswerker die volgende doen...
kondome in Junie 2004 gehou om bewustheid te verhoog van die voorkoming van onbeplande swangerskappe en die bestuur van SOI's.
die belangrikheid van die behandeling van seksuele maats.
WAT IS SOI's?
Seksueel Oordraagbare Inseksies is infeksies wat veroorsaak word deur kieme wat van een persoon na die ander oorgedra word hoofsaaklik tydens onbeskermde seks. Die meeste simptome word maklik opgemerk en kan behandel word as dit vroeg aangemeld word by die suster by die kliniek.
Skrotale swelling, met of sonder pyn.
Verwysing na ander dienste soos aangedui gesinsbeplanning, voorgeboortesorg, VMNKO, TB, MIV-behandeling en sorg, ens.
Hou van aantekeninge (pasiëntaantekeninge, daaglikse syfers).
As jy ja geantwoord het op enige stelling hierbo, behoort jy na die naaste kliniek te gaan vir 'n ondersoek.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.14684.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat inligting oor die bestuur van MIV en vigs in skole en die regte en verantwoordelikhede van leerders, opvoeders en ouers wat MIV en vigs betref. Antwoorde word verskaf op sommige van die algemene vrae soos of MIV-positiewe leerders by skole uitgesluit kan word, of skole leerders kan toets vir MIV en hoe skole die gevaar in MIV-oordrag in die skoolomgewing kan verhoed. Raad word ook gegee oor die opstel van 'n skool-MIV en vigsbeleid.
Oorspronklik in Oktober 1999 uitgegee deur die VIGS-regsnetwerk, met finansiering van die Europese Unie se Stigting vir Menseregte. Met goedgunstige toestemming deur die WKOD herdruk.
Kan MIV-positiewe leerders uitgesluit word by 'n skool?
Mag leerders met MIV anders behandel word as ander leerders?
Mag 'n skool inligting oor 'n leerder se MIV-status eis?
Kan skole gereeld leerders vir MIV toets?
Kan skole leerders sonder hulle toestemming vir MIV toets?
Hoe behoort skole die gevaar van MIV-oordrag in die skoolomgewing te voorkom?
Wat van die gevaar van MIV-oordrag deur kontaksport?
Het leerders 'n reg om opgevoed te word oor MIV en vigs?
Mag kondome by skole uitgedeel word?
Wat van onderwysers en ander personeel?
Wat behoort gedoen te word as daar 'n weiering is om saam met iemand met MIV te werk, studeer of onderrig te gee?
Wie behoort betrokke te wees by die opstel van 'n skoolbeleid?
Miljoene mense het MIV onder lede en die getal styg geleidelik. Daarom is 'n toenemende aantal leerders en opvoeders wat MIV het deel van ons skole. Mense wat met MIV lewe het te doen met diskriminasie weens hulle MIV-positiewe status.
'n nie-diskriminerende en versorgende omgewing geskep word.
'n Nasionale beleid oor die bestuur van MIV en vigs in skole is deur die Departement van Onderwys opgestel vir openbare leerinstellings. Skole en beheerrade moes hulle eie beleid opstel en aanpas, in ooreenstemming met die nasionale beleid. As 'n skool nie 'n eie beleid het nie, sal dié een outomaties van toepassing wees.
Om te weet wat jou regte is as ouer, onderwyser en leerder en 'n begrip van die nasionale beleid, sowel as die Grondwet, sal jou help om MIV en vigs doeltreffend by jou skool te bestuur.
Nee. Die Grondwet sê almal het 'n reg op gelykheid en dat kinders 'n reg het op basiese onderwys. Die nasionale beleid bepaal ook dat daar nie teen enige leerder onregverdig gediskrimineer mag word nie en dat hulle nie toegang tot 'n skool geweier mag word op grond van hulle MIV-status nie.
Leerders met MIV behoort nie die geleentheid ontsê te word om hulle volle potensiaal te bereik nie. Hulle behoeftes behoort voor voorsiening gemaak te word sovêr dit redelik moontlik is binne die skoolomgewing, of deur tuisonderrig, indien nodig. Enige spesiale maatreëls wat getref word, moet regverdig, medies verantwoordvaar en na samesprekings met die leerder en die ouer ingestel word.
Nee. Alle mediese inligting is vertroulik en nóg ouers, nóg leerders het 'n wetlike plig om die skoolowerhede in te lig oor 'n leerder se MIV-status. As die inligting vrywillig bekend gemaak word, moet dit vertroulik bly.
Daar is geen mediese of wetenskaplike regverdiging vir gereelde MIV-toetse op leerders nie. Die toets van leerders vir MIV as 'n voorvereiste vir toelating of voorgesette bywoning word in die Nasionale Beleid verbied.
Niemand mag sonder sy of haar toestemming getoets te word nie.
MIV kan nie oorgedra word deur dag-tot-dag sosiale kontak nie. Hoewel die gevaar van MIV-oordrag in die skool onbeduidend is, behoort alle skole universele voorkomingsmaatreëls in te stel om die verspreiding te keer van alle besmettings wat oorgedra word deur bloed, waaronder MIV.
Alle bloed en liggaamsvloeistowwe behoort mee gewerk te word asof dit besmet is met MIV en met uiterste sorg hanteer word.
Latekshandskoene moet deur almal gedra te word wat help by ongelukke waar bloed gestort is.
Alle wonde moet onmiddellik met water en 'n ontsmetmiddel skoongemaak word en met 'n waterdigte verband bedek word.
Oppervlaktes wat met bloed besmet is moet met 'n bleikmiddeloplossing skoongemaak word.
Alle skole moet 'n minimum van twee Noodhulpkissies beskikbaar en binne bereik hê.
Latekshandskoene behoort in elke klaskamer en by elke sportbyeenkoms beskikbaar te wees.
Alle leerders en opvoeders behoort inligting te kry oor hoe om bloedstortings te hanteer.
Die gevaar dat MIV-oordrag deur kontaksport sal gebeur is onbeduidend. Maar as enige bloeding sou voorkom, moet die beseerde speler onmiddellik van die veld afgeneem en behandel te word. Die speler kan weer begin speel wanneer die wond deeglik bedek en vuil klere omgeruil is. Leerders en afrigters met MIV moet mediese berading kry voordat hulle aan kontaksport deelneem.
Ja. Die Nasionale Beleid bepaal dat 'n voortgesette MIV- en vigs-opvoedingsprogram by alle skole ingestel behoort te word. Dit behoort ingeskakel te word by 'n Lewensvaardighedeprogram en behoort van pas en akkuraat te wees. Ouers behoort ingelig te word oor die program.
Die Nasionale Beleid gee toe dat dit 'n ingewikkelde saak is en stel voor dat kwessies soos dié opgelos moet word met in aanmerking van die behoeftes en waardes van die spesifieke skoolgemeenskap.
Die Nasionale Beleid oor MIV en vigs is op beide leerders en onderwysers van toepassing.
getoets word vir MIV sonder hulle toestemming nie.
getoets word vir MIV as 'n voorvereiste vir aanstelling of voortgesette diens nie.
gedwing word om hulle MIV-status te onthul nie.
afgedank of gedemoveer word weens hulle MIV-status nie.
op enige manier teen gediskrimineer te word weens hulle MIV-status nie.
Dit stem ooreen met die billike arbeidspraktyke wat uiteengesit word in die Wet op Arbeidsverhoudinge en die Wet op Billike Indiensneming.
Akkurate inligting moet gegee word aan leerders, opvoeders en ouers. Dit behoort opgevolg te word met berading, indien nodig. Die situasie behoort deur die skoolhoof beredder te word, indien nodig met die hulp van die beheerraad.
Die beheerraad van die skool behoort hulle eie beleid op te stel en aan te pas, na samesprekings met die breër skoolgemeenskap. Dit kan gedoen word deur die stig van 'n Gesondheidsraadgewende Komitee vir die skool. Die beleid mag nie afwyk van die basiese beginsels in die Nasionale Beleid nie en behoort daarna te streef om 'n omgewing te skep waarin mense met MIV behandel sal word op 'n regverdige, menslike en lewens-bevestigende manier.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.32303.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Die Grondwetlike Hof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake wat betrekking het op die Grondwet van Suid-Afrika. Die beslissings oor die grondwet bind alle ander howe. Daar is nege regters wat die hof vorm. Die hoof van die Grondwetlike Hof is Hoofregter Pius Langa en die Adjunk-Hoofregter is Regter Dikhang Moseneke. Die hof is in 1994 gestig.
Jy kan die uitsprake van die hof lees op die grondwetlike hof se webwerf.
Die Appèlhof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake, behalwe dié waarby die grondwet betrokke is. Alle strafsake eindig byvoorbeeld op in dié hof, behalwe as die appèl verband hou met 'n grondwetlike punt, waaroor die Grondwetlike Hof die laaste sê het. Die Appèlhof is vroeër "Die Appèlafdeling" genoem, omdat dit net sake op appèl aanhoor. Beslissing van die Appèlhof is bindend op alle howe van 'n laer rang. Die President van die Appèlhof is Sy Edele CT Howie en die Adjunk-President is Sy Edele L Mpati.
Jy kan die uitsprake van die hof hier lees.
Die volgende van die "hoër howe" is die Hooggeregshof van Suid-Afrika. Die Hooggeregshof het die "jurisdiksie" - die reg om 'n saak aan te hoor - oor afgebakende geografiese gebiede waarin hulle geleë is, en die beslissings van die Hooggeregshowe is bindend op landdroshowe binne hulle gebiede van regspraak. Die Hooggeregshofafdelings het jurisdiksie oor alle sake in hulle geografiese gebied, maar hulle hoor gewoonlik siviele sake aan waarby meer as R100 000 betrokke is, en ernstige strafsake. Hulle hoor ook enige appelle of hersiening aan van laer howe (landdroshowe) wat in hulle geografiese jurisdiksie val. Die Hooggeregshof hoor gewoonlik enige saak aan waarby 'n persoon se status betrokke is (byvoorbeeld aanneming, insolvensie).
Die Gesinsadvokaat moet geraadpleeg word oor alle sake waarby kinders betrokke is, omdat die Hooggeregshof die "opperbeskermer" is van alle kinders in Suid-Afrika.
Die Meester van die Hooggeregshof hou alle dokumente wat verband hou met mense se boedels (gestorwe of insolvent).
Die Balju bedien sekere dokumente op partye in 'n siviele saak, en lê ook beslag op eiendom as 'n lasbrief uitgereik is.
Die Direkteur van Openbare Vervolgings, wat voorheen die Prokureur-Generaal genoem is, is verantwoordelik vir strafregtelike vervolgings deur die staat.
Die Staatsprokureur is die prokureur wat die staat verteenwoordig in siviele sake (waar die staat dagvaar of gedagvaar word).
Daar is op die oomblik tien "provinsiale afdelings" van die Hooggeregshof en drie "plaaslike afdelings" (wat gelyklopende geografiese jurisdiksie het oor 'n gebied in die afdeling). Die afdelings gebruik nog die name wat verband hou met die ou provinsiale en tuislandstruktuur van Suid-Afrika voor 1994. Die afdeling van die Hooggeregshof in Kaapstad word byvoorbeeld "Die Hooggeregshof van Suid-Afrika: Kaap die Goeie Hoop Provinsiale Afdeling" genoem en die Regter-President is Regter John Hlophe.
Wanneer die Wetsontwerp op Hoër Howe deurgevoer is, sal daar 'n Hooggeregshofafdeling in elk van die nege provinsies wees met 'n naam wat ooreenstem met die provinsie, met sommige provinsies wat meer as een "setel" sal hê. Gauteng sal beide 'n Suidelike (Johannesburg) en Noordelike (Pretoria) afdeling hê.
Tel: 021 480 2411.
Jy kan die beslissings van die hof hier lees.
Rondgaande Howe is ook deel van die Hooggeregshof. Hulle sit minstens twee keer per jaar en verskuif om meer plattelandse gebiede te dien. Hulle kan deur die Hooggeregshof geskakel word.
Die Spesiale Inkomstebelastinghowe sit binne afdelings van die Hooggeregshof en bestaan uit 'n regter van die Hooggeregshof, bygestaan deur 'n rekenmeester met nie minder nie as 10 jaar ondervinding en 'n verteenwoordiger van die sakegemeenskap. Dié hof hanteer enige geskille tussen 'n belastingbetaler en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, waar die geskil 'n inkomstebelastingberekening van meer as R100 000 behels. Appelle teen die beslissings word direk ingedien by die Appèlhof. Belastinggeskille waarby minder as R100 000 betrokke is word deur die Belastingraad hanteer. Die Belastingraad het 'n prokureur, advokaat of rekenmeester as voorsitter wat in die private sektor werk en spesifiek aangestel word deur die President om as voorsitter van die Raad te dien. Jy kan met die Spesiale Inkomstebelastinghof in verbinding tree deur die Hooggeregshof en met die Belastingraad deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Daar is tans ook Arbeidshowe en Arbeidsappèlhowe, wat juridiksie het oor arbeidsake en op dieselfde vlak is as die Hooggeregshof. Die Wetsontwerp op Hoër Howe sal egter die Arbeidshowe uitskakel en hulle sal ingevoer word in die Hooggeregshof. Jy kan met die Arbeidshof in verbinding tree deur die Hooggeregshof of deur die Arbeidshowe se webwerf te besoek.
Van 1998 af is Egskeidingshowe in staat om enige egskeidingsake aan te hoor - voor dit het dié howe net gewerk met egskeidings tussen swart mense. Daar is drie sulke howe, die Sentrale, Noord-Oostelike en Suidelike Egskeidingshowe, en hulle is ontwerp om minder ingewikkelde egskeidings vinnig en goedkoop te hanteer. Die Suidelike Egskeidingshof is die egskeidingshof wat jurisdiksie het in die Wes-Kaap, en dit het kantore by die Gesinshofsentrum in Kaapstad en 'n satellietkantoor in Mitchells Plain. Jy kan met die Gesinshofsentrum in verbinding tree deur die Kaapstadse Landdroshof.
Die Grondeisehof is op dieselfde vlak as die Hooggeregshof maar is onafhanklik van die Hooggeregshof. Dit is in 1996 gestig en hoor sake aan wat te doen het met die teruggee van grond wat tydens apartheid weggeneem is (grondhervormingsake). Die Grondeisehof het sy eie reëls en die prosedures mag informeel en inkwisitoriaal wees (waar die regter getuies direk ondervra, eerder as deur prokureurs) en die hof kan sit waar dit nodig is, hoewel die hoofkantoor in Randburg is. Appelle word gerig aan die Appèlhof, behalwe as die appèl te doen het met 'n grondwetlike vraag, in welke geval dit na die Grondwetlike Hof gaan. Die President van die Grondeisehof is Regter Fikile Bam.
Jy kan Grondeisehofuitsprake hier in die hande kry.
Die Watertribunaal is 'n onafhanklike liggaam wat jurisdiksie het in al die provinsies en bestaan uit 'n voorsitter, 'n adjunk-voorsitter en addisionele lede. Dit het jurisdiksie oor watergeskille. Lede van die Watertribunaal moet kennis hê van die wet, ingenieurswese, waterbronbestuur of verwante kennisgebiede. Hulle word aangestel deur die Minister op aanbeveling van die Regsdienstekommissie, die liggaam wat regters kies. Die Watertribunaal het die Waterhof in 1998 vervang. Jy kan met die Watertribunaal in verbinding tree deur die Hooggeregshof.
Die Waarheid-en-versoeningskommissie(WVK) was nie 'n hof as sodanig nie maar 'n ander soort forum wat ingestel is om misdade te hanteer wat verband hou met die politiek wat tydens apartheid gepleeg is. Die Amnestiekomitee het die mag gehad om onder sekere voorwaardes amnestie toe te staan (wat beteken die oortreder kan nie vervolg word nie) vir polities-gemotiveerde misdade wat ten volle en eerlik bely is. Die Menseregte-skendingskomitee het besluit oor dade wat neerkom op skendings van menseregte, gegrond op verklarings wat afgelê is voor die WVK. Nadat slagoffers van erge menseregteskendings uitgeken is, is hulle verwys na die Vergoedings- en Rehabilitasiekomitee, wat besluit oor hoe om slagoffers te vergoed. Diegene aan wie amnestie nie deur die WVK toegestaan is vir misdade wat tydens apartheid gepleeg is nie, kan vervolg word.
Die Landdroshowe is die laer howe wat die meeste sake hanteer. Hulle word opgedeel in streek- en distrikshowe. Daar is meer as 400 landdroshowe in Suid-Afrika. Hulle het nie jurisdiksie om siviele sake te hanteer waarby meer as R100 000 betrokke is nie (tensy beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R100 000). Met strafsake word meer ernstige strafsake deur streekhowe aangehoor. Dit is omdat streekhowe nie 'n vonnis van meer as drie jaar kan oplê as die beskuldigde skuldig bevind sou word nie. Die ernstigste strafsake word deur die Hooggeregshof aangehoor. Daar is ook 'n aantal landdroshowe wat gespesialiseerd is om sekere soort sake aan te hoor, soos die verkragtingshof in Wynberg. Jy kan 'n lys van Landdroshowe in die Wes-Kaap hier besigtig.
Howe vir Kleineise het jurisdiksie om enige siviele saak aan te hoor waarby minder as R3000 betrokke is (mits beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R3000). Die regter in die Hof vir Kleineise word 'n kommissaris genoem en is gewoonlik 'n praktiserende advokaat, prokureur of regsakademikus wat gratis as kommissaris optree. Nóg die eiser (die persoon wat dagvaar), nóg die verweerder (die persoon wat gedagvaar word) mag prokureurs hê. Die kommissaris se besluit is finaal en daar kan nie appelleer word na 'n hoër hof nie. Jy kan met jou naaste Hof vir Kleineise in verbinding tree deur jou naaste Landdroshof.
Gemeenskapshowe en Howe vir Stamhoofde en Hoofmanne het ook jurisdiksie om sekere sake aan te hoor op die vlak van landdroshowe. Hulle is ontwerp om geskille aan te hoor in terme van die gewoontereg. 'n Gemagtigde Afrikahoofman of sy adjunk kan oor sake besluit op grond van inheemse wette of gebruike, wat aan hom voorgelê word deur 'n Afrikaan teen nog 'n Afrikaan in sy jurisdiksiegebied. Dié howe staan algemeen bekend as stamhoofhowe. 'n Persoon met 'n eis het die reg om te kies of hy die eis wil voorlê aan die stamhoofdehof of aan 'n landdroshof. Skakel jou plaaslike stamhoof as jy 'n saak in sy hof aangehoor wil hê.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.3352.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Maklik toeganklike inligting vir werkers oor wat gebeur wanneer iemand 'n werksbesering of -siekte opdoen.
Wat gebeur as ek by die werk beseer word?
En as ek 'n siekte opdoen?
Wat van wetgewing?
Stel Dadelik jou Toesighouer in Kennis (skriftelik, indien moontlik, maar beslis voor die einde van die skof). Kry Noodhulpbehandeling indien nodig.
Die Werkgewer moet die "Werkgewer se Verslag oor Ongeluk-"vorm invul en Deel B aan jou gee, wat jy aan die dokter moet gee wat jou behandel.
Die dokter wat jou behandel moet die "Eerste Mediese Verslag" en 'n Mediese Rekening voltooi.
As jou besering baie ernstig is en lank neem om te genees, moet jou dokter elke maand 'n "Vorderings Mediese Verslag" invul.
As jou toestand bestendig is, sal jou dokter die "Finale Mediese Verslag" invul.
Jou werkgewer moet die "Hervattingsverslag" voltooi wanneer jy na die werk terugkeer.
Beroepsiektes word veroorsaak deur toestande waaraan 'n persoon blootgestel word in die werkplek. Daar is 28 kategorië van Beroepsiektes wat erken word deur die Kompensasiekommissaris (Skedule 3).
Werker stel werkgewer in kennis.
Werkgewer stuur die verslag aan die Kommissaris.
Dokter dien die mediese verslae in (waaronder die vorderings- en finale mediese verslae).
Werkgewer vul die "Hervattingsverslag" in.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.3419.3419.2010-03-24.af.txt</fn>
n Enkele inligtingstuk wat syfers en die voorkoms van borskanker en die risikofaktore wat met dié vorm van kanker verbind word, uiteensit.
Westerse Samelewings het die hoogste voorkoms van borskanker, 60 -70 per 100 000 vroue.
Borskanker is die mees algemeen-gediagnoseerde kanker in vroue en op die oomblik die voorste oorsaak van die voorkoms van kanker onder vroue in Suid-Afrika (16.6 %).
Dit is die nommer 1 kankerdianose onder die Wit en Asiese vrouebevolkings (17.9% en 24.4% onderskeidelik), afgesien van velkanker.
Tussen 1993 en 1995 is 'n jaarlikse gemiddeld van 3 785 nuwe gevalle gediagnoseer.
Elke vrou loop die risiko van Borskanker. Die gevaar raak groter hoe ouer jy word.
Baie risikofaktore is vir Borskanker uitgeken. Maar al die faktore gee net die redes vir omtrent 1/3 van die voorkomste. Al die ander gevalle bly 'n raaisel, en navorsing word daaroor gedoen deur wêreldwye inisiatiewe.
Tot op datum is kennis oor risikofaktore nie omgesit in praktiese maniere om Borskanker te voorkom nie en daarom is die beste manier om sterftes weens Borskanker te voorkom, vroeë opsporing.
Baie teorië lui dat moontlike oorsake oorerwing, dieet, omgewingsfaktore, hormoonaktiwiteit of 'n kombinasie daarvan insluit.
Vroue kom self op 9 uit 10 knoppe af.
Die meeste knoppe (omtrent 80%) is nie kwaadaardig nie maar 'n knop kan af en toe 'n vroeë teken van Borskanker wees. Enige verandering moet egter deur 'n dokter nagegaan word.
Borssiekte is uiters algemeen. Dit begin as 'n knop of verdikking in die bors, wat klinies ondersoek moet word.
Borsselfondersoek (BSO) is die borskankertoetsmetode wat jy self kan gebruik, saam met 'n borsondersoek deur jou dokter en mammogramme (bors-x-strale).
Dit is raadsaam vir vroue ouer as 40 om jaarliks 'n mammogram te hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.3419.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Enkele inligtingstuk wat syfers en die voorkoms van borskanker en die risikofaktore wat met dié vorm van kanker verbind word, uiteensit.
Westerse Samelewings het die hoogste voorkoms van borskanker, 60 -70 per 100 000 vroue.
Borskanker is die mees algemeen-gediagnoseerde kanker in vroue en op die oomblik die voorste oorsaak van die voorkoms van kanker onder vroue in Suid-Afrika (16.6 %).
Dit is die nommer 1 kankerdianose onder die Wit en Asiese vrouebevolkings (17.9% en 24.4% onderskeidelik), afgesien van velkanker.
Tussen 1993 en 1995 is 'n jaarlikse gemiddeld van 3 785 nuwe gevalle gediagnoseer.
Elke vrou loop die risiko van Borskanker. Die gevaar raak groter hoe ouer jy word.
Baie risikofaktore is vir Borskanker uitgeken. Maar al die faktore gee net die redes vir omtrent 1/3 van die voorkomste. Al die ander gevalle bly 'n raaisel, en navorsing word daaroor gedoen deur wêreldwye inisiatiewe.
Tot op datum is kennis oor risikofaktore nie omgesit in praktiese maniere om Borskanker te voorkom nie en daarom is die beste manier om sterftes weens Borskanker te voorkom, vroeë opsporing.
Baie teorië lui dat moontlike oorsake oorerwing, dieet, omgewingsfaktore, hormoonaktiwiteit of 'n kombinasie daarvan insluit.
Vroue kom self op 9 uit 10 knoppe af.
Die meeste knoppe (omtrent 80%) is nie kwaadaardig nie maar 'n knop kan af en toe 'n vroeë teken van Borskanker wees. Enige verandering moet egter deur 'n dokter nagegaan word.
Borssiekte is uiters algemeen. Dit begin as 'n knop of verdikking in die bors, wat klinies ondersoek moet word.
Borsselfondersoek (BSO) is die borskankertoetsmetode wat jy self kan gebruik, saam met 'n borsondersoek deur jou dokter en mammogramme (bors-x-strale).
Dit is raadsaam vir vroue ouer as 40 om jaarliks 'n mammogram te hê.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.3520.3520.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.3520.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.66371.66371.2010-03-24.af.txt</fn>
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Almal moet uiteindelik ophou werk. Party mense verkies om op 'n vroeë ouderdom af te tree terwyl ander verkies om solank as moontlik te werk. Wat jou voorkeur ookal is moet jy weet wat jou regte en opsies is.
Arbeidswetgewing spel nie kwessies oor aftree-ouderdom direk uit nie. Dit bepaal egter dat daar nie onregverdig teenoor enigiemand gediskrimineer mag word weens hulle ouderdom nie. Dit beteken dat die werkgewer en werknemer moet ooreenkom oor 'n aftree-ouderdom.
Jou indiensnemingskontrak vereis dat jy op 'n sekere ouderdom moet aftree.
Jy het met jou werkgewer ooreengekom oor 'n aftree-ouderdom en daar is 'n norm in die maatskappy.
Die aftree-ouderdom word glad nie in jou kontrak genoem nie en daar is geen ooreenkoms nie.
As jy 'n indiensnemingskontrak onderteken wat 'n aftree-ouderdom aandui, kan daar volgens wet van jou verwag word om op daardie ouderdom af te tree. Daar sal nie van die organisasie verwag word om jou kennis te gee nie.
As die aftree-ouderdom nie in die kontrak is nie maar daar is daaroor ooreengekom of daar is 'n norm in die organisasie, kan die werkgewer jou kennis gee wat van jou vereis om op daardie ouderdom af te tree. Die kennistydperk sal dieselfde wees as die kennistydperk vir die beëindiging van jou diens wat in jou kontrak bepaal word.
Wanneer word aanvaar dat 'n norm in die organisasie bestaan Daar word algemeen aanvaar dat die "normale" aftree-ouderdom 55, 60 of 65 is, maar ditis te vaag om in spesifieke omstandighede bruikbaar te wees?
As 'n aftree-ouderdom nie in jou kontrak genoem word nie en daar is geen norm in die organisasie nie, kan jy aanhou werk totdat jy nie in staat is om jou werk behoorlik te doen nie. Jou werkgewer kan net jou kontrak beëindig kragtens arbeidswetgewing (dit is vir wanoptrede, operasionele vereistes of onbevoegdheid) en sal die prosedures moet volg wat in jou kontrak en arbeidswetgewing uiteengesit is. Die hof het bevind dat dit onregverdige diskriminasie is as jou werkgewer jou diens beëindig net weens jou ouderdom.
Vir meer inligting oor die wet oor afdankings, lees die Departement van Arbeid se gids tot die Wet op Arbeidsverhoudinge, met die titel "Ken Jou WOA".
Daar is geen regsekerheid oor die regte van 'n werknemer wat na aftree-ouderdom aanhou werk nie. Dit is daarom raadsaam vir die werkgewer en die werknemer om duidelik die diensvoorwaardes na aftree-ouderdom uiteen te sit, byvoorbeeld hoe lank die werknemer sal aanhou werk en hoeveel kennisgewing vereis word om die indiensneming te beëindig.
Nadat jy afgetree het sal jy gewoonlik staat maak op 'n pensioen of voorsorgfonds vir jou inkomste.
Jy kan of 'n staatspensioen kry of jy kan bydra tot 'n private pensioenfonds of voorsorgfonds. Vir meer besonderhede oor hoe private voorsorgfondse en pensioenfondse werk besoek die Black Sash en ETU se regsraadwebwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.66371.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Aftree-ouderdom: Wat is jou regte?
Almal moet uiteindelik ophou werk. Party mense verkies om op 'n vroeë ouderdom af te tree terwyl ander verkies om solank as moontlik te werk. Wat jou voorkeur ookal is moet jy weet wat jou regte en opsies is.
Arbeidswetgewing spel nie kwessies oor aftree-ouderdom direk uit nie. Dit bepaal egter dat daar nie onregverdig teenoor enigiemand gediskrimineer mag word weens hulle ouderdom nie. Dit beteken dat die werkgewer en werknemer moet ooreenkom oor 'n aftree-ouderdom.
Jou indiensnemingskontrak vereis dat jy op 'n sekere ouderdom moet aftree.
Jy het met jou werkgewer ooreengekom oor 'n aftree-ouderdom en daar is 'n norm in die maatskappy.
Die aftree-ouderdom word glad nie in jou kontrak genoem nie en daar is geen ooreenkoms nie.
As jy 'n indiensnemingskontrak onderteken wat 'n aftree-ouderdom aandui, kan daar volgens wet van jou verwag word om op daardie ouderdom af te tree. Daar sal nie van die organisasie verwag word om jou kennis te gee nie.
As die aftree-ouderdom nie in die kontrak is nie maar daar is daaroor ooreengekom of daar is 'n norm in die organisasie, kan die werkgewer jou kennis gee wat van jou vereis om op daardie ouderdom af te tree. Die kennistydperk sal dieselfde wees as die kennistydperk vir die beëindiging van jou diens wat in jou kontrak bepaal word.
Wanneer word aanvaar dat 'n norm in die organisasie bestaan Daar word algemeen aanvaar dat die "normale" aftree-ouderdom 55, 60 of 65 is, maar ditis te vaag om in spesifieke omstandighede bruikbaar te wees?
As 'n aftree-ouderdom nie in jou kontrak genoem word nie en daar is geen norm in die organisasie nie, kan jy aanhou werk totdat jy nie in staat is om jou werk behoorlik te doen nie. Jou werkgewer kan net jou kontrak beëindig kragtens arbeidswetgewing (dit is vir wanoptrede, operasionele vereistes of onbevoegdheid) en sal die prosedures moet volg wat in jou kontrak en arbeidswetgewing uiteengesit is. Die hof het bevind dat dit onregverdige diskriminasie is as jou werkgewer jou diens beëindig net weens jou ouderdom.
Vir meer inligting oor die wet oor afdankings, lees die Departement van Arbeid se gids tot die Wet op Arbeidsverhoudinge, met die titel "Ken Jou WOA".
Daar is geen regsekerheid oor die regte van 'n werknemer wat na aftree-ouderdom aanhou werk nie. Dit is daarom raadsaam vir die werkgewer en die werknemer om duidelik die diensvoorwaardes na aftree-ouderdom uiteen te sit, byvoorbeeld hoe lank die werknemer sal aanhou werk en hoeveel kennisgewing vereis word om die indiensneming te beëindig.
Nadat jy afgetree het sal jy gewoonlik staat maak op 'n pensioen of voorsorgfonds vir jou inkomste.
Jy kan of 'n staatspensioen kry of jy kan bydra tot 'n private pensioenfonds of voorsorgfonds. Vir meer besonderhede oor hoe private voorsorgfondse en pensioenfondse werk besoek die Black Sash en ETU se regsraadwebwerf.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.81134.81134.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.81134.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.83479.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Esi sikhokelo singokuqinisekisa ukuba ikhaya nesitiya sakho sikhuselekile kuwe nabantwana bakho saxhaswa ngezimali ngabakwa-HTH, ngentsebenziswano neChild Accident Prevention Foundation of Southern Africa.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.86404.86404.2010-03-24.af.txt</fn>
Draai die kraan toe terwyl jy jou tande borsel (dit bespaar tot 20 liter water), of wanneer jy skeer (dit bespaar tot 45 liter!).
n Bad gebruik gemiddeld 160 liter water - 'n stort wat vyf minute duur gebruik 60 liter. Stort eerder as om te bad, gebruik 'n kleiner bad of bad saam.
Maak seker dat jou wasmasjien of skottelgoedwasser heeltemal vol is voordat jy dit gebruik.
Dink voordat jy glase en messegoed onder lopende water afspoel.
Verminder die hoeveelheid water wat in die toilet afspoel. Deur 'n "Hippo-sak" te installeer of 'n 2-liter plastiek bottel vol water in die waterbak van jou toilet te sit kan jy elke jaar tot 7 300 liter water bespaar.
Maak seker dat water nie in jou toilet uitlek nie deur 'n paar druppels voedselkleursel in die waterbak te drup - as die kleur in die bak uitlek, is daar 'n lekplek. 'n Toilet wat lek kan tot 30 liter water per uur mors!
n Druppende kraan (een druppel per sekonde) kan tot 30 liter water per uur mors - wat 10 000 liter per jaar se vermorsing kan beteken!
Wees op die uitkyk vir lekkende toilette en krane in jou huis, skool of werkplek en huur 'n loodgieter as daar enige probleme is. In die meeste gevalle kan die geld wat op herstelwerk bestee word, oor 'n tydperk (gewoonlik minder as 'n jaar) herwin word deur laer waterrekeninge.
Gebruik jy 'n tuinslang om jou motor te was Oorweeg dit om twee emmers water daarvoor te gebruik. Dit kan jou elke keer tot 300 liter water bespaar?
Grasperke word gewoonlik heeltemal te veel natgelei en gebruik tot vier keer meer water as ander plante. Gaan jou besproeiingstelsel na en maak seker dat jou water nie in die straat afloop nie.
Lei jou tuin net voor 10:00 of na 16:00 nat.
Oorweeg dit om jou bad- of opwaswater in jou tuin te hergebruik. Daar is professionele gryswater hersirkuleringstelsels op die mark.
Hou dié wenk n gedagte: as jy jou tuin minder gereeld, maar dieper (vir 'n langer tydperk) natlei, moedig jy in werklikheid 'n dieper wortelstelsel aan, wat sterker plante tot gevolg het. Dié gebruik kan van die meeste gevestigde plante, waterwyse plante maak.
Besit of bestuur die fabriek of gebou waarin jy werk outomaties-spoelende urinale Dit is die ergste watervermorsers. As jy dit nie onmiddellik kan laat omskakel na stelsels wat die gebruiker aktiveer nie, draai asseblief die water oor naweke of na werksure toe. Skole wat dit doen het byvoorbeeld tot R5 000 op hulle jaarlikse waterrekening bespaar?
Spoel jou geboubestuurder nog die voorhowe en plaveisel met 'n tuinslang af Dit beteken letterlik dat water (en dus geld ook) wegspoel?
Is die loodgieterswerk vir lekplekke nagegaan?
Onderhoudswerk aan toiletpasstukke kan ook duisende liters water wat onnodig weggespoel word, bespaar. Toilette behoort op die meeste twee tot vier sekondes lank te spoel en urinale, op die meeste ses tot agt sekondes lank.
Jy kan maklik, sonder om jou lewensstyl drasties te verander, 10% op jou jaarlikse waterrekening bespaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.86404.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Draai die kraan toe terwyl jy jou tande borsel (dit bespaar tot 20 liter water), of wanneer jy skeer (dit bespaar tot 45 liter!).
n Bad gebruik gemiddeld 160 liter water - 'n stort wat vyf minute duur gebruik 60 liter. Stort eerder as om te bad, gebruik 'n kleiner bad of bad saam.
Maak seker dat jou wasmasjien of skottelgoedwasser heeltemal vol is voordat jy dit gebruik.
Dink voordat jy glase en messegoed onder lopende water afspoel.
Verminder die hoeveelheid water wat in die toilet afspoel. Deur 'n "Hippo-sak" te installeer of 'n 2-liter plastiek bottel vol water in die waterbak van jou toilet te sit kan jy elke jaar tot 7 300 liter water bespaar.
Maak seker dat water nie in jou toilet uitlek nie deur 'n paar druppels voedselkleursel in die waterbak te drup - as die kleur in die bak uitlek, is daar 'n lekplek. 'n Toilet wat lek kan tot 30 liter water per uur mors!
n Druppende kraan (een druppel per sekonde) kan tot 30 liter water per uur mors - wat 10 000 liter per jaar se vermorsing kan beteken!
Wees op die uitkyk vir lekkende toilette en krane in jou huis, skool of werkplek en huur 'n loodgieter as daar enige probleme is. In die meeste gevalle kan die geld wat op herstelwerk bestee word, oor 'n tydperk (gewoonlik minder as 'n jaar) herwin word deur laer waterrekeninge.
Gebruik jy 'n tuinslang om jou motor te was Oorweeg dit om twee emmers water daarvoor te gebruik. Dit kan jou elke keer tot 300 liter water bespaar?
Grasperke word gewoonlik heeltemal te veel natgelei en gebruik tot vier keer meer water as ander plante. Gaan jou besproeiingstelsel na en maak seker dat jou water nie in die straat afloop nie.
Lei jou tuin net voor 10:00 of na 16:00 nat.
Oorweeg dit om jou bad- of opwaswater in jou tuin te hergebruik. Daar is professionele gryswater hersirkuleringstelsels op die mark.
Hou dié wenk n gedagte: as jy jou tuin minder gereeld, maar dieper (vir 'n langer tydperk) natlei, moedig jy in werklikheid 'n dieper wortelstelsel aan, wat sterker plante tot gevolg het. Dié gebruik kan van die meeste gevestigde plante, waterwyse plante maak.
Besit of bestuur die fabriek of gebou waarin jy werk outomaties-spoelende urinale Dit is die ergste watervermorsers. As jy dit nie onmiddellik kan laat omskakel na stelsels wat die gebruiker aktiveer nie, draai asseblief die water oor naweke of na werksure toe. Skole wat dit doen het byvoorbeeld tot R5 000 op hulle jaarlikse waterrekening bespaar?
Spoel jou geboubestuurder nog die voorhowe en plaveisel met 'n tuinslang af Dit beteken letterlik dat water (en dus geld ook) wegspoel?
Is die loodgieterswerk vir lekplekke nagegaan?
Onderhoudswerk aan toiletpasstukke kan ook duisende liters water wat onnodig weggespoel word, bespaar. Toilette behoort op die meeste twee tot vier sekondes lank te spoel en urinale, op die meeste ses tot agt sekondes lank.
Jy kan maklik, sonder om jou lewensstyl drasties te verander, 10% op jou jaarlikse waterrekening bespaar.
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.87102.15.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Vraag: Ek het 'n kleinerige onderneming met net agtien werknemers. Ek hoor aanmekaar van die uitwerking van MIV en vigs op sake-ondernemings, maar het nie 'n benul wat ek aan die situasie kan doen nie. In elk geval lyk dit of al my werknemers gesond is. Watter raad is daar vir my?
Antwoord: As jy agtien werknemers het, dui statistiek daarop dat drie of vier die MI-virus onder lede kan hê. As werkers met die virus in die vroeë stadium van die siekte is, is dit onwaarskynlik dat hulle nou al enige simptome van die siekte sal toon. Maar as hulle nie weet wat hulle status is nie en daarom nie daarvolgens optree nie, kan jy vind dat verskeie van jou sleutelwerkers oor 'n jaar of twee min of meer dieselfde tyd siek kan word. Daarom en weens ander belangrike redes is dit baie nodig dat al jou personeel MIV-inligting kry en die geleentheid gegee word om vrywillig berading te kry en getoets te word om vas te stel of hulle MIV-positief is.
om bestaande werknemers te laat toets sonder hulle ingeligte toestemming (vrywillige instemming om getoets te word na toepaslike vooraf berading).
Met dit in gedagte het jy ingeligte raad nodig oor hoe om te werk te gaan om jou personeel aan te moedig om vrywillige berading en toetsing te ondergaan. Eerstens moet besef word dat personeel die reg het tot volkome vertroulikheid oor hulle status. Met ander woorde, selfs as hulle toets positief sou wees, is hulle onder geen verpligting om dit aan jou te onthul nie.
Dikwels is die beste manier om te begin om 'n gekwalifiseerde persoon te vra om jou te ontmoet sodat julle saam ooreen kan kom oor 'n MIV-werkplekbeleid, wat 'n inligtingstrategie insluit wat pas by die besondere behoeftes van jou onderneming. Die Werkplekbeleid moet saamgestel word deur 'n taakspan wat ten volle verteenwoordigend is wat betref bestuur, werkers, werkersverteenwoordigers en vakbondverteenwoordigers. Die volgende stap kan wees dat jy moet uitkom by kenners wat jou MIV- en vigsinligting-opleiding vir jou werksmag kan instel, met die uiteensetting van die belangrikste kwessies wat met MIV-berading en -toetse te doen het. Die oogmerk hiermee is om in te lig en om waninligting reg te stel, terwyl indiwidue aangemoedig word om hulle eie houdings en gedrag te ondersoek sodat hulle 'n ingeligte besluit kan neem oor of hulle 'n MIV-toets moet ondergaan of nie.
Jy moet duidelik uiteensit wat jou beleid is wat MIV-positiewe personeel betref wat op alle stadiums van die infeksie is en wat die implikasies is vir ander personeellede en die maatskappy. Die doel van 'n MIV- en vigsprogram moet insluit die beperking van die gevaar van besetting sowel as om reeds-besmette personeel gesond te hou.
Volgens wet mag werknemers se diens nie beëindig te word net omdat hulle MIV-positief is nie. Solank hulle fiks genoeg is om hulle pligte uit te voer het hulle die reg om in diens te bly. Net as hulle in 'n gevorderde stadium van die siekte is, wat hulle erg affekteer, kan dit geregverdig wees om hulle van die werk af te sit op grond van ongeskiktheid en in daardie stadium sal hulle geregtig wees op die normale ooreengekome voordele. Personeellede mag ook nie weier om te werk saam met kollegas wat hulle MIV-positiewe status onthul het nie.
Beperkte ruimte laat ons net toe om sommige van die betrokke kwessies te noem. Vir hulp in die toekoms stel ons voor dat jy in verbinding tree met een van die organisasies wat raad en berading verskaf vir klein- en mediumgrootte ondernemings. Inligting is beskikbaar van ATICC.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.87102.19.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Vraag: Ek het twee kinders onder 10 en hulle vra dikwels vrae oor baie ingewikkelde sake. Onlangs het hulle vrae oor MIV en vigs baie moeilik geword om te antwoord en ek is nie altyd seker wat om te sê of hoe ek die onderwerp behoort te benader nie. Ek is egter bewus daarvan dat hulle inligting nodig het. Wat moet ek doen?
Antwoord: Wanneer mens met kinders oor moeilike sake praat laat dit ouers dikwels wonder of hulle die vrae voldoende en toepaslik hanteer het. MIV en vigs is sulke ingewikkelde kwessies om oor te praat omdat dit vir almal van ons uitdagings inhou. Wanneer ons oor MIV en vigs begin praat besef ons ook dat dit kan beteken dat ons oor verwante sake soos seks en seksualiteit moet praat.
Jou gevoel is in die kol dat kinders inligting moet hê oor MIV en vigs. Net soos ons ons kinders padreëls leer sodat hulle veilig kan wees en 'n manier kan hê om 'n moontlike gevaarlike situasie te hanteer, moet ons ons kinders leer oor ander moontlike gevaarlike situasies. Ons probeer kinders grootmaak in 'n omgewing waar geweld algemeen is, MIV-besmetting toeneem, dwelms algemeen voorkom en maklik beskikbaar is, en hoë-risiko seksuele aktiwiteit die norm is. Dit alles beteken dat as ons enige van die kwessies wil hanteer en daaroor praat, ons eerstens oop en doeltreffende kommunikasie moet aanmoedig. Dit sal bestaan uit beide die antwoord van vrae sowel as om aandagtig te luister selfs wanneer die onderwerpe onder besprekings nie maklik is om te hanteer nie.
Hoekom is dit belangrik vir ouers om met hulle kinders te kommunikeer oor MIV en vigs?
Wanneer kinders vrae vra is dit omdat hulle vertrou dat jy in staat is om hulle inligting te kan gee. Partykeer sal hulle vrae om ander bronne van inligting wat hulle mag hê te bevestig of te verifieer wat dalk nie noodwendig akkuraat is nie! Hoe ookal, gee dit 'n goeie geleentheid om te begin kommunikeer oor moeilike dinge.
Moenie Paniekerig Raak Nie! Jou kinders sal waarskynlik sommige dinge vra waarop jy nie voorbereid is nie en wat jou ongemaklik kan laat voel. Paniek, wat kan uitloop op geen reaksie of 'n afmaak van die vraag, sal nie help nie. Goeie inligting kan hulle help om veilig te bly en wyse besluite te neem.
Moedig Gesprekke Aan - Wees oop daarvoor om met jou kinders oor allerhande dinge te praat. Gesels, deel, lag, kommunikeer!
Begin Jonk - Hoe vroeër jy begin, hoe makliker is dit. Teen die tyd dat jou kinders tieners is sal hulle voorbereid wees, en minder geneig wees om onwyse keuses te maak.
Wees Sensitief - Respekteer die stadium en ouderdom waarop jou kinders is. Moenie meer inlgiting gee as wat hulle wil hê of nodig het nie. (Bv. 'n 6-jarige en 'n 9-jarige sal verskillende vrae en bekommernisse hê). As jy nie seker is nie, vra raad. Moenie aanhou praat nadat hulle opgehou luister het nie.
Begin Gesprekke - Skep 'n atmosfeer van vertroue en kommunikasie. Kry maniere om oor moeilike dinge te praat NOU!
Praat Dikwels - 'n Eenkeer-in-'n-leeftyd sekspraatjie sal nie jou kinders al die inligting gee wat hulle nodig het nie. Herhaal jouself. Maak seker dat hulle verstaan wat jy sê. Kinders moet dinge oor en oor hoor om te leer.
Wees Eerlik - As jy nie weet wat die antwoord is nie, sê so. Maar probeer dit sê op 'n manier wat nie die kommunikasie beëindig nie. Miskien kan jy voorstel dat die kind moet praat met 'n familielid of 'n gesondheidswerker. Nog beter, bied aan om saam te gaan! Probeer om saam met jou kinders te leer.
Maak seker dat Jy toegerus is! Jy kan nie altyd voorspel wanneer 'n moeilike onderwerp sal opduik nie. Jy moet egter die feite hê oor MIV en vigs en moet gemaklik voel daaroor om oor moeilike dinge te praat.
Aangepas uit: Helder en Duidelik - wenke oor hoe om met jou kinders te praat oor moeilike dinge!
Daar is baie bronne wat jy kan raadpleeg om jou by te staan.
Love Life, (011) 327 6863 of www.lovelife.org.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.87102.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Vraag: Ek wil 'n vigstoets laat doen maar ek hoor ek sal berading moet kry voordat ek getoets kan word. Is dit nodig?
Antwoord: Die wet laat nie toe dat 'n MIV-toets gedoen word as jy nie vooraf ten volle ingelig is nie. Die doel met die berading is om jou genoeg inligting te gee sodat jy kan besluit of jy gereed is vir die toets en die moontlike gevolge daarvan. Dit stel jou in staat om wat bekend staan as "ingeligte toestemming" te gee.
Voor-toets berading is ook nodig om die tydsberekening van die toets reg te kry sodat seker gemaak kan word dat jy 'n betroubare uitslag kry.
As 'n toets te gou na risiko-gedrag gedoen word, kan die toets dalk nie 'n akkurate uitslag gee nie. As jy byvoorbeeld binne die vorige 13 weke onbeskermde seks gehad het en dalk op een van die geleenthede besmet is, sal dit te gou wees om 'n toets te doen wat kan aandui of jy die virus onder lede het. Dit staan as die "Venstertydperk" bekend.
Die doel met die toets is om vas te stel of daar "teenliggaampies" teen MIV in die bloed is. As die liggaam selle vervaardig het (wat as teenliggaampies bekend staan) om die virus te bestry, wys dit dat die virus die liggaam binnegedring het. Dit neem egter tot 13 weke van die datum van besmetting voordat die teenliggaampies opgespoor kan word. Dit is dus nodig om te wag dat dié tydperk verbygaan om seker te maak dat die toetsuitslag betroubaar is.
Vir jou om te kan vasstel of jy in gevaar is, moet jy eers weet van die verskillende maniere waarop jy besmet kan raak en wat die betrokke grade van gevaar is. Sommige mense dink byvoorbeeld dat 'n 'droë' soen gevaarlik is, terwyl dit nie is nie. Deur te verduidelik wat gevaarlike gedrag is en wat nie, stel ons jou in staat om te beoordeel wanneer jy laas die gevaar geloop het en wat jou totale graad van gevaar is. In sommige gevalle word vasgestel dat 'n toets waarskynlik nie nodig is nie. In ander gevalle behoort 'n toets uitgestel te word, as jy byvoorbeeld in die Venstertydperk is.
Berading behels dat jy oor seksualiteit en jou seksuele gedrag moet praat, maar beraders laat dit gewoonlik aan jou oor om te besluit wat jy oor jouself bekend wil maak. Hou in gedagte dat die doel is om jou 'n resultaat te gee waarop jy kan staatmaak. Ons gebruik ook die beradingsessie om inligting oor doeltreffende voorkomingsmaatreëls te gee. Die toetse self is baie betroubaar. Maar dit is noodsaaklik dat dit op die regte tyd gedoen word, en baie hang dus af van of die inligting wat jy verskaf oor die tydsberekening en aard van jou risikogedrag akkuraat is. As jy inligting weerhou kan dit net die betroubaarheid van die toets ondermyn.
As jy nie in die Venstertydperk is nie en jou toets is "Negatief", is die uitslag betroubaar en is jy NIE met MIV besmet nie. As jou toets egter wys dat jy met MIV besmet is, sal 'n tweede, of bevestigende, toets gedoen word om enige moontlike fout uit te skakel, hoewel ons ondervinding tot dusver wys dat die tweede toets sonder uitsondering die eerste toets se uitslag bevestig. As jou MIV-toets positief is, beteken dit nie noodwendig dat jy vigs het nie, maar dit beteken wel dat jy ander mense kan besmet. 'n Positiewe uitslag sal natuurlik baie kwessies na vore bring. By die ATICC-diens kan ons tot ses na-toetssessies verskaf om mense wie se toetse positief is en hulle maats te steun. Dié sessies word behartig deur geregistreerde sielkundiges met aansienlike ondervinding op die gebied. Dit is gratis en alle berading is streng vertroulik.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.87102.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Vraag: Kan mens besmetting met MIV tydens orale seks voorkom?
tydens orale seks met 'n man moet ejakulasie nooit in die maat se mond plaasvind nie.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.87102.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > I > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.I.96203.96203.2010-03-24.af.txt</fn>
SA-regeringsgefinansierde geldelike bystand vir akademies verdienstelike en geldelik behoeftige studente.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.J.17473.10.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
As jy 'n ouer is, moet jy seker maak dat jy 'n regverdige bedrag tot jou kinders se opvoeding bydra, of hulle nou by jou woon of nie.
As jy 'n naasbestaande is van iemand wat dit nie kan bekostig om by te dra nie , soos grootouers, moet jy alles in jou vermoë doen om die kinders te help: hulle het op stuk van sake nog hulp nodig.
Jy kan ook die kinders help deur ouers wat nie betaal, of nie genoeg betaal nie, te oorreed om 'n regverdige bedrag onderhoud te betaal: hulle kinders het dit nodig.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.J.17473.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
As jou kinders nie by jou woon nie, is jy nie daar om elke dag in hulle basiese behoeftes soos skuiling, kos, klere, mediese sorg en onderwys te voorsien nie.
Daarom moet jy geld as onderhoud betaal om die ouer wat by die kinders woon te help om in die basiese behoeftes te voorsien.
as skoolgeld nie betaal kan word nie, kan hulle dalk nie skoolgaan nie.
Onderhoud verseker dat kinders tot so 'n groot mate as moontlik dieselfde lewenstandaard kan hê as voor die ouers uitmekaar is.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.J.17473.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Hoe word Onderhoud Betaal?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Die meeste ouers besluit self hoe die ouer by wie die kinders nie woon nie sy of haar kinders moet onderhou en sy of haar deel tot hulle opvoeding moet bydra.
Die onderhoudstelsel is egter daar as ouers nie self kan besluit hoe of hoeveel onderhoud betaal moet word nie.
Die ouer by wie die kinders woon kan 'n onderhoudshof nader om ouderhoud van die ander ouer te kry.
Die onderhoudshof kan die ouer by wie die kinders nie woon nie, opdrag gee om onderhoud aan die ander ouer, tot die kinders se voordeel, te betaal.
Die onderhoudshof sal aan die ouer voorskryf hoeveel betaal moet word, wanneer dit betaal moet word en waar dit betaal moet word.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.J.17473.7.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
n Ouer se plig om sy of haar kinders te onderhou duur voort selfs as die ouer by wie die kinders woon ander kinders het.
As die ouer wat nie by die kinders woon nie, bekommerd is oor die welstand van die kinders, is hy of sy steeds verplig om onderhoud te betaal, hoewel hy of sy 'n klagte by die maatskaplike diens owerhede kan indien of by 'n hof aansoek kan doen om die kinders by hom of haar te laat woon.
As die ouer wat nie by die ouers woon nie self ander kinders het, moet hy of sy steeds onderhoud betaal.
Hy of sy moet steeds onderhoud betaal selfs as hy of sy nou by 'n nuwe maat en daardie maat se kinders woon.
Daar mag egter 'n verandering wees in hoeveel onderhoud die ouer moet betaal as hy of sy nog kinders van hulle eie sou hê.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.J.17473.9.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > J > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
as skoolgeld nie betaal word nie, kan hulle dalk nie skoolgaan nie.
Soms moet die ouer by wie die kinders woon dalk gaan werk om geld te verdien en kan hy of sy moontlik nie altyd kindersorg of toesig vir die kinders voorsien nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.17842.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument sit kinderregte in 'n maklik-verstaanbare formaat uiteen.
Alle menseregte vir almal!
Niemand het die reg om jou seer te maak nie.
jou die skuld te gee vir iets wat jy nie gedoen het nie.
Dit is nie jou skuld nie!
Jy verdien nie om seergemaak te word nie.
As iemand vir jou kwaad is, moet hulle met jou daaroor praat. Hulle mag jou nie slaan nie.
<pAs iemand jou seermaak of jou bang maak, of iemand wat jy ken seermaak, KAN JY HULP KRY.
Bel die Kinderhulplyn - 08000 55555 of die Polisie - 10111.
Jou liggaam behoort aan jou!
Jy kan - sê nee!
jou prentjies te wys van mense wat sulke dinge doen, of wat nie klere aan het nie.
Dit word seksuele uitbuiting genoem. As dit met jou gebeur het, is jy nie alleen nie. Dit is nie jou skuld nie!
Mense mag nie dié dinge aan jou doen nie.
Niemand verdien om uitgebuit te word nie!
Daar is ook ander dinge wat jy kan doen om te help om veilig te bly.
die telefoonnommer van die Polisie en die Kinderlyn.
As jy bang is of van iemand weet wat hulp nodig het, praat met iemand wat jy kan vertrou, soos jou ma of pa, jou onderwyser, jou dokter, die polisie of iemand by jou kerk.
Moenie dit inhou nie - praat met iemand!
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.3588.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is 'n Papsmeer?
n Papsmeer is 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek om seker te maak dat die serviks (die baarmoederhals) gesond is.
n Spesiale instrument wat 'n dokterstregter genoem word, word gebruik om die vagina oop te hou sodat die dokter of verpleegster die baarmoeder kan sien.
n Paar selle word liggies van die baarmoeder afgeskraap en vir toetse na 'n laboratorium gestuur.
Die uitslag van die toets sal na jou kliniek gestuur word, dus moet jy onthou om terug te gaan vir die uitslag.
Hoekom Behoort jy 'n Papsmeer te Ondergaan n Papsmeer spoor abnormale selle op wat later kanker van die serviks kan word.
Wat is Kanker van die Serviks?
As kanker van die serviks vroeg opgespoor word, kan dit behandel en genees word.
Alle vroue loop gevaar om kanker van die serviks te kry.
Die gevaar om kanker van die serviks te kry verhoog namate jy ouer word.
is jy nie seksueel aktief nie is jy in of deur jou menopouse beplan jy nie om nog kinders te hê nie is jy gesteriliseer toon jy geen tekens of simptome nie.
Wanneer Behoort jy 'n Papsmeer te Ondergaan?
Jy behoort minstens elke tien jaar van die vroeë dertig af, 'n papsmeer te ondergaan.
Jy behoort drie GRATIS papsmere te ondergaan, een in die dertig, een in die veertig en een in die vyftig.
Dié GRATIS papsmere is by jou naaste kliniek of gesondheidsentrum beskikbaar.
op drie gratis papsmere in jou lewe, een elke tien jaar, van die vroeë dertig af.
om met waardigheid, respek en privaatheid behandel te word wanneer jy 'n papsmeer ondergaan.
om jou gesondheidwerker te vra om die prosedure uiteen te sit.
Jy moet verantwoordelikheid vir jou eie gesondheid aanvaar.
Jy moet teruggaan vir die uitslag van jou papsmeer.
Jy moet opvolgbehandeling ondergaan as dit aanbeveel word.
Jy moet die regte kontakbesonderhede gee sodat gesondheidwerkers met jou in verbinding kan tree as jy behandeling nodig het.
Die inligting kom uit 'n pamflet wat saamgestel is as deel van die Servikale Gesondheid Toepassingprogram (SGIP).
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.47596.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Die OSW-direktoraat in die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer organisasies kragtens die Wet op Organisasies sonder Winsmotief, Wet 71 van 1997.
'n ondersteunende omgewing te skep waarin OSW's kan gedy.
geskikte standaarde van bestuur, aanspreeklikheid en deursigtigheid te stel en te handhaaf.
Die Wet gee 'n vrywillige registrasiefasiliteit vir OSW's.
'n Organisasie sonder Winsmotief word omskryf as: 'n trust, maatskappy of ander vereniging van persone:- (a) wat gestig is vir 'n openbare doel, en (b) waarvan die inkomste en eiendom nie onder lede of amptenare versprei kan word nie, behalwe as redelike vergoeding vir diens wat gelewer is.
Organisasies wat as Afdeling 21-maatskappye geregistreer is kragtens die Maatskappyewet, Wet 61 van 1973.
Trusts wat kragtens die Wet op die Beheer van Trusteiendom, Wet 57 van 1988 by die Meester van die Hooggeregshof geregistreer is.
Enige ander Vrywillige Organisasie wat nie 'n winsmotief het nie.
Die Direktoraat kan net 'n organisasie registreer wat 'n grondwet of enige ander stigtingsdokument het.
Dit sal omtrent twee maande neem om die hele registrasie te verwerk. Sodra 'n aansoek ontvang word, word 'n erkenningsbrief aan die organisasie gestuur. Daarna volg 'n registrasiedokument as die aansoek voldoen aan die vereistes van die OSW-wet.
Registrasie as 'n Organisasie sonder Winsmotief is gratis.
Twee afskrifte van die organisasie se stigtingsdokument, byvoorbeeld 'n grondwet of 'n Trustakte of Memorandum en Akte van Oprigting.
Daar is baie voordele aan die stelsel van die registrasie van Organisasies sonder Winsmotief.
Verhoog die geloofwaardigheid van die sektor omdat OSW's verantwoording doen aan 'n staatsliggaam.
Sluit organisasies in by 'n formele stelsel.
Help die sektor om georganiseerd te wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.47596.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe doen organisasies aansoek?
Watter organisasies kan aansoek doen?
Enige organisasie wat nie 'n winsmotief het nie en nie deel van die regerings is nie kan aansoek doen om registrasie, dit is Vrywilligerorganisasies/NRO's, Afdeling 21-maatskappye en Trusts.
Wat kos dit om 'n OSW te laat registreer?
OSW-registrasie is gratis.
Waar kry ek 'n aansoekvorm en 'n grondwetmodel?
n Aansoekvorm is op versoek beskikbaar by die Departement, telefoonnommer 012 312 7500 of op die webwerf. Stuur die dokumente aan die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling, Privaatsak X901, Pretoria, 0001 of die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN)-gebou, Vyfde Verdieping, Pretoriusstraat 134, Pretoria, 0001.
Watter voordele hou registrasie in?
Jou organisasie kan geld kry van die Nasionale Loteryetrust en ander agentskappe. Jou organisasie kan ook by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens aansoek doen om kwytskelding van belasting.
Befonds die regering OSW's na registrasie?
Die OSW-direktoraat se rol is om organisasies te registreer en nie om hulle te befonds nie. Die Wet skep net 'n omgewing wat dit moontlik maak vir organisasies om te werk en te floreer.
Wat is 'n Rekenpligtige Amptenaar?
Kragtens die Wet op Beslote Korporasies van 1984 is 'n Rekenpligtige Amptenaar 'n geregistreerde persoon wat betaal word om organisasies se boeke in ooreenstemming met rekenkundige en finansiële prosedures en beginsels te hanteer.
Hoe kan ons appelleer teen die besluit van die direktoraat na de-registrasie?
Stuur vir ons 'n brief van appèl en jy sal ingelig word oor die presiese datum van die verhoor.
Kan ek weer aansoek doen nadat my registrasie opgehef is?
Ja, jy kan weer aansoek doen deur vir ons die oorspronklike sertifikate en twee afskrifte van die organisasie se stigtingsdokumente, sowel as die aansoekvorm, te stuur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.47596.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.47596.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.47596.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.83012.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die erns van kapings in te prent by mense wat dié bewustheidsgids lees.
Kapings is nie 'n nuwe probleem of iets wat uniek is aan Suid-Afrika nie.
Die eerste kaping is in 1984 aangeteken.
Kapings is ook nie 'n probleem wat net verbind word met nywerheidsgebiede, byvoorbeeld Wadeville in Germiston nie, maar eerder iets wat verband hou met die beskikbaarheid van 'n sekere soort voertuig.
In 90% van die gevalle was die kapers gewapen, hoewel net 1% van die aanvalle uitgeloop het op 'n noodlottige skietery. Dit beteken dat hoe beter voorbereid die moontlike slagoffer is, hoe groter is die waarskynlikheid dat die persoon die aanval met beperkte fisiese beserings sal oorleef.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.83012.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Wees vertroud met jou omgewing.
Leer wie in die omgewing van jou huis of werkplek hoort en wie nie.
Hou jou oë oop vir enigiets buitengewoon.
Sluit al die deure en maak die vensters toe voordat jy ry.
Probeer jou roete afwissel na die werk, die gimnasium - al die plekke waarheen jy gereeld gaan.
Kapers is ook professionele mense, hulle beplan hulle aanvalle fyn.
Maak seker dat al jou spieëls so gestel is dat jy die beste moontlike uitsig het op die omgewing om jou voertuig.
Probeer sowat 5m agter die motor voor jou stilhou by 'n stopstraat of verkeerslig - dit maak dit makliker om weg te kom as daar moeilikheid is.
Ongelukke soos wanneer daar van agter af in jou motor vasgery word.
Iemand wat hulp probeer kry uit 'n stilstaande voertuig.
As 'n vreemdeling jou nader terwyl jy in jou motor is, ry weg indien moontlik en/of gebruik jou toeter om aandag te trek.
Wees altyd op die uitkyk vir karakters of voertuie wat verdag lyk en moenie huiwer om iets by die polisie aan te meld nie.
Wees altyd bedag op moontlike gevaar, en wees op die uitkyk vir moontlike wegkomroetes en veilige skuilings op pad.
As jy agterdogtig raak oor enige mens of voertuig in 'n hoë-risikogebied, hanteer dit as 'n gevaarlike situasie en tree dienooreenkomstig op (ignoreer met ander woorde 'n rooi verkeerslig as dit veilig is om die kruising oor te steek; draai af of jaag weg van wat jy beskou as 'n gevaarlike gebied) en ontbied bystand waar nodig.
Hou altyd jou identiteitsdokument en rybewys by jou; en 'n pen en notaboek om aantekeninge te maak.
Vermy indien moontlik reise wanneer dit donker is. Kapers kan 'n klein ongeluk naboots, byvoorbeeld, as jou motor van agter gestamp word en jy voel nie gerus oor die situasie nie, ry na die naaste Polisiekantoor vir hulp.
Moet nooit jou voertuig se venster of deur vir enige vreemdeling oopmaak nie. As 'n verdagte persoon naby jou leë motor is, moenie dit nader nie. Hou aan loop na die naaste openbare gebied en vra hulp.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.83012.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Hou jou sleutels gereed, maar nie sigbaar nie.
Inspekteer die buitekant en binnekant van die voertuig voordat jy dit oopsluit.
Weet waar jou bestemming is en hoe om daarby uit te kom, en wees waaksaam as jy sou verdwaal.
Ry altyd met jou vensters en deur gesluit en/of toe.
Wees bewus van enige Polisiekantore in die omgewing terwyl jy bestuur.
Wanneer jy 'n passasier aflaai, maak seker dat hulle veilig in hulle eie voertuie is voordat jy wegry.
Vermy gebiede waar misdaad hoogty vier of wat onbekend is.
Moenie laat in die aand of vroeg in die oggend ry wanneer die paaie stil is nie.
Ry in die middelbaan, weg van voetgangers waar dit moontlik is.
Probeer om nie alleen te ry nie.
Moet NOOIT, OOIT duimgooiers oplaai nie.
Moenie dieselfde roetes volg wanneer jy bestuur nie; verander gereeld van roete.
Moenie vensters meer as 5cm ooplaat nie.
Maak in jou truspieël seker dat jy nie agtervolg word nie.
Wanneer jy na donker tuis kom, maak seker dat daar 'n buitelig aan is, of laat iemand jou by die deur inwag.
Wanneer jy uit jou voertuig klim moet jy versigtig wees en bewus wees van plekke of bosse waar 'n kaper kan wegkruip.
Moet nooit in jou geparkeerde motor sit sonder om bewus te wees van jou omgewing nie. Om in 'n stilstaande motor te slaap is veral gevaarlik.
Wanneer jy jou inrit nader moet jy op die uitkyk wees vir verdagte voertuie/persone.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.83012.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
n Verdagte voertuig/persoon is 'n voertuig/persoon wat optree op 'n manier wat buitengewoon of vreemd lyk.
Jy ry van jou huis af weg; 'n nuwe voertuig volg jou vir dertig minute en bly in dieselfde baan as jy, en draai op dieselfde plekke af as jy.
As die voertuig 'n ou nommerplaat het, byvoorbeeld HSG 090 T, is die nommerplaat vals, omdat alle nuwe voertuie nou Gautengse nommerplate moet hê.
Die belangrikste ding om in gedagte te hou wanneer mens 'n motorvoertuig bestuur is om te alle tye waaksaam te wees. Dit is hoekom die K53 bestuursmetode voordelig is omdat dit konsentreer op die gereelde gebruik van truspieëls.
Persone n Verdagte persoon kan enige mens wees wat jy voel op 'n vreemde manier optree. Die probleem met verdagte persone is dat daar geen besondere kenmerke is nie. Kapers neem enige vorm aan. Kleur, ras, geslag of ouderdom is nie kenmerkende eienskappe nie.
Die beste manier om 'n verdagte persoon uit te ken is om alle onbekende mense as verdag te beskou.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.83012.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer is ek die Kwesbaarste?
By winkels, poskantore, telefoonhokkies, ens.
Wie is die Kapers?
Tot op hede was die oorweldigende meerderheid van alle kapers mans, en af en toe vroue wat in groepe van vier of vyf, soms meer, werk. Die kapers is gewoonlik baie jonk, tieners of in hulle vroeë twintigs, hoewel sommige slagoffers 'n "spanleier" aanmeld, wat ouer gelyk het. Vroue word gebruik om moontlike slagoffers 'n valse gevoel van veiligheid te gee, omdat die meeste van ons minder bedreig voel in die teenwoordigheid van 'n vrou as by 'n man.
Die mense is soms netjies aangetrek, maar nie altyd nie. Hulle kan 'n baadjie of trui dra waaronder wapens versteek kan wees, meesal handgewere en messe, maar soms AK47-aanvalswapens.
Die kapers werk uit motors, hoewel dit bekend is dat van hulle te voet aanval. Die motors wat hulle gebruik wissel, maar dit is gewoonlik hoë-prestasie voertuie, soms met donker vensters. Die manier waarop hulle bestuur is dadelik verdag. Voor 'n aanval kan hulle stadig in 'n spesifieke gebied rondry (dikwels dae voor die aanval) sonder enige duidelike oogmerk of spesifieke rigting. Hulle kan ook eenvoudig in die motor sit wat geparkeer is langs die pad of in 'n parkeergarage. Onmiddellik na die aanval verander hulle bestuursgewoontes dramaties. Hulle sal wegjaag en dalk senuagtig of roekeloos bestuur, maar dikwels met 'n sin van bravado asof hulle dit geniet om in die openbaar hulle totale minagting van die gereg en die onskuldige mens wat hulle pas aangeval het ten toon te stel. Hulle kan rooi verkeersligte ignoreer, oor stopstrate ry en deur die verkeer vleg, veral op hoofweë. Dit maak hulle hoogs sigbaar vir die publiek en dit is waar gewone mense 'n belangrike rol kan speel om te help om die mense in hegtenis te neem.
Die polisie moedig mense aan om gebruik te maak van die 10111 telefoonnommer as hulle hulself in 'n kapingsituasie bevind. Dit is ook beskikbaar vir enigeen wat 'n voertuig sien wat verdag lyk en hulle volg of in die buurt rondhang.
Is daar Verskillende Soorte Kapings?
Die "Vrag" kaping, waarin 'n handelsvoertuig gekaap word, is nie net om die voertuig in die hande te kry nie, maar ook die vrag, wat van aansienlike waarde kan wees. Die vrag is dikwels van meer belang vir die kaper as die vragmotor.
Die "Vervoer" kaping, waarin die voertuig gesteel word vir die uitsluitlike doel om dit as vervoermiddel te gebruik in ander misdade soos dwelmsmokkelary, rooftogte, bankrowe en wapensmokkelary. Die voertuie word waarskynlik later uitmekaargehaal vir onderdele of eenvoudig agtergelaat.
Die "Windmaker" kaping, waarin 'n bende optree uit egoïstiese bravado, met die "dit is die koel ding om te doen" motivering. Portuurgroepdruk is baie hoog en indiwidue kan oorreed word om meer gevaarlike en traag-my-nie-agtige dinge te doen, en as 'sissies' uitgekryt word as hulle nie saamspeel nie. Dus is intimidasie, geweld en vandalisme deel van die misdaad.
Die "Operasionele" kaping, waarin 'n groep formeel saamwerk op 'n meer gestruktureerde manier. Hulle het gewoonlik ervaring met motordiefstal en het kontak bewerkstellig met die motorvoertuig-onderwêreld waar kontant ontvang en betaal sal word vir gesteelde voertuie of onderdele. Hulle het dikwels ook inligting met betrekking tot die internasionale swartmark, bv. die verskaf van gesteelde motors aan Suid-Afrika se buurstate.
Die "Sindikaat-" kaping, wat die mees georganiseerde van almal is en dikwels internasionale bande het. 'n Netwerk van kapingsgroepe word gestig en die oorhoofse koördineerder deel die werk aan sindikate uit sodat hy buite sig bly net soos die "dwelmbaronne" muile gebruik. Dit maak die uitken en inhegtenisneming van die ringkop baie moeilik.
Daarby het 'n sindikaat dikwels groot geld agter die operasie, veral as daar internasionale bande is, en maak hulle ten volle gebruik van enige moontlikheid om die owerhede om te koop om hulle operasies te beskerm.
Watter Voorkomende Maatreëls kan ek Tref wat my Eiendom Betref?
Maak seker dat enigeen wat jou eiedom verlaat in hulle motor kan klim, dit kan aanskakel, die deure kan sluit en ten volle voorbereid kan wees om weg te ry voordat die hekke oopgemaak word. Dink elke keer aktief daaraan wanneer iemand jou perseel verlaat.
Maak indien moontlik seker dat enigeen wat jou perseel verlaat dit kan doen sonder om in trurat die pad in te ry. Agteruitry dwing jou om op bestuur te konsentreer en nie op wat buite die hek wag nie. Dit belemmer sig ook aansienlik.
As jou besoekers in die straat moet parkeer, stap saam met hulle uit en maak seker dat die pad veilig is vir hulle. As jy honde het, neem hulle saam met jou, veral na donker.
Maak seker dat jou hek en oprit na donker goed belig is . Vervang gloeilampe wat geblaas het onmiddellik.
Maak seker dat jou huisnommer altyd duidelik sigbaar is, bedags of snags.
Installeer elektriese hekke - beskou dit nou as 'n noodsaaklikheid, eerder as 'n luukse.
As jy elektriese hekke en 'n knoppie het wat gedruk moet word, maak seker dat besoekers die knoppie kan bereik sonder dat hulle uit hulle motors hoef te klim.
By die huis, wanneer iemand die klokkie gelui het en jy vasgestel het dat die persoon jou eiendom mag binnekom, moenie hulle langer as wat absoluut nodig is buite laat staan en wag nie.
Moenie jou eiendom verlaat nie of huiwer om daarvandaan weg te ry as jy 'n verdagte persoon of motor in jou onmiddellike omgewing sien.
Wees veral op die uitkyk as jy in 'n doodloopstraat woon, gegewe die enkele in- en uitgang. Al hoe meer inwoners versper doodloopstrate en neem 'n wag by die ingang in diens. Maar moenie vergeet om met die Stadsraad daaroor oorleg te pleeg nie.
Wanneer jy bestuur, moenie opsigtelike juwele, swaar goue kettings, groot hangoorbelle, 'n goue horlosie, of enigiets dra wat maklik op 'n afstand gesien kan word deur iemand wat toevallig verbyloop nie.
Moet nooit enige belangrike dokumente in jou motor los nie, soos tjekboeke, bankstate, kwitansies, telefoonrekenings, kredietkaarte, sleutels, afstandbeheereenhede of persoonlike pos, enigiets wat persoonlike besonderhede kan gee, terwyl jy bestuur of die motor geparkeer is nie.
Voertuigopsporing: die enigste oplossing vir misdade wat met voertuie verband hou is om opspoorstelsels te laat installeer.
Hoe Behoort ek te Reageer in 'n Kapingsvoorval?
Maak nie saak hoe woedend jy op daardie oomblik is nie, jou primêre oogmerk moet wees om jou persoonlike veiligheid en dié van jou passasiers te probeer verseker. Die behoud van mense se lewens moet voorkeur kry bo materiële bates.
Moet niks doen wat die kapers kan ontstel nie. Moet nooit self enige beweging inisieer nie. Dit kan die kapers die indruk gee dat jy na 'n geweer of paniekknoppie reik. Onthou - die kapers sal net so senuagtig as jy wees, indien nie meer nie. Moenie met jou hande beduie nie. Sê eerder aan die kapers waar hulle items kan kry. Hou jou hande duidelik sigbaar en so stil as moontlik, verkieslik op borshoogte. Moenie hulle bo jou kop lig nie omdat die kapers dit kan beskou as 'n manier waarop jy 'n derde party se aandag probeer trek.
Beantwoord Alle Vrae Eerlik veral wat vuurwapens betref. As die kaper uitvind of vermoed dat jy vir hom gelieg het, is dit meer waarskynlik dat hy geweldadig sal word of fisies sy frustrasies op jou sal uithaal.
Probeer selfs in jou geskokte en vreesbevange toestand luister en verstaan presies wat die kapers van jou wil hê.
Probeer daarop konsentreer om moontlik later jou aanvallers te kan uitken. Maar onthou - dit beteken nie dat jy na jou aanvallers moet staar en dit duidelik moet maak dat jy 'n manier soek om hulle uit te ken nie. As jy openlik na hulle staar sal hulle minder gewillig wees om jou vry te laat, omdat hulle sal dink dat jy inkriminerende bewyse teen hulle het.
As julle jou ontvoer - werk ten volle met hulle saam. As daar 'n baba op die agtersitplek slaap wat hulle dalk nie raakgesien het nie, sê vir die aanvallers daarvan. Sê aan hulle dat deur weg te ry met jou kind, hulle dinge vir hulleself moeiliker maak. Vra hulle om jou kind te gaan haal. Moenie na die motor beweeg sonder hulle uitdruklike toestemming nie. Sê aan hulle dat 'n baba geen kwade bedoelings het nie en nie 'n bedreiging is nie. Doen dieselfde as jy 'n troeteldier in die motor het. Moenie die saak voer tot op 'n punt waar jou lewe in gevaar kan wees ter wille van die troeteldier nie.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.1.2010-03-02.af.txt</fn>
Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Vraag: MIV is agt jaar gelede by my vriendin gediagnoseer en sy begin nou siek raak. Sy is 'n enkelouer en is bekommerd oor wie haar 12-jarige dogter na haar dood sal versorg. Sy het my gevra om vir haar dogter te sorg en ek sal dit doen. Die probleem is dat sy nie weet hoe om vir haar dogter te sê dat sy MIV-positief is nie. Is daar iets wat ek kan doen om haar te help?
Antwoord: Die belangrike ding wat jou vriendin moet weet is dat daar baie tyd is om te dink en te beplan wat gedoen moet word. Een van die moeilikste dinge wat MIV-positiewe ouers moet doen is om hulle kinders te vertel dat hulle die MI-virus het. Hulle is dikwels te bang om met hulle kinders te praat. Maar dié stilswye kan vir almal sleg wees. Kinders bekommer hulle as hulle sien iets is verkeerd en kan hulleself die skuld gee vir hulle ouers se siekte of bekommernis.
Om haar dogter te vertel is belangrik sodat sy haarself kan voorberei op haar ma se sterfte. Sy het tyd nodig om afskeid te neem. Hulle moet die tyd wat hulle saam het, goed benut.
Dit is nie maklik vir ouers om hulle kinders te vertel dat hulle MIV-positief is nie. Kinders kan dieselfde gevoelens ondervind wat hulle deurgemaak het toe hulle die eerste keer uitgevind het dat hulle MIV-positief is. Hulle het byvoorbeeld dalk bang, kwaad of hartseer gevoel. Daar moet onthou word dat dit normale emosies is.
Wanneer sy haar dogter vertel dat sy MIV-positief is, moet jou vriendin die volgende in ag neem: (a) haar dogter kan baie vrae vra en kan baie steun nodig hê. (b) Probeer om duidelike, eerlike antwoorde te gee. Sy moet al die korrekte inligting oor MIV en vigs kry. (c) Jou vriendin moet haar dogter se gevoelens in ag neem en haar aanmoedig om te praat oor hoe sy voel en veral oor haar vrese oor MIV en vigs.
Dit sal ook belangrik wees dat jou vriendin nog 'n familielid of -lede (wat sy reeds ingelig het) vra om by te wees wanneer sy haar dogter van haar MIV-status vertel, om haar dogter 'n sin te gee van wie sy is. Dit sal goed wees as jy daar kan wees vir ondersteuning, omdat dit sal help om die band tussen jou en haar dogter te verstewig. As jy die jong meisie toelaat om haar gevoelens oor haar ma se MIV-status met jou te deel, sal dit haar laat voel dat iemand daar is vir haar. Dit kan dit vir haar makliker maak om met jou en die ander familielede oor haar ma te praat na haar dood. Sy sal nou baie steun nodig hê en veral wanneer haar ma sterf. Steun vir haar dogter sal jou vriendin ook gemoedsrus gee.
Dit kan jou vriendin en haar dogter help as hulle 'n gesinstradisie ontwikkel, iets wat hulle sal geniet om gereeld te doen. Dit kan miskien een keer 'n week gebeur. Hulle kan byvoorbeeld 'n spesiale ete deel of saam 'n fliek kyk. Dit kan iets wees wat die dogter dalk na haar ma se dood saam met jou kan voortsit, iets waardeur sy haar ma sal onthou en wat haar 'n gevoel van voortsetting sal gee.
Nog 'n manier waarop belangrike herinnerings bewaar kan word is met 'n onthoukissie. Jou vriendin kan enigiets wat vir haar iets beteken bymekaar maak en dit vir haar dogter in die onthoukissie sit. Dit kan byvoorbeel 'n stuk klere, foto's, stukkies juwele of spesiale kaartjies wees. Jou vriendin kan ook 'n brief vir haar dogter skryf waarin sy sê hoe lief sy vir haar is en dit kan in die onthoukissie gesit word wat na haar dood oopgemaak kan word. Dit sal die dogter waarskynlik baie troos as sy iets tasbaar het wat haar herinner aan haar ma en die liefde wat hulle met mekaar gedeel het.
Jou vriendin en haar dogter het nou baie steun nodig en hulle is gelukkig dat jy bereid is om daar te wees om hulle by te staan in dié moeilike tyd in hulle lewens.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Vraag: MIV is agt jaar gelede by my vriendin gediagnoseer en sy begin nou siek raak. Sy is 'n enkelouer en is bekommerd oor wie haar 12-jarige dogter na haar dood sal versorg. Sy het my gevra om vir haar dogter te sorg en ek sal dit doen. Die probleem is dat sy nie weet hoe om vir haar dogter te sê dat sy MIV-positief is nie. Is daar iets wat ek kan doen om haar te help?
Antwoord: Die belangrike ding wat jou vriendin moet weet is dat daar baie tyd is om te dink en te beplan wat gedoen moet word. Een van die moeilikste dinge wat MIV-positiewe ouers moet doen is om hulle kinders te vertel dat hulle die MI-virus het. Hulle is dikwels te bang om met hulle kinders te praat. Maar dié stilswye kan vir almal sleg wees. Kinders bekommer hulle as hulle sien iets is verkeerd en kan hulleself die skuld gee vir hulle ouers se siekte of bekommernis.
Om haar dogter te vertel is belangrik sodat sy haarself kan voorberei op haar ma se sterfte. Sy het tyd nodig om afskeid te neem. Hulle moet die tyd wat hulle saam het, goed benut.
Dit is nie maklik vir ouers om hulle kinders te vertel dat hulle MIV-positief is nie. Kinders kan dieselfde gevoelens ondervind wat hulle deurgemaak het toe hulle die eerste keer uitgevind het dat hulle MIV-positief is. Hulle het byvoorbeeld dalk bang, kwaad of hartseer gevoel. Daar moet onthou word dat dit normale emosies is.
Wanneer sy haar dogter vertel dat sy MIV-positief is, moet jou vriendin die volgende in ag neem: (a) haar dogter kan baie vrae vra en kan baie steun nodig hê. (b) Probeer om duidelike, eerlike antwoorde te gee. Sy moet al die korrekte inligting oor MIV en vigs kry. (c) Jou vriendin moet haar dogter se gevoelens in ag neem en haar aanmoedig om te praat oor hoe sy voel en veral oor haar vrese oor MIV en vigs.
Dit sal ook belangrik wees dat jou vriendin nog 'n familielid of -lede (wat sy reeds ingelig het) vra om by te wees wanneer sy haar dogter van haar MIV-status vertel, om haar dogter 'n sin te gee van wie sy is. Dit sal goed wees as jy daar kan wees vir ondersteuning, omdat dit sal help om die band tussen jou en haar dogter te verstewig. As jy die jong meisie toelaat om haar gevoelens oor haar ma se MIV-status met jou te deel, sal dit haar laat voel dat iemand daar is vir haar. Dit kan dit vir haar makliker maak om met jou en die ander familielede oor haar ma te praat na haar dood. Sy sal nou baie steun nodig hê en veral wanneer haar ma sterf. Steun vir haar dogter sal jou vriendin ook gemoedsrus gee.
Dit kan jou vriendin en haar dogter help as hulle 'n gesinstradisie ontwikkel, iets wat hulle sal geniet om gereeld te doen. Dit kan miskien een keer 'n week gebeur. Hulle kan byvoorbeeld 'n spesiale ete deel of saam 'n fliek kyk. Dit kan iets wees wat die dogter dalk na haar ma se dood saam met jou kan voortsit, iets waardeur sy haar ma sal onthou en wat haar 'n gevoel van voortsetting sal gee.
Nog 'n manier waarop belangrike herinnerings bewaar kan word is met 'n onthoukissie. Jou vriendin kan enigiets wat vir haar iets beteken bymekaar maak en dit vir haar dogter in die onthoukissie sit. Dit kan byvoorbeel 'n stuk klere, foto's, stukkies juwele of spesiale kaartjies wees. Jou vriendin kan ook 'n brief vir haar dogter skryf waarin sy sê hoe lief sy vir haar is en dit kan in die onthoukissie gesit word wat na haar dood oopgemaak kan word. Dit sal die dogter waarskynlik baie troos as sy iets tasbaar het wat haar herinner aan haar ma en die liefde wat hulle met mekaar gedeel het.
Jou vriendin en haar dogter het nou baie steun nodig en hulle is gelukkig dat jy bereid is om daar te wees om hulle by te staan in dié moeilike tyd in hulle lewens.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.12.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Vraag: My beste vriendin het pas aan vigs gesterf en ek kan nie die feit aanvaar dat sy weg is nie. Wat dit erger maak is dat sy nie genoeg vertroue in ons vriendskap gehad het om my te vertel dat sy MIV-positief is nie. Ek voel so sleg oor alles. Hoekom het sy my nie vertel nie Wat kan ek doen?
Antwoord: Dis duidelik dat jy baie hartseer is oor die dood van jou beste vriendin. Een van die moeilikste dinge in die lewe is om 'n dierbare vriend te verloor, veral wanneer daar dinge tussen julle was wat nie afgehandel is nie.
MIV-infeksie het veroorsaak dat mense mekaar nie vertrou nie, soms selfs in die intiemste verhoudings. Een van die redes hiervoor is die verskriklike stigma wat aan die siekte kleef. Dit is dié stigma wat veroorsaak dat mense met MIV en vigs nie die kennis van hulle status met ander deel nie, selfs nie met hulle naastes en dierbaarstes nie. Om 'n MIV-positiewe uitslag te kry, veroorsaak onvermydelik 'n krisis vir die persoon wat die nuus kry. Hoe goed die berading ookal is wat mens kry, moet ons nooit onderskat hoe groot die skok is as iemand hoor dat die MIV-toets positief is nie.
Die Beraders self word ook geraak deur die uitslag van hulle moet gee. Die Beraders wat mens by die Gemeenskapsgesondheidsentrums ontmoet het baie intensiewe en spesifieke beradingsopleiding gekry wat hulle in staat stel om hulle werk te doen. Baie van hulle gee al lank berading en het baie ervaring. Hulle is in staat om die nodige deernisvolle steun en korrekte inligting te gee om ingeligte instemming van hulle kliënte te kry voordat die toets gedoen word, en om die persoon se emosies in bedwang te hou wanneer die uitslag bekend is. Dit is uiters belangrik dat mense nooit instem tot 'n MIV-toets sonder om eers die nodige Voor- en Na-Toetsberading van 'n opgeleide berader te kry nie.
Met dié verduideliking hoop ek om jou gerus te stel dat hoewel jou vriendin miskien nie besluit het om jou in haar vertroue te neem oor haar MIV-positiewe status nie, sy die beste moontlike steun tydens berading en toetsing sou gekry het.
Terwyl ek nie die intensiteit van jou pyn en verwildering oor die feit dat jou vriendin aan vigs-verwante komplikasies gesterf het sonder om haar MIV-status met jou te deel nie, wil ek verduidelik wat met iemand gebeur as hulle 'n positiewe MIV-uitslag kry. 'n Positiewe diagnose ontlok diep emoseis by die persoon wat die uitslag kry. Die krisis wat deur dié ervaring veroorsaak word kan baie weke duur, terwyl die betrokke persoon die nuus verwerk en die gevoelens en moontlike nagevolge hanteer van wat dit beteken om MIV-positief te wees wat jouself, jou geliefdes (familie en vriende) en andere betref. Wanneer mens 'n positiewe uitslag kry, ervaar jy 'n skokreaksie omdat dit een van die mees vernietigende ondervindings ooit kan wees. Die skok is dikwels so groot dat al wat die persoon na die tyd onthou is dat sy of hy MIV-positief is.
Nog 'n diep emosie wat na vore kom is vrees. Vrees oor wat met mens kan gebeur, vrees vir die toekoms, vrees vir die verwerping deur familie, vriende, vrees dat mens jou geliefdes kan seermaak deur die nuus met hulle te deel. As 'n persoon wat baie jare ervaring het as 'n Berader, moet ek nog 'n kliënt ontmoet wat nie op een of ander stadium dink aan die uitwerking wat die oordra van die nuus van sy of haar MIV-positiewe status op geliefdes sal hê en wat die gevolge mag wees nie.
Woede, teleurstelling en soms skuld speel dikwels 'n groot rol in die soort besluite wat mense neem oor die inlig van geliefdes. Dié gevoelens word dikwels op jouself gerig. Weer is dit belangrik vir die persoon om dié gevoelens te bespreek in 'n veilige en ondersteunende omgewing. Die mense wat met MIV leef is kwesbaar, beide fisies en emosioneel. Hulle besluit soms om hulle kwesbaarheid te deel met 'n opgeleide berader, eerder as met nabye familie of vriende, omdat dit so oorweldigend sal wees om dit te doen.
Dit is moeilik om sterk te wees vir geliefdes wanneer iemand so broos voel. Mense mag dus kies om hulle kommer en probleme met 'n berader te deel, waar hulle seker is van 'n veilige plek; 'n plek om sonder voorbehoud uiting aan gevoelens te gee; waar negatiewe en positiewe gevoelens hanteer sal word met respek, 'n nie-veroordelende houding en onvoorwaardelike meelewing. Een van die grootste vrese wat mense het, is dat hulle die nodige steunbasis wat familie en vriende gee, sal verloor. Die gevaar dat dié steun bedreig sal word dwing mense dikwels om stil te bly oor hulle MIV-status. Ek verstaan dat jy vrae het wat dalk nooit beantwoord sal word nie. Kan ek voorstel dat jy jouself toestemming gee om hartseer, kwaad, seergemaak te voel Dit sal nie help om jou gevoelens te onderdruk nie. In 'n stadium sal jy dalk voel dat dit gepas is om iets tasbaar te doen, soos haar graf te besoek, of iets te doen wat julle saam geniet het en wat mooi herinnerings inhou. Soos die tyd aanstap sal jy vind: "Smart neem nooit af nie, dit bars net minder dikwels uit". Praat met 'n Berader as dit nodig is?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.13.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Vraag: Wat sal iemand moet oorweeg wat daaraan dink om sy of haar MIV-positiewe status aan nabye familie en vriende te onthul?
Antwoord: Dit kan baie moeilik wees om die besluit te neem om nabye vriende en familie oor jou positiewe MIV-status in te lig. Daar is baie dinge om te oorweeg voordat dit gedoen word, sowel as baie emosies wat jy dalk sal moet verwerk. Die besluit om te onthul kan met tye skrikwekkend, uitputtend en bevrydend wees, en soms kan al dié emosies tegelyk ervaar word.
Hoewel navorsing gewys het dat steun van familie en vriende iemand wat MIV-positief is geweldig baat, kan die proses van onthulling self baie stres veroorsaak. Iemand wat daaraan dink om geliefdes in te lig dat hy of sy MIV-positief is, kan talle vrae hê: Vir wie sal ek vertel Hoe sal mense reageer Wanneer is die beste tyd om dit te doen Jy is die beste persoon wat dié vrae kan beantwoord, maar die volgende riglyne kan help?
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.15.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Vraag: Ek het 'n kleinerige onderneming met net agtien werknemers. Ek hoor aanmekaar van die uitwerking van MIV en vigs op sake-ondernemings, maar het nie 'n benul wat ek aan die situasie kan doen nie. In elk geval lyk dit of al my werknemers gesond is. Watter raad is daar vir my?
Antwoord: As jy agtien werknemers het, dui statistiek daarop dat drie of vier die MI-virus onder lede kan hê. As werkers met die virus in die vroeë stadium van die siekte is, is dit onwaarskynlik dat hulle nou al enige simptome van die siekte sal toon. Maar as hulle nie weet wat hulle status is nie en daarom nie daarvolgens optree nie, kan jy vind dat verskeie van jou sleutelwerkers oor 'n jaar of twee min of meer dieselfde tyd siek kan word. Daarom en weens ander belangrike redes is dit baie nodig dat al jou personeel MIV-inligting kry en die geleentheid gegee word om vrywillig berading te kry en getoets te word om vas te stel of hulle MIV-positief is.
om bestaande werknemers te laat toets sonder hulle ingeligte toestemming (vrywillige instemming om getoets te word na toepaslike vooraf berading).
Met dit in gedagte het jy ingeligte raad nodig oor hoe om te werk te gaan om jou personeel aan te moedig om vrywillige berading en toetsing te ondergaan. Eerstens moet besef word dat personeel die reg het tot volkome vertroulikheid oor hulle status. Met ander woorde, selfs as hulle toets positief sou wees, is hulle onder geen verpligting om dit aan jou te onthul nie.
Dikwels is die beste manier om te begin om 'n gekwalifiseerde persoon te vra om jou te ontmoet sodat julle saam ooreen kan kom oor 'n MIV-werkplekbeleid, wat 'n inligtingstrategie insluit wat pas by die besondere behoeftes van jou onderneming. Die Werkplekbeleid moet saamgestel word deur 'n taakspan wat ten volle verteenwoordigend is wat betref bestuur, werkers, werkersverteenwoordigers en vakbondverteenwoordigers. Die volgende stap kan wees dat jy moet uitkom by kenners wat jou MIV- en vigsinligting-opleiding vir jou werksmag kan instel, met die uiteensetting van die belangrikste kwessies wat met MIV-berading en -toetse te doen het. Die oogmerk hiermee is om in te lig en om waninligting reg te stel, terwyl indiwidue aangemoedig word om hulle eie houdings en gedrag te ondersoek sodat hulle 'n ingeligte besluit kan neem oor of hulle 'n MIV-toets moet ondergaan of nie.
Jy moet duidelik uiteensit wat jou beleid is wat MIV-positiewe personeel betref wat op alle stadiums van die infeksie is en wat die implikasies is vir ander personeellede en die maatskappy. Die doel van 'n MIV- en vigsprogram moet insluit die beperking van die gevaar van besetting sowel as om reeds-besmette personeel gesond te hou.
Volgens wet mag werknemers se diens nie beëindig te word net omdat hulle MIV-positief is nie. Solank hulle fiks genoeg is om hulle pligte uit te voer het hulle die reg om in diens te bly. Net as hulle in 'n gevorderde stadium van die siekte is, wat hulle erg affekteer, kan dit geregverdig wees om hulle van die werk af te sit op grond van ongeskiktheid en in daardie stadium sal hulle geregtig wees op die normale ooreengekome voordele. Personeellede mag ook nie weier om te werk saam met kollegas wat hulle MIV-positiewe status onthul het nie.
Beperkte ruimte laat ons net toe om sommige van die betrokke kwessies te noem. Vir hulp in die toekoms stel ons voor dat jy in verbinding tree met een van die organisasies wat raad en berading verskaf vir klein- en mediumgrootte ondernemings. Inligting is beskikbaar van ATICC.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.16.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Vraag: Ek beplan om 'n MIV-toets te ondergaan. Moet ek alleen gaan of behoort ek my seksmaat saam met my te neem As my maat saamgaan, sal ek die besonderhede van my seksuele geskiedenis in sy teenwoordigheid moet onthul Is daar omstandighede waarin dit raadsaam kan wees om alleen te gaan?
Antwoord: As jou seksmaat instem om saam met jou te gaan en ook instem om getoets te word, is dit gewoonlik die beste scenario. Een van die groot oogmerke van vrywillige berading en toetse (VBT) is om MIV-besmetting te voorkom deur gedragsverandering. Wêreldwye navorsing het getoon dat wanneer beide maats terselfdertyd getoets word, die waarskynlikheid dat 'n MIV-negatiewe status gehandhaaf sal word, aansienlik toeneem. Een van die redes hiervoor is dat deur saam getoets te word, julle jul toewyding aan mekaar se welsyn toon.
In werklikheid bring julle die kwessie na vore van vertroue en van in staat te wees om op mekaar staat te maak om nie die welstand van die verhouding in gevaar te stel nie.
Dit beteken egter nie dat die maats saam berading ontvang nie. Inteendeel, dit is baie belangrik dat mense afsondelik berading kry voordat hulle die toets ondergaan sodat 'n volledige beoordeling gedoen kan word van die unieke risikofaktore wat op elke indiwidu van toepassing is. Dié bespreking word heeltemal vertroulik gehou. Uitslae word ook indiwidueel gegee om mense wat MIV-positief bevind word in staat te stel om te besluit hoe om ten beste die kennis te hanteer. By ATICC word mense die geleentheid gegee, as hulle dit sou verkies, om hulle uitslae saam te bespreek voor hulle berader(s). Dit stel maats in staat om toekomstige voorkomingsmaatreëls en ander belangrike kwessies soos vertroue te ondersoek.
Soms is net een maat se toets positief. Sulke verhoudings word MIV-teenstrydig genoem. In sulke gevalle kan bykomende toetse nodig wees om vas te stel of die persoon wie se toets negatief is in die tydperk is wanneer die besmetting nie opgespoor kan word nie (die sogenaamde "venstertydperk"). Voortgesette berading vir die paar help baie in die tyd van onsekerheid. As beide maats se toets positief is, is voortgesette berading natuurlik ook voordelig om hulle te help om die situasie te hanteer.
Daar is egter 'n aantal moontlike situasies waar dit raadsaam sal wees om alleen die VBT te ondergaan. Dit gebeur gewoonlik in verhoudings waar daar 'n mate van wantroue, swak kommunikasie en/of die moontlikheid van mishandeling of geweld is. Daar is natuurlik ook die situasie waar 'n verhouding pas geëindig het, maar daar moet onthou word dat dit nodig is om drie maande lank te wag nadat die aktiewe seksuele verhouding beëindig is voordat 'n toets ondergaan word.
Nog 'n voordeel van gesamentlike toetse vir beide maats is dat as hulle minstens drie maande lank 'n monogame verhouding gehad het, die probleem van die "venstertydperk" van drie maande wegval as beide se toetse negatief is.
ATICC verskaf VBT, sowel as Pareberading deur Sielkundiges wat werk op die gebied van MIV en vigs.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.19.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Vraag: Ek het twee kinders onder 10 en hulle vra dikwels vrae oor baie ingewikkelde sake. Onlangs het hulle vrae oor MIV en vigs baie moeilik geword om te antwoord en ek is nie altyd seker wat om te sê of hoe ek die onderwerp behoort te benader nie. Ek is egter bewus daarvan dat hulle inligting nodig het. Wat moet ek doen?
Antwoord: Wanneer mens met kinders oor moeilike sake praat laat dit ouers dikwels wonder of hulle die vrae voldoende en toepaslik hanteer het. MIV en vigs is sulke ingewikkelde kwessies om oor te praat omdat dit vir almal van ons uitdagings inhou. Wanneer ons oor MIV en vigs begin praat besef ons ook dat dit kan beteken dat ons oor verwante sake soos seks en seksualiteit moet praat.
Jou gevoel is in die kol dat kinders inligting moet hê oor MIV en vigs. Net soos ons ons kinders padreëls leer sodat hulle veilig kan wees en 'n manier kan hê om 'n moontlike gevaarlike situasie te hanteer, moet ons ons kinders leer oor ander moontlike gevaarlike situasies. Ons probeer kinders grootmaak in 'n omgewing waar geweld algemeen is, MIV-besmetting toeneem, dwelms algemeen voorkom en maklik beskikbaar is, en hoë-risiko seksuele aktiwiteit die norm is. Dit alles beteken dat as ons enige van die kwessies wil hanteer en daaroor praat, ons eerstens oop en doeltreffende kommunikasie moet aanmoedig. Dit sal bestaan uit beide die antwoord van vrae sowel as om aandagtig te luister selfs wanneer die onderwerpe onder besprekings nie maklik is om te hanteer nie.
Hoekom is dit belangrik vir ouers om met hulle kinders te kommunikeer oor MIV en vigs?
Wanneer kinders vrae vra is dit omdat hulle vertrou dat jy in staat is om hulle inligting te kan gee. Partykeer sal hulle vrae om ander bronne van inligting wat hulle mag hê te bevestig of te verifieer wat dalk nie noodwendig akkuraat is nie! Hoe ookal, gee dit 'n goeie geleentheid om te begin kommunikeer oor moeilike dinge.
Moenie Paniekerig Raak Nie! Jou kinders sal waarskynlik sommige dinge vra waarop jy nie voorbereid is nie en wat jou ongemaklik kan laat voel. Paniek, wat kan uitloop op geen reaksie of 'n afmaak van die vraag, sal nie help nie. Goeie inligting kan hulle help om veilig te bly en wyse besluite te neem.
Moedig Gesprekke Aan - Wees oop daarvoor om met jou kinders oor allerhande dinge te praat. Gesels, deel, lag, kommunikeer!
Begin Jonk - Hoe vroeër jy begin, hoe makliker is dit. Teen die tyd dat jou kinders tieners is sal hulle voorbereid wees, en minder geneig wees om onwyse keuses te maak.
Wees Sensitief - Respekteer die stadium en ouderdom waarop jou kinders is. Moenie meer inlgiting gee as wat hulle wil hê of nodig het nie. (Bv. 'n 6-jarige en 'n 9-jarige sal verskillende vrae en bekommernisse hê). As jy nie seker is nie, vra raad. Moenie aanhou praat nadat hulle opgehou luister het nie.
Begin Gesprekke - Skep 'n atmosfeer van vertroue en kommunikasie. Kry maniere om oor moeilike dinge te praat NOU!
Praat Dikwels - 'n Eenkeer-in-'n-leeftyd sekspraatjie sal nie jou kinders al die inligting gee wat hulle nodig het nie. Herhaal jouself. Maak seker dat hulle verstaan wat jy sê. Kinders moet dinge oor en oor hoor om te leer.
Wees Eerlik - As jy nie weet wat die antwoord is nie, sê so. Maar probeer dit sê op 'n manier wat nie die kommunikasie beëindig nie. Miskien kan jy voorstel dat die kind moet praat met 'n familielid of 'n gesondheidswerker. Nog beter, bied aan om saam te gaan! Probeer om saam met jou kinders te leer.
Maak seker dat Jy toegerus is! Jy kan nie altyd voorspel wanneer 'n moeilike onderwerp sal opduik nie. Jy moet egter die feite hê oor MIV en vigs en moet gemaklik voel daaroor om oor moeilike dinge te praat.
Aangepas uit: Helder en Duidelik - wenke oor hoe om met jou kinders te praat oor moeilike dinge!
Daar is baie bronne wat jy kan raadpleeg om jou by te staan.
Love Life, (011) 327 6863 of www.lovelife.org.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Vraag: Ek wil 'n vigstoets laat doen maar ek hoor ek sal berading moet kry voordat ek getoets kan word. Is dit nodig?
Antwoord: Die wet laat nie toe dat 'n MIV-toets gedoen word as jy nie vooraf ten volle ingelig is nie. Die doel met die berading is om jou genoeg inligting te gee sodat jy kan besluit of jy gereed is vir die toets en die moontlike gevolge daarvan. Dit stel jou in staat om wat bekend staan as "ingeligte toestemming" te gee.
Voor-toets berading is ook nodig om die tydsberekening van die toets reg te kry sodat seker gemaak kan word dat jy 'n betroubare uitslag kry.
As 'n toets te gou na risiko-gedrag gedoen word, kan die toets dalk nie 'n akkurate uitslag gee nie. As jy byvoorbeeld binne die vorige 13 weke onbeskermde seks gehad het en dalk op een van die geleenthede besmet is, sal dit te gou wees om 'n toets te doen wat kan aandui of jy die virus onder lede het. Dit staan as die "Venstertydperk" bekend.
Die doel met die toets is om vas te stel of daar "teenliggaampies" teen MIV in die bloed is. As die liggaam selle vervaardig het (wat as teenliggaampies bekend staan) om die virus te bestry, wys dit dat die virus die liggaam binnegedring het. Dit neem egter tot 13 weke van die datum van besmetting voordat die teenliggaampies opgespoor kan word. Dit is dus nodig om te wag dat dié tydperk verbygaan om seker te maak dat die toetsuitslag betroubaar is.
Vir jou om te kan vasstel of jy in gevaar is, moet jy eers weet van die verskillende maniere waarop jy besmet kan raak en wat die betrokke grade van gevaar is. Sommige mense dink byvoorbeeld dat 'n 'droë' soen gevaarlik is, terwyl dit nie is nie. Deur te verduidelik wat gevaarlike gedrag is en wat nie, stel ons jou in staat om te beoordeel wanneer jy laas die gevaar geloop het en wat jou totale graad van gevaar is. In sommige gevalle word vasgestel dat 'n toets waarskynlik nie nodig is nie. In ander gevalle behoort 'n toets uitgestel te word, as jy byvoorbeeld in die Venstertydperk is.
Berading behels dat jy oor seksualiteit en jou seksuele gedrag moet praat, maar beraders laat dit gewoonlik aan jou oor om te besluit wat jy oor jouself bekend wil maak. Hou in gedagte dat die doel is om jou 'n resultaat te gee waarop jy kan staatmaak. Ons gebruik ook die beradingsessie om inligting oor doeltreffende voorkomingsmaatreëls te gee. Die toetse self is baie betroubaar. Maar dit is noodsaaklik dat dit op die regte tyd gedoen word, en baie hang dus af van of die inligting wat jy verskaf oor die tydsberekening en aard van jou risikogedrag akkuraat is. As jy inligting weerhou kan dit net die betroubaarheid van die toets ondermyn.
As jy nie in die Venstertydperk is nie en jou toets is "Negatief", is die uitslag betroubaar en is jy NIE met MIV besmet nie. As jou toets egter wys dat jy met MIV besmet is, sal 'n tweede, of bevestigende, toets gedoen word om enige moontlike fout uit te skakel, hoewel ons ondervinding tot dusver wys dat die tweede toets sonder uitsondering die eerste toets se uitslag bevestig. As jou MIV-toets positief is, beteken dit nie noodwendig dat jy vigs het nie, maar dit beteken wel dat jy ander mense kan besmet. 'n Positiewe uitslag sal natuurlik baie kwessies na vore bring. By die ATICC-diens kan ons tot ses na-toetssessies verskaf om mense wie se toetse positief is en hulle maats te steun. Dié sessies word behartig deur geregistreerde sielkundiges met aansienlike ondervinding op die gebied. Dit is gratis en alle berading is streng vertroulik.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.21.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Vraag: My kind, wat vyf is, het onlangs die plaaslike speelskool begin bywoon. Ek het al so baie dinge gehoor oor MIV en vigs, die nuutste is dat al hoe meer kinders besmet word. Wat is die kanse dat my kind MIV en vigs by die speelskool kan opdoen?
Antwoord: MIV en vigs word dikwels verbind met en oor gedink as 'n kommer en kwessie vir volwassenes. Oor die afgelope dekade het kinders aandag gekry wat MIV en vigs betref, maar nie net as dié wat daardeur geraak word nie, maar ook as dié wat die gevaar van besmetting loop.
Om jou vrese te besweer is dit nodig om te sê dat die grootste gevaar van oordrag van MIV in kinders deur vertikale infeksie is. Dit beteken dat tydens haar swangerskap en met die geboorteproses, 'n MIV-positiewe ma die gevaar loop om die virus aan haar baba oor te dra. Sommige studies dui aan dat babas besmet kan word wanneer hulle geborsvoed word deur 'n MIV-positiewe ma. Ander bronne van MIV-besmetting in kinders is deur kinder seksuele mishandeling en deur mense wat besmet is te versorg (dit is gewoonlik die geval met ouer kinders).
Toenemende navorsing op die gebied van MIV en vigs en kinders toon dat kinders wat vertikaal besmet is, dikwels puberteit bereik en dat dié kinders meer sigbaar geraak het op sekere plekke.
Wat jy dalk raakgeloop het wat die toename in die aantal besmette kinders betref is waarna verwys word as langtermyn vorderaars. Dit is kinders wat vertikaal besmet is en jare lank met die virus saamleef voordat hulle siek word en aan die siekte beswyk.
Dit is kinders wat met MIV besmet is wat relatief gesond bly en wat hulle kinderjare oorleef. Hulle is dus in staat om die meeste dinge te doen wat "normale" kinders doen, byvoorbeeld, skoolgaan, vriende hê, speletjies en sport speel, ens.
Daar is ook dié na wie verwys word as korttermyn vorderaars. Dit is MIV-positiewe kinders wat ook deur vertikale oordrag besmet word, maar weens erg-verswakte immuunstelsels kort na geboorte siek word. Binne die eerste jaar doen hulle gewoonlik talle siektes op en leef dikwels net tot ongeveer die ouderdom van 5. Tydens dié paar jaar vereis hulle dikwels, weens verswakte gesondheid en funksionering, baie meer aandag en is gewoonlik nie in staat om met dieselfde vryheid te ontwikkel as ander kinders van dieselfde ouderdom nie. Dit is dikwels onwaarskynlik dat "stadige-vorderaars" speelskool toe sal gaan.
Met dit in gedagte is dit belangrik om te sê dat terwyl kinders soms rowwe speletjies speel, die kans dat hulle by die speelskool besmet sal raak, baie skraal is.
MIV word oorgedra deur liggaamsvloeistowwe, hoofsaaklik bloed.
Die bostaande lyk na aktiwiteite waaraan volwassenes blootgestel word en/of ervaar.
Die hooffaktor is egter blootstelling aan bloed, omdat dié liggaamsvloeistof die mees "gekonsentreerd" is met MIV.
Kinders, wat nuuskierig is, kan bekommerd wees oor hulle vriende of iemand wat hulleself seergemaak het en bloei, maar is nie so nuuskierig dat hulle bloed sal hanteer nie. Net om bloed te sien is genoeg om kinders natuurlik versigtig te maak.
Maar soos ons kinders ander belangrike dinge leer, soos hulle adres, telefoonnommers, hoe om die straat oor te steek, sodat hulle veilig kan wees, behoort ons ook ons kinders te leer hoe om hulleself te beskerm wat MIV betref. Natuurlik moet dit, soos alle ingewikkelde dinge wat ons ons kinders leer, ouderdom-toepaslik wees.
Dit sal daarom op "speelskool"-ouderdom nuttig wees om ons kinders te leer wat om te doen wanneer daar blootstelling aan bloed is.
Dit is egter ironies dat dit die besmette kind, eerder as die onbesmette kind is wat die groter gevaar loop om siek te word van gedeelte kontak. Speelskole is dikwels plekke waar talle kieme voorkom. Die besmette kind se verswakte immuniteit plaas haar/hom in 'n kwesbare posisie om baie siek te word van 'n kiem wat hulle opdoen wat die onbesmette kind se immuunstelsel in staat sal wees om redelik maklik te beveg.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Vraag: Ek is swanger en MIV-positief. Kan ek my baba borsvoed Dit is my tweede baba en ek het my eerste een geborsvoed. Nou is ek verward omdat ek niemand van my MIV-status vertel het nie en mense hoor sê het dat babas besmet kan word deur borsvoeding as hulle ma's MIV-positief is. Ek het berading gekry en van die MNKO-program gehoor, maar ek is nog deurmekaar?
Antwoord: Dis te verstane dat jy bekommerd is oor die borsvoeding van jou baba as jy MIV-positief is. Dit is belangrik dat jy jou moet toespits op wat die beste is vir jou baba en om te verseker dat die kanse dat jou baba besmet word, beperk word. Om inligting oor jou MIV-status met ander mense te deel is heeltemal jou eie keuse.
As jy deur die Berader oor die Ma-na-Kind-Oordragprogram ingelig is, is dit belangrik dat jy al die voedingskeuses oorweeg en die een kies wat jou baba die beste pas, volgens jou omstandighede. Ek weet nie hoeveel jy van jou eerste beradingsessie onthou nie, maar jy moet kies om óf uitsluitlik te borsvoed óf jou baba formulevoeding te gee. Uitsluitlike borsvoeding beteken dat net borsmelk en niks anders as borsmelk gegee moet word nie (behalwe miskien voorgeskrewe medisyne van die kliniek). Geen water, formule, sappe, krampwater of selfs 'n fopspeen nie. Al dié goed saam met borsmelk maak GEMENGDE VOEDING uit en dit kan die baba skaad.
As jy besluit om eksklusief te borsvoed, moet dit nie vir langer as vier maande gedoen word nie en aan die einde van die vier maande moet jy dadelik ophou borsvoed en die baba na formule oorskakel. Formulevoeding kan jy vir die volgende twee maande by jou plaaslike babakliniek kry totdat die baba ses maande oud is. As jy eers van borsvoeding na formulevoeding oorgeskakel het, moet jy NOOIT weer die baba op die bors terugsit nie. Dit sal gemengde voeding wees en kan veroorsaak dat die baba MIV-positief raak.
Die belangrike ding van borsmelk is die eerste melk wat die ma produseer, wat Colostrum genoem word. Dit voer die baba se maag en ingewande uit en beskerm die baba teen infeksies. Borsmelk bevat ook al die voedingstowwe wat die baba nodig het. Dit is altyd teen die regte temperatuur, is maklik beskikbaar (hoe meer jy borsvoed, hoe meer melk produseer jy), en dit spaar ook tyd. Jy moet die basiese higiënebeginsels van die skoonmaak van jou tepels voordat jy borsvoed onthou. Jy moet seker maak dat die baba die tepel reg vat sodat jy gebarste tepels kan vermy, wat afgesien daarvan dat dit seer is, die baba aan MIV kan blootstel. As jy 'n gebarste tepel ontwikkel moet jy ophou om van daardie bors af te voed. Gebruik eerder die ander bors en kry dadelik mediese hulp. Kontak asseblief jou babakliniek of vroedvrou dadelik.
Wat die baba betref, as die baba 'n infeksie het (mondsproei, 'n maagaandoening, ensovoorts), moet jy die baba dadelik na die kliniek neem omdat die baba die gevaar loop om met MIV besmet te raak. Van die ouderdom van ses maande af kan die baba vaste kos begin kry soos deur die kliniek aanbeveel word.
Dit bring my by die tweede voedingskeuse, Formulevoeding. As jy jou baba formulevoeding gee, moet hy of sy ses maande lank net formulevoeding kry. Jy moet seker maak dat jy nadat jy gekraam het genoeg formule het tot jou eerste besoek aan die babakliniek. By die babakliniek sal jy gereeld ses maand lank formulevoeding kry.
Die belangrikste ding wat jy oor formule moet onthou is om dit presies soos aangedui volgens die gewig en ouderdom van jou baba aan te maak. Enige afwyking kan veroorsaak dat jou baba siek word. As jy jou baba formulevoeding gee, is die aanbevole manier om dit te doen met 'n voedingskoppie. Jy sal by die kliniek gewys word hoe om dit te doen. Dit is absoluut noodsaaklik dat jy die koppie en lepel wat jy gebruik deeglik moet skoonmaak om te keer dat die baba infeksies opdoen. Die formule van keuse is 'n melkvrye produk wat sal help om jou baba te beskerm teen allergië soos dié wat kan uitloop op toestande soos asma, hooikoors, ensovoorts. As jy nie die aanwysings op die blik volg nie, kan jy die baba ondervoed of oorvoed, wat komplikasies kan veroorsaak soos wanvoeding, ontwatering, hardlywiheid, ensovoorts. Die baba behoort na ses maande vaste kos te begin eet, of jy nou borsvoeding of formulevoeding gebruik.
Jy sal moet besluit watter opsie die beste vir jou is. Die gevaar van MIV-oordrag sal verminder word as jy jou baba vir niks langer as vier maande nie borsvoed. Formulevoeding beteken dat die baba nie die gevaar sal loop om met MIV besmet te word nie, maar daar is die gevaar van ander infeksies soos gastro-enteritis, griep, ensovoorts.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Vraag: Kan mens met MIV besmet word deur 'n persoon met MIV en vigs te omhels, eetgerei te deel, badhandoeke te deel, openbare toilette te gebruik, deur 'n hond gebyt te word, deur 'n muskietbyt of deur saam met iemand te werk wat MIV en vigs het?
Enige sosiale kontak met 'n MIV-besmette mens hou geen gevaar van besmetting met MIV en vigs vir onbesmette mense in nie. Hoewel MIV aangetref is in liggaamsvloeistowwe soos spoeg en uriene, is daar geen wetenskaplike bewyse wat toon dat dié vloeistowwe die oordrag van MIV veroorsaak nie.
Daar is geen bekende gevaar van oordrag deur sweet, trane, asemhalingsdruppels, swembadwater, gesamentlike badwater, kos of drinkwater nie.
Data is oor vier jaar ingesamel van meer as 16 000 mense met MIV en vigs met familielede en gesondheidsorgwerkers wat hulle versorg het. Tot dusver is nie een van hulle met MIV besmet deur dié daaglikse sosiale kontak nie. Dit vereis gewoonlik onbeskermde, penetrerende seksuele kontak of gebreekte vel voordat dit gebeur. Heel vel bly die beste weerstand teen die virus.
Dit is hoekom 'n handdruk met mense met MIV nie die virus versprei nie. As dit nie waar was nie, sou baie meer mense MIV gehad het.
Dokters, verpleërs, onderwysers, kollegas, vriende en familie raak almal aan mense met MIV en kry nie die virus nie, tensy hulle onbeskermde seks het of naalde met hulle deel.
Mense met MIV kan vir ander mense kos voorberei sonder die gevaar dat die infeksie oorgedra sal word. Die virus versprei nie op deurknoppe, toetsborde, telefone of enigiets anders waaraan iemand met MIV geraak het, of deur kos wat voorberei is deur iemand wat MIV het nie.
Niemand het nog ooit besmet geraak deur sigarette te deel, op genies te word, of gespoeg te word deur iemand wat MIV het nie. Masels en waterpokkies word deur die lug versprei, maar MIV word nie deur die lug of insekte soos muskiete of vlooie oorgedra nie. Verkoue en griep kan ernstig wees vir iemand wat MIV en vigs het. Moet nooit iemand wat waterpokkies of masels het toelaat om die kamer in te kom waar iemand wat met MIV en vigs verpleeg word wanneer hulle siek is nie.
Alkohol of dwelmmisbruik beïnvloed mense se vermoë om besluite te neem en maak dit meer waarskynlik dat 'n mens nie helder sal dink nie en meer geneig sal wees om dinge te doen wat hulle in gevaar stel om MIV op te doen, soos om naalde te deel of onbeskermde seks te hê.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.9.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Kwelvrae oor MIV en Vigs &gt Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Vraag: Ek wil navraag doen oor die dieet wat die minister van gesondheid "voorgeskryf of aanbeveel" het en onlangs in die nuus was. Ek is verward oor die teenstrydige berigte oor die uitwerking en die blywende voordele van die dieet vir mense wat met MIV en vigs leef. Ons het in die media verneem dat dit die "ingeligte keuse" van behandeling behoort te wees vir mense wat met MIV en vigs leef, in teenstelling met teen-retrovirale middels. Watter bewyse is daar dat enige van dié kos deurlopend die immuunrespons verbeter Is menslike studies uitgevoer Hoe doeltreffend is 'n dieet van fyngemaakte of gerasperde suurlemoen, gemeng met hoë-gehalte olyfolie en water, fyngemaakte knoffel en gemmer, spinasie, beet en vitamienaanvullings?
Antwoord: Waar proefnemings op mense uitgevoer is, is die uitslae wat dieetkundige programme as medisinale alternatiewe betref nog weersprekend en nie afdoende nie. ¹ Die wetenskaplike gemeenskap staan goeie voeding en TRM's voor.
Wat sê die literatuur oor die kos?
Vars knoffel bevat uitstekende swamwerende en anti-bakteriese eienskappe; dit balanseer ook glo bloeddruk en verlaag cholesterol. Volgens van die literatuur is knoffel egter gesond as dit in groot hoeveelhede geneem word.
Wetenskaplike bronne sê knoffelpoeier kan die maagslymvlies beskadig en dat knoffelaanvullings, as dit langer as twee maande geneem word, bloedingstyd kan verleng (inmeng met stolling) en dat daar 'n wisselwerking met TRM's kan wees.
Soos knoffel, help uie ook om infeksie te bestry. In een studie het uie en olyfolie egter nie enige verbetering getoon aan die immuunstelsel van mense wat met MIV en vigs leef nie. (MMMVL's), en in werklikheid het dit gelyk of dit die intree van vigs versnel. Volgens die literatuur kan die inneem van groot hoeveelhede uie chroniese diarree en ingewandsuitsetting veroorsaak. ³ Uie, sowel as die Afrika-aartappel waarvoor vroeër voorspraak gemaak is, is blykbaar uitgelaat uit die dieet wat in jou vraag aangegee word.
Gemengde sukses is met die Afrika-aartappel (Hypoxis) bereik. Aanvanklike studies wat onderneem is, het belowende resultate getoon met MMMVL's wat nie oorgegaan het tot vigs nie. In 'n studie oor die veiligheid en doeltreffendheid van Hypoxis, het die meerderheid pasiënte ernstige beenmurgonderdrukking ontwikkel en die studie moes na agt weke beëindig word.
Om een maal 'n dag suurlemoensap (2 eetlepels) en olyfolie (1 eetlepel) te drink wakker na berig word die eetlus en energievlakke aan en help vir geswelde limfkliere.
Die meeste bronne beveel 'n goeie multivitamiene aan as jy, weens naarheid en diarree, nie genoeg kos vir jou liggaam se behoeftes kan eet nie. 'n Gebalanseerde dieet - vrugte en groente (wat beet, spinasie en gemmer insluit), neute en sade, graan, seekos, vleis, hoender en suiwelprodukte - is egter nog die beste bron van vitamiene en minerale. Maak asseblief seker dat vleis en vis deeglik gaar is voordat dit deur MMMVL's geëet word.
Die meeste kosse het voordelige eienskappe, maar immuun-versterkende kos, vitamienes en aanvullings kan, as dit in groot hoeveelhede geneem word, selfs op 'n gesonde persoon 'n negatiewe uitwerking hê. Die immuunstelsel van 'n persoon met MIV is op loop, en die uitwerking kan selfs groter wees as wat verwag is. Sommige voedingstowwe gee die immuunstelsel 'n hupstoot en verhoog die vermeerdering van MIV in die liggaam. Aanvullings kan ook met TRM's inmeng en dit is absoluut noodsaaklik om jou gesondheidsorgspan in te lig oor enige medikasie, kruiemiddels, homeopatiese middels of enige ander stowwe wat jy neem. Terwyl die CD4-seltelling net 'n aanduiding is van die liggaam se immuunstelsel, het die verslag oor die CD4-seltellings wat verbeter het in twee persone op die bogenoemde dieet dalk 'n vals indruk geskep. Die CD4-telling kan met tot 80 punte fluktueer aan beide kante weens invloede soos die tyd van die dag, die vorige maaltyd, 'n infeksie of 'n verandering van bui. In beide die twee persone het die nuwe CD4-seltelling met minder as 80 punte verbeter.
Dit is miskien die beste om versigtig te wees en die mees gebalanseerde manier te kry, en een wat jou behoeftes die beste pas, om die siekte te hanteer. Dit is belangrik om seker te maak dat al die kos wat vir MMMVL's voorberei is, higiënies hanteer is om infeksies te vermy.
² Positive Health deur Neil M. Orr. [2000].
³ HIV/AIDS Primary Health Care deur Clive Evian. 4de uitgawe. Johannesburg: Jacana Educational, 2003.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.87102.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument beantwoord kwelvrae wat dikwels in gemeenskapskoerante verskyn.
Hoe Vertel Ek My Dogter Van My MIV-status?
Is Berading Nodig Voordat Mens 'n Vigstoets Ondergaan?
Kan ek my Baba Borsvoed as ek MIV-positief is?
Is dit Moontlik om deur Orale Seks met MIV Besmet te Word?
Kan Mens Voorkom dat jy MIV-besmetting deur Orale Seks Opdoen?
Wat Is Teen-retrovirale Terapie Hoe Werk Dit?
Hoekom Lyk dit of Swart Vroue in Suid-Afrika Meer Kwesbaar is vir MIV-besmetting as Enigeen Anders?
Kan Mens deur Sosiale Kontak met MIV Besmet Word?
Watter Bewyse is daar dat Goeie Voeding Deurlopend die Immuunrespons Verbeter?
Kan ek Daarop Aandring dat Iemand 'n MIV-toets moet Ondergaan Voordat ek Hom of Haar Aanstel?
Hoe kan ek my Vriendin Ondersteun wat met MIV en Vigs Leef?
Hoe Verwerk ek 'n Vigssterfte?
Wat Moet ek Oorweeg Voordat ek my MIV-positiewe Status aan Nabye Vriende en Familie Onthul?
Hoekom Moet jy Altyd Kondome Gebruik Terwyl jy Teenretrovirale Middels Neem?
Watter Raad en Berading oor MIV en Vigs is Beskikbaar vir Klein- en Mediumgrootte Ondernemings?
Moet ek Alleen Gaan of Behoort ek my Seksmaat Saam met my te Neem vir 'n MIV-toets?
Hoe Werk die Regering se TRV-program en Waar kan ek die Medisyne in die Hande Kry?
My MIV-toets was in 1998 toe ek TB gehad het Positief. Behoort ek Nou met TRV's te Begin?
Hoe Praat ek met my Kinders oor MIV en Vigs?
Kan my Kinders Toevallig MIV Opdoen?
Wat is die Kanse dat my Kind MIV en Vigs by die Speelskool kan Opdoen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.K.95065.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > K > Krediet en Lenings &gt Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
As jy op krediet koop, bly die krediteur gewoonlik die eienaar van die goed wat jy gekoop het totdat jy al die paaiemente afbetaal het.
Dit beteken as jy nie jou maandelikse paaiemente kan betaal nie, kan die krediteur die items herinbesitneem.
Die krediteur kan net met jou toestemming die item terugneem (dit staan as "vrywillige teruggawe" bekend), behalwe as hy 'n hofbevel het.
As die krediteure jou wil dwing om die items terug te gee, sal hulle 'n hofbevel nodig het. Voordat hulle so 'n bevel kan kry, moet die krediteure vir jou 'n geregistreerde brief stuur wat jou maan dat die paaiemente agterstallig is en dat die uitstaande bedrag binne 30 dae betaal moet word. As jy voorheen agterstallig geraak het met betaling en 'n eisbrief gekry het, en jy weer agterstallig raak, sal die krediteure 'n eisbrief stuur wat jou 14 dae tyd sal gee om die agterstallige paaiemente te betaal. As jy steeds nie betaal nie, kan die verkoper 'n hofbevel kry om die goed terug te neem.
As 'n dagvaarding op jou bedien word, sal jy 'n geskrewe pleitdooi by die hof moet indien, of 'n beëdigde verklaring wat dit teenstaan moet indien, waarin jy verduidelik waarom jy nie die bedrag betaal het nie (die krediteur kan byvoorbeeld meer van jou eis as wat jy in werklikheid skuld). Sake word gewoonlik sonder 'n hofsaak geskik, maar as dit nie geskik word nie en jy hof toe wil gaan om jouself te verdedig, moet jy 'n Kennisgewing van Voorneme om te Verdedig indien. As die saak verhoor word en jy nie jouself verdedig nie of as die hof dink dat jou optrede nie geregverdig is nie, kan die hof 'n bevel uitreik wat die krediteur die mag gee om die items terug te neem.
Die Balju van die hof is daarvoor verantwoordelik om die goedere herinbesit te neem. Dié amptenaar sal die hofbevel aan jou wys en kan dan die items wegneem. As die balju 'n hofbevel het, moet jy (of enigiemand anders wat op daardie tydstip in die huis woon) hulle toelaat om die huis in te kom en die goed weg te neem.
Partykeer wil die krediteure nie die items terug hê nie en sal hulle 'n dagvaarding teen jou uitreik om die geld terug te kry. In dié geval sal die krediteure moet verduidelik hoekom hulle nie die goed kan terugeis nie.
Sal die paaiemente wat jy reeds betaal het, terugbetaal word as die goed herinbesitgeneem word Die waarde van die goed het waarskynlik verminder vandat jy dit gekoop het, omdat dit nie meer splinternuut is nie. Afhangende van die waarde van die herinbesitgenome goed, kan jy dalk 'n terugbetaling kry (as die waarde van die item plus die bedrag wat jy reeds betaal het meer is as wat jy oorspronklik geskuld het, sal die verskil aan jou uitbetaal word. Maar as die goedere minder werd is as die bedrag wat jy nog skuld, sal jy die krediteure nog geld skuld)?
As iemand (soos 'n skuldherwinningsagent) gestuur is om skuld van jou te eis en onbehoorlik optree, kan jy 'n klagte lê by die Raad vir Skuldinvorderaars (alle skuldinvorderaars moet by die raad geregistreer wees).
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat is Mikro-Finansiering?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.L.128577.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle ondernemings moet belasting betaal. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het volledige inligting vir klein ondernemings oor hoe om belasting te betaal, sowel as inligting oor die verskeie belastingaansporingsmaatreëls wat ingestel is om kleinsake in Suid-Afrika aan te spoor. Besoek die SAID-webwerf vir meer inligting. Kyk veral na die SAID KMMO Vrae wat Dikwels Gevra Word (in die Oor Ons-afdeling) en die Belastinggids vir Klein Ondernemings 2005/2006.
Alle werkgewers en hulle werknemers moet bydraes maak aan die Werkloosheidsversekeringsfonds. Kry meer inligting oor werkloosheidsversekering of besoek die Departement van Arbeid se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.L.128577.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n klein onderneming op die been bring of bestuur, moet jy bewus wees van die talle wette wat jou onderneming raak. Dié gids omskryf die onderskeie regskwessies wat klein ondernemings in ag moet neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.M.115549.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié feiteblad verduidelik wat Multi-Middel Weerstandige TB is en verskaf inligting oor die behandeling en voorkoming daarvan.
Multi-Middel Weerstandige TB, soos "Gewone" TB, kan voorkom en behandelword. Deur vroeg aan te meld by 'n plaaslike gesondheidsgerief en vol te hou met die voorgeskrewe behandeling sal die verdere verspreiding van die siekte gekeer word.
Moedig almal wat meer as 2 weke lank hoes aan om getoets te word vir TB en almal wat behandeling kry om hulle behandeling te voltooi.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Wat is die simptome (klagtes) van mense met MMW TB?
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer 'n uitbraak van MMV TB voorkom, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
Multi-Middel Weerstandige TB (of MMW TB) is 'n vorm van TB wat veroorsaak word deur bakterië (kieme) wat weerstand bied teen die normale dwelms wat gebruik word om "gewone" TB te behandel. Met ander woorde, die normale dwelms wat ons gebruik om "gewone" TB te behandel sal nie werk nie.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Die Wes-Kaap Provinsie het 'n relatief lae voorkoms van MMW TB, vergeleke met ander provinsies en ander plekke ter wêreld.
Van al die mense wat vir die eerste keer gediagnoseer word met TB, sal 1% (1 uit 100) MMW TB hê, en van al die mense wat gediagnoseer word met TB nadat hulle voorheen teen TB behandel is, sal 4% (4 uit 100) MMW TB hê.
Meer as 44, 000 mense is in 2004 gediagnoseer met TB in die Wes-Kaap.
Dit beteken dat hoewel die voorkoms van MMW TB laag is in die Provinsie, is daar nog 'n groot aantal mense wat elke jaar in die provinsie gediagnoseer word met MMW TB.
Tussen 450 en 600 nuwe gevalle van MMW TB word jaarliks in die Wes-Kaap gediagnoseer.
MMW TB word veroorsaak deur die ontwikkeling van TB-bakterië wat weerstandig geword het teen gewone TB-middels. Dit gebeur as gevolg van onvoldoende of ongereelde bestuur van "gewone" TB, of deur die gebruik van die verkeerde dwelmkombinasies of deur die gebruik van enkele middels vir "gewone" TB, klinieke wie se dwelmvoorrade opraak, onvoldoende berading van pasiënte wat daartoe lei dat pasiënte nie hulle behandeling reg neem nie (swak behandelingsvolhouding) of pasiënte wat nie terugkom vir behandeling nie (behandelingsversuim).
Die meeste gevalle van MMW TB sal ontwikkel as gevolg van swak volhouding aan die behandeling vir "gewone" TB; dit is egter moontlik vir iemand wat nog nooit voorheen TB gehad het of daarteen behandel is om besmet te word met bakterië wat reeds weerstandig is teen gewone TB-middels, as hulle in nabye kontak was met iemand met MMW TB.
Enigeen wat blootgestel is aan MMW TB kan gevaar loop om dit op te doen. Die meeste mense wat sterk immuunstelsels het sal nie die siekte ontwikkel nie omdat hulle liggame se immuunstelsel die besmetting kan beveg.
Mense wat 'n groter gevaar loop om "gewone" TB op te doen, loop ook 'n groter gevaar van MMW TB.
Mense met middelmisbruikprobleme, bv. alkoholisme of dwelmmisbruik.
Daar is geen bewyse dat dit makliker is om MMW TB te kry as gewone TB nie.
TB van die longe is relatief meer aansteeklik as TB wat ander organe/stelsels van die liggaam raak, omdat die bakterië uitgeskei en versprei kan word deur druppels in die lug.
Wat is die simptome (klagtes) van iemand net MMW TB?
n aanhoudende gehoes wat meer as 2 weke lank pla.
Die hoes kan produktief en bloedbesmeer wees, borspyn, gewigsverlies en verlies aan aptyt en nagsweet.
As iemand voordoen met simptome van TB, of daar gevind word dat sy of hy in nabye kontak is met iemand met TB, sal kliniekpersoneel die persoon vra om twee sputum-(spoeg)monsters (slym wat uitgehoes word) te gee, wat na die laboratorium gestuur sal word om onder 'n mikroskoop getoets te word. By die normale toetse wat gedoen word vir TB, word bykomende toetse, wat kultuur- en sensitiwiteitstoetse genoem word, gedoen op die sputummonsters van mense wat dalk MMW TB kan hê. Dié gespesialiseerde toetse neem drie tot vier weke om die groei aan te dui van die weerstandige TB-basille, en om te sien watter middels sal werk teen die bakterië. Daarby kan bors-X-strale onder sekere omstandighede geneem word om die omvang vas te stel van enige longskade en vir toekomstige monitering van die reaksie op behandeling.
MMW TB is moeiliker om te behandel as gewone TB, omdat die TB-basille weerstand bied teen die middels wat gebruik word om gewone TB te behandel. "Tweede linie" TB-middels word gebruik, wat minder doeltreffend is en meer newe-effekte het. Die uitkoms van behandeling is nie so goed soos dié met middelsensitiewe TB nie, deels omdat MMW TB geneig is om voor te kom by mense met erge longskade wat reeds lank op en af van TB-behandeling was. As dit vroeg gediagnoseer word is die kanse op genesing baie beter. Gemiddeld sal minder as 50% van die mense met MMW TB genees word, en omtrent 30% sal sterf voordat die behandeling voltooi is.
Pasiënte met MMW TB sal minstens 5 verskillende middels moet neem, waaronder 'n daaglikse inspuiting vir 4 maande 5 dae 'n week. In dié tyd word die meeste pasiënte met MMW TB in 'n hospitaal opgeneem sodat hulle goed dopgehou kan word vir volhouding aan die behandeling en om enige newe-effekte te monitor.
Daarna sal pasiënte minstens 3 verskillende middels moet neem vir 'n verdere 12- 16 maande, 5 dae 'n week.
Behandeling neem dus baie langer as met "gewone TB" (wat tussen 6 tot 8 maande neem), en kan tot 2 jaar duur. Die lengte van die behandeling is om seker te maak dat die siekte nie terugkeer nie.
Wanneer mens hoes of nies, moet enige mens, veral dié met TB of MMW TB hulle neus en mond met 'n snesie bedek om die verspreiding van basille deur die lug te keer. Pasiënte moet ook nie spoeg in die oop lug/op die grond nie. Goeie ventilasie van huise word sterk aanbeveel, mense word aangemoedig om alle vensters en deure oop te hou. Indien moontlik, beperk langdurige kontak (vermy onder meer die deel van 'n slaapkamer snags) met mense met gewone TB of MMW TB, terwyl hulle sputum positief bly met TB- of MMW TB-basille.
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer die pasiënt gereeld behandel word en nadat die sputum getoets is en wys dat hulle nie meer MMW TB-basille uitskei nie, kan die persoon weer begin werk. Dit neem gewoonlik langer as die gewone tydperk van 2 weke soos met "gewone" TB. Die dokter en TB-verpleërs sal die pasiënt goed dophou en die pasiënt inlig wanneer hulle kan teruggaan werk toe. As die pasiënt beoordeel is en as "fisies onbevoeg" verklaar word deur 'n mediese dokter, kan hulle aansoek doen om 'n tydelike gestremdheidstoelae.
Besmetting met TB vermeerder ook siektes en vordering (morbiditeit) van MIV, waaronder die verhoging van die sterftesyfer (martaliteit) onder MIV-besmette mense. Daarom is dit uiters belangrik dat TB verhoed en/of so vroeg moontlik opgespoor en behandel moet word by MIV-besmette mense.
Dit is belangrik om te onthou dat selfs as iemand MIV-positief is, TB behandel en genees kan word!
Die twee behandelings kan saam geneem word. 'n Ervare mediese dokter moet pasiënte op beide terapië goed dophou.
Die uitbraak van enige siekte is per definisie die voorkoms van meer gevalle van die besondere toestand as wat normaalweg verwag wou word in die besondere omstandighede. Die siektegevalle moet epidemiologies verbind word (dit beteken dat mediese personeel in staat is om definitiewe verbindings tussen gevalle vas te stel), teenoor die toevallige voorkoms.
In die geval van 'n uitbraak van MMW TB, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
As vermoed word dat 'n MMW TB-geval voorkom, word aktiewe gevalle-opsporing onderneem, m.a.w. ons soek aktief na mense wat die infeksie kon opgedoen het voordat hulle siek by gesondheidsgeriewe aanmeld. Dit word gedoen om die moontlike verspreiding van die infeksie deur tot nog toe ongediagnoseerde mense te beperk. Sputumtoetse vir MMW TB word gedoen en gepaste behandeling word in bevestigde gevalle aangebied.
Terselfdertyd behoort die mense verwyder te word uit die gemeenskap totdat hulle behandeling ontvang het en nie langer aansteeklik is nie.
<fn>GOV-ZA. Public_info.M.122521.122521.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publiksie gee inligting oor die indiensneming van mense met gestremdhede vir werkgewers en werknemers.
Baie struikelblokke soos algemene onkunde, vrees en stereotipes het veroorsaak dat daar onregverdige diskriminasie in die gemeenskap en indiensneming is teen mense met gestremdhede. Daarom is hulle 'n aangewese groep kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Minister van Arbeid het derhalwe 'n Goeie Gedragskode vir die Indiensneming van Mense met Gestremdhede goedgekeur kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Kode is 'n riglyn vir werkgewers en werkers om gelyke geleenthede en regverdige behandeling aan te moedig van mense met gestremdhede kragtens die Wet.
Die doel met die Kode is om werkgewers en werkers op te voed en in te lig om hulle regte en verpligtinge te verstaan en sekerheid te bevorder en geskille te verminder sodat mense met gestremdhede doeltreffend hulle regte by die werk kan geniet en uitoefen.
Die Kode het ten doel om bewustheid te help skep van die bydraes wat mense met gestremdhede kan maak en om werkgewers aan te moedig om die vaardighede van sulke mense ten volle te gebruik.
Kragtens die Wet is die klem op die uitwerking van 'n gestremdheid op die persoon wat die werksomgewing betref, en nie op die diagnose of die gestremdheid nie.
as hulle 'n fisiese of geestelike gestremdheid het wat langtermyn is of herhalend voorkom, en wat hulle vooruitsigte op toegang tot of vordeing in indiensneming aansienlik beperk.
Werkgewers moet die mees koste-doeltreffende maatreëls instel wat betref die doeltreffende verwydering van struikelblokke in die uitvoering van die werk, en wat gelyke toegang tot die voordele en geleenthede van indiensneming verseker.
tydens die werwings- en keuringsproses in die werksomgewing in die manier waarop die werk gewoonlik gedoen, beoordeel en vergoed word in die voordele en voorregte van indiensneming.
Werkgewers moet posadvertensies toeganklik maak vir mense met gestremdhede deur die inherente vereistes van die werk uit te ken, die vaardighede en vermoëns wat vereis word duidelik te omskryf en redelike kriteria vir keuring te stel.
Toetse moet voldoen aan die vereistes van die werk en moet relevant en van toepassing wees op die werk waarvoor die persoon getoets word. Werkgewers moet seker maak dat die toetse nie onregverdig voorwaardes uitsluit nie en moet nie bevooroordeeld wees oor hoe en wanneer hulle toegepas, beoordeel en geïnterpreteer word nie.
Toetse om die gesondheidstatus van die persoon vas te stel moet eers uitgevoer word nadat die werkgewer vasgestel het dat die persoon inderwaarheid geskik is om die kernwerksfunksies of -pligte uit te voer en nadat die werksaanbod gedoen is.
Mense met gestremdhede behoort geraadpleeg te word oor hulle loopbaanvordering en moontlike behoeftes en geriewe en materiaal vir opleiding behoort vir hulle toeganklik te wees. Beoordeling van werksprestasie behoort duidelik uitgeken te word en die uitvoer van die kernfunksies van die werk behoort regverdig gemeet en beloon te word.
Werkers wat gestremd raak terwyl hulle werk behoort, waar redelikerwys moontlik, herintegreer te word in die werksmag. As dit redelik is, behoort werkgewers die moontlikheid te ontgin om ander werk, afgeskaalde werk of buigbare werkplasing aan te bied, sodat werkers nie gedwing of aangemoedig word om hulle indiensneming te beëindig nie.
Wanneer werkers gestremd raak weens werksverwante siekte of ongelukke, behoort die werkgewer die werker by te staan om die relevante bystand te kry kragtens die Wet op Vergoeding vir Werksbeserings en -Siektes van die Vergoedingsfonds en om die gepaste voordele te kry kragtens die Werkloosheidsversekeringswet.
Werkgewers moet die vertroulikheid beskerm van inligting wat bekend gemaak is deur 'n werker of posaansoeker met 'n gestremdheid. Hulle moet sorg dat aantekeninge oor private inligting oor die gestremdheid vertroulik en apart van algemene personeelbesonderhede gehou word.
Werkgewers mag nie enige inligting bekend maak wat verband hou met 'n persoon se gestremdheid sonder die geskrewe toestemming van die betrokke persoon nie, behalwe as dit deur die wet vereis word.
Werkgewers wat werksversekering of ander voordele vir werkers verskaf of reël moet seker maak dat die voordele nie onregverdig direk of indirek diskrimineer teen mense met gestremdhede nie.
As mense met gestremdhede onderverteenwoordig is op alle werksvlakke en kategorië in die werkplek, moet die werkgewer leiding kry van organisasies wat mense met gestremdhede verteenwoordig of relevante kenners, byvoorbeeld in arbeidsrehabilitasie en arbeidsterapie, om die vakante poste onder die aandag te bring van moontlike werksoekers met gestremdhede.
Werkgewers, werkgewersorganisasies en vakbonde moet die Kode insluit in oriënterings-, opvoedings- en opleidingsprogramme van werkers.
Raadpleeg vir meer inligting die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998 en die Goeie Gedragskode oor die Indiensneming van Mense met Gestremdhede op die webwerf van die Departement van Arbeid by www.labour.gov.za of skakel die CCMA-hulplyn by 0861 161616 of die naaste kantoor van die Departement van Arbeid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.M.122521.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publiksie gee inligting oor die indiensneming van mense met gestremdhede vir werkgewers en werknemers.
Baie struikelblokke soos algemene onkunde, vrees en stereotipes het veroorsaak dat daar onregverdige diskriminasie in die gemeenskap en indiensneming is teen mense met gestremdhede. Daarom is hulle 'n aangewese groep kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Minister van Arbeid het derhalwe 'n Goeie Gedragskode vir die Indiensneming van Mense met Gestremdhede goedgekeur kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Kode is 'n riglyn vir werkgewers en werkers om gelyke geleenthede en regverdige behandeling aan te moedig van mense met gestremdhede kragtens die Wet.
Die doel met die Kode is om werkgewers en werkers op te voed en in te lig om hulle regte en verpligtinge te verstaan en sekerheid te bevorder en geskille te verminder sodat mense met gestremdhede doeltreffend hulle regte by die werk kan geniet en uitoefen.
Die Kode het ten doel om bewustheid te help skep van die bydraes wat mense met gestremdhede kan maak en om werkgewers aan te moedig om die vaardighede van sulke mense ten volle te gebruik.
Kragtens die Wet is die klem op die uitwerking van 'n gestremdheid op die persoon wat die werksomgewing betref, en nie op die diagnose of die gestremdheid nie.
as hulle 'n fisiese of geestelike gestremdheid het wat langtermyn is of herhalend voorkom, en wat hulle vooruitsigte op toegang tot of vordeing in indiensneming aansienlik beperk.
Werkgewers moet die mees koste-doeltreffende maatreëls instel wat betref die doeltreffende verwydering van struikelblokke in die uitvoering van die werk, en wat gelyke toegang tot die voordele en geleenthede van indiensneming verseker.
tydens die werwings- en keuringsproses in die werksomgewing in die manier waarop die werk gewoonlik gedoen, beoordeel en vergoed word in die voordele en voorregte van indiensneming.
Werkgewers moet posadvertensies toeganklik maak vir mense met gestremdhede deur die inherente vereistes van die werk uit te ken, die vaardighede en vermoëns wat vereis word duidelik te omskryf en redelike kriteria vir keuring te stel.
Toetse moet voldoen aan die vereistes van die werk en moet relevant en van toepassing wees op die werk waarvoor die persoon getoets word. Werkgewers moet seker maak dat die toetse nie onregverdig voorwaardes uitsluit nie en moet nie bevooroordeeld wees oor hoe en wanneer hulle toegepas, beoordeel en geïnterpreteer word nie.
Toetse om die gesondheidstatus van die persoon vas te stel moet eers uitgevoer word nadat die werkgewer vasgestel het dat die persoon inderwaarheid geskik is om die kernwerksfunksies of -pligte uit te voer en nadat die werksaanbod gedoen is.
Mense met gestremdhede behoort geraadpleeg te word oor hulle loopbaanvordering en moontlike behoeftes en geriewe en materiaal vir opleiding behoort vir hulle toeganklik te wees. Beoordeling van werksprestasie behoort duidelik uitgeken te word en die uitvoer van die kernfunksies van die werk behoort regverdig gemeet en beloon te word.
Werkers wat gestremd raak terwyl hulle werk behoort, waar redelikerwys moontlik, herintegreer te word in die werksmag. As dit redelik is, behoort werkgewers die moontlikheid te ontgin om ander werk, afgeskaalde werk of buigbare werkplasing aan te bied, sodat werkers nie gedwing of aangemoedig word om hulle indiensneming te beëindig nie.
Wanneer werkers gestremd raak weens werksverwante siekte of ongelukke, behoort die werkgewer die werker by te staan om die relevante bystand te kry kragtens die Wet op Vergoeding vir Werksbeserings en -Siektes van die Vergoedingsfonds en om die gepaste voordele te kry kragtens die Werkloosheidsversekeringswet.
Werkgewers moet die vertroulikheid beskerm van inligting wat bekend gemaak is deur 'n werker of posaansoeker met 'n gestremdheid. Hulle moet sorg dat aantekeninge oor private inligting oor die gestremdheid vertroulik en apart van algemene personeelbesonderhede gehou word.
Werkgewers mag nie enige inligting bekend maak wat verband hou met 'n persoon se gestremdheid sonder die geskrewe toestemming van die betrokke persoon nie, behalwe as dit deur die wet vereis word.
Werkgewers wat werksversekering of ander voordele vir werkers verskaf of reël moet seker maak dat die voordele nie onregverdig direk of indirek diskrimineer teen mense met gestremdhede nie.
As mense met gestremdhede onderverteenwoordig is op alle werksvlakke en kategorië in die werkplek, moet die werkgewer leiding kry van organisasies wat mense met gestremdhede verteenwoordig of relevante kenners, byvoorbeeld in arbeidsrehabilitasie en arbeidsterapie, om die vakante poste onder die aandag te bring van moontlike werksoekers met gestremdhede.
Werkgewers, werkgewersorganisasies en vakbonde moet die Kode insluit in oriënterings-, opvoedings- en opleidingsprogramme van werkers.
Raadpleeg vir meer inligting die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998 en die Goeie Gedragskode oor die Indiensneming van Mense met Gestremdhede op die webwerf van die Departement van Arbeid by www.labour.gov.za of skakel die CCMA-hulplyn by 0861 161616 of die naaste kantoor van die Departement van Arbeid.
<fn>GOV-ZA. Public_info.M.14684.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat inligting oor die bestuur van MIV en vigs in skole en die regte en verantwoordelikhede van leerders, opvoeders en ouers wat MIV en vigs betref. Antwoorde word verskaf op sommige van die algemene vrae soos of MIV-positiewe leerders by skole uitgesluit kan word, of skole leerders kan toets vir MIV en hoe skole die gevaar in MIV-oordrag in die skoolomgewing kan verhoed. Raad word ook gegee oor die opstel van 'n skool-MIV en vigsbeleid.
Oorspronklik in Oktober 1999 uitgegee deur die VIGS-regsnetwerk, met finansiering van die Europese Unie se Stigting vir Menseregte. Met goedgunstige toestemming deur die WKOD herdruk.
Kan MIV-positiewe leerders uitgesluit word by 'n skool?
Mag leerders met MIV anders behandel word as ander leerders?
Mag 'n skool inligting oor 'n leerder se MIV-status eis?
Kan skole gereeld leerders vir MIV toets?
Kan skole leerders sonder hulle toestemming vir MIV toets?
Hoe behoort skole die gevaar van MIV-oordrag in die skoolomgewing te voorkom?
Wat van die gevaar van MIV-oordrag deur kontaksport?
Het leerders 'n reg om opgevoed te word oor MIV en vigs?
Mag kondome by skole uitgedeel word?
Wat van onderwysers en ander personeel?
Wat behoort gedoen te word as daar 'n weiering is om saam met iemand met MIV te werk, studeer of onderrig te gee?
Wie behoort betrokke te wees by die opstel van 'n skoolbeleid?
Miljoene mense het MIV onder lede en die getal styg geleidelik. Daarom is 'n toenemende aantal leerders en opvoeders wat MIV het deel van ons skole. Mense wat met MIV lewe het te doen met diskriminasie weens hulle MIV-positiewe status.
'n nie-diskriminerende en versorgende omgewing geskep word.
'n Nasionale beleid oor die bestuur van MIV en vigs in skole is deur die Departement van Onderwys opgestel vir openbare leerinstellings. Skole en beheerrade moes hulle eie beleid opstel en aanpas, in ooreenstemming met die nasionale beleid. As 'n skool nie 'n eie beleid het nie, sal dié een outomaties van toepassing wees.
Om te weet wat jou regte is as ouer, onderwyser en leerder en 'n begrip van die nasionale beleid, sowel as die Grondwet, sal jou help om MIV en vigs doeltreffend by jou skool te bestuur.
Nee. Die Grondwet sê almal het 'n reg op gelykheid en dat kinders 'n reg het op basiese onderwys. Die nasionale beleid bepaal ook dat daar nie teen enige leerder onregverdig gediskrimineer mag word nie en dat hulle nie toegang tot 'n skool geweier mag word op grond van hulle MIV-status nie.
Leerders met MIV behoort nie die geleentheid ontsê te word om hulle volle potensiaal te bereik nie. Hulle behoeftes behoort voor voorsiening gemaak te word sovêr dit redelik moontlik is binne die skoolomgewing, of deur tuisonderrig, indien nodig. Enige spesiale maatreëls wat getref word, moet regverdig, medies verantwoordvaar en na samesprekings met die leerder en die ouer ingestel word.
Nee. Alle mediese inligting is vertroulik en nóg ouers, nóg leerders het 'n wetlike plig om die skoolowerhede in te lig oor 'n leerder se MIV-status. As die inligting vrywillig bekend gemaak word, moet dit vertroulik bly.
Daar is geen mediese of wetenskaplike regverdiging vir gereelde MIV-toetse op leerders nie. Die toets van leerders vir MIV as 'n voorvereiste vir toelating of voorgesette bywoning word in die Nasionale Beleid verbied.
Niemand mag sonder sy of haar toestemming getoets te word nie.
MIV kan nie oorgedra word deur dag-tot-dag sosiale kontak nie. Hoewel die gevaar van MIV-oordrag in die skool onbeduidend is, behoort alle skole universele voorkomingsmaatreëls in te stel om die verspreiding te keer van alle besmettings wat oorgedra word deur bloed, waaronder MIV.
Alle bloed en liggaamsvloeistowwe behoort mee gewerk te word asof dit besmet is met MIV en met uiterste sorg hanteer word.
Latekshandskoene moet deur almal gedra te word wat help by ongelukke waar bloed gestort is.
Alle wonde moet onmiddellik met water en 'n ontsmetmiddel skoongemaak word en met 'n waterdigte verband bedek word.
Oppervlaktes wat met bloed besmet is moet met 'n bleikmiddeloplossing skoongemaak word.
Alle skole moet 'n minimum van twee Noodhulpkissies beskikbaar en binne bereik hê.
Latekshandskoene behoort in elke klaskamer en by elke sportbyeenkoms beskikbaar te wees.
Alle leerders en opvoeders behoort inligting te kry oor hoe om bloedstortings te hanteer.
Die gevaar dat MIV-oordrag deur kontaksport sal gebeur is onbeduidend. Maar as enige bloeding sou voorkom, moet die beseerde speler onmiddellik van die veld afgeneem en behandel te word. Die speler kan weer begin speel wanneer die wond deeglik bedek en vuil klere omgeruil is. Leerders en afrigters met MIV moet mediese berading kry voordat hulle aan kontaksport deelneem.
Ja. Die Nasionale Beleid bepaal dat 'n voortgesette MIV- en vigs-opvoedingsprogram by alle skole ingestel behoort te word. Dit behoort ingeskakel te word by 'n Lewensvaardighedeprogram en behoort van pas en akkuraat te wees. Ouers behoort ingelig te word oor die program.
Die Nasionale Beleid gee toe dat dit 'n ingewikkelde saak is en stel voor dat kwessies soos dié opgelos moet word met in aanmerking van die behoeftes en waardes van die spesifieke skoolgemeenskap.
Die Nasionale Beleid oor MIV en vigs is op beide leerders en onderwysers van toepassing.
getoets word vir MIV sonder hulle toestemming nie.
getoets word vir MIV as 'n voorvereiste vir aanstelling of voortgesette diens nie.
gedwing word om hulle MIV-status te onthul nie.
afgedank of gedemoveer word weens hulle MIV-status nie.
op enige manier teen gediskrimineer te word weens hulle MIV-status nie.
Dit stem ooreen met die billike arbeidspraktyke wat uiteengesit word in die Wet op Arbeidsverhoudinge en die Wet op Billike Indiensneming.
Akkurate inligting moet gegee word aan leerders, opvoeders en ouers. Dit behoort opgevolg te word met berading, indien nodig. Die situasie behoort deur die skoolhoof beredder te word, indien nodig met die hulp van die beheerraad.
Die beheerraad van die skool behoort hulle eie beleid op te stel en aan te pas, na samesprekings met die breër skoolgemeenskap. Dit kan gedoen word deur die stig van 'n Gesondheidsraadgewende Komitee vir die skool. Die beleid mag nie afwyk van die basiese beginsels in die Nasionale Beleid nie en behoort daarna te streef om 'n omgewing te skep waarin mense met MIV behandel sal word op 'n regverdige, menslike en lewens-bevestigende manier.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.2.2010-03-02.af.txt</fn>
Vestiging aan die Kaap om VOC-skepe op pad na die Ooste van lewensmiddele te voorsien.
Die eerste slawe kom aan boord van die Amersfoort hier aan uit Wes-Afrika.
Die eerste wyn word aan die Kaap gemaak. Slawe het 'n belangrike rol in die wynbedryf gespeel.
Bouwerk aan die Kasteel van Goeie Hoop is met slawearbeid begin.
Die Slawelosie word gebou om die Kompanjieslawe te huisves.
Die VOC besluit om slawe as die hoofarbeidsmag aan die Kaap aan te hou.
Brittanje verklaar die slawehandel onwettig - dit was egter steeds wettig om slawe te besit.
Tweede slawerebellie aan die Kaap onder leiding van Galant, a slaaf van die Koue Bokkeveld.
Slawerny word in die Britse kolonies afgeskaf.
Slawe word op 1 Desember 1838 vrygelaat.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Vestiging aan die Kaap om VOC-skepe op pad na die Ooste van lewensmiddele te voorsien.
Die eerste slawe kom aan boord van die Amersfoort hier aan uit Wes-Afrika.
Die eerste wyn word aan die Kaap gemaak. Slawe het 'n belangrike rol in die wynbedryf gespeel.
Bouwerk aan die Kasteel van Goeie Hoop is met slawearbeid begin.
Die Slawelosie word gebou om die Kompanjieslawe te huisves.
Die VOC besluit om slawe as die hoofarbeidsmag aan die Kaap aan te hou.
Brittanje verklaar die slawehandel onwettig - dit was egter steeds wettig om slawe te besit.
Tweede slawerebellie aan die Kaap onder leiding van Galant, a slaaf van die Koue Bokkeveld.
Slawerny word in die Britse kolonies afgeskaf.
Slawe word op 1 Desember 1838 vrygelaat.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.3.2010-03-02.af.txt</fn>
Kaapstad is deur slawe gebou en is 'n slawehartland uit eie reg. Hierdie relatief onbekende feit beklemtoon die onbeduidendheid van wat vandag van ons slawe-erfenis oorgebly het. Die stad was eens oorlopensvol slawe - hulle was ambagsmanne, bouers, kuipers, bakkers, skoonmakers, vrugte- en visverkopers, waterdraers, grafgrawers, pottebakkers, houtversamelaars, tuiniers en soogvrouens. Volgens berekening is 63 000 slawe tussen die middel van die 17de eeu en die vroeë 19de eeu uit Indonesië, Indië, Ceylon, Zanzibar, Madagaskar, Angola en Mosambiek ingevoer.
Kliek hier vir 'n kaart van Kaapstad en Omgewing.
Die Parade (Darlingstraat) Van Riebeeck se Fort de Goede Hoop was geleë waar die Parade vandag is.
Die Slawelosie (Adderleystraat 49) In 1679 is 'n vensterlose baksteenstruktuur gebou om die slawe van die Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) te huisves. Daar is deur die hele 18de eeu na die bouvallige en smerige toestand van die gebou verwys. Die slawe het as arbeidsmag vir die Kompanjie gedien, maar het ook in die aangrensende tuine en in die hospitaal oorkant die slawelosie gewerk.
Slaweboomgedenkplaat (Spinstraat) Hierdie gedenkplaat op die middeleiland dui die plek aan waar die Slaweboom - die plek waar slawe opgeveil is - eenmaal gestaan het.
Justitie plaats en die Geselpaal Die suidwestelike hoek van Darling- en Buitenkantstraat was vroeër 'n plek van marteling en teregstelling. Daar was 'n paal waaraan slawe en veroordeeldes vasgemaak was terwyl hulle lyfstraf moes verduur.
Die Kompanjiestuin Een van die vele tuine wat die Kompanjieslawe bewerk het, is aan die bopunt van Adderleystraat geleë. Die ander is by Rustenburg, Groote Schuur, Nuweland, Vishoek en Simonstad. Teen 1782 was byna twee derdes van die inwoners van die buiteposte (waarvan die tuine deel gevorm het) slawe. Daar is 'n simboliese slaweklok (nie van dié tydperk nie) in die Kompanjiestuin. Sulke klokke is op plase gebruik om slawe na hul werk te roep.
Groentemarkplein en die Ou Stadhuis Vars produkte, soos vrugte en groente wat in die tuine van die Tafelvallei gekweek is, asook produkte wat deur boere van afgeleë distrikte ingebring is, is hier deur slawe verkoop wat sodoende hul "coolie money" (neerhalende term om slaweverdienste aan te dui) verdien het. Die slawe het by 'n taverne langs die Ou Stadhuis gedrink en gedobbel. Daar was ook 'n fontein op die plein waarvandaan slawe water kon gaan haal.
Belangrike kennisgewings en proklamasies is van die balkon van die Stadhuis af voorgelees.
Slawe moet kaalvoet loop en moet passe dra.
Enige slaaf wat in die straat stop om met ander slawe te praat, kan lyfstraf ontvang.
Geen ontmoeting in kroeë, of koop van alkohol, of groepe op openbare vakansiedae nie.
Geen samedromming naby kerkdeure tydens 'n diens nie.
Enige slaaf wat na donker buitenshuis is, moet 'n lantern dra.
Die aandklokreël - slawe moet binnenshuis wees teen 22:00.
Geen gesing, gefluit of geraas saans nie.
Slawe word nie toegelaat om 'n vuurwapen te besit of te dra nie.
n Loesing en boeie vir die belediging van 'n vry man of die maak van valse beskuldigings.
Enige slaaf wat dit waag om 'n slawe-eienaar te slaan, moet tereggestel word.
Vrye swart vroue word nie toegelaat om so goed aan te trek as die vrouens van fatsoenlike burgers nie en hulle moet passe dra.
Leeuwenhof (Hofstraat) By die amptelike woning van die Premier van die Wes-Kaap is daar 'n buitegebou uit die 18de eeu wat as 'n slawehuis gebruik is. Ander wonings in die bo-Tafelvallei het ook huise gehad waarin die slawe kon bly wat hulle kommersiële tuine bewerk het, maar nie een van hierdie huise het die toets van die tyd deurstaan nie. Leeuwenhof se slawehuis huisves nou 'n uitstalling oor die geskiedenis van die landgoed, wat per afspraak oop is vir die publiek.
Platteklip Spruit teen Tafelberg Dit is waar huishoudelike slawe die wasgoed kom was het.
Ou Slawekerk, SA Sendingmuseum (Langstraat 40) Die Suid-Afrikaanse Sendinggenootskap, 'n uitvloeisel van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, is in 1799 deur eerwaarde Vos van Tulbagh gestig om die Christendom onder die slawe bekend te ste. Hierdie kerk, wat argitektonies enig in sy soort is, is in 1804 gebou. Vandag is dit 'n museum wat die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse Christelike sendingwerk uitbeeld. Ander sending- en na-emansipasie-terreine met slaweverbintenisse is St Stephen's Kerk op Riebeeckplein, die kerk in Kapelstraat en die Berlynse Sending in Searlestraat, Distrik Ses. Baie doopplegtighede en huweliksluitings van gewese slawe het ook in die Lutherse Kerk in Strandstraat plaasgevind. Op 1 Desember 1838, die dag van die emansipasie, is 'n dankseggingsdiens in die St Andrew's Presbiteriaansekerk (Somersetweg) gehou. Die komponent van voormalige slawe van die gemeente is by St Andrew's geakkommodeer totdat hulle na die St Stephens Kerk (toe die Ou Teater) verskuif het.
Die St Stephens-kerk (Riebeeckplein) Die gebou dateer terug na 1801. Dit was oorspronklik 'n teater wat oop was vir alle rasse, maar in 1829 is slawe en vry swartes nie langer toegelaat om geleenthede by te woon nie. Ironies genoeg is die teater later gebruik as 'n sendingkerk vir vrygelate slawe. Dit het tot openbare verset gelei en die vensters van die kerk is gebreek deur klipgooiende oud-teatergangers. As gevolg hiervan is die kerk vernoem na die martelaar St Stephen, wat gestenig is. Dit is buitengewoon vir 'n Nederduits-Gereformeerde Kerk-gemeente om na 'n martelaar vernoem te word.
Auwal Moskee (Dorpstraat 39) Die Moslem-geloof is na Suid-Afrika gebring deur slawe wat uit die Ooste ingevoer is. Hierdie moskee se geskiedenis strek sover terug as 1794. Die eiendom was in besit van 'n vrygestelde slaaf, Salie Coridon van Ceylon. Sy dogter het met Achmat van Bengale getrou, wat later die eiendom geërf het en dit daarna aan die Moslem-gemeenskap beskikbaar gestel het om as 'n moskee te gebruik. Dit is die oudste moskee in die land.
Palmboom Moskee (Langstraat) Dit is in die 1780-erjare as 'n huis met 'n gebedskamer op die boonste verdieping en die Imam se huis onder gebou. Die Moslem-gemeente van die Palmboom Moskee het 'n mondelinge oorlewering waarvolgens die huis deur die Imam se skoonseun, Jan Boekies, as 'n moskee aan hom gegee is.
Ongemerkte grafte (Somersetweg, Groenpunt) Slawe en armlastiges is in 'n ongemerkte begraafplaas by die laer deel van Seinheuwel (waar die Groenpuntse Verkeersafdeling vandag is), asook in die Coburnstraat-omgewing begrawe.
Bo-Kaap en Tana Baru Begraafplaas Die Bo-Kaap word hoofsaaklik bewoon deur afstammelinge van slawe wat in die vroeë dae van die nedersetting deur die VOC hierheen gebring is. Smal keisteenstraatjies en moskees is kenmerkend van dié wyk. Baie van die platdakhuise dateer uit die 18de eeu. Die Bo-Kaap Museum (Waalstraat 71) is soos 'n 19de-eeuse Moslem-huis gemeubileer. Baie slawe was Moslems en is bokant die Bo-Kaap begrawe. Die begraafplaas bied 'n pragtige uitsig oor die stad.
Die Hurling-swaaipomp (Prinsstraat) Daar was nie aangelegde water in Kaapstad nie en die slawe is gestuur om water by openbare fonteine of putte, soos hierdie een, te gaan haal.
Die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika (Kompanjiestuin), Kaapstadse Argiefbewaarplek (Roelandstraat 72), Aktekantoor (Pleinstraat 90) en die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Argief (bopunt van Koningin Victoriastraat) bevat 'n rykdom aan argiefmateriaal in verband met slawerny aan die Kaap, asook genealogiese inligting oor slaweherkoms.
Ou Residensie, Simonstad Museum (Hofstraat) Die museum het noue verbintenisse met 'n paar van die families in die omgewing wat genealogiese navorsing oor hulle slawevoorouers gedoen het, van wie baie Moslems was. Party families het kitaabs of dagboeke wat tot die slawetyd terugdateer. In die kelderverdieping van die voormalige Residensie is daar selle waar misdadigers en slawe opgesluit is. Daar is ook 'n Moslem-erfenismuseum in Koning Georgeweg.
Vergelegen (Lourensfordweg, Somerset-Wes) Dit is 'n werkende wynlandgoed met 'n ou huis, buitegeboue en 'n slawehuis. Willen Adriaan van der Stel het in omtrent 1700 'n buitegebou opgerig wat soos 'n 17de-eeuse Europese hallehuis gelyk het - 'n groot skuuragtige struktuur met drie vleuels en 'n strooidak wat byna tot by die grond gestrek het. Die slawehuis kon tot 200 slawe gelyk huisves. Die slawe by Vergelegen het as meubelmakers, kleremakers, kokke, messelaars en arbeiders gewerk. Die slawehuis is in 1989 met befondsing deur die Opvoedkundige Trust van Anglo-American De Beers opgegrawe. Die stoflike oorskot van 'n slawevrou is onder die vloer van die terrein ontdek. Sy is in 'n gemerkte graf op die plaas herbegrawe en die graf kan besoek word. Daar is 'n verklaringsentrum op die plaas waar artefakte vertoon word wat tydens die argeologiese opgrawing ontdek is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Kaapstad is deur slawe gebou en is 'n slawehartland uit eie reg. Hierdie relatief onbekende feit beklemtoon die onbeduidendheid van wat vandag van ons slawe-erfenis oorgebly het. Die stad was eens oorlopensvol slawe - hulle was ambagsmanne, bouers, kuipers, bakkers, skoonmakers, vrugte- en visverkopers, waterdraers, grafgrawers, pottebakkers, houtversamelaars, tuiniers en soogvrouens. Volgens berekening is 63 000 slawe tussen die middel van die 17de eeu en die vroeë 19de eeu uit Indonesië, Indië, Ceylon, Zanzibar, Madagaskar, Angola en Mosambiek ingevoer.
Kliek hier vir 'n kaart van Kaapstad en Omgewing.
Die Parade (Darlingstraat) Van Riebeeck se Fort de Goede Hoop was geleë waar die Parade vandag is.
Die Slawelosie (Adderleystraat 49) In 1679 is 'n vensterlose baksteenstruktuur gebou om die slawe van die Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) te huisves. Daar is deur die hele 18de eeu na die bouvallige en smerige toestand van die gebou verwys. Die slawe het as arbeidsmag vir die Kompanjie gedien, maar het ook in die aangrensende tuine en in die hospitaal oorkant die slawelosie gewerk.
Slaweboomgedenkplaat (Spinstraat) Hierdie gedenkplaat op die middeleiland dui die plek aan waar die Slaweboom - die plek waar slawe opgeveil is - eenmaal gestaan het.
Justitie plaats en die Geselpaal Die suidwestelike hoek van Darling- en Buitenkantstraat was vroeër 'n plek van marteling en teregstelling. Daar was 'n paal waaraan slawe en veroordeeldes vasgemaak was terwyl hulle lyfstraf moes verduur.
Die Kompanjiestuin Een van die vele tuine wat die Kompanjieslawe bewerk het, is aan die bopunt van Adderleystraat geleë. Die ander is by Rustenburg, Groote Schuur, Nuweland, Vishoek en Simonstad. Teen 1782 was byna twee derdes van die inwoners van die buiteposte (waarvan die tuine deel gevorm het) slawe. Daar is 'n simboliese slaweklok (nie van dié tydperk nie) in die Kompanjiestuin. Sulke klokke is op plase gebruik om slawe na hul werk te roep.
Groentemarkplein en die Ou Stadhuis Vars produkte, soos vrugte en groente wat in die tuine van die Tafelvallei gekweek is, asook produkte wat deur boere van afgeleë distrikte ingebring is, is hier deur slawe verkoop wat sodoende hul "coolie money" (neerhalende term om slaweverdienste aan te dui) verdien het. Die slawe het by 'n taverne langs die Ou Stadhuis gedrink en gedobbel. Daar was ook 'n fontein op die plein waarvandaan slawe water kon gaan haal.
Belangrike kennisgewings en proklamasies is van die balkon van die Stadhuis af voorgelees.
Slawe moet kaalvoet loop en moet passe dra.
Enige slaaf wat in die straat stop om met ander slawe te praat, kan lyfstraf ontvang.
Geen ontmoeting in kroeë, of koop van alkohol, of groepe op openbare vakansiedae nie.
Geen samedromming naby kerkdeure tydens 'n diens nie.
Enige slaaf wat na donker buitenshuis is, moet 'n lantern dra.
Die aandklokreël - slawe moet binnenshuis wees teen 22:00.
Geen gesing, gefluit of geraas saans nie.
Slawe word nie toegelaat om 'n vuurwapen te besit of te dra nie.
n Loesing en boeie vir die belediging van 'n vry man of die maak van valse beskuldigings.
Enige slaaf wat dit waag om 'n slawe-eienaar te slaan, moet tereggestel word.
Vrye swart vroue word nie toegelaat om so goed aan te trek as die vrouens van fatsoenlike burgers nie en hulle moet passe dra.
Leeuwenhof (Hofstraat) By die amptelike woning van die Premier van die Wes-Kaap is daar 'n buitegebou uit die 18de eeu wat as 'n slawehuis gebruik is. Ander wonings in die bo-Tafelvallei het ook huise gehad waarin die slawe kon bly wat hulle kommersiële tuine bewerk het, maar nie een van hierdie huise het die toets van die tyd deurstaan nie. Leeuwenhof se slawehuis huisves nou 'n uitstalling oor die geskiedenis van die landgoed, wat per afspraak oop is vir die publiek.
Platteklip Spruit teen Tafelberg Dit is waar huishoudelike slawe die wasgoed kom was het.
Ou Slawekerk, SA Sendingmuseum (Langstraat 40) Die Suid-Afrikaanse Sendinggenootskap, 'n uitvloeisel van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, is in 1799 deur eerwaarde Vos van Tulbagh gestig om die Christendom onder die slawe bekend te ste. Hierdie kerk, wat argitektonies enig in sy soort is, is in 1804 gebou. Vandag is dit 'n museum wat die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse Christelike sendingwerk uitbeeld. Ander sending- en na-emansipasie-terreine met slaweverbintenisse is St Stephen's Kerk op Riebeeckplein, die kerk in Kapelstraat en die Berlynse Sending in Searlestraat, Distrik Ses. Baie doopplegtighede en huweliksluitings van gewese slawe het ook in die Lutherse Kerk in Strandstraat plaasgevind. Op 1 Desember 1838, die dag van die emansipasie, is 'n dankseggingsdiens in die St Andrew's Presbiteriaansekerk (Somersetweg) gehou. Die komponent van voormalige slawe van die gemeente is by St Andrew's geakkommodeer totdat hulle na die St Stephens Kerk (toe die Ou Teater) verskuif het.
Die St Stephens-kerk (Riebeeckplein) Die gebou dateer terug na 1801. Dit was oorspronklik 'n teater wat oop was vir alle rasse, maar in 1829 is slawe en vry swartes nie langer toegelaat om geleenthede by te woon nie. Ironies genoeg is die teater later gebruik as 'n sendingkerk vir vrygelate slawe. Dit het tot openbare verset gelei en die vensters van die kerk is gebreek deur klipgooiende oud-teatergangers. As gevolg hiervan is die kerk vernoem na die martelaar St Stephen, wat gestenig is. Dit is buitengewoon vir 'n Nederduits-Gereformeerde Kerk-gemeente om na 'n martelaar vernoem te word.
Auwal Moskee (Dorpstraat 39) Die Moslem-geloof is na Suid-Afrika gebring deur slawe wat uit die Ooste ingevoer is. Hierdie moskee se geskiedenis strek sover terug as 1794. Die eiendom was in besit van 'n vrygestelde slaaf, Salie Coridon van Ceylon. Sy dogter het met Achmat van Bengale getrou, wat later die eiendom geërf het en dit daarna aan die Moslem-gemeenskap beskikbaar gestel het om as 'n moskee te gebruik. Dit is die oudste moskee in die land.
Palmboom Moskee (Langstraat) Dit is in die 1780-erjare as 'n huis met 'n gebedskamer op die boonste verdieping en die Imam se huis onder gebou. Die Moslem-gemeente van die Palmboom Moskee het 'n mondelinge oorlewering waarvolgens die huis deur die Imam se skoonseun, Jan Boekies, as 'n moskee aan hom gegee is.
Ongemerkte grafte (Somersetweg, Groenpunt) Slawe en armlastiges is in 'n ongemerkte begraafplaas by die laer deel van Seinheuwel (waar die Groenpuntse Verkeersafdeling vandag is), asook in die Coburnstraat-omgewing begrawe.
Bo-Kaap en Tana Baru Begraafplaas Die Bo-Kaap word hoofsaaklik bewoon deur afstammelinge van slawe wat in die vroeë dae van die nedersetting deur die VOC hierheen gebring is. Smal keisteenstraatjies en moskees is kenmerkend van dié wyk. Baie van die platdakhuise dateer uit die 18de eeu. Die Bo-Kaap Museum (Waalstraat 71) is soos 'n 19de-eeuse Moslem-huis gemeubileer. Baie slawe was Moslems en is bokant die Bo-Kaap begrawe. Die begraafplaas bied 'n pragtige uitsig oor die stad.
Die Hurling-swaaipomp (Prinsstraat) Daar was nie aangelegde water in Kaapstad nie en die slawe is gestuur om water by openbare fonteine of putte, soos hierdie een, te gaan haal.
Die Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika (Kompanjiestuin), Kaapstadse Argiefbewaarplek (Roelandstraat 72), Aktekantoor (Pleinstraat 90) en die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Argief (bopunt van Koningin Victoriastraat) bevat 'n rykdom aan argiefmateriaal in verband met slawerny aan die Kaap, asook genealogiese inligting oor slaweherkoms.
Ou Residensie, Simonstad Museum (Hofstraat) Die museum het noue verbintenisse met 'n paar van die families in die omgewing wat genealogiese navorsing oor hulle slawevoorouers gedoen het, van wie baie Moslems was. Party families het kitaabs of dagboeke wat tot die slawetyd terugdateer. In die kelderverdieping van die voormalige Residensie is daar selle waar misdadigers en slawe opgesluit is. Daar is ook 'n Moslem-erfenismuseum in Koning Georgeweg.
Vergelegen (Lourensfordweg, Somerset-Wes) Dit is 'n werkende wynlandgoed met 'n ou huis, buitegeboue en 'n slawehuis. Willen Adriaan van der Stel het in omtrent 1700 'n buitegebou opgerig wat soos 'n 17de-eeuse Europese hallehuis gelyk het - 'n groot skuuragtige struktuur met drie vleuels en 'n strooidak wat byna tot by die grond gestrek het. Die slawehuis kon tot 200 slawe gelyk huisves. Die slawe by Vergelegen het as meubelmakers, kleremakers, kokke, messelaars en arbeiders gewerk. Die slawehuis is in 1989 met befondsing deur die Opvoedkundige Trust van Anglo-American De Beers opgegrawe. Die stoflike oorskot van 'n slawevrou is onder die vloer van die terrein ontdek. Sy is in 'n gemerkte graf op die plaas herbegrawe en die graf kan besoek word. Daar is 'n verklaringsentrum op die plaas waar artefakte vertoon word wat tydens die argeologiese opgrawing ontdek is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Slawe was die ruggraat van die koloniale ekonomie. Hulle het die EuropeËrs in getalle oortref, maar tog is daar byna vergeet wie openbare geboue en paaie in die kolonie gebou en in stand gehou het, wie die uitputtende werk in die wingerde en vrugteboorde op die Bolandse plase gedoen het, wie die indrukwekkende opstalle help bou het en wie die meubels, vate, waens, klere en ander vorms van kultuurgoedere gemaak het wat ons vandag nog rondom ons sien.
Slaweverkopings is op plase gehou en veilings het op Stellenbosch plaasgevind. Slawe is op Stellenbosch, asook in die Ou Tronk in die openbaar gestraf en tereggestel. Vir brandstigting, een van die oortredings wat die meeste voorgekom het, is hulle gehang.
Vind meer uit oor diÉ interessante plekke.
Kliek hier vir 'n kaart van die Wynland.
Click here for a map of the Winelands.
Rynse Sendingkerk (op die Braak) Die Stellenbosche Medewerkende Zendelings Genoodschap is in 1801 gestig, en in 1838 het die naam verander na Het Stellenbosche Zendelings Genoodschap. Die genootskap was betrokke by die geestelike en opvoedkundige behoeftes van slawe. Die eerste sendeling en onderwyser was Meeuwes Janse Bakker en vergaderings is by sy huis gehou. Eerwaarde Erasmus Smit het in 1822 by hom oorgeneem. 'n Kerk is op 'n geskenkte erf gebou en in 1824 ingewy. Na 1829 het die Rynse sendeling, Luckhoff, onder slawe op die buurplase gewerk en met aandklasse vir hulle begin. In 1948 het die gemeente by die Nederduitse Gereformeerde Sendingkerk in Suid-Afrika aangesluit, maar die naam Rynse Nederduitse Gereformeerde Sendinggemeente behou.
Ry slawehuise in Hertestraat Die Rynse Sendingkerk het 'n ry huise vir vrygestelde slawe in Hertestraat voorsien.
Bletterman Huis en Grosvenor House, Stellenbosch Museum (Ryneveldstraat 37) Baie van die ou geboue waaruit die Dorpsmuseum op Stellenbosch bestaan, het ryke geskiedenisse oor slawe en slawe-eienaars was die woning van die Storm familie, wie se dogter en haar man in Grosvenor Huis gewoon het. 'n Skildery van die familie hang nog in Bletterman Huis. Die lang gebou op die hoek van Plein- en Ryneveldstraat was oorspronklik die slawekwartier van Bletterman Huis. Dit het van 1825 tot 1833 as 'n skool vir slawekinders onder leiding van gedien en was met 50 banke toegerus. Seuns en dogters is afsonderlik onderrig en 'n houtverdeling is tussen hulle aangebring. Die skool het aanvanklik 73 leerlinge gehad, maar teen 1824 het die leerlingtal tot 124 gestyg. Toe die skool gesluit het, is die kinders by die Rynse Sendingkerk geakkommodeer.
Slawe is ook in 'n stadium in die westelike helfte van die kothuis van Grosvenor Huis (vandag is dit Collins Kothuis) gehuisves.
Krommerivier (Paul Krugerstraat) Hierdie eiendom is in 1683 as 'n plaas aan Jan Jansz van Eeden toegeken. Baie strukture is tydens die bestaanstyd daarvan op hierdie plaas opgerig, waaronder 'n 1730's-gebou waar slawe vermoedelik gehuisves is. Dit is mettertyd aansienlik aangepas en vandag is dit 'n dubbelverdiepingwoonstel. Die eindom behoort aan die Rooms-Katolieke Kerk en staan bekend as St Nicholas Roman Catholic Priory.
Elsenburg (aan die R304) Martin Melck het in 1752 die eienaar van die plaas geword. Hy was ook een van die grootste slawe-eienaars aan die Kaap, met 200 slawe in sy diens. Die plaashuis, slawekwartier, buitegeboue en skool vir slawekinders is in sy tyd opgerig. Op kleiner plase was daar nie spesiale woongeriewe vir slawe nie; hulle het in kombuise, solders en skure, en in die somer buite geslaap. 'n Verhaal bestaan van Moses van Bengale, 'n slaaf van Elsenburg, wat aan die eienaar van Loevenstein in Parow verkoop is. Hy is deur sy nuwe eienaar mishandel en het teruggegaan na Elsenburg, waar hy die slawehuis aan die brand gesteek het. Sy straf was dat hy lewendig verbrand is.
Die ou huis, buitegeboue en slaweklok het behoue gebly en is deel van die Elsenburg Landboukollege se kampus. Die is oop vir die publiek.
Lanzerac (Jonkershoekweg) Lanzerac, oorspronklik bekend as Schoongezicht, is in 1692 gedeeltelik aan die vrye swartmense Manuel en Anthony van Angola, en Louis van Bengale toegeken. Interessant genoeg, het hulle ook slawe besit. Ander vrye swartes het hulle in wat vandag as Jonkershoek bekend staan gevestig. Oude Nektar (oorspronklik Jan Lui) was in 1692 die eiendom van die vrye slawe Manquard en Jan van Ceylon. Jan van Ceylon het ook ander eiendomme in Jonkershoek besit. Vrye swartes was mense van slawe-afkoms of voormalige slawe wat, weens 'n verskeidenheid redes, deur hul eienaars vrygelaat is.
Spier Wynlandgoed (Baden Powell-rylaan R310) Die historiese Spier Landgoed is 'n goed gevestigde deel van die wynroete. Die eiendom is in 1692 aan Arnoud Jansz toegeken, hoewel hy al sedert 1683 daar gewoon het. Baie geboue, waaronder 'n slawehuis, is op die eiendom opgerig. Die voormalige slawekwartier huisves nou 'n restaurant. Daar is 'n slaweklok wat gebruik is om die begin en einde van die werkdag aan te kondig.
Pniel 'n Aantal plaaslike Christen-boere het met die evangelisering van slawe en "heidene" in die Groot Drakensteinvallei begin. Hulle het grond vir godsdienstige aktiwiteite beskikbaar gestel in die omgewing wat as "Papieren Molen" bekend was. Na die emansipasie van die slawe is die grond uitgebrei om meer inwoners te akkommodeer. Hierdie sendingstasie is in 1843 gestig om na die geestelike welsyn van vrygestelde slawe om te sien. Die kerkgrond het 'n kerk, 'n pastorie en 'n skool ingesluit. Die oorspronklike kerkgebou - nou deel van die huidige kerk - is in 1843 ingewy en die naam Pniel is daaraan gegee deur eerwaarde G.W. Stegmann van St Stephen's. In Pniel is daar 'n deel bekend as Masbiekvlei of Mozambiquevlei waar vrygestelde slawe, oorspronklik van Mosambiek, saam met hul nakomelinge gewoon het. In 1992 is 'n Vryheidsmonument in Pniel opgerig.
Goede Hoop (R310) 'n Moderne slaweklok uit die jaar 1934, ter ere van die afskaffing van slawerny honderd jaar tevore.
Boschendal (R310) Die plaas Boschendal, met sy indrukwekkende geboue wat 'n formele werf vorm, is 'n baken langs die wynroete. Tydens die slawetydperk is 'n lang gebou wat in individuele kamers verdeel is, langs die stalle en krale opgerig om slawe te huisves. Dit is vandag nog daar.
Boedelbeskrywings van hierdie gebied toon dat slawe dikwels die boere se grootste bates was. Hulle was van slawearbeid afhanklik. In 1806 het die florerende wynbedryf in die Franschhoekvallei vir 'n groep boere groot welvarendheid gebring. Wyn en brandewyn is na Europese lande uitgevoer, en toegang tot Britse markte na die Tweede Britse Besetting van die Kaap in 1806 het tot 'n ekonomiese oplewing bygedra. Plase is gemoderniseer en plaashuise is herversier. Die welbekende Kaaps-Hollandse gewel het 'n simbool van die nuwe voorspoed geword. Slawe het nie net in die wingerde en vrugteboorde gewerk nie, maar ook as bouers, skrynwerkers, grofsmede, messelaars en verwers en was verantwoordelik vir die maak van deure, vensterrame, luike, spykers en die dek van die strooidakke.
(Hoofstraat 303) Wilhelm Gebhart is ter dood veroordeel nadat hy 'n slaaf mishandel het, wat daarna op die plaas Simonsvlei naby die Paarl gesterf het. Gebhart het die slaaf Joris 139 hale met 'n gesel laat toedien omdat hy nie met sy werk tevrede was nie. Joris is die volgende dag dood aangetref. Na 'n langdurige hofsaak is Gebhart skuldig bevind en ter dood veroordeel. Hy is op 15 November 1822 opgehang. Sy grafsteen is in die museum, 'n gebou wat vroeËr die Gebhart-familie se woonhuis was. Sy vader was die predikant by die Strooidakkerk. 'n Voorbeeld van slawekettings en inskrywings in 'n oordragregister kan ook in die museum gesien word.
Het Gesticht (Hoofstraat) Daar is vroeg in die 19de eeu in die Paarl met sendingwerk begin. Het Gesticht is in 1813 deur die Vriende van die Sendingbeweging opgerig met die doel om religieuse onderrig aan slawe en bruin mense te voorsien. Tot in daardie stadium het slawe en bruin mense kerkdienste in die Strooidakkerk bygewoon, maar dit het te klein geword om die hele gemeenskap te dien. Die Paarlse Sending Genootskap het in 1819 die gebou sowel as die onderrigprogram oorgeneem.
Nuwe Plantasie (Plantasiestraat, agter die Grand Roche-hotel) Hermanus Bosman was van 1707 tot 1748 die sieketrooster in die Drakenstein Gemeente. Hy het in 1715 by die Beleidsraad aansoek gedoen om grond, wat hy met die ontvangs daarvan De Nieuwe Plantage genoem het. Hier het hy in 1737 'n kerk vir sy slawe gebou. Dit is oop vir die publiek.
(R303, Dal Josafat) In die begraafplaas op hierdie plaas is die slawe Ou Ta (Klaas) Flora en Clara begrawe. Hulle was vrygestelde slawe wat hulle by die Du Toit familie gevestig het. Klaas het op die plaas gewerk en Clara het van 1830 tot 1850 as 'n gerespekteerde vroedvrou gewerk. Die boer D.F. du Toit was die eienaar van Kleinbosch en die vader van dominee S.J. du Toit, die welbekende teoloog en leier van die eerste Afrikaanse Taalbeweging. Die plaas is oop vir die publiek.
Wagenmakersvallei Sendingkerk ((Bovlei) Sendingwerk onder die slawe en bruin mense in die Wagenmakersvallei het in 1796 begin onder leiding van J.J. van Zulk, wat minstens "300 heidene" bestaande uit Khoekhoen en slawe getel het. Hy het 'n gebou (Gesticht) vir diÉ doel opgerig, wat egter nie bly staan het nie. Daniel le Roux is in 1802 as "oefenmeester" aangestel. Hy het 'n kerk gebou op grond wat hy van die Goewerneur ontvang het. Hierdie kerk is op 18 September 1820 deur dominee Gebhart van die Paarl ingewy. Die kerk is in 1868 tot sy huidige omvang vergroot. Twee nagmaalsbekers wat deur die gemeente gebruik is, is in die Wellington Museum te sien.
Huis van Martha Solomons (Bainstraat 51) Sy was die dogter van 'n slavin, bekend as, wat na die emansipasie 'n taverne in Kaapstad besit het. Martha, wat op Wellington gewoon het, het 'n Engelsman, Harry Grey, die swartskaap van 'n aristokratiese familie, ontmoet en met hom getrou. Na die dood van sy neef het hy 'n titel geËrf en so het sy vrou Martha, 'n slawe-afstammeling, die geword. Nie oop vir die publiek nie.
Die verhaal van die Weigt-slawe van die Wagenmakersvallei is baie interessant. Hulle eienaars, Benjamin Weigt en Anna Lategan, was kinderloos. Hulle het al hulle slawe se kinders in die Strooidakkerk in die Paarl laat doop (1823). By die dood van hulle eienaars is al die slawe en hulle kinders vrygestel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Die naam beteken "oor die berge" - die Hottentots-Holland-berge. Die gebied is deur VOC-handelaars en -ontdekkers verken en kort daarna is grond aan boere gegee om hulle daar te vestig. Met 'n oorvloed aan beskikbare grond aan die grens wou geen vrye mens vir iemand anders werk nie. Die vinnige uitbreiding van die kolonie het meegebring dat slawe ook na die nuwe gebiede gebring is. Ouer manlike slawe is na die leenplase (waar ekstensiewe boerdery toegepas is) in die grensstreke versprei, waar hulle as veewagters gewerk het. Slaweveilings is op Caledon en Swellendam gehou. Hierdie gebied was al van die dae van die Khoekhoen-herders af 'n veeboerderystreek. Baie van die sendingstasies wat in die streek gevestig is, bestaan vandag nog, byvoorbeeld Genadendal, Elim, Herbertsdale, Slangrivier, Suurbraak, Middleton en Teslaarsdal.
Kliek hier vir 'n kaart van die Overberg.
Hangklip Hangklip (R44, Valsbaaikus) Wegloperslawe van Kaapstad het op Tafelberg weggekruip en slawe van Stellenbosch het na Kaapstad gevlug, of 'n groep ontsnaptes probeer bereik wat baie jare land by Kaap Hangklip oorleef het. In 1709 het 'n slaaf, Jacob Smith, 'n grootskaalse drostery vanuit die Stellenbosch distrik georganiseer. Vyf-en-veertig slawe het ontsnap en so ver as Swellendam gekom, waar hulle weer gevange geneem is of vrywillig na hulle eienaars teruggekeer het. 'n Placaat van 1714 het verklaar dat enige slaaf wat hom na drie dae of langer op vrye voet teen gevangeneming verset het, deur 'n kolonis op sig geskiet kon word. In 1715 het die Landdrost en Heemraden van Stellenbosch probeer om toestemming te kry om die Achilles-sening van weglopers te mag afsny.
Warmbronne by Caledon Casino, Hotel en Spa (N2) Die Khoekhoen het die warmbronne "dispore kamma" genoem, wat "warm water" beteken. In 1704 is grond rondom die bronne aan Ferdinand Appel toegeken op voorwaarde dat hy swemgeriewe vir mense voorsien. Slawe het hier gewerk en gerus, met gebruik van hulle eie geriewe.
Teslaarsdal (R326) Johannes Jacobus Tesselaar was 'n ryk grondeienaar in die Overberg. Hy het in 1797 'n boedel van vyf plase, 14 manlike slawe, vier slavinne, 125 perde, 60 beeste en 500 skape nagelaat. Tesselaar het die plaas Hartebeesrivier aan party van sy slawe nagelaat. Regstreekse afstammelinge besit vandag nog dele van die plaas en die nedersetting genaamd Teslaarsdal het op hierdie plaas ontwikkel. Oorblyfsels uit diÉ tydperk is nog sigbaar en in die begraafplaas is grafte van onder andere die nakomelinge Coert, Gertse, Huizenberg en Bredenkamp. Genealogiese navorsing is deur die Caledon Museum gedoen.
Middleton (N2) Die Middleton gemeenskap is in 1850 gevestig met die toekenning van grond (glebe land - pastoriegrond) deur die Anglikaanse Kerk aan sy lidmate, van wie sommiges van slawe-afkoms was. Genealogiese studies is deur die Caledon Museum onderneem.
In 1738 het die Morawiese Kerk met sy eerste sendingstasie by Baviaanskloof, later bekend as Genadendal, begin. Hulle het onder die Khoekhoen van die streek gewerk. Na emansipasie het slawe hulle by die sendingstasie gevestig. Vandag se besoekers aan die "sending-werf" kan die kerk, goeie voorbeelde van die argitektuur van diÉ tyd, 'n werkende watermeul en 'n drukkery besigtig.
Elim (R317) Hierdie sendingstasie is in 1838 gestig nadat die Morawiese Sendinggenootskap die plaas Vogelstruyskraal naby Kaap Agulhas in die Caledon distrik bekom het. Die nuut gestigte sendinginstelling het as "Elim" bekend geraak op grond van die fonteine in die omgewing (Eksodus 15:27). Die enigste Monument vir Slawe-emansipasie in Suid-Afrika kan in Kerkstraat naby die kerk gesien word.
Napier (R316) is in 1838 gestig nadat die plaas Klipdrift van Pieter de Bruyn gekoop is. Feeshuis 150, 'n gebou langs die Nederduitse Gereformeerde Kerk (deel van die kerkgrond), was 'n wynkelder, maar is ook gebruik om slawe te huisves. Dit is in 1988 vir Napier se 150ste herdenkingsfees gerestoureer. 'n Sleutel is by die kerkkantoor beskikbaar.
Struisbaai (R319) In 1766 was die VOC-hoeker ('n enkelmasskip) Meermin op pad terug na die Kaap met 140 Malgassiese slawe en wapens aan boord. Die slawe, wat aangesÊ is om die wapens skoon te maak, het van die geleentheid gebruik gemaak om die skip oor te neem. Sonder navigasievaardighede moes die slawe van die bemanning gebruik maak. Die bemanning het hulle geflous deur bedags in die rigting van Madagaskar, en snags na die Kaap te seil, totdat hulle in Struisbaai anker gegooi het. 'n Paar van die slawe het aan land gegaan, waar hulle deur plaaslike boere gevange geneem is. Die oorblywende slawe het agterdogtig geraak en in die voortspruitende skermutseling met die bemanning het die kaptein die bevel gegee dat die ankerkabels afgekap moes word. Drie verseËlde bottels met boodskappe daarin is oorboord gegooi. Die skip het kort daarna gestrand en die res van die slawe is gevange geneem. Een van die boodskappe wat oorboord gegooi is, word in die Kaapse Argiefbewaarplek gehou.
Die Drostdy (Swellengrebelstraat) is tussen 1746 en 1747 met slawearbeid gebou. Die wa-skuur op die terrein van die Drostdy Museum is van 1814 tot 1834 as slawekwartier gebruik. Die Ou Tronk dateer uit dieselfde periode as die Drostdy en daar word aanvaar dat dit ook deur slawe gebou is. Die Drostdy Museum is ook in besit van vergoedingskwitansies wat aan slawe-eienaars uitgereik is.
Oefeningshuis (Voortrekstraat) Die Oefeningshuis is in 1838 opgerig met die oogmerk om religieuse onderrig en opleiding aan geËmansipeerde slawe en "heidene" te voorsien. Dit huisves nou die Toerismeburo.
Suurbraak (R324) Hierdie ouderwetse dorpie nestel in 'n vallei aan die voet van die Langeberge. Voordat Suurbraak in 1809 as 'n sendingstasie gevestig is, is dit deur die inheemse Attaqua-mense bewoon, wat die nedersetting "Xairu" - "'n plek van skoonheid" - genoem het. Die Londense Sendinggenootskap het in 1809 'n stasie hier gevestig en die huisies is gebou deur diegene wat die Christendom aanvaar het. Die eerste sendeling was 'n persoon met die naam Seidenfaden, wat deur Hans Moos, die leier van die plaaslike Attaquas, daarheen genooi is. Die kerk is in omtrent 1835 gebou. Slawe het hulle na die emansipasie hier gevestig. Die eerste kerk, pastorie, skool, ou huise en geboue rondom die dorpsplein, soos ook die Anglikaanse Kerk, is gerestoureer en word gebruik. Al hierdie geboue lÊ langs die hoofstraat deur die dorp.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Slawerny is in die 18de en vroeë 19de eeu algemeen in die Suid-Kaap bedryf. Die VOC-buiteposte, waarvan Outeniekwaland en Plettenbergbaai deel was, asook die plase van die setlaars het almal 'n slawegeskiedenis. Baie kleiner en groter dorpe wat as sendingstasies begin het, het 'n boeiende geskiedenis waarby slawe en vrygestelde slawe betrokke was.
Caledon Plein, later Victoria Plein (Courtenaystraat) Dit was oorspronklik as die mark bekend, maar Victoriaplein is nou 'n Tuin van Herinnering. Dit was aan die noordekant deur die Drostdy begrens, en aan die oostekant deur die tronk. Slawe is tot in 1834 hier opgeveil.
Kliek hier vir 'n kaart van Die Tuinroete.
Pacaltsdorp (R102) Dit is 'n klein sendingstasie 'n paar kilometer suid van George wat in 1812 deur die Londense Sendinggenootskap gestig is. Dit was eers as Hoogekraal bekend, maar is hernoem na sy eerste predikant, dominee Charles Pacalt. Hy het 'n gemeente van omtrent 300 Khoekhoen, slawe en vrye arbeiders opgebou. Die kerk, wat in 1825 met die hulp van Khoekhoen-arbeiders gebou is uit klip wat uit die nabygeleë Outeniekwaberge gekap is, troon oor die dorp. Slawe het hulle na die emansipasie hier gevestig.
Watsondorp (N12, Preto, oos van Blanco) Die eienares van hierdie plaas, ene mev. Bergh, het 30 erwe aan voormalige slawe beskikbaar gestel. Die grond is nooit formeel aan die slawe of hulle nakomelinge oorgedra nie. 'n Skool en 'n kerk is later hier opgerig om die gemeenskap te dien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.7.2010-03-02.af.txt</fn>
Rynse Skool (h.v. Adderley- en Hoogstraat) Die sendeling Ter Linden het op 18 Januarie 1834 die eerste skool vir slawekinders hier begin. Vandag is hierdie perseel deel van 'n kafee.
Slawehuis (R60, langs die Kleinplasie Landboukundige Museum) Hierdie grond, wat oorspronklik deel van die Roodewal-plaas was, behoort nou aan die Landbouvereniging.
Houdenbek 'n Slawe-opstand het in 1825 op die plaas Houdenbek in die Koue Bokkeveld, Ceres distrik, plaasgevind. Die opstand is gelei deur Galant van die Kaap, 'n slaaf van W.N. van der Merwe, en Khoekhoen-arbeiders, wat vier mense gedood en oeste vernietig het en daarna gevlug het. Hulle is gevang, aan hoogverraad, moord en gewapende roof skuldig bevind, en in 1826 gevonnis en tereggestel. Nie oop vir die publiek nie.
Ook bekend as die Land van Waveren, of Roodezand. Soos by baie ander dorpe het slawe 'n belangrike rol in die geskiedenis van Tulbagh gespeel. Slawe het in 1765 die tweede pastorie vir die gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Land van Waveren gebou. Die boere Jan Theron, Pieter Theron, Isaac van der Merwe en Schalk van der Merwe is vergoed vir skape, meel, wyn, ertjies en boontjies wat hulle aan die slawe voorsien het terwyl hulle aan die gebou gewerk het. Jacobus Theron se slawe het as rietsnyers en klipkappers gewerk en die slawe van Jacobus du Toit het brandhout vir gebruik by die steenmakery voorsien. Slawe het ook vir die predikant 'n wynkelder en 'n meul gebou. Die dominee het baie probleme ondervind met die plaaslike mense wat die meul wou gebruik; gevolglik het die kerkraad besluit dat mense wat hulle koring daar wou laat maal, 'n slaaf moes voorsien om die werk te doen, en dat hulle agt stuiwers aan die kerk moes betaal. Dominee Michiel Christiaan Vos het op 4 Mei 1794 sy intreepreek in die Roodezand gemeente gelewer en het groot kommer gewek met sy aankondiging dat hy sy evangelisasiewerk na werkers en slawe wou uitbrei. Die gemeente se reaksie was dat ".hulle reeds min met hulle slawe kon regkry - wat sou gebeur as hulle nou onderrig sou ontvang"?
Kerkstraat 26 en Oefeningshuis Die huis is in 1796 gebou en in 1809 aan die sendeling Cornelis Kramer verkoop. Die behoefte het by die Roodezand Sendinggenootskap ontstaan om 'n voltydse onderwyser vir die werk onder die slawe en Khoekhoen aan te stel. Hulle het die eiendom van Kramer gekoop en met die aanstelling van dominee Vos het hy agter die huis met die "oefeningshuis" begin. Met die emansipasie van die slawe het die aantal leerders dramaties toegeneem, en dit het die werk van die Sendinggenootskap beïnvloed. Gustav Adolph Zahn was die eerste Rynse sendeling in Tulbagh om Vos met sy onderrigpligte te help. Hulle het ook geld vir 'n sendingkerk ingesamel, wat op 2 April 1845 ingewy is. Dit kan in Van der Stelstraat gesien word, maar is nie oop vir die publiek nie.
Kerkstraat 40 Hierdie huis het behoort aan Machtelt Smit, die kleindogter van 'n Duitse huursoldaat en 'n vrygestelde slavin. Die Roodezand Sendinggenootskap is in Oktober 1799 hier gevestig. Vandag is dit 'n kroeg wat oop is vir die publiek.
Steinthal (R44, R46, 5 km buite Tulbagh) In 1843 het Zahn aan die oostekant van Tulbagh grond gekoop wat as 'n verdere toevlugsoord vir vrygestelde slawe kon dien, waar hulle 'n huis kon bou en groentetuine kon aanplant. 'n Klein skoolgebou is vir die kleiner kinders opgerig. Hierdie nedersetting was bekend as Steinthal en is deur die Rynse Sendingvereniging oorgeneem. Weens die hoë standaard van onderrig wat hier aangebied is, het wit kinders ook die klasse bygewoon. Die tabel hieronder gee 'n uiteensetting van die leerlinge in 1855. Vandag is dit deel van die Steinthal Kinderhuis. Die skoolgebou is 'n erfenisterrein en dien as 'n nuttige biblioteek en hulpbronsentrum. Daar word aanvaar dat daar slawegrafte in die begraafplaas is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.7.2010-03-24.af.txt</fn>
Rynse Skool (h.v. Adderley- en Hoogstraat) Die sendeling Ter Linden het op 18 Januarie 1834 die eerste skool vir slawekinders hier begin. Vandag is hierdie perseel deel van 'n kafee.
Slawehuis (R60, langs die Kleinplasie Landboukundige Museum) Hierdie grond, wat oorspronklik deel van die Roodewal-plaas was, behoort nou aan die Landbouvereniging.
Houdenbek 'n Slawe-opstand het in 1825 op die plaas Houdenbek in die Koue Bokkeveld, Ceres distrik, plaasgevind. Die opstand is gelei deur Galant van die Kaap, 'n slaaf van W.N. van der Merwe, en Khoekhoen-arbeiders, wat vier mense gedood en oeste vernietig het en daarna gevlug het. Hulle is gevang, aan hoogverraad, moord en gewapende roof skuldig bevind, en in 1826 gevonnis en tereggestel. Nie oop vir die publiek nie.
Ook bekend as die Land van Waveren, of Roodezand. Soos by baie ander dorpe het slawe 'n belangrike rol in die geskiedenis van Tulbagh gespeel. Slawe het in 1765 die tweede pastorie vir die gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Land van Waveren gebou. Die boere Jan Theron, Pieter Theron, Isaac van der Merwe en Schalk van der Merwe is vergoed vir skape, meel, wyn, ertjies en boontjies wat hulle aan die slawe voorsien het terwyl hulle aan die gebou gewerk het. Jacobus Theron se slawe het as rietsnyers en klipkappers gewerk en die slawe van Jacobus du Toit het brandhout vir gebruik by die steenmakery voorsien. Slawe het ook vir die predikant 'n wynkelder en 'n meul gebou. Die dominee het baie probleme ondervind met die plaaslike mense wat die meul wou gebruik; gevolglik het die kerkraad besluit dat mense wat hulle koring daar wou laat maal, 'n slaaf moes voorsien om die werk te doen, en dat hulle agt stuiwers aan die kerk moes betaal. Dominee Michiel Christiaan Vos het op 4 Mei 1794 sy intreepreek in die Roodezand gemeente gelewer en het groot kommer gewek met sy aankondiging dat hy sy evangelisasiewerk na werkers en slawe wou uitbrei. Die gemeente se reaksie was dat ".hulle reeds min met hulle slawe kon regkry - wat sou gebeur as hulle nou onderrig sou ontvang"?
Kerkstraat 26 en Oefeningshuis Die huis is in 1796 gebou en in 1809 aan die sendeling Cornelis Kramer verkoop. Die behoefte het by die Roodezand Sendinggenootskap ontstaan om 'n voltydse onderwyser vir die werk onder die slawe en Khoekhoen aan te stel. Hulle het die eiendom van Kramer gekoop en met die aanstelling van dominee Vos het hy agter die huis met die "oefeningshuis" begin. Met die emansipasie van die slawe het die aantal leerders dramaties toegeneem, en dit het die werk van die Sendinggenootskap beïnvloed. Gustav Adolph Zahn was die eerste Rynse sendeling in Tulbagh om Vos met sy onderrigpligte te help. Hulle het ook geld vir 'n sendingkerk ingesamel, wat op 2 April 1845 ingewy is. Dit kan in Van der Stelstraat gesien word, maar is nie oop vir die publiek nie.
Kerkstraat 40 Hierdie huis het behoort aan Machtelt Smit, die kleindogter van 'n Duitse huursoldaat en 'n vrygestelde slavin. Die Roodezand Sendinggenootskap is in Oktober 1799 hier gevestig. Vandag is dit 'n kroeg wat oop is vir die publiek.
Steinthal (R44, R46, 5 km buite Tulbagh) In 1843 het Zahn aan die oostekant van Tulbagh grond gekoop wat as 'n verdere toevlugsoord vir vrygestelde slawe kon dien, waar hulle 'n huis kon bou en groentetuine kon aanplant. 'n Klein skoolgebou is vir die kleiner kinders opgerig. Hierdie nedersetting was bekend as Steinthal en is deur die Rynse Sendingvereniging oorgeneem. Weens die hoë standaard van onderrig wat hier aangebied is, het wit kinders ook die klasse bygewoon. Die tabel hieronder gee 'n uiteensetting van die leerlinge in 1855. Vandag is dit deel van die Steinthal Kinderhuis. Die skoolgebou is 'n erfenisterrein en dien as 'n nuttige biblioteek en hulpbronsentrum. Daar word aanvaar dat daar slawegrafte in die begraafplaas is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.8.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie gebied is die vrugbare vallei wat deur die Swartberge, Langeberge en Outeniekwaberge omring word. Europese setlaars wat die streek van die laat 17de eeu af verken het, het Koisan- bewoners daar aangetref. Die halfdroë landskap is in 'n produktiewe boerderydistrik omskep. Die omgewing spog met die aanskoulikste rotsformasies en passe. Zoar, Amalienstein en Dysselsdorp is welbekende sendingstasies van die omgewing.
Kliek hier vir 'n kaart van die Klein Karoo.
Nie ver van die Hoeko afdraaipad af nie, omtrent 21 km van Ladismith af Die Zoar nedersetting is in 1817 deur Petrus Johannes Joubert, 'n sendeling van die Suid-Afrikaanse Sendinggenootskap, gevestig. Hy het die sendingstasie die Bybelse naam "Zoar" gegee. Toe Joubert in 1833 weg is, het die Suid-Afrikaanse Sendinggenootskap dit moeilik gevind om hom te vervang en het hulle die hulp gevra van die Berlynse Sendingvereniging, wat die aangrensende grond gekoop en hulle eie stasie gestig het. Hulle het dit "Amalienstein" genoem, na die weldoenster van die plek, Frau Amalie von Stein. 'n Kerk 1853, skool en huise is hier opgerig. Zoar is van 1837 af bestuur deur Reinhold Gregorowski van die Berlynse Sendingvereniging. In 1838 het Zoar beskik oor 'n kerk en 'n huttedorp wat deur 300 tot 400 Khoekhoen-mense bewoon is. Die inwoners het onderrig in boerderymetodes en religieuse sake, en ook 'n algemene opvoeding ontvang. Na emansipasie het slawe hulle by die sendingstasies gevestig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.82884.9.2010-03-24.af.txt</fn>
In Oktober 1808 het 326 slawe van meer as 30 plase in hierdie streek gerebelleer en na Kaapstad opgeruk om hulle vryheid te eis. Hulle is gelei deur Louis van Mauritius, Abraham van die Kaap en 'n Ier, James Hooper, wat hulle hul vryheid beloof het. Hulle het op die slawe van Pieter Louw van die Swartland gekonsentreer en die opstand in die rigting van Koeberg en Tygervallei versprei. Altesaam 34 plase is geplunder, en die boere vasgebind en gevange geneem. Toe die slawe met hul opmars na Kaapstad begin het, het die Goewerneur, die Graaf van Caledon, soldate na die oproerige gebied gestuur en al 326 slawe is gevange geneem. Vyf van die voorlopers is in die openbaar opgehang en hulle lyke is vertoon om enigiemand met 'n soortgelyke ingesteldheid af te skrik.
Groot getalle slawe het op die arbeidsintensiewe koringplase en in die gemengde boerdery-areas in die Swartland en aan die Weskus gewerk. Baie sendingstasies in die omgewing getuig ook van die sendingwerk wat onder die Khoekhoen en die slawe gedoen is. Die welbekendes is Wupperthal en Mamre, maar daar is ook Papendorp, Troe-Troe-sendingstasie by Vanrhynsdorp en Ebenhaezer.
Kliek hier vir 'n kaart van die Weskus.
Mamre (historiese dorpie en sendingstasie aan die R307) 'n Sendingstasie is in 1808 deur die Morawiese Sendinggenootskap by Groenekloof (Mamre) naby Malmesbury gevestig by 'n vorige militêre buitepos op die plaas Louwplaas asook die plase De Groene Kloof en Cruywagenskraal.
Die sendelinge Kohrhammer en Schmidt het met werk onder die plaaslike Khoekhoen begin, maar die sendingstasie het ook as 'n toevlugsoord vir vrygestelde slawe gedien. Vandag kan die ou kerkwerf, 'n meul, 'n bakkery, stalle en 'n skool nog daar besigtig word.
Goedverwacht, Goedverwacht, Burgershoek naby Piketberg (Van die R399 af tussen Piketberg en Velddrif) Hierdie nedersetting was die wettige eiendom van 'n groep voormalige slawe, wat met die emansipasie in 1838 die plaas Burgerskloof van die eienaar, Hendrik Schalk Burger, geërf het. Hy het die plaas aan sy slavin Maniesa en haar vyf kinders nagelaat op voorwaarde dat hulle hom tot sy dood sou versorg. Sy eie kinders het later die testament bestry, maar die hof het dit gehandhaaf en die plaas het Maniesa se eiendom gebly tot met die dood van haar laaste kind, Hester, in 1888. Haar graf kan in die begraafplaas gesien word. Goedverwacht, 'n Morawiese sendingstasie, is later hier gevestig toe die slawenakomelinge die grond vir £750 aan die Morawiese sendelinge verkoop het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.94883.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Oormatige spoed word as 'n faktor beskou in byna een-derde van alle noodlottige ongelukke. Dit is daarom noodsaaklik dat bestuurders by spoedperke moet hou.
km/h op 'n openbare pad in 'n beboude gebied km/h op 'n openbare pad buite 'n beboude gebied wat nie 'n deurpad is nie; en km/h op alle deurpaaie.
Vragvoertuie met 'n BVM van meer as 9t moet teen minder as 80 km/h ry.
Sekere trekkers en sleepwaens of kombinasievoertuie mag ook nie spoedperke van 35 km/h en 15 km/h, gegrond op hulle remvermoë, oorskry nie.
Sekere voertuie (minibusse, busse en vragvoertuie) moet hou by die spoedperke wat op bande van toepassing is.
Padverkeerstekens kan ook spoedperke bepaal wat laer of hoër as die algemene spoedperke is.
Hoe vinniger jy ry, hoe harder sal jy enige hindernisse tref (ander voertuie, voetgangers, ens).
Die doeltreffendheid van veiligheidstoerusting soos lugsakke en sitplekgordels word teen 'n hoë spoed erg benadeel.
Dit is moeiliker om 'n ongeluk te vermy as jy teen 'n hoë spoed bestuur.
n Hoë spoed plaas 'n groter stremming op bande en remme wat die risiko verhoog dat hulle kan ingee. Dit verhoog weer die gevaar van 'n ongeluk.
Dit is moeiliker om teen 'n hoë spoed te bestuur. Die bestuurder het 'n kleiner sigveld en beperkte randsig.
Jy kan meer inligting oor spoed kry op die Kom Veilig Aan-webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.94883.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Alkohol speel 'n groot rol in baie ongelukke in Suid-Afrika, en is 'n faktor by omtrent die helfte van alle motorvoertuig-verwante sterftes.
Ontbied 'n taxi of gebruik openbare vervoer.
Laat iemand wat nugter is jou huistoe neem.
Bly waar jy is en ry die volgende dag huistoe.
Jy mag nie in die bestuursitplek wees van 'n voertuig op 'n openbare pad met die enjin wat loop as jou bloed-alkoholvlak meer as 0,05 gram per 100 milliliters is nie.
Daar is geen eenvoudige manier waarop jy kan vasstel hoeveel jy veilig kan drink voordat jy bestuur nie! Jou bloed-alkoholvlak word bepaal deur 'n wye reeks faktore en verskil van persoon tot persoon. Die uitwerking van alkohol op optrede verskil ook. Oor die algemeen is die beste antwoord "Moenie Drink en Bestuur" nie.
Van die faktore wat jou bloed-alkoholvlak beïnvloed sluit in die alkohol wat jy gedrink het, jou massa, jou krag, of jy nie-alkoholiese drankies ingeneem het, wat jy geëet het, of jy medikasie geneem het, die temperatuur van die drankie, ens.
In proefnemings het al die deelnemers (manlik en vroulik) die wettige perk na twee biere oorskry.
Kliek vir meer omvattende inligting oor drink en bestuur hier.
Om die alkoholvlakke na te gaan wat van toepassing is op jou geslag, massa, ens., maak gebruik van die virtuele alhokoltoets.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.94883.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Nagbestuur is moeiliker en gevaarliker as dagbestuur omdat jou dieptepersepsie, kleurherkenning en randsig na sonsondergang afneem. Ouer mense het veral probleme met nagbestuur.
Maak seker dat jou ligte almal werk en skoon is (kopligte, agterligte en seinligte). Maak ook seker dat jou vensters skoon is.
Maak seker dat jou kopligte reg met verhouding tot die pad gestel is - swak gestelde kopligte kan ander bestuurders verblind en jou vermoë beperk om die pad te kan sien.
Moenie drink en bestuur nie! Afgesien daarvan dat dit jou vermoëns beperk, maak alkohol jou ook lomerig.
Moenie rook terwyl jy bestuur nie - nikotien en koolstofmonokside belemmer nagsig.
Skakel jou kopligte aan wanneer dit skemer begin raak - dit maak dit makliker vir ander mense om jou te sien.
Bestuur só dat jy kan stop binne die gebied wat deur jou kopligte verlig word.
Hou jou kopligte gedomp wanneer daar ander voertuie voor jou is of aankom.
Moenie toelaat dat jy deur ander mense se helder ligte verblind word nie - hou eerder die kant van die pad dop en kyk af en toe vorentoe om seker te maak waar die aankomende voertuig is.
Hou gereeld stil en rek jou bene. As jy moeg word, hou stil en rus.
As jy in die nag karprobleme ondervind, trek so ver as moontlik van die pad af en skakel jou noodligte aan.
Hou by nagbestuursveiligheidreëls sodra die son ondergaan. Skemer is een van die moeilikste tye om te bestuur, omdat jou oë die hele tyd verander om by die toenemende donkerte aan te pas.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.94883.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Een manier om jou veiligheid op die pad te verseker is om seker te maak dat jy nie 'n aggressiewe bestuurder is nie. Aggressiewe bestuur kan ongelukke veroorsaak en kan ook uitloop op voorvalle van padwoede.
Aggressiewe bestuur kom dikwels voor by bestuurders wat hulle woede, wrewel en frustrasies agter die stuurwiel uithaal. Dié houding kan lei tot botsings en nare konfrontasies. Baie gevalle van aggressiewe optrede het te doen met bestuurders wat jou afsny, onveilig van baan verander, te vinnig ry, ander voertuie te naby volg, rooi verkeersligte ignoreer en verkeerstekens en -seine verontagsaam. Voeg daarby 'n kwaai getoetery, 'n woedende geskree en onbeskofte vingertekens en jy sit met 'n gevaarlike kombinasie. Al dié bestuurpatrone kan tot padwoede lei, of die tipe deurpad-dolheid wat veroorsaak dat bestuurders mekaar fisies aanrand of hulle voertuie gebruik om ander bestuurders te stamp en hulle soms van die pad af te dwing.
Vergeet van bekommernisse by die werk of tuis en konsentreer op die pad. Wees eerder laat en kom veilig aan.
Beplan jou reis vooraf om angstigheid en stres te verminder.
Kweek 'n positiewe houding aan.
Luister na musiek. Dit kan stres laat afneem.
Moenie ander bestuurders se houdings probeer verander nie: jy kan nie, jy kan net iets aan jou eie doen.
Wees hoflik en bly kalm as jy uitgelok word.
Bestuur met jou kardeure gesluit en moenie die veiligheid van jou voertuig verlaat as jy probleme opmerk nie.
Tel van 1 tot 10 as jy kwaad begin word dis ou raad en dit werk!
Moenie reageer deur jou toeter te blaas, jou ligte te flikker of gebare te maak nie, dit sal net die situasie vererger.
As jy 'n slagoffer van aggressie is, teken die motor se registrasienommer aan en meld die voorval by die polisie aan.
Bestuur altyd hoflik: laat genoeg ruimte wanneer jy by verkeer aansluit, gebruik altyd jou wysers, hou 'n afstand van twee sekondes tussen jou voertuig en die een voor jou en moenie jou toeter onnodig gebruik nie.
Meer inligting oor padwoede is beskikbaar op die Kom Veilig Aan-webwerf.
Een manier om jou veiligheid op die pad te verseker is om seker te maak dat jy nie 'n aggressiewe bestuurder is nie. Aggressiewe bestuur kan ongelukke veroorsaak en kan ook uitloop op voorvalle van padwoede.
Aggressiewe bestuur kom dikwels voor by bestuurders wat hulle woede, wrewel en frustrasies agter die stuurwiel uithaal. Dié houding kan lei tot botsings en nare konfrontasies. Baie gevalle van aggressiewe optrede het te doen met bestuurders wat jou afsny, onveilig van baan verander, te vinnig ry, ander voertuie te naby volg, rooi verkeersligte ignoreer en verkeerstekens en -seine verontagsaam. Voeg daarby 'n kwaai getoetery, 'n woedende geskree en onbeskofte vingertekens en jy sit met 'n gevaarlike kombinasie. Al dié bestuurpatrone kan tot padwoede lei, of die tipe deurpad-dolheid wat veroorsaak dat bestuurders mekaar fisies aanrand of hulle voertuie gebruik om ander bestuurders te stamp en hulle soms van die pad af te dwing.
Vergeet van bekommernisse by die werk of tuis en konsentreer op die pad. Wees eerder laat en kom veilig aan.
Beplan jou reis vooraf om angstigheid en stres te verminder.
Kweek 'n positiewe houding aan.
Luister na musiek. Dit kan stres laat afneem.
Moenie ander bestuurders se houdings probeer verander nie: jy kan nie, jy kan net iets aan jou eie doen.
Wees hoflik en bly kalm as jy uitgelok word.
Bestuur met jou kardeure gesluit en moenie die veiligheid van jou voertuig verlaat as jy probleme opmerk nie.
Tel van 1 tot 10 as jy kwaad begin word dis ou raad en dit werk!
Moenie reageer deur jou toeter te blaas, jou ligte te flikker of gebare te maak nie, dit sal net die situasie vererger.
As jy 'n slagoffer van aggressie is, teken die motor se registrasienommer aan en meld die voorval by die polisie aan.
Bestuur altyd hoflik: laat genoeg ruimte wanneer jy by verkeer aansluit, gebruik altyd jou wysers, hou 'n afstand van twee sekondes tussen jou voertuig en die een voor jou en moenie jou toeter onnodig gebruik nie.
Meer inligting oor padwoede is beskikbaar op die Kom Veilig Aan-webwerf.
Een manier om jou veiligheid op die pad te verseker is om seker te maak dat jy nie 'n aggressiewe bestuurder is nie. Aggressiewe bestuur kan ongelukke veroorsaak en kan ook uitloop op voorvalle van padwoede.
Aggressiewe bestuur kom dikwels voor by bestuurders wat hulle woede, wrewel en frustrasies agter die stuurwiel uithaal. Dié houding kan lei tot botsings en nare konfrontasies. Baie gevalle van aggressiewe optrede het te doen met bestuurders wat jou afsny, onveilig van baan verander, te vinnig ry, ander voertuie te naby volg, rooi verkeersligte ignoreer en verkeerstekens en -seine verontagsaam. Voeg daarby 'n kwaai getoetery, 'n woedende geskree en onbeskofte vingertekens en jy sit met 'n gevaarlike kombinasie. Al dié bestuurpatrone kan tot padwoede lei, of die tipe deurpad-dolheid wat veroorsaak dat bestuurders mekaar fisies aanrand of hulle voertuie gebruik om ander bestuurders te stamp en hulle soms van die pad af te dwing.
Vergeet van bekommernisse by die werk of tuis en konsentreer op die pad. Wees eerder laat en kom veilig aan.
Beplan jou reis vooraf om angstigheid en stres te verminder.
Kweek 'n positiewe houding aan.
Luister na musiek. Dit kan stres laat afneem.
Moenie ander bestuurders se houdings probeer verander nie: jy kan nie, jy kan net iets aan jou eie doen.
Wees hoflik en bly kalm as jy uitgelok word.
Bestuur met jou kardeure gesluit en moenie die veiligheid van jou voertuig verlaat as jy probleme opmerk nie.
Tel van 1 tot 10 as jy kwaad begin word dis ou raad en dit werk!
Moenie reageer deur jou toeter te blaas, jou ligte te flikker of gebare te maak nie, dit sal net die situasie vererger.
As jy 'n slagoffer van aggressie is, teken die motor se registrasienommer aan en meld die voorval by die polisie aan.
Bestuur altyd hoflik: laat genoeg ruimte wanneer jy by verkeer aansluit, gebruik altyd jou wysers, hou 'n afstand van twee sekondes tussen jou voertuig en die een voor jou en moenie jou toeter onnodig gebruik nie.
Meer inligting oor padwoede is beskikbaar op die Kom Veilig Aan-webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.P.94883.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Bestuurders se moegheid veroorsaak meer as 20% van die ongelukke op snelweë. Ongelukke wat met moegheid verband hou het ook 'n drie keer groter kans om uit te loop op ernstige beserings of sterftes in vergelyking met ander tipes padongelukke omdat bestuurders nie rem trap of 'n ongeluk probeer vermy wanneer hulle aan die slaap raak nie.
Maak altyd seker dat jy goed slaap voordat hy 'n lang rit onderneem.
As jy moeg voel, HOU STIL.
Parkeer op 'n veilige plek - moenie op die padskouer stilhou nie. As jy op 'n snelweg is, neem die volgende afrit en kry 'n veilige plek om te parkeer, of hou by die volgende snelwegdiensplek stil.
Bel as dit nodig iemand om hulle te laat weet dat jy dalk laat gaan wees.
Drink 'n paar koppies sterk koffie.
Knip 'n uiltjie vir 15 tot 20 minute.
Vars lug en harde musiek sal jou nie wakker hou nie - dié stategië sal jou vlugtig opkikker, maar jy sal binne minute dieselfde vlak van moegheid ondervind.
Vasberadenheid sal nie keer dat jy aan die slaap raak nie.
Mikroslapies is onbeheerbaar en onvermydelik (as jy moeg is, sal jou liggaam jou mikroslapies laat neem wat tot 30 sekondes kan duur).
As jy moeg is, dink jy dat jy wakkerder is as wat jy in werklikheid is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Q.69201.69201.2010-03-24.af.txt</fn>
n Groot persentasie motoriste bestuur voertuie met enjins wat swak ingestel is, wat beteken dat geld letterlik by die uitlaatpyp uitgeblaas word! Die Departement van Minerale en Energie spoor motoriste aan om dié verbruik-bewuste bestuurstegnieke te gebruik om elke liter petrol te rek.
Maak die motor se vensters toe wanneer jy ry, want 'n oop venster skep weerstand wat brandstofverbruik met soveel as 20% opjaag. Vir iemand wat R100 per week aan petrol bestee, kan 'n besparing van 20% beteken dat R20 per week bespaar word, wat uitloop op R80 per maand. Dit is geld wat mens op jou verband kan afbetaal of kan spaar vir onvoorsiene omstandighede.
Gebruik multigraad olie in jou enjin want dit verminder weerstand.
Laat jou motor gereeld nasien.
Gebruik 'n ritboek om jou brnadstofaankope en kilometers afgelê aan te teken sodat jy nuwe ekonomiese doelwitte kan stel en skielike verskille in die werking van jou voertuig weens meganiese foute kan opspoor.
Bring indien moontlik 'n saamryklub op die been.
Skakel oor na straallaagbande omdat hulle minder rolweerstand en 'n langer lewensduur as die kruisstraal-soort bied.
Moenie met bande ry wat te sag gepomp is nie omdat banddruk wat te laag is nie net verbruik verhoog nie, maar ook die lewensduur van die bande aansienlik verlaag.
Probeer om nie aanhoudend te stop en weg te trek nie.
Gee stadig vet.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer petrol gebruik jy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Q.81134.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.122538.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie gee inligting oor Seksueel Oordraagbare Infeksies, waaronder wat om van 'n gesondheidsorgwerker te verwag en risiko faktore.
Gratis en doeltreffende behandeling is beskikbaar.
Moedig jou maat/s aan om kliniek toe te gaan vir behandeling omdat jy weer aangesteek kan word en dan weer behandel moet word.
Wat is SOI's?
Hoe sal ek Weet as ek 'n SOI het?
As jy vermoed dat jy 'n SOI het, sal die gesondheidswerker die volgende doen...
kondome in Junie 2004 gehou om bewustheid te verhoog van die voorkoming van onbeplande swangerskappe en die bestuur van SOI's.
die belangrikheid van die behandeling van seksuele maats.
WAT IS SOI's?
Seksueel Oordraagbare Inseksies is infeksies wat veroorsaak word deur kieme wat van een persoon na die ander oorgedra word hoofsaaklik tydens onbeskermde seks. Die meeste simptome word maklik opgemerk en kan behandel word as dit vroeg aangemeld word by die suster by die kliniek.
Skrotale swelling, met of sonder pyn.
Verwysing na ander dienste soos aangedui gesinsbeplanning, voorgeboortesorg, VMNKO, TB, MIV-behandeling en sorg, ens.
Hou van aantekeninge (pasiëntaantekeninge, daaglikse syfers).
As jy ja geantwoord het op enige stelling hierbo, behoort jy na die naaste kliniek te gaan vir 'n ondersoek.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.14675.14675.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié artikel gee ouers inligting oor Skoolbeheerrade: wat dit is, wat hulle doen en wie deelneem. Dit sit ook ouers se rolle en verpligtinge uiteen in die bestuur van die skool.
Wat is 'n Skoolbeheerraad?
Wie neem deel aan die SBR?
Wat is die funksies van die SBR?
Die Skolewet sê almal wat 'n belang het by onderwys moet verantwoordelikheid aanvaar vir die organisering van skole, en wys daarop dat ouers en lede van plaaslike gemeenskappe dikwels die beste inligting het oor wat 'n skool regtig nodig het en watter probleme ondervind word. Dit is hoekom elke staatskool 'n beheerraad moet hê.
Elke Skoolbeheerraad (SBR) het beheer oor die bestuur van die skool. In n skool wat geregistreer is as 'n artikel 21-maatskappy, is die SBR ook verantwoordelik vir die skool se geldsake?
opsionele gekoöpteerde lede wat nie stemreg het nie (byvoorbeeld lede van die gemeenskap, of die eienaar van die skoolterrein).
Jy kan ander ouers op 'n SBR verteenwoordig as jy genomineer is en ouers vir jou gestem het. Die meerderheid stemgeregtigde lede van die SBR moet ouers wees.
Die skoolhoof sal ouers inlig oor SBR-verkiesings.
Besluit oor 'n toelatingsbeleid vir die skool.
Besluit oor die taalbeleid van die skool.
Besluit oor watter godsdienspraktyke by die skool gevolg sal word.
'n Gedragskode aanvaar vir leerders wat dissiplinêre prosedures uiteensit.
Al die besluite en beleide moet ooreenstem met nasionale beleid.
'n Grondwet aanvaar wat uiteensit hoe die SBR sal werk.
'n Skoolmissieverklaring opstel wat die waardes en oortuigings van die skool uiteensit.
Besluit hoe lank die skooldag sal wees.
Die skool se eiendom, geboue en terrein bestuur.
Aanbevelings maak oor die aanstelling van onderwysers by die skool.
betaal vir dienste aan die skool.
Die WKOD steun SBR're deur hulle in te lig oor hulle verantwoordelikhede en opleiding te verskaf in finansiële bestuur.
Alle ouers wie se kinders by die skool geregistreer is het regte en verantwoordelikhede. Selfs as jy nie verkies is op die skoolbeheerraad nie, het jy nog die reg om betrokke te wees by die sake van die skool deur ouervergaderings by te woon.
Jy het ook die reg om deur onderwysers of die skoolhoof geraadpleeg te word oor die skoolbedrywighede van jou kind. Die skoolhoof en die onderwysers by die skool moet jou inlig oor die gedrag, bywoning en leerproses van jou kind.
Of skakel jou skoolgebaseerde ontwikkelingsraadgewer by jou plaaslike OBOS.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.3520.3520.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.3520.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.53478.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument lê ook klem op die Provinsiale Tesourie se belangriksteprestasies van sy ontstaan in 1995 af.
Kontantvloeiprosedures en -prosesse wat deur ons ontwikkel is, word deur die Nasionale Tesourie beskou as die norm vir effektiewe provinsiale kontantvloeibestuur. Hierdie prosedures en prosesse het tot gevolg die maksimum renteopbrengs en vorm so die grootste deel van die finansiering agter iKapa elihlumayoi.
Die Wes-Kaap was die eerste Provinsie wat sy eie evaluering van werklike begrotings voorgelê deur departemente uitgevoer het om vas te stel of hierdie begrotings betekenisvol was en of hulle die beginsels van iKapa elihlumayo.ondersteun het.
Al die betrokkenes het die Diensbillikheidsplan aanvaar. Hierdie plan dui aan hoe die Tesourie sy arbeidsmag sal diviersifiseer om daardeur die demografie van die Wes-Kaap te weerspieël. Dit dui ook aan hoe onbillike diskriminasie in die werkplek uitgeskakel sal word.
In 2002 het die Tesourie die eerste volledige Werkplekvaardigheidsplan (WVP) ontwikkel tesame met 'n omvattende vaardigheidsoudit wat aan die betrokke Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid (SOOO) voorgelê is.
Die Provinsiale Tesourie in die Wes-kaap en Polekwani in die Noordelike Provinsie is geïdentifiseer as proefterreine vir die implementering van leerderskap in openbaresektorrekeningkunde wat op 2 April 2003 provinsiaal en op 20 Junie 2003 nasionaal van stapel gestuur is. Hulle was die eerste staatsdiensinstellings wat hierdie soort opleiding aangebied het.
Die WK Tesourie was die eerste inrigting wat volle akkreditering ontvang het as werkplekopleidingsinrigting: Geen ander private of openbare inrigting in die land het tot dusver volle akkreditering ontvang nie. Dit was ook 'n eerste vir die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste.
Deur die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste is ons interne opleidingshandleidings herontwerp as verwysingsmateriaal en kursusmateriaal is ontwikkel in 'n uitkomsgebaseerde modulêre formaat om te voldoen aan SAKO (Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid) en die NKR (Nasionale Kwalifikasieraamwerk) se vereistes vir akkreditering.
Benewens leerderskappe is 'n rekordgetal beurse toegeken aan Tesouriepersoneel in ons eerste poging om 'n lerende organisasie te word.
Daar is 'n toenemende ingesteldheid op die versterking van eie Provinsiale inkomstebronne. Dit het meegebring dat daar 'n bestendige toename was in ons inkomste die afgelope vier jaar sodat die bruto bedrag in 2003/04 oor 'n miljard rand was. Ander inkomstegenererende inisiatiewe soos die instelling van 'n brandstofheffing en 'n toerismebedheffing word ondersoek.
Ons het begin met die formulering van fiskale beleid wat riglyne verskaf oor die manier waarop Provinsiale hulpbronne in die begroting toegeken behoort te word en sorg vir groter openbare deursigtigheid in die begrotingsproses.
n Wes-Kaapse Provinsiale Voorkeurverkrygingsbeleid is ontwikkel en geïmplementeer om te help met die volhoubare ontwikkeling en implementering van 'n voorkeurverkrygingstelsel.
n Elektroniese Aankoopstelsel (Sourcelink) is ingestel wat gelei het tot vinniger reaksie en omkeertyd vir kleiner tenders.
n Verskaffersdatabasis is ontwikkel in samewerking met die Eenheidstad. Dit akkrediteer verskaffers en lys hul HBI-status (HBI = histories benadeelde individue).
n Verkrygingswebtuiste is tot stand gebring wat al die tersaaklike inligting bevat wat verlang word deur mense wat wil tender vir Provinsialeregeringskontrakte.
n Totale omskakeling van tjeks na elektroniese geldoordrag is ingestel omdat dit meer koste-effektief is.
Weens uitgediende en ontoereikende stelsels vir die bestuur en beheer van verbruiksgoedere en roerende bates is begin met die toepassing van die Logistiese Inligtingstelsel (LOGIS) by 41 Provinsiale kantore (veral Gesondheid) vir die bestuur van voorraad ter waarde van meer as R1,3 miljard.
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.59300.59300.2010-03-02.af.txt</fn>
Die belangrikste kenmerke van die webtuiste.
Dit is uit die verbruiker se oogpunt ontwerp: die inligting is maklik om te verstaan en regeringstaal word vermy. Deel gerus jou indrukke en voorstelle met ons sodat ons voortdurend aan jou behoeftes kan voldoen.
Volledige databasis: die werf bevat meer as 25,000 bladsye en 1,000 dokumente wat plaaslike, provinsiale en nasionale regering dek.
Nuwe inhoud: 'n groot deel van die inhoud van die webblaaie is van meet af geskryf om regeringsdienste en hoe om inligting daaroor in die hande te kry, duidelik uiteen te sit.
Inligting word maklik opgespoor: die inligting is so ingedeel dat dit vir gewone mense sin maak, onder hofies soos geboorte, huwelike en kleinsake. Jy hoef nie te weet hoe die regering werk om uit te kom by wat jy nodig het nie.
Dinamiese tuisblad: jy kan onmiddellik die nuutste tenders, nuusgebeure en gewildste inhoud sien.
Jy het meer beheer: die webwerf se aanpasbare uitleg beteken dit sal by die lettertipe en skermstellings wat jy verkies pas.
Skoon ontwerp, wynig oponthoud: die eenvoudig ontwerp en bladsye wat vinnig aflaai, sorg dat mens gou by die inligting wat jy nodig het, uitkom.
Elke afdeling van die werf het 'n opmerklike kleur.
Argief: al die inhoud word outomaties in die argief opgeneem sodat dit later maklik opgeroep kan word.
Menslike aspek: die webwerf word gesteun deur 'n span wat oorgehaal is om enige bykomende vrae te beantwoord. Bereik hulle deur e-pos waarop vinnig reageer sal word, of deur die inbeldiens of die instapsentrum.
Gesluit oor naweke en op publieke vakansiedae.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.59300.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > S &gt Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Die belangrikste kenmerke van die webtuiste.
Capegateway.gov.za is die nuwe enkele toegangpunt tot regeringsinligting in die Wes-Kaap.
Dit is uit die verbruiker se oogpunt ontwerp: die inligting is maklik om te verstaan en regeringstaal word vermy. Deel gerus jou indrukke en voorstelle met ons sodat ons voortdurend aan jou behoeftes kan voldoen.
Volledige databasis: die werf bevat meer as 25,000 bladsye en 1,000 dokumente wat plaaslike, provinsiale en nasionale regering dek.
Nuwe inhoud: 'n groot deel van die inhoud van die webblaaie is van meet af geskryf om regeringsdienste en hoe om inligting daaroor in die hande te kry, duidelik uiteen te sit.
Inligting word maklik opgespoor: die inligting is so ingedeel dat dit vir gewone mense sin maak, onder hofies soos geboorte, huwelike en kleinsake. Jy hoef nie te weet hoe die regering werk om uit te kom by wat jy nodig het nie.
Drie tale:die webblad is beskikbaar is Afrikaans, Engels en Xhosa.
Dinamiese tuisblad: jy kan onmiddellik die nuutste tenders, nuusgebeure en gewildste inhoud sien.
Jy het meer beheer: die webwerf se aanpasbare uitleg beteken dit sal by die lettertipe en skermstellings wat jy verkies pas.
Skoon ontwerp, wynig oponthoud: die eenvoudig ontwerp en bladsye wat vinnig aflaai, sorg dat mens gou by die inligting wat jy nodig het, uitkom.
"Voetspore" wys waar jy jou op die webtuiste bevind, byvoorbeeld: Tuisblad > Onderwerpe > Verkiesings.
Elke afdeling van die werf het 'n opmerklike kleur.
Argief: al die inhoud word outomaties in die argief opgeneem sodat dit later maklik opgeroep kan word.
Menslike aspek: die webwerf word gesteun deur 'n span wat oorgehaal is om enige bykomende vrae te beantwoord. Bereik hulle deur e-pos waarop vinnig reageer sal word, of deur die inbeldiens of die instapsentrum.
Gesluit oor naweke en op publieke vakansiedae.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.96203.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Studente wat hulle eie studies moet finansier het beperkte keuses, soos private lenings van banke, deeltydse indiensneming, bystand van familielede en, vir die paar gelukkiges, beurse.
Vir dié wat akademies verdienstelik en geldelik behoeftig is, is daar nog 'n opsie: Die NSGHS (Nasionale Studente Geldelike Hulpskema) bied 'n unieke geleentheid om 'n lening te kry, waarvan 'n deel in 'n beurs omskep kan word.
Die skema hanteer ook 'n aantal lenings of beursskemas namens ander organisasies en liggame, soos die Departement van Arbeid. Kry meer inligting oor die opsies by die Finansiële Hulpburo van die universiteit of technikon waar jy beplan om te studeer of waar jy jou laat inskryf het.
Die Nasionale Studente Geldelike Hulpskema (NSGHS) is 'n lenings- en beursskema kragtens Wet 56 van 1999 en word gefinansier deur die Nasionale Departement van Onderwys.
TOFSA, wat in 1991 gestig is, het die Nasionale Studente Geldelike Hulpskema van die stigting daarvan in 1996 bestuur en administreer. Wet 56 van 1999 het TOFSA in Julie 2000 omskep in 'n statutêre liggaam, genaamd die NSGHS.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.96203.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Wat Bied die NSGHS Aan?
Die middele om tersiêre opleiding te kry.
Lenings teen lae rentekoerse.
Lenings sonder waarborge.
n Redelike terugbetalingsplan.
Wat is 'n Lening?
n Lening is geld wat jy leen om jou tersiêre studies te dek.
Hierdie Lening moet terugbetaal word.
Wat is 'n Beurs?
n Beurs is die deel van die toekenning wat nie terugbetaal hoef te word nie.
Die grootte van die beurs hang van jou akademiese sukses af.
Wie Kom in Aanmerking vir 'n NSGHS-lening?
in staat wees om die potensiaal vir akademiese sukses te bewys geldelik behoeftig wees.
Hoeveel Geld kry jy?
Die maksimum bedrag wat in 2004 toegeken is, was R25 000 en die minimum was R2 000.
Wat is die Rol van die Universiteit en Technikon se Geldelike Hulpburos?
Gee raad oor lenings.
Help met leningsaansoeke.
Verduidelik hoe jy die geld in die hande kry en hoe jy dit moet terugbetaal.
Beoordeel jou vermoë om te slaag in die rigting wat jy gekies het.
Pas 'n middeletoets toe wat bepaal of jy werklik onder die geldelik behoeftiges is.
Waar doen jy Aansoek om 'n Lening?
By die Geldelike Hulpburo van die universiteit of technikon waar jy studeer of beplan om te studeer.
Hoe word die Beursdeel van jou Lening Bereken?
Tot 40% van die toekenning kan in 'n beurs omskep word, afhangende van jou uitslae aan die einde van die jaar.
As jy al die vakke waarvoor jy ingeskryf het slaag, kwalifiseer jy vir 'n 40% beurs.
As jy driekwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 30% beurs.
As jy die helfte van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 20% beurs.
As jy 'n kwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 10% beurs.
As jy geen vakke slaag nie, kwalifiseer jy vir geen beurs nie.
Wat Gebeur as jy Geld in jou Rekening Oor Het?
Jy kan nie meer geld van die NSGHS kry as wat jy nodig het nie.
As daar aan die einde van die jaar leningsgeld in jou rekening oor is, (as jy byvoorbeeld 'n beurs of 'n merietetoekenning gekry het nadat die NSGHS-lening toegestaan is) moet die Geldelike Hulpburo die geld aan die NSGHS terugbetaal. Dit sal tel as jou eerste leningsterugbetaling.
Geld wat in jou rekening oor is, word nooit aan jou uitbetaal nie. Dit is verder ook in jou belang om seker te maak dat die geld aan die NSGHS terugbetaal word, om te sorg dat rente nie daarop betaal word nie.
Wat van Rente?
Rente op NSGHS-toekennings sal vir 2004 op 7% bereken word van 1 April 2004 af.
Wat is Rente en Hoekom Eis die NSGHS dit?
Rente is die koste van die leen van geld. Daar is 'n waarde aan geld, soos aan enige ander kommoditeit. As jy geld in 'n bankrekening inbetaal, verdien jy rente - met ander woorde, die bank betaal jou omdat hulle jou geld kan gebruik terwyl dit by hulle inbetaal is. Wanneer jy jou geld terugneem, verdien jy nie meer rente nie. As jy geld by die bank leen, moet jy die bank betaal vir die gebruik van hulle geld.
In vorige jare het handelsbanke tot soveel as 23% rente op studentelenings geëis. As jy een van die lenings ontvang het, sou daar van jou vereis gewees het om die lening binne 'n spesifieke tydperk terug te betaal, of jy werk gehad het of nie. In teenstelling daarmee stem die NSGHS se rentekoers ooreen met die inflasiekoers (wat in die laat 1990's gemiddeld 9% was) plus 2%. Dié 2% help om die leningskema aan die gang te hou. Dit dra by tot die administrasiekoste en die tekort wat veroorsaak word deur sterftes en langtermyn nie-terugbetaling weens werkloosheid.
Wat is Inflasie?
Geld verloor elke jaar waarde en jy kan minder daarmee koop.
Die afname in die waarde van geld van een jaar na die volgende word inflasie genoem.
n Voorbeeld van hoe inflasie jou studies raak, is elke jaar se toename in gelde.
Om die NSGHS in staat te stel om in die toekoms studente by te staan, moet die NSGHS probeer seker maak dat die waarde van hulle geld behou word. Dit is hoekom die rentekoers aan die inflasiekoers gekoppel word.
Die NSGHS se rentekoers is laag omdat dit gesubsidieer word deur skenkings deur die regering, private maatskappye en oorsese skenkers.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.96203.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer Begin jy Terugbetaal?
Wanneer jy werk het en jou jaarlikse salaris R26 300 of meer is.
Hoe Betaal jy Terug?
Die terugbetalings word uitgewerk teen 'n koers wat nie 'n groot las op jou sal plaas nie.
Daarom word terugbetalings gegrond op die salaris wat jy verdien.
En terugbetalings begin eers wanneer jou salaris R26 300 of meer per jaar is (met ander woorde R2 192 per maand). Op dié vlak is jou terugbetaling 3% van jou jaarlikse salaris.
Die koers waarteen jy jou lening terugbetaal word uiteengesit in die Handige Omrekeningstabel.
Hoe Betaal jy Terug?
Die NSGHS stuur kwartaallikse rekenings aan alle studente en sal later 'n inligtingsbrief aan jou stuur waarin jou skikkingsvoorwaardes uiteengesit word wanneer jy in 'n posisie is om jou lening terug te betaal. Dit gebeur wanneer jy meer as R26 300 per jaar begin verdien.
Daar word dan van jou verwag om die nodige reëlings te tref. Dit kan 'n debietorder op jou bankrekening, direkte depositos in die NSGHS se rekening, posorders, tjeks of werkgeweraftrekkings insluit.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.S.96203.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Die NSGHS is in 1996 deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig.
Dit is gestig om seker te maak dat studente, wat die potensiaal het maar dit nie kan bekostig om self vir hulle studies te betaal nie, toegang het tot finansiering vir tersiêre onderrrig.
Dit word gefinansier deur die regering, internasionale skenkers en die private sektor.
TOFSA, wat in 1991 gestig is, het die skema tot 2000 bestuur en administreer, toe TOFSA die NSGHS geword het.
Al die geldelike hulp wat 'n suksesvolle aansoeker kry, neem die vorm van 'n lening aan.
Tot 40% van lenings kan in beurse omgeskakel word, afhangende van die student se slaagsyfer.
Leningsterugbetalings word heraangewend om toekomstige geslagte studente te help.
Die NSGHS Wet van 1999 laat die NSGHS toe om werkgewers leningsterugbetalings van die maandelikse salarisse van diegene wat hulp van die Skema ontvang het, te laat aftrek.
Leningsterugbetalings word gegrond op indiwidue se inkomste.
Die rente wat op lenings geëis word, word gesubsidieer en is dus aansienlik minder as die handelskoers wat deur banke geëis word.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.T.112509.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat wenke van verkrygingsamptenare in die Provinsiale Regering oor hoe om jou kanse te verbeter om suksesvol te bie vir regeringstenders.
Jy moet altyd al die inligting verskaf wat in die tenderaansoek aangevra word. Moenie dinge vergeet soos jou belastingkwytbrief en aandeelhoudingsertifikate nie. Nota: belastingkwytbriewe wat nie op datum is nie word ook nie toegelaat nie.
Dit is belangrik dat die berekenings van tenderpryse korrek moet wees. Maak seker en MAAK WEER SEKER!
Tenderaars misreken hulle dikwels met die omvang van die werk. As jy onseker is oor enigiets in die tender VRA!
Jy moet altyd jou boddokument ONDERTEKEN. Ongetekende dokumente is ontegemoetkomend en sal daarom gediskwalifiseer word.
As jy 'n GBI is, moet jy onthou om jou punte te eis. Punte wat nie geëis word nie is verlore punte!
Maak seker dat jy die tender in die regte boks plaas, voor die sluitingstyd. Volgens wet, sal geen botte wat laat is aanvaar word nie, nie eers 1 sekonde na die sluitingstyd nie.
As monsters gevra word, moet genoeg daarvan voorsien word om te verseker dat die item onder die paslike tegniese en kliniese toestande beoordeel kan word. Maak seker dat daar voldoen word aan enige vereistes wat verband hou met voldoening aan SABS-spesifikasies.
Lees die boddokumente altyd deeglik deur.
Vul die dokument volledig in.
Doen 'n behoorlike koste-ontleding wanneer jy jou bodpryse uitwerk. Botte wat te hoog of te laag bereken word, word as ontegemoetkomend beskou.
Doen navraag oor die bod en kry al die nodige inligting voordat jy die tenderdokument invul.
Vra gerus waarom jy onsuksesvol was sodat jy kan leer uit die foute wat jy gemaak het.
Maak seker dat jy voldoen aan al die vereistes binne die aangeduide tyd en in staat is om jou aanbod gestand te doen as jou bod suksesvol is.
Moenie enige wanvoorstellings of valse uitlatings in jou boddokumentasie maak nie. Dit is 'n wetlike dokument en dus afdwingbaar deur die reg.
Dienste en produkte van gehalte sal goed wees vir jou geskiedenis en aansien by die departement. Swak lewering skep 'n negatiewe indruk, nie net vir jou onderneming nie, maar vir kleinsake oor die algemeen.
<fn>GOV-ZA. Public_info.T.47578.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan 'n kindersorgtoelae vir elke kind onder elf kry, mits jy die kind se primêre versorger is. 'n Primêre versorger kan 'n ouer, 'n grootouer of enigeen wees wat hoofsaaklik verantwoordelik is vir die versorging van die kind. Hulle hoef nie familie van die kind te wees nie.
Jy kan 'n sorgafhanklikheidtoelae kry vir elke kind onder 18 wat weens 'n fisiese of geestelike gestremdheid voltydse sorg nodig het, mits jy die kind se ouer of voog is. Beide die toelaes hang af van hoe behoeftig jy is.
Jy kan 'n pleegsorgtoelae kry as jy wetlik deur 'n hof as 'n pleegouer aangestel is. Of jy die toelae kry sal afhang van hoe behoeftig die kind is, NIE hoe arm jy is nie.
Jy kan nie 'n kindersorgtoelae EN 'n sorgafhanklikheidtoelae kry nie. As jou kind met 'n gestremdheid leef, moet jy vir die sorgafhanklikheidtoelae aansoek doen, omdat dit meer as die kindersorgtoelae werd is. Maar jy KAN 'n pleegsorgtoelae en 'n sorgafhanklikheidtoelae kry as jy vir beide kwalfiseer.
Die ouderdomstoelae is vir vroue bo 60 en mans bo 65. Die ongeskiktheidtoelae is vir volwassenes bo 18 wat weens hulle ongeskiktheid nie kan werk nie. As jy weens 'n ongeluk by die werk met 'n gestremdheid leef, kan jy moontlik vergoeding van die Arbeidsbeserings Vergoedingsfonds kry . As jy weens 'n motorongeluk gestremd is, kan jy dalk vergoeding van die Padongelukkefondskry.
Die oorlogveteranetoelaag is vir volwassenes bo 60 of enigeen wat weens 'n ongeskikheid nie kan werk nie, en wat in die Eerste of Tweede Wêreldoorlog of die Koraanse Oorlog gedien het. Jy kan nie twee van dié volwasse toelaes kry nie. As jy 'n oorlogveteraan is, moet jy vir die oorlogveteranetoelaag aansoek doen, omdat dit effens meer werd is as die ander twee toelaes, wat dieselfde bedrag is.
Maatskaplike Dienste kan tydelike hulp in krisisomstandighede gee met 'n geldelike toekenning wat "maatskaplike verligting van nood" genoem word. Dit is vir mense wat weens 'n tydelike krisis nie die basiese sorg vir hulle gesinne kan gee nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.T.47578.4.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n werknemer ('n werker) is en 'n ongeluk by die werk oorkom wat tydelike of permanente ongeskiktheid veroorsaak, kan jy vergoeding van die Arbeidbeserings Vergoedingsfonds eis. Enigiemand wat 'n dienskontrak met 'n werkgewer onderteken het, behalwe 'n huiswerker wat in 'n private huis werk, is gedek. Die datum, tyd en plek van die ongeluk moet aangeteken word en dit moet die direkte gevolg van jou werk wees.
Vir tydelike ongeskiktheid kan jy vergoeding kry wat gelykstaan aan 75% van jou maandelikse inkomste, tot 'n maksimum bedrag van R2 868,00 per week.
Vir permanente ongeskiktheid, waar die graad van ongeskiktheid 30% of minder is, kan jy 'n eenmalige uitbetaling (een betaling) kry wat gewoonlik gelykstaan aan 15 keer jou maandelikse inkomste. Die minimum eenmalige bedrag is egter 15 maal R1 359,00 = R20 385,00 (as jy minder as R1 359 verdien, sal jy R20 385 kry). Die maksimum eenmalige bedrag is 15 maal R6 963,00 = R104 445,00 (as jy meer as R6 963,00 verdien, sal jy R104 445,00 kry).
As die graad van permanente ongeskiktheid 31% of meer is, sal jy nie 'n eenmalige bedrag kry nie, maar in plaas daarvan 'n maandelikse pensioen. Die pensioen vir totale permanente ongeskiktheid (graad van ongeskiktheid 100%) staan gelyk aan 75% van jou maandelikse inkomste. As die graad van ongeskiktheid minder as 100% is, is die pensioen verhoudingsgewys minder. As die werknemer se inkomste R1 359,00 per maand of minder is, word die pensioen op R1 359,00 bereken. Die minimum pensioen in die geval van 100% permanente ongeskiktheid is dus R1 019,25 per maand.
'n eenmalige bedrag wat gelyk staan aan twee keer die maandelikse pensioen waarop die werknemer geregtig sou wees as hy of sy 100% ongeskik sou gewees het.
'n pensioen wat gelykstaan aan 40% van die pensioen waarop die werknemer geregtig sou gewees het as hy of sy 100% ongeskik sou gewees het.
Wanneer 'n werknemer sterf, is elke kind onder die ouderdom van 18 geregtig op 'n maandelikse pensioen wat gelykstaan aan 20% van die pensioen wat betaalbaar sou gewees het vir 100% ongeskiktheid, tot 'n maksimum van drie kinders. Die maksimum pensioen wat gesamentlik aan die eggenoot en die kinders betaal kan word, is dus R9 321,00 per maand.
Alle redelike mediese en vervoerkoste as gevolg van die ongeluk word oor deur die Vergoedingsfonds betaal.
Jy kan om vergoeding van die Vergoedingsfonds aansoek doen by enige van die arbeidsentrums.
Hoe raak dié vergoeding 'n Maatskaplike Dienste toelae Jy sal net 'n Maatskaplike Dienste ongeskiktheidtoelae, sowel as vergoeding van die Vergoedingsfonds kan kry, as die bedrag van jou vergoeding vir die ongeskiktheid so klein is dat jy steeds volgens die middeletoets vir die ongeskiktheidtoelae in aanmerking kom. Met ander woorde, as jou inkomste (wat die vergoeding vir ongeskikheid insluit) minder as R1 410 per maand is, kan jy ook vir die ongeskiktheidtoelae in aanmerking kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.T.93054.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Kanker van die Testes?
Watter Groepe is in Gevaar?
Dit is 'n seldsame soort kanker in mans. Dit kan op enige ouderdom voorkom, maar word meer dikwels deur jong mans, 20 tot 40 jaar oud, ondervind. Net een testis word dikwels geraak. Die oorsaak van testikulêre kanker is onbekend. Dit raak mans wanneer hulle bekommerd is oor seksuele fertiliteit en die uitbou van 'n gesin.
Testikulêre kanker was tussen 1996 en 1997 verantwoordelik vir 0.75% tot 1.46% van alle kankers wat by die Kankerregister aangemeld is.
Mans met 'n geskiedenis van testikels wat nie gesak het nie (reggestel of onreggestel). Die gevaar verhoog tot 11 keer. Alle babaseuntjies moet met geboorte ondersoek word vir testikels wat nie gesak het nie.
Mans met 'n familiegeskiedenis van testikulêre kanker.
Mans met 'n infertiliteitsprobleem.
Die indiwidu ontdek self die meeste abnormaliteite in die testis. Die beste manier om afwykings op te spoor is deur testikulêre self-ondersoek.
TSO word die beste uitgevoer nadat met warm water gewas is, of na 'n warm bad of stort. Hitte laat die skrotum ontspan, wat dit makliker maak om enige abnormaliteite op te spoor.
Ondersoek elke testikel met beide hande. Plaas die wysvinger en middelvinger onder die testikel met die duim bo-op. Rol die testikel liggies tussen die duim en vingers, Moenie skrik as een testikel bietjie groter as die ander voel nie - dit is normaal. Kankeragtige knoppe kom gewoonlik aan die kante van die testikel voor, maar kan ook in die middel van die voorkant van die testis voorkom.
Stel vas waar die sagte buisagtige struktuur agter die testikels is. Dit word die epididimis genoem en versamel en dra sperm. Leer dié struktuur ken. Moet dit nie met 'n verdagte knop verwar nie.
pyn in die testikel.
As jy ernstige testikulêre pyn ondervind - kry noodhulp.
As enige knoppe, vergroting, geswel of verandering in die tekstuur in die skrotum gevoel kan word - spreek 'n dokter.
As daar 'n swaar gevoel of pyn is - spreek 'n dokter.
As daar 'n vergroting van die borste of tepels en/of 'n skielike gevoel van swelling in die skrotum is - spreek 'n dokter.
As geen afwykings ondervind word nie - sit TSO voort tot die ouderdom van 40/45.
Kanker van die testikel is hoogs-geneesbaar, veral as dit vroeg opgespoor en behandel word.
Die verwydering van een testikel beperk nie vrugbaarheid of seksuele funksie nie.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.3162.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument omskryf die regte en verantwoordelikhede van pasiënte wat gesondheidsorg betref.
Dekades lank het die oorgrote meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking óf 'n ontkenning óf die skending van basiese menseregte ervaar, waaronder die reg tot gesondheidsorgdienste. Om die verwesenliking te verseker van die reg tot toegang tot gesondheidsorgdienste soos gewaarborg in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet Nr 108 van 1996), is die Departement van Gesondheid daaraan toegewy om die reg gestand te doen, te bevorder en te beskerm en verklaar dus dié HANDVES VAN PASIëNTEREGTE tot 'n algemene standaard vir die bereiking van die verwesenliking van die reg.
Die Handves is onderworpe aan die voorskrifte van enige wet wat in die Republiek van Suid-Afrika van krag is en aan die geldelike vermoë van die land.
Almal het die reg op 'n gesonde en veilige omgewing wat hulle fisiese en geestelike gesondheid of welstand verseker, waaronder 'n voldoende voorraad water, sanitasie en vullisverwydering, sowel as beskerming teen alle vorme van omgewingsgevaar, soos besoedeling, ekologiese agteruitgang of besmetting.
n positiewe houding deur gesondheidsorgverskaffers wat hoflik is en respek, geduld, empatie en verdraagsaamheid toon; en gesondheidsinligting waaronder die beskikbaarheid van gesondheidsdienste en hoe om die dienste ten beste te gebruik. Die inligting sal beskikbaar wees in die taal wat die pasiënt verstaan.
Knowledge of one's health insurance/medical aid scheme n Lid van 'n gesondheidsversekeringskema of mediese hulpskema is geregtig op inligting oor die versekering of mediese hulpskema en om waar nodig, die besluite van die gesondheidsversekerings- of mediese hulpskema wat die lid raak, uit te daag.
Almal het die reg om 'n spesifieke gesondheidsorgverskaffer te kies vir dienste of 'n spesifieke gesondheidsgerief vir behandeling, mits die keuse nie indruis teen die etiese standaarde wat van toepassing is op sulke gesondheidsorgverskaffers of geriewe nie, en die keuse van geriewe ooreenstem met voorgeskrewe diensverskaffingsriglyne.
Almal het die reg om te weet wie die persoon is wat die gesondheidsorg verskaf en moet daarom versorg word deur duidelik uitgekende gesondheidsorgverskaffers.
Inligting oor iemand se gesondheid, waaronder inligting oor die behandeling, mag net bekend gemaak word met ingeligte toestemming, behalwe wanneer dit vereis word kragtens enige wet of hofbevel.
Almal het die reg op volledige en akkurate inligting oor die aard van 'n mens se siekte, diagnostiese prosedures, die voorgestelde behandeling en die betrokke koste, sodat 'n besluit geneem kan word oor enige van die aspekte.
Weiering van behandeling n Mens mag behandeling weier en die weiering kan mondelings of skriftelik wees, op voorwaarde dat die weiering nie ander mense se gesondheid in gevaar stel nie.
Almal het die reg om op versoek vir 'n tweede opinie verwys te word na 'n gesondheidsorgverskaffer van 'n mens se keuse.
Niemand mag eenkant geskuif word deur 'n professionele gesondheidswerker of gesondheidsgerief wat aanvanklik verantwoordelikheid aanvaar het vir die persoon se gesondheid nie.
Almal het die reg om te kla oor gesondheidsorgdienste, om sulke klagtes te laat ondersoek en om 'n volledige antwoord te kry oor die ondersoek.
om gesondheidsorgverskaffers in te lig oor hulle wense rakende hulle dood.
om te voldoen aan die voorgeskrewe behandeling- of rehabilitasieprosedures.
om navraag te doen oor die koste van behandeling en/of rehabilitasie en om reëlings te tref vir die betaling.
om gesondheidsrekords wat in hulle besit is te bewaar.
om hulle gesondheid op te pas.
om die omgewing te bewaar en te beskerm.
om die regte te respekteer van ander pasiënte en gesondheidsorgverskaffers.
om die gesondheidsorgstelsel reg te gebruik en nie misbruik daarvan te maak nie.
om hulle plaaslike gesondheidsdienste te ken en te weet wat hulle aanbied.
om toepaslike en korrekte inligting te verskaf aan gesondheidsorgverskaffers vir diagnostiese, behandelings, rehabilitasie of beradingsdoeleindes.
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.3342.3342.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
uur in enige week werk uur per dag, as 'n werker 5 dae of minder 'n week werk, of uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
Etenstydonderbrekings en rusperiodes n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
Sondagwerk n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
Jaarlikse verlof n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
Siekverlof n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
Kraamverlof n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die werker se naam en pos tyd wat gewerk is geld wat betaal is die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in Suid-Afrikaanse geld daagliks, weekliks, twee-weekliks of maandeliks in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werkgewer se naam en adres die werker se naam en pos die betaaltydperk die werker se loon die bedrag en doel van enige aftrekking van die salaris af die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die gewone betaalkoers en die oortydbetaalkoers die aantal gewone en oortydure wat in die betaaltyd gewerk is die aantal ure wat op 'n Sondag of 'n openbare vakansiedag in die tydperk gewerk is die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die werker skriftelik instem die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
Uitdiensstellingsbetaling n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
werkers se beskerming verminder wat gesondheid en veiligheid en familieverantwoordelikhede betref nie jaarlikse verlof tot minder as twee weke verminder nie kraamverlof op enige manier verminder nie siekverlof op enige manier verminder nie beskerming van nagwerkers verlaag nie enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam te hinder, keer of verkeerdelik te probeer beïnvloed om 'n dokument in die hande te probeer kry deur te steel, te lieg of deur 'n vals of vervalsde dokument te toon voor te gee om 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon te wees wat die Wet gehoorsaam te weier of nie ten volle enige wettige vraag te beantwoord wat gevra word deur 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam nie te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.3342.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
uur in enige week werk uur per dag, as 'n werker 5 dae of minder 'n week werk, of uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
Etenstydonderbrekings en rusperiodes n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
Sondagwerk n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
Jaarlikse verlof n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
Siekverlof n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
Kraamverlof n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die werker se naam en pos tyd wat gewerk is geld wat betaal is die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in Suid-Afrikaanse geld daagliks, weekliks, twee-weekliks of maandeliks in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werkgewer se naam en adres die werker se naam en pos die betaaltydperk die werker se loon die bedrag en doel van enige aftrekking van die salaris af die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die gewone betaalkoers en die oortydbetaalkoers die aantal gewone en oortydure wat in die betaaltyd gewerk is die aantal ure wat op 'n Sondag of 'n openbare vakansiedag in die tydperk gewerk is die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die werker skriftelik instem die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
Uitdiensstellingsbetaling n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
werkers se beskerming verminder wat gesondheid en veiligheid en familieverantwoordelikhede betref nie jaarlikse verlof tot minder as twee weke verminder nie kraamverlof op enige manier verminder nie siekverlof op enige manier verminder nie beskerming van nagwerkers verlaag nie enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam te hinder, keer of verkeerdelik te probeer beïnvloed om 'n dokument in die hande te probeer kry deur te steel, te lieg of deur 'n vals of vervalsde dokument te toon voor te gee om 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon te wees wat die Wet gehoorsaam te weier of nie ten volle enige wettige vraag te beantwoord wat gevra word deur 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam nie te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.3420.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
n Borsselfondersoek kan jou bors en jou lewe red. Die meeste borsknoppe word deur vroue self opgespoor. Maar die meeste knoppe wat in die bors opgespoor word, is nie kanker nie. Wees veilig, wees seker.
Die beste tyd om 'n borsselfondersoek te doen is net na jou stonde, wanneer jou borste nie teer of geswel is nie. As jy nie gereelde stondes het nie en soms 'n maand oorslaan, moet jy die ondersoek op dieselfde dag elke maand doen.
Lê op jou rug en sit 'n kussing onder jou regterskouer. Plaas jou regterarm agter jou kop.
Gebruik die vingerkussings van die drie middelvingers aan jou linkerhand om te voel vir knoppe of verdikkings. Jou vingerkussings in die boonste derde van elke vinger.
Druk hard genoeg om te weet hoe jou bors voel. As jy nie seker is hoe hard om te druk nie, vra jou gesondheidsorgverskaffer. Of probeer die manier namaak waarop jou gesondheidsorgverskaffer die vingerkussings tydens 'n borsondersoek gebruik. Leer hoe jou bors die meeste van die tyd voel. 'n Ferm rif in die onderste kurwe van elke bors is normaal.
Beweeg op 'n vaste manier om die bors. Jy kan of die sirkel (A), die op-en-aflyn (B), of die wig (C) kies. Doen dit elke keer op dieselfde manier. Dit sal jou help om seker te maak dat jy die hele borsgebied gedek het, en om te onthou hoe jou bors voel.
Ondersoek nou jou linkerbors met jou regterhand se vingerkussings.
As jy op enige veranderings afkom, spreek dadelik jou dokter.
Jy behoort ook jou borste na te gaan terwyl jy voor 'n spieël staan nadat jy elke maand jou borsselfondersoek gedoen het. Kyk of jou borste enigsins anders lyk: dimpels op die vel, veranderings aan die tepel, of rooiheid of swelsels. Jy kan ook dalk 'n borsondersoek doen terwyl jy stort. Jou seperinge hande sal oor die nat vel gly en dit maklik maak om seker te maak hoe jou borste voel.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.93054.93054.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Kanker van die Testes?
Watter Groepe is in Gevaar?
Dit is 'n seldsame soort kanker in mans. Dit kan op enige ouderdom voorkom, maar word meer dikwels deur jong mans, 20 tot 40 jaar oud, ondervind. Net een testis word dikwels geraak. Die oorsaak van testikulêre kanker is onbekend. Dit raak mans wanneer hulle bekommerd is oor seksuele fertiliteit en die uitbou van 'n gesin.
Testikulêre kanker was tussen 1996 en 1997 verantwoordelik vir 0.75% tot 1.46% van alle kankers wat by die Kankerregister aangemeld is.
Mans met 'n geskiedenis van testikels wat nie gesak het nie (reggestel of onreggestel). Die gevaar verhoog tot 11 keer. Alle babaseuntjies moet met geboorte ondersoek word vir testikels wat nie gesak het nie.
Mans met 'n familiegeskiedenis van testikulêre kanker.
Mans met 'n infertiliteitsprobleem.
Die indiwidu ontdek self die meeste abnormaliteite in die testis. Die beste manier om afwykings op te spoor is deur testikulêre self-ondersoek.
TSO word die beste uitgevoer nadat met warm water gewas is, of na 'n warm bad of stort. Hitte laat die skrotum ontspan, wat dit makliker maak om enige abnormaliteite op te spoor.
Ondersoek elke testikel met beide hande. Plaas die wysvinger en middelvinger onder die testikel met die duim bo-op. Rol die testikel liggies tussen die duim en vingers, Moenie skrik as een testikel bietjie groter as die ander voel nie - dit is normaal. Kankeragtige knoppe kom gewoonlik aan die kante van die testikel voor, maar kan ook in die middel van die voorkant van die testis voorkom.
Stel vas waar die sagte buisagtige struktuur agter die testikels is. Dit word die epididimis genoem en versamel en dra sperm. Leer dié struktuur ken. Moet dit nie met 'n verdagte knop verwar nie.
pyn in die testikel.
As jy ernstige testikulêre pyn ondervind - kry noodhulp.
As enige knoppe, vergroting, geswel of verandering in die tekstuur in die skrotum gevoel kan word - spreek 'n dokter.
As daar 'n swaar gevoel of pyn is - spreek 'n dokter.
As daar 'n vergroting van die borste of tepels en/of 'n skielike gevoel van swelling in die skrotum is - spreek 'n dokter.
As geen afwykings ondervind word nie - sit TSO voort tot die ouderdom van 40/45.
Kanker van die testikel is hoogs-geneesbaar, veral as dit vroeg opgespoor en behandel word.
Die verwydering van een testikel beperk nie vrugbaarheid of seksuele funksie nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.U.93054.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Kanker van die Testes?
Watter Groepe is in Gevaar?
Dit is 'n seldsame soort kanker in mans. Dit kan op enige ouderdom voorkom, maar word meer dikwels deur jong mans, 20 tot 40 jaar oud, ondervind. Net een testis word dikwels geraak. Die oorsaak van testikulêre kanker is onbekend. Dit raak mans wanneer hulle bekommerd is oor seksuele fertiliteit en die uitbou van 'n gesin.
Testikulêre kanker was tussen 1996 en 1997 verantwoordelik vir 0.75% tot 1.46% van alle kankers wat by die Kankerregister aangemeld is.
Mans met 'n geskiedenis van testikels wat nie gesak het nie (reggestel of onreggestel). Die gevaar verhoog tot 11 keer. Alle babaseuntjies moet met geboorte ondersoek word vir testikels wat nie gesak het nie.
Mans met 'n familiegeskiedenis van testikulêre kanker.
Mans met 'n infertiliteitsprobleem.
Die indiwidu ontdek self die meeste abnormaliteite in die testis. Die beste manier om afwykings op te spoor is deur testikulêre self-ondersoek.
TSO word die beste uitgevoer nadat met warm water gewas is, of na 'n warm bad of stort. Hitte laat die skrotum ontspan, wat dit makliker maak om enige abnormaliteite op te spoor.
Ondersoek elke testikel met beide hande. Plaas die wysvinger en middelvinger onder die testikel met die duim bo-op. Rol die testikel liggies tussen die duim en vingers, Moenie skrik as een testikel bietjie groter as die ander voel nie - dit is normaal. Kankeragtige knoppe kom gewoonlik aan die kante van die testikel voor, maar kan ook in die middel van die voorkant van die testis voorkom.
Stel vas waar die sagte buisagtige struktuur agter die testikels is. Dit word die epididimis genoem en versamel en dra sperm. Leer dié struktuur ken. Moet dit nie met 'n verdagte knop verwar nie.
pyn in die testikel.
As jy ernstige testikulêre pyn ondervind - kry noodhulp.
As enige knoppe, vergroting, geswel of verandering in die tekstuur in die skrotum gevoel kan word - spreek 'n dokter.
As daar 'n swaar gevoel of pyn is - spreek 'n dokter.
As daar 'n vergroting van die borste of tepels en/of 'n skielike gevoel van swelling in die skrotum is - spreek 'n dokter.
As geen afwykings ondervind word nie - sit TSO voort tot die ouderdom van 40/45.
Kanker van die testikel is hoogs-geneesbaar, veral as dit vroeg opgespoor en behandel word.
Die verwydering van een testikel beperk nie vrugbaarheid of seksuele funksie nie.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.113971.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.113971.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.113971.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.116621.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en pligte van mense wat wooneiendom huur van 'n eienaar of verhuringsagent.
Moet ek 'n Huurkontrak Aangaan met die Verhuurder?
Watter Inligting moet op 'n Geskrewe Huurkontrak wees?
Moet ek 'n Deposito Betaal?
Wat gebeur met my Deposito terwyl ek in die Eiendom Woon?
Watter Onderhoudswerk moet die Verhuurder Doen?
Wat kan ek Doen as die Verhuurder Weier om die Instandhouding te Doen wat Beloof is?
Kan die Verhuurder die Eiendom Sonder my Toestemming Binnekom?
Kan die Verhuurder die Huur na Willekeur Verhoog?
Met hoeveel kan die verhuurder die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die verhuurder sê ek het nie die huur betaal nie as ek het?
Kan die Verhuurder beslag lê op my besittings as ek agter raak met my huur?
Hoe ek kan my huurkontrak vroeg beëindig?
My huurkontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee voordat ek kan uittrek?
Kan die verhuurder my uitsluit?
Kan die verhuurder weier om my deposito terug te gee?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die verhuurder?
Hoe gaan ek te werk met die indien van 'n klagte by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe kan ek in verbinding tree met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak. Maar as 'n geskrewe huurkontrak vereis word voordat jy die eiendom kan betrek en jy weier om dit te onderteken, is daar geen ooreenkoms nie en kan jy nie wettig in die eiendom intrek nie.
As jy 'n eiendom 'n tyd lank op 'n mondelingse basis gehuur het en die verhuurder vra jou dan om 'n huurkontrak te reken, hoef jy nie 'n huurkontrak te teken wat voorwaardes bevat wat verskil van die mondelingse ooreenkoms nie. Die verhuurder sal eerder met jou oor nuwe voorwaardes moet onderhandel en jou sover moet kry om in te stem.
Onthou, dit is altyd beter vir beide van julle om 'n geskrewe ooreenkoms te hê, wat die bepalinge en voorwaardes van die ooreekoms uiteensit. Dit sal baie help om later geskille te voorkom.
Jou en die verhuurder se verpligtinge Byvoorbeeld, wie is verantwoordelik vir onderhoud Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekeninge?
Die Huisreëls, onderteken deur albei van julle, moet aangeheg wees aan die huurkontrak.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer jy intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Ja, as die verhuurder een vra en dit in die huurkontrak ingeskryf is. As die voorwaardes van jou oorspronklike ooreenkoms, of dit mondelings of geskrewe is, nie 'n deposito ingesluit het nie, hoef jy nie een te betaal as die verhuurder jou later vra om dit te doen nie. Veranderings aan 'n ooreenkoms is net geldig as beide jy en die verhuurder daartoe instem.
Die verhuurder of sy agent moet die deposito inbetaal in 'n rekening wat rente verdien (of 'n trustrekening, in die geval van 'n agent) vir die tydperk wat jy in die eiendom woon. Die volle depositobedrag, plus die rente wat verdien is, moet dan aan jou terugbetaal word wanneer jy uittrek, minus die koste van skade wat deur jou aangerig is en enige geld wat jy dalk nog kragtens die kontrak aan die verhuurder skuld.
Dit hang af wat jou kontrak bepaal. Gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van 'n eiendom in stand en die verhuurder die binnekant..
Dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal.
Die verhuurder het die reg om die eiendom binne te kom om roetine-inspeksies en sulke dinge te doen, maar eers nadat jy betyds laat weet is en 'n tyd gereël is wat jou pas. Jy het nie die reg om redelike toegang te weier nie.
Nee, die huurkontrak of mondelingse ooreenkoms bepaal wanneer en met hoeveel die huur verhoor kan word. As die ooreenkoms nie 'n bedrag of 'n datum vir 'n verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor die verhoging met jou onderhandel. Nie jy of die verhuurder kan veranderings aan die oorspronklike ooreenkoms aanbring sonder om dit eers met die ander party te bespreek nie.
Dit hang af van die hernuwingsvoorwaardes in die ooreenkoms. As die ooreenkoms nie 'n redelike verhoging bepaal nie, moet die verhuurder oor 'n aanvaarbare huur met jou onderhandel.
Dit is jou verantwoordelikheid om seker te maak dat die verhuurder die huur kry, so dit hang van jou af om seker te maak dat jy 'n bewys van betaling verskaf (byvoorbeeld, 'n bankdepositostrokie). As jy nie kan nie, sal die verhuurder jou kennis kan gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
Dit is jou reg, kragtens die Huurbehuisingswet (Wet 50 van 1999), om aan te dring op 'n kwitansie vir alle betalings as die verhuurder nie outomaties vir jou een gee nie.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word). As die verhuurder weier om vir jou 'n kwitansie te gee, dien 'n klagte in by die Huurbehuisingstribunaal.
n Hofbevel moet eers verkry word. Dan sal die Balju van die Hof beslag lê op jou eiendom in ooreenstemming met die geld wat jy skuld. As die verhuurder beslag lê op jou besittings sonder 'n hofbevel is dit diefstal en moet jy met die Suid-Afrikaanse Polisiediens in verbinding tree en 'n klag indien by die Huurbehuisingstribunaal.
Dit hang af van die kansellasieklousule in jou ooreenkoms. As daar nie so 'n klousule is nie, is die enigste manier waarop jy jou huurkontrak vroeg kan beëindig sonder om kontrakbreuk te pleeg, as die verhuurder daartoe instem of as die verhuurder die kontrak wesenlik verbreek (deur byvoorbeeld nie die buitekant van die eiendom in stand te hou nie, soos ooreengekom in die kontrak, en dit dit vir jou onmoontlik maak om in die eiendom te bly. Maar jy sal dit egter moet bewys).
As die verhuurder voldoen het aan al die voorwaardes van die huurkontrak, kan jy steeds die huurkontrak vroeg beëindig, maar dan sal jy self die kontrak verbreek. Dit beteken dat die verhuurder die uitstaande bedrag wat jy vir die res van die huurtydperk skuld kan eis, en jy kan jou deposito verloor.
Praat met die verhuurder voordat jy iets doen: baie is gewillig om onderverhuring toe te laat of om die huurkontrak te beëindig na 'n paslike kennistydperk, mits jy 'n gepaste huurder kry om die kontrak oor te neem. As die verhuurder instem om die kontrak vroeg te beëindig, maak seker dat dit op skrif gestel word en dat die bepalings en voorwaardes van die beëindiging uitgespel word.
Gaan jou vorige huurkontrak na om te sien wat die hernuwingsklousule sê wat bepaal hoeveel kennis jy in sulke omstandighede moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, het die twee van julle, deur julle optrede effektief die vorige huurkontrak verleng, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike ooreenkoms aangegee word. Dit beteken dat jy jou sal moet beroep op die kansellasieklousule in die oorspronklike huurkontrak, as daar een is, om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier om uit die kontrak te kom gewees het om die verhuurder 'n maand se geskrewe kennis te gee voordat die huurkontrak verstryk het. So, as jy die einde van 'n 12-maande huurkontrak nader, behoort jy aan die einde van die elfde maand die verhuurder skriftelik te laat weet.
Nee. Die verhuurder moet onmiddellik vir jou 'n duplikaatsleutel gee as die slotte verander word weens slytasie of 'n ander redelike oorsaak.
n Deposito dek enige geld wat jy dalk nog die verhuurder skuld, en/of die koste van herstelwerk weens enige skade aan die eiendom, wat normale slytasie oorskrei, wat jy veroorsaak het.
As die verhuurder jou deposito terughou en jou nie bewyse kan gee van die uitgawes wat aangegaan is nie, behoort jy 'n klagte in te dien by die Huurbehuisingstribunaal.
Inspekteer wanneer jy intrek saam die eiendom en maak 'n geskrewe lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet die dokument onderteken en dit moet aangeheg word aan die huurkontrak.
Inspekteer wanneer jy uittrek weer die eiendom saam. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat vroeër gemaak is.
Jy kan die kans gegee word om die skade self te herstel, of jy kan instem dat die verhuurder dit sal doen. As die verhuurder die herstelwerk doen, het jy die reg om alle kwitansies te sien vir herstelwerk wat uit die deposito gedoen is.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal die verhuurder jou met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die blad in en faks, pos of lewer dit per hand af by die Trubunaal.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy vermoed dat die verhuurder onwettig optree, raadpleeg die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n prokureur.
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.116633.116633.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.116633.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.81134.81134.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.81134.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.V.83479.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Esi sikhokelo singokuqinisekisa ukuba ikhaya nesitiya sakho sikhuselekile kuwe nabantwana bakho saxhaswa ngezimali ngabakwa-HTH, ngentsebenziswano neChild Accident Prevention Foundation of Southern Africa.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.102639.102639.2010-03-24.af.txt</fn>
Kultuurorganisasies in die Wes-Kaap wat betrokke is by uitvoerende of beeldende kunste, die lettere, natuurwetenskappe, geesteswetenskappe, kultuurgeskiedenis of kultuurbewustheid en -betrokkenheid by die jeug kan by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie om befondsing aansoek doen.
Kultuurorganisasies in die Wes-Kaap, feeste uitgesluit, wat betrokke is by uitvoerende of beeldende kunste, die lettere, natuurwetenskappe, geesteswetenskappe, kultuurgeskiedenis of kultuurbewustheid en -betrokkenheid by die jeug kan by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie om befondsing aansoek doen.
Inligtingsessies word by die volgende plekke gehou om voornemende aansoekers by te staan.
Geen laat aansoeke sal oorweeg word nie en die beslissing van die wes-kaapse kultuurkommissie is finaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.105126.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
n Vrou wat rook behoort vir die nege maande wat sy swanger is, op te hou.
Die organe en weefsel van 'n ongebore kind ontwikkel nie goed nie omdat suurstof nie deur die bloed van 'n ma wat rook en haar ongebore kind vloei nie.
Babas van ma's wat rook is kleiner as die babas van ma's wat nie rook nie.
Lae-geboortegewigbabas het 'n groter kans om met geboorte te sterf.
Tekens van tabakrook is in pasgebore babas opgespoor.
Babas van ma's wat rook raak meer dikwels siek. Hulle ontwikkel stadiger as babas van ma's wat nie rook nie. Hulle mag ook nie goed vaar op skool in die vroeë jare nie.
Die gifstowwe in sigarette kan deur die borsmelk van die ma wat rook na haar baba vloei.
Babas van ma's wat rook tydens swangerskap sukkel ook meer met hoes, verkoues, brongitis en longontsteking as ander babas.
Kinders wie se ouers rook kry meer ernstige borssiektes soos brongitis, asma en longontsteking as kinders wie se ouers nie rook nie.
Kinders van ouers wat rook asem dieselfde hoeveelheid nikotien in as wat hulle sou as hulle self die sigaret gerook het.
Moenie jou kind in die rookafdeling van 'n restaurant inneem nie.
Talle studies toon dat kinders meer geneig is om te rook as een of beide ouers rook.
Ouers wat rook moet bewus wees van die gevare van tabak en moet alles in hulle vermoë doen om hulle kinders aan te moedig om nie te begin rook nie. Kinders moet inligting gegee word oor tabak en die bemarkingstegnieke van die tabakbedryf. Lig hulle in oor die onmiddellike en langtermyn uitwerking van tabakgebruik op die gesondheid en hoe verslawend die produk is.
Kinders gebruik dikwels vroue as hulle rolmodelle. Ma's beïnvloed veral rookgedrag. Niemand behoort in 'n huis, motor, taxi, trein of bus te rook wanneer kinders by is nie.
n Vrou wat nege maande lank kan ophou rook om haar ongebore kind te beskerm kan lewenslank ophou rook om haarself te beskerm!
Hoekom wil jy ophou rook Skryf die redes neer?
Wanneer raak jy lus vir 'n sigaret Maak 'n lys van die situasies en verander dan die gewone tye en plekke. As jy byvoorbeeld na 'n ete rook, staan onmiddellik van die tafel af op nadat jy klaar geëet het?
Vertel jou familie en vriende dat jy ophou sodat hulle nie vir jou sigarette aanbied nie.
Moenie iemand vra om jou 'n sigaret te leen nie.
Kry iemand wat ook wil ophou sodat julle mekaar kan steun.
Hou skielik op. Frommel eenvoudig die sigarette op.
Maak die aantal sigarette elke dag minder totdat jy opgehou het.
Stel die eerste sigaret van die dag twee ure lank uit, dan al hoe langer en langer, totdat jy jou eerste sigaret in die aand rook. Hou die volgende dag op.
Doen iets anders in plaas van rook.
Hou jou hande besig deur met 'n sleutelring of 'n pen of iets te speel.
Spaar die geld wat jy op sigarette sou bestee het en koop vir jouself 'n beloning omdat jy die stryd teen tabak gewen het.
INHOUD: Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Weg met stompies!
Weg met Stompies!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.105126.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Weg met Stompies! &gt Weg met stompies!
Weg met stompies!
Die Tema van Internasionale Nie-rook-dag op 31 Mei 2005 is "Gesondheidslui en Tabakbeheer."
Gesondheidslui speel 'n grondliggende rol in tabakbeheer. Hulle bereik 'n groot persentasie van die teikenbevolking en hulle het die geleentheid om rokers te help om hulle gedrag te verander. Gesondheidslui kan ook raad, leiding en antwoorde op vrae gee oor die gevolge van tabakgebruik en kan ook as rolmodelle dien as nie-rokers.
Internasionale Nie-rook-dag 2005 verskaf 'n goeie raamwerk vir die mobilisering en versterking van die kapasiteit van organisasies vir gesondheidslui in tabakbeheer.
Tabak het vandag 'n openbare gesondheidsprioriteit geword, omdat dit die tweede grootste oorsaak van dood ter wêreld is. Dit is op die oomblik elke jaar verantwoordelik vir omtrent vyf-miljoen sterftes.
Sigaretrook bevat meer as 4 000 chemikalië in die vorm van partikels. Nikotien (die verslawende stof in tabak) sigaretrook bevat verskeie gifstowwe (soos polisikliese aromatiese koolwaterstof, waterstof sianied, koolstofmonoksied, lood, ens.), wat merkbare irritasie-eienskappe en vermeende of bewese kankerveroorsakende eienskappe het.
Rook verhoog die gevaar van perifirale vaskulêre siektes (PVS) wat die vernouing van bloedvate is wat bloed aan die been- en armspiere verskaf. PVS kan lei tot gangreen en, uiteindelik, die verlies van 'n ledemaat. Rokers het 'n 10 keer groter risiko om PVS te ontwikkel as nie-rokers.
Vrywilligers sal op vier spoorwegstasies wees om in Mei die aandag op Teen-Tabakmaand te vestig. Op 31 Mei sal 'n uitstalling op die Kaapstadse stasie gehou word.
Die sterk drang om te rook hou gewoonlik 1-5 minute voordat dit wegsterf.
Vat dit kalmer. Moenie oor die volgende paar dae te veel druk op jouself plaas nie. Oefen gereeld.
Neem slukkies water.
Gaan stap, lê in 'n warm bad en gebruik ontspanningstegnieke.
Matige oefeninge verbeter jou gemoedstoestand.
Eet lae-kilojoule happies. Probeer 6 klein maaltye per dag eet.
Ontspan in 'n warm bad en drink 'n glas warm melk voordat jy bed toe gaan.
INHOUD: Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Weg met stompies!
Weg met Stompies!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.105126.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Oogirritasie, Hoofpyn, Nasale ongerief en nies, Hoes en keelseer, Naarheid en duiseligheid, Verhoogde hartklop en bloeddruk.
n Nie-roker wat 8 uur lank in 'n kamer vol rook werk sal soveel kanker-veroorsakende chemikalië inasem as wanneer hy of sy 35 sigarette sou gerook het.
Kinders wat tweedehandse rook inasem sal meer dikwels ly aan verkoues, allergië, middeloorinfeksies, en "gomoor", wat die algemeenste oorsaak is van doofheid in kinders.
Blootstelling aan tweedehandse rook en om te rook terwyl 'n vrou swanger is word beide verbind met miskrame, lae geboortegewig en doodgebore babas.
Wat kan teen tweedehandse rook gedoen word?
Werk daaraan om jou huis, werkplek en gemeenskap rookvry te maak.
Steun die nuwe Tabakwetgewing wat nie-rokers beskerm teen die gevare van passiewe rook.
As jou werkplek nog nie voldoen aan die nuwe wetgewing nie, help om 'n rookvrye beleid by die werk op te stel.
As jy met rokers saamleef, rig 'n plek buite in waar hulle kan rook of help hulle om op te hou.
As jy rook, moet dit nie in geslote gebiede soos huise, kantore, taxis en treine doen waar ander mense dalk aan tweedehandse rook blootgestel kan word nie.
Hou jou mond vars deur dikwels jou tande te borsel en 'n mondspoelmiddel of 'n vars mondsproeimiddel te gebruik.
INHOUD: Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Weg met stompies!
Weg met Stompies!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.112509.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat wenke van verkrygingsamptenare in die Provinsiale Regering oor hoe om jou kanse te verbeter om suksesvol te bie vir regeringstenders.
Jy moet altyd al die inligting verskaf wat in die tenderaansoek aangevra word. Moenie dinge vergeet soos jou belastingkwytbrief en aandeelhoudingsertifikate nie. Nota: belastingkwytbriewe wat nie op datum is nie word ook nie toegelaat nie.
Dit is belangrik dat die berekenings van tenderpryse korrek moet wees. Maak seker en MAAK WEER SEKER!
Tenderaars misreken hulle dikwels met die omvang van die werk. As jy onseker is oor enigiets in die tender VRA!
Jy moet altyd jou boddokument ONDERTEKEN. Ongetekende dokumente is ontegemoetkomend en sal daarom gediskwalifiseer word.
As jy 'n GBI is, moet jy onthou om jou punte te eis. Punte wat nie geëis word nie is verlore punte!
Maak seker dat jy die tender in die regte boks plaas, voor die sluitingstyd. Volgens wet, sal geen botte wat laat is aanvaar word nie, nie eers 1 sekonde na die sluitingstyd nie.
As monsters gevra word, moet genoeg daarvan voorsien word om te verseker dat die item onder die paslike tegniese en kliniese toestande beoordeel kan word. Maak seker dat daar voldoen word aan enige vereistes wat verband hou met voldoening aan SABS-spesifikasies.
Lees die boddokumente altyd deeglik deur.
Vul die dokument volledig in.
Doen 'n behoorlike koste-ontleding wanneer jy jou bodpryse uitwerk. Botte wat te hoog of te laag bereken word, word as ontegemoetkomend beskou.
Doen navraag oor die bod en kry al die nodige inligting voordat jy die tenderdokument invul.
Vra gerus waarom jy onsuksesvol was sodat jy kan leer uit die foute wat jy gemaak het.
Maak seker dat jy voldoen aan al die vereistes binne die aangeduide tyd en in staat is om jou aanbod gestand te doen as jou bod suksesvol is.
Moenie enige wanvoorstellings of valse uitlatings in jou boddokumentasie maak nie. Dit is 'n wetlike dokument en dus afdwingbaar deur die reg.
Dienste en produkte van gehalte sal goed wees vir jou geskiedenis en aansien by die departement. Swak lewering skep 'n negatiewe indruk, nie net vir jou onderneming nie, maar vir kleinsake oor die algemeen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.128577.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat jy jou onderneming kan laat registreer, moet jy besluit watter tipe entiteit jou behoeftes die beste sal pas. Verskillende entiteite het verskillende regsstrukture en implikasies.
Besoek vir 'n gids oor die voordele en nadele van die verskillende entiteite die SEDA-webwerf.
Registrasie van ondernemings se name, beslote korporasies en maatskappye word hanteer deur CIPRO. Besoek die CIPRO-webwerf vir volledige aanwysings oor hoe om aansoek te doen en te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.128577.128577.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n klein onderneming op die been bring of bestuur, moet jy bewus wees van die talle wette wat jou onderneming raak. Dié gids omskryf die onderskeie regskwessies wat klein ondernemings in ag moet neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.128577.2.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n onderneming het wat kos maak of verkoop, of gesondheids- of vermaakdienste verskaf (byvoorbeeld ondernemings wat saunas of masserings bied, snoeker, biljard, dobbelmasjiene, nagklubs en flieks), moet jy 'n sakelisensie kry van jou plaaslike munisipaliteit. Kry inligting oor hoe om 'n sakelisensie te kry of lees 'n opsomming van die relevante wetgewing.
Informele handelaars moet permitte kry van hulle plaaslike munisipaliteite. Kry meer inligting oor hoe om 'n informele handelspermit te kry.
As jou onderneming beplan om drank te verkoop, te vervaardig of te versprei, moet jy eers 'n lisensie kry. Lees meer oor hoe om aansoek te doen om 'n dranklisensie.
As jou onderneming te doen het met die vervoer van passasiers vir wins, moet jy aansoek doen vir 'n permit wat verkry kan word van die Provinsiale Operateurslisensieraad. Kry meer inligting oor aansoeke vir 'n vervoeroperateurspermit.
As jy in die Wes-Kaap wil werk as 'n toergids, moet jy geregistreer wees by die provinsiale Toergidskantoor. Vind meer uit oor registrasie as 'n toergids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.128577.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle ondernemings moet belasting betaal. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) het volledige inligting vir klein ondernemings oor hoe om belasting te betaal, sowel as inligting oor die verskeie belastingaansporingsmaatreëls wat ingestel is om kleinsake in Suid-Afrika aan te spoor. Besoek die SAID-webwerf vir meer inligting. Kyk veral na die SAID KMMO Vrae wat Dikwels Gevra Word (in die Oor Ons-afdeling) en die Belastinggids vir Klein Ondernemings 2005/2006.
Alle werkgewers en hulle werknemers moet bydraes maak aan die Werkloosheidsversekeringsfonds. Kry meer inligting oor werkloosheidsversekering of besoek die Departement van Arbeid se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.128577.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n klein onderneming op die been bring of bestuur, moet jy bewus wees van die talle wette wat jou onderneming raak. Dié gids omskryf die onderskeie regskwessies wat klein ondernemings in ag moet neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17122.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument bevat stapsgewyse inligting oor wat om te doen as jy by 'n voertuigongeluk betrokke is.
Mense wat beseer is help.
Uitvind wat die omvang van die skade is.
Al die nodige inligting kry.
Die ongeluk by die polisie aanmeld.
Nie met die bewyse peuter nie.
Bewus wees van die regsgevolge.
Die polisie sal 'n ongeluksverslag voltooi wat óf by die SADP, die plaaslike munisipaliteit, óf die provinsiale Departement van Vervoer en Openbare Werke ingedien word. Waar dit ingedien word hang af van of 'n strafregtelike saak aanhangig gemaak is en of die ongeluk binne 'n plaaslike owerheid se gebied gebeur het. Alle ongeluksverslae vir ongelukke buite munisipale gebiede, waar geen strafregtelike saak ondersoek word nie, word by die Departement gehou.
As jy by 'n ongeluk betrokke is waarin iemand beseer of gedood is, of waarin eiendom beskadig of enige dier beseer word, vereis die wet dat jy jou voertuig tot stilstand moet bring.
Dit is 'n misdaad om nie na 'n ongeluk stil te hou nie, en jy kan met tot R36 000 beboet word, of vir tot 12 jaar tronk toe gestuur word, of beide.
Jy hoef nie stil te hou of 'n ongeluk aan te meld as jy in 'n boom vasry of jou eie motor beskadig en as jy self die enigste persoon is wat seergekry het nie. Maar as jy iemand anders se eiendom beskadig moet jy stilhou en dan die ongeluk by die naaste polisiekantoor aanmeld.
Wanneer jy stop, moet jy jou noodligte aanskakel om ander verkeer teen die ongeluk te waarsku.
Nadat jy stilgehou het, moet jy uitvind of enigeen beseer is en hulle soveel help soos wat jy kan. Jy moet ook die nooddienste ontbied. Die nasionale 24-uur noodnommer is 084124, of jy kan die SAPD by 10111 skakel.
As jy niks van noodhulp af weet nie, moet jy versigtig wees om nie iets te doen wat die besering erger sal maak nie.
As jy nie self hulp nodig het nie, moet jy op die toneel bly tot 'n polisielid sê jy kan vertrek. Jy kan strafregtelik aangekla word as jy nie iemand help wat in die ongeluk beseer is nie.
Jy sal moet uitvind hoeveel skade aan eiendom aangerig is.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer gee aan enigeen wat dit nodig kan kry.
ID-nommers adresse telefoonbesonderhede voertuigregistrasienommers.
beskrywings van die voertuie kry besonderhede van die polisie, verkeersamptenare en ambulanspersoneel kry besonderhede van insleepdienspersoneel kry.
Die inligting sal help as jy 'n eis wil instel teen jou versekering of teen die Padongelukkefonds, of as jy die koste van die herstel van die ander party wil eis.
Op 'n later stadium kan jy of jou prokureur 'n afskrif van die ongeluksverslag wat deur die polisie ingevul is, nodig kry.
Die polisie hoef nie ontbied te word as niemand seergekry het nie, maar die ongeluk moet binne 24 uur deur beide bestuurders by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling aangemeld word.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer aan die polisie of verkeersbeampte gee. Dit moet op die toneel van die ongeluk gebeur of by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling wanneer jy die ongeluk aanmeld. Jy moet ook jou rybewys toon.
As jy beseer is en nie onmiddellik die ongeluk kan aanmeld nie, moet jy dit so gou moontlik doen en verduidelik hoekom daar 'n vertraging was in die aanmelding van die ongeluk.
Dit is 'n oortreding om nie 'n ongeluk aan te meld waarin 'n ander persoon se eiendom beskadig is, of waarin 'n ander persoon beseer is nie, selfs as nie een van die twee bestuurders beplan om 'n regsgeding aanhangig te maak nie.
Jy moet NIE enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking het nie, behalwe as 'n dokter dit aanbeveel.
As die polisie jou vra om 'n medikasie-ondersoek te ondergaan, moet jy nie voor die ondersoek of voor jy die ongeluk aangemeld het, enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking kan hê nie.
As enigeen in die ongeluk beseer is, mag die voertuie nie verskuif word voordat die polisie of 'n verkeersbeampte aangekom het en gesê het dat die voertuie verskuif kan word nie.
As die ongeluk die verkeer belemmer, kan die voertuie genoeg verskuif word om toe te laat dat die verkeer vloei, maar eers nadat jy die voertuie se posisies behoorlik uitgemerk het (byvoorbeeld met kryt of spuitverf).
n strafregtelike aanklag van bestuur sonder 'n rybewys n strafregtelike aanklag van dronkbestuur n strafregtelike aanklagte van strafbare manslag n siviele eis van saakbeskadiging n siviele eis vir persoonlike besering.
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Ouers of naasbestaandes behoort in die basiese behoeftes van kinders te voorsien. Die steun wat deur ouers of naasbestaandes gegee word, word onderhoudgenoem.
Ouers of familielede onderhou kinders direk as die kind by hulle woon.
Ouers of naasbestaandes onderhou kinders indirek as die kind by iemand anders bly, deur onderhoud, of geld te betaal om die kind te steun en in sy of haar basiese behoeftes te voorsien.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.10.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
As jy 'n ouer is, moet jy seker maak dat jy 'n regverdige bedrag tot jou kinders se opvoeding bydra, of hulle nou by jou woon of nie.
As jy 'n naasbestaande is van iemand wat dit nie kan bekostig om by te dra nie , soos grootouers, moet jy alles in jou vermoë doen om die kinders te help: hulle het op stuk van sake nog hulp nodig.
Jy kan ook die kinders help deur ouers wat nie betaal, of nie genoeg betaal nie, te oorreed om 'n regverdige bedrag onderhoud te betaal: hulle kinders het dit nodig.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.17473.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié brosjure gee inligting oor 'n kind se reg tot onderhoud en hoe 'n ouer die reg kan afdwing.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wie het die Plig om te Onderhou?
Wie het die Plig om te Onderhou?
sy of haar grootouers , as die kind se ouers met mekaar getroud was.
Dié wetlike plig word "die plig om te onderhou" of "die plig om te steun" genoem.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat is die Onderhoudstelsel?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Wanneer ouers skei, betaal baie van hulle vrywillig onderhoud aan die ouers by wie die kind woon.
Ander ouers voldoen nie aan hulle wettige plig om hulle kind te onderhounie.
Die onderhoudstelsel is die manier waarop howe seker maak dat ouers hulle plig om hul kinders te onderhou nakom.
'nOnderhoudshof kan 'n ouer wat nie by sy of haar kind woon nie opdrag gee om onderhoud vir die kind te betaal.
Die onderhoudstelsel verseker dus dat ouers wat nie by hulle kinders woon nie 'n regverdige geldelike bydrae tot die onderhoud van hulle kinders maak.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.17473.9.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
as skoolgeld nie betaal word nie, kan hulle dalk nie skoolgaan nie.
Soms moet die ouer by wie die kinders woon dalk gaan werk om geld te verdien en kan hy of sy moontlik nie altyd kindersorg of toesig vir die kinders voorsien nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.47589.A.2010-03-24.af.txt</fn>
W &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.59300.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > W &gt Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Die belangrikste kenmerke van die webtuiste.
Capegateway.gov.za is die nuwe enkele toegangpunt tot regeringsinligting in die Wes-Kaap.
Dit is uit die verbruiker se oogpunt ontwerp: die inligting is maklik om te verstaan en regeringstaal word vermy. Deel gerus jou indrukke en voorstelle met ons sodat ons voortdurend aan jou behoeftes kan voldoen.
Volledige databasis: die werf bevat meer as 25,000 bladsye en 1,000 dokumente wat plaaslike, provinsiale en nasionale regering dek.
Nuwe inhoud: 'n groot deel van die inhoud van die webblaaie is van meet af geskryf om regeringsdienste en hoe om inligting daaroor in die hande te kry, duidelik uiteen te sit.
Inligting word maklik opgespoor: die inligting is so ingedeel dat dit vir gewone mense sin maak, onder hofies soos geboorte, huwelike en kleinsake. Jy hoef nie te weet hoe die regering werk om uit te kom by wat jy nodig het nie.
Drie tale:die webblad is beskikbaar is Afrikaans, Engels en Xhosa.
Dinamiese tuisblad: jy kan onmiddellik die nuutste tenders, nuusgebeure en gewildste inhoud sien.
Jy het meer beheer: die webwerf se aanpasbare uitleg beteken dit sal by die lettertipe en skermstellings wat jy verkies pas.
Skoon ontwerp, wynig oponthoud: die eenvoudig ontwerp en bladsye wat vinnig aflaai, sorg dat mens gou by die inligting wat jy nodig het, uitkom.
"Voetspore" wys waar jy jou op die webtuiste bevind, byvoorbeeld: Tuisblad > Onderwerpe > Verkiesings.
Elke afdeling van die werf het 'n opmerklike kleur.
Argief: al die inhoud word outomaties in die argief opgeneem sodat dit later maklik opgeroep kan word.
Menslike aspek: die webwerf word gesteun deur 'n span wat oorgehaal is om enige bykomende vrae te beantwoord. Bereik hulle deur e-pos waarop vinnig reageer sal word, of deur die inbeldiens of die instapsentrum.
Gesluit oor naweke en op publieke vakansiedae.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.67819.67819.2010-03-02.af.txt</fn>
Wat is Asma?
Wat is Asma?
Wat is die Simptome van Asma?
Hoe kan Asma my Lewe/Lewensgehalte Raak?
Wat Veroorsaak 'n Asma-Aanval?
Hoe Word Asma Behandel?
Waar Kan Ek Meer Inligting Oor Asma Kry?
Dit is een van die algemeenste asemhalingsprobleme in die hedendaagse wêreld.
Dit tref ongeveer een uit elke tien kinders (10%) en een uit elke twintig volwassenes (5%).
Dit kan op enige tydstip vir die eerste keer voorkom, selfs by volwassenes.
Hoewel asma gewoonlik voor die ouderdom van vyf jaar begin, sal 'n paar kinders wat daardeur getref is dit in hul tienerjare ontgroei, maar gewoonlik duur dit voort as dit in volwassenheid opgedoen is.
Dit neig om in families oorgedra te word, net soos gepaardgaande allergieë soos hooikoors en ekseem.
Dit kan nog nie genees word nie, maar indien dit beheer word, kan diegene wat daardeur geraak word normale lewens lei en ten volle deelneem aan sport en alle ander aktiwiteite.
Hoes, gefluit in keel, benoude bors, kortasemigheid. Hierdie simptome vererger dikwels snags en na aktiwiteit/oefening.
Die nagsimptome versteur slaap.
Oefening word benadeel.
Werk- of skooldae word gemis. Om 'n gesinslid of kind met asma te hê, lei ook tot afwesigheid van werk omdat daar na hierdie persone omgesien moet word.
Akute aanvalle en simptome is lastig, potensieel gevaarlik en duur.
Die grootste tragedie van asma is dat dit soms nie herken en behandel word nie, in welke geval die pasiënt onnodig ly.
Die werklike oorsaak van die asmatiese proses word nie werklik begryp nie, maar daar word gemeen dat dit aan die gang gesit word deur 'n allergie of wanneer die longe deur iets in die lug geïrriteer word.
n Virale verkoue n Virale verkoue of griep kan asmasimptome tydelik vererger en hierdie uitwerking kan tot ses weke ná die siekte voortduur.
Asma-aanvalle word oor die algemeen veroorsaak deur 'n allergiese reaksie op deeltjies huisstofmiet, gras, boomstuifmeel, swamspore en stukkies vel van katte en honde. Sekere kossoorte en bymiddels kan (by uitsondering) ook asma aan die gang sit sodra dit ingeneem word.
Besoedeling in die omgewing, veral sigaretrook, motoruitlaatgasse en sekere chemiese gasse kan 'n asma-aanval vererger. Selfs kinders sal geraak word as hulle die sigaretrook van hul ouers passief inasem.
Sport en oefening, veral in koue weer, kan 'n asma-aanval aan die gang sit. Met die regte behandeling kan asma egter goed beheer word en asmalyers moet dus nie sport en oefening vermy nie. Om die waarheid te sê, ly ongeveer 10% van die Olimpiese atlete aan asma.
Emosies soos opgewondenheid, woede, vrees en 'n lagbui is alles faktore wat asma kan vererger.
Sekere medikasie soos aspirien en ander anti-inflammatoriese tablette wat algemeen gebruik word, kan asma aan die gang sit. Wees versigtig met die neem van betablokkeerder-bloeddruktablette en oogdruppels vir gloukoom omdat dit ook asma by volwassenes kan veroorsaak.
Lugbesoedelende stowwe van gebiede met baie nywerhede, sigaretrook, motoruitlaatgasse, veranderde eetgewoontes (verfynde kosse) en veranderde brandstof vir verbranding (antrasiete en steenkool) dra skynbaar almal by tot die toenemende voorkoms van asma.
Langdurige blootstelling aan baie stowwe is skadelik vir die longe, en volgens wet kan jy vergoed word vir asma wat as gevolg van jou beroep veroorsaak is. Dit sluit in organiese stof (hout, graan, graanmeel, tabak), isosianate, formaldehied, dampe, walms (amiene), metale (platinum, nikkel, kobalt, vanadium), soldeerwerk- en sweiswerkdampe, epoksiehars en akrielsuur en akrielhars.
Al sê wie ook wat, asma kan nie ten volle genees word nie, maar met die regte behandeling sal die meeste asmalyers heeltemal normale lewens lei. Die doelwit van die behandeling moet wees om die longe en asemhalingspype so normaal as moontlik te maak sodat die simptome minimaal is en daaglikse bedrywighede so min as moontlik ontwrig word.
Praat met jou dokter of apteker. Andersins kan jy die webwerf van die Allergievereniging van Suid-Afrika (ALLSA) of die Nasionale Asma-opvoedingsprogram (NAEP) besoek.
Sonder twyfel neem die aantal mense van alle rasse in Suid-Afrika wat aan asma ly, merkbaar toe. Oor die afgelope 25 jaar is daar 'n styging van 25 tot 200 meer hospitaaltoelatings vir asma in hospitale in Durban en Soweto aangeteken.
Vir dekades was allergiekwale seldsaam onder Afrikane. Gevolglik het onlangse studies 'n laer voorkoms van 'n familiegeskiedenis van allergie onder hulle aan die lig gebring. Baie meer Afrikane met 'n positiewe familiegeskiedenis van allergieë, ontwikkel egter allergiese siektes in vergelyking met ander rasse. Die vroeë blootstelling aan vreemde allergene van die nuutaangenome Westerse lewenstyl het tot die hoër mate van sensitiwiteit wat onder swart babas opgeteken is, aanleiding gegee. Hierdie faktore het aanleiding gegee tot die toenemende aantal swart kinders wat aan asma ly.
Studies wat gedoen is oor landelike inwoners van die voormalige Transkei het daarop gedui dat migrasie na stedelike en peri-stedelike nedersettings die risiko vir die ontwikkeling van asmasimptome 20 maal vergroot, maar asma is besig om in die platteland toe te neem.
In Kaapstad, Durban en die voormalige Transkei is allergieë teen gras, kokkerotte en katte onderskeidelik gesien as belangrike faktore wat asma veroorsaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.77218.77218.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 788 Wêrelderfenisgebiede op aarde wat beskerm word om hulle natuurlike skoonheid om kulturele en geskiedkundige belangrikheid te bewaar. Plekke wat as Wêrelderfenisgebiede aangewys is kry nasionale en internasionale erkenning.
Ses plekke in Suid-Afrika is deur die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) tot Wêrelderfenisgebiede verklaar.
Die fynbosstreek van die Wes- en Oos-Kaap is onlangs weens die natuurlike skoonheid en wetenskaplike belangrikheid daarvan tot Wêrelderfenisgebied verklaar. Die gebied bestaan uit agt beskermde gebiede, wat die Kirstenbosch Nasionale Tuin en die De Hoop-natuurreservaat insluit. In totaal dek die gebied 553 000 hektaar grond wat besonder ryk is aan plantspesies, wat byna 20 persent van Afrika se flora verteenwoordig.
Die unieke flora van die streek is van besondere belang vir die wetenskap omdat 'n reuse verskeidenheid en digtheid van fynbosspesies op 'n relatief klein gebied voorkom. Die spesiedigtheid in die Kaapse Blommeryk is ook van die hoogste ter wêreld en dit word erken as een van die wêreld se 18 biodiversiteit brandpunte.
Die geskiedkundige belangrikheid van Robbeneiland het in 1999 gelei tot die erkenning daarvan as Wêrelderfenisgebied. Robbeneiland is die afgelope vyf eeue as tronk, hospitaal en militêre basis gebruik. Talle van die geboue weerspieël die geskiedenis van die eiland as maksimum-sekuriteit gevangenis en simboliseer so die triomf van die menslike gees, van vryheid en demokrasie oor onderdrukking.
Die St Lucia-vleilandgebied bevat 'n verskeidenheid landskappe, wat koraalriwwe, lang sandstrande, kusduine, merestelsels, moerasse en uitgebreide riet- en papirusvleilande insluit. Die geografiese verskeidenheid van die vleilande en hulle wisselwerking met klimaat-elemente het 'n besondere spesiediversiteit tot gevolg. Die mosaïek van grondvorms en habitattipes skep ook asemrowende skilderagtige uitsigte.
Die St. Lucia-gebied bestaan uit dertien beskermde gebiede met 'n totale omvang van 234 566 hektaar. Die gebied is die grootste riviermondingstelsel in Afrika en sluit die mees suidelike voorkoms van koraalriwwe aan die vasteland in. Sommige van die natuurlike kenmerke van die vleilande is: die groot aantal skilpaaie wat op die strande broei, die migrasie van walvisse, dolfyne en walvishaaie langs die kus en reuse getalle watervoëls. Die park spog ook met 'n besondere biodiversiteit wat sowat 521 voëlsoorte insluit.
Die manjifieke geografiese kenmerke van die Drakensberg en die groot konsentrasie rotstekeninge in die gebied het gelei tot die uKhahlamba - Drakensbergpark se erkenning as Wêrelderfenisgebied.
Die gebied besit 'n uitsonderlike natuurskoon, met basaltiese rotsformasies wat uittroon, dramatiese valleie, goue sandsteen kranse, uitgestrekte hoogliggende grasvelde, ongerepte diep rivierklowe en rotsagtige skeure. Die verskeidenheid van habitats beskerm 'n hoë vlak van inheemse en wêreldwyd-bedreigde spesies, veral voëls en plante.
Daar is ook talle grotte en rotsskuilings met die grootste en mees gekonsentreerde groep tekeninge in Afrika, suid van die Sahara. Dié skilderye is oor 'n tydperk van 4 000 jaar deur die San gemaak. Die rotstekeninge is uitstaande wat gehalte en verskeidenheid van onderwerpe en die uitbeelding van mense en diere betref. Dit verteenwoordig die geestelike lewe van die San, wat nie meer in die gebied woon nie.
As 'n gebied wat op die noordelike grens van Suid-Afrika geleë is, waar dit by Zimbabwe en Botswana aansluit, was Mapungubwe die grootste koninkryk op die subkontinent, voordat dit in die 14de eeu verlaat is. Die oorblywende paleis- en nedersettinggebiede, sowel as twee vroeëre hoofstadgebiede, bied 'n ongeëwenaarde blik op die ontwikkeling van maatskaplike en politieke strukture oor sowat 400 jaar.
Die Mapungubwe kulturele landskap bevat bewyse van 'n belangrike wisselwerking in menslike waardes wat gelei het tot verreikende kulturele en maatskaplike verandering in Suider-Afrika tussen 900 en 1300 AD. Die oorblyfsels is 'n merkwaardig volledige getuigskrif van die groei en daaropvolgende afname van die staat van Mapungubwe. Die oorblyfsels is 'n grafiese uitbeelding van die uitwerking van klimaatverandering en beeld die groei en afname van die koninkryk van Mapungubwe uit.
Die Fossiel Hominide Plekke van Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai en die omliggende gebiede het oorvloedige wetenskaplike inligting opgelewer oor die evolusie van die menslike wese oor die afgelope 3.5-miljoen jaar, hulle lewenswyse en die diere waarmee hulle saamgeleef en wat hulle geëet het. Die landskap bewaar ook talle kenmerke van daardie oertyd.
Die Sterkfonteingebied bevat 'n besondere groot en wetenskaplik belangrike groep plekke wat lig werp op die vroegste voorouers van die mensdom. Dit vorm ook 'n uitgebreide spens van wetenskaplike inligting, waarvan die potensiaal amper onbeperk is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.W.77218.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 788 Wêrelderfenisgebiede op aarde wat beskerm word om hulle natuurlike skoonheid om kulturele en geskiedkundige belangrikheid te bewaar. Plekke wat as Wêrelderfenisgebiede aangewys is kry nasionale en internasionale erkenning.
Ses plekke in Suid-Afrika is deur die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) tot Wêrelderfenisgebiede verklaar.
Die fynbosstreek van die Wes- en Oos-Kaap is onlangs weens die natuurlike skoonheid en wetenskaplike belangrikheid daarvan tot Wêrelderfenisgebied verklaar. Die gebied bestaan uit agt beskermde gebiede, wat die Kirstenbosch Nasionale Tuin en die De Hoop-natuurreservaat insluit. In totaal dek die gebied 553 000 hektaar grond wat besonder ryk is aan plantspesies, wat byna 20 persent van Afrika se flora verteenwoordig.
Die unieke flora van die streek is van besondere belang vir die wetenskap omdat 'n reuse verskeidenheid en digtheid van fynbosspesies op 'n relatief klein gebied voorkom. Die spesiedigtheid in die Kaapse Blommeryk is ook van die hoogste ter wêreld en dit word erken as een van die wêreld se 18 biodiversiteit brandpunte.
Die geskiedkundige belangrikheid van Robbeneiland het in 1999 gelei tot die erkenning daarvan as Wêrelderfenisgebied. Robbeneiland is die afgelope vyf eeue as tronk, hospitaal en militêre basis gebruik. Talle van die geboue weerspieël die geskiedenis van die eiland as maksimum-sekuriteit gevangenis en simboliseer so die triomf van die menslike gees, van vryheid en demokrasie oor onderdrukking.
Die St Lucia-vleilandgebied bevat 'n verskeidenheid landskappe, wat koraalriwwe, lang sandstrande, kusduine, merestelsels, moerasse en uitgebreide riet- en papirusvleilande insluit. Die geografiese verskeidenheid van die vleilande en hulle wisselwerking met klimaat-elemente het 'n besondere spesiediversiteit tot gevolg. Die mosaïek van grondvorms en habitattipes skep ook asemrowende skilderagtige uitsigte.
Die St. Lucia-gebied bestaan uit dertien beskermde gebiede met 'n totale omvang van 234 566 hektaar. Die gebied is die grootste riviermondingstelsel in Afrika en sluit die mees suidelike voorkoms van koraalriwwe aan die vasteland in. Sommige van die natuurlike kenmerke van die vleilande is: die groot aantal skilpaaie wat op die strande broei, die migrasie van walvisse, dolfyne en walvishaaie langs die kus en reuse getalle watervoëls. Die park spog ook met 'n besondere biodiversiteit wat sowat 521 voëlsoorte insluit.
Die manjifieke geografiese kenmerke van die Drakensberg en die groot konsentrasie rotstekeninge in die gebied het gelei tot die uKhahlamba - Drakensbergpark se erkenning as Wêrelderfenisgebied.
Die gebied besit 'n uitsonderlike natuurskoon, met basaltiese rotsformasies wat uittroon, dramatiese valleie, goue sandsteen kranse, uitgestrekte hoogliggende grasvelde, ongerepte diep rivierklowe en rotsagtige skeure. Die verskeidenheid van habitats beskerm 'n hoë vlak van inheemse en wêreldwyd-bedreigde spesies, veral voëls en plante.
Daar is ook talle grotte en rotsskuilings met die grootste en mees gekonsentreerde groep tekeninge in Afrika, suid van die Sahara. Dié skilderye is oor 'n tydperk van 4 000 jaar deur die San gemaak. Die rotstekeninge is uitstaande wat gehalte en verskeidenheid van onderwerpe en die uitbeelding van mense en diere betref. Dit verteenwoordig die geestelike lewe van die San, wat nie meer in die gebied woon nie.
As 'n gebied wat op die noordelike grens van Suid-Afrika geleë is, waar dit by Zimbabwe en Botswana aansluit, was Mapungubwe die grootste koninkryk op die subkontinent, voordat dit in die 14de eeu verlaat is. Die oorblywende paleis- en nedersettinggebiede, sowel as twee vroeëre hoofstadgebiede, bied 'n ongeëwenaarde blik op die ontwikkeling van maatskaplike en politieke strukture oor sowat 400 jaar.
Die Mapungubwe kulturele landskap bevat bewyse van 'n belangrike wisselwerking in menslike waardes wat gelei het tot verreikende kulturele en maatskaplike verandering in Suider-Afrika tussen 900 en 1300 AD. Die oorblyfsels is 'n merkwaardig volledige getuigskrif van die groei en daaropvolgende afname van die staat van Mapungubwe. Die oorblyfsels is 'n grafiese uitbeelding van die uitwerking van klimaatverandering en beeld die groei en afname van die koninkryk van Mapungubwe uit.
Die Fossiel Hominide Plekke van Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai en die omliggende gebiede het oorvloedige wetenskaplike inligting opgelewer oor die evolusie van die menslike wese oor die afgelope 3.5-miljoen jaar, hulle lewenswyse en die diere waarmee hulle saamgeleef en wat hulle geëet het. Die landskap bewaar ook talle kenmerke van daardie oertyd.
Die Sterkfonteingebied bevat 'n besondere groot en wetenskaplik belangrike groep plekke wat lig werp op die vroegste voorouers van die mensdom. Dit vorm ook 'n uitgebreide spens van wetenskaplike inligting, waarvan die potensiaal amper onbeperk is.
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17122.17122.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument bevat stapsgewyse inligting oor wat om te doen as jy by 'n voertuigongeluk betrokke is.
Mense wat beseer is help.
Uitvind wat die omvang van die skade is.
Al die nodige inligting kry.
Die ongeluk by die polisie aanmeld.
Nie met die bewyse peuter nie.
Bewus wees van die regsgevolge.
Die polisie sal 'n ongeluksverslag voltooi wat óf by die SADP, die plaaslike munisipaliteit, óf die provinsiale Departement van Vervoer en Openbare Werke ingedien word. Waar dit ingedien word hang af van of 'n strafregtelike saak aanhangig gemaak is en of die ongeluk binne 'n plaaslike owerheid se gebied gebeur het. Alle ongeluksverslae vir ongelukke buite munisipale gebiede, waar geen strafregtelike saak ondersoek word nie, word by die Departement gehou.
As jy by 'n ongeluk betrokke is waarin iemand beseer of gedood is, of waarin eiendom beskadig of enige dier beseer word, vereis die wet dat jy jou voertuig tot stilstand moet bring.
Dit is 'n misdaad om nie na 'n ongeluk stil te hou nie, en jy kan met tot R36 000 beboet word, of vir tot 12 jaar tronk toe gestuur word, of beide.
Jy hoef nie stil te hou of 'n ongeluk aan te meld as jy in 'n boom vasry of jou eie motor beskadig en as jy self die enigste persoon is wat seergekry het nie. Maar as jy iemand anders se eiendom beskadig moet jy stilhou en dan die ongeluk by die naaste polisiekantoor aanmeld.
Wanneer jy stop, moet jy jou noodligte aanskakel om ander verkeer teen die ongeluk te waarsku.
Nadat jy stilgehou het, moet jy uitvind of enigeen beseer is en hulle soveel help soos wat jy kan. Jy moet ook die nooddienste ontbied. Die nasionale 24-uur noodnommer is 084124, of jy kan die SAPD by 10111 skakel.
As jy niks van noodhulp af weet nie, moet jy versigtig wees om nie iets te doen wat die besering erger sal maak nie.
As jy nie self hulp nodig het nie, moet jy op die toneel bly tot 'n polisielid sê jy kan vertrek. Jy kan strafregtelik aangekla word as jy nie iemand help wat in die ongeluk beseer is nie.
Jy sal moet uitvind hoeveel skade aan eiendom aangerig is.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer gee aan enigeen wat dit nodig kan kry.
ID-nommers adresse telefoonbesonderhede voertuigregistrasienommers.
beskrywings van die voertuie kry besonderhede van die polisie, verkeersamptenare en ambulanspersoneel kry besonderhede van insleepdienspersoneel kry.
Die inligting sal help as jy 'n eis wil instel teen jou versekering of teen die Padongelukkefonds, of as jy die koste van die herstel van die ander party wil eis.
Op 'n later stadium kan jy of jou prokureur 'n afskrif van die ongeluksverslag wat deur die polisie ingevul is, nodig kry.
Die polisie hoef nie ontbied te word as niemand seergekry het nie, maar die ongeluk moet binne 24 uur deur beide bestuurders by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling aangemeld word.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer aan die polisie of verkeersbeampte gee. Dit moet op die toneel van die ongeluk gebeur of by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling wanneer jy die ongeluk aanmeld. Jy moet ook jou rybewys toon.
As jy beseer is en nie onmiddellik die ongeluk kan aanmeld nie, moet jy dit so gou moontlik doen en verduidelik hoekom daar 'n vertraging was in die aanmelding van die ongeluk.
Dit is 'n oortreding om nie 'n ongeluk aan te meld waarin 'n ander persoon se eiendom beskadig is, of waarin 'n ander persoon beseer is nie, selfs as nie een van die twee bestuurders beplan om 'n regsgeding aanhangig te maak nie.
Jy moet NIE enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking het nie, behalwe as 'n dokter dit aanbeveel.
As die polisie jou vra om 'n medikasie-ondersoek te ondergaan, moet jy nie voor die ondersoek of voor jy die ongeluk aangemeld het, enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking kan hê nie.
As enigeen in die ongeluk beseer is, mag die voertuie nie verskuif word voordat die polisie of 'n verkeersbeampte aangekom het en gesê het dat die voertuie verskuif kan word nie.
As die ongeluk die verkeer belemmer, kan die voertuie genoeg verskuif word om toe te laat dat die verkeer vloei, maar eers nadat jy die voertuie se posisies behoorlik uitgemerk het (byvoorbeeld met kryt of spuitverf).
n strafregtelike aanklag van bestuur sonder 'n rybewys n strafregtelike aanklag van dronkbestuur n strafregtelike aanklagte van strafbare manslag n siviele eis van saakbeskadiging n siviele eis vir persoonlike besering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17122.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument bevat stapsgewyse inligting oor wat om te doen as jy by 'n voertuigongeluk betrokke is.
Mense wat beseer is help.
Uitvind wat die omvang van die skade is.
Al die nodige inligting kry.
Die ongeluk by die polisie aanmeld.
Nie met die bewyse peuter nie.
Bewus wees van die regsgevolge.
Die polisie sal 'n ongeluksverslag voltooi wat óf by die SADP, die plaaslike munisipaliteit, óf die provinsiale Departement van Vervoer en Openbare Werke ingedien word. Waar dit ingedien word hang af van of 'n strafregtelike saak aanhangig gemaak is en of die ongeluk binne 'n plaaslike owerheid se gebied gebeur het. Alle ongeluksverslae vir ongelukke buite munisipale gebiede, waar geen strafregtelike saak ondersoek word nie, word by die Departement gehou.
As jy by 'n ongeluk betrokke is waarin iemand beseer of gedood is, of waarin eiendom beskadig of enige dier beseer word, vereis die wet dat jy jou voertuig tot stilstand moet bring.
Dit is 'n misdaad om nie na 'n ongeluk stil te hou nie, en jy kan met tot R36 000 beboet word, of vir tot 12 jaar tronk toe gestuur word, of beide.
Jy hoef nie stil te hou of 'n ongeluk aan te meld as jy in 'n boom vasry of jou eie motor beskadig en as jy self die enigste persoon is wat seergekry het nie. Maar as jy iemand anders se eiendom beskadig moet jy stilhou en dan die ongeluk by die naaste polisiekantoor aanmeld.
Wanneer jy stop, moet jy jou noodligte aanskakel om ander verkeer teen die ongeluk te waarsku.
Nadat jy stilgehou het, moet jy uitvind of enigeen beseer is en hulle soveel help soos wat jy kan. Jy moet ook die nooddienste ontbied. Die nasionale 24-uur noodnommer is 084124, of jy kan die SAPD by 10111 skakel.
As jy niks van noodhulp af weet nie, moet jy versigtig wees om nie iets te doen wat die besering erger sal maak nie.
As jy nie self hulp nodig het nie, moet jy op die toneel bly tot 'n polisielid sê jy kan vertrek. Jy kan strafregtelik aangekla word as jy nie iemand help wat in die ongeluk beseer is nie.
Jy sal moet uitvind hoeveel skade aan eiendom aangerig is.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer gee aan enigeen wat dit nodig kan kry.
ID-nommers adresse telefoonbesonderhede voertuigregistrasienommers.
beskrywings van die voertuie kry besonderhede van die polisie, verkeersamptenare en ambulanspersoneel kry besonderhede van insleepdienspersoneel kry.
Die inligting sal help as jy 'n eis wil instel teen jou versekering of teen die Padongelukkefonds, of as jy die koste van die herstel van die ander party wil eis.
Op 'n later stadium kan jy of jou prokureur 'n afskrif van die ongeluksverslag wat deur die polisie ingevul is, nodig kry.
Die polisie hoef nie ontbied te word as niemand seergekry het nie, maar die ongeluk moet binne 24 uur deur beide bestuurders by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling aangemeld word.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer aan die polisie of verkeersbeampte gee. Dit moet op die toneel van die ongeluk gebeur of by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling wanneer jy die ongeluk aanmeld. Jy moet ook jou rybewys toon.
As jy beseer is en nie onmiddellik die ongeluk kan aanmeld nie, moet jy dit so gou moontlik doen en verduidelik hoekom daar 'n vertraging was in die aanmelding van die ongeluk.
Dit is 'n oortreding om nie 'n ongeluk aan te meld waarin 'n ander persoon se eiendom beskadig is, of waarin 'n ander persoon beseer is nie, selfs as nie een van die twee bestuurders beplan om 'n regsgeding aanhangig te maak nie.
Jy moet NIE enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking het nie, behalwe as 'n dokter dit aanbeveel.
As die polisie jou vra om 'n medikasie-ondersoek te ondergaan, moet jy nie voor die ondersoek of voor jy die ongeluk aangemeld het, enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking kan hê nie.
As enigeen in die ongeluk beseer is, mag die voertuie nie verskuif word voordat die polisie of 'n verkeersbeampte aangekom het en gesê het dat die voertuie verskuif kan word nie.
As die ongeluk die verkeer belemmer, kan die voertuie genoeg verskuif word om toe te laat dat die verkeer vloei, maar eers nadat jy die voertuie se posisies behoorlik uitgemerk het (byvoorbeeld met kryt of spuitverf).
n strafregtelike aanklag van bestuur sonder 'n rybewys n strafregtelike aanklag van dronkbestuur n strafregtelike aanklagte van strafbare manslag n siviele eis van saakbeskadiging n siviele eis vir persoonlike besering.
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17473.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Ouers of naasbestaandes behoort in die basiese behoeftes van kinders te voorsien. Die steun wat deur ouers of naasbestaandes gegee word, word onderhoudgenoem.
Ouers of familielede onderhou kinders direk as die kind by hulle woon.
Ouers of naasbestaandes onderhou kinders indirek as die kind by iemand anders bly, deur onderhoud, of geld te betaal om die kind te steun en in sy of haar basiese behoeftes te voorsien.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17473.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > Y > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Hoe word Onderhoud Betaal?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Die meeste ouers besluit self hoe die ouer by wie die kinders nie woon nie sy of haar kinders moet onderhou en sy of haar deel tot hulle opvoeding moet bydra.
Die onderhoudstelsel is egter daar as ouers nie self kan besluit hoe of hoeveel onderhoud betaal moet word nie.
Die ouer by wie die kinders woon kan 'n onderhoudshof nader om ouderhoud van die ander ouer te kry.
Die onderhoudshof kan die ouer by wie die kinders nie woon nie, opdrag gee om onderhoud aan die ander ouer, tot die kinders se voordeel, te betaal.
Die onderhoudshof sal aan die ouer voorskryf hoeveel betaal moet word, wanneer dit betaal moet word en waar dit betaal moet word.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17473.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > Y > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
by 'n ander verhouding betrokke raak?
my nie toelaat om die kinders te sien nie?
Jou kinders se reg op hulle basiese behoeftes het niks te doen met jou siening van die ander ouer se optrede nie.
Jou kinders het steeds onderhoud nodig, en jy moet steeds onderhoud betaal, , selfs as die ander ouer weer trou of by 'n ander verhouding betrokke raak.
Weer eens, jou kinders bly geregtig op onderhoud selfs al kan jy hulle nie sien nie. Jou plig om hulle te onderhou het niks te make met hulle reg om jou te sien nie. Jou plig om te betaal hang nie af van of jy hulle kan sien of nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.17473.9.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
as skoolgeld nie betaal word nie, kan hulle dalk nie skoolgaan nie.
Soms moet die ouer by wie die kinders woon dalk gaan werk om geld te verdien en kan hy of sy moontlik nie altyd kindersorg of toesig vir die kinders voorsien nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.3149.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Geestesgesondheid?
n Bondige en duidelike dokument oor wat geestesgesondheid en geestesongesteldheid is. Dit bevat 'n informele vraelys oor hoe om stres te hanteer en beantwoord vrae wat dikwels oor geestesgesondheid gevra word.
Geestesgesondheid het nie net te doen met die afwesigheid van geestessiektes nie, maar eerder met die kweek van geestesgesondheid en -welstand. Geestesgesondheid draai om hoe jy oor jouself voel, hoe jy met ander mense oor die weg kom en hoe jy die geleenthede, probleme en uitdagings van die alledaagse lewe hanteer.
Geestesgesondheid het te doen met 'n balans tussen die hanteer van die probleme wat die lewe inhou en die gebruik van die geleenthede wat die lewe vir verdere ontwikkeling bied. Leer ken jou Sterkpunte (werk daaraan om dit uit te bou) en Kwesbaarhede (werk daaraan om dit te oorkom of hulp daarmee te kry) en leer om te besef wanneer jy dit nie kan hanteer nie en wanneer die gevaar van ongesonde stres dreig.
Ons voel dalk nie voortdurend geestesgesond en positief oor die lewe nie. Oor die algemeen kan ons sterkpunte of veerkrag, met ander mense se hulp, ons help om na 'n krisis of stresvolle situasie, waartydens dit nie voel asof ons balans in die lewe het nie, weer ons ou self te word. Sommige vorme van stres kan 'n uitdaging en lekker wees ('n nuwe werk, ander verantwoordelikhede). Ons moet sorg dat ons stresvlakke nie die punt bereik waar ons nie meer daagliks die lewe kan hanteer nie.
Toets jou stresvlak. Lees deur die vrae hieronder. Maak 'n regmerkie vir elke "ja"-antwoord.
Voel jy gedurig moeg?
Sukkel jy om te slaap?
Ly jy aan hoopfyne, maagsere of slegte spysvertering?
Sukkel jy om te konsentreer?
Sukkel jy om te ontspan?
Het jy belangstelling in seks verloor?
Stel jy nie meer belang is stokperdjies en ander bedrywighede wat jy geniet het nie?
Het jy jou eetlus verloor of eet jy meer as gewoonlik?
Kom jy altyd laat by die werk aan?
Vermy jy jou kollegas?
Is jy kwaad, geïrriteerd of terneergedruk?
Bring jy jou werkprobleme oornag of oor naweke huistoe?
Neem jy oorhaastige, impulsiewe besluite?
Sukkel jy om besluite te neem?
As jy jouself in die Strestoets herken, kan jy aan werkstres ly. Die meeste van ons voel vir kort tydperke in ons lewens so. Hoewel daar geen maklike en kits-oplossings vir sommige van ons probleme is nie, is dit goed om stappe te doen om stres by die werk te verlig om jou geestesgesondheid te herwin of te beskerm.
Waar moontlik jou prioriteite herrangskik: Fokus op die dinge wat belangrik is.
Wees realisties: Deel projekte in hanteerbare take op. Besef wat jy kan en nie kan doen nie.
Wees eerlik met jou kollegas/baas. Stel praktiese verbeterings voor.
Gee aandag aan jou fisiese, geestelike en persoonlike lewe. Moenie vriende en familie verwaarloos nie.
Maak tyd om te ontspan. Leer om "nee" te sê. Moenie skuldig voel oor jou ontspantyd nie.
Kry steun: Ken mense uit met wie jy die probleem kan deel en oplossings kan uitwerk.
n Belangrike deel van jou geestesgesondheid tuis en by die werk is om te weet wanneer jy gevaar die staan om geestelike probleme te ontwikkel of dit onder lede het. Inligting en, as dit nodig is, beoordeling en raad oor behandeling is by jou plaaslike gemeenskapgesondheid sentrum, huisdokter of arbeidsgesondheid verpleegster of kliniek beskikbaar. Private praktisyns soos psigiaters, kliniese sielkundiges en kliniese maatskaplike werkers kan help.
Geestesgesondheidprobleme strek oor 'n wye reeks toestande, van minder ernstige probleme wat kan baat by maklik-verkrygbare veranderings in lewenswyse en stresvlakke, tot ernstiger toestande wat hospitalisasie en voortgesette gereelde behandeling vereis om jou daaglikse lewe tuis en by die werk te kan hanteer. Sommige toestande kom meer dikwels op spesifieke tye voor. Nuwe ma's kan byvoorbeeld na-geboortelike depressie ondervind en daar kan geestelike agteruitgang (swaksinnigheid) by ouer mense wees. Ander vorme kan op enige stadium van die lewe voorkom.
Hier volg 'n lys van sommige van die tekens en simptome in drie kategorië binne die wye spektrum van moontlike geestesgesondheidprobleme wat ons kan ondervind, om jou te help om 'n kits-geestesgesondheid ondersoek te ondergaan! As dié simptome en ander gereelde patrone van optrede jou prestasie by die werk of jou studies, of jou en jou geliefdes se gesins- en sosiale lewe kortwiek, het jy moontlik 'n geestesgesondheidprobleem wat aandag moet kry.
Voel jy voortdurend hartseer of kort-van-draad of beide (tranerig of byterig)... 'n gebrek aan belangstelling of plesier in bedrywighede wat jy in die verlede geniet het... hulpeloos, hopeloos, skuldig en waardeloos... dat jy nie kan konsentreer of dinge onthou nie... dat jy sukkel om besluite te neem... dat jy aan die dood of selfmoord dink... moeg en sonder energie... dat jy gewig opgetel of verloor het (geen aptyt of kompulsiewe eetgewoontes)... dat jy slaapprobleme ondervind (te min of te veel) Voel jy nie uitgerus nie... dat jy opgewerkte of stadige aktiwiteitsvlakke ondervind (die tyd gaan te vinnig verby)?
Ondervind jygevoelens van paniek, spanning of oormatige kommer...vrese oor die dood of die verlies aan beheer...angs dat jy nie uit plekke sal kan ontsnap nie en vermy jy plekke wat jy nie ken nie...gevoelens van onwerklikheid...vrese oor en vermy jy sosiale geleenthede...tye van lighoofdigheid, gebrek aan asem of duiseligheid...maagkrampe, hoofpyne, stywe spiere, gevoelloosheid of prikkeling?
Gebeur dit datjy stemme hoor, beelde sien of dinge voel of ruik wat ander mense blykbaar nie ondervind nie...dit voel asof daar geen gedagtes in jou kop is nie, jou gedagtes vaag en onsamehangend is en moeilik georden word...jy sterk oortuigings het wat ander nie kan verstaan nie, byvoorbeeld dat ander mense jou wil benadeel, of dat jy spesiale kragte en kennis het...jy voel asof ander mense jou gedagtes kan lees, of jy hulle s'n...jou emosionele toonaard vir ander mense "plat" of vreemd word...jou vermoë om daaglikse persoonlike higiëne en take afneem?
Mense kan die hantering van hulle geestesgesondheidprobleem vermy deur hulleself te probeer "dokter": Hulle kan dit doen deur algemeen-beskikbare of voorskrif medikasie, alkohol en ander middels te misbruik.
Hoewel dit die simptome tydelik kan verlig, kan dit ook verslawing veroorsaak sonder om die onderliggende probleem te hanteer. Jy kan hulp nodig hê om op te hou as jy dit reeds begin doen het. Mense met geestesgesondheidprobleme mag dalk nie die hulp wat hulle nodig het, soek nie, weens die geloof dat geestesprobleme 'n teken van swakheid, luiheid, maatskaplike onaanvaarbaarheid of "wensdenkery" is.
Die feite is onaanvegbaar: Geestesongesteldheid, soos fisiese siektes, kan enigeen raak. Geestesgesondheidprobleme is pynlik en kan net soveel as 'n fisiese besering seermaak, en dit is beter om vroeg hulp te soek om die beste moontlike herstel te bevorder. Hoe gouer jy hulp kry, hoe gouer sal jy beter voel. Die eerste stap na hulpverkryging is om te aanvaar dat om hulp te kry, die regte ding is om te doen.
skool- of godsdiens-raadgewer plaaslike dokter plaaslike gemeenskapgesondheidsentrum of mobiele kliniek werkerskliniek of gesondheidsuster maatskaplike werkers, psigiaters, sielkundiges en ander gesondheidpraktisyns.
Die geestesdienstegids kan geraadpleeg word oor ander sentrums wat hulp bied.
Dalk wil jy 'n plaaslike Blitslyn skakel om oor die probleem te praat.
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.67819.67819.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > Y &gt Wat is Asma?
Wat is Asma?
Wat is Asma?
Wat is die Simptome van Asma?
Hoe kan Asma my Lewe/Lewensgehalte Raak?
Wat Veroorsaak 'n Asma-Aanval?
Hoe Word Asma Behandel?
Waar Kan Ek Meer Inligting Oor Asma Kry?
Dit is een van die algemeenste asemhalingsprobleme in die hedendaagse wêreld.
Dit tref ongeveer een uit elke tien kinders (10%) en een uit elke twintig volwassenes (5%).
Dit kan op enige tydstip vir die eerste keer voorkom, selfs by volwassenes.
Hoewel asma gewoonlik voor die ouderdom van vyf jaar begin, sal 'n paar kinders wat daardeur getref is dit in hul tienerjare ontgroei, maar gewoonlik duur dit voort as dit in volwassenheid opgedoen is.
Dit neig om in families oorgedra te word, net soos gepaardgaande allergieë soos hooikoors en ekseem.
Dit kan nog nie genees word nie, maar indien dit beheer word, kan diegene wat daardeur geraak word normale lewens lei en ten volle deelneem aan sport en alle ander aktiwiteite.
Hoes, gefluit in keel, benoude bors, kortasemigheid. Hierdie simptome vererger dikwels snags en na aktiwiteit/oefening.
Die nagsimptome versteur slaap.
Oefening word benadeel.
Werk- of skooldae word gemis. Om 'n gesinslid of kind met asma te hê, lei ook tot afwesigheid van werk omdat daar na hierdie persone omgesien moet word.
Akute aanvalle en simptome is lastig, potensieel gevaarlik en duur.
Die grootste tragedie van asma is dat dit soms nie herken en behandel word nie, in welke geval die pasiënt onnodig ly.
Die werklike oorsaak van die asmatiese proses word nie werklik begryp nie, maar daar word gemeen dat dit aan die gang gesit word deur 'n allergie of wanneer die longe deur iets in die lug geïrriteer word.
n Virale verkoue of griep kan asmasimptome tydelik vererger en hierdie uitwerking kan tot ses weke ná die siekte voortduur.
Asma-aanvalle word oor die algemeen veroorsaak deur 'n allergiese reaksie op deeltjies huisstofmiet, gras, boomstuifmeel, swamspore en stukkies vel van katte en honde. Sekere kossoorte en bymiddels kan (by uitsondering) ook asma aan die gang sit sodra dit ingeneem word.
Besoedeling in die omgewing, veral sigaretrook, motoruitlaatgasse en sekere chemiese gasse kan 'n asma-aanval vererger. Selfs kinders sal geraak word as hulle die sigaretrook van hul ouers passief inasem.
Sport en oefening, veral in koue weer, kan 'n asma-aanval aan die gang sit. Met die regte behandeling kan asma egter goed beheer word en asmalyers moet dus nie sport en oefening vermy nie. Om die waarheid te sê, ly ongeveer 10% van die Olimpiese atlete aan asma.
Emosies soos opgewondenheid, woede, vrees en 'n lagbui is alles faktore wat asma kan vererger.
Sekere medikasie soos aspirien en ander anti-inflammatoriese tablette wat algemeen gebruik word, kan asma aan die gang sit. Wees versigtig met die neem van betablokkeerder-bloeddruktablette en oogdruppels vir gloukoom omdat dit ook asma by volwassenes kan veroorsaak.
Lugbesoedelende stowwe van gebiede met baie nywerhede, sigaretrook, motoruitlaatgasse, veranderde eetgewoontes (verfynde kosse) en veranderde brandstof vir verbranding (antrasiete en steenkool) dra skynbaar almal by tot die toenemende voorkoms van asma.
Langdurige blootstelling aan baie stowwe is skadelik vir die longe, en volgens wet kan jy vergoed word vir asma wat as gevolg van jou beroep veroorsaak is. Dit sluit in organiese stof (hout, graan, graanmeel, tabak), isosianate, formaldehied, dampe, walms (amiene), metale (platinum, nikkel, kobalt, vanadium), soldeerwerk- en sweiswerkdampe, epoksiehars en akrielsuur en akrielhars.
Al sê wie ook wat, asma kan nie ten volle genees word nie, maar met die regte behandeling sal die meeste asmalyers heeltemal normale lewens lei. Die doelwit van die behandeling moet wees om die longe en asemhalingspype so normaal as moontlik te maak sodat die simptome minimaal is en daaglikse bedrywighede so min as moontlik ontwrig word.
Praat met jou dokter of apteker. Andersins kan jy die webwerf van die Allergievereniging van Suid-Afrika (ALLSA) of die Nasionale Asma-opvoedingsprogram (NAEP) besoek.
Sonder twyfel neem die aantal mense van alle rasse in Suid-Afrika wat aan asma ly, merkbaar toe. Oor die afgelope 25 jaar is daar 'n styging van 25 tot 200 meer hospitaaltoelatings vir asma in hospitale in Durban en Soweto aangeteken.
Vir dekades was allergiekwale seldsaam onder Afrikane. Gevolglik het onlangse studies 'n laer voorkoms van 'n familiegeskiedenis van allergie onder hulle aan die lig gebring. Baie meer Afrikane met 'n positiewe familiegeskiedenis van allergieë, ontwikkel egter allergiese siektes in vergelyking met ander rasse. Die vroeë blootstelling aan vreemde allergene van die nuutaangenome Westerse lewenstyl het tot die hoër mate van sensitiwiteit wat onder swart babas opgeteken is, aanleiding gegee. Hierdie faktore het aanleiding gegee tot die toenemende aantal swart kinders wat aan asma ly.
Studies wat gedoen is oor landelike inwoners van die voormalige Transkei het daarop gedui dat migrasie na stedelike en peri-stedelike nedersettings die risiko vir die ontwikkeling van asmasimptome 20 maal vergroot, maar asma is besig om in die platteland toe te neem.
In Kaapstad, Durban en die voormalige Transkei is allergieë teen gras, kokkerotte en katte onderskeidelik gesien as belangrike faktore wat asma veroorsaak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Y.67819.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Asma?
Wat is Asma?
Wat is die Simptome van Asma?
Hoe kan Asma my Lewe/Lewensgehalte Raak?
Wat Veroorsaak 'n Asma-Aanval?
Hoe Word Asma Behandel?
Waar Kan Ek Meer Inligting Oor Asma Kry?
Dit is een van die algemeenste asemhalingsprobleme in die hedendaagse wêreld.
Dit tref ongeveer een uit elke tien kinders (10%) en een uit elke twintig volwassenes (5%).
Dit kan op enige tydstip vir die eerste keer voorkom, selfs by volwassenes.
Hoewel asma gewoonlik voor die ouderdom van vyf jaar begin, sal 'n paar kinders wat daardeur getref is dit in hul tienerjare ontgroei, maar gewoonlik duur dit voort as dit in volwassenheid opgedoen is.
Dit neig om in families oorgedra te word, net soos gepaardgaande allergieë soos hooikoors en ekseem.
Dit kan nog nie genees word nie, maar indien dit beheer word, kan diegene wat daardeur geraak word normale lewens lei en ten volle deelneem aan sport en alle ander aktiwiteite.
Hoes, gefluit in keel, benoude bors, kortasemigheid. Hierdie simptome vererger dikwels snags en na aktiwiteit/oefening.
Die nagsimptome versteur slaap.
Oefening word benadeel.
Werk- of skooldae word gemis. Om 'n gesinslid of kind met asma te hê, lei ook tot afwesigheid van werk omdat daar na hierdie persone omgesien moet word.
Akute aanvalle en simptome is lastig, potensieel gevaarlik en duur.
Die grootste tragedie van asma is dat dit soms nie herken en behandel word nie, in welke geval die pasiënt onnodig ly.
Die werklike oorsaak van die asmatiese proses word nie werklik begryp nie, maar daar word gemeen dat dit aan die gang gesit word deur 'n allergie of wanneer die longe deur iets in die lug geïrriteer word.
n Virale verkoue n Virale verkoue of griep kan asmasimptome tydelik vererger en hierdie uitwerking kan tot ses weke ná die siekte voortduur.
Asma-aanvalle word oor die algemeen veroorsaak deur 'n allergiese reaksie op deeltjies huisstofmiet, gras, boomstuifmeel, swamspore en stukkies vel van katte en honde. Sekere kossoorte en bymiddels kan (by uitsondering) ook asma aan die gang sit sodra dit ingeneem word.
Besoedeling in die omgewing, veral sigaretrook, motoruitlaatgasse en sekere chemiese gasse kan 'n asma-aanval vererger. Selfs kinders sal geraak word as hulle die sigaretrook van hul ouers passief inasem.
Sport en oefening, veral in koue weer, kan 'n asma-aanval aan die gang sit. Met die regte behandeling kan asma egter goed beheer word en asmalyers moet dus nie sport en oefening vermy nie. Om die waarheid te sê, ly ongeveer 10% van die Olimpiese atlete aan asma.
Emosies soos opgewondenheid, woede, vrees en 'n lagbui is alles faktore wat asma kan vererger.
Sekere medikasie soos aspirien en ander anti-inflammatoriese tablette wat algemeen gebruik word, kan asma aan die gang sit. Wees versigtig met die neem van betablokkeerder-bloeddruktablette en oogdruppels vir gloukoom omdat dit ook asma by volwassenes kan veroorsaak.
Lugbesoedelende stowwe van gebiede met baie nywerhede, sigaretrook, motoruitlaatgasse, veranderde eetgewoontes (verfynde kosse) en veranderde brandstof vir verbranding (antrasiete en steenkool) dra skynbaar almal by tot die toenemende voorkoms van asma.
Langdurige blootstelling aan baie stowwe is skadelik vir die longe, en volgens wet kan jy vergoed word vir asma wat as gevolg van jou beroep veroorsaak is. Dit sluit in organiese stof (hout, graan, graanmeel, tabak), isosianate, formaldehied, dampe, walms (amiene), metale (platinum, nikkel, kobalt, vanadium), soldeerwerk- en sweiswerkdampe, epoksiehars en akrielsuur en akrielhars.
Al sê wie ook wat, asma kan nie ten volle genees word nie, maar met die regte behandeling sal die meeste asmalyers heeltemal normale lewens lei. Die doelwit van die behandeling moet wees om die longe en asemhalingspype so normaal as moontlik te maak sodat die simptome minimaal is en daaglikse bedrywighede so min as moontlik ontwrig word.
Praat met jou dokter of apteker. Andersins kan jy die webwerf van die Allergievereniging van Suid-Afrika (ALLSA) of die Nasionale Asma-opvoedingsprogram (NAEP) besoek.
Sonder twyfel neem die aantal mense van alle rasse in Suid-Afrika wat aan asma ly, merkbaar toe. Oor die afgelope 25 jaar is daar 'n styging van 25 tot 200 meer hospitaaltoelatings vir asma in hospitale in Durban en Soweto aangeteken.
Vir dekades was allergiekwale seldsaam onder Afrikane. Gevolglik het onlangse studies 'n laer voorkoms van 'n familiegeskiedenis van allergie onder hulle aan die lig gebring. Baie meer Afrikane met 'n positiewe familiegeskiedenis van allergieë, ontwikkel egter allergiese siektes in vergelyking met ander rasse. Die vroeë blootstelling aan vreemde allergene van die nuutaangenome Westerse lewenstyl het tot die hoër mate van sensitiwiteit wat onder swart babas opgeteken is, aanleiding gegee. Hierdie faktore het aanleiding gegee tot die toenemende aantal swart kinders wat aan asma ly.
Studies wat gedoen is oor landelike inwoners van die voormalige Transkei het daarop gedui dat migrasie na stedelike en peri-stedelike nedersettings die risiko vir die ontwikkeling van asmasimptome 20 maal vergroot, maar asma is besig om in die platteland toe te neem.
In Kaapstad, Durban en die voormalige Transkei is allergieë teen gras, kokkerotte en katte onderskeidelik gesien as belangrike faktore wat asma veroorsaak.
<fn>GOV-ZA. Public_info.Z.47589.47589.2010-03-24.af.txt</fn>
Z &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_info.Z.47589.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Z &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
<fn>GOV-ZA. Public_info.q.69201.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Groot persentasie motoriste bestuur voertuie met enjins wat swak ingestel is, wat beteken dat geld letterlik by die uitlaatpyp uitgeblaas word! Die Departement van Minerale en Energie spoor motoriste aan om dié verbruik-bewuste bestuurstegnieke te gebruik om elke liter petrol te rek.
Maak die motor se vensters toe wanneer jy ry, want 'n oop venster skep weerstand wat brandstofverbruik met soveel as 20% opjaag. Vir iemand wat R100 per week aan petrol bestee, kan 'n besparing van 20% beteken dat R20 per week bespaar word, wat uitloop op R80 per maand. Dit is geld wat mens op jou verband kan afbetaal of kan spaar vir onvoorsiene omstandighede.
Gebruik multigraad olie in jou enjin want dit verminder weerstand.
Laat jou motor gereeld nasien.
Gebruik 'n ritboek om jou brnadstofaankope en kilometers afgelê aan te teken sodat jy nuwe ekonomiese doelwitte kan stel en skielike verskille in die werking van jou voertuig weens meganiese foute kan opspoor.
Bring indien moontlik 'n saamryklub op die been.
Skakel oor na straallaagbande omdat hulle minder rolweerstand en 'n langer lewensduur as die kruisstraal-soort bied.
Moenie met bande ry wat te sag gepomp is nie omdat banddruk wat te laag is nie net verbruik verhoog nie, maar ook die lewensduur van die bande aansienlik verlaag.
Probeer om nie aanhoudend te stop en weg te trek nie.
Gee stadig vet.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer petrol gebruik jy.
<fn>GOV-ZA. Public_info.q.81134.81134.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Public_information.S.53478.53478.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument lê ook klem op die Provinsiale Tesourie se belangriksteprestasies van sy ontstaan in 1995 af.
Kontantvloeiprosedures en -prosesse wat deur ons ontwikkel is, word deur die Nasionale Tesourie beskou as die norm vir effektiewe provinsiale kontantvloeibestuur. Hierdie prosedures en prosesse het tot gevolg die maksimum renteopbrengs en vorm so die grootste deel van die finansiering agter iKapa elihlumayoi.
Die Wes-Kaap was die eerste Provinsie wat sy eie evaluering van werklike begrotings voorgelê deur departemente uitgevoer het om vas te stel of hierdie begrotings betekenisvol was en of hulle die beginsels van iKapa elihlumayo.ondersteun het.
Al die betrokkenes het die Diensbillikheidsplan aanvaar. Hierdie plan dui aan hoe die Tesourie sy arbeidsmag sal diviersifiseer om daardeur die demografie van die Wes-Kaap te weerspieël. Dit dui ook aan hoe onbillike diskriminasie in die werkplek uitgeskakel sal word.
In 2002 het die Tesourie die eerste volledige Werkplekvaardigheidsplan (WVP) ontwikkel tesame met 'n omvattende vaardigheidsoudit wat aan die betrokke Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid (SOOO) voorgelê is.
Die Provinsiale Tesourie in die Wes-kaap en Polekwani in die Noordelike Provinsie is geïdentifiseer as proefterreine vir die implementering van leerderskap in openbaresektorrekeningkunde wat op 2 April 2003 provinsiaal en op 20 Junie 2003 nasionaal van stapel gestuur is. Hulle was die eerste staatsdiensinstellings wat hierdie soort opleiding aangebied het.
Die WK Tesourie was die eerste inrigting wat volle akkreditering ontvang het as werkplekopleidingsinrigting: Geen ander private of openbare inrigting in die land het tot dusver volle akkreditering ontvang nie. Dit was ook 'n eerste vir die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste.
Deur die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste is ons interne opleidingshandleidings herontwerp as verwysingsmateriaal en kursusmateriaal is ontwikkel in 'n uitkomsgebaseerde modulêre formaat om te voldoen aan SAKO (Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid) en die NKR (Nasionale Kwalifikasieraamwerk) se vereistes vir akkreditering.
Benewens leerderskappe is 'n rekordgetal beurse toegeken aan Tesouriepersoneel in ons eerste poging om 'n lerende organisasie te word.
Daar is 'n toenemende ingesteldheid op die versterking van eie Provinsiale inkomstebronne. Dit het meegebring dat daar 'n bestendige toename was in ons inkomste die afgelope vier jaar sodat die bruto bedrag in 2003/04 oor 'n miljard rand was. Ander inkomstegenererende inisiatiewe soos die instelling van 'n brandstofheffing en 'n toerismebedheffing word ondersoek.
Ons het begin met die formulering van fiskale beleid wat riglyne verskaf oor die manier waarop Provinsiale hulpbronne in die begroting toegeken behoort te word en sorg vir groter openbare deursigtigheid in die begrotingsproses.
'n Wes-Kaapse Provinsiale Voorkeurverkrygingsbeleid (2000) is ontwikkel en geïmplementeer om te help met die volhoubare ontwikkeling en implementering van 'n voorkeurverkrygingstelsel.
'n Elektroniese Aankoopstelsel (Sourcelink) is ingestel wat gelei het tot vinniger reaksie en omkeertyd vir kleiner tenders.
'n Verskaffersdatabasis (2003) is ontwikkel in samewerking met die Eenheidstad. Dit akkrediteer verskaffers en lys hul HBI-status (HBI = histories benadeelde individue).
'n Verkrygingswebtuiste (2003) is tot stand gebring wat al die tersaaklike inligting bevat wat verlang word deur mense wat wil tender vir Provinsialeregeringskontrakte.
'n Totale omskakeling van tjeks na elektroniese geldoordrag is ingestel omdat dit meer koste-effektief is.
Weens uitgediende en ontoereikende stelsels vir die bestuur en beheer van verbruiksgoedere en roerende bates is begin met die toepassing van die Logistiese Inligtingstelsel (LOGIS) by 41 Provinsiale kantore (veral Gesondheid) vir die bestuur van voorraad ter waarde van meer as R1,3 miljard.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_information.W.47589.47589.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
What is NICRO?
What is Diversion?
What is Restorative Justice?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Public_participation_budget_process_2006_april__afrikaans.2010-03-25.af.txt</fn>
Kennis word hiermee gegee kragtens Artikels 28 en 21 van die Plaaslike Regering: Munisipale Stelselswet, 2000 (Wet 32 van 2000) sowel as Artikel 21 van die Plaaslike Regering: Munisipale Finansiele Bestuurswet, 2003 (Wet 56 van 2003) dat die volle Raad van die Breede Vallei Munisipaliteit op 4 April 2006 die tydskedule vir die begrotingsproses vir die 2006 / 2007 finansiële jaar aanvaar het. In gevolge hierdie tydskedule sal inligtingvergaderings gehou word om die volgende items te bespreek: - Implimentering en hersiening van die GOP (Geintegreerde Ontwikkelingsplan); Konsepbegroting vir 2006 / 2007; en Beleidsdokumente ten opsigte van begroting. Openbare vergaderings word gehou soos aangedui.
Enige persoon, organisasie, belangegroep, rolspeler bv. Nasionale en Provinsiale Departemente (tesourie, water, omgewingsake, gesondheid) word uitgenooi om skriftelike voorleggings ten opsigte van die begroting aan die Raad te maak en word ook uitgenooi om voorleggings by die openbare vergaderings te maak. Enige persoon wie nie kan skryf, kan na die volgende munisipale kantore gedurende kantoorure kom en die ondergenoemde personeel sal die persoon bystaan met die aflegging van die persoon se kommentaar of voorlegging.
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.67928.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.92758.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Boekhouding?
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Hoe Lank Moet Boek Gehou Word?
Watter Aantekeninge moet in 'n Basiese Boekhoustelsel Gemaak Word?
Wat is Boekhouding?
Tabelle en kodes van rekeninge, rekening-instruksiehandleidings en stelsel- en programdokumentasie, wat die boekhoudingstelsel beskryf wat deur die onderneming of verkoper gebruik word.
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Aantekening moet gehou word van alle goedere en dienste wat aan of deur die onderneming verskaf is. Daar moet genoeg besonderhede wees om die Ontvanger van Inkomste in staat te stel om maklik die goedere of dienste en die verskaffers of hulle agente uit te ken.
Watter tipe dokumentasie kan gehou word?
Dokumentêre bewyse wat aanvaarbaar is vir die Ontvanger van Inkomste wat die verkoper se reg bevestig om die nul-koers toe te pas op die verskaffing van goedere of dienste.
Alle aantekeninge wat verband hou met goedere wat ingevoer word.
Hoe Lank Moet Bewyse Gehou Word?
Aantekeninge in boekvorm moet 'n minimum van vyf jaar vanaf die datum van die laaste inskrywing in die boek gehou word.
Bewyse wat nie in boekvorm gehou word nie, soos dokumente en kwitansies, moet 'n minimum van vyf jaar gehou word van die datum van die afhandeling van die transaksie, daad of operasie waarmee dit verband hou.
Dit is 'n oortreding van die Wet op BTW om nie boek of aantekeninge soos aangedui te hou nie. Dit kan 'n boete of moontlik 'n boete en tronkstraf tot gevolg hê.
Watter Dokumente word in 'n Basiese Boekhoustelsel gehou?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.92944.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.92948.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.B.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.H.93212.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n nuwe opleidingsprogram bekendgestel wat leerlingskappe genoem word. Werkgewers speel 'n deurslaggewende rol in die instelling van leerlingskappe. Dié brosjure verduidelik die voordele en koste van leerlingskappe vir werkgewers.
Wat is 'n Leerlingskap?
Wat is die Hoof-voordele van 'n Leerlingskap?
Wat is die Koste en Watter Vergoeding word Aangebied?
Hoe Kan Ek 'n Leerlingskap Instel?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.S.85541.2010-03-24.af.txt</fn>
Om jou eie klein onderneming te stig of te bestuur is opwindend, maar dit kan ook na 'n onmoontlike taak lyk as jy nie in die moeilike tye steun het nie.
Daar is nuwe, ingewikkelde konsepte wat vinnig gesnap moet word en so baie besluite wat oorweeg en geneem moet word! As jy 'n kleinsake-eienaar is beteken dit dat jy verantwoordelik is vir die inkomste van ander gesinne, sowel as jou eie.
Gelukkig is daar baie hulpmiddels en steundienste wat aangebied word deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en sy talle vennote wat jou kan help om jou sake- en lewensdoelwitte te bereik. Begin hier.
Wat is 'n kleinsakeonderneming?
Het jy die Durf vir die Sakewêreld?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.S.92680.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier is 'n lys van sleutel-bronne en -kontakte om jou te help as jy daarin belangstel om 'n ingenieurs- of navorsings- en ontwikkelingsonderneming op die te been te bring.
EngNet is 'n ingenieurs- en kopersgids en soekenjin. Dit is deur ingenieurs tot voordeel van die ingenieursbedryf ontwerp. EngNet stel jou in staat om inligting te kry oor ingenieursprojekte, dienste en maatskappye, en navorsing te doen oor 'n groeiende bedryf.
Die SPII-program of Steunprogram vir Nywerheidsvernuwing word befonds deur die Departement van Handel en Nywerheid en bestuur deur die Nywerheidsontwikkelings-korporasie.
Tegnologiese en Menslike Bronne vir die Nywerheid-program (THRIP) - geadministreer deur die Nasionale Navorsingstigting. THRIP steun navorsing en ontwikkeling in die bedryf met vennote op navorsings-, akademiese en nywerheidsgebiede, om die gehalte te verbeter van die produkte, dienste en mense van maatskappye wat deelneem. Dit word gedoen deur die verskaffing van bronne en 'n raamwerk vir samewerking in die wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Een van die talle suksesverhale van die program is die uitvinding deur 'n kleinsakeonderneming wat nou 'n ten volle nagevorsde en aanvaarde produk op die mark het: 'n spesiale kamera wat met optiese tegnologie foute op produksielyne opspoor.
Vernuwingsfonds - geadministreer deur die Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie. Dié fonds is toegespits op paslike projekte wat befondsing van tussen een- en vyf-mijoen-rand benodig. Die projekte is vir groter, twee- en drie-jaar samewerkingsprogramme wat gemik is op tegnologiese vernuwing. Die Vernuwingsfonds is nie ontwerp om mikro-projekte te steun wat befonds kan word deur ander programme soos Thrip nie.
Stel vas hoe die SABS die gehalte van Suid-Afrikaanse produkte en dienste help verbeter.
Die WNNR is Suid-Afrika se grootste wetenskap- en tegnologie-navorsingsorganisasie.
Die doelwit is om die lewens van Suid-Afrikaners deur navorsing te verbeter. Daar is agt navorsingsafdelings wat toegespits is op 'n breë reeks tegnologië, soos lugvaartstelsels, bou, kommunikasie, ontwikkeling, voedsel, inligting, infrastruktuur, vervaardiging, materiale, mynbou, tekstiele en die omgewing.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.S.92743.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.guidelines_manuals_and_instructions.S.92756.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Stig van 'n Kleinsake-onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Publications.policies.H.149491.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Publiccompany.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Openbare maatskappy is in openbare besit en het minstens sewe direkteure. Die woord "Beperk" verskyn aan die einde van die maatskappy se naam.
Aandele word aan die publiek beskikbaar gestel.
Hoewel daar geen beperking op die maksimum getal aandeelhouers is nie, is die vereiste minimum sewe.
Daar is geen beperking op die oordrag van aandele nie.
Die woord "Beperk" moet na die maatskappynaam verskyn.
Die maatskappy moet sekere inligting aan die publiek openbaar maak.
Hierdie soort onderneming is gewoonlik baie kapitaalintensief.
Daar is minstens twee direkteure.
Kry die voorgeskrewe aansoekvorms by die Departement.
Reserveer 'n maatskappynaam deur vorm CM5 te voltooi.
Stel die statute en akte van oprigting op.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Registrasie kan vyf dae neem.
<fn>GOV-ZA. Pubs.annual_reports.2002.10233.2010-03-24.af.txt</fn>
Bladsye 1 tot 45 File type: pdf; size: 2.
Bladsye 46 tot 90 File type: pdf; size: 1.
Bladsye 91 tot 135 File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.annual_reports.2003.89707.2010-03-24.af.txt</fn>
Main Report File type: pdf; size: 1.
Financial Statements File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.bills.2002.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetsontwerpe is voorgestelde wetgeweing wat nog nie deur die parlement goedgekeur is nie. Die Wes-Kaapse en Nasionale Wetsontwerpe word hier volgens die spesifieke jaar gelys.
Nota: Hierdie is nie 'n volledige lys van alle Wetsontwerpe nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.bills.prov.2001.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die Wetsontwerp is om uitvoering te gee aan die Derde en Vierde Verslae van die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge, gedateer 2 Oktober 2000 en 30 Oktober 2000 onderskeidelik, naamlik dat sekere ongemagtigde uitgawes wat deur die Ouditeur-generaal gerapporteer is in verskeie Verslae oor die Rekeninge van die Provinsiale Administrasie van die Wes-Kaap vir 1996/1997, 1997/1998 en 1998/1999 boekjare gemagtig word as 'n direkte las teen die Provinsiale Inkomstefonds.
Die oogmerk van die Wetsontwerp is om uitvoering te gee aan die Verslag van die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge, gedateer 22 Oktober 1999, naamlik dat bepaalde ongemagtigde uitgawes wat deur die Ouditeur-Generaal gerapporteer is in die Verslag oor die Rekenings van die Provinsiale Administrasie van die Wes-Kaap vir 1996/97 gemagtig word as 'n direkte las teen die Provinsiale Inkomstefonds.
Die oogmerk van die Wetsontwerp is om uitvoering te gee aan die Eerste en Tweede Verslag van die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge, gedateer 9 Junie 2000 en 10 Julie 2000 onderskeidelik, naamlik dat bepaalde ongemagtigde uitgawes wat deur die Ouditeur-Generaal gerapporteer is in verskeie Verslae oor die Rekenings van die Provinsiale Administrasie van die Wes-Kaap vir die 1997/1998 en 1998/1999 boekjare gemagtig word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.bills.prov.2002.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die Wetsontwerp is om uitvoering te gee aan die Tweede Verslag van die Staande Komitee oor Openbare Rekeninge, gedateer 7 Desember 2001, naamlik dat sekere ongemagtigde uitgawes wat deur die Ouditeur-generaal gerapporteer is in die Verslag oor die Rekeninge van die Provinsiale Administrasie van die Wes-Kaap vir die 1999/2000 boekjaar, gemagtig word as 'n direkte las teen die Provinsiale Inkomstefonds.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.bills.prov.2004.2010-03-24.af.txt</fn>
Die wetsontwerp bewillig bedrae geld vir die finansiële behoeftes van Wes-Kaapse Provinsiale Regering in die boekjaar wat op 1 April 2004 'n aanvang neem en op 31 Maart 2005 eindig.
Om die Wet op die Provinsiale Ontwikkelingsraad, 1966, te wysig; om ''Law'' in die Engelse teks deur ''Act'' te vervang; om voorsiening te maak vir wysigings in die woordomskrywings; om voorsiening te maak vir 'n nuwe vorm van samestelling van die Raad; om die werksaamhede van die Raad te heromskryf; om voorsiening te maak vir die aanstelling en verantwoordelikhede van 'n bestuurskomitee om die Raad te dien; om voorsiening te maak vir die aanstelling van 'n hoof uitvoerende beampte van die Raad; om kennis te neem van die vereistes van dieWet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, om bepalings wat die Raad verpligom 'n grondwet te hê te herroep; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.d.67928.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié afdeling is op jou van toepassing as jy 'n bestaande onderneming het en veranderings moet aanbring om die doeltreffendheid en produktiwiteit daarvan te verbeter. Miskien betree jy die uitvoermark Miskien verander jy 'n vervaardigingsmetode RED-deur se raadgewers is daar om insig in die sakewêreld te verskaf?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.d.92758.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Boekhouding?
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Hoe Lank Moet Boek Gehou Word?
Watter Aantekeninge moet in 'n Basiese Boekhoustelsel Gemaak Word?
Wat is Boekhouding?
Tabelle en kodes van rekeninge, rekening-instruksiehandleidings en stelsel- en programdokumentasie, wat die boekhoudingstelsel beskryf wat deur die onderneming of verkoper gebruik word.
Wat is Steundokumente en Kwitansies?
Aantekening moet gehou word van alle goedere en dienste wat aan of deur die onderneming verskaf is. Daar moet genoeg besonderhede wees om die Ontvanger van Inkomste in staat te stel om maklik die goedere of dienste en die verskaffers of hulle agente uit te ken.
Watter tipe dokumentasie kan gehou word?
Dokumentêre bewyse wat aanvaarbaar is vir die Ontvanger van Inkomste wat die verkoper se reg bevestig om die nul-koers toe te pas op die verskaffing van goedere of dienste.
Alle aantekeninge wat verband hou met goedere wat ingevoer word.
Hoe Lank Moet Bewyse Gehou Word?
Aantekeninge in boekvorm moet 'n minimum van vyf jaar vanaf die datum van die laaste inskrywing in die boek gehou word.
Bewyse wat nie in boekvorm gehou word nie, soos dokumente en kwitansies, moet 'n minimum van vyf jaar gehou word van die datum van die afhandeling van die transaksie, daad of operasie waarmee dit verband hou.
Dit is 'n oortreding van die Wet op BTW om nie boek of aantekeninge soos aangedui te hou nie. Dit kan 'n boete of moontlik 'n boete en tronkstraf tot gevolg hê.
Watter Dokumente word in 'n Basiese Boekhoustelsel gehou?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.d.92944.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is uiters belangrik dat jy die toekoms van jou onderneming moet beplan.
As jy nie daarop voorbereid is nie, kan dinge gebeur wat jy dalk nie sal kan hanteer nie. As dit gebeur, reageer jy net op probleme, in plaas daarvan om uitdagings kalm te hanteer. Die meeste sakeprobleme kan opgelos word as jy so beplan dat dit nie as verrassings op jou afkom nie.
As jy net op probleme reageer, in plaas van 'n algemene plan vooraf te hê, kan dit swak sakebesluite tot gevolg het wat jou onderneming oor die langtermyn skade kan berokken. In enige sakesituasie wil jy graag in 'n posisie wees om voordeel uit geleenthede te trek, en nie net besig wees met die oplos van ou probleme wat met versigtige sakebeplanning voorkom kon gewees het nie.
Hoe dikwels moet sakebeplanning gedoen word?
Algemeen gesproke is sakebeplanning 'n aanhoudende proses. Dit behoort voor die begin van elke maandelike siklus gedoen te word.
Hoe stel mens 'n sakeplan op?
Stel jou verkoopsdoelwitte en enige ander doelwitte wat jy moet bereik om die onderneming te laat groei, op skrif.
As jy 'n lys het, kan jy aan die einde van die maand kyk of jy die verkope en ander doelwitte bereik het.
Hoe bly ek op die hoogte van my bedryf, selfs as ek 'n kleinsakeonderneming besit?
Afgesien van hoe klein jou onderneming is, is dit 'n goeie idee om ingelig te bly deur 'n jaarlikse oorsig te doen van die ontwikkelings in jou bedryf. Jy moet vasstel hoe suksesvol jou onderneming van jaar tot jaar is, wat gewerk het en waaraan aanpassings gemaak moet word.
Dit kan veranderings aan die personeel wees, of 'n raadgewer wat op jou onderneming se gebied spesialiseer. Om insigte uit alle dele van die bedryf in te win is 'n goeie idee, en is 'n ideale manier om toekomstige idees vir jou onderneming in te samel wat miskien nie in die alledaagse bedrywighede na vore kom nie. Dit is harde werk wat in die meeste gevalle geleenthede skep. Dit is veral van toepassing as jy jou onderneming wil uitbrei, of internasionale ontwikkelings beplan.
Voorbeeld: 'Wat sal jou personeelbehoeftes in die toekoms wees?
Hier is dit uiters belangrik om te beplan. As jou sleutelpersoneel siek word of bedank, sal jou onderneming kan voortbestaan as niemand daardie rol speel nie Hoe lank sal dit ook neem om die regte vaardighede vir die pos in die hande te kry Dit is veral van belang as jy hoogs-gespesialiseerde personeel het?
Jy moet ook weet wanneer jy dit kan bekostig om nog personeel in diens te neem en wat jy kan bekostig om hulle te betaal.
Dit is hoeveel geld jy in die onderneming beskikbaar het om die aankoop van goedere moontlik te maak wat jy nodig mag hê om die projek te kan voortsit, wat eers betaal mag word wanneer die werk afgehandel is. In sommige ondernemings, veral kleinsakeondernemings, is dit belangrik om oor verdeelde betalings te onderhandel. Een betaling moet gedoen word wanneer die werk aanvaar word sodat jy die kontantvloei sal hê vir die lopende koste van die werk wat jy moet doen.
Jy moet weet wanneer jou onderneming nie baie flink sake sal doen nie. Vir sommige ondernemings kan dit in die wintermaande wees, maar vir ander kan die winter die besigste tyd wees. Om seker te maak dat jy van jaar tot jaar oorleef - en floreer - moet jy die verkooppatrone oor die hele jaar ken, sodat jy voorsiening kan maak vir tye wanneer dieselfde hoeveelheid geld nie deur verkope ingebring word nie - of verkoopskommelings. As daar nie goed daarvoor beplan word nie, sal die onderneming se rekenings nie betaal kan word nie en sal die voortbestaan bedreig word. As jy seker maak dat daarvoor beplan word, sal jy geld vir die maer maande hê.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.d.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.d.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.u.92946.2010-03-24.af.txt</fn>
Menslike Hulpbronbestuur het te doen met alle sake wat jou personeel raak, van werwing tot griewe en diensbeëindiging.
Hoe dikwels het jy al sakelui hoor sê dat hulle grootste bates hulle werknemers is Dit is oor die algemeen waar, maar hoe koester jy dié bates sodat hulle waarde tot jou onderneming bly toevoeg?
Die salarisse en lone wat jy jou personeel betaal moet mededingend wees. Jy moet weet wat jou onderneming kan bekostig en wat die standaard in die bedryf is. As jy nie soveel soos jou mededingers kan betaal nie, behoort jy jou werknemers 'n tipe bonus aan te bied wat verband jou met hoe winsgewend die onderneming is.
Werksomstandighede moet voldoen aan die wetlike gesondheid- en veiligheidstandaarde.
Jy moet 'n geskrewe kontrak met elke werknemer hê, en jy moet seker maak dat hulle die voorwaardes van indiensneming verstaan.
afwesigheid siekverlofbetaling onder-prestasie grieweprosedure.
Oorweeg wat sal gebeur as 'n sleutelpersoon in jou onderneming skielik vir 'n lang tyd nie kan werk nie. As dit rampspoedig sal wees, moet jy die onderneming teen inkomsteverlies verseker, sodat jy aan die gang kan bly totdat die persoon terugkeer of jy iemand anders kan oplei.
Personeelbestuur is 'n baie gespesialiseerde gebied. Hoe ingewikkelder jou onderneming raak, hoe meer gesofistikeerd sal jou behoeftes raak. Dit is belangrik om te weet wanneer dit tyd raak om formele Menslike Hulpbronsteun vir jou onderneming te kry. As die onderneming eers 'n bepaalde grootte bereik, sal jy dalk 'n Personeelbestuurder moet aanstel.
As jou onderneming mense moet afdank, of die hele onderneming bedreig word, en daar bewys kan word dat die plaaslike, streeks- of nasionale bedryf ernstig daardeur geraak sal word, kan daar om regeringshulp aansoek gedoen word in die vorm van die Maatskaplike Plan-fonds.
Dié bystand sluit inligting en dienste in vir mense wat hulle werk verloor en vir werkgewers. Die doel met die inligting is om uitdiensgestelde werkers in die arbeidsmark te behou.
Dit is waarskynlik meer van toepassing op groot ondernemings of nywerhede soos die klerebedryf, mynwese of telekommunikasie, waar werknemers kwesbaar is vir grootskaalse uitdiensstellings wanneer die wêreld-ekonomie die bedryf negatief raak.
Dit is egter belangrik om van die Maatskaplike Plan-fonds te weet, selfs as jy 'n kleisake-eienaar is.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Pubs.guides.u.92950.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Bemarking?
Bemarking is die proses wat ondernemings gebruik om die hoeveelheid produkte wat aan 'n spesifieke groep mense wat die onderneming as teiken het verkoop word, te skep en te vermeerder.
Met bemarking gebruik jy jou kennis van die omgewing en tree op 'n spesifieke manier daaroor op.
Enige onderneming het verkope nodig om aan die gang te bly. Geld wat uit verkope gemaak word, moet personeel se salarisse en baie ander kostes dek wat nodig is om jou onderneming te bedryf.
Bemarking skep ook die beeld van jou organisasie en dit is belangrik om 'n goeie indruk in die mark te maak. Dit laat jou teikenmarkgroep positief voel oor jou onderneming, wat jou eie handelsmerk is. Die teikenmark is die spesifieke groep mense op wie jy jou produk mik.
As jy weet wat jou teikenmark se behoefte is en die regte produk het wat daaraan voldoen, beteken dit dat jy aan die eerste vereiste voldoen het, naamlik die Produk. Jou produk voldoen aan 'n behoefte in die mark wat nie bevredig is nie. Om dit reg te kry is dit belangrik om jou teikenmark te ken, en te weet wat hulle wil hê en nodig het. Die gesegde:"die kliënt is altyd reg" hou baie water, en die kliënt sal of hulle beursies die praatwerk laat doen of self oor jou produk praat. Dit is dus belangrik om na hulle te luister en verantwoordelik op te tree as 'n bemarker wat hulle veranderende behoeftes in ag neem.
Dit is die tweede P van basiese bemarking. Die vraag wat jy jouself moet afvra is of jou produk die regte prys het As jy te veel vir jou produk vra, sal die teikenmark nie in staat wees om dit te koop nie. Hulle sal dit dalk nie kan bekostig nie, of die waarde van jou produk stem in hulle oë nie ooreen met die prys nie, en hulle sal dus nie daarvoor betaal nie. As jy te min vra, sal die teikenmark dalk dink dat daar iets vals of goedkoop aan is en hulle mag dalk nie verbind wil word met so 'n prysbepaling nie?
Dit is ook baie belangrik om te weet wat jou mededingers vra. Jou mededingers kan dalk 'n fout met hulle prys maak, en jy kan dalk 'n beter produk teen 'n beter prys verskaf! Dit is 'n samestelling van instink en wetenskap.
Dit is die derde P wat bepaal hoe jy jou produk by jou kliënte kry; van ontwikkeling af tot op die stadium waar dit 100% gereed is om aangekoop te word. Jy kan byvoorbeeld in 'n spesifieke gebied vervaardig, waar jy ruimte nodig het. Dit word dus baie belangrik dat jy 'n goeie verspreidingsnetwerk het om jou produk te kry waar dit moet wees.
Afhangende van jou produk sal jy verskillende behoeftes hê. Vrugteprodusente het byvoorbeeld 'n vloot verkoelingsvragmotors nodig om hulle produkte by die regte plekke uit te kry.
Die ander aspek hiervan is dat jy moet seker maak dat jou produk op die regte plekke verkoop word. As hulle op die verkeerde plekke is, sal jy nie jou hoof-teikenmark bereik nie.
Dit is die metode wat jy gebruik om jou teikenmark te oorreed om jou produk te koop. Daar is verskeie maniere om dit te doen, en die mees bekende aspek van promosie is advertensies. Dit is wanneer jy 'n reklameagentskap aanstel om advertensies vir jou produk te ontwerp en hulle in koerante te plaas, of as jy 'n groot advertensiebegroting het, op tv. Advertensies word ook "bo-die-lyn-bemarking" genoem.
Voorbeelde van verkoopspromosies is: Baniere in winkels, promosie- en korporatiewe geskenke en die gebruik van 'n bekende sportpersoonlikheid om 'n produk by 'n winkelsentrum-promosiegeleentheid te bemark. Dit is ook gewoonlik "onder-die-lyn" genoem. Vandag praat baie reklameagentskappe van hulleself as "deur-die-lyn", met alle aspekte van promosie wat aan kliënte voorsien word, terwyl ander "nis" is; en spesifieke dienste aan kliënte lewer.
Openbare Betrekkinge (OB) - die proses waardeur jy 'n spesiale poging aanwend om met jou teikenmark te kommunikeer met artikels in die koerant oor jou produk en deur spesiale geleenthede, wat bewustheid van jou produk verhoog en positiewe assosiasies met jou produk maak.
As 'n kliënt sal jy 'n OB-agentskap aanstel om altyd op die uitkyk te wees vir OB-geleenthede vir die produk van die kliënt.
Al die vorms van promosie kos jou onderneming geld, dus moet jy bewus wees van hoeveel beleggingsopbrengs jy uit jou uitgawe kry. Dit moet groei in verkope vir jou opwek, anders is daar fout met die promosie-aspek van die bemarkingsmengsel.
Om jou, jou reklameagentskap en die OB-agentskap in staat te stel om die beste maniere uit te ken om met jou verbruikers of die teikenmark te praat, is dit belangrik dat jy gereeld marknavorsing doen. Dit is wanneer jy vrae rondom jou produk ontwerp om uit te vind hoe jou mark dit sien. Uit markterugvoer sal jy in staat wees om aanpassings aan jou bemarkingsplan, en soms selfs jou sakeplan, te maak om die onderneming as geheel te verbeter.
Navorsing kan op groot of klein skaal wees en kan kwantitatiewe (syfers) of kwalitatiewe (beskrywende) maatstawwe gebruik.
Die Bestuur van 'n Kleinsake-Onderneming.
<fn>GOV-ZA. Pubs.plans.2004.2004.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Regering se strategiese en besigheidsplanne volgens jaar gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.plans.2005.111510.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoof GOP dokument File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.policies.O.167900.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie dokument sit die Provinsiale Regering Wes-Kaap: Departement van Vervoer en Openbare Werke se voorgestelde konsepbeleidsverklaring vir die voorsiening van openbare vervoer met betrekking tot PSB's in die Wes-Kaap uiteen.
Dit is oop vir publieke kommentaar.
p. Aandag: slegs skriftelike kommentaar word aanvaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.A.11775.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrae wat ouers die meeste oor die onderrig van hulle skoolgaande kinders vra - Die Wet op Suid-Afrikaanse Skole van 1996 vereis dat alle kinders tussen die ouderdomme van sewe en 15 moet skoolgaan. Ouers en voogde moet seker maak dat alle leerders van dié ouderdom by 'n skool ingeskryf is. As 'n ouer begin jou verhouding met die skool die dag wat jy besluit om jou kind by 'n sekere skool in te skryf. Die verhouding word bepaal deur 'n stel regte en verantwoordelikhede teenoor die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.A.47596.2010-03-24.af.txt</fn>
n Uiteensetting van die registrasie van 'n Nie-Regeringsorganisasie (NRO) of 'n Organisasie sonder Winsmotief (OSW).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.17445.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié opsomming is nie 'n volledige gids oor testamente nie. 'n Testament is in gespesialiseerde dokument, wat verkieslik opgestel moet word deur 'n kenner soos 'n prokureur of 'n trustmaatskappy. Die inligting is bloot bedoel om mense in te lig oor 'n paar basiese aspekte van testamente.
Wie is bevoeg om 'n testament op te stel?
Wie is bevoeg om as getuie by die opstel van 'n testament op te tree?
Wat is die vereistes van 'n geldige testament?
Wat is die vereistes van 'n geldige testament as ek nie my naam kan teken nie?
Wat is 'n kodisil?
Hoe verander ek my testament?
Moet ek my testament na 'n egskeiding wysig?
Wat gebeur as ek nie 'n testament nalaat nie?
Enigeen wat 15 jaar en ouer is, behalwe as hulle met die opstel van die testament geestelik nie in staat is om te besef wat die gevolge van hulle dade is nie.
Enigeen wat 14 jaar en ouer is en wat wanneer hulle die testament onderteken in staat is om in 'n hof te getuig.
'n Bevoordeelde in 'n testament behoort nie as getuie te teken nie, omdat hulle dan nie enige voordeel uit die testament sal kan ontvang nie. Daar is uitsonderings op die reël. Vra jou regsverteenwoordiger vir meer inligting hieroor.
Van 1 Januarie 1954 af moet alle testamente op skrif wees. Dit kan met die hand geskryf, getik of gedruk wees.
Die testateur (die persoon wat die testament opstel) moet aan die einde van die laaste bladsy van die testament teken.
Die testateur moet al die ander bladsye van die testament op enige plek op die bladsy teken.
Die testateur moet die testament in die teenwoordigheid van twee of meer bevoegde getuies teken.
Die getuies moet die testament in die teenwoordigheid van die testateur en mekaar staaf en teken.
Jy kan iemand vra om die testament namens jou te teken of jy kan die testament teken deur 'n merk (byvoorbeeld 'n duimafdruk of 'n kruisie) te maak.
As dit na 1 Januarie 1954 opgestel is, moet die testament op skrif wees. Dit kan met die hand geskryf, getik of gedruk wees.
Die testateur moet die testament aan die einde van die laaste bladsy onderteken deur 'n merk te maak, of as iemand namens hom of haar teken, moet die ander persoon aan die einde van die laaste bladsy in die teenwoordigheid van en in opdrag van die testateur teken.
Die merk of handtekening van die ander persoon wat namens die testateur teken moet in die teenwoordigheid van twee of meer bevoegde getuies en 'n kommissaris van ede gemaak word.
Die getuies moet die testament in die teenwoordigheid van die testateur en van mekaar staaf en onderteken. As die testament deur 'n ander persoon geteken word, moet dit ook in die teenwoordigheid van daardie persoon en 'n kommissaris van ede gedoen word.
As die testament uit meer as een bladsy bestaan, moet elke bladsy behalwe die laaste een deur die testateur of deur die persoon wat namens hom of haar teken, op enige plek op die bladsy geteken word.
'n Kommissaris van ede moet sertifiseer dat hy of sy tevrede is met die identiteit van die testateur en dat die testament die wense van die testateur is.
Die kommissaris van ede moet 'n sertifikaat onderteken en op elke bladsy van die testament, op enige plek op die bladsy, teken.
'n Kodisil is 'n bylae of 'n aanhegsel tot 'n bestaande testament, wat opgestel word om iets by 'n bestaande testament te voeg of te verander. 'n Kodisil moet voldoen aan dieselfde vereistes as 'n geldige testament, soos hierbo uiteengesit.
n Kodisil hoef nie deur dieselfde getuies as die oorspronklike testament onderteken te word nie.
Veranderings kan net aangebring word wanneer 'n testament uitgevoer word of na die datum van die uitvoering van die testament. Wysigings aan 'n testament moet voldoen aan dieselfde vereistes as dié vir 'n geldige testament, soos hierbo aangedui.
Wanneer 'n testament gewysig word is dit nie nodig dat dieselfde getuies wat die oorspronklike testament onderteken het, die gewysigde testament ook moet teken nie.
n Nalatenskap aan jou voormalige eggenoot in jou testament, wat voor jou egskeiding opgestel is, val nie noodwendig na die egskeiding weg nie.
Die Wet op Testamente bepaal dat, tensy jy spesifiek vir iets anders voorsiening maak, 'n nalatenskap aan die eggenoot van wie jy geskei het gekanselleer sal word as jy binne drie maande na die egskeiding sou sterf.
Dit gee die geskeide persoon drie maande na die egskeiding tyd om sy of haar testament te verander.
As jy nie jou testament binne drie maande na jou egskeiding verander nie, sal jou geskeide eggenoot volgens die testament bevoordeel word.
As jy sterf sonder om 'n geldige testament na te laat, sal jou boedel volgens die Wet op Intestate Erfreg, nommer 81 van 1987, verdeel word.
Die boedels van mense wat intestaat sterf en wie se boedels deur die beginsels van gewoontereg beheer word, moet aangemeld word by die landdros van die gebied waarin die persoon ten tye van sy of haar dood gewoon het. Die plaaslike landdros moet geraadpleeg word oor hoe 'n boedel wat onderworpe is aan gewoontereg hanteer sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.17843.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie maklik-om-te-lees-pamflet gee inligting oor grondliggende menseregte en hoe die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) jou kan help as jou regte geskend is.
Wat is die SAMRK?
Wat Doen die SAMRK?
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) bestaan uit 'n Kommissie en 'n Sekretariaat.
Die voorsitter is Eerwaarde Dr Barney Pityana en die adjunk-voorsitter is Me Shirley Mabusela. Die Kommissie het tot elf kommissarisse, wat die voorsitter en die adjunk-voorsitter insluit.
Die hoofbestuurder staan aan die hoof van die Sekretariaat.
Die SAMRK het komitees wat bestaan uit kommissarisse, personeel en buitelede.
Daarby het elke kommissaris spesiale verantwoordelikheid vir een of meer provinsies. Hulle besoek die provinsies om verhoudinge op te bou met die strukture daar, tendense te ontleed en op klagtes te reageer.
wette te monitor wat op alle vlakke van regering (plaaslik, provinsiaal en nasionaal) opgestel word om seker te maak dat hulle menseregte in ag neem; en te monitor wat die regering doen om seker te maak dat mense toegang het tot sosio-ekonomiese regte (omgewing, behuising, gesondheidsorg, voedsel, water, maatskaplike sekuriteit en onderwys).
n Menseregteskending is wanneer enige van die regte in die Handves van Regte misbruik of geskend word. Die SAMRK hanteer egter nie alle skendings nie. Sommige sake word verwys na ander organisasies en strukture wat ingestel is om spesifieke soorte skendings te hanteer.
in verbinding te tree. Raad en bystand met jou saak kan ook verkry word van Regshulprade (wat by Landdroshowe geleë is), of van Regshulpklinieke (by die meeste universiteite). Daar is ook talle nie-regeringsorganisasies (soos Prokureurs vir Menseregte, Regsbronnesentrums en die Black Sash), wat jou ook sal kan help.
Te bel na 'n SAMRK-kantoor. 'n Lid van die personeel sal 'n verklaring afneem, 'n klagtevorm aan jou stuur of 'n afspraak maak vir jou om persoonlik na die kantoor te kom.
Deur 'n faks of 'n brief aan die Regdienstedepartement van die SAMRK te stuur in die taal van jou keuse.
Deur 'n klagtevorm van die SAMRK te kry, dit te voltooi en dit na die SAMRK terug te stuur.
Om 'n kultuur van menseregte te bou, is dit belangrik dat elke burger weet wat sy of haar regte is en die verantwoordelikhede verstaan. Die SAMRK beskerm en bevorder die menseregte van al die mense van Suid-Afrika. Wat volg is 'n eenvoudige weergawe van die Handves van Regte. 'n Volledige weergawe is opgeneem in Hoofstuk 2 van die Grondwet.
Daar mag nie teen jou diskrimineer word nie. Maar regstellende aksie en billike diskriminasie word toegelaat.
Jou waardigheid moet respekteer en beskerm word.
Jy het die reg tot lewe.
Jy mag nie sonder verhoor aangehou word, gemartel of wreed gestraf word nie. Huishoudelike geweld word nie toegelaat nie.
Slawerny, knegskap en gewonge arbeid word nie toegelaat nie.
Jy mag nie deursoek word nie en jou huis of jou besittings mag ook nie deursoek word sonder dat die behoorlike prosedures deur die polisie gevolg is nie.
Jy mag dink en glo wat jy wil en jy mag die godsdiens van jou keuse beoefen.
Alle mense (wat die media insluit) kan sê wat hulle wil.
Jy mag 'n optog en 'n plakkaatbetoging hou en 'n griefskrif oorhandig. Maar jy moet dit vreedsaam doen.
Jy mag jou assosieer met wie jy ookal wil.
Jy kan die politieke party van jou keuse steun. As jy 'n burger is, en minstens 18 is, mag jy stem.
Jou burgerskap mag nie van jou af weggeneem word nie.
Jy mag na enige plek in Suid-Afrika gaan en woon waar jy wil.
Jy kan enige werk doen waarop jy besluit.
Jy mag jou by vakbonde aansluit en staak.
Dis is jou reg om 'n gesonde omgewing te hê.
Jou eiendom kan net van jou af weggeneem word as die regte reëls gevolg word.
Die regering moet seker maak dat mense toegang het tot behoorlike behuising.
Die regering moet seker maak dat jy toegang het tot kos en water, gesondheidsorg en maatskaplike sekuriteit.
Kinders onder die ouderdom van 18 het spesiale regte, soos die reg om nie mishandel te word nie.
Jy het die reg tot basiese onderwys, wat volwasse basiese onderwys insluit, in jou eie taal (as dit moontlik is).
Jy kan die taal gebruik wat jy wil en die kultuur van jou keuse beoefen.
Gemeenskappe kan hulle eie kultuur geniet; hulle eie godsdiens beoefen; en hulle eie taal gebruik.
Jy het die reg op toegang tot enige inligting wat die regering het.
Optrede deur die regering moet regverdig wees.
Jy kan 'n hof of 'n soortgelyke struktuur laat besluit oor 'n regsprobleem.
Dié regte beskerm mense wat inhegtenisgeneem, in die tronk is of van 'n misdaad beskuldig word.
NOTA: Al die regte kan beperk word as dit regverdig sal wees om dit te doen. Lees vir meer inligting Hoofstuk 2 van die Grondwet.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.3342.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
uur in enige week werk uur per dag, as 'n werker 5 dae of minder 'n week werk, of uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
Etenstydonderbrekings en rusperiodes n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
Sondagwerk n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
Jaarlikse verlof n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
Siekverlof n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
Kraamverlof n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die werker se naam en pos tyd wat gewerk is geld wat betaal is die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in Suid-Afrikaanse geld daagliks, weekliks, twee-weekliks of maandeliks in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werkgewer se naam en adres die werker se naam en pos die betaaltydperk die werker se loon die bedrag en doel van enige aftrekking van die salaris af die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die gewone betaalkoers en die oortydbetaalkoers die aantal gewone en oortydure wat in die betaaltyd gewerk is die aantal ure wat op 'n Sondag of 'n openbare vakansiedag in die tydperk gewerk is die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die werker skriftelik instem die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
Uitdiensstellingsbetaling n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
werkers se beskerming verminder wat gesondheid en veiligheid en familieverantwoordelikhede betref nie jaarlikse verlof tot minder as twee weke verminder nie kraamverlof op enige manier verminder nie siekverlof op enige manier verminder nie beskerming van nagwerkers verlaag nie enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam te hinder, keer of verkeerdelik te probeer beïnvloed om 'n dokument in die hande te probeer kry deur te steel, te lieg of deur 'n vals of vervalsde dokument te toon voor te gee om 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon te wees wat die Wet gehoorsaam te weier of nie ten volle enige wettige vraag te beantwoord wat gevra word deur 'n arbeidsinspekteur of enige ander persoon wat die Wet gehoorsaam nie te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.3352.2010-03-24.af.txt</fn>
Maklik toeganklike inligting vir werkers oor wat gebeur wanneer iemand 'n werksbesering of -siekte opdoen.
Wat gebeur as ek by die werk beseer word?
En as ek 'n siekte opdoen?
Wat van wetgewing?
Stel Dadelik jou Toesighouer in Kennis (skriftelik, indien moontlik, maar beslis voor die einde van die skof). Kry Noodhulpbehandeling indien nodig.
Die Werkgewer moet die "Werkgewer se Verslag oor Ongeluk-"vorm invul en Deel B aan jou gee, wat jy aan die dokter moet gee wat jou behandel.
Die dokter wat jou behandel moet die "Eerste Mediese Verslag" en 'n Mediese Rekening voltooi.
As jou besering baie ernstig is en lank neem om te genees, moet jou dokter elke maand 'n "Vorderings Mediese Verslag" invul.
As jou toestand bestendig is, sal jou dokter die "Finale Mediese Verslag" invul.
Jou werkgewer moet die "Hervattingsverslag" voltooi wanneer jy na die werk terugkeer.
Beroepsiektes word veroorsaak deur toestande waaraan 'n persoon blootgestel word in die werkplek. Daar is 28 kategorië van Beroepsiektes wat erken word deur die Kompensasiekommissaris (Skedule 3).
Werker stel werkgewer in kennis.
Werkgewer stuur die verslag aan die Kommissaris.
Dokter dien die mediese verslae in (waaronder die vorderings- en finale mediese verslae).
Werkgewer vul die "Hervattingsverslag" in.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.3420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die brosjure bevat redes waarom 'n borsselfondersoek gereeld gedoen moet word.
n Borsselfondersoek kan jou bors en jou lewe red. Die meeste borsknoppe word deur vroue self opgespoor. Maar die meeste knoppe wat in die bors opgespoor word, is nie kanker nie. Wees veilig, wees seker.
Die beste tyd om 'n borsselfondersoek te doen is net na jou stonde, wanneer jou borste nie teer of geswel is nie. As jy nie gereelde stondes het nie en soms 'n maand oorslaan, moet jy die ondersoek op dieselfde dag elke maand doen.
Lê op jou rug en sit 'n kussing onder jou regterskouer. Plaas jou regterarm agter jou kop.
Gebruik die vingerkussings van die drie middelvingers aan jou linkerhand om te voel vir knoppe of verdikkings. Jou vingerkussings in die boonste derde van elke vinger.
Druk hard genoeg om te weet hoe jou bors voel. As jy nie seker is hoe hard om te druk nie, vra jou gesondheidsorgverskaffer. Of probeer die manier namaak waarop jou gesondheidsorgverskaffer die vingerkussings tydens 'n borsondersoek gebruik. Leer hoe jou bors die meeste van die tyd voel. 'n Ferm rif in die onderste kurwe van elke bors is normaal.
Beweeg op 'n vaste manier om die bors. Jy kan of die sirkel (A), die op-en-aflyn (B), of die wig (C) kies. Doen dit elke keer op dieselfde manier. Dit sal jou help om seker te maak dat jy die hele borsgebied gedek het, en om te onthou hoe jou bors voel.
Ondersoek nou jou linkerbors met jou regterhand se vingerkussings.
As jy op enige veranderings afkom, spreek dadelik jou dokter.
Jy behoort ook jou borste na te gaan terwyl jy voor 'n spieël staan nadat jy elke maand jou borsselfondersoek gedoen het. Kyk of jou borste enigsins anders lyk: dimpels op die vel, veranderings aan die tepel, of rooiheid of swelsels. Jy kan ook dalk 'n borsondersoek doen terwyl jy stort. Jou seperinge hande sal oor die nat vel gly en dit maklik maak om seker te maak hoe jou borste voel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.3588.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is 'n Papsmeer?
n Papsmeer is 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek om seker te maak dat die serviks (die baarmoederhals) gesond is.
n Spesiale instrument wat 'n dokterstregter genoem word, word gebruik om die vagina oop te hou sodat die dokter of verpleegster die baarmoeder kan sien.
n Paar selle word liggies van die baarmoeder afgeskraap en vir toetse na 'n laboratorium gestuur.
Die uitslag van die toets sal na jou kliniek gestuur word, dus moet jy onthou om terug te gaan vir die uitslag.
Hoekom Behoort jy 'n Papsmeer te Ondergaan n Papsmeer spoor abnormale selle op wat later kanker van die serviks kan word.
Wat is Kanker van die Serviks?
As kanker van die serviks vroeg opgespoor word, kan dit behandel en genees word.
Alle vroue loop gevaar om kanker van die serviks te kry.
Die gevaar om kanker van die serviks te kry verhoog namate jy ouer word.
is jy nie seksueel aktief nie is jy in of deur jou menopouse beplan jy nie om nog kinders te hê nie is jy gesteriliseer toon jy geen tekens of simptome nie.
Wanneer Behoort jy 'n Papsmeer te Ondergaan?
Jy behoort minstens elke tien jaar van die vroeë dertig af, 'n papsmeer te ondergaan.
Jy behoort drie GRATIS papsmere te ondergaan, een in die dertig, een in die veertig en een in die vyftig.
Dié GRATIS papsmere is by jou naaste kliniek of gesondheidsentrum beskikbaar.
op drie gratis papsmere in jou lewe, een elke tien jaar, van die vroeë dertig af.
om met waardigheid, respek en privaatheid behandel te word wanneer jy 'n papsmeer ondergaan.
om jou gesondheidwerker te vra om die prosedure uiteen te sit.
Jy moet verantwoordelikheid vir jou eie gesondheid aanvaar.
Jy moet teruggaan vir die uitslag van jou papsmeer.
Jy moet opvolgbehandeling ondergaan as dit aanbeveel word.
Jy moet die regte kontakbesonderhede gee sodat gesondheidwerkers met jou in verbinding kan tree as jy behandeling nodig het.
Die inligting kom uit 'n pamflet wat saamgestel is as deel van die Servikale Gesondheid Toepassingprogram (SGIP).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.B.69201.2010-03-24.af.txt</fn>
n Groot persentasie motoriste bestuur voertuie met enjins wat swak ingestel is, wat beteken dat geld letterlik by die uitlaatpyp uitgeblaas word! Die Departement van Minerale en Energie spoor motoriste aan om dié verbruik-bewuste bestuurstegnieke te gebruik om elke liter petrol te rek.
Maak die motor se vensters toe wanneer jy ry, want 'n oop venster skep weerstand wat brandstofverbruik met soveel as 20% opjaag. Vir iemand wat R100 per week aan petrol bestee, kan 'n besparing van 20% beteken dat R20 per week bespaar word, wat uitloop op R80 per maand. Dit is geld wat mens op jou verband kan afbetaal of kan spaar vir onvoorsiene omstandighede.
Gebruik multigraad olie in jou enjin want dit verminder weerstand.
Laat jou motor gereeld nasien.
Gebruik 'n ritboek om jou brnadstofaankope en kilometers afgelê aan te teken sodat jy nuwe ekonomiese doelwitte kan stel en skielike verskille in die werking van jou voertuig weens meganiese foute kan opspoor.
Bring indien moontlik 'n saamryklub op die been.
Skakel oor na straallaagbande omdat hulle minder rolweerstand en 'n langer lewensduur as die kruisstraal-soort bied.
Moenie met bande ry wat te sag gepomp is nie omdat banddruk wat te laag is nie net verbruik verhoog nie, maar ook die lewensduur van die bande aansienlik verlaag.
Probeer om nie aanhoudend te stop en weg te trek nie.
Gee stadig vet.
Moenie jaag nie. Hoe vinniger jy ry, hoe meer petrol gebruik jy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.D.89609.2010-03-24.af.txt</fn>
As 'n uittreksel uit die publikasie "Die Fasilitering van Entrepreneurskap in Toerisme", is die doel met dié gids om toerisme-entrepreneurs te help om nuwe besighede in die toerismesektor te stig. Dit sluit inligting in oor hoe om kennis op te doen oor die verskillende sakeregulasies en seker te maak dat jou onderneming daaraan voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.E.53478.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument lê ook klem op die Provinsiale Tesourie se belangriksteprestasies van sy ontstaan in 1995 af.
Kontantvloeiprosedures en -prosesse wat deur ons ontwikkel is, word deur die Nasionale Tesourie beskou as die norm vir effektiewe provinsiale kontantvloeibestuur. Hierdie prosedures en prosesse het tot gevolg die maksimum renteopbrengs en vorm so die grootste deel van die finansiering agter iKapa elihlumayoi.
Die Wes-Kaap was die eerste Provinsie wat sy eie evaluering van werklike begrotings voorgelê deur departemente uitgevoer het om vas te stel of hierdie begrotings betekenisvol was en of hulle die beginsels van iKapa elihlumayo.ondersteun het.
Al die betrokkenes het die Diensbillikheidsplan aanvaar. Hierdie plan dui aan hoe die Tesourie sy arbeidsmag sal diviersifiseer om daardeur die demografie van die Wes-Kaap te weerspieël. Dit dui ook aan hoe onbillike diskriminasie in die werkplek uitgeskakel sal word.
In 2002 het die Tesourie die eerste volledige Werkplekvaardigheidsplan (WVP) ontwikkel tesame met 'n omvattende vaardigheidsoudit wat aan die betrokke Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid (SOOO) voorgelê is.
Die Provinsiale Tesourie in die Wes-kaap en Polekwani in die Noordelike Provinsie is geïdentifiseer as proefterreine vir die implementering van leerderskap in openbaresektorrekeningkunde wat op 2 April 2003 provinsiaal en op 20 Junie 2003 nasionaal van stapel gestuur is. Hulle was die eerste staatsdiensinstellings wat hierdie soort opleiding aangebied het.
Die WK Tesourie was die eerste inrigting wat volle akkreditering ontvang het as werkplekopleidingsinrigting: Geen ander private of openbare inrigting in die land het tot dusver volle akkreditering ontvang nie. Dit was ook 'n eerste vir die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste.
Deur die SOOO vir Finansiële en Rekeningkundige Dienste is ons interne opleidingshandleidings herontwerp as verwysingsmateriaal en kursusmateriaal is ontwikkel in 'n uitkomsgebaseerde modulêre formaat om te voldoen aan SAKO (Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid) en die NKR (Nasionale Kwalifikasieraamwerk) se vereistes vir akkreditering.
Benewens leerderskappe is 'n rekordgetal beurse toegeken aan Tesouriepersoneel in ons eerste poging om 'n lerende organisasie te word.
Daar is 'n toenemende ingesteldheid op die versterking van eie Provinsiale inkomstebronne. Dit het meegebring dat daar 'n bestendige toename was in ons inkomste die afgelope vier jaar sodat die bruto bedrag in 2003/04 oor 'n miljard rand was. Ander inkomstegenererende inisiatiewe soos die instelling van 'n brandstofheffing en 'n toerismebedheffing word ondersoek.
Ons het begin met die formulering van fiskale beleid wat riglyne verskaf oor die manier waarop Provinsiale hulpbronne in die begroting toegeken behoort te word en sorg vir groter openbare deursigtigheid in die begrotingsproses.
n Wes-Kaapse Provinsiale Voorkeurverkrygingsbeleid is ontwikkel en geïmplementeer om te help met die volhoubare ontwikkeling en implementering van 'n voorkeurverkrygingstelsel.
n Elektroniese Aankoopstelsel (Sourcelink) is ingestel wat gelei het tot vinniger reaksie en omkeertyd vir kleiner tenders.
n Verskaffersdatabasis is ontwikkel in samewerking met die Eenheidstad. Dit akkrediteer verskaffers en lys hul HBI-status (HBI = histories benadeelde individue).
n Verkrygingswebtuiste is tot stand gebring wat al die tersaaklike inligting bevat wat verlang word deur mense wat wil tender vir Provinsialeregeringskontrakte.
n Totale omskakeling van tjeks na elektroniese geldoordrag is ingestel omdat dit meer koste-effektief is.
Weens uitgediende en ontoereikende stelsels vir die bestuur en beheer van verbruiksgoedere en roerende bates is begin met die toepassing van die Logistiese Inligtingstelsel (LOGIS) by 41 Provinsiale kantore (veral Gesondheid) vir die bestuur van voorraad ter waarde van meer as R1,3 miljard.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.G.77525.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publikasie sit sommige van die hoofoorsake van vergiftiging uiteen. Dit gee ook raad oor hoe om vergiftiging te keer en hoe om te reageer as 'n ongeluk sou plaasvind.
Kinders is nuuskierig en dit is hoogs waarskynlik dat hulle sal eksperimenteer. Dit is nie verbasend dat kinders onder die ouderdom van vyf betrokke is by meer as 60 persent van die gevalle van toevallige vergiftiging nie.
By die meeste gevalle waar iemand per ongeluk vergiftig word, is daar medisyne en dwelmmiddels betrokke wat op plekke gelos is waar kinders dit kan bykom.
Kinders probeer ook dikwels huishoudelike produkte soos lampolie en skoonmaakvloeistof drink, veral as dit in bottels of houers gegooi is wat gewoonlik koeldrank of kos bevat.
Chroniese vergiftiging, soos loodvergiftiging, kan soms voorkom by kinders wat in besoedelde omgewings naby nywerheids- of chemiese aanlegte woon.
Maak seker dat medisyne, dwelms, kook- en skoonmaakprodukte buite kinders se bereik gebêre word, in kaste wat toegesluit is.
Gebruik houers met veiligheids-skroefdeksels vir dié produkte.
Berg dit in houers wat nie verkeerdelik aangesien sal word vir koeldrank- of lekkergoedbottels nie.
Moet nooit kos en skoonmaakprodukte of kos en medisyne saam bêre nie.
Volwassenes moenie voor kinders medisyne drink nie, want kinders aap graag na.
Moenie giftige stowwe in bottels sonder etikette bêre nie.
Hou insek- en onkruiddoders veilig buite sig en bereik van kinders.
In nywerheidsgebiede is dit belangrik dat die omgewing gemonitor moet word om seker te maak dat chemikalië nie onaanvaarbaar hoë en gevaarlike vlakke bereik nie.
Kry die stof of die houer van die stof in die hande wat jy vermoed die kind ingesluk of aan geraak het. Hou dit en neem dit saam na die kliniek of hospitaal.
As die kind by haar of sy positiewe is en daar is tekens dat sy of hy gif ingesluk het, kan jy probeer om die kind te laat opgooi.
As die kind 'n skoonmaakmiddel of 'n bytende suur ingesluk het, moet jy haar of hom nie enigiets gee om te drink nie, omdat die vloeistof met die gif kan reageer en meer skade aan die kind se ingewande kan aanrig.
As die kind aan 'n stof geraak het wat vergiftiging kan veroorsaak bloot deur kontak met die vel, trek die klere uit wat dalk geraak is en was die vel, hare en naels - eers met skoon water en dan met seep. Spoel die vel goed af en droog af.
As die kind 'n giftige stof in 'n oog gekry het, spoel die oog versigtig met louwarm water uit vir tot tien minute.
Hou die kind gemaklik en neem haar of hom na die naaste kliniek of hospitaal.
Skakel jou plaaslike kliniek vir professionele hulp met enige vergiftiging.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.H.3162.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument omskryf die regte en verantwoordelikhede van pasiënte wat gesondheidsorg betref.
Dekades lank het die oorgrote meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking óf 'n ontkenning óf die skending van basiese menseregte ervaar, waaronder die reg tot gesondheidsorgdienste. Om die verwesenliking te verseker van die reg tot toegang tot gesondheidsorgdienste soos gewaarborg in die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet Nr 108 van 1996), is die Departement van Gesondheid daaraan toegewy om die reg gestand te doen, te bevorder en te beskerm en verklaar dus dié HANDVES VAN PASIëNTEREGTE tot 'n algemene standaard vir die bereiking van die verwesenliking van die reg.
Die Handves is onderworpe aan die voorskrifte van enige wet wat in die Republiek van Suid-Afrika van krag is en aan die geldelike vermoë van die land.
Almal het die reg op 'n gesonde en veilige omgewing wat hulle fisiese en geestelike gesondheid of welstand verseker, waaronder 'n voldoende voorraad water, sanitasie en vullisverwydering, sowel as beskerming teen alle vorme van omgewingsgevaar, soos besoedeling, ekologiese agteruitgang of besmetting.
gesondheidsinligting waaronder die beskikbaarheid van gesondheidsdienste en hoe om die dienste ten beste te gebruik. Die inligting sal beskikbaar wees in die taal wat die pasiënt verstaan.
'n Lid van 'n gesondheidsversekeringskema of mediese hulpskema is geregtig op inligting oor die versekering of mediese hulpskema en om waar nodig, die besluite van die gesondheidsversekerings- of mediese hulpskema wat die lid raak, uit te daag.
Almal het die reg om 'n spesifieke gesondheidsorgverskaffer te kies vir dienste of 'n spesifieke gesondheidsgerief vir behandeling, mits die keuse nie indruis teen die etiese standaarde wat van toepassing is op sulke gesondheidsorgverskaffers of geriewe nie, en die keuse van geriewe ooreenstem met voorgeskrewe diensverskaffingsriglyne.
Almal het die reg om te weet wie die persoon is wat die gesondheidsorg verskaf en moet daarom versorg word deur duidelik uitgekende gesondheidsorgverskaffers.
Inligting oor iemand se gesondheid, waaronder inligting oor die behandeling, mag net bekend gemaak word met ingeligte toestemming, behalwe wanneer dit vereis word kragtens enige wet of hofbevel.
Almal het die reg op volledige en akkurate inligting oor die aard van 'n mens se siekte, diagnostiese prosedures, die voorgestelde behandeling en die betrokke koste, sodat 'n besluit geneem kan word oor enige van die aspekte.
n Mens mag behandeling weier en die weiering kan mondelings of skriftelik wees, op voorwaarde dat die weiering nie ander mense se gesondheid in gevaar stel nie.
Almal het die reg om op versoek vir 'n tweede opinie verwys te word na 'n gesondheidsorgverskaffer van 'n mens se keuse.
Niemand mag eenkant geskuif word deur 'n professionele gesondheidswerker of gesondheidsgerief wat aanvanklik verantwoordelikheid aanvaar het vir die persoon se gesondheid nie.
Almal het die reg om te kla oor gesondheidsorgdienste, om sulke klagtes te laat ondersoek en om 'n volledige antwoord te kry oor die ondersoek.
om gesondheidsorgverskaffers in te lig oor hulle wense rakende hulle dood.
om te voldoen aan die voorgeskrewe behandeling- of rehabilitasieprosedures.
om navraag te doen oor die koste van behandeling en/of rehabilitasie en om reëlings te tref vir die betaling.
om gesondheidsrekords wat in hulle besit is te bewaar.
om hulle gesondheid op te pas.
om die omgewing te bewaar en te beskerm.
om die regte te respekteer van ander pasiënte en gesondheidsorgverskaffers.
om die gesondheidsorgstelsel reg te gebruik en nie misbruik daarvan te maak nie.
om hulle plaaslike gesondheidsdienste te ken en te weet wat hulle aanbied.
om toepaslike en korrekte inligting te verskaf aan gesondheidsorgverskaffers vir diagnostiese, behandelings, rehabilitasie of beradingsdoeleindes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.H.32303.2010-03-24.af.txt</fn>
Verward oor die howe in Suid-Afrika Dié dokument sit Suid-Afrika se hofstruktuur uiteen en gee kontakbesonderhede vir die howe, sowel as aanlyn skakels na hulle uitsprake?
Die Grondwetlike Hof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake wat betrekking het op die Grondwet van Suid-Afrika. Die beslissings oor die grondwet bind alle ander howe. Daar is nege regters wat die hof vorm. Die hoof van die Grondwetlike Hof is Hoofregter Pius Langa en die Adjunk-Hoofregter is Regter Dikhang Moseneke. Die hof is in 1994 gestig.
Jy kan die uitsprake van die hof lees op die grondwetlike hof se webwerf.
Die Appèlhof is die hof wat die laaste sê het oor alle sake, behalwe dié waarby die grondwet betrokke is. Alle strafsake eindig byvoorbeeld op in dié hof, behalwe as die appèl verband hou met 'n grondwetlike punt, waaroor die Grondwetlike Hof die laaste sê het. Die Appèlhof is vroeër "Die Appèlafdeling" genoem, omdat dit net sake op appèl aanhoor. Beslissing van die Appèlhof is bindend op alle howe van 'n laer rang. Die President van die Appèlhof is Sy Edele CT Howie en die Adjunk-President is Sy Edele L Mpati.
Jy kan die uitsprake van die hof hier lees.
Die volgende van die "hoër howe" is die Hooggeregshof van Suid-Afrika. Die Hooggeregshof het die "jurisdiksie" - die reg om 'n saak aan te hoor - oor afgebakende geografiese gebiede waarin hulle geleë is, en die beslissings van die Hooggeregshowe is bindend op landdroshowe binne hulle gebiede van regspraak. Die Hooggeregshofafdelings het jurisdiksie oor alle sake in hulle geografiese gebied, maar hulle hoor gewoonlik siviele sake aan waarby meer as R100 000 betrokke is, en ernstige strafsake. Hulle hoor ook enige appelle of hersiening aan van laer howe (landdroshowe) wat in hulle geografiese jurisdiksie val. Die Hooggeregshof hoor gewoonlik enige saak aan waarby 'n persoon se status betrokke is (byvoorbeeld aanneming, insolvensie).
Die Gesinsadvokaat moet geraadpleeg word oor alle sake waarby kinders betrokke is, omdat die Hooggeregshof die "opperbeskermer" is van alle kinders in Suid-Afrika.
Die Meester van die Hooggeregshof hou alle dokumente wat verband hou met mense se boedels (gestorwe of insolvent).
Die Balju bedien sekere dokumente op partye in 'n siviele saak, en lê ook beslag op eiendom as 'n lasbrief uitgereik is.
Die Direkteur van Openbare Vervolgings, wat voorheen die Prokureur-Generaal genoem is, is verantwoordelik vir strafregtelike vervolgings deur die staat.
Die Staatsprokureur is die prokureur wat die staat verteenwoordig in siviele sake (waar die staat dagvaar of gedagvaar word).
Daar is op die oomblik tien "provinsiale afdelings" van die Hooggeregshof en drie "plaaslike afdelings" (wat gelyklopende geografiese jurisdiksie het oor 'n gebied in die afdeling). Die afdelings gebruik nog die name wat verband hou met die ou provinsiale en tuislandstruktuur van Suid-Afrika voor 1994. Die afdeling van die Hooggeregshof in Kaapstad word byvoorbeeld "Die Hooggeregshof van Suid-Afrika: Kaap die Goeie Hoop Provinsiale Afdeling" genoem en die Regter-President is Regter John Hlophe.
Wanneer die Wetsontwerp op Hoër Howe deurgevoer is, sal daar 'n Hooggeregshofafdeling in elk van die nege provinsies wees met 'n naam wat ooreenstem met die provinsie, met sommige provinsies wat meer as een "setel" sal hê. Gauteng sal beide 'n Suidelike (Johannesburg) en Noordelike (Pretoria) afdeling hê.
Tel: 021 480 2411.
Jy kan die beslissings van die hof hier lees.
Rondgaande Howe is ook deel van die Hooggeregshof. Hulle sit minstens twee keer per jaar en verskuif om meer plattelandse gebiede te dien. Hulle kan deur die Hooggeregshof geskakel word.
Die Spesiale Inkomstebelastinghowe sit binne afdelings van die Hooggeregshof en bestaan uit 'n regter van die Hooggeregshof, bygestaan deur 'n rekenmeester met nie minder nie as 10 jaar ondervinding en 'n verteenwoordiger van die sakegemeenskap. Dié hof hanteer enige geskille tussen 'n belastingbetaler en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens, waar die geskil 'n inkomstebelastingberekening van meer as R100 000 behels. Appelle teen die beslissings word direk ingedien by die Appèlhof. Belastinggeskille waarby minder as R100 000 betrokke is word deur die Belastingraad hanteer. Die Belastingraad het 'n prokureur, advokaat of rekenmeester as voorsitter wat in die private sektor werk en spesifiek aangestel word deur die President om as voorsitter van die Raad te dien. Jy kan met die Spesiale Inkomstebelastinghof in verbinding tree deur die Hooggeregshof en met die Belastingraad deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Daar is tans ook Arbeidshowe en Arbeidsappèlhowe, wat juridiksie het oor arbeidsake en op dieselfde vlak is as die Hooggeregshof. Die Wetsontwerp op Hoër Howe sal egter die Arbeidshowe uitskakel en hulle sal ingevoer word in die Hooggeregshof. Jy kan met die Arbeidshof in verbinding tree deur die Hooggeregshof of deur die Arbeidshowe se webwerf te besoek.
Van 1998 af is Egskeidingshowe in staat om enige egskeidingsake aan te hoor - voor dit het dié howe net gewerk met egskeidings tussen swart mense. Daar is drie sulke howe, die Sentrale, Noord-Oostelike en Suidelike Egskeidingshowe, en hulle is ontwerp om minder ingewikkelde egskeidings vinnig en goedkoop te hanteer. Die Suidelike Egskeidingshof is die egskeidingshof wat jurisdiksie het in die Wes-Kaap, en dit het kantore by die Gesinshofsentrum in Kaapstad en 'n satellietkantoor in Mitchells Plain. Jy kan met die Gesinshofsentrum in verbinding tree deur die Kaapstadse Landdroshof.
Die Grondeisehof is op dieselfde vlak as die Hooggeregshof maar is onafhanklik van die Hooggeregshof. Dit is in 1996 gestig en hoor sake aan wat te doen het met die teruggee van grond wat tydens apartheid weggeneem is (grondhervormingsake). Die Grondeisehof het sy eie reëls en die prosedures mag informeel en inkwisitoriaal wees (waar die regter getuies direk ondervra, eerder as deur prokureurs) en die hof kan sit waar dit nodig is, hoewel die hoofkantoor in Randburg is. Appelle word gerig aan die Appèlhof, behalwe as die appèl te doen het met 'n grondwetlike vraag, in welke geval dit na die Grondwetlike Hof gaan. Die President van die Grondeisehof is Regter Fikile Bam.
Jy kan Grondeisehofuitsprake hier in die hande kry.
Die Watertribunaal is 'n onafhanklike liggaam wat jurisdiksie het in al die provinsies en bestaan uit 'n voorsitter, 'n adjunk-voorsitter en addisionele lede. Dit het jurisdiksie oor watergeskille. Lede van die Watertribunaal moet kennis hê van die wet, ingenieurswese, waterbronbestuur of verwante kennisgebiede. Hulle word aangestel deur die Minister op aanbeveling van die Regsdienstekommissie, die liggaam wat regters kies. Die Watertribunaal het die Waterhof in 1998 vervang. Jy kan met die Watertribunaal in verbinding tree deur die Hooggeregshof.
Die Waarheid-en-versoeningskommissie(WVK) was nie 'n hof as sodanig nie maar 'n ander soort forum wat ingestel is om misdade te hanteer wat verband hou met die politiek wat tydens apartheid gepleeg is. Die Amnestiekomitee het die mag gehad om onder sekere voorwaardes amnestie toe te staan (wat beteken die oortreder kan nie vervolg word nie) vir polities-gemotiveerde misdade wat ten volle en eerlik bely is. Die Menseregte-skendingskomitee het besluit oor dade wat neerkom op skendings van menseregte, gegrond op verklarings wat afgelê is voor die WVK. Nadat slagoffers van erge menseregteskendings uitgeken is, is hulle verwys na die Vergoedings- en Rehabilitasiekomitee, wat besluit oor hoe om slagoffers te vergoed. Diegene aan wie amnestie nie deur die WVK toegestaan is vir misdade wat tydens apartheid gepleeg is nie, kan vervolg word.
Die Landdroshowe is die laer howe wat die meeste sake hanteer. Hulle word opgedeel in streek- en distrikshowe. Daar is meer as 400 landdroshowe in Suid-Afrika. Hulle het nie jurisdiksie om siviele sake te hanteer waarby meer as R100 000 betrokke is nie (tensy beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R100 000). Met strafsake word meer ernstige strafsake deur streekhowe aangehoor. Dit is omdat streekhowe nie 'n vonnis van meer as drie jaar kan oplê as die beskuldigde skuldig bevind sou word nie. Die ernstigste strafsake word deur die Hooggeregshof aangehoor. Daar is ook 'n aantal landdroshowe wat gespesialiseerd is om sekere soort sake aan te hoor, soos die verkragtingshof in Wynberg. Jy kan 'n lys van Landdroshowe in die Wes-Kaap hier besigtig.
Howe vir Kleineise het jurisdiksie om enige siviele saak aan te hoor waarby minder as R3000 betrokke is (mits beide die persoon wat dagvaar en die persoon wat gedagvaar word instem om die eis te beperk tot minder as R3000). Die regter in die Hof vir Kleineise word 'n kommissaris genoem en is gewoonlik 'n praktiserende advokaat, prokureur of regsakademikus wat gratis as kommissaris optree. Nóg die eiser (die persoon wat dagvaar), nóg die verweerder (die persoon wat gedagvaar word) mag prokureurs hê. Die kommissaris se besluit is finaal en daar kan nie appelleer word na 'n hoër hof nie. Jy kan met jou naaste Hof vir Kleineise in verbinding tree deur jou naaste Landdroshof.
Gemeenskapshowe en Howe vir Stamhoofde en Hoofmanne het ook jurisdiksie om sekere sake aan te hoor op die vlak van landdroshowe. Hulle is ontwerp om geskille aan te hoor in terme van die gewoontereg. 'n Gemagtigde Afrikahoofman of sy adjunk kan oor sake besluit op grond van inheemse wette of gebruike, wat aan hom voorgelê word deur 'n Afrikaan teen nog 'n Afrikaan in sy jurisdiksiegebied. Dié howe staan algemeen bekend as stamhoofhowe. 'n Persoon met 'n eis het die reg om te kies of hy die eis wil voorlê aan die stamhoofdehof of aan 'n landdroshof. Skakel jou plaaslike stamhoof as jy 'n saak in sy hof aangehoor wil hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.H.86404.2010-03-24.af.txt</fn>
Draai die kraan toe terwyl jy jou tande borsel (dit bespaar tot 20 liter water), of wanneer jy skeer (dit bespaar tot 45 liter!).
n Bad gebruik gemiddeld 160 liter water - 'n stort wat vyf minute duur gebruik 60 liter. Stort eerder as om te bad, gebruik 'n kleiner bad of bad saam.
Maak seker dat jou wasmasjien of skottelgoedwasser heeltemal vol is voordat jy dit gebruik.
Dink voordat jy glase en messegoed onder lopende water afspoel.
Verminder die hoeveelheid water wat in die toilet afspoel. Deur 'n "Hippo-sak" te installeer of 'n 2-liter plastiek bottel vol water in die waterbak van jou toilet te sit kan jy elke jaar tot 7 300 liter water bespaar.
Maak seker dat water nie in jou toilet uitlek nie deur 'n paar druppels voedselkleursel in die waterbak te drup - as die kleur in die bak uitlek, is daar 'n lekplek. 'n Toilet wat lek kan tot 30 liter water per uur mors!
n Druppende kraan (een druppel per sekonde) kan tot 30 liter water per uur mors - wat 10 000 liter per jaar se vermorsing kan beteken!
Wees op die uitkyk vir lekkende toilette en krane in jou huis, skool of werkplek en huur 'n loodgieter as daar enige probleme is. In die meeste gevalle kan die geld wat op herstelwerk bestee word, oor 'n tydperk (gewoonlik minder as 'n jaar) herwin word deur laer waterrekeninge.
Gebruik jy 'n tuinslang om jou motor te was Oorweeg dit om twee emmers water daarvoor te gebruik. Dit kan jou elke keer tot 300 liter water bespaar?
Grasperke word gewoonlik heeltemal te veel natgelei en gebruik tot vier keer meer water as ander plante. Gaan jou besproeiingstelsel na en maak seker dat jou water nie in die straat afloop nie.
Lei jou tuin net voor 10:00 of na 16:00 nat.
Oorweeg dit om jou bad- of opwaswater in jou tuin te hergebruik. Daar is professionele gryswater hersirkuleringstelsels op die mark.
Hou dié wenk n gedagte: as jy jou tuin minder gereeld, maar dieper (vir 'n langer tydperk) natlei, moedig jy in werklikheid 'n dieper wortelstelsel aan, wat sterker plante tot gevolg het. Dié gebruik kan van die meeste gevestigde plante, waterwyse plante maak.
Besit of bestuur die fabriek of gebou waarin jy werk outomaties-spoelende urinale Dit is die ergste watervermorsers. As jy dit nie onmiddellik kan laat omskakel na stelsels wat die gebruiker aktiveer nie, draai asseblief die water oor naweke of na werksure toe. Skole wat dit doen het byvoorbeeld tot R5 000 op hulle jaarlikse waterrekening bespaar?
Spoel jou geboubestuurder nog die voorhowe en plaveisel met 'n tuinslang af Dit beteken letterlik dat water (en dus geld ook) wegspoel?
Is die loodgieterswerk vir lekplekke nagegaan?
Onderhoudswerk aan toiletpasstukke kan ook duisende liters water wat onnodig weggespoel word, bespaar. Toilette behoort op die meeste twee tot vier sekondes lank te spoel en urinale, op die meeste ses tot agt sekondes lank.
Jy kan maklik, sonder om jou lewensstyl drasties te verander, 10% op jou jaarlikse waterrekening bespaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.K.125285.2010-03-24.af.txt</fn>
Skoner Produksie verander die manier waarop ons dinge doen en gebruik deur dit meer doeltreffend te maak en minder besoedeling en afval te veroorsaak. Dit is gegrond op die beginsel dat voorkoming beter as is genesing. Dit kan lei tot ingrypende veranderings aan mense se ingesteldheid en hulle optrede. Dié publikasie gee wenke oor hoe jy energie kan bespaar, minder water gebruik en afval verminder.
Vir elke kilowatt-uur energie wat gebruik word, word amper een kilogram steenkool verbrand.
Water is 'n skaars bron en die Wes-Kaap het nie meer geskikte plekke om damme te bou nie.
Daar sal binne die volgende twee jaar net twee werkende opvulterreine oor wees! 'n Nuwe opvulterrein word gesoek maar dit sal miljoene kos om te bou en niemand wil dit in hulle agterplaas hê nie.
Die wêreld produseer gemiddeld 4 ton CO2 per persoon per jaar, Suid-Afrikaners produseer 10 ton CO2 per persoon per jaar.
Isoleer die warmwatertoestel deur dit toe te draai in 'n waterwatertoestelkombers en bespaar R10 en R20 / maand.
Installeer 'n tydtoestel op die warmwatertoestel om te keer dat water warm gemaak word wanneer jy dit nie nodig het nie. Dit kan tot 20% op jou elektrisiteitsrekening bespaar.
Installeer 'n sonkrag-waterverhittingstelsel. Dit betaal vir homself in kragbesparing oor ongeveer 8 jaar en gebruik 'n hernubare energiebron.
Veral as jy 'n nuwe huis bou is dit 'n slim ekonomiese keuse. Beraamde besparing van 20-40% van die algehele elektrisiteitsrekening.
Gebruik KFL'le of LUD's, wat meer energiedoeltreffend is, eerder as gewone gloeilampe vir enige lig wat langer as 'n uur of twee per dag aanbly - veral gepas vir buiteligte wat heel nag aanbly.
Skakel ligte af wanneer jy 'n kamer verlaat.
Deur jou plafon te isoleer kan jy die helfte van die verhittingskrag bespaar.
Isoleer jou mure en vloere goed, of gebruik termies-doeltreffende boumateriaal.
Deur die toilet se spoelvolume te verminder kan jy 20% van jou totale waterverbruik bespaar sonder enige ongerief. Tweeledige of multispoelstelsels kan installeer word. Die tweeledige spoelmeganisme het twee vaste stellings - 'n ligte stelling vir urine en 'n swaarder een vir vaste stowwe. Die multispoelstelsel laat jou die hoeveelheid spoelwater kies - lig net die handvatsel weer op en die stroom stop.
Deur 'n stelsel te installeer om grys water (van die wasmasjien, wasbakke, stort en bad) na die tuin te pomp, sal dit vir die meeste huishoudings onnodig wees om die tuin nat te lei. Dit kan waterverbruik met tot 35% besnoei. Die stelsels kos omtrent R4 500 om te installeer, maar sal vir hulleself betaal binne omtrent 2 jaar.
Die installering van laevloei stortkoppe sal die water wat in die stort gebruik word met 50-75% verlaag. Verskeie soorte is beskikbaar, afhangende van die vlak van gebruikergemak wat verlang word. Stortbaddens is in elk geval meer waterdoeltreffend as 'n bad, selfs sonder die stortkoppe.
Kraanbelugters verminder die vloei in kombuiskrane met omtrent 50-75%. Gewoonlik vloei baie water van dié krane af direk in die opwasbak af sonder om gebruik te word.
Die Wes-Kaap produseer meer afval as waarvan ontslae geraak kan word. Die gemiddelde Kapenaar produseer 1.6 kilogram afval per dag. Water wat deur die opvulterreine syfer besoedel die grondwater en die aarde. Die volgende punte gee jou 'n idee van wat in jou eie huis gedoen kan word om die hoeveelheid afval te verminder waarvoor jy verantwoordelik is.
Hersikleer soveel van jou afval as moontlik. Die volgende produkte kan hersikleer word: papier, glas, blikkies, plastiek, organiese stowwe en enjinolie. Daar is hersikleringsdepots by 'n aantal skole of organisasies. Raadpleeg jou plaaslike munisipaliteit of telefoongids om 'n hersirkleerder naby jou op te spoor. Gebruik 'n twee- of drieledige asblikstelsel. Dit is huishoudelike asblikke wat verdeel is in kompartemente wat hersirklering maklik maak. Verskillende herwinbare produkte kan in verskillende kleurkompartemente gaan.
Maak kompos van jou organiese materiaal (kombuis- en tuinafval). Kompos kan in die tuin gebruik word deur dit met die grond te meng om die grondstruktuur te verbeter. Dit vermeerder die hoeveelheid organiese materiaal in die grond en verskaf voedingstowwe wat plante help groei.
Hergebruik houers soveel as moontlik en maak seker dat die produkte wat jy koop nie oordadig in plastiek toegedraai is nie. As hulle is, kla! Dit verhoog bewustheid.
Kies wanneer jy opknap verwe en vernisse wat nie oplosmiddels bevat nie en organies is.
Skakel die televisie af eerder as om die bystandfunksie te gebruik - tv's op bystand verbruik steeds 'n kwart van hulle normale krag.
Moenie outomaties 'n hele ketel water laat kook vir net een koppie tee nie. Kook net wat jy nodig het.
Gebruik openbare vervoer of loop of trap fiets werk of winkels toe. Koop 'n kleiner motor omdat dit minder brandstof gebruik, minder besoedeling vrystel en minder bronne in die vervaardigingsproses gebruik.
Omdat tuine dikwels so baie water gebruik is dit nuttig om te kyk na die beginsels van waterwys-tuinmaak. Dit vereis ook minder instandhouding as normale tuine.
Plant waterwys plante - oor die algemeen is die mees geskikte plante dié wat inheems aan die gebied is omdat hulle selde bykomend natgelei hoef te word.
Plant plante bymekaar volgens hulle waterbehoeftes - dit voorkom dat water gemors word op plante wat dit nie nodig het nie.
Gee aandag aan die gehalte en tipe grasperk - grasperke slurp water op, so oorweeg dit om hou grasperkgebied te verklein.
Verbeter die grond en deklaag - die grond se vermoë om water te behou raak beter as daar meer organiese stowwe in is. Deklae (die bedekking van die grond met 'n dik laag bas, kompos, strooi, ens) hou die grond baie meer vogtig.
Plant in die regte seisoen - vir winterreënvalgebiede is dit in die herfs en vroeë winter sodat die plante 'n kans het om hulle wortelstels te ontwikkel voor die droë seisoen. In die somerreënvalgebiede is dit lente of vroeg-somer vir dieselfde rede.
Lei reg nat - vermy natlei op die hitte van die dag of wanneer die wind waai. Een van die beste natleistelsels is drupbesproeiing - dit gebruik 25% van die water van normale besproeiing met dieselfde uitwerking, en kan selfs onder grasperke installeer word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.K.83012.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié gids gee inligting oor hoe mens kapingsituasies kan vermy. Die skep daarvan is geborg deur Netstar.
Wat is 'n Verdagte Voertuig/Persoon?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.K.95065.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste mense het een of ander vorm van krediet of lening. Krediet is handig want dit laat jou toe om iets te koop wanneer jy dit nodig het. Daar is talle regulasies en beskermingsmaatreëls wat sorg dat krediteure en leners jou nie uitbuit nie. Die beste beskerming is egter om seker te maak dat jy weet wat jou regte en verpligtinge is.
Wat Is Krediet Wat Is 'n Lening?
Wat Is 'n Kredietooreenkoms?
Wat is Mikro-Finansiering?
Wat Is 'n Kredietprofiel En Wat Is 'n Swartlys?
Wanneer kan die Krediteur my Goedere Herinbesitneen?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.L.128577.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n klein onderneming op die been bring of bestuur, moet jy bewus wees van die talle wette wat jou onderneming raak. Dié gids omskryf die onderskeie regskwessies wat klein ondernemings in ag moet neem.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.M.115549.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié feiteblad verduidelik wat Multi-Middel Weerstandige TB is en verskaf inligting oor die behandeling en voorkoming daarvan.
Multi-Middel Weerstandige TB, soos "Gewone" TB, kan voorkom en behandelword. Deur vroeg aan te meld by 'n plaaslike gesondheidsgerief en vol te hou met die voorgeskrewe behandeling sal die verdere verspreiding van die siekte gekeer word.
Moedig almal wat meer as 2 weke lank hoes aan om getoets te word vir TB en almal wat behandeling kry om hulle behandeling te voltooi.
Wat is MMW TB?
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Wat veroorsaak MMW TB?
Kan iemand MMW TB ontwikkel sonder dat hulle ooit besmet was met "gewone TB"?
Wie loop gevaar om MMW TB op te doen?
Is dit makliker om MMW TB te kry Is MMW TB meer aansteeklik as "gewone" TB?
Wat is die simptome (klagtes) van mense met MMW TB?
Hoe word MMW TB gediagnoseer?
Hoe kan die verspreiding van TB verhoed word (waaronder MMW TB)?
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Is daar 'n verband tussen MIV en vigs en MMW TB?
Kan 'n MIV-besmette persoon of 'n persoon wat met vigs leef beide MMW TB en teenretrovirale behandeling terselfdertyd kry?
Wat word bedoel met 'n "uitbraak" van MMW TB?
Wanneer 'n uitbraak van MMV TB voorkom, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
Wat is MMW TB?
Multi-Middel Weerstandige TB (of MMW TB) is 'n vorm van TB wat veroorsaak word deur bakterië (kieme) wat weerstand bied teen die normale dwelms wat gebruik word om "gewone" TB te behandel. Met ander woorde, die normale dwelms wat ons gebruik om "gewone" TB te behandel sal nie werk nie.
Hoeveel mense in die Wes-Kaap Provinsie word geraak deur MMW TB?
Die Wes-Kaap Provinsie het 'n relatief lae voorkoms van MMW TB, vergeleke met ander provinsies en ander plekke ter wêreld.
Van al die mense wat vir die eerste keer gediagnoseer word met TB, sal 1% (1 uit 100) MMW TB hê, en van al die mense wat gediagnoseer word met TB nadat hulle voorheen teen TB behandel is, sal 4% (4 uit 100) MMW TB hê.
Die Wêreld-gesondheidsorganisasie (WGO) tel Suid-Afrika as die 9de land ter wêreld wat die meeste aantal TB-gevalle elke jaar aanmeld.
Meer as 44, 000 mense is in 2004 gediagnoseer met TB in die Wes-Kaap.
Dit beteken dat hoewel die voorkoms van MMW TB laag is in die Provinsie, is daar nog 'n groot aantal mense wat elke jaar in die provinsie gediagnoseer word met MMW TB.
Tussen 450 en 600 nuwe gevalle van MMW TB word jaarliks in die Wes-Kaap gediagnoseer.
Wat veroorsaak MMW TB?
MMW TB word veroorsaak deur die ontwikkeling van TB-bakterië wat weerstandig geword het teen gewone TB-middels. Dit gebeur as gevolg van onvoldoende of ongereelde bestuur van "gewone" TB, of deur die gebruik van die verkeerde dwelmkombinasies of deur die gebruik van enkele middels vir "gewone" TB, klinieke wie se dwelmvoorrade opraak, onvoldoende berading van pasiënte wat daartoe lei dat pasiënte nie hulle behandeling reg neem nie (swak behandelingsvolhouding) of pasiënte wat nie terugkom vir behandeling nie (behandelingsversuim).
Kan iemand MMW TB ontwikkel sonder dat hulle ooit besmet was met "gewone TB"?
Die meeste gevalle van MMW TB sal ontwikkel as gevolg van swak volhouding aan die behandeling vir "gewone" TB; dit is egter moontlik vir iemand wat nog nooit voorheen TB gehad het of daarteen behandel is om besmet te word met bakterië wat reeds weerstandig is teen gewone TB-middels, as hulle in nabye kontak was met iemand met MMW TB.
Wie loop gevaar om MMW TB op te doen?
Enigeen wat blootgestel is aan MMW TB kan gevaar loop om dit op te doen. Die meeste mense wat sterk immuunstelsels het sal nie die siekte ontwikkel nie omdat hulle liggame se immuunstelsel die besmetting kan beveg.
Mense wat 'n groter gevaar loop om "gewone" TB op te doen, loop ook 'n groter gevaar van MMW TB.
Mense met middelmisbruikprobleme, bv. alkoholisme of dwelmmisbruik.
Is dit makliker om MMW TB op te doen Is MMW TB meer aansteeklik as "gewone" TB?
Daar is geen bewyse dat dit makliker is om MMW TB te kry as gewone TB nie.
TB van die longe is relatief meer aansteeklik as TB wat ander organe/stelsels van die liggaam raak, omdat die bakterië uitgeskei en versprei kan word deur druppels in die lug.
Wat is die simptome (klagtes) van iemand net MMW TB?
'n aanhoudende gehoes wat meer as 2 weke lank pla.
Die hoes kan produktief en bloedbesmeer wees, borspyn, gewigsverlies en verlies aan aptyt en nagsweet.
Hoe word MMW TB gediagnoseer?
As iemand voordoen met simptome van TB, of daar gevind word dat sy of hy in nabye kontak is met iemand met TB, sal kliniekpersoneel die persoon vra om twee sputum-(spoeg)monsters (slym wat uitgehoes word) te gee, wat na die laboratorium gestuur sal word om onder 'n mikroskoop getoets te word. By die normale toetse wat gedoen word vir TB, word bykomende toetse, wat kultuur- en sensitiwiteitstoetse genoem word, gedoen op die sputummonsters van mense wat dalk MMW TB kan hê. Dié gespesialiseerde toetse neem drie tot vier weke om die groei aan te dui van die weerstandige TB-basille, en om te sien watter middels sal werk teen die bakterië. Daarby kan bors-X-strale onder sekere omstandighede geneem word om die omvang vas te stel van enige longskade en vir toekomstige monitering van die reaksie op behandeling.
Kan pasiënte met MMW TB behandel en genees word?
MMW TB is moeiliker om te behandel as gewone TB, omdat die TB-basille weerstand bied teen die middels wat gebruik word om gewone TB te behandel. "Tweede linie" TB-middels word gebruik, wat minder doeltreffend is en meer newe-effekte het. Die uitkoms van behandeling is nie so goed soos dié met middelsensitiewe TB nie, deels omdat MMW TB geneig is om voor te kom by mense met erge longskade wat reeds lank op en af van TB-behandeling was. As dit vroeg gediagnoseer word is die kanse op genesing baie beter. Gemiddeld sal minder as 50% van die mense met MMW TB genees word, en omtrent 30% sal sterf voordat die behandeling voltooi is.
Hoe word MMW TB behandel?
Pasiënte met MMW TB sal minstens 5 verskillende middels moet neem, waaronder 'n daaglikse inspuiting vir 4 maande 5 dae 'n week. In dié tyd word die meeste pasiënte met MMW TB in 'n hospitaal opgeneem sodat hulle goed dopgehou kan word vir volhouding aan die behandeling en om enige newe-effekte te monitor.
Daarna sal pasiënte minstens 3 verskillende middels moet neem vir 'n verdere 12- 16 maande, 5 dae 'n week.
Behandeling neem dus baie langer as met "gewone TB" (wat tussen 6 tot 8 maande neem), en kan tot 2 jaar duur. Die lengte van die behandeling is om seker te maak dat die siekte nie terugkeer nie.
Hoe kan die verspreiding van TB verhoed word (waaronder MMW TB)?
Wanneer mens hoes of nies, moet enige mens, veral dié met TB of MMW TB hulle neus en mond met 'n snesie bedek om die verspreiding van basille deur die lug te keer. Pasiënte moet ook nie spoeg in die oop lug/op die grond nie. Goeie ventilasie van huise word sterk aanbeveel, mense word aangemoedig om alle vensters en deure oop te hou. Indien moontlik, beperk langdurige kontak (vermy onder meer die deel van 'n slaapkamer snags) met mense met gewone TB of MMW TB, terwyl hulle sputum positief bly met TB- of MMW TB-basille.
Kan iemand met MMW TB aanhou werk, en indien nie, kom hulle in aanmerking vir 'n gestremdheidstoelae?
Wanneer die pasiënt gereeld behandel word en nadat die sputum getoets is en wys dat hulle nie meer MMW TB-basille uitskei nie, kan die persoon weer begin werk. Dit neem gewoonlik langer as die gewone tydperk van 2 weke soos met "gewone" TB. Die dokter en TB-verpleërs sal die pasiënt goed dophou en die pasiënt inlig wanneer hulle kan teruggaan werk toe. As die pasiënt beoordeel is en as "fisies onbevoeg" verklaar word deur 'n mediese dokter, kan hulle aansoek doen om 'n tydelike gestremdheidstoelae.
Is daar 'n verband tussen MIV en vigs en MMW TB?
Mense wat MIV-positief is, is meer vatbaar vir gewone TB. Daar is geen bewyse dat MIV-positiewe mense meer vatbaar is vir MMW TB as gewone TB nie.
Besmetting met TB vermeerder ook siektes en vordering (morbiditeit) van MIV, waaronder die verhoging van die sterftesyfer (martaliteit) onder MIV-besmette mense. Daarom is dit uiters belangrik dat TB verhoed en/of so vroeg moontlik opgespoor en behandel moet word by MIV-besmette mense.
Dit is belangrik om te onthou dat selfs as iemand MIV-positief is, TB behandel en genees kan word!
Kan 'n MIV-besmette persoon of iemand wat met vigs lewe beide MMW TB en Teenretrovirale behandeling terselfdertyd kry?
Die twee behandelings kan saam geneem word. 'n Ervare mediese dokter moet pasiënte op beide terapië goed dophou.
Wat word bedoel met 'n "uitbraak" van MMW TB?
Die uitbraak van enige siekte is per definisie die voorkoms van meer gevalle van die besondere toestand as wat normaalweg verwag wou word in die besondere omstandighede. Die siektegevalle moet epidemiologies verbind word (dit beteken dat mediese personeel in staat is om definitiewe verbindings tussen gevalle vas te stel), teenoor die toevallige voorkoms.
In die geval van 'n uitbraak van MMW TB, hoe word die verdere verspreiding van die besmetting gekeer?
As vermoed word dat 'n MMW TB-geval voorkom, word aktiewe gevalle-opsporing onderneem, m.a.w. ons soek aktief na mense wat die infeksie kon opgedoen het voordat hulle siek by gesondheidsgeriewe aanmeld. Dit word gedoen om die moontlike verspreiding van die infeksie deur tot nog toe ongediagnoseerde mense te beperk. Sputumtoetse vir MMW TB word gedoen en gepaste behandeling word in bevestigde gevalle aangebied.
Terselfdertyd behoort die mense verwyder te word uit die gemeenskap totdat hulle behandeling ontvang het en nie langer aansteeklik is nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.N.122521.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publiksie gee inligting oor die indiensneming van mense met gestremdhede vir werkgewers en werknemers.
Baie struikelblokke soos algemene onkunde, vrees en stereotipes het veroorsaak dat daar onregverdige diskriminasie in die gemeenskap en indiensneming is teen mense met gestremdhede. Daarom is hulle 'n aangewese groep kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Minister van Arbeid het derhalwe 'n Goeie Gedragskode vir die Indiensneming van Mense met Gestremdhede goedgekeur kragtens die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998.
Die Kode is 'n riglyn vir werkgewers en werkers om gelyke geleenthede en regverdige behandeling aan te moedig van mense met gestremdhede kragtens die Wet.
Die doel met die Kode is om werkgewers en werkers op te voed en in te lig om hulle regte en verpligtinge te verstaan en sekerheid te bevorder en geskille te verminder sodat mense met gestremdhede doeltreffend hulle regte by die werk kan geniet en uitoefen.
Die Kode het ten doel om bewustheid te help skep van die bydraes wat mense met gestremdhede kan maak en om werkgewers aan te moedig om die vaardighede van sulke mense ten volle te gebruik.
Kragtens die Wet is die klem op die uitwerking van 'n gestremdheid op die persoon wat die werksomgewing betref, en nie op die diagnose of die gestremdheid nie.
as hulle 'n fisiese of geestelike gestremdheid het wat langtermyn is of herhalend voorkom, en wat hulle vooruitsigte op toegang tot of vordeing in indiensneming aansienlik beperk.
Werkgewers moet die mees koste-doeltreffende maatreëls instel wat betref die doeltreffende verwydering van struikelblokke in die uitvoering van die werk, en wat gelyke toegang tot die voordele en geleenthede van indiensneming verseker.
tydens die werwings- en keuringsproses in die werksomgewing in die manier waarop die werk gewoonlik gedoen, beoordeel en vergoed word in die voordele en voorregte van indiensneming.
Werkgewers moet posadvertensies toeganklik maak vir mense met gestremdhede deur die inherente vereistes van die werk uit te ken, die vaardighede en vermoëns wat vereis word duidelik te omskryf en redelike kriteria vir keuring te stel.
Toetse moet voldoen aan die vereistes van die werk en moet relevant en van toepassing wees op die werk waarvoor die persoon getoets word. Werkgewers moet seker maak dat die toetse nie onregverdig voorwaardes uitsluit nie en moet nie bevooroordeeld wees oor hoe en wanneer hulle toegepas, beoordeel en geïnterpreteer word nie.
Toetse om die gesondheidstatus van die persoon vas te stel moet eers uitgevoer word nadat die werkgewer vasgestel het dat die persoon inderwaarheid geskik is om die kernwerksfunksies of -pligte uit te voer en nadat die werksaanbod gedoen is.
Mense met gestremdhede behoort geraadpleeg te word oor hulle loopbaanvordering en moontlike behoeftes en geriewe en materiaal vir opleiding behoort vir hulle toeganklik te wees. Beoordeling van werksprestasie behoort duidelik uitgeken te word en die uitvoer van die kernfunksies van die werk behoort regverdig gemeet en beloon te word.
Werkers wat gestremd raak terwyl hulle werk behoort, waar redelikerwys moontlik, herintegreer te word in die werksmag. As dit redelik is, behoort werkgewers die moontlikheid te ontgin om ander werk, afgeskaalde werk of buigbare werkplasing aan te bied, sodat werkers nie gedwing of aangemoedig word om hulle indiensneming te beëindig nie.
Wanneer werkers gestremd raak weens werksverwante siekte of ongelukke, behoort die werkgewer die werker by te staan om die relevante bystand te kry kragtens die Wet op Vergoeding vir Werksbeserings en -Siektes van die Vergoedingsfonds en om die gepaste voordele te kry kragtens die Werkloosheidsversekeringswet.
Werkgewers moet die vertroulikheid beskerm van inligting wat bekend gemaak is deur 'n werker of posaansoeker met 'n gestremdheid. Hulle moet sorg dat aantekeninge oor private inligting oor die gestremdheid vertroulik en apart van algemene personeelbesonderhede gehou word.
Werkgewers mag nie enige inligting bekend maak wat verband hou met 'n persoon se gestremdheid sonder die geskrewe toestemming van die betrokke persoon nie, behalwe as dit deur die wet vereis word.
Werkgewers wat werksversekering of ander voordele vir werkers verskaf of reël moet seker maak dat die voordele nie onregverdig direk of indirek diskrimineer teen mense met gestremdhede nie.
As mense met gestremdhede onderverteenwoordig is op alle werksvlakke en kategorië in die werkplek, moet die werkgewer leiding kry van organisasies wat mense met gestremdhede verteenwoordig of relevante kenners, byvoorbeeld in arbeidsrehabilitasie en arbeidsterapie, om die vakante poste onder die aandag te bring van moontlike werksoekers met gestremdhede.
Werkgewers, werkgewersorganisasies en vakbonde moet die Kode insluit in oriënterings-, opvoedings- en opleidingsprogramme van werkers.
Raadpleeg vir meer inligting die Wet op Gelyke Indiensneming van 1998 en die Goeie Gedragskode oor die Indiensneming van Mense met Gestremdhede op die webwerf van die Departement van Arbeid by www.labour.gov.za of skakel die CCMA-hulplyn by 0861 161616 of die naaste kantoor van die Departement van Arbeid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.P.94883.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie kyk na van die basiese aspekte van padveiligheid, wat spoed, dronkbestuur en padwoede insluit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.R.86597.2010-03-24.af.txt</fn>
Polio en masels is hoogs-aansteeklike siektes wat dodelik kan wees en dikwels langtermyn skade en gestremdheid veroorsaak.
Inenting is 'n hoogs-doeltreffende, bekostigbare manier om die siektes teen te werk en al ons kinders te beskerm.
Inenting is ook baie veilig. Die risiko van 'n allergiese reaksie is baie kleiner as met die meeste ander medisyne. Dit gebeur baie selde.
Massaveldtogte dek die kinders wat van hulle besoeke aan die kliniek vir inenting kon misgeloop het. Op dié manier word meer kinders beskerm.
Jy kan nie 'n kind oor-inent nie. Selfs ten volle ingeënte kinders kry ekstra voordele uit massa-inentingsveldtogte.
Die bedreiging van polio en masels is nog nie iets van die verlede nie. Hoewel polio jare laas in Suid-Afrika voorgekom het, is dit nog 'n probleem in baie lande en 'n besoeker kan dit inbring.
Baie van ons kinders is MIV-positief en hulle is veral kwesbaar vir aansteeklike siektes. Dit is nog meer belangrik dat hulle ingeënt moet word.
Inenting is 'n maatskaplike verantwoordelikheid. Ons kan net 'n masels- en poliovrye omgewing skep as alle kinders ingeënt is.
Baie lande is heeltemal poliovry. Suid-Afrika staan op die punt om deur die Wêreldgesondheidsorganisasie erken te word as poliovry. 'n Uitbraak sal jare se harde werk om dit te bereik ruïneer.
Dit is moontlik om siektes wêreldwyd uit te wis. Inenting het ons in staat gestel om die oorhand te kry oor pokkies. 'n Poliovrye wêreld kan bereik word. Kom ons werk met ander lande saam om dit te bereik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.S.3520.2010-03-24.af.txt</fn>
n Inligtingstuk vir gesondheidswerkers oor die aard van servikale kanker, die voorkomssyfer, die ouderdomsgroep van vroue wat die grootste gevaar loop en wat daaromtrent gedoen kan word.
Kanker van die serviks is die algemeenste kanker onder Suid-Afrikaanse vroue.
Een uit 41 vroue in Suid-Afrika sal dié kanker in haar leeftyd ontwikkel.
Servikale kanker is voorkombaar deur servikale smere, wat abnormaliteite kan opspoor wat infiltrerende karsinoom voorafgaan, wat bekend staan as plaveisel intra-epiteelletsel (PIL) en voorheen servikale intra-epiteelletsel (SIL) genoem is.
Bevolkingbaseerde siftingsprogramme in ander dele van die wêreld het getoon dat dit die aantal nuwe gevalle van servikale kanker verminder, selfs al was die programme nie heeltemal perfek nie.
Jonger vroue toon dikwels laegraad-PIL. Die meeste van die abnormaliteite keer vanself na normaal terug. Ouer vroue met abnormaliteite is egter meer geneig om kanker te ontwikkel.
Dit neem ongeveer 10 tot 20 jaar vir voorlopers om infiltrerende karsinoom te word.
Vroue wat 30 of ouer is drie gratis servikale smere behoort te kry. Dit behoort omtrent elke tien jaar gedoen te word. Daar is getoon dat sifting soos hierbo sterftes weens servikale kanker met 67% verlaag en word beskou as die mees koste-doeltreffende opsie vir Suid-Afrika.
As 'n vrou spesifieke simptome of 'n vorige abnormale smeer het of daar kliniese aanduidings is, mag sy gratis servikale smere bykomend tot die drie hê.
As 'n vrou meer as drie roetine-siftingsmere wil hê, moet sy self vir die bykomende smere betaal.
As 'n vrou 55 of meer is wanneer sy haar eerste smeer ondergaan, en daardie smeer is normaal, behoort geen meer smere op haar gedoen te word nie.
Opvolg en verwysing van kliënte.
Opvoeding van die gemeenskap oor die belangrikheid van servikale sifting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.T.47578.2010-03-24.af.txt</fn>
Hier word verduidelik watter soorte geldelike hulp jy vir verskillende probleme by die regering kan kry. Jy kan maatskaplike toelaes, werkloosheidvoordele, vergoeding vir besering-aan-diens en vergoeding vir padongeluk-beserings kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.T.93054.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat Is Kanker van die Testes?
Watter Groepe is in Gevaar?
Dit is 'n seldsame soort kanker in mans. Dit kan op enige ouderdom voorkom, maar word meer dikwels deur jong mans, 20 tot 40 jaar oud, ondervind. Net een testis word dikwels geraak. Die oorsaak van testikulêre kanker is onbekend. Dit raak mans wanneer hulle bekommerd is oor seksuele fertiliteit en die uitbou van 'n gesin.
Testikulêre kanker was tussen 1996 en 1997 verantwoordelik vir 0.75% tot 1.46% van alle kankers wat by die Kankerregister aangemeld is.
Mans met 'n geskiedenis van testikels wat nie gesak het nie (reggestel of onreggestel). Die gevaar verhoog tot 11 keer. Alle babaseuntjies moet met geboorte ondersoek word vir testikels wat nie gesak het nie.
Mans met 'n familiegeskiedenis van testikulêre kanker.
Mans met 'n infertiliteitsprobleem.
Die indiwidu ontdek self die meeste abnormaliteite in die testis. Die beste manier om afwykings op te spoor is deur testikulêre self-ondersoek.
TSO word die beste uitgevoer nadat met warm water gewas is, of na 'n warm bad of stort. Hitte laat die skrotum ontspan, wat dit makliker maak om enige abnormaliteite op te spoor.
Ondersoek elke testikel met beide hande. Plaas die wysvinger en middelvinger onder die testikel met die duim bo-op. Rol die testikel liggies tussen die duim en vingers, Moenie skrik as een testikel bietjie groter as die ander voel nie - dit is normaal. Kankeragtige knoppe kom gewoonlik aan die kante van die testikel voor, maar kan ook in die middel van die voorkant van die testis voorkom.
Stel vas waar die sagte buisagtige struktuur agter die testikels is. Dit word die epididimis genoem en versamel en dra sperm. Leer dié struktuur ken. Moet dit nie met 'n verdagte knop verwar nie.
pyn in die testikel.
As jy ernstige testikulêre pyn ondervind - kry noodhulp.
As enige knoppe, vergroting, geswel of verandering in die tekstuur in die skrotum gevoel kan word - spreek 'n dokter.
As daar 'n swaar gevoel of pyn is - spreek 'n dokter.
As daar 'n vergroting van die borste of tepels en/of 'n skielike gevoel van swelling in die skrotum is - spreek 'n dokter.
As geen afwykings ondervind word nie - sit TSO voort tot die ouderdom van 40/45.
Kanker van die testikel is hoogs-geneesbaar, veral as dit vroeg opgespoor en behandel word.
Die verwydering van een testikel beperk nie vrugbaarheid of seksuele funksie nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.V.116633.2010-03-24.af.txt</fn>
Inligting oor die regte en verpligtinge van verhuurders wat residensiële eiendom aan huurders verhuur.
Moet ek 'n huurkontrak met die huurder onderteken?
Watter inligting moet op 'n geskrewe huurkontrak wees?
Hoe kan ek 'n moontlike huurder se agtergrond nagaan?
Behoort ek 'n deposito te vra?
Watter onderhoudswerk moet die huurder doen?
Kan ek die huur in die middel van 'n huurtydperk verhoog?
Met hoeveel kan ek die huur verhoog wanneer ek die huurkontrak hernu?
Wat kan ek doen as die huurder nie die huur betyds betaal nie?
Wat kan ek doen as huurders beweer dat hulle die huur betaal het, maar ek het dit nie ontvang nie?
Kan ek die huurder se besittings afneem as die huur agterstallig is?
Die huurder se kontrak het 'n paar maande gelede verstryk. Hoeveel kennis moet ek gee as ek wil hê die huurder moet uittrek?
Hoe kan ek die huurder uitsit?
Kan ek die eiendom binnegaan sonder die huurder se toestemming?
Kan ek die slotte verander en die huurder uitsluit?
Wat kan ek doen as die bure kla oor 'n huurder?
Wat behoort ek te doen as ek vermoed dat die huurder betrokke is by onwettige bedrywighede?
Wat kan ek doen as die huurder die eiendom beskadig het?
Onder watter wette val huurooreenkomste?
Wie kan my help as ek probleme het met die huurder?
Hoe gaan ek te werk om 'n klag in te dien by die Huurbehuisingstribunaal?
Hoe tree ek in verbinding met die Huurbehuisingstribunaal?
'n Mondelingse ooreenkoms is net so bindend soos 'n geskrewe huurkontrak, maar as die huurder daarop aandring om iets op skrif te hê, moet jy daaraan voldoen. Dit is egter beter vir beide van julle om 'n ooreenkoms op skrif te hê wat die bepalinge en voorwaardes uiteensit waarop ooreengekom is. Dit sal baie help om later geskille te vermy, wanneer dit jou woord is teen dié van die huurder.
Jou en die huurder se verpligtinge byvoorbeeld, wie verantwoordelik is vir onderhoud. Wie betaal die water-, elektrisiteit- en diensgeldrekenings Gewoonlik betaal die huurder die uitgawes wat verband hou met verbruik, soos water en elektrisiteit, en die verhuurder betaal die koste wat verband hou met die eiendom, soos diensgeld?
Die Huisreëls, geteken deur beide partye, moet aan die huurkontrak geheg word.
'n Lys defekte, opgestel by 'n gesamentlike inspeksie wanneer die huurder intrek en deur altwee van julle onderteken, moet ook aan die huurkontrak geheg word.
Praat met die huurder se huidige verhuurder vir 'n verwysing. Dit is ook 'n goeie idee om met vorige verhuurders te praat, omdat die huidige verhuurder dalk 'n goeie verwysing sal gee om van 'n ongewensde huurder ontslae te raak, en om 'n brief van jou huurder se werkgewer te kry om seker te maak van haar of sy permanente pos en inkomste.
Jy kan ook 'n kredietnavraag doen (bel TransUnion ITC by 0861 482 482 of besoek www.transunionitc.co.za).
Ja, dit is 'n goeie idee om dit in die huurkontrak te sit. Onthou dat die deposito in 'n rente-draende rekening inbetaal moet word vir die duur van die huurkontrak en teruggegee moet word aan die huurder, plus die rente wat dit verdien het, wanneer die huurder uittrek.
As die huurder jou egter geld skuld met die uittrek, of as die eiendom beskadig is waar dit normale slytasie oorskrei, kan jy die deposito gebruik om te betaal vir herstelwerk of om die geld te dek wat jy nog geskuld word.
Sien WAT KAN EK DOEN AS DIE HUURDER DIE EIENDOM BESKADIG HET vir meer besonderhede oor depositos?
Dit hang af wat die huurkontrak sê, gewoonlik hou die verhuurder die buitekant van die eiendom in stand en die huurder die binnekant.
Net mits die huurkontrak spesifiek sê dat jy kan. As jy wil kan jy 'n klousule by die aanvanklike ooreenkoms voeg wat die spesifieke redes uiteensit wat jou sal toelaat om die huur te verhoog (byvoorbeeld, as diensgeld verhoog word).
Dit hang af wat die kontrak sê. As die kontrak nie 'n redelike verhoging aandui nie, sal jy oor 'n aanvaarbare huur met die huurder moet onderhandel.
Tegnies verbreek die huurder die kontrak. Verwys na die verbrekingsklousule in die kontrak (of, in die geval van 'n mondelingse ooreenkoms, die voorwaardes waaroor ooreengekom is vir beëindiging) en tree daarvolgens op.
As jy nie 'n kansellasieooreenkoms het nie, is dit goeie praktyk om 'n brief te skryf waarin jy die huurder sewe dae tyd gee om te betaal, en waarin jy sê dat jy die kontrak sal kanselleer as dit nie gebeur nie.
Dit is die huurder se verantwoordelikheid om seker te maak dat jy die huur ontvang, so die huurder moet bewys van betaling toon (byvoorbeeld, 'n bank-depositostrokie). As die huurder dit nie kan doen nie, kan jy haar of hom kennis gee kragtens die ooreenkoms en 'n hofbevel kry vir uitsetting.
As jy tevrede is dat die betaling wel gemaak is, is dit jou plig kragtens die Wet op Huurbehuising (wet 50 van 1999) om 'n kwitansie aan die huurder te gee.
Die tydperk van die betaling (byvoorbeeld, die maand waarvoor die huur betaal word).
Jy sal eers 'n hofbevel moet kry. Die Balju van die Hof sal dan beslag lê op die huurder se eiendom ter waarde van die geld wat aan jou geskuld word. As jy die huurder se besittings afneem sonder 'n hofbevel, is dit diefstal.
Gaan jou vorige huurkontrak na vir 'n hernuwingskennisgewing wat uiteensit hoeveel kennis jy in so 'n situasie moet gee.
As daar nie so 'n klousule is nie, dan het een van julle twee, deur julle optrede, in werklikheid die vorige kontrak hernu, met dieselfde bepalings en voorwaardes, en vir die volle tydperk wat in die oorspronklike kontrak aangedui is. Dit beteken dat jy die kansellasieklousule van die oorspronklike kontrak, as daar een is, in werking sal moet stel om uit die ooreenkoms te kom.
Sonder 'n kansellasieklousule sou die beste manier gewees het om uit die kontrak te kom om die huurder een maand skriftelike kennis te gegee het voordat die huurkontrak verstryk het. So as jy die einde van 'n 12-maande kontrak genader het, moes jy die huurder skriftelik laat weet het aan die einde van die elfde maand.
Jy kan nooit self 'n huurder uitsit nie. Jy kan net 'n hofbevel aanvra om die huurder uit te sit as die huurder die kontrak verbeek het.
Om uit te vind of die huurder die kontrak verbreek het moet jy die ooreenkoms nagaan. Daar behoort 'n klousule te wees wat sê wat op kontrakbreuk neerkom (byvoorbeeld, om nie die huur betyds te betaal nie) en wat jou regte sal wees in so 'n geval (met ander woorde, kanselleer die kontrak sonder verdere kennisgewing).
As die huurder die kontrak verbreek het, doen stappe om sterk by die huurder aan te dring dat die breuk herstel moet word. As dit nie werk nie, stel regstappe in - dien 'n klag in by die Huurbehuisingstribunaal of vra die hulp van 'n knap prokureur.
Jy het die reg om die eiendom binne te gaan om roetine-inspeksies en so aan te doen, maar net as jy met die huurder gereël het om dit op 'n redelike tyd te doen, en met redelike kennis. Die huurder het nie die reg om jou redelike toegang te weier nie.
Nee. Dit sal onwettige uitsetting wees. As jy die slotte verander, moet jy spaarsleutels aan die huurder gee.
Gaan na of die huurder se optrede in stryd is met die Huisreëls. Indien wel, sal jy dalk die huurkontrak se kansellasieklousule in werking kan stel en die huurder kennis gee. Hou skriftelike bewyse van klagtes en jou optrede.
Meld jou vermoedens aan by die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Dit is ook 'n goeie idee om 'n klousule by jou huurkontrak te voeg dat geen onwettige bedrywighede op die eiendom mag plaasvind nie, wat jou gronde sal gee om die huurkontrak onmiddellik te beëindig.
As jy 'n deposito gevra het, kan jy die geld gebruik om skade te herstel wat aan die huurder toegeskryf word, wat normale slytasie oorskrei, wanneer die huurder uittrek.
Inspekteer die eiendom saam wanneer die huurder intrek en maak 'n skriftelike lys van enige bestaande defekte. Beide van julle moet dit teken en dit moet aan die huurooreenkoms geheg word.
Inspekteer die eiendom weer saam wanneer die huurder uittrek, verkieslik nie minder nie as drie dae voor die huurder uittrek. Vergelyk die nuwe lys defekte met die lys wat jy vroeër gemaak het.
Jy moet die huurder kans gee om die herstelwerk self te doen, of julle kan ooreenkom dat jy dit sal doen. Hou die kwitansies vir herstelwerk waarvoor uit die deposito betaal is. Jou voormalige huurder het die reg om dit te sien.
As die herstelwerk minder kos as die deposito plus die rente wat verdien is, sal jy die voormalige huurder met die verskil moet vergoed.
Skakel die Huurbehuisingstribunaal as jy probleme het.
Vul die klagtevorm op die werf in en lewer dit per faks, pos of per hand by die Tribunaal af.
Elke huurooreenkoms en huursituasie is verskillend. As jy hulp nodig het met die bestuur van die huurder, tree in verbinding met die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal of 'n bevoegde prokureur vir raad.
Die kantoorure is van 8.30 vm tot 4 nm, Maandag tot Vrydag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.V.81134.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié publikasie verskaf inligting aan ouers oor masels- en polio-inentings.
Wat is Masels?
Masels is die gevaarlikste van alle kindersiektes. Die eerste teken is 'n hoë koors gevolg deur rooi uitslagkolle oor die hele lyf. Dit gaan gepaard met 'n hoes, 'n loopneus en rooi oë. Masels kan gevaarlike komplikasies hê, soos infeksie van die longe, blindheid en die dood.
Wat veroorsaak masels?
Masels word veroorsaak deur 'n baie klein kiem, genaamd die maselsvirus. Dit kan nie met die blote oog gesien word nie. Dit word versprei wanneer 'n kind met masels hoes of nies. Kinders wat aan masels gely het kan dit nie 'n tweede keer kry nie. Die meeste kinders wat ingeënt is teen masels op die regte ouderdom sal nie masels kry nie.
Hoekom is masels 'n gevaarlike siekte?
Jong kinders wat masels oorleef word deur die siekte verswak en kan later sterf aan wanvoeding of ander siektes. Masels is ook 'n belangrike oorsaak van verstandelike vertraging en blindheid. 'n Kwart van alle sterftes weens masels kom voor vóór die ouderdom van een jaar. Masels in ouer kinders kom gewoonlik voor as uitbrake, wanneer groot groepe kinders terselfdertyd masels kry.
Die risiko van 'n maselsuitbraak is hoër waar groepe kinders byeenkom, byvoorbeeld in crèches, dagsorgsentrums en by skole.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die maselsveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die EKSTRA maselsinspuiting tydens die veldtog. Kinders wat die inentingsveldtog misloop kan dalk nie ten volle beskerm wees teen die maselsvirus nie.
Ek het gehoor dat die ouers of voogde van kinders 'n toestemmingsvorm moet onderteken voordat 'n kind die ekstra maselsinenting kan kry. Is dit waar?
As 'n kind ingeënt gaan word by 'n skool of crèche waar die ouer nie by is wanneer die inenting gegee word nie, sal 'n toestemmingsvorm vooraf gegee word aan ouers of voogde van kinders in crèches, dagsorgsentrums en skole. Dit gee 'n geleentheid om ouers of voogde in te lig oor die ekstra maselsinspuiting.
In dié geval, as jy instem tot die inenting, vul asseblief die vorm in en teken dit en stuur dit terug na die skool of crèche. Jou kind sal dan die inenting kry as toestemmingsvorms onderteken en betyds teruggestuur word!
As jy die kind na 'n inentingsentrum bring tydens die veldtog, is dit nie nodig dat jy 'n toestemmingsvorm invul nie.
Wat is Polio?
Polio is 'n verlammende siekte. Dit word veroorsaak deur 'n baie klein kiem wat die poliovirus genoem word. Polio kan lei tot permanente verlamming, gebreklikheid en selfs die dood. Weens die roetine inentings in die kinderjare is polio van 1989 af nie in Suid-Afrika gesien nie. Daar was egter uitbrake in buurlande.
Hoe sal ek agterkom dat 'n kind polio het?
Polio kan vermoed word wanneer daar 'n skielike swakhied in die been of arm of ander dele van die ligaam is. Die swakheid is nie teenwoordig met geboorte nie. As die persoon beseer is net voor die swakheid of die persoon 'n geskiedenis het van verstandelike gestremheid, dan is polio waarskynlik nie die oorsaak van die swakheid nie.
Meld asseblief enige skielike swakheid/verlamming aan in 'n kind onder 15 jaar (wat nie veroorsaak is deur 'n besering nie), by die naaste kliniek, hospitaal of dokter vir 'n ondersoek. Dit kan polio wees!
Hoekom het ons spesiale veldtogte om in te ent teen polio?
Om TWEE ekstra polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit voorkom dat die poliovirus onder kinders versprei.
Mense praat oor die uitroei van polio. Wat beteken dit?
Suid-Afrika neem deel aan 'n poging om polio wêreldwyd uit te roei. Dit beteken dat die virus heeltemal uitgewis sal word op aarde. As die poliovirus nie meer bestaan nie, sal kinders nie meer polio-inentings hoef te kry nie.
Is dit belangrik om kinders in te ent tydens die eerste en tweede rondte van die polioveldtog?
Ja - Dit is BELANGRIK om kinders te bring vir die eerste EN tweede rondte van die polioveldtog - selfs as die kind op datum is met die roetine inentings. Om kinders te beskerm teen die poliovirus, moet poliodruppels TWEE keer gegee word. Kinders wat die tweede rondte misloop, sal nie ten volle beskerm wees teen die poliovirus nie.
Landwyd sal die begindatum vir die veldtog in 2004 die 26ste Julie (masels en polio); en die 30ste Augustus (net polio) wees. Die duur van die veldtogte verskil van provinsie tot provinsie.
Hoekom het ons Masels- en Polio-inentingsveldtogte?
Om masels- en polio-inentings TERSELFDERTYD te gee aan soveel kinders as moontlik. Dit keer dat die masels- en poliovirus onder kinders versprei.
Hoekom is die ekstra masels- en polio-inentings net vir sekere ouderdomsgroepe?
Die kinders onder die ouderdom van 5-jaar is die groep kinders wat die meeste siek word van masels en polio en die virus versprei.
Is die ekstra masels- en polio-inentings net vir kinders wat hulle roetine-inentings misgeloop het?
Nee! Alle kinders tussen die ouderdomme van 0-maande en 5-jaar moet die EKSTRA veldtoginentings kry.
Waarheen moet ek gaan om seker te maak dat my kind nie die ekstra inentings misloop nie?
Praat met jou kliniekverpleër, gemeenskapsleiers en werkgewers oor die veldtog. Hou jou oë oop vir inentingsplakkate en radio-aankondigings wat sal aandui waar die naaste inentingspunt is.
n Spesiale poging sal aangewend word om inentingspunte tydens die veldtog so na as moontlik te bring aan jou huis. Jy kan ook na jou naaste kliniek gaan. Inentingspanne sal dagsorgsentrums, crèches en skole tydens die veldtog besoek.
Moet ek my kind se inentingskaart saambring?
Ja, bring dit asseblief saam. Dit is altyd belangrik om die kind en jou eie inentingskaart saam te bring wanneer jy na 'n kliniek of 'n dokter toe gaan. Kaarte kan tydens een van die rondtes nagegaan word om te sien of die kind roetine-inentings nodig het. Maar selfs as jou kind haar of sy kaart verloor het of nooit 'n kaart gehad het nie, moet jy asseblief steeds jou kind bring om ingeënt te word.
Wat sal jy aantref by die inentingspunt?
Jy sal gevra word of die kind in die ouderdomsgroep is. Terwyl jou kind vasgehou word, sal 2 druppels aan die kind gegee word en dit sal weer gegee word as die kind dit sou uitspoeg. Die ekstra maselsinspuiting sal gegee word aan kinders van 9-maande tot onder 5-jaar, op dieselfde dag saam met die poliodruppels.
Kan 'n siek kind ingeënt word?
Ja, alle kinders kan ingeënt word selfs as hulle koors het of hoes, diarree het, wangevoed is of enige ander siekte het.
As jy graag wil help om masels uit te skakel en polio uit te wis in Suid-Afrika, is dit hoe jy kan help en betrokke kan raak.
Skakel jou naaste kliniek en praat met hulle. 'n Kliniekverpleër sal in beheer wees van die inentingspunt tydens die veldtog. Take sal opgelê word aan VRYWILLIGERS.
Vertel almal van die veldtog en dat hulle alle kinders moet bring.
Die masels- en polio-inentingsveldtogte is geleenthede om by te dra tot die welsyn van jou kinders en hulle toekoms!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.V.83479.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié gids oor hoe om seker te maak dat jou huis en tuin velig is vir jou en jou kinders, is geborg deur HTH, in samewerking met die Kinderongeluk-voorkomingstigting van Suider-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.105126.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W &gt Weg met Stompies!
Weg met Stompies!
Inligting oor Internasionale Nie-rook-dag (31 Mei).
Weg met Stompies!
Weg met stompies!
Weg met Stompies!
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.112509.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dokument bevat wenke van verkrygingsamptenare in die Provinsiale Regering oor hoe om jou kanse te verbeter om suksesvol te bie vir regeringstenders.
Jy moet altyd al die inligting verskaf wat in die tenderaansoek aangevra word. Moenie dinge vergeet soos jou belastingkwytbrief en aandeelhoudingsertifikate nie. Nota: belastingkwytbriewe wat nie op datum is nie word ook nie toegelaat nie.
Dit is belangrik dat die berekenings van tenderpryse korrek moet wees. Maak seker en MAAK WEER SEKER!
Tenderaars misreken hulle dikwels met die omvang van die werk. As jy onseker is oor enigiets in die tender VRA!
Jy moet altyd jou boddokument ONDERTEKEN. Ongetekende dokumente is ontegemoetkomend en sal daarom gediskwalifiseer word.
As jy 'n GBI is, moet jy onthou om jou punte te eis. Punte wat nie geëis word nie is verlore punte!
Maak seker dat jy die tender in die regte boks plaas, voor die sluitingstyd. Volgens wet, sal geen botte wat laat is aanvaar word nie, nie eers 1 sekonde na die sluitingstyd nie.
As monsters gevra word, moet genoeg daarvan voorsien word om te verseker dat die item onder die paslike tegniese en kliniese toestande beoordeel kan word. Maak seker dat daar voldoen word aan enige vereistes wat verband hou met voldoening aan SABS-spesifikasies.
Lees die boddokumente altyd deeglik deur.
Vul die dokument volledig in.
Doen 'n behoorlike koste-ontleding wanneer jy jou bodpryse uitwerk. Botte wat te hoog of te laag bereken word, word as ontegemoetkomend beskou.
Doen navraag oor die bod en kry al die nodige inligting voordat jy die tenderdokument invul.
Vra gerus waarom jy onsuksesvol was sodat jy kan leer uit die foute wat jy gemaak het.
Maak seker dat jy voldoen aan al die vereistes binne die aangeduide tyd en in staat is om jou aanbod gestand te doen as jou bod suksesvol is.
Moenie enige wanvoorstellings of valse uitlatings in jou boddokumentasie maak nie. Dit is 'n wetlike dokument en dus afdwingbaar deur die reg.
Dienste en produkte van gehalte sal goed wees vir jou geskiedenis en aansien by die departement. Swak lewering skep 'n negatiewe indruk, nie net vir jou onderneming nie, maar vir kleinsake oor die algemeen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.17122.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument bevat stapsgewyse inligting oor wat om te doen as jy by 'n voertuigongeluk betrokke is.
Mense wat beseer is help.
Uitvind wat die omvang van die skade is.
Al die nodige inligting kry.
Die ongeluk by die polisie aanmeld.
Nie met die bewyse peuter nie.
Bewus wees van die regsgevolge.
Die polisie sal 'n ongeluksverslag voltooi wat óf by die SADP, die plaaslike munisipaliteit, óf die provinsiale Departement van Vervoer en Openbare Werke ingedien word. Waar dit ingedien word hang af van of 'n strafregtelike saak aanhangig gemaak is en of die ongeluk binne 'n plaaslike owerheid se gebied gebeur het. Alle ongeluksverslae vir ongelukke buite munisipale gebiede, waar geen strafregtelike saak ondersoek word nie, word by die Departement gehou.
As jy by 'n ongeluk betrokke is waarin iemand beseer of gedood is, of waarin eiendom beskadig of enige dier beseer word, vereis die wet dat jy jou voertuig tot stilstand moet bring.
Dit is 'n misdaad om nie na 'n ongeluk stil te hou nie, en jy kan met tot R36 000 beboet word, of vir tot 12 jaar tronk toe gestuur word, of beide.
Jy hoef nie stil te hou of 'n ongeluk aan te meld as jy in 'n boom vasry of jou eie motor beskadig en as jy self die enigste persoon is wat seergekry het nie. Maar as jy iemand anders se eiendom beskadig moet jy stilhou en dan die ongeluk by die naaste polisiekantoor aanmeld.
Wanneer jy stop, moet jy jou noodligte aanskakel om ander verkeer teen die ongeluk te waarsku.
Nadat jy stilgehou het, moet jy uitvind of enigeen beseer is en hulle soveel help soos wat jy kan. Jy moet ook die nooddienste ontbied. Die nasionale 24-uur noodnommer is 084124, of jy kan die SAPD by 10111 skakel.
As jy niks van noodhulp af weet nie, moet jy versigtig wees om nie iets te doen wat die besering erger sal maak nie.
As jy nie self hulp nodig het nie, moet jy op die toneel bly tot 'n polisielid sê jy kan vertrek. Jy kan strafregtelik aangekla word as jy nie iemand help wat in die ongeluk beseer is nie.
Jy sal moet uitvind hoeveel skade aan eiendom aangerig is.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer gee aan enigeen wat dit nodig kan kry.
ID-nommers adresse telefoonbesonderhede voertuigregistrasienommers.
beskrywings van die voertuie kry besonderhede van die polisie, verkeersamptenare en ambulanspersoneel kry besonderhede van insleepdienspersoneel kry.
Die inligting sal help as jy 'n eis wil instel teen jou versekering of teen die Padongelukkefonds, of as jy die koste van die herstel van die ander party wil eis.
Op 'n later stadium kan jy of jou prokureur 'n afskrif van die ongeluksverslag wat deur die polisie ingevul is, nodig kry.
Die polisie hoef nie ontbied te word as niemand seergekry het nie, maar die ongeluk moet binne 24 uur deur beide bestuurders by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling aangemeld word.
Jy moet jou naam, adres en voertuigregistrasienommer aan die polisie of verkeersbeampte gee. Dit moet op die toneel van die ongeluk gebeur of by 'n polisiekantoor of verkeersafdeling wanneer jy die ongeluk aanmeld. Jy moet ook jou rybewys toon.
As jy beseer is en nie onmiddellik die ongeluk kan aanmeld nie, moet jy dit so gou moontlik doen en verduidelik hoekom daar 'n vertraging was in die aanmelding van die ongeluk.
Dit is 'n oortreding om nie 'n ongeluk aan te meld waarin 'n ander persoon se eiendom beskadig is, of waarin 'n ander persoon beseer is nie, selfs as nie een van die twee bestuurders beplan om 'n regsgeding aanhangig te maak nie.
Jy moet NIE enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking het nie, behalwe as 'n dokter dit aanbeveel.
As die polisie jou vra om 'n medikasie-ondersoek te ondergaan, moet jy nie voor die ondersoek of voor jy die ongeluk aangemeld het, enige alkohol drink of enige dwelms neem wat 'n narkotiese uitwerking kan hê nie.
As enigeen in die ongeluk beseer is, mag die voertuie nie verskuif word voordat die polisie of 'n verkeersbeampte aangekom het en gesê het dat die voertuie verskuif kan word nie.
As die ongeluk die verkeer belemmer, kan die voertuie genoeg verskuif word om toe te laat dat die verkeer vloei, maar eers nadat jy die voertuie se posisies behoorlik uitgemerk het (byvoorbeeld met kryt of spuitverf).
n strafregtelike aanklag van bestuur sonder 'n rybewys n strafregtelike aanklag van dronkbestuur n strafregtelike aanklagte van strafbare manslag n siviele eis van saakbeskadiging n siviele eis vir persoonlike besering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.17473.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié brosjure gee inligting oor 'n kind se reg tot onderhoud en hoe 'n ouer die reg kan afdwing.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.3342.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié dokument is 'n algemene opsomming van die belangrikste dele van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes van 1997. Werkers moet 'n opsomming by hulle werkplekke kan sien in die amptelike tale wat daar gepraat word.
Op Wie is die Wet van Toepassing?
Die Wet is van toepassing op alle werkers en werkgewers, behalwe lede van die Nasionale Weermag, die Nasionale Intelligensieagentskap, die Suid-Afrikaanse Geheime Diens en onbetaalde vrywilligers wat vir liefdadighede werk.
Die Wet moet gehoorsaam word, selfs as ander ooreenkomste daarvan verskil.
Dié afdeling is nie van toepassing op senior bestuurders nie (diegene wat kan aanstel, dissiplineer en ontslaan), verkoopspersoneel wat reis en werkers wat minder as 24 uur per maand werk nie.
8 uur per dag, as 'n werker meer as 5 dae per week werk.
As oortydwerk nodig is, moet werkers daartoe instem en hulle mag nie meer as 3 uur oortyd per dag of 10 uur oortyd per week werk nie.
Oortyd moet betaal word teen 1.5-keer die werker se normale betaling, of deur 'n ooreenkoms om betaalde aftyd te kry.
Daar kan oor meer aanpasbare werkstyd onderhandel word as daar 'n kollektiewe ooreenkoms met 'n geregistreerde vakbond is. Dit kan byvoorbeeld voorsiening maak vir meer buigbare ure vir werkende ma's en trekarbeiders.
Saamgepersde werksweek: Jy kan instem om tot 12 uur per dag te werk en dan minder dae in 'n week te werk. Dit kan werkende ma's en trekarbeiders help om langer naweke te hê.
Gemiddelde berekening: 'n Kollektiewe ooreenkoms kan toelaat dat die gemiddelde werksure oor 'n tydperk van tot vier maande uitgewerk word. 'n Werker wat deur so 'n ooreenkoms gebind word, kan nie meer as 'n gemiddelde van 45 gewone ure per week en 'n gemiddeld van vyf uur oortyd per week oor die ooreengekome tydperk werk nie. Daar moet elke jaar weer onderhandel word oor 'n kollektiewe ooreenkoms oor gemiddelde berekening.
'n Werker moet 'n etenstydonderbreking van 60 minute na 5 ure se werk hê. Maar 'n geskrewe ooreenkoms kan dit verlaag tot 30 minute en wegdoen met die maaltydonderbreking as die werker minder as 6 uur per dag werk.
'n Werker moet 'n daaglikse rusperiode van 12 aaneenlopende ure en 'n weeklikse rusperiode van 36 aaneenlopende ure hê wat, behalwe as anders ooreengekom, Sondag moet insluit.
'n Werker wat soms op 'n Sondag werk moet dubbelbetaling kry. 'n Werker wat gewoonlik op 'n Sondag werk moet 1.5-keer die normale loon kry. Daar kan 'n ooreenkoms aangegaan word vir betaalde aftyd in plaas van oortydbetaling.
Nagwerk is ongesond en kan tot ongelukke lei. Dit is werkers wat tussen 6:00 die aand en 6:00 die oggend werk en hulle moet ekstra betaling kry of in staat wees om minder ure vir dieselfde bedrag geld te werk.
Vervoer moet beskikbaar wees maar moet nie noodwendig deur die werkgewer verskaf word nie.
Werkers wat gewoonlik tussen 11:00 die aand en 6:00 die oggend werk moet ingelig word oor die gesondheid- en veiligheidrisikos. Hulle is geregtig op gereelde mediese ondersoeke, waarvoor die werkgewer betaal. Hulle moet na 'n dagskof verskuif word as nagwerk 'n gesondheidsprobleem veroorsaak. Alle mediese ondersoeke moet vertroulik gehou word.
Werkers moet betaal word vir enige openbare vakansiedag wat op 'n werksdag val. Werk op 'n openbare vakansiedag vind deur ooreenkoms plaasen betaling is teen dubbel die normale koers. 'n Openbare vakansiedag is deur ooreenkoms uitruilbaar.
n Werker kan tot 21 aaneenlopende dae se jaarlikse verlof neem, of, deur ooreenkoms, 1 dag vir elke 17 dae gewerk, of 1 uur vir elke 17 ure gewerk.
Verlof moet nie later nie as 6 maande na die einde van die verlofsiklus geneem word.
'n Werkgewer kan net 'n werker betaal in plaas daarvan om verlof te gee as die werker die pos verlaat.
'n Werker kan tot 6 weke se betaalde siekverlof neem tydens 'n siklus van 36 maande.
Tydens die eerste 6 maande kan 'n werker een dag se siekverlof neem vir elke 26 dae gewerk.
'n Werkgewer kan 'n mediese sertifikaat vereis voordat 'n werker betaal word wat vir langer as 2 dae op 'n keer of meer as twee keer in 8 weke siek is.
'n Swanger werker kan tot 4 aaneenlopende maande kraamverlof neem. Haar verlof kan op enige tyd binne 4 weke voor die verwagte datum van die geboorte begin OF op 'n datum wat 'n dokter of 'n vroedvrou sê nodig is vir haar gesondheid of dié van haar ongebore kind. Sy mag ook nie werk vir 6 weke na die geboorte van haar kind nie, behalwe as 'n dokter of 'n vroedvrou haar gesond genoeg verklaar om dit te doen.
n Werker wat swanger is of borsvoed word nie toegelaat om werk te doen wat vir haar of haar kind gevaarlik is nie.
Voltydse werkers wat langer as 4 maande in diens is kan op versoek 3 dae se betaalde familieverantwoordelikheid-verlof per jaar neem wanneer die werker se kind gebore word of siek is, of vir die dood van die werker se eggenoot of lewensmaat, ouer, aanneemouer, grootouer, kind, aangenome kind, kleinkind of broer of suster.
'n Werkgewer kan 'n bewys vereis dat die verlof nodig was.
Werkgewers moet aan nuwe werkers skriftelike inligting oor hulle pos en diensvoorwaardes gee. Dit sluit 'n beskrywing in van enige relevante raads- of sektorale bepaling en 'n lys van enige ander verwante dokumente.
die geboortedatum van werkers wat jonger as 18 is.
in kontant, per tjek of met 'n direkte deposito.
die werklike bedrag wat aan die werker betaal is.
die totale aantal gewone en oortydure wat in die tydperk van gemiddelde berekening gewerk is, as daar 'n ooreenkoms oor die berekening van gemiddeldes bestaan.
die aftrekking vereis word deur die wet of toegelaat word kragtens 'n wet, 'n kollektiewe ooreenkoms, hofbevel or arbitrasietoekenning.
Lone word gegrond op die aantal ure wat normaalweg gewerk word.
Die maandelikse loon is 4 en 1/3-keer die weeklikse loon.
4 weke, as die werkers 'n jaar of meer in diens is.
Kennisgewing moet skriftelik wees, behalwe as 'n werker nie kan skryf nie.
Werkers wat in 'n werkgewer se akkomodasie woon moet 1 maand kennis van die beëindiging van die kontrak gegee word, of alternatiewe verblyf kry totdat die kontrak wettig beëindig is.
'n Werkgewer wat kennis gee, keer nie dat 'n werker die afdanking uitdaag kragtens die Wet op Arbeidsverhoudinge of enige ander wet nie..
'n Werkgewer moet 'n werker wat weens die werkgewer se operasionele vereistes afgedank word, 'n bedrag betaal wat gelyk staan aan minstens een week se uitdiensstellingsbetaling vir elke jaar van aaneenlopende diens by die werkgewer.
Wanneer 'n werk eindig, moet 'n werker 'n dienssertifikaat kry.
Dit is onwettig om 'n kind onder die ouderdom van 15 jaar in diens te neem.
Kinders onder 18 mag nie gevaarlike werk of werk wat vir 'n volwassene bedoel is doen nie.
Dit is onwettig om iemand te dwing om te werk.
enige kinderarbeid of gedwonge arbeid toelaat nie.
Kollektiewe ooreenkomste en individuele ooreenkomste moet met die Wet ooreenstem.
Die Minister van Arbeid mag bepaal dat 'n basiese diensvoorwaarde gewysig of uitgesluit mag word. Dit kan ook gedoen word met 'n aansoek deur 'n werkgewer of 'n werkgewerorganisasie.
Sektorale bepalings kan gemaak word om basiese voorwaardes vir werkers in 'n sektor en gebied op te stel.
Die Wet maak voorsiening vir die Kommissie op Diensvoorwaardes om die Minister van Arbeid raad te gee.
Arbeidsinspekteurs moet werkers en werkgewers inlig oor hulle arbeidsregte en -verantwoordelikhede. Hulle inspekteer, ondersoek klagtes, ondervra mense en inspekteer, maak afskrifte van en verwyder aantekeninge.
'n Inspekteur mag 'n voldoeningsbevel uitreik deur te skryf aan die Direkteur-Generaal van die Departement van Arbeid, wat die feite sal nagaan en sal saamstem oor die bevel of dit wysig of kanselleer.
Die besluit kan in die Arbeidshof teengestaan word.
Werkers mag nie onregverdig behandel word omdat hulle kragtens die Wet op hulle regte aandring nie.
te weier of nie gehoorsaam te wees aan 'n arbeidsinspekteer of enige persoon wat kragtens die Wet optree nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.47589.2010-03-24.af.txt</fn>
W &gt Wat is Familiegroep Konferensies?
Wat is Familiegroep Konferensies?
Familiegroep konferensies is een van die talle herstellende regsmeganismes wat gebruik word om jong oortreders weer by die gemeenskap te laat inskakel. Dié kort artikel verduidelik wat familiegroep konferensies is en hoe dit werk.
Die familiegroep konferensie is 'n herstellende regsmeganisme waardeur families en gemeenskappe betrokke is by besluite oor kinders wat van misdade aangekla word. Die familiegroep konferensie streef onderhandelde skikkings vir konflik na. Dit is ontwerp om die skeuring in maatskaplike verhoudings wat deur misdaad veroorsaak word, te heel.
Die familiegroep konferensie het in die 1980's in Nieu-Seeland ontstaan toe hulle jeugregstelsel hervorm is. Dit is 'n vorm van herstellende geregtigheid wat ontwerp is na beraadslaging met die publiek oor die hele Nieu-Seeland, wat die Maoris en Stille Oseaan-mense insluit.
Die eerste stap is dat die kind verantwoordelikheid vir sy of haar optrede moet aanvaar. Die familiegroep konferensie self is 'n byeenkoms van al die mense wat 'n rol in die kind se lewe speel, sowel as die slagoffer en die mense wat die slagoffer steun. Die hoofdoel met die konferensie is om 'n plan uit te werk oor hoe wat verkeerd is, ten beste reggestel kan word. Al die partye stem in oor die uiteindelike uitkoms. Die partye mag byvoorbeeld besluit dat die kind om verskoning moet vra, of gesteelde goed moet teruggee.
Konferensies word veral as gepas vir jong oortreders beskou, omdat dit die geleentheid vir vroeë ingryping skep vir wat andersins 'n misdaadloopbaan kan word. Kinders kan ook meer vatbaar wees en beter reageer op die proses, wat hulle laat skaam voel op hulle optrede. Hulle persoonlikhede is nog besig om te ontwikkel en mense wat na aan hulle is, soos hulle ouers en families, is by die proses betrokke.
Australië, Kanada, Amerika en die Verenigde Koninkryk het almal een of ander vorm van familiegroep of gemeenskap konferensie as afwending- of vonnisoplegging-opsie van stapel gestuur.
In Suid-Afrika het NIMRO in 1992 die eerste keer die gedagte van afwending van kinders van die strafregstelsel, met die gebruik van herstellende geregtigheid, voorgestel. In 1995 het die Inter-Ministeriële Komitee oor Jongmense in Gevaar 'n loods-familiegroep konferensie in Pretoria ingestel.
Ander Suid-Afrikaanse voorlopers van familigroep konferensie is die Bousteneprojek in Port Elizabeth, die Durbanse Beoordeling, Ontvangs- en Verwysingsentrum, die Noordwes Provinsie se Departement van Maatskaplike Dienste, Kuns, Kultuur en Sport en die Herstellende Geregtigheidsentrum.
Die Wetsontwerp op Kindergeregtigheid maak daarvoor voorsiening dat familiegroep konferensies 'n vonnisoplegging keuse kan wees. In gevolge die Wetsontwerp kan 'n hof aanbevelings uit 'n familiegroep konferensie bevestig, vervang of wysig. As die hof nie die aanbeveling bevestig nie, moet redes gegee word. As 'n kind nie aan die aanbeveling wat deur die hof onderskryf is voldoen nie, moet die proefbeampte die hof in kennis stel en kan 'n lasbrief vir die kind se inhegtenisneming uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Pubs.public_info.W.59300.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > W &gt Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Wat is die Cape Gateway Webwerf?
Die belangrikste kenmerke van die webtuiste.
Capegateway.gov.za is die nuwe enkele toegangpunt tot regeringsinligting in die Wes-Kaap.
Dit is uit die verbruiker se oogpunt ontwerp: die inligting is maklik om te verstaan en regeringstaal word vermy. Deel gerus jou indrukke en voorstelle met ons sodat ons voortdurend aan jou behoeftes kan voldoen.
Volledige databasis: die werf bevat meer as 25,000 bladsye en 1,000 dokumente wat plaaslike, provinsiale en nasionale regering dek.
Nuwe inhoud: 'n groot deel van die inhoud van die webblaaie is van meet af geskryf om regeringsdienste en hoe om inligting daaroor in die hande te kry, duidelik uiteen te sit.
Inligting word maklik opgespoor: die inligting is so ingedeel dat dit vir gewone mense sin maak, onder hofies soos geboorte, huwelike en kleinsake. Jy hoef nie te weet hoe die regering werk om uit te kom by wat jy nodig het nie.
Drie tale:die webblad is beskikbaar is Afrikaans, Engels en Xhosa.
Dinamiese tuisblad: jy kan onmiddellik die nuutste tenders, nuusgebeure en gewildste inhoud sien.
Jy het meer beheer: die webwerf se aanpasbare uitleg beteken dit sal by die lettertipe en skermstellings wat jy verkies pas.
Skoon ontwerp, wynig oponthoud: die eenvoudig ontwerp en bladsye wat vinnig aflaai, sorg dat mens gou by die inligting wat jy nodig het, uitkom.
"Voetspore" wys waar jy jou op die webtuiste bevind, byvoorbeeld: Tuisblad > Onderwerpe > Verkiesings.
Elke afdeling van die werf het 'n opmerklike kleur.
Argief: al die inhoud word outomaties in die argief opgeneem sodat dit later maklik opgeroep kan word.
Menslike aspek: die webwerf word gesteun deur 'n span wat oorgehaal is om enige bykomende vrae te beantwoord. Bereik hulle deur e-pos waarop vinnig reageer sal word, of deur die inbeldiens of die instapsentrum.
Gesluit oor naweke en op publieke vakansiedae.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.R.11775.2.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die skool sal jou vra om skoolgeld te betaal. Die bedrag word bepaal op 'n openbare vergadering van die Skoolbeheerraad (SBR), wat elke jaar gehou moet word en waar ouers stem oor die bedrag skoolgeld wat betaal moet word. As jy egter nie die vereiste bedrag kan bekostig nie, of 'n verminderde bedrag kan betaal, kan jy 'n brief rig aan die SBR om gedeeltelike of volledige kwytskelding van skoolgeld te vra. Die SBR sal jou oor hulle besluit inlig. 'n Afskrif van die regulasies oor skoolgeld is by die skool beskikbaar. Die skool moet jou bystaan as jy hulp met jou aansoek vir kwytskelding nodig het.
Hoe appelleer ek teen die besluit van die SBR?
As ek vrystelling van skoolgeld het, kan my kind toegang tot die skool geweier word?
As daar kwytskelding van skoolgeld is, kan jou kind toegang tot enige skoolbedrywighede geweier word of kan uitslae teruggehou word?
Kan ek geldelike hulp met skoolgeld kry?
Hoe doen ek aansoek om toelaes waarvoor ek kwalifiseer?
Hoe appelleer ek teen die besluit van die SBR?
Jy kan by die Provinsiale Hoof van die Onderwysdepartement appèl aanteken. Hy of sy sal skriftelik die redes gee as kwytskelding nie aan jou toegestaan is nie.
As daar vasgestel word dat jy dit kan bekostig om die skoolgeld te betaal, en jy doen dit nie, sal regstappe teen jou ingestel word om te verseker dat jy enige uitstaande geld betaal.
As ek vrystelling van skoolgeld het, kan my kind toegang tot die skool geweier word?
Nee. Geen kind kan toelating tot 'n skool geweier word weens 'n ouer se onvermoë om skoolgeld te betaal nie.
As daar kwytskelding van skoolgeld is, kan jou kind toegang tot enige skoolbedrywighede geweier word of kan uitslae teruggehou word?
Nee. Die skool kan nie jou kind se uitslae terughou of hom of haar uitsluit uit enige onderwysbedrywigheid as jy nie die skoolgeld kan bekostig nie.
Kan ek geldelike hulp met skoolgeld kry?
Jy kan gedeeltelike of volledige kwytskelding van skoolgeld kry, gegrond op jou inkomste.
Jy kan jou inkomste verhoog deur toelaes te eis waarvoor jy kwalifiseer.
Die Kindersteuntoelae: Dit word gegee aan 'n primêre versorger wat die kind/kinders onder die ouderdom van sewe versorg. Die versorger kan die ma, pa, grootouer, familielid, vriend of ouer broer/suster wees.
Die Pleegkindtoelae: Dit is vir kinders wat by 'n persoon geplaas word wat nie die ouer is nie, soos die grootouer. 'n Hof moet die pleegverhouding bekragtig.
Hoe doen ek aansoek om toelaes waarvoor ek kwalifiseer?
Jy moet by die Maatskaplike Kantoor of jou naaste Landdroskantoor aansoek doen. Die amptenare sal vrae aan jou stel en op grond van jou antwoorde 'n vorm invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.R.11775.3.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe kan ek verkies word om ander ouers op die beheerraad te verteenwoordig?
Hoe kry ek inligting oor die verkiesingsproses?
Wat gebeur as ek nie verkies word tot die skoolbeheerraad nie?
Wie neem die besluite oor skoolsake?
Waar kan ek 'n beswaar indien teen 'n besluit of optrede?
n SBR is 'n struktuur wat die skool bestuur. Dit beklee 'n vertrouensposisie teenoor die skool. Dit bestaan uit die skoolhoof, verkose verteenwoordigers van onderwysers, nie-onderwyspersoneel, ouers en leerders, wat sekondêre skole betref. Die SBR kan ook mense in die gemeenskap kies wat spesiale vaardighede het om lede sonder stemreg van die SBR te wees.
Hoe kan ek verkies word om ander ouers op die beheerraad te verteenwoordig?
Jy kan ander ouers op 'n beheerraad verteenwoordig as jy genomineer word en as die ouers vir jou stem. Die SBR word verkies vir 'n tydperk van drie jaar. Jy kan in die volgende verkiesing staan. Sodra jou kind die skool verlaat, moet jy bedank, omdat jy nie langer enige regte op die SBR het nie. Ouers kan herverkies word solank hulle kinders in die skool het.
Hoe kry ek inligting oor die verkiesingsproses?
Die skoolhoof of SBR van die skool word deur die wet verplig om aan alle ouers inligting te verskaf oor die verkiesing van ouers tot die beheerraad. Jy behoort in elke SBR-verkiesing te stem.
Wat gebeur as ek nie verkies word tot die skoolbeheerraad nie?
Selfs as jy nie verkies word tot die skoolbeheerraad nie, behoort jy die skool se SBR te steun met hulle werk en jy moet reageer op geskrewe kennisgewings wat 'n reaksie vra.
Jy het die REG om betrokke te wees by die skoolsake deur vergaderings by te woon van ouers of ander vergaderings wat gereël word deur die skool, wat die SBR se Algemene Jaarvergadering insluit. Die skool moet jou minstens 30 dae kennis gee voor die vergadering gehou word. Op die vergadering moet die SBR hulle begroting en finansiële jaarverslag voorlê. Die skool moet minstens een keer per jaar 'n verslag oor hulle bedrywighede voorlê.
Jy het ook die REG om geraadpleeg te word deur die onderwysers of die skoolhoof oor die skoolbedrywighede van jou kind. Die skoolhoof en onderwysers by die skool moet jou betyds en gereeld inlig oor die welstand, gedrag, bywoning en leervordering van jou kind. Jy moet ook ingelig word en jou kind verteenwoordig by enige dissiplinêre stappe teen jou kind kragtens die skool se Gedragskode.
Wie neem die besluite oor skoolsake?
Die Hoof van die Provinsiale Onderwysdepartement neem, deur die skoolhoof, al die besluite oor onderwys in die skool. Jy behoort ingelig te word oor die besluite en het die reg tot inligting oor die skool en jou kind se onderwys. Jou skool moet ook 'n Gedragskode hê. Jy het die reg om geraadpleeg te word oor die voorbereiding en wysiging van die Gedragskode.
Waar kan ek 'n beswaar indien teen 'n besluit of optrede?
n lid van die verteenwoordigende raad van leerders, by die skoolbeheerraad; en, n skoolbeheerraadlid, by die LUR of Departementshoof.
<fn>GOV-ZA.R.11775.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Sal my kind nie benadeel word deur in 'n taal anders as Engels onderrig te word nie?
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Wat sê die Taal-in-Onderwysbeleid?
Die Departement se Taal-in-Onderwysbeleid moedig leerders aan om meer as een taal te leer. Dit moedig hulle ook aan om die taal te gebruik wat hulle die beste verstaan as taal van leer en onderrig. Hulle kan ander tale as vakke neem of ander tale byvoeg as tale van onderrig.
Sal my kind nie benadeel word deur onderrig te word in 'n taal anders as Engels nie?
Leer deur die huistaal in die eerste jare van formele skoolonderrig verseker dat die kind 'n goeie grondslag kry vir toekomstige onderwys, sowel as die aanleer van nuwe/ander tale.
Wie besluit oor die taal van leer en onderrig?
Die SBR moet besluit oor die taal van leer en onderrig wat in 'n skool gebruik word. Die taal wat gebruik word hang af van die voorkeur van die meerderheid leerders in 'n skool en die vermoë van die skool om onderwys te gee in die taal van voorkeur. Daarby moet die SBR aandui hoe hulle veeltaligheid in die skool sal aanmoedig.
Het my kind keuses oor die taal van leer en onderrig in 'n skool?
Elke leerder moet met registrasie aandui wat die voorkeur taal van leer en onderrig is. Enige van ons 11 tale mag aangedui word as die taal van leer en onderrig in 'n staatskool. Waar daar meer as 30 kinders is wat 'n spesifieke taal aanvra, moet die skool 'n poging aanwend om onderwys in daardie taal aan te bied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.R.11775.6.6.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.R.67928.5.5.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is 'n groot aanvraag na Wetenskap- en Ingenieurs-gegronde ondernemings. Daar is baie fondse en kontakte waar jou idee beoordeel kan word om te sien of dit ontwikkel kan word. Kry meer inligting oor die ingenieurs-, vervaardigings- en produkontwikkelingsektore here.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Rebateonandrefundthedutyonexport.2010-03-25.af.txt</fn>
Die doel van hierdie diens is om aansoek te doen om 'n korting op en terugbetaling van doeanereg op produkte wat ingevoer is vir die vervaardiging, verwerking, afwerking, toerusting of verpakking van produkte wat vir uitvoer bestem is.
n Permit is nodig om produkte in terme van hierdie bepaling in te voer. Doen daarvoor aansoek deur die aansoekvorm in te vul wat by die Internasionale Handelsadministrasiekommissie te kry is.
Kry meer inligting by die Internasionale Handelsadministrasiekommissie.
Laai aansoekvorm, 470.03/00.00/01.
Verskaf 'n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument.
Verskaf 'n gewaarmerkte afskrif van jou uitvoerpermit.
Dit kan die Departement van Handel en Nywerheid twee tot vier weke neem om terugvoer te gee oor 'n korting of terugbetaling.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Recognitionofcustomarymarriage.2010-03-25.af.txt</fn>
Om 'n gebruiklike huwelik as geldig te kan erken, moes hierdie huwelik voor 15 November 2000 gesluit gewees het.
Die huwelik moet ooreenkomstig die gewoontereg beding, gevier en voltrek wees.
Die eggenoot en sy eggenote moet altwee ouer as 18 jaar wees.
Die eggenoot en sy eggenote moet altwee tot die huwelik instem.
Die ouers van 'n minderjarige aanstaande eggenoot moet toestemming gee vir die huwelik. As jy nie ouers het nie, moet jou wettige voog toestemming gee. As die ouer of wettige voog nie toestemming kan gee nie, kan 'n Kommissaris van Kindersorg gevra word om toestemming te verleen. As een van die ouers, die wettige voog of die Kommissaris van Kindersorg toestemming weier, kan versoek om toestemming slegs 'n regter van die Hooggeregshof gerig word.
As een van die aanstaande eggenote reeds'n burgerlike huwelik gesluit het, kan 'n gewoontehuwelik nie voltrek word solank die burgerlike huwelik nog bestaan nie. 'n Soortgelyke voorwaarde geld ook vir gewoontehuwelike wat sedert 1 Desember 1988 voltrek is.
Hoewel daar geen beperking is op die getal gewoontehuwelike wat 'n man mag sluit nie, mag geen verdere gewoontehuwelike voltrek word voordat hy 'n hofbevel by die Hooggeregshof verkry het wat sy huweliksgoederestelsel reguleer nie.
Gaan jou huwelikstatus aanlyn na.
Vul aansoekvorm BI-32 in by enige kantoor van Binnelandse Sake in. Doen by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie aansoek as jy in die buiteland is.
n Onverkorte huweliksertifikaat, of 'n reproduksie van die betrokke register, of 'n reproduksie van enige ondersteunende dokumentasie wat met die register verband hou, word saam met verifikasie van inligting uit die huweliksregister uitgereik.
n Verkorte huweliksertifikaat word uitgereik mits daar by registrasie van die huwelik geen uitstaande fooie vir die uitreik van voorgeskrewe sertifikate uitstaande is nie.
Verkorte huweliksertifikaat: Dit word onmiddelik uitgereik.
Onverkorte huweliksertifikaat: Dit neem ses tot agt weke om uit te reik.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Refundlicencefees.2010-03-25.af.txt</fn>
Die eienaar van 'n motorvoertuig wat gesteel is, wat glad nie meer gebruik kan word nie of wat geskrap is, kan aansoek doen om die terugbetaling van geld wat betaal is vir die voertuiglisensie van sodanige motorvoertuig.
Die aansoek om terugbetaling moet binne drie maande nadat die diefstal aangemeld, die motor permanent onklaar geraak het, of die motor geskrap is geskied.
Let wel: 'n Bedrag van minder as R30 word nie terugbetaal nie.
Toon jou identiteitsdokument.
Voorsien 'n beëdigde verklaring wat bevestig dat die motorvoertuig gesteel is of permanent onklaar geraak het, of voorsien 'n sertifikaat dat die motor geskrap is.
Die aansoek word op dieselfde dag verwerk. As gevolg van interne ouditprosedures sal jy egter 'n paar dae moet wag voordat jou geld uitbetaal word.
Die diens is gratis.
Vul in aansoek vorm by die toetssentrum.
<fn>GOV-ZA. RegFishVessel.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Visvaartuig is 'n boot of skip wat gebruik word of uitgerus is vir die bestuur, oes en benutting van lewende seewaterbronne, of vir die ondersteuning van verwante aktiwiteite. Dit sluit enige vaartuig in wat een of meer vaartuie ter see bystaan in die uitvoering van enige toelaatbare aktiwiteit wat aan visvangs verwant is, insluitende - maar nie beperk nie tot - voorbereiding, bevoorrading, berging, verkoeling, vervoer en verwerking. Die South African Maritime Safety Authority en die Departement van Omgewingsake en Toerisme moet die visvaartuig goedkeur.
Geen visvaartuie sal geregistreer word sonder visvangsregte en 'n permit om die vaartuig by visvangsaktiwiteite te betrek nie.
Reël dat die visvaartuig 'n SAMSA-seewaardigheidstoets ondergaan, waarna SAMSA moontlik 'n veiligheidsertifikaat sal uitreik. Hierdie sertifikaat moet by jou aansoek om registrasie aangeheg word.
Vul die vorm in hoofletters en drukskrif in, en verskaf 'n geskrewe motivering waar nodig.
die vaartuig se naam die eienaar van die vaartuig se naam en besonderhede die vaartuig se lengte die vaartuig se perdekrag en kapasiteit die vlagstaat waaronder die vaartuig tans geregistreer is die veiligheidsertifikaat wat deur die South African Maritime Safety Authority uitgereik is.
Dien bewys van jou visvangsreg in. As jy nie 'n visvangsreg hou nie, moet jy die kontrak indien wat jy met die vaartuigeienaar gesluit het om toestemming vir die gebruik van daardie vaartuig te verkry.
Dui aan in watter visvangsektor die vaartuig ontplooi gaan word, en vir hoe lank.
As die aansoek korrek ingedien is, kan dit drie of meer werksdae neem om te verwerk.
<fn>GOV-ZA. RegisterBargainCouncil.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Bedingingsraad hanteer kollektiewe ooreenkomste, los arbeidsgeskille op, bring bepaalde skemas tot stand en lewer kommentaar op arbeidsbeleid en -wette.
Vakbonde en werkgewersorganisasies mag aansoek doen om bedingingsrade te vorm.
Vir meer inligting, besoek die Departement van Arbeid.
Doen by die Registrateur van Arbeidsverhoudinge van die Departement van Arbeid aansoek om 'n bedingingsraad te stig.
Drie afskrifte van die bedingingsraad se grondwet.
Die notule van die vergadering waarop die vakbonde en werkgewersorganisasies ooreengekom het om 'n bedingingsraad te stig.
Enige ander toepaslike inligting.
Dit kan tot 60 dae neem om die aansoek te verwerk.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. RegisterTradeUnion.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Vakbond is 'n organisasie van werkers wat die belange van sy lede in sake soos lone en werksomstandighede bevorder en beskerm, veral deur middel van onderhandelinge met werkgewers.
Die registrasie van vakbonde val binne die raamwerk van werksaamhede van die Registrateur van Arbeidsverhoudinge.
Die Sekretaris en Voorsitter moet elke afskrif onderteken om te bewys dat dit ware afskrifte is.
Kry meer inligting op die webwerf van die Departement van Arbeid.
Vul twee afskrifte van die aansoekvorm in.
Heg drie afskrifte van die vakbond se grondwet by die aansoekvorm aan wat aan die Registrateur gestuur word.
Die Sekretaris en Voorsitter moet elke afskrif onderteken om te bewys dat dit ware afskrifte is.
Pos of faks die aansoek aan die Registrateur van Arbeidsverhoudinge.
Dit kan tot 30 dae duur om 'n vakbond te registreer.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Registeracopyright.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Outeursreg is die reg om jou werk te beskerm, ongeag of jou werk in geskrewe of gedrukte vorm, 'n rekenaarprogram, artistieke werk, materiaal vir uitsending, musiek, 'n rolprent of video is.
Beskerm beteken om te verhinder dat ander mense jou werk of materiaal kopieer of reproduseer en dit gebruik om self finansieel daaruit wins te maak. Outeursreg word deur die Wet op Outeursreg, 1978 gereël.
As jy 'n oorspronklike idee bedink het, kan jy nie outeursreg daarop uitneem nie. Jou oorspronklike idee moet eers in 'n fisiese vorm omskep word, soos 'n boek, 'n kaartjie, 'n CD, 'n skildery, 'n foto, 'n toneelstuk of 'n rolprent.
Iemand wat 'n werk geskryf, gedruk, gepubliseer, opgevoer, gebeeldhou, geskilder, verfilm of opgeneem het, is gewoonlik outomaties die besitter van die outeursreg in daardie werk. Wanneer iemand egter 'n sekere stuk werk in opdrag lewer en daarvoor betaal word, behoort die outeursreg soms aan die werkgewer of opdraggewer.
In die meeste gevalle is dit nie nodig om formeel om outeursreg aansoek te doen nie.
Jy vestig outeursreg deur die woorde "kopiereg" of "outeursreg voorbehou" of "kopiereg Smith 2002" of die kopieregsimbool, die naam en die jaar by die werk of teks te voeg.
Jy kan outeursreg in Suid-Afrika bekom indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is of indien jou werk in Suid-Afrika geproduseer is. Indien jy nie 'n Suid-Afrikaanse burger is nie, kan jy 'n outeursreg bekom indien die ander land lid is van die Bern-konvensie. Die Bern-konvensie is 'n internasionale ooreenkoms oor outeursreg ingevolge waarvan die lidlande mekaar wedersyds beskerming van outeursregte beloof.
Om 'n outeursreg te vestig in rolprente en video's wat vir kommersiële doeleindes gemaak is, moet jy formeel daarvoor aansoek doen. Die dokumente wat vir hierdie aansoek nodig is, is gratis by die Outeursregkantoor te kry.
Outeursreg verleen "eienaarskap" van die betrokke materiaal en beheer die kommersiële gebruik daarvan. Die mees algemene outeursregsimbool is ©.
Kry meer inligting by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Tree met die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom in verbinding.
Nadat ses maande verloop het, word 'n formele ondersoek gedoen. Outeursreg word gewoonlik in die sewende maand toegestaan.
<fn>GOV-ZA. Registeradesign.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n "Ontwerp" het 'n vorm en eienskappe wat 'n lus is vir die oog. Sommige ontwerpe word gemaak om 'n spesifieke funksie te vervul, terwyl ander 'n suiwer estetiese oogmerk het.
Ontwerp het dus te make met die vorm, formaat, voorkoms, patroon, versiering en struktuur van 'n produk of artikel. Die ontwerp van 'n ring word byvoorbeeld gewoonlik deur estetiese eienskappe bepaal.
n besonder mooi vorm, struktuur of versiering hê; en moet by wyse van 'n nywerheidsproses geskep kan word.
sy vorm of struktuur moet bepaal wees deur die doel waarvoor dit ontwerp is; en dit moet by wyse van 'n nywerheidsproses geskep kan word.
Estetiese ontwerpe word vir 15 jaar beskerm en funksionele ontwerpe vir 10 jaar.
Hoewel dit nie verpligtend is om 'n omvattende soektog te doen om seker te maak dat die ontwerp oorspronklik is en nie alreeds voorheen geregistreer is nie, is dit tog wenslik om dit te doen voor jy om registrasie aansoek doen. So 'n soektog kan by die Ontwerpregistrasiekantoor in Pretoria gedoen word. Dit moet óf persoonlik óf deur 'n agent gedoen word.
Sodra die ontwerp as nuut aanvaar en geregistreer is, sal jy 'n ontwerpsertifikaat ontvang.
n Ontwerp se registrasie moet driejaarliks hernu word.
Kry meer inligting by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Tree met die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom in verbinding.
Vul 'n ontwerpaansoekvorm in.
Dien 'n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument in.
Na verloop van ses maande word 'n formele ondersoek gedoen. Die ontwerp word gewoonlik in die sewende maand geregistreer.
<fn>GOV-ZA. Registeralateregistrationsbirth.2010-03-25.af.txt</fn>
Laat registrasie van 'n geboorte vind plaas wanneer 'n persoon se geboorte meer as 'n jaar na die geboorte eers geregistreer word.
Vul aansoekvorm BI-24/1 in vir 'n geboorte wat meer as 'n jaar, maar minder as 15 jaar na die geboorte geregistreer word.
Vul aansoekvorm BI-24/15 in vir 'n geboorte wat na 15 jaar eers geregistreer word.
Vul die beëdigde verklaring in.
Dien 'n kopie van die moeder se identiteitsdokument in as die ouers nie getroud is nie en die vader nie vaderskap erken nie. As die ouers ongetroud is, maar die biologiese vader wel vaderskap erken, moet kopieë van altwee ouers se identiteitsdokumente ingedien word.
Anders moet 'n sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar die kind gebore is, ingedien word. Die sertifikaat moet deur die persoon in bevel onderteken wees en die inrigting se amptelike naam en datumstempel bevat.
Dien bevestiging in van die kind se persoonlike besonderhede soos dit in die skoolregister opgeneem is. Jy kan ook 'n skoolsertifikaat indien wat onderteken is deur die skoolhoof van die eerste skool wat die kind bygewoon het. Die bevestiging, op 'n amptelike briefhoof met die skool se datumstempel op, moet ook die skoolhoof se persoonlike besonderhede bevat.
Dien die kind se doopsertifikaat in indien dit binne vyf jaar sedert die geboorte uitgereik is.
As die ouers nie beskikbaar is nie kan 'n nabye familielid wat minstens tien jaar ouer as die kind is en die kind se geboortebesonderhede ken die kind se status en identiteit bevestig.
Dien 'n verklaring in van 'n persoon wat die aansoeker se ouers persoonlik geken het.
Dit neem drie tot ses maande om 'n aansoek te verwerk.
Hierdie diens is gratis.
Let wel: Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie. Tree asseblief met jou naaste departementele kantoor in verbinding.
<fn>GOV-ZA. Registerandlicence.2010-03-25.af.txt</fn>
Motorvoertuie waarvan die lisensie opgeskort is omdat dit ongelisensieerd, geskrap of gesteel was of wat herbou of verander is, moet opnuut gelisensieer word. Dit geld ook as die motor van eienaar verwissel het of as iemand die motorvoertuig uit 'n bestorwe boedel bekom het.
Die motorvoertuiglisensie bly 12 maande lank geldig.
Tree met jou naaste verkeerskantoor in verbinding.
Vul 'n aansoekvorm by jou plaaslike registrasie-owerheid in.
n Aanvaarbare identiteitsdokument die voertuig se padwaardigheidsertifikaat, wat by 'n motorvoertuigtoetsstasie verkry kan word n Klaringsertifikaat van die Suid-Afrikaanse Polisiediens n Magtigingsbrief, wat by die SABS verkry kan word heg die oorledene se doodsertifikaat aan.
Betaal die verlangde fooi.
Let wel: Agterstallige fooie moet betaal word vir motorvoertuie waarvan die lisensie verval het of nie hernu is nie.
Die aansoek word dieselfde dag nog verwerk.
<fn>GOV-ZA. Registeranexternalcompany.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Buitelandse organisasie buite Suid-Afrika wat in Suid-Afrika sake wil doen, kan om 'n permit as eksterne maatskappy aansoek doen. 'n Eksterne maatskappy is in 'n ander land geregistreer, maar wil ook graag 'n maatskappy in Suid-Afrika vestig.
Omdat verskeie prosesse binne die algehele registrasieproses deurloop moet word, is dit raadsaam om van Suid-Afrikaanse prokureurs se dienste gebruik te maak.
Nader 'n regspraktisyn in Suid-Afrika, aangesien die Maatskappywet, 1973 vereis dat sekere sake waaraan die maatskappy sal moet voldoen deur 'n persoon in die regsprofessie hanteer moet word.
Neem kennis dat alle dokumente slegs met pikswart permanente ink ingevul mag word.
Tree met die Departement van Handel en Nywerheid in verbinding.
Vul die aansoekvorms in wat onder die opskrif "Vorms om in te vul " hieronder gelys is.
Verskaf gewaarmerke afskrifte van die identiteitsdokumente of geldige paspoorte van almal wat by betrokke is by die maatskappy wat geregistreer gaan word.
Die dokumente moet vergesel wees van die maatskappy se statute en akte van oprigting in boekvorm, en elke bladsy moet deur 'n notaris in die land van herkoms gesertifiseer wees.
Dit kan vyf dae neem om die registrasie af te handel.
<fn>GOV-ZA. Registerapersonalisednumberplate.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Verpersoonlikte registrasienommer is een waarin persone hulle naam of hulle organisasie se naam as hulle motorregistrasienommer gebruik. Individue en organisasies kan om 'n verpersoonlikte registrasienommer aansoek doen. Die verpersoonlikte registrasienommer word op dieselfde manier as die gewone registrasienommer vertoon. 'n Verpersoonlikte registrasienommer word die eiendom van die persoon in wie se naam die nommer geregistreer is.
n Verpersoonlikte nommerplaat moet voldoen aan dieselfde vereistes as wat vir 'n gewone nommerplaat geld.
Tree met jou naaste verkeerskantoor in verbinding.
Vul 'n aansoekvorm by jou naaste registrasie-owerheid in.
Dien 'n gewaarmerkte afskrif van 'n aanvaarbare identiteitsdokument en 'n afskrif van die motorvoertuig se registrasiesertifikaat in.
Betaal die verlangde fooi.
Die aansoek word dieselfde dag nog verwerk.
<fn>GOV-ZA. Registeraprivatecompany.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Privaat maatskappy is 'n ondernemingsentiteit wat deur aandeelhouers besit word, en hulle aandele mag nie aan die publiek verkoop word nie. Volgens die Maatskappywet, 1973, moet 'n privaat maatskappy minstens een en tot 50 aandeelhouers hê. Daar word dikwels na aandeelhouers as die direkteure van die maatskappy verwys.
Die status van Eiendoms Beperk of "" word aan geregistreerde privaat maatskappye verleen.
Die registrasieproses vir 'n openbare of privaat maatskappy is omvangryk. Omdat die prosedure so ingewikkeld is, moet daar tydens die registrasieproses van prokureurs se dienste gebruik gemaak word.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Dit kan vyf dae neem om 'n privaat maatskappy te registreer.
<fn>GOV-ZA. Registerasaciproagent.2010-03-25.af.txt</fn>
Almal wat gereeld met die Registrateur van Maatskappye en Beslote Korporasies skakel of moet skakel, behoort as 'n CIPRO-agent te registreer. As jy reeds voorheen geregistreer het, hoef jy dit nie weer te doen nie, want jou registrasie as agent sal geheraktiveer word en jy sal nie jou agentkode verloor nie.
Om te registreer, moet jy 'n terugbetaalbare deposito in CIPRO se rekening inbetaal. Nadat ontvangs van jou registrasie bevestig is, sal die rekening geaktiveer word, en kan jy dit gebruik. Om die sertifikaat van 'n geregistreerde maatskappy of beslote korporasie te bekyk en te druk, kos R30 per sertifikaat. Hierdie koste word weerspieël in 'n depositorekening wat aan jou agentkode gekoppel is, en wat gebruik word om jou outomaties aan die einde van die maand te faktureer.
Verskaf 'n afskrif van jou identiteitsdokument.
Daar is geen regsraamwerk vir hierdie diens nie.
Jou aansoek sal dieselfde dag nog verwerk word.
Dit kos R30 per sertifikaat om die sertifikaat van 'n geregistreerde maatskappy of beslote korporasie te bekyk en te druk.
<fn>GOV-ZA. Registerasaprofessionalnaturalscientist.2010-03-25.af.txt</fn>
Individue wat as natuurwetenskaplikes wil praktiseer moet by die Suid-Afrikaanse Raad vir Natuurwetenskaplike Professies registreer. Die Raad streef daarna om die beoefening van natuurwetenskaplike professies in Suid-Afrika te bevorder beheer uit te oefen oor die standaard of professionele gedrag van professionele natuurwetenskaplikes, kandidaat natuurwetenskaplikes en/of gesertifiseerde natuurwetenskaplikes die standaard van onderwys en opleiding te monitor, en erkenning te verleen aan onderwys en opleiding wat 'n voorvereiste is vir registrasie ooreenkomstig die Academy of Science of South Africa Act, 2001.
Diegene wat nie geregistreer is nie mag nie werk doen wat vir geregistreerde mense bedoel is nie.
Hoekom moet jy registreer?
om professionele werk te onderneem.
om die amptelike benaming en titel 'natuurwetenskaplike' te gebruik of om die voorgeskrewe afkorting agteraan jou naam te skryf om as konsultant op te tree.
om professionele status te geniet en om te deel in die voordele wat finansiële instellings bied.
om die ondersteuning van SARNAP te geniet as onbevooroordeelde waarborg van bevoegdheid.
om jou beroep te beskerm en uit te bou.
Wat is die vereistes vir registrasie?
Vul 'n aansoekvorm in wat by die Raad beskikbaar is.
Sluit die voorgeskrewe registrasiefooi by jou aansoek in.
Die Raad sal jou registreer en 'n registrasiesertifikaat uitreik mits dit tevrede is dat jy oor al die betrokke akademiese kwalifikasies en ondervinding beskik soos die Raad bepaal.
Die betrokke komitee van die SARNAP Professionele Adviserende Komitee sal 'n paneel van minstens twee mense aanwys om 'n persoonlike onderhoud met jou te voer.
Die betrokke PAK moet alle aansoeke evalueer voordat SARNAP se Registrasiekomitee dit goedkeur en die volle Raad dit bekragtig.
Die uitslag van die evaluering sal eers na afloop van die Raadsvergadering bekendgemaak word.
indien die aansoeker sedert die inwerkingtreding van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, in die Republiek of elders aan 'n misdryf skuldig bevind is en tot 'n tydperk van meer as drie maande of 'n gelykwaardige boete gevonnis is indien die Hoërhof bevind het dat die aansoeker geestelik versteurd is of aan 'n geestesafwyking ly, of indien hy of sy ingevolge die Wet op Geestesgesondheid, 2002 aangehou is indien die registrasie van die aansoeker opgeskort is as gevolg van enige straf wat hy of sy ingevolge hierdie Wet opgelê is indien die aansoeker weens onbehoorlike gedrag uit 'n vertrouensposisie ontslaan is indien die aansoeker 'n ongerehabiliteerde insolvent is wie se insolvensie die gevolg is van nalatigheid of onbevoegdheid in die uitvoering van werk op dieselfde gebied as die kategorie waarvoor hy of sy aansoek doen.
Die Raad sal jou skriftelik in kennis stel indien jou aansoek om registrasie nie geslaag het nie.
Jy mag binne 30 dae van so 'n Raadsbesluit appèl aanteken.
Jy moet minstens drie maande voor die verstryking van jou registrasie om hernuwing daarvan aansoek doen.
Die registrasie sal binne ses tot agt weke afgehandel word afhangende van die indiening van die vereiste dokumentasie.
Vir elektroniese bank en regstreekse deposito's: Gebruik asseblief jou voorletters en van om jou betaling op ons bankstaat te identifiseer en faks betalingsbewys asook die eerste bladsy van jou aansoekvorm aan 841 1057.
<fn>GOV-ZA. Registeratrademark.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Handelsmerk is 'n handelsnaam, 'n slagspreuk of 'n logo. Dit identifiseer die dienste of produkte van een persoon en maak hulle onderskeibaar van die dienste of goedere van 'n ander.
n Spesifieke fatsoen: Die Coca-Cola-bottel n Handelsnaam is dus 'n woord of 'n kombinasie van woorde . 'n Slagspreuk is 'n kort frase of 'n sin, en 'n logo is 'n onderskeibare prent of simbool. Dit verskaf 'n eiesoortige, onderskeibare identiteit in die mark en kan op produkte én dienste van toepassing wees.
Sodra 'n handelsmerk geregistreer is, mag niemand anders hierdie handelsmerk of 'n soortgelyke een gebruik nie. Indien dit wel gebeur, kan dit tot regsoptrede aanleiding gee. Daar was al opsienbarende hofsake hieroor in Suid-Afrika, soos toe die Amerikaanse kitskosgroep MacDonalds 'n Suid-Afrikaanse kitskosonderneming gedagvaar het omdat hy 'n "M" soortgelyk aan MacDonalds s'n gebruik het.
Kry meer inligting by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Tree met die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom in verbinding.
Kry vorm TM1 en vul dit in drievoud in. Twee afskrifte is vir kantoorgebruik, en die derde een moet jy bewaar as jou bewys dat jy aansoek gedoen het.
Betaal die registrasiefooi vooruit of wanneer jy jou aansoek indien.
Om te bepaal in watter klasgroep jou goedere of dienste ingedeel word, raadpleeg Nice Classification - 8th edition of besoek ons kantoor in Pretoria.
Vul die klasgroep in veld 51 van vorm TM1 in.
Sleutel in veld 57 van vorm TM1 'n volledige lys in van al die goedere of dienste waarvoor jy die handelsmerk wil gebruik.
Maak doodseker dat jy nie goedere of dienste wat in verskillende klasse val in een enkele aansoek om 'n handelsmerk ingesluit nie. As jy dit doen, sal jy jou aansoek eers moet wysig om slegs die produkte of dienste in te sluit wat in daardie klas val. Vir die goedere of dienste wat in 'n ander klas val, sal jy dan opnuut 'n afsonderlike aansoek moet indien.
Vul in veld 74 op vorm TM1 die adres in waarby jy alle mededelings van die Handelsmerkkantoor wil ontvang. Indien hierdie adres verander, moet jy die Departement dadelik laat weet deur die veld "Wysiging van adres vir diens"/"A change of address for service" op vorm TM2 in te vul.
Sodra jou aansoek aan al die formele vereistes voldoen, sal 'n aansoekdatum en -nommer Engels: application number aan jou toegewys word. Alle verdere korrespondensie met die kantoor moet daardie nommer bevat. Ofskoon dit 18 maande neem om 'n handelsmerk te registreer, mag jy jou aansoeknommer gebruik sodra jy hom ontvang.
Indien jou handelsmerk onvoorwaardelik aanvaar word, moet jy dit adverteer in die Patentejoernaal, wat maandeliks deur die Staatsdrukker uitgegee word.
Daarna word die publiek drie maande kans gegee om beswaar aan te teken.
Indien 'n beswaar ontvang word, sal die Registrateur van Handelsmerke 'n beregtigingsverhoor reël waarby die aansoeker en die beswaarmaker teenwoordig moet wees.
Skakel die Departement van Handel en Nywerheid se Kliëntesorgsentrum by 0861 84 33 84.
Betaal by die bank in, en vermeld jou klantkode.
Dit kan tot twee jaar duur om die handelsmerkregistrasie af te handel.
<fn>GOV-ZA. Registeravehicletestingcentre.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Motorvoertuigtoetsstasie is 'n sentrum wat motorvoertuie toets en padwaardigheidsertifikate uitreik. Daar is sowel private as openbare motorvoertuigtoetsstasies. Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voor hulle padwaardigheidsertifikate mag uitreik. By ontvangs van 'n aansoek sal die provinsiale Departement van Vervoer 'n inspekteur stuur om die betrokke toetsstasie te evalueer om vas te stel of dit voldoen aan die peil van tegniese bekwaamheid wat in fyn besonderhede in die SABS se Praktykkode uiteengesit is.
Tegniese bekwaamheid verwys na die fasiliteite wat by die toetsstasie gebruik gaan word en die opleiding wat die mense ondergaan het wat die motorvoertuie gaan ondersoek.
Geregistreerde toetsstasies mag motorvoertuie slegs ondersoek en toets in ooreenstemming met die gradering wat hulle behaal het.
As jy 'n privaat motorvoertuigtoetsstasie wil registreer, kan jy meer inligting by jou naaste registrasieowerheid bekom.
Vul 'n aansoekvorm by jou naaste plaaslike verkeerskantoor in.
Dien 'n aanvaarbare identiteitsdokument van die aansoeker en die verteenwoordiger van die bestuur in.
Dien enige ander dokumente in wat deur die LUR vereis word.
Betaal die verskuldigde fooi.
Dit kan ses maande duur om die registrasie af te handel.
<fn>GOV-ZA. Registerdrivinglicencetestingcentre.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Aansoek om die registrasie van 'n bestuurslisensietoetssentrum moet op die voorgeskrewe vorm ingedien word. 'n Verteenwoordiger van die bestuur en die bestuurslisensietoetsbeamptes se name moet op hierdie vorm verstrek word.
Die Lid van die Uitvoerende Raad vir Vervoer in die provinsie waarin aansoek gedoen word, sal inspekteurs stuur om die fasiliteite te inspekteer en om aan te beveel watter gradering aan daardie bestuurslisensietoetssentrum toegeken moet word.
Indien die LUR tevrede is met die evaluering, sal hy of sy die bestuurslisensietoetssentrum gradeer, die besonderhede van die sentrum in die register van bestuurslisensietoetssentrums aanteken, en 'n registrasiesertifikaat aan die aansoeker uitreik.
Tree met jou provinsiale Departement van Vervoer in verbinding.
Dit kan ses maande neem om 'n sentrum te registreer.
<fn>GOV-ZA. Registerimportagentanimalgeneticmaterial.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Invoeragent met 'n permit vir die invoer van genetiese materiaal wat van van diere afkomstig is, moet by die Registrateur: Diereverbetering geregistreer wees voordat hy of sy genetiese materiaal van dierlike oorsprong, soos embrio's, eierselle of semen, na Suid-Afrika mag invoer.
die fasiliteit moet al die voorgeskrewe toerusting vir die hantering van dierlike genetiese materiaal besit die laboratorium en doeaneklaringsfasiliteit moet aan die minimum voorgeskrewe standaarde voldoen die werknemers moet vaardig wees met die hantering van semen.
Laai die aansoekvorm af en vul dit volledig in tweevoud in. Jy kan die vorm ook by die Registrateur: Diereverbetering aanvra.
Onvolledige aansoeke sal aan die aansoeker terugbesorg word.
Laat die aansoek waarmerk deur 'n veearts wat deur die Suid-Afrikaanse Veeartseny-owerheid daartoe gemagtig is.
Dien die juiste fooi saam met elke aansoek in.
Maak tjeks en posorders uit aan: Direkteur-generaal: Landbou.
Dit kan 30 dae neem om die aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Registeringanonprofit.2010-03-25.af.txt</fn>
Organisasies sonder winsoogmerk is maatskappye wat geregistreer is om dienste te lewer of om gemeenskapsbelange te bevorder. Hulle doel is nie om wins te maak of op grond van hulle wins beoordeel te word nie. Die meeste nieregeringsorganisasies , godsdienstige en welsynsorganisasies val in hierdie kategorie.
Organisasies sonder winsoogmerk lewer gewoonlik dienste aan verskeie gemeenskappe. Hulle is byvoorbeeld betrokke by voedingskemas vir kinders, die versorging van vigswesies, of is godsdienstige organisasies. Indien geld oorbly nadat hulle bedryfskoste betaal is, gebruik hulle dit om hulle dienste uit te brei.
Hierdie organisasies word dikwels deur donasies van plaaslike en buitelandse organisasies befonds, en hulle is ingevolge Artikel 21 van die Maatskappywet, 1973 geregistreer. 'n Artikel 21-maatskappy moet minstens sewe lede en minstens twee direkteure hê.
Omdat die registrasie van 'n organisasie sonder winsoogmerk ingewikkeld is, word aanbeveel dat 'n prokureur se dienste daarvoor bekom moet word. Die akte van oprigting en statute van 'n maatskappy moet saamgestel en aangepas word vir 'n maatskappy sonder aandelekapitaal en deur 'n notaris, wat 'n professionele regspraktisyn is, gesertifiseer word.
Kry meer inligting by die Departement van Handel en Nywerheid.
Tree met die Departement van Handel en Nywerheid in verbinding.
Vul die stel aansoekvorms in wat by die Departement van Handel en Nywerheid te kry is.
Dit sal ongeveer vyf dae neem om jou aansoek te verwerk.
<fn>GOV-ZA. Registerlandforkeepingbuffalo.2010-03-25.af.txt</fn>
Persone wat buffels wil aanhou, moet eers hulle grond by die Departement van Landbou registreer.
Laai die elektroniese vorm af en vul dit in drukskrif in. Die vorm is ook by die plaaslike staatsveearts te kry.
Vra die plaaslike staatsveearts om die grond en heinings te inspekteer en die siektestatus van die buffels te bevestig.
Die hoof van veeartsenydienste in die provinsie moet getuig dat daar genoeg hulpbronne beskikbaar is om toestande op die plaas op 'n gereelde basis te kontroleer, dat alle beweging van buffels na die plaas toe en van die plaas af toepaslik hanteer kan word dat dit moontlik sal wees om ongerymdhede dadelik op te volg.
n Amptelike sertifikaat van voldoende omheining, wat deur die natuurbewaringsowerheid uitgereik n Kopie van 'n kaart wat die presiese omvang van die grond waarvoor aansoek gedoen word, aandui.
Die tydsduur vir die goedkeuring van 'n aansoek verskil van provinsie tot provinsie. Sodra die aansoek goedgekeur is, word dit na die nasionale Departement van Landbou gestuur.
Amptenare by die nasionale departement ken 'n amptelike registrasienommer toe, teken die inligting in die nasionale buffelregister aan en druk 'n registrasiesertifikaat vir die grondeienaar. Hierdie proses kan tien werksdae duur.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Registertovote.2010-03-25.af.txt</fn>
Om in die nasionale, provinsiale of munisipale verkiesing te mag stem, moet jy in die kiesafdeling waar jy woon, registreer. Dit is veral vir die munisipale verkiesing belangrik, aangesien jy slegs in die kiesafdeling waar jy geregistreer is, mag stem. Sodra jy geregistreer het en jou besonderhede in die bevolkingsregister nagegaan is, sal jou naam op die nasionale gemeenskaplike kieserslys geplaas word.
n Suid-Afrikaanse burger wees minstens 16 jaar oud wees oor 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument beskik.
Die kiesersrol vir 'n verkiesing sluit op die dag waarop die verkiesingsdatum vir daardie spesifieke verkiesing in die Staatskoerant geproklameer is.
Gaan registreer tydens die algemene registrasie van kiesers persoonlik by die stempunt in die kiesafdeling waar jy woon.
Registreer enige tyd gedurende werksure by jou plaaslike Onafhanklike Verkiesingskommissie.
Neem jou ID saam.
Vul die betrokke aansoekvorm in.
Die registrasiebeampte sal 'n plakker met die kiesafdeling se nommer in jou ID-boekie plak.
Jou aansoek om registrasie sal dadelik verwerk word.
Die diens is gratis.
Vorms is by registrasiekantore te kry.
<fn>GOV-ZA. Registerwateruse.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle watergebruikers wat nie hulle water van 'n diensverskaffer, plaaslike owerheid, waterraad, besproeiingsraad, regeringswaterskema of ander grootmaatverskaffer ontvang nie, moet hulle waterverbruik by die Departement van Waterwese en Bosbou registreer. Hierdie verbruikers moet water gebruik vir besproeiing mynboudoeleindes nywerheidsgebruik voerkrale enige ander gebruik soos aangedui in die algemene magtiging ingevolge Artikel 39 van die Nasionale Waterwet, 1998.
storting van afval of water wat afval bevat herleiding van riviere en strome of veranderings aan beddings of walle of eienskappe van 'n waterroete.
Opgaar - enige persoon of instansie wat water vir enige doel opgaar , afloop, grondwater of fonteinvloei van meer as 10 000 kubieke meter of indien die watergebied 1 hektaar oorskry op grond wat besit of bewoon word deur daardie persoon of liggaam wat nie 'n permit of toestemming het nie.
Stroomvloeivermindering - alle bebossing vir kommersiële doeleindes, insluitende gemeenskapsbosbou vir kommersiële gewin wat van voor 1972 af bedryf word, moet geregistreer word. Boseienaars met permitte ingevolge die Forestry Act, 1998 hoef nie weer te registreer nie aangesien die Departement ingevulde registrasiedokumente vir hulle sal aanstuur. Hierdie dokumente moet gewysig word indien nodig, en onderteken word voordat dit na die Departement teruggestuur word.
Enige verbruik deur plaaslike owerhede en ander grootmaatverbruikers met hulle eie waterbronne en suiweringswerke.
Beheerde aktiwiteite soos besproeiing met afvalwater, kragopwekking met behulp van water, atmosferiese wysiging of kunsmatige aanvulling van 'n waterdraer.
Bepaal die korrekte waterverbruik.
Tree met jou naaste streekskantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou in verbinding.
Vul die nodige vorms in. 'n Streeksbeampte sal jou daarmee help.
die aansoeker se besonderhede die eiendom waar die waterverbruik plaasvind die eienaar van die eiendom se besonderhede n verklaring deur die aansoeker n verklaring deur die eienaar van die eiendom inligting vir rekeninge n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument n gewaarmerkte afskrif van die transportakte n gewaarmerkte afskrif van die huurooreenkoms nakoming van alle vereistes vir die verskillende dienste waarvoor aansoek gedoen word.
Die registrasieproses duur een maand lank.
Aansoekvorms is by die streekskantoor van die DWB te kry.
<fn>GOV-ZA. Registrationasaprofessionalnaturalscientist.2010-03-25.af.txt</fn>
Individue wat as natuurwetenskaplikes wil praktiseer moet by die Suid-Afrikaanse Raad vir Natuurwetenskaplike Professies registreer.
die beoefening van natuurwetenskaplike professies in Suid-Afrika te bevorder beheer uit te oefen oor die standaard of professionele gedrag van professionele natuurwetenskaplikes, kandidaat natuurwetenskaplikes en/of gesertifiseerde natuurwetenskaplikes die standaard van onderwys en opleiding te monitor, en om erkenning te verleen aan onderwys en opleiding wat 'n voorvereiste is vir registrasie ooreenkomstig die Academy of Science of South Africa Act, 2001.
Diegene wat nie geregistreer is nie mag nie werk doen wat vir geregistreerde mense bedoel is nie.
Hoekom moet jy registreer?
Om professionele werk te onderneem.
Om as konsultant op te tree.
Om professionele status te geniet en om te deel in die voordele wat finansiële instellings bied.
Om die ondersteuning van SARNAP te geniet as onbevooroordeelde waarborg van bevoegdheid.
Om jou beroep te beskerm en uit te bou.
Iemand wat as 'n Professionele Natuurwetenskaplike op die gebied van die Forensiese Wetenskap wil registreer moet oor 'n vierjarige B. Sc., B. Sc. Hons. of B. Tech. in die natuurwetenskappe beskik.
moet op minstens twee van die toepaslike vlak-1 basiese natuurwetenskaplike vakke soos fisika, chemie, wiskunde en/of biologie gebaseer wees, en minstens 50% van die vakke in die program moet as natuurwetenskapvakke geklassifiseer wees.
Jy moet bewys kan lewer van opleiding in die Forensiese Wetenskap of Ondersoeke, byvoorbeeld dokumentondersoek, gereedskapsmerkondersoek, vervolgingsondersoek, regs- en hofprosedure, spesialisgetuienis, of ander geakkrediteerde kortkursusse.
Jy moet 'n bewese rekord hê in werk wat verband hou met die forensiese wetenskap en navorsing.
Die praktisyn in forensiese wetenskap moet grondige kennis van programme in forensiese kursuswerk hê.
egniese steun in die ondersoek van padongelukke, rekonstruksie van gebeure wat tot 'n ongeluk gelei het, uitvoerige ondersoek van voertuigkomponente, 'n mate van kennis van voertuigtegnologie.
Vul 'n aansoekvorm in wat by die Raad beskikbaar is.
Sluit die voorgeskrewe registrasiefooi by jou aansoek in.
Die Raad sal jou registreer en 'n registrasiesertifikaat uitreik mits dit tevrede is dat jy oor al die betrokke akademiese kwalifikasies en ondervinding beskik soos die Raad bepaal.
Die betrokke komitee van die SARNAP Professionele Adviserende Komitee sal 'n paneel van minstens twee mense aanwys om 'n persoonlike onderhoud met jou te voer.
Die betrokke PAK moet alle aansoeke evalueer voordat SARNAP se Registrasiekomitee dit goedkeur en die volle Raad dit bekragtig.
Die uitslag van die evaluering sal eers na afloop van die Raadsvergadering bekendgemaak word.
Indien die aansoeker sedert die inwerkingtreding van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, in die Republiek of elders aan 'n misdryf skuldig bevind is en tot 'n tydperk van meer as drie maande of 'n gelykwaardige boete gevonnis is.
Indien die Hoërhof bevind het dat die aansoeker geestelik versteurd is of aan 'n geestesafwyking ly, of indien hy of sy ingevolge die Mental Health Act, 2002 aangehou is.
Indien die registrasie van die aansoeker opgeskort is as gevolg van enige straf wat hy of sy ingevolge hierdie Wet opgelê is.
Indien die aansoeker weens onbehoorlike gedrag uit 'n vertrouensposisie ontslaan is.
Indien die aansoeker 'n ongerehabiliteerde insolvent is wie se insolvensie die gevolg is van nalatigheid of onbevoegdheid in die uitvoering van werk op dieselfde gebied as die kategorie waarvoor hy of sy aansoek doen.
Die Raad sal jou skriftelik in kennis stel indien jou aansoek om registrasie nie geslaag het nie.
Jy mag binne 30 dae van so 'n Raadsbesluit appèl aanteken.
Jy moet minstens drie maande voor die verstryking van jou registrasie om hernuwing daarvan aansoek doen.
Die registrasie kan ses tot agt weke duur afhangende van die indiening van die vereiste dokumentasie.
Vir elektroniese bank en regstreekse deposito's: Gebruik asseblief voorletters en van om jou betaling op ons bankstaat te identifiseer en faks betalingsbewys asook die eerste bladsy van jou aansoekvorm aan 841 1057.
<fn>GOV-ZA. Registrationasasubscribertodeedsweb.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige lid van die publiek kan inligting by die registrasiekantoor bekom.
name, identiteitsbesonderhede en huwelikstatus van geregistreerde eienaars getal interdikte wat teen persone en eiendom opgeteken is besonderhede van eiendomsoordrag, insluitende datum van registrasie en koopprys besonderhede van verbande, insluitende die name van verbandhouers en die hoofsomme.
Elektroniese afskrifte van aktes en dokumente op mikrofilm.
Om toegang tot al hierdie opsies te verkry, moet jy 'n geregistreerde gebruiker van DeedsWeb wees aangesien voorgeskrewe fooie betaalbaar is. Die lys van fooie soos die Registrasie van Aktes Wet, 1937 bepaal is op die webwerf te kry.
Kies "Registreer as nuwe gebruiker" deur op die opsie te kliek. 'n Nuwe bladsy met die registrasievorm sal op jou skerm oopmaak.
Vul die registrasievorm aanlyn in.
Klik op "Dien jou aansoek in" wanneer jy tevrede is dat jy die vorm korrek ingevul het. 'n Gebruikersnaam sal aan jou toegewys word.
Dit sal ook jou rekeningnommer vir alle finansiële transaksies wees. Jy sal ook 'n wagwoord ontvang , wat jy so gou moontlik na ontvangs moet verander.
Betaal die registrasiefooi. Bankinstruksies en -besonderhede verskyn op die webwerf.
Sodra jy die registrasiefooi in die bankrekening van die Hoofregistrateur van Aktes inbetaal het, moet jy die kantoor van die Hoofregistrateur skakel en hulle meedeel dat jy betaal het. Die kontaknommer verskyn op die webwerf.
die kantoor van die Hoofregistrateur sal jou rekening aktiveer, en dan sal jy in staat wees om inligting via die webwerf te bekom jy sal aan die einde van elke maand 'n staat ontvang. Hierdie staat is ook op die webwerf beskikbaar sodat jy die koste-inskrywings kan nagaan en om jou te herinner om die rekening te betaal.
Sodra jy geregistreer is, het jy onmiddellik toegang tot die inligting.
<fn>GOV-ZA. Registrationasenvironmentalservices.2010-03-25.af.txt</fn>
Die groot verskeidenheid kwalifikasies in die omgewingswetenskap wat veral deesdae deur universiteite aangebied word maak dit feitlik onmoontlik om een enkele kwalifikasie in hierdie multidissiplinêre wetenskap te evalueer. Dit is dus noodsaaklik om eers te bepaal of persoon as wetenskaplike kwalifiseer op hierdie 'generies' gebiede. Dit beteken dat iemand as chemikus, botanikus of in enige ander veld in die natuurwetenskappe opgelei moet wees en aan al die vereistes ten opsigte van kwalifikasies moet voldoen om vir registrasie op die gebied van die Omgewingswetenskap in aanmerking te kom. Dit beteken nie dubbele registrasie nie.
Diegene wat as omgewingswetenskaplikes wil werk moet by die Suid-Afrikaanse Raad vir Natuurwetenskaplike Professies registreer.
Iemand wat as Professionele Natuurwetenskaplike op die gebied van die Forensiese Wetenskap wil registreer moet oor 'n vierjarige B. Sc., B. Sc. Hons. of B. Tech. in die natuurwetenskappe beskik.
moes dit vir minstens vier jaar lank omvattend bestudeer het moet op minstens twee van die toepaslike vlak-1 basiese natuurwetenskaplike vakke soos fisika, chemie, wiskunde en/of biologie gebaseer wees.
Minstens 50% van die vakke in die program moet as natuurwetenskapvakke geklassifiseer wees.
Afgesien van bogenoemde moet diegene wat op die gebied van die Omgewingswetenskap wil registreer bewys kan lewer van opleiding in Omgewingsbestuur . Dit kon deel vorm van jou vierjarige graad of as geakkrediteerde kortkursusse.
Jy moet bewese rekord hê van werk op die gebied van die omgewingswetenskap asook van navorsing. Jy moet ook in die breë doen wat omgewingspraktisyns doen. Omgewingsfasiliteerders wat reeds aantal kursusse in omgewingsbestuur voltooi het maar nie oor die vereiste opleiding in die natuurwetenskap beskik nie, byvoorbeeld stadsbeplanners, sosioloë, ekonome en aardrykskundiges met B.A. grade, kom nie in aanmerking vir registrasie as professionele natuurwetenskaplikes nie. Diesulke omgewingsfasiliteerders moet mense met opleiding in die natuurwetenskappe in hulle spanne hê.
Aansoekers moet bewys kan lewer van hulle betrokkenheid by minstens twee of meer projekte. Voltooide projekte sal oorweeg word mits dit baie duidelik bewyse verskaf van persoonlike betrokkenheid. Registrasie deur die Environmental Assessment Practitioners of South Africa sal as voldoende bewys van bogenoemde beskou word. Daarbenewens word inligting verlang van konferensies bygewoon, wetenskaplike skryfwerk en publikasies.
Die betrokke komitee van die SARNAP Professionele Adviserende Komitee sal 'n paneel van minstens twee mense aanwys om persoonlike onderhoud met jou te voer.
Die betrokke PAK moet alle aansoeke evalueer voordat SARNAP se Registrasiekomitee dit goedkeur en die volle Raad dit bekragtig.
Die uitslag van die evaluering sal eers na afloop van die Raadsvergadering bekendgemaak word.
indien die aansoeker sedert die inwerkingtreding van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, in die Republiek of elders aan 'n misdryf skuldig bevind is en tot 'n tydperk van meer as drie maande of 'n gelykwaardige boete gevonnis is.
indien die Hoërhof bevind het dat die aansoeker geestelik versteurd is of aan geestesafwyking ly, of indien hy of sy ingevolge die Wet op Geestesgesondheid, 2002 aangehou is.
indien die registrasie van die aansoeker opgeskort is as gevolg van enige straf wat hy of sy ingevolge hierdie Wet opgelê is.
indien die aansoeker weens onbehoorlike gedrag uit 'n vertrouensposisie ontslaan is.
indien die aansoeker 'n ongerehabiliteerde insolvent is wie se insolvensie die gevolg is van nalatigheid of onbevoegdheid in die uitvoering van werk op dieselfde gebied as die kategorie waarvoor hy of sy aansoek doen.
Die Raad sal jou skriftelik in kennis stel indien jou aansoek om registrasie nie geslaag het nie.
Jy mag binne 30 dae van so Raadsbesluit appèl aanteken.
Jy moet minstens drie maande voor die verstryking van jou registrasie om hernuwing daarvan aansoek doen.
Vul aansoekvorm in wat by die Raad beskikbaar is.
Sluit die voorgeskrewe registrasiefooi by jou aansoek in.
Die Raad sal jou registreer en 'n registrasiesertifikaat uitreik mits dit tevrede is dat jy oor al die betrokke akademiese kwalifikasies en ondervinding beskik soos die Raad bepaal.
Die registrasie kan ses tot agt weke duur afhangende van die indiening van die vereiste dokumentasie.
Vir elektroniese bank en regstreekse deposito's: Gebruik asseblief voorletters en van om jou betaling op ons bankstaat te identifiseer en faks die betalingsbewys asook die eerste bladsy van jou aansoekvorm aan 012 841 1057.
<fn>GOV-ZA. Registrationofagriculturalremedy.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle landboumiddels wat na Suid-Afrika ingevoer, of in Suid-Afrika vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet by die Registrateur, Wet 36 van 1947 geregistreer wees. Landboumiddels sluit plaagdoders, insekdoders, swamdoders, onkruiddoders, plantgroeireguleerders, ontblaarders, uitdroogmiddels en peulgewas-entstowwe in.
n Buitelandse maatskappy mag nie om registrasie in Suid-Afrika aansoek doen nie. Slegs 'n plaaslik geregistreerde maatskappy, 'n Suid-Afrikaanse burger of 'n regsliggaam wat in Suid-Afrika geregistreer is, mag om die registrasie van 'n landboumiddel aansoek doen.
Die Registrateur, Wet 36 van 1947 moet skriftelik in kennis gestel word van die voorneme om dié proewe te doen wat vir die registrasie van 'n landboumiddel nodig is, sodat hy of sy die middel se uitwerking kan bestudeer.
Die Registrateur mag verdere inligting aanvra om vas te stel of die middel aanvaarbaar is met inagneming van die openbare belang, sy geskiktheid en biologiese doeltreffendheid.
Laai die elektroniese aansoekvorm af en vul dit volledig in. Waar nodig, kan die gevraagde inligting as afsonderlike, genommerde bylaes ingedien word.
die aansoekvorm, in drievoud, met 'n verduidelikende dekbrief daarby die konsepetiket, in drievoud die voorgeskrewe registrasiefooi een afskrif van die ondersteunende studies.
Lys I en Lys II word gebruik as kontrolelyste en as 'n indeks om seker te maak dat die aansoeker al die data wat ter sake is, verskaf het.
plek van binnekoms dosis proefprotokol plek waar proewe sal plaasvind aktiewe bestanddele enige ander inligting wat die Registrateur mag aanvra hoeveelheid wat ingevoer gaan word.
Onvolledige aansoeke sal aan die aansoeker terugbesorg word, en daar sal geen verantwoordelikheid vir enige ongerief aanvaar word nie.
Die beoordeling van 'n nuwe aktiewe bestanddeel kan tot een jaar lank duur. Aansoeke om nuwe eindgebruike van formulerings word gewoonlik binne ses maande verwerk.
Die kantoor van die Registrateur stuur jaarliks hernuwingsbriewe en aansoekvorms aan alle registrasiehouers.
<fn>GOV-ZA. Registrationofapatent.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Patent is 'n eksklusiewe reg wat aan 'n uitvindsel toegestaan word. So 'n uitvindsel moet 'n proses of produk wees wat 'n nuwe manier bied om iets te doen, of wat 'n tegniese oplossing tot so 'n probleem bied.
Die patent bied beskerming aan die eienaar van die uitvindsel. Die beskerming word vir 'n beperkte tyd verleen; gewoonlik 20 jaar. Patentbeskerming beteken dat die uitvindsel nie kommersieel vervaardig, gebruik, versprei of verkoop mag word sonder die eienaar se toestemming nie.
Kry meer inligting by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Nader die patenteregistrateur by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom.
Kry die vereiste aansoekvorms by die kantoor van die patenteregistrateur.
Vul die vorms in en dien hulle by die kantoor vir die registrasie van maatskappye en intellektuele eiendom in. Dien 'n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument in.
Dien 'n voorlopige aanvraag op die voorgeskrewe vorm in - die aansoeker kan dit met of sonder die hulp van 'n prokureur doen.
Dien 'n volledige aanvraag in - dit moet deur 'n patenteprokureur gedoen word.
Dien 'n aanvraag ingevolge die Patentesamewerkingsooreenkoms in.
Dit neem ongeveer twee maande om 'n voorlopige patent te verleen.
Dit neem ongeveer ses maande om 'n volledige patent te verleen.
<fn>GOV-ZA. Registrationofdieselfuelrefund.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige onderneming wat kwalifiserende aktiwiteite bedryf en wat ingevolge die Wet op Belasting op Toegevoegde Waarde, 1991 vir BTW geregistreer is - hetsy verpligtend of vrywilliglik - mag om registrasie van dieselbrandstofterugbetaling aansoek doen deur 'n BTW 101D-vorm in te vul.
Tree met jou naaste kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens in verbinding om 'n aansoekvorm te kry. Jy kan ook die vorm Aansoek om registrasie vir dieselbrandstof-terugbetaling, BTW 101D aflaai en dit invul, of aanlyn registreer.
Geregistreerde ondernemers moet hulle BTW-registrasienommer invul. Aansoekers wat nie vir BTW geregistreer is nie, moet 'n BTW 101-vorm invul sodat hulle 'n BTW-nommer kan ontvang voordat hulle vir registrasie by die Dieselterugbetalingstelsel aansoek kan doen.
Die datum van aanspreeklikheid kan nie vóór 4 Julie 2004 wees nie. Die datum van aanspreeklikheid vir nuwe registrasies sal die datum wees waarop die aansoeker aanspreeklik word om vir BTW te registreer.
Die dieselterugbetaling sal per elektroniese bankoorplasing in 'n gespesifiseerde bankrekening inbetaal word. Geen tjeks sal uitgereik word nie. Die bankbesonderhede wat op die BTW 101D-vorm aangegee word, sal die bestaande bankbesonderhede in die BTW-stelsel vervang, indien dit van mekaar verskil.
Laat die SAID weet as jou bankbesonderhede enigsins verander.
Daar is geen vasgestelde tydsraamwerk vir registrasie nie.
Hierdie diens is gratis.
Registreer aanlyn of laai die vorm, Aansoek om registrasie vir dieselbrandstof-terugbetaling, BTW 101D af en vul dit in.
<fn>GOV-ZA. Registrationofvat.2010-03-25.af.txt</fn>
Jy is verplig om vir BTW te registreer as die inkomste wat jy uit die verkoop van goedere verdien, of die gelde wat jy uit die lewering van dienste verdien, meer as R300 000 per jaar beloop, of hierdie bedrag volgens redelike verwagting sal oorskry.
Iemand kan ook vrywilliglik registreer as sy of haar omset vir 'n tydperk van twaalf maande R20 000 oorskry of dit waarskynlik sal oorskry.
Aansoeke om sowel verpligte as vrywillige registrasie moet gedoen word op vorm BTW 101 . Jy kan hierdie vorm hieronder in van die Vorms-gedeelte aflaai of dit by jou plaaslike kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens kry. Jy moet die vorm binne 21 dae vanaf die datum waarop jy vir BTW aanspreeklik geword het by jou plaaslike SAID-kantoor inhandig.
n Gewaarmerkte kopie van die ondernemer se identiteitsdokument en die eggenoot of eggenote se ID indien hulle in gemeenskap van goed getroud is.
In die geval van regspersone soos maatskappye, beslote korporasies en trusts: die verteenwoordigende ondernemer se ID.
In die geval van 'n buitelandse onderneming: die persoonlike besonderhede van die aangewese verteenwoordiger in Suid-Afrika.
n Afskrif van die betrokke registrasiesertifikaat van die Registrateur van Maatskappye of Beslote Korporasies.
n Gewaarmerkte kopie van die stigtingsdokument indien van toepassing , of 'n briefhoof in die geval van 'n plaaslike of openbare gesag. In die geval van 'n mondelinge ooreenkoms moet jy vorm BTW 128 invul. Die statute van 'n maatskappy is nie meer nodig nie.
Die jongste bankstaat, gekanselleerde tjek of 'n brief van die bank wat jou Suid-Afrikaanse bankbesonderhede bevestig. As die bankrekening nie in die ondernemer se naam is nie, moet jy vorm BTW 119i invul.
n Aanstellingsbrief as eksterne boekhouer, rekenmeester or ouditeur indien jy Deel 7 van vorm BTW 101 ingevul het.
n Onlangse kopie van 'n munisipale rekening as bewys van jou adres.
n Bedryfsplan, uitvoerbaarheidstudie, getekende kontrakte, ooreenkoms van alleenbemarkingsreg of projeksies of ander bewys dat die waarde van belasbare voorraad waarskynlik R300 000 sal oorskry. Dit is nie nodig as jy reeds R300 000 oorskry het nie. In die geval van vrywillige registrasie moet bewys gelewer word dat die werklike omset R20 000 oorskry het.
n Handelslisensie, indien van toepassing, byvoorbeeld 'n drank- of hengellisensie.
Sodra jou aansoek om registrasie ingehandig is, sal die Inkomstediens jou laat weet wat jou registrasienommer is. Jy sal ook 'n BTW-registrasiesertifikaat ontvang.
Jy sal ook in kennis gestel word as jou aansoek om registrasie afgekeur is.
Dit sal die plaaslike takkantoor ten minste 10 dae neem om jou dokumente te verwerk. Die sertifikaat sal aan die adres gepos word wat jy op jou registrasieaansoek verstrek het en jy behoort dit binne twee weke nadat jou aansoek verwerk is, te ontvang. Werknemers van die SAID mag jou BTW-nommer nie mondelings aan jou verstrek nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Registrationofveterinaryexportfacilities.2010-03-25.af.txt</fn>
Diere of diereprodukte mag slegs uitgevoer word indien hulle afkomstig is van 'n perseel wat aan internasionale standaarde of aan die wetgewing van die land van invoer voldoen. Hierdie perseel kan 'n goedgekeurde abattoir, sentrum vir kunsmatige inseminasie, versamelsentrum, plaas, voerperseel, voedselverwerkingsfabriek, voedselbergingsperseel, ensovoorts wees.
Kontak jou naaste provinsiale staatsveearts om aansoek te doen om 'n inspeksie vir uitvoerregistrasie.
n Provinsiale staatsveearts sal die fasiliteit inspekteer.
Die inspeksieverslag sal vir goedkeuring aan die Departement van Landbou gestuur word saam met die motivering van die staatsveearts en 'n finale aanbeveling.
As dit goedgekeur word, word die fasiliteit geregistreer en 'n uitvoerregistrasiesertifikaat word uitgereik.
Die tydsduur vir die afhandeling van registrasie wissel van provinsie tot provinsie.
Die koste hang van die provinsie af.
Die vorms in nie aanlyn beskikbaar nie, kontak jou naaste provinsiale staatsveearts af die Nasionale Departement van landbou.
<fn>GOV-ZA. Rehabilitationbyinsolvent.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Insolvent is 'n skuldenaar wie se boedel is onder sekwestrasie . Indien jy binne gemeenskap van goedere getroud is en jou huweliksmaat raak insolvent, word jy volgens die Insolvensiewet, 1936, ook insolvent.
Indien 'n insolvent nie langer as insolvent beskou wil word nie binne tien jaar nadat hy of sy insolvent verklaar is, kan daar om rehabilitasie aansoek gedoen word.
Wie kan om rehabilitasie aansoek doen?
die insolvent self die insolvent se behoorlik gemagtigde agent indien die insolvent nie in Suid-Afrika woonagtig is nie die weduwee of wewenaar van die insolvent indien hulle binne gemeenskap van goedere getroud was die vorige huweliksmaat van die insolvent indien hulle binne gemeenskap van goedere getroud was die eksekuteurs van die bestorwe boedel van 'n insolvent.
Hoe gou nadat iemand gesekwestreer is kan die insolvent om rehabilitasie aansoek doen?
sodra alle krediteureise en sekwestrasiekoste ten volle vereffen is of indien die insolvent 'se skikkingsaanbod deur driekwart van sy krediteure in aantal en waarde aanvaar is en die insolvent 'n betaling gemaak of sekuriteit verskaf het.
dit die insolvent se eerste sekwestrasie was en die insolvent nie aan sekere oortredings skuldig bevind is nie.
dit die insolvent se eerste sekwestrasie was en die insolvent nie aan sekere oortredings skuldig bevind is nie.
nadat die Meester die eerste trusteerekening van die boedel bekragtig het mits die insolvent reeds voorheen een of meer keer gesekwestreer is: maar op voorwaarde dat die insolvent nie aan sekere oortredings skuldig bevind is nie.
indien die insolvent nie aan sekere oortredings skuldig bevind is nie.
na verloop van tien jaar word die insolvent as gerehabiliteer beskou - tensy 'n hof anders beslis na 'n aansoek van 'n belanghebbende persoon. Die aansoek moet ingedoen word voordat die tien jaar verstryk.
Jy mag nie self om rehabilitasie aansoek doen nie en jy sal regshulp nodig hê.
Nader 'n prokureur of die Meester se kantoor vir meer inligting en bystand.
Bespreek die tydskaal vir die aansoek met jou prokureur.
Bespreek die koste met jou prokureur.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA. Rehabilitationfordisabled.2010-03-25.af.txt</fn>
Rehabilitasiedienste word aan gestremde persone verskaf om hulle te help om hulle funksionele vlak te bereik en te handhaaf.
Primêre rehabilitasiedienste is voorkomende dienste wat die kliënt se selfvertroue en vermoë help bou. Dit sluit terapeutiese berading, tuisdienste, ondersteuningsgroepe, selfhelpdienste, en bewustheids- en voorspraakprogramme in.
Rehabilitasiedienste op sekondêre vlak is vroeë-intervensiedienste wat die volgende insluit: beskermde werkswinkels, dagsorg en stimulasiedienste, inkomstegenererings- en armoedeverligtingsprojekte, vroeë kindontwikkeling en verademingsdienste.
Rehabilitasiedienste op tersiêre vlak is statutêre dienste wat die volgende insluit: tuisversorgingsfasiliteite, pleegsorg- en aannemingsdienste, en rekonstruktiewe en nasorgdienste.
Dienste op spesialis- en akademiese vlak sluit mentorskap en afrigting, bemagtiging, beleids- en programontwikkeling, en navorsing in.
Besoek jou naaste primêregesondheidsorgsentrum of -kliniek vir 'n ondersoek. Hulle sal jou na 'n hospitaal of spesialis verwys vir rehabilitasie op sekondêre of tersiêre vlak.
Dit kan drie maande neem om jou aansoek te verwerk. Soms word mense ses maande lank op die waglys geplaas.
In sommige gevalle word 75% van die gestremdheidstoelaag gebruik om die koste te bestry. Ander koste word deur individuele inrigtings vasgestel. Ander inrigtings stel hulle koste vas volgens die bedrag wat die gesin kan bekostig. Hierdie kostes verskil almal van provinsie tot provinsie.
Dit hang van die rehabilitasiesentrum of primêregesondheidsorgsentrum af watter aansoekvorms ingevul moet word.
<fn>GOV-ZA. Rehabilitationofdisabledpersons.2010-03-25.af.txt</fn>
Rehabilitasiedienste word aan gestremde persone verskaf om hulle te help om hulle funksionele vlak te bereik en te handhaaf.
Primêre rehabilitasiedienste is voorkomende dienste wat die kliënt se selfvertroue en vermoë help bou. Dit sluit terapeutiese berading, tuisdienste, ondersteuningsgroepe, selfhelpdienste, en bewustheids- en voorspraakprogramme in.
Rehabilitasiedienste op sekondêre vlak is vroeë-intervensiedienste wat die volgende insluit: beskermde werkswinkels, dagsorg en stimulasiedienste, inkomstegenererings- en armoedeverligtingsprojekte, vroeë kindontwikkeling en verademingsdienste.
Rehabilitasiedienste op tersiêre vlak is statutêre dienste wat die volgende insluit: tuisversorgingsfasiliteite, pleegsorg- en aannemingsdienste, en rekonstruktiewe en nasorgdienste.
Dienste op spesialis- en akademiese vlak sluit mentorskap en afrigting, bemagtiging, beleids- en programontwikkeling, en navorsing in.
Besoek jou naaste primêregesondheidsorgsentrum of -kliniek vir 'n ondersoek. Hulle sal jou na 'n hospitaal of spesialis verwys vir rehabilitasie op sekondêre of tersiêre vlak.
Dit kan drie maande neem om jou aansoek te verwerk. Soms word mense ses maande lank op die waglys geplaas.
In sommige gevalle word 75% van die gestremdheidstoelaag gebruik om die koste te bestry. Ander koste word deur individuele inrigtings vasgestel. Ander inrigtings stel hulle koste vas volgens die bedrag wat die gesin kan bekostig. Hierdie kostes verskil almal van provinsie tot provinsie.
Dit hang van die rehabilitasiesentrum of primêregesondheidsorgsentrum af watter aansoekvorms ingevul moet word.
<fn>GOV-ZA. Relativespermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Permit vir 'n familielid word uitgereik aan 'n buitelander wat lid is van die naaste familie van 'n Suid-Afrikaanse burger of inwoner. So 'n burger of inwoner moet die voorgeskrewe finansiële versekering bied. 'n Permit vir 'n familielid is hoogstens twee jaar lank geldig.
Jy moet bewys dat jy nabye familie van die burger of inwoner wat vir jou borg staan is.
Dien 'n sertifikaat van 'n geoktrooieerde rekenmeester in, of stawende dokumente wat bewys dat die borg finansieel in staat is om jou te onderhou of dat jy en jou borg gesamentlik is staat is om jou te onderhou. Die borgskap moet minstens R5 000 per maand per persoon wees vir die duur van jou besoek.
Dit neem hoogstens 30 dae om hierdie diens te lewer.
<fn>GOV-ZA. Renewaloflicence.2010-03-25.af.txt</fn>
Jou kredietkaartformaat-bestuurslisensie is slegs vir vyf jaar vanaf die datum van uitreiking geldig en moet na verstryking van hierdie tydperk hernu word. Hoewel die vervaldatum op jou lisensie aangedui word, sal jy ook 'n hernuwingskennisgewing oor die pos ontvang.
Jy kan jou lisensie ter eniger tyd hernu voordat dit verval. Die nuwe lisensie sal vir vyf jaar vanaf die hernuwingsdatum geldig wees.
Jy kan jou lisensie by enige bestuurslisensie-toetssentrum hernu, maar jy sal ook jou kaart daar moet gaan haal.
Vul aansoekvorm BL1, Aansoek om die hernuwing van bestuurslisensie, by enige bestuurslisensie-toetssentrum in.
identifikasiedokument , tydelike ID, ou bestuurslisensiekaart of geldige Suid-Afrikaanse paspoort twee swart-en-wit ID-foto's aansoekfooi.
Let wel: Jy hoef nie weer 'n bestuurslisensie-eksamen af te lê niemaar moet'n oogtoets ondergaan. Indien jou visie sedert die laaste uitreiking verswak het, sal nuwe voorwaardes op jou lisensie aangebring word.
Jou hernude bestuurslisensie sal binne vier tot ses weke gereed wees.
<fn>GOV-ZA. Renewapproveanimalforcollectionofsemen.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Persoon wat 'n sertifikaat van goedkeuring van 'n dier as semenskenker het, mag by die Registrateur van Diereverbetering aansoek doen om hernuwing van die registrasie.
Laai die elektroniese aansoekvorm af en vul dit in drukskrif in: gebruik slegs hoofletters. Jy kan die vorm ook word by die Registrateur van Diereverbetering aanvra.
sy algemene gesondheid die afwesigheid van siekte die gehalte van sy semen.
Aansoeke moet die Registrateur nie later nie as 30 dae voor die vervaldatum bereik. As 'n aansoek binne 90 dae na die vervaldatum ontvang word, moet die bykomende voorgeskrewe fooie betaal word.
Maak tjeks en posorders uit aan: Die Direkteur-generaal: Landbou.
Hernuwing van die registrasie kan binne 30 dae toegestaan word.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. ReneworCancelRegistrationofFertilizers.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle misstowwe wat in Suid-Afrika ingevoer, vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet geregistreer wees by die registrateur van Wet 36 van 1947.
die samestelling van die kunsmis nie van die geregistreerde samestelling afwyk nie daar voldoen word aan die voorwaardes wat by registrasie uiteengesit is die registrasie nie oorgedra word nie die gegewens en bewoording op die etiket of die houermag nie verander word tensy die registrateur vooraf skriftelik daarvoor toestemming gegee het nie die grootte van die sak of houer nie verander word tensy die registrateur vooraf skriftelik daarvoor toestemming gegee het nie.
Die kantoor van die registrateur stuur jaarliks hernuwingsbriewe met die nodige vorms aan alle registrasiehouers.
vul die aansoekvorm in triplikaat en in drukskrif in, en gebruik slegs hoofletters dien die aansoek by die registrateur van Wet 36 van 1947 in die hernuwingsperiode strek van 1 Oktober tot 30 Desember.
vul vorm B in triplikaat en in drukskrif in, en gebruik slegs hoofletters dien die oorspronklike registrasiesertifikaat in.
vul vorm C in en handig dit saam met vorm A in.
Hernuwing word gedoen sodra betaling ontvang word.
<fn>GOV-ZA. Renewregistrationofagriculturalremedy.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle landboumiddels wat na Suid-Afrika ingevoer, of in Suid-Afrika vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet by die Registrateur: Wet 36 van 1947 geregistreer wees.
Die kantoor van die Registrateur stuur jaarliks hernuwingsbriewe en aansoekvorms aan alle registrasiehouers.
vul die aansoekvorm in drievoud en in drukskrif in: gebruik slegs hoofletters dien die aansoek by die Registrateur: Wet 36 van 1947 in die sperdatum vir hernuwings is 30 Junie.
vul Vorm B in drievoud in en in drukskrif in:gebruik slegs hoofletters dien die oorspronklike registrasiesertifikaat in.
vul Vorm C in om die registrateur se register met kontakbesonderhede op datum te bring.
Sodra die fooi betaal is, word die hernuwing gedoen.
Die kantoor van die Registrateur stuur jaarliks hernuwingsbriewe en aansoekvorms aan alle registrasiehouers.
<fn>GOV-ZA. Renewregistrationoffarmfeedorpetfood.2010-03-25.af.txt</fn>
Alle veevoedsel of troeteldierkos wat in Suid-Afrika ingevoer, vervaardig, geproduseer of verkoop word, moet geregistreer wees by die registrateur van Wet 36 van 1947.
Hernuwing van registrasie sal toegestaan word indien, gedurende die tydperk van registrasie of hernuwing van registrasie.
die samestelling van die betrokke dierevoer nie sal afwyk van die geregistreerde samestelling nie die besonderhede en bewoording wat vir die etiket of houer goedgekeur is nie verander sal word tensy die registrateur vooraf skriftelik toestemming daarvoor gegee het nie daar aan die voorwaardes wat tydens registrasie uiteengesit is, voldoen word die betrokke registrasie mag nie oorgedra word nie die grootte van die sak of houer waarin dit verpak word, mag slegs verander word indien die registrateur vooraf skriftelik toestemming daarvoor gegee het.
Die kantoor van die registrateur stuur jaarliks briewe oor hernuwing saam met die aansoekvorms aan alle registrasiehouers.
vul die aansoekvorm in triplikaat en in drukskrif in, en gebruik slegs hoofletters dien die aansoek by die registrateur van Wet 36 van 1947 in die hernuwingsperiode is 1 Julie tot 30 September.
vul vorm B in triplikaat en in drukskrif in, en gebruik slegs hoofletters dien die oorspronklike registrasiesertifikaat in.
vul vorm C in en handig dit saam met vorm A in.
Hernuwing word gedoen sodra betaling ontvang word.
<fn>GOV-ZA. Repayingsocialgrants.2010-03-25.af.txt</fn>
Indien jy 'n toelae of geld ontvang waarop jy nie geregtig is nie, sal jy aanspreeklik gehou word om dit aan die regering terug te betaal tensy die Suid Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid tevrede is dat jy nie geweet het dat jy nie op die geld geregtig is nie. In so 'n geval moet die maatskaplike toelae verval of gekanselleer word, anders sal dit as bedrog beskou word.
Op wie is hierdie diens van toepassing?
Afsterwe - indien die toelae betaal is aan die persoon wat oorlede is, sal die geld van sy of haar boedel verhaal word.
Toelating tot 'n staatsinrigting.
Indien 'n toelaag vir drie agtereenvolgende maande nie opgeeis word nie.
Indien 'n persoon vir 'n aaneenlopende tydperk van ses maande of langer in die buiteland is.
Indien jy uitvind dat jy 'n toelaag ontvang waarop jy nie geregtig is nie, moet jy jou naaste kantoor van Maatskaplike Sekerheid daarvan laat weet.
Die Departement sal die verskuldigde bedrag kanselleer indien hulle tevrede is dat jy nie geweet het dat jy nie op die bedrag geregtig is nie.
Die Direkteur-generaal van die Departement kan die bedrag na goeddunke verhaal deur regstappe teen die ontvanger in te stel.
Die Direkteur-generaal van die Departement kan toelaat dat betaling vir 'n bepaalde tyd voortgaan onderhewig aan sekere voorwaardes soos bepaal deur die persoon wat die toelaag wil herstel. Jy moet binne 90 dae na die opheffing van die maatskaplike toelaag hiervoor aansoek doen.
Indien die persoon die maatskaplike toelaag wat verval het in hersiening wil neem, moet hy of sy alle inkomste ten tyde van die heraansoek verklaar. Dit sal die basis vorm vir die Departement se besluit om die toelaag te heroorweeg of nie. 'n Aansoeker sal drie maande voor die datum van heroorweging of die datum waarop die sertifikaat verstryk van die uitkoms van die aansoek in kennis gestel word.
Die diens is gratis.
Vorms is by jou naaste kantoor van Suid Afrikaanse Agentskap vir Maatskaplike Sekerheid te kry.
<fn>GOV-ZA. Replacementoflost.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens is bedoel vir gekwalifiseerde bestuurders wat hulle bestuurslisensie verloor het. Om jou verlore of beskadigde bestuurslisensie te vervang, moet jy na jou naaste verkeerskantoor gaan.
Gaan na jou plaaslike bestuurslisensie-toetssentrum.
Vul vorm DL1, Aansoek om 'n bestuurslisensie, by die toetssentrum in.
identiteitsdokument of paspoort twee swart-en-wit ID-foto's.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
n Oogtoets sal by die toetssentrum op jou gedoen word en jou vingerafdrukke geneem word.
Jy kan ook om 'n tydelike bestuurslisensie aansoek doen. Hiervoor moet jy 'n bykomende fooi betaal en een ekstra swart-en-wit ID-foto verskaf.
Jou nuwe bestuurslisensie behoort binne vier tot ses weke gereed te wees. 'n Tydelike bestuurslisensie word onmiddellik uitgereik.
<fn>GOV-ZA. Reportabuseofelderly.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie diens beskryf hoe om stappe te neem en 'n reddingsproses aan die gang te sit, deur die mishandeling van ouer mense te keer of stop te sit. Daar is verskillende soorte mishandeling waarvan ouer mense slagoffers word.
Fisiese mishandeling: enige handeling wat deur fisiese middele op die besering of dood van 'n ouer persoon uitloop, byvoorbeeld klap, slaan, stamp, rof behandel, sny, gebruik van chemiese of fisiese bedwang, die toedien van verkeerde of oormatige medikasie, of enige daad wat besering, fisiese ongemak, oor-verdowing of dood veroorsaak.
Seksuele misbruik: enige handeling wat uitloop op die uitbuiting van 'n ouer persoon vir die doel van seksuele of erotiese bevrediging, sonder hul volledige medewete, begrip en toestemming.
Sielkundige, emosionele en verbale mishandeling: 'n patroon van afbrekende of vernederende gedrag teenoor 'n ouer persoon, wat uitloop op verswakte sielkundige of emosionele werking, byvoorbeeld verwerping, isolasie of verdrukking, ontneming van liefde en kognitiewe stimulasie, bespotting of die gebruik van spotname, beskuldigings en verwagtinge.
Finansiële of ekonomiese misbruik of uitbuiting: die onwettige of oneerlike gebruik van ouer persone se toelae, eiendom, waardevolle items, bates of geld, sonder hul toestemming of volle begrip of medewete van die gevolge, of onder dwang.
Verwaarlosing: om sorg en die basiese benodighede wat vir fisiese en geestelike welsyn nodig is, te weerhou of nie te verskaf nie, byvoorbeeld selfverwaarlosing, 'n gebrek aan kos, warmte, beskutting, klere, medikasie, emosionele ondersteuning en stimulasie.
Skending van menseregte : die miskenning van fundamentele regte soos respek, waardigheid, persoonlike privaatheid, vryheid van denke, geloof, mening, spraak, uitdrukking en beweging van ouer mense. 'n Voorbeeld is heksery , wat kan uitloop op stigmatisering, uitsluiting, fisieke leed en dood.
Wie kan mishandeling rapporteer?
Enigiemand wat verwaarlosing, uitbyting of slegte behandeling raaksien, of goeie rede het om te vermoed dat dit gebeur of gebeur het.
Meld die mishandeling of vermoedelike mishandeling aan by die hoof-maatskaplike werker by die maatskaplike ontwikkelingkantoor of die polisiestasie naaste aan waar u woon.
Rapporteer andersins die mishandeling anoniem by HEAL by 0800 003 081.
Binne 48 dae na die rapportering sal die maatskaplike werker die voorval ondersoek en 'n verslag skryf.
Indien die rapporterende persoon 'n maatskaplike werker is, wat normaalweg die saak sou hanteer, moet die persoon met die ondersoek aanhou en binne vier weke 'n volledige geskrewe verslag by die maatskaplike ontwikkelingkantoor indien.
Indien die rapporterende persoon nie 'n maatskaplike werker is nie, is dit die hoof-maatskaplike werker van die maatskaplike ontwikkelingkantoor se plig om die saak op die geskikte manier te verwys en 'n verslag binne vier weke te verwag.
Indien die mishandeling 'n ouetehuis, 'n fasiliteit, 'n nie-regeringsorganisasie of 'n gemeenskapsgebasseerde organisasie betrek, moet die maatskaplike werker by die gedesentraliseerde kantoor die saak hanteer.
Indien die mishandelde persoon nie verwyder wil word nie, moet hy/sy 'n verklaring onderteken, wat aandui dat die gevolge daarvan om nie verwyder te word nie, duidelik aan hom/haar verduidelik is.
As niks van die bogenoemde van toepassing is nie, stel vas wat die persoon se wense is. Die minister van maatskaplike ontwikkeling of lid van die uitvoerende raad moet gevolglik iemand aanwys om in te gryp.
Hierdie diens is gratis.
Vorms is by u naaste maatskaplike ontwikkelingkantoor beskikbaar.
<fn>GOV-ZA. Reportedlivestockdiseaseoutbreak.2010-03-25.af.txt</fn>
Enigeen kan toegang verkry tot die opsomming van gerapporteerde uitbrekings van veesiektes in Suid-Afrika op die webwerf van die Departement van Landbou.
Elke maand dien staatsveeartse dwarsdeur Suid-Afrika veesiekteverslae by hulle provinsiale direkteurs van veeartsenykundige dienste in. Hierdie verslae word dan nagegaan en aan die Direktoraat Dieregesondheid in Pretoria gestuur, waar hulle in 'n databasis ingevoer word. Maandelike veesiekteverslae word met behulp van hierdie inligting saamgestel. Hierdie verslae word landswyd en internasionaal aan belangstellende partye en organisasies gestuur.
Die inligting kan op die webwerf van die Departement van Landbou verkry word. Doen aansoek by die Senior Bestuurder: Dieregesondheid as jy ook op die verspreidingslys wil wees.
Die inligting is onmiddellik op die webwerf beskikbaar.
Hierdie diens is gratis.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA. Reportingacrime.2010-03-25.af.txt</fn>
Enigiemand wat 'n slagoffer van misdaad is, kan van hierdie diens gebruik maak.
Die Suid-Afrikaanse Polisiediens sal 'n dossier oopmaak en die misdaad ondersoek, verdagtes arresteer en die saak vir vervolging voor die hof bring.
Wanneer iemand 'n slagoffer van misdaad is, kan hy of sy die polisie by 10111 bel of die misdaad by die naaste polisiestasie aanmeld.
As 'n polisiebeampte na die misdaadtoneel uitgaan, sal hy of sy waar moontlik 'n verklaring by die klaer en getuies afneem.
Die polisiebeampte sal dan na die polisiestasie teruggaan, die saak op die SAPD se misdaadadministrasiestelsel registreer en aan die klaer 'n verwysingsnommer, bekend as 'n MAS-nommer, gee.
Die klaer moet die MAS-nommer veilig bêre as verwysingsnommer vir toekomstige navrae oor die strafsaak.
Wanneer 'n klaer die plaaslike polisiestasie besoek om 'n misdaad aan te meld, sal 'n polisiebeampte hom of haar in die gemeenskapsdienssentrum help.
Die polisiebeampte sal eers 'n onderhoud met die klaer voer en 'n verklaring afneem, en die aangemelde misdaad daarna op die MAS-stelsel registreer.
Die klaer sal dan 'n MAS-nommer kry, wat vir alle navrae oor die aangemelde strafsaak gebruik moet word.
Die voltooide dossier sal aan 'n speurder toegewys word om die saak te ondersoek. Alle navrae kan aan hierdie speurder gerig word.
Die speurder in beheer van die spesifieke saak sal die ondersoek afhandel en die dossier vir vervolging aan die betrokke hof voorlê.
Die speurder sal die klaer laat weet wanneer hy of sy die verhoor moet bywoon.
Jy sal onmiddellik gehelp word.
Hierdie diens is gratis.
Die polisiebeampte wat jou verklaring afneem, sal 'n vorm invul.
<fn>GOV-ZA. Reportingestateofdeceased.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Bestorwe boedel ontstaan sodra iemand te sterwe kom en eiendom en/of 'n dokument nalaat wat 'n testament is of bedoel was om 'n testament te wees. Die boedel moet dan geadministreer en verdeel word in ooreenstemming met die oorledene se boedel, of indien daar geen testament nagelaat is nie, in ooreenstemming met die voorwaardes van die wet. Die Administration of Estates Act, 1965, beskryf die stappe wat gevolg moet word om 'n bestorwe boedel te administreer.
Die boedel van 'n gestorwene moet binne 14 dae van die sterfte by die Meester se kantoor aangemeld word. Enigiemand in beheer of in besit van enige eiendom wat aan die boedel behoort, of enigiemand in besit van 'n dokument deur die oorledene wat veronderstel is om 'n testament te wees, kan die sterfte aanmeld.
Waarom moet 'n sterfte by die Meester aangemeld word?
indien die oorledene in Suid-Afrika te sterwe gekom het en eiendom agtergelaat het asook/of enige dokument wat 'n testament is of bedoel was om 'n testament te wees indien die oorledene buite Suid-Afrika te sterwe gekom het maar eiendom in Suid-Afrika agtergelaat het asook/of enige dokument wat 'n testament is of bedoel was om 'n testament te wees.
Waar moet 'n bestorwe boedel aangemeld word?
Hoewel alle landdroskantore dienspunte vir die Meester is en bestorwe boedels dus daar aangemeld kan word, beskik hulle oor beperkte jurisdiksie en sal dus alle boedels met testamente asook boedels groter as R50 000 na die provinsiale kantore van die Meester oordra. Indien jy dus so 'n boedel wil aanmeld is dit wenslik om dit regstreeks by die Meester se kantoor te doen.
Indien die waarde van die boedel minder as R50 000 is meld die boedel by die landdroskantoor aan. Indien die boedel R50 000 oorskry meld dit direk by die Meester se kantoor aan.
indien die oorledene in Suid-Afrika woonagtig was ten tye van sy of haar dood, meld die boedel aan by die Meester met jurisdiksie in die gebied waar die oorledene tydens sy of haar afsterwe woonagtig was indien die oorledene ten tye van sy of haar afsterwe nie in Suid-Afrika woonagtig was nie kan jy die boedel by enige Meester aanmeld meld die boedel aan met 'n ingevulde Vorm J294: Sterfkennisgewing asook ander relevante aanmelddokumente wat verderaan verstrek word jy kan die Sterfkennisgewing en ander aanmelddokumente by enige kantoor van die Meester van die hoërhof of by enige landdroskantoor bekom die waarde van die boedel en die soort aanstelling wat vereis word sal bepaal watter dokumente jy moet invul en indien.
die oorspronklike of 'n gewaarmerkte afskrif van die doodsertifikaat n Oorspronklike of 'n gewaarmerkte afskrif van die huweliksertifikaat - waar van toepassing alle oorspronklike testamente en kodisille 'n byvoeging tot 'n testament wat die oorspronklike wysig of 'n gedeelte herroep of dokumente wat dit ten doel gehad het - indien enige n Lys van krediteure van die oorledene - waar van toepassing n Verklaring wat bevestig dat die boedel nog nie by 'n ander Meesterskantoor of by 'n ander dienspunt van die Meester aangemeld is nie.
Indien die waarde van die boedel minder as R125 000 is mag die Meester besluit om nie eksekuteursbriewe uit te reik nie maar om liefs magtigingsbriewe uit te reik ingevolge Artikel 18 van die Administration of Estates Act, 1965.
Vorm J192: Beëdigde verklaring: besonderhede van naasbestaandes - moet ingevul word indien die oorledene nie 'n geldige testament nagelaat het nie. Hierdie verklaring deur die naasbestaandes van 'n gestorwe swart persoon wat nie 'n geldige testament nagelaat het nie, moet verklaar dat die boedel nie by 'n ander Meester of dienspunt aangemeld is nie.
indien die boedel sonder testament is of indien die testament geen spesifieke eksekuteur aanwys nie of indien die genomineerde eksekuteur reeds oorledene is of die aanwysing afwys.
Vorm J262: Undertaking and bond of security - moet ingevul word tensy die genomineerde eksekuteur daarvan vrygestel is om sekuriteit vir die boedel te verskaf, of die oorledene se ouer, eggenoot of kind is.
die oorspronklike of 'n gewaarmerkte afskrif van die doodsertifikaat n oorspronklike of 'n gewaarmerkte afskrif van die huweliksertifikaat - waar van toepassing alle oorspronklike testamente en kodisille of dokumente wat dit ten doel gehad het - indien enige.
Indien die waarde van die boedel meer as R125 000 beloop moet eksekuteursbriewe uitgereik word en die volledige proses, soos dit voorgeskryf word in die Administration of Estates Act, 1965, moet gevolg word.
Die dienspunte het slegs jurisdiksie indien die oorledene nie 'n geldige testament nagelaat het nie en die bruto waarde van die boedel nie R50 000 oorskry nie. 'n Magtigingsbrief beteken die genomineerde verteenwoordiger hoef nie die boedel te bedryf volgens die volledige prosedure wat voorgeskryf word in die Administration of Estates Act, 1965.
Die tydskaal vir die diens hang af van die kompleksiteit van die saak.
Nader die Meesterskantoor vir besonderhede.
<fn>GOV-ZA. RequesttoattendaParoleBoardhearing.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Klaer of slagoffer van 'n misdaad, soos omskryf in artikel 299A van die Strafproseswet 1977, mag vertoë rig of die Paroolraadverhoor bywoon waartydens oorweeg word om die oortreder op parool vry te laat of onder korrektiewe toesig te plaas.
Die klaer of slagoffer van misdaad moet die betrokke Korrektiewe Toesig- en Paroolraad skriftelik in kennis stel indien hy of sy vertoë wil rig of die oortreder se Paroolraadverhoor wil bywoon.
Indien die versoek goedgekeur word, sal die Raad die die klaer of slagoffer skriftelik in kennis stel, en vermeld wanneer en aan wie vertoë gerig moet word. Die datum en plek van die betrokke paroolraadvergadering sal ook aangedui word.
Dit is die klaer of slagoffer se verantwoordelikheid om die Kommissaris of die KTPR oor enige adresverandering in te lig.
Die Paroolraad sal die klaer binne 14 dae skriftelik antwoord.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Reregisterinyournewvotingdistrict.2010-03-25.af.txt</fn>
Geregistreerde kiesers wat verhuis het, moet in hulle nuwe kiesafdeling herregistreer. Dit sal jou in staat stel om te stem in die kiesafdeling waar jy woon. Jy kan by jou plaaslike kantoor van die Onafhanklike Verkiesingskommissie registreer, of tydens die openbare geleenthede vir registrasie as kieser wat deur die OVK afgekondig word.
Kontak die OVK tolvry by 0800 11 8000 en verstrek jou nuwe fisiese adres.
Die OVK sal jou dan na die regte registrasiekantoor verwys.
Toon jou identiteitsdokument met doe 13-syfer-staafkode by die registrasiekantoor.
Vul die aansoekvorm wat by die registrasiekantoor aan jou uitgereik word, in.
Jy sal onmiddellik geregistreer word.
Hierdie diens is gratis.
Vorms is by die registrasiekantoor te kry.
<fn>GOV-ZA. Reserveanameforclosecsorporation.2010-03-25.af.txt</fn>
Die beslote korporasie is 'n eenvoudiger en meer buigsame ondernemingsentiteit as 'n maatskappy. Dis ideaal vir klein ondernemings. Die bestuurs- en administratiewe vereistes vir 'n BK is minder formeel as vir 'n maatskappy.
Die voorgestelde naam van die BK moet eers nagegaan word voordat dit goedgekeur of afgewys mag word. Die Registrasiekantoor vir Beslote Korporasies sal in 'n bevestigingsbrief, wat per pos of e-pos gestuur sal word, aandui of die naam gereserveer of afgewys is.
Die goedgekeurde, gereserveerde naam bly twee maande lank geldig.
Daar sal soektogte gedoen word om seker te maak die naam nie onvanpas, soortgelyk aan 'n ander, verbode of aanstootlik is nie.
Reservering van die voorgestelde naam kan drie tot vyf dae neem.
<fn>GOV-ZA. RestAfr1-11.2010-03-25.af.txt</fn>
Kennisgewing aan alle verbruikers van Munisipale drinkwater: Hersiene vlak 1-Beperkings (Goeie Waterbestuursgebruike en -Praktyke) sal vanaf 1 November 2005 geld. Kennis geskied hiermee ingevolge die "Munisipaliteit van Kaapstad: Verordening op Waterdienste om die gebruik van water te bepaal of te beperk", gepubliseer in Staatskoerant nr. 5994 op 28 Maart 2003, dat sekere hersiene beperkings met ingang van 1 November 2005 en tot verdere kennisgewing binne die grense van die Stad Kaapstad geld, onderhewig aan die vrystellings vasgestel. Hierdie hersiene beperkings is nodig om die voortgesette toepassing van "goeie waterbestuursgebruike en -praktyke" wat reeds deur alle waterverbruikers gevolg word, aan te moedig, soos met die Departement van Watersake ooreengekom. Die doel van hierdie advertensie is om die aandag te vestig op die nuwe waterbeperkings van met ingang van 1 November 2005 opgelê word en wat die vorige vlak 2-waterbeperkings vervang. Enige persoon wat vrystelling verlang van enige beperking moet met die betrokke kantore hieronder in verbinding tree. Enige persoon wat die bepalings van hierdie finale kennisgewing oortree, sal aan 'n oortreding skuldig wees en aanspreeklik wees vir die betaling van 'n boete. Oortredings moet by die 24-uur-nommer 086010 30 54 aangemeld word.
Terwyl die gebruik van sproeiers op enige gegewe dag toegelaat word, mag geen persoon sonder die vooraf skriftelike magtiging van die Raad 'n tuin, sportterrein, park of enige ander grasterrein tussen 10:00 en 17:00 met drinkwater natlei nie.
Wanneer 'n tuin, park of sportterrein met 'n tuinslang natgelei word uit 'n drinkwaterbron, mag die tuinslang nie sonder 'n beheermeganisme alleen gelaat word nie.
Geen persoon mag sonder die vooraf skriftelike magtiging van die Raad 'n harde of geplaveide oppervlak met 'n tuinslang afspuit indien 'n drinkwaterbron daarvoor gebruik word nie.
n Tuinslang wat gebruik word om voertuie, bote en woonwaens te was, moet voorsien word van 'n outomatiese selfafsluitingsmeganisme.
Alle outomatiese spoelurinaalbakke moet afgedraai word in alle geboue gedurende tye wanneer die publiek en/of personeel, behalwe skoonmaakpersoneel, sodanige geboue normaalweg verlaat. U aandag word ook gevestig op Buitengewone Staatskoerant nr 5014 , wat die installasie van outomatiese spoelurinaalbakke in nuwe geboue verbied.
Die beperkings waarna in paragraaf 1 en 3 alleenlik verwys word, geld nie vir die doel van plante natlei in kwekerye met 'n winsoogmerk, kwekerye wat aan die Raad of staat behoort, versamelings wat vir navorsingsdoeleindes in stand gehou word, duinrehabilitasieprojekte, krieketkolfblaaie, rolbalbane, gholfsetperke, kroukiebane, kunsmatige grasvelde en groot sportstadions nie.
Die beperkings waarna in paragraaf 1, 2 en 3 verwys word, geld nie.
Waar ander bronne van nie-drinkbare water gebruik word en 'n kennisgewing waarop die bron aangedui word, opgerig is op 'n plek waar dit duidelik sigbaar is vanaf 'n openbare deurgang nie.
Alle vrystellings voor 31 Oktober 2005 sal nie meer geld nie. Spesiale vrystellings sal slegs in uitsonderlike gevalle toegestaan word. Hierdie aansoeke kan aan die betrokke distrikkantoor hieronder gerig word.
<fn>GOV-ZA. Restorationofcc.2010-03-25.af.txt</fn>
n Bedrag van R150 moet teen die klantkode inbetaal word, en sal van die kliënt se rekening afgetrek word nadat die vorm ingedien is.
Dien 'n beëdigde verklaring in waarin enige belanghebbende persoon redes vir die aansoek om herstel van die BK verstrek. Hierdie verklaring moet deur 'n kommissaris van ede gestempel en onderteken wees.
Indien die beslote korporasie enige vaste eiendom besit het, moet skriftelike bevestiging van sowel die Departement van Openbare Werke asby die Nasionale Tesourie verkry word dat hulle geen beswaar teen die herstel van die BK het nie.
Sodanige voorneme moet in die plaaslike koerante geadverteer word om vas te stel wat die publiek se belang by die herstel van die BK sou wees.
Indien enige beswaar teen die voorgenome herstel ingedien word, moet die Registrateur van Maatskappye binne 30 dae sedert deregistrasie daarvan in kennis gestel word.
Dit kan 30 tot 40 dae neem om 'n beslote korporasie te herstel.
<fn>GOV-ZA. Returnforpaymentofprovisionaltaxthirdpayment.2010-03-25.af.txt</fn>
Sodra 'n persoon belasbare inkomste verdien wat nie aan SIBW- of LBS-aftrekkings onderworpe is nie moet hy of sy voorlopige belasting op hierdie inkomste betaal. Voorlopige belasting word sesmaandeliks betaal.
Voorlopige belasting is bedoel om belastingbetalers te help om hulle belastingverpligtings op 'n deurlopende basis na te kom in plaas van om eenmaal per jaar 'n groot bedrag te moet betaal wanneer hulle aangeslaan word. Die voorlopige belasting wat betaal is, sal verreken word teen die finale inkomstebelasting wat individue in die betrokke belastingjaar moet betaal.
Wanneer jy vir die betaling van voorlopige belasting aanspreeklik raak, moet jy binne 30 dae daarvan skriftelik om registrasie by die plaaslike takkantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens aansoek doen. Versuim om dit te doen, sal lei tot rente en boetes op laat betalings en bykomende belasting op opgawes wat laat ingedien is.
Die derde voorlopige betaling word ook 'bykomende' voorlopige betaling of 'opvulbetaling' genoem. So 'n betaling moet nie later as die effektiewe datum betaal word nie.
indien die belastingjaar op 28 of 29 Februarie eindig, sewe maande later vir goedgekeurde finansiële jaareindes wat op 'n ander datum as 28 of 29 Februarie, ses maande later.
Die derde betaling is 'n vrywillige betaling, wat enige voorlopige belastingbetaler mag maak. Belastingbetalers met 'n belasbare inkomste van meer as R50 000 of maatskappye met 'n belasbare inkomste van R20 000 of meer kan 'n derde vrywillige betaling maak om te voorkom dat hulle rente op enige onderbetaalde belastingaanslag moet betaal.
Die doel van hierdie betaling is om belastingbetalers in staat te stel om die verskil in te betaal tussen werknemersbelasting plus voorlopige belasting wat reeds vir daardie jaar betaal is, en die totale belastingverpligting vir die betrokke belastingjaar.
Die derde periode verteenwoordig die totale belasting wat vir die volle jaar betaalbaar is, minus die werknemersbelasting wat vir die volle jaar betaal is enige toelaatbare buitelandse belastingkrediete vir die volle jaar die bedrae wat vir die eerste en die tweede voorlopige belastingperiode betaal is.
Elke voorlopige belastingbetaler moet self bepaal wanneer 'n aanvullende derde betaling nodig is.
Kry die SAID se nuwe betalingsadvies of laai dit van hierdie webwerf af, vul dit in en dien dit saam met jou betaling in.
Omdat die betalingsadvies generies van aard is en nie besonderhede oor 'n spesifieke belastingbetaler bevat nie, is dit uiters belangrik dat jy die korrekte rekeningbesonderhede op jou opgawe verstrek. Indien die korrekte besonderhede nie ingevul word nie, kan die betaling nie aan die regte belastingbetaler gekrediteer word nie.
wat die belastingjaar aandui.
Voorlopige belasting kan van Maandag tot Vrydag tussen 08h00 en 15h30 by enige SAID-kantoor betaal word.
IUndien betaling deur die pos, of via die bank of OTM geskied, moet jy voorsiening maak vir die tyd wat posaflewering of verwerking in beslag sal neem.
Indien betaling elektronies geskied, moet jy voorsiening maak vir jou bank se afsluittye en 'n verrekeningstyd van tussen twee en vyf dae.
As jy by enige tak van ABSA, FNB of Nedbank oor die toonbank betaal, hoef jy nie meer 'n bankrekeningnommer en bankkode te verstrek wanneer jy betalings maak nie. Dieselfde geld ook vir alle kliënte van ABSA, FNB, Nedbank en Standard Bank wat die internetbankdiens gebruik.
die kliënt se 19-syfer lange betalingsverwysingsnommer die begunstigde se ID- of rekeningnommer, wat aan 'n spesifieke soort belasting gekoppel is.
Hierdie besonderhede verskyn op die IRP 6-opgawe se betalingsadvies.
Betalings wat nie sowel die betalingsverwysingsnommer as die begunstigde se ID-nommer bevat nie, sal nie aanvaar word nie.
Indien die laaste dag vir betaling op 'n openbare vakansiedag of oor die naweek val, moet betaling op die laaste werksdag voor die openbare vakansiedag of naweek geskied.
Die betaling vir die derde periode moet op werklike belasbare inkomste gebaseer wees aangesien die doel van hierdie betaling is om jou te help om die verskil te betaal tussen werknemersbelasting plus voorlopige belasting wat reeds vir die jaar betaal is, en jou volle belastingverpligting vir die betrokke finansiële jaar.
Raadpleeg die IRP 12-riglyne as jy hulp met die invul van jou IRP 6-opgawe nodig het.
Daar is geen voorgeskrewe tydsbepaling vir hierdie diens nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Returnofgeneralinformation.2010-03-25.af.txt</fn>
Die opgawe vir algemene inligting stel werkgewers in staat om inligting aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens te verstrek oor hulle werkgewers van wie daar nie belasting afgetrek is soos die Inkomstebelastingwet, 1962 voorskryf nie.
As 'n werknemer se bruto besoldiging of die jaarlikse ekwivalent daarvan minstens R2 000 bedra en nie die belastingdrumpel oorskry nie. uitgereik moet word.
Vir 'n enkelbedragbetaling waarvan geen belasting afgetrek is nie.
Enige betaling wat aan 'n persoon gemaak is vir dienste wat gelewer is of gelewer moet word en waarvoor geen belasting afgetrek is nie.
Gelde wat betaal is vir dienste wat persone, soos mediese praktisyns, prokureurs, advokate, boekhouers en ouditeure, in die gewone gang van hulle professionele praktyk gelewer het.
Enige besoldiging wat op die IRP5-sertifikaat aangedui word.
Besoldiging, of die jaarlikse ekwivalent daarvan, wat nie R2 000 vir die belastingjaar oorskry nie.
rente op lenings en verbande rente op fondse wat by jou belê is rente op obligasies rente op lopende spaarrekeninge dividende op aandele huur wat jy as huurder betaal het of as agent ingevorder het geld wat vir reg van gebruik van eiendom betaal is tantièmes of gelde wat betaal is vir die gebruik van patent-, ontwerp-, handelsmerk- of kopiereg of vir die oordra van kennis wat met die gebruik van 'n patent in Suid-Afrika verband hou.
beskrywing van die onderaandeel of finansiële instrument die getal onderaandele of instrumente wat verhandel is die beswaarde gemiddelde by verhandeling die bruto opbrengs by verhandeling die netto wins of verlies van die verhandeling.
Alle plaasprodukte, hout, lewende hawe, erts, minerale of edelstene wat jy bekom het deur dit te koop of te ruil.
Alle plaasprodukte, hout, lewende hawe, erts, minerale of edelstene wat jy as agent namens die produsent verkoop het.
All produkte, erts of minerale wat jy as versendingsagent namens die produsent verskeep het aan verkoopsagente buite Suid-Afrika.
Bonusse wat uitbetaal is aan lede van koöperatiewe maatskappye en verenigings.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Returnofincomeforinvestment.2010-03-25.af.txt</fn>
rente en dividende uit eiendomstrusts wat ontvang is of opgeloop het buitelandse dividende wat ontvang is of opgeloop het ander plaaslike dividende wat ontvang is of opgeloop het bruto rente wat as huurder betaal is of as agent namens 'n ander persoon vir die beskrewe eiendom ingevorder is gelde wat vir gebruiksreg op die eiendom betaal is tantièmes of fooie wat betaal is vir die gebruik van 'n patent, ontwerp, handelsmerk of kopiereg of vir die oordra van kennis wat met die gebruik van die patent verband hou.
Let wel: Hierdie opgawe is deel van IB 3: Opgawe vir algemene inligting.
Vul die vorm IT 3: Opgawe vir algemene inligting en die eerste kopie van die IT 3 in.
Gee die opgawe by die plaaslike SAID-kantoor in.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Rh_tribunal_brochure_afrik_may06.2010-03-25.af.txt</fn>
VERANTWOORDELIKHEDE VAN DIE TRIBUNAAL Die Huurbehuisingstribunaal verskaf 'n gratis diens aan huurders en verhuurders regdeur die Wes-Kaap. Verhore en sittings vir bemiddeling word so naby as moontlik aan die punt van klagte hanteer.
Klagtes moet op die klagtevorm wat in die Prosedureregulasies voorgeskryf is en by die Tribunaal beskikbaar is, ingedien word.
Die Tribunaal doen 'n voorlopige ondersoek om vas te stel of die klagte betrekking het op 'n geskil ten opsigte van 'n aangeleentheid wat 'n onbillike praktyk kan uitmaak.
Indien die klagte wel betrekking het op sodanige geskil, poog die Tribunaal eers om die klagte deur informele of formele bemiddeling op te los.
Indien die partye nie 'n ooreenkoms kan bereik nie, word die saak verwys vir formele verhoor.
WIE MAG 'N KLAGTE INDIEN Enige huurder of verhuurder of groep huurders of verhuurders of belangegroep binne die Wes-Kaap mag klagtes by die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal indien?
n Beslissing van die Tribunaal word geag 'n bevel van 'n landdroshof, geneem ingevolge die Wet op Landdroshowe , te wees.
Enige persoon wat versuim om aan artikel 16 gehoor te gee (m.a.w. versuim om 'n verhoor by te woon sonder voldoende gronde, wat weier om ingesweer te word, wat weier om enige dokument of voorwerp in sy besit voor te lê, wat poog om die Tribunaal te mislei, wat met opset vals verklarings maak, wat enige regulasie oortree), sal skuldig wees aan 'n oortreding en by skuldigbevinding strafbaar wees met 'n boete of gevangenisstraf van hoogstens twee jaar, of met sowel 'n boete as gevangenisstraf.
<fn>GOV-ZA. Rural_safety.afr.pages.no10a.2010-03-24.af.txt</fn>
Staan op u regte as eienaar van u plaas. Vreemdelinge wat u plaas betree of werkers besoek, moet eers by u toestemming kry. Skakel met u plaaslike SAPD of landbouunie oor wat u regte kragtens die wet is en hoe u dit op u plaas kan toepas.
Bou goeie verhoudinge met werkers op.
Hou afskrifte van alle werkers se identiteitsdokumente.
Moedig werkers aan om veiligheidsdbewus te wees en misdaad aan te meld.
Moedig werkers aan om op hul hoede te wees vir vreemdelinge wat die gebied besoek en om dit aan te meld.
Beloon werkers vir nuttige wenke en inligting.
Bied voldoende veiligheid vir die werkers en hul gesinne.
Moenie enige persoon op u plaaswerf of in u huis toelaat sonder dat hy/sy hom/haar geïdentifiseer het nie, veral snags.
Ten minste een hond moet in die woning slaap.
Maak seker dat toerusting soos byle, grawe, pikke, breekysters, lere, toegesluit is wanneer dit nie in gebruik is nie.
Identifiseer sleutels deur middel van kodes en nie deur woorde daarop te skryf of naamplaatjies nie.
Vermy dit om groot bosse sleutels aan die persoon te dra. Kodeslotte kan gebruik word en kodes moet gereeld verander word.
Haal sleutels uit voertuie wanneer dit nie gebruik word nie.
Verander die slotte wanneer sleutels wegraak.
Maak seker dat alle deure (insluitend veiligheids- en motorhuisdeure), vensters en hekke gesluit bly wanneer dit nie in gebruik is nie.
Voordat 'n deur oopgesluit word, maak seker dat die regte sleutel byderhand is.
Moet nooit 'n sleutel op een van die tradisionele wegsteekplekke, onder deurmatte en in potplanthouers versteek nie.
Wanneer 'n sleutel aan die binnekant van 'n deur gelos word, moet dit dwars gedraai wees om te verseker dat dit nie uit die sleutelgat uitgedruk word nie.
Maak 'n gewoonte daarvan om u gesin in te lig oor u beplande bestemming, die roete wat u gaan gebruik en wanneer u beplan om terug te keer wanneer u die huis verlaat.
Toets u telefoon gereeld om seker te maak dat dit in 'n werkende toestand is. Laat die telefoon op so 'n plek installeer dat dit maklkik van enige plek in die huis bereik kan word en dat dit nie direk in lyn van vuur deur 'n venster is nie. Maak seker dat alternatiewe kommunikasiemiddele altyd beskikbaar is.
Hou altyd 'n flitslig in die nag byderhand en wanneer 'n flitslig gebruik word, sorg dat dit nie u posisie verklap nie. Vervang die batterye gereeld.
Tref voorsorgmaatreëls teen die diefstal van brandstof en voorrade deur goeie beheer daaroor uit te oefen.
Wissel u daaglikse roetine af.
Maak 'n gewoonte daarvan om nie dadelik te gaan slaap nadat die ligte saans afgeskakel is nie. Bly nog 'n rukkie wakker. Moenie slaap waar u van buite af sigbaar is nie.
Vermy dit om voor vensters te staan wanneer die gordyne oop- en toegemaak word. Beweeg saam met die gordyn sodat u nie 'n teiken is nie. Geen beweging moet deur die gordyn sigbaar wees op 'n afstand van ongeveer 100 meter, nie.
Neem foto's en vingerafdrukke van al die werknemers. Selfs al word dit nie gebruik nie, is dit 'n goeie afskrikmiddel.
Om gereeld teiken te skiet op die plaas (binne die veiligheidsmaatreëls natuurlik) is ook 'n goeie afskrikmiddel vir enige moontlike misdadiger.
Lig u kinders en werknemers in oor die korrekte wyse om die telefoon te beantwoord. Leer hulle ook om gesprekke met vreemdelinge te vermy en om nie geskenke van vreemdelinge te aanvaar nie. Almal in die huisgesin moet op hoogte wees van die veiligheidsoefeninge.
Hou 'n ou kamera byderhand en neem foto's van alle vreemdelinge in u gebied of onbekende besoekers op u plaas.
Wanneer u by u terugkeer onseker is of dit veilig is om u woning te betree, vra u naaste bure om u by te staan met die deursoeking van die woning. Dit sal voorkom dat u in lokvalle gelei word.
Identifiseer relatief veilige plekke, bv badkamers, toilette en stoorkamers. Hoe minder vensters, hoe beter.
Moenie vlambare middels in die huis berg nie.
Ken die omgewing goed sodat u maklik kan ontvlug, al is dit donker.
As u vir 'n tyd lank weg was van die huis, probeer om tuis te kom wanneer dit nog lig is.
Vergewis u van die protocol ten opsigte van plaasbesoeke deur die polisie, Kommando of bure.
Doeltreffende kommunikasie is 'n baie belangrike komponent van landelike beveiliging. Dit is daarom belangrik dat elke plaas in verbinding moet bly met ander plase, asook met die SAPD en die SANW.
Daar moet twee alternatiewe noodsteunstelsels wees, byvoorbeeld 'n telefoon en burgerbandradio. 'n Sellulêre foon is nuttig aangesien geen lyn geknip kan word nie.
'n Radionetwerk moet bewerkstellig word wat gereeld nagegaan en onderhou moet word. 'n Verantwoordelike individu moet hierdie taak pligsgetrou verrig.
Betrek die werknemers/plaaswerkers asof hulle deel is van die familie/span.
Plaaswerkers moet op gelyke voet betrokke wees by die onderhoud van die sekuriteitstelsel.
Werkers moet ingelig wees oor die gebruik van kodewoorde wat noodsituasies aandui indien nodig.
Leer die gewoonte aan om op fyn besonderhede te let.
Bepaal moontlike toegang- en ontvlugtingsroetes en bespreek dit met die gesin/plaaswerkers.
Kommunikasiestelsels (asook alternatiewe kommunikasiestelsels) moet gereeld getoets word.
Indien werksdispute opduik, moet veiligheid verskerp word. Alle inligting, hoe gering ookal, is belangrik nie.
Eksperimenteer met stelsels - deel inligting met sellede, kommando's en die SAPD.
<fn>GOV-ZA. Rural_safety.afr.pages.no12a.2010-03-24.af.txt</fn>
Dink vooraf wat u sal doen indien op verskillende plekke op u plaas of in u woning aangeval sal word. Dit sal u in staat stel om vinniger en helderder te dink tydens 'n aanval. Oefen hierdie scenario's saam met u familie.
Dink - moenie paniekerig raak nie. Beheer is jou eerste lyn van verdediging.
Evalueer die situasie. Is iemand naby Kan u ontsnap?
Indien u met die aanvaller(s) praat, moet nie aanvallend wees nie. Navorsing het getoon dat dit die aanvaller meer aggressief maak al het hulle klaar gekry wat hull wou hê (wapens, geld, ens.). Dit veroorsaak dikwels dat die aanvallers die persoon seermaak.
Indien die aanvaller aandring op die sleutels van die kluis, oorhandig dit sonder om weerstand te bied. Navorsing het getoon dat in gevalle waar weerstand gebied is, die aanvaller geweld gebruik en soms uit frustrasie moord pleeg.
Indien moontlik, wys vir die aanvaller(s) dat die gemeenskap, sowel as die SAPD en/of SANW, mobiliseer. Laat hulle na die burgerbandradio luister of wys vir hulle die SMS- boodskappe op die sellulêre telefoon. Navorsing toon dat die aanvallers baie bang is om gevang te word, veral deur die gemeenskap. Indien die aanvaller(s) nie seker is dat die aanval 'n sukses is nie, sal die aanvaller(s) gewoonlik vlug voordat die aanval behoorlik uitgevoer is.
Sekuriteit is vir die aanvaller(s) baie belangrik en indien dit moontlik is, moet u sonder om die aanvallers uit te lok tot geweld, die aanvallers laat verstaan dat hulle geïdentifiseer en opgespoor kan word. Die moontlikheid bestaan dat hulle sal vlug sonder om met die aanval voort te gaan.
Daar word nie aanbeveel dat u weerstand bied nie tensy dit op DAARDIE OOMBLIK sal help dat u kan ontsnap.
Indien u instinktief weerstand bied, moenie terughou nie. U MOET u aanvaller beseer. Druk u duime in sy oë. 'n Skop tussen die bene is ook doeltreffend. Stel die aanvaller buite aksie totdat hulp opdaag of u in staat is om te ontsnap.
Indien weerstand nie werk nie, konsentreer dan daarop om kenmerkende eienskappe te memoriseer. Let op na sy/haar ouderdom, lengte, haarkleur, littekens, kleredrag, spraak en gedragspatrone.
Poog om soveel moontlik bewyse in die omgewing van die aanval te laat, bv vingerafdrukke, sakdoek, juweliersware of enige ander bewys waarvolgens bewys kan word dat u op die toneel aanwesig was.
Talle slagoffers het aanvalle vrygespring deur doeltreffend met die aanvaller te kommunikeer ("talking your way out").
<fn>GOV-ZA. Rural_safety.afr.pages.no2.2010-03-24.af.txt</fn>
Die kommandostelsel is 'n vrywillige, deeltydse reserwemag van die SA Leër wat uitsluitlik vir die beskerming en beveiliging van 'n spesifieke gemeenskap (platteland of stedelik) verantwoordelikheid is. 'n Taak waarna meer algemeen as gebiedsbeskerming verwys word. Die gebiedsbeskermingstelsel sluit die hele gemeenskap in, en selfs die lid wat nie 'n kommandolid is nie, sal dus beveilig word, maar so iemand sal vanselfsprekend nie die voordele van lidmaatskap van die plaaslike Kommando geniet nie.
Die deelnemers aan die kommandostelsel is gebiedsgebonde en is vir die veiligheid en sekuriteit van hulle eie gemeenskappe verantwoordelik. Die deelnemers het geen militêre verpligtinge buite hierdie gebiede nie.
Die stelsel behels kortliks dat spesifieke gemeenskappe in kleiner en meer hanteerbare groepe of selle verdeel word. Elke sel bestaan uit 'n aantal boere/huishoudings, afhangende van die grootte van die gebied en die verspreiding van die inwoners in daardie spesifieke omgewing. Sellede is in verbinding met mekaar dmv telefone, asook 'n radiostelsel van een of ander aard wat as 'n bystandkommunikasiestelsel dien sou telefoonlyne buite werking wees. Alternatiewe kommunikasiestelsels is dus 'n onontbeerlike element van die beveiligingsplan van die spesifieke sel. Al die sellede is in verbinding met 'n selleier, wat deur die lede van die sel verkies is en wat op sy beurt met die plaaslike polisiestasie verbind is. Op hierdie wyse sal verseker word dat die Polisie vinnig sal reageer as daar 'n aanval is. Die selleier kan weer op sy beurt die plaaslike Kommando in kennis stel indien 'n sterker mag benodig word.
Hierdie kommunikasieproses is tydrowend en daarom behoort die sellede ook staat te maak op hul eie beveiligingsplan, sowel as die ondersteuning van bure en ander sellede om onmiddellike reaksie in tye van nood te verseker. Om dit moontlik te maak, is voorafbeplanning ten opsigte van sekere gebeurlikhede noodsaaklik. Die plaaslike Kommando kan hiermee van hulp wees.
Die belangrikste aspek van hierdie stelsel is die samewerking van elke lid van die betrokke sel. Raak dus betrokke - dit is tot u eie voordeel.
<fn>GOV-ZA.S.96203.1.1.2010-03-24.af.txt</fn>
Studente wat hulle eie studies moet finansier het beperkte keuses, soos private lenings van banke, deeltydse indiensneming, bystand van familielede en, vir die paar gelukkiges, beurse.
Vir dié wat akademies verdienstelik en geldelik behoeftig is, is daar nog 'n opsie: Die NSGHS (Nasionale Studente Geldelike Hulpskema) bied 'n unieke geleentheid om 'n lening te kry, waarvan 'n deel in 'n beurs omskep kan word.
Die skema hanteer ook 'n aantal lenings of beursskemas namens ander organisasies en liggame, soos die Departement van Arbeid. Kry meer inligting oor die opsies by die Finansiële Hulpburo van die universiteit of technikon waar jy beplan om te studeer of waar jy jou laat inskryf het.
Wat is die NSGHS?
Die Nasionale Studente Geldelike Hulpskema (NSGHS) is 'n lenings- en beursskema kragtens Wet 56 van 1999 en word gefinansier deur die Nasionale Departement van Onderwys.
Hoe pas TOFSA it?
TOFSA, wat in 1991 gestig is, het die Nasionale Studente Geldelike Hulpskema van die stigting daarvan in 1996 bestuur en administreer. Wet 56 van 1999 het TOFSA in Julie 2000 omskep in 'n statutêre liggaam, genaamd die NSGHS.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.S.96203.2.2.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisblad > Publikasies > Openbare Inligting > S > Studentegids oor Finansiering - NSGHS &gt Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Wat Bied die NSGHS Aan?
Die middele om tersiêre opleiding te kry.
Lenings teen lae rentekoerse.
Lenings sonder waarborge.
'n Redelike terugbetalingsplan.
Wat is 'n Lening?
'n Lening is geld wat jy leen om jou tersiêre studies te dek.
Hierdie Lening moet terugbetaal word.
Wat is 'n Beurs?
'n Beurs is die deel van die toekenning wat nie terugbetaal hoef te word nie.
Die grootte van die beurs hang van jou akademiese sukses af.
Wie Kom in Aanmerking vir 'n NSGHS-lening?
geldelik behoeftig wees.
Hoeveel Geld kry jy?
Die maksimum bedrag wat in 2004 toegeken is, was R25 000 en die minimum was R2 000.
Wat is die Rol van die Universiteit en Technikon se Geldelike Hulpburos?
Gee raad oor lenings.
Help met leningsaansoeke.
Verduidelik hoe jy die geld in die hande kry en hoe jy dit moet terugbetaal.
Beoordeel jou vermoë om te slaag in die rigting wat jy gekies het.
Pas 'n middeletoets toe wat bepaal of jy werklik onder die geldelik behoeftiges is.
Waar doen jy Aansoek om 'n Lening?
By die Geldelike Hulpburo van die universiteit of technikon waar jy studeer of beplan om te studeer.
Hoe word die Beursdeel van jou Lening Bereken?
Tot 40% van die toekenning kan in 'n beurs omskep word, afhangende van jou uitslae aan die einde van die jaar.
As jy al die vakke waarvoor jy ingeskryf het slaag, kwalifiseer jy vir 'n 40% beurs.
As jy driekwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 30% beurs.
As jy die helfte van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 20% beurs.
As jy 'n kwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 10% beurs.
As jy geen vakke slaag nie, kwalifiseer jy vir geen beurs nie.
Wat Gebeur as jy Geld in jou Rekening Oor Het?
Jy kan nie meer geld van die NSGHS kry as wat jy nodig het nie.
As daar aan die einde van die jaar leningsgeld in jou rekening oor is, (as jy byvoorbeeld 'n beurs of 'n merietetoekenning gekry het nadat die NSGHS-lening toegestaan is) moet die Geldelike Hulpburo die geld aan die NSGHS terugbetaal. Dit sal tel as jou eerste leningsterugbetaling.
Geld wat in jou rekening oor is, word nooit aan jou uitbetaal nie. Dit is verder ook in jou belang om seker te maak dat die geld aan die NSGHS terugbetaal word, om te sorg dat rente nie daarop betaal word nie.
Wat van Rente?
Rente op NSGHS-toekennings sal vir 2004 op 7% bereken word van 1 April 2004 af.
Wat is Rente en Hoekom Eis die NSGHS dit?
Rente is die koste van die leen van geld. Daar is 'n waarde aan geld, soos aan enige ander kommoditeit. As jy geld in 'n bankrekening inbetaal, verdien jy rente - met ander woorde, die bank betaal jou omdat hulle jou geld kan gebruik terwyl dit by hulle inbetaal is. Wanneer jy jou geld terugneem, verdien jy nie meer rente nie. As jy geld by die bank leen, moet jy die bank betaal vir die gebruik van hulle geld.
In vorige jare het handelsbanke tot soveel as 23% rente op studentelenings geëis. As jy een van die lenings ontvang het, sou daar van jou vereis gewees het om die lening binne 'n spesifieke tydperk terug te betaal, of jy werk gehad het of nie. In teenstelling daarmee stem die NSGHS se rentekoers ooreen met die inflasiekoers (wat in die laat 1990's gemiddeld 9% was) plus 2%. Dié 2% help om die leningskema aan die gang te hou. Dit dra by tot die administrasiekoste en die tekort wat veroorsaak word deur sterftes en langtermyn nie-terugbetaling weens werkloosheid.
Wat is Inflasie?
Geld verloor elke jaar waarde en jy kan minder daarmee koop.
Die afname in die waarde van geld van een jaar na die volgende word inflasie genoem.
'n Voorbeeld van hoe inflasie jou studies raak, is elke jaar se toename in gelde.
Om die NSGHS in staat te stel om in die toekoms studente by te staan, moet die NSGHS probeer seker maak dat die waarde van hulle geld behou word. Dit is hoekom die rentekoers aan die inflasiekoers gekoppel word.
Die NSGHS se rentekoers is laag omdat dit gesubsidieer word deur skenkings deur die regering, private maatskappye en oorsese skenkers.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.S.96203.2.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Wat Bied die NSGHS Aan?
Die middele om tersiêre opleiding te kry.
Lenings teen lae rentekoerse.
Lenings sonder waarborge.
n Redelike terugbetalingsplan.
Wat is 'n Lening?
n Lening is geld wat jy leen om jou tersiêre studies te dek.
Hierdie Lening moet terugbetaal word.
Wat is 'n Beurs?
n Beurs is die deel van die toekenning wat nie terugbetaal hoef te word nie.
Die grootte van die beurs hang van jou akademiese sukses af.
Wie Kom in Aanmerking vir 'n NSGHS-lening?
in staat wees om die potensiaal vir akademiese sukses te bewys geldelik behoeftig wees.
Hoeveel Geld kry jy?
Die maksimum bedrag wat in 2004 toegeken is, was R25 000 en die minimum was R2 000.
Wat is die Rol van die Universiteit en Technikon se Geldelike Hulpburos?
Gee raad oor lenings.
Help met leningsaansoeke.
Verduidelik hoe jy die geld in die hande kry en hoe jy dit moet terugbetaal.
Beoordeel jou vermoë om te slaag in die rigting wat jy gekies het.
Pas 'n middeletoets toe wat bepaal of jy werklik onder die geldelik behoeftiges is.
Waar doen jy Aansoek om 'n Lening?
By die Geldelike Hulpburo van die universiteit of technikon waar jy studeer of beplan om te studeer.
Hoe word die Beursdeel van jou Lening Bereken?
Tot 40% van die toekenning kan in 'n beurs omskep word, afhangende van jou uitslae aan die einde van die jaar.
As jy al die vakke waarvoor jy ingeskryf het slaag, kwalifiseer jy vir 'n 40% beurs.
As jy driekwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 30% beurs.
As jy die helfte van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 20% beurs.
As jy 'n kwart van die vakke slaag, kwalifiseer jy vir 'n 10% beurs.
As jy geen vakke slaag nie, kwalifiseer jy vir geen beurs nie.
Wat Gebeur as jy Geld in jou Rekening Oor Het?
Jy kan nie meer geld van die NSGHS kry as wat jy nodig het nie.
As daar aan die einde van die jaar leningsgeld in jou rekening oor is, (as jy byvoorbeeld 'n beurs of 'n merietetoekenning gekry het nadat die NSGHS-lening toegestaan is) moet die Geldelike Hulpburo die geld aan die NSGHS terugbetaal. Dit sal tel as jou eerste leningsterugbetaling.
Geld wat in jou rekening oor is, word nooit aan jou uitbetaal nie. Dit is verder ook in jou belang om seker te maak dat die geld aan die NSGHS terugbetaal word, om te sorg dat rente nie daarop betaal word nie.
Wat van Rente?
Rente op NSGHS-toekennings sal vir 2004 op 7% bereken word van 1 April 2004 af.
Wat is Rente en Hoekom Eis die NSGHS dit?
Rente is die koste van die leen van geld. Daar is 'n waarde aan geld, soos aan enige ander kommoditeit. As jy geld in 'n bankrekening inbetaal, verdien jy rente - met ander woorde, die bank betaal jou omdat hulle jou geld kan gebruik terwyl dit by hulle inbetaal is. Wanneer jy jou geld terugneem, verdien jy nie meer rente nie. As jy geld by die bank leen, moet jy die bank betaal vir die gebruik van hulle geld.
In vorige jare het handelsbanke tot soveel as 23% rente op studentelenings geëis. As jy een van die lenings ontvang het, sou daar van jou vereis gewees het om die lening binne 'n spesifieke tydperk terug te betaal, of jy werk gehad het of nie. In teenstelling daarmee stem die NSGHS se rentekoers ooreen met die inflasiekoers (wat in die laat 1990's gemiddeld 9% was) plus 2%. Dié 2% help om die leningskema aan die gang te hou. Dit dra by tot die administrasiekoste en die tekort wat veroorsaak word deur sterftes en langtermyn nie-terugbetaling weens werkloosheid.
Wat is Inflasie?
Geld verloor elke jaar waarde en jy kan minder daarmee koop.
Die afname in die waarde van geld van een jaar na die volgende word inflasie genoem.
n Voorbeeld van hoe inflasie jou studies raak, is elke jaar se toename in gelde.
Om die NSGHS in staat te stel om in die toekoms studente by te staan, moet die NSGHS probeer seker maak dat die waarde van hulle geld behou word. Dit is hoekom die rentekoers aan die inflasiekoers gekoppel word.
Die NSGHS se rentekoers is laag omdat dit gesubsidieer word deur skenkings deur die regering, private maatskappye en oorsese skenkers.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
<fn>GOV-ZA.S.96203.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer Begin jy Terugbetaal?
Wanneer jy werk het en jou jaarlikse salaris R26 300 of meer is.
Hoe Betaal jy Terug?
Die terugbetalings word uitgewerk teen 'n koers wat nie 'n groot las op jou sal plaas nie.
Daarom word terugbetalings gegrond op die salaris wat jy verdien.
En terugbetalings begin eers wanneer jou salaris R26 300 of meer per jaar is (met ander woorde R2 192 per maand). Op dié vlak is jou terugbetaling 3% van jou jaarlikse salaris.
Die koers waarteen jy jou lening terugbetaal word uiteengesit in die Handige Omrekeningstabel.
Hoe Betaal jy Terug?
Die NSGHS stuur kwartaallikse rekenings aan alle studente en sal later 'n inligtingsbrief aan jou stuur waarin jou skikkingsvoorwaardes uiteengesit word wanneer jy in 'n posisie is om jou lening terug te betaal. Dit gebeur wanneer jy meer as R26 300 per jaar begin verdien.
Daar word dan van jou verwag om die nodige reëlings te tref. Dit kan 'n debietorder op jou bankrekening, direkte depositos in die NSGHS se rekening, posorders, tjeks of werkgeweraftrekkings insluit.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.S.96203.4.4.2010-03-24.af.txt</fn>
Die NSGHS is in 1996 deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig.
Dit is gestig om seker te maak dat studente, wat die potensiaal het maar dit nie kan bekostig om self vir hulle studies te betaal nie, toegang het tot finansiering vir tersiêre onderrrig.
Dit word gefinansier deur die regering, internasionale skenkers en die private sektor.
TOFSA, wat in 1991 gestig is, het die skema tot 2000 bestuur en administreer, toe TOFSA die NSGHS geword het.
Al die geldelike hulp wat 'n suksesvolle aansoeker kry, neem die vorm van 'n lening aan.
Tot 40% van lenings kan in beurse omgeskakel word, afhangende van die student se slaagsyfer.
Leningsterugbetalings word heraangewend om toekomstige geslagte studente te help.
Die NSGHS Wet van 1999 laat die NSGHS toe om werkgewers leningsterugbetalings van die maandelikse salarisse van diegene wat hulp van die Skema ontvang het, te laat aftrek.
Leningsterugbetalings word gegrond op indiwidue se inkomste.
Die rente wat op lenings geëis word, word gesubsidieer en is dus aansienlik minder as die handelskoers wat deur banke geëis word.
Hoe, Wat, Wanneer, Waar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.SAcitizensarrestedabroad.2010-03-25.af.txt</fn>
Ingevolge die Weense Konvensie oor Konsulêre Betrekkinge - die algemeen aanvaarde standaard in alle lande - moet persone wat buite hulle eie land gearresteer word, toegang tot hulle konsulêre verteenwoordiger hê. Suid-Afrikaners in hierdie situasie moet die owerhede onmiddellik vra om hulle toe te laat om met die Suid-Afrikaanse verteenwoordiger in daardie land in verbinding te tree. As alternatief kan iemand namens hulle met die Suid-Afrikaanse verteenwoordiger in daardie land, of die Afdeling Konsulêre Dienste by die Departement van Buitelandse Sake in Pretoria, in verbinding tree.
Konsulêre beamptes probeer sorg dat Suid-Afrikaanse burgers wat in die buiteland gearresteer is menslik behandel word terwyl hulle in gevangenskap is. In hierdie verband sal kwessies soos marteling, onmenslike of afbrekende behandeling of straf aangemeld en met die plaaslike owerhede opgeneem word. Die Verenigde Nasies se Standaard- Minimumreëls vir die Behandeling van Gevangenes word as 'n riglyn gebruik.
Watter dienste bied konsulêre beamptes aan Suid-Afrikaners wat in die buiteland aangehou word?
bewerkstellig, so gou moontlik nadat Suid-Afrikaanse burgerskap bevestig is, kontak met die aangehoudene. Dit stel Suid-Afrikaners wat ingevolge buitelandse jurisdiksie gearresteer is, aangehou word of in gevangenskap verkeer in staat om te verstaan wat hulle regte is en watter dienste die Suid-Afrikaanse regering hulle bied. Na gelang van spesifieke omstandighede sal kontak persoonlik, skriftelik, telefonies, of deur gepaste tussengangers bewerkstellig word.
verskaf algemene inligting oor die regstelsel van die land wat die arres opgelê het. Die inligting kan die volgende insluit: besonderhede oor regshulp en vervolging, 'n lys regsgeleerdes , prosedures vir die uitstel en hervatting van 'n verhoor, borg- en appèlprosedures - om hulle regte en die tersaaklike prosesse vir aangehoudenes verstaanbaar te maak behou kontak met die gearresteerde Suid-Afrikaanse burgers in die buiteland, maar kom die wette en regulasies van die land wat die arres opgelê het.
onderneem gevangenisbesoeke. Die frekwensie van die gevangenisbesoeke hang van die huidige beleid, die ligging, kultuur en wette van die staat wat die arres opgelê het, asook van die heersende veiligheidsituasie in die land en die gevangenis af.
tree met die gesin, familie of vriende in verbinding - maar slegs indien die aangehoudene skriftelik daarvoor vra. Daar sal geen kontak bewerkstellig, en geen inligting aan enigiemand oorgedra word sonder 'n geskrewe ooreenkoms deur die Suid-Afrikaanse burger wat in aanhouding of in die tronk verkeer nie.
fasiliteer die oordrag van fondse van familie of vriende in Suid-Afrika na die aangehoudene - ingevolge die wette en regulasies van die Suid-Afrikaanse regering en die staat wat die arres opgelê het. Die heersende magtiging bepaal dat fondse wat vanuit Suid-Afrika oorgedra word vir toiletware, kos en persoonlike items nie R2 000 per maand mag oorskry nie. Die bedrag sal nie na die volgende maand oorgedra word nie. Tree met die Afdeling Konsulêre Dienste in verbinding as jy hulp nodig het.
sorg dat mediese probleme ondie die gevangenisowerhede se aandag gebring word.
vergemaklik die stuur en aflewering van briewe, medikasie en studiemateriaal van familie en vriende in Suid-Afrika af. Hierdie fasiliteit is onderhewig aan die voorwaardes en heersende fooie van die Departement van Buitelandse Sake en die wette en regulasies van die land wat die arres opgelê het. Hierdie fooie kan van tyd tot tyd aangepas word.
Die Departement van Buitelandse Sake en die Suid-Afrikaanse verteenwoordigers in die buiteland doen hulle uiterste bes om te sorg dat geld, briewe, studiemateriaal en medikasie sonder onredelike vertraging aangestuur word. Die operasionele prioriteite van die ambassade, hoëkommissariaat of konsulaat kry egter voorkeur. Plaaslike omstandighede in die land speel ook 'n rol.
hofverrigtinge of regsprosesse aan die gang sit of daarmee inmeng nie regsadvies verkry of verleen nie vrylating uit die tronk of op borgtog reël nie na gevaarlike gebiede of tronke reis nie n misdaad ondersoek nie beter behandeling beding as wat plaaslike burgers in die tronk kry nie - tensy die Verenigde Nasies se standaard- minimumreëls vir die behandeling van gevangenes nie nagekom word nie naasbestaandes of vriende aansê om geld oor te plaas nie regs-, mediese of ander rekeninge betaal nie verblyf, werk, visums of verblyfpermitte bekom nie werk onderneem wat deur reisagente, lugrederye, banke of motorverhuringsmaatskappye gedoen word nie burgers wat dubbele burgerskap het in die land van hulle tweede burgerskap bystaan nie vir die voorbereiding, vervoer, begrafnis of verassing van die stoflike oorskot van 'n Suid-Afrikaanse burger wat gesterf het, betaal nie.
As jy in die buiteland gearresteer word, moet jy met jou naaste Suid-Afrikaanse verteenwoordiger of Konsulêre Diens by die Departement van Buitelandse Sake in verbinding tree.
As mense met dubbele burgerskap gearresteer word in die tweede land waarvan hulle burgerskap het, sal die Suid-Afrikaanse verteenwoordigers hulle nie te hulp kom nie. Indien mense met dubbele burgerskap op reis is met die paspoort van die tweede land waarvan hulle burgerskap het en dan gearresteer word in 'n land waarvan hulle nie burgerskap het nie, moet hulle in verbinding tree met die verteenwoordiger van die land met welke paspoort hulle gereis het.
Daar bestaan geen gevangene-uitruilooreenkoms tussen Suid-Afrika en ander lande nie.
Die diensstandaard word op grond van elke individuele saak bepaal en hang af van die omstandighede in die land wat die arres opgelê het.
Die Departement van Buitelandse Sake bepaal die koste, waar van toepassing, op grond van die dienste wat gelewer is.
Die Suid-Afrikaanse verteenwoordiger sal die toepaslike aansoekvorms aan die aangehoudene gee.
<fn>GOV-ZA.SDI_GIS_Brochure_Afrikaans_272007103924_359.2010-03-25.af.txt</fn>
Internet: http://www.capetown.gov.za besluitneming in die Stad te ondersteun. Hierdie missie is gegrond op die oortuiging dat geldige inligting en kennis die sleutelelemente in 'n doeltreffende besluitnemingsproses is.
Die Stad Kaapstad moet met beperkte hulpbronne aan 'n wye spektrum ontwikkelingsbehoeftes aandag skenk. Ten einde te verseker dat hierdie hulpbronne doelmatig aangewend word, is behoorlike ontwikkelingsbeplanning en besluitneming gegrond op die regte inligting en kennis noodsaaklik.
Die doel van ons departement strategiese-ontwikkelingsinligting en GIS is om die gebruik van inligting en kennis te versterk om sodoende tot die toekomstige ontwikkeling van Kaapstad by te dra.
Navorsing, tersaaklike ontleding en vertolking van inligting te doen.
ons kliënte se werk te ondersteun en die Stad se diensleweringsprogram te versterk.
Hierdie takke lewer 'n geïntegreerde geo-inligtingswetenskap (GIS)-diens aan die Stad. GIS is 'n kragtige instrument in beplanning op plaaslikeowerheidsvlak omdat die meeste inligting uit 'n "ruimtelike" of geografiese komponent bestaan.
Opnames van grondgebruik.
Ontwikkeling van aanwysers, en samestelling van sosio-ekonomiese en demografiese inligting.
Verskaffing van IKM-konsultasie ter ondersteuning van departementele inligtings- en kennisbestuursinisiatiewe.
Departementele ondersteuning en ontwikkeling.
<fn>GOV-ZA.SMARTLivingHandbookAfr.2010-03-25.af.txt</fn>
Die boek is 'n tasbare voorbeeld van samewerkende regering, gefinansier deur die Stad Kaapstad, die provinsiale Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, en die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, met bykomende ondersteuning van die DANIDA-program vir stedelike omgewingsbestuur (UEM).
Die gevare van klimaatsverandering vir ons omgewing en ons ekonomie is welbekend oor die wêreld heen.
Ons raak ook al hoe meer bewus van die beperkte beskikbaarheid van natuurlike hulpbronne en fossielbrandstowwe.
Die watertekorte waaronder Kaapstad gebuk gaan, herinner ons gereeld dat ons nie hierdie hulpbron as vanselfsprekend kan aanvaar nie.
Ons herhaalde elektrisiteitsonderbrekings is ook 'n voorsmaak van die dreigende wêreldwye tekort aan fossielbrandstowwe.
In die dekades wat voorlê, met toenemende vraag en krimpende aanbod, sal fossielbrandstowwe as elektrisiteitsopwekker onbekostigbaar word.
Kaapstad is bekend vir sy blommeryk en -prag, maar ook dít is in gevaar weens die voortdurende ontwikkelings-en omgewingsdruk wat met lugbesoedeling en klimaatsverandering gepaardgaan.
Die Stad Kaapstad se doel is om die dienste wat ons lewer so volhoubaar moontlik te maak.
Om egter sommige van die uitdagende teikens te behaal wat ons vir onsself met betrekking tot energie, water, afval en biodiversiteitsbewaring gestel het, het die Stad die mense van Kaapstad se hulp nodig.
Die SLIMLEEF Handboek bevat 'n reeks praktiese stappe wat huishoudings in Kaapstad kan doen om hulle huise veiliger te maak en geld te spaar, terwyl hulle op die koop toe hulle impak op ons kosbare omgewing verminder.
Kundiges het hierdie stappe deeglik nagevors en só bewys dat dit 'n verskil kan maak. Die stappe is eenvoudig en kan maklik deel word van ons alledaagse lewe.
Die SLIMLEEF Handboek bied ook inligting oor sleutel-omgewingshulpbronkwessies waarvoor ons wêreldwyd en ook in ons stad te staan kom.
Dié handboek is op die lees van AMATHEMBA Environmental Management Consulting se huisomgewingshandboek, en Sustainable Energy Africa se energiehandboek geskoei. Ons Stadsdepartemente het verseker dat die boek net die nuutste inligting bevat en 'n goeie oorsig van die Stad se werksaamhede bied. Die Wes-Kaapse provinsiale Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning, en die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou het albei die boek help finansier, en so die belang van samewerkende regering getoon in ons benadering tot die veeleisende omgewingsprobleme wat ons deesdae die hoof moet bied.
Ek is oortuig dat alle betrokkenes by die ontwikkeling van hierdie omgewingshandboek trots sal wees om te sien hoe dit gegroei het. Dit sal ongetwyfeld die weg vir ander Suid-Afrikaanse stede baan, en 'n internasionale voorbeeld van praktiese stedelike volhoubaarheid word.
Ons by die Stad Kaapstad moedig alle gebruikers aan om hierdie kleurryke en insiggewende boek te gebruik en te geniet.
Hierdie oplossings sal ons help om ons natuurerfenis te beskerm, en sal ons ekonomie beter toerus om 'n wêreldwye energiekrisis die hoof te bied wanneer ons daarvoor te staan kom.
As dít gebeur, het ons daarin geslaag om die Stad Kaapstad se sleuteloogmerk van infrastruktuurgerigte ekonomiese groei 'n werklik volhoubare program te maak.
Afval in ons stad 7Afval in jou huis...13Praktiese stappe...16Kontakbesonderhede en hulpbronne...
energie in ons stad 36energie in jou huis... 44Praktiese stappe...52Kontakbesonderhede en hulpbronne...
Water in ons stad 78Water in jou huis... 83Praktiese stappe...86Kontakbesonderhede en hulpbronne...
Biodiversiteit in ons stad102Biodiversiteit in jou huis of woonbuurt...109Praktiese stappe... 111Kontakbesonderhede en hulpbronne...
Kaapstad -eKapa -Cape Town -is Suid-Afrika se moederstad. Kaapstad is die oudste stad in die land, die wetgewende hoofstad van Suid-Afrika, en 'n belangrike handels-en toerismesentrum. Ure na sy vrylating uit die tronk, het Nelson Mandela sy eerste openbare toespraak vanaf die Kaapstad-stadsaal se balkon gelewer - en daardeur die begin van 'n nuwe era vir Suid-Afrika ingelui.
Kaapstad word ook deur groot rykdomverskille tussen mense gekenmerk. Sommige inwoners gebruik meer water, elektrisiteit en petrol, en genereer meer afval as die gemiddelde Amerikaner; ander bly in huishoudings met net een kraan, en gebruik steeds gevaarlike brandstowwe soos paraffien vir kosmaakdoeleindes.
Wat kan ons hieraan doen Kan ons 'n verskil maak?
Elke keer as jy 'n lig aanskakel, jou motor bestuur, water tap of jou vullis uitsit, neem jy 'n besluit wat die omgewing raak. Natuurlike hulpbronne - water, steenkool, olie, grond, vars lug - sál uitgeput raak as ons dit vinniger gebruik as wat dit neem om vanself aan te vul. Daar bestaan baie aanduidings dat dit reeds besig is om te gebeur.
Die stapel-impak van huishoudings is beduidend. Om te verseker dat daar genoeg hulpbronne is - genoeg vir almal, nou én in die toekoms - moet ons ons hulpbronne goed bestuur, en dit wat ons het doeltreffend en billik gebruik. Baie van ons weet reeds dat ons dit behóórt te doen, maar twyfel dikwels oor die presiese "wat" en "hoe". Hierdie handboek is daarop gemik om jou van inligting oor water, afval, energie en biodiversiteit te voorsien, en praktiese optrede aan die hand te doen om 'n verskil te maak - om die omgewing te beskerm, geld te spaar en ons huise veiliger leefplekke te maak.
Die goeie nuus is dat ons wel 'n verskil kan maak. Elke kilowatt-uur (kWh) elektrisiteit wat jy vermy, sny koolsuurgasvrystellings in die atmosfeer met meer as 'n kilogram. Koolsuurgas (CO2) is die vernaamste bydraer tot aardverwarming - 'n proses wat volgens wetenskaplikes oor die afgelope dertig jaar tot 'n styging van meer as 'n halwe graad Celsius in die wêreldwye gemiddelde temperatuur aanleiding gegee het, en die aarde se temperature teen die volgende eeuwisseling met 'n verdere 1.4-5.8 oC kan laat klim. Deur bloot jou 60 watt-gloeilamp met 'n 11 watt-fluoresseerpuntlig te vervang, sal jy ongeveer 570 kWh oor die gebruiksduur van die lig bespaar - meer as 570 kg koolsuurgas.
Die wonderlike ding oor water-en elektrisiteitsbesparing en afvalvermindering is dat dit jou én die Stad Kaapstad baie geld sal spaar! Die aanbevole stappe in hierdie boek is betreklik goedkoop en maklik. Waar 'n item soos 'n sonwaterverhitter mootlik effens duurder is, word die tydperk aangedui waarbinne jou elektrisiteitsbesparing die installeringskoste sal dek.
Dink ook daaraan dat wanneer jy 'n toestel koop, jy meer as net die winkelprys daarvoor betaal - jy verbind jouself tot die werkskoste van die toestel vir so lank as wat jy dit het. Hierdie energie-en waterkoste word vinnig 'n aardige bedrag. Gebruik daarom die volgende geleentheid wanneer jy 'n nuwe toestel koop om na 'n meer energie-en waterdoeltreffende weergawe oor te skakel. Dit kos gewoonlik dieselfde as die minder doeltreffende eweknie, en sal mettertyd geld in jou sak terugplaas namate jou energie-en waterrekening krimp.
Is jy van plan om 'n nuwe toestel te koop Knap jy jou huis op Hou jy jou maandelikse begroting fyn dop Natuurlik wil ons almal slim huisbestuurskeuses maak - slim keuses vir ons gesondheid, veiligheid én sak, maar ook vir die omgewing. Hierdie handboek bevat bruikbare inligting en nuttige wenke om jou die beste keuses te help maak om energieverbruik, watergebruik en afvalproduksie te verminder. Dit bied ook inligting oor hoe ons ons natuuromgewing so sterk en divers moontlik kan hou. Hierdie stappe sal jou geld spaar, en die gesondheid in en veiligheid van jou huis verbeter. Dit sal ook ons impak op die omgewing verminder?
Die handboek bevat 'n klomp inligting, en daarom beveel ons aan dat jy dit rustig deurwerk - moenie alles op een slag probeer doen nie. Stel vir jouself teikens om elke week 'n nuwe aktiwiteit te probeer.
Die handboek is in vier hoofdele verdeel: Afval, Energie, Water en Biodiversiteit.
water, energie, afval en biodiversiteit in jou huis; en praktiese stappe - die "wat" en "hoe" - om geld te spaar, jou huis 'n veiliger plek te maak, armoede te bestry, klimaatsverandering te stuit, luggehalte te verbeter en ons omgewing te beskerm.
Aktiwiteite en prente verseker 'n deeglike begrip van die kwessies, en vergemaklik verwysing. Elkeen van die vier dele dek ook veiligheids-en gesondheidskwessies. Gemeenskapsorganisering en -aktiwiteite vorm 'n noodsaaklike deel van goeie regering, en 'n paar interessante inisiatiewe binne Kaapstad se burgerlike samelewing word in kort gevallestudies opgesom.
Verskillende soorte huishoudings kom voor verskillende omgewingskwessies te staan. So byvoorbeeld vind hoë-inkomstehuishoudings moontlik dat hulle baie elektrisiteit verbruik, en daarom maniere moet ondersoek om dit te verander. 'n Informele huishouding se grootste probleem is dalk die gesondheid en veiligheid van huishouers weens die onveilige gebruik van paraffien. Ons hoop hierdie handboek sal vir al die huise in Kaapstad van nut wees; waar 'n bepaalde deel nie op jou van toepassing blyk te wees nie, blaai eenvoudig om - of ondersoek en oordink die probleme waarmee jou bure dalk te doen het.
Water-en energiebesparende produkte kan van die meeste hardewarewinkels en verskaffers van loodgieters-of verligtingstoestelle in Kaapstad verkry word. Baie "groen"/omgewingsvriendelike produkte is ook in plaaslike supermarkte beskikbaar. Ons plaaslike kwekerye is vol inheemse plante, en sal jou kan help om die beste soorte vir jou plaaslike gebied uit te soek.
Die handboek maak melding van 'n paar nuttige hulpbronne en verwysings, maar 'n volledige bronnelys oor omgewingshulpbronne in die Stad is beskikbaar by die Stad se Departement van Omgewinghulpbronbestuur, 6e vloer, Waalstraat 44, Kaapstad, telefoon 487 2284 of e-pos: smartliving@capetown.gov.
Let wel: Pryse en diensheffings wat in die teks aangedui word, was geldig by die ter perse gaan, maar sal mettertyd verander.
Biodiversiteit (biologiese diversiteit) is die totaliteit van die verskillende lewende organismes op aarde, hulle genetiese verskille, en die gemeenskappe en ekosisteme waarin hulle voorkom. Dit is die "natuurlike rykdom" van die aarde waar al ons kos en baie van ons grondstowwe vandaan kom.
Biodiversiteit gaan nie net oor 'n lys spesies nie, maar eerder 'n reeks verhoudinge in 'n ingewikkelde web wat ons maar nou eers begin identifiseer, om nie eens van verstaan te praat nie. Elke deel binne hierdie ingewikkelde geheel word 'n bietjie swakker wanneer net een deel agteruitgaan of verdwyn.
Biodiversiteit het onder andere met spesie-, genetiese en ekosisteemdiversiteit te doen.
Spesiediversiteit n Spesie is 'n groep organismes met eiesoortige kenmerke. Spesiediversiteit kyk na die aantal, soort en verspreiding van spesies binne 'n ekosisteem. Ons kan steeds nie sê met hoeveel en watter ander spesies ons hierdie planeet deel nie. Ramings wissel grootliks - van vyfmiljoen tot 'n honderdmiljoen. Tot dusver kon wetenskaplikes maar ongeveer een-en-'n-halfmiljoen spesies beskryf.
Geenwisseling stel organismes daartoe in staat om te ontwikkel en by nuwe omstandighede aan te pas. Die poel van genetiese verskeidenheid word gevorm deur die keur van "voorkeurkenmerke" wat in 'n bepaalde omgewing "werk". Die verskeidenheid en kompleksiteit van habitats moedig groot verskille in die hoeveelheid en verspreiding van genetiese variasie aan. Geïsoleerde bevolkings, soos dié op klein eilande of in beperkte habitats wat van die omringende omgewing afgesny is, is daartoe geneig om minder genetiese variasie as bevolkings in groot, ongeskonde ekosisteme te toon. Daarom is die geïsoleerde bevolkings meer kwesbaar vir uitsterwing.
Dit verwys na die verskeidenheid habitats en verskillende spesiegemeenskappe wat in 'n komplekse en immerveranderende web van interafhanklike verhoudinge met mekaar omgaan. Ekosisteme wissel van water- poele, moeraslande, riviermondings, vleie, koraalriwwe tot aardhabitats (woude, woestyne, berge, grasvlaktes, prêries en toendras). Op landskapskaal word plantbiodiversiteit deur plantegroeisoorte verteenwoordig, byvoorbeeld Kaapse sandvlaktefynbos en Skiereiland-sandsteenfynbos. Op 'n kleiner skaal is selfs skoolterreine, parke en agterplase op sigself ekosisteme.
Dit lyk dalk nie of biodiversiteit 'n ooglopende of regstreekse impak op die lewe in Kaapstad het nie, maar dit raak en beïnvloed water, energie, gesondheid én ons ekonomie, en vorm die grondslag vir die voorsiening van skoon water, energie-en ander hulpbronne, asook die versekering van goeie grondgehalte.
Biodiversiteit is die grondslag vir 'n gesonde planeet (en menslike welsyn). Daar word nou geglo dat ryklik diverse ekosisteme meer gehard is en beter as minder diverse sisteme van spanninge soos droogte of habitatvernietiging deur die mens herstel. Groter diversiteit bied 'n reeks weë vir ekologiese prosesse soos voedingstofherwinning - indien een weg beskadig of vernietig word, is daar alternatiewe beskikbaar sodat die ekosisteem onverstoord kan aanhou funksioneer.
Verswakte diversiteit stel die werking van ekosisteme in gevaar.
Ons natuurlike biodiversiteit suiwer ons water en lug, voorkom oorstromings en hou ons grond in plek. Hierdie "dienste" is ongelooflik doeltreffend en word gratis gelewer.
Biodiversiteit voorsien die ingewikkelde genetiese poel waaruit ons kos en medisyne voortgebring word. Wilde gene kan gewasse verbeter deur dit teen siektes en klimaatsveranderinge bestand te maak. Voorts het meer as 21 000 plante wêreldwyd na bewering medisinale waarde.
Dit maak dit al hoe belangriker om biodiversiteit vir toekomstige gebruik te bewaar. Miskien bied een van ons plante eendag 'n geneesmiddel vir 'n dodelike siekte, of lei dit tot die ontstaan van 'n nuwe gewas of tuinbouspesie!
Soos in baie wêrelddele vorm ons asemrowende natuuromgewing die hoeksteen van die Kaapse toerismebedryf, en maak baie 'n bestaan daaruit. Baie verdien ook hulle brood uit die pluk van blomme soos proteas, medisinale plante soos boegoe, en die produksie van skoon fonteinwater.
Ons natuuromgewing voorsien ons van 'n plek waar ons kinders die natuur kan ervaar en meer daarvan kan leer, van oop ruimte vir ontspanning, asook skoonheid en rustigheid.
In en op sigself is dit kosbaar - net soos enige persoon of ander vorm van lewe. Waar een van ons diere-of plantspesies nêrens anders in die wêreld voorkom nie, het ons 'n besondere verantwoordelikheid - sodra die laaste lede van 'n spesie sterf, loop 'n hele genetiese geskiedenis ten einde.
Die term "biodiversiteit" onderskei nie op sigself tussen plante en diere wat natuurlik in Kaapstad voorkom, en dié wat as 'n regstreekse of nie-regstreekse gevolg van menslike optrede en aktiwiteite hierheen gekom het nie. Plante en diere wat natuurlik hier aard - dié wat in Kaapstad hoort - staan as inheemse spesies bekend. Daardie plante en diere wat doelbewus of per ongeluk deur mense ingebring is, word eksotiese of uitheemse biodiversiteit genoem. Uitheemse spesies wat gesond groei en inheemse spesies uiteindelik vervang, staan as indringer-uitheemse spesies bekend.
Rede tot kommer?
Een van die grootste bedreigings vir biodiversiteit is menslike vernietiging of wysiging van natuurlike habitats. Namate ons al hoe meer water gebruik, word riviere in damme omskep, en wysig dit die natuurlike werking van die sisteem. Toenemende kosverbruik namate die bevolking al hoe groter word, maak dat ons natuursisteme al hoe meer grond aan landbou moet afstaan. Uitwaartse stedelike uitbreiding (stadspreiding) wysig natuurlike habitats op 'n soortgelyke wyse. Namate mense na vorige natuurgebiede trek, verwyder hulle nie net dikwels die plantegroei nie, maar bring hulle ook katte, rotte en ander diere saam wat kleiner diere en voëls in die gebied teister en doodmaak. In Kaapstad beskadig wegholbrande weens menslike aktiwiteit ook te dikwels ons biodiversiteit. (Interessant genoeg word biodiversiteit soms deur wegholsomerbrande gestimuleer aangesien die owerhede te bang is om in die somer te brand hoewel dit die beste verbrandingseisoen vir die aanwas van fynbosspesies is.
In die lewensweb is ons almal verbind deur die lug wat ons inasem, die water wat ons drink en die kos wat ons eet. Indien ons ander dele van die web vernietig, vernietig ons ook ons eie kans op oorlewing.
Die mens (en die meeste ander organismes) se bestaan berus grootliks op wat bioloë primêre produsente noem, naamlik plante. Die mens het oor die jare vyfduisend plantspesies as voedsel gebruik. Nou dien minder as twintig as voedselbron vir die meerderheid van die wêreldbevolking, en is net drie of vier koolhidraatgewasse die oorgrote meerderheid se stapelvoedsel. Een van die belangrikste voordele van biodiversiteitsbewaring is die beskikbare wildeplant-geenpoel waaruit die beperkte genetiese basis van hierdie gevestigde voedselgewasse uitgebrei kan word om sodoende weerstand teen siekte op te bou, produktiwiteit te verbeter en verskillende omgewingstoleransies te skep.
Die aarde kan in ses planteryke verdeel word. Planteryke is streke met eiesoortige plantegroei (plantgroepe) wat dit van die res van die wêreld onderskei. Die suidwestelike hoek van Suid-Afrika staan as die Kaapse blommeryk bekend. Dit is nie net die kleinste van die wêreld se ses planteryke nie, maar beskik ook oor die digste voorkoms van plantspesies. Die Kaapse blommeryk het bykans 9 000 verskillende plant-en verskeie dierespesies.
Trouens, Kaapstad staan allerweë as 'n biodiversiteitspunt sonder gelyke bekend. Baie spesies in Kaapstad kom net hier en nêrens anders op aarde voor nie. Hierdie spesies staan as endemiese spesies bekend. Kaapstad het egter ook die twyfelagtige reputasie van een van die aarde se megarampgebiede - daardie gebiede wat op die punt staan om 'n aansienlike deel van hulle biodiversiteit te verloor. Dit is 'n ernstige probleem vir daardie endemiese spesies wat uitsterwing in die gesig staar.
Kaapstad is ook ryk aan dierebiodiversiteit, en word omring deur 'n eiesoortige en diverse see-omgewing waarin baie verskillende seeplante en -diere soos perlemoen, die suidelike noordkapper en die witdoodshaai voorkom.
Ons Grondwet gee aan alle Suid-Afrikaners die reg op 'n gesonde omgewing wat vir huidige en toekomstige geslagte teen ekologiese agteruitgang beskerm word. Volhoubare omgewingsbestuur is 'n oorkoepelende plig van plaaslike regering. In Oktober 2001 het die Stad Kaapstad die eerste Geïntegreerde Metropolitaanse Omgewingsbeleid (GMOB) aanvaar. Een van die GMOB se ses prioriteitstrategieë is die biodiversiteitstrategie wat daarop gemik is om ons eiesoortige biodiversiteit in Kaapstad te beskerm, optimaliseer en uit te brei.
Biodiversiteit en bewaring was tot dusver vir baie stadsdepartemente en -lynfunksies taamlik laag op die agenda. Benaderinge tot biodiversiteit is oor die jare deur versplintering gekenmerk, met te veel verskillende owerhede verantwoordelik vir die beskerming van biodiversiteit in wat nou as die Stad Kaapstad bekend staan. Gevolglik is pogings en benaderinge swak gekoördineer en geïntegreer. Die verklaring van 'n paar gebiede tot reservate het op 'n perseelgerigte grondslag eerder as met behulp van 'n stelselmatige bewaringbeplanningsbenadering geskied.
Gedurende die tagtiger- en negentigerjare is belangrike werk gedoen om sleutelbewaringsgebiede uit te wys, maar die druk en dringendheid om 'n groot aantal migrante in die Stad 'n heenkome te gee het vordering vertraag. Daar was ook geen duidelike of georganiseerde inwerkingstellingstrategie of aangewese liggaam wat vir inwerkingstelling verantwoordelik sou wees nie.
Dit behels die instelling van 'n netwerk bewaringsgebiede en biodiversiteitsnodusse wat daadwerklik bestuur word. 'n Versameling plantegroei-oorblyfsels is met behulp van 'n objektiewe bewaringbeplanningsinstrument uitgewys wat, indien dit korrek bestuur word, saam met die bestaande bewaringsgebiede en Kaapse florapersele 'n verteenwoordigende monster van Kaapstad se biodiversiteit sal bewaar.
Binne stedelike verband kan oop ruimtes met ander primêre funksies steeds 'n belangrike sekondêre bewaringsrol speel. Sodanige ruimtes sluit riviere, gebiede wat deel uitmaak van stormwaterbestuur, parkweë, parke, padrande, serwitute en vervoerroetes in. Biodiversiteitsbewaring sal in korridors, koppelings-en gemengdegebruikgebiede plaasvind.
Ter erkenning van die belangrike rol van ons varswatersisteme - riviere, moeraslande en vleie - om sleutel-"groen" korridors tussen die berge en kuslyn te voorsien, sal hierdie sisteme op 'n meer doeltreffende en geïntegreerde wyse bestuur word. Dit sal daarop gemik wees om die maatskaplike, ekologiese en geriefswaarde van varswatersisteme te beskerm en te versterk, en sal waar moontlik die verdere kanalisering daarvan verhoed.
Indringer-uitheemse spesies hou een van die grootste bedreigings vir biodiversiteit in Kaapstad in. Hierdie doelwit is daarom op die ontwikkeling en inwerkingstelling van 'n program vir die bestuur van indringer-uitheemse spesies in die Stad Kaapstad gemik. Vennootskappe met ander projekte en organisasies, veral die Werk vir Water-program, sal 'n belangrike deel hiervan uitmaak. Die program sal ekonomiese geleenthede vir benadeelde gemeenskappe bevorder en skep. As plaaslike owerheid sal die Stad Kaapstad se uitheemse-spesieuitwissing vir privaatgrondeienaars 'n navolgenswaardige voorbeeld stel.
Biodiversiteitswetgewing en die toepassing daarvan n Eenvoudige benadering tot biodiversiteit sal deur wetgewing, vindingryke wetstoepassing en toegewyde bestuur gerugsteun word.
Biodiversiteitsinligting-en-moniteringstelsel n Deurlopende inligting-en-moniteringstelsel sal goeie besluitneming en bestuur met betrekking tot biodiversiteit en volhoubare ontwikkeling ondersteun.
Die strategie berus daarop dat die mense van Kaapstad betrek word by en eienaarskap van biodiversiteit aanvaar. Plaaslike regering en omgewingsingeligte inwoners moet verantwoordelikhede deel. Hierdie doelwit sal op die bemagtiging van inwoners van Kaapstad met betrekking tot biodiversiteitskwessies konsentreer ten einde verantwoordelikheid vir die Stad se besondere biodiversiteitshulpbronne doeltreffend te deel en te aanvaar.
Alle bestaande stadsinisiatiewe sal saamgevoeg word, en groter integrasie van biodiversiteitsdoelwitte sal regdeur stadsdepartemente ingestel word. Die Stad sal ten nouste met die belangrikste streekbewaringsprojek, Cape Action Plan for People and Environment (C.A.P.E), saamwerk asook verseker dat strategieë van die Tafelberg Nasionale Park en die CapeNature-projekte vir natuurbewaring in laagliggende gebiede gekoördineer word.
Die Stad kan egter nie die doelwitte van sy biodiversiteitstrategie op sy eie bereik nie. 'n Grondliggende beginsel van die strategie is vennootskappe met 'n wye reeks organisasies en individue.
die ekonomiese ontwikkeling van benadeelde gemeenskappe deur die ekonomiese potensiaal van ons natuurlike bates so ver moontlik uit te bou; en vermoëbou en gedeelde verantwoordelikheid.
Nuwe benaderinge tot bewaringsbestuur - met sterker bande tussen bewaring en gemeenskappe - is tot stand gebring. Die klem het op gemeenskapsbetrokkenheid deur optrede eerder as struktuurbou geval, asook klein optredes wat as vonke vir groter projekte dien. So byvoorbeeld is die behoefte om plaaslike jongmense by voëlmonitering te betrek by die een perseel verwesenlik deur as deel van 'n skoolvakansieprogram voëlringingsdemonstrasies aan te bied. Twee jongmense wat die projek bygewoon en belangstelling daarin getoon het, word nou as voëlmoniteerders opgelei. 'n Versoek vir omgewingsinligting deur 'n plaaslike onderwyser het tot die ontwikkeling van die kwartaallikse Kaapse Vlakte-natuurtrein aanleiding gegee - 'n vennootskap tussen Cape Flats Nature en die skoleprogram vir omgewingsopvoeding waardeur 'n honderd leerders van die Kaapse Vlakte per fiets deur Wolfgat en die Philippi-tuinbougebied na die Edith Stephensmoeraslandpark ry. Langs die pad leer hulle meer oor die Stad se natuur-en beboude omgewing, en ontwikkel terselfdertyd leierskaps-en spanwerkvaardighede.
Die uitdaging van Cape Flats Nature is om klein optredes in deurlopende programme met 'n lewe van hulle eie om te skakel. By die Macassar-duine is die uitdaging byvoorbeeld om "veilige dae", wanneer honderde leerders aan omgewingsopvoeding-aktiwiteite op die duine deelneem, in "veilige ruimtes" om te skakel waar klein groepe veilig sonder toesig besoek kan aflê, en dit op sy beurt uiteindelik in "veilige bates van ekonomiese en ander waarde" te verander wat toeriste én plaaslike inwoners lok.
Die Stad Kaapstad het 'n wonderlike reeks natuurreservate en bewaringsgebiede wat inwoners en besoekers kan geniet. 'n Volledige lys en verwante inligting is aan die einde van hierdie hoofstuk onder "Hulpbronne en verwysings" te kry.
Die luiperdpadda is 'n charismatiese spesie wat gevaar loop om uit te sterf. Hierdie groot padda kom slegs in die kusstreek van die Kaapse Vlakte tot die Agulhas-vlakte voor. Hulle plant voort in oop waterliggame - deesdae is dít net in openbare oop ruimtes of op privaat grond, terwyl die paar beskermde persele deur stadspreiding omring word. Daarom is die samewerking van inwoners wie se tuine as vreet-en toevluggebiede vir die paddas dien, noodsaaklik vir hulle oorlewing. Nog 'n groot bedreiging is padverkeer; baie paddas word raakgery wanneer hulle laatwinter na en van hulle teelaardes beweeg en wanneer die klein paddatjies vroegsomer hulle opwagting maak. Hierdie paddas is 'n beskermde spesie, en dit is onwettig om hulle te versamel of te verskuif.
Die Stad kan nie op sy eie die doelwitte van die biodiversiteitstrategie bereik nie. 'n Grondliggende beginsel van die strategie is vennootskappe met 'n wye reeks organisasies en individue.
Aangesien Kaapstad die tuiste is van so 'n pragtige biodiversiteitserfenis, het ons as inwoners van Kaapstad 'n belangrike verantwoordelikheid om daarna om te sien. Die natuurlike biodiversiteit wat in Kaapstad voorkom is onder groot bedreiging, en indien ons dit nie bestuur en bewaar nie, sal baie van ons spesies en ekologiese gemeenskappe vir altyd verlore wees. Ons is stellig die heel laaste geslag met die geleentheid om baie van ons spesies te red. As ons nie nou optree nie, sal toekomstige geslagte nooit die kans hê om dit wat ons vandag het te sien en te ervaar nie.
Maak jy altyd seker dat niemand 'n brandende sigaret by jou motorvenster uitskiet nie?
Neem jy altyd jou rommel of tuinvullis na 'n aangewese stortingsterrein, en los dit nooit in die veld nie?
Maak jy te alle tye seker dat jy op aangewese stortingsterreine met olie en ander chemiese produkte wegdoen, en gooi dit nie in die veld of by jou drein af nie?
Het jy 'n verskeidenheid plaaslike, inheemse plante in jou tuin en/of woonbuurt?
Besoek plaaslike, inheemse voëls jou tuin gereeld?
Is daar akkedisse, paddas of plaaslike, inheemse insekte soos die hotnotsgot of motte in jou tuin en/of woonbuurt?
Het jy alle indringer-uitheemse spesies soos veral rooikrans, portjacksonbome, kikoejoe, pronkgras, lantana en chromolaena (paraffienbos) uit jou tuin verwyder?
Dra jou kat 'n nekband of klokkie om klein plaaslike, inheemse diere te waarsku en te beskerm?
Vermy jy die gebruik van sterk plaag-of onkruiddoders in jou tuin?
Ondersteun jy plaaslike inisiatiewe om die natuurgebiede in jou area te bewaar of jou plaaslike ruimtes te vergroen?
Indien jy op drie of meer van hierdie vrae "ja" geantwoord het, kan jy verseker wees van 'n gesonde hoeveelheid "agterplaasbiodiversiteit"! Indien nie, sal die vele voorstelle onder "Praktiese stappe" jou op dreef kry.
Sonder 'n voël se geroep, sonder speldekussingblomme elke jaar, sonder hoop om 'n akkedis op 'n klip te sien, sonder die wete dat olifante en leeus steeds vry in die bosveld rondloop, sal die aarde vir die mens 'n eensame plek wees. Ons kan almal op verskeie maniere daartoe bydra dat Kaapstad se eiesoortige en spesiale biodiversiteit gered en beskerm word.
Selfs al woon jy op 'n kleinhoewe, plant 'n tuin wat die grond sal help stabiliseer, sal keer dat stof en sand by jou huis inwaai, skadu sal gooi om die huis koel te hou en 'n lewensruimte vir diere en plante bied. Skep met ander woorde 'n ekosisteem, en ondersteun biodiversiteit.
Dit is egter belangrik dat ons inheemse spesies in ons Kaapse tuine sal plant. Hierdie plante het oor 'n lang tydperk saam met plaaslike diere in 'n komplekse lewensisteem ontwikkel - 'n sisteem wat ons moet ondersteun eerder as ontwrig ten einde die groot verskeidenheid lewensvorme daarin te behou. Plaaslike plante het voorts in Kaapstad se strawwe, sanderige toestande ontwikkel, verg daarom min aanvullende water, en verminder so die hoeveelheid water wat jy nodig het om jou tuin mooi te hou.
Indien jy naby die Tafelberg Nasionale Park, 'n natuurreservaat of 'n kernfloraperseel woon, is dit ekstra belangrik dat jy plaaslike, inheemse spesies van die Kaapse metropolitaanse gebied aanplant. Plante uit verder gebiede soos Hermanus kan met verwante wilde spesies kruis om basterplante te vorm wat bewaringspogings sal ondermyn.
Aangesien verskillende plekke in Kaapstad verskillende weers-en natuuromstandighede soos reënpatrone, windblootstelling en grondsoorte het, sal een lys plante nie aan almal se behoeftes voldoen nie. Vir meer inligting oor geskikte spesies vir jou tuin, besoek die webtuiste www.sanbi.org, en kies die "plantZAfrica"-afdeling. Daar sal jy tuinmaakinligting vir elke veldsoort kry asook 'n lys plante vir waterslim tuine. Let daarop dat hierdie lys ook spesies van buite die Kaapse metropolitaanse gebied insluit. Die Kirstenbosch-uitreikgroep het ook 'n boekie getiteld Greening South African Schools gepubliseer oor hoe om 'n inheemse tuin te skep - die boekie is by die Kirstenbosch-boekwinkel te koop.
Wees baie versigtig om nie indringer-uitheemse spesies in jou tuin te plant nie. Sulke spesies soos rooikrans en pronkgras hou van die grootste bedreigings vir biodiversiteit in en verhoog ook die gevaar van ernstige wegholbrande. Ingevolge die Wet op die Bewaring van Landbouhulpbronne (CARA) is dit nou onwettig om indringer-uitheemse spesies te plant. Hierdie spesies kan met vele inheemse en nie-indringer-uitheemse spesies vervang word.
Alle oop ruimtes in ons Stad, nie net privaattuine nie, behoort met inheemse spesies beplant te word. Moedig naturalisering van openbare oop ruimtes aan deur byvoorbeeld inheemse struike en blombolle op grasbedekte padrande te plant. Jy kan ook betrokke raak by skoolprogramme om inheemse tuine rondom speelterreine en sportvelde uit te lê. Plaaslike ondernemings kan dalk daarin belang stel om sulke projekte te borg.
Chemikalieë is dikwels giftig (plaag-en onkruiddoders, paraffien en diesel) en wegvretend (motorbatterysuur, drein-en oondskoonmaak-of bleikmiddels). Natuursisteme sukkel om sulke stowwe af te breek, en word dikwels beskadig wanneer dit daarmee in aanraking kom. Dikwels vergiftig dit onskuldige diere, watersisteme en plante.
Vermy die gebruik van sterk chemikalieë in jou tuin. Raadpleeg "Plaagbeheer" aan die einde van die hoofstuk oor afval om alternatiewe te vind. Onthou altyd dat 'n inheemse tuin min plaagbeheer verg aangesien die plante daarin saam met plaaslike diere en insekte ontwikkel het en dus as een sisteem funksioneer.
Maak wanneer jy inkopies doen seker dat jy produkte sonder gevaarlike chemikalieë koop. Dit beteken dat jy uit die staanspoor nie die probleem sal skep nie! Lees produketikette sodat jy weet watter bestanddele 'n produk bevat en dus die minste skadelike een kan kies. Die hoofstuk oor afval in hierdie boek doen 'n paar interessante alternatiewe aan die hand waarmee jy gebruiklike skoonmaak-en ander produkte kan vervang, en bied ook 'n paar nuttige wenke oor chemikalieë/produkte wat vermy moet word.
Neem altyd chemikalieë, gebruikte olie of enige ander onnatuurlike stof na een van die Stad se vasteafvalaflaaipersele of ander formele afhaalpunt (gebruikte olie kan na enige motorhawe/diensstasie geneem word waar die Rose-stigting dit vir herwinning sal gaan oplaai - sien "Afval"). Moet nooit hierdie soort stowwe in jou drein of in die straat gooi nie. Enige chemikalieë wat in die dreinering-of stormwaterstelsel beland, beland uiteindelik ook in ons riviere, riviermondinge en oseane, en vernietig en maak baie plante en diere dood.
Tuinvullis, huishoudelike afval en bourommel behoort te alle tye na jou plaaslike vasteafval-aflaaisone (sien "Afval") geneem te word. Die storting van sulke afval in die veld is een van die vele redes waarom ons natuurgebiede agteruitgaan. Bourommel kan natuurlike plantegroei platdruk. Tuinvullis bevat weer indringerplantstof soos kikoejoegras wat dan in die veld versprei. Moet nooit gebreekte glas in die veld laat of gooi nie. Dit kan sonlig na 'n bepaalde punt trek en so tot brande aanleiding gee.
Afvalstorting in die veld of op enige oop perseel is 'n oortreding. Indien jy sien dat enigiemand hom/haar hieraan skuldig maak, skakel 596 1999 om die voorval by die metropolisie aan te meld.
Enige papier, plastiek of ander afval wat in die straat, op die grond of enige plek gegooi word wat nie daarvoor bedoel is nie, staan as "rommel" bekend. Alle rommel, veral plastiek, wat in natuurgebiede beland, is uiters skadelik vir diere. Baie robbe raak verstrengel in plastieksakke wat deur hulle vel sny en hulle verwurg. Die Stad lewer 'n afvalverwyderingsdiens aan alle huishoudings. Gebruik dit vir enige afval wat jy nie kan herwin nie!
Moenie met jou motor of vragmotor op die strand of in natuurgebiede ry nie. (Let daarop dat die Regulasies op Veldvoertuie strandryery verbied tensy jy oor vrystelling of 'n permit beskik.) Indien jy 'n motorfiets of vierwielfiets het, ry slegs in behoorlik afgebakende gebiede wat vir hierdie aktiwiteit bestem is.
Ons het almal 'n verantwoordelikheid om ons natuuromgewing te bestuur. In hierdie verband word baie werk op 'n vrywillige grondslag verrig. Hoewel dit geen finansiële vergoeding inhou nie, is dit tog vir baie mense 'n verrykende ervaring om by omgewingsvrywilligergroepe aan te sluit. Sulke werk sal jou aanmoedig om uit die huis te kom en ons wonderlike natuuromgewing te geniet. Dit is 'n gesellige aktiwiteit wat 'n gees van gemeensaamheid bou. President Mbeki is juis 'n voorstander van so 'n vrywilligerskultuur.
Kaapstad het 'n baie aktiewe netwerk omgewingsklubs, -verenigings en -groepe soos die Kaapse Voëlklub n tak van Birdlife SA - en 'n stedelike landbou-envergroeningsorganisasie, Abalimi Bezekhaya. Die meeste van Kaapstad se natuurreservate het ook aktiewe vriendegroepe (bv. Vriende van Rietvlei) wat die natuurreservaat help bestuur en 'n wye reeks vrywilligerwerk doen wat die verwydering van indringer-uitheemse plante, opvoeding en bewusmaking, rommelopruiming en instandhouding insluit. Hierdie groepe ressorteer onder WESSA, Suid-Afrika se Natuurlewe-en Omgewingsvereniging - ons land se oudste en grootste nieregerings-, lidgebaseerde omgewingsorganisasie met die missie om openbare deelname in die versorging van ons planeet aan te moedig. Deur sy takke ondersteun WESSA ook die instelling van omgewingsklubs en plaaslike omgewingstoesighouding.
Indien jy nie 'n vrywilligergroep deur daadwerklike deelname kan ondersteun nie, oorweeg dit om hulle op ander maniere soos deur skenkings by te staan - hetsy finansieel of in goedere (gereedskap, bome, ens.). Abalimi Bezekhaya het byvoorbeeld 'n Kaapse Vlakteboomprojek waarby mense kan aansluit, óf net as 'n vriend wat inligting oor die projek ontvang en versprei, óf as 'n skenker. Skenkings kan op die organisasie se webtuiste gemaak word.
Besoek en ondersteun jou plaaslike natuurreservaat. Natuurreservate is daar vir almal om te geniet, en is wonderlike plekke om as individu of gesin in te ontspan. Kontakbesonderhede vir alle Stad Kaapstadnatuurreservate kan in ons afdeling met hulpbronne en verwysings gevind word. Kaapstad is eiesoortig: Dit spog nie net met 'n nasionale park (Tafelberg) binne sy grense nie, maar het boonop 'n wêreldberoemde nasionale botaniese tuin by Kirstenbosch.
Toegangsfooi: R100,00 per 4x4, wat 4 passasiers insluit; bykomende mense R9,00 per permit; vierwielfietse en motorfietse R60,00; R9,00 per persoon vir sandplankry en voetslaan Vervoer: Taxi Aktiwiteite: Voetslaanpaaie, sandplankry, 4x4- en motorfietsroetes Omgewingsopvoeding: Slegs indien dit vooraf gereël word Kontakbesonderhede: Tel. 577 5000; e-pos: Tumeka. Mdlazi@capetown.gov.
Ure: Slegs op afspraak Toegangsfooi: Geen Vervoer: Taxi, bus Aktiwiteite: Voetslaan, uitheemse-spesiebeheer Omgewingsopvoeding: Geen Kontakbesonderhede: Tel. 700 1843, e-pos: mayaS@goldcircle.co.
Hierdie reservaat maak deel uit van 'n biosfeerreservaat wat Kogelberg-sandsteenfynbos onderhou.
Kusduine waarop Kaapse Vlakte-duinestrandveld (duinruigte) voorkom. Ure: 07:30-16:00 (weeksdae); gesluit oor naweke Toegangsfooi: Geen Vervoer: Taxi of bus Aktiwiteite: Piekniek, visvang op strand mét permitte, voetslaan, swem Omgewingsopvoeding: Opvoedkundige programme buite aangebied Verblyf: Geen Kontakbesonderhede: Tel. 371 5141, faks: 374 1910, e-pos: Lewine. Walters@capetown.gov.
<fn>GOV-ZA. Service_plan_page_23_audit_of_posts_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Naam van organisasie: Distrikskantoor:...
Standplaas van kantoor / dienspunt / sateliet diens / fasiliteit Posklas1 Ras (K, A, W, As, I)2 Geslag Registrasie nr.
Befonds deur Dept.
Kolom 2: Dis is nie nodig om name van personeel aan te dui nie. Nommer die poste, bv. MW 1, Versorger 1, ens. Die Departement wil graag weet hoeveel poste u beskikbaar het in u werksarea om te bepaal of die vlakke van dienslewering voldoende is. 2Kolom 3: Dui aan die rassegroep - verwys na die Riglyne 3Kolom 5: Dui aan of die personeellid moet registreer in terme van wetgewing bv. Maatskaplike werkers, verpleegpersoneel, en bevestig deur die registrasienommer in te skryf4Kolom 6: Bevestig dat registrasie vir hierdie finansiele jaar betaal is deur die kwitansienommer te gee 5Kolom 7: Dui aan of die pos as 'n bestuurspos (B) gebruik word, vir supervisie (S) of vir veldwerk (V) 6Kolom 9: Dui aan waar die personeellid aangewend word: standplaas van fasiliteit, areas waar die persoon werk, ens.
<fn>GOV-ZA. Service_plan_page_26_evaluation_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Evaluasie van dienste gedurende die vorige finansiele jaar: gebruik asb u Diensplan wat die vorige jaar ingedien is om veranderings, en/of impak wat deur u organisasie en die dienslewering gemaak is, te assesseer. Sommige organisasies het 'n kontrak met die department onderteken en moes gereelde vorderingsverslae indien. Hierdie evaluering sal dan 'n opsomming van sodanige verslae wees.
Bestuur: Verwys na sake soos - is nuwe lede verkies Het nuwe lede enige opleiding ontvang Is die komposisie van die bestuur in lyn met die Konstitusie van Suid-Afrika/ u gemeenskap Het die bestuur gereeld ontmoet of was daar probleme ondervind, en indien so, wat was die probleme Is die bestuur bewus van die inhoud van die diensplan / was dit bespreek met die bestuur Is daar 'n opvolgplan vir nuwe bestuur; hoe lank mag 'n lid herverkies word voordat sodanige lid moet uittree. Was bestuur betrokke by die monitering van dienste en begroting en hoe was dit gedoen?
Personeel: Word personeel aangestel volgens Arbeidsbeleid (Employment Equity) Het opleiding van personeel plaasgevind Wat was die resultaat en impak van opleiding Was personeel betrokke by besluitneming en beplanning Het personeel gereeld supervisie ontvang Wat was die omset van personeel, het omset probleme vir dienslewering veroorsaak Het personeel-evaluering plaasgevind?
Implementeringsplan: Bespreek resultate van diens(te) en aktiwiteite soos vervat in die vorige diensplan. Wat is behaal Wat was die beperkinge (probleme) en uitdagings?
Netwerk: Wat was die doel van netwerk met die Departement se distrikskantoor en ander rolspelers (werksooreenkomste) in die gemeenskap Wat was die resultate hiervan: het die dienslewering bevoordeel/verbeter en bygedrae tot die sukses van dienste/aktiwiteite/ gebeurlikhede was tesame beplan is Is probleme ondervind en hoe is dit oorkom?
Begroting: Het u aktiwiteite/projekte se kosteberekening gedoen vooraf en was dit realisties in terme van beplanning en uitvoering Is u organisasie volhoudbaar Het u daarin geslaag om befondsing by ander donateurs te verkry Is daar in u gemeenskap geleenthede vir fondsinsameling?
Monitering en Evaluering: Die organisasies wat deur die Direktoraat Monitering en Evaluering van die Departement geassesseer is, moet asb die proses evalueer, en aandui of die voorwaardes wat in die Oordragbetalingsooreenkoms ingebou is, nagekom kon word; indien nie, wat was die redes Word daar in hierdie diensplan voorsiening gemaak vir langtermyn sake?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.6753.6753.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van Suid-Afrika is verantwoordelik vir die versekering van die gesondheid en gehalte van plante wat in Suid-Afrika groei of ingevoer word na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.9607.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Oesvoeding Adviserende Diens verskaf voedingstof- en kunsmisaanbevelings en diagnose van voedingsprobleme gebaseer op grond, water en plantontledings.
Die diens is beskikbaar op versoek met indiening van grond-, plant- en watermonsters.
Die koste van voedingstof- en kunsmisaanbevelings word ingesluit in die standaard ontledingskoste vir grond-, water- en plantmonsters (R50-80 per monster).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.9688.9688.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Plantpatologielaboratorium by Elsenburg bied 'n diens vir die diagnosering van plantsiektes aan die publiek van die Wes-Kaap.
Die spesialisasieterrein is siektes wat groente, kleingraansoorte, peulgewasse en canola aantas.
Monsters moet van 'n voorleggingsvorm vergesel word wat op die Elsenburg Webwerf verkry kan word.
Die monsters moet in so 'n toestand ontvang word dat hulle geskik sal wees vir die uitvoer van standaard-plantpatologietoetse.
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou en sy werknemers aanvaar geen verantwoordelikheid vir die resultate van die ondersoeke nie.
Die tariewe vir saadtoetse wissel na gelang van die organisme waarvoor getoets word. Elke geval word indiwidueel gehanteer.
Tariewe sluit BTW in, en is aan periodieke prysverhogings onderworpe.
Fakture word per pos aan die verantwoordelike persoon gestuur, soos deur die kliënt op die voorleggingsvorm aangedui.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.9688.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Plantpatologielaboratorium by Elsenburg bied 'n diens vir die diagnosering van plantsiektes aan die publiek van die Wes-Kaap.
Die spesialisasieterrein is siektes wat groente, kleingraansoorte, peulgewasse en canola aantas.
Monsters moet van 'n voorleggingsvorm vergesel word wat op die Elsenburg Webwerf verkry kan word.
Die monsters moet in so 'n toestand ontvang word dat hulle geskik sal wees vir die uitvoer van standaard-plantpatologietoetse.
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou en sy werknemers aanvaar geen verantwoordelikheid vir die resultate van die ondersoeke nie.
Die tariewe vir saadtoetse wissel na gelang van die organisme waarvoor getoets word. Elke geval word indiwidueel gehanteer.
Tariewe sluit BTW in, en is aan periodieke prysverhogings onderworpe.
Fakture word per pos aan die verantwoordelike persoon gestuur, soos deur die kliënt op die voorleggingsvorm aangedui.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.9715.9715.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Pedologie-eenheid van die Bronbenuttingseenheid verskaf 'n grondklassifiseringsdiens vir beide handels- en nuwe boere wat bestaan uit 'n verslag en 'n grondkaart. Die verslag en grondkaart en voorvereistes vir gesonde beplanning omdat dit inligting verskaf oor die verskillende grondtipes en potensiaal vir klimaatsaangepasde oeste.
Die diens is gratis vir handels- en nuwe boere. Die inhoud is net vir boerderypraktyke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11428.9715.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Pedologie-eenheid van die Bronbenuttingseenheid verskaf 'n grondklassifiseringsdiens vir beide handels- en nuwe boere wat bestaan uit 'n verslag en 'n grondkaart. Die verslag en grondkaart en voorvereistes vir gesonde beplanning omdat dit inligting verskaf oor die verskillende grondtipes en potensiaal vir klimaatsaangepasde oeste.
Die diens is gratis vir handels- en nuwe boere. Die inhoud is net vir boerderypraktyke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11429.6759.6759.2010-03-24.af.txt</fn>
dieregesondheidsdienste dienste vir die identifisering van vee die versekering dat behoorlike higiëniese toestande gehandhaaf word wanneer diere geslag word beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
gratis toetse vir bepaalde dieresiektes uitvoer (naamlik hondsdolheid, brusellose en sponsagtige beesenkefalopatie), en toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11429.6759.A.2010-03-24.af.txt</fn>
beheer oor in- en uitvoer.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir die beheer oor en aanmelding van dieresiektes in Suid-Afrika ten einde te verhoed dat ander vee aangesteek word en om te verhinder dat mense besmette vleis eet.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die beheer van siektes wat besonder gevaarlik is.
toesien dat veeartse aanmeldbare siektes aan die Departement rapporteer.
Die Direktoraat hou 'n databasis van siektes en hul definisies op datum. Dit sorg ook vir maandelikse en jaarlikse verslae oor dieresiektes, en vir syfers aangaande die veestapel.
'n Sentrale registrasiestelsel word in stand gehou waarin die unieke identifiseringsmerke van alle eienaars van vee gelys word. In Suid-Afrika is dit verpligtend dat alle plaasdiere gemerk moet wees, en u mag slegs 'n identifiseringsmerk gebruik wat by die Nasionale Direktoraat vir Veeartsenykundige Dienste geregistreer is.
Om 'n identifiseringsmerk te registreer, is daar 'n bedrag van R100,00 betaalbaar. Dit kan met 'n posorder betaal word wanneer u die aansoekvorm instuur.
Vir besonderhede oor hoedat identifiseringsmerke kan lyk, en oor wanneer diere gemerk behoort te word, moet u asseblief die Departement se Inligtingsdokument vir die Indentifisering van Diere raadpleeg.
Deur die aansoekvorm om oordrag na die adres hierbo te stuur, is dit moontlik om identifiseringsmerke van een vee-eienaar na 'n ander te laat oordra.
Wanneer vee verkoop word, moet 'n vorm wat as identifiseringsdokument dien, ingevul word. Die koper moet hierdie vorm vir een jaar hou as bewys van die kooptransaksie.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is verantwoordelik vir beleidsbepaling en regulasies wat daarop gemik is om behoorlike higiëniese standaarde te handhaaf by die slag van vee met die doel om vleis te bekom wat geskik sal wees vir verbruik deur mens en dier. Dit stel ook regulasies op vir die hantering en bewaring van sodanige vleis en diereprodukte by die slagpale, en vir die vervoer daarheen en daarvandaan.
Die provinsiale en plaaslike owerhede is vir die implementering van hierdie wette en regulasies verantwoordelik. Dit word oor die algemeen deur vleisinspekteurs gedoen. Die Direktoraat het handleidings vir vleisinspekteurs saamgestel om inligting en praktiese leiding te voorsien ten einde inspekteurs te help.
Een van die meganismes wat vir die beheer van die slagpale beskikbaar is, is die stelsel vir die assessering van higiëne.
Die Departement hou ook 'n lys van slagpale op datum.
Die Nasionale Direktoraat Veeartsenykundige Dienste is daarvoor verantwoordelik om die invoer en uitvoer van lewende diere en van diereprodukte te beheer.
Ander eetbare diereprodukte (bv. suiwelprodukte, os vir troeteldiere)
Nie-eetbare diereprodukte (bv. velle, wol, jagtrofeë)
Wanneer u lewende diere of diereprodukte na 'n ander land wil uitvoer, is dit nodig dat u aan die gesondheidsvereistes van daardie land sal voldoen. Dit mag beteken dat u 'n gesondheidsertifikaat moet bekom. Inligting oor hierdie vereistes kan by Veeartsenykundige Dienste verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11430.9733.9733.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste vir die beplanning van meganisering word aan boere gebied ten einde te verseker dat optimale gebruik van landbou-implemente gemaak word. Die bevordering van bewaringsboerdery in die Wes-Kaap (minimale bewerking, die bestuur van oesreste ten einde grondvog te behou, en die implementering van 'n wisselboustelsel) is die hoofprioriteit van hierdie afdeling. Dit voorsien ook advies en leiding oor die omskakeling van bestaande implemente sodat hulle in bewaringsboerdery gebruik kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11430.9733.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste vir die beplanning van meganisering word aan boere gebied ten einde te verseker dat optimale gebruik van landbou-implemente gemaak word. Die bevordering van bewaringsboerdery in die Wes-Kaap (minimale bewerking, die bestuur van oesreste ten einde grondvog te behou, en die implementering van 'n wisselboustelsel) is die hoofprioriteit van hierdie afdeling. Dit voorsien ook advies en leiding oor die omskakeling van bestaande implemente sodat hulle in bewaringsboerdery gebruik kan word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11431.52905.52905.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Elsenburgwebwerf bevat 'n opgedateerde lys van landbougeleenthede in die Wes-Kaap.
Jy kan ook 'n lys sien van geleenthede wat verby is.
As daar 'n landbougeleentheid is wat jy op die werf gelys wil hê, kan jy besonderhede daarvan invul op die aanlyn-vorm.
Landbougeleenthede word gratis gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11431.9582.9582.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou het 'n groot aantal infopaks (inligtingsblaaie) saamgestel wat bondige inligting oor 'n baie wye reeks landboukundige onderwerpe verskaf.
Elkeen van die 94 infopaks is in Afrikaans, Engels en Xhosa beskikbaar, en is in maklik verstaanbare taal geskryf. Alhoewel hulle hoofsaaklik op beginnerboere afgestem is, mag ervare boere hulle ook nuttig vind. Illustrasies word deurgaans gebruik om die verstaanbaarheid van die inligting te verhoog.
Al die inligtingspakkies is vryelik op die Elsenburg webwerf beskikbaar.
Teen die pryse wat hier genoem word, sal u AL die skyfies van 'n bepaalde inligtingspakkie kan koop. Dit wil sê dat 'n inligtingspakkie met 8 skyfies vir u altesaam R100 sal kos, terwyl 'n inligtingspakkie met 20 skyfies vir u R170 sal kos. Die koste vir aflewering is nie by die prys ingesluit nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11431.9582.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Departement van Landbou het 'n groot aantal infopaks (inligtingsblaaie) saamgestel wat bondige inligting oor 'n baie wye reeks landboukundige onderwerpe verskaf.
Elkeen van die 94 infopaks is in Afrikaans, Engels en Xhosa beskikbaar, en is in maklik verstaanbare taal geskryf. Alhoewel hulle hoofsaaklik op beginnerboere afgestem is, mag ervare boere hulle ook nuttig vind. Illustrasies word deurgaans gebruik om die verstaanbaarheid van die inligting te verhoog.
Al die inligtingspakkies is vryelik op die Elsenburg webwerf beskikbaar.
Teen die pryse wat hier genoem word, sal u AL die skyfies van 'n bepaalde inligtingspakkie kan koop. Dit wil sê dat 'n inligtingspakkie met 8 skyfies vir u altesaam R100 sal kos, terwyl 'n inligtingspakkie met 20 skyfies vir u R170 sal kos. Die koste vir aflewering is nie by die prys ingesluit nie.
U sal ook 'n gratis drukstuk met die teks in Afrikaans, Engels en Xhosa ontvang.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11435.6656.6656.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing. Die argief word die meeste vir genealogiese navorsing gebruik.
Om toegang te kry tot argiefdokumente en dit te lees, moet jy na die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gaan te Roelandstraat 72, Kaapstad.
Dokumente kan net by die argief gelees word en die ure is: Maandag tot Vrydag 08:00 - 16:00 en die eerste Saterdag van die maand 09:00 - 12:00. Donderdag 08:00 - 19:00.
Wanneer jy by die argief aankom sal jy 'n toegangskaart moet invul. Vra 'n leeskamerbeampte om jou te help om 'n bron op te spoor. Anders kan argiefmateriaal opgespoor word met die opsoekstelsel of die aanlyninventaris (NAAIRS).
As jy die bron opgespoor het, moet jy 'n rekwisisievorm invul met die besonderhede van die bron en dit aan 'n beampte gee. Die beampte sal die bron vir jou na die leeskamer bring.
Om navorsingsnotas te maak sal jy potlood en papier moet bring - balpunte en vulpenne word nie toegelaat wanneer daar met argiefdokumente gewerk word nie. Jy kan jou skootrekenaar saambring want inproppunte word verskaf.
Fotokopië van uitgesoekte items kan teen 'n tarief gemaak word. Om fotokopië aan te vra sal jy 'n vorm moet invul om aan 'n beampte te gee. Die beampte sal jou inlig wanneer die kopië gereed sal wees om af te haal.
Mikrofilmkopië word ook teen 'n tarief verskaf. Vul 'n vorm in om mikrofilmkopië aan te vra en gee dit aan 'n beampte. Jy sal geskakel word wanneer die mikrofilmnegatief gereed is om afgehaal te word. Jy sal dan die negatief na 'n verskaffer moet neem met 'n mikrofilmleser/drukker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11435.6656.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing. Die argief word die meeste vir genealogiese navorsing gebruik.
Om toegang te kry tot argiefdokumente en dit te lees, moet jy na die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gaan te Roelandstraat 72, Kaapstad.
Dokumente kan net by die argief gelees word en die ure is: Maandag tot Vrydag 08:00 - 16:00 en die eerste Saterdag van die maand 09:00 - 12:00. Donderdag 08:00 - 19:00.
Wanneer jy by die argief aankom sal jy 'n toegangskaart moet invul. Vra 'n leeskamerbeampte om jou te help om 'n bron op te spoor. Anders kan argiefmateriaal opgespoor word met die opsoekstelsel of die aanlyninventaris (NAAIRS).
As jy die bron opgespoor het, moet jy 'n rekwisisievorm invul met die besonderhede van die bron en dit aan 'n beampte gee. Die beampte sal die bron vir jou na die leeskamer bring.
Om navorsingsnotas te maak sal jy potlood en papier moet bring - balpunte en vulpenne word nie toegelaat wanneer daar met argiefdokumente gewerk word nie. Jy kan jou skootrekenaar saambring want inproppunte word verskaf.
Fotokopië van uitgesoekte items kan teen 'n tarief gemaak word. Om fotokopië aan te vra sal jy 'n vorm moet invul om aan 'n beampte te gee. Die beampte sal jou inlig wanneer die kopië gereed sal wees om af te haal.
Mikrofilmkopië word ook teen 'n tarief verskaf. Vul 'n vorm in om mikrofilmkopië aan te vra en gee dit aan 'n beampte. Jy sal geskakel word wanneer die mikrofilmnegatief gereed is om afgehaal te word. Jy sal dan die negatief na 'n verskaffer moet neem met 'n mikrofilmleser/drukker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11435.6658.6658.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Verken die NOAIOS-webwerfom deur aanlyn argiefdokumente te snuffel. NOAIOS sal jou lei na die plek en verwysingsbesonderhede van 'n dokument. Jy sal na die betrokke argief moet gaan om by die nodige bronne uit te kom. NOAIOS sluit nie die tekste van argiefdokumente in nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11436.10053.10053.2010-03-02.af.txt</fn>
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap.
museum vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis. Museums het ook 'n aantal uitstallings wat gemik is op die opvoeding van leerders.
Nominale toegangsgeld word by die meeste museums gevra.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11438.10036.10036.2010-03-02.af.txt</fn>
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte behoort gerig te wees op die ontwikkeling van kultuur- en erfenistoerismeprodukte en -infrastruktuur. Twee tipes befondsing is beskikbaar, naamlik jaarlikse toekennings vir voortgaande projekte, en ad hoc-projektoekennings vir eenmalige projekte.
Wanneer u aansoek doen om befondsing moet u dit doen as verteenwoordiger van 'n kultuurorganisasie en u projek moet betrekking hê op kuns en kultuur. Die fokus moet egter ook wees toerismeontwikkeling.
U sal 'n aansoekvorm moet invul wat beskikbaar is van die sekretaresse van die Hoofdirekteur of aanlyn.
Om aansoek te doen om 'n ad hoc-toekenning moet u die aansoekvorm vir ad hoc-projekte (vorm NZA1) invul. Om aansoek te doen om 'n jaarlikse toekenning moet u die vorm getitel 'Besigheidsplan/Jaarlikse Herhalende-uitgawe-toekennings' (Vorm NZA2) invul. Maak seker dat u hou by die belangrike datums van u projek, aangesien geen befondsing agterna goedgekeur sal word nie.
Kultuurrade wat ingevolge die Wes-Kaapse Kultuurkommissie en Kultuurradewet, Wet 14 van 1998, geregistreer is, moet vorm WC3 invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11438.10056.10056.2010-03-02.af.txt</fn>
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte moet gerig wees op die bevordering, bewaring en ontwikkeling van die kultuur en erfenis.
Befondsing word jaarliks oorweeg en aansoeke moet teen 31 Maart van elke jaar ingedien wees.
Kultuurrade wat by die Wes-Kaapse Kultuurkommissie geregistreer is, mag ook aansoek doen om befondsing vir konferensies en navorsings- en kultuurverwante projekte.
Aansoekers moet 'n kultuurorganisasie verteenwoordig en die projek waarvoor befondsing verlang word, moet kuns- en kultuurverwant wees.
U sal 'n aansoekvorm moet invul wat beskikbaar is by die Hoof: Kultuurprojekte, me. Nerine Jeaven, of aanlyn.
Om aansoek te doen om 'n jaarlikse toekenning moet u die vorm getitel 'Besigheidsplan/Jaarlikse Herhalende-uitgawe-toekennings' (Vorm NZA2) invul. Maak seker dat u hou by die datums van u projek, aangesien geen befondsing agterna goedgekeur sal word nie.
Kultuurrade wat ingevolge die Wes-Kaapse Kultuurkommissie en Kultuurradewet, Wet 14 van 1998, geregistreer is, moet vorm WC3 invul.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11438.133387.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Pos asseblief jou voltooide aansoekvorm aan Me K Mongane, Belegging in Kultuur, Privaatsak X897, Pretoria, 0001.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte.
Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
Die hoofdoel is om toegang te verskaf tot vaardighede en markte as 'n hulpmiddel vir stedelike herlewing, plattelandse ontwikkeling en werkskepping.
Prioriteit sal gegee word aan voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Projekte moet kuns-, kultuur- en erfenisverwant wees.
Daar moet goeie bewyse wees van bevoordeeldes se vernuf-potensiaal of vermoë om te leer.
Produkte en dienste van die projek moet van goeie gehalte wees en behoort beide plaaslik en oorsee bemarkbaar te wees.
Produkte moet die potensiaal hê om selfonderhoudend te wees.
Projekte moet waar van toepassing voldoen aan wetgewing.
Projekte moet regverdig handeldryf.
Projekte moet geplaas wees in armoedenodusse en provinsiale prioriteitsgebiede.
Projekte behoort gemeenskapsgedrewe te wees en besit word deur, of die gemeenskap direk bevoordeel wat betref óf werksgeleenthede, opleiding óf vennootskappe.
Projekte wat roumateriaal gebruik behoort seker te maak dat die bronne ekovriendelik is en omgewingsvolhoubare oes- of benuttingspatrone gebruik.
Projekte behoort die doel te hê om 'n kleinonderneming of sake-eenheid vir die skepping van werk te stig.
Projekte behoort die potensiaal te hê om toerisme te steun en te bevorder.
Projekte behoort unieke inheemse produksie te hê.
Vroue, die jeug en gestremdes behoort voorkeur te kry.
Agente, konsultante of enige ander diensverskaffer kan nie die bevoordeelde wees nie.
Die spertyd vir aansoeke is 13 Junie 2006. Geen gefaksde afskrifte sal aanvaar word nie. Alle aansoeke sal gehaltebeoordeling ondergaan deur 'n ewekniehersieningsproses.
Die Belegging in Kultuur het Provinsiale Koördineerders aangestel in elke provinsie om enige vorm van steun en hulp te verskaf.
Tel: 012 441 3000.
<fn>GOV-ZA. Services.11438.134909.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is betrokke?
Registrasievorm n Behoefte om die musiekbedryf te herstruktureer is oor 'n tydperk uitgeken deur besorgde musikante, maar hulle het voorheen geen steun van die regering gehad nie. Die siekte van Mnr Robbie Jansen, die Jazzlegende van Kaapstad het weer die verknorsing van musikante na vore gebring.
die regte van musikante, die stig van 'n steunfonds, en die gebrek aan pensioen- en mediese voordele vir musikante.
Die oud-hoof van die Departement, Mnr Rod Solomons, het in April 2005 'n dringende vergadering belê met vooraanstaande musikante, geleentheidsorganiseerders en radio-platejoggies. Die vergadering is georganiseer en bestuur deur Kelvin Katz en Rod Solomons. Deelnemers wat die vergaderings en slypskole bygewoon het, het 'n Tussentydse Musikantedrukgroep op die been gebring. Onder die lede van die struktuur was Dimitri Jegels, wat dit van die hand gewys het weens ander verpligtinge, Rashid Lombard (wat uitnodigings om vergaderings by te woon van die hand gewys het), Jai Reddy, Mohammed Fall, Joe Mthimka, Kobus Kwezi, André Petersen en Spencer Mbadu. Op die eerste Wes-Kaapse Musikantekonferensie, wat gehou is op die 7de en 8ste Maart 2006, by die BOE-konferensiesentrum in die Waterfront, is 'n Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging opnuut gekies. Die afgevaardigdes wat die konferensie bygewoon het, het 'n mandaat gegee aan die Tussentydse Wes-Kaapse Musikantevereniging.
Om 'n herkenbare struktuur oor die hele provinsie in te stel wat die Musikantevereniging na die mense bring.
Om bronnesentrums te stig oor die hele provinsie (in die 6 streke, nl. Boland, Weskus, Eden, Sentrale Karoo, Overberg en Metropool) wat gebruik kan word deur kunstenaars, tegnici, werkgewers vir inligting, opvoeding, steun, ens.
Om 'n databasis op te stel van die betrokke persone in die musiekbedryf oor die hele Wes-Kaap.
Om platforms te stig waar musikante en ander rolspelers ekonomies bemagtig kan word.
Om gedragskodes op te stel wat kwessies dek soos fooie en verdienste; gedragskodes, ens.
Om talentvolle jongmense op te lei en te koester sodat hulle môre se sterreSuid-Afrikaanse sterre kan word?
<fn>GOV-ZA. Services.11440.10029.10029.2010-03-02.af.txt</fn>
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse Erfenisraad reik 'n permit uit, gegrond op die meriete van die aansoek en 'n omgewingsimpakbeoordeling. Die permit neem die ontwikkelingsbeplanning en soneringsregulasies in ag van 'n plaaslike owerheid se Grondgebruikordonnansie. Deur seker te maak dat erfenissake ingesluit word by impakstudies vir voorgestelde ontwikkelings, word ontwikkelaars in staat gestel om erfenisbronne uit te ken. Ontwikkelaars kan dus voortgaan sonder onsekerheid oor of werk tot stilstand gedwing sal word as 'n erfenisbron ontdek word.
lewende erfenis wat verband hou met erfenis en mondelinge geskiedenis, of wetenskaplike meriete terreine wat verband hou met die geskiedenis van slawerny in Suid-Afrika skeepswrakke.
hwc@pgwc.gov.zaPermitaansoeke moet ingevul word op die amptelike vorm: Aansoek om die vernietiging, beskadiging, ontsiering, verandering, verwydering van die oorspronklike plek af, onderverdeling of verandering van die status van 'n nasionale erfenisterrein, provinsiale erfenisterrein, voorlopig beskermde plek of struktuur ouer as 60 jaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11440.17712.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Regtens het eienaars van privaat versamelings van fossiele, artefakte en meteoriete wat ingevolge vorige wetgewing versamel is, tot 1 April 2002 gehad om hul versamelings by die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) te registreer.
Elke versameling het 'n katalogus, wat sorg dat die inligting nie verlore gaan nie.
Voorsiening word gemaak vir nalating van die versameling aan familie, vriende of 'n instelling.
Kenners wat hierdie versamelings bekragtig, kan die eienaar van raad dien en bystaan.
Die versamelings word wettig.
Belangrike inligting in hierdie versamelings word deel van die gedeelde nasionale erfenis.
Die registrasieproses raak nie die eienaarskap van die geregistreerde versamelings nie - die versameling bly die eiendom van die eienaar. Hierdie registrering van private versamelings sorg dat inligting daaroor behoue bly vir toekomstige geslagte.
Alle versamelings van argeologiese artefakte, asook artefakte ouer as 100 jaar, rotstekeninge of rotsgraverings, artefakte wat opgegrawe of versamel is uit persele met 'n militêre geskiedenis ouer as 75 jaar, en artefakte van skepe en ander wrakke ouer as 60 jaar.
Alle versamelings van fossiele en ander paleontologiese materiaal (spoorfossiele soos voetspore uit die oertyd ingesluit).
Alle versamelings meteoriete.
<fn>GOV-ZA. Services.11440.20865.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
n geldige en aanvaarbare paspoort / reisdokument vir die tydperk wat jy beplan om in die land te bly n geldige visum, indien dit vereis word voldoende fondse n retoer-/deurgangskaartjie n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
R425,00 of US$47 of e43 visumgeld betaal, indien van toepassing (kyk lys van lande onderhewig aan visumgeld), en kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of e43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11442.10151.10151.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11442.10423.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Olieveldvaartuie te diens en op te knap.
Platforms en modules te bou.
Toerusting te voorsien.
Opleiding en personeeldienste te verskaf.
Verbruiksprodukte te voorsien.
Die Inisiatief het ontstaan toe die Kaapse Streeksakekamer 'n vergadering met die provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Stad Kaapstad en Wesgro belê het.
Ongeveer 20 maande se wisselwerking in die bedryf het daarop uitgeloop dat vennote soos die Nasionale Hawegesag, die Departement van Handel en Nywerheid, Eskom, ensovoorts, betrek is. Private maatskappye het in dié tydperk hulle kundigheid bygedra in spanne soos die Bemarkingstrategiegroep en die Haweloodskomitee.
Dit is aangenaam om aan te kondig dat dié inisiatief nou in 'n bedryfsinisiatief (Artikel 21-maatskappy) formaliseer is wat as 'n vennootskap tussen die openbare en private sektore bestuur sal word. Die Maatskappy staan as die Kaapse Olie- en Gasvoorsieningsinisiatief (COGSI) bekend en sal die Wes-Kaap ontwikkel en vestig as die olie en gas diens- en voorsieningsmiddelpunt vir Afrika.
Na 'n openbare proses van benoeming en verkiesing deur die bedryf, is agt Raadsportefeuljes gevul. Nog vier portefeuljes is ex officio direkteure wat deur die onderskeie Openbare Sektor-belanghebbers benoem is. 'n Uitvoerende Direkteur en PA is ook as voltydse werknemers van die maatskappy aangestel om die inwerkingstelling van projekte en programme bestuur.
Hoewel die Regering dit sal steun, behoort die inisiatief aan die bedryf en is hulle die mede-bepalers van die instelling van die opwindende projek.
Sertifiseringsfonds: om 'n betroubare databasis van verskaffers te verskaf deur akkreditasie en sertifisering te monitor.
Verskaffers-ontwikkelingsprogram: om pogings te subsidieer om hoër vlakke van sertifisering te bereik.
Platformprojek: 'n veldtog om die hertoerusting en konstruksie van aflandige platforms te lok.
Uitvoerbaarheidsfonds: saadfinansiering vir uitvoerbaarheidstudies om die hawe-infrastruktuur (in samewerking met Eskom) te verbeter.
Beter mededinging in die bedryf deur die bogenoemde programme.
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Stad Kaapstad besef hoe belangrik die bedryf vir die plaaslike ekonomie is en het R3 miljoen aan COGSI beskikbaar gestel. Die geld sal bestee word aan bogenoemde programme, en sal deur die COGSI se Raad en Uitvoerende Direkteur hanteer word. Meer finansiering sal ook van die Nasionale Regering en ander bronne ingewin word.
<fn>GOV-ZA. Services.11442.140737.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Vroue in Konstruksie-inisiatief beoog om vroue in die Wes-Kaap in staat te stel om die konstruksiebedryf te betree. Die inisiatief het vroue as teiken vir sekere projekte in padbou en -instandhouding en in openbare werke. Dit bied ook beurse en kontrakteurontwikkeling-leerlingskappe aan.
As deel van die inisiatief sal die Departement van Vervoer en Openbare Werke 25% van alle padinstandhoudingskontrakte en 10% van alle padboukontrakte aan vrouekontrakteurs toeken.
Daarby sal 60% van alle Uitgebreide Openbare Werkeprogramme (UOWP) gemeenskapsbaseerde padonderhoudsprojekte toegeken word aan vroue. Openbare Werke sal ook 30 Mama Spesiale Projekte (spesiale projekte gemik op vroue-besitte maatskappye) toeken aan ondernemings wat besit word deur vroue.
Alle vroue in die Wes-Kaap word genooi om aansoek te doen vir dié konstruksiekontrakte.
Die Padinfrastruktuurtak van die Departement van Vervoer en Openbare Werke sal 5 kontrakteursontwikkelings-leerlingskappe vir vroue toeken. 'n Bykomende 250 beurse sal toegeken word aan studente vir tersiêre studies op die gebied van ingenieurswese, argitektuur en verwante konstruksiedissiplines.
Dié jaarlikse toekenning bring hulde aan uitstaande prestasies deur vroue op die konstruksiegebied. Daar is 3 kompetisiekategorië: intreevlak, middelvlak en ervare vlak. Munisipaliteite, regeringsdepartemente en nie-regeringsorganisasies word genooi om elke jaar teen die einde van Julie nominasies in te dien.
<fn>GOV-ZA. Services.11442.6680.6680.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
bemagtiging entrepreneursmynbou en juwele internasionale finansies metale, vervoer en masjinerie die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap tegno-nywerhede tekstiele, klere, leer en skoene toerisme groothandelfinansies hout, papier en ander media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11442.6680.A.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Wesgro het gedetailleerde agtergrondstudies oor talle sektore in die Wes-Kaap onderneem en het ook maklik leesbare feiteblaaie gebaseer op hierdie verslae opgestel.
media en rolprente.
Handel en Belegging Suid-Afrika verskaf inligting oor die agro-verwerkingsektor, die motornywerheid, die inligting- en kommunikasietegnologiesektor en die tekstiel- en kleresektor.
As deel van sy besigheidsteundienste verskaf die Sakeverwysings- en Inligtingsnetwerk (BRAIN) inligting oor n groot getal sektore.
Kontak die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling oor nadere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11443.10837.10837.2010-03-02.af.txt</fn>
Daar is 'n verskeidenheid dienste beskikbaar om ontluikende onder-nemings by te staan. Die Swart Besigheidsraad en die Swart Besigheidsforum speel albei sleutelrolle om rolspelers rondom die vorming van swart besighede byeen te bring. Hierdie organisasies help om 'n gemeenskaplike front daar te stel vir die ontwikkeling en implementering van 'n nasionale strategie vir die ontwikkeling van swart besighede.
Inligting oor 'n verskeidenheid dienste kan ook op die Seda-webwerf bekom word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11443.10842.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Dié diens sit die werk van die Nasionale Bemagtigingsfonds uiteen en verduidelik hoe jy van die spektrum van dienste gebruik kan maak. Dit is veral van belang vir die persoon wat met 'n nuwe onderneming wil begin, maar daar is ook baie handige dienste vir groot sakeondernemings.
Die NBF is deur die Wet op die Nasionale Bemagtigingsfonds van 1998 tot stand gebring om gelyke ekonomiese geleenthede en transformasie te bevorder en te vergemaklik.
Die Nasionale Bemagtigingsfonds (NBF) is in Mei 2004 weer deur die Minister van Handel en Nywerheid Mandisi Mpahlwa van stapel gestuur om die pogings weer te fokus en te verfris.
Die NBF-trust val onder die Departement van Handel en Nywerheid en die raad van trustees staan onder die Voorsitterskap van die direkteur-generaal van die departement, Dr Alistair Ruiters.
Kom meer oor die geskiedenis op die webblad te wete.
Die hoofdoel is om te help om ekonomiese billikheid en transformasie 'n hupstoot te gee, en daardeur bemagtiging te bevorder.
Die deurvoer van die breedgebaseerde bemagtigingshandves, regeringsbeleid en ander sektorale handveste; en 'n dieper besef van die behoeftes van die huidige mark, het aanleiding tot die nuwe mandaat gegee, wat uitgeloop het op die verhoogde operasionale sakepilare van die NBF.
Raadgewende Dienste, wat toesig hou oor die volgehoue standardisering en toepassing van die handveste in die regerings- en private sektor.
Korporatiewe Transformasiedienste, wat transformasie sal volhou wat op 'n spesifieke grondslag, wat deur die nasionale belang bepaal word, op korporatiewe en streeksvlakke gemik is.
Markskeppende Dienste, wat 'n katalisator-rol speel in die fasilitering van SEB-beleggingsgeleenthede wat die volhoubaarheid van eienaarskap en transformasie binne die geskiedkundig-benadeelde sektor sal verseker.
Groep- en Entrepreneurskemas, ondernemingsontwikkeling en medewerkende vennootskapvorming om aanbiedings te bewerkstellig.
NBF wil SEB-groepe finansier wat bereid is om die hand aan die ploeg te slaan en waarde by die transaksies te voeg deur transformasie ten volle na te streef.
Die fokus is op streeks- en gemeenskapsontwikkeling om ondernemingsgroei stukrag te gee.
Die NBF sal ook 'n BEE raadgewende diens aan die Regering en die private sektor verskaf om volgehoue handvestoepassing in alle sektore moontlik te maak.
NBF sal 'n aansienlike aandeel hê aan die ontwikkeling van 'n strategie om transformasie in geteikende gebiede en sektore van die ekonomie toe te pas.
NBF sal plattelandse gemeenskappe bystaan om hulleself deur geteikende aanbiedings op te hef.
NBF sal as 'n medium vir dialoog met die private sektor dien oor hulle korporatiewe en industriële strategie vir transformasie en SEB.
Die NBF se befondsingsbedrywighede val tans onder Entrepreneursteun, wat in die Groep en Entrepreneurskemas-afdeling (GES) bestaan. Dié aanbieding verskaf aanskaffings-en ondernemingfinansiering om geskiedkundig-benadeelde Suid-Afrikaanse entrepreneurs te steun. Entrepreneursteun verskaf aandeel- en skuldfinansiering in ooreenstemming met waagkapitaalbeginsels, binne 'n ontwikkelingskonteks.
Om toegang tot produkte onder GES te kry, word met 'n befondsingsaansoekproses begin deur die voltooiing van 'n keuringsaansoekvorm wat die geskiktheidskriteria en handelslewensvatbaarheid toets. Inligting oor die kriteria en bystand met ons produkte en dienste is beskikbaar op ons webblad www.nefcorp.co.za.
<fn>GOV-ZA. Services.11443.6674.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend te word.
Minstens 51% in swart besit wees en 'n aansienlike verteenwoordiging van swart bestuurders hê.
n Omset hê van nie meer nie as R12-miljoen per jaar.
n Minimum verhandelingsgeskiedenis hê van een jaar.
Voldoen aan al die relevante regulasies, bv. hulle moet geregistreer wees by die Maatskappye en Intellektuele Eeiendomsregistrasiekantoor van Suid-Afrika (CIPRO) en die Suid-Afrikaanse Inkomstediens.
Bestaande KMMOs met goeie groeipotensiaal vinnig in die hoofstroom van die formele ekonomie te kry.
Bande te kweek tussen KMMOs in swart besit en korporatiewe en openbare sektor ondernemings.
Regstellende verkryging en uitkontrakteringsinisiatiewe te komplimenteer.
Die ontvanger te help om kapasiteit te bou om suksesvol mee te ding vir tenders en uitkontrakteringsgeleenthede.
Besoek Handel en Nywerheid se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11444.10181.10181.2010-03-02.af.txt</fn>
n Uitvoersentrum is in die Suid-Kaap in die lewe geroep om uitvoere in die streek n hupstoot te gee. Die Uitvoersentrum is in die Suid-Kaapse Sakesentrum in George geleë en verskaf waardevolle advies en handelsinligting aan opkomende en bestaande uitvoerders.
opleiding inligting advies handelsmissies (besoekend en uitwaarts).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11444.10416.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wesgro het 'n Uitvoerderontwikkelingsprogram wat uitvoerkursusse bied vir uitgesoekte klein ondernemings in die Wes-Kaap om hulle vermoë te verbeter om internasionaal mee te ding.
Vlak 2 Uitvoeroriëntasiekursus: Dié kursus, vir mense wat reeds Vlak 1 voltooi het, dek die voordele van uitvoer, die uitken van uitvoerrisiko's, beplanning vir uitvoer, bemarkingsaspekte en elemente van uitvoerlogistiek. Dit word deeltyds aangebied met een volle dagsessie elke 10 dae, altesaam agt dae oor drie maande.
Vlak 3 Gespesialiseerde Eendagkursusse: Dit is vir ervare uitvoerders wat meer gespesialiseerde opleiding nodig het. Onderwerpe wat gedek word is onder meer Incoterms 2000 en uitvoerkostebepaling, metodes van betaling in internasionale handel, uitvoerdokumentasie en die rol van buitelandse valuta in internasionale handel.
Wesgro bied ook 'n reeks van eenmalige seminare en slypskole gesubsidieerde mentorskap aan, veral vir maatskappye wat ingeskryf het vir die Vlak 2-kursus. Mentorskap loop parallel met die opleidingsprogramme, met mentors wat toegewys word aan maatskappye na 'n uitvoergereedheidstoets.
Besoek vir meer besonderhede Wesgro se webwerf.
Die enigste koste is die registrasiegeld van R400. Daar word egter van n kursusganger verwag om n deposito van R1 000 te betaal wat terugbetaalbaar is na voltooiing van die kursus.
<fn>GOV-ZA. Services.11444.10418.10418.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Direktoraat verbrei aktief inligting oor uitvoeraansporingsprogramme, veral inligting oor nuwe nasionale handelsaansporings.
U kan gedetailleerde inligting oor hierdie aansporingsprogramme op die DHN-webwerf kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11444.10420.10420.2010-03-02.af.txt</fn>
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11451.22117.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Benewens die registrasie van besighede word ingevolge die Wet op Besighede van sekere besighede vereis om besigheidslisensies te kry.'n Besigheidslisensie word gewoonlik vereis vir sakeondernemings wat aan gesondheid- en veiligheidregulasies moet voldoen.
voorbereiding of verkoop van voedsel wat kan bederf of sleg word gesondheid- of ontspanningaktiwiteite (ondernemings wat sauna's, massering, snoeker, biljart, muntdobbelmasjiene, nagklubs en bioskope aanbied).
Jou plaaslike munisipaliteit hanteer besigheidslisensies en jy kan hulle skakel vir besonderhede oor lisensiëringsprosedures en die verskillende gesondheid- en veiligheidregulasies wat vir verskillende tipes ondernemings vereis word.
soneringvereistes gesondheidvereistes veiligheidvereistes (veral brand).
As jy aan al die vereistes voldoen, sal 'n lisensie aan jou uitgereik word. Indien nie, kan jy om 'n grasietydperk van 14 dae aansoek doen waartydens jy veranderinge aan jou perseel kan aanbring om aan die vereistes te voldoen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11452.10708.10708.2010-03-24.af.txt</fn>
SEDA is die Departement van Handel en Nywerheid se agentskap vir die steun van klein ondernemings in Suid-Afrika. Die webwerf het 'n volledige afdeling oor Finansiering vir Jou Onderneming, met relevante raad en koppelings na al die nasionale en provinsiale instellings wat geld verskaf.
Volle besonderhede van dié en verskeie ander nasionale aanmoedigingskemas is beskikbaar op die Departement se webwerf.
Volledige inligting oor elk van dié produkte, aansoekvorms, prosedures en riglyne in beskikbaar op die NOK-webwerf.
Khula is in 1996 gestig om toegang tot finansies te fasiliteer vir KMMOs. Dit is 'n groothandels finansieringsinstelling, wat beteken dit verskaf steun deur derde party-instellings, waaronder handelsbanke, kleinhandel finansiële tussengangers (KFTs) en mikrokrediet-afsetplekke. Deur hulle Thuso-mentorskapprogram verskaf Khula ook mentorskapprogramme om entrepreneurs te lei en raad te gee in verskeie aspekte van die bestuur van hulle ondernemings.
CASIDRA is 'n organisasie wat plattelandse ontwikkeling in die Wes-Kaap aanmoedig. Hulle bestuur die Ikapa Absa Entrepreneursprogram, wat mede-gefinansier word deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en Absa. Hulle bied sakelenings aan vir plattelandse ontwikkeling wat wissel van R10000 tot R160 000. Dié lenings word terugbetaal oor 3 jaar teen 'n vaste rentekoers van 10%. Aansoekers moet 'n lewensvatbare sakeplan indien.
n Lys vereistes en aansoekvorms is beskikbaar by Red-deursentrums en CASIDRA-kantore.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11452.10760.10760.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n kleinsake-eienaar is en indiwiduele steun en bystand nodig het, sal RED-deur Adviessentrums in talle dele van die Wes-Kaap in staat wees om raad te gee, jou te jelp om 'n aksieplan op te stel en jou te verwys na ander organisasies wat mentordienste verskaf.
As jou onderneming verband hou met toerisme, bied die Toerisme Sakeontwikkelingseenheid spesialisraad en steun aan, waaronder 22 Toerisme Sakehulpkantore in die provinsie.
As jou besigheid met landbou verband hou, is daar ook 'n wye reeks spesialis Agribesigheid -steun beskikbaar.
Daar is ook baie private sektor-organisasies en nie-regeringsorganisasies in die Wes-Kaap wat 'n sakementordiens aanbied. Om uit te vind oor hierdie organisasies, gaan deur ons lys van bronne vir klein ondernemings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11452.10760.A.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n kleinsake-eienaar is en indiwiduele steun en bystand nodig het, sal RED-deur Adviessentrums in talle dele van die Wes-Kaap in staat wees om raad te gee, jou te jelp om 'n aksieplan op te stel en jou te verwys na ander organisasies wat mentordienste verskaf.
As jou onderneming verband hou met toerisme, bied die Toerisme Sakeontwikkelingseenheid spesialisraad en steun aan, waaronder 22 Toerisme Sakehulpkantore in die provinsie.
As jou besigheid met landbou verband hou, is daar ook 'n wye reeks spesialis Agribesigheid -steun beskikbaar.
Daar is ook baie private sektor-organisasies en nie-regeringsorganisasies in die Wes-Kaap wat 'n sakementordiens aanbied. Om uit te vind oor hierdie organisasies, gaan deur ons lys van bronne vir klein ondernemings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11452.10822.10822.2010-03-24.af.txt</fn>
In 2001-2002 het 3 000 leerders van 64 skole opleiding ontvang om entrepreneurs te word.
JASA is met drie programme besig wat entrepreneurskap onder die jeug aanmoedig.
Hierdie program gebruik die skool as basis en is geskik vir leerders vanaf Graad 1 tot Graad 12. Onderwysers gebruik speletjies, nabootsing, projekte en rollespel om kinders te help om 'n begrip vir die ekonomie en vir besigheid te ontwikkel.
Hierdie program is daarop gemik om opleiding in sakevernuf en lewensvaardighede vir senior sekondêre leerders te voorsien. Hierdie vaardighede sal hulle help om in die korporatiewe en sakewêreld in diens geneem te word, en/of hul eie ondernemings te begin. Leerders word uit verskillende kulturele agtergronde gewerf. Nadat hulle aan die program deelgeneem het, kry leerders die geleentheid om die internasionale eksamen vir ondernemers af te lê wat deur die Universiteit van Cambridge in die Verenigde Koninkryk bestuur word.
BESP help jongmense wat nie hul skoolloopbane voltooi het nie, en nie werk kan kry nie. Die program lei jongmense op om hul eie werkgeleenthede te skep en vol te hou.
die ontwikkeling van sakeplanne hulp om krediet te bekom die vestiging van ondernemings raadgewing en mentorskap.
Die Umsobomvu-jeugfonds help om geleenthede te skep vir die indiensneming van jongmense en vir entrepreneurskap onder die jeug deur doeltreffende programme te ontwikkel, te befonds en te steun. Die fonds is deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig in 'n poging om die hoë werkloosheidsyfer in die land die hoof te bied.
Een van die programme wat deur Umsobomvu bedryf word, is die Bewysprogram vir Sakeontwikkelingsteun (Business Development Support Voucher Programme). 'n Bewys (voucher) is 'n dokument wat aan geselekteerde kliënte gegee word en wat hulle in staat stel om besigheidsteun by goedgekeurde diensverskaffers te koop. Die teikengroep vir die bewysprogram is hoofsaaklik jongmense tussen 18 en 35 jaar wat nie skoolgaan nie, en wat ondersteuningsdienste benodig om in 'n verskeidenheid sektore met ondernemings te begin of hul besighede in verskeie sektore, met inbegrip van toerisme, te verbeter.
Die bewysprogram sal aanvanklik in vyf provinsies van stapel gestuur word, onder andere in die Wes-Kaap.
Vir verdere inligting oor die program in die Wes-Kaap kan jy die Instituut vir Ontwikkelingsdienste by 021 683 1350 skakel.
steun vir kuns en handwerk die ontwikkeling van sakevernuf tegniese opleiding.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11452.10822.A.2010-03-24.af.txt</fn>
In 2001-2002 het 3 000 leerders van 64 skole opleiding ontvang om entrepreneurs te word.
JASA is met drie programme besig wat entrepreneurskap onder die jeug aanmoedig.
Hierdie program gebruik die skool as basis en is geskik vir leerders vanaf Graad 1 tot Graad 12. Onderwysers gebruik speletjies, nabootsing, projekte en rollespel om kinders te help om 'n begrip vir die ekonomie en vir besigheid te ontwikkel.
Hierdie program is daarop gemik om opleiding in sakevernuf en lewensvaardighede vir senior sekondêre leerders te voorsien. Hierdie vaardighede sal hulle help om in die korporatiewe en sakewêreld in diens geneem te word, en/of hul eie ondernemings te begin. Leerders word uit verskillende kulturele agtergronde gewerf. Nadat hulle aan die program deelgeneem het, kry leerders die geleentheid om die internasionale eksamen vir ondernemers af te lê wat deur die Universiteit van Cambridge in die Verenigde Koninkryk bestuur word.
BESP help jongmense wat nie hul skoolloopbane voltooi het nie, en nie werk kan kry nie. Die program lei jongmense op om hul eie werkgeleenthede te skep en vol te hou.
die ontwikkeling van sakeplanne hulp om krediet te bekom die vestiging van ondernemings raadgewing en mentorskap.
Die Umsobomvu-jeugfonds help om geleenthede te skep vir die indiensneming van jongmense en vir entrepreneurskap onder die jeug deur doeltreffende programme te ontwikkel, te befonds en te steun. Die fonds is deur die Suid-Afrikaanse Regering gestig in 'n poging om die hoë werkloosheidsyfer in die land die hoof te bied.
Een van die programme wat deur Umsobomvu bedryf word, is die Bewysprogram vir Sakeontwikkelingsteun (Business Development Support Voucher Programme). 'n Bewys (voucher) is 'n dokument wat aan geselekteerde kliënte gegee word en wat hulle in staat stel om besigheidsteun by goedgekeurde diensverskaffers te koop. Die teikengroep vir die bewysprogram is hoofsaaklik jongmense tussen 18 en 35 jaar wat nie skoolgaan nie, en wat ondersteuningsdienste benodig om in 'n verskeidenheid sektore met ondernemings te begin of hul besighede in verskeie sektore, met inbegrip van toerisme, te verbeter.
Die bewysprogram sal aanvanklik in vyf provinsies van stapel gestuur word, onder andere in die Wes-Kaap.
Vir verdere inligting oor die program in die Wes-Kaap kan jy die Instituut vir Ontwikkelingsdienste by 021 683 1350 skakel.
steun vir kuns en handwerk die ontwikkeling van sakevernuf tegniese opleiding.
<fn>GOV-ZA. Services.11453.10479.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
As jy sonder 'n lisensie handel dryf, oortree jy die wet en die polisie mag stappe teen jou doen, jou onderneming sluit en beslag op jou bates lê.
Die Provinsiale Drankraad behartig dranklisensies.
Dranklisensies moet jaarliks hernieu word.
Die publiek mag besware teen die toekenning van 'n lisensie aanteken. Die Drankraad sal die aansoek en alle besware wat ontvang is, oorweeg en die aansoek goedkeur of verwerp.
Die Drankraad kan 'n voorwaardelike dranklisensie toeken.
Goedkeuring van die lisensie onderworpe aan bewys van hersonering of toestemming vir gebruik deur die plaaslike munisipaliteit.
Geen harde musiek of luidrugtige vermaak in 'n restaurant nie.
Beperkings op handelsure.
Beperkings om te verseker dat die lisensie slegs gebruik word vir die doel waarvoor dit uitgereik is, bv. dat 'n restaurant nie 'n nagklub word nie.
As jou gelisensieerde perseel 'n openbare ergernis word, kan jou bure 'n klag indien. Die polisie sal stappe teen die handelaar doen. As die probleem aanhou, kan die Drankraad 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderwerp, of die lisensie terugtrek of opskort.
Gedurende die afgelope tien jaar tronkstraf sonder die opsie van 'n boete uitgedien het (die Raad mag in sekere gevalle 'n uitsondering maak).
n Eggenoot/eggenote van enigeen van die bogenoemde is.
U kan deur 'n prokureur of 'n drankkonsultant vir 'n dranklisensie aansoek doen, of u kan in u persoonlike hoedanigheid aansoek doen.
Aansoekvorms (VORM 1) is by die Suid-Afrikaanse Biblioteek in Kaapstad beskikbaar. Andersins kan u die regulasies koop wat kragtens die Drankwet uitgevaardig is en wat VORM 1 insluit. Hierdie aansoekvorm is in triplikaat en bestaan uit die oorspronklike, 'n afskrif vir die Aangewese Polisiebeampte (APB), en 'n afskrif vir die Drankraad.
Sluit besonderhede ter ondersteuning van u aansoek in, soos bewys van beroep. Sluit ook besonderhede van die perseel in, soos kleurfoto's of 'n gedetailleerde beskrywing, 'n afskrif van die spyskaart (indien kos bedien word), en 'n vloerplan waarop die plasing en afmeting van deure, vensters en toonbanke en die ligging van strate en uitgange aangedui word.
Die aansoek moet getik en nie handgeskrewe wees nie.
Die voorgeskrewe aansoekgeld moet by die plaaslike kantoor van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) inbetaal word en bewys van betaling moet by die aansoek aangeheg wees.
Die voltooide vorm moet op die eerste Vrydag van die maand deurgestuur word aan die landdros in die distrik waar die persele wat gelisensieer moet word, geleë is.
Twee weke voordat die aansoek aan die landdros deurgestuur word, moet kennis van voorneme aan die Staatsdrukker in Pretoria deurgegee word vir publikasie in die Staatskoerant op die eerste Vrydag van die maand. Die kennisgewing in die Staatskoerant is die enigste kennis van die aansoek wat aan die publiek gegee word.
Die APB vir die distrik sal binne 35 dae 'n verslag by die landdros indien. Die APB sal die plaaslike gemeenskapspolisiëringsforum of plaaslike belastingbetalersvereniging van die aansoek in kennis stel.
U het 42 dae om skriftelik op die polisieverslag of enige besware te antwoord.
Indien daar geen besware ontvang word nie en die polisieverslag is ingedien, kan die aansoek na die sekretaris van die Drankraad deurgestuur word.
Die Drankraad sal elke aansoek ten opsigte van die aansoeker, die perseel en openbare belang oorweeg.
Nakoming van die riglyne wat hier uiteengesit is, waarborg nie die sukses van 'n aansoek nie. Die Drankwet en sy regulasies is ingewikkeld en aansoekers word aangeraai om professionele advies rakende die werking daarvan in te win.
Om nadere besonderhede te bekom, kontak die Wes-Kaapse Drankraad.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
Aansoekgelde van R200 is betaalbaar.
Indien u van 'n prokureur of konsultant gebruik maak, sal hulle ook 'n bykomende fooi vir hierdie dienste hef. Hierdie fooi verskil na gelang van die prokureur/konsultant.
Die jaarlikse gelde is elke jaar teen nie later nie as 31 Desember betaalbaar. Gebreke om die jaarlikse gelde betyds te betaal, sal daartoe aanleiding gee dat die lisensie verval en u sal weer om 'n lisensie moet aansoek doen.
<fn>GOV-ZA. Services.11453.10481.10481.2010-03-02.af.txt</fn>
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n gemeenskap bedrywig is, moet hulle in kennis gestel word. As die probleem aanhou, word daar van die polisie verwag om 'n verslag aan die Drankraad te stuur. Die Drankraad mag 'n verhoor hou en die lisensie aan voorwaardes onderhewig maak of, indien nodig, die lisensie terugtrek of opskort.
Om 'n klagte teen 'n gelisensieerde perseel in te dien, moet jy 'n volledige beëdigde verklaring by die polisie aflê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11453.10483.10483.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie. Op die eerste Vrydag van die maand word alle kennisgewings van voorneme om vir 'n dranklisensie aansoek te doen in die Staatskoerant gepubliseer. Hierdie kennisgewing in die Staatskoerant is die enigste kennis van die aansoek wat aan die publiek gegee word.
Jy kan binne 28 hofdae 'n beswaar teen 'n aansoek indien by die landdros in die distrik waarbinne die perseel val.
jou volle naam en straatadres die naam en adres van die perseel waarteen beswaar gemaak word redes vir die beswaar met, waar moontlik, bewyse ter ondersteuning van hierdie beswaar.
As jy van 'n petisie wil gebruik maak om teen 'n dranklisensie-aansoek beswaar te maak, moet jy verseker dat die volledige kontakbesonderhede van die opsteller voorsien word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11453.10485.10485.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
Die Groenskrif oor dranklisensiëring beraam dat daar nagenoeg 18 000 onwettige sjebien- en taverne-operateurs in die Wes-Kaap is.
Die projek sluit bewusmakingsprogramme in wat deur SABMiller en die plaaslike regeringsektor aangebied en deur die Provinsiale Drankraad onderskryf word.
Die tavernelisensiërings projek is in Junie 2001 by wyse van 'n werksessie in Beaufort-Wes van stapel gestuur. Die klem val tans op die informele behuisingsgebiede om Kaapstad.
Die eerste fase van die projek behels die verhoging van bewustheid by taverne- en sjebieneienaars deur hulle van inligting oor dranklisensies en die dranklisensiëringsproses te gee. As jy besluit om vir 'n dranklisensie aansoek te doen, sal SAB jou na 'n drankkonsultant verwys wat jou afslag sal gee om jou te help om vir die lisensie aansoek te doen.
Nadat jy om 'n dranklisensie aansoek gedoen het, sal SAB jou help met opleiding in sake- en bemarkingsvaardighede om jou onderneming te vestig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11453.10485.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
Die Groenskrif oor dranklisensiëring beraam dat daar nagenoeg 18 000 onwettige sjebien- en taverne-operateurs in die Wes-Kaap is.
Die projek sluit bewusmakingsprogramme in wat deur SABMiller en die plaaslike regeringsektor aangebied en deur die Provinsiale Drankraad onderskryf word.
Die tavernelisensiërings projek is in Junie 2001 by wyse van 'n werksessie in Beaufort-Wes van stapel gestuur. Die klem val tans op die informele behuisingsgebiede om Kaapstad.
Die eerste fase van die projek behels die verhoging van bewustheid by taverne- en sjebieneienaars deur hulle van inligting oor dranklisensies en die dranklisensiëringsproses te gee. As jy besluit om vir 'n dranklisensie aansoek te doen, sal SAB jou na 'n drankkonsultant verwys wat jou afslag sal gee om jou te help om vir die lisensie aansoek te doen.
Nadat jy om 'n dranklisensie aansoek gedoen het, sal SAB jou help met opleiding in sake- en bemarkingsvaardighede om jou onderneming te vestig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11453.18337.18337.2010-03-02.af.txt</fn>
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke. Die sakelyste van vergaderings wat deur die Wes-Kaapse Drankraad gehou word, is ook vir die publiek beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11455.17811.17811.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Grondwet bepaal dat die grondliggende regte van alle Suid-Afrikaners beskerm en respekteer moet word. Die regte word in die Handves van Menseregte vervat, met 'n omskrywing van die omstandighede wat die beperking van die regte kan regverdig. Verskeie regeringsliggame en -instansies is ingestel om seker te maak dat die regte beskerm word.
Die SAMRK sal jou help as enige van jou regte in die Handves van Menseregte geskend of aangetas is. Jy kan die Handves van Menseregte nagaan om seker te maak of jou regte geskend of aangetas is.
Om 'n klag in te dien moet jy die klagtevorminvul.
Jou saak nie te doen het met 'n skending van enige van die regte in die Handves van Menseregte nie.
Jou probleem voor 27 April 1994 opgeduik het.
Jy 'n strafregtelike saak het en jy 'n prokureur nodig het nie (as dit die geval is, skakel asseblief die Regshulpraad by 012 401 9200, of besoek hulle kantore by die naaste Landdroshof).
Jy aan 'n misdaad skuldig bevind is en wil appelleer.
As jy nie seker is of die SAMRK jou saak sal hanteer nie, skakel asseblief die Kommissie.
As jou regte deur die polisie geskend is, moet jy die Onafhanklike Klagtedirektoraat nader.
Om 'n klag in te dien, moet jy die klagtevorm volledig en korrek invul. As jy oor enige aspek van die klagte-aanmeldingsvorm onseker is, moet jy asseblief die riglynevolg.
Of jy kan jou klag aanlynindien.
As jy oor 'n staatsamptenaar wil kla, moet jy met die Openbare Beskermer in verbinding tree.
Enigeen kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer, wat dan die saak sal ondersoek. As die Openbare Beskermer se personeel besluit dat die klagte steek hou, sal hulle alles in hulle vermoë doen om 'n oplossing te vind, wat veranderings aan die stelsel insluit.
As jy nie die probleem kon oplos deur met die amptenaar of die toesighouer te praat nie, moet jy vir die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond en geskiedenis van die klagte.
Die rede waarom jy meen dat die klagte deur die Openbare Beskermer ondersoek moet word.
Die stappe wat jy gedoen het om self die probleem te probeer oplos.
Spesifieke besonderhede - name van die amptenaar, datums, ensovoorts.
Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenaar.
In sommige gevalle sal die Openbare Beskermer dalk 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy hulp met die klagte nodig het, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor skakel. Daar is opgeleide personeel wat afgesien van die omvang daarvan, na 'n klagte sal luister en ondersoek sal instel.
As jou werkgewer jou regte geskend het, moet jy met die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) in verbinding tree (nadat jy die probleem by die werk probeer oplos het).
In werkplekgeskille bemiddel.
Beslis oor geskille wat nie tydens bemiddeling opgelos is nie.
As daar teen jou gediskrimineer is (jy sleg behandel is) op grond van jou geslag, moet jy die Kommissie vir Geslagsgelykheid nader.
Wanneer jy 'n klag aanhangig maak, moet jy soveel inligting moontlik probeer verskaf. Klagte is streng vertroulik.
Jy kan ook aanlyn'n klag indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11455.17811.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Grondwet bepaal dat die grondliggende regte van alle Suid-Afrikaners beskerm en respekteer moet word. Die regte word in die Handves van Menseregte vervat, met 'n omskrywing van die omstandighede wat die beperking van die regte kan regverdig. Verskeie regeringsliggame en -instansies is ingestel om seker te maak dat die regte beskerm word.
Die SAMRK sal jou help as enige van jou regte in die Handves van Menseregte geskend of aangetas is. Jy kan die Handves van Menseregte nagaan om seker te maak of jou regte geskend of aangetas is.
Om 'n klag in te dien moet jy die klagtevorminvul.
Jou saak nie te doen het met 'n skending van enige van die regte in die Handves van Menseregte nie.
Jou probleem voor 27 April 1994 opgeduik het.
Jy 'n strafregtelike saak het en jy 'n prokureur nodig het nie (as dit die geval is, skakel asseblief die Regshulpraad by 012 401 9200, of besoek hulle kantore by die naaste Landdroshof).
Jy aan 'n misdaad skuldig bevind is en wil appelleer.
As jy nie seker is of die SAMRK jou saak sal hanteer nie, skakel asseblief die Kommissie.
As jou regte deur die polisie geskend is, moet jy die Onafhanklike Klagtedirektoraat nader.
Om 'n klag in te dien, moet jy die klagtevorm volledig en korrek invul. As jy oor enige aspek van die klagte-aanmeldingsvorm onseker is, moet jy asseblief die riglynevolg.
Of jy kan jou klag aanlynindien.
As jy oor 'n staatsamptenaar wil kla, moet jy met die Openbare Beskermer in verbinding tree.
Enigeen kan 'n klagte indien by die Openbare Beskermer, wat dan die saak sal ondersoek. As die Openbare Beskermer se personeel besluit dat die klagte steek hou, sal hulle alles in hulle vermoë doen om 'n oplossing te vind, wat veranderings aan die stelsel insluit.
As jy nie die probleem kon oplos deur met die amptenaar of die toesighouer te praat nie, moet jy vir die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond en geskiedenis van die klagte.
Die rede waarom jy meen dat die klagte deur die Openbare Beskermer ondersoek moet word.
Die stappe wat jy gedoen het om self die probleem te probeer oplos.
Spesifieke besonderhede - name van die amptenaar, datums, ensovoorts.
Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenaar.
In sommige gevalle sal die Openbare Beskermer dalk 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy hulp met die klagte nodig het, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor skakel. Daar is opgeleide personeel wat afgesien van die omvang daarvan, na 'n klagte sal luister en ondersoek sal instel.
As jou werkgewer jou regte geskend het, moet jy met die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) in verbinding tree (nadat jy die probleem by die werk probeer oplos het).
In werkplekgeskille bemiddel.
Beslis oor geskille wat nie tydens bemiddeling opgelos is nie.
As daar teen jou gediskrimineer is (jy sleg behandel is) op grond van jou geslag, moet jy die Kommissie vir Geslagsgelykheid nader.
Wanneer jy 'n klag aanhangig maak, moet jy soveel inligting moontlik probeer verskaf. Klagte is streng vertroulik.
Jy kan ook aanlyn'n klag indien.
<fn>GOV-ZA. Services.11457.9669.9669.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien jy verkrag of seksueel gemolesteer is, kan jy dit by die polisie aanmeld. Dit is jou keuse of jy dit wil aanmeld, maar as jy dit nie aanmeld nie, sal die saak nie ondersoek word nie en sal daar nie vervolging wees nie. Die polisie mag nie weier om jou saak te ondersoek as jy dit aanmeld nie. As daar egter na die polisie se ondersoek te min bewyse is, kan die aanklaer besluit om nie te vervolg nie.
Daar is nie 'n tydsbeperking op die aanmelding van verkragting nie, terwyl ander seksuele oortredings 'n tydsbeperking van 20 jaar het. As jy dit egter nie kort nadat die verkragting plaasgevind het, aanmeld nie, kan fisiese getuienis verlore gaan en kan dit moeilik wees om getuies te vind, wat suksesvolle vervolging sal bemoeilik. Wanneer jy die verkragting aanmeld, sal die polisie jou hospitaal toe neem waar jy medikasie teen MIV/vigs sal ontvang.
As jy 'n kind is, of verkragting of seksuele molestering namens 'n kind aanmeld, word die saak anders hanteer.
Wat gebeur as die verdagte borgtog kry?
Jy kan verkragting aanmeld deur na die naaste polisiestasie te gaan. Jy kan ook verkragting aanmeld deur die naaste polisiestasie te bel. As jy 'n verkragting telefonies aanmeld, sal die polisie 'n voertuig stuur om jou te kom haal. As 'n polisievoertuig dalk nie onmiddellik beskikbaar is nie, mag jy lank wag om opgelaai te word. As jy ernstig beseer is, moet jy 'n ambulans of die noodnommer direk skakel.
Gewoonlik moet verkragting aangemeld word by die polisiestasie naaste aan waar die verkragting plaasgevind het (wat ver mag wees van waar jy bly). As jy egter na 'n ander polisiestasie gaan, mag die polisie jou nie wegstuur nie. Hulle moet die eerste stappe van die ondersoek doen, wat die oopmaak van 'n saakdossier en die mediese ondersoek insluit, en die saak daarna na die korrekte polisiestasie aanstuur.
By die polisiestasie kan jy vra om met 'n vroulike polisiebeampte te praat. 'n Vrou is egter dalk nie altyd beskikbaar nie. Jy hoef nie al die besonderhede van wat gebeur het in die aanklagkantoor te gee wanneer jy die verkragting aanmeld nie. Nadat jy genoem het dat jy 'n verkragting wil aanmeld, moet jy na 'n private plek soos 'n kantoor, of die traumakamer, geneem word, wat 'n meer gemaklike lokaal is waar daar moontlik ook opgeleide vrywilligers is om jou te help. Die meeste polisiestasies het traumakamers wat veronderstel is om altyd oop te wees, selfs oor naweke en in die nag.
Jy hoef slegs 'n kort verklaring af te lê oor wat gebeur het en die verkragting in die insidentregister ('n boek waarin alle misdade aangeteken word) by die polisiestasie laat aanteken, voordat jy vir 'n mediese ondersoek geneem word. Jy moet probeer om onmiddellik 'n volledige beskrywing van die verkragter te gee en te sê waar jy hom laas gesien het sodat die polisie kan probeer om hom so gou moontlik te arresteer.
Jy hoef eers ná die mediese ondersoek 'n volledige verklaring af te lê oor wat gedurende die verkragting gebeur het, gewoonlik 'n dag of wat later, nadat jy 'n bietjie tyd gehad het om tot verhaal te kom. Die volledige verklaring sal aan 'n speurder (ondersoekbeampte) gegee word, wat die enigste polisiepersoon sal wees wat die besonderhede van die saak ken.
n Staatsdokter (die distriksgeneesheer) sal die mediese ondersoek doen, gewoonlik by 'n hospitaal. Jy kan jou eie privaat dokter vra om die mediese ondersoek te doen, maar hulle is gewoonlik nie opgelei om forensiese getuienis te versamel nie en het moontlik nie tyd om hof toe te gaan nie. Die dokter moet jou ook medikasie gee teen MIV/Vigs. Omdat die doel van die mediese ondersoek is om forensiese getuienis te versamel, moet jy nie was voor die mediese ondersoek nie, omdat die was getuienis verlore kan laat gaan. Jy moet ook die klere wat jy tydens die verkragting gedra het, saambring, sodat dit ook vir getuienis ondersoek kan word.
Indien die polisie 'n verdagte arresteer, mag dit dalk nodig wees om 'n uitkenningsparade te hou waar jy die verkragter sal moet uitwys indien hy een van die persone in die uitkenningsparade is. Indien die polisiestasie 'n eenrigtingvenster vir dié doel het, sal dit vir die uitkenningsparade gebruik word. Jy hoef nie aan die verdagte te raak nie en jy moet weier as iemand jou vra om dit te doen.
Wanneer jy jou verklaring aflê, moet jy so veel as moontlik besonderhede gee oor wat gebeur het, veral of die verkragter jou gedreig het en of hy gewelddadig was. Maak seker dat die polisie weet indien jy dink die persoon weet waar jy bly en as jy bang is dat hy jou kan intimideer. Dit is belangrike inligting wat die hof sal help om, nadat hy gearresteer is, te besluit of hy op borgtog vrygelaat moet word of nie.
Indien borgtog aan die verkragter toegestaan word, moet die polisie jou daarvan in kennis stel, asook van die voorwaardes van sy borgtog. Een van die voorwaardes van borgtog is altyd dat hy nie toegelaat word om met jou te praat of jou op enige manier te bedreig nie. Indien hy wel met jou praat of enige van die ander voorwaardes verbreek, moet jou die speurder wat jou saak behartig onmiddellik skakel en 'n verklaring daaroor aflê.
Ongelukkig kan dit baie lank neem voordat jou saak in die hof verhoor word, en indien die polisie nie genoeg getuienis vind nie, mag die aanklaer besluit om nie die saak te vervolg nie. As jy ontevrede is oor die manier waarop die polisie jou saak hanteer het, kan jy 'n klag daaroor lê. Jy kan hulp kry by enige van die organisasies wat slagoffers van seksuele geweld help met voorbereiding vir die verhoor en met enige ander probleem wat jy mag ondervind.
Probeer vooraf met die aanklaer reël dat jy die dag van die verhoor vroeg daar sal wees en 'n aparte plek sal hê om te wag voordat die verhoor begin, aangesien dit kan gebeur dat die verkragter en sy ondersteuners aanmerkings oor jou kan maak waar jy dit kan hoor en probeer om jou op ander maniere te intimideer. Sommige howe het aparte wagkamers vir getuies wat jy kan gebruik in plaas daarvan om in die gang saam met die verkragter en sy ondersteuners te wag. Indien die hof nie 'n wagkamer vir getuies het nie, vra die aanklaer om 'n ander kantoor aan jou beskikbaar te stel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11458.93366.93366.2010-03-24.af.txt</fn>
drink in die openbaar belemmering van die vrye beweging van voetgangers of verkeer na 'n waarskuwing om dit nie te doen nie urineer of ontlas in die openbaar of op straat rommelstooi baklei op straat vloek op straat gil, skree of onnodige lawaai maak op straat betreding dobbel op straat bedryf van prostitusie op straat.
Ander kleiner oortredings of oortredings kragtens ander verordenings kan ook na Gemeenskapshowe verwys word.
As iemand in hegtenis geneem word in die middag of aand van 'n weeksdag sal sy of hy die nag in die sel van 'n polisiekantoor deurbring. Die volgende oggend sal sy of hy gestuur word na die selle by die Gemeenskapshof, waar sy of hy getakseer en verwerk sal word, indien moontlik op dieselfde dag; die doel is dat diegene wat gearresteer is net een nag in 'n sel moet deurbring. Die sake word nie uitgestel nie.
Die meeste sake word binne 36 uur van iemand se inhegtenisneming deur die Gemeenskapshowe hanteer. As iemand egter op 'n Vrydag of oor 'n naweek gearresteer word sal sy of hy tot Maandagoggend moet wag om oorgeplaas te word na die Gemeenskapshof.
Maatskaplike werkers, verteenwoordigers van nie-regeringsorganisasies soos NIMRO, en prokureurs van die Regshulpraad en universiteite se regsklinieke is permanent op bystand by die Gemeenskapshowe.
Gemeenskapshowe is deel van die strategie om groter misdade te voorkom deur kleiner misdade doeltreffend te hanteer. Hulle sal ook help om die werklas te verlig van die Landdroshowe.
Gemeenskapshowe is gemik op die rehabilitasie van oortreders; die meeste vonnisse wat opgelê word deur die Gemeenskapshowe behels 'n boete, gemeenskapdiens, of 'n opgeskorte vonnis, afhangende van die persoon wat in hegtenis geneem is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11458.93366.A.2010-03-24.af.txt</fn>
drink in die openbaar belemmering van die vrye beweging van voetgangers of verkeer na 'n waarskuwing om dit nie te doen nie urineer of ontlas in die openbaar of op straat rommelstooi baklei op straat vloek op straat gil, skree of onnodige lawaai maak op straat betreding dobbel op straat bedryf van prostitusie op straat.
Ander kleiner oortredings of oortredings kragtens ander verordenings kan ook na Gemeenskapshowe verwys word.
As iemand in hegtenis geneem word in die middag of aand van 'n weeksdag sal sy of hy die nag in die sel van 'n polisiekantoor deurbring. Die volgende oggend sal sy of hy gestuur word na die selle by die Gemeenskapshof, waar sy of hy getakseer en verwerk sal word, indien moontlik op dieselfde dag; die doel is dat diegene wat gearresteer is net een nag in 'n sel moet deurbring. Die sake word nie uitgestel nie.
Die meeste sake word binne 36 uur van iemand se inhegtenisneming deur die Gemeenskapshowe hanteer. As iemand egter op 'n Vrydag of oor 'n naweek gearresteer word sal sy of hy tot Maandagoggend moet wag om oorgeplaas te word na die Gemeenskapshof.
Maatskaplike werkers, verteenwoordigers van nie-regeringsorganisasies soos NIMRO, en prokureurs van die Regshulpraad en universiteite se regsklinieke is permanent op bystand by die Gemeenskapshowe.
Gemeenskapshowe is deel van die strategie om groter misdade te voorkom deur kleiner misdade doeltreffend te hanteer. Hulle sal ook help om die werklas te verlig van die Landdroshowe.
Gemeenskapshowe is gemik op die rehabilitasie van oortreders; die meeste vonnisse wat opgelê word deur die Gemeenskapshowe behels 'n boete, gemeenskapdiens, of 'n opgeskorte vonnis, afhangende van die persoon wat in hegtenis geneem is.
<fn>GOV-ZA. Services.11458.96443.96443.2010-03-24.af.txt</fn>
sonering en bouwerk waterbesoedeling afvalbestuur lugbesoedeling vuurwerke informele handeldryf parkering.
Munisipale Howe hanteer ook sake wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys word wat met verkeersoortredings te doen het.
Daar is tienMunisipale Howe in die Stad Kaapstad se gebied. Jy behoort 'n verkeersboete van enige plek in die Stad Kaapstad by enige van dié Munisipale Howe te kan betaal.
Die meeste Munisipale Howe is in die Landdroshowe in daardie gebied geleë. Die Nasionale Departement van Justisie verskaf die landdroste vir die Munisipale Hof. Dié landdroste tree gewoonlik ook in die gewone Landdroshof op. Die Departement lei ook die Klerke van die Munisipale Hof op.
Die Stad Kaapstad verskaf die aanklaers, persele en administrasie. Die Direkteur van Openbare Vervolgings het stadsraadamptenare die gesag gegee om sake oor munisipale regulasies te vervolg. Die Direkteur het die mag om gesag om te vervolg oor te dra aan enige amptenaar, of enige werknemer.
As jy 'n verkeersboete wil betaal, moet jy na die navraagkantoor van jou naaste Munisipale Hof gaan. Hulle sal jou stuur na die persoon wat die gebied hanteer waarin jou verkeersoortreding gepleeg is. Jy kan dan die boete by die kontantkantoor betaal.
Let asseblief daarop dat die navraagkantoor om 3.00nm en die kontantkantoor om 3.30nm sluit.
As jy 'n dagvaarding ontvang het om in 'n Munisipale Hof te verskyn, sal die betrokke Hof op jou dagvaarding aangedui word, sowel as die tyd en datum waarop jy moet verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11458.96443.A.2010-03-24.af.txt</fn>
sonering en bouwerk waterbesoedeling afvalbestuur lugbesoedeling vuurwerke informele handeldryf parkering.
Munisipale Howe hanteer ook sake wat deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens verwys word wat met verkeersoortredings te doen het.
Daar is tienMunisipale Howe in die Stad Kaapstad se gebied. Jy behoort 'n verkeersboete van enige plek in die Stad Kaapstad by enige van dié Munisipale Howe te kan betaal.
Die meeste Munisipale Howe is in die Landdroshowe in daardie gebied geleë. Die Nasionale Departement van Justisie verskaf die landdroste vir die Munisipale Hof. Dié landdroste tree gewoonlik ook in die gewone Landdroshof op. Die Departement lei ook die Klerke van die Munisipale Hof op.
Die Stad Kaapstad verskaf die aanklaers, persele en administrasie. Die Direkteur van Openbare Vervolgings het stadsraadamptenare die gesag gegee om sake oor munisipale regulasies te vervolg. Die Direkteur het die mag om gesag om te vervolg oor te dra aan enige amptenaar, of enige werknemer.
As jy 'n verkeersboete wil betaal, moet jy na die navraagkantoor van jou naaste Munisipale Hof gaan. Hulle sal jou stuur na die persoon wat die gebied hanteer waarin jou verkeersoortreding gepleeg is. Jy kan dan die boete by die kontantkantoor betaal.
Let asseblief daarop dat die navraagkantoor om 3.00nm en die kontantkantoor om 3.30nm sluit.
As jy 'n dagvaarding ontvang het om in 'n Munisipale Hof te verskyn, sal die betrokke Hof op jou dagvaarding aangedui word, sowel as die tyd en datum waarop jy moet verskyn.
<fn>GOV-ZA. Services.11458.9741.A.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n getuie is en vrees vir jou veiligheid weens redes wat verband hou met jou getuienis, kan jy aansoek doen om getuiebeskerming. Jy kan vrese hê oor jou veiligheid of dié van iemand wat verwant is aan jou. Jy kan bang wees vir een persoon of vir 'n groep mense.
Enigeen wat 'n lid is van jou huishouding of familie, of wat op enige manier na aan jou is, kan aansoek doen om beskerming vir jou as jy dit nie kan doen nie.
As daar getoon kan word dat die voog onredelik is en weier om toestemming te gee.
Jy is 'n getuie as jy op die oomblik getuienis aflê (in 'n hof getuig of 'n beëdigde verklaring aflê) of as jy dalk in die toekoms getuienis kan aflê, of as jy in die verlede getuig het. Dié getuienis kan wees in 'n ernstige strafsaak, 'n ondersoek, 'n kommissie of 'n tribunaal, 'n ondersoek deur die Onafhanklike Klagtedirektoraat of 'n batebeslagleggingsaak.
Jy of enigiemand ander wat bedreig word sal so gou as moontlik uit die gevaarlike situasie verwyder word. Jy sal in 'n tydelike getuiebeskermingsprogram geplaas word, waarna jou aansoek vir permanente beskerming oorweeg sal word. As jou aansoek goedgekeur word sal jy in permanente getuiebeskerming geplaas word.
Jy moet 'n getuie wees, of aansoek doen namens iemand wat 'n getuie is, om vir getuiebeskerming te vra.
Die ondersoekbeampte (speurder) wat die saak ondersoek waarin jy 'n getuie is.
Die stasiebevelvoerder of enigeen wat in beheer is by enige polisiekantoor.
As jy in die tronk is, die persoon in beheer van die gevangenis of 'n geregistreerde maatskaplike werker by die tronk.
Die openbare beskermer in die saak waarin jy getuig, of die Direkteur van Openbare Vervolgings (voorheen die Prokureur-Generaal) vir daardie gebied.
Enige lid van die Getuiebeskermingseenheid.
Die persoon by wie jy aangeklop het sal reël dat jy so gou doenlik verskuif word as jy in onmiddellike gevaar is. Jy sal 'n aansoekvorm moet invul nadat jy uit die gevaarlike situasie verwyder is. Die Direkteur van die Getuiebeskermingseenheid sal binne 48 uur ingelig word dat jy verwyder is na 'n tydelike plek van veiligheid.
Jy sal nie langer as twee weke in tydelike beskerming gehou word nie. In dié tyd sal 'n getuiebeskermingsamptenaar jou aansoek ondersoek, waaronder risikobeoordeling en 'n beoordeling van jou deur 'n sielkundige. Die amptenaar sal verslag doen aan die Direkteur, wat dan sal besluit of die tydelike beskerming verleng moet word, jy in permanente beskerming geplaas moet word, of die aansoek sal afkeur. Die Direkteur kan die aansoek afkeur as hulle dink dat daar ander maniere is waarop jy beter beskerm kan word as deur jou in die permanente beskermingsprogram op te neem.
As die Direkteur besluit dat permanente beskerming die beste is, sal jy 'n beskermingsooreenkoms moet onderteken. Met dié ooreenkoms stem jy in om die reëls van die beskermingsprogram te gehoorsaam, wat oor die algemeen behels dat jy nie inligting oor die program mag bekend maak nie, sowel as enige besondere voorwaardes wat in jou geval van toepassing mag wees. Jy sal nie in permanente beskerming geplaas word as jy nie die ooreenkoms onderteken nie. Die ooreenkoms is opgestel om jou eie veiligheid te verseker, sowel as die veiligheid van die getuiebeskermingsamptenare en almal wat te doen het met die program. Al die getuies wat gehou het by die reëls van hulle beskerming het veilig gebly.
Permanente beskerming beteken nie dat jy vir die res van jou lewe in die beskermingsprogram sal wees nie. Permanente beskerming duur net so lank as wat die bedreiging teen jou duur, plus 'n uitfaseringsprogram van ses weke, gevolg deur ontslag. Ontslag kan beteken dat 'n nuwe identiteit vir jou geskep word en jy hervestig word.
Jy en jou uitgebreide familie, waar nodig, sal in 'n veilige huis geplaas word wat gemeubileer is en waar jy vir jouself kos maak (jy hoef nie vir die verblyf te betaal nie).
Jy sal weg van die gebied waar jy gewoonlik woon verskuif word, as dit nodig geag word.
n Kliniese sielkundige sal 'n trauma- en sielkundige beoordeling doen en jou help met enige trauma wat jy mag ervaar.
Jy sal 'n induksieprogram ondergaan sodat jy kan weet wat om te verwag.
As jy werkloos is, sal jy 'n toelae kry vir jou basiese behoeftes.
As jy werk, sal jy 'n vervangingsalaris kry.
As jou kinders saam met jou is, sal reëlings getref word sodat hulle kan skoolgaan.
Sommige ander kostes sal ook gedek word, soos jou skoolgeld, vervoer, klere en mediese koste.
Jy kan uit die beskermingsprogram verwyder word as bevind word dat jy enige van die reëls verbreek het, of as vasgestel word dat jy die program op enige manier misbruik. Die program verdra nie 'inligtingsmokkelaars' nie, mense wat voorgee dat hulle getuies is sodat hulle in die program opgeneem kan word.
Die Getuiebeskermingseenheid verskaf ook nou 'nasorg' om jou te help aanpas nadat jy uit permanente beskerming gekom het (dit is, wanneer jy ontslaan word). In die uitfaseringstydperk sal ander risikobeoordelings gedoen word. Ontslag uit permanente beskerming sal waarskynlik beteken dat jy jou identiteit moet verander. Jy sal gehelp word om weer by die samelewing in te skakel. Jy sal dalk ook permanent moet verskuif weg van waar jy gewoonlik gebly het. As 'n voorbeeld van hoe dit gedoen kan word, as jy 'n HOP-huis in een gebied besit, kan dit geruil word vir 'n HOP-huis in 'n ander gebied.
Alles wat gedoen word met getuiebeskerming word gedoen kragtens die Wet op Getuiebeskerming, Wet 112 van 1998. Daar is nege streekskantore van die Getuiebeskermingseenheid, een in elk van die provinsies. Waar hulle presies geleë is word egter nie bekend gemaak nie. As jy enige navrae het wat jy aan die Getuiebeskermingseenheid self wil rig, moet jy in verbinding tree met die Hoofkantoor van die Getuiebeskermingseenheid, wat in Pretoria is en deel vorm van die Nasionale Direktoraat van Openbare Vervolgings, die vervolgingsgesag van Suid-Afrika.
<fn>GOV-ZA. Services.11458.9755.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u nie 'n prokureur kan bekostig nie, kan u regshulp ontvang (finansiële bystand vir die betaling van prokureurskoste). U sal 'n 'middeletoets' moet slaag, wat beteken dat u moet toon dat u minder as 'n bedrag wat deur die Regshulpraad vasgestel word, verdien. Die omvang van hierdie bedrag hang daarvan af of u enkellopend of getroud is, en verander van tyd tot tyd. U moet ook toon dat u nie ander 'likiede bates' het, soos geld in 'n spaarrekening, wat gebruik kan word om u regskoste te betaal nie. U kan regshulp slegs vir sekere tipe sake ontvang.
Vir 'n kriminele saak waarvoor u skuldig gaan pleit.
Vir verkeersoortredings, dronkbestuursake ingesluit.
Vir handelsmisdaadaanklagte soos bedrog.
Vir 'n aanklag van dwelmhandel.
Vir 'n derde of latere kriminele aanklag vir dieselfde tipe oortreding.
Vir 'n saak waar u nagelaat het om 'n skuldbedrag in paaiemente af te betaal soos deur die hof beveel.
Vir 'n saak waar u boedel beredder gaan word omdat u nie u skuld kan betaal nie.
Indien u die Regshulpraad self vir wanpraktyk dagvaar.
Vir 'n onderhoudsaak wat deur die onderhoudsbeampte beslis kan word.
In 'n aansoek om insolvent (bankrot) verklaar te word of om u boedel te beredder.
Waar u iemand dagvaar (skadevergoeding eis) vir verhoudingverwante kwessies soos laster, verbreking van 'n belofte om te trou, skending van waardigheid of privaatheid, verleiding, owerspel, en vervreemding van toegeneentheid (die oorsaak dat u verloofde die verlowing verbreek het).
u voorheen regshulp gebruik het om vir egskeiding te dagvaar, maar daarna besluit het om nie met die egskeiding voort te gaan nie, of daar geen kinders by die egskeiding betrokke is nie.
indien u onbillike ontslag beweer (indien u onbillik afgedank is), solank u eis binne die tydbeperkings wat deur die Wet op Arbeidsverhoudinge gestel word, gemaak word, of om 'n merieteverslag te eis. Regshulp sal egter geweier word indien daar goeie rede is om te vermoed dat u doelbewus nie 'n werk aanvaar nie of dat u 'n werk bedank met die doel om regshulp te ontvang.
U kan ook regshulp ontvang vir appèlle teen al die tipes sake wat hierbo gelys word, of dit krimineel is of siviel (sake waar u dagvaar of gedagvaar word). Vir appellering moet die direkteur van die Regshulpraad ook van mening wees dat u 'n redelike kans op sukses het.
Gaan na 'n Regshulpraad-takkantoor of, indien daar nie een in u omgewing is nie, na die naaste landdroshof om navraag te doen oor regshulp. Elke landdroshof beskik oor 'n regshulpbeampte wat u sal help met regshulpnavrae.
Die regshulpbeampte sal vasstel of u aan die middeletoets voldoen en of u saak binne die bestek van die riglyne wat deur die Regshulpraad gestel word, val. Indien u kwalifiseer, sal 'n prokureur 'n "regshulpopdrag" ontvang om u saak te behartig. 'n Prokureur het die reg om 'n regshulpopdrag te weier, maar dit gebeur gewoonlik nie. Indien die persoon wel weier, kan die regshulpopdrag aan 'n ander prokureur gegee word.
Neem asseblief kennis dat die Regshulpraad nie 'n gratis regsadviesdiens is nie. Dit verskaf finansiële ondersteuning vir regsake aan armes wat nie regskoste self kan dra nie. U kan egter regsadvies en hulp ontvang van regsklinieke aan universiteite, en dikwels ontvang hierdie klinieke ook regshulpopdragte van die Regshulpraad. Op Stellenbosch is die twee organisasies in dieselfde gebou.
<fn>GOV-ZA. Services.11459.9460.9460.2010-03-24.af.txt</fn>
n Gemeenskapspolisieforum (GPF) bestaan uit organisasies en instellings soos skole, belastingbetalersverenigings, burgerlike organisasies, besighede en godsdienstige instellings wat in vennootskap met die plaaslike polisie werk. 'n GPF se oogmerk is om 'n veilige omgewing te skep en in stand te hou vir burgers wat in die GPF se gebied woon.
Die GPF ontwikkel elke jaar planne vir gemeenskapsveiligheid wat prioriteite en behoeftes vir die betrokke gebied identifiseer. Hierdie prioriteite en behoeftes word in samewerking met die GPF deur die gemeenskap bepaal en vorm deel van die plaaslike polisiestasie se operasionele plan. 'n GPF kan ook sy eie veiligheidsprojekte beplan en implementeer en kan by die provinsiale regering aansoek doen om die befondsing van hierdie projekte.
Stasiebevelvoerders van plaaslike polisiestasies is daarvoor verantwoordelik om GPF's in hul gebiede te vestig. Feitlik elke polisiegebied in die Wes-Kaap het 'n GPF. Elke GPF het sy eie grondwet (gebaseer op 'n eenvormige grondwet) en doelwitte, en kan ook subforums met spesifieke doelwitte hê. 'n Uitvoerende Komitee van die GPF moet gereeld verkies word. Die Stasiebevelvoerder moet altyd 'n lid van die Uitvoerende Komitee wees, maar nóg die voorsitter nóg die ondervoorsitter mag 'n lid van die polisie wees.
Jy kan jou GPF kontak deur met jou plaaslike polisiestasie in verbinding te tree. Jy kan vasstel of jou polisiestasie 'n GPF het deur hierdie lys deur te gaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11459.9545.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Buurtwag is 'n groep inwoners van 'n woonbuurt wat ooreenkom om 'n buurtwag te vorm nadat hulle die gedagte met mense wat in hul omgewing woon, bespreek het. Die oogmerk van 'n buurtwag is om 'n goeie verhouding onder inwoners te bevorder en om te dien as 'n 'waghond' vir daardie gemeenskap, soms deur patrollering, en soms bloot deur bedag te wees op kriminele aktiwiteit, en die polisie in kennis te stel wanneer dit voorkom.
Die polisie sal probeer om polisiereserviste toe te wys om toesig te hou oor patrollies wanneer buurtwagte ook al patrolleer. Party buurtwaglede kan polisiereserviste word. Elke buurtwag het 'n gebied met duidelike grense binne 'n polisiegebied. Indien polisiegebiede baie groot is, kan daar meer as een buurtwag in 'n gebied wees wat deur een polisiestasie gedek word.
Julle buurtwag behoort geregistreer te word by die plaaslike polisie en Gemeenskapspolisieforum (GPF) in julle polisiegebied. Om te registreer, moet julle 'n grondwet en gedragskode aanvaar in lyn met die Provinsiale Grondwet en Gedragskode vir Buurtwagstrukture. Vroeg in 2003 was daar 277 geregistreerde buurtwagte in die Wes-Kaap.
Wanneer julle buurtwag geregistreer is, kan julle aansoek doen om finansiële en organisatoriese ondersteuning, asook toerusting en opleiding, by die Wes-Kaap se Departement van Gemeenskapsveiligheid. Meer as 150 buurtwagte in die Wes-Kaap het reeds toerusting en opleiding van die Departement ontvang.
konflikhantering kriminele prosedure huishoudelike geweld menseregte brandbestryding noodhulp radioprosedure selfverdediging.
Om jou buurtwag te kontak, gaan hierdie lys deur. Die kontakpersoon vir elke geregistreerde buurtwag word gelys. Onthou, daar kan meer as een buurtwag in jou polisiegebied wees. Anders kan jy jou naaste polisiestasie of Gemeenskapspolisieforum kontak.
Om julle buurtwag te registreer, moet julle by die plaaslike polisie en plaaslike GPF, en ook by die Departement van Gemeenskapsveiligheid registreer. Julle behoort heel laaste by die Departement te registreer, omdat dit een van hul vereistes is dat julle moet kan toon dat julle eers plaaslik geregistreer het.
name en kontakbesonderhede van julle komiteelede die getal lede n afskrif van julle grondwet n afskrif van julle gedragskode finansiële state, indien die buurtwag 'n bankrekening het en finansiële transaksies plaasgevind het die presiese gebied van werksaamheid, bv. straatname.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid sal vereis dat julle 'n vorm moet indien. Op die vorm moet julle sê dat julle by julle plaaslike polisiestasie en GPF geregistreer het en dat julle 'n grondwet en gedragskode het wat in lyn is met die Provinsiale Grondwet en Gedragskode vir Buurtwagstrukture.
Julle kan ook by hom aansoek doen om toerusting.
<fn>GOV-ZA. Services.11459.9555.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Vredemakers patrolleer in die gemeenskap en is beskikbaar om in enige ongewapende botsing te help. Ander dienste wat hulle lewer sluit die bywoon van massa-byeenkomste, soos begrafnisse, waar geweld kan uitbreek, in. Vredemakers dien hulle gemeenskappe 'n jaar lank. Enige persoon wat tussen 18- en 35-jaar oud is, werkloos is en 'n Graad 10 of hoër kwalifikasie het, en wat nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, kan aansoek doen om 'n vredemaker te word. Vredemakers word opgelei deur die Vrede- en Ontwikkelingsprojek van die Departement van Gemeenskapsveiligheid, wat deur die regering befonds word. Vredemakers word NIE betaal nie.
kospakkies per skof wanneer jy aan diens is vervoer van en na optelpunte vir skofte n gevorderde lewensvaardighede kursus n gevorderde gemeenskap vredemaker-kursus n noodhulpkursus oorbruggingkursusse in Sake-Engels, Rekenaars, Wiskunde en Loopbaanvoorligting.
Jy moet tussen 18- en 35-jaar oud wees.
Mans en vrouens word aanvaar.
Jy moet in die gemeenskap woon wat jy wil dien.
Jy moet werkloos wees.
Jy moet nie 'n misdaadgeskiedenis hê nie, behalwe as dit te doen gehad het met politieke optrede voor 1994.
Jy moet 'n geldige identiteitsdokument hê.
Jy moet aan vredemaak en ontwikkeling in jou gemeenskap toegewy wees.
Jy moet 'n goeie naam in die gemeenskap hê.
As jy aan hierdie vereistes voldoen, beteken dit nie dat jy outomaties as vredemaker kwalifiseer nie. 'n Onderhoud sal eers met jou gevoer word, waarin jy sal moet wys dat jy wil help om misdaad deur aktiewe gemeenskap vrywilligerwerk te bestry. Jy moet toon dat jy die dryfkrag en motivering het om jou eie toekoms te verbeter. As jy die onderhoud "slaag" kan jy 'n vredemaker word.
<fn>GOV-ZA. Services.11459.9632.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Stadsverbeteringsdistrikte (SVD's) is maatskappye sonder winsmotief wat eienaars van eiendomme (belastingbetalers) verteenwoordig in 'n geografiese gebied binne 'n munisipaliteit. 'n SVD gaan 'n ooreenkoms aan met die munisipaliteit dat meer geld ('n SVD-heffing) in die gebied gehef kan word van belastingbetalers in die gebied bo en behalwe die normale diensheffings. Die ekstra geld word gebruik om dienste in die gebied 'aan te vul' in die gebied wat gedek word deur die SVD. Die ekstra dienste sluit gewoonlik bykomende veiligheid en opruiming in. SVD's is in die verlede ook Handelsverbeteringsdistrikte genoem.
Die SVD-heffing is 'n toegewyde heffing: die geld wat ingesamel word met die heffing moet na die SVD gaan. Dit beteken dat die heffing gebruik moet word vir dienste kragtens die sakeplan waaroor ooreengekom is deur die eiendomseienaars in die SVD en nie kan herversprei word vir gebruik buite die SVD nie. Heffings wat van eiendomseienaars geëis word, word soms betaal deur die eiendomseienaars, of soms deurgegee aan die huurders, net soos met diensgelde gedoen word.
Die Stad Kaapstad het in 2003 'n ordonnansie vir SVD's opgestel, wat op die oomblik deurgevoer word. Dié ordonnansie omskryf die prosedure wat gevolg moet word vir die stig van 'n SVD in die Stad Kaapstad.
Enige eienaar van eiendom wat diensgeld betaal in die Stad Kaapstad-gebied kan aansoek doen by die Stad Kaapstad om goedkeuring vir 'n SVD. Die persoon wat aansoek doen moet al die koste betaal wat by die aansoekproses betrokke is. Die bestuursliggaam van die SVD wat uiteindelik gestig word kan van die koste aan die aansoeker terugbetaal as die aansoek suksesvol is.
In die proses moet 'n openbare vergadering adverteer word, die openbare vergadering moet gehou word om die SVD te bespreek, 'n geskrewe aansoek moet ingedien word, wat moet insluit 'n verbeteringsplan, die betaling van die geld aan die Raad, die adverteer van die aansoek en die oorweeg van besware teen die aansoek, die verkry van 'n besluit deur die Stadsraad en die inwin van die steun van die meerderheid van die belastingbetalers.
Die geskrewe aansoek moet die geskrewe goedkeuring hê van minstens 25% van die aantal eienaars van heffingpligtige eiendomme in die gebied, en dié eienaars moet 25% verteenwoordig van die diensgeld-gegronde waarde van die eiendomme in die gebied.
As die Raad die aansoek goedkeur, moet die SVD binne ses maande na die goedkeuring van die aansoek die geskrewe toestemming kry van eiendomseienaars in die gebied wat gesamentlik minstens 50% besit van al die eiendomme in getal en minstens 50% van die diensgeldbasis.
Eers nadat dié meerderheidsooreenkoms bereik is, kan die bestuursliggaam die Stadsverbeteringsdistriksplan instel. Die bestuursliggaam moet 'n maatskappy sonder winsmotief wees (gestig kragtens Artikel 21 van die Maatskappyewet), wat gestig moet word voor die instelling van die Stadsverbeteringsdistriksplan.
Die Nasionale Regering stel op die oomblik 'n nuwe wet op genaamd die Wetsontwerp op Plaaslike Regeringseiendomsbelasting. Die nuwe wet maak voorsiening vir 'spesiale diensgeldgebiede' (klousule 19), en gee riglyne oor hoe metropolitaanse munisipaliteite soos Kaapstad spesiale diensgeldgebiede moet hanteer. SVD's is spesiale diensgeldgebiede. Enige ordonnansie wat deurgevoer word sal moet voldoen aan die nuwe wet. Daar is op die oomblik net een metropolitaanse munisipaliteit in die Wes-Kaap, naamlik die Stad Kaapstad. Die Afbakeningsraad besluit watter gebiede metropolitaanse munisipaliteite is.
<fn>GOV-ZA. Services.11460.103775.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid se Polisiëringsklagtesentrum hanteer diensleweringsklagtes wat lede van die publiek indien teen polisiëringsagentskappe soos die Suid-Afrikaanse Polisiediens en die Munisipale Polisiebeamptes. Die Sentrum hanteer net klagtes oor dienslewering as daar byvoorbeeld geen terugvoer was oor 'n saak nie of as polisiebeamptes hulleself onwelvoeglik gedra het. Ernstige gevalle soos sterftes in polisieaanhouding word hanteer deur die Onafhanklike Klagtedirektoraat.
Nadat klagtes ingedien is by die Polisiëringsklagtesentrum sal dit beoordeel word en/of 'n aanvanklike ondersoek sal gedoen word na die feite. Pogings word aangewend om die kwessies by te lê deur netwerkgebruik en ingrypings by die betrokke rolspelers en owerhede.
As 'n lid van 'n polisiëringsagentskap skuldig bevind word aan beweerde wanoptrede, word die bevinding voorgelê aan die Provinsiale Kommissaris en/of betrokke gesag vir hulle verdere aandag.
As jy 'n klagte wil indien teen 'n polisiëringsagentskap, moet jy 'n klagtevorm invul wat jy hier kan aflaai in excel- of pdf- formaat.
Bel na die klagtelyn by 021 483 4332.
Skryf aan die Polisiëringsklagtesentrum, Departement van Gemeenskapsveiligheid, Posbus 5346, Kaapstad, 8000.
Persoonlik 'n klagte indien by die Toringblok, 12de Verdieping, Dorpstraat 4, Kaapstad.
Faks die ingevulde vorm aan 021 483 6026.
E-pos die ingevulde vorm na policingcomplaints@pgwc.gov.za.
As jy die Departement wil inlig oor goeie diens wat deur 'n polisiëringsagentskap gelewer is, kan jy die inligting e-pos aan policingcomplaints@pgwc.gov.za.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11460.9509.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds 112 op enige selfoon bel en jy sal met jou selfoonnetwerk se noodoproepsentrum verbind word.
Die staat se 112-oproepsentrum word eers gedurende 2003 in gebruik geneem. Dit sal aanvanklik slegs in die Wes-Kaap beskikbaar wees en oor 'n tydperk van drie jaar oor die hele land uitgebrei word. Wanneer die 112-oproepsentrum gereed is, sal jy ook noodoproepe deur middel van e-pos of teksboodskappe (SMS'e) kan stuur.
Tans moet jy egter verskillende nommers skakel vir verskillende staatsnooddienste, tensy jy in die Stad Kaapstad se metropolitaanse gebied is, wat reeds sy eie enkele noodnommer het.
Vir 'n noodgeval wat polisiereaksie verg, moet jy 10111 bel. Vir 'n noodgeval waarvoor 'n ambulans ontbied moet word, moet jy 10177 bel. In albei gevalle moet jy kan sê waar jy is en waarom jy die noodrespons verlang. Albei nommers kan gratis geskakel word.
In die Stad Kaapstad se metropolitaanse gebied kan jy 107 skakel (kosteloos per landlyn of openbare foon) vir ENIGE noodgeval of ramp. Jy moet die aard van die noodgeval (brand, bergredding, verkeersongeluk, misdaad, ens.) verskaf en die operateur sal verseker dat die regte nooddiens jou kom help. Jy moet ook kan sê waar die noodgeval is.
Jy kan nie die 107-nommer met 'n selfoon bel nie. Om Kaapstad se enkele noodnommer met 'n selfoon te bel, skakel 021 480 7700. Normale selfoontariewe geld.
Indien jy egter met 'n selfoon bel, kan jy 112 skakel, dan sal jy met jou selfoonmaatskappy se noodoproepsentrum verbind word. 'n Selfoonoproep na 112 is gratis en kan selfs gemaak word al het die selfoon nie meer beltyd nie (dit behoort ook moontlik te wees selfs al het jy nie 'n SIM-kaart nie). Noodoproepe kry voorkeur en indien die netwerk beset is, sal ander oproepe afgesny word om jou noodoproep te beantwoord. Die netwerke moet, kragtens hul lisensies, hierdie toegang tot vyf nooddienste (brand, ambulans, polisie, seeredding en verkeer) verskaf.
Die selfoonnetwerke het ook verskillende spesiale nooddienste wat jy afgesien van of as deel van 'n 112-oproep kan skakel. Vind by jou netwerk (Cell C, MTN of Vodacom) uit wat hierdie nommers is. Let asseblief daarop dat, hoewel die oproepe op hierdie netwerke gratis is, jy self sal moet betaal vir enige van die mediese of ander dienste wat verskaf word deur die private maatskappye wat verbind word met die netwerke wat jy moontlik gebruik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11460.9612.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Kaapstadse Stadspolisie (KSP) is 'n munisipale polisiediens. Die hooffunksie van die KSP is sigbare polisiëring. Hulle voer ook arrestasies uit en reik boetes uit vir alle tipes oortredings. Dit kan ernstige misdade, verkeersoortredings en oortreding van munisipale regulasies binne die Stad Kaapstad behels.
HuIle ondersoek egter nie sake na arrestasie nie, aangesien dit die funksie van die Speurdiens van die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) is. Die KPS verrig verkeerspolisiëringfunksies saam met die Provinsiale Verkeersdiens.
Lede van die KSP word onderskei van die SAPD (wat blou uniforms dra) en verkeersbeamptes (wat ligblou uniforms dra) deur hulle swart-en-wit uniforms met swart-en-wit ruitpatroon. Hulle motors en motorfietse is ook met 'n swart-en-wit ruitpatroon gemerk.
Die KSP is op 1 Desember 2001 gestig ingevolge die Wysingswet op die Suid-Afrikaanse Polisiediens van 1998. In ander stede, soos Durban en Johannesburg, het verkeersdienste onmiddellik deel van die stadspolisiediens geword. In Kaapstad sal dit geleidelik gebeur en die meeste verkeersbeamptes sal teen 2010 stadspolisiekonstabels wees.
Almal wat by die KSP aansluit, word verplig om spesiale opleiding by die Munisipale Polisie-opleidingskollege in Philippi te ondergaan voor hulle stadpolisiekontabels kan word.
Daar is 'n komitee, wat die Burgerlike Toesigkomitee genoem word, wat verantwoordelik is daarvoor om toe te sien dat die KSP behoorlik funksioneer. Die Komitee moet die Stadsraad adviseer oor enige saak wat die KSP aangaan wanneer die Raad dit versoek, en ook die hoof van die KSP omtrent sy of haar pligte. Ook evalueer die Komitee prestasie van die KSP. Die Komitee bestaan uit sewe Stadsraadslede en sewe gewone burgerlikes.
Die KSP se kantore is oor die stad versprei. Daar is twee hoofkantore, een in Kaapstad en een in Mitchellsplein, met Mitchellsplein wat die enigste kantoor is wat 24 uur oop is. Mark Sangster staan tans aan die hoof van die KSP.
Die Kaapstadse Stadpolisie het ook 'n webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11460.9647.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Polisiereserviste is vrywilligers uit die gemeenskap wat dieselfde magte en pligte as die polisie het terwyl hulle aan diens is. Om 'n polisiereservis te wees, moet hy nie 'n misdaadgeskiedenis het nie, en moet jy minstens matriek geslaag het.
Gaan na jou naaste polisiekantoor en vra om met die reservistekoördineerder te praat. Jy sal 'n aantal aansoekvorms moet invul en jou vingerafdrukke moet laat neem. Die aansoekvorms sal verwerk word en deur 'n keuringskomitee oorweeg word. Jy sal ook voor die keuringskomitee moet verskyn.
As jy voldoen aan al die kriteria en die keuringskomitee besluit om jou aansoek goed te keur, sal jy oor 'n tydperk van ses maande in polisiewerk opgelei word, wat vuurwapenopleiding insluit. As jy die opleiding suksesvol voltooi het, sal jy 'n sertifikaat van aanstelling en 'n uniform kry. 'n Vuurwapen sal ook aan jou uitgereik word, wat jy kan gebruik wanneer jy aan diens is; dit bly by die polisie wanneer jy van diens af is. 'n Vuurwapen sal nie aan jou uitgereik word as jy nie die vuurwapenopleiding slaag nie.
Jou skofte sal deur die stasiebevelvoerder bepaal word, volgens die misdaadtendense in die gebied en die tye waarop jy beskikbaar is. Reserviste is vrywilligers wat die gemeenskap wil dien en word nie betaal vir hulle werk wanneer hulle aan diens nie. Hulle het egter dieselfde magte en pligte as enige polisielid terwyl hulle aan diens is.
<fn>GOV-ZA. Services.11462.9640.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Vir Hoe Lank is 'n Lisensie Geldig?
Hoeveel Vuurwapens Kan Een Persoon Besit?
Wat Gebeur met my Huidige Lisensie?
Wat is my Verantwoordelikhede as ek 'n Vuurwapen Besit of Wil Besit?
Op 1 Julie 2004 het nuwe vuurwapen-beheermaatreëls in werking getree. Die wetgewing wat op die lisensiëring van vuurwapens van toepassing is, is die Wet op Vuurwapenbeheer. Dié wet vereis dat mense wat vir vuurwapenlisensies aansoek doen 'n bevoegdheidstoets moet ondergaan. Bestaande vuurwapeneienaars moet in die tydperk tussen 2004 en Desember 2006 hulle lisensies hernu.
Kragtens die Wet sal mense wat om vuurwapenlisensies aansoek doen, bevoegdheidstoetse moet ondergaan. Die SAPD sal bevoegdheidsertifikate uitreik aan suksesvolle kandidate, wat dan die reg sal hê om vuurwapens te besit.
n bevoegdheidsertifikaat kry aansoek doen om 'n lisensie.
Die bevoegdheidsertifikaat is 'n nuwe aspek van vuurwapenlisensiëring in Suid-Afrika.
jaar oud wees n agtergrondtoets slaag nie 'n misdaadgeskiedenis vir 'n verskeidenheid oortredings hê nie die wet ken weet hoe om 'n vuurwapen te hanteer (jy moet 'n basiese opleidingkursus by 'n geakkrediteerde instelling voltooi).
Die sertifikaat is vir vyf jaar geldig en moet van krag wees wanneer om die lisensie aansoek gedoen word.
Die polisie of 'n hof moet verklaar dat jy bevoeg is om 'n vuurwapen te hê. Die verklaring is vyf jaar lank geldig.
Om aansoek te doen om die bevoegdheidsertifikaat moet jy die aansoekvorm (SAPD 517) voltooi en by die Aangewese Vuurwapen-beampte (AVB) by jou naaste polisiekantoorindien. Die SAPD het volledige aanwysings opgestel oor hoe om die aansoekvorm vir 'n bevoegdheidsertifikaat in te vul.
As jy 'n geldige bevoegdheidsertifikaat het, kan jy om 'n vuurwapenlisensie aansoek doen.
n aansoekvorm (Vorm SAP 271) by die polisiekantoor naaste aan jou huis voltooi en 'n voorgeskrewe tarief betaal deur 'n belastingseël op die aansoekvorm te plak. Die SAPD het volledige aanwysings oor die invul van die vorm saamgestel.
jou vingerafdrukke laat afneem.
Net baie klein of satelliet-polisiekantore het nie 'n AVB nie. Selfs as 'n kantoor nie 'n AVB het nie, sal daar iemand by die polisiekantoor wees wat jou sal help. Die AVB sal jou help om die vorm te voltooi en 'n onderhoud met jou voer. Sommige AVB's vereis dat aansoekers vooraf 'n afspraak maak.
Nadat jy die aansoek ingedien het, sal die AVB 'n bevestiging van ontvangs-sertifikaat uitreik en dan jou aansoek verwerk. Die proses behels 'n kluis-inspeksiebesoek, waar die AVB jou huis besoek en seker maak dat jou kluis of brandkamer aan die vereistes voldoen. Daar kan ook telefonies of persoonlik 'n onderhoud met jou maat of werkgewer gevoer word. Die AVB sal ook jou misdaadgeskiedenis of geskiedenis van huishoudelike geweld nagaan, en seker maak of jy reeds 'n vuurwapenlisensie het.
As al die besonderhede nagegaan is, sal die AVB die aansoek en ondersteunende dokumente na die Sentrale Vuurwapenregister (SVR) in Pretoria stuur, saam met 'n aanbeveling oor of 'n lisensie toegestaan moet word of nie. Die SVR neem dan 'n finale besluit. Die hele proses duur omtrent twee maande as daar geen probleme met die aansoek is nie. As 'n lisensie geweier word, kan jy appelleer.
Een vuurwapen vir selfverdediging.
Tot vier vuurwapens vir geleentheidsjagters of sportskuts (maar net een handwapen).
Daar is geen beperking op toegewyde jagters en sportskuts nie, maar jy moet bewys dat jy 'n lid is van 'n jag- of sportorganisasie en bykomende vuurwapens nodig het.
Daar is geen beperking op mense wat vuurwapens gebruik vir sakedoeleindes, byvoorbeeld sekuriteitsmaatskappye, vuurwapeninstrukteurs en wildjagters nie, maar streng voorwaardes geld.
As jy 'n vuurwapen besit wat kragtens die ou wetgewing gelisensieër is en die lisensie was op 30 Junie 2004 van krag, is die lisensie geldig totdat dit kragtens die nuwe Wet op Vuurwapenbeheer hernu word. Daar is 'n skedule waarvolgens jy die lisensie moet hernu. Die skedule hou met jou geboortedatum verband.
As jy voor 30 Junie 2004 'n aansoek om 'n lisensie ingedien het, sal die aansoek steeds verwerk word.
Jy moet basiese opleiding by 'n geakkrediteerde instrukteur ondergaan. Die SAPD reik bevoegdheidsertifikate aan alle geakkrediteerde instrukteurs uit.
Jy mag 'n vuurwapen net by 'n geregistreerde handelaar koop.
As jou vuurwapen verlore raak of gesteel word, of as jou dokumente beskadig word, moet jy dit by die polisie aanmeld.
Jy mag net 200 patrone vir elke vuurwapen wat jy besit, hê en jy mag net ammunisie besit wat vir 'n spesifieke vuurwapen geskik is. Dit geld nie vir toegewyde jagters of sportmense nie.
As jy nog inligting nodig het kan jy met die Aangewese Vuurwapenbeampte by jou naaste polisiekantoor in verbinding tree. Jy kan ook die vuurwapen-inbelsentrum tydens kantoorure by 012 353 6111 skakel of e-pos stuur aan firearms@saps.org.za.
Soek ook deur die SAPD-webblad vir alle wetgewing, opdragte en vorms wat met vuurwapenlisensies verband hou.
<fn>GOV-ZA. Services.11462.9680.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien iemand in besit van 'n vuurwapen sonder 'n lisensie is, mag 'n lid van die SAPD die vuurwapen afneem en 'n kriminele klag teen die persoon lê.
Indien iemand 'n lisensie vir 'n vuurwapen het, maar 'n gevaar inhou, kan die SAPD die persoon ongeskik verklaar om 'n vuurwapen te besit.
Iemand wat skuldig bevind word aan sekere oortredings, word as ongeskik beskou om 'n vuurwapen te besit, en mag nie 'n vuurwapen aanhou nie.
Enigiemand wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het, pleeg 'n oortreding. Indien jy daardie oortreding by die SAPD aanmeld, kan hulle die vuurwapen sonder 'n lasbrief soek en daarop beslag lê.
Lê 'n verklaring aan die SAPD by 'n polisiestasie af wat meld dat jy iemand ken wat 'n vuurwapen sonder 'n lisensie het. Vra die SAPD om 'n dossier oop te maak en die saak te ondersoek. Die SAPD sal die vuurwapen afneem en 'n kriminele saak sal volg.
As jy dink dat 'n eienaar van 'n gelisensieerde vuurwapen gevaarlik en ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, lê 'n verklaring daaroor by die polisiestasie af. Vra die aangewese vuurwapenbeampte (AVB) om 'n 'Artikel 11-verhoor' te hou om die persoon ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit.
aan 'n geestestoestand ly, geneig is om gewelddadig te wees, of afhanklik van alkohol of dwelmmiddels is, of die vuurwapen nie behoorlik oppas om te verhoed dat iemand anders dit gebruik nie.
Die SAPD sal 'n skriftelike kennisgewing by die persoon aflewer om hom of haar in kennis te stel om die verhoor by te woon. Die SAPD kan terselfdertyd 'n lasbrief vir die vind van en beslaglegging op die vuurwapen uitreik. Die verhoor word gewoonlik deur 'n superintendent van die SAPD of iemand met 'n hoër rang gehou. 'n Prokureur kan die persoon by die verhoor verteenwoordig, hy of sy kan getuies roep (ook die persoon wat die verklaring teen hom of haar gemaak het) en hulle onder kruisverhoor neem.
Indien gevind word dat die persoon ongeskik is om 'n vuurwapen te besit, moet alle vuurwapens en lisensies aan die SAPD oorhandig word. 'n Verklaring van ongeskiktheid is gewoonlik vir 'n tydperk van minstens twee jaar geldig. Die Wes-Kaapse SAPD hou meer suksesvolle Artikel 11-verhore as enige ander provinsie in Suid-Afrika.
Enige oortreding waarin 'n vuurwapen gebruik is (tensy die persoon 'n boete ter erkenning van skuld betaal het).
Enigiemand wat skuldig bevind is aan enige van bogenoemde oortredings moet sy of haar vuurwapen aan die SAPD oorhandig. As jy iemand ken wat 'n vuurwapen het en aan 'n vuurwapenverwante oortreding skuldig is, lê 'n verklaring daaroor by 'n polisiestasie af. Vra die AVB om seker te maak dat die persoon die vuurwapen oorhandig.
Howe het die diskresie om iemand ongeskik te verklaar om 'n vuurwapen te besit indien so 'n persoon skuldig bevind word aan sekere oortredings, veral as geweld daarby betrokke is. Indien u 'n slagoffer van 'n oortreding was waarin geweld betrokke was, is dit die moeite werd om die hof te vra vir 'n verklaring van ongeskiktheid. Die aanklaer moet dit doen nadat die persoon skuldig bevind is, en terwyl daar op die straf besluit word.
Mense wat aan die volgende misdade skuldig bevind word, kan ongeskik verklaar word om 'n vuurwapen te besit: hoogverraad; opstoking; terrorisme; subversie; sabotasie; openbare geweld; intimidasie; moord; kwaadwillige beskadiging van eiendom; verkragting; aanranding; diefstal; wilddiefstal; inbraak of betreding van enige perseel, hetsy onder die gemenereg of ingevolge 'n statutêre bepaling, met die bedoeling om 'n oortreding te begaan; ontvoering; kinderdiefstal; strafbare manslag; of enige sameswering, aanhitsing of poging om enige oortreding hierbo genoem te pleeg.
<fn>GOV-ZA. Services.11463.72588.72588.2010-03-02.af.txt</fn>
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in.
Die Nasionale Jeugkommissie onderhou 'n dataversameling van 135 organisasies in Suid-Afrika wat met jongmense werk.
Die dataversameling bevat besonderhede van hierdie organisasies, sowel as besonderhede oor hulle dienste en, waar dit moontlik is, verwysings na hulle webblaaie.
Die dataversameling kan volgens sleutelwoorde deursoek word.
Soek deur die dataversameling deur die Nasionale Jeugkommissie se webblad te besoek.
die organisasie se naam die soort diens die provinsie die distrik/metropool.
Vir meer inligting kan jy die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Talle nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap is by die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting geregistreer. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die lys geregistreerde organisasies aanlyn besigtig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11463.9601.9601.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Chrysalis-akademie bied 'n maatskaplike misdaadvoorkoming en opheffingsprogram aan wat gemik is op 'risiko-jongmense'. Die oogmerk is om jongmense te bemagtig om beheer oor te neem oor hulle lewens en gee hulle die toerusting om ekonomies produktief en positiewe agente van verandering in hulle gemeenskappe te word.
Die metamorfose sal hulle deur intensiewe fisiese, verstandelike en geestelike ontwikkeling, wegneem van 'n lewe wat kan neig na misdaad en bendebedrywighede, na een met die potensiaal vir persoonlike groei, finansiële sekuriteit en gemeenskapsdiens. Dit is 'n voorkomende inisiatief, in teenstelling met 'n rehabilitasieprogram. Dit beteken dat dit gerig is op die ontwikkeling van jong volwassenes met 'n beoordeelde potensiaal vir groei, eerder as die oplos van probleme of poging om bestaande probleme reg te stel.
Die teikenbevolking is jongmense tussen die ouderdomme van 17 en 22 wat die minimum onderwysvlak bereik het van Graad 10 (Standerd 8), op die oomblik werkloos is en geen misdaadgeskiedenis het nie. Die program word op die oomblik gesteun en gefinansier deur die Provinsiale Regering. Die Akademie is geleë op die Porterlandgoed in Tokai.
Die program het begin in Junie 2000 en elke program maak voorsiening vir tussen 100 en 120 studente van die Wes-Kaap, wat 'n streng keuringsproses ondergaan het. Deelname is heeltemal vrywillig en gratis vir almal wat dit bywoon.
Die Geleentheidsfase bestaan uit die bemarking van die program aan gemeenskapsorganisasies en voornemende studente.
Die oorblywende 4 fases maak die 12-week program uit. In elke fase sal die studente blootgestel word aan uitvoerige fisiese aktiwiteite en sport, saam met verskillende gebiede van intellektuele en maatskaplike ontwikkeling. Hulle sal vaardighede opdoen wat toegepas kan word in die arbeidsmark.
Die Oriëntasiefase lê die grondslag en vestig 'n gedissiplineerde daaglikse roetine waar netheid en persoonlike higiëne beklemtoon word. Dit gaan gepaard met doelstelling, motivering, probleemoplossing en kommunikasie. Die studente dek ook basiese gesondheid en voeding, eerste vlak noodhulp, brandbestryding en omgewingsbewustheid. Hulle bring dan twee weke deur in die Wildernisfase by Outward Bound, waar persoonlike beperkings getoets word, en hulle leer baie oor hulle sterk- en swakpunte, sowel as spanwerk en die krag van die natuur. Abseil, kajakroei, rotsklim en lang staptogte vorm deel van dié fase.
Met hulle terugkeer na Kaapstad, word besoekers vir die eerste keer van die begin van die kursus af by studente toegelaat. Teen dié tyd is hulle almal uiters fiks, hoogs-gemotiveerd en hulle selfvertroue is duidelik. Die meeste van die rokers sal teen dié tyd die gewoonte laat vaar het.
Onder die kennerleiding van instrukteurs van die Westlake Tegniese Kollege, word studente bekend gestel aan die Basiese Ingenieursvaardigheid-opleidingskursus oor die vier weke van die Vaardigheidsfase.
Voertuigonderhoud sweiswerk messelwerk metaalwerk houtwerk elektriese baanwerk en ander kursusse, word gedek in die praktiese klasse.
In 2002 is veiligheidsopleiding, kleremaak en spyseniering by die leerplan gevoeg.
Sportafrigting is in dié fase ingestel.
Die finale Gemeenskapsfase is die voorbereiding vir die ware lewe en is toegespits op sake-oorlewingsvernuf, 'n inleiding tot rekenaars en loopbaanvoorligting. 'n Wye verskeidenheid maatskaplik-aanvaarbare aktiwiteite word ook bedryf soos kuns en handwerk, sang, skaak en lees.
Daar word in die program die hele tyd van studente verwag om gemeenskapswerk te doen en vrywillige werk word aktief bevorder. Aansluiting by 'n gemeenskapsorganisasie word aangemoedig terwyl baie klem geplaas word op positiewe gemeenskapswerk soos skoolsportafrigting, buurtwagpatrolering en die verbetering van lewensgehalte by die huis deur vergroeningsprojekte en ander opruimbedrywighede.
Die Gegradueerde-sakedepartement volg die vordering van mense wat die kursus voltooi het vir vyf jaar en maak seker dat inligting oor enige vrywillige of werksgeleenthede oorgedra word as 'n voortgesette diens vir beide gegradueerdes en mense wat 'n belang by die proses het. Waar daar 20 of meer gegradueerdes in spesifieke gebied is, is gemeenskapsklubs gestig om hulle by te staan en te steun. Gegradueerdes is baie gesog met 67% wat in diens geneem is by meer as 70 ondernemings in die Wes-Kaap. Werklose gegradueerdes word opgeneem in projekte soos Swemveilig en Bambanani en baie ander wat bestuur word deur verskeie Regeringsdepartemente en organisasies.
Die Chrysalis-akademie is hoofsaaklik gemik op jongmense uit benadeelde gemeenskappe in die Wes-Kaap tussen die ouderdomme van 17 en 22.
nie 'n misdaadgeskiedenis hê nie in die Wes-Kaap woon.
Jy kan egter nog aansoek doen as jy nie aan die vereistes voldoen nie. As jy byvoorbeeld misdade gepleeg het of nie ver genoeg gevorder het op skool nie, kan jy toegelaat word as 'n regeringsdepartement of 'n nie-regeringsorganisasie jou na die Chrysalis-akademie verwys, nadat jou aansoek deeglik oorweeg is. Jy kan ook na die Akademie kom as jy nie in die Wes-Kaap woon nie, maar jy sal dalk daarvoor moet betaal.
Om aansoek te doen om die Chrysalis-akademie by te woon, moet jy 'n aansoekvorm invul en dit per e-pos of faks stuur aan die Chrysalis-akademie by 021 712 1075.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11470.15071.15071.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD hou 'n databasis van skole en sentrums in die provinsie in stand.
naam van skool taal van onderrig voorstad of dorp onderwysdistrik tipe skool primêr, ens.
spesiale sentrums kuns, musiek, ens.
Klik hier om die soekfasiliteit te laat begin werk.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11470.15181.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Leerders begin gewoonlik met graad 1 aan die begin van die jaar waarin hulle sewe word. Kinders mag 'n jaar vroeër met graad 1 begin as die WKOD se assessering toon dat hulle skoolgereed is.
Party skole bied graad R/0 aan om kinders te help voorberei vir graad 1. Kinders word gewoonlik toegelaat om met graad R te begin in die jaar waarin hulle ses word.
jou kind se amptelike geboortesertifikaat bewys dat jou kind geïmmuniseer is.
n studiepermit n tydelikeverblyf-permit of permanenteverblyf-permit of bewys dat jy aansoek gedoen het om toestemming om in Suid-Afrika te bly.
Geen skool mag op onregverdige wyse diskrimineer teen 'n kind nie. Daarom mag geen openbare skool van kinders verwag om 'n toelatingstoets af te lê nie, of 'n kind verhoed om die skool te besoek omdat die ouers nie die skoolgeld betaal het of kan betaal nie.
Dien jou aansoek so vroeg as moontlik in in die jaar voordat jou kind by sy of haar nuwe skool moet begin.
Lê jou aansoek voor nie alleen aan die skool van jou keuse nie, maar ook aan verskeie 'tweede-keuse'-skole.
Jy kan die name van skole in jou omgewing kry op die "Soek-'n-skool"-soekfasiliteit.
<fn>GOV-ZA. Services.11471.15045.15045.2010-03-24.af.txt</fn>
Skoolbywoning is verpligtend vanaf die begin van die jaar waarin die leerder sewe jaar oud word, tot aan die einde van graad 9 of die jaar waarin die leerder vyftien word (watter ook al die eerste plaasvind).
die Senior Fase (Grade 7 tot 9).
In hierdie fase word op geletterdheid, syfervaardigheid en lewensvaardighede gekonsentreer. In graad 3 begin leerders met die verwerwing van 'n bykomende taal.
taal, geletterdheid en kommunikasie wiskundige geletterdheid, wiskunde en wiskundige wetenskappe die kunste en kultuur lewensoriëntering en die menswetenskappe, sosiale wetenskappe, omgewingswetenskappe en bestuurswetenskappe die natuurwetenskappe en tegnologie.
taal, geletterdheid en kommunikasie wiskundige geletterdheid, wiskunde en die wiskundige wetenskappe die kunste en kultuur lewensoriëntering die mens- en sosiale wetenskappe die ekonomiese en bestuurswetenskappe die natuurwetenskappe tegnologie.
Aan leerders wat graad 9 met welslae voltooi, word 'n AOO-sertifikaat toegeken, wat aan vlak 1 op die NKR gelyk staan.
Jy kan vasstel watter openbare skole daar in jou omgewing is deur die Vind-'n-skool-soekfasititeit te gebruik.
Skoolgeld word deur elke skool se bestuursliggaam bepaal in oorleg met die ouers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11473.123879.123879.2010-03-24.af.txt</fn>
Moet jy 'n matrieksertifikaat of 'n onderwysdiploma laat bevestig Jy kan 'n versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement of aan Umalusi of hulle skakel vir meer inligting?
Om 'n matrieksertifikaat of onderwysdiploma wat voor 1992 uitgereik is te laat bevestig moet jy jou versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement by 021 461 5637. Dit is gratis.
Om 'n matrieksertifikaat of onderwysdiploma wat na 1992 uitgereik is te laat bevestig moet jy 'n faks stuur aan Umalusi, die gehalteversekeringsliggaam vir algemene en verdere onderwys en opleiding by 012 349 1511. Dit kos R30 (BTW uitgesluit) vir private persone en R20 (BTW uitgesluit) vir regeringsorganisasies.
Die versoeke moet op 'n vel papier met 'n briefhoof wees.
As jy afskrifte het van die matrieksertifikaat of onderwysdiploma, stuur dit eerder. Jy sal binne sowat 2 - 3 weke 'n antwoord op jou versoek kry.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11473.72545.72545.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen.
geleenthede vir beurse.
Umsobomvu het 'n publikasie met die titel"Loopbaanbeplanning en Ontwikkeling: 'n Gids vir Jongmense " die lig laat sien om jou te help om oor jou loopbaan te besluit.
Die webtuiste bevat ook inligting oor hoe om werk te soek.
Om die aanlyn loopbaandataversameling te deursoek, moet jy die www.youthportal.org.zabesoek. Jy kan ook die Jeugverbinding Oproepsentrum by 08600 YOUTH (08600 96884) skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11473.96297.96297.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Die eerste stap is om 'n beëdigde verklaring af te lê waarin jy sê dat jy jou sertifikaat verloor het. 'n Beëdigde verklaring is 'n dokument waarin jy die feite soos dit aan jou bekend is onder eed uiteensit.
Jy kan 'n beëdigde verklaring waarin jy sê dat jy jou sertifikaat verloor het by enige Polisiekatoor aflê, of jy kan enige Kommissaris van Ede (prokureurs is Kommissarisse van Ede) vra om jou te help met die beëdigde verklaring.
Dan moet jy R15 en die beëdigde verklaring na die kantore van die Wes-Kaapse Onderdepartement neem, waar jy 'n versoek vir 'n duplikaat sertifikaat by die navraetoonbank kan indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11475.14911.14911.2010-03-24.af.txt</fn>
In Suid-Afrika is daar na raming 3,3 miljoen ongeletterde volwassenes. Om ongeletterdheid uit te wis, is een van die nege prioriteite van die Nasionale Onderwysstrategie, Tirisano.
Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes (BOOV) is tot die beskikking van volwassenes wat hul basiese opvoeding wil voltooi. Die doel met BOOV, as 'n uitkomsgebaseerde program, is om basiese leertoerusting, kennis en vaardighede aan volwassenes te voorsien, en dit bied aan deelnemers kwalifikasies wat nasionaal erken word.
Die vier opleidingsvlakke wat deur BOOV gedek word, staan gelyk aan grade R tot 9.
taal, geletterdheid en kommunikasie wiskundige geletterdheid, wiskunde en wiskundige wetenskappe natuurwetenskap die kunste en kultuur lewensoriëntering tegnologie mens- en sosiale wetenskappe ekonomiese en bestuurswetenskappe.
Daar word toesig oor BOOV-programme gehou deur die Nasionale BOOV-raad.
Daar bestaan 'n BOOV-sentrum by elkeen van die sewe Onderwysbestuurs-en-onwikkelingsentrums (OBOS'e) in die provinsie. kan jy die OBOS-beplanner in jou gebied skakel.
Gedetailleerde inligting oor die kwalifikasies en kurrikulum wat deur BOOV gedek word, kan op die WKOD se BOOV- assesseringswebwerf verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11475.16664.16664.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke kweek 'n kultuur van lewenslange leer onder sy personeel. Om hierdie rede ondersteun die Departement programme vir Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes (BOOV). Die BOOV-leerders woon een dag per week opleiding by en kan BOOV-vlakke 1 tot 4 en/of matriek slaag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11477.15164.15164.2010-03-24.af.txt</fn>
Ouers wat by die huis onderwys vir hulle kinders wil verskaf, moet hulle by die WKODlaat registreer.
Die registrasie in die belang van die leerder is.
Die onderwys wat tuis verskaf word, aan die minimum vereistes van die leerplan vir staatskole voldoen.
Die tuis-onderwys se standaard nie laer is as dié van die onderwys wat by 'n staatskool verskaf word nie.
Die ouers sal hou by enige ander redelike voorwaarde wat deur die Hoof van Onderwys gestel word.
Registrasie kan opgehef word.
Die ouer inlig en redes vir die opheffing gee.
Die ouers kans gee om vertoë te rig.
n Ouer kan appèl by die provinsiale Minister van Onderwys aanteken teen 'n weiering om 'n leerder te registreer of die opheffing van 'n registrasie.
As 'n leerder wat vir tuis-onderrig geregistreer is, later in 'n staat- of onafhanklike skool toegelaat word, moet die ouer die Hoof van Onderwys skriftelik in kennis stel dat die leerder se registrasie vir tuis-onderrig beëindig moet word.
Die nodige aansoekvorm, wat by die WKOD beskikbaar is, moet ingevul word.
Die ouer moet die voltooide vorm, saam met 'n afskrif van die leerder se geboortesertifikaat, indien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11477.15169.15169.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD maak seker dat leerders wat vir tuis-onderrig geregistreer is, werk afhandel wat ooreenstem met die leerplan en dat hulle beoordeel word en die uitkoms behaal wat vir die betrokke graad vereis word.
Aantekeninge oor bywoning hou.
n Portefeulje van die leerder se werk saamstel.
Aantekeninge oor die leerder se werk gedurig bywerk.
Die opvoedkundige steun wat die leerling gekry het, boekstaaf.
Bewyse van die voortgesette beoordeling van die leerder se werk hou.
Bewyse van die beoordeling en/of eksamens aan die einde van elke jaar hou.
Bewyse aan die einde van Graad 3, 6 en 9 hou wat toon of die uitkoms vir dié grade bereik is.
Die aantekeninge moet vir ondersoek deur die WKOD beskikbaar gestel word. Alle betrokke beoordelinguitslae moet drie jaar lank bewaar word.
Aan die einde van elke fase moet die ouers, op eie koste, 'n onafhanklike, behoorlik-gekwalifiseerde persoon, wat deur die Hoof van Onderwys goedgekeur is, aanstel om die leerder se vordering te beoordeel.
n Ouer kan 'n staatskool of 'n geregistreerde onafhanklike skool om hulp nader om 'n geskikte persoon in die hande te kry. Die beoordelaar moet 'n verklaring aan die Hoof van Onderwys voorlê wat bevestig dat die leerder die vereiste vlak bereik het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11478.15092.15092.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle leerders en opvoeders behoort die regte van ander leerders en opvoeders te respekteer.
juiste en verstaanbare inligting aangaande MIV/vigs aan alle lede van die personeel, leerders en ouers te voorsien, en n MIV/vigs-beleid te implementeer.
Die nasionale Departement van Onderwys het 'n nasionale beleid aangaande die bestuur van MIV/vigs in skole in konsepvorm opgestel. Die nasionale beleid is op sowel leerders as onderwysers van toepassing.
Skoolbeheerliggame moet hul eie beleidsbepalings ontwikkel, wat in lyn moet wees met die nasionale beleid. Hulle behoort dit te doen in oorleg met die breër skoolgemeenskap.
Die dokument Ken jou Regte en Verantwoordelikhede verskaf inligting oor sleutelaspekte van die nasionale beleid, en oor maniere om 'n MIV/vigs-beleid vir die skool op te stel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11478.15092.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle leerders en opvoeders behoort die regte van ander leerders en opvoeders te respekteer.
'n MIV/vigs-beleid te implementeer.
Die nasionale Departement van Onderwys het 'n nasionale beleid aangaande die bestuur van MIV/vigs in skole in konsepvorm opgestel. Die nasionale beleid is op sowel leerders as onderwysers van toepassing.
Skoolbeheerliggame moet hul eie beleidsbepalings ontwikkel, wat in lyn moet wees met die nasionale beleid. Hulle behoort dit te doen in oorleg met die breër skoolgemeenskap.
Die dokument Ken jou Regte en Verantwoordelikhede verskaf inligting oor sleutelaspekte van die nasionale beleid, en oor maniere om 'n MIV/vigs-beleid vir die skool op te stel.
of skakel jou naaste Onderwysondersteuningsentrum.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11478.15096.15096.2010-03-02.af.txt</fn>
Opvoeders, leerders en ouers kan die tolvry nommer skakel om geweld, mishandeling, alkohol- en dwelmmisbruik, vandalisme, en/of korrupsie aan te meld.
Die personeel van die Sentrum is toegerus om aanvanklike aanlynberading te voorsien aan mense wat om hulp skakel. Indien daar verdere bystand nodig is, word die betrokkenes na deskundiges verwys.
Die tolvry nommer van die Oproepsentrum is 0800 45 46 47.
Hierdie tolvry lyn is vanaf Maandae tot Vrydae tussen 08:00 en 19:30 in werking. Gedurende naweke word oproepe opgeneem, en daar word dan op Maandagoggende daarop gereageer.
Die operateurs by die Oproepsentrum is in staat om diegene wat inskakel in Afrikaans, Engels en Xhosa te bedien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11479.14917.A.2010-03-24.af.txt</fn>
die beeldende kunste en ontwerp.
Elke afdeling op hierdie webwerf het sy eie afsonderlike blad of groep blaaie wat met die tuisblad gekoppel is.
Besoek gerus die kurrikulum-webwerf vir verdere inligting.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11479.14923.14923.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Kwalifikasieraamwerk (NKR) is die stelsel waarvolgens die vlakke van leerprestasie aangeteken word ten einde te verseker dat die vaardighede en kennis wat opgedoen is, oor die hele land erken word.
Daar is agt vlakke in die NKR.
algemene onderwys en opleiding verdere onderwys en opleiding hoër onderwys en opleiding.
n Kwalifikasie is 'n formele erkenning van die feit dat 'n bepaalde leerproses voltrek is. Onderworpe aan die goedkeuring van die SAKO kan 'n kwalifikasie op 'n gespesifiseerde vlak binne die NKR geregistreer word. Wanneer 'n geregistreerde kwalifikasie met welslae voltooi is, word 'n bepaalde aantal krediete toegeken.
Jy kan die databasis van SAKO-geregistreerde kwalifikasies deursoek ten einde vas te stel watter kwalifikasies vir elke vlak beskikbaar is, hoeveel krediete hulle werd is, en wie die diensverskaffers is wat hierdie opleiding voorsien.
Eenheidstandaarde word ook op spesifieke vlakke by die NKR geregistreer. Jy kan ook krediete vir eenheidstandaarde wat met welslae voltooi is, laat oploop tot 'n uiteindelike kwalifikasie.
Jy kan die databasis van SAKO-geregistreerde kwalifikasies deursoek ten einde meer aangaande eenheidstandaarde uit te vind.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11482.15106.15106.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle opvoeders moet by die Suid-Afrikaanse Raad van Opvoeders (SARO) geregistreer word. As jy nie geregistreer is nie, kan jy nie as opvoeder in diens geneem word nie.
Ten einde te registreer, moet jy by SARO aansoek doen, die verlangde dokumentasie voorsien (gewaarmerkte afskrifte van jou professionele diploma of graadsertifikate en 'n gewaarmerkte afskrif van jou identiteitsdokument) en die registrasiegeld betaal.
Besonderhede van die aansoekprosedure is op die webwerf van SARO beskikbaar. Jy kan ook die aansoekvorm aflaai.
Indien jou aansoek suksesvol is, sal SARO jou as opvoeder registreer en 'n registrasiesertifikaat aan jou uitreik.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11483.15082.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD is besig om 'n verskeidenheid strategieë te implementeer ten einde te verseker dat die provinsie die volle potensiaal van inligting- en kommunikasietegnologie (IKT) in die onderwys benut.
die kurrikulum te verwesenlik en te ondersteun te help om die vlakke van onderrig en leer in benadeelde skole te verhoog opvoeders te ondersteun en op te voed die digitale kloof te elimineer leerders te bemagtig om deel te word van die wêreldwye kennisgemeenskap leerders aan te moedig om hulle vir loopbane in die wetenskappe, ingenieurswese en IKT voor te berei administratiewe inligting te versamel en te versprei, en te verseker dat alle skole in die provinsie, landelik sowel as stedelik, onmiddellik toegang tot inligting aangaande die kurrikulum en administrasie verkry.
Die E-kurrikulumprojek, wat besig is om innoverende maniere te ontwikkel waardeur IKT's vir die ontwikkeling, lewering en ondersteuning van die kurrikulum aangewend kan word.
<fn>GOV-ZA. Services.11483.15113.15113.2010-03-24.af.txt</fn>
Die WKOD voorsien 'n verskeidenheid hulpmiddele aanlyn aan opvoeders en leerders.
Op hierdie WKOD-webwerf is daar 'n winkel en 'n biblioteek aanlyn.
Die winkel bevat 'n katalogus van alle opvoedkundige publikasies wat deur die Departement geproduseer is, en wat aanlyn aangekoop kan word.
Die biblioteek bevat 'n katalogus van internet-hulpmiddele wat vir die opvoeder of leerder van nut kan wees.
Hierdie webwerf bevat vorige eksamenvraestelle vir die Senior Sertifikaat, asook antwoordvoorstelle.
Die Leerskoleprojek hou 'n lys van hulpmiddele in stand wat aanlyn beskikbaar is, en wat daarop gemik is om onderrig en leer in skole te verbeter.
Die Hulpmiddelesentrum het ook skakels met die webwerwe van ander biblioteekinligtingsdienste.
Die Departement van Onderwys ondersteun die SkoolNet-inisiatief, wat as doel het om gemeenskappe van leerders en opvoeders te help vestig wat van inligting- en kommunikasietegnologie gebruik maak.
Die SkoolNet-webwerf bevat gedetailleerde inligting vir leerders en opvoeders. Hierdie inligting strek vanaf skoolkontak-besonderhede tot by huidige sowel as argiefbewaarde opvoedkundige hulpmiddele.
SkoolNet help lidskole ook om hul eie webwerwe en e-posadresse tot stand te bring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11485.11012.11012.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat jy in die Nasionale of Munisipale verkiesings kan stem, moet u op die Kieserslys geregistreer wees.
Die Kieserslys bevat die besonderhede van individuele kiesers en is 'n belangrike beplanningsinstrument. Dit stel byvoorbeeld die Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) in staat om te weet hoeveel mense moontlik in elke gebied kan stem sodat hulle kan seker maak dat daar genoeg stemlokale is.
Die Kieserslys is ook 'n belangrike manier om stembedrog te voorkom.
Jy kan slegs registreer in die gebied waar jy woonagtig is - met ander woorde waar jy woon, of die plek waarna jy na 'n ruk terugkeer.
n Suid-Afrikaanse burger wees, en n geldige stafiekode-identiteitsdokument (ID) of 'n geldige tydelike identiteitsertifikaat hê en toon.
Jy kan gedurende kantoorure by die kantoor van die Munisipale Verkiesingsbeampte registreer.
Alhoewel jy kan registreer wanneer jy 16 jaar oud word, kan jy eers stem wanneer jy 18 is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11489.10611.10611.2010-03-24.af.txt</fn>
Permitte word vereis vir die vang of jag van diere en vis, die kweek, uitvoer of pluk van plante en vir handel met bedreigde spesies. Volle besonderhede oor die verkryging van permitte is by Kaapse Natuurbewaring se webwerf beskikbaar.
Jy kan sommige van die aansoekvorms vir permitte aflaai. Hierdie dokumente moet asseblief nie per e-pos na die permitafdeling gestuur word nie, omdat 'n kopie van die aansoeker se handtekening vereis word om die aansoek te kan verwerk.
Faks die dokumente asseblief na 021 483 4158.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11489.21501.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Die Wet op Mariene Lewende Bronne lê klem daarop dat al die natuurlike mariene lewende bronne van Suid-Afrika en die omgewing waarin hulle leef, 'n nasionale bate en die erfenis van al Suid-Afrika se mense is. Die wet beheer visvangste en help so ons mariene bronne beskerm. Die Wet probeer ook beheer wie toegang tot mariene bronne het om te verseker dat dié bronne regverdig versprei word.
Kragtens die wet moet jy betaal vir die reg om mariene bronne te ontgin. Die geld wat met lisensies en permitte ingesamel word, word gebruik vir navorsing oor en die beskerming van die bronne.
Almal wat mariene bronne gebruik moet 'n permit hê. Dit sluit ontspannings- en bestaansvissers in.
Sommige visspesies word deur 'n kwotastelsel beskerm wat keer dat mense meer as 'n sekere hoeveelheid van die soort vis vang of probeer vang.
Sekere spesies mag net in die oop seisoen gevang word.
In 2000 was daar 'n noodtoestand in die lynvisbedryf omdat daar bepaal is dat 'n aantal lynvisbronne ineengestort het. Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het bepaal dat die aantal vaartuie en bemanning beperk sou word tot hoogstens 450 vaartuie en 3 450 bemanningslede.
Handelsvisvangregte is aan voltydse lynvissers toegeken wat vir hulle voortbestaan van lynvisvang afhanklik is. As gevolg daarvan is 376 visvangregte (2 148 bemanningslede) toegeken. In totaal sal visvangregte aan 450 vaartuie toegeken word.
Die Departement se toekenning van regte sal die werksgeleenthede van 3 450 bemanningslede verseker. Werkgewers in die lynvisbedryf moet nou aan arbeidswette voldoen en sekuriteit vir lynvissers verskaf.
Mense aan wie regte toegeken is kan sonder beperking snoek en talle ander lynvisspesies vang, waarvan die meeste onderworpe is aan streng sakbeperkings.
Na nog ondersoeke en samesprekings, sal vrystellings om lynvis te vang aan vaartuie wat in die verlede met tradisionele visdorpies verbind is, toegeken word.
Ontspannings- en kus-lynvisvang word tans deur streng sakbeperkings beheer, wat ons lynvisbronne beskerm deur te keer dat mense te veel vis vang. Dié soort visvangste sal in die toekoms streng volgens die sakbeperkings beheer word.
Alle kategorië van ontspanningsvissers moet kragtens die Wet op Mariene Lewende Bronne van 1998 (Wet 18 van 1998) ontspanning-visvangpermitte hê. Dié permitte kan landwyd by Poskatore verkry word en kos R50 vir hengelpermitte en R65 vir perlemoen, kreef, visjag en ander permitte.
Permitte is 'n jaar lank van die dag van uitreiking geldig, behalwe as die permitte vir spesies is wat net binne die seisoen gevang kan word. Dié tipe permitte verval aan die einde van die seisoen.
Jou permit en identiteitsdokument moet wanneer jy visvang altyd by jou wees.
Jy mag nie vis wat jy met 'n ontspanningspermit gevang het, verkoop nie.
Vir verdere inligting kontak 021 402 3911.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11492.17714.17714.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke privaat hospitaal of onverbonde operasieteater moet geregistreer word. Wanneer die instansie registreer, reik die Departement van Gesondheid 'n registrasiesertifikaat uit aan die eienaar van die instansie, wat elke jaar voor Desember die sertifikaat moet hernu.
sodanige registrasie in die openbare belang is.
Wanneer u om registrasie aansoek doen, moet u 'n beskrywing gee van die perseel, die ligging, die aard van die behandeling wat aangebied sal word, die bevolkingsgroepe waaruit die personeel en die gemeenskappe wat waarskynlik die dienste van die hospitaal gaan gebruik, saamgestel is. U mag versoek word om bykomende inligting te verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11494.6342.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Bejaardes het dikwels gespesialiseerde gesondheidsdienste nodig. Hiermee saam is soms ook ander gespesialiseerde dienste soos behuising of vervoer nodig.
Hoewel die bestuur van Tehuise vir Bejaardes (TB's) 'n funksie van die Departement van Maatskaplike Dienste is, is die Departement van Gesondheid indirek en direk betrokke by die gesondheidsbehoeftes van bejaardes. Bejaarde pasiënte, met inbegrip van bejaardes met chroniese siektes, het op alle vlakke toegang tot gesondheidsorg vir medikasie, rehabilitasie en ander gesondheidsbehoeftes. Pasiënte kan klinieke en hospitale soos nodig op hulle eie besoek, hetsy van TB's of van hulle eie huise of woonplekke af. Vervoer word deur sommige TB's voorsien. Daarbenewens kontroleer die Departement die voedingsgehalte van maaltye wat by TB's voorsien word. Tuisversorging vir bejaardes is ook beskikbaar en kan via gemeenskapsgesondheidsentra in die Metro verkry word. Hierdie diens sal ná Maart 2004 vir bejaardes in plattelandse gebiede beskikbaar wees.
Mishandeling van bejaardes is 'n ernstige probleem en word gesamentlik deur die Departemente van Maatskaplike Dienste en Gesondheid en soms ook die Departement van Gemeenskapsveiligheid gehanteer. Die nuwe wet op bejaardes omskryf mishandeling van bejaardes en wie die voorkoms daarvan moet aanmeld.
Die oorsake van mishandeling is veelvoudig, hoewel dit meer waarskynlik sal voorkom indien die bejaarde persoon fisies afhanklik is, onvoldoende inkomste het om selfstandig te wees, en vergeetagtig, besluiteloos of verward is. Ander moontlike faktore is armoede, werkloosheid, ontoepaslike behuising, huweliksprobleme, alkohol- en dwelmmisbruik en swak kommunikasie met of deur die bejaarde persoon. Van die vyf soorte mishandeling (liggaamlik, emosioneel, finansieel, verwaarlosing en seksueel) is liggaamlike mishandeling die skadelikste, en bring dit liggaamlike, emosionele en psigiese pyn en lyding mee.
Gesondheidspersoneel op alle versorgingsvlakke kan familielede en vriende inlig oor die tekens waarna hulle kan oplet indien hulle mishandeling van 'n bejaarde vermoed, of dit by 'n bejaarde se huis, in 'n TB, ander instelling of woonplek plaasvind. Gesondheidspersoneel hou 'n register van alle gevalle van mishandeling wat aangemeld word.
Families en die publiek kan mishandeling by hulle naaste Welsynskantoor aanmeld. Daar is ook 'n nasionale hulplyn (0800 0030 81) waar mishandeling aangemeld kan word.
Deur die maatskaplike welsynsdienste in 'n noodgeval te skakel kan 'n bejaarde persoon in 'n veilige plek by een van 'n paar tehuise vir bejaardes geplaas word totdat verblyf gereël kan word of die probleem opgelos kan word.
Gesondheidsdienste voorsien hulptoestelle soos rolstoele aan bejaardes om hulle minder afhanklik te maak. Hulle kan ook aangemoedig word om by ondersteuningsgroepe vir bejaardes aan te sluit. Bejaardes moet aangemoedig word om so lank as moontlik met ondersteuning in hulle eie huise te bly. Bejaardes moet hulle regte ken sodat hulle bemagtig kan word om omstandighede aan te meld wat ongewens is.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte. Daar was planne om alle hulptoestelle van 1 Julie 2003 af gratis te voorsien.
<fn>GOV-ZA. Services.11495.6409.A.2010-03-24.af.txt</fn>
<fn>GOV-ZA. Services.11495.6420.6420.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading sal ontvang. Die klinieksuster of -dokter sal 'n volledige fisiese ondersoek doen en sal ook die kind se geskiedenis aanteken. Dit is noodsaaklik dat die mishandelde kind so gou moontlik na 'n gesondheidsfasiliteit geneem sal word. Hoe langer uitgestel word, hoe groter is die waarskynlikheid dat die kind erge emosionele en sielkundige trauma sal ervaar. Hou in gedagte dat sommige kinders oor baie jare mishandel is en hulle het dalk nie 'n fisiese ondersoek met die eerste besoek nodig nie, of hulle kan emosioneel mishandel wees en nie seksueel nie, in welke geval hulle berading sal ontvang en dienooreenkomstig behandel sal word.
In die geval waar die kind seksueel mishandel is, moet spesiale ondersoeke uitgevoer word, soos monsters wat geneem word vir forensiese bewyslewering. Die kind kon blootgestel gewees het aan seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) en MIV/Vigs. Behandeling vir SOI's word gewoonlik gegee wanneer die uitslae van die toetse wys dat die kind 'n infeksie het.
Ouers of versorgers behoort voorligting te kry oor die potensiële risiko dat die kind met die MI-virus geïnfekteer kan wees. Die versorger sal gevra word om sy/haar toestemming te gee dat 'n MIV-toets op die kind uitgevoer kan word.
'n Middel teen Vigs (Zidovudine) sal die kind aangebied word indien hy/sy binne 72 uur ná die seksuele mishandeling na die gesondheidsfasiliteit gebring word. Die middel het GEEN impak op die voorkoming van MIV-oordrag nie indien die kind later as 72 uur ná die mishandeling eers na die fasiliteit gebring word. Kinders wat deur 'n mediese fonds gedek word, behoort 'n voorraad AZT vir drie dae te ontvang en 'n voorskrif vir die oorblywende 25 dae. Dié wat nie deur 'n mediese fonds gedek word nie, behoort 'n voorraad vir 'n week te ontvang en 'n datum een week later vir herassessering. Alle kinders moet ná een week aanmeld vir 'n opvolg- assessering om die uitslae van alle toetse te kry. Die res van die AZT behoort tydens daardie besoek gegee te word (die voorraad sal genoeg wees vir drie weke). AZT is beskikbaar by die 52 fasiliteite in die provinsie waar slagoffers van kindermishandeling behandel word.
In gevalle waar dit bekend is dat kinders MIV-positief is, behoort AZT nie gegee te word nie. Sodanige kinders behoort berading te kry en moet na 'n geskikte gesondheidsfasiliteit verwys te word vir langtermynhantering van hulle MIV-status.
Tienermeisies wat al begin menstrueer het en wat verkrag is, behoort 'n swangerskapstoets te ondergaan om 'n bestaande swangerskap voor die verkragting uit te sluit. Indien hulle binne 72 uur ná die verkragting na die gesondheidsfasiliteit kom, sal hulle berading ontvang en noodkontrasepsie sal toegedien word.
Die gesondheidsdienste werk met die polisie, gemeenskapsveiligheid, maatskaplike dienste en NRO's saam ten einde te probeer om die onaanvaarbare hoë vlakke in kindermishandeling in die Wes-Kaap te bestry.
Maatskaplike werkers speel 'n essensiële rol daarin om die kind te help om ná die mishandeling te herstel. Die maatskaplike werker sal opvoeding, inligting en berading aanbied. Indien die maatskaplike werker glo dat die kind ná ontslag uit 'n gesondheidsfasiliteit die risiko loop van verdere mishandeling en dat dringende beskerming nodig is, kan hy/sy 'n Vorm 4-aanhoudingsbevel uitreik om die kind na 'n veiligheidsplek te neem.
Verder, indien 'n kind se geestelike toestand meer gespesialiseerde/psigiatriese intervensies vereis, kan die kind na die geskikte gesondheidsfasiliteit verwys word.
Daar is twee wette wat fisiese/seksuele mishandeling en verwaarlosing van kinders dek. Artikel 15 van die Wysigingswet op Kindersorg sê dat enige persoon wat enigiets te doen het met die versorging van kinders - byvoorbeeld opvoeders, maatskaplike werkers en dokters - en wat vermoed dat 'n kind mishandel is, dit aan die Departement van Maatskaplike Dienste moet rapporteer. Die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, Wet 133 van 1993 (Artikel 4), bepaal dat gevalle waar kindermishandeling vermoed word, aan 'n polisiebeampte of 'n kinderwelsynsbeampte of maatskaplike werker gerapporteer moet word.
Rapcan - voorkoming van kindermishandeling: tel.
Kinderlyn Suidelike Afrika: 24-uur tolvrye hulplyn - 0800 055 555.
Rape Crisis Kaapstad: tel.
Daar is 52 gesondheidsorgfasiliteite in die provinsie wat verbind is tot die hantering van kinders en volwassenes wat mishandel is. Indien u nie na een van hierdie fasiliteite kan gaan nie, gaan na u naaste gesondheidsorgfasiliteit. As u vermoed dat 'n kind mishandel is, kan u die kind direk na 'n primêregesondheidsorgkliniek neem. Mishandelde kinders kan deur die Kinderbeskermingseenheid, 'n polisiebeampte of maatskaplike werkers na 'n kliniek verwys word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11495.6420.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading sal ontvang. Die klinieksuster of -dokter sal 'n volledige fisiese ondersoek doen en sal ook die kind se geskiedenis aanteken. Dit is noodsaaklik dat die mishandelde kind so gou moontlik na 'n gesondheidsfasiliteit geneem sal word. Hoe langer uitgestel word, hoe groter is die waarskynlikheid dat die kind erge emosionele en sielkundige trauma sal ervaar. Hou in gedagte dat sommige kinders oor baie jare mishandel is en hulle het dalk nie 'n fisiese ondersoek met die eerste besoek nodig nie, of hulle kan emosioneel mishandel wees en nie seksueel nie, in welke geval hulle berading sal ontvang en dienooreenkomstig behandel sal word.
In die geval waar die kind seksueel mishandel is, moet spesiale ondersoeke uitgevoer word, soos monsters wat geneem word vir forensiese bewyslewering. Die kind kon blootgestel gewees het aan seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) en MIV/Vigs. Behandeling vir SOI's word gewoonlik gegee wanneer die uitslae van die toetse wys dat die kind 'n infeksie het.
Ouers of versorgers behoort voorligting te kry oor die potensiële risiko dat die kind met die MI-virus geïnfekteer kan wees. Die versorger sal gevra word om sy/haar toestemming te gee dat 'n MIV-toets op die kind uitgevoer kan word.
n Middel teen Vigs (Zidovudine) sal die kind aangebied word indien hy/sy binne 72 uur ná die seksuele mishandeling na die gesondheidsfasiliteit gebring word. Die middel het GEEN impak op die voorkoming van MIV-oordrag nie indien die kind later as 72 uur ná die mishandeling eers na die fasiliteit gebring word. Kinders wat deur 'n mediese fonds gedek word, behoort 'n voorraad AZT vir drie dae te ontvang en 'n voorskrif vir die oorblywende 25 dae. Dié wat nie deur 'n mediese fonds gedek word nie, behoort 'n voorraad vir 'n week te ontvang en 'n datum een week later vir herassessering. Alle kinders moet ná een week aanmeld vir 'n opvolg- assessering om die uitslae van alle toetse te kry. Die res van die AZT behoort tydens daardie besoek gegee te word (die voorraad sal genoeg wees vir drie weke). AZT is beskikbaar by die 52 fasiliteite in die provinsie waar slagoffers van kindermishandeling behandel word.
In gevalle waar dit bekend is dat kinders MIV-positief is, behoort AZT nie gegee te word nie. Sodanige kinders behoort berading te kry en moet na 'n geskikte gesondheidsfasiliteit verwys te word vir langtermynhantering van hulle MIV-status.
Tienermeisies wat al begin menstrueer het en wat verkrag is, behoort 'n swangerskapstoets te ondergaan om 'n bestaande swangerskap voor die verkragting uit te sluit. Indien hulle binne 72 uur ná die verkragting na die gesondheidsfasiliteit kom, sal hulle berading ontvang en noodkontrasepsie sal toegedien word.
Die gesondheidsdienste werk met die polisie, gemeenskapsveiligheid, maatskaplike dienste en NRO's saam ten einde te probeer om die onaanvaarbare hoë vlakke in kindermishandeling in die Wes-Kaap te bestry.
Maatskaplike werkers speel 'n essensiële rol daarin om die kind te help om ná die mishandeling te herstel. Die maatskaplike werker sal opvoeding, inligting en berading aanbied. Indien die maatskaplike werker glo dat die kind ná ontslag uit 'n gesondheidsfasiliteit die risiko loop van verdere mishandeling en dat dringende beskerming nodig is, kan hy/sy 'n Vorm 4-aanhoudingsbevel uitreik om die kind na 'n veiligheidsplek te neem.
Verder, indien 'n kind se geestelike toestand meer gespesialiseerde/psigiatriese intervensies vereis, kan die kind na die geskikte gesondheidsfasiliteit verwys word.
Daar is twee wette wat fisiese/seksuele mishandeling en verwaarlosing van kinders dek. Artikel 15 van die Wysigingswet op Kindersorg sê dat enige persoon wat enigiets te doen het met die versorging van kinders - byvoorbeeld opvoeders, maatskaplike werkers en dokters - en wat vermoed dat 'n kind mishandel is, dit aan die Departement van Maatskaplike Dienste moet rapporteer. Die Wet op die Voorkoming van Gesinsgeweld, Wet 133 van 1993 (Artikel 4), bepaal dat gevalle waar kindermishandeling vermoed word, aan 'n polisiebeampte of 'n kinderwelsynsbeampte of maatskaplike werker gerapporteer moet word.
Rapcan - voorkoming van kindermishandeling: tel.
Kinderlyn Suidelike Afrika: 24-uur tolvrye hulplyn - 0800 055 555.
Daar is 52 gesondheidsorgfasiliteite in die provinsie wat verbind is tot die hantering van kinders en volwassenes wat mishandel is. Indien u nie na een van hierdie fasiliteite kan gaan nie, gaan na u naaste gesondheidsorgfasiliteit. As u vermoed dat 'n kind mishandel is, kan u die kind direk na 'n primêregesondheidsorgkliniek neem. Mishandelde kinders kan deur die Kinderbeskermingseenheid, 'n polisiebeampte of maatskaplike werkers na 'n kliniek verwys word.
<fn>GOV-ZA. Services.11497.5788.A.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Wat is chroniese siektes?
Chroniese siektes kan oorerflik wees, maar dit is bekend dat verskeie lewenstyl- en omgewingsfaktore soos die rookgewoonte, ontoepaslike dieet, gebrek aan oefening en oormatige alkoholverbruik risiko's beduidend verhoog. Hierdie faktore is in 'n sekere mate binne die beheer van 'n goed ingeligte persoon, maar daar is dikwels ander faktore, soos armoede, ondervoeding tydens swangerskap en die babajare, genetiese vatbaarheid/geneigdheid en ouderdom, waaroor die individu min of geen beheer het nie.
Benewens vroeë diagnose, behandeling en die beperking van skade is die fokus van die diens grotendeels op die voorkoming van siekte en die bevordering van gesonde gedrag.
Chroniese siektes wat prioriteit geniet, is hoë bloeddruk of hipertensie, asma, epilepsie, beroerte, niersiektes, kanker, obstruktiewe longsiekte en Diabetes Tipe 2. (Diabetes Tipe 1, wat meesal in die vroeë kinderjare gediagnoseer word, kom minder algemeen voor.) Die meeste van hierdie siektes is langtermynsiektes en, hoewel baie van hulle nie genees kan word nie, kan hulle beheer word.
Mense van alle ouderdomme word deur chroniese siektes aangetas, maar die risiko om 'n chroniese siekte te ontwikkel is hoër onder bejaardes; so ook die kans dat die chroniese siekte tot liggaamlike ongeskiktheid kan lei.
Op die vlak van primêregesondheidsorg berus die diens op voorkoming, deur mense oor die voordele van 'n gesonde lewenstyl op te voed. Elke kliniek het 'n personeellid wat oor die vaardighede beskik om chroniese toestande by pasiënte van alle ouderdomme te diagnoseer en dit te behandel. Dit is vir pasiënte moontlik om dieselfde verpleegster vir opvolgbesoeke te sien as hulle gereeld op die bepaalde kliniekdag vir diabetes, hipertensie of asma aanmeld. Hulle ontvang 'n spesiale kaartjie of plakker op hulle lêer wat gebruik word om deurlopende gesondheidsorg te verseker. Berading en pasiëntsamewerking maak ook deel van die diens uit. Dokters/mediese beamptes besoek van tyd tot tyd klinieke om pasiënte met chroniese siektes te evalueer.
Reëlings word deur die kliniek getref om pasiëntvervoer tot die minimum te beperk (veral vir bejaardes) deur 'n voorraad middels voor te skryf wat van een tot drie maande sal hou. Die personeel fasiliteer dikwels die totstandkoming van klubs en spesiale ondersteuningsgroepe vir mense met chroniese siektes. Hierdeur word 'n pasiënt in staat gestel om meer inligting oor spesiale sorg en gesondheidsopvoeding oor hulle toestand te bekom.
Indien komplikasies ontstaan, word pasiënte na die volgende vlak van gesondheidsorg verwys.
Asma affekteer volwassenes en kinders. Dit is 'n chroniese inflammasie van die lugweë en word deur 'n allergie veroorsaak. Asma kan nie genees word nie, maar kan doeltreffend behandel word deur daagliks voorkomende medikasie te neem. Die evaluering en behandeling van volwassenes vind by primêregesondheidklinieke plaas waar kliënte ondersoek word, spesiale ondersoeke uitgevoer word en behandeling voorgeskryf word. Kliënte word opgevoed oor hoe om hulle asma te bestuur en ingelig oor faktore wat dit kan vererger, soos sigaretrook, gebrek aan oefening en huisstofmyte. Vir kliënte wat ernstige asma-aanvalle kry, mag noodbehandeling en verwysing na 'n hospitaal nodig wees.
Hipertensie of hoë bloeddruk is 'n lewenstylsiekte wat voorkom en behandel kan word. Indien die bloeddruk te lank hoog bly, kan ernstige komplikasies intree. Dit kan die bloedvate, die hart, die niere en die oë aantas. Die gevolge van hipertensie kan beroerte, hartsiekte of nierversaking en selfs die dood insluit. Op die vlak van primêregesondheidsorg sal kliënte met hoë bloeddruk ingelig word oor hoe om hulle algemene gesondheid te verbeter en ander risikofaktore vir hartsiekte te verminder, deur bv. oefening te kry, die rookgewoonte te laat vaar en die gebruik van alkohol en dwelms te staak, en soutinname te verminder. Indien die bloeddruk hierna hoog bly, sal behandeling voorgeskryf word. Vir gereelde ondersoeke en medikasie moet kliënte die kliniek besoek. Ernstige komplikasies soos beroerte, hartsiekte en nierversaking moet op hospitaalvlak behandel word.
Chroniese gesondheidsdienste op al drie vlakke - primêr, sekondêr en tersiêr - fasiliteer die lewering van welsynsdienstoelaes aan mense wat dit nodig het.
Hierdie dienste is by alle klinieke en hospitale regdeur die Wes-Kaap beskikbaar. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste en die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11497.6527.6527.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Oogtoetse, wat die gebruik van oogkaarte insluit, is op die vlak van primêregesondheidsorg (PGS) by klinieke beskikbaar en help om vir refraksiefoute soos bysiendheid, versiendheid, verwronge visie en "verouderende oë" te toets. Na die ouderdom van 40 word die lens van die oog meer onbuigsaam en dit word moeiliker vir sommige persone om van naby te lees.
Skoolverpleegkundiges en verpleegkundiges van primêregesondheidsorgklinieke kan kinders na skoolklinieke vir oogondersoeke verwys.
As jy 'n bril nodig het, sal jou naam vir tussen een tot agtien maande op 'n waglys geplaas word. Die kliniek-verpleegkundige sal vir jou 'n afspraak by 'n oogkundige reël wat die kliniek op 'n sessionele grondslag besoek. Gratis brille en ander hulpmiddels het 'n werklikheid geword en sal binnekort beskikbaar wees.
Katarakte, 'n degeneratiewe verdikking/dofheid van die lens, is die hoofoorsaak van blindheid. Dit is behandelbaar en kan maklik by PGS-klinieke en -sentrums geïdentifiseer word, sowel as deur tuisversorgers omdat dit so opmerklik is. Operasies om katarakte te verwyder word op die vlak van sekondêre hospitale uitgevoer. Daar is 'n waglys. Diabete behoort 'n jaarlikse oogtoets vir die vroeë vorming van katarakte te ondergaan. Daar kan ook 'n verandering in die retina plaasvind wat tot blindheid kan lei. In so 'n geval is dit nodig dat die kliënt na 'n hospitaal (sekondêre vlak) waar laserterapie gegee sal word, verwys word.
Primêre voorsorg sluit gesondheidsopvoeding, immunisering teen masels in kinders, moeder- en gesondheidsdienste en die bevordering van veiligheid in. Voorkoming van horingvliesbeskadiging weens wanvoeding, infeksie en besering/trauma is belangrik. Die tekort aan vitamien A is 'n hoofoorsaak van blindheid by kinders.
Chroniese gloukoom is die tweede belangrikste oorsaak van blindheid in Suid-Afrika. Oogkundige verpleegkundiges en oogkundiges ondersoek kliënte by hospitale (distriks- of sekondêre vlak). As chirurgie nodig is, sal die pasiënt na 'n tersiêre hospitaal verwys word.
Buro vir die Voorkoming van Blindheid: tel.
SA Oogkundige Vereniging: tel. 011 805 4517 of pro@saoa.co.
Basiese oogondersoeke is by alle PGS-klinieke en -sentrums beskikbaar. As dit nodig is, sal kliënte na sekondêre of tersiêre hospitale vir verdere toetsing en behandeling verwys word. Besoekers wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre/tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra vir jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Gratis op PGS-vlak. As jy na 'n hospitaal verwys word, is daar koste daaraan verbonde. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11497.6527.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Oogtoetse, wat die gebruik van oogkaarte insluit, is op die vlak van primêregesondheidsorg (PGS) by klinieke beskikbaar en help om vir refraksiefoute soos bysiendheid, versiendheid, verwronge visie en "verouderende oë" te toets. Na die ouderdom van 40 word die lens van die oog meer onbuigsaam en dit word moeiliker vir sommige persone om van naby te lees.
Skoolverpleegkundiges en verpleegkundiges van primêregesondheidsorgklinieke kan kinders na skoolklinieke vir oogondersoeke verwys.
As jy 'n bril nodig het, sal jou naam vir tussen een tot agtien maande op 'n waglys geplaas word. Die kliniek-verpleegkundige sal vir jou 'n afspraak by 'n oogkundige reël wat die kliniek op 'n sessionele grondslag besoek. Gratis brille en ander hulpmiddels het 'n werklikheid geword en sal binnekort beskikbaar wees.
Katarakte, 'n degeneratiewe verdikking/dofheid van die lens, is die hoofoorsaak van blindheid. Dit is behandelbaar en kan maklik by PGS-klinieke en -sentrums geïdentifiseer word, sowel as deur tuisversorgers omdat dit so opmerklik is. Operasies om katarakte te verwyder word op die vlak van sekondêre hospitale uitgevoer. Daar is 'n waglys. Diabete behoort 'n jaarlikse oogtoets vir die vroeë vorming van katarakte te ondergaan. Daar kan ook 'n verandering in die retina plaasvind wat tot blindheid kan lei. In so 'n geval is dit nodig dat die kliënt na 'n hospitaal (sekondêre vlak) waar laserterapie gegee sal word, verwys word.
Primêre voorsorg sluit gesondheidsopvoeding, immunisering teen masels in kinders, moeder- en gesondheidsdienste en die bevordering van veiligheid in. Voorkoming van horingvliesbeskadiging weens wanvoeding, infeksie en besering/trauma is belangrik. Die tekort aan vitamien A is 'n hoofoorsaak van blindheid by kinders.
Chroniese gloukoom is die tweede belangrikste oorsaak van blindheid in Suid-Afrika. Oogkundige verpleegkundiges en oogkundiges ondersoek kliënte by hospitale (distriks- of sekondêre vlak). As chirurgie nodig is, sal die pasiënt na 'n tersiêre hospitaal verwys word.
Buro vir die Voorkoming van Blindheid: tel.
Basiese oogondersoeke is by alle PGS-klinieke en -sentrums beskikbaar. As dit nodig is, sal kliënte na sekondêre of tersiêre hospitale vir verdere toetsing en behandeling verwys word. Besoekers wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre/tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra vir jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Gratis op PGS-vlak. As jy na 'n hospitaal verwys word, is daar koste daaraan verbonde. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal.
<fn>GOV-ZA. Services.11498.21887.21887.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Stad Kaapstad het 'n enkele nood-tolvrynommer ingestel vir mense wat in die gebied woon.
waarvandaan jy bel wat jour telefoonnommer is wie die huurder is van die foon wat jy gebruik in watter diensleweringsgebied jy is.
Die operateur sal vasstel wat jou noodgeval is en dan jou oproep, saam met die inligting wat ingesamel is deur die operateur, herlei na die betrokke polisie-, brandweer- of ambulansdiens.
Die diensverskaffer sal vasstel presies wat die noodgeval is en die nodige hulp stuur.
Inwoners van Kaapstad kan in 'n noodgeval 107 skakel op 'n landlyn of 021 480 7700 op 'n selfoon.
Gereed wees met die besonderhede van die noodgeval.
Nie die foon neersit totdat jy aangesê word om dit te doen nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11498.6299.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskeie staats- en nie-regeringsorganisasies bied noodreddings- en vervoerdienste aan. Hierdie nooddienste verskaf kitsbystand aan pasiënte en neem sulke pasiënte ook hospitaal toe.
METRO voorsien 'n 24-uur- mediese nooddiens vir die redding en vervoer van siekes en beseerdes na die naaste toepaslike gesondheidsorgfasiliteit.
Die Wes-Kaap het 'n vloot wat uit sowat 400 voertuie bestaan en die volgende insluit: reddingsvoertuie, snelreaksievoertuie, pasiëntvervoerders en ambulanse. Elke ambulans word beman deur twee personeellede wat opgelei is om 'n mediese nooddiens te voorsien. Die vlak van mediese sorg word deur die kwalifikasies van die span bepaal en sluit die volgende in: basiese lewensondersteuning, intermediêre lewensondersteuning en gevorderde lewensondersteuning (paramediese dienste). Gespesialiseerde reddingskwalifikasies rus personeel toe met kennis en vaardighede wat nodig is om gevorderde mediese redding uit te voer. Die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika bepaal die standaarde vir die onderrig en opleiding van nooddienspersoneel en vereis dat hulle geregistreer moet word voordat hulle mag praktiseer.
Die mediese nooddiensreaksie en die tydsduur om pasiënte na hospitale te vervoer hang af van die kompleksiteit van die mediese probleem en die afstand van die voorval van die naaste fasiliteit.
die presiese plek waar die voorval, besering of mediese probleem geleë is die aard van die mediese probleem of reddingsituasie n nommer om terug te skakel.
Ten einde die voortbestaan van 'n doeltreffende diens te verseker, moet pasiënte se regte en verantwoordelikhede teen mekaar opgeweeg word. Mense word dus versoek om ambulansdienste slegs te gebruik waar daar 'n ware noodgeval is.
Die Rooikruis Lugreddingsdiens word gebruik om siek mense oor lang afstande na Kaapstad se drie tersiêre hospitale te vervoer. Die diens kan nie direk deur lede van die publiek gebruik word nie en is slegs vir openbaregesondheidspersoneel toeganklik.
Vrywilligers maak 'n belangrike deel van die diens uit en daar is vrywilligergroepe in dorpe oor die hele Wes-Kaap. Hierdie groepe kan deur die ambulansdienste in al vier streke genader word (kontaknommers hieronder).
Voornemende vrywilligers kan die Pinelands-afdeling van die diens by 021 511 5154 skakel en vra om met die koördineerder van die vrywilligergroepe te praat. Gewoonlik word 'n onderhoud met voornemende vrywilligers gevoer en nadat hulle aangesluit het, word vrywilligers saamgeneem wanneer 'n ambulans uitgeroep word. Van vrywilligers word verwag om noodhulpkursusse op Vlak 1, 2 en 3 wat deur paramediese personeel aangebied word by te woon. Daarbenewens word van vrywilligers verwag om kort kursusse by die Academy of Emergency Medical Care by die Kaapse Technikon by te woon. Die kursusse behels basiese, intermediêre en gevorderde lewensondersteuning.
Vir mediese nooddiens skakel die nasionale Mediese Noodnommer 10177 en 'n ambulans sal van een van verskeie afsendingsentra in die Wes-Kaap gestuur word.
Niemand sal die diens geweier word op grond van vermoë om te betaal nie. Indien die pasiënt 'n mediese fonds het, sal 'n eenvormige pasiënttariefkoers toegepas word. Indien nie, word die pasiënt geëvalueer volgens inkomste en dienooreenkomstig aangeslaan.
<fn>GOV-ZA. Services.11498.6457.6457.2010-03-02.af.txt</fn>
As u baba, kleuter of kind 'n middel (enigiets van 'n skoonmaakmiddel tot 'n plant of medikasie, ens.) wat moontlik giftig kan wees, ingesluk of ingeasem het of op enige ander manier daardeur geaffekteer word, skakel die Rooi Kruis Kinderhospitaal se Giflyn by 021 658 5428. Kundige advies rakende die middel en die newe-effekte daarvan sal verleen word asook raad oor wat om te doen. Die giflyn is 'n 24-uurdiens wat aan die hospitaal se nooddienste gekoppel is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11500.6358.6358.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets te ondergaan nie.
Die drie hoofstappe wat gevolg word, is voortoetsberading, toetsing en natoetsberading.
Voortoetsberading word voor die MIV-toets deur 'n dokter, verpleegsuster of opgeleide lekeberader gegee om seker te maak dat die persoon genoeg weet om 'n ingeligte besluit oor 'n MIV-toets te neem. Die gesprek is privaat en vertroulik en sluit inligting oor MIV-vigs en die toets in. Die persoon kan ná voortoetsberading nog steeds die MIV-toets weier. Indien die persoon besluit om die toets te ondergaan, moet hy of sy 'n toestemmingsvorm onderteken.
Toestemming kan ook deur volmag gegee word. Dit beteken dat een persoon wetlik geregtig is om namens 'n ander persoon toestemming te gee. 'n Ouer of voog van 'n kind jonger as 14 jaar kan byvoorbeeld toestemming gee vir 'n MIV-toets op die kind. Kinders wat 14 jaar of ouer is en toestemming gegee het vir 'n MIV-toets, moet self hulle toetsuitslae ontvang. Die inligting mag nie sonder hulle toestemming aan hulle ouers verskaf word nie.
MIV-toetsing vir 'n werknemer by die werkplek word verbied tensy dit deur 'n bevel van die Arbeidshof ooreenkomstig die Wet op Diensbillikheid, Wet 55 van 1988 (Artikel 7(2)) geregverdig word.
Die MIV-toets is 'n akkurate wetenskaplike toets wat aantoon of 'n persoon met MIV geïnfekteer is en word gewoonlik op 'n bloedmonster van die persoon uitgevoer. Die meeste klinieke gebruik 'n sneltoets, wat beteken dat die resultate binne sowat 20 minute beskikbaar is.
Die sneltoetsresultate word tydens die natoetsberading aan die persoon gegee. Die sessie is vertroulik en dit is onwettig vir enige gesondheidswerker of berader om 'n negatiewe of positiewe toetsresultaat sonder die toestemming van die persoon wat getoets is aan enige ander persoon bekend te maak. 'n Persoon wat MIV-negatief is, sal berading kry oor die gevare van riskante seksuele gedrag en ingelig word oor veilige sekspraktyke, soos die gebruik van kondome.
'n Persoon wat MIV-positief is, sal berading kry oor hoe om die nuus te verwerk, en ook inligting oor veilige sekspraktyke en voeding. Die persoon mag deurlopende berading kry of na 'n ondersteuningsgroep of organisasie verwys word. 'n Swanger vrou wat positief getoets word, sal die opsie kry om by die Program vir die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag aan te sluit.
Lekeberaders in die provinsie word deur 'n vigsopleidingsentrum, Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS), in Plumstead, Kaapstad, opgelei. Slegs vrywilligers wat saam met NRO's op die gebied van MIV-vigs werk, kan vir opleiding aansoek doen.
Indien u enige vrae oor MIV-vigs het, skakel die gratis 24-uur-vigshulplyn by 0800 012 322.
Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS): Tel.
National Association of People Living with HIV-aids (Napwa): Tel.
Treatment Action Campaign (TAC): Tel.
Aids Law Project (ALP): Tel.
SA Menseregtekommissie (SAMRK): Tel.
Vrywillige toetsing en berading is by die meeste klinieke en gemeenskapsgesondheidsentrums beskikbaar. Indien 'n gesondheidsfasiliteit nie hierdie diens kan lewer nie, moet die persoon verwys word na 'n beradingsagentskap of ander fasiliteit met die vermoë om voor- en natoetsberading te verskaf. Indien u 'n nuwe besoeker aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en sal 'n lêer sal vir u oopgemaak word. Bring u ID-boek saam.
Sleutelpunte oor MIV-vigs (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11500.6358.A.2010-03-24.af.txt</fn>
n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets te ondergaan nie.
Die drie hoofstappe wat gevolg word, is voortoetsberading, toetsing en natoetsberading.
Voortoetsberading word voor die MIV-toets deur 'n dokter, verpleegsuster of opgeleide lekeberader gegee om seker te maak dat die persoon genoeg weet om 'n ingeligte besluit oor 'n MIV-toets te neem. Die gesprek is privaat en vertroulik en sluit inligting oor MIV-vigs en die toets in. Die persoon kan ná voortoetsberading nog steeds die MIV-toets weier. Indien die persoon besluit om die toets te ondergaan, moet hy of sy 'n toestemmingsvorm onderteken.
Toestemming kan ook deur volmag gegee word. Dit beteken dat een persoon wetlik geregtig is om namens 'n ander persoon toestemming te gee. 'n Ouer of voog van 'n kind jonger as 14 jaar kan byvoorbeeld toestemming gee vir 'n MIV-toets op die kind. Kinders wat 14 jaar of ouer is en toestemming gegee het vir 'n MIV-toets, moet self hulle toetsuitslae ontvang. Die inligting mag nie sonder hulle toestemming aan hulle ouers verskaf word nie.
MIV-toetsing vir 'n werknemer by die werkplek word verbied tensy dit deur 'n bevel van die Arbeidshof ooreenkomstig die Wet op Diensbillikheid, Wet 55 van 1988 Artikel 72 geregverdig word.
Die MIV-toets is 'n akkurate wetenskaplike toets wat aantoon of 'n persoon met MIV geïnfekteer is en word gewoonlik op 'n bloedmonster van die persoon uitgevoer. Die meeste klinieke gebruik 'n sneltoets, wat beteken dat die resultate binne sowat 20 minute beskikbaar is.
Die sneltoetsresultate word tydens die natoetsberading aan die persoon gegee. Die sessie is vertroulik en dit is onwettig vir enige gesondheidswerker of berader om 'n negatiewe of positiewe toetsresultaat sonder die toestemming van die persoon wat getoets is aan enige ander persoon bekend te maak. 'n Persoon wat MIV-negatief is, sal berading kry oor die gevare van riskante seksuele gedrag en ingelig word oor veilige sekspraktyke, soos die gebruik van kondome.
n Persoon wat MIV-positief is, sal berading kry oor hoe om die nuus te verwerk, en ook inligting oor veilige sekspraktyke en voeding. Die persoon mag deurlopende berading kry of na 'n ondersteuningsgroep of organisasie verwys word. 'n Swanger vrou wat positief getoets word, sal die opsie kry om by die Program vir die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag aan te sluit.
Indien u enige vrae oor MIV-vigs het, skakel die gratis 24-uur-vigshulplyn by 0800 012 322.
Vrywillige toetsing en berading is by die meeste klinieke en gemeenskapsgesondheidsentrums beskikbaar. Indien 'n gesondheidsfasiliteit nie hierdie diens kan lewer nie, moet die persoon verwys word na 'n beradingsagentskap of ander fasiliteit met die vermoë om voor- en natoetsberading te verskaf. Indien u 'n nuwe besoeker aan die kliniek of gemeenskapsgesondheidsentrum is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en sal 'n lêer sal vir u oopgemaak word. Bring u ID-boek saam.
<fn>GOV-ZA. Services.11500.6374.6374.2010-03-24.af.txt</fn>
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Wat is MIV infeksie?
Wat is anti-retrovirale behandeling?
Wie moet anti-retrovirale behandeling kry?
MIV of die Menslike Immuniteitsgebrek Virus , veroorsaak MIV infeksie. Waneer 'n persoon geïnfekteer is met die virus is dit vir die res van hul lewe. MIV veroorsaak op die lang temyn Vigs (Verworwe Immuniteits Gebrek Sindroom). Vigs mag slegs ontwikkel na jare se infeksie met MIV.
Die MIV word oorgedra van persoon tot persoon deur liggaamsvloeistowwe. Die mees moontlikste manier om met die virus geinfekteer te word is om aan 'n MIV positiewe persoon se seksuele vloeistowwe blootgestel te word gedurende seksuele omgang. Een in elke ses persone in Suid Afrika is MIV positief. 'n Persoon hoef nie baie seksmaats te hê of gereeld seks te beoefen om met MIV geïnfekteer te word nie.
MIV kan ook oorgedra word deur bloed of deur 'n geïnfekteerde moeder na haar baba tydens swangerskap, geboorte of borsvoeding. Dit kan nie oorgedra word deur soen, deur die deel van eetgerei of deur dieselfde toilet te gebruik nie.
Voorkoming en bewustheid bly die hoeksteen van die Departement van Gesondheid se benadering tot die behandeling van MIV/Vigs.
Onthouding van seks - Dit is die enigste onfeilbare beskerming teen MIV-infeksie.
Wedersydsegetrouheid - Seksmaats moet aan mekaar getrou bly. Hulle moet vry wees van MIV en ander seksueel oordraagbare siektes en met niemand anders seks he nie.
Gebruik konsekwent 'n kondoom- Gebruik dit elke keer tydens seksuele omgang en gebruik dit reg.
Jou liggaam het 'n immuun stelsel wat dit beskerm en wat jou gesond hou. MIV val die "soldate" in die immuun stelsel(genoem CD4 selle) aan en maak hulle dood. Sonder hierdie CD4 selle kan jou liggaam nie homself beskerm teen kieme nie.
Dit neem die MIV baie jare (tussen 3 en 20) om al die CD4 selle te vernietig, dus neem dit 'n lang tyd voor dat daar te min is om die liggaam te beskerm. Dit is baie jare na infeksie wat 'n persoon gesond kan bly.
Stadium 1: Gedurende hierdie periode is die "soldate" nog redelik sterk. 'n persoon met stadium 1 MIV lyk en voel gewoontlik goed. Kliere wat opswel in die nek en lieste is normaal - dit is 'n teken dat die immuun stelsel die MIV beveg.
Stadium 2: Soos die CD4 telling daal sal minder erenstige siektes ontwikkel, soos vel uitslag en diarrhoea. Mense met Stadium 2 infeksie kan gewig begin verloor.
Stadium 3: Tuberkulose is 'n algemene stadium 3 in die Wes-Kaap. Mense met stadium 3 siekte kan sproei in hulle monde opmerk. Meer gewigsverlies en diarrhoea kan voorkom tydens stadium 3 voorkom. Ander infeksies soos longontsteking kan voorkom. Mense met Stadium 3 MIV moet medisyne , genoem co-trimoxazole, elke dag drink. Dit help om bors infeksies en diarrhoea te voorkom.
Stadium 4: 'n Persoon met stadium 4 MIV infeksie staan gevaar om opportunistiese infeksies te ontwikkel. Hierdie infeksies kom net voor in mense met baie swak immuun stelsels(CD4 tellings van minder as 200 selle/mm3). Wanneer een van hierdie siektes voorkom, word daar gese dat die persoon Vigs het.
Baie siektes wat MIV geinfekteerde persone ontwikkel kan behandel word, veral waar dit vroegtydig gediagnoseer word. Party ander siektes kan voorkom word. Dit is baie belangrik dat MIV geinfekteerde persone hul verpleegster of dokter gaan spreek indien hulle ongesteld raak, sodat die probleem vroegtydig behandel kan word.
Anti-retrovirale is medisyne wat vir mense met MIV gegee word om die virus in die bloed te onderdruk. DIT GENEES NIE MIV/Vigs NIE. Dit velaag net die vlakke van die virus in die bloed. Dit laat die immuun stelsel toe om te herstel(die CD4 telling kan toeneem). Mense wat anti-retrovirale middels neem mag vind dat hulle eetlus verbeter, hulle tel gewig op en probleme soos diarrhoea of vel uitslae verbeter.
Indien anti-retrovirale middels gereeld en korrek geneem word, kan die medisyne die virus in die bloed verlaag tot 'n vlak waar dit nie meer gemeet kan word nie (onopspoorbaar).
Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling Mense wat met MIV besmet is hoef nie die ant-retrovirale middles te gebruik terwyl hulle immuun stelsel nog sterk is nie(Stadium 1, 2 en 3). Anti-retrovirale middels moet slegs gebruik word wanneer die immuun stelsel verswak het. Anti-retrovirale behandeling moet oorweeg word wanneer 'n volwasse persoon se CD4 telling <200 selle, of indien hulle 'n erenstige Stadium 4 siekte ontwikkel het.</p><p>Anti-retrovirale medisyne sal net effektief wees indien dit gereeld en korrek gebruik word. Mense wat anti-retrovirale behandeling oorweeg moet bereid wees om elke dag , twee keer op 'n dag tablette te drink. Mense met 'n dwelmmiddel afhanklikheids probleem, soos alkohol misbruik, vind dit moeilik om medisyne betroubaar te neem elke dag. Dwelm misbruik probleme moet eers aangespreek word voordat daar met anti-retrovirale behandeling begin word.</p><p><a name="armskind"></a><div class="subheading"> ANTI-RETROVIRALE BEHANDELING IN KINDERS</div></p><p>Kinders wat besmet is MIV benodig slegs anti-retrovirale behandeling wanneer hulle immuun stelsels verswak het. Baie MIV geïnfekteerde kinders lei 'n gesonde lewe vir 'n hele paar jaar voordat hulle anti-retrovirale behandeling benodig.</p><p>Kinders benodig anti-retrovirale behandeling wanneer hulle siek word met MIV verwante siektes of indien hulle 'n lae Code4 persentasie het.
Antiretrovirale medisyne(ARMs) maak deel uit van die versorging van MIV positiewe mense. MIV positiewe mense kan 'n gesonde lewe lei vir baie jare voordat hulle ARMs behandeling moet ontvang. Dit is baie belangrik dat mense wat MIV positief is gereeld hulle primêre gesondheidsorg eenheid vir 'n ondersoek gaan. Mense wat MIV positief is moet dadelik na hulle primêre gesondheidsorg eenheid gaan indien hulle siek voel.
Anti-retroviale behandeling is beskikbaar by toegewese Vigs-klinieke regoor die provinsie. MIV positiewe persone wat anti-retroviale behandeling benodig kan toegang tot hierdie behandeling kry deur 'n aanbeveling van hulle Primêre Gesondheidsorg eenheid. Alle Primêre Gesondgheidsorg eenhede in die provinsie kan hulle pasiente vir anti-retrovirale behandeling na die toegewese Vigs-klinieke stuur.
Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Weskaap VIGS Inligting- Raadpleging- en Opleidingsentrum (VIROS): Tel.
National Association of People Living with HIV-aids (Napwa): Tel.
Treatment Action Campaign (TAC): Tel.
Aids Law Project (ALP): Tel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11500.6389.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Die VMNKO-program beoog om die risiko van oordrag van MIV van die ma na haar baba te verminder.
Wat is die VMNKO-program?
Wanneer 'n moeder na 'n kliniek, 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens of 'n hospitaal gaan vir haar eerste voorgeboortelike besoek, kry sy voorligting en word sy gevra of sy 'n MIV-toets wil ondergaan. Die uitslag is vertroulik, wat beteken dat net die berader en gesondheidwerkers wat na die moeder omsien, die uitslae sal bespreek.
As die moeder die toets ondergaan en daar vasgestel word dat sy MIV-positief is, sal sy die keuse hê om haar gratis by die VMNKO-program aan te sluit. As deel van die program sal sy Nevirapine en Zidovudine, wat middels teen MIV is, kry.
Die ma moet die Zidovudine van die 34ste week van haar swangerskap af neem, en sal Nevirapine gegee word wanneer die geboortepyne begin en sy by die hospitaal of kliniek aanmeld.
Die medikasie verminder slegs die moontlikheid dat die virus in die moeder se liggaam tydens kraam na die baba oorgedra word. Oordrag tydens kraam is die faktor wat verantwoordelik is vir 60-85% van die oordrag van die virus van die moeder na haar baba.
Babas wat die virus kry terwyl die moeder swanger is of as gevolg van borsvoeding, sal nie deur die teen-retrovirale medisyne beskerm word nie.
Die medikasie word slegs gebruik om die baba te probeer beskerm. Dit kan nie die ma van MIV genees nie. Enige ma wat wil weet wat haar MIV-status is kan by enige voorgeboortelike gerief in die Wes-Kaap toegang tot MIV-toetse en -behandeling kry.
Voorligting en raad oor voeding vir babas van MIV-positiewe moeders is beskikbaar. Ma's kry die keuse om óf vir vier tot ses maande uitsluitlik te borsvoed, óf om uitsluitlik te bottelvoed. Uitsluitlik borsvoed beteken dat die baba slegs borsmelk moet kry, en geen tee, geen water en geen sap nie. Dit verminder die moontlikheid dat die virus in die borsmelk na die baba oorgedra word. Moeders wat egter verkies om te bottelvoed sal vir ses maande gratis melkpoeier kry. Hulle sal by ontslag ná die geboorte twee blikkies melkpoeier kry en sal ook ag blikkies per maand by die plaaslike babakliniek kry.
Die moeder moet gereeld na die nageboortelike kliniek gaan om die baba te laat weeg en te laat inent, om melkpoeier te kry en Co-trimoxazole, 'n medisyne wat longontsteking voorkom, te ontvang.
Babas word op 14 weke vir MIV getoets. As die toets negatief is, het die baba nie meer Co-trimoxazole nodig nie. As die baba positief toets, moet daar voortgegaan word met Co-trimoxazole. 'n Baba wat positief toets, sal vir die res van sy of haar lewe spesiale sorg nodig hê.
MIV kan vir 'n lang tyd (3 tot 10 jaar) in die liggaam leef, al voel die moeder fiks en gesond. Dit is waarom ma's aangemoedig word om gereeld na die kliniek te gaan om medisyne teen opportunistiese infeksies te kry sodat hulle langer gesond kan bly. Die ma word ook aangemoedig om sonder uitsondering 'n kondoom tydens seks te gebruik sodat sy haar en haar maat teen besmetting met die virus kan beskerm, of om te voorkom dat hulle meer van die virus kry as albei maats MIV-positief is.
Die moeder sal ook voorligting ontvang oor voorbehoeding keuses ná die geboorte. Die gesondheidwerker sal die ma aanmoedig om aan die pa van die baba te sê dat sy MIV-positief is sodat hy ook getoets kan word. Dit kan gedoen word met die hulp van die berader of gesondheidwerker. Dit is belangrik dat die moeder by 'n groep aansluit wat haar sal ondersteun en aan haar inligting sal gee oor voedsame kos en hoe om na haarself en die baba om te sien. Formele steungroepe is beskikbaar en die plaaslike kliniek het meer inligting daaroor.
Onthou dat seksueel oordraagbare siektes by die ma die risiko van MIV-oordrag verhoog.
Gaan na 'n obstetriese eenheid met vroedvroue aan diens in stedelike gebiede en na vaste of mobiele klinieke en primêregesondheidsorg sentrums. As jy verder verwys word, sal jy na stedelike of plattelandse streekhospitale of tersiêre hospitale gestuur word.
Suid-Kaap/Karoo: Me. I. Reynierse 044 874 217 / 044 803 2700
Iemand wat vir die eerste keer na die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal gaan, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt begin word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word vereis wanneer 'n hospitaal besoek word.
<fn>GOV-ZA. Services.11501.6392.6392.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het, wat met MIV/Vigs leef, wat fisies of verstandelik gestrem is, en ook verswakte bejaardes of diegene wat terminaal siek is. Die versorging wat gegee word, is bedoel om die individu se maksimum vlak van gemak, funksionering en gesondheid, met inbegrip van versorging met die oog op 'n waardige dood, te herstel en in stand te hou.
Wie verskaf tuisversorging?
Tuisversorgingsdienste in die Wes-Kaap word verskaf deur organisasies sonder winsoogmerk (OSW's) wat deur die provinsiale regering gesubsidieer word en waarvoor hulle ook tender. Pasiënte wat ná ontslag uit die hospitaal voortgesette versorging by die huis benodig, word na 'n gesondheidsfasiliteit op primêregesondheidsorgvlak in die omgewing waar hulle woon verwys. Die verpleegsuster by die kliniek of primêregesondheidsorgsentrum verwys die pasiënt na die OSW-vennoot verantwoordelik vir tuisversorgingsdienste in die omgewing. Die OSW-koördineerder (verpleegsuster) sal die individu se behoeftes in sy/haar huis assesseer en 'n individuele versorgingsplan ontwikkel. Die suster ken dan 'n versorger toe aan die individu. Die versorger sal die diens lewer volgens die instruksies op die versorgingsplan en die suster sal die individu besoek om seker te maak dat die plan uitgevoer word.
Tuisversorging is nie 'n 24-uurdiens nie en vervang nie die familie as die primêre versorgers nie. Dit is slegs bedoel om 'n aanvullende en ondersteunende diens te wees om te voorkom dat die versorgers wat vir siek familielede moet sorg, ooreis raak.
Versorgers van die verskillende organisasies moet 'n tuisversorgingskursus wat deur die Departement van Gesondheid gefasiliteer word, deurloop. Voortgesette indiensopleiding word deur die Departement verskaf om bekwaamheid te verseker.
Daar word van versorgers verwag dat hulle pasiënte en hulle familielede sal help om onafhanklik te leef en reg te kom. Vrywilligers word ook gewerf om die dienste wat deur versorgers gelewer word, aan te vul. Hulle stel hulleself beskikbaar as geselskap, om medikasie te gaan haal, om inkopies te gaan doen, ens.
Let asseblief daarop dat hierdie diens nog nie in alle gebiede geïmplementeer is nie.
Nie alle bedekte koste wat deur die OSW-vennote aangegaan word, word voldoende gesubsidieer nie en ten einde 'n afhanklikheidsindroom te voorkom, kan 'n klein vrywillige bydrae aan die OSW-vennoot gemaak word om vir vervoerkoste wat deur hulle vrywilligers aangegaan word, te vergoed.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11501.6392.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het, wat met MIV/Vigs leef, wat fisies of verstandelik gestrem is, en ook verswakte bejaardes of diegene wat terminaal siek is. Die versorging wat gegee word, is bedoel om die individu se maksimum vlak van gemak, funksionering en gesondheid, met inbegrip van versorging met die oog op 'n waardige dood, te herstel en in stand te hou.
Wie verskaf tuisversorging?
Tuisversorgingsdienste in die Wes-Kaap word verskaf deur organisasies sonder winsoogmerk (OSW's) wat deur die provinsiale regering gesubsidieer word en waarvoor hulle ook tender. Pasiënte wat ná ontslag uit die hospitaal voortgesette versorging by die huis benodig, word na 'n gesondheidsfasiliteit op primêregesondheidsorgvlak in die omgewing waar hulle woon verwys. Die verpleegsuster by die kliniek of primêregesondheidsorgsentrum verwys die pasiënt na die OSW-vennoot verantwoordelik vir tuisversorgingsdienste in die omgewing. Die OSW-koördineerder (verpleegsuster) sal die individu se behoeftes in sy/haar huis assesseer en 'n individuele versorgingsplan ontwikkel. Die suster ken dan 'n versorger toe aan die individu. Die versorger sal die diens lewer volgens die instruksies op die versorgingsplan en die suster sal die individu besoek om seker te maak dat die plan uitgevoer word.
Tuisversorging is nie 'n 24-uurdiens nie en vervang nie die familie as die primêre versorgers nie. Dit is slegs bedoel om 'n aanvullende en ondersteunende diens te wees om te voorkom dat die versorgers wat vir siek familielede moet sorg, ooreis raak.
Versorgers van die verskillende organisasies moet 'n tuisversorgingskursus wat deur die Departement van Gesondheid gefasiliteer word, deurloop. Voortgesette indiensopleiding word deur die Departement verskaf om bekwaamheid te verseker.
Daar word van versorgers verwag dat hulle pasiënte en hulle familielede sal help om onafhanklik te leef en reg te kom. Vrywilligers word ook gewerf om die dienste wat deur versorgers gelewer word, aan te vul. Hulle stel hulleself beskikbaar as geselskap, om medikasie te gaan haal, om inkopies te gaan doen, ens.
Let asseblief daarop dat hierdie diens nog nie in alle gebiede geïmplementeer is nie.
Provinsiale Bestuurder: Lorna Scheepers 021 483 5662; Llscheep@pgwc.gov.
Nie alle bedekte koste wat deur die OSW-vennote aangegaan word, word voldoende gesubsidieer nie en ten einde 'n afhanklikheidsindroom te voorkom, kan 'n klein vrywillige bydrae aan die OSW-vennoot gemaak word om vir vervoerkoste wat deur hulle vrywilligers aangegaan word, te vergoed.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11502.6539.6539.2010-03-02.af.txt</fn>
Immunisering/inenting beskerm volwassenes en kinders teen gevaarlike maar voorkombare siektes. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie red immunisering jaarliks drie miljoen lewens.
Wat is immunisering?
Teen watter siektes kan u kind beskerm word?
Die Departement van Gesondheid raai moeders sterk aan dat hulle hulle kinders teen aansteeklike siektes moet beskerm deur hulle van geboorte af tot wanneer hulle vyf jaar oud is, te laat inent. Inenting is gratis beskikbaar by alle gesondheidsfasiliteite. Die Departement reël ook immuniseringsveldtogte en gesondheidswerkers word na primêre skole gestuur om die kinders te immuniseer. Die provinsie beplan 'n massa-immuniseringsveldtog teen masels en polio vir 2004.
Immuniserings is veilig. Alhoewel newe-effekte ná immuniserings wel voorkom, is hulle gewoonlik lig en klaar gou op. Skakel u kliniek vir raad as u bekommerd is.
Polio word veroorsaak deur kieme (poliovirusse) wat die senuwees aantas en swakheid of verlamming van die bene en/of arms veroorsaak. In 'n ernstige graad kan dit die asemhalingspiere aantas.
Masels veroorsaak 'n hoë koors en 'n uitslag en kan lei tot diarree en ontwatering, doofheid, oogkomplikasies, longontsteking, breinskade en selfs die dood.
Haemophilus Influenzae Tipe B (Hib) is 'n ernstige siekte wat hoofsaaklik kinders onder die ouderdom van 5 jaar aantas, en sterfte as gevolg van Hib-siekte is algemeen by kinders onder die ouderdom van een jaar. Party van die kinders wat Hib-siekte oorleef, hou permanente skade soos blindheid, doofheid, breinskade of verlamming oor.
Hepatitis B is 'n infeksie van die lewer, wat lewerskade, lewerkanker en die dood kan veroorsaak.
Kinkhoes begin met 'n hoofpyn, koors en 'n hoes. Swaar hoesbuie maak dit vir die kind moeilik om te eet, te drink of selfs asem te haal.
Tetanus (klem-in-die-kaak) kom voor wanneer die tetanus-kiem wat in grond leef en die liggaam by 'n sny of wond binnekom, 'n toksien produseer. Die kiem kan spierspasmas, asemhalings- en hartprobleme veroorsaak en selfs tot die dood lei. Die moontlikheid dat iemand weens hierdie toestand kan sterf, is baie hoog.
Witseerkeel is 'n gevaarlike bakteriële siekte wat dit moeilik maak om asem te haal.
Tuberkuleuse (TB) Meningitis is 'n ernstige siekte wat mense van alle ouderdomme kan aantas. Diegene wat TB kry, kla van hoes oor 'n lang tydperk, borspyn, nagsweet, gewigsverlies en die persoon kan selfs sterf indien die toestand nie behandel word nie. By jong kinders kan die TB-kiem die brein aantas en meningitis veroorsaak, of dit kan ook in die bloed beland en na ander dele van die liggaam versprei. By jong mense kan TB die dood veroorsaak. Die beste beskerming vir jong kinders teen siektes wat deur die TB-kiem veroorsaak word, is die BCG-entstof.
Babas wat nie die BCG-entstof by geboorte ontvang nie, word gewoonlik geïmmuniseer wanneer hulle na die kliniek geneem word vir die volgende immuniseringsbesoek, op ses weke oud. Enige baba jonger as een jaar wat nie die BCG-entstof by geboorte gekry het nie, moet na die naaste kliniek geneem word waar die entstof gegee sal word. Babas wat met die MIV geïnfekteer is, wat siek is en tekens van vigs toon, moet NIE die BCG-entstof kry nie.
Die immuniseringskedule hieronder toon die ouderdomme vir elke immunisering. Dit is belangrik om die volle kursus immuniserings te voltooi soos in die tabel aangetoon.
Immunisering is beskikbaar by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums sowel as by gesondheidsorgfasiliteite op sekondêre en tersiêre vlak. Neem met elke besoek altyd u kind se Pad-na-Gesondheid-kaart saam na die kliniek om seker te maak dat al die immuniserings bygewerk bly.
Al die entstowwe in die roetine-skedule is gratis by alle primêregesondheidsorgfasiliteite en sentrums beskikbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6394.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan by 'n apteek gekoop word.
Die verpleegster sal u om 'n urinemonster vra wat getoets sal word.
Sodra swangerskap bevestig is, is daar verskeie opsies. Indien die kliënt die swangerskap wil behou, sal sy na gesondheidsfasiliteite, bekend as obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's), verwys word. Dit is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheid-sorgpasiënte. Indien die moeder nie haar swangerskap wil hê nie, kan sy vra vir ander opsies, met inbegrip van be indiging van die swangerskap.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik, en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is.
Toetse is gratis by staatsgesondheidsfasiliteite, maar gaan beskikbaarheid na, veral in die plattelandse gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6396.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam vir verwagtende moeders om hulle eerste besoek aan die kliniek voor 20 weke te reël, of so gou moontlik daarna.
Die moeder word 'n volle aanvanklike assessering gegee en kry voorligting ten opsigte van wanneer sy vir haar eerste voorgeboortebesoek moet kom. Die swangerskap word deur gereelde opvolgbesoeke gemoniteer. Die moeder se gesondheid word ook deeglik gemoniteer. Sy word geweeg, haar bloeddruk word geneem en haar urine getoets. As daar geen komplikasies is nie, behoort sy ná twee weke vir haar eerste opvolgbesoek na die kliniek terug te kom vir die uitslae van die toetse wat tydens die eerste besoek gedoen is. Hierna moet sy elke ses weke na die kliniek terugkeer tot op 28 weke, dan op 34 weke, en daarna soos aangedui deur die kliniek-/OEV-personeel. Die frekwensie van besoeke kan van gebied tot gebied verskil.
Swanger moeders word gesif vir moontlike risiko's vir hulle gesondheid en die gesondheid van die fetus. Sowel tienermeisies as vroue ouer as 35 jaar wat swanger is, word as hoërisikogevalle beskou. Dit beteken hulle is meer geneig om komplikasies tydens swangerskap en die geboorte te ondervind. Swanger vroue kan ook as hoërisikopasiënte beskou word indien hulle verhoogde bloeddruk het, 'n geskiedenis van genetiese afwykings, 'n meerling-swangerskap of as hulle voorheen chirurgie, soos 'n keisersnee, gehad het. Moeders wat as hoërisikogevalle, gediagnoseer word, word verder na die voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte by die sekondêre- of tersiêrevlakhospitale verwys, waar verdere ondersoeke en siftingstoetse uitgevoer word. Moeders met hoërisiko- swangerskappe word aangeraai om voorgeboorteklinieke vir buitepasiënte so dikwels nodig by te woon.
As u 'n gesondheidsorgfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. In stedelike gebiede word laerisiko-swangerskappe deur die OEV's (kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskappe bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte) gehanteer, en op die platteland deur satelliet- en vaste klinieke. Hoërisiko-swangerskappe word deur buitepasiëntklinieke by stedelike en plattelandse streekhospitale en tersiêre hospitale gehanteer.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6398.6398.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan by die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag-diens aansluit.
Verwagtende moeders word aangemoedig om 'n geboortemetgesel (man/vriend/familielid), wat in die diens as 'n doula bekend staan, saam te bring om met die geboorteproses by te staan. Daar is vasgestel dat moeders wat deur 'n doula vergesel word, minder pynmedikasie benodig omdat hulle voel hulle word ondersteun. Moeders kan 'n geboorteposisie (bv. hurk) versoek wat hulle die gemaklikste laat voel.
Die gesondheidsfasiliteit gee aan alle moeders 'n Pad-na-Gesondheid-kaart wanneer die baba gebore word. Hierdie kaart word by die huis gehou en moet aan die suster oorhandig word met opvolgbesoeke aan die kliniek. Die kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se gesondheid van geboorte tot op vyfjarige ouderdom.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart, indien u een het.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6398.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan by die Voorkoming van Moeder-na-kind-oordrag-diens aansluit.
Verwagtende moeders word aangemoedig om 'n geboortemetgesel (man/vriend/familielid), wat in die diens as 'n doula bekend staan, saam te bring om met die geboorteproses by te staan. Daar is vasgestel dat moeders wat deur 'n doula vergesel word, minder pynmedikasie benodig omdat hulle voel hulle word ondersteun. Moeders kan 'n geboorteposisie (bv. hurk) versoek wat hulle die gemaklikste laat voel.
Die gesondheidsfasiliteit gee aan alle moeders 'n Pad-na-Gesondheid-kaart wanneer die baba gebore word. Hierdie kaart word by die huis gehou en moet aan die suster oorhandig word met opvolgbesoeke aan die kliniek. Die kaart is 'n deurlopende rekord van die kind se gesondheid van geboorte tot op vyfjarige ouderdom.
Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart, indien u een het.
Dienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6400.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Ná die geboorte moet die klein kindjie se naelstring vir drie dae elke dag tydens opvolgbesoeke aan die kliniek nagegaan word om seker te maak dat dit nie ontsteek raak nie.
Kliniekpersoneel staan moeders by met borsvoeding of ander voedingsopsies om seker te maak dat die baba genoeg melk kry.
As die baba 'n lae geboortegewig het, word moeders opgelei in kangaroe-moedersorg (KMS). Hierdie vorm van versorging behels dat die baba in 'n doek en 'n kappie aangetrek word en dan in 'n regop posisie teen die moeder se naakte bors, tussen haar borste en binne-in haar bloese geplaas word en te alle tyd daar gehou word. Indien moontlik moet die baba met moedersmelk gevoed word. Die baba se vordering word gemonitor tydens opvolgbesoeke aan 'n spesiale KMS-kliniek. Die baba se vader of ander lede van die gesin kan ook KMS doen.
Die moeder se gesondheid word gesien as net so belangrik as dié van die pasgebore baba. Moeders word tydens opvolgbesoeke by die kliniek ondersoek om seker te maak dat die uterus (baarmoeder) na sy oorspronklike posisie teruggekeer het. Die personeel by die kliniek sal ook aanbied om aan moeders voorligting te gee oor beskikbare voorbehoedmiddels/gesinsbeplanningsopsies.
Party vroue sukkel met die eise wat aan nuwe moeders gestel word en die personeel by die kliniek is opgelei om hulle te assesseer om vas te stel of hulle aan bababedruktheid, nageboortelike depressie of nageboortelike psigose ly. As daar 'n probleem is, kan die moeder berading ontvang, medikasie gegee word of na sekondêre of tersiêre hospitale verwys word vir verdere assessering of behandeling.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart.
Moedersorgdienste is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6425.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
FAS beskryf kinders wat groeivertraging en fisiese abnormaliteite en afwykings van die sentrale senustelsel vertoon as gevolg van blootstelling aan alkohol terwyl hulle moeders hulle verwag het. Alkohol kan onomkeerbare skade aan die ontwikkelende fetus veroorsaak.
Die diens is tweeledig. Eerstens beoog dit om FAS te voorkom deur opvoeding, inligting en voorligting aan moeders omtrent die gevare van drank terwyl hulle swanger is.
Tweedens beoog dit om geaffekteerde kinders te diagnoseer en te behandel. Afgesien van fisiese abnormaliteite kan kinders met FAS ook neurologiese, gedrags- en leerprobleme hê. Programme word tans ontwikkel om hoërisiko-moeders te identifiseer en by te staan en om kinders met FAS so vroeg moontlik te diagnoseer. Alhoewel baie van hierdie kinders leerprobleme ervaar, word programme met betrekking tot stimulering en hantering ontwikkel om ouers en versorgers by te staan.
Enige alkohol wat deur 'n swanger moeder ingeneem word: Dit is nie veilig om enige alkohol tydens swangerskap te gebruik nie!
Die tydstip gedurende swangerskap waarop alkohol gedrink word.
Hoe ouer die swanger moeder is wat alkohol gebruik, des te hoër die risiko vir die fetus.
Indien die moeder aanhou drink, raak die gevolge wat alkohol vir die ontwikkelende fetus inhou, erger met elke daaropvolgende swangerskap.
Genetiese faktore: die genetiese samestelling van die moeder en/of fetus kan hulle beskerm teen die uitwerking van alkohol, of hulle juis kwesbaar maak.
Die gesondheid en voedingstatus van die moeder.
Die lae opvoedingspeil van die moeder.
Die aanwesigheid van 'n drinkmaat.
U kan hierdie diens by primêregesondheidsorgklinieke, voorgeboortelike klinieke of by sekondêre en tersiêre hospitale kry indien u verder verwys word.
As u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal begin word. Bring u ID-boekie, enige medikasie wat u gebruik en 'n kliniek- of hospitaalkaartjie, indien u vantevore reeds by die fasiliteit geregistreer is. Bring die kind se Pad-na-Gesondheid-kaart. Indien u bekommerd is oor u alkoholinname of vrae aan die gesondheidswerker wil vra, doen dit gerus.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6433.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Die Wes-Kaap fokus ook hierop (met die uitsondering van albinisme, wat 'n lae voorkoms het), terwyl FAS die hoogste prioriteit het.
Die diens beoog om te verhoed dat kinders met hierdie toestande gebore word deur betyds gepaste genetiese voorligting aan hoërisiko-individue en/of pare te gee. Ten einde dit te kan doen, moet hierdie individue eers geïdentifiseer word. Hulle kan geïdentifiseer word via die bestaande dienste by die klinieke van waar hulle na die gespesialiseerde genetiese dienste wat via uitreikprogramme in plattelandse gebiede en deur tersiêre sentrums in Kaapstad aangebied word, verwys sal word.
Enigeen wat geaffekteer is of wat 'n familielid het wat geaffekteer is, of wat bekommerd is oor moontlike genetiese defekte, kan by 'n primêregesondheidsorgkliniek aanmeld waarvandaan hulle verder verwys sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6521.6521.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op die beste behandelingsopsie.
Jy kan jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek besoek, en na gelang van die probleem, kan jy verwys word na die ginekologiese dienste van 'n streekshospitaal of tersiêre hospitaal (Groote Schuur of Tygerberg) vir hormonale toetse, verdere ondersoeke en behandeling. Jy het 'n verwysing nodig om streeks- of tersiêre hospitale waar ginekologiese dienste aangebied word, te besoek. As jy vir die eerste keer besoek aflê, sal jy 'n vorm moet invul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart as jy voorheen by die relevante fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis as jy nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan koste daaraan verbonde wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Dit mag nodig wees om te betaal vir medikasie soos Hormoonvervangingsterapie. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11504.6521.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op die beste behandelingsopsie.
Jy kan jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek besoek, en na gelang van die probleem, kan jy verwys word na die ginekologiese dienste van 'n streekshospitaal of tersiêre hospitaal (Groote Schuur of Tygerberg) vir hormonale toetse, verdere ondersoeke en behandeling. Jy het 'n verwysing nodig om streeks- of tersiêre hospitale waar ginekologiese dienste aangebied word, te besoek. As jy vir die eerste keer besoek aflê, sal jy 'n vorm moet invul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam en jou kliniek- of hospitaalkaart as jy voorheen by die relevante fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis as jy nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan koste daaraan verbonde wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Dit mag nodig wees om te betaal vir medikasie soos Hormoonvervangingsterapie. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
<fn>GOV-ZA. Services.11505.6435.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
As jy aan 'n geestesgesondheidstoestand ly, kan jy na jou plaaslike kliniek gaan waar 'n gesondheidswerker jou sal assesseer en aanvanklike behandeling sal aanbied.
Die Departement van Gesondheid gee ook gedeeltelike subsidies aan NRO's in sommige streke wat groephuise het vir volwassenes met geestesiektes en dagsorgsentrums vir kinders onder die ouderdom van 18 jaar met diepgaande en ernstige intellektuele gestremdhede. Navrae oor plek by hierdie fasiliteite wat deur NRO's bedryf word, moet aan die betrokke NRO gerig word.
Persone wat 'n plaaslike kliniek die eerste keer besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word as jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou vra om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
<fn>GOV-ZA. Services.11505.6447.6447.2010-03-24.af.txt</fn>
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Hospitaalsorg vir geestesgesondheid word tans primêr aangebied by eenhede wat in die metropolitaanse streek geleë is, maar hierdie sentra bied dienste vir kliënte oral in die Provinsie volgens aangewese gebiede aan.
Valkenberg Hospitaal en Stikland Hospitaal bied hoofsaaklik 'n diens vir algemene psigiatriese siektes aan.
Lentegeur Hospitaal bied dienste aan vir mense met geestesongesteldhede of intellektuele gestremdhede.
Alexandra Hospitaal bied slegs vir mense met intellektuele gestremdhede dienste aan.
Die Rooikruis Kinder- en Gesinseenheid, Rondebosch, Kaapstad, bied 'n buitepasiëntdiens aan vir kinders met probleme met geestesgesondheid. Daar is ook 'n gespesialiseerde binnepasiëntdiens vir kinders jonger as 12. Vir meer inligting, skakel 021 685 4103.
William Slater in Rondebosch, Kaapstad, het dag- en buitepasiëntdienste vir adolessente (13-18 jaar) met geestesgesondheidsprobleme. Skakel 021 685 5116 vir meer besonderhede.
Tygerberg Kinder- en Gesinseenheid bied binne- en buitepasiëntsorg vir kinders en adolessente. Skakel 021 938 4573 vir meer inligting.
Lentegeur Kinder- en Gesinseenheid het 'n binne- en buitepasiëntdiens vir kinders en adolessente: Skakel 021 370 1111.
Gespesialiseerde binne- en buitepasiëntdienste vir sekere geestesongesteldhede is ook beskikbaar by die Universiteit van Kaapstad se Departement Sielkunde, by Groote Schuur Hospitaal, Stellenbosch Universiteit se Departement Sielkunde en by Tygerberg Hospitaal.
Boland: Tel. 023 348 1401 of faks 023 342 850.
Overberg: Tel. 023 348 1400 of faks 023 347 5211.
Suid-Kaap/Karoo: Tel. 044 802 4537 of faks 044 874 5017.
'n Binnepasiëntdiens met kort verblyf vir psigiatriese behandeling word by die George Hospitaal in die Suid-Kaap/Karoo aangebied.
Weskus/Wynland: Skakel 022 487 9264 of faks 022 487 2927.
Potensiële kliënte moet deur primêre geestesgesondheidsdienste of sekondêre (streeks-) hospitale na hierdie hospitale verwys word. Die gesondheidswerker wat die persoon verwys, moet die hospitaal kontak om vooraf te reël dat die persoon toegelaat word. Vir gespesialiseerde geestesgesondheidsdienste wat by tersiêre hospitale, naamlik Rooikruis, Groote Schuur of Tygerberg, aangebied word, word 'n verwysingsbrief of voltooide aansoek om toelating (wat by die dienssentrum verkrygbaar is) verlang voordat daar 'n afspraak gemaak kan word vir 'n diens.
Tans is gespesialiseerde dienste slegs in die Metro beskikbaar. Die Metro bied egter volgens dreineringsgebiede dienste in die hele Provinsie aan. Persone wat vir die eerste keer na psigiatriese of tersiêre hospitale verwys word, sal gevra word om 'n vorm in te vul, en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Die meeste kliënte word vrywillig opgeneem vir hospitaalbehandeling. Indien die pasiënt in 'n psigiatriese krisis verkeer en nie gewillig is om na die hospitaal te gaan nie, of nie sy/haar eie behoefte aan hospitaalbehandeling kan assesseer nie en 'n risiko vir sy/haar eie veiligheid of die veiligheid van ander inhou, kan dit ingevolge die huidige Wet op Geestesgesondheid vir familielede nodig wees om die persoon in die hospitaal te laat opneem. In hierdie geval behoort die familielede 'n aansoek by die plaaslike landdros in die distrik in te dien om hulp met die verkryging van nie-vrywillige sorg. Wetgewing in verband met geestesgesondheid word tans hersien en veranderinge sal aangebring word aan die proses vir die toelating van 'n persoon vir nie-vrywillige sorg wanneer die nuwe Wet op Geestesgesondheid en die gepaardgaande regulasies formeel gepromulgeer word.
Dr. Linda Hering, Direkteur
Dr. du Toit, Senior Mediese Superintendent
Dr. Elizabeth Peter, Hoof van Kliniese Dienste
Dr. Erma Mostert, Senior Mediese Superintendent
Dr. B Eick, Senior Mediese Superintendent
Dr. Shaun Baumann, Waarnemende Hoof van Kliniese Dienste
Wat Is Geestesgesondheid?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11505.6447.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Hospitaalsorg vir geestesgesondheid word tans primêr aangebied by eenhede wat in die metropolitaanse streek geleë is, maar hierdie sentra bied dienste vir kliënte oral in die Provinsie volgens aangewese gebiede aan.
Valkenberg Hospitaal en Stikland Hospitaal bied hoofsaaklik 'n diens vir algemene psigiatriese siektes aan.
Lentegeur Hospitaal bied dienste aan vir mense met geestesongesteldhede of intellektuele gestremdhede.
Alexandra Hospitaal bied slegs vir mense met intellektuele gestremdhede dienste aan.
Die Rooikruis Kinder- en Gesinseenheid, Rondebosch, Kaapstad, bied 'n buitepasiëntdiens aan vir kinders met probleme met geestesgesondheid. Daar is ook 'n gespesialiseerde binnepasiëntdiens vir kinders jonger as 12. Vir meer inligting, skakel 021 685 4103.
Tygerberg Kinder- en Gesinseenheid bied binne- en buitepasiëntsorg vir kinders en adolessente. Skakel 021 938 4573 vir meer inligting.
Lentegeur Kinder- en Gesinseenheid het 'n binne- en buitepasiëntdiens vir kinders en adolessente: Skakel 021 370 1111.
Gespesialiseerde binne- en buitepasiëntdienste vir sekere geestesongesteldhede is ook beskikbaar by die Universiteit van Kaapstad se Departement Sielkunde, by Groote Schuur Hospitaal, Stellenbosch Universiteit se Departement Sielkunde en by Tygerberg Hospitaal.
Suid-Kaap/Karoo: Tel. 044 802 4537 of faks 044 874 5017.
n Binnepasiëntdiens met kort verblyf vir psigiatriese behandeling word by die George Hospitaal in die Suid-Kaap/Karoo aangebied.
Weskus/Wynland: Skakel 022 487 9264 of faks 022 487 2927.
Potensiële kliënte moet deur primêre geestesgesondheidsdienste of sekondêre (streeks-) hospitale na hierdie hospitale verwys word. Die gesondheidswerker wat die persoon verwys, moet die hospitaal kontak om vooraf te reël dat die persoon toegelaat word. Vir gespesialiseerde geestesgesondheidsdienste wat by tersiêre hospitale, naamlik Rooikruis, Groote Schuur of Tygerberg, aangebied word, word 'n verwysingsbrief of voltooide aansoek om toelating (wat by die dienssentrum verkrygbaar is) verlang voordat daar 'n afspraak gemaak kan word vir 'n diens.
Tans is gespesialiseerde dienste slegs in die Metro beskikbaar. Die Metro bied egter volgens dreineringsgebiede dienste in die hele Provinsie aan. Persone wat vir die eerste keer na psigiatriese of tersiêre hospitale verwys word, sal gevra word om 'n vorm in te vul, en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID-boekie saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer jy 'n hospitaal besoek. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vra. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Die meeste kliënte word vrywillig opgeneem vir hospitaalbehandeling. Indien die pasiënt in 'n psigiatriese krisis verkeer en nie gewillig is om na die hospitaal te gaan nie, of nie sy/haar eie behoefte aan hospitaalbehandeling kan assesseer nie en 'n risiko vir sy/haar eie veiligheid of die veiligheid van ander inhou, kan dit ingevolge die huidige Wet op Geestesgesondheid vir familielede nodig wees om die persoon in die hospitaal te laat opneem. In hierdie geval behoort die familielede 'n aansoek by die plaaslike landdros in die distrik in te dien om hulp met die verkryging van nie-vrywillige sorg. Wetgewing in verband met geestesgesondheid word tans hersien en veranderinge sal aangebring word aan die proses vir die toelating van 'n persoon vir nie-vrywillige sorg wanneer die nuwe Wet op Geestesgesondheid en die gepaardgaande regulasies formeel gepromulgeer word.
Dr. du Toit, Senior Mediese Superintendent
Dr. Elizabeth Peter, Hoof van Kliniese Dienste
Dr. B Eick, Senior Mediese Superintendent
<fn>GOV-ZA. Services.11505.6449.6449.2010-03-24.af.txt</fn>
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Kliënte met probleme met die misbruik van dwelmmiddels kan toegang kry tot behandeling by klinieke vir primêre geestesgesondheid.
Detoksifikasie vir buitepasiënte kan, indien nodig, op primêre vlak aangebied word. Kliënte wat van dwelmmiddels afhanklik is, kan, afhangend van die middel en ander faktore, matige tot erge onttrekkingsimptome ervaar wanneer hulle ophou om die middels te gebruik. Detoksifikasie is 'n mediese ingryping wat help om die fisiese en psigologiese impak te beperk en om moontlike mediese risiko's van onttrekking van die middel te bestuur voordat die kliënt vir verdere behandeling en rehabilitasie gaan.
Wanneer 'n kliënt se probleem met die misbruik van dwelmmiddels meer intensiewe dienste benodig, is die onderstaande dienste beskikbaar.
Streekshospitale (sekondêre vlak) bied detoksifikasiedienste aan vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid voor toelating tot die sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik vir verdere behandeling en rehabilitasie.
De Nova Behandelingsentrum in Kraaifontein word ten volle deur die Departement van Maatskaplike Dienste gesubsidieer en verskaf binnepasiëntbehandeling vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid. Die diens is vir behoeftige kliënte en vir dié wat deur die kriminele regstelsel verwys is. Psigiatriese en psigologiese dienste word op 'n sessiebasis aangebied deur professionele geestesgesondheidswerkers wat in diens van die Departement van Gesondheid is.
Sekere sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik wat deur nie-regeringsorganisasies bedryf word, is geregistreer by en word gedeeltelik gesubsidieer deur die Departement van Maatskaplike Dienste. 'n Paar private sentrums vir die behandeling van dwelmafhanklikheid is deur die Departement van Gesondheid gelisensieer om programme vir die misbruik van dwelmmiddels, met inbegrip van detoksifikasieprogramme, aan te bied. Stikland Hospitaal bied ook 'n alkoholrehabilitasiediens vir binnepasiënte aan.
Elke sentrum het spesifieke prosedures vir verwysing. Inligting oor hierdie prosedures kan verkry word deur die sentrums te skakel. Kontakbesonderhede van die sentrums verskyn in die geestesgesondheidsgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11505.6449.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Kliënte met probleme met die misbruik van dwelmmiddels kan toegang kry tot behandeling by klinieke vir primêre geestesgesondheid.
Detoksifikasie vir buitepasiënte kan, indien nodig, op primêre vlak aangebied word. Kliënte wat van dwelmmiddels afhanklik is, kan, afhangend van die middel en ander faktore, matige tot erge onttrekkingsimptome ervaar wanneer hulle ophou om die middels te gebruik. Detoksifikasie is 'n mediese ingryping wat help om die fisiese en psigologiese impak te beperk en om moontlike mediese risiko's van onttrekking van die middel te bestuur voordat die kliënt vir verdere behandeling en rehabilitasie gaan.
Wanneer 'n kliënt se probleem met die misbruik van dwelmmiddels meer intensiewe dienste benodig, is die onderstaande dienste beskikbaar.
Streekshospitale (sekondêre vlak) bied detoksifikasiedienste aan vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid voor toelating tot die sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik vir verdere behandeling en rehabilitasie.
De Nova Behandelingsentrum in Kraaifontein word ten volle deur die Departement van Maatskaplike Dienste gesubsidieer en verskaf binnepasiëntbehandeling vir mense met alkohol- en dwelmafhanklikheid. Die diens is vir behoeftige kliënte en vir dié wat deur die kriminele regstelsel verwys is. Psigiatriese en psigologiese dienste word op 'n sessiebasis aangebied deur professionele geestesgesondheidswerkers wat in diens van die Departement van Gesondheid is.
Sekere sentrums vir die behandeling van dwelmmisbruik wat deur nie-regeringsorganisasies bedryf word, is geregistreer by en word gedeeltelik gesubsidieer deur die Departement van Maatskaplike Dienste. 'n Paar private sentrums vir die behandeling van dwelmafhanklikheid is deur die Departement van Gesondheid gelisensieer om programme vir die misbruik van dwelmmiddels, met inbegrip van detoksifikasieprogramme, aan te bied. Stikland Hospitaal bied ook 'n alkoholrehabilitasiediens vir binnepasiënte aan.
Elke sentrum het spesifieke prosedures vir verwysing. Inligting oor hierdie prosedures kan verkry word deur die sentrums te skakel. Kontakbesonderhede van die sentrums verskyn in die geestesgesondheidsgids.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11512.6451.6451.2010-03-24.af.txt</fn>
Die GeÏntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter.
Wat is wanvoeding?
Wanvoeding is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika en dit is een van die faktore wat die meeste bydra tot kindersiektes en -sterftes. Daar word beraam dat ongeveer 30% van Suid-Afrika se kinders se groei vertraag word as gevolg van 'n gebrek aan toereikende voeding gedurende hul vroeë lewensjare.
Onvoldoende voedselinname, siekte en psigologiese stres/trauma is die belangrikste onmiddellike oorsake van wanvoeding. Armoede en 'n gebrek aan hulpbronne is basiese faktore wat tot wanvoeding bydra. Die Geïntegreerde Voedingsprogram probeer om hierdie stille epidemie op verskillende maniere te hanteer.
Op die vlak van primêre gesondheidsorg sal kinders wat ondersoek word en as ondervoed geïdentifiseer word (dit sluit kinders en volwassenes wat MIV-positief is en dié met tuberkulose in) voedingaanvullings, met inbegrip van versterkte mieliemeel en 'n hoë-energiedrankie, ontvang. Aanvullings word volgens sekere kriteria aan geïdentifiseerde kliënte gegee. Gesondheidswerkers verskaf ook berading, inligting en opvoeding oor gesonde diëte en die gesondste maniere om voedsel voor te berei. Dieetkundiges lewer gespesialiseerde dienste aan die gemeenskap.
Om te help om wanvoeding in die vroeë kinderjare te bekamp, moedig gesondheidswerkers vroue aan om hul kinders tot op die ouderdom van ses maande uitsluitlik te borsvoed en om daarna aan te gaan met borsvoeding saam met die gepaste komplementêre kossoorte totdat die kind twee jaar oud is. Ander voedingsopsies word bespreek met moeders wat MIV-positief is. Volgens die inisiatief vir babavriendelike hospitale is Vredendal Hospitaal en Groote Schuur se Kraamsentrum babavriendelike hospitale in die Provinsie.
Alle kinders word gereeld geweeg as deel van die groeimoniteringsprogram, 'n sensitiewe aanduider van die kind se groei. Die kind se gewig word op die Pad na Gesondheid-kaart aangeteken. Daar word ondersoek ingestel na onderliggende oorsake vir gewigsverlies, byvoorbeeld aansteeklike siektes, 'n tekort aan voedsel by die huis en kinderverwaarlosing. Aansteeklike siektes speel 'n groot rol in ondervoeding en hierdie siektes word op die vlak van primêre gesondheidsorg behandel. Diarreesiektes is nou verwant aan swak omgewingshigiëne (sanitasie en watervoorsiening) en ondervoeding of swak voeding van 'n baba, wat die kind meer kwesbaar maak vir ernstige en uitgerekte diarree.
Armoedige huishoudings word geïdentifiseer en na een van die regering se programme vir armoedeverligting verwys. Daar word intersektoraal aandag gegee aan voedselsekuriteit van huishoudings, en die toepaslike ingrypings en ondersteuning word verskaf.
Die beheer van tekorte aan mikronutriënte is 'n noodsaaklike deel van die diens. Mikronutriënte is natuurlike stowwe soos vitamiene en minerale wat in klein hoeveelhede in kos aangetref word en wat baie belangrik is vir die instandhouding van goeie gesondheid. Die Geïntegreerde Voedingsprogram verskaf vitamien A-aanvullings aan geteikende kinders. Kinders met 'n tekort aan vitamien A verloor gewig, groei nie behoorlik nie en is meer geneig om infeksies op te doen en daarvan te sterf. 'n Tekort aan vitamien A beskadig ook die oë en is een van die belangrikste oorsake van blindheid onder kinders.
Kinders met 'n lae geboortegewig ontvang vitamien A-kapsules wat hul immuunstelsel bevorder en help met die kind se ontwikkeling en groei. Babas van 6 tot 11 maande ontvang 'n enkeldosis vitamien A (100 000 IU) om ernstige siektes te voorkom. Kinders van 12 maande tot vyf jaar ontvang 'n enkeldosis van 200 000 IU op 12 maande en dan 'n dosis van 200 000 IU elke ses maande tot die ouderdom van vyf jaar.
Bykomende dosisse vitamien A word gegee aan kinders wat aan ernstige wanvoeding ly of wat aanhoudend aansteeklike siektes het soos diarree, masels of MIV-infeksie.
Gewigsverlies by kinders kan ook die gevolg wees van besmetting met wurms, en dit kan met ontwurmingsmedikasie by die kliniek behandel word.
Opvoeding, inligting en berading oor voeding word op alle vlakke van sorg aangebied vir mense wat beroerte gehad het, aan hoë bloeddruk, diabetes, MIV/vigs en tuberkulose ly.
Die voedingsprogram vir primêre skole is beskikbaar by subekonomiese skole wat spesifiek geïdentifiseer is. Hierdie skemas word tans saam met die Departement van Onderwys aangebied. Die provinsiale regering streef daarna om teen 2004 125 000 kinders by 847 primêre skole in die Provinsie te bereik met die voedingsprogram by skole.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram dra ook by tot die institusionele versorging van kliënte deur voedseldiensstelsels vir die voorsiening van gebalanseerde voeding.
Persone wat die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) verlang. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11512.6451.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter.
Wat is wanvoeding?
Wanvoeding is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika en dit is een van die faktore wat die meeste bydra tot kindersiektes en -sterftes. Daar word beraam dat ongeveer 30% van Suid-Afrika se kinders se groei vertraag word as gevolg van 'n gebrek aan toereikende voeding gedurende hul vroeë lewensjare.
Onvoldoende voedselinname, siekte en psigologiese stres/trauma is die belangrikste onmiddellike oorsake van wanvoeding. Armoede en 'n gebrek aan hulpbronne is basiese faktore wat tot wanvoeding bydra. Die Geïntegreerde Voedingsprogram probeer om hierdie stille epidemie op verskillende maniere te hanteer.
Op die vlak van primêre gesondheidsorg sal kinders wat ondersoek word en as ondervoed geïdentifiseer word (dit sluit kinders en volwassenes wat MIV-positief is en dié met tuberkulose in) voedingaanvullings, met inbegrip van versterkte mieliemeel en 'n hoë-energiedrankie, ontvang. Aanvullings word volgens sekere kriteria aan geïdentifiseerde kliënte gegee. Gesondheidswerkers verskaf ook berading, inligting en opvoeding oor gesonde diëte en die gesondste maniere om voedsel voor te berei. Dieetkundiges lewer gespesialiseerde dienste aan die gemeenskap.
Om te help om wanvoeding in die vroeë kinderjare te bekamp, moedig gesondheidswerkers vroue aan om hul kinders tot op die ouderdom van ses maande uitsluitlik te borsvoed en om daarna aan te gaan met borsvoeding saam met die gepaste komplementêre kossoorte totdat die kind twee jaar oud is. Ander voedingsopsies word bespreek met moeders wat MIV-positief is. Volgens die inisiatief vir babavriendelike hospitale is Vredendal Hospitaal en Groote Schuur se Kraamsentrum babavriendelike hospitale in die Provinsie.
Alle kinders word gereeld geweeg as deel van die groeimoniteringsprogram, 'n sensitiewe aanduider van die kind se groei. Die kind se gewig word op die Pad na Gesondheid-kaart aangeteken. Daar word ondersoek ingestel na onderliggende oorsake vir gewigsverlies, byvoorbeeld aansteeklike siektes, 'n tekort aan voedsel by die huis en kinderverwaarlosing. Aansteeklike siektes speel 'n groot rol in ondervoeding en hierdie siektes word op die vlak van primêre gesondheidsorg behandel. Diarreesiektes is nou verwant aan swak omgewingshigiëne (sanitasie en watervoorsiening) en ondervoeding of swak voeding van 'n baba, wat die kind meer kwesbaar maak vir ernstige en uitgerekte diarree.
Armoedige huishoudings word geïdentifiseer en na een van die regering se programme vir armoedeverligting verwys. Daar word intersektoraal aandag gegee aan voedselsekuriteit van huishoudings, en die toepaslike ingrypings en ondersteuning word verskaf.
Die beheer van tekorte aan mikronutriënte is 'n noodsaaklike deel van die diens. Mikronutriënte is natuurlike stowwe soos vitamiene en minerale wat in klein hoeveelhede in kos aangetref word en wat baie belangrik is vir die instandhouding van goeie gesondheid. Die Geïntegreerde Voedingsprogram verskaf vitamien A-aanvullings aan geteikende kinders. Kinders met 'n tekort aan vitamien A verloor gewig, groei nie behoorlik nie en is meer geneig om infeksies op te doen en daarvan te sterf. 'n Tekort aan vitamien A beskadig ook die oë en is een van die belangrikste oorsake van blindheid onder kinders.
Kinders met 'n lae geboortegewig ontvang vitamien A-kapsules wat hul immuunstelsel bevorder en help met die kind se ontwikkeling en groei. Babas van 6 tot 11 maande ontvang 'n enkeldosis vitamien A (100 000 IU) om ernstige siektes te voorkom. Kinders van 12 maande tot vyf jaar ontvang 'n enkeldosis van 200 000 IU op 12 maande en dan 'n dosis van 200 000 IU elke ses maande tot die ouderdom van vyf jaar.
Bykomende dosisse vitamien A word gegee aan kinders wat aan ernstige wanvoeding ly of wat aanhoudend aansteeklike siektes het soos diarree, masels of MIV-infeksie.
Gewigsverlies by kinders kan ook die gevolg wees van besmetting met wurms, en dit kan met ontwurmingsmedikasie by die kliniek behandel word.
Opvoeding, inligting en berading oor voeding word op alle vlakke van sorg aangebied vir mense wat beroerte gehad het, aan hoë bloeddruk, diabetes, MIV/vigs en tuberkulose ly.
Die voedingsprogram vir primêre skole is beskikbaar by subekonomiese skole wat spesifiek geïdentifiseer is. Hierdie skemas word tans saam met die Departement van Onderwys aangebied. Die provinsiale regering streef daarna om teen 2004 125 000 kinders by 847 primêre skole in die Provinsie te bereik met die voedingsprogram by skole.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram dra ook by tot die institusionele versorging van kliënte deur voedseldiensstelsels vir die voorsiening van gebalanseerde voeding.
Persone wat die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal verlang word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) verlang. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
<fn>GOV-ZA. Services.11513.6453.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker. Daar is egter werkplekke wat onveilig is, en dit beïnvloed die gesondheid van die werkers.
Professionele persone by alle gesondheidsfasiliteite wat met beroepsgesondheid te doen het (dokters/verpleegkundiges), is opgelei om werknemers met chroniese siektes en beserings as gevolg van beserings in die werkplek of as gevolg van blootstelling aan gevaarlike stowwe by die werk te identifiseer, te diagnoseer, te behandel en te rehabiliteer.
Inspekteurs van die Inspeksie- en Toepassingsdienste van die Nasionale Departement van Arbeid (kyk arbeidsdienste) bring roetinebesoeke aan fabrieke en ander werkplekke. Hulle maak seker dat die werkplek voldoen aan die gesondheids- en veiligheidstandaarde wat neergelê word deur die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid, Wet 85 van 1993, wat deur die Departement van Arbeid geadministreer word. Die inspekteurs adviseer bestuurders en eienaars oor maniere waarop werksomstandighede waar nodig verbeter kan word, en mag die arbeidswet toepas deur kennisgewings oor oortredings te bedien, dienste op te skort en persone te vervolg.
Omgewingsgesondheidspraktisyns wat ingevolge die Wet op Gesondheid, Wet 63 van 1977, werk, kontroleer net sekere werkplekke soos restaurante, lughawens en hawens om seker te maak dat hulle aan gesondheidsregulasies voldoen.
Het die werk wat ek doen my gesondheidsprobleme veroorsaak?
Vererger die werk wat ek doen die siekte of besering?
Ondervind ek simptome binne 'n sekere tyd nadat ek klaar gewerk het?
Ondervind enige van my kollegas soortgelyke simptome?
Sal dit wat ek nou doen my gesondheid oor 10 of 15 jaar benadeel?
Is my werksomgewing veilig?
Onthou dat indien jy beseer word of siek raak as gevolg van die werk wat jy doen, jy vergoeding kan eis. Vergoeding word deur die Departement van Arbeid geadministreer en nie deur die Departement van Gesondheid nie. Jy kan vergoed word vir alle redelike mediese koste.
As jy siek is as gevolg van blootstelling by die werk of werkspraktyke, of as jy by die werk beseer word, moet jy dit by jou werkgewer aanmeld. Die werkgewer word volgens wet verplig om jou na 'n gesondheidsfasiliteit te stuur vir ondersoek en behandeling. Primêregesondheidsorgpersoneel kan jou na 'n sekondêre of tersiêre hospitaal verwys, na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering.
Die Reedstraat-kliniek in Bellville, Kaapstad, is spesifiek toegewy aan mense met beroepsgesondheidsprobleme. Dit is een dag per week oop en jy moet 'n afspraak maak.
Dit is noodsaaklik dat jy vir die verpleegkundige moet sê waaraan jy in jou huidige en vorige werkplekke blootgestel is. Dit kan insluit: geraas, stof, asbes, gas, dampe en vibrerende masjinerie, sowel as abnormale stres.
Na gelang van die ingewikkeldheid van die siekte of besering, kan jy verwys word na Groote Schuur Hospitaal se kliniek vir beroepsgesondheid en beroepsiektes. Werknemers kan ook verwys word na die Groote Schuur se werksrehabilitasie- en assesseringsentrum waar hulle geassesseer en gerehabiliteer sal word tot die punt waar hulle in staat sal wees om terug te keer werk toe. Indien nie, sal 'n span professionele gesondheidswerkers, met inbegrip van fisioterapeute en arbeidsterapeute, aanbeveel dat die kliënt herontplooi word of weens ongesteldheid afgekeur word vir werk.
Die werkgewer en die professionele gesondheidswerker wat jou behandel, moet ingevolge die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes, Wet 130 van 1993, vorms invul. Daar is 28 kategorieë beroepsiektes wat deur die Vergoedingskommissaris erken word. Indien jy die gesondheidsfasiliteit vir die eerste keer besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID-boekie, 'n verwysingsbrief (indien verlang) en enige medisyne wat jy neem, saam. As jy na 'n hospitaal verwys word, sal jy gevra word om jou mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te toon. Bring jou hospitaalkaart saam indien jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
<fn>GOV-ZA. Services.11514.6256.6256.2010-03-02.af.txt</fn>
Die staat verskaf tand- en mondheelkundige dienste aan die publiek wat daarop gemik is om mondgesondheid te bevorder, tandbederf te voorkom en enige ander probleme te behandel.
Watter tandheelkundige dienste word aangebied?
Wie ontvang gesubsidieerde tandheelkundige dienste?
Op die mees basiese vlak van gesondheidsorg (primêregesondheidklinieke) kan drie fasette van die tandheelkundige gesondheidsdiens / mondgesondheidsdiens onderskei word: bevordering, voorkoming en behandeling. In sommige gebiede in die provinsie (bv. Mosselbaai) word een basiese diens by die plaaslike hospitaal aangebied.
Op kliniekvlak bevorder gesondheidswerkers mondgesondheid deur mense op te voed oor hoe om hulle monde, tandvleis en tande gesond te hou, en deur mense te wys hoe om tandbederf en ander probleme rakende mondhigiëne te voorkom.
Die basiese behandelingsdienste wat beskikbaar is, is mondondersoeke, X-straalondersoeke, skraap en poleer van tande om plaak te verwyder en tandvleissiektes te voorkom, vulsels en noodverligting van pyn en ontsteking, waarby tandekstraksie ingesluit word. Krone en brûe is soms beskikbaar, maar geniet lae prioriteit.
n Pasiënt kan by 'n kliniek vir ernstige tandvleissiekte (periodontitis) behandel word. Indien daar egter mondpatologie is - letsels of sere in die sagte mondweefsel wat dikwels deur oormatige rook, drankgebruik of deur MIV-infeksie veroorsaak word - en daar 'n risiko vir kanker bestaan, sal die pasiënt na 'n tersiêre hospitaal verwys word.
Mense wat MIV-positief is en dié wat vigs het, ly dikwels aan orale sproei, of mondsproei. Dit is oop sere en letsels in die mond. Diflucan, 'n middel vir die behandeling van orale sproei, is gratis by primêregesondheidsorgklinieke beskikbaar.
Pasiënte kan by 'n primêregesondheidkliniek plaaslike verdowing vir die behandeling van tandheelkundige en mondprobleme ontvang. Indien algemene narkose benodig word, sal die tandarts die pasiënt by die plaaslike hospitaal op die teaterlys plaas en die prosedure by die hospitaal uitvoer. Die Hoopstraatkliniek in Kaapstad is die enigste kliniek waar algemene narkose beskikbaar is.
Frakture van die bokaak (dikwels as gevolg van huishoudelike geweld of motorongelukke) word na sekondêre of tersiêre hospitale verwys. Eenvoudige onderkaakfrakture kan by die primêregesondheidfasiliteit gehanteer word. Ingewikkelder gevalle sal na die sekondêre of tersiêre hospitale verwys word.
Die Provinsiale Regering subsidieer 'n tandheelkundige diens vir armlastige volwassenes, diegene wat ouderdomspensioene ontvang en diegene wat geïnstitusionaliseer is. Daar is wel 'n bedrag betaalbaar om laboratoriumkoste te dek.
Mense met ortodontiese probleme kan by primêregesondheidfasiliteite gesien word, maar sal na die tandheelkunde-fakulteite by die Universiteit van die Wes-Kaap en Tygerberg-hospitaal verwys word. Kinders wat draadjies aan hulle tande aangebring of verwyder moet hê, sal ook na hierdie tandheelkunde-fakulteite verwys word.
In stedelike klinieke bestaan die mondgesondheidspan uit 'n tandarts, 'n tandheelkundige assistent en 'n mondhigiënis. Plattelandse gebiede word deur 'n tandheelkundige span met mobiele toerusting besoek. Die toerusting kan as 'n nooddiens opgestel word, gewoonlik by skole.
Die program vir bevordering en voorkoming sluit besoeke in deur gesondheidswerkers aan sommige crèches en sommige laerskole. Inligting oor tand- en mondgesondheid word ook aan swanger vroue as deel van die voorgeboortediens gegee.
Laerskoolkinders word opgevoed oor die belang daarvan om die opbou van plaak te voorkom en oor hoe om dit deur die korrekte borsel en vlos van tande te verwyder. Tandeborsels en tandepasta word voorsien. Hulle ontvang ook 'n mondspoelmiddel wat fluoried bevat, as deel van die Fluoriedaanvullingsprogram. Fluoried maak tande sterker en help om tandbederf te voorkom. Kinders word opgevoed oor voeding en die belang van gesonde eetgewoontes om die opbou van plaak en tandbederf te voorkom.
Kaapstad is die enigste stad wat watervoorrade fluorideer ingevolge die regulasies van die Wet op Gesondheid (Wet 63 van 1977). Die Minister van Gesondheid en die Minister van Waterwese en Bosbou het hierdie regulasies gesamentlik goedgekeur.
Die diens is by alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentra beskikbaar. Pasiënte met ingewikkelde probleme word na sekondêre of tersiêre hospitale vir verdere ondersoeke en behandeling verwys. Indien u 'n nuwe besoeker by die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal is, sal u gevra word om 'n vorm in te vul, waarna 'n lêer vir u oopgemaak sal word. U moet onthou om u ID-boek saam te bring. Wanneer u 'n hospitaal besoek, word 'n verwysingsbrief van die kliniek vereis. Die hospitaal vereis ook u mees onlangse salarisstrokie of inkomste-aanslag (IRP5). Indien u reeds by die hospitaal geregistreer is, bring u hospitaalkaart saam.
Gratis, maar daar is 'n koste verbonde aan hospitaalbesoeke. Dit word volgens die hospitaal se tariefskaal gebaseer op die pasiënt se verdienste, en op die getal afhanklikes van pasiënte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11515.6338.6338.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Omgewingsgesondheidsdiens oudit (moniteer en evalueer), koördineer en ondersteun omgewingsgesondheidsdienste in die provinsie.
Die formulering van provinsiale omgewingsgesondheidsbeleid, -riglyne, -norme en -standaarde.
Die versekering dat koöperatiewe regering in samewerking met die toepaslike nasionale en provinsiale departemente en ander belanghebbendes plaasvind.
Ondersoek na en verslagdoening oor alle ministeriële (nasionale en provinsiale) navrae.
Fasilitering en koördinering van die reaksie van omgewingsgesondheid ten opsigte van rampbeheer.
Fasilitering en voorsiening van provinsiale insette oor omgewingsgesondheid ten opsigte van nuwe ontwikkelings en grondbenutting.
Beheer oor en fasilitering van provinsiale en nasionale voedselveiligheidsprogramme, asook die ondersoek van voorvalle van voedselvergiftiging.
Ouditering van wetlike nakoming van bestralingsfasiliteite en bestraalde kommoditeite namens die Nasionale Departement van Gesondheid.
Bestuur van gemeenskapsdiens van OGP's in die provinsie saam met die provinsiale koördineerder vir Gemeenskapsdienste.
Beheer oor die invoer, vervaardiging en verkope van gevaarlike stowwe (lisensiëring) en fasilitering van die ondersoek na vergiftiging deur plaagdoders, en landbou- en veemedisyne.
Fasilitering en koördinering van die omgewingsgesondheidsoptrede ten opsigte van die voorkoms van oordraagbare siektes.
Ouditering van omgewingsgesondheidstoestande by alle regeringsinstellings Parlement, hospitale, instellings van Korrektiewe Dienste, polisiestasies, ens.
Nadere besonderhede kan verkry word van die volgende provinsiale gesondheidsbeamptes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11515.6455.6455.2010-03-24.af.txt</fn>
Hawegesondheidsdienste moniteer en evalueer alle eetgoed, skoonheidsmiddels, ontsmettingsmiddels, gevaarlike stowwe en geneesmiddels wat die Wes-Kaap deur hawens binnekom, en beheer en moniteer die moontlike indringing van alle ernstige aansteeklike siektes in die Wes-Kaap en die res van Suid-Afrika. Hierdie aansteeklike siektes sluit geelkoors, cholera, pessiekte en Ernstige Akute Respiratoriese Sindroom (EARS) in.
Hawe- en Omgewingsgesondheid is verantwoordelik vir die drie seehawens (Kaapstad, Mosselbaai en Saldanhabaai) en die twee lughawens (Kaapstad Internasionaal en George, wat tydelike internasionale status het).
Indien daar 'n vermoede bestaan dat 'n passasier 'n aansteeklike siekte, soos EARS, onder lede het en simptome gedurende die vlug toon, sal die bemanning die Lughawemaatskappy van SA waarsku wat weer op hul beurt die hawegesondheidsbeampte op sy/haar hoede sal stel. By aankoms sal 'n metrogeneesheer (nooddienste) die persoon se toestand bepaal en die nodige maatreëls sal geneem word (bv. kwarantyn). Water en voedselvoorrade vir vliegtuie word gemoniteer.
Vaartuie wat toegang tot enigeen van die drie seehawens wil verkry, moet 'n Maritieme Verklaring van Gesondheid voorlê. Vaartuie word nagegaan vir knaagdiere en 'n geldige Vrystellingsertifikaat vir Ontrotting word vereis. In ooreenstemming met internasionale gesondheidsregulasies, moet 'n besmette vaartuig berook word. Water en voedselvoorrade vir vaartuie word gemoniteer.
Inspeksies word na willekeur op ingevoerde voedingsmiddels by alle inklaringshawens uitgevoer vir moontlike gevaarlike en giftige stowwe. Wanneer goedere afgelaai word, word hulle gewoonlik, onderworpe aan verlengde gesondheidswaarborge, verwyder en word slegs vrygestel wanneer die hawe-owerhede tevrede is. Alle vragte moet voldoen aan die Wet op Voedingsmiddels, Skoonheidsmiddels en Ontsmettingsmiddels, Wet 54 van 1972.
Daar word gekontroleer of produkte by die Medisynebeheerraad van Suid-Afrika geregistreer is, en of hulle vervaldatum reeds verstryk het. Gevaarlike stowwe soos chemikalieë, plaagdoders en swamdoders word ook teruggehou.
Die hawegesondheidsowerheid sal gesondheidsertifikate vir uitvoere onder sekere omstandighede uitreik.
Om nadere besonderhede rakende hawegesondheid, skakel Mnr. M. Slabber by 021 421 1124, of stuur 'n faks na 021 418 5685. Die posadres is Posbus 6489, Roggebaai, 8012 en die straatadres is Kamer 906, 9de Verdieping, Doeanehuis, Strandgebied, Kaapstad, 8000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11515.6455.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hawegesondheidsdienste moniteer en evalueer alle eetgoed, skoonheidsmiddels, ontsmettingsmiddels, gevaarlike stowwe en geneesmiddels wat die Wes-Kaap deur hawens binnekom, en beheer en moniteer die moontlike indringing van alle ernstige aansteeklike siektes in die Wes-Kaap en die res van Suid-Afrika. Hierdie aansteeklike siektes sluit geelkoors, cholera, pessiekte en Ernstige Akute Respiratoriese Sindroom (EARS) in.
Hawe- en Omgewingsgesondheid is verantwoordelik vir die drie seehawens (Kaapstad, Mosselbaai en Saldanhabaai) en die twee lughawens (Kaapstad Internasionaal en George, wat tydelike internasionale status het).
Indien daar 'n vermoede bestaan dat 'n passasier 'n aansteeklike siekte, soos EARS, onder lede het en simptome gedurende die vlug toon, sal die bemanning die Lughawemaatskappy van SA waarsku wat weer op hul beurt die hawegesondheidsbeampte op sy/haar hoede sal stel. By aankoms sal 'n metrogeneesheer (nooddienste) die persoon se toestand bepaal en die nodige maatreëls sal geneem word (bv. kwarantyn). Water en voedselvoorrade vir vliegtuie word gemoniteer.
Vaartuie wat toegang tot enigeen van die drie seehawens wil verkry, moet 'n Maritieme Verklaring van Gesondheid voorlê. Vaartuie word nagegaan vir knaagdiere en 'n geldige Vrystellingsertifikaat vir Ontrotting word vereis. In ooreenstemming met internasionale gesondheidsregulasies, moet 'n besmette vaartuig berook word. Water en voedselvoorrade vir vaartuie word gemoniteer.
Inspeksies word na willekeur op ingevoerde voedingsmiddels by alle inklaringshawens uitgevoer vir moontlike gevaarlike en giftige stowwe. Wanneer goedere afgelaai word, word hulle gewoonlik, onderworpe aan verlengde gesondheidswaarborge, verwyder en word slegs vrygestel wanneer die hawe-owerhede tevrede is. Alle vragte moet voldoen aan die Wet op Voedingsmiddels, Skoonheidsmiddels en Ontsmettingsmiddels, Wet 54 van 1972.
Daar word gekontroleer of produkte by die Medisynebeheerraad van Suid-Afrika geregistreer is, en of hulle vervaldatum reeds verstryk het. Gevaarlike stowwe soos chemikalieë, plaagdoders en swamdoders word ook teruggehou.
Die hawegesondheidsowerheid sal gesondheidsertifikate vir uitvoere onder sekere omstandighede uitreik.
Om nadere besonderhede rakende hawegesondheid, skakel Mnr. M. Slabber by 021 421 1124, of stuur 'n faks na 021 418 5685. Die posadres is Posbus 6489, Roggebaai, 8012 en die straatadres is Kamer 906, 9de Verdieping, Doeanehuis, Strandgebied, Kaapstad, 8000.
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6459.6459.2010-03-24.af.txt</fn>
Fisies en/of geestelik gestremde volwassenes en kinders kan gehelp word om hulle optimale fisiese, sensoriese, intellektuele, psigiatriese en sosiale funksievlakke te bereik en te handhaaf.
Die diens is baie belangrik, maar is nie omvattend nie en slaag weens 'n tekort aan hulpbronne nie daarin om talle behoeftige mense te bereik nie. Die meeste openbare sektordienste is by hospitale en spesiale skole gesetel, onderwyl beperkte dienste op gemeenskapsvlak beskikbaar is. Die meeste dienste word in stedelike omgewings aangetref en slegs 19% of minder van die rehabilitasiepersoneel bied dienste in landelike gebiede buite die Kaapse Metropool aan.
Rehabilitasiedienste op primêre vlak is beperk tot sekere gemeenskapgesondheidsentrums.
Alle klinieke doen egter geroetineerde toetsings van babas en kleuters se ontwikkeling. Wanneer daar 'n vermoede bestaan dat die kind 'n geestes- of fisiese gebrek het, word hy/sy na 'n gespesialiseerde kliniek op sekondêre of tersiêre vlak verwys. Terselfdertyd sal die kind, waar moontlik, verwys word na 'n rehabilitasiekundige bv. fisioterapeut of arbeidsterapeut op primêregesondheidsvlak. Benewens aanvanklike toetsings en daaropvolgende verwysing, fokus rehabilitasie op hierdie vlak hoofsaaklik op die bestuur van akute toestande, tuisgebaseerde besoeke, die opleiding van familielede en versorgers, assessering vir ongeskiktheidstoelaes en beraadslaging met NRO's, ondersteuningsgroepe, skole en kleuterskole.
Rehabilitasiedienste op sekondêre vlak is vir mense met 'n tydelike/meer permanente ongeskiktheid en word in 'n beperkte mate by verskeie streek- en distrikhospitale aangebied. Die Spinale Eenheid (akute sorg) in die Wes-Kaap is van die Conradie Hospitaal in Pinelands, Kaapstad, verskuif en die diens word nou by die Groote Schuur Hospitaal aangebied.
Rehabilitasie van mense wat beroertes, amputasies of spinale beserings gehad het, is steeds beskikbaar by die Stedelike Streekrehabilitasiesentrum wat tans op die terreine van die Conradie Hospitaal asook die Karl Bremer Hospitaal bedryf word. Volgens skedule sal 'n verskuiwing vanaf hierdie hospitaalterreine na Lentegeur Hospitaal in November 2003 plaasvind.
Booth Hospitaal in Kaapstad maak voorsiening vir die rehabilitasie van bejaarde mense, onderwyl dienste vir kinders by die huishospitale Sarah Fox en Maitland Cottage, ook in Kaapstad, beskikbaar is.
Rehabilitasiedienste op tersiêre vlak word by Tygerberg, Groote Schuur en die Rooi Kruis Kinderhospitaal en die psigiatriese hospitale (Stikland, Lentegeur, Valkenberg en Alexandra Hospitaal), almal in Kaapstad, aangebied.
Arbeidsterapie-afdelings by Tygerberg, Groote Schuur, Stikland en Lentegeur Hospitale bied 'n mate van beroepsrehabilitasie aan. Dit behels in hoofsaak arbeidsevaluering wat 'n pasiënt se gereedheid toets om weer na 'n besering of siekte tot die ope arbeidsmark toe te tree. Indien hulle gereed is, sal hulle by die hospitaal se beroepsprogram ingesluit word wat hulle ten opsigte van basiese werkvaardighede sal voorberei. Indien hulle nie gereed is nie, sal die personeel aanbeveel dat hulle by 'n beskermde werkswinkel (beskutte arbeid) geplaas word en wat onder die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en die nasionale Departement van Arbeid ressorteer.
Daar is beperkte binne- en buitepasiëntdienste beskikbaar vir pasiënte met mediese, postchirurgiese, posttroumatiese, neurologiese, ortopediese, muskuloskeletale en ander toestande. Hierby ingesluit is brandwonde, kopbeserings, beroerte, trouma, handbeserings, amputasies, asemhalings-, hart- en ander afwykings, ens.
Gespesialiseerde en Akademiese Rehabilitasie: Daar is slegs een binnepasiëntrehabilitasie-eenheid in die hele Wes-Kaap, naamlik die Metropolitaanse Streekrehabilitasiesentrum wat by sowel Conradie Hospitaal (Pinelands) en Karl Bremer Hospitaal (Bellville) in Kaapstad gesetel is. Die dienste sluit in 'n tuisrehabilitasiediens vir fisies gestremde volwassenes. Daar is 'n buitepasiëntkliniek vir eenstopassessering van die kliënt se rehabilitasiebehoeftes, opvolgbesoeke en assessering vir ongeskiktheidstoelaes. 'n Span wat by die Karl Bremer terrein gestasioneer is, gee uitreikasseserings by klinieke in die gemeenskap en help kliënte om die mees geskikte hulptoestel (rolstoel of oop karretjie) ooreenkomstig hul behoeftes te bekom. Die span help ook rehabilitasiepersoneel in ander gebiede om indiensopleidingservaring op te doen.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID. 'n Verwysingsbrief van die kliniek word benodig wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal vra om u mees onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) te sien. Bring u hospitaalkaart indien u vantevore by die hospitaal geregistreer het.
Gratis op primêregesondheidsvlak. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6461.6461.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Daar is in die algemeen 'n tekort aan hulptoestelle regoor die Wes-Kaap. Dienste is in die reël afhanklik van donasies vir tweedehandse items en die aankoop van nuwe toerusting.
Om 'n rolstoel of 'n oop karretjie (stootwaentjie) - in die geval van kinders - te bekom, moet u na die naaste primêre gesondheidsorgsentrum gaan wat hierdie diens aanbied. U sal deur 'n arbeidsterapeut, fisioterapeut of suster vir ortopediese nasorg geassesseer word en 'n besluit rakende die mees gepaste hulptoestel, indien nodig, sal gemaak word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. Indien u 'n hulptoestel nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien.
n Rolstoel, waarop die pasiënt lewensgebruik het, kos omtrent R395. Die oop karretjie kos R250 en moet aan die staat terugbesorg word wanneer dit nie meer gebruik word nie. Die oop karretjie sal herverkoop word, maar teen 'n laer koste. Alle hulptoestelle kan in maandelikse paaiemente afbetaal word. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6461.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Daar is in die algemeen 'n tekort aan hulptoestelle regoor die Wes-Kaap. Dienste is in die reël afhanklik van donasies vir tweedehandse items en die aankoop van nuwe toerusting.
Om 'n rolstoel of 'n oop karretjie (stootwaentjie) - in die geval van kinders - te bekom, moet u na die naaste primêre gesondheidsorgsentrum gaan wat hierdie diens aanbied. U sal deur 'n arbeidsterapeut, fisioterapeut of suster vir ortopediese nasorg geassesseer word en 'n besluit rakende die mees gepaste hulptoestel, indien nodig, sal gemaak word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal vir die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. Indien u 'n hulptoestel nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien.
n Rolstoel, waarop die pasiënt lewensgebruik het, kos omtrent R395. Die oop karretjie kos R250 en moet aan die staat terugbesorg word wanneer dit nie meer gebruik word nie. Die oop karretjie sal herverkoop word, maar teen 'n laer koste. Alle hulptoestelle kan in maandelikse paaiemente afbetaal word. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos rolstoele en gehoortoestelle in. Die gratis diens behoort mense met permanente gestremdhede in te sluit wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word, asook ouer mense wat as verswak beskou word, en langtermynpasiënte in inrigtings vir geestesgesondheidsorg. Die maatstawwe vir assessering en die wyse waarop dit toegepas gaan word, word tans ondersoek.
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6463.6463.2010-03-24.af.txt</fn>
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Ortotiese toestelle word gebruik om die funksionele beweeglikheid van 'n gestremde persoon te optimeer, bv. skoeninsetsels en enkel-voet-ortose wat gebruik word om die enkel na 'n beroerte te stabiliseer. Hierteenoor vervang prostetiese toestelle 'n liggaamsdeel na die verlies van 'n ledemaat, óf by geboorte óf as gevolg van 'n ongeluk. Die sentrum is verantwoordelik vir die lewering van ortotiese en prostetiese dienste aan al vier die Wes-Kaapse streke, met die uitsondering van die Suid-Kaap/Karoo wat hierdie diens aan 'n private diensverskaffer uitgekontrakteer het.
U moet deur 'n ortopediese chirurg, ortopediese suster, fisioterapeut óf 'n arbeidsterapeut na die Pinelands sentrum verwys word. Personeel verbonde aan die sentrum bied een keer elke drie maande uitreikdienste by satellietklinieke in die onderskeie streke aan.
Ysterbeenstutte is beskikbaar vir mense met polio, neurologiese afwykings, beroerte of lae spiertonus.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. U moet na die Pinelands sentrum verwys word.
Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6463.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Ortotiese toestelle word gebruik om die funksionele beweeglikheid van 'n gestremde persoon te optimeer, bv. skoeninsetsels en enkel-voet-ortose wat gebruik word om die enkel na 'n beroerte te stabiliseer. Hierteenoor vervang prostetiese toestelle 'n liggaamsdeel na die verlies van 'n ledemaat, óf by geboorte óf as gevolg van 'n ongeluk. Die sentrum is verantwoordelik vir die lewering van ortotiese en prostetiese dienste aan al vier die Wes-Kaapse streke, met die uitsondering van die Suid-Kaap/Karoo wat hierdie diens aan 'n private diensverskaffer uitgekontrakteer het.
U moet deur 'n ortopediese chirurg, ortopediese suster, fisioterapeut óf 'n arbeidsterapeut na die Pinelands sentrum verwys word. Personeel verbonde aan die sentrum bied een keer elke drie maande uitreikdienste by satellietklinieke in die onderskeie streke aan.
Ysterbeenstutte is beskikbaar vir mense met polio, neurologiese afwykings, beroerte of lae spiertonus.
Mense wat 'n fisiese of geestesongeskiktheid het, moet eers seker maak of daar 'n diens op primêre gesondheidsorgvlak is. Waar nodig sal hulle verder verwys word. Diegene wat die kliniek of sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u ID, of in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart. U moet na die Pinelands sentrum verwys word.
Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6465.6465.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word. Volwassenes en kinders wat later probleme met hulle spraak en gehoor ontwikkel, sal hul primêregesondheidsorgkliniek moet besoek waar die omvang van hul gebrek bepaal sal word.
Kinders kan verwys word na 'n spraakterapeut en/of oudioloog by gespesialiseerde klinieke wat in 'n beperkte mate beskikbaar is in die Boland/Overberg streek en in die Weskus/Wynland streek. 'n Diens wat slegs vir binnepasiënte is, is beskikbaar in die Kaapse Metropool by die Booth Gedenkhospitaal en die Brooklyn Borshospitaal. Daar is geen dienste in die Suid-Kaap/Karoo nie.
Tygerberg, Groote Schuur en die Rooi Kruis Kinderhospitaal voorsien gehoorapparate.
Diegene wat die kliniek/sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Indien u 'n hulptoestel soos 'n gehoorapparaat nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien. Bring u ID en, in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart.
Dienste op primêregesondheidsvlak is gratis. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos gehoorapparate in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11516.6465.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word. Volwassenes en kinders wat later probleme met hulle spraak en gehoor ontwikkel, sal hul primêregesondheidsorgkliniek moet besoek waar die omvang van hul gebrek bepaal sal word.
Kinders kan verwys word na 'n spraakterapeut en/of oudioloog by gespesialiseerde klinieke wat in 'n beperkte mate beskikbaar is in die Boland/Overberg streek en in die Weskus/Wynland streek. 'n Diens wat slegs vir binnepasiënte is, is beskikbaar in die Kaapse Metropool by die Booth Gedenkhospitaal en die Brooklyn Borshospitaal. Daar is geen dienste in die Suid-Kaap/Karoo nie.
Tygerberg, Groote Schuur en die Rooi Kruis Kinderhospitaal voorsien gehoorapparate.
Diegene wat die kliniek/sekondêre of tersiêre hospitaal die eerste maal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Indien u 'n hulptoestel soos 'n gehoorapparaat nodig het, moet u vra om die suster vir ortopediese nasorg of fisioterapeut/arbeidsterapeut by die naaste kliniek of gemeenskapgesondheidsentrum/distrikhospitaal te sien. Bring u ID en, in die geval van 'n kind, die Pad na Gesondheid-kaart.
Dienste op primêregesondheidsvlak is gratis. Na aanleiding van Gesondheidsminister Manto Tshabalala-Msimang se aankondiging dat 'n gratis gesondheidsorgbeleid vir mense met gestremdhede op 1 Julie 2003 in werking tree, behoort hierdie dienste gratis te wees. Dit dek besoeke aan die buite-afdeling en toelatings tot hospitale, en sluit ongeskiktheidshulpmiddels soos gehoorapparate in. Die gratis diens omvat mense met permanente gestremdhede wie se vermoë om 'n normale lewe te lei, taamlik tot ernstig hierdeur gestrem word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6431.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word en berading deur 'n gesondheidswerker ontvang. Die gesondheidswerker sal vra of die verkragting by die polisie aangemeld is. Indien, en slegs indien, die slagoffer die verkragting wil aanmeld, sal 'n polisiebeampte gevra word om na die gesondheidsfasiliteit te kom om 'n verklaring af te neem. Die Nasionale Beleidsinstruksies oor Seksuele Misdrywe bepaal dat die slagoffer so gou moontlik medies ondersoek of versorg moet word.
Forensiese monsters word alleenlik met die slagoffer se instemming geneem, en word as mediese bewys bewaar in die geval waar 'n hofsaak gehou word.
Slagoffers van verkragting en aanranding sal behandeling vir seksueel oordraagbare infeksies ontvang.
Vroue kan ook noodkontrasepsie kry indien hulle binne 72 uur nadat hulle verkrag is, by die kliniek aanmeld.
Alle slagoffers sal ná die verkragting berading deur die gesondheidswerker ontvang oor die potensiële risiko's van MIV-oordrag. Indien die slagoffers binne 72 uur ná die verkragting aanmeld, sal die anti-vigsmiddel AZT (Zidovudine) aan hulle aangebied word. Slagoffers wat later as 72 uur ná die verkragting aanmeld, behoort berading te ontvang oor die moontlike risiko dat hulle die MIV kon gekry het en hulle sal 'n datum vir 'n opvolg-afspraak oor ses weke ontvang en ná-verkragtingsberading en MIV-toetsing vir drie maande daarna.
Slagoffers van verkragting sal die opsie gegee word om vir berading na 'n maatskaplike werker/opgeleide berader/privaat terapeut (bv. sielkundige)/Rape Crisis of ander NRO te gaan.
Meld by u naaste gesondheidsorgfasiliteit aan en sê aan hulle dat u verkrag en/of aangerand is.
By die 52 sentrums wat spesiaal verbind is tot dienste vir vroue en mans wat seksueel aangerand en/of verkrag is. Hierdie spesiale klinieke, waarvan die meeste 24 uur per dag oop is, word aangedui in die provinsiale Departement van Gesondheid se beleid en bestuursriglyne vir slagoffers van verkragting en seksuele aanranding.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6473.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Inligting rakende die onderskeie voorbehoedmetodes word verskaf om individue te help om 'n ingeligte keuse te maak in ooreenstemming met hulle persoonlike geskiedenis en fisiese ondersoek. Indien 'n seksueel oordraagbare infeksie (SOI) bespeur word, sal dit met medikasie by die kliniek behandel word of 'n brief van verwysing na 'n gespesialiseerde kliniek kan uitgereik word.
Wanneer 'n voorbehoedmetode gekies is, word die kliënt tydens opvolgbesoeke aan die kliniek vir moontlike newe-effekte gemoniteer.
Enige meisie of vrou kan besluit of sy 'n voorbehoedmiddel wil gebruik. Sy het nie die toestemming van haar metgesel of ouers nodig nie. Baie klinieke beskik vandag oor 'n toegewyde jeugdiens sodat jong mense inligting oor gesinsbeplanning in 'n gemaklike omgewing kan verkry.
Mondelikse voorbehoedmiddels vir vroue: Pille kom in pakkies van 28 en moet een keer per dag op dieselfde tyd geneem word. Daar is twee hooftipes pille: Gekombineerde Mondelikse Voorbehoedmiddels en voorbehoedmiddels wat slegs progestoroon bevat. Hulle is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word. Hierdie vorm van geboortebeperking voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie.
Intra-uteriene apparaat (IUA): 'n IUA is 'n klein apparaat wat deur 'n spesiaal opgeleide gesondheidswerker in die vrou se uterus (baarmoeder) geplaas word. 'n IUA kan swangerskap vir ten minste vyf jaar voorkom. Dit voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Indien 'n vrou of haar metgesel veelvoudige seksmaats het, moet die IUA nie die eerste keuse wees nie tensy kondome ook gebruik word om beskerming teen SOI/MIV-oordrag te verleen.
Daar word van vroue verwag om ses weke nadat die IUA ingesit is 'n opvolgondersoek by die kliniek te ondergaan. Dit is ook raadsaam om elke jaar vir 'n roetine-ondersoek te gaan. Die IUA is beskikbaar by sommige klinieke, maar kan ook by apteke gekoop word.
Noodvoorbehoedmiddels: Hierdie metode kan deur vroue gebruik word om swangerskap te voorkom omdat hulle onbeskermde seks gehad het, verkrag is, of vermoed dat die voorbehoedmiddel wat hulle tydens seksuele omgang gebruik het, nie behoorlik gewerk het nie. Noodvoorbehoedpille kan 72 uur (drie dae) na onbeskermde seks gebruik word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom, maar hoe gouer die pille geneem word, hoe meer doeltreffend is hul werking. Pille is gratis beskikbaar by klinieke en hospitale en kan ook sonder 'n voorskrif by apteke gekoop word.
n IUA kan ook vyf dae na onbeskermde seks ingesit word om 'n ongewenste swangerskap te voorkom. Indien dit te laat is om hierdie noodvoorbehoedmetodes te gebruik, en 'n ongewenste swangerskap word vermoed, is die beëindiging van swangerskap (BVS) as laaste uitweg beskikbaar. BVS is wettig in Suid-Afrika.
Kondome: Vroulike en manlike kondome is die enigste enkele metode wat dubbele beskerming teen sowel ongewenste swangerskappe as seksueel oordraagbare infeksies, insluitend MIV/vigs, bied. Manlike kondome is gratis beskikbaar by klinieke en sommige openbare plekke. Kondome word ook goedkoop by die meeste apteke en winkels verkoop. Vroulike kondome is gratis beskikbaar by 'n paar aangewese klinieke en is te koop by sommige apteke.
Sterilisasie: Dit is 'n permanente voorbehoedmetode vir beide vroue en mans. Enige persoon van 18 jaar of ouer wat in staat is om toestemming te verleen, mag op sy of haar versoek gesteriliseer word. Dié prosedure behoort deur berading voorafgegaan te word. Dit is 'n kort en eenvoudige operasie wat nie 'n mens se sekslewe beïnvloed nie, behalwe dat 'n mens gemoedsrus oor ongewenste swangerskappe het. 'n Bespreking vir sterilisasie kan by die plaaslike kliniek gemaak word. Berading word voorsien en 'n versoekvorm sal onderteken moet word. Die operasie is gratis by sommige gemeenskapgesondheidsentrums en hospitale op elke vlak (primêr, sekondêr en tersiêr) beskikbaar. Die dokter wat die operasie uitvoer, sal die pasiënt vra om 'n toestemmingsvorm te onderteken.
Die operasie vir vroue staan bekend as 'n buisafbinding. Die Fallopius-buise wat die eiers vanaf die eierstokke na die uterus (baarmoeder) dra, word gebind of geblokkeer. Daar word verhoed dat die eiers deur die sperm bevrug word en swangerskap word voorkom.
Die prosedure vir mans staan bekend as 'n vasektomie, wat gewoonlik uitgevoer word terwyl die man by sy bewussyn is deur óf plaaslike verdowing óf algemene narkose te gebruik. Een of twee baie klein openinkies word in die vel naby die testes gemaak. Die vas deferens (spermbuis) wat die sperm vanaf elke testis dra, word gesny of gebind. Die operasie is nie onmiddellik doeltreffend nie en dit is nodig om 'n ander voorbehoedmetode vir drie maande na die operasie te gebruik, of vir die volgende 15-20 maal wat die man seks het. 'n Bevestigende toets (spermtelling) is nodig om te verseker dat die sperm nie langer in die buise teenwoordig is nie.
Sterilisasie voorkom nie SOI's of MIV/vigs nie. Soos in die geval van alle voorbehoedmetodes, is daar 'n geringe risiko dat die prosedure kan misluk.
Geestesgestremde persone kan ooreenkomstig die Wet op Sterilisasie, 1998 (Wet No. 44 van 1998) gesteriliseer word. Die ouer, voog, kurator of eggenoot/eggenote van 'n persoon wat nie in staat is om weens 'n geestesgestremdheid in te stem nie, kan versoek dat die persoon gesteriliseer word. Aansoek moet gedoen word en na die toepaslike hospitaal gestuur word. 'n Afspraak sal gemaak word vir 'n paneel bestaande uit drie geestesgesondheidskundiges om die kliënt, wat deur die aansoeker vergesel moet word, se toestand te bepaal. Na gelang van omstandighede sal die paneel besluit of daar met die sterilisasie voortgegaan moet word of nie.
Vereniging vir Vrywillige Sterilisasie van SA: tel.
Hierdie diens behoort by die meeste klinieke beskikbaar te wees. Indien die metode waarin u belangstel, nie beskikbaar is nie, vra om na 'n gesondheidsfasiliteit verwys te word wat wel die metode aanbied. Indien u 'n gesondheidsfasiliteit vir die eerste maal besoek, sal u gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal oopgemaak word. Bring u verwysingsbrief (indien van toepassing), enige medikasie wat u gebruik, en u kliniek- of hospitaalkaart indien u vantevore by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis en so ook is verdere verwysings. Ambulansdienste is gratis vir kliënte wat sterilisasie ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6513.6513.2010-03-24.af.txt</fn>
Waar kan mens die diens kry?
Hoe kan mens die diens kry?
Enige vrou (ongeag haar ouderdom) kan 'n wettige aborsie vir 'n ongewenste swangerskap verkry ooreenkomstig die Wet op Keuse oor die Beëindiging van Swangerskap (Wet 92 van1996). Nie-voorskriftelike berading moet voor en na BVS voorsien word. Toestemming van 'n ouer of lewensmaat word nie vereis nie. Vroue word aangeraai om eerder veilige, wettige aborsies te ondergaan as "agterstraat-aborsies" wat hul gesondheid en hul lewens in gevaar kan stel. Lees ook Voorbehoeding (Gesinsbeplanning) vir noodvoorbehoeding.
Om 'n gratis aborsie te verkry, moet die versoek vir 'n BVS by 'n primêregesondheidsorgkliniek gemaak word, waar die swangerskap bevestig sal word, berading voorsien, 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief uitgereik sal word aan 'n fasiliteit waar die prosedure uitgevoer kan word. Nie alle gesondheidswerkers is gewillig om by hierdie diens betrokke te wees nie, maar hulle word wetlik verplig om die kliënt oor haar regte in te lig en haar na 'n gesondheidswerker of -fasiliteit te verwys waar sy die diens kan ontvang.
Die diens kan ook bekom word deur 'n algemene praktisyn (AP) maar konsultasiegelde sal vereis word. Marie Stopes-klinieke en private hospitale verskaf ook die diens teen vergoeding.
Enige meisie of vrou kan 'n BVS binne die eerste drie maande (12 weke) van swangerskap aanvra. Dit is belangrik om gou op te tree as 'n ongewenste swangerskap vermoed word.
As jy drie tot vyf maande (13-20 weke) swanger is, tree 'n ander stel reëls vir BVS in werking.
daar 'n risiko ten opsigte van die fisieke of geestelike gesondheid van die vrou of fetus bestaan die feit van die baba se bestaan ernstige maatskaplike of ekonomiese probleme vir die moeder inhou die vrou swanger is as gevolg van verkragting of bloedskande.
Die diens moet egter steeds aangevra word by 'n primêregesondheidsorgkliniek.
As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het. Jy moet 'n ingeligte toestemmingsvorm invul wat toestemming vir die uitvoer van die BVS verleen. Gesondheidswerkers wat om enige rede nie bereid is om hierdie diens te verskaf nie, moet jou na 'n kollega verwys wat gewillig is om dit te doen, of jou voorsien van 'n verwysingsbrief en 'n afspraak by 'n geskikte streeksfasiliteit.
BVS is gratis by primêregesondheidsorgfasiliteite en wanneer 'n kliënt daarheen verwys is. Ambulansdienste is gratis vir vroue wat 'n aborsie ondergaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6513.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Waar kan mens die diens kry?
Hoe kan mens die diens kry?
Enige vrou (ongeag haar ouderdom) kan 'n wettige aborsie vir 'n ongewenste swangerskap verkry ooreenkomstig die Wet op Keuse oor die Beëindiging van Swangerskap (Wet 92 van1996). Nie-voorskriftelike berading moet voor en na BVS voorsien word. Toestemming van 'n ouer of lewensmaat word nie vereis nie. Vroue word aangeraai om eerder veilige, wettige aborsies te ondergaan as "agterstraat-aborsies" wat hul gesondheid en hul lewens in gevaar kan stel. Lees ook Voorbehoeding (Gesinsbeplanning) vir noodvoorbehoeding.
Om 'n gratis aborsie te verkry, moet die versoek vir 'n BVS by 'n primêregesondheidsorgkliniek gemaak word, waar die swangerskap bevestig sal word, berading voorsien, 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief uitgereik sal word aan 'n fasiliteit waar die prosedure uitgevoer kan word. Nie alle gesondheidswerkers is gewillig om by hierdie diens betrokke te wees nie, maar hulle word wetlik verplig om die kliënt oor haar regte in te lig en haar na 'n gesondheidswerker of -fasiliteit te verwys waar sy die diens kan ontvang.
Die diens kan ook bekom word deur 'n algemene praktisyn (AP) maar konsultasiegelde sal vereis word. Marie Stopes-klinieke en private hospitale verskaf ook die diens teen vergoeding.
Enige meisie of vrou kan 'n BVS binne die eerste drie maande (12 weke) van swangerskap aanvra. Dit is belangrik om gou op te tree as 'n ongewenste swangerskap vermoed word.
As jy drie tot vyf maande (13-20 weke) swanger is, tree 'n ander stel reëls vir BVS in werking.
daar 'n risiko ten opsigte van die fisieke of geestelike gesondheid van die vrou of fetus bestaan die feit van die baba se bestaan ernstige maatskaplike of ekonomiese probleme vir die moeder inhou die vrou swanger is as gevolg van verkragting of bloedskande.
Die diens moet egter steeds aangevra word by 'n primêregesondheidsorgkliniek.
As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het. Jy moet 'n ingeligte toestemmingsvorm invul wat toestemming vir die uitvoer van die BVS verleen. Gesondheidswerkers wat om enige rede nie bereid is om hierdie diens te verskaf nie, moet jou na 'n kollega verwys wat gewillig is om dit te doen, of jou voorsien van 'n verwysingsbrief en 'n afspraak by 'n geskikte streeksfasiliteit.
BVS is gratis by primêregesondheidsorgfasiliteite en wanneer 'n kliënt daarheen verwys is. Ambulansdienste is gratis vir vroue wat 'n aborsie ondergaan.
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6515.6515.2010-03-24.af.txt</fn>
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Servikale kanker is een van die kankers wat die beste voorkom kan word. Alle vroue behoort ten minste elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af, 'n Pap-smeer te laat neem. Dit beteken, op die ouderdomme van 30, 40 en 50 jaar.
Die toetsingsprogram word toegespits op die opsporing en behandeling van die vroeë tekens van kanker van die serviks, wat bekend staan as die "baarmoedermond". Die toetsing behels die neem van 'n servikale smeer, wat 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek is, om vas te stel of die serviks gesond is. Enkele selle word versigtig van die serviks afgevee en na die laboratorium gestuur om getoets te word.
Die vroeë opsporing van abnormale selle beteken dat verdere ondersoeke gedoen en behandeling gegee kan word indien dit nodig is. Die ontwikkeling van kanker word sodoende voorkom.
Soms is die uitslae onduidelik en is dit nodig om 'n smeer te herhaal. Vroue wat getoets is, moet na die kliniek teruggaan om die laboratoriumuitslae te kry.
Onthou, die kliënt is geregtig daarop om vooraf te versoek dat die prosedure verduidelik word.
Servikale kanker kan voorkom word deur meer as een seksmaat te vermy, kondome te gebruik om die verspreiding van die menslike papilloomvirus (wat gekoppel is aan servikale kanker) te voorkom, die eerste seksuele omgang uit te stel tot 'n later ouderdom, en om nie sigarette te rook nie.
Gaan na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek. As die uitslag van 'n Pap-smeer abnormaal is, sal 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief vir verdere toetsing en behandeling by 'n hospitaal op sekondêre of tersiêre vlak gegee word. Die kliënt sal dan vir opvolgbesoeke na die kliniek terugverwys word. As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
n Vrou kan drie gratis Pap-smeertoetsings gedurende haar lewe kry, een elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6515.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Servikale kanker is een van die kankers wat die beste voorkom kan word. Alle vroue behoort ten minste elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af, 'n Pap-smeer te laat neem. Dit beteken, op die ouderdomme van 30, 40 en 50 jaar.
Die toetsingsprogram word toegespits op die opsporing en behandeling van die vroeë tekens van kanker van die serviks, wat bekend staan as die "baarmoedermond". Die toetsing behels die neem van 'n servikale smeer, wat 'n eenvoudige, vinnige vaginale ondersoek is, om vas te stel of die serviks gesond is. Enkele selle word versigtig van die serviks afgevee en na die laboratorium gestuur om getoets te word.
Die vroeë opsporing van abnormale selle beteken dat verdere ondersoeke gedoen en behandeling gegee kan word indien dit nodig is. Die ontwikkeling van kanker word sodoende voorkom.
Soms is die uitslae onduidelik en is dit nodig om 'n smeer te herhaal. Vroue wat getoets is, moet na die kliniek teruggaan om die laboratoriumuitslae te kry.
Onthou, die kliënt is geregtig daarop om vooraf te versoek dat die prosedure verduidelik word.
Servikale kanker kan voorkom word deur meer as een seksmaat te vermy, kondome te gebruik om die verspreiding van die menslike papilloomvirus (wat gekoppel is aan servikale kanker) te voorkom, die eerste seksuele omgang uit te stel tot 'n later ouderdom, en om nie sigarette te rook nie.
Gaan na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek. As die uitslag van 'n Pap-smeer abnormaal is, sal 'n afspraak gemaak en 'n verwysingsbrief vir verdere toetsing en behandeling by 'n hospitaal op sekondêre of tersiêre vlak gegee word. Die kliënt sal dan vir opvolgbesoeke na die kliniek terugverwys word. As jy vir die eerste keer 'n gesondheidsfasiliteit besoek, sal jy gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Bring jou ID saam, ook jou verwysingsbrief (indien relevant), enige medikasie wat jy gebruik en jou kliniek- of hospitaalkaart, as jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
n Vrou kan drie gratis Pap-smeertoetsings gedurende haar lewe kry, een elke 10 jaar, van die ouderdom van 30 jaar af.
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6519.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word vrugbaarheidsbehandeling verskaf of die paar word afgeraai om dit te beproef.
Daar is geen diens vir onvrugbaarheid op die vlak van primêre gesondheidsorg nie, maar die Tygerberg and Groote Schuur tersiêre hospitale bied omvattende ondersoeke en behandeling aan.'n Verwysing na 'n tersiêre hospitaal waar verskeie vrugbaarheidsbehandelinge aangebied word, is nodig. As jy vir die eerste keer die fasiliteit besoek, sal jy 'n vorm moet invul en 'n lêer sal vir jou oopgemaak word. Neem jou ID saam en jou hospitaalkaart as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
n Koste is daaraan verbonde. Die bedrag sal van die paar se inkomste en getal afhanklikes afhang, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Diegene wat aan die program deelneem, moet vir die behandeling wat enigiets van R150 tot R6 600 kan beloop, betaal. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.6524.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel oordraagbare infeksies (SOI's), insluitende MIV/vigs, te voorkom. Mans en vroue behoort hul lewensmaats te raadpleeg oor die keuse van voorbehoeding en hulle moet oor 'n gemeenskaplik aanvaarbare metode van voorbehoeding onderhandel, asook oor wie die primêre gebruiker moet wees. 'n Vasektomie is byvoorbeeld 'n baie geringe prosedure vir 'n man om te ondergaan.
In die lig van wye beriggewing oor jong mans wat sterf as gevolg van onveilige besnydenis, kan jong mans gratis mediese ondersoeke by primêregesondheidsorgklinieke ontvang om seker te maak dat hulle goeie gesondheid geniet voordat hulle na tradisionele inisiëringskole gaan. Veilige, higiëniese besnydenisse kan by primêregesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word. Die prosedure kan op pasgebore seuntjies by onderskeie gesondheidsorgfasiliteite uitgevoer word.
Jy behoort na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek te gaan. Besoekers wat vir die eerste keer na primêregesondheidsorgfasiliteite of hospitale gaan, moet 'n vorm invul en 'n lêer sal vir hulle oopgemaak word. Bring jou ID saam en kliniek- of hospitaalkaart indien jy voorheen by die fasiliteit geregistreer het.
Dienste by primêregesondheidsorgfasiliteite is gratis vir mense wat nie lid van 'n mediese fonds is nie. As jy na 'n hospitaal verwys word, kan daar kostes wees. Die bedrag sal afhang van jou inkomste en getal afhanklikes, volgens die hospitaal se tarieweskaal. Die hospitaal sal 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5) vereis.
<fn>GOV-ZA. Services.11517.93225.93225.2010-03-24.af.txt</fn>
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na seks. Nood-voorbehoeding bekerm NIE teen MIV en vigs nie.
As jy inligting nodig het oor hoe om swangerskap te verhoed na onbeskermde seks, kan jy in verbind tree met die Nood-voorbehoedingsblitslyn by 0800 2 46 4 32 of besoek www.not-2-late.co.za. Die blitslyn kan jou die name en nommers gee van gesondheidslui in jou gebied wat nood-voorbehoeding aan jou kan verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11517.93225.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na seks. Nood-voorbehoeding bekerm NIE teen MIV en vigs nie.
As jy inligting nodig het oor hoe om swangerskap te verhoed na onbeskermde seks, kan jy in verbind tree met die Nood-voorbehoedingsblitslyn by 0800 2 46 4 32 of besoek www.not-2-late.co.za. Die blitslyn kan jou die name en nommers gee van gesondheidslui in jou gebied wat nood-voorbehoeding aan jou kan verskaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11518.6529.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene SOS'e is gonorree, trigomoniase, Chlamydial-infeksie en sifilis. Genitale vratte word deur die menslike papilloomvirus veroorsaak en sommige subtipes hiervan is vir die meeste gevalle van servikale kanker verantwoordelik.
Die meeste SOS'e kan behandel en genees word. Verworwe immuniteitsgebreksindroom (vigs) en die seksueel oordraagbare virus - Menslike Immuniteitsgebrekvirus (MIV) - wat vigs veroorsaak, kan egter nie genees word nie. MIV kan deur seksuele kontak, deur bloed en deur 'n swanger vrou aan haar kind gedurende swangerskap, geboorte, of borsvoeding oorgedra word. Alhoewel MIV nie genees kan word nie, kan die nagevolge daarvan soms vir 'n tydperk gestuit word.
Dit is belangrik om te onthou dat ander SOS'e soos sifilis en vaginale sproei 'n persoon se kanse om MIV te kry of dit aan ander oor te dra, verhoog. Dit is 'n goeie rede vir mense met SOS'e om dadelik behandeling te kry en indien moontlik getoets te word vir MIV en berading te ontvang. Dit kan by alle primêregesondheidsorgklinieke en -sentrums gedoen word.
Die Direktoraat vir MIV/vigs het 'n SOS-loodsprogram met 'n paar algemene praktisyns (AP's) in die Provinsie begin. Die program maak berading, diagnose en behandeling van SOS'e in 'n alternatiewe omgewing as 'n primêregesondheidsorgfasiliteit beskikbaar. Die AP sal 'n kliniese ondersoek en behandeling vir SOS'e verskaf indien nodig. Die kliënt sal konsultasiegelde moet betaal, maar die medikasie sal gratis verskaf word. Vind by jou plaaslike primêregesondheidsorgfasiliteit uit waar jy een van hierdie AP's kan vind.
BELANGRIK: Jy kan gewoonlik nie merk dat 'n persoon 'n SOS het nie; mense met SOS'e, insluitend MIV-positief, lyk gewoonlik nie siek nie. Dit kan van drie tot tien jaar neem voordat 'n persoon met MIV simptome toon.
Alle primêregesondheidsorgklinieke of -sentrums kan vir SOS'e toets en dit behandel. Indien nodig, kan persone verwys word na hospitale (sekondêre of tersiêre vlak) vir verdere toetsing en behandeling. Persone wat vir die eerste keer die kliniek, sekondêre of tersiêre hospitaal besoek, sal gevra word om 'n vorm in te vul en 'n lêer sal vir die pasiënt oopgemaak word. Bring jou ID saam. 'n Verwysingsbrief van die kliniek sal vereis word wanneer 'n hospitaal besoek word. Hospitale sal jou vra vir 'n onlangse betaalstrokie/belastingaanslag (IRP5). Bring jou hospitaalkaart saam as jy voorheen by die hospitaal geregistreer het.
<fn>GOV-ZA. Services.11520.6531.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer.
TB is 'n bakteriese siekte en is 'n ernstige probleem in Suid-Afrika, veral in die Wes-Kaap. TB is hoogs aansteeklik maar geneesbaar. Een uit elke tien mense ontwikkel die siekte. As dit nie behandel word nie, kan die aansteeklike persoon 20 of meer ander mense binne 'n jaar aansteek.
TB versprei wanneer geïnfekteerde mense met pulmonêre TB (of longtering), klein druppeltjies wat TB bevat in die lug in hoes, en ander dit inadem. Mense wat TB in ander dele van die liggaam het, is nie aansteeklik nie. 'n Hardnekkige gehoes van twee of meer weke is die hoofteken van TB; dus hoe gouer die kliënt na die kliniek vir 'n ondersoek gaan, hoe makliker is dit om te genees. Ernstiger tekens is die opspuug van bloed, nagsweet, gewigsverlies, en kortasemigheid.
Die kliënt word by 'n primêregesondheidsorgkliniek ondersoek en gevra om 'n sputummonster te gee en 'n tweede een die volgende dag. Hierdie monsters word na 'n laboratorium gestuur en binne 48 uur is die uitslae beskikbaar. Al is slegs een van die twee positief, dui dit reeds op TB-infeksie.
As die uitslag positief is, sal die kliënt berading ontvang en ingelig word oor die voordele van die TB-beheerprogram. As beide sputummonsters positief is, vind behandeling dadelik plaas. 'n X-straal kan ook gedoen word maar die sputumtoetse bevestig reeds die diagnose. As die TB-infeksie ernstig is, sal die kliënt na 'n gespesialiseerde TB-kliniek verwys word.
TB kan alleen genees word as die volle behandelingskursus, wat van ses tot agt maande kan duur, voltooi word. Mense wat die behandeling staak, loop die gevaar om multi-geneesmiddelweerstand op te bou, wat dit moeiliker maak om die TB te genees. Hierdie gevalle word by gespesialiseerde TB-klinieke behandel, bv. Brooklyn- Borshospitaal. TB kan tot die dood lei as dit nie behandel word nie.
In die intensiewe fase word vier verskillende geneesmiddels in tabletvorm vir vyf dae 'n week vir twee tot drie maande lank geneem.
Die tweede fase is die voortsettingsfase, waar twee geneesmiddels vir vyf dae 'n week vir vier tot vyf maande lank geneem word. TB-kliënte wat vir die eerste keer behandel word, moet vir ses maande behandeling ontvang, terwyl kliënte wat voorheen TB gehad het, die TB-medisyne vir agt maande moet neem. As daar newe-effekte van die medikasie is, moet die kliënt na die kliniek terugkeer. Sputumtoetse word twee maande na die behandeling begin het, weer gedoen om die vordering te moniteer, en weer vyf of sewe maande later om te bevestig of die kliënt genees is.
Kinders met TB ontvang ander geneesmiddels en word slegs vir vier maande behandel. Om TB te probeer voorkom, behoort babas met die BCG-inentingstof geïmmuniseer te word wat gratis by alle primêregesondheidsorgklinieke beskikbaar is. TB-meningitis is 'n ernstige siekte by kinders en kan tot die dood lei. As daar so 'n vermoede is (simptome sluit 'n stywe nek in), moet die kind onmiddellik na die kliniek geneem word.
Die Departement van Gesondheid het die Wêreldgesondheidsorganisasie se DOTS-metode (direk waarneembare kortkursusbehandeling) aangeneem om te verseker dat pasiënte die behandeling volhou. DOTS word in die meeste klinieke in die Wes-Kaap toegepas. 'n Belangrike strategiese element is die bystand en aanmoediging wat aan TB-kliënte vir die hele behandelingsperiode van ses tot agt maande gegee word, waar kliënte direk waargeneem word terwyl hulle hul medikasie by die kliniek gebruik.
Op gemeenskapsvlak word DOTS onderneem deur nie-regeringsorganisasies (NRO's) wat vrywilligers gebruik as "behandelingsondersteuners". TB-NRO's werf en lei gemeenskapslede op om as behandelingsondersteuners vir TB-kliënte te funksioneer en hou toesig oor hulle. Ondersteuners verwys TB-kliënte na die kliniek waar nodig. Die Kaapse Technikon bied opleiding vir mense wat TB-ondersteuners wil wees. Skakel 460 3197 vir meer inligting.
Die MIV-epidemie het 'n geweldige vermeerdering in die getal TB-gevalle tot gevolg. TB, 'n opportunistiese infeksie, is verantwoordelik vir 'n derde van alle sterftes van MIV-geïnfekteerde persone. Mense met MIV is baie meer vatbaar vir TB-infeksie en is minder in staat om dit te beveg.
Die Departement van Gesondheid is besig om 'n geïntegreerde strategie teen TB en MIV/vigs te aanvaar. Tans word vrywillige berading en toetsing (VBT) aan TB-kliënte gebied, met die doel om vroeë sterftes en siekte te verminder. Cotrimoxazole profilakse (middels wat longontsteking behandel) word aan individue gegee wat beide infeksies het.
Santa Wes-Kaap: tel.
Jy moet na jou plaaslike primêregesondheidsorgkliniek gaan.
<fn>GOV-ZA. Services.11521.10727.10727.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal lewer gratis dienste aan huurders en eienaars oral in die Provinsie Wes-Kaap. Verhore en bemiddeling word so na as moontlik aan die punt van die klagte gehou.
Die Tribunaal, wat in 2001 gevorm is, bestaan uit vyf lede (met inbegrip van die voorsitter en ondervoorsitter), wat aangestel is deur die LUR. Die lede van die Tribunaal is kenners van eiendomsbestuur, behuisingsontwikkeling en verbruikersake wat met huurbehuising verband hou . Die Tribunaal word deur die Ondersteuningskomponent van die Direktoraat Behuisingsvestiging bygestaan.
Hoe dien 'n mens 'n klagte in?
Wie kan 'n klagte indien?
Wat is bemiddeling?
Wat is 'n verhoor?
Wat gebeur as die partye nie by die uitspraak van die Tribunaal hou nie?
Klagtes moet ingedien word op die klagtevorm wat by die Tribunaal verkry kan word.
n Lêer sal vir die saak geopen word en 'n verwysingsnommer sal toegeken word.
Die Tribunaal sal 'n voorlopige ondersoek doen om vas te stel of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom. Indien nodig, kan 'n inspekteur die betrokke eiendom ondersoek en 'n verslag opstel.
Die Tribunaal moet binne 30 dae na ontvangs van die klagte bepaal of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom.
As die klagte nie met so 'n geskil verband hou nie, sal die klaer skriftelik daarvan in kennis gestel word. As die klagte wel met so 'n geskil verband hou, sal die Tribunaal probeer om die saak deur middel van informele of formele bemiddeling op te los. As die partye nie 'n ooreenkoms kan bereik nie, sal die saak verwys word vir 'n uitspraak tydens 'n formele verhoor.
Enige huurder of eienaar of groepe huurders of eienaars of belangegroep in die Provinsie Wes-Kaap kan klagtes by die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal indien.
Bemiddeling is 'n proses wat mense aanmoedig om geskille op te los deur op 'n informele, veilige en vertroulike manier met mekaar te praat. Opgeleide, ervare en onpartydige bemiddelaars help die partye om 'n ooreenkoms te bereik. Die partye besluit wat in die ooreenkoms moet staan, nie die bemiddelaars nie. 'n Ooreenkoms kan 'n bevel van die Tribunaal gemaak word.
n Verhoor is 'n proses waardeur albei partye hul saak kan stel, met ondersteunende bewyse, sodat die Tribunaal 'n uitspraak kan lewer wat finaal en bindend is vir albei partye. Die uitspraak van die Tribunaal kan slegs deur die Hooggeregshof hersien word.
n Uitspraak deur die Tribunaal word as 'n bevel van 'n Landdroshof beskou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11521.10727.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Huurbehuisingstribunaal lewer gratis dienste aan huurders en eienaars oral in die Provinsie Wes-Kaap. Verhore en bemiddeling word so na as moontlik aan die punt van die klagte gehou.
Die Tribunaal, wat in 2001 gevorm is, bestaan uit vyf lede (met inbegrip van die voorsitter en ondervoorsitter), wat aangestel is deur die LUR. Die lede van die Tribunaal is kenners van eiendomsbestuur, behuisingsontwikkeling en verbruikersake wat met huurbehuising verband hou . Die Tribunaal word deur die Ondersteuningskomponent van die Direktoraat Behuisingsvestiging bygestaan.
Hoe dien 'n mens 'n klagte in?
Wie kan 'n klagte indien?
Wat is bemiddeling?
Wat is 'n verhoor?
Wat gebeur as die partye nie by die uitspraak van die Tribunaal hou nie?
Klagtes moet ingedien word op die klagtevorm wat by die Tribunaal verkry kan word.
n Lêer sal vir die saak geopen word en 'n verwysingsnommer sal toegeken word.
Die Tribunaal sal 'n voorlopige ondersoek doen om vas te stel of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom. Indien nodig, kan 'n inspekteur die betrokke eiendom ondersoek en 'n verslag opstel.
Die Tribunaal moet binne 30 dae na ontvangs van die klagte bepaal of die klagte verband hou met 'n geskil ten opsigte van 'n saak wat op 'n onbillike praktyk kan neerkom.
As die klagte nie met so 'n geskil verband hou nie, sal die klaer skriftelik daarvan in kennis gestel word. As die klagte wel met so 'n geskil verband hou, sal die Tribunaal probeer om die saak deur middel van informele of formele bemiddeling op te los. As die partye nie 'n ooreenkoms kan bereik nie, sal die saak verwys word vir 'n uitspraak tydens 'n formele verhoor.
Enige huurder of eienaar of groepe huurders of eienaars of belangegroep in die Provinsie Wes-Kaap kan klagtes by die Wes-Kaapse Huurbehuisingstribunaal indien.
Bemiddeling is 'n proses wat mense aanmoedig om geskille op te los deur op 'n informele, veilige en vertroulike manier met mekaar te praat. Opgeleide, ervare en onpartydige bemiddelaars help die partye om 'n ooreenkoms te bereik. Die partye besluit wat in die ooreenkoms moet staan, nie die bemiddelaars nie. 'n Ooreenkoms kan 'n bevel van die Tribunaal gemaak word.
n Verhoor is 'n proses waardeur albei partye hul saak kan stel, met ondersteunende bewyse, sodat die Tribunaal 'n uitspraak kan lewer wat finaal en bindend is vir albei partye. Die uitspraak van die Tribunaal kan slegs deur die Hooggeregshof hersien word.
n Uitspraak deur die Tribunaal word as 'n bevel van 'n Landdroshof beskou.
<fn>GOV-ZA. Services.11523.73721.73721.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer jy 'n eiendom koop, moet jy die transportakte op jou naam oorgedra kry. Dié akte is die bewys dat jy die eienaar van die eiendom is. Jy sal die dienste van 'n aktebesorger nodig hê om jou te help om die Transportakte op jou naam te kry.
Jy sal eers die eienaar van die eiendom word nadat die Registrateur van Akte die oordrag onderteken het.
n Afskrif van die transportakte word in die Aktekantoor gehou. Enigeen kan by die Aktekantoor nagaan wie die eienaar van 'n eiendom is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11524.10635.X.2010-03-24.af.txt</fn>
ISebe loLwakhiwo Lwezindlu linomnxeba onxibelelanisa ngqo osebenza iiyure ezingama-24 ngosuku ekunokuthi kuqhagamshelwane ngawo xa kufunwa ulwazi olunxulumene neSebe eli kunye neeprojekti kwaneenkonzo zalo.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11524.10647.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kredietgekoppelde subsidies n Nie-kredietgekoppelde subsidie beteken dat jy jou eiendom met behulp van die subsidie, en moontlik jou spaargeld, koop. Jy sal nie 'n lening hê om terug te betaal nie.
n Kredietgekoppelde subsidie beteken dat jy die subsidie én 'n lening kry vanaf 'n finansiële instansie. Jy sal die lening moet terugbetaal.
Waarvoor kan jy 'n behuisingsubsidie gebruik?
Wie kan aansoek doen om 'n subsidie?
Hoe doen 'n mens aansoek?
Hoeveel is die subsidie werd?
Jy kan die behuisingsubsidie gebruik om 'n huis te koop. Dit sluit die erf en die huis self in.
vir die eerste keer eiendom besit.
Let wel: Daar is uitsonderings indien jy aansoek doen om 'n konsolidasiesubsidie of hervestigingshulp, of as een van die lede van die huishouding gestrem is.
Jou aansoek sal slegs suksesvol wees indien jy 'n geregistreerde reg kan verkry om 'n eiendom te bewoon.
Jy moet 'n aansoekvorm invul om aansoek te doen om 'n behuisingsubsidie. Hierdie vorms is beskikbaar by die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad. As 'n nie-kredietgekoppelde subsidie aan jou toegestaan word, kan jy die subsidie gebruik om 'n eiendom te koop. Die subsidie kan deur jou spaargeld aangevul word.
n Gesertifiseerde afskrif van die verkoopsooreenkoms en/of boukontrak, sowel as goedgekeurde bouplanne.
Aanstelling van 'n transportbesorger: Die ontwikkelaar of verkoper moet 'n prokureur of transportbesorger benoem. Die transportbesorger sal die oordrag van die eiendom registreer en sal die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad help om die betaling van die subsidiebedrag aan die ontwikkelaar of verkoper te administreer.
n Sertifikaat van die transportbesorger. Hierdie sertifikaat bevestig dat die transportbesorger bereid is om die eiendom te registreer en die betaling van die subsidie te administreer. Indien daar ooreengekom is oor transportkoste, moet dit ook genoem word.
Hierdie koste word uit die subsidie betaal. Die transportbesorger, die verkoper/ontwikkelaar en die koper kan onderling oor die bedrag ooreenkom, of dit kan onderhandel word tussen die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad en die transportbesorger.
As daar nie oor 'n bedrag ooreengekom kan word nie, kan die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad vereis dat 'n ander transportbesorger aangestel moet word.
Jy sal 'n aansoekvorm moet invul om aansoek te doen om 'n kredietgekoppelde subsidie. Hierdie vorms is by geakkrediteerde gelduitleners beskikbaar.
Jy doen aansoek om 'n subsidie wanneer jy om die banklening aansoek doen. Die subsidie sowel as die lening sal gebruik word om die eiendom te koop.
Kredietgekoppelde subsidies word deur banke en finansiële instellings administreer. Hierdie goedgekeurde liggame tree as agente vir die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad op.
Jy kan 'n lys van gelduitleners by die naaste kantoor van die Wes-Kaapse Behuisingsontwikkelingsraad kry.
Jy moet jou aansoek by 'n gelduitlener indien.
Jy moes reeds 'n koopooreenkoms ten opsigte van die eiendom aangegaan het. Tydens die eerste onderhoud met die gelduitlener, sal jy 'n gesertifiseerde afskrif van daardie ooreenkoms aan die gelduitlener moet gee. Die ooreenkoms moet bepaal dat die ooreenkoms sal verval as jy nie 'n subsidie of 'n lening kan kry nie.
Tydens die eerste onderhoud sal die gelduitlener jou vra om 'n vorm vir leningsfinansiering in te vul. Hulle sal ook vir jou sê of daar 'n kans is dat jy 'n lening sal kry.
Indien daar 'n kans is dat jy 'n lening kan kry, sal die gelduitlener vir jou sê wat die deposito is wat jy sal moet betaal.
Die gelduitlener sal ook vir jou sê watter ekstra gelde betaal sal moet word om die eiendom te koop (met inbegrip van transportkoste en verbandregistrasiekoste). Die gelduitlener sal moontlik nie gewillig wees om 'n lening toe te staan om hierdie onkostes te betaal nie.
As jy die deposito en die fooie kan betaal, en indien jy 'n bevredigende spaarrekord het, sal die gelduitlener vir jou sê wat jy moet doen om die lening vas te knoop.
As jy nie die deposito kan bekostig nie, of indien jou spaar- of kredietrekord onbevredigend is, sal jy nie 'n lening kan kry nie. Jy kan dan nog om 'n nie-kredietgekoppelde subsidie aansoek doen.
Volledig inligting oor die vereistes en voorskrifte ten opsigte van individuele behuisingsubsidies is beskikbaar in die Behuisingskode.
<fn>GOV-ZA. Services.11524.10651.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Bevoordeeldes in hierdie kategorie wie se maandelikse inkomste nie R3 500 oorskry nie, kwalifiseer ook vir 'n subsidie gelykstaande aan die produkprys van R36 528. Van hulle sal nie verwag word om 'n bydrae te maak nie.
Manlike bevoordeeldes wat die ouderdom van 65 jaar bereik het en vroulike bevoordeeldes wat die ouderdom van 60 bereik het, met inbegrip van bevoordeeldes wat 'n maatskaplikewelsynstoelae van die Staat ontvang ten opsigte van hul ouderdom, en wie se huishoudings nie 'n inkomste van meer as R3 500 per maand verdien nie, sal uitgesluit word van die vereiste om by te dra.
Bevoordeeldes wat gestrem is en wie se huishoudings nie meer verdien as R3 500 per maand nie, en wat as gevolg van die spesifieke gestremdheid nie in staat sal wees om hul eie huise te bou nie, word uitgesluit van die vereiste om 'n bydrae te maak. 'n Mediese praktisyn moet sertifiseer dat sodanige persoon permanent ongeskik sal wees om deel te neem aan die bou van sy of haar eie huis.
Bevoordeeldes met gesondheidsprobleme wat nie in staat is om hul eie huise te bou nie, hetsy permanent of tydelik, en wie se huishoudings nie meer verdien as R3 500 per maand nie, word uitgesluit van die vereiste om 'n bydrae te maak. 'n Mediese praktisyn moet sertifiseer dat sodanige persoon vir die duur van die projek of permanent ongeskik sal wees om sy of haar eie huis te bou.
Die Nasionale Behuisingkode deel gestremdhede vir die doel soos volg in.
Spesiale bepalings en uitsluitings geld in elke kategorie.
Dié variasies is van toepassing op al die Behuisingsubsidie-kategorië (projek-verbonde, indiwiduele, konsoliderings-, institusionele, hervestigingsbystand en plattelandse subsidies). Die variasiebedrae bly dieselfde, ongeag die subsidiebedrag waarvoor die aansoeker in aanmerking kom.
Om vir die variasies te kwalifiseer, moet jy 'n mediese sertifikaat saam met jou Behuisingsubsidie-aansoek indien.
Volledige inligting oor die vereistes en proses wat met Indiwiduele Behuisingsubsidies verband hou, is in die Behuisingkode beskikbaar.
<fn>GOV-ZA. Services.11524.10654.10654.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Konsolidasiesubsidie is ontwerp vir begunstigdes wat reeds 'n erf besit wat voorheen gesubsidieer en van dienste voorsien is.
Ten einde om 'n konsolidasiesubsidie aansoek te doen, moet jy dieselfde proses as vir die projekgekoppelde subsidie volg.
Konsolidasiegekoppelde subsidies sal beskikbaar gestel word aan ontwikkelaars wat goedgekeurde projekte ontwikkel. Hierdie ontwikkelaars is gewoonlik munisipaliteite.
Behuisingsprojekte behoort te berus op inklusiewe ooreenkomste (maatskaplike verdrae) tussen belanghebbendes wat by die projek betrokke is of wat direk daardeur geraak word. Dit is veral belangrik dat die gemeenskappe wat begunstig word en die ontwikkelaar ooreenkom oor die produk en die manier waarop die ooreenkoms toegepas moet word.
Besonderhede oor die kwalifikasievereistes en die aansoekproses is vervat in die nasionale Departement van Behuising se Riglyne vir Behuisingsubsidies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11524.5277.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die nasionale Departemente van Grondsake en Behuising verskaf toelaes en subsidies vir die aankoop en ontwikkeling van grond en huise. 'n Enkele huishouding kan net subsidies van tot R16 000 kry. Dit is nie 'n lening nie en hoef nie terugbetaal te word nie.
As jy op 'n stuk grond woon en dit wil koop of toestemming wil kry om permanent daar te bly, kan jy om dié toelaes aansoek doen. Dit kan ook gebruik word om huise te bou en waterpype, sanitasie, paaie en heinings aan te lê.
n Suid-Afrikaanse burger wees ouer as 18 wees afhanklikes hê of saam met nog 'n volwassene woon in 'n huishouding woon waarvan die inkomste minder as R1 500 per maand is.
As huishoudings saam aansoek wil doen, kan hulle. Die gemiddelde inkomste vir elke huishouding moet minder as R1 500 per maand wees.
mense wat grond deur die grondrestitusieprogram kry mense wat tydens Apartheid grond verloor het maar nie deur die Wet op Grondrestitusie gedek word nie.
Dié toelae kan gebruik word om beplanners en ander professionele mense te huur om 'n vestiging te beplan. Dit kan dienste dek soos regsgelde, grondgebruikbeplanning en infrastruktuurbeplanning.
Die toelae word uitgewerk as 'n gedeelte van die R16 000 waarop elke huishouding op 'n nedersetting geregtig is. Die bedrag wat aan die professionele mense betaal word, word van elke huishouding se R16 000 afgetrek.
n gemeenskapverteenwoordiger kies wat namens die groep aansoek doen met jou naaste kantoor van die Departement van Grondsake in verbinding tree en 'n registrasie van behoefte-vorm invul.
Dié toelae help plaaslike owerhede om gemeenskaplike grond aan te koop wat die gemeenskap kan gebruik om hulle diere op te laat wei en gemeenskaplik oeste te plant. Lede van die gemeenskap kan hulle na die plaaslike regering wend en vra dat 'n "meent" geskep word. Hulle kan ook met die Departement van Grondsake in die provinsie in verbinding tree.
moet bydra tot die koste van die grond hulle finansiële rekords aan die Departement van Grondsake moet toon n onderneming moet gee dat die grond beskikbaar gestel sal word vir die armste inwoners om te huur n lys van gemeenskapslede moet verskaf wat die grond gaan gebruik n plan van die gemeenskap moet voorlê waarin uiteengesit word hoe die grond gebruik sal word.
<fn>GOV-ZA. Services.11525.17385.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy moet jou kind se geboorte binne 30 dae laat registreer.
When you register the child, you will receive an abridged birth certificate free of charge.
If you are married, the child will be registered under the father's name. However, if you are unmarried, the child can be registered under either parent's name.
Let wel: Jy hoef nie 'n geboorte te laat registreer as die baba nie lewend gebore is nie.
Om jou kind te laat registreer, moet jy die BI-24-vorm invul en dit by die naaste kantoor van Binnelandse Sake inhandig. Die vorm bevat 'n beskrywing van die kind (geslag, ensovoorts), sowel as die kind se naam en van. Die ouers moet hulle ID's en die kind se hospitaalsertifikaat of kliniekkaart saambring.
As jy jou kind nie binne die eerste 30 dae laat registreer het nie, maar hy of sy nog jonger as 'n jaar is, moet jy die BI-24-vorm invul en verduidelik hoekom die kind se geboorte nie binne die 30 dae-tydperk geregistreer is nie.
As die kind meer as 'n jaar oud is, maar nog jonger as 15, moet jy die BI-24/1-vorm invul en dit saam met geskrewe redes indien waarom die geboorte nie in die 30-dae tydperk aangegee is nie.
Beëdigde verklarings deur die ouers, of as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouer as die kind is, waarin die kind se identiteit en status bevestig word.
'n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar die kind gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van die kind se persoonlike besonderhede uit die skoolregister van die eerste skool wat die kind bygewoon het. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel op hê.
Die kind se doopsertifikaat.
In die geval van 'n weggooikind, 'n maatskaplike werker se verslag.
Die kind se kliniekkaart.
Die kind se skoolrapporte.
As jy ouer as 15 is en nie geregistreer is nie, moet jou geboorteregistrasie-aansoek saam met jou aansoek om 'n identiteitsdokument ingedien word. Jy moet 'n BI-24/15-vorm indien, sowel as 'n BI-9-vorm (wat die aansoek om 'n identiteitsdokument is).
Beëdigde verklarings deur die ouers of, as die ouers oorlede is, deur 'n naasbestaande wat minstens 10 jaar ouers as die kind is, wat die kind se identiteit en status bevestig.
'n Sertifikaat van die hospitaal of kraaminrigting waar jy gebore is, wat deur die persoon in bevel onderteken is en die instelling se amptelike stempel bevat.
Bevestiging van jou persoonlike besonderhede uit die skoolregister van jou eerste skool. Die bevestiging moet op die skool se amptelike briefhoof wees, moet deur die skoolhoof onderteken wees en moet die skool se amptelike stempel bevat.
As jy 'n weggooikind is, 'n maatskaplike werker se verslag.
As jou kind buite Suid-Afrika gebore is maar een van die ouers 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy die kind se geboorte by die Suid-Afrikaanse Ambassade of Sending laat registreer.
in die geval van kinders wat 15 jaar en ouer is, 'n BI-9-aansoek om 'n identiteitsdokument.
Besoek vir meer inligting die Departement van Binnelandse Sake se webblad of tree in verbinding met jou naaste binnelandse sakekantoor.
Die registrasie van 'n kind se geboorte is gratis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11525.17389.17389.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
As jy jou geboortesertifikaat verloor het of nog 'n eksemplaar daarvan nodig het, kan jy by die naaste Binnelandse Sake-kantoor daarom aansoek doen. Iemand wat buite die land is, kan by 'n Suid-Afrikaanse missie of konsulaat aansoek doen.
Jy kan aansoek doen om 'n verkorte sertifikaat of 'n volledige sertifikaat.
Vul asseblief vorm BI-154 in swart ink in en dien dit in.
n Verkorte geboortesertifikaat kan dieselfde dag beskikbaar gestel word en sal R10 kos.
Dit neem ongeveer ses na agt weke om 'n aansoek om 'n volledige geboortesertifikaat te verwerk. Die koste is R45.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11525.17389.A.2010-03-24.af.txt</fn>
'n Geboortesertifikaat word uitgereik wanneer 'n kind by die staat geregistreer is. Dit bevat die besonderhede van die kind en word vereis as bewys van identiteit.
As jy jou geboortesertifikaat verloor het of nog 'n eksemplaar daarvan nodig het, kan jy by die naaste Binnelandse Sake-kantoor daarom aansoek doen. Iemand wat buite die land is, kan by 'n Suid-Afrikaanse missie of konsulaat aansoek doen.
Jy kan aansoek doen om 'n verkorte sertifikaat of 'n volledige sertifikaat.
Vul asseblief vorm BI-154 in swart ink in en dien dit in.
n Verkorte geboortesertifikaat kan dieselfde dag beskikbaar gestel word en sal R10 kos.
Dit neem ongeveer ses na agt weke om 'n aansoek om 'n volledige geboortesertifikaat te verwerk. Die koste is R45.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11530.17660.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Ukuba ufuna iinkcukacha ezisuka kwiSebe Lemicimbi yeKhaya, ungaqhagamshelana noCingo lweSebe olungu: 0800 60 11 90.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11530.17663.17663.2010-03-24.af.txt</fn>
n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
U kan 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument kry indien u 'n Suid-Afrikaanse burger is of permanente verblyfreg het en indien u 16 jaar en ouer is.
Indien u identiteitsdokument verlore, gesteel of beskadig is, kan u aansoek doen dat dit vervang word.
u van verander het (byvoorbeeld wanneer u trou of skei), of u tydelik in die buiteland woon en voorheen 'n Suid-Afrikaanse identiteitsdokument gehad het.
n Immigrant wat 'n geldige permanente verblyfpermit het, kan ook 'n identiteitsdokument kry.
n Tydelike identiteitsdokument dien as bewys van u identiteit terwyl u wag dat u aansoek om 'n identiteitsdokument verwerk word. 'n Tydelike identiteitsdokument is slegs vir 'n kort tydperk geldig.
Vir nadere besonderhede oor hoe om aansoek te doen om 'n identiteitsdokument, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11530.17666.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Me. Z. Talip
Mnr. F. van Zyl
Mnr. G. Christians
Immigration Act, 13 of 2002 (Wet) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11530.17690.A.2010-03-24.af.txt</fn>
na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Mense wat nie burgers is nie, moet toestemming kry om Suid-Afrika binne te kom. Indien hulle wil aanbly, moet hulle ook 'n permit kry om hier te woon.
Burgerskap kan verkry of verloor word. En mense wat eers burgers was, kan hulle burgerskap hervat.
met dubbele burgerskap.
Vir nadere besonderhede oor hierdie dienste, besoek die Departement van Binnelandse Sake se webwerf.
Immigration Act, 13 of 2002 (Wet) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11531.17710.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat u na die land reis.
besoekerspermit - vir mense wat Suid-Afrika besoek diplomatieke permit - vir diplomate studiepermit - vir mense wat in Suid-Afrika wil studeer verdragpermit - tydelike verblyfpermitte vir mense wat in Suid-Afrika moet wees ooreenkomstig 'n internasionale verdrag sakepermit - vir mense wat in 'n besigheid in Suid-Afrika wil belê of inkoop bemanningspermit - vir die bemanning van skepe permit vir mediese behandeling - 'n driemaande- permit vir mense wat mediese behandeling in Suid-Afrika ondergaan familiepermit - vir mense met familie in Suid-Afrika permit vir afgetrede persone -vir mense met 'n vaste aftree-inkomste van hulle land van oorsprong uitruilpermit - vir mense wat deelneem aan kulturele, ekonomiese of maatskaplike uitruilprogramme.
U word nie toegelaat om op 'n werkpermit te studeer nie, en omgekeerd.
U kan nie die land binnekom voordat die geldige permit aan u paspoort geheg is nie, tensy u alreeds 'n permit het en u dit na 'n ander een verander.
Permitaansoeke word deur die Immigrasiewet van 2002 gereël.
Die Departement keur aansoeke om werkpermitte goed op grond daarvan of 'n Suid-Afrikaner beskikbaar is om die pos waarvoor aansoek gedoen word, te vul of nie. Indien wel, is dit onwaarskynlik dat die werkpermitaansoek suksesvol sal wees.
Die Departement keur werkpermitaansoeke vir sleutelpersoneel (vir byvoorbeeld 'n Hoof Uitvoerende Beampte) van buitelandse maatskappye wat in Suid-Afrika belê, geredelik goed.
Die Immigrasiewet het 'n kwotastelsel vir werkpermitte ingestel.
U moet 'n aansoek indien op vorm BI-159 via die Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordiger in die land waar u gewoonlik woonagtig is of die land waarvan u 'n paspoort hou.
U kan ook aansoek doen deur middel van 'n Suid-Afrikaanse prokureur of agent wat volmag namens u het.
n definitiewe werksaanbod en n brief van die voornemende werkgewer wat die volgende meld: die datum waarop die pos beskikbaar geword het, hoe dit geadverteer is en waarom dit nodig is om 'n nie-Suid-Afrikaner aan te stel.
Die bedrag betaalbaar vir elke werkspermitaansoek is ongeveer US$186 (Amerikaanse dollar) en die proses duur gewoonlik agt tot twaalf weke. Aansoeke vir sleutelpersoneel duur egter ongeveer twee weke.
Sodra u aansoek verwerk is, word die uitslag aan die SA verteenwoordigers in die land waar u aansoek gedoen het, gefaks.
U moet eers aansoek doen om toelating by die hoëronderwysinstelling wat u wil bywoon. Wanneer u 'n brief van voorlopige aanvaarding ontvang, kan u om 'n studiepermit aansoek doen.
U moet na die SA Missie gaan om aansoek te doen om die permit. U moet aansoekvorm B1-159 invul.
Die voorgeskrewe bedrag.
n Voorlopige brief van aanvaarding van die hoëronderwysinstelling.
Bewys dat u u onderrig- en akkomommodasiegeld kan betaal en uself kan onderhou.
n Kontantdeposito of bankgewaarborgde tjek gelykstaande aan die koste van 'n retoervlug.
n Geskrewe onderneming dat u sal terugkeer na u land van verblyf of oorsprong wanneer u studies afgehandel is.
n Doktersverslag of -brief van u dokter wat meld dat u goeie algemene gesondheid geniet.
Indien u aansoek suksesvol is, sal u 'n meervoudigeterugkeervisum ontvang.
Dit kan tot agt weke neem om 'n aansoek te verwerk. U kan Suid-Afrika nie binnekom voordat hierdie permit ontvang is nie.
<fn>GOV-ZA. Services.11532.17757.17757.2010-03-24.af.txt</fn>
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
n Huwelik wat sonder die vereiste toestemming gesluit is, kan ongeldig verklaar word. Dit beteken dat die Hooggeregshof dit nietig kan verklaar.
Die ouers of voog kan by die Hooggeregshof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
binne ses weke nadat daar van die huwelik te wete gekom is.
Die minderjarige mag te eniger tyd voordat hy/sy 21 word, of binne drie maande nadat hy/sy 21 geword het, by die hof aansoek doen om die huwelik nietig te verklaar.
Waar albei ouers lewe en nie een van die ouers die minderjarige se alleenvoog is nie, moet beide ouers skriftelik op vorm BI-32 tot die huwelik instem.
Indien die minderjarige 'n kind is wat buite die huwelik gebore is, word slegs die moeder se toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien een ouer as die minderjarige se alleenvoog aangewys is, word slegs daardie ouer se skriftelike toestemming op vorm BI-32 verlang.
Indien die minderjarige in die sorg van 'n wettige voog is, is slegs die voog se skriftelike toestemming (BI-32) nodig.
Indien 'n ouer wie se toestemming wettig vereis word, nie opgespoor kan word om vergunning te verleen nie, of die ouer handelingsonbevoeg is om vergunning te verleen, kan'n kommissaris van kinderwelsyn toestemming tot die huwelik verleen.
Sou 'n minderjarige se ouers, en/of 'n kommissaris van kinderwelsyn weier om toestemming te verleen, kan die minderjarige by 'n regter van die Hooggeregshof aansoek doen om vergunning. Die regter sal nie toestemming verleen tensy daar voldoende bewyse is dat die huwelik in die belang van die kind is nie en dat vergunning onredelik geweier is.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 moet, op dieselfde wyse as in die geval van minderjariges, die skriftelike toestemming van hulle ouers verkry om in die huwelik te tree. Hulle moet ook die toestemming van die Minister van Binnelandse Sake verkry.
U kan ook by die Minister aansoek doen om 'n huwelik wat reeds sonder die verlangde toestemming voltrek is, te kondoneer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11532.17759.17759.2010-03-02.af.txt</fn>
Wanneer u in die huwelik tree, sal 'n huweliksertifikaat gratis aan u uitgereik word.
die gelde betaal.
n Verkorte sertifikaat sal uitgereik word op dieselfde dag as waarop daarvoor aansoek gedoen is. 'n Aansoek om 'n volledige sertifikaat neem tussen ses en agt weke om te verwerk.
R7 vir 'n verkorte sertifikaat, R40 vir 'n volledige sertifikaat.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11532.83353.83353.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Die diens is beskikbaar gestel om te help om voorvalle waar Sud-Afrikaners onwetend met buitelanders getroud is te voorkom en bloot te lê. Die buitelandse gades gebruik die huwelik om verblyf- en werkpermitte in Suid-Afrika te kry. Teen 18 Augustus 2004 het die Veldtog reeds 200 vals huwelike in Suid-Afrika aan die lig gebring.
Die Departrment het onderneem om verblyfpermitte, werkpermitte en die burgerskap van mense wat voordeel uit vals huwelike getrek het, nietig te verklaar.
As jy 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy jou huwelikstatus nagaan deur op die Departement van Binnelandse Sake se webblad aan te teken en jou ID-nommer in te vul. Jy kan ook jou status by jou plaaslike Binnelandse Sake-kantoor nagaan of in kantoortyd (07:15 - 15:45) die tolvry nommer 0800 10 1994 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11532.83353.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Die diens is beskikbaar gestel om te help om voorvalle waar Sud-Afrikaners onwetend met buitelanders getroud is te voorkom en bloot te lê. Die buitelandse gades gebruik die huwelik om verblyf- en werkpermitte in Suid-Afrika te kry. Teen 18 Augustus 2004 het die Veldtog reeds 200 vals huwelike in Suid-Afrika aan die lig gebring.
Die Departrment het onderneem om verblyfpermitte, werkpermitte en die burgerskap van mense wat voordeel uit vals huwelike getrek het, nietig te verklaar.
As jy 'n Suid-Afrikaanse burger is, kan jy jou huwelikstatus nagaan deur op die Departement van Binnelandse Sake se webblad aan te teken en jou ID-nommer in te vul. Jy kan ook jou status by jou plaaslike Binnelandse Sake-kantoor nagaan of in kantoortyd (07:15 - 15:45) die tolvry nommer 0800 10 1994 skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11533.17467.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11536.17413.17413.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet die familie dit by die Registrateur van Geboortes en Sterfgevalle aanmeld. Dit moet gedoen word sodra die familie 'n doodsertifikaat van die dokter ontvang.
Om 'n sterfgeval aan te meld moet u 'n sertifikaat van die oorsaak van die dood van 'n dokter bekom. Die begrafnisondernemer moet ook sekere gedeeltes van die vorm invul. Daarna moet die vorm by die naaste Binnelandse Sake-kantoor ingedien word. Breedvoeriger inligting oor die manier waarop 'n sterfgeval geregistreer moet word, kan verkry word by die Departement van Binnelandse Sake se webtuiste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11536.17416.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word. As u 'n vervangingskopie of 'n volledige doodsertifikaat nodig het, kan u daarom aansoek doen by u naaste Binnelandse Sake-kantoor deur vorm BI-132 in te vul. 'n Verkorte doodsertifikaat kos R7 and 'n volledige doodsertifikaat kos R40.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11537.10197.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wie hanteer grondontwikkeling aansoeke?
Hoe word oor aansoeke besluit?
Munisipaliteite hanteer ontwikkeling aansoeke, soos aansoeke om afwykings van bou-parameters, aansoeke om herindeling of om die onderverdeling van grond. Munisipaliteite besluit hoe om die aansoeke, volgens wetgewing, beleid en riglyne wat deur die Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning verskaf word, te hanteer. In 'n paar gevalle, soos met meer ingewikkelinde herindeling- of hersonering-aansoeke, sal munisipaliteite die aansoeke na die Departement verwys vir voorlegging aan die Minister vir 'n finale besluit.
Die Departement verwerk landbou-verwante aansoeke vir die nasionale en provinsiale Departement van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad. Die Departement hanteer ook myn-verwante aansoeke vir die nasionale Department van Minerale en Energie, die nasionale en provinsiale Departmente van Landbou, die nasionale Departement van Waterwese en Bosbou, en die Wes-Kaapse Natuurbewaringsraad.
Voordat daar volgens die grondgebruik beplanningwetgewing oor 'n ontwikkeling aansoek besluit kan word, moet die aansoek aan verskeie openbare deelnemingsprosesse onderwerp word en in sommige gevalle moet die goedkeuring van verskeie staatsinstellings verkry word. As 'n aansoek binne 'n sekere kategorie van grondwysiging val, word dit ook na die Departement verwys.
Aansoeke word volgens die Wet op Omgewingsbewaring van 1989 beoordeel om seker te maak dat aan 'n volledige omgewingsbeleid en beplanningsoorwegings voldoen word. Die Departement maak seker dat die aansoeke met verwante aansoeke inskakel, naamlik mynbouverslae, grondontwikkeling aansoeke enruimtelike en strategiese planne.
Nadat 'n ontwikkeling aansoek in ooreenstemming met omgewingswetgewing beoordeel is, word goedkeuring in die vorm van 'n permit of 'n besluit, soos van toepassing is, uitgereik.
n Besluit in gevolge grondgebruik wetgewing mag eers geneem word nadat die aansoek beoordeel is.
Nadat 'n besluit deur 'n munisipaliteit geneem is, kan 'n appèl daarteen by die Departement vir voorlegging aan die Minister aangeteken word.
Navrae oor 'n aansoek wat ingedien is, moet gerig word aan die liggaam by wie aansoek gedoen is.
<fn>GOV-ZA. Services.11537.21883.21883.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle bouplanne moet goedgekeur word deur die plaaslike owerheid. Die Stad Kaapstad oorweeg verskeie faktore voordat bouplanne goedgekeur word, waaronder die omgewingsimpak van die ontwikkeling en omgewingsgesondheidsgevolge van die ontwikkeling.
wetgewing wat verband hou met beplanning en bou-ontwikkelings plan-ondersoek plan-voorlegging voorsiening van sanitêre geriewe kamerdimensies en -hoogtes natuurlike ventilasievereistes natuurlike ligvereistes riglyne vir afvalkamers en -gebiede geriewe vir gestremde persone bewoningsklassifikasie en ontwerpbevolking meganiese ventilasie ontwerp van vetvanger rookkamer- of -gebiedvereistes.
Bouplanne mag nie per pos ingedien word nie omdat hulle deur die planopsteller deur die stelsel geneem moet word. Geen inkuitveër, plakkers of uitlatings word op enige planne toegelaat nie.
Enige ander navrae/betalings: 08.00 tot 12.
Oop vir die publiek van 08:30 tot 12:30.
Die Oostenberg-administrasie het drie kantore wat bouplanne en -opmetings hanteer, naamlik Brackenfell, Kraaifontein en Kuilsrivier.
Die kantore is oop vir die publiek van 08:00 tot 13:00 en weer van 13:30 tot 16:30.
Besonderhede en tariewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11537.21883.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle bouplanne moet goedgekeur word deur die plaaslike owerheid. Die Stad Kaapstad oorweeg verskeie faktore voordat bouplanne goedgekeur word, waaronder die omgewingsimpak van die ontwikkeling en omgewingsgesondheidsgevolge van die ontwikkeling.
wetgewing wat verband hou met beplanning en bou-ontwikkelings plan-ondersoek plan-voorlegging voorsiening van sanitêre geriewe kamerdimensies en -hoogtes natuurlike ventilasievereistes natuurlike ligvereistes riglyne vir afvalkamers en -gebiede geriewe vir gestremde persone bewoningsklassifikasie en ontwerpbevolking meganiese ventilasie ontwerp van vetvanger rookkamer- of -gebiedvereistes.
Bouplanne mag nie per pos ingedien word nie omdat hulle deur die planopsteller deur die stelsel geneem moet word. Geen inkuitveër, plakkers of uitlatings word op enige planne toegelaat nie.
Enige ander navrae/betalings: 08.00 tot 12.
Oop vir die publiek van 08:30 tot 12:30.
Die Oostenberg-administrasie het drie kantore wat bouplanne en -opmetings hanteer, naamlik Brackenfell, Kraaifontein en Kuilsrivier.
Die kantore is oop vir die publiek van 08:00 tot 13:00 en weer van 13:30 tot 16:30.
Besonderhede en tariewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11538.5107.5107.2010-03-02.af.txt</fn>
Staatsmotorvervoer bestuur die gebruik van 4161 staatsvoertuie in die Wes-Kaap.
Om bedrog, korrupsie en misbruik van staatshulpbronne te help voorkom, is 'n 24-uur-rapporteerlyn ingestel waar beweerde misbruik gerapporteer kan word.
Skakel Staatsmotorvervoer by 021 467 4797 vir meer inligting.
U kan die 24-uur-rapporteerlyn by 021 467 4797 skakel om beweerde misbruik van 'n staatsmotorvoertuig te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11538.5107.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Staatsmotorvervoer bestuur die gebruik van 4161 staatsvoertuie in die Wes-Kaap.
Om bedrog, korrupsie en misbruik van staatshulpbronne te help voorkom, is 'n 24-uur-rapporteerlyn ingestel waar beweerde misbruik gerapporteer kan word.
Skakel Staatsmotorvervoer by 021 467 4797 vir meer inligting.
U kan die 24-uur-rapporteerlyn by 021 467 4797 skakel om beweerde misbruik van 'n staatsmotorvoertuig te rapporteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11541.21831.21831.2010-03-02.af.txt</fn>
kunste en drama kompetisies handwerkmarkte vermaak gesinsaangeleenthede gesondheid gesonde en kreatiewe leefwyse rennies wetenskap en tegnologie geestelike gebeure sport.
Hierdie fasiliteit word deur die Stad van Kaapstad verskaf as 'n gratis diens aan gemeenskapsorganisasies binne die Kaapse Metropolitaanse gebied. Jy kan die besonderhede van jou fondsinsamelingsaktiwiteite aanlyn deurgee en dit sal op die kalender gelys word. Om 'n datum by te voeg, sal jy die aanlynvorm moet invul. 'n Amptenaar van die raad sal die besonderhede van die aktiwiteit bevestig, waarna dit op die kalender sal verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11542.10023.10023.2010-03-02.af.txt</fn>
Die ontwikkeling van gemeenskapsgebaseerde sport is daarop ingestel om geld of infrastruktuur te voorsien vir gemeenskapsportfeeste of sportbyeenkomste. Op hierdie manier poog die Department om deelname aan sport en ontspanning te verhoog deur sportaktiwiteite en rolmodelle te bevorder.
Sleutelgebiede vir befondsing en ondersteuning is: gemeenskaps- en seniorsportontwikkeling, die ontwikkeling van sport vir gestremdes, jeugontwikkeling in benadeelde gebiede, en die opheffing van gemarginaliseerde stedelike en landelike gemeenskappe deur middel van georganiseerde sport en ontspanning.
Hierdie diens is beskikbaar vir sportfederasies en gemeenskapsgebaseerde sportorganisasies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11547.9972.9972.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement bied gereeld sportleierskapskursusse vir sportfederasies en gemeenskappe aan wat gerig is op benadeelde gemeenskappe, landelike gebiede en vroue. Sportontwikkeling word bevorder deur die aanbieding van kursusse wat daarop gemik is om die getal opgeleide sportleiers te vergroot.
die verbetering van die gehalte van diens tydens gemeenskapsbyeenkomste, en die verhoging van die getal byeenkomste in landelike gebiede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11548.10608.10608.2010-03-24.af.txt</fn>
Besoekers wat by enige van die natuurreservate in die Wes-Kaap wil oorbly, moet vooraf hulle akkommodasie bespreek. Geriewe en tariewe wissel by die onderskeie plekke.
Sekere reservate voorsien ook avontuuraktiwiteite soos kajakvaarte, kloofspring, bergfietsry en viertrekuitstappies.
Assegaaibosch en Jonkershoek het ook konferensiefasiliteite te huur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11575.17446.17446.2010-03-24.af.txt</fn>
Alvorens 'n wettige aanneming kan plaasvind, moet die biologiese ouers instem tot die aanneming. Beide die moeder en die vader moet die instemmingsvorm onderteken.
Indien die ouers nie getroud is nie, moet die moeder eers die biologiese vader se instemming kry indien sy die kind wil laat aanneem. Sy hoef dit egter net te doen as die swangerskap nie die gevolg van geweld was nie, en as die vader skriftelik erken dat hy die vader is en sy identiteit en adres beskikbaar stel.
Wanneer jy 'n kind laat aanneem, word alle regte en verpligtinge tussen die kind en sy natuurlike ouers beëindig. 'n Aanneming is geheel en al finaal wanneer die aannemingsbevel gefinaliseer word, wat 60 dae nadat die kind sy intrek by die aanneemfamilie geneem het, gebeur.
Om 'n kind te laat aanneem is 'n moeilike ding om te doen en aannemingsagentskappe sal ondersteuningsdienste verleen om jou by te staan. Sodanige dienste kan berading en selfs huisvesting insluit.
Om nadere besonderhede te verkry, tree in verbinding met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling of met 'n aannemingsagentskap in jou gebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11575.17446.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Alvorens 'n wettige aanneming kan plaasvind, moet die biologiese ouers instem tot die aanneming. Beide die moeder en die vader moet die instemmingsvorm onderteken.
Indien die ouers nie getroud is nie, moet die moeder eers die biologiese vader se instemming kry indien sy die kind wil laat aanneem. Sy hoef dit egter net te doen as die swangerskap nie die gevolg van geweld was nie, en as die vader skriftelik erken dat hy die vader is en sy identiteit en adres beskikbaar stel.
Wanneer jy 'n kind laat aanneem, word alle regte en verpligtinge tussen die kind en sy natuurlike ouers beëindig. 'n Aanneming is geheel en al finaal wanneer die aannemingsbevel gefinaliseer word, wat 60 dae nadat die kind sy intrek by die aanneemfamilie geneem het, gebeur.
Om 'n kind te laat aanneem is 'n moeilike ding om te doen en aannemingsagentskappe sal ondersteuningsdienste verleen om jou by te staan. Sodanige dienste kan berading en selfs huisvesting insluit.
Om nadere besonderhede te verkry, tree in verbinding met die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling of met 'n aannemingsagentskap in jou gebied.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11575.17463.17463.2010-03-24.af.txt</fn>
Albei ouers het 'n wetlike verpligting om hul kinders te onderhou.
Een ouer kan by die Onderhoudshof aansoek doen dat die ander ouer onderhoud vir hul kinders moet betaal. 'n Moeder sal gewoonlik aansoek doen om 'n bevel teen die vader.
As die kinders nie by die moeder of die vader bly nie, kan die persoon wat vir hulle sorg, aansoek doen om onderhoud van die ouers. Indien 'n kind byvoorbeeld by die grootouers bly, kan die grootouers aansoek doen om onderhoud van die vader en moeder van die kind te kry.
Sodra 'n hofbevel uitgereik is wat 'n ouer opdrag gee om onderhoud vir 'n kind te betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Daar is spesiale Onderhoudshowe by elke Landdroshof. Onderhoudsbeamptes werk in hierdie howe en help mense wat om onderhoud wil aansoek doen. Hulle hanteer ook aansoeke om meer of minder onderhoud.
Dit is 'n lang en ingewikkelde proses en dit kan heelwat tyd in beslag neem.
Gaan na die onderhoudsbeampte by die Onderhoudshof in jou omgewing om aansoek te doen om die hofbevel.
Die onderhoudsbeampte sal 'n dagvaarding aan die vader stuur om hom te versoek om op 'n sekere datum na die onderhoudskantoor te gaan.
Op die spesifieke datum moet jy en die vader na die kantoor gaan om te bepaal hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal.
Die onderhoudsbeampte sal jou help om uit te werk waarvoor jy alles elke maand moet betaal, hoeveel geld jy verdien en hoeveel geld die vader verdien.
Indien die vader sê dat hy nie die kind se vader is nie, moet jy die hof versoek om te beveel dat 'n vaderskapstoets gedoen moet word.
Indien julle ooreenkom hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal, sal die onderhoudsbeampte julle albei 'n dokument, naamlik 'n bevel van die hof, laat onderteken. Hierin word gesê dat die vader die ooreengekome bedrag geld elke week of elke maand moet betaal.
Indien julle nie op 'n bedrag ooreenkom nie, of indien die vader nie op daardie dag na die kantoor gaan nie, sal die beampte vir jou sê dat jou saak na die Onderhoudshof verwys word. Die hof stuur 'n kennisgewing aan jou en aan die vader waarin julle albei opdrag kry om op 'n sekere datum in die Onderhoudshof te verskyn.
Die landdros sal na albei ouers se stories luister. Hulle sal die moeder en die vader vra om aan te toon hoeveel hulle verdien en hoeveel hulle elke maand betaal vir goed soos huur, elektrisiteit en kos.
Die landdros besluit dan hoeveel die vader vir sy kinders moet betaal. Die landdros sal hierdie bedrag skriftelik 'n bevel van die hof maak.
Die vader moet die bedrag onderhoud elke week of maand aan die onderhoudskantoor betaal. Die moeder moet die geld by die onderhoudskantoor gaan haal. Die vader kan ook sy onderhoud in die moeder se bankrekening inbetaal sodat die moeder nie die geld by die kantoor hoef te gaan haal nie.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11575.17467.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Gaan na die onderhoudsbeampte en dien 'n klag in. Dit is belangrik om 'n formele klag in te dien elke keer wanneer die vader nie betaal nie.
Die onderhoudskantoor teken elke keer aan wanneer die vader betaal. Hierdie rekord sal aantoon wanneer hy nie betaal nie en hoeveel hy skuld.
As die vader werk en nalaat om die onderhoud te betaal, moet die moeder die hof versoek om te beveel dat die onderhoud direk van sy werkgewer verkry word.
Indien die vader nie betaal nie, verontagsaam hy die bevel van die hof. Dit is 'n oortreding. Die hof sal 'n kennisgewing aan die vader stuur om hom in te lig dat hy op 'n sekere datum in die hof moet verskyn. Hy moet dan verduidelik waarom hy nie die geld betaal het nie. Indien hy nie 'n goeie rede het nie, sal die hof gewoonlik vir hom sê dat hy al die onderhoud wat hy skuld moet betaal, anders sal hy tronk toe gaan.
Daar is mense wat onderhoudsondersoekers genoem word en wat die onderhoudsbeampte sal help om die vader op te spoor indien hy verdwyn het.
Vir meer inligting, kontak die onderhoudsbeampte by jou plaaslike landdroshof.
<fn>GOV-ZA. Services.11575.17469.17469.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle aannemings moet in die geboorteregister van die kind aangeteken word indien dit so deur die aanneemouers versoek word.
Om dit te doen, moet jy 'n skriftelike versoek, vergesel van 'n gewaarmerkte afskrif van die aannemingsbevel, aan enige plaaslike kantoor van Binnelandse Sake rig. Indien die aannemingsbevel die verandering van die kind se van na dié van die aanneemouers magtig, sal dit gratis gedoen word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11579.47509.47509.2010-03-24.af.txt</fn>
Mense wat hulp nodig het met die misbruik van middels, kan in Sentrums vir Dwelmbehandeling opgeneem word of hulle kan toegang kry tot dwelm- en alkoholberadingsdienste.
Enigiemand met 'n probleem met dwelmafhanklikheid kan na 'n sentrum vir dwelmbehandeling verwys word.
Die persoon kan aansoek doen om vrywillige toelating.
'n Hof kan beveel dat die persoon opgeneem moet word.
Die persoon kan deur 'n hof gevonnis word om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word nadat hy/sy aan 'n dwelmverwante misdaad skuldig bevind is.
Jy kan dwelmberading kry by sentrums vir dwelmberading sonder dat jy in 'n behandelingsentrum opgeneem word.
Daar is ook 'n alkoholveiligheidskool, wat 'n opsie vir vonnis is vir diegene wat skuldig bevind word aan dronkbestuur, en 'n dwelminligtingskool vir jong mense tussen 12 en 21 jaar wat 'n dwelmverwante oortreding begaan het.
Enigiemand wat namens hom- of haarself optree, of wat deur 'n vriend of deur 'n ouer of voog (namens 'n minderjarige) optree, kan aansoek doen om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word. Dit word vrywillige opname genoem. Om aansoek te doen om vrywillige opname, moet jy die behandelingsentrum waar jy opgeneem wil word, kontak u naaste sentrum vir dwelmbehandeling. 'n Maatskaplike werker moet 'n verslag oor jou maatskaplike omstandighede opstel en jou mediese verslag of psigiatriese verslag kry om die vrywillige opname te ondersteun. Hierdie verslae moet na die hoof van die behandelingsentrum gestuur word, wat dan sal besluit of jy voordeel sal trek uit die behandeling en of jy dus toegelaat moet word, en of jy kan bekostig om vir die behandeling te betaal en of jy gesubsidieer moet word. Vrywillige opname is vir enige tydperk tot ses maande.
Jy kan 'n kommittering kry deur 'n hofbevel vir iemand met 'n probleem met afhanklikheid wat nadelig is vir die persoon. Om dit te doen, moet jy 'n klag indien by die staatsaanklaer in die landdrosdistrik waar die persoon woon. Jy kan ook na enige maatskaplike werker gaan en versoek dat die klag namens jou gelê word.
Jou klagte moet ondersteun word deur 'n beëdigde verklaring, deur jou of deur die maatskaplike werker, waarin jy beskryf hoe die persoon afhanklik is van dwelms en in watter opsig hierdie afhanklikheid skade veroorsaak. Die aanklaer sal dan die klerk van die hof vra om 'n dagvaarding uit te reik wat deur 'n polisiebeampte by die persoon afgelewer moet word. Die dagvaarding sal die persoon versoek om voor 'n landdros te verskyn vir 'n ondersoek.
Indien die aanklaer reeds 'n verslag van 'n maatskaplike werker oor die maatskaplike omstandighede van die persoon het, kan die aanklaer die landdros versoek om 'n lasbrief vir inhegtenisneming uit te reik vir hierdie ondersoek. Vir die ondersoek moet 'n maatskaplike werker 'n verslag opstel wat by die landdros ingedien moet word. Indien daar bevind word dat die persoon afhanklik is van dwelmmiddels en dat enigiemand nadelig geraak word daardeur, en dat dit in die belang van die gemeenskap is dat hy behandeling moet ontvang, kan daardie persoon na 'n behandelingsentrum verwys word. Die besluit kan herroep word of dit kan deur die Hooggeregshof hersien word.
Indien 'n persoon skuldig bevind word aan 'n dwelmverwante misdaad wat die gevolg was van die feit dat die persoon aan dwelms of alkohol verslaaf is, kan 'n vonnis opgelê word dat die persoon na 'n behandelingsentrum moet gaan. 'n Proefbeampte of maatskaplike werker moet egter ook vir die hof 'n verslag invul met 'n aanbeveling dat hierdie persoon behandeling vir die afhanklikheidsprobleem nodig het.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11579.47509.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Mense wat hulp nodig het met die misbruik van middels, kan in Sentrums vir Dwelmbehandeling opgeneem word of hulle kan toegang kry tot dwelm- en alkoholberadingsdienste.
Enigiemand met 'n probleem met dwelmafhanklikheid kan na 'n sentrum vir dwelmbehandeling verwys word.
Die persoon kan aansoek doen om vrywillige toelating.
'n Hof kan beveel dat die persoon opgeneem moet word.
Die persoon kan deur 'n hof gevonnis word om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word nadat hy/sy aan 'n dwelmverwante misdaad skuldig bevind is.
Jy kan dwelmberading kry by sentrums vir dwelmberading sonder dat jy in 'n behandelingsentrum opgeneem word.
Daar is ook 'n alkoholveiligheidskool, wat 'n opsie vir vonnis is vir diegene wat skuldig bevind word aan dronkbestuur, en 'n dwelminligtingskool vir jong mense tussen 12 en 21 jaar wat 'n dwelmverwante oortreding begaan het.
Enigiemand wat namens hom- of haarself optree, of wat deur 'n vriend of deur 'n ouer of voog (namens 'n minderjarige) optree, kan aansoek doen om in 'n behandelingsentrum opgeneem te word. Dit word vrywillige opname genoem. Om aansoek te doen om vrywillige opname, moet jy die behandelingsentrum waar jy opgeneem wil word, kontak u naaste sentrum vir dwelmbehandeling. 'n Maatskaplike werker moet 'n verslag oor jou maatskaplike omstandighede opstel en jou mediese verslag of psigiatriese verslag kry om die vrywillige opname te ondersteun. Hierdie verslae moet na die hoof van die behandelingsentrum gestuur word, wat dan sal besluit of jy voordeel sal trek uit die behandeling en of jy dus toegelaat moet word, en of jy kan bekostig om vir die behandeling te betaal en of jy gesubsidieer moet word. Vrywillige opname is vir enige tydperk tot ses maande.
Jy kan 'n kommittering kry deur 'n hofbevel vir iemand met 'n probleem met afhanklikheid wat nadelig is vir die persoon. Om dit te doen, moet jy 'n klag indien by die staatsaanklaer in die landdrosdistrik waar die persoon woon. Jy kan ook na enige maatskaplike werker gaan en versoek dat die klag namens jou gelê word.
Jou klagte moet ondersteun word deur 'n beëdigde verklaring, deur jou of deur die maatskaplike werker, waarin jy beskryf hoe die persoon afhanklik is van dwelms en in watter opsig hierdie afhanklikheid skade veroorsaak. Die aanklaer sal dan die klerk van die hof vra om 'n dagvaarding uit te reik wat deur 'n polisiebeampte by die persoon afgelewer moet word. Die dagvaarding sal die persoon versoek om voor 'n landdros te verskyn vir 'n ondersoek.
Indien die aanklaer reeds 'n verslag van 'n maatskaplike werker oor die maatskaplike omstandighede van die persoon het, kan die aanklaer die landdros versoek om 'n lasbrief vir inhegtenisneming uit te reik vir hierdie ondersoek. Vir die ondersoek moet 'n maatskaplike werker 'n verslag opstel wat by die landdros ingedien moet word. Indien daar bevind word dat die persoon afhanklik is van dwelmmiddels en dat enigiemand nadelig geraak word daardeur, en dat dit in die belang van die gemeenskap is dat hy behandeling moet ontvang, kan daardie persoon na 'n behandelingsentrum verwys word. Die besluit kan herroep word of dit kan deur die Hooggeregshof hersien word.
Indien 'n persoon skuldig bevind word aan 'n dwelmverwante misdaad wat die gevolg was van die feit dat die persoon aan dwelms of alkohol verslaaf is, kan 'n vonnis opgelê word dat die persoon na 'n behandelingsentrum moet gaan. 'n Proefbeampte of maatskaplike werker moet egter ook vir die hof 'n verslag invul met 'n aanbeveling dat hierdie persoon behandeling vir die afhanklikheidsprobleem nodig het.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11583.47522.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting staan Nie-Winsgewende Organisasies (NWO's) by in terme van befondsing, terwyl die nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verseker dat alle NWO's geregistreer is.
n Nie-winsgewende organisasie kan by die Direktoraat vir Nie-winsgewende Organisasies in die Nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling registreer. 'n Nie-winsgewende organisasie kan 'n trust, 'n maatskappy of enige ander vereniging van mense wees wat 'n openbare eerder as 'n private doel het en wat nie vir 'n wins bedryf word nie. Nie-winsgewend beteken dat die organisasie se eiendom of inkomste nie aan die ampsdraers uitbetaal word nie, tensy as 'n betaling vir werk wat gedoen is of dienste wat gelewer is.
Enige ander vrywillige organisasie wat nie-winsgewend is.
Daar is reeds 'n aantal nie-winsgewende organisasies in die Wes-Kaap geregistreer. Die registrasie van 'n nie-winsgewende organisasie is vrywillig, nie verpligtend nie. Registrasie verleen 'n mate van wetlikheid aan nie-winsgewende organisasies, en aansoeke om befondsing, by die regering of ander befondsingsinstansies, sal waarskynlik meer suksesvol wees wanneer die organisasie as 'n nie-winsgewende organisasie geregistreer is.
Registrasie plaas egter verpligtinge op nie-winsgewende organisasies. Hulle moet byvoorbeeld jaarverslae en finansiële verslae by die Direktoraat indien en hulle moet aan 'n praktykkode voldoen.
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting verskaf subsidies en programbefondsing vir nie-winsgewende organisasies wat ontwikkelingsgrigte welsynsdienste lewer. Enige nie-winsgewende organisasie kan aansoek doen om hierdie befondsing. 'n Nie-winsgewende organisasie sal meer waarskynlik suksesvol wees met 'n aansoek indien die dienste daarvan in lyn is met die Departement se Ontwikkelingsgerigte Maatskaplike Welsynsbeleid.
Dit kos niks om as nie-winsgewende organisasie te registreer nie. Slegs nie-winsgewende organisasies wat 'n grondwet of een of ander stigtingsdokument het, kan geregistreer word. Die Nasionale Departement het 'n modelgrondwet opgestel.
Om as 'n nie-winsgewende organisasie te registreer, moet 'n aansoekvorm en twee afskrifte van jou nie-winsgewende organisasie se stigtingsdokument (grondwet, trustakte, of akte van oprigting en statute) ingedien word.
Dit sal ongeveer twee maande neem om jou aansoek om registrasie te verwerk. Na ontvangs van die aansoek sal 'n ontvangserkenning egter aan jou gestuur word. 'n Registrasiesertifikaat sal volg indien die aansoek suksesvol is. Dit is moontlik om appèl aan te teken indien jou aansoek nie slaag nie.
<fn>GOV-ZA. Services.11586.133387.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Pos asseblief jou voltooide aansoekvorm aan Me K Mongane, Belegging in Kultuur, Privaatsak X897, Pretoria, 0001.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte.
Wie kan Aansoek doen om Finansiering?
die Versnelde Gedeelde Groei-inisiatief-Suid-Afrika (ASGI-SA).
Die hoofdoel is om toegang te verskaf tot vaardighede en markte as 'n hulpmiddel vir stedelike herlewing, plattelandse ontwikkeling en werkskepping.
Prioriteit sal gegee word aan voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Projekte moet kuns-, kultuur- en erfenisverwant wees.
Daar moet goeie bewyse wees van bevoordeeldes se vernuf-potensiaal of vermoë om te leer.
Produkte en dienste van die projek moet van goeie gehalte wees en behoort beide plaaslik en oorsee bemarkbaar te wees.
Produkte moet die potensiaal hê om selfonderhoudend te wees.
Projekte moet waar van toepassing voldoen aan wetgewing.
Projekte moet regverdig handeldryf.
Projekte moet geplaas wees in armoedenodusse en provinsiale prioriteitsgebiede.
Projekte behoort gemeenskapsgedrewe te wees en besit word deur, of die gemeenskap direk bevoordeel wat betref óf werksgeleenthede, opleiding óf vennootskappe.
Projekte wat roumateriaal gebruik behoort seker te maak dat die bronne ekovriendelik is en omgewingsvolhoubare oes- of benuttingspatrone gebruik.
Projekte behoort die doel te hê om 'n kleinonderneming of sake-eenheid vir die skepping van werk te stig.
Projekte behoort die potensiaal te hê om toerisme te steun en te bevorder.
Projekte behoort unieke inheemse produksie te hê.
Vroue, die jeug en gestremdes behoort voorkeur te kry.
Agente, konsultante of enige ander diensverskaffer kan nie die bevoordeelde wees nie.
Projekte moet regeringsprogramme steun in ooreenstemming met die Uitgebreide Openbare Werkeprogram (UOWP), die Versnelde Gedeelde Groei-inisiatief-Suid-Afrika (ASGI-SA), Provinsiale Groei- en Ontwikkelingstrategie (PGOS), Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP), Geïntegreerde Volhoubare Plattelandse Ontwikkelingprogram (GVPOP), en die Stedelike Hernuwingsprogram (SHP).
Die spertyd vir aansoeke is 13 Junie 2006. Geen gefaksde afskrifte sal aanvaar word nie. Alle aansoeke sal gehaltebeoordeling ondergaan deur 'n ewekniehersieningsproses.
Die Belegging in Kultuur het Provinsiale Koördineerders aangestel in elke provinsie om enige vorm van steun en hulp te verskaf.
Tel: 012 441 3000.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11586.72713.72713.2010-03-02.af.txt</fn>
Bedrog kos jou geld. Sien dit raak, Meld dit aan, Sit dit stop! Bedrog en korrupsie in die maatskaplike welsynstelsel kos die regering tans elke jaar sowat R1, 5-duisend-miljoen. Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling het 'n teen-korrupsie inisiatief van stapel gestuur om bedrog in die welsynstelsel teen te werk.
Jy kan die tolvrye nasionale maatskaplike welsynsbedrogblitslyn skakel by 0800 203 293. Die inbelsentrumoperateurs is van Maandag tot Vrydag tussen 7:30vm en 4nm beskikbaar. As jy nie jou naam wil gee nie, kan jy iets anoniem aanmeld.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11587.11083.11083.2010-03-24.af.txt</fn>
Deur die Toerismeondernemingsprogram (TOP) en in samewerking met Suid-Afrikaanse Toerisme is die Departement van Omgewingsake en Toerisme besig om 'n databasis vir swart ondernemings op te stel. Die databasis sal sorg dat hierdie besighede bemark word, dat die nodige vermoëboutussentrede plaasvind en dat hulle verkrygingsgeleenthede van die regering kry.TOP sal ook verantwoordelikheid aanvaar vir gehalteversekering op die produkte van voorheen benadeelde persone deur die fasilitering van gradering deur die Toerismegraderingsraad (TGCSA) op 'n gedeeldekostebasis tussen TOP, TGCSA en die onderneming self. Sodra gehalteversekering van die databasis afgehandel is, sal gegradeerde ondernemings voordeel trek deur eerste op SA Toerisme se webwerf te verskyn.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11587.11103.11103.2010-03-02.af.txt</fn>
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die hoofoogmerk van TOP is om die groei en uitbreiding van toerisme-ondernemings aan te moedig en te fasiliteer. Groot operateurs, beleggers, KMMO's en voorheen benadeelde ondernemings word gehelp om lewensvatbare skakels en sakegeleenthede te identifiseer. Hulpbronne word dan benut om hierdie geleenthede te realiseer.
TOP beskik oor 'n Opleiding- en Tegniese Bystandfonds wat op 'n gedeeldekostebasis met die onderneming gebruik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11587.11129.11129.2010-03-24.af.txt</fn>
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief.
n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure.
n Gemeenskaps- of openbare diens wat bestaan uit groot verkeersgenereerders (soos 'n streekswinkelsentrum) en kleiner verkeersgenereerders (soos 'n plek van aanbidding of lisensiëringskantoor).
n Kommersiële of sakediens of produk wat deur padaanwysers aangedui word langs (maar nie buite nie) die padskouer wat op voertuigbestuurders gemik is.
U kan 'n aanvanklike aansoek om 'n padaanwysing aan u naaste plaaslike toerismeburo (PTB) rig. Die PTB doen 'n aanbeveling op grond van die besonderhede in die aansoek. Die besonderhede word dan aan 'n hoër toerisme-owerheid deurgestuur waar nog oorwegings en aanbevelings gedoen word.
Na die ondersoekprosesse kan 'n brief van aanbeveling uitgereik word en indien die aansoek suksesvol is, kan die padaanwysing opgerig word. Gewoonlik betaal die eienaar/operateur van die toerismeplek vir die voorsiening van nie-noodpadaanwysings, m.a.w. vir toerismepadaanwysings soos besienswaardighede of dienste.
Indien die vereiste inligting spoedig voorsien word, behoort die oorweging van aansoeke nie langer as twee maande te duur nie.
Die dokument, Riglyne en Aansoekvorm vir Toerismepadaanwysings, bevat 'n inligtingsblad vir aansoeke, asook al die nodige vorms. Aansoekers kan hierdie dokument by hul naaste PTB bekom.
Nadat u die aanvanklike afdelings van die aansoekvorm ingevul het, moet u die dokumente aan die PTB terugbesorg vir oorweging.
Vir nadere besonderhede, verwys na die dokument getitel Provinsiale Toerismegeriewe-oudit en padaanwysingsraamwerk vir die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11587.11236.11236.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry.
n Lys van steunagentskappe, sakegeleenthede, finansieringsgeleenthede en 'n paneel mentors word bygehou waaruit entrepreneurs inligting kan bekom.
Gesamentlike ondernemings word gefasiliteer.
Bystand word verleen met die opstel van sakeplanne.
Boekhoudingsadvies is beskikbaar.
Algemene en spesifieke inligting oor die toerismebedryf word versprei.
KMMO-werkwinkels wat deur toerisme-, entrepreneurskap- en bemarkingskundiges gefasiliteer word, word aangebied om toerisme-entrepreneurs te help om hul besighede verder te ontwikkel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11043.11043.2010-03-02.af.txt</fn>
Die doel van Kaapstad Toerisme is om Kaapstad as 'n wêreldklas-toeristebestemming en as Suid-Afrika se mees vooraanstaande konferensie-, aansporing-, ontspanning- en funksiebestemming te vestig, en terselfdertyd die ekonomiese voordele en werkskepping maksimaal te benut.
Die ontwikkeling van toerisme-handelskentekens wat internasionaal bekend is, is 'n belangrike prioriteit. Dit is belangrik dat die voordele van toerisme deur bemagtigingsgeleenthede in die bedryf en deur die uitbou van toerismegeleenthede in benadeelde gemeenskappe uitgebrei word.
n Doeltreffende en produktiewe omgewing vir besigheid en besoekers moet ontwikkel word wat besoekers sal lok en aanspoor om terug te keer.
Toerisme word beskou as 'n ideale bedryf vir gemeenskapdeelname en bemagtiging. 'n Gemeenskapgebaseerde Toerisme-ontwikkelingsfonds is ingestel om plaaslike mense met toerisme-ondernemings by te staan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11088.11088.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte moet ekonomies lewensvatbaar wees.
Die NOK-leningsbedrag moet meer as R1 miljoen wees.
n Eienaarsbydrae van ten minste 40% van die totale projek word vereis. Dit kan na 20% verminder word vir bemagtigingsprojekte.
n Verskeidenheid projekte kwalifiseer vir befondsing en 'n aantal finansieringsgeriewe is beskikbaar.
Aansoek word gedoen deur die voorlegging van 'n sakeplan wat die voorgenome projek en die finansieringsvereistes uiteensit. Die sakeplan moet genoegsame inligting bevat omtrent die aansoeker, die projek, kosteberaming, bemarkingsplanne, indiensneming en ten minste 'n vyfjaarbegroting, om die NOK in staat te stel om die meriete van die saak te beoordeel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11094.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte.
Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, herberge ("lodges") en chalets.
Toeroperateurs wat alleenlik toeriste bedien.
Besighede met 'n kabelspoor of privaatspoor, sweefspoor, watervervoermiddele op damme, mere en ander.
n Belastingvrye kontanttoekenning vir twee jaar gegrond op die koste van die belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Addisionele kontanttoekenning vir die derde jaar aan ondernemings op voorwaarde dat die verhouding van menslikehulpbronvergoeding, uitgedruk in bedryfskoste, 'n minimum van 30% beloop.
n Maksimum aansporing van R3 050 000 per jaar vir ondernemings met 'n belegging in geboue, meubels, toerusting en voertuie.
n Inligtingsbrosjure en aansoekvorm is beskikbaar by die Departement van Handel en Nywerheid en moet aan hulle vir evaluering voorgelê word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11096.11096.2010-03-24.af.txt</fn>
Die TLP is 'n Saketrustinisiatief wat ingestel is om die voorsiening van leerderskappe en vaardigheidsprogramme te bespoedig met die oog op bevordering van beter diens en produktiwteit in die toerisme-, gasvryheid- en bewaringsubsektore. Die TLP het ten doel om die kennis en vaardighede van leerders te verbeter. Projekimplementering en -bestuur is aan Theta opgedra.
Nadere besonderhede is beskikbaar in die Kleinsakesteunboekie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11109.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die armoedeverligtingprogram is deur die regering ingestel om armoede in Suid-Afrika te verlig. Befondsing is aan die Tak Toerisme in die Departement van Omgewingsake en Toerisme toegewys om projekte wat op toerisme betrekking het te ondersteun.
Slegs projekte wat gemeenskapgebaseerd is en nie individueel besit word nie, kan voordeel trek uit die fonds. Slegs gemeenskaptrusts of artikel 21-maatskappye met voldoende gemeenskaps-verteenwoordiging sal vir befondsing oorweeg word.
Volle besonderhede van die fondskeuringskriteria en aansoek- en evalueringprosedures verskyn in die handleiding, Steunprogramme vir Toerisme-ondernemings, uitgegee deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme en die Departement van Handel en Nywerheid.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.11112.11112.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling. Slegs 'n beperkte reeks entiteite kom in aanmerking vir befondsing, soos artikel 21-maatskappye of NRO's, wat plaaslik gefokus en gemeenskapgebaseerd is.
Volledige besonderhde van die befondingsoogmerke, wie in aanmerking kom, vereistes vir kwalifisering, tipe bedrywighede wat befonds word, uitsluitings, aansoekprosedures, en vorms kan in die Befondsingsbeleidshandleiding gevind word.
Om vir befondsing te kwalifiseer, moet u aan 'n aantal vereistes voldoen. U maatskappy moet byvoorbeeld 'n lopende saak wees en moet verplig wees om 'n jaarverslag in te dien.
Befondsing is nie beskikbaar om bonusse of salarisse te betaal nie, om terugwerkende koste wat deur 'n entiteit aangegaan is te dek nie of vir ander uitsluitende faktore nie.
Die Befondingsbeleidhandleiding bevat alle inligting oor die fonds asook volledige besonderhde oor die aansoekprosedure.
Aansoeke moet op die voorgeskrewe vorms ingevul word wat van die Departement (tel: 021 483 4165) verkry kan word. Afskrifte van die vorms is ook beskikbaar as deel van die Befondsingsbeleid-handleiding.
Aansoeke sluit elke jaar op 31 Julie, beoordeling vind in Augustus en September plaas, en toekennings word dieselfde jaar in Oktober aangekondig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11588.6806.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye by te staan om hul toerismeprodukte in die buiteland met behulp van brosjures, handleidings, multimedia-aanbiedings, rekenaar-gebaseerde bemarkingsinligting of enige ander internasionale bemarkingsmateriaal te bemark. Vergoeding word betaal vir die ontwerp, opstel, produksie, drukwerk, herdruk en verspreiding van materiaal om die produkte internasionaal te bemark.
Bystand sal ook verleen word met materiaal wat spesifiek vir die bemarking van toerismeprodukte in die buiteland geproduseer is.
Vir nadere besonderhede oor die skema, asook kwalifikasievereistes, verwys na die Riglyne oor die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
<fn>GOV-ZA. Services.11588.6812.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Een van die skema se oogmerke is om Suid-Afrikaanse maatskappye aan te moedig en te help om hul produkte aan die buitelandse mark bekend te stel deur deel te neem aan erkende buitelandse tentoonstellings wat geskik geag word vir bevordering van Suid-Afrika se toerismehandel. Die skema verleen ook bystand aan opkomende maatskappye om aan die Durban Indaba deel te neem.
Vir ander tentoonstellings, moet aansoekers 'n gedetailleerde profiel van die tentoonstelling wat hulle wil bywoon, verskaf.
Vir meer besonderhede in verband met die skema, asook vereistes vir deelname, verwys na die Riglyne in verband met die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema.
Belangstellende besighede moet by die Departement van Omgewingsake en Toerisme aansoek doen om as deelnemers aan die skema te registreer. Aansoeke om registrasie sal geëvalueer word om seker te maak dat hulle aan die vereistes voldoen en aansoekers sal verwittig word of hulle aanvaar is of nie.
Die aansoekvorm vir registrasie - Aansoek om Registrasie om aan die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) deel te neem - kan hier afgelaai word of op versoek van die Departement van Omgewingsake en Toerisme en ook van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme verkry word.
Nadat u besigheid as deelnemer aan die skema aanvaar is, moet u die Aansoek om Finansiële Bystand vir die Produksie en Verspreiding van Internasionale toerismebemarkingsmateriaal invul om 'n eis om finansiële bystand in te dien.
Dit is u verantwoordelikheid om goedkeuring te verkry voor enige skema-verwante uitgawes aangegaan word. Die ingevulde vorm moet aan bogenoemde adres gestuur word.
<fn>GOV-ZA. Services.11590.11061.11061.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Toerisme, Gasvryheid en Sport Onderwys- en Opleidingsowerheid (THETA) bied 'n akkrediteringsdiens aan sekere persone of organisasies wat onderwys, opleiding en/of assessering in die toerismebedryf aanbied. Geakkrediteerde verskaffers speel 'n belangrike rol in toerisme en word in die registrasieproses van toergidse gebruik.
Volledige besonderhede oor die aansoekers wat in aanmerking kom en die akkrediteringsproses is beskikbaar op die THETA webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11590.11124.11124.2010-03-02.af.txt</fn>
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Jy kan jou laat registreer as jy nuut is in die bedryf of as jy 'n gids is wie se registrasie verval het.
Voor jy jou kan laat registreer, moet jy toergidsopleiding ondergaan deur 'n geakkrediteerde opleidingsorganisasie.
As jy 'n ongeregistreerde gids of 'n voormalige SATOER-gids is wat jou nog nie onder die nuwe stelsel laat registreer het nie, moet jy met een van die amptelike opleiers/assessors in verbinding tree, wat jou sal beoordeel. Jy kan dan die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap, skakel om jou registrasie as 'n amptelike toergids te voltooi.
Kry opleiding as 'n toergids van enige geakkrediteerde opleier. 'n Volle lys Opleiders en Assessors is beskikbaar op die THETA Toerisme, Gasvryheid en Sportonderwys en -Opleidinggesag-webwerf www.theta.org.za of jy kan navraag doen by die Toergidsregistrasiekantoor.
Wanneer die opleiding voltooi is, moet jy jou laat registreer by die Toergidsregistrasiekantoor van die Wes-Kaapse Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, waar 'n unieke toergidsnommer (WK-nommer), toergidskenteken en ID-kaart aan jou uitgereik sal word.
Voltooide en ondertekende aansoekvorm, wat die tipe registrasie aandui.
Ondertekende oorspronklike Gedrags- en Etiekkode.
Gewaarmerkte afskrif van Bewys van Beoordeling van die THETA-geakkrediteerde Assessor/Opleidingverskaffer.
Gewaarmerkte afskrif van 'n Opleidingsertifikaat van die THETA-geakkrediteerde Assessor/Opleidingverskaffer.
Gewaarmerkte afskrif van 'n THETA-sertifikaat (THETA sal dit aan jou verskaf).
Gewaarmerkte afskrif van jou Suid-Afrikaanse ID of paspoort of van 'n Permanente Verblyf- of Werkpermit.
Gewaarmerkte afskrif van alle toergids- en verwante kwalifikasies.
n Geldige en gesertifiseerde Noodhulpsertifikaat.
Gewaarmerkte afskrif van bewys van taalvaardigheid vir elke vreemde taal waarin toere gelei sal word.
Vier paspoortgrootte kleurfoto's (skryf naam in drukskrif agter op foto's).
Die registrasiegeld van R240.00 per persoon, (maak alle tjeks betaalbaar aan die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling).
Maandae tot Vrydae oop van 08:00 tot 15:00 (elke dag toe tussen 12:30 en 13:30).
Nadat jy opgelei, beoordeel en geregistreer is, sal jy jouself as toergids moet bemark deur toeroperateurs vir werk te nader.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11591.11040.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die webwerf vir die Kaap van Groot Gebeurtenisse omvat alle groot gebeurtenisse wat in die stad plaasvind. Indien u 'n byeenkoms of funksie organiseer, kan u dit gratis op die webwerf laat adverteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11592.11046.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Unga-odola iincwadana zokhenketho ngoMzantsi Afrika ngokusebenzisa ikhompyutha online. Ezi ncwadana zifumaneka ngesiNgesi, isiDatshi, isiTaliyana, isiFrentshi nangesiJamani.
Gwalisa incwadi yemibuzo kwikhompyutha kwaye iincwadana (brochures) ziya kuposelwa kwidilesi yakho yasekhaya.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11592.11055.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Qhagamshelana ne- FLOWERLINE kuhlaziyo olwenziwa rhoqo kwiintyatyambo zasentwasahlobo, imiboniso yeentyatyambo kunye noqikelelo lwemozulu.
Tsalela umnxeba kule nombolo: 083 910 1028.
Ixabiso eliqhelekileyo lokutsalela umnxeba umnxeba wesandla.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11594.10608.10608.2010-03-24.af.txt</fn>
Besoekers wat by enige van die natuurreservate in die Wes-Kaap wil oorbly, moet vooraf hulle akkommodasie bespreek. Geriewe en tariewe wissel by die onderskeie plekke.
Sekere reservate voorsien ook avontuuraktiwiteite soos kajakvaarte, kloofspring, bergfietsry en viertrekuitstappies.
Assegaaibosch en Jonkershoek het ook konferensiefasiliteite te huur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11594.10608.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Besoekers wat by enige van die natuurreservate in die Wes-Kaap wil oorbly, moet vooraf hulle akkommodasie bespreek. Geriewe en tariewe wissel by die onderskeie plekke.
Sekere reservate voorsien ook avontuuraktiwiteite soos kajakvaarte, kloofspring, bergfietsry en viertrekuitstappies.
Assegaaibosch en Jonkershoek het ook konferensiefasiliteite te huur.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11594.20865.20865.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
'n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of €43 betaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11594.20865.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui.
Wie moet vir 'n visum aansoek doen?
Waar kan jy vir 'n visum aansoek doen?
n geldige en aanvaarbare paspoort / reisdokument vir die tydperk wat jy beplan om in die land te bly n geldige visum, indien dit vereis word voldoende fondse n retoer-/deurgangskaartjie n geelkoorsinentingsertikaat indien jy deur die geelkoorsstrook van Afrika of Suid-Amerika reis.
WIE MOET VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Besoekers wat nie Suid-Afrikaanse paspoorte het nie, moet aansoek doen vir visums. Dit sluit mense in wat met vakansie na Suid-Afrika kom of op 'n sakebesoek is.
Besoekers met paspoorte van die Verenigde Koninkryk of Groot-Brittanje en Noord-Ierland (insluitend die Britse eilande Bailiwick of Guernsey en Jersey, die eiland Man en Maagde-eilande, die Ierse Republiek sowel as oorsese Britse grondgebied) is volwaardig vrygestel van Suid-Afrikaanse visumkontrole en het nie visums nodig vir enige rede/doel nie.
Besoekers van sekere ander lande is ook in sekere omstandighede vrygestel van die visumvoorwaardes.
WAAR KAN JY VIR 'n VISUM AANSOEK DOEN?
Jy moet reël om 'n visum te kry voordat jy na Suid-Afrika kom. Jy kan nie by inklaringshawens in Suid-Afrika vir 'n visum aansoek doen nie.
Indien daar 'n Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat in jou land is, moet jy jou visumaansoek by hulle indien.
Onthou dat jy nie vir 'n visum aansoek kan doen wanneer jy in Suid-Afrika aankom nie.
Wanneer jy by die Suid-Afrikaanse inklaringshawe aankom, bv. Johannesburg Internasionale Lughawe, sal jy 'n tydelike verblyfpermit ontvang wat jou visum sal vervang en sal aandui hoe lank jy in die land mag bly.
Hierdie tydelike verblyfpermit (TVP) moet geldig gehou word en 'n aansoek om verlenging (BI-159) kan by enige streek- of distrikskantoor van die Departement van Binnelandse Sake in Suid-Afrika ingedien word.
HOE OM VIR 'n VISUM AANSOEK TE DOEN?
R425,00 of US$47 of e43 visumgeld betaal, indien van toepassing (kyk lys van lande onderhewig aan visumgeld), en kan bewys dat jy 'n vliegkaartjie bespreek het.
Indien jy vir 'n sakevisum aansoek doen, moet jy ook 'n uitnodigingsbrief van die Suid-Afrikaanse maatskappy wat jy gaan besoek, sowel as 'n brief van jou maatskappy indien.
Vir meer inligting oor hoe om vir 'n visum vir 'n besoek aan Suid-Afrika aansoek te doen, tree in verbinding met die Suid-Afrikaanse ambassade of konsulaat naaste aan jou of besoek die webwerf van die Department van Binnelandse Sake.
Besoekers van sekere lande moet aansoekgeld van R425, US$47 of e43 betaal.
<fn>GOV-ZA. Services.11594.20964.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Toeristepaspoorte word aan Suid-Afrikaanse burgers ouer as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en n bedrag van R165 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir tien jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan kinders jonger as 16 jaar uitgereik.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R125 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die paspoort uit te reik.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse amptenare uitgereik wat vir amptelike doeleindes reis.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
twee paspoortfoto's indien, en jou vingerafdrukke laat neem.
Hierdie paspoort is vir vyf jaar geldig.
Hierdie dokument kan aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik word wat dringend moet reis en waar daar nie genoeg tyd is om 'n aansoek om 'n paspoort te verwerk nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R76 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die sertifikaat uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir vyf jaar geldig en kan slegs vir 'n enkele reis gebruik word.
Hierdie paspoort word aan Suid-Afrikaanse burgers uitgereik wat weens 'n geldige rede dringend moet reis en nie kan wag tot hul werklike paspoorte uitgereik is nie.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R96 betaal.
Dit sal ongeveer 'n week duur om die aansoek te verwerk en die tydelike paspoort uit te reik.
Hierdie sertifikaat is vir 12 maande geldig.
Let asseblief daarop dat 'n bedrag van R12 betaalbaar is indien vingerafdrukke per faks gestuur moet word in gevalle waar dringende verifikasie vereis word.
Hierdie dokument word uitgereik aan mense wat 'n permanente verblyfpermit vir Suid-Afrika het en nie reisdokumente van hul eie lande kan verkry nie, byvoorbeeld vlugtelinge en staatlose mense wat wettig in Suid-Afrika woonagtig is.
Om aansoek te doen, moet jy vorm BI-73 invul en dit by 'n plaaslike kantoor van Binnelandse Sake indien of, indien jy oorsee is, by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie.
jou vingerafdrukke laat neem, en die bedrag van R120 betaal.
Dit sal ongeveer ses weke duur om die aansoek te verwerk en die tydelike reisdokument uit te reik.
Hierdie dokument is vir vyf jaar geldig.
Vir meer inligting, besoek die webwerf van die Departement van Binnelandse Sake of kontak die kantoor van Binnelandse Sake naaste aan jou.
<fn>GOV-ZA. Services.11594.21106.21106.2010-03-02.af.txt</fn>
Hoeveel is die buitelandsevaluta-toelae?
Kan jy 'n addisionele toelaag kry?
Die Reserwebank beheer en moniteer alle geld wat die land binnekom of verlaat. Deel van die valutabeheerprogram is dat, indien jy na die buiteland reis, jy slegs 'n sekere bedrag geld vir buitelandse valuta kan ruil.
Die jaarlikse reistoelae is R160 000 vir volwassenes en kinders ouer as 12 jaar. 'n Jaarlikse toelae van R50 000 elk word aan kinders jonger as 12 toegestaan.
Daar was voorheen 'n aparte vakansie- en saketoelae, maar dit bestaan nie meer nie. Die jaarlikse toelae is van toepassing op alle vorme van reis gedurende die jaar.
Die toelaes is vir 'n kalenderjaar, van 1 Januarie tot 31 Desember, geldig. Jou toelae word op die datum van jou vertrek bereken. Indien jy nie jou volle toelae gedurende die jaar gebruik nie, verval dit - jy kan nie toelaes van een jaar na die volgende laat oploop nie.
Jy kan jou volle toelae op enige manier gebruik soos wat jy goeddink, insluitend vir buitelandse kontant, kredietkaarte, bankwissels of reisigerstjeks.
KAN JY 'n ADDISIONELE TOELAE KRY?
Indien die toelae van R160 000 nie voldoende is vir die jaar nie, kan jy by die Reserwebank vir 'n addisionele toelae aansoek doen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11594.21106.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoeveel is die buitelandsevaluta-toelae?
Kan jy 'n addisionele toelaag kry?
Die Reserwebank beheer en moniteer alle geld wat die land binnekom of verlaat. Deel van die valutabeheerprogram is dat, indien jy na die buiteland reis, jy slegs 'n sekere bedrag geld vir buitelandse valuta kan ruil.
Die jaarlikse reistoelae is R160 000 vir volwassenes en kinders ouer as 12 jaar. 'n Jaarlikse toelae van R50 000 elk word aan kinders jonger as 12 toegestaan.
Daar was voorheen 'n aparte vakansie- en saketoelae, maar dit bestaan nie meer nie. Die jaarlikse toelae is van toepassing op alle vorme van reis gedurende die jaar.
Die toelaes is vir 'n kalenderjaar, van 1 Januarie tot 31 Desember, geldig. Jou toelae word op die datum van jou vertrek bereken. Indien jy nie jou volle toelae gedurende die jaar gebruik nie, verval dit - jy kan nie toelaes van een jaar na die volgende laat oploop nie.
Jy kan jou volle toelae op enige manier gebruik soos wat jy goeddink, insluitend vir buitelandse kontant, kredietkaarte, bankwissels of reisigerstjeks.
KAN JY 'n ADDISIONELE TOELAE KRY?
Indien die toelae van R160 000 nie voldoende is vir die jaar nie, kan jy by die Reserwebank vir 'n addisionele toelae aansoek doen.
<fn>GOV-ZA. Services.11598.14925.14925.2010-03-02.af.txt</fn>
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Aansoek om 'n provinsiale pad vir sportdoeleindes te gebruik moet aan die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Wetsadministrasie-afdeling gerig word. Rig 'n brief met al die besonderhede van die byeenkoms ten minste drie maande voor die byeenkoms plaasvind.
Voorwaardes of beperkinge sal afhang van die aard van die byeenkoms.
Administrasiegeld van R70 en verkeersbystandgeld is betaalbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.14948.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer u 'n voertuig bestuur, moet u te alle tye u bestuurslisensie by u hê. Slegs persone bo die ouderdom van 18 mag om 'n lisensie aansoek doen. 'n Persoon mag aansoek doen om 'n lisensie om 'n motorfiets (tot 125 cc) te bestuur indien hy of sy bo die ouderdom van 16 is.
Toon u identiteitsdokument.
Toon alle lisensies wat u toelaat om 'n voertuig te bestuur.
Voorsien vier identiese foto's van uself.
Betaal die vereiste bedrag.
Die aansoekvorm moet aandui vir watter tipe voertuig die persoon 'n lisensie wil hê (motorfiets, motorvoertuig, minibus, ens.).
Na indiening van die aansoek en die slaag van die oogtoets sal 'n datum vir 'n bestuurstoets vasgestel word.
n geldige leerlinglisensie het die padverkeerstekens ken en verstaan n deeglike kennis het van die padreëls en die verskillende seine wat van 'n bestuurder van 'n voertuig vereis word as hy/sy op 'n openbare pad bestuur, en in die algemeen in staat is om die tipe voertuig wat op die aansoek aangedui word te bestuur.
Studiemateriaal is beskikbaar om te help om vir die bestuurslisensietoets voor te berei. Baie mense maak gebruik van die dienste van 'n bestuursinstrukteur.
Nadat die bestuurslisensie geslaag is, sal 'n kredietkaartformaat-bestuurslisensie aan die persoon uitgereik word.
Sodra die lisensie gereed is om afgehaal te word, sal u per pos daarvan verwittig word. Wanneer u die lisensie afhaal, moet u bewys van identiteit kan lewer. 'n Kaart wat nie binne 120 dae afgehaal word nie, sal vernietig word.
n gewaarmerkte afskrif van sy/haar identiteitsdokument n gewaarmerkte afskrif van die bestuurder se identiteitsdokument n beëdigde verklaring met die rede waarom die bestuurder nie self die lisensie kan afhaal nie, en ook die naam en identiteitsnommer van die persoon wat die lisensie sal afhaal.
U kan by enige bestuurstoetssentrum om 'n redietkaartformaatlisensie aansoek doen.
Jou kredietkaart-rybewys is net vyf jaar lank geldig en moet daarna hernu word. Die vervaldatum verskyn op jou rybewys. Jy sal ook per pos 'n hernuwingskennisgewing kry.
Jy kan jou rybewys te enige tyd voordat dit verval, hernu. Die nuwe rybewys sal vyf jaar lank van die datum van hernuwing af geldig wees.
Om jou rybewys te hernu moet jy die aansoekvorm by jou naaste Rybewystoetssentrum invul.
swart-en-wit ID-foto's saam.
Voor jou rybewys hernu kan word, sal jy jou vingerafdrukke moet laat neem en 'n oogtoets moet ondergaan. As jou sig agteruitgegaan het vandat jou rybewys uitgereik is, kan nuwe beperkings aan jou rybewys geheg word. Daar kan byvoorbeeld vereis word dat jy 'n bril moet dra wanneer jy bestuur. As jy jou oogtoets heeltemal dop, sal jou rybewys nie hernu word nie.
Jy sal nie weer 'n bestuurstoets hoef te ondergaan nie.
Suid-Afrikaners wat oorsee is wanneer hulle rybewys verstryk kan dit eers hernu wanneer hulle terug is in die land. Daar is op die oomblik geen boetes vir mense wat laat is met hulle hernuwings nie. As boetes egter eers ingestel is, sal mense wat nie in staat was om hulle rybewyse te hernu nie, om kwytskelding van die boete aansoek moet doen.
Dit kos R100.00 om 'n rybewys te hernu.
Indien u bestuurslisensie verlore raak, of gesteel of vernietig word, kan u om vervanging daarvan aansoek doen.
n Tydelike permit sal aan u uitgereik word wat vir ses maande of totdat die vervangingslisensie uitgereik word geldig is, watter datum ook al eerste aanbreek.
Om aansoek te doen om 'n vervangingslisensie, moet u vorm TDL by enige bestuurslisensietoetssentrum invul.
u identiteitsdokument vier foto's.
Dit kos R40 vir 'n tydelike lisensie en R100 vir die nuwe kredietkaartformaatlisensie.
<fn>GOV-ZA. Services.11598.14960.14960.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Sodra 'n aansoek om 'n bestuurstoetssentrum te open ontvang word, sal die inspektoraat van bestuurslisensietoetssentrums die betrokke toetssentrum evalueer en 'n gepaste gradering aanbeveel. Die inspektoraat sal ook ten minste een inspeksie per jaar uitvoer om die standaarde wat by die toetssentrum toegepas word te moniteer en die bestuurstoetssentrum van raad te dien oor enige verbetering en instandhouding van toetsgeriewe en prosedures wat nodig mag wees.
Tans word slegs munisipaliteite met verkeersdepartemente toegelaat om bestuurstoetssentrums te bedryf.
Om aansoek te doen om 'n bestuurstoetssentrum te registreer, moet vorm DTC ingevul word. Die name van 'n bestuursverteenwoordiger en eksamineerders vir bestuurslisensies moet op die vorm aangedui word.
die betrokke bestuurstoetssentrum die bestuursverteenwoordiger die eksamineerders vir bestuurslisensies.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.14987.14987.2010-03-02.af.txt</fn>
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Om aansoek om 'n instrukteursertifikaat te doen, moet u vorm R1 by 'n bestuurslisensietoetssentrum invul.
Die aansoek moet aandui vir watter klas(se) motorvoertuie u as instrukteur wil registreer en dit moet van die toepaslike bedrag vergesel wees.
Indien u aansoek aanvaar word, word van u vereis om 'n toets by die bestuurslisensietoetssentrum af te lê vir 'n verslag oor u bevoegdheid om as 'n instrukteur op te tree.
Indien u suksesvol is, sal 'n magtiging aan u uitgereik word wat u dan saam met twee foto's en die vereiste registrasiegeld moet indien. 'n Registrasiesertifikaat sal dan aan u uitgereik word.
R180 vir 2005.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15063.15063.2010-03-02.af.txt</fn>
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as 17 jaar is. Vir 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets van 50 cc tot 125 cc moet 'n mens 16 jaar of ouer wees. Nadat iemand 'n leerlinglisensie bekom het, kan hy of sy die tipe voertuig waarvoor die leerlinglisensie geldig is, bestuur. 'n Gelisensieerde bestuurder moet die persoon egter te alle tye vergesel (behalwe op 'n motorfiets). 'n Leerlingbestuurder mag nie 'n ander persoon op 'n motorfiets vervoer nie.
Om aansoek te doen om 'n leerlinglisensie, moet die persoon vorm LL1 by die plaaslike toetssentrum invul en twee identiese swart-wit- foto's indien, 'n identiteitsdokument toon en die vereiste bedrag betaal. Die persoon moet ouer as 17 jaar wees.
Voordat die leerlinglisensie uitgereik word, moet die persoon die leerlinglisensietoets wat sy of haar kennis van die padreëls, die padverkeerstekens en die kontroles van 'n motorvoertuig toets, slaag en ook 'n oogtoets ondergaan.
Studiemateriaal om te help met voorbereiding vir die leerlinglisensietoets is by boekwinkels beskikbaar.
n Leerlinglisensie is vir 18 maande geldig.
R60 om 'n afspraak vir 'n leerlinglisensietoets te maak en R30 vir die leerlinglisensie indien die toets geslaag word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15115.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Ukuba ufuna iinkcukacha ezimalunga nobhaliso lwezithuthi kufuneka udibane neziko lobhaliso lwezithuthi. Iingcombolo zesithuthi azinakukhutshwa kodwa zonke ezinye iinkcuckacha zingaqinisekiswa.
Kufuneka uthumele i-CDV kunye neSazisi sakho kunye nemali leyo ifunekayo.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15127.15127.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
n Aansoek sal slegs toegestaan word indien die toetsstasie voldoen aan die vlak van tegniese bevoegdheid wat in praktykkode SABS 0216 'Voertuigtoetsstasie-evaluering' vereis word, en indien die wyse waarop 'n motorvoertuig ondersoek en getoets word, voldoen aan praktykkode SABS 047 'Die toets van motorvoertuie vir padwaardigheid'.
Indien die aansoek suksesvol is, moet die registrasiesertifikaat te alle tye prominent vertoon word.
Om aansoek te doen om 'n toetssentrum te registreer, moet u vorm TS1 invul en dit by die Wetsadministrasie-afdeling van die Departement van Vervoer en Openbare Werke indien.
n Inspekteur sal die toetssentrum besoek, 'n gradering aanbeveel en bevestig dat die sentrum aan die SABS praktykkodes voldoen.
n Registrasiesertifikaat kan dan uitgereik word.
Registrasiegeld van R300 is betaalbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15133.15133.2010-03-24.af.txt</fn>
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
U moet 'n toepaslike diploma hê.
U moet 'n geskikte persoon wees.
U moet opleiding ten opsigte van die wette van toepassing op die vervoer van gevaarlike goedere hê (slegs verkeersbeamptes).
Om aansoek te doen om te registreer, moet u vorm RO invul en die registrasiegeld by die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Wetsadministrasie-afdeling betaal.
identiteitsdokument diploma bestuurslisensie.
Vir elke kategorie waarvoor u registreer, is 'n bedrag van R50 betaalbaar.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15154.15154.2010-03-02.af.txt</fn>
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Om aansoek te doen om as 'n nommerplaatvervaardiger geregistreer te word, moet u vorm MNP invul en dit indien by die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Wetsadministrasie-afdeling.
u identiteitsdokument die toepaslike gelde.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15197.15197.2010-03-24.af.txt</fn>
n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig. Die voorwaardes wat vir 'n permit geld, word op die permit self uiteengesit en kan verkeersbystand insluit.
Permitte is beskikbaar by die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Wetsadministrasie-afdeling. Aansoeke kan persoonlik of deur 'n konsultant gedoen word, maar moet geskied voor 12 uur die middag op die dag voordat die voertuig of vrag vervoer word. Aansoeke wat daarna gemaak word, sal op die volgende dag eers oorweeg word.
Daar word van die permithouer vereis om verskeie voorwaardes na te kom.
Let asseblief daarop dat verkeersbystandtariewe later in 2003 hersien sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15212.15212.2010-03-24.af.txt</fn>
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
n goederevoertuig wat meer as 3 500 kg weeg n insleepvoertuig n bus n minibus wat meer as 3 500 kg weeg en ontwerp is om 12 of meer mense, bestuurder ingesluit, te dra n voertuig wat gebruik word om mense teen betaling te vervoer n goederevoertuig wat gevaarlike goedere vervoer wat meer as 3 500 kg weeg n padtenkvoertuig vir ontvlambare vloeistowwe met 'n petroleumbasis n motorvoertuig wat 12 of meer persone, bestuurder ingesluit, vervoer.
n Professionele bestuurspermit word nie vereis om 'n lykswa of 'n trekker te bestuur nie.
u nie voorheen skuldig bevind is aan bestuur onder die invloed, of roekelose of nalatige bestuur of 'n geweldsmisdaad nie, en u bestuurslisensie nooit tevore opgeskort is nie.
U professionele bestuurspermit kan opgeskort of gekanselleer word indien u medies ongeskik raak of indien u skuldig bevind word aan bestuur onder die invloed, of roekelose of nalatige bestuur of 'n geweldsmisdaad.
Die operateur of eienaar van 'n motorvoertuig waarvoor 'n professionele bestuurspermit vereis word, mag nie toelaat dat 'n ander persoon daardie voertuig op 'n openbare pad bestuur nie, tensy daardie ander persoon die houer van 'n professionele bestuurspermit vir die toepaslike kategorie voertuig is.
u mediese sertifikaat toon, en enige ander professionele bestuurspermit of openbare bestuurspermit wat u reeds het, toon.
Sodra die kaart gereed is om afgehaal te word, sal u daarvan verwittig word. U moet u identifikasie saambring as u die kaart afhaal. Kaarte wat nie binne 120 dae afgehaal word nie, sal vernietig word.
R170 vir 2006.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15220.15220.2010-03-24.af.txt</fn>
n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
identifikasie en dokumentasie elektriese stelsels bybehore en toerusting waaronder spieëls, sitplekgordels, ens.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.15243.15243.2010-03-02.af.txt</fn>
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Aansoeke kan direk ingedien word by die Padinfrastruktuurtak, of jy kan die naaste motorvoertuigregistrasiegesag nader.
Om aansoek te doen om 'n spesiale nommerplaat moet jy die aansoekvorm SLN1 invul en terugstuur, saam met 'n afskrif van jou RSA ID. Sakeaansoekers moet 'n Verkeersregisternommer-sertifikaat verskaf (uitgereik deur 'n motorvoertuigregistrasiegesag) of 'n Sakeregistrasiesertifikaat (uitgereik deur die registrateur van maatskappye) en 'n afskrif van die volmag of verteenwoordiger se RSA ID.
Jy kan ook direk na die kantore gaan tussen 8.00 - 12.15 vm.
Gefaksde aansoeke word binne 24 uur op reageer.
n goedkeuringsbrief n brief wat betaling eis.
n bestellingsbrief vir die nommerplaatvervaardiger om hulle in staat te stel om die nommerplate te maak.
Jy moet die voertuig laat registreer by 'n motorvoertuigregistrasiegesag- sentrum. Die lisensiebrief en PLN2-sertifikaat stel jou in staat om jou voertuig te lisensieer met die spesiale voertuignommerplate. Die spesiale nommerplate word gemaak by 'n goedgekeurde handelaar.
Om 'n spesiale lisensienommer te hou of oor te dra, kan jy 'n aansoekvorm aan die lisensienommerafdeling stuur. Aansoeke moet 'n RSA ID en 'n Verkeersregisternommer of 'n Sakeregistrasiesertifikaat, soos van toepassing, by hê.
Vir meer inligting kan jy die Cape Gateway-inbelsentrum bel by 0860 142 142.
Daar is spesiale voorwaardes van toepassing op die gebruik van spesiale nommerplate.
nagaan of 'n lisensienommer beskikbaar is n aanlyn aansoekvorm kan indien.
Registrasie fooi: R69.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.16460.16460.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Geen geld word gehef nie, behalwe indien 'n nuwe onderstel- of enjinnommer gebosseer moet word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.16464.16464.2010-03-24.af.txt</fn>
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
dae nadat 'n voertuig teruggeneem is, of wanneer 'n boedel afgehandel word na die voertuigeienaar se dood.
Wanneer u 'n voertuig koop, moet u dit binne 21 dae in u naam registreer.
u ID-dokument en die vervaardigersertifikaat.
U moet die voertuig se onderstel- of enjinnommer hê.
n padwaardigheidsertifikaat, en bewys van aankoop van die voertuig.
Wanneer die voertuig geregistreer word, word 'n registrasiesertifikaat aan die eienaar uitgereik.
Indien 'n voertuig verander of herbou is, byvoorbeeld indien 'n nuwe enjin gennstalleer is, moet die voertuig herregistreer word. In hierdie geval moet u 'n polisieklaringsertifikaat en 'n padwaardigheidsertifikaat bekom voordat u die voertuig kan registreer.
Nota: Daar is ook bykomende vereistes ten opsigte van voertuie wat gederegistreer is, uit onderdele opgebou is, uit die boedel van 'n afgestorwene bekom is, teruggeneem is, buite die grense van Suid-Afrika bekom is of voorheen as gesteel aangemeld is.
Indien u nie u voertuig binne 21 dae nadat u dit aangeskaf het registreer nie, sal u aanspreeklik wees vir 'n boete.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.16638.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Openbare bedryfslisensies kan by die Provinsiale Raad op Bedryfslisensies verkry word.
U moet ook 'n verklaring aflê waarin u bevestig dat u nie 'n gewelds- of ernstige oortreding begaan het of aan 'n oortreding waarby onwettige wapens betrokke is, skuldig bevind is nie. Administrasiegeld van R25 is betaalbaar.
Bedryfslisensies is vir hoogstens vyf jaar geldig.
Om vir 'n taxibedryfslisensie te kwalifiseer, moet u 'n lid van 'n volledig geregistreerde taxivereniging wees. Taxiverenigings word by die Provinsiale Taxiregistrateur geregistreer.
Nadat 'n bedryfslisensie aan u uitgereik is, word van u vereis om op versoek van 'n verkeersbeampte hierdie lisensie te toon en u moet 'n onderskeidende plakker op u voertuig aanbring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.5123.5123.2010-03-24.af.txt</fn>
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie of die kantoor van Provinsiale Paaie-infrastruktuur skakel om uit te vind of 'n pad 'n munisipale of provinsiale pad is.
Die Munisipaliteit hanteer aansoeke om op munisipale strate, paaie, sypaadjies en padskouers te verfilm. Die produksiemaatskappy moet seker maak dat normale voetganger- en voertuigtoegang te alle tye gehandhaaf word, behalwe wanneer die verfilming plaasvind, tensy algehele gebruik van 'n spesifieke area in die permit gespesifiseer is. Indien 'n pad afgesper moet word, moet 'n alternatiewe roete beskikbaar wees.
Besonderhede oor hoe om aansoek te doen om 'n permit, word in die Konsepbeleidsdokument oor Kommersiële Film- en Fotografiese Geleenthede uiteengesit.
Aansoek om 'n provinsiale pad vir die doeleindes van verfilming te gebruik, moet aan die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Wetsadministrasie-afdeling gerig word nie later nie as twee weke voordat enige verfilming begin.
Enige afwykings van die Wet op Nasionale Padverkeer, Wet 93 van 1996 (byvoorbeeld die oorskryding van die spoedgrens, gebruik van 'n voertuig met linkerhandstuur of bestuur aan die verkeerde kant van die pad).
U word versoek om aansoek te doen om Provinsiale goedkeuring wanneer u vir 'n film- of fotogeleentheidkontrak kwoteer.
Let asseblief daarop dat verkeersbystandtariewe later in 2003 hersien sal word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.93389.93389.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
jou beweeglikheid tydelik maar erg beperk word.
Sekere plaaslike owerhede vereis dat die dokter 'n deel van die vorm moet invul, wat beteken dat die vorm vooraf afgehaal moet word. Tree asseblief in verbinding met jou plaaslike verkeersdepartement om vas te stel of jy 'n doktersbrief of 'n vorm nodig het.
As jy 'n parkeerskyfie vir gestremdes ontvang het, moet jy dit duidelik in jou voorruit vertoon.
Let asseblief daarop dat die parkeerskyfie vir gestremdes wat deur 'n plaaslike owerheid uitgereik is, nie noodwendig deur enige ander plaaslike owerheid erken sal word nie.
Die bedrag wat geëis word vir parkeerskyfies vir gestremdes verskil van munisipaliteit tot munisipaliteit.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11598.93389.A.2010-03-24.af.txt</fn>
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
jou mobiliteit erg ingeperk word deur 'n voortdurende geestelike of fisiese toestand, of jou beweeglikheid tydelik maar erg beperk word.
Sekere plaaslike owerhede vereis dat die dokter 'n deel van die vorm moet invul, wat beteken dat die vorm vooraf afgehaal moet word. Tree asseblief in verbinding met jou plaaslike verkeersdepartement om vas te stel of jy 'n doktersbrief of 'n vorm nodig het.
As jy 'n parkeerskyfie vir gestremdes ontvang het, moet jy dit duidelik in jou voorruit vertoon.
Let asseblief daarop dat die parkeerskyfie vir gestremdes wat deur 'n plaaslike owerheid uitgereik is, nie noodwendig deur enige ander plaaslike owerheid erken sal word nie.
Die bedrag wat geëis word vir parkeerskyfies vir gestremdes verskil van munisipaliteit tot munisipaliteit.
<fn>GOV-ZA. Services.11600.16482.16482.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is drie soorte paaie: nasionale, provinsiale en plaaslike paaie. Dié paaie word gebou en in stand gehou deur verskillende liggame.
Die bou en instandhouding van provinsiale paaie is die verantwoordelikheid van die Padinfrastruktuur- tak van die Departement van Vervoer en Openbare Werke.
Om probleme met provinsiale paaie aan te meld, kan jy 021 483 2011 bel of in verbinding tree met jou Distrikspadkantoor of Distrikspadingenieur.
Nasionale paaie word hanteer deur die Nasionale Padagentskap. Vir inligting oor die huidige toestand van nasionale paaie, kliek hier.
Plaaslike of munisipale paaie is die verantwoordelikheid van die relevante munisipaliteit. Vir inligting oor paaie in die Stad Kaapstad, kliek hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11601.16582.16582.2010-03-24.af.txt</fn>
Golden Arrow voorsien tans busdienste. Hierdie bestaande kontrakte sal deur kontrakte met KMMO operateurs vervang word om bemagtiging en werksgeleenthede te skep. Busroosters kan per e-pos of by die Golden Arrow webwerf gekry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11601.16607.16607.2010-03-02.af.txt</fn>
Verskeie vervoergeriewe is beskikbaar vir toeriste wat die Wes-Kaap besoek. Dit sluit toerbusse, pendeldienste, metertaxi's en huurdienste in.
Of skakel die Metro Trans inligtingsentrum se tolvry nommer 0800 65 64 63 (alle ure).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11601.16624.16624.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Provinsiale Regeringsdepartement van Vervoer en Openbare Werke is verantwoordelik vir regulering van die minibustaxibedryf in die provinsie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.122924.122924.2010-03-02.af.txt</fn>
Waar kan ek uitvind of ek uitstaande verkeersboetes het?
Watter verskillende tipes verkeersboetes is daar?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Hoeveel tyd het ek om my verkeersboete te betaal?
Kan ek 'n boete betwis?
Wat gebeur as ek nie my verkeersboete betaal nie?
Bel Verkeersnavrae in kantoorure (Maandag tot Vrydag, 8vm to 3.30nm) by 0860 034 637. As jy 'n afskrif van jou boete wil hê, sal jy persoonlik na die verkeersdepartement moet gaan.
As jy vermoed dat die verkeersdepartement dalk boetes na 'n ou adres stuur, faks asseblief jou nuwe adres (fisies en pos), saam met 'n afskrif van jou ID, aan Motorvoertuigregistrasies by 021 419 1676. Merk dit vir die aandag van die Korrespondensiedepartment. Bel Motorvoertuigregistrasies by 021 400 4900 as jy nog inligting hieroor nodig het.
Daar is twee tipes verkeersboetes: Kitsdagvaardings en 'n 341-verkeerskaartjie.
Kitsdagvaardings word uitgereik wanneer 'n verkeersbeampte 'n motoris voorkeer om 'n boete uit te reik vir die volgende: 'n bewegende oortreding (byvoorbeeld, spoed of die verontagsaming van 'n rooi verkeerslig), 'n fout aan jou motorvoertuig (byvoorbeeld 'n stukkende agterliggie), 'n verstreke motorvoertuiglisensie of vir die bestuur van 'n voertuig sonder 'n rybewys.
n 341-verkeerskaartjie word uitgereik wanneer 'n motoris deur 'n kamera betrap word met die verbreking van 'n verkeersreël (byvoorbeeld 'n spoedoortreding) of wanneer 'n verkeersbeampte 'n kaartjie uitreik wanneer die motoris nie daar is nie (dit is die pienk kaartjie wat uitgereik word vir parkeeroortredings, verstreke lisensieskyfies en so meer).
As die kameraboete se kennisgewingnommer begin met 'n "9" of 'n "4", kan jy dit aanlyn sien by www.payfine.co.za. Let asseblief daarop dat dit nie beteken dat jy dit aanlyn kan betaal nie.
Die filmnommer, wat op die verkeersboete verskyn.
Tjeks en posorders moet uitgemaak word aan die Stad Kaapstad.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor word nie aanbeveel dat jy kontant per pos stuur nie.
As jy 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy ook jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boete-verwysingsnommer te gebruik.
As jy op of na die sperdatum wil betaal, kan jy dit doen in kontant of met 'n bankgewaarborgde tjek by die hof wat op die boete genoem word (kry die adres by Munisipale Howe). Jy sal die betaling persoonlik moet doen, nie langer nie as 14 dae na die sperdatum. Op die veertiende dag sal jou saak voor die hof dien.
As jy nie jou boete wil betaal nie sal jy persoonlik in die hof moet verskyn op jou hofdatum om jou saak te stel. As jy nie daar is om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word.
Daar is geen aanlyngerief om boetes te betaal wat uitgereik is deur die Stad Kaapstad nie.
As jy egter 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boete-verwysingsnommer te gebruik.
Afhangende van of jy 'n Kitsdagvaardig of 'n 341-verkeerskaartjie gekry het, het jy tussen 30 dae en vier maande om jou verkeersboete te betaal.
n Kitsdagvaarding het 'n hofdatum en jy het 30 dae tyd van die datum van uitreiking af om die boete te betaal by die verkeersdepartement of by die hof wat op die dagvaarding genoem word. As jy die boete betaal op die datum van jou hofverskyning, sal jy dit persoonlik by die hof moet betaal.
As jy 'n 341-verkeerskaartjiekry, het jy 30 dae voor die Verkeersdepartement 'n "Kennisgewing Voor Dagvaarding" sal uitreik, waarna jy nog 30 dae het voordat die dagvaardiging uitgereik word.
Nadat die dagvaarding uitgereik is, het jy nog 30 dae om jou boete by die Verkeersdepartement te betaal. As die 30 dae verby is, het jy nog 14 dae grasie waarin jy jou boete kan betaal by die hof wat genoem word op die dagvaarding.
Jy het dus altesaam omtrent vier maande om jou verkeersboete te betaal nadat jy 'n 341-kaartjie gekry het.
As jy beplan om jou boete te betwis moet jy 'n brief stuur waarin jy jou redes uiteensit, saam met 'n afskrif van jou boete, aan die Galgheuwel-verkeersdepartement. Jy kan ook die inligting faks aan 021 421 6607. Jy behoort 'n erkenning van ontvangs te kry van die verkeersdepartement binne omtrent drie weke.
Die Verkeersbestuurder sal dan jou brief stuur aan die betrokke hof. Die Openbare Vervolger by die hof sal die boete hersien, wat op die meeste twee dae neem, waarna die brief en die besluit teruggestuur sal word aan die Verkeersbestuurder, waar dit weer opgeneem sal word. Dié proses neem omtrent drie weke. Die hele proses neem omtrent ses weke.
Jy kan ook direk met die Openbare Vervolger in verbinding tree by die hof wat op jou boete verskyn. As jy 'n dagvaarding ontvang het, moet jy die Openbare Vervolger nader voor die datum waarop jy in die hof moet verskyn.
As die verkeersboete byvoorbeeld verkeerdelik uitgereik is, kan jy jou saak in die hof stel op die hofdatum op jou dagvaarding.
As jy nie hof toe gaan om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word en jy sal aangekla word van minagting van die hof.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.124439.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in Grabouw, Caledon/Middleton, Botrivier, Riviersonderend, Villiersdorp, Greyton en Genadendal word hanteer deur die Theewaterskloof-verkeersdepartement. Hulle hanteer ook spoedboetes op die N2 op sekere punte in die gebied. Oortredings in ander gebiede word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek uitvind of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Navraag doen by die departement op die hoek van Ryke- en Worchesterstraat, Grabouw.
Spoedkamerafotos word gedruk op alle eerste en tweede kennisgewings wat die Theewaterskloof-verkeersdepartement uitstuur. Maak asseblief seker dat dit jou voertuig op die foto is.
Jy kan ook die spoedkamerafoto sien by die Theewaterskloof-verkeersdepartement in Rykestraat, Grabouw, of bel 021 859 1555 (uitbr 11, 18 of 23) om te vra dat 'n foto aan jou gestuur moet word.
As jy betaal voor die sperdatum , kan jy jou verkeersboete betaal per tjek, kontant of posorder by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Tjeks en posorders moet uitgemaak word aan die Theewaterskloof-munisipaliteit.
Betalings kan óf persoonlik gedoen word by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) óf gepos word aan Posbus 532, Grabouw, 7160.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor, word aanbeveel dat kontantbetalings gedoen moet word by die verkeersdepartement.
Noem asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag en faks bewys van oordrag aan 021 859 5320.
<fn>GOV-ZA. Services.11602.124481.124481.2010-03-02.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat gepleeg is in die Sentrale Karoo - dit is in Beaufort-Wes, Leeugamka en Laingsburg - word hanteer deur die Laingsburg-verkeersdepartement. Oortredings in ander gebiede word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek uitvind of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Jy kan jou spoedkamerafoto by die Laingsburg-veeldoelige Gemeenskapsentrum sien, van Maandag tot Vrydag 9vm tot 12vm. Onthou om die verwysingsnommer op jou verkeerskaartjie saam te bring.
As jy betaal voor die sperdatum , kan jy jou verkeersboete betaal per tjek, kontant of posorder by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Tjeks en posorders behoort uitgemaak te word aan die Laingsburg-munisipaliteit.
Jy kan óf persoonlik betaal by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) óf betaling pos aan Privaatsak X4, Laingsburg, 6900.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor word aanbeveel dat kontantbetalings by die verkeersdepartement gedoen word.
Let asseblief daarop dat Laingsburg-verkeersboetes NIE betaal kan word by ENB OTM'me, per EasyPay, by polisiestasies of howe nie.
Noem asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag en faks bewys van oordrag aan 023 551 1450.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.124486.124486.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat in George gepleeg is, word hanteer deur die George-verkeersdepartement. Oortredings wat in ander gebiede gepleeg is, word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek vasstel of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Die George-verkeersdienste bel by 044 878 2400.
As jy betaal voor die sperdatum, kan jy jou verkeersboete per tjek, kontant of posorder betaal by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Betalings kan persoonlik gedoen word by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) of gepos word aan Posbus 2, Pacaltsdorp, 6534.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor, word daar nie aanbeveel dat kontant per pos gestuur word nie.
As jy 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy ook jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boeteverwysingsnommer te gebruik.
Let asseblief daarop dat die George-verkeersdepartement nie direkte betalings aanvaar op of na die hofdatum op die verkeerskennisgewing nie. As jy jou hofdatum misgeloop het, bel die verkeersdepartement om uit te vind hoe om te werk te gaan.
Bring asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag aan en faks bewys van oordrag aan 044 878 1422.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.124486.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Alle verkeersoortredings wat in George gepleeg is, word hanteer deur die George-verkeersdepartement. Oortredings wat in ander gebiede gepleeg is, word hanteer deur die betrokke munisipaliteit se verkeersdepartement.
Waar kan ek vasstel of ek uitstaande verkeersboetes het?
Waar kan ek my spoedkamerafoto sien?
Hoe kan ek my verkeersboete betaal?
Kan ek my verkeersboete elektronies betaal?
Skryf aan die George-verkeersdienste by geotraf@mweb.co.
Die George-verkeersdienste bel by 044 878 2400.
Jy kan 'n spoedkamerafoto sien by die George-verkeersdienste in Sendingstraat, Pacaltsdorp, of op die internet by www.labattraffic.com. Jy sal die volle oortredingsnommer op jou kennisgewing en jou motor se registrasienommer moet verskaf.
As jy betaal voor die sperdatum, kan jy jou verkeersboete per tjek, kontant of posorder betaal by die adres wat genoem word op jou verkeersboete.
Betalings kan persoonlik gedoen word by die verkeersdepartement (kry die adres by Munisipale Verkeersdepartemente) of gepos word aan Posbus 2, Pacaltsdorp, 6534.
Weens die vlakke van bedrog en diefstal in die Poskantoor, word daar nie aanbeveel dat kontant per pos gestuur word nie.
As jy 'n Eerste Nasionale Bankkliënt is, kan jy ook jou boete betaal by enige ENB OTM deur jou boeteverwysingsnommer te gebruik.
Let asseblief daarop dat die George-verkeersdepartement nie direkte betalings aanvaar op of na die hofdatum op die verkeerskennisgewing nie. As jy jou hofdatum misgeloop het, bel die verkeersdepartement om uit te vind hoe om te werk te gaan.
Bring asseblief jou boeteverwysingsnommer op die oordrag aan en faks bewys van oordrag aan 044 878 1422.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.16506.16506.2010-03-02.af.txt</fn>
Indien u in 'n ongeluk was, moet u dit by die polisie aanmeld wat 'n ongeluksverslag sal invul.
die plaaslike owerheid, of die Departement van Vervoer en Openbare Werke.
Die SAPD hou ongeluksverslae van alle ongelukke waar 'n kriminele saak ondersoek word. Skakel die polisiestasie in die area waar die ongeluk plaasgevind het om meer besonderhede.
Die plaaslike owerheid hou verslae oor ongelukke wat in hulle area plaasgevind het, maar waar geen kriminele saak ondersoek word nie.
Alle ander ongeluksverslae word deur die Departement van Vervoer en Werke gehou.
Afskrifte van ongeluksverslae van Padinfrastruktuur en die Stad Kaapstad kos R150.00.
Afskrifte van ongeluksverslae van Padinfrastruktuur en die Stad Kaapstad kos R150.00.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.21955.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Padongelukfonds?
Wie kan van die Fonds eis?
Waarvoor kan u geld kry?
Wat is nalatigheid?
Hoeveel geld kan u eis?
Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk?
Hoe eis 'n mens van die Fonds?
Waar dien 'n mens 'n eis in?
As iemand in 'n motorongeluk beseer of gedood is as gevolg van die nalatigheid van 'n bestuurder wat in die ongeluk betrokke was, kan so iemand of sy/haar naasbestaandes vergoeding van die Padongelukfonds eis. Dit beteken selfs al het die bestuurder van die motor nie versekering nie, kan u geld kry om u te help om vir u mediese uitgawes te betaal en om te vergoed vir die tyd dat u nie kan werk nie.
Die Padongelukfonds is 'n openbare entiteit wat ingestel is om vergoeding te betaal aan mense wat in padongelukke beseer word of vir die afhanklikes van mense wat in padongelukke gedood is as gevolg van die nalatige bestuur van 'n motorvoertuig in Suid-Afrika. Die Fonds kry sy/haar geld uit 'n brandstofheffing wat by die prys van petrol en diesel ingesluit is.
U kan eis as u in die ongeluk beseer is.
U afhanklikes kan eis as u in die ongeluk gedood is.
U kan eis as u as 'n bestuurder, passasier of voetganger in die ongeluk betrokke was.
n Eis kan ingestel word slegs as die ongeluk deur iemand anders se nalatige bestuur veroorsaak is. U kan nie eis as u die ongeluk veroorsaak het nie. U kan ook nie eis as u die enigste persoon en voertuig is wat in die ongeluk betrokke was nie, byvoorbeeld as u in 'n paal vasgery het.
As u die bestuurder in die ongeluk was, maar nie die eienaar van die motor is nie en die ongeluk veroorsaak is deur die eienaar van die motor se nalatigheid (byvoorbeeld as hy/sy nie die remme reggemaak het nie) en u beseer is, kan u van die Fonds eis.
mediese uitgawes begrafniskoste vergoeding vir pyn, lyding en verminking verlore inkomste verlies van onderhoud - as die broodwinner in die gesin sterf in 'n ongeluk wat deur iemand anders veroorsaak is, kan die afhanklikes van die broodwinner eis vir verlies van onderhoud.
As u gedeeltelik verantwoordelik was vir die ongeluk, kan u steeds eis, maar u sal net 'n deel van die skadevergoeding ontvang. Byvoorbeeld, as u 50% verantwoordelik was, sal u net 50% van die skadevergoeding kry. As u 25% verantwoordelik was, sal u 75% van die skadevergoeding kry.
U kan nie eis vir skade aan u voertuig of eiendom nie. Om geld hiervoor te kry, moet u die bestuurder van die voertuig wat die ongeluk veroorsaak het, dagvaar. As hy/sy versekering het, sal sy/haar versekering jou betaal; indien nie, sal hy/sy self jou moet betaal.
Net ongelukke wat deur iemand anders se nalatigheid veroorsaak is, kan aanleiding gee tot eise teen die Fonds. U moet dus bewys dat iemand anders nalatig was. U doen dit deur te bewys dat die bestuurder nie sy/haar voertuig bestuur het op 'n wyse waarop 'n redelike bestuurder in die omstandighede sou bestuur nie.
As u nie in die voertuig was wat die ongeluk veroorsaak het nie, is daar geen perk op die skadevergoeding wat u uit die Padongelukfonds kan eis nie.
As u of u broodwinner 'n passasier was in die motor wat die ongeluk veroorsaak het, kan u nie vir meer as altesaam R25 000 eis nie. U kan slegs geld terugeis wat u bestee het of gaan bestee as gevolg van die ongeluk, byvoorbeeld hospitaal- en doktersrekeninge wat u betaal het.
As u of u broodwinner 'n betalende passasier was of as u as gevolg van werk in die motor was, kan u net R25 000 eis, maar u kan die nalatige bestuurder dagvaar vir enige groter bedrag. U kan egter nie u werkgewer dagvaar nie.
HOE LANK NEEM DIT OM 'n EIS TE VERWERK?
Eise teen die fonds is 'n ingewikkelde proses en die Fonds het baie eise om te hanteer, met die gevolg dat dit lank kan duur voordat u geld uitbetaal word. Die Fonds het 120 dae om die aangeleentheid te ondersoek nadat die eis ingedien is, voordat die finale verrigtinge kan voortgaan.
HOE EIS 'n MENS VAN DIE FONDS?
U kan self van die Fonds eis of u kan 'n prokureur kry om namens u te eis, maar u sal vir sy/haar dienste moet betaal. Daar is inligtingskantore by alle kantore van die Fonds wat u kosteloos kan help.
U moet die eis instel binne drie jaar na die datum van die ongeluk, as u weet wie die ongeluk veroorsaak het. As u nie weet wie die bestuurder of eienaar is van die motor wat die ongeluk veroorsaak het nie, moet u binne twee jaar eis.
U dien die eis in deur die Eisvorm (Vorm 1) in te vul. Elke toepaslike paragraaf moet ingevul word. Die dokter wat u onmiddellik na die ongeluk behandel het, moet die medieseverslagafdeling van die vorm invul. U moet ook die vorm onderteken.
n Mediese verslag.
Indien iemand in die ongeluk gedood is, 'n rekord van die geregtelike doodsondersoek.
n Klagstaat van die polisie.
Alle rekeninge, kwitansies en bewysstukke om mediese en hospitaalkoste te bewys.
n Brief van die dokter om te sê hoeveel u in die toekoms vir mediese koste sal betaal as gevolg van die ongeluk.
n Skets van die ongelukstoneel.
Die naam van die polisiestasie waar die ongeluk aangemeld is, die polisie se saaknommer en die polisieverslag.
n Brief van u werkgewer om te sê hoeveel geld u deur onbetaalde lone verloor het.
n Skriftelike toestemming vir die hospitaal wat aan die Fonds toestemming verleen om insae in u hospitaalrekords te kry.
n Beëdigde verklaring van die persoon wat die eis instel en van enige getuies.
WAAR DIEN 'n MENS 'n EIS IN?
U kan u eis indien by of meer inligting verkry van die Padongelukfonds se kantore in Kaapstad.
U kan die status van u eis aanlyn nagaan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.5100.5100.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Arrive Alive-veldtog is in 2001 van stapel gestuur. Sedertdien het padsterftes gemiddeld met 7,4% afgeneem. Ten minste 270 lewens per jaar is gered sedert die aanvang van die veldtog. Dit behels 'n besparing van meer as R450 miljoen vir die ekonomie.
Die veldtog gebruik opvoedkundige materiaal en padongelukstatistieke om die publiek meer bewus te maak van die gevare van padongelukke.
U kan die nasionale Arrive Alive-inligtingsentrum skakel by 0800 005 619, of 'n faks stuur na 0800 111 301.
U kan ook die -webwerf besoek vir omvattende inligting oor padveiligheid.
Inlgiting oor padveiligheid kan ook van die provinsiale Departement van Gemeenskapsveiligheid verkry word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11602.83878.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Elke munisipaliteit hanteer verkeersboetes binne hulle jurisdiksie. Dit is jou reg om spoedkamerafotos te sien en skriftelik enige verkeersboete te betwis wat jy ontvang.
Watter verskillende tipes verkeersboetes is daar?
Hoe lank het ek tyd om 'n verkeersboete te betaal?
Hoe betwis ek 'n boete?
Wat gebeur as ek nie my verkeersboete betaal of betwis nie?
Waar en hoe kan ek my verkeersboete betaal?
'n Afdeling 56-kennisgewing of Kitsdagvaarding word deur 'n verkeersbeampte aan jou gegee, gewoonlik vir 'n bewegende oortreding. Dit het 'n hofdatum op.
'n Afdeling 341-kennisgewing word per pos aan 'n motoris gestuur vir oortredings wat op verkeerskamera vasgevang word of vir verkeerskaartjies wat uitgereik word in die afwesigheid van die motoriste (byvoorbeeld 'n verstreke lisensieskyfie). Dit het nie 'n hofdatum op nie maar is 'n eerste kennisgewing voor dagvaarding. Die Verkeersdepartement sal 'n tweede kennisgewing uitreik voordat die werklike dagvaarding uitgereik word.
n Afdeling 56-kennisgewing dien as 'n Kitsdagvaarding, wat beteken dat jy omtrent 30 dae tyd het om te betaal voor jou saak in die hof voorkom.
n Afdeling 341-kennisgewing is 'n kennisgewing voor dagvaarding, nie 'n dagvaarding self nie. Jy kry gewoonlik twee kennisgewings voor die dagvaarding uitgereik word, waarna jy nog omtrent 30 dae het om te betaal (of jou boete skriftelik te betwis) voordat jou saak in die hof voorkom.
Jy het altesaam ongeveer drie maande om 'n Afdeling 341-kaartjie te betaal.
Let asseblief daarop dat die presiese hoeveelheid tyd wat jy het om 'n kaartjie te betaal wissel van munisipaliteit tot munisipaliteit. Gaan jou kaartjie na om die sperdatum vas te stel.
Jy kan te enige tyd jou verkeersboete skriftelik betwis by die munisipale verkeersdepartement voor 'n dagvaarding uitgereik is. Onthou om 'n afskrif van jou verkeersboete saam met jou brief te stuur.
Die verkeersdepartement sal skriftelik op jou beswaar reageer. As jy nie tevrede is met die uitkoms nie, kan jy wag vir jou dagvaarding en weer jou beswaar skriftelik aan die verkeersdepartement stuur. Die verkeersdepartement sal dan dié brief namens jou aan die Vervolger voorlê. Die Vervolger besluit dan of vervolging ingestel sal word en die saak voor 'n landdros sal verskyn, en of die saak laat vaar sal word.
Neem asseblief kennis dat die skryf van 'n brief nie die proses sal vertraag nie. As jy nie teen die hofdatum 'n ooreenkoms bereik nie, sal die saak voor die hof kom.
As jy nie jou verkeersboete betaal or betwis teen die sperdatum nie en nie in die hof verskyn om jou saak te stel nie, sal 'n lasbrief vir jou inhegtenisneming outomaties uitgereik word wanneer die saak voor die hof kom.
Alle munisipaliteite aanvaar tjeks en posorders per pos. Ter wille van veiligheid behoort jy kontant persoonlik te betaal.
Sommige munisipaliteite aanvaar aanlynbankoordragte of het 'n aanlyngerief waar fotos besigtig en betalings gemaak kan word.
<fn>GOV-ZA. Services.11604.16602.16602.2010-03-02.af.txt</fn>
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Dit word befonds deur die Stad Kaapstad, die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Nasionale Departement van Vervoer. Die diens word deur iKapa Toere en Reise (Edms.) Bpk. bedryf.
Enige persoon wat in die munisipale gebied van Kaapstad woon en nie ander vorms van openbare vervoer kan gebruik nie as gevolg van swak sig of fisiese gestremdheid kan van Bel-'n-Rit gebruik maak.
Die diens werk 7 dae per week tussen 06h00 en 19h00.
Besprekings word oor die algemeen op 'n 'eerste daar, eerste klaar'- basis aanvaar hoogstens sewe werksdae voor die dag van die rit en minstens een werksdag voor die rit. Indien u egter gereeld na en/of van u werkplek wil reis, kan 'n herhalende bespreking op 'n maand-tot-maand-basis vir tot ses maande gemaak word.
Om te registreer om Bel-'n-Rit te gebruik, moet u 'n aansoekvorm invul en dit na Bel-'n-Rit, Posbus 102, Observatory, 7935, stuur. U aansoek sal beoordeel word op grond daarvan of u ander vorms van openbare vervoer kan gebruik.
arbeidsterapiedepartemente by groot hospitale, of alle betaalsentrums.
Om 'n rit te bespreek of navraag te doen, bel die Bel-'n-Rit tolvrye nommer 0800 600 895.
Indien u 'n klagte wil indien oor die Bel-'n-Rit diens, skakel die Metro Vervoerinligtingsentrum tolvry by 0800 65 64 63.
Die munisipale gebied van die Stad Kaapstad is, soos op die kaart aangedui, in nege sones verdeel. Die koste word uitgewerk na gelang van deur hoeveel sones jy reis.
R18.00 - As jy deur vier of meer sones reis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.11604.16602.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Bel-'n-Rit is 'n vervoerdiens vir mense vir wie ander vorms van openbare vervoer nie geskik is nie as gevolg van hulle spesiale behoeftes.
Dit word befonds deur die Stad Kaapstad, die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap en die Nasionale Departement van Vervoer. Die diens word deur iKapa Toere en Reise (Edms.) Bpk. bedryf.
Enige persoon wat in die munisipale gebied van Kaapstad woon en nie ander vorms van openbare vervoer kan gebruik nie as gevolg van swak sig of fisiese gestremdheid kan van Bel-'n-Rit gebruik maak.
Die diens werk 7 dae per week tussen 06h00 en 19h00.
Besprekings word oor die algemeen op 'n 'eerste daar, eerste klaar'- basis aanvaar hoogstens sewe werksdae voor die dag van die rit en minstens een werksdag voor die rit. Indien u egter gereeld na en/of van u werkplek wil reis, kan 'n herhalende bespreking op 'n maand-tot-maand-basis vir tot ses maande gemaak word.
Om te registreer om Bel-'n-Rit te gebruik, moet u 'n aansoekvorm invul en dit na Bel-'n-Rit, Posbus 102, Observatory, 7935, stuur. U aansoek sal beoordeel word op grond daarvan of u ander vorms van openbare vervoer kan gebruik.
arbeidsterapiedepartemente by groot hospitale, of alle betaalsentrums.
Om 'n rit te bespreek of navraag te doen, bel die Bel-'n-Rit tolvrye nommer 0800 600 895.
Indien u 'n klagte wil indien oor die Bel-'n-Rit diens, skakel die Metro Vervoerinligtingsentrum tolvry by 0800 65 64 63.
Die munisipale gebied van die Stad Kaapstad is, soos op die kaart aangedui, in nege sones verdeel. Die koste word uitgewerk na gelang van deur hoeveel sones jy reis.
R18.00 - As jy deur vier of meer sones reis.
<fn>GOV-ZA. Services.11604.16651.16651.2010-03-02.af.txt</fn>
Kaapstad Munisipaliteit het hierdie openbarevervoerdiens vir dowes ingestel. Dit stel mense met gehoorgestremdheid in staat om inligting oor openbare vervoer, soos bus- en treinroosters, roetes en bestemmings oor die telefoon deur die gebruik van 'n Telkomtoestel met die naam Teldem te bekom. Die inligting is 24 uur, 7 dae per week beskikbaar.
Om hierdie diens te gebruik, skakel die Metropolitaanse Vervoerinligtingsentrum by 0800 65 64 63 of vul die aanlynvorm in.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.14707.10507.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement staan plaaslike projekte vir ekonomiese ontwikkeling reg deur die Wes-Kaap by deur hulle te befonds, en deur hulle van deskundige raad en bystand met die ontwikkeling van besigheidsplanne en uitvoerbaarheidstudies te voorsien.
n Tonnel vir grondlose verbouing is by Beaufort-Wes opgerig as deel van 'n projek waardeur 14 permanente betrekkings vir plaaslike inwoners geskep is. Die projek is 'n gesamentlike onderneming van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting, die Munisipaliteit van Beaufort-Wes, die WNNR, en die Vereniging vir Intensiewe Plantproduksie by die Universiteit van Stellenbosch.
n Aanvanklike belegging deur die Provinsiale Regering van R2,7 miljoen het die projek moontlik gemaak, maar in die boekjaar 2004-2005 sal daar van die Beaufort West Hydroponics Company ('n Artikel 21-organisasie, d.w.s. 'n organisasie sonder winsbejag) verwag word om die projek sonder verdere steun van die regering voort te sit. Alle wins wat die maatskappy maak, sal in die plaaslike gemeenskap teruggeploeg word, of gebruik word om die produksiegeriewe by die aanleg uit te bou. Daar word verwag dat die aanvoorprojek teen Januarie 2004 sal begin om 'n wins te toon.
In die projek word daar kruie, waaronder basielkruid, kruisement, vinkel, koljander, barbarakruid en suring gekweek vir die plaaslike sowel as die internasionale kleinhandel. Die eerste uitvoerbesending is in Junie 2003 per vliegtuig na die Verenigde Koninkryk versend om die mark aldaar te beproef.
Die Wupperthal Tea Court is met die uitbreiding van sy aanleg bygestaan ten einde sy produksiekapasiteit vir rooibostee te vergroot. Eenhonderd een-en-sewentig boere van Wupperthal en die omliggende gemeenskappe neem tans aan 'n program deel waardeur daar van die oes van wilde tee oorbeweeg word na die volhoubare verbouing van rooibos vir die wêreldmark.
Die organiese verbouing van rooibos is nie besonder moeilik nie, en dit bied aan die boere 'n beter prys. Die gevolg is dat al die boere van Wupperthal hul rooibos nou organies verbou.
Al boer hulle op klein skaal, produseer hierdie boere tussen 60 en 70 ton rooibostee per jaar.
Die Dysselsdorpprojek vir die Onttrekking van Drop is goed gevestig en daar is 11 voltydse en 50 deeltydse werknemers in diens. Die Departement het die aanvanklike projek befonds, en het geakkrediteerde opleiding vir die ontwikkeling van vaardighede aan 11 mense by die aanleg voorsien. Deurlopende mentorskap en tegniese bystand word ook deur die Raad van Direkteure voorsien.
Die Departement was 'n medebefondser by die oprigting van 'n fabriek vir droëvrugte op Van Wyksdorp ten einde die plaaslike gemeenskap te help om die ekonomiese ontwikkeling van hul streek te stimuleer. Die proses om die Artikel 21-maatskappy te registreer, is reeds in werking gestel. Vyf voltydse en 60 deeltydse betrekkings is geskep, en 90% van die totale werkerskorps bestaan uit vroue.
Tydens die proeffase van die gemeenskapgebaseerde projek vir werkskepping deur die produksie en bemarking van geneeskragtige kruie en plante op Bitterfontein het die Departement as medebefondser opgetree. Die Universiteit van Wes-Kaapland het 'n opname van die grondpotensiaal onderneem ten einde die uitvoerbaarheid van die projek te bepaal, sowel as om vas te stel watter spesifieke gewasse in die gebied gekweek behoort te word. 'n Sakeplan is opgestel, en in April 2003 het die proeffase 'n aanvang geneem. Voorlopige marknavorsing dui op lewendige belangstelling vanuit die plaaslike mark.
<fn>GOV-ZA. Services.14707.11697.11697.2010-03-02.af.txt</fn>
Om vir herstel en rehabilitasie na 'n ramp te voorsien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.14709.14400.14400.2010-03-24.af.txt</fn>
Die metropolitaanse gebied wat deur die Stad Kaapstad beheer word, is onderverdeel in 20 subrade, waarvan elkeen uit 'n aantal wyke bestaan. Daar is altesaam 100 wyke wat elkeen deur 'n raadslid verteenwoordig word. 'n Wyk bestaan op sy beurt uit 'n aantal voorstede. Die Raad het altesaam 200 raadslede waarvan 100 as wyksraadlede verkies is en 100 ingevolge proporsionele verteenwoordiging genomineer is.
uit te vind in watter wyk en/of subraad jou voorstad val, of n subraadvoorsitter en/of subraadgebiedskoördineerder te soek.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.14709.22195.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die regering het 'n plan aangekondig om gratis basiese water- en elektrisiteitdienste vir almal te verskaf. Daar is ook 'n inisiatief vir gratis sanitasiedienste.
Hoewel dit 'n Nasionale besluit is, word water, sanitasie en elektrisiteit deur plaaslike owerhede verskaf. Die gevolg is dat die eintlike verskaffing van dié gratis dienste die verantwoordelikheid van jou plaaslike munisipaliteit is.
Teen Julie 2001 het bykans 23-miljoen mense in Suid-Afrika reeds Gratis Basiese Water ontvang.
Die uiteindelike doel is om aan arm huishoudings gratis 'n basiese voorraad van 6 000 liters veilige water per maand te verskaf. Dit kan van munisipaliteit na munisipaliteit wissel en jy moet jou munisipaliteit direk skakel om uit te vind presies watter gratis basiese waterdiens hulle verskaf.
As jy meer water as die gratis voorraad gebruik, moet jy daarvoor betaal.
Gratis elektrisiteitdienste is spesifiek op arm huishoudings toegespits. Dié huishoudings sal 'n klein hoeveelheid elektrisiteit gratis kry, maar hulle moet vir enige elektrisiteit wat bo die basiese diensvlak gebruik word, betaal.
Die voorgestelde hoeveelheid gratis elektrisiteit is 50kWh per huishouding per maand vir 'n netwerk-baseerde stelsel. Dit is min of meer die hoeveelheid energie wat nodig is vir basiese beligting, 'n klein swart-en-wit tv-stel en 'n klein radio, basiese strykwerk en die basiese kook van water met 'n elektriese ketel. 50Wp sal per nie-netwerk gekoppelde voorsieningstelsel verskaf word vir alle huishoudings wat aan die amptelike nie-netwerk stelsels gekoppel is.
Gebruikers wat voorafbetaalde elektrisiteitmeters het, sal kan sien wanneer die gratis elektrisiteit opgebruik is en sal self vir nog elektrisiteit kan betaal. Gebruikers met kredietmeters sal nie maklik kan sien wanneer hulle eenhede opgebruik is nie. Hulle sal aan die einde van elke maand vir die bykomende gebruik geëis word.
Gratis Basiese Elektrisiteit sal van Julie 2003 af ingestel word, nadat Munisipaliteite hulle fondse van die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering ontvang het.
Na die suksesvolle instelling van die Gratis Basiese Water-program, is die Departement van Waterwese en Bosbou nou besig om 'n Nasionale Gratis Basiese Sanitasie-strategie te ontwikkel. Dit word gedoen onder die leiding van die Nasionale Gratis Basiese Water en Sanitasie Taakspan, waarvan SALGA die voorsitter is en wat deur DWWB koördineer word. Die doel is om 'n aanpasbare nasionale strategie te ontwikkel, wat die uitgebreide kennis en praktiese ervaring binne die water- en sanitasiesektor saamvat.
Wanneer die strategie afgehandel is, sal dit deur die plaaslike owerhede wat sanitasiedienste verskaf ingestel word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.16031.10500.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Vir die Verbruikersbeskermer and Verbruikerstribunaal word voorsiening gemaak in die Wes-Kaapse Verbruikersakewet (Wet op Onregverdige Sakepraktyke) wat in Desember 2002 goedgekeur is.
Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer is in Maart 2003 tot stand gebring. Die Verbruikersbeskermer tree namens verbruikers as 'n "vervolger" op om hul klagtes of sake aan die Tribunaal voor te lê.
Die Verbruikerstribunaal is 'n spesiale hof wat verbruikersklagtes aanhoor.
U kan n klagte indien deur die tolvrye klagtelyn by 0800-007-081 te skakel of deur met u naaste Verbruikersadvieskantoor in verbinding te tree.
U kan ook n klagte indien deur die Cape Gateway Inbelsentrum by 0860 142 142 te skakel. Die inbelsentrumoperateur sal die besonderhede van die klagte aanteken en u van n verwysingsnommer voorsien. Die Kantoor van die Verbruikersbeskermer sal binne 24 uur aandag aan die klagte gee.
U kan ook n klagte aanlyn by die Nasionale Verbruikersforum indien.
Kla so gou as moontlik.
Rugsteun u klagte by wyse van fakture ens.
Sê wat u wil hê gedoen moet word.
Wees selfgeldend en wees hoflik.
Volg u klagte op na n redelike verloop van tyd indien u geen terugvoering ontvang het nie.
Teken aan met wie u gepraat het, wanneer dit plaasgevind het en hou afskrifte van briewe wat gestuur is.
The Self-Help Approach to Consumer Problems (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 1.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.16031.10502.10502.2010-03-24.af.txt</fn>
Verbruikersdienste en Billike Handel voorsien inligting aan die publiek rakende hulle regte as verbruikers. Die Departement verhoog ook bewustheid rakende spesifieke aangeleenthede met behulp van openbare bewusmakingsveldtogte, soos byvoorbeeld die Besparingsveldtog. Hierdie veldtog is daarop gemik om die besparingskoers onder verbruikers te verhoog en lig die voordele van kontantaankope teenoor krediet toe aangesien baie Suid-Afrikaners onder n skuldlas gebuk gaan.
Of u kan met u naaste verbruikersadvieskantoor in verbinding tree of skakel die Cape Gateway by 0860 142 142.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16234.16674.16674.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement is aktief betrokke by skole en tersiêre onderriginstellings om leerders in te lig omtrent skaars vaardigheidsvelde deur middel van uitstallings.
Jy kan die Departement by die volgende nommer skakel om 'n besoek aan jou skool of inrigting te reël.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16234.16678.16678.2010-03-24.af.txt</fn>
Studente kan praktiese ervaring deur middel van 'n internskapprogram by die Departement van Vervoer en Openbare Werke opdoen. Interns word in hulle spesifieke studierigtings geplaas en word betaal vir die werk wat hulle verrig.
Elke intern sluit 'n kontrak met die Departement.
In 2003 het die Departement die Peninsula Technikon se toptoekenning in die makro-werkgewerkategorie ontvang uit 600 private en openbare inrigtings vir sy rol om studente van proefopleiding te voorsien.
Om aansoek te doen om 'n internskap, moet die student tans by 'n hoËronderwysinstelling (HOI) ingeskryf wees.
Jy kan die Departement van Vervoer en Openbare Werke se Studentesake-administrasiekantoor deur die plasingsbeamptes by jou universiteit of technikon skakel.
Jy moet 'n brief stuur met bevestiging dat jy in 'n spesifieke studieveld studeer, asook jou CV.
Indien daar 'n behoefte is aan 'n student wat in 'n spesifieke rigting spesialiseer, sal die betrokke tak 'n kort onderhoud met aansoekers voer en 'n intern kies.
n Mentor word aan elke intern toegewys om hom of haar by te staan en toe te sien dat hy of sy die gekontrakteerde werk verrig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.16234.6676.6676.2010-03-24.af.txt</fn>
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Deel van die strategie is die heffing vir die ontwikkeling van vaardighede, wat 'n som geld is wat werkgewers aan die S.A. Inkomstediens moet betaal vir die ontwikkeling van vaardighede by hul werknemers.
Die heffings wat aan die SAID betaal word, word in 'n spesiale fonds gestort. Tagtig persent van die geld in hierdie fonds word onder die verskillende Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerhede (SOOO's) versprei, en die ander 20% word in die Nasionale Vaardigheidsfonds gestort. Die SOOO's betaal toekennings aan werkgewers wat 'n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling in diens neem. Die Nasionale Vaardigheidsfonds befonds projekte vir die ontwikkeling van vaardighede wat nie onder die beheer van die SOOO's val nie.
Werkgewers kan 50% of meer van die heffings terugkry wat hulle aan die SAID betaal het. Dit is geld wat van die SOOO of die Nasionale Vaardigheidsfonds afkomstig is, en gebruik word vir opleiding en vir die ontwikkeling van die vaardighede van hul eie werknemers.
Wie Moet die Heffing Betaal?
Hoeveel Moet Jy Bydra?
Hoe Betaal Jy?
Hoe Kan Jy 'n Toekenning vir die Ontwikkeling van Vaardighede Bekom?
jy jou werknemers by die SAID vir belastingdoeleindes (LBS) geregistreer het, en/of jy meer as R250 000 per jaar aan salarisse aan jou werknemers betaal (selfs al is hulle nie by die SAID vir LBS-doeleindes geregistreer nie).
Jy moet 1% bydra van die totale bedrag wat jy aan salarisse aan werknemers betaal het (met inbegrip van betaling vir oortyd, verlofbetaling, bonusse, kommissie en rondesombetalings).
Om te betaal, moet jy by die SAID registreer en elke maand die heffing betaal. Die SAID sal die korrekte vorm voorsien wat jy moet invul (VOH-opgawevorm). Die heffing moet aan die SAID betaal word nie later nie as sewe dae na die einde van elke maand.
Jy kan geld van die SOOO of van die Nasionale Vaardigheidsfonds terugkry om vir opleiding en vir die ontwikkeling van jou werknemers se vaardighede aan te wend.
al die reëls en regulasies van die Wet nakom.
Of jy kan direk met een van die nywerheidsopleidingsowerhede in verbinding tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16234.6676.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Deel van die strategie is die heffing vir die ontwikkeling van vaardighede, wat 'n som geld is wat werkgewers aan die S.A. Inkomstediens moet betaal vir die ontwikkeling van vaardighede by hul werknemers.
Die heffings wat aan die SAID betaal word, word in 'n spesiale fonds gestort. Tagtig persent van die geld in hierdie fonds word onder die verskillende Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerhede (SOOO's) versprei, en die ander 20% word in die Nasionale Vaardigheidsfonds gestort. Die SOOO's betaal toekennings aan werkgewers wat 'n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling in diens neem. Die Nasionale Vaardigheidsfonds befonds projekte vir die ontwikkeling van vaardighede wat nie onder die beheer van die SOOO's val nie.
Werkgewers kan 50% of meer van die heffings terugkry wat hulle aan die SAID betaal het. Dit is geld wat van die SOOO of die Nasionale Vaardigheidsfonds afkomstig is, en gebruik word vir opleiding en vir die ontwikkeling van die vaardighede van hul eie werknemers.
Wie Moet die Heffing Betaal?
Hoeveel Moet Jy Bydra?
Hoe Betaal Jy?
Hoe Kan Jy 'n Toekenning vir die Ontwikkeling van Vaardighede Bekom?
jy jou werknemers by die SAID vir belastingdoeleindes (LBS) geregistreer het, en/of jy meer as R250 000 per jaar aan salarisse aan jou werknemers betaal (selfs al is hulle nie by die SAID vir LBS-doeleindes geregistreer nie).
Jy moet 1% bydra van die totale bedrag wat jy aan salarisse aan werknemers betaal het (met inbegrip van betaling vir oortyd, verlofbetaling, bonusse, kommissie en rondesombetalings).
Om te betaal, moet jy by die SAID registreer en elke maand die heffing betaal. Die SAID sal die korrekte vorm voorsien wat jy moet invul (VOH-opgawevorm). Die heffing moet aan die SAID betaal word nie later nie as sewe dae na die einde van elke maand.
Jy kan geld van die SOOO of van die Nasionale Vaardigheidsfonds terugkry om vir opleiding en vir die ontwikkeling van jou werknemers se vaardighede aan te wend.
al die reëls en regulasies van die Wet nakom.
Of jy kan direk met een van die nywerheidsopleidingsowerhede in verbinding tree.
<fn>GOV-ZA. Services.16234.6735.6735.2010-03-24.af.txt</fn>
plantpatologie wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
voltydse nagraadse studies voorgraadse studies voltydse hoërskoolstudies.
Opleiding in Landbou en verwante studiegebiede, in die vorm van Kortkursusse en Leerlingskappe, word aangebied deur die Elsenburg-landboukollege.
Die kursusse is hoofsaaklik gemik op nuwe, ontluikende en voorheen-benadeelde boere, sowel as plaaswerkers.
Mense wat 'n volle kursus bywoon kry 'n Sertifikaat van Bywoning.
Mense wat beoordeel wil word (met 'n eksamen) moet dit aandui wanneer die bespreking bevestig word. As met die beoordeling bevind word dat 'n leerder bevoeg is, sal die Sertifikaat van Bywoning verander word na 'n Sertifikaat van Bevoegdheid.
Kursusse sal net aangebied word as die voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het. Gewoonlik word 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 vereis.
Alle kursusse kan ook weg van die Elsenburg-landboukollege aangebied word, mits die nodige opleidingsgeriewe en -toerusting beskikbaar is.
Bykomende opvolg-opleidingsessies op plase en persele kan gereël word teen 'n voorgeskrewe tarief.
Kursusbywoners moet hulle ID-boekies beskikbaar hê.
Vir die nuutste curriculum- en kursusskedule, besoek die Elsenburg-webwerf.
Kursusse by Elsenburg kos R85-00 per persoon per dag, middagete ingesluit. Verblyf by Elsenburg (indien beskikbaar) kos 'n bykomende R35-00 per persoon per dag en sluit ontbyt en aandete in. Gedesentraliseerde kursusse op die platteland (nie by Elsenburg nie) kos R50-00 per persoon per dag.
Dié kwalifikasie is vir mense wat in agri-sake werk en belangstel om haar of sy studies voort te sit in 'n gekose spesialiteit. Dit is 'n afstandsonderwysprogram wat aangebied word as 'n ervaringsgewyse leerprogram in samewerking met 'n mentor in agri-sake.
Die Diplomaprogram bestaan uit verpligte kernonderwerpe en 'n gekose vak van die student se keuse.
Die minimum-vereiste vir toelating is 'n Hoër Sertifikaat in Landbou of 'n gelykstaande kwalifikasie.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Oktober.
Dié spesialisprogram is gemik op wynmakers en diegene wat daarin belangstel om 'n loopbaan in die wynbedryf te volg.
Die program word aangebied by Elsenburg se Opleidingswynmakery, waar studente formele teoretiese lesings, sowel as praktiese opleiding in wynmaak en wynmakery-operasies kry.
Aansoekers moet ook die Hoër Sertifikaat in Landbouprogram voltooi het, met Wynmakery en Wynwetenskap as keusevakke, of 'n gelykstaande kwalifikasie hê.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Dié 3-jaar kwalifikasie behoort in 2004 te begin, onderworpe aan die goedkeuring van die Raad vir Hoër Onderwys en sal die ou Hoër Sertifikaat in Landbou vervang. Dit is bedoel vir iemand wat beplan om 'n landbouloopbaan te volg of in 'n landbou-verwante bedryf te werk. Die student word toegerus met die produksie-, tegniese en bestuursvernuf wat nodig is in landbou en agri-verwante bedrywe.
Die graad sal bestaan uit verpligte kernvakke, keusevakke en opsionele vakke wat nog gefinaliseer moet word.
Die graad sal so saamgestel word dat studente nie net teoretiese kennis oor boerdery opdoen nie, maar ook prakties sal leer hoe om te boer.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Augustus.
Dié gestruktureerde, drie-jaar Meestersgraadprogram is daarop gemik om voorheen-benadeelde indiwidue op te lei wat loopbane wil volg in die Landbousektor.
Wat is die Program vir Jong Beroepslui (JBP)?
Wie sal oorweeg word vir die program?
Wat is die Program vir Jong Beroepslui?
Waardevolle navorsingservaring ingewin het.
n Meestersgraad in landbou hê.
Bemagtig wees om 'n betekenisvolle loopbaan in die landbou te volg.
Bygedra het tot die kennis van landbou.
die Wes-Kaapse Departement van Landbou die Fakulteit van Landbouwetenskappe aan die Universiteit van Stellenbosch.
Deelnemers sal betrokke wees by 'n gestruktureerde program wat oor drie jaar strek en in die tweede helfte van Januarie begin.
Die program bestaan uit twee fases. Die eerste behels gestruktureerde indiensopleiding vir ses maande.
Die tweede fase behels 'n projek waarin die betrokke indiwidu onafhanklike navorsing doen. Omdat die tweede fase plaasvind in samewerking met die betrokke Departement van een van die plaaslike universiteite, sal kandidate wat aan al die relevante vereistes voldoen met voltooiing 'n Meestersgraad behaal.
Wie sal Oorweeg word vir die Program?
uit 'n voorheen-benadeelde groep kom van plan wees om 'n landbouloopbaan te volg n Suid-Afrikaanse burger wees in besit wees van, of in die proses wees van die afhandeling van 'n honneursgraad in staat wees om die program te voltooi.
Hoewel nie 'n voorvereiste nie, word 'n spesiale poging aangewend om vroue by die program betrokke te kry.
Aansoeke moet vroeg in Oktober ontvang word.
Deelnemers aan die program sal geregtig wees op mededingende vergoeding vir die drie-jaar tydperk van die program. 'n Beurs wat studentegeld by 'n plaaslike universiteit dek sal ook verskaf word.
Die program maak voorsiening vir navorsingsgeriewe en redelike navorsingsuitgawes. Elke kandidaat is egter verantwoordelik vir haar/sy eie verblyf- en lewenskoste.
Na voltooiing van die opleidingstydperk sal deelnemers volgens kontrak verplig wees om aangestel te word vir 'n tydperk gelykstaande aan minstens hulle deelname aan die program as 'n paslik-gefinansierde vakature beskikbaar sou wees op die gebied van die opleiding wat die persoon ontvang het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16234.6735.A.2010-03-24.af.txt</fn>
plantpatologie wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
voltydse nagraadse studies voorgraadse studies voltydse hoërskoolstudies.
Opleiding in Landbou en verwante studiegebiede, in die vorm van Kortkursusse en Leerlingskappe, word aangebied deur die Elsenburg-landboukollege.
Die kursusse is hoofsaaklik gemik op nuwe, ontluikende en voorheen-benadeelde boere, sowel as plaaswerkers.
Mense wat 'n volle kursus bywoon kry 'n Sertifikaat van Bywoning.
Mense wat beoordeel wil word (met 'n eksamen) moet dit aandui wanneer die bespreking bevestig word. As met die beoordeling bevind word dat 'n leerder bevoeg is, sal die Sertifikaat van Bywoning verander word na 'n Sertifikaat van Bevoegdheid.
Kursusse sal net aangebied word as die voorgeskrewe aantal studente aansoek gedoen het. Gewoonlik word 'n minimum van 8 en 'n maksimum van 25 vereis.
Alle kursusse kan ook weg van die Elsenburg-landboukollege aangebied word, mits die nodige opleidingsgeriewe en -toerusting beskikbaar is.
Bykomende opvolg-opleidingsessies op plase en persele kan gereël word teen 'n voorgeskrewe tarief.
Kursusbywoners moet hulle ID-boekies beskikbaar hê.
Vir die nuutste curriculum- en kursusskedule, besoek die Elsenburg-webwerf.
Kursusse by Elsenburg kos R85-00 per persoon per dag, middagete ingesluit. Verblyf by Elsenburg (indien beskikbaar) kos 'n bykomende R35-00 per persoon per dag en sluit ontbyt en aandete in. Gedesentraliseerde kursusse op die platteland (nie by Elsenburg nie) kos R50-00 per persoon per dag.
Dié kwalifikasie is vir mense wat in agri-sake werk en belangstel om haar of sy studies voort te sit in 'n gekose spesialiteit. Dit is 'n afstandsonderwysprogram wat aangebied word as 'n ervaringsgewyse leerprogram in samewerking met 'n mentor in agri-sake.
Die Diplomaprogram bestaan uit verpligte kernonderwerpe en 'n gekose vak van die student se keuse.
Die minimum-vereiste vir toelating is 'n Hoër Sertifikaat in Landbou of 'n gelykstaande kwalifikasie.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Oktober.
Dié spesialisprogram is gemik op wynmakers en diegene wat daarin belangstel om 'n loopbaan in die wynbedryf te volg.
Die program word aangebied by Elsenburg se Opleidingswynmakery, waar studente formele teoretiese lesings, sowel as praktiese opleiding in wynmaak en wynmakery-operasies kry.
Aansoekers moet ook die Hoër Sertifikaat in Landbouprogram voltooi het, met Wynmakery en Wynwetenskap as keusevakke, of 'n gelykstaande kwalifikasie hê.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Dié 3-jaar kwalifikasie behoort in 2004 te begin, onderworpe aan die goedkeuring van die Raad vir Hoër Onderwys en sal die ou Hoër Sertifikaat in Landbou vervang. Dit is bedoel vir iemand wat beplan om 'n landbouloopbaan te volg of in 'n landbou-verwante bedryf te werk. Die student word toegerus met die produksie-, tegniese en bestuursvernuf wat nodig is in landbou en agri-verwante bedrywe.
Die graad sal bestaan uit verpligte kernvakke, keusevakke en opsionele vakke wat nog gefinaliseer moet word.
Die graad sal so saamgestel word dat studente nie net teoretiese kennis oor boerdery opdoen nie, maar ook prakties sal leer hoe om te boer.
Aansoekvorms is beskikbaar op die Elsenburg-webwerf.
Die sluitingsdatum vir aansoeke is 31 Augustus.
Dié gestruktureerde, drie-jaar Meestersgraadprogram is daarop gemik om voorheen-benadeelde indiwidue op te lei wat loopbane wil volg in die Landbousektor.
Wat is die Program vir Jong Beroepslui (JBP)?
Wie sal oorweeg word vir die program?
Wat is die Program vir Jong Beroepslui?
Waardevolle navorsingservaring ingewin het.
n Meestersgraad in landbou hê.
Bemagtig wees om 'n betekenisvolle loopbaan in die landbou te volg.
Bygedra het tot die kennis van landbou.
die Wes-Kaapse Departement van Landbou die Fakulteit van Landbouwetenskappe aan die Universiteit van Stellenbosch.
Deelnemers sal betrokke wees by 'n gestruktureerde program wat oor drie jaar strek en in die tweede helfte van Januarie begin.
Die program bestaan uit twee fases. Die eerste behels gestruktureerde indiensopleiding vir ses maande.
Die tweede fase behels 'n projek waarin die betrokke indiwidu onafhanklike navorsing doen. Omdat die tweede fase plaasvind in samewerking met die betrokke Departement van een van die plaaslike universiteite, sal kandidate wat aan al die relevante vereistes voldoen met voltooiing 'n Meestersgraad behaal.
Wie sal Oorweeg word vir die Program?
uit 'n voorheen-benadeelde groep kom van plan wees om 'n landbouloopbaan te volg n Suid-Afrikaanse burger wees in besit wees van, of in die proses wees van die afhandeling van 'n honneursgraad in staat wees om die program te voltooi.
Hoewel nie 'n voorvereiste nie, word 'n spesiale poging aangewend om vroue by die program betrokke te kry.
Aansoeke moet vroeg in Oktober ontvang word.
Deelnemers aan die program sal geregtig wees op mededingende vergoeding vir die drie-jaar tydperk van die program. 'n Beurs wat studentegeld by 'n plaaslike universiteit dek sal ook verskaf word.
Die program maak voorsiening vir navorsingsgeriewe en redelike navorsingsuitgawes. Elke kandidaat is egter verantwoordelik vir haar/sy eie verblyf- en lewenskoste.
Na voltooiing van die opleidingstydperk sal deelnemers volgens kontrak verplig wees om aangestel te word vir 'n tydperk gelykstaande aan minstens hulle deelname aan die program as 'n paslik-gefinansierde vakature beskikbaar sou wees op die gebied van die opleiding wat die persoon ontvang het.
<fn>GOV-ZA. Services.16834.17494.17494.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid voorsien uitvoerige aanlyn-inligting vir potensiële beleggers in Suid-Afrika.
Waarom in Suid-Afrika belê?
Wesgro voorsien inligting aan mense wat belangstel om in die Wes-Kaap te belê.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16834.17499.17499.2010-03-24.af.txt</fn>
tariefwysigings en -kortings teen-storting en uitbalansering invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16834.17499.A.2010-03-24.af.txt</fn>
invoer- en uitvoerbeheer.
Tel. 0861 843 384 of +27 (11) 254 9405 vir internasionale oproepe.
Faks 0861 843 888 of +27 (11) 254 9406 vir internasionale oproepe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.16834.17502.17502.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al nege provinsies.
Skakel 0861 843 384, of stuur 'n faks aan 012 428 7852/7853.
Skakel 0861 843 384, of faks 012 428 7852/7853.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.16834.17502.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al nege provinsies.
Skakel 0861 843 384, of stuur 'n faks aan 012 428 7852/7853.
Skakel 0861 843 384, of faks 012 428 7852/7853.
Cape Town's Economy: Common Trends and Future Prospects (Openbare Inligting) (File type: pdf; size: 2.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.16835.10881.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die publiek word aangemoedig om deel te neem aan die verrigtinge van die Provinsiale Parlement.
in die verkiesings te stem die parlementêre verrigtinge waar te neem voorleggings te maak of vertoë te rig oor konsepwetgewing bywoning van en deelname aan openbare verhore.
Jy kan vasstel watter kwessies op die parlementêre of komitee-sakelyste is deur 'n oog te hou op die Parlementêre Dagboek en Dokumente van die Huis. Openbare verhore word ook in die Parlementêre Dagboek geadverteer, asook in plaaslike koerante.
As jy die verrigtinge wil dophou, kan jy die Parlement besoek. Die tye en lokale van volle sittings, komiteevergaderings en openbare verhore word in die Parlementêre Dagboek aangedui. Die Parlement bied ook kort toere deur die gebou aan.
Jy kan geskrewe voorleggings aan die Parlement maak oor enige saak waaroor uitnodigings om voorleggings gerig is. Die voorleggings word na die betrokke komitee verwys, wat besluit of mondelingse getuienis aangehoor behoort te word.
Jy kan ook 'n geskrewe versoek of 'n klag in die vorm van 'n petisie by die Parlement indien. Die petisie kan onderteken word deur 'n enkele persoon of deur 'n groot groep mense.
Jy kan petisies aanlyn indien.
<fn>GOV-ZA. Services.17200.9644.9644.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Dit beteken dat die Departement van Landbou: Wes-Kaap geldelike steun gee vir harde landbou-infrastruktuur, wat sal help om die landbou-operasies te verbeter en deelname aan landbou sal versterk.
n Sakeplan of projekvoorstel moet in 'n spesifieke formaat ingedien word.
Net geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe kan aansoek doen.
Net harde landbou-infrastruktuur sal geldelik gesteun word, wat beteken dat geen arbeid, geen landbou-insette en geen opleiding gefinansier sal word nie.
Mense wat (selfs as hulle afgetree is) meer verdien as die regering se minimum loon, mense wat vir die regering werk en raadslede kom nie in aanmerking vir steun nie.
die regsentiteit van die groep as grond gehuur word, 'n kontrak van nie minder nie as 5 jaar n aanduiding van geld wat voorheen ontvang is van enige regeringsdepartement tipe onderneming betrokkenheid van lede, hulle verantwoordelikhede en hoedanigheid lewensvatbaarheid van die projek: inkomste verwag, aantal werksgeleenthede geskep, toename in opbrengs opleiding wat lede ondergaan het prestasies uit die verlede en vertoning van vorige projekte en finansiering bewyse van geld wat beskikbaar is vir insetkoste totale bedrag geld wat vir projek vereis word ander vennote wat betrokke is by die projek.
Let asseblief daarop dat geld wat aangevra word in een boekjaar eers beskikbaar gemaak sal word in die volgende jaar.
Dit is 'n toelae, nie 'n lening nie en al die geld vir suksesvolle projekaansoeke hoef nie terugbetaal te word nie.
Vir meer inligting, sowel as die formaat vir die voorlegging, moet in verbinding getree word met die volgende mense.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.17200.9644.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Landbou-infrastruktuurontwikkeling (PLIO) wil geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe in die landbousektor help.
Dit beteken dat die Departement van Landbou: Wes-Kaap geldelike steun gee vir harde landbou-infrastruktuur, wat sal help om die landbou-operasies te verbeter en deelname aan landbou sal versterk.
n Sakeplan of projekvoorstel moet in 'n spesifieke formaat ingedien word.
Net geskiedkundig benadeelde groepe, indiwidue en gemeenskappe kan aansoek doen.
Net harde landbou-infrastruktuur sal geldelik gesteun word, wat beteken dat geen arbeid, geen landbou-insette en geen opleiding gefinansier sal word nie.
Mense wat (selfs as hulle afgetree is) meer verdien as die regering se minimum loon, mense wat vir die regering werk en raadslede kom nie in aanmerking vir steun nie.
die regsentiteit van die groep as grond gehuur word, 'n kontrak van nie minder nie as 5 jaar n aanduiding van geld wat voorheen ontvang is van enige regeringsdepartement tipe onderneming betrokkenheid van lede, hulle verantwoordelikhede en hoedanigheid lewensvatbaarheid van die projek: inkomste verwag, aantal werksgeleenthede geskep, toename in opbrengs opleiding wat lede ondergaan het prestasies uit die verlede en vertoning van vorige projekte en finansiering bewyse van geld wat beskikbaar is vir insetkoste totale bedrag geld wat vir projek vereis word ander vennote wat betrokke is by die projek.
Let asseblief daarop dat geld wat aangevra word in een boekjaar eers beskikbaar gemaak sal word in die volgende jaar.
Dit is 'n toelae, nie 'n lening nie en al die geld vir suksesvolle projekaansoeke hoef nie terugbetaal te word nie.
Vir meer inligting, sowel as die formaat vir die voorlegging, moet in verbinding getree word met die volgende mense.
<fn>GOV-ZA. Services.17200.9649.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Program vir Voedselsekuriteit (PVS) is daarop gerig om slegs groepe uit die histories benadeelde gemeenskappe wat met 'n tuin wil begin, te ondersteun. Die program sal die projek deur middel van 'n afskopfonds finansier om 'n gemeenskapstuin en/of -projek van stapel te stuur.
Vir die volgende drie jaar sal die Departement van Landbou elke jaar geldelike hulp aan 20 groepe bied ten einde die Veldtog vir Voedselsekuriteit te steun. Hierdie program wil veral vroue- en jeuggroepe steun. 'n Bedrag van tot R50 000 is vir elke projek beskikbaar, en die projek moet aan die kriteria en vereistes voldoen wat hieronder uiteengesit word.
Hierdie is 'n toekenning, nie 'n lening nie, en die fondse wat suksesvolle aansoeke toegeval het, hoef nie terugbetaal te word nie.
'n Projekvoorstel in 'n vasgestelde formaat moet gedurende die voorafgaande boekjaar ingedien word.
Slegs groepe uit voorheen benadeelde gemeenskappe kan aansoek doen, maar diensverskaffers kan met die voorbereiding van projekvoorstelle behulpsaam wees.
Landbou-infrastruktuur, landboukundige insette en ander benodigdhede om 'n tuin te vestig, sal befonds word.
Persone (selfs al is hulle afgetredenes) wat meer as die regering se minimumloon verdien, persone wat vir die regering werk, en raadslede kwalifiseer nie vir steun nie.
ander vennote wat by die projek betrokke is.
Projekte sal twee maal per jaar beoordeel word, in April en Augustus.
Let asseblief daarop dat befondsing wat gedurende een boekjaar aangevra word, eers gedurende die daaropvolgende jaar beskikbaar gemaak sal word.
Om meer inligting te bekom, en ook vir die formaat van die voorstel, moet u asseblief die persone hieronder skakel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.17519.68196.68196.2010-03-02.af.txt</fn>
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Jy sal eers moet uitvind watter tenders tans oop is, of geadverteer word.
Vir inligting oor nasionale regeringstenders, laai die weeklikse Tenderbulletin af. Dit bevat besonderhede van alle tenders, waaronder sluitingsdatums, wie gekontak moet word met vrae en waar aansoeke ingedien moet.
Wes-Kaapse Provinsiale Regeringstenders is beskikbaar op die tenderafdeling van die werf , wat elke week opgedateer word. Jy kan deur die insette soek deur of die kategorie te kies (bv. medies of rekenaartoerusting) of deur enige ander sleutelwoord wat jy kies.
Hoe om 'n tender in te dien.
Die Stad Kaapstad publiseer al hulle oop tenders op die Stad Kaapstad se webwerf.
Enigeen kan tenders indien vir regeringskontrakte - maar om 'n kontrak af te handel met die Provinsiale Regering of die Stad Kaapstad, sal jy jou moet laat registreer op die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis. Registrasie is gratis, en beide die provinsie en die stad gebruik dieselfde databasis, so jy sal jou net een keer hoef te laat registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.17519.68196.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Jy sal eers moet uitvind watter tenders tans oop is, of geadverteer word.
Vir inligting oor nasionale regeringstenders, laai die weeklikse Tenderbulletin af. Dit bevat besonderhede van alle tenders, waaronder sluitingsdatums, wie gekontak moet word met vrae en waar aansoeke ingedien moet.
Wes-Kaapse Provinsiale Regeringstenders is beskikbaar op die tenderafdeling van die werf , wat elke week opgedateer word. Jy kan deur die insette soek deur of die kategorie te kies (bv. medies of rekenaartoerusting) of deur enige ander sleutelwoord wat jy kies.
Hoe om 'n tender in te dien.
Die Stad Kaapstad publiseer al hulle oop tenders op die Stad Kaapstad se webwerf.
Enigeen kan tenders indien vir regeringskontrakte - maar om 'n kontrak af te handel met die Provinsiale Regering of die Stad Kaapstad, sal jy jou moet laat registreer op die Wes-Kaapse Verskaffersdatabasis. Registrasie is gratis, en beide die provinsie en die stad gebruik dieselfde databasis, so jy sal jou net een keer hoef te laat registreer.
Preferential Procurement Policy Framework Act No.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.17519.80795.80795.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
die uitken van die tegnologiese behoeftes van vroue in aangewese marksektore in die sakewêreld die aanspreek van die uitgekende behoeftes deur tegnologiese ingrypings wat by 'n spesifieke projek pas om vroue in die sakewêreld en tegnologie diensverskaffers by mekaar uit te bring die uitken en skep van mark- en sakegeleenthede vir die mense wat voordeel uit die TVIS-program trek erkenning en viering van die sukses van vroue in die onderskeie sakesektore die uitken en voorsiening van steun aan leerders in die Wetenskap- en Tegnologie-velde die skep en opdatering van 'n databasis wat die nodige inligting oor TVIS se bedrywighede bevat die daarstel en opdatering van 'n TVIS-webblad om Suid-Afrikaanse vroue bloot te stel aan internasionale tendense in Wetenskap en Tegnologie demonstrasie en verspreiding van tegnologie ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.17519.80795.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die gebruik van wetenskap en tegnologie om groei in ondernemings - veral klein-, medium- en mikro-ondernemings (KMMO's) - waar vroue aan die stuur staan, te bevorder.
ontwikkeling van aanvangsondernemings.
TVIS bied ook opleidingkursusse in spesifieke velde aan.
TVIS bied jaarliks 'n toekenningsplegtigheid aan om erkenning te gee aan vroue entrepreneurs wat toepaslike tegnologië doeltreffend gebruik om hulle ondernemings se prestasie te verbeter. Die 2004 TVIS-toekenningplegtigheid word op 9 Augustus 2004 gehou.
Die 2004-wenner was Isabelle Rorke, die stigter van Anamazing Workshop - 'n skeppende animasie en ontwerpmaatskappy.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.27438.130948.130948.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement bied beurse aan vir deeltydse studie vir onderwysers wat hulle kwalifikasies wil verbeter.
Die beurse is beskikbaar vir onderwysres met REQV 11, 12, 13 of 14, wat permanente werknemers is van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement.
NPDE-klasse word aangebied by die Universiteit van die Wes-Kaap of die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie. ACE-sertifikate word uitgereik deur die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie (Rekenaartoepassingstegnologie, Kuns en Kultuur) of die Universiteit van Stellenbosch (Natuurwetenskappe, Lewenswetenskappe).
Beurse word toegeken op 'n terugwerkstelsel, met ander woorde, jy moet in diens bly as in onderwyser in die Wes-Kaap vir elke jaar wat jy 'n beurs ontvang het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.27438.133015.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse in Toerime bied die Provinsiale Regering aan?
Wat Dek die Beurs?
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of -werk?
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Kan Ek Aansoek Doen?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse in Toerisme bied die Provinsiale Regering Aan?
Die Provinsiale Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme bied oor die algemeen twee beurse vir voltydse studie aan, mits daar 'n behoefte aan die vaardighede in die provinsie is.
Wat Dek die Beurs?
Die Technikonbeurs dek klasse, terwyl die beurs aan die Universiteit van Stellenbosch klasse, boeke, toerusting, verblyf en kos dek.
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of -werk?
Nee. Dié is nie terugwerkbeurse nie, en jy hoef ook nie enige geld terug te betaal nie.
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Die Departement keur aansoekers uit die lys van studente wat geregistreer is vir die betrokke kursus.
As jy dink jy kom in aanmerking vir die beurs kragtens die bogenoemde voorwaardes, skakel jou instelling se beurskantoor.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
<fn>GOV-ZA. Services.27438.133036.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning en Stadsbeplanning bied die Provinsiale Regering aan?
Wat Dek die Beurs?
Sal Ek Iets Moet Terugwerk of -betaal?
Wie Kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse in Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning bied die Provinsiale Regerin aan?
Die Provinsiale Departement van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning bied omtrent vyf beurse elke jaar aan vir voltydse studie op gebiede waar daar 'n tekort aan vaardighede is. In 2006 was daar byvoorbeeld beurse vir stadsbeplannings- en omgewingsbeamptes.
Wat Dek die Beurse?
Klasse, boeke, verblyf en vervoer vir die duur van die kursus. Die beurse is vir studie by een van die erkende technikons of universiteite in die Wes-Kaap. As jy 'n jaar druip, sal jy dit op jou eie onkoste moet herhaal, waarna die beurs weer ingestel sal word as jy slaag. Jy kan aansoek doen om bykomende geld (vir toerusting, ens) as jy jou behoefte kan motifeer.
Sal Ek Enigiets Moet Terugwerk of -betaal?
Die beurse word aangebied op 'n terugwerk-grondslag, met ander woorde, jy sal in die provinsie moet werk vir elke jaar wat jy 'n beurs ontvang het.
Wie Kan Aansoek Doem om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Aansoeke open in ongeveer Oktober van die jaar wat die beursjaar voorafgaan. Advertensies waarin aansoeke gevra word sal verskyn in plaaslike koerante soos Die Burger, die Weekend Argus en sommige gemeenskapskoerante.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
<fn>GOV-ZA. Services.27438.133946.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Watter Beurse bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting aan?
Wat word deur die Beurs Gedek?
Sal Ek Enigiets moet Terugbetaal of Terugwerk?
Waar kan die Beurse Opgeneem Word?
Wie kan Aansoek Doen om 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
Watter Beurse Bied die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting Aan?
Die Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting bied elke jaar 44 beurse aan vir voltydse studie in Maatskaplike Werk. Vier-en-twintig van dié beurse word spesifiek aangebied vir manlike Maatskaplike Werkstudente, terwyl 20 van hulle vir Maatskaplike Ontwikkeling-studiebeurse is wat toegestaan word deur die Maatskaplike Ontwikkeling- en die Gesondheid- en Welsyns-SETA.
Wat Word deur die Beurs Gedek?
Die beurse vir manlike maatskaplike werkstudente dek registrasiefooie, klasgeld, boeke en eksamengeld. Die Maatskaplike Ontwikkelingstudiebeurse dek klasgeld, boeke en waar dit regverdigbaar is, huisvesting.
Sal Ek Enigiets Moet Terugbetaal of Terugwerk?
Die beurse word aangebied op 'n terugwerk-basis, met ander woorde, jy sal 'n jaar lank as maatskaplike werker in die Wes-Kaap moet werk vir elke jaar van die beurs.
Waar Kan die Beurse Opgeneem Word?
Wie Kan Aansoek Doen vir 'n Beurs?
Hoe Doen Ek Aansoek?
Beursgeleenthede word geadverteer in die Sunday Times en plaaslike koerante, en inligtingsbesprekings word gehou by tersiêre onderwysinstellings.
Waar Kan Ek Meer Inligting Kry?
<fn>GOV-ZA. Services.27438.15000.15000.2010-03-24.af.txt</fn>
Die dataversameling kan volgens loopbaankategorie deursoek word en sluit inligting oor wie aansoek kan doen, sluitingsdatums vir aansoeke, kontakbesonderhede en voorwaardes, in.
Die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente (NFHS) bied lenings aan Suid-Afrikaanse studente wat by openbare universiteite of technikons wil studeer. Indien die student se akademiese prestasie goed genoeg is, kan tot soveel as 40% van die lening afgeskryf word.
U kan by die kantoor vir finansiële ondersteuning van 'n universiteit of technikon om steun van die NFHS aansoek doen.
In 2002-2003 sal die som van R500 miljoen na die skema oorgedra word, in 2003-2004 R470 miljoen, en in 2004-2005 R498 miljoen. Die bedrag wissel aangesien dit gedeeltelik afhanklik is van ander bronne van inkomste wat tot die beskikking van die skema is. Hierdie bronne sluit in donateursfondse wat ontvang is, geld wat op studielenings terugbetaal word, en rente op beleggings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.27683.10614.10614.2010-03-24.af.txt</fn>
Appèlle teen besluite van die Department, met inbegrip van Verslae van Besluite wat ooreenkomstig die Regulasies vir Omgewingsimpakassessering (Regeringskennisgewings 1182 en 1183 van 5 September 1997) soos gewysig ('OIA-regulasies') uitgereik is, MOET aan die Minister van Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning voorgelê word en nie aan die Department self nie.
Die appèlvraelys moet ingevul word en saam met die appèldokumentasie aan die Minister voorgelê word, soos voorgeskryf in afdeling 11 van die Regulasies vir OIA.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.27683.131108.131108.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Geskik vir Herwinning?
Watter Papier Kan Ek Herwin?
Watter Glas Kan Ek Herwin?
Wat is Geskik vir Herwinning?
Hier sal verduidelik word watter papier, plastiek, metaal en glas hersirkuleer kan word. Nie alle huishoudelike afvalprodukte is geskik vir herwinning nie. Dié gids sal jou help om te besluit wat om te neem na jou naaste huishoudelike herwinnings-aflaaidepot , en wat in die afvalblik moet gaan.
Nie alle huishoudelike hersirkuleringsaflaaipunte aanvaar alle soorte herwinningsmateriale nie. Dit is die beste om eers te bel om uit te vind wat jy kan bring en om te hoor wanneer hulle oop is omdat dit van tyd tot tyd kan verander.
Hoe om Afval te Hersirkuleer a.
Was en droog enige kos- en drankhouers soos wynbottels, kosblikkies en bierblikke af.
Moenie jou herwinbare materiaal in die asblik gooi met die gedagte dat jy dit later sal uitvis nie. Hou eerder 'n afsonderlike blik (of sak) uit elk vir papier, glas, metaal en plastiek en gooi die afval direk daarin.
Wanneer jou glas-, papier-, metaal- en plastieksakke vol is, laai hulle af by die Herwinningsdepot naaste aan jou. Elke depot het sy eie aflaaistelsel: sommige depots het aangewese gebiede vir sekere materiale, terwyl ander mense op die perseel het wat jou sal help om jou afval te sorteer. As jy onseker is, bel vooraf om te vra.
Die volgende kan nie hersirkuleer word nie.
Kosbottels wat gebruik word vir konfyt, mayonnaise, tomatiesous, ens.
Nota: Spoel uit en droog bottels af wat die oorblyfsels bevat van kos en dranke. Jy kan die papieretikette op die glas los.
Kosblikkies dit behoort uitgespoel te word.
NOTA: Baie min herwinningsdepots aanvaar dié metaalitems. Bel eers om seker te maak.
GEEN kleefplastiek kan herwin word nie.
Dié toestelle kan herwin word. As jy onseker is, bel eers die depot om uit te vind.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.27683.21873.21873.2010-03-24.af.txt</fn>
Die munisipaliteit is verantwoordelik vir die monitering en beheer van lugbesoedeling, mariene besoedeling en die storting van nywerheidstowwe in die gebied.
Die Stad Kaapstad kontroleer Luggehalte en vergelyk die daaglikse lesings met internasionaal aanvaarde riglyne. Hulle verskaf 'n aanlyn-lesingsdiens wat reële tyd luggehalte-inligting en -lesings en opsommings van die vorige dag verskaf. Maandelikse verslae en jaar-episodeverslae (waar besoedelingsvlakke die aanvaarde riglyne oorskry) is ook beskikbaar.
Jy kan die inligting kry op die Stad Kaapstad se webwerf. Jy kan ook die Luggehaltenetwerk skakel by 021 930 4821.
Vir meer inligting of om 'n klagte in te dien, skakel 021 402 3911.
Klagtes oor oliestortings kan aangemeld word by 021 703 813 of 021 703 5864.
Om na ure 'n noodgeval aan te meld, skakel 021 703 3070 of 021 703 8313.
Om die storting van nywerheidstowwe in die Stad Kaapstad aan te meld, soos 'n chemiese of petrolstorting, skakel 083 629 4281.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.27683.21873.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die munisipaliteit is verantwoordelik vir die monitering en beheer van lugbesoedeling, mariene besoedeling en die storting van nywerheidstowwe in die gebied.
Die Stad Kaapstad kontroleer Luggehalte en vergelyk die daaglikse lesings met internasionaal aanvaarde riglyne. Hulle verskaf 'n aanlyn-lesingsdiens wat reële tyd luggehalte-inligting en -lesings en opsommings van die vorige dag verskaf. Maandelikse verslae en jaar-episodeverslae (waar besoedelingsvlakke die aanvaarde riglyne oorskry) is ook beskikbaar.
Jy kan die inligting kry op die Stad Kaapstad se webwerf. Jy kan ook die Luggehaltenetwerk skakel by 021 930 4821.
Vir meer inligting of om 'n klagte in te dien, skakel 021 402 3911.
Klagtes oor oliestortings kan aangemeld word by 021 703 813 of 021 703 5864.
Om na ure 'n noodgeval aan te meld, skakel 021 703 3070 of 021 703 8313.
Om die storting van nywerheidstowwe in die Stad Kaapstad aan te meld, soos 'n chemiese of petrolstorting, skakel 083 629 4281.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.42570.21517.21517.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer 'n onderneming waarde skep op grond van 'n idee, proses, handelsmerk of produk, kan dié waarde beskerm word en kan voorkom word dat ander mense geldelik daaruit voordeel kan trek, deur die intellektuele eiendomsreg daaroor te laat registreer.
handelsmerkregistrasie ontwerpregistrasie patentregistrasie kopiereg.
Handelsmerkregistrasie word gebruik om jou handelsmerk, byvoorbeeld jou logo, te beskerm. Nadat jy jou handelsmerk laat registreer het, mag niemand dit of 'n merk wat baie daarna lyk gebruik nie.
Opposisie teen 'n handelsmerkregistrasie.
Jy kan die ontwerp laat registreer van iets wat jy geskep het om te keer dat ander mense die vorm, styl, voorkoms, patroon, versiering of struktuur van die item na-aap.
Inligting oor wat geregistreer kan word en hoe om 'n ontwerp te laat registreer is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Jy kan 'n patent laat registreer om te keer dat ander mense jou uitvinding naboots. Dit kan 'n vernuwende produk, 'n nuwe proses of 'n nuwe tegnologiese oplossing vir 'n probleem wees. Patentbeskerming beteken dat die uitvinding nie kommersieël gemaak, gebruik, versprei of verkoop kan word sonder die eienaar se toestemming nie.
Volledige inligting oor hoe om 'n patent te laat registreer en hoe om hulp met die registrasie te kry is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Wanneer jy 'n boek skryf, 'n skildery maak, 'n stuk musiek komponeer, 'n rekenaarprogram skryf of 'n film- of digitale opname maak, het jy outomaties kopiereg op jou werk.
Die kopiereg bestaan op die manier waarop die werk op skrif gestel of opgeneem is. Kopiereg bestaan nie op die idees nie.
Kry nog inligting oor kopiereg en kopieregskending op die CIPRO-webwerf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.42570.21517.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wanneer 'n onderneming waarde skep op grond van 'n idee, proses, handelsmerk of produk, kan dié waarde beskerm word en kan voorkom word dat ander mense geldelik daaruit voordeel kan trek, deur die intellektuele eiendomsreg daaroor te laat registreer.
handelsmerkregistrasie ontwerpregistrasie patentregistrasie kopiereg.
Handelsmerkregistrasie word gebruik om jou handelsmerk, byvoorbeeld jou logo, te beskerm. Nadat jy jou handelsmerk laat registreer het, mag niemand dit of 'n merk wat baie daarna lyk gebruik nie.
Opposisie teen 'n handelsmerkregistrasie.
Jy kan die ontwerp laat registreer van iets wat jy geskep het om te keer dat ander mense die vorm, styl, voorkoms, patroon, versiering of struktuur van die item na-aap.
Inligting oor wat geregistreer kan word en hoe om 'n ontwerp te laat registreer is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Jy kan 'n patent laat registreer om te keer dat ander mense jou uitvinding naboots. Dit kan 'n vernuwende produk, 'n nuwe proses of 'n nuwe tegnologiese oplossing vir 'n probleem wees. Patentbeskerming beteken dat die uitvinding nie kommersieël gemaak, gebruik, versprei of verkoop kan word sonder die eienaar se toestemming nie.
Volledige inligting oor hoe om 'n patent te laat registreer en hoe om hulp met die registrasie te kry is beskikbaar op die CIPRO-werf.
Wanneer jy 'n boek skryf, 'n skildery maak, 'n stuk musiek komponeer, 'n rekenaarprogram skryf of 'n film- of digitale opname maak, het jy outomaties kopiereg op jou werk.
Die kopiereg bestaan op die manier waarop die werk op skrif gestel of opgeneem is. Kopiereg bestaan nie op die idees nie.
Kry nog inligting oor kopiereg en kopieregskending op die CIPRO-webwerf.
<fn>GOV-ZA. Services.46640.46315.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Jy kan jou jaarlikse Posbus- of Privaatsakhuur hernu deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se veilige aanlynbetaalstelsel te gebruik.
Jou hernuwingskennisgewings en belastingfakture vir beide Posbusse en Privaatsakke nagaan.
Betaal jou hernuwing aanlyn met die gebruik van 'n veilige kredietkaart-betaalstelsel.
Bestuur jou profiel en adres.
Aansoek doen om nuwe Posbus- of Privaatsakdienste.
E-pos- en SMS-aanmanings kry dat dit tyd is om te hernu.
Registreer nou en jy's gereed.
Die Suid-Afrikaanse Poskantoor het 'n maatskaplike verpligting om elke huishouding van 'n adres te voorsien. Dit lewer op die oomblik omtrent ses-miljoen posstukke per dag by amper drie-en-'n-half-miljoen straatafleweringspunte en byna twee-miljoen posbusse af. Daar is nog meer as twee-miljoen posbusse landwyd beskikbaar vir verhuring. Die Poskantoor se huidige afleweringsbeleid bepaal dat alle eerste posadresse gratis aan kliënte verskaf word, onder wie boere en eienaars van kleinhoewes.
Alle gebiede waar daar straataflewering is (afgesien van of die kliënt dit wil gebruik of nie).
Adresbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie.
Posbusse in gebiede waar straataflewering onmoontlik is, byvoorbeeld op plase.
Posbusse in gebiede waar daar geen straataflewering is nie, wat kliënte dwing om pusbusse te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar daar straataflewering is, maar verkies om 'n posbus te gebruik.
As 'n kliënt woon in 'n gebied waar posbusse verskaf word as 'n eerste posadres, maar verkies om gebruik te maak van 'n bykomende posbus.
Posbushuur is van toepassing van 1 Januarie tot 31 Desember van elke jaar en is betaalbaar voor 31 Desember. 'n Deel van 'n kalenderkwartaal word beskou as 'n volle kwartaal.
Wanneer 'n posbus gehuur word, word twee sleutels verskaf nadat 'n sleuteldeposito en die huurbedrag (waar van toepassing) betaal is. Die deposito word terugbetaal nadat die diens gekanselleer en beide sleutels aan die posmeester terugbesorg is. As 'n sleutel verlor e raak, moet die posmeester dadelik ingelig word sodat die posbus 'n nuwe slot kan kry. Die posbushuurder is verantwoordelik vir die koste van 'n nuwe slot en sleutels (vra die posmeester om meer inligting).
Staafkode jaarlikse hernuwingskennisgewings vir posbusse, adresbusse en privaatsakke word op 1 November in posbusse geplaas en moet voor 31 Januarie ingedien word by die naaste betaalkantoor. Kliënte kan nog die posbus hernu deur 'n jaarlikse hernuwingsvorm by die toonbank te kry, as hulle hul staafkode een verloor het. As die jaarlikse hernuwingskennisgewing nie ingedien word en die huurgeld (indien van toepassing) nie voor 31 Januarie (indien van toepassing) betaal word nie, sal die posbus gesluit word.
Die Poskantoor sal positems aanstuur, teen 'n minimale bedrag, vir kliënte wat trek van een plek na 'n ander as hulle die aansoekvorm voltooi vir die aanstuur van pos en dit indien by die naaste betaalkantoor.
<fn>GOV-ZA. Services.46640.46330.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Inkonzo yabucala yokuthunyelwa kweposi yenzelwe abantu namakhaya.
Ukuze ube nokufaka isicelo sale nkonzo yabucala yokuthunyelwa kweposi, nceda ugcwalise iphetshana lesicelo kwakule website, ulikhuphe ze ulifake kwi-ofisi yeposi ekufutshane nawe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.46640.46334.46334.2010-03-02.af.txt</fn>
Jy kan posstukke aanlyn volg deur die Suid-Afrikaanse Poskantoor se Posstuknavraagstelsel te gebruik.
Jy moet die posstuk se uitkennommer hier invul (soos aangedui op die staafkode-etiket) bv. RD846493458 (moenie die ZA bysit nie) of T000002355.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.46640.46373.X.2010-03-24.af.txt</fn>
Isixhobo sokukhangela sikuvumela ukuba ufake igama lendawo okanye ikhowudi yeposi.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21273.21273.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Werkloosheidversekeringsfonds?
Hoe help die Fonds werknemers?
Hoeveel geld kan werkers eis?
Kan jy 'n verlenging kry as jy al jou voordele gebruik het?
Hierdie Fonds bied finansiële bystand op kort termyn aan werkers wat werkloos word of weens siekte, swangerskap of aannemingsverlof nie kan werk nie. Die Fonds help ook die afhanklikes van 'n bydraende werker wat gesterf het.
Alle werkers wat meer as 24 uur per maand werk (buiten staats-amptenare) moet tot die Werkloosheidversekeringsfonds bydra.
Werkers betaal elke maand 1% van hul salarisse. Hul werkgewers dra ook 1% by. Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om die werkers se bydraes van hul salarisse af te trek en saam met hul eie bydraes aan die Fonds te betaal.
Die werkgewer moet ook seker maak dat alle werknemers by die Fonds geregistreer is. As 'n werknemer geregistreer is, en al die bydraes betaal is, kan die werknemer van die Fonds eis. Werknemers het geen kaarte of ander bewyse nodig dat hulle tot die Fonds bygedra het nie.
Werknemers wat by die Werkloosheidversekeringsfonds (WVF) geregistreer is, en wat bydraes tot die Fonds betaal het, kan van die Fonds eis as hulle hul werk verloor, of nie kan werk nie.
werkloosheidvoordele siektevoordele kraamvoordele aannemingsvoordele doodsvoordele.
Jy kan werkloosheidvoordele eis as jy afgedank of uit diens gestel is, of as jou kontrak verval het. Jy kan nie eis as jy vrywillig uit jou pos bedank het nie.
Jy kan siektevoordele eis as jy twee weke lank weens siekte van jou werk afwesig is. Voordele word betaal vanaf die datum waarop jy ophou werk het.
Kraamvoordele kan geëis word as jy swanger is en kraamverlof neem. Jy kan kraamverlof te eniger tyd van vier weke voor die verwagte bevallingsdatum neem, en jy mag vir ses weke ná die bevalling nie werk nie.
Jy kan aannemingsvoordele eis as jy 'n kind van jonger as twee jaar oud wettig aanneem, en jy die werk verlaat om die kind te versorg. Net een van die aanneemouers kan om voordele aansoek doen.
Die vrou/man of minderjarige kind van iemand wat gesterf het, kan doodsvoordele eis as die oorledene bydraes tot die Fonds betaal het.
As jy vier jaar of langer tot die Fonds bygedra het, kan jy vir tot 238 dae eis. As jy vir 'n korter tydperk bygedra het, kan jy 1 dag eis vir elke 6 dae wat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
As jy kraamverlof neem, kan jy hoogstens 121 dae eis.
Die Fonds betaal 'n persentasie van die loon/salaris wat jy verdien het terwyl jy tot die Fonds bygedra het. Die hoogste bedrag wat betaal kan word, is 58% van wat jy per dag verdien het.
KAN JY 'n VERLENGING KRY AS JY AL JOU VOORDELE GEBRUIK HET?
As al jou voordele gebruik het en steeds werkloos of siek is, kan jy om 'n verlenging van die WVF-voordele aansoek doen.
As jy steeds werkloos is, moet jy vorm UF139 invul, met 'n lys van al die plekke waar jy werk probeer kry het. Jy moet diT lys by die Departement van Arbeid indien.
As jy nog siek is, moet jy vorm UF140 invul. Jou dokter moet die mediese sertifikaat invul wat deel van diT aansoekvorm uitmaak.
As die Departement van Arbeid dink daar is goeie redes waarom jy nog voordele moet kry, sal hulle die aansoek goedkeur, maar dit gebeur nie dikwels nie.
dat jy van die WVF-voordele afhanklik is vir noodsaaklikhede soos huurgeld, kos en water, en dat jy langer as vier jaar tot die Fonds bygedra het.
As jy van die Fonds wil eis, moet jy na jou naaste Abeidsentrum gaan. Jy sal daar gevra word om die werkloosheidregister te teken. Jy sal hoor wanneer jy weer moet terugkom om die register te teken. Jy sal die register elke vier weke moet teken om te bewys dat jy die WVF-voordele steeds moet eis.
Jy moet dan na die kantoor toe teruggaan en die register op die regte datum teken. As jy siek is, moet jy 'n doktersertifikaat na die arbeidsentrum toe terugneem.
Jy sal 'n wit kaart kry wat die WVF-beampte elke keer sal teken wanneer jy die register teken.
As alles in orde is, behoort jy agt weke ná registrasie geld van die Fonds te begin kry. Die geld sal dan elke vier weke betaal word, totdat al die voordele opgebruik is.
As jy jou geld nie binne agt weke kry nie, moet jy die Arbeidsentrum bel en hulle vra om vas te stel waarom daar 'n vertraging is. Onthou om jou naam te noem en jou ID-nommer byderhand te hê.
Elke keer as jy geld kry, sal jy 'n strokie kry sodat jy kan sien hoeveel jy al gekry het, en hoeveel jy nog kan kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van registrasie as 'n werksoeker n volledig ingevulde registrasievorm.
vir werk beskikbaar te wees - as jy werk aangebied word, moet jy bereid wees om te werk, en na verskillende maatskappye te gaan om werk te vra. Jy sal 'n vorm kry wat onderteken moet word om te wys dat jy werk gesoek het, maar dat geen werk beskikbaar was nie.
Jy moet jou werkloosheidvoordele by die Arbeidsentrum gaan haal op die datum waarop die geld volgens hulle daar sal wees. Jy moet die geld self gaan haal, en jy moet jou wit kaart en ID-boek by jou hê.
Om siektevoordele te eis, moet jy by jou naaste Abeidsentrum gaan registreer. As jy te siek is om self na die kantoor toe te gaan, kan 'n vriend of gesinslid die vorm by die kantoor kry en na jou toe bring sodat jy kan dit onderteken. Die ondertekende vorm moet dan na die Arbeidsentrum teruggeneem word.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy in die tydperk van jou siekte van jou werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Jy moet ook 'n mediese sertifikaat (Vorm UF86) van jou dokter inlewer. Jy moet sorg dat jou dokter die betrokke afdeling van Vorm UF86 invul. Gee dit dan vir die WVF-beampte by die Arbeidsentrum. Die Departement van Arbeid sal die aansoek oorweeg en Vorm UF87 aan jou pos. Jy moet hierdie vorm invul, en jou dokter moet dit onderteken. Jy moet hierdie vorm dan ook aan die eisebeampte gee.
Voordele sal aan jou betaal word vir die tyd dat die dokter jou van die werk vrygestel het, maar nie vir die eerste 2 weke van die werk af nie. Jy sal ook net betaal word vir die tyd dat jy nie normale lone van jou werkgewer gekry het nie.
Siektevoordele sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Onthou, jy kan nie siektevoordele eis as jou siekte deur jou eie wangedrag veroorsaak is, of as jy behandeling onredelik weier, of versuim om jou dokter se voorskrifte te volg nie.
As jy jou werk verloor het, Tn te siek is om te werk, moet jy die eisebeampte hiervan inlig, want jy kan miskien ook werkloosheidvoordele eis vir die tydperk wat nie deur die siektevoordele gedek word nie.
Om kraamvoordele te eis, moet jy by die Arbeidskantoor registreer en 'n mediese sertifikaat op die korrekte vorm van jou dokter kry.
n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens kraamverlof van die werkgewer gekry het n volledig ingevulde registrasievorm.
Wanneer jy registreer, sal jy Vorm UF92 kry. Jou dokter moet hierdie vorm invul. Jy moet hierdie vorm dan aan die WVF-eisebeampte by die Arbeidskantoor gee.
Die eis sal per tjek betaal en aan jou gepos word.
Om vir voordele aansoek te doen nadat die baba gebore is, moet jy Vorm UF95 invul met die hulp van die dokter wat die baba verlos het.
As jy ook werkloos is, moet jy die eisebeampte hiervan inlig.
As jy aannemingsvoordele wil eis, moet jy by 'n eisebeampte by jou naaste Arbeidsentrum registreer.
n dienssertifikaat deur jou werkgewer uitgereik die aannemingsbevel bewys van jou bankbesonderhede n staat van die bedrag wat jy tydens jou aannemingsverlof van jou werkgewer gekry het n kopie van jou aangenome kind se geboortesertifikaat.
Jy moet vir die voordele aansoek doen binne ses maande nadat die aannemingsbevel uitgereik is.
Aannemingsvoordele word per tjek deur die pos betaal. Daar sal 'n vorm saam met die betaling wees. Hierdie vorm moet ingevul en na die eisebeampte by die arbeidsentrum teruggestuur word.
Die man of vrou van die oorlede werker, asook enige minderjarige kinders van die werker, kan doodsvoordele van die WVF eis.
Jy moet binne ses maande ná die dood van die werker om hierdie voordele aansoek doen.
As jy die oorlede werker se man of vrou is, moet jy na die Arbeidsentrum toe gaan en Vorm UF126 invul.
n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat n gesertifiseerde afskrif van jou huweliksertifikaat n dienssertifikaat van die werkgewer bewys van jou bankbesonderhede.
As jy die kind van die oorlede werker is, kan jy eis deur Vorm UF127 in te vul en dit by die Arbeidsentrum in te dien.
n kopie van jou identiteitsdokument kopieë van die oorledene se laaste ses salarisstrokies inligting wat die werkgewer in Vorm UI19 voorsien n dienssertifikaat van die werkgewer n kopie van jou (die kind se) geboortesertifikaat bewys van jou bankbesonderhede n gesertifiseerde afskrif van die doodsertifikaat bewys van voogdyskap bewys dat jy (die kind) 'n leerder is wat van die oorledene afhanklik was.
Die Arbeidskantoor sal jou Vorm UF128 gee, wat ingevul moet word deur die oorledene se laaste werkgewer, en wat dan by die Arbeidskantoor ingedien moet word.
Die doodsvoordeel is die bedrag wat die werker kon geëis het as hy werkloos was. Dit word as een betaling uitbetaal.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21343.21343.2010-03-24.af.txt</fn>
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
As huishulpe nie by die Fonds geregistreer is nie, en as werkgewers en huishulpe nie die maandelikse bydraes betaal nie, kan die Departement van Arbeid swaar boetes oplê.
As 'n huishulp vir meer as een werkgewer werk, moet al daardie werkgewers tot die Fonds bydra.
Werkloosheidvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bygedra het, en wie se diens beëindig is, kan eis. Let wel: Jy kan nie eis as jy uit jou werk bedank nie.
Siektevoordele - 'n Huishulp wat weens siekte nie kan werk nie, kan vir 6 maande eis.
Doodsvoordele - As 'n huishulp wat tot die Fonds bygedra het, te sterwe kom, kan die huishulp se afhanklikes eis.
Aannemingsvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bydra en 'n kinder van jonger as twee jaar aanneem, kan eis as daardie huishulp onbetaalde verlof neem om die kind te versorg.
Kraamvoordele - 'n Huishulp wat swanger is, kan voor en na die kind se geboorte kraamvoordele eis.
Die bedrag wat jy kan eis, hang af van hoe lank jy tot die Fonds bygedra het. Jy kry 'n persentasie (tot 58%) van 'n dag se salaris vir elke 6 dae dat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
by die Fonds registreer maandelikse bydraes betaal om voordele aansoek doen.
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om 'n huishulp by die Werkloosheidversekeringsfonds te registreer.
Deur aanlyn te registreer.
Om te registreer, het jy jou ID-nommer en die huishulp se ID-nommer asook ander besonderhede nodig. Vorm UI 8 D moet met die werkgewer se besonderhede ingevul word, en vorm UI 19 D moet met die huishulp se besonderhede ingevul word.
Hierdie vorms kan ook na jou gefaks word. Bel 086 712 2000 en volg die instruksies. Die vorms sal dan na jou gestuur word. As jy die vorms kry, moet jy die ingevulde vorms na 086 713 3000 terugfaks.
Jy kan registreer deur 012 337 1680 in kantoorure te skakel. Jy moet die werkgewer en werknemer se ID-nommers byderhand hê.
Jy kan ook aanlyn registreer. Jy moet die aanlyn-registrasievorm invul, en dan kry jy 'n toegangsnaam en wagwoord. Jou wagwoord en rekening sal binne 48 uur geaktiveer word. Jy kan jou verklarings dan aanlyn indien.
Elke maand dra die werkgewer 1% van wat hy of sy die huishulp betaal, tot die Fonds by. Die huishulp dra ook 1% by. Dit is die werknemer se verantwoordelikheid om te verseker dat die betalings gedoen word.
Die bydraes moet voor die 7de van elke maand betaal word, of die bydraes kan elke 3, 6 of 12 maande vooruit betaal word. Werkgewers wat vir belastingdoeleindes geregistreer is, moet hul bydraes aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens betaal. Werkgewers wat nie vir belastingdoeleindes geregistreer is nie, moet hul bydraes regstreeks aan die WVF betaal.
As jy jou bydraes een maal per jaar eerder as elke maand wil betaal, moet jy 'n versoek aan annual.upfront@labour.gov.za stuur. Jy moet jou werkgewer-verwysingsnommer in die boodskap insluit.
As jy 'n huishulp is wat by die Fonds geregistreer is, en jy die vereiste bydraes tot die Fonds gemaak het, kan jy siekte-, kraam-, aannemings- en afhanklikheidsvoordele eis.
Vorm UI 19 met al jou besonderhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21343.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
As huishulpe nie by die Fonds geregistreer is nie, en as werkgewers en huishulpe nie die maandelikse bydraes betaal nie, kan die Departement van Arbeid swaar boetes oplê.
As 'n huishulp vir meer as een werkgewer werk, moet al daardie werkgewers tot die Fonds bydra.
Werkloosheidvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bygedra het, en wie se diens beëindig is, kan eis. Let wel: Jy kan nie eis as jy uit jou werk bedank nie.
Siektevoordele - 'n Huishulp wat weens siekte nie kan werk nie, kan vir 6 maande eis.
Doodsvoordele - As 'n huishulp wat tot die Fonds bygedra het, te sterwe kom, kan die huishulp se afhanklikes eis.
Aannemingsvoordele - 'n Huishulp wat tot die Fonds bydra en 'n kinder van jonger as twee jaar aanneem, kan eis as daardie huishulp onbetaalde verlof neem om die kind te versorg.
Kraamvoordele - 'n Huishulp wat swanger is, kan voor en na die kind se geboorte kraamvoordele eis.
Die bedrag wat jy kan eis, hang af van hoe lank jy tot die Fonds bygedra het. Jy kry 'n persentasie (tot 58%) van 'n dag se salaris vir elke 6 dae dat jy gewerk het terwyl jy tot die Fonds bygedra het.
by die Fonds registreer maandelikse bydraes betaal om voordele aansoek doen.
Dit is die werkgewer se verantwoordelikheid om 'n huishulp by die Werkloosheidversekeringsfonds te registreer.
Deur aanlyn te registreer.
Om te registreer, het jy jou ID-nommer en die huishulp se ID-nommer asook ander besonderhede nodig. Vorm UI 8 D moet met die werkgewer se besonderhede ingevul word, en vorm UI 19 D moet met die huishulp se besonderhede ingevul word.
Hierdie vorms kan ook na jou gefaks word. Bel 086 712 2000 en volg die instruksies. Die vorms sal dan na jou gestuur word. As jy die vorms kry, moet jy die ingevulde vorms na 086 713 3000 terugfaks.
Jy kan registreer deur 012 337 1680 in kantoorure te skakel. Jy moet die werkgewer en werknemer se ID-nommers byderhand hê.
Jy kan ook aanlyn registreer. Jy moet die aanlyn-registrasievorm invul, en dan kry jy 'n toegangsnaam en wagwoord. Jou wagwoord en rekening sal binne 48 uur geaktiveer word. Jy kan jou verklarings dan aanlyn indien.
Elke maand dra die werkgewer 1% van wat hy of sy die huishulp betaal, tot die Fonds by. Die huishulp dra ook 1% by. Dit is die werknemer se verantwoordelikheid om te verseker dat die betalings gedoen word.
Die bydraes moet voor die 7de van elke maand betaal word, of die bydraes kan elke 3, 6 of 12 maande vooruit betaal word. Werkgewers wat vir belastingdoeleindes geregistreer is, moet hul bydraes aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens betaal. Werkgewers wat nie vir belastingdoeleindes geregistreer is nie, moet hul bydraes regstreeks aan die WVF betaal.
As jy jou bydraes een maal per jaar eerder as elke maand wil betaal, moet jy 'n versoek aan annual.upfront@labour.gov.za stuur. Jy moet jou werkgewer-verwysingsnommer in die boodskap insluit.
As jy 'n huishulp is wat by die Fonds geregistreer is, en jy die vereiste bydraes tot die Fonds gemaak het, kan jy siekte-, kraam-, aannemings- en afhanklikheidsvoordele eis.
Vorm UI 19 met al jou besonderhede.
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21377.21377.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere, brand, ventilasie, beligting, temperatuur, geraas en asbes.
Die reg tot inligting - bv. gesondheid- en veiligheidsgevare in die werkplek, en die gesondheid- en veiligheidsreëls en -prosedures
Die reg om nie geviktimiseer te word nie - werkers kan bv. nie ontslaan word omdat hulle aan 'n werkplekinspeksie deelgeneem het, of 'n ongeluk aangemeld het nie.
Die Wet bepaal ook werkers en werkgewers se verantwoordelikhede.
nie aan veiligheidstoerusting peuter nie.
Die werkgewer moet seker maak die werkplek is veilig en gesond, en moet geen werker toelaat om potensieel gevaarlike werk te doen nie.
werkers oplei in die veilige gebruik van gevaarlike masjinerie of stowwe.
voorkomingsmaatreëls uiteensit om gevare te vermy.
'n veiligheidskomitee kies as daar meer as as 3 veiligheids-verteenwoordigers is. Dié komitee moet minstens elke drie maande vergader, en alle veiligheids- en gesondheidsaangeleenthede wat werkers raak, behartig.
seker maak werkers kan indien nodig betyds uit die gevaar kom.
bepaalde soorte ongelukke of voorvalle by die veiligheids-verteenwoordiger en die Departement van Arbeid aanmeld.
'n esering wat tot mediese onkoste aanleiding gee.
'n Besering wat meebring dat die werker langer as drie dae van die werk afwesig is.
Dit is 'n misdryf om dié soorte ongelukke nie aan te meld nie.
Om 'n beroepsbesering aan te meld, moet die werkgewer Deel A van vorm W.CI.2 invul.
Deel B van die vorm moet ingevul word deur die dokter of hospitaal wat die werker behandel.
Arbeidsinspekteurs moet verseker dat werkgewers en werkers hul pligte uitvoer. Arbeidsinspekteurs kan die werkplek besoek en vrae vra om vas te stel of die omgewing veilig en gesond is.
As die werkgewer nie sy verpligtinge nagekom het nie, kan die inspekteur daardie persoon beboet.
As 'n werker by die werk beseer word omdat die werkgewer 'n veiligheidsregulasie nie gevolg het nie, kan daardie werkgewer tot R100 000 beboet word, en/of twee jaar gevangenisstraf opgelê word.
As 'n mediese praktisyn iemand ondersoek of behandel vir 'n siekte wat na sy/haar mening uit die werker se werk voortspruit, moet die mediese praktisyn die geval by die werker se werkgewer en die Departement van Arbeid aanmeld.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21377.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere, brand, ventilasie, beligting, temperatuur, geraas en asbes.
Die reg tot inligting - bv. gesondheid- en veiligheidsgevare in die werkplek, en die gesondheid- en veiligheidsreëls en -prosedures
Die reg om nie geviktimiseer te word nie - werkers kan bv. nie ontslaan word omdat hulle aan 'n werkplekinspeksie deelgeneem het, of 'n ongeluk aangemeld het nie.
Die Wet bepaal ook werkers en werkgewers se verantwoordelikhede.
n ongeluk so gou as moontlik by die werkgewer en die gesondheid- en veiligheidsverteenwoordiger aanmeld, en nie aan veiligheidstoerusting peuter nie.
Die werkgewer moet seker maak die werkplek is veilig en gesond, en moet geen werker toelaat om potensieel gevaarlike werk te doen nie.
verseker daar is waarskuwings en kennisgewings aan gevaarlike masjinerie, en werkers oplei in die veilige gebruik van gevaarlike masjinerie of stowwe.
seker maak 'n toesighouer hou toesig oor bedrywighede, en dwing veiligheidsvereistes af, en voorkomingsmaatreëls uiteensit om gevare te vermy.
die veiligheidsverteenwoordigers se verantwoordelikhede verduidelik, en n veiligheidskomitee kies as daar meer as as 3 veiligheids-verteenwoordigers is. Dié komitee moet minstens elke drie maande vergader, en alle veiligheids- en gesondheidsaangeleenthede wat werkers raak, behartig.
seker maak werkers kan indien nodig betyds uit die gevaar kom.
n verslag van alle ongelukke en veiligheids- of gesondheidsvoorvalle in die werkplek byhou, en bepaalde soorte ongelukke of voorvalle by die veiligheids-verteenwoordiger en die Departement van Arbeid aanmeld.
n esering wat tot mediese onkoste aanleiding gee.
n Besering wat meebring dat die werker langer as drie dae van die werk afwesig is.
Dit is 'n misdryf om dié soorte ongelukke nie aan te meld nie.
Om 'n beroepsbesering aan te meld, moet die werkgewer Deel A van vorm W.CI.2 invul.
Deel B van die vorm moet ingevul word deur die dokter of hospitaal wat die werker behandel.
Arbeidsinspekteurs moet verseker dat werkgewers en werkers hul pligte uitvoer. Arbeidsinspekteurs kan die werkplek besoek en vrae vra om vas te stel of die omgewing veilig en gesond is.
As die werkgewer nie sy verpligtinge nagekom het nie, kan die inspekteur daardie persoon beboet.
As 'n werker by die werk beseer word omdat die werkgewer 'n veiligheidsregulasie nie gevolg het nie, kan daardie werkgewer tot R100 000 beboet word, en/of twee jaar gevangenisstraf opgelê word.
As 'n mediese praktisyn iemand ondersoek of behandel vir 'n siekte wat na sy/haar mening uit die werker se werk voortspruit, moet die mediese praktisyn die geval by die werker se werkgewer en die Departement van Arbeid aanmeld.
<fn>GOV-ZA. Services.7296.21511.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
n Werknemer wie se kind doodgebore word, mag vir ses weke daarna, of as 'n mediese praktisyn sê dit vir haar gesondheid en veiligheid nodig is, vir 'n langer tydperk kraamverlof neem.
Kraamverlof kan betaald of onbetaald wees. As die werknemer bygedra het tot die Werkloosheidfonds, sal sy voordele tydens haar kraamverlof kan eis.
n Werkgewer kan 'n tydelike werknemer aanstel om die werk te doen van iemand wat op kraamverlof is.
Vaders kan drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof vir die geboorte van hulle kind eis.
Aanneemouers kan elk drie dae gesinsverantwoordelikheid verlof met die aanneming van 'n kind eis.
As jy beplan om kraam- of vaderskapverlof te neem, moet jy jou werknemer oor die verwagte datum van jou kind se geboorte inlig.
Werknemers wat op kraamverlof is, moet ook hulle werkgewers skriftelik inlig wanneer hulle van plan is om terug te keer werk toe.
Daar kan van pa's en aanneemouers wat gesinsverantwoordelikheid verlof wil neem verwag word om te bewys dat hulle die verlof nodig het.
<fn>GOV-ZA. Services.7298.20749.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is Inkomstebelasting?
Wie moet registreer vir inkomstebelasting?
Inkomstebelasting is die geld wat jy uit jou loon aan die regering betaal om vir dinge soos paaie, skole en hospitale te betaal.
of jy lid van 'n pensioenfonds is of tot 'n aftree annuïteitfonds bydra.
Inkomste uit diens, bv. salarisse, lone, bonusse, oortydbetaling
Beleggingsinkomste, bv. rente, huurinkomste en buitelandse dividende
Inkomste uit jou eie besigheid.
Jy kan jou laat registreer vir inkomstebelasting by 'n Inkomstedienskantoor deur 'n IT 77-vorm in te vul. Jy sal 'n afskrif van jou ID en 'n IRP5-vorm nodig hê. Jou registrasie sal binne 21 werksdae bevestig word en 'n belasting-verwysingsnommer sal aan jou uitgereik word.
As jy meer as R27 000 per jaar verdien, betaal jy SIBW, wat elke week of maand van jou salaris afgetrek word. Jou werkgewer moet uitwerk hoeveel afgetrek moet word.
As jy meer as R60 000 per jaar verdien, sal jy SIBW betaal op die eerste R60 000 en dan LBS op alles bo R60 000 verdien. Die bedrag LBS wat jy betaal, hang af van hoeveel jy verdien en word bereken volgens belastingtabelle wat deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) uitgereik word.
Een keer per jaar sal jou werkgewer vir jou 'n IRP5-belastingsertifikaat gee, wat die totale bedrag wat jy verdien het en die belasting wat afgetrek is, toon.
As jy meer as R60 000 per jaar verdien, moet jy 'n belastingopgawe invul en dit saam met jou IRP5-sertifikaat aan die SAID stuur.
Jy moet by die SAID registreer voordat jy 'n belastingopgawe invul. As jy reeds geregistreer is, sal jou belastingopgawevorm aan jou gepos word. Jy kan die vorms ook by jou naaste SAID-kantoor kry.
Jy kan ook jou belastingopgawe elektronies ontvang en indien deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens se e-Indienstelsel te gebruik. e-Indiening is 'n elektroniese diens vir belastingbetalers. Jy kan registreer vir e-Indiening as jy reeds geregistreer is as 'n belastingbetaler. Jy sal jou belasting-verwysingsnommer en ID-nommer nodig hê.
Saam met die vorms sal jy volledige aanwysings kry oor hoe om die belastingopgawe in te vul.
Wanneer jy jou opgawe indien, sal die SAID seker maak dat jy die regte bedrag belasting betaal het. As jy te veel belasting betaal het, sal jy 'n terugbetaling kry. As jy nie genoeg belasting betaal het nie, sal jy gevra word om die uitstaande bedrag te betaal. Jy kan ook 'n afskrif van die vorms by jou naaste SAID-kantoor kry.
belasting ontduik het d.i.
nie al jou inkomste op jou inkomstebelastingopgawe aangedui het nie.
Vir meer inligting, besoek die SAID- webwerf of skakel u naaste SAID-kantoor.
<fn>GOV-ZA. Services.7299.63910.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is verskeie nasionale en provinsiale instellings wat regeringsbedrog en -korrupsie hanteer.
Die Kantoor van die Openbare Beskermer is volgens die Grondwet in die lewe geroep om klagtes van die publiek teen regeringsagentskappe of staatsamptenare te hanteer en te ondersoek. Die Openbare Beskermer het die mag om regstellende stappe aan te beveel en verslae uit te reik. Die Openbare Beskermer dien vir sewe jaar, totdat die President 'n nuwe Openbare Beskermer aanstel.
Die Openbare Beskermer se dienste is gratis en vir almal beskikbaar. As jy 'n klagte by die Kantoor van die Openbare Beskermer indien, sal hulle die saak ondersoek. As die klagte geregverdig is, sal hulle die saak probeer regstel. Die Openbare Beskermer hanteer klagtes vertroulik.
Die Openbare Beskermer kan staatsamptenare op enige vlak ondersoek.
wanadministrasie oneerlikheid of onbehoorlike gebruik van openbare geld onbehoorlike verryking onbehoorlike bevoordeling.
hofbevele en -vonnisse indiwidue se private optrede private maatskappye private dokters en prokureurs.
Met die betrokke amptenaar of amptenare praat.
Dan moet jy aan die persoon wat beheer oor die amptenaar of amptenare voer, skryf.
Daarna moet jy jou Lid van die Nasionale of Provinsiale Parlement nader.
Dan kan jy aan die Openbare Beskermer skryf.
Die aard van jou klagte.
Die agtergrond tot jou klagte.
Die redes waarom jy voel jou klagte behoort deur die Openbare Beskermer ondersoek te word.
Wat jy gedoen het om die probleem self op te los (indien van toepassing). Noem die name van die amptenare met wie jy te doen gehad het, gee die datums en verduidelik wat gesê is. Afskrifte van enige korrespondensie tussen jou en die amptenare moet by jou brief ingesluit word.
Gee 'n telefoonnommer waar jy bereik kan word, as jy een het.
In sommige gevalle kan die Openbare Beskermer 'n beëdigde verklaring vereis voordat ondersoek ingestel word.
As jy onseker is of jou probleem iets is wat die Openbare Beskermer sal ondersoek, of as jy nie kan skryf nie, kan jy die Openbare Beskermer se kantoor bel. Daar is opgeleide professionele personeel wat na jou probleem, groot of klein, sal luister, en ondersoek sal instel.
Jy kan ook, as jy dit verkies, die Kantoor vir 'n onderhoud of 'n konsultasie besoek. Dit is beter om eers te skryf en vir 'n onderhoud te vra.
Enige onreëlmatighede in die Wes-Kaapse Provinsiale Regering kan by die Forensiese Ouditering Komponent van die Provinsiale Administrasie aangemeld word. Dit sluit voorvalle van korrupsie, bedrog, diefstal en die misbruik van regeringseiendom in.
Om te verseker dat sake behoorlik ondersoek kan word, word volledige inligting oor die beweerde onreëlmatigheid vereis.
Wat die aard van die onreëlmatigheid is (byvoorbeeld diefstal, korrupsie, bedrog).
Hoe en waar die onreëlmatigheid gebeur het.
Of dit 'n voortslepende probleem is en hoe lank dit al voorkom.
Enige bewyse wat jy oor die onreëlmatigheid het. Weet jy byvoorbeeld, in die geval van diefstal, waar die gesteelde goed geberg word?
Weet enigiemand anders van die onreëlmatigheid en sal hulle bereid wees om inligting aan die ondersoekbeampte te gee?
Kan jy 'n geldelike waarde aan die onreëlmatigheid koppel?
Wat is die verdagte staatsamptenare se name, vir watter Departemente werk hulle en wat is hulle poste?
Wat is die name van enige ander mense wat betrokke is?
Was die verdagte amptenare voorheen by ander onreëlmatighede betrokke?
Het jy dié onreëlmatigheid vantevore aangemeld Indien wel, by wie en watter opvolgoptrede was daar?
Het jy gesien hoe die onreëlmatigheid gebeur, of hoe het jy daarvan te wete gekom?
Is jy bereid om 'n beëdigde verklaring af te lê en te getuig?
<fn>GOV-ZA. Services.7299.76210.76210.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die tydperk van die belegging. Jy kan enige bedrag tussen R1 000 en R1-miljoen vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar belê.
Rente en kapitaal word elektronies in jou bankrekening inbetaal, wat 'n baie veilige manier is om te belê.
Dit is 'n papierlose belegging wat in jou naam geregistreer is. Daar is geen fisiese sertifikaat nie.
Jy verdien 'n mark-verwante rentekoers.
Die rentekoers is vir die hele beleggingstydperk vas. Jy sal presies weet wat jou kontantvloei sal wees.
Jy kan kies om die rente wat jy verdien teen dieselfde koers te herbelê en daardeur seker te maak dat jou kapitaal groei.
Jy mag nie die RSA Kleinhandel-effekte as kollateraal vir enige lening gebruik nie, wat verseker dat jou belegging veilig is.
Jy kan nie die RSA Kleinhandel-effekte in die mark verkoop nie, wat verseker dat jy nie aan markrisiko's blootgestel word nie.
As jy kies om jou rente te herbelê, is daar geen herbeleggingsrisiko nie.
Jy kan RSA Kleinhandel-effekte elektronies op die RSA Kleinhandel-effekte-webblad koop, of direk van die Nasionale Tesourie, of by enige tak van die Poskantoor, wat dit maklik maak om te belê.
Rente en kapitaal word direk op die rentebetalingsdatum in jou bankrekening inbetaal, wat verseker dat daar geen vertragings is nie.
Die RSA Kleinhandel-effekte is spesifiek ontwerp om jou te help om beheer oor jou beleggingsbesluite te neem.
As jy kontant dringend nodig het, kan jy na 12 maande 'n vroeë onttrekking maak, maar jy sal moet inboet as daar minder as R1 000 in die rekening oorbly.
Jy kan een of meer begunstigdes vir jou RSA Kleinhandel-effekte Portefeulje benoem. Dit beteken as jy sou sterf, sal jou RSA Kleinhandel-effekte nie in die administrasie van die boedel vasgevang wees nie.
As jy nie 'n begunstgide benoem nie, sal die Kleinhandel-effekte deel van jou boedel vorm.
Of jy 'n begunstigde benoem of nie, sal die Effekte in ag geneem word wanneer die boedelbelasting bereken word.
Daar is geen koste, kommissie of heffings wanneer jy in RSA Kleinhandel-effekte belê nie.
Ouer as 18 wees.
n Bankrekening by 'n bank in Suid-Afrika hê.
n Minimum van R1 000 en 'n maksimum van R1-miljoen belê.
Wanneer jy belê, sal 'n rentekoers kwoteer word wat vir die beleggingstydperk wat jy kies, vas sal wees. Jy kan kies om vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar te belê.
Die rentekoers vir nuwe beleggings word elke maand bepaal en op die RSA Kleinhandel-effekte-webbladadverteer. Die koers wat van toepassing is wanneer jy die belegging maak, geld vir die hele beleggingstydperk.
Rente word elke ses maande, op 31 Maart en 30 September, direk in jou bankrekening inbetaal. Jy kan kies of jy die rente by jou belegging wil voeg (oftewel wil herbelê).
die Effekte as kollateraal vir 'n lening gebruik nie die Effekte op die mark verkoop nie.
jou ID-nommer jou bankrekeningbesonderhede die voltooide aansoekvorm betaling.
een van jou ouers se handtekening op die aansoekvorm jou huweliksertifikaat n bewys dat meerderjarigheidstatus aan jou toegestaan is kragtens die Wet op die Ouderdom van Meerderjarigheid van 1972.
Jy kan ook die webtuiste verken of by jou plaaslike poskantoor nog inligting kry.
Die webtuiste bevat besonderhede oor die lening, sowel as die heersende rentekoerse. Daar is ook 'n aanlynrekenaar om jou te help uitwerk wat die waarde van jou belegging aan die einde van die beleggingstydperk sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Services.7299.76210.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die tydperk van die belegging. Jy kan enige bedrag tussen R1 000 en R1-miljoen vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar belê.
Rente en kapitaal word elektronies in jou bankrekening inbetaal, wat 'n baie veilige manier is om te belê.
Dit is 'n papierlose belegging wat in jou naam geregistreer is. Daar is geen fisiese sertifikaat nie.
Jy verdien 'n mark-verwante rentekoers.
Die rentekoers is vir die hele beleggingstydperk vas. Jy sal presies weet wat jou kontantvloei sal wees.
Jy kan kies om die rente wat jy verdien teen dieselfde koers te herbelê en daardeur seker te maak dat jou kapitaal groei.
Jy mag nie die RSA Kleinhandel-effekte as kollateraal vir enige lening gebruik nie, wat verseker dat jou belegging veilig is.
Jy kan nie die RSA Kleinhandel-effekte in die mark verkoop nie, wat verseker dat jy nie aan markrisiko's blootgestel word nie.
As jy kies om jou rente te herbelê, is daar geen herbeleggingsrisiko nie.
Jy kan RSA Kleinhandel-effekte elektronies op die RSA Kleinhandel-effekte-webblad koop, of direk van die Nasionale Tesourie, of by enige tak van die Poskantoor, wat dit maklik maak om te belê.
Rente en kapitaal word direk op die rentebetalingsdatum in jou bankrekening inbetaal, wat verseker dat daar geen vertragings is nie.
Die RSA Kleinhandel-effekte is spesifiek ontwerp om jou te help om beheer oor jou beleggingsbesluite te neem.
As jy kontant dringend nodig het, kan jy na 12 maande 'n vroeë onttrekking maak, maar jy sal moet inboet as daar minder as R1 000 in die rekening oorbly.
Jy kan een of meer begunstigdes vir jou RSA Kleinhandel-effekte Portefeulje benoem. Dit beteken as jy sou sterf, sal jou RSA Kleinhandel-effekte nie in die administrasie van die boedel vasgevang wees nie.
As jy nie 'n begunstgide benoem nie, sal die Kleinhandel-effekte deel van jou boedel vorm.
Of jy 'n begunstigde benoem of nie, sal die Effekte in ag geneem word wanneer die boedelbelasting bereken word.
Daar is geen koste, kommissie of heffings wanneer jy in RSA Kleinhandel-effekte belê nie.
Ouer as 18 wees.
n Bankrekening by 'n bank in Suid-Afrika hê.
n Minimum van R1 000 en 'n maksimum van R1-miljoen belê.
Wanneer jy belê, sal 'n rentekoers kwoteer word wat vir die beleggingstydperk wat jy kies, vas sal wees. Jy kan kies om vir 'n tydperk van twee, drie of vyf jaar te belê.
Die rentekoers vir nuwe beleggings word elke maand bepaal en op die RSA Kleinhandel-effekte-webbladadverteer. Die koers wat van toepassing is wanneer jy die belegging maak, geld vir die hele beleggingstydperk.
Rente word elke ses maande, op 31 Maart en 30 September, direk in jou bankrekening inbetaal. Jy kan kies of jy die rente by jou belegging wil voeg (oftewel wil herbelê).
die Effekte as kollateraal vir 'n lening gebruik nie die Effekte op die mark verkoop nie.
jou ID-nommer jou bankrekeningbesonderhede die voltooide aansoekvorm betaling.
een van jou ouers se handtekening op die aansoekvorm jou huweliksertifikaat n bewys dat meerderjarigheidstatus aan jou toegestaan is kragtens die Wet op die Ouderdom van Meerderjarigheid van 1972.
Jy kan ook die webtuiste verken of by jou plaaslike poskantoor nog inligting kry.
Die webtuiste bevat besonderhede oor die lening, sowel as die heersende rentekoerse. Daar is ook 'n aanlynrekenaar om jou te help uitwerk wat die waarde van jou belegging aan die einde van die beleggingstydperk sal wees.
<fn>GOV-ZA. Services.7302.20643.20643.2010-03-24.af.txt</fn>
Verskeie komponente van die Departement van Wetenskap en Tegnologie stel fondse beskikbaar vir innovering en navorsing. Nadere besonderhede oor befondsingshulpbronne van die Departement van Wetenskap en Tegnologie kan verkry word op die Departement se webtuiste.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. SetupLearnership.2010-03-25.af.txt</fn>
Opleidingsinstansies moet besluit watter opleiding hulle kan verskaf. Hulle moet eers deur 'n Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerheid geakkrediteer word voor hulle opleiding mag verskaf. Opleidingsinstansies en werkgewers gaan 'n vennootskap aan om 'n leerlingskap te begin.
Kry meer inligting by die Departement van Arbeid.
Opleidingsinstansies moet besluit watter soort leerlingskap hulle kan aanbied.
Opleidingsinstansies moet by 'n SETA geakkrediteer wees. Opleidingsinstansies sonder akkreditasie mag nie 'n leerlingskap begin nie.
Sodra 'n opleidingsinstansie op 'n leerlingskap besluit, moet hy werknemers identifiseer wat praktiese ondervinding aan leerders kan verskaf.
die kriteria om leerders aan te wys; en hoe om die leerders te werf.
Leerders kan reeds in die werkgewer in diens wees, of hulle kan werkloos wees. Skakel met die naaste arbeidsentrum om vas te stel hoe die Departement van Arbeid jou behulpsaam kan wees om werklose leerders te werf.
Werkgewers, opleidingsinstansies en leerders moet 'n leerlingskapooreenkoms onderteken.
Opleidingsinstansies se opleiding moet begin op die datum waarop daar in die leerlingskapooreenkoms ooreengekom is.
Wet op Basiese Diensvoorwaardes, 1997 , Sektorale Vasstelling Nr.
Dit kan tot 30 dae duur om 'n leerlingskap in te stel.
Die diens is gratis.
Doen by die Departement van Arbeid aansoek.
<fn>GOV-ZA. So06_die_kunste.2010-03-25.af.txt</fn>
In 2005, toe die 100-jarige herdenking van TO Honiball se geboortedag gevier is, was sy eens meer bekende voor-ganger, DC Boonzaier reeds 55 jaar oorlede. Geskiedkundiges, kunssinniges, kultuurkenners en joernaliste onthou hom steeds as die eerste en mees gevreesde van Die Burger se Groot Drie; die drietal gedugte spotprenttekenaars wat sedert die koerant se ontstaan in 1915 die draak steek met veral politici se foibles & follies - DC Boonzaier, TO Honiball en FJ (Fred) Mouton.
In die artikel oor Gregoire Boonzaier (Kaapse Bibliotekaris Julie/Augustus 2006) word DC Boonzaier bestempel as 'n man wat 'n groot invloed op sy seun Gregoire en ook etlike ander groot name in ons kunsgeskiedenis uitgeoefen het. Behalwe vir die feit dat hy 'n ereplek as bona. de kunstenaar verdien het, het hy nie net sy merk op die politici gelaat wat onder sy dodelike pen deurgeloop het nie - hy word bestempel as die man wat Louis Botha se politieke loopbaan feitlik eiehandig beeïndig het - maar het hy ook diep spore getrap op die gebied van die uitvoerende kunste, as amateur-toneelspeler, maar veral as kritikus en beskermheer van die kunste.
Daniel Cornelis Boonzaier is op 11 November 1865 op die plaas Patatsfontein naby Carnarvon gebore. Sy vader WDC Boonzaier is afkomstig uit Houtbaai en sy moeder YMA de Waal het in Durbanville grootgeword. In 1880 is die sestienjarige DC Boonzaier na Kaapstad, waar hy vir etlike jare staatsamptenaar was. In 1884 het sy eerste spotprent in die humoristiese blad The Knobkerrie verskyn. In 1899 bedank hy uit die staatsdiens, werk vir verskeie koerante en in 1915 geluk dit hom om 'n vaste betrekking by die nuutgestigde De Burger (later Die Burger) te bekom. In 1899 is hy met sy niggie Maria (Nooy) Boonzaier getroud. Vier kinders is uit die huwelik gebore.
Boonzaier het tuis Engels gepraat, maar sy simpatie was beslis by die Afrikaner-gemeenskap. Hy het dus 'n politieke tuiste gevind by De Burger en met mening ingeklim onder Botha en Smuts. Beide hierdie gerespekteerde oud-Boeregeneraals is bespotlik uitgebeeld, met elke tegniek tot die beskikking van die gra.ese joernalis, soos gesigsuitdrukkings, lyftaal, metafore, sinspeling en simboliek. Van beide Boonzaier en Honiball is gesê dat hul spotprente meer mense beïnvloed het as die mees intellektuele redaksionele artikels, maar DC Boonzaier was ongetwyfeld die doyen van politieke spotprenttekenaars in Suid-Afrika. Sy talent as tekenaar en satirikus het aan hom, die plattelandse seun met 'n skraps geleerdheid en geen kunsopleiding nie, (Honiball en Mouton is wel as handelskun-stenaars opgelei), internasionale bekendheid besorg; iets wat sy genoemde opvolgers nouliks beskore is, veral weens die politieke bestel waarmee hulle steeds geassosieer word.
J du P Scholtz, wat 'n persoonlike vriend van Boonzaier was, het in sy boeke, DC Boonzaier en Pieter Wenning: verslag van 'n vriendskap en Oor skilders en skrywers , wel heelwat inligting aangaande Boonzaier neergepen, dog bly dit interessant om steeds meer oor hierdie komplekse karakter uit te vind. En hoe meer mens oor hom lees, hoe meer wonder jy: hoe is dit moontlik dat hierdie fynbesnaarde mens terselfdertyd so brutaal egosentries kon wees. Hy het, byvoorbeeld, gesê dat hy nie belangstel om sy nuutgebore kleinkind te sien nie. 'Take it away. I don't want to see it.'
Boonzaier was 'n sensitiewe seun wat van kleins af geteken het en weens sy mooi handskrif het hy 'n pos in die kantoor van die Weesheer in Kaapstad bekom. Mens kan bloot spekuleer daaroor dat sy renons in kinders spruit uit die waarskynlike spot en gebrek aan begrip wat hy van ander kinders moes verduur tydens sy jeugjare. Toe Churchill gesê het dat Rusland 'n 'riddle wrapped in a mystery inside an enigma' is, kon hy net sowel vir Boonzaier daarby inge-sluit het - geen wonder laasgenoemde was so lief vir Russiese skrywers (veral Chekov en Tolstoy) nie.
Dalk lê die antwoord minstens gedeeltelik in sy kampvegterskap vir die arm Boer; ver-slete maar nooit verslaan nie, wangevoed en gebrekkig opgevoed, maar steeds strewend na selfverbetering en welvaart. Boonzaier het 'n obsessiewe drang na selfverbetering openbaar - om te bewys dat sy oorsprong beskeie mog wees, maar hy egter van adellike inbors was. Hy het die Engelse Jingoïste en Joodse kapitaliste dalk kwalik geneem vir die armoede waarin soveel van sy volksgenote verkeer het, veral na die Tweede Vryheidsoorlog (nou meer bekend as die 'South African War'), maar ook mis-moedig gestaan weens sy tyd- en volksgenote se apatie jeens die kunste. Dit was juis Boonzaier se strewe om die kunste te bevorder (ook sou dit sy seun Gregoire se strewe word) wat hom van die meerderheid van sy mede-Kaaplanders onderskei het.
Boonzaier se grootste kruis was dat hy weens geldtekort nie in sy behoefte aan kuns en literatuur kon voldoen nie en daarom het sy gesin soms erg tekort gehad in basiese lewensmiddele, sodat die pater familias 'n (uit noodsaak goedkoop) skildery of beeldhouwerkie kon aanskaf. Hy het wel 'n goeie oog vir kwaliteit gehad en selde iets gekoop wat nie 'n winskoop was nie. So het hy ware talent herken en kunstenaars wat miskien nooit bekend sou word nie, gehelp om kopers vir hul werke te kry. Boonzaier het ook aanmoediging op ander maniere verskaf - ten spyte van sy fanatiese aandrang op privaatheid (hy was skaam vir hul armoede bowenal) - nie eens die vryers van sy twee dogters is toegelaat om die Boonzaier huis te besoek nie. Hulle het agter bosse weggekruip totdat mevrou Boonzaier hulle ná die oubaas se vertrek ingelaat het!
Boonzaier het min dinge so hoog aange-slaan as die geselskap van mede-intellek-tueles en daarom het hy so dikwels as hy kon na die huise van kreatiewe mense en hul geesgenote gegaan, asook na kof.ewinkels en hulle selfs na sy eie huis genooi. Nogtans het min mense hierdie eer gehad, byvoorbeeld, die skry-wer AA Pienaar (alias Sangiro) en die kunstenaars Anton van Wouw, Moses Kottler en Pieter Wenning. Boonzaier het laasgenoemde twee immi-grante gehelp om hul kuns te kan beoefen en uiteindelik van die sterre in ons kunshemel te word.
Hoewel Boonzaier geen liberaal was nie - hy het maar langtand gebyt aan abstrakte kuns - het hy tog waardering vir die meer moderne style van die destydse avant garde soos Monet, Cezanne en Van Gogh gehad en gretig kunsboeke en afdrukke (soms swak re-produksies) aangekoop. Hy het graag gesels met ingeligtes wat Europa besoek het om hul mening te verneem van oorspronklike werke wat hulle daar sou gesien het. Mense soos die hoogs intelligente Enslin du Plessis was 'n gunsteling bron in hierdie verband.
J du P Scholtz het opgemerk dat Boonzaier van mening was dat karikatuur-kuns 'n veel moeiliker kunsvorm is as wat die meeste mense besef. Volgens Scholtz was Boonzaier korrek in sy siening - indien nie, sou Boonzaier self nie vandag feitlik vergete geraak het nie. Boonzaier se impak op die politiek en op die belle époque van sy dag mag tans erken word, dog sy inwerking op ons kunsgeskiedenis is steeds nie volbring nie - Karel Schoeman onthul in 'n artikel (Quarterly Bulletin, Junie 2002, p.172) oor Nooy Boonzaier (1866-1948) dat hierdie twee interessante karakters albei dagboeke nagelaat het wat in die Suid-Afrikaanse Na-sionale Biblioteek bewaar word. Schoeman meld ook dat DC s'n steeds 'grotendeels onontgin' [my vertaling] is. En hierin lê die voortsetting van laasgenoemde se impak: selfs uit die graf strek die invloed van een van die merkwaardigste mense wat hierdie nasie nog opgelewer het. Dit sal waarskyn-lik van iemand uit ons generasie afhang of Boonzaier se tekening - hierdie keer in woorde, nie beeldteks nie - van sy milieu en tydgenote 'ontgin' word.
Die Kaapstad Argiefbewaarplek se biblioteek huisves die omvattende Jeffreys-versameling, nagelaat deur mej MK Jeffreys, 'n leidende argivaris van haar tyd, asook 'n liefhebber van die kunste. Onder haar talle boeke oor kunstenaars tel ook versamelbundels van DC Boonzaier se spotprente en kari-kature, soos SA News cartoons en My caricatures . Die lees van Jeffreys se versamel-stukke het direk aanleiding gegee tot nie net 'n groter bewuswor-ding van die kunste, wat pikturale humor insluit nie, maar was ook die inspirasie vir hierdie artikel. Die liefde van een persoon vir boeke maak so dikwels nuwe wêrelde oop vir ander. Dit is elke biblio.el se plig om hierdie tradisie voort te sit, want soos Jeffreys en Boonzaier se nalatenskap bewys het, verg dit soms niks meer as klein asempies om 'n vlam lewendig te hou nadat groot geeste dit aangesteek het nie.
Tot dusver is 'n meestersgraad-tesis deur FS Liebenberg in 1989, naamlik, DC Boonzaier in die artistieke lewe van die Kaapse Belle époque en 'n doktorale proefskrif in 1988, deur DJ Kotze; Die spotprente van DC Boonzaier in De Burger 1914-1924. [ver-korte titel] oor Boonzaier voltooi. Heelwat verwysings na hom is gemaak in verwante literatuur, soos in naslaan- en akademiese werke en nuusbladartikels, maar geen biogra.e is steeds saamgestel nie.
Scholtz, J du P. Oor skilders en skrywers.- Tafelberg, 1979.
<fn>GOV-ZA. So_05_nog_engele_41.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Kersengele van CJ Langenhoven Gedenkbiblioteek is met ons vanaf die eerste Kersfees in ons nuwe biblioteekgebou, met ander woorde, Kersfees 1973! Saam met die eerste besending nuwe boeke wat ons daardie jaar vir die biblioteek ontvang het, was Elizabeth Petherbridge se Paper sculpture step by step met, onder andere, 'n patroon vir 'n 'cone angel'. Die wit rokkies van die klein skare engele wat daardie jaar die lig gesien het, is intussen brons en goud en silwer gespuitverf, maar hulle sing nog elke jaar lustig voort. Na Kersfees word die koppies afgehaal, die vlerkies toegevou en die keëls opmekaar gestapel tot volgende jaar. Om hoogte te kry vir die engelekoor staan hulle soms op mooi oorgetrekte geskenkdose in dieselfde kleurskema as die rokkies. Verlede jaar het die koor op 'n verhogie van glasbakke, gevul met Kersversierings, gesing. Tussenin is brons gespu-itverfde agapantus saadkoppe (die miniatuur soort) geplaas.
Elke jaar word 'n nuwe kleurskema vir die Kersboom beplan. Verlede jaar is 'n droë rolbos gebruik (Salsola kali, Russiese rolbossie). Dit is wit gespuitverf en op 'n lang glaspot gemonteer wat as stam gedien het. Wit stringliggies is deur die takkies geryg met chartreuse, appelkoos en wit glasballe van verskillende groottes uit my persoonlike versameling Kersversierings. Van die balle is versier met kraletjies, baie fyn kunsblommetjies en ander blinkertjies. Ses lang stringe kristal- en pêrelkraletjies is ingeryg wat van die rand van die glaspot afgehang het. Die boom het op 'n sag gefrommelde organza lap gestaan. Rondom die boom was versierde geskenkdose gerangskik. Sien voorbeelde in Kartonkuns deur Fransie Snyman. Verskeie mense het opgemerk dat die Kersboom 'n illusie van ys in ons hittige Klein Karoo geskep het.
As agtergrond vir die engeltjies is 'n kleiner rolbossie met yl takkies brons gespuitverf en klein Kersballetjies en sterre daaraan gehang. Die Kersballetjies was ook van gevlegte takkies en die aanwysings vir die maak van die sterretjies was in 'n vorige KB. (Sien September/Oktober 2003 uit-gawe, pp 46-67.) 'n Miniatuur singende engeltjie was heel bo-aan die boompie en om die effek te versag, is fyn goue engelhaar bo-oor gestrooi.
n Vorige Kersboom was 'n tradisionele groen gekoopte boom versier met pers en brons glas-balle. Die silwer en goue balle was van gevlegte takkies gemaak. Hierdie boom het op 'n organza lap in dieselfde kleure as die versierings aan die boom gestaan en was omring met geskenkdose in dieselfde kleurskema.
Verlede jaar het die koor op 'n verhogie van glasbakke, gevul met Kersversierings, gesing.
<fn>GOV-ZA. Specialclassification.2010-03-25.af.txt</fn>
Spesiale klassifikasie word aan sekere soorte motorvoertuie toegestaan wat 'n bepaalde doel dien en gewoonlik nie op 'n openbare pad bestuur word nie.
n Sleepwa of trekker word van lisensiegeld vrygestel indien die eienaar van die voertuig 'n bona fide-boer is en die voertuig slegs vir die eienaar se boerderyaktiwiteite gebruik word. Dieselfde geld indien die voertuig aangepas, herbou of verander word om slegs vir wedrenne of uitstallings gebruik te word.
Vul vorm EFL 1 by jou naaste verkeerskantoor in.
Die klassifikasie of vrystelling van registrasie kan tot ses weke duur.
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.aug.82759.2010-03-24.af.txt</fn>
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliënte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van hierdie fasiliteit in Clanwilliam bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beïnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ondersoeke in die bovermelde verband het getoon dat hierdie kliënte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word.
n Afname in leerlingtal by skole in Clanwilliam het gelei tot 'n proses van rasionalisering, wat uitgeloop het op die samesmelting van die Augsburg Landbouskool en Clanwilliam dorpskool. Dit het gelei tot die totstandkoming van die Augsburg Landbougimnasium, wat in die dorp gevestig is.
Die voorgemelde proses het tot gevolg gehad dat die fasiliteite wat voorheen deur die Augsburg Landbouskool benut was, tans nie ten volle benut word nie. 'n Tekort aan fondse het ook daartoe gelei dat gedeeltes van die boerdery-infrastruktuur nie meer instand gehou kon word of optimaal benut kan word nie. Gevolglik het van die infrastruktuur of erg vervalle geraak, of is aan privaatinstansies verhuur om vervalling te voorkom.
Op grond van die behoefte aan geskikte en doelmatige infrastruktuur wat deur die Departement van Landbou: Wes-Kaap ondervind is en die nie-optimale benutting van bestaande infrastruktuur deur die Augsburg Landbou-gimnasium in Clanwilliam, is daar deur 'n proses van onderhandeling ooreengekom dat die Kaapse Instituut van Landbou-opleiding: Elsenburg en die Augsburg Landbou-gimnasium kragte saamsnoer teneinde die behoefte aan vaardigheidsopleiding in die Clanwilliam omgewing aan te spreek.
Dames en Here, die feit dat die Premier besluit het om, te midde van sy vol program, die opening van hierdie opleidingsentrum kom waarneem, moet vir u 'n aanduiding wees van sy erkenning en toegewydheid aan elke proses van IKAPA ELIHLUMAYO waarin die drie belangrike aspekte van waardigheid, billikheid en welvaart die basis vorm. Die Premier erken ook hiermee die belangrike rol wat landbou speel om die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
Ek stel nou graag vir Premier Rasool aan die woord.
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.aug.83999.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > Iintetho > Electrification of St.
Electrification of St.
Die Burgemeester mnr. Albertyn en Raadslede
Baie dankie vir die uitnodiging na hierdie geleentheid. Dit is vir my altyd 'n voorreg om gemeenskappe op die platteland te besoek omdat die mense van die platteland 'n mens altyd so warm ontvang.
Net verlede week in Lamberts Baai is ek en my gevolg met trompoppies in die dorp begelei, en dit laat 'n mens nederig voel.
Toe die Premier gesê het ons moet voor 5 September ten minste ses van die twaalf skole sonder krag, van elektrisiteit voorsien, het ek dit as my doelwit gestel om nie ons gemeenskappe teleur te stel nie.
Donderdag gaan ons na die Rhebosfontein Primêre Skool in Darling aan die Weskus, om hulle krag ook aan te skakel. Dit sal die aantal skole met elektrisiteit dan op nege uit twaalf te staan bring.
Met hierdie program van die Premier se 100 dae depositos, wil ons 'n duidelike boodskap stuur van ons verbintenis tot ons gemeenskappe, selfs hier in die verste hoek van die provinsie.
Die tekort aan geld en die effektiewe gebruik van ons skaars bronne, is van die grootste uitdagings wat ons almal in die gesig staar.
Ek is tans in gesprek met my kollega Marius Fransman, die LUR vir Plaaslike Regering en Behuising, om te kyk na die moontlikheid van 'n spesiale toegewing vir skole, wat betref die betaling van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en ander heffings. Dit behoort baie druk van veral ons plattelandse skole te haal.
Nog 'n opsie waarna ons Wes-Kaapse Regering op die oomblik kyk, is die moontlike verkoop van skool- en staatsgrond om geld in te samel. Hierdie geld wil ons dan gebruik waar die nood groot is vir ekstra klaskamers of selfs 'n bykomende skool.
Indien ons die bou van 'n skole hierdeur kan versnel, sal ons honderd duisende rand kan bespaar wat betref vervoergeld van kinders.
Baie van ons skole op die platteland het nie eers ordentlike basiese geriewe nie, en tog is daar andere wie meen hulle het nie genoeg rekenaars nie.
As die Wes-Kaapse Regering het ons 'n Grondwetlike verantwoordelikheid teenoor al ons kinders, insluitende die sowat 20% van ons leerders hier op die platteland.
In die laaste 10 jaar het ons departement sekere skole op die platteland amalgameer om 'n eweredige verspreiding van ons bronne teweeg te bring.
In die volgende twee jaar gaan ons ons Plattelandse Onderwys Plan finaliseer.
Ons is vasbeslote om 'n einde te bring aan die paar apartheid praktyke wat nog leef.
Ons kan nie 'n situasie aanvaar waar leerders verby sekere skole vervoer word na 'n ander dorp, nie.
Ons het nog 'n lang pad om te loop indien ons van die Wes-Kaap 'n Leer Tuiste vir al ons Kinders wil maak. Maar ons is vasbeslote om dit te doen.
Laastens, baie dankie aan Eskom en alle ander rolspelers wie dit moontlik gemaak het vir ons kinders hier om nou 'n beter kwaliteit opvoeding te kan ontvang.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.aug.84181.2010-03-24.af.txt</fn>
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Dieselfde sektor wat vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers is, het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Ek kan bevestig dat hierdie proses reeds opdreef is in die Wes-Kaap en dat dit elke dag moet groter toewyding aangepak word. Heelwat sukes is al behaal as gevolg van hierdie vennootskap. Ons het reeds meer as 5000 begunstigdes as gevolg van die grondhervormings prosesse waarvan meer as 3500 in die afgelope 2 jaar bevoordeel is. Die doelwit is om binne die volgende 6 jaar te verdubbel.
Ons het die afgelope 10 jaar in geleidelike groei binne die primêre landbousektor in die Wes-Kaap ervaar. Die belangrikste is die skep van 32 000 permanente werksgeleenthede binne landbou, tussen 1996 en 2001.
Opleiding beklee 'n prominente plek in die diensleweringsketting aan bevoordeeldes in die grondhervormingsprogram (LRAD) van die Provinsie. In baie gevalle is dit een van die eerste dienste wat aan die betrokkenes aangebied word en dra by tot die sukses van die program in die geheel en ook ten opsigte van kapasiteitsbou van die bepaalde landelike gemeenskappe.
As minister van landbou in die Wes-kaap is ek baie opgewonde oor die hande vat poging tussen my department en u organisasie. Dit is wonderlik om te kan sê dat die departement ook op hierdie gebied sy bemagtigingsrol speel. Dit is volgens die grondwet ons plig om ook om te sien na die bemagtiging van gestremdes. Dit is vir my aangenaam om bekend te maak dat die departement van landbou 'n bedrag van R400 000.00 beskikbaar gestel het vir die skep van die nodige infrastruktuur om te help met die opleiding van gehoorgestremdes. Ek sien daarna uit wanneer die resultate van hierdie program ook 'n wesenlike rol binne die landbou sektor sal speel. Ek het groot vertroue in die gesamentlike poging tussen u en die departement van landbou en wil vir u alle voorspoed toewens met hierdie verbeeldingryke projek.
Die uitendelike sukses van hierdie projek sal daarin lê dat landbou in al sy vertakkings in die toekoms hierdie opgeleide persone wat toevallig gestremd is in diens sal neem. Daar rus 'n verpligting op elkeen van ons om 'n hand uit te steek na hierdie mense wat vir te lank geignoreer is om hulle volledig deel te maak van ons samelewing. Dit is ook die laaste keer dat ek sal verwys na hulle en ons. In die toekoms behoort ons nie eers daardie onderskeid te kan maak nie.
Ten slotte wil ek vir u sê dat dit wat ek hier vir u voorgehou het, nie is om vir u te sê hoe goed ons is nie. Dit is slegs 'n poging om vir u aan te dui waarmee ons besig is om deur landbou 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Ek wil dankie sê vir die besondere wyse waarop u in hierdie omgewing ook u bydrae maak. Ons sien uit daarna om saam met u hande te vat om verdere beslag te gee aan IKAPA ELIHLUMAYO.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.dec.95621.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Premier en mev.
Ouers, ontvangers van die toekennings en gasteEk erken ook die aanwesigheid van die voormalige nasionale Minister van Onderwys, professor Kader Asmal, en my provinsiale voorganger, advokaat AndrÉ Gaum.
Ek bedank graag die groot getal leerders en ouers wat op kort kennisgewing hierdie heuglike geleentheid bywoon. Ek is seker daarvan dat die ouers van die leerders wat gister deur die Departement geskakel is, baie in hulle skik moes gewees het toe hulle hoor dat hulle na die Premierswoning uitgenooi is.
Baie geluk aan al ons matrikulante wat geslaag het. Julle het ons almal trots gemaak - jul ouers en die gemeenskappe wat julle verteenwoordig.
Aan diÉ wat nie sukses behaal het nie, wil ons sÊ dat dit nie die einde van die wÊreld is nie. Ek wil julle aanmoedig om voor 18 Januarie 2005 in te skryf vir die aanvullende eksamen. Gebruik elke dag wat jy het om jou vaardighede te verbeter.
Meld jou aan, werk deeltyds, lees, leer ander, leer en ontdek elke uur wat jy wakker is. 'n Nuwe dag breek vir ons aan, oor jou en oor Afrika. MÔre sal beter wees as gister.
Vandag het ons in hierdie pragtige tuin van Leeuwenhof, waar slawe hard gewerk het vir hul meesters, die lig wat vir ons hoop gee. Ons sal nooit ons geskiedenis in die Wes-Kaap vergeet nie. Waar kom ons vandaan Waar gaan ons heen Ons beweeg voorwaarts. Ons sal nooit terugdraai nie?
Meneer die Premier, ek is trots daarop om bekend te maak dat ons vir die vierde agtereenvolgende keer 'n slaagsyfer van meer as 80% behaal het. Vanjaar is die Wes-Kaap se slaagsyfer 85%. My Ministerie is egter deeglik bewus daarvan dat die toppresteerders kom uit histories bevoordeelde gemeenskappe. Die Wes-Kaap is trots op hierdie leerders.
Voorts besef ons dat die slaagsyfer nie die hoË persentasie leerders weerspieËl wat uitsak hoofsaaklik as gevolg van sosio-ekonomiese faktore voordat hulle matriek bereik nie. Elke jaar begin 80 000 leerders in ons provinsie in graad 1, maar net 40 000 haal matriek. Dit is ons grootste uitdaging.
In die toekoms gaan ons die skole vereer wat ons kinders in die skool hou, weg van tik, weg van bendes en 'n pad van wanhoop. DiÉ onderwysers gee ons kinders hoop. Hulle is die lig wat brand en nooit doodgaan nie. Hulle is die ware helde wat die Wes-Kaap gaan verander.
Ten einde die geweldige uitdagings waarvoor ons in die onderwys te staan kom, die hoof te bied, sal die Departement op die uitkyk wees na vennootskappe met arbeid, die sakesektor, plaaslike regering, NRO's en ander maatskaplike vennote. Ons besef dat skole nie in 'n lugleegte kan funksioneer nie en dat hulle beter, volgehoue ondersteuning nodig het.
Die nuwe Wes-Kaapse Onderwysstigting wat volgende jaar bekendgestel word, sal hierdie vennootskap saamsmee tot 'n ware instrument tot transformasie, billikheid en gehalte.
'n Mens sou kon beweer dat die Wes-Kaapse Regering vir langer as ander provinsies gekwel is deur die spookbeeld van apartheid, wat meegebring het dat my Ministerie 'n diepgewortelde status quo moes uitdaag.
Die onderwysprofessie is gestabiliseer deur bykomende fondse van die Provinsiale Tesourie te bekom om 1 800 onderwysposte te red en aanstaande jaar 365 meer onderwysers aan te stel. Ek bedank graag die Premier, LUR Brown en my Minister, Minister Naledi Pandor, vir hul ondersteuning in hierdie moeilike tyd.
Die grondslag is gelÊ om die Wiskunde HG-slaagsyfer op te skuif van 4 000 vanjaar na 8 000 in 2009.
In opdrag van uself, Meneer die Premier, is 'n provinsiale mensehulpbronstrategie ontwikkel met die fokus op die jeug. Die strategie word tans geoperasionaliseer en gekoppel aan ons susterdepartement se rigtinggewende strategieË in 'n poging om vaartbelyn te werk te gaan.
Elke skool in ons provinsie is geËlektrifiseer. Daardeur is ons 100-daedoelwitte bereik.
'n Grondoudit van onbenutte onderwyseiendom is geÏnisieer met die oog op moontlike vervreemding ten einde die byeenbring van bykomende fondse vir die bou van die 65 skole wat ons nodig het, te versnel.
'n Beleidsriglyn is ontwikkel ten opsigte van die optimale benutting van klaskamerruimte. Die beleid sal gefinaliseer word na uitgebreide raadpleging in 2005.
Daar sal seker gemaak word dat alle skole op 19 Januarie 2005, die dag waarop die skole heropen, daadwerklik met onderrig begin, en ons sal die gehalte van onderrig in blootgestelde skole deeglik dophou.
Ons sal sommige van ons distriks- en hoofkantoorpersoneellede, met inbegrip van kringbestuurders, herontplooi sodat hulle optimaal aangewend en verantwoordingspligtig gehou word.
Die uitslae van graad 8 tot 11 word hersien om deurgang te verseker en seker te maak dat die vakgebiede wiskunde, wetenskap en rekeningkunde geprioritiseer word.
Ons mensehulpbronstrategie word belyn sodat dit al die onderwysbane ondersteun en leerders help ontwikkel met kennis, vaardighede, waardes en gesindhede wat kan bydra tot die provinsie se ekonomie, armoede kan help bekamp en werk kan skep.
Daar word seker gemaak dat elke hoËrskool teen die einde van volgende jaar 'n rekenaarlaboratorium sal hÊ, en elkeen van ons skole word in vennootskap met Multi-Choice toegerus met 'n satellietskottel, 'n televisiestel en 'n videokassetopnemer.
Vennootskappe word gesmee met die sakesektor, ander regeringsdepartemente, maatskaplike vennote en gemeenskappe. Ek het byvoorbeeld ons 30 munisipaliteite versoek om in die nuwe jaar hul plaaslike topleerders te vereer. Ek het elke burgemeester gevra om die toekenning van 'n beurs of kontantprys vir die beste algehele matrikulant in die betrokke munisipale gebied te oorweeg, asook vir die beste hoËrgraadleerders van histories benadeelde skole in hul dorpe vir die vakke wiskunde, wetenskap en rekeningkunde. Ek bedank graag daardie burgemeesters wat reeds op my versoek gereageer het.
Daar is baie waaroor ons kan feesvier. 'n Betekenisvolle getal van ons skole het van 2003 na 2004 'n toename ervaar in die getal leerders wat die Senior Sertifikaat behaal het. In sommige skole het die getalle gestyg met meer as 30 leerders.
Vanjaar het nog meer leerders, te wete 38 896, hulle vir die Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf - 'n verbetering op die afgelope twee jaar.
Die verdere goeie nuus is dat, alhoewel ons slaagsyfer van 85% vir 2004 'n afname van 2,1% weerspieËl vergeleke met 2003, is alle aanduidings daar dat die gehalte van ons onderwys voortdurend verbeter.
Die getal kandidate wat endossement verkry het, het toegeneem van 10 323 verlede jaar tot 10 524 vanjaar - 'n toename van 201 leerders.
Die getal kandidate wat met onderskeiding geslaag het, 'n totaal van meer as 80%, het toegeneem van 2 170 tot 2 202 - 'n toename van 23 leerders.
Premier, daar is ook goeie nuus wat betref die vakrigtings wiskunde en wetenskap. In 2003 het 3 938 kandidate wiskunde op hoËr graad geslaag. Vanjaar het ons dit verhoog na 4 268, wat 'n toename is van 330 leerders.
In 2003 het 3 892 leerders fisiese wetenskappe op hoËr graad geslaag. Vanjaar was daar 'n toename van 45 leerders en staan die syfer op 3 937.
Ek is besonder verheug daaroor dat 70% van ons 386 hoËr skole 'n onderskeidingslaagsyfer van meer as 80% aangeteken het, en dat 157 van hierdie skole 'n slaagsyfer van 96% en meer toon.
Dit bevestig net dat die standaard van ons onderwys hoog is en weerlÊ die siening dat slegs 'n hulpbronryke skool in staat is tot gehalteonderwys.
Die skole wat bygedra het tot die toenames in getalle op die gehalteaanwysers, kom uit die volle spektrum skooltipes - voormalige model C-skole, voormalige skole van die Huis van Verteenwoordigers en voormalige DOO-skole.
In diÉ opsig het die getal endossemente van voormalige DOO-skole gestyg van 270 in 2003 tot 390 in 2004 en die getal hoËrgraad-wiskunde-kandidate van 78 tot 136.
Mooi so, leerders! Hierdie getalle is klein en daar is aansienlik ruimte vir verbetering, maar is nietemin 'n aanduiding van die gestadige dog betekenisvolle groei waarna ons oor die volgende vyf jaar streef.
'n Toenemende getal voormalige model C-skole het ook deur middel van toelatings hul deure geopen vir groot getalle kleurling- en swart leerders en het steeds uitstekende uitslae behaal. Hier wil ek graag Sans Souci HoËr Meisieskool noem, wat 'n endossementkoers van oor die 75% oor drie jaar gehandhaaf het.
Hierdie skool, wat later vereer sal word, het 46 kleurling-, 5 blanke, 18 swart en 12 IndiËrmatrikulante. Sans Souci beteken vir my "sonder gelyke". Die geleentheid wat julle gebied het aan swart vroulike leerders is inderdaad navolgenswaardig. In diÉ verband wil ek ook die pogings noem van die HoËrskole Settlers en Pinelands.
Ek is ook trots op die prestasies van skole soos Harry Gwala, HoËrskool Robertson, HoËrskool Ladismith, Augsburg-landbougimnasium, HoËrskool Groot Brakrivier, Swartberg SekondÊr en HoËrskool Diazville.
Daarom vier ons vandag nie net die prestasies van die kandidate en skole nie, maar bring ons ook hulde aan die skoolhoofde, die onderwysers en al ons gemeenskappe vir hul bydrae tot die ontwikkeling van die Wes-Kaap as 'n lerende Tuiste vir Al Ons Kinders.
Premier, dit is 'n tasbare weergawe van die verbintenis van die WKOD en ons gemeenskappe op u oproep aan hierdie provinsie om 'n Tuiste vir Almal te wees.
Vanjaar het die WKOD verkies om verbeterde of bestendige prestasie te beloon terwyl Graad 12-inskrywingsvlakke gehandhaaf of verhoog word.
Aangesien dit ons oogmerk is om seker te maak dat leerders aanhou tot by Graad 12, sal leerdergetalle in Graad 8 tot 11 oor die vorige vier jaar nagespoor word. Alle skole, met inbegrip van onafhanklike skole, wat kandidate vir die WKOD se Senior Sertifikaat-eksamen ingeskryf het, het in aanmerking gekom vir toekennings.
Ons weet dat ons skole in baie verskillende maatskaplike werklikhede bestaan, en derhalwe het die Departement verskillende kategorieË ingestel wat hierdie verskille in ag neem en van toepassing maak op die driejaartermyn 2002 tot 2004. Mnr. Brian Schreuder van my departement sal dit alles aan u verduidelik.
Daarbenewens sal die SG 'n nuwe skool in Kraaifontein vereer wat werklik in die bestek van twee kort jare groot vordering gemaak het op die pad na gehalte. Ons studente in Khayelitsha het groot vordering getoon. Gehalte is nie langer die alleenbesit van enkele skole nie.
Ek moet ook meld dat die PresidensiËle nodale area van Mitchells-plein en Khayelitsha by die Rocklands-burgersentrum in Mitchells-plein as gasheer optree by 'n geleentheid ter verering van hul toppresteerders. Soos reeds genoem het ek ons burgemeesters in die verskillende munisipaliteite gevra om in die nuwe jaar ook so te maak.
Ons vier fees om te beloon, maar ook om ons leerders aan te moedig om hul opvoeding voort te sit aan VOO-kolleges, -technikons of -universiteite.
Ek het daarom vooraanstaande korporatiewe burgers genader om behulpsaam te wees met regeringspogings tot die totstandbrenging van 'n lerende tuiste vir al ons kinders deur belowende matrikulante wat die terreine van die wetenskap, wiskunde en tegnologie wil betree, finansieel te ondersteun. SAICSA, ETV, Checkers Shoprite, MasterMaths en MECER-rekenaars is van diÉ wat op ons oproep gereageer het. Daarvoor bedank ons hulle.
Saam kan ons nie misluk nie. Swartmense, bruinmense, witmense en IndiËrs, mans en vroue, Christene, Hindoes, Moslems en Jode - ons sal van hierdie provinsie 'n tuiste vir almal maak. Stedelike en plattelandse gebiede, diegene met leerhindernisse - ons gaan dit regkry.
Ten slotte, Meneer die Premier en geËerde gaste, die gladde verloop van die administrasie van die eksamens en die uitstekende uitslae is 'n weerspieËling van die toewyding, verbintenis en professionalisme van die amptenare van ons departement onder die leiding van Superintendent-generaal Ron Swartz, Adjunkdirekteur-generaal Brain Schreuder, Hoofdirekteur Penny Vinjevold, Direkteur van Kurrikulumontwikkeling Jenny Rault-Smith, Direkteur van Eksamens AndrÉ Clausen, en talle ander direkteure en personeellede van ons Onderwysbestuurs- en Ontwikkelingsentrums. Ek bedank hulle vir al hul pogings en harde werk.
Die belangrikste mense wat ek wil bedank, is egter die 28 500 onderwysers en 8 000 staatsamptenare op wie ons staatmaak om onderwys aan ons leerders moontlik te maak.
Ons het goed gevaar. Ons het gehalte verbeter. Ons histories benadeelde skole doen hul deel. Al ons skole is vir ons prioriteit, veral diÉ waar armoede hoogty vier en waar mensepotensiaal dikwels onderdruk word. Maar daar is werk wat gedoen moet word.
Ons moet die dag gou laat breek. Laat ons die sterre van die hemel af neem. Duisternis, jou dae is nou getel, want ons hou saam die lig in ons hande.
Ek dank u.
Navrae: Gert Witbooi: 082 550 3938, or gwitbooi@pgwc.gov.za.
Visit our website: ttp://wced.wcape.gov.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.oct.87642.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons is opgewonde oor projekte soos hierdie, waarin daar die afgelope tyd baie toewyding en spanwerk ingegaan het om vir u, wat oor soveel jare nie die voorreg gehad het om as ware Suid-Afrikaners ook te mag aansit aan die tafel waartoe baie van u, met u sweet, bygedra het nie, nuwe geleenthede te skep.
Die landbou sektor in Suid-Afrika is van uiterste belang vir die ekonomiese groei en welvaart vir al ons mense, maar die bydrae van landbou word heeltemal onderskat. Die rol van landbou, om die ongeregtighede van die verlede daadwerklik aan te spreek, is seker een van dié belangrikste, indien dit nie die heel belangrikste is nie. Landbou maak 'n wesenlike verskil aan ons almal se lewens.
Vir die Regering van die Wes-Kaap is die proses van Grondhervorming hoog op die prioriteitslys. Vir die Departement van Landbou is die programme wat daarmee gepaard gaan net so belangrik, aangesien ons wil hê dat elke projek wat aangepak word, volhoubaar sal wees. Dit moet ons help om permanente werk te verskaf en u en u kinders se lewensomstandighede so te verbeter dat u met trots kan sê u is volwaardige burgers van hierdie mooi provinsie.
Die geboorte van die nuwe Suid-Afrika 10 jaar gelede het ook vir landbou 'n nuwe uitdaging gebring. Landbou is vir jare deur 'n relatief klein groepie suksesvolle kommersiële boere oorheers. Ons het nou van hierdie boere gevra om betrokke te raak by vestiging, ondersteuning en bemagtiging van nuwe opkomende boere uit voorheen benadeelde gemeenskappe. Hierdie proses is reeds opdreef in die Wes-Kaap en dit word elke dag moet groter toewyding aangepak.
Soos ek reeds vroëer gesê het, geniet grondhervorming die hoogste prioriteit in 'n poging om die ongelykhede van die verlede aan te spreek. Dit is belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede.
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol met hierdie uitdagings te handel. 'n Nuwe program; Boerevestiging en Ontwikkeling is geskep. Dit beteken dat die volledige pakket wat deur boere benodig word om volhoubaar gevestig te word, binne een program resorteer.
In die Landbou begroting het ons byna R70 miljoen beskikbaar gestel om seker te maak dat ons daarin slaag om van elke projek wat ons aanpak, 'n sukses te maak. Daar is tans 109 projekte waarby opkomende boere betrokke is en ons spandeer in die omgewing van R33 miljoen hieraan. Daar is huidiglik 28 voedselsekuriteits-projekte aan die gang, waarvan die meeste in die Kaapstad Metropool is.
Om seker te maak dat ons nuwe boere behoorlik toerus, is baie vordering die afgelope jaar gemaak met die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan veral plaaswerkers en hulpbronarm boere uit veral die historiese benadeelde gemeenskappe. Gedurende die afgelope jaar het ongeveer 2000 individue uit hierdie teikengroep opleiding ontvang. Vanjaar wil ons hierdie getal verhoog na ongeveer 2500 individue.
Dit bring my by u. As minister van landbou in die Wes-Kaap is ek baie opgewonde oor die oorhandiging wat vandag hier plaasvind. Hierdie poging tussen my departement en u organisasie moet vir u 'n bewys wees dat ons ernstig is om te sorg dat u ook n deel kry van dit waarvan ek tot nou toe gepraat het. Hiermee sluit ons vandag weer met mekaar' n ooreenkoms, wat nie net sekere verantwoordelikhede van ons vra, ten opsigte van die behoorlike omsien na die toerusting en die bemagtigings aspekte nie, maar ons sê ook aan mekaar, ons sal saamwerk om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2004.oct.89365.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om saam met u te mag verkeer, terwyl u, as 'n groep amptenare van die Departement, hier bymekaar is om te besin oor u bydrae en die pad vorentoe in die mees aktuele program binne die landbousektor op die oomblik.
Dit is wat ons in Landbou moet bereik!! Om ook deur Landbou 'n tuiste vir almal te skep en dit is waarmee ons besig is en dit is julle taak.
Ek is terdeë bewus van die uitdagings wat landbou in die gesig staar en ons besef dat die kwessie van grondhervorming met al sy fasette die hoogste prioriteit moet geniet.
Dit vra van ons dat ons onsself sal toerus met die nodige kennis en vaardigheid om te deel met die praktiese uitdagings. Dit vra 'n insig in die aspirasies van die potensiële begunstigdes. Dit sal ook van ons 'n eerlike evaluasie van die vermoë van sodanige persone vra om sodoende te bepaal wat nodig is om elke projek suksesvol te bestuur om toe te sien dat daar geen mislukkings is nie. Ons moet sorg dat elke projek wat ons aanpak volhoubaar is.
Elkeen van u het die verantwoordelikheid om ook te sorg dat daar 'n balans is wat die reeds gevestigde gedeelte van Landbou aan betref. Ons het nodig dat die rol van kommersiële boere erken word en steeds uitgebou sal word met die nodige hulp en ondersteuning van ons kant af.
Daar is 'n ander saak wat ek moet aanspreek, naamlik die voortdurende aantygings dat plaaswerkers deur hulle werkgewers aangerand of mishandel word. Hierdie is ernstige aantygings en ek het my al telkens daaroor uitgespreek. Ons standpunt is duidelik en ook die van georganiseerde landbou. So iets sal nie geduld word nie.
Wat egter kommerwekkend is, is dat elke geval wat aan my gerapporteer is, het ek laat ondersoek, en elke keer was daar geen gronde vir sodanige aantyging nie. Net soos wat ek gewaarsku het dat ons nie sulke optrede sal duld nie, moet ek 'n waarskuwing rig aan diegene wat voortdurend daarop uit is om verdag te saai oor die optrede van kommersiële boere. U speel met vuur, want sulke onverantwoordelike optrede kan baie duur gevolge hê vir byvoorbeeld ons Landbou uitvoere.
Ek vra weer dat waar daar klagtes is, moet u dit by my of die departement rapporteer met die naam van die werkgewer en die plaas, maar in dieselfde asem vra ek dat diegene wat hierdie onverantwoordelike aantygings in die openbaar maak, vir watter duistere rede ookal, onmiddellik daarmee sal staak.
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.dec.119739.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat 'n wonderlike, blye geleentheid! Ek is opgewonde en ek hoop u is saam met my opgewonde oor hierdie mylpaal van die plaaswerker gemeenskap van die Wes-Kaap.
Ek sê onomwonde dat die plaaswerker gemeenskap die stiefkind van die nuwe Suid-Afrika is. Die Wonderlike nuwe vryheid wat 11jaar gelede vir ons die weg moes baan na ons volkome menswaardigheid, het by die plaaswerker gemeenskap verby getrek. Die plaaswerker gemeenskap is agtergelaat as 'n groep sonder hoop wat tot 'n groot mate nog vasgebind is deur die kettings van apartheid op haas elke terrein van die lewe wat insluit gesondheidsdienste, onderwys, arbeid, sosiale dienste en behuising, om 'n paar te noem. Diep bewus van die miskenning van die regte van hierdie gemeenskap op ons groot uitgestrekte platteland, het ek as Minister van Landbou in die Wes-Kaap opdrag gegeee dat ons werk moet maak om 'n daadwerklike verandering in die kwaliteit van lewe van hierdie groep mense te weeg te bring.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Departement van Landbou erken die unieke behoeftes van die plaaswerkergemeenskap en het daarom 'n Subprogram: Plaaswerkeraangeleenthede geloods met die spesifieke doel om die dienste wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word effektief te koördineer. Die bevrediging van die ontwikkelingsbehoeftes van die plaaswerkergemeenskap verg egter 'n holistiese benadering waarin die sosiale, kulturele, ekonomiese en politieke behoeftes van die gemeenskap op 'n geïngtegreerde wyse aangespreek word.
My opdrag was dan ook dat enige aksie gebaseer moet word op 'n konkrete strategiese raamwerk waarin duidelike prioriteite en doelwitte uiteengesit moet word sodat ons nie verder op 'n lukrake wyse met die lewe en toekoms van plaaswerkers sal omgaan nie. Dit is vir my aangenaam om vanaand bekend te maak dat hierdie strategiese plan gister deur die kabinetskommitee goedgekeur is vir voorlegging aan die Wes-Kaapse Kabinet.
Ek wil glo dat dit nou die finale stap is om 'n program daar te stel wat 'n einde sal maak aan die marginalisering, diskriminasie en manipulasie wat 'n fisiese en psigiese verknegting van die plaaswerkergemeenskap tot gevolg gehad het en wat nou deur daadwerklike ingryping herstel kan word.
Dit is dan ook met die oog hierop dat my Departement onder die Sub Program Plaaswerker Aangeleenthede 'n bedrag bewillig het om spesifiek ook aandag te skenk aan die kulturele ontwikkeling van ons plaaswerkers.
Ons het 'n bedrag van R304 000 beskikbaar gestel aan die Plaaswerker-Kunste en Mediagroep (PKMG) wat moet fokus op die bewaring en uitbreiding van kultuuraktiwiteite in die plaaswerkergemeenskap om sodoende beeldende en uitvoerende kunste aan te wend vir opheffing en ontwikkelingsdoeleindes onder plaaswerkers.
Die PKMG is 'n implementeringsagentskap wat in oorleg met die kantoor van die Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling die sosiale uitdrukking van die plaaswerkersgemeenskap ontgin. Die klem val enersyds op die aanmoediging en ontwikkeling van kuns-, dans-, drama- en musiektalent om potensiaal bloot te lê. Andersyds word die kunste benut as voertuig vir inligtingsverskaffing en opheffing.
Die rede vir laasgenoemde is gesetel in die lae skolastiese peile en veral die hoë vlakke van nie-geletterdheid in plaaswerkergemeenskappe. Kultuurbedrywighede word dus as 'n meganisme gebruik om sekere waardes op plase te herbevestig. 'n Vername doel van die projek is om inligting oor basiese menseregte, soos vervat in die Suid-Afrikaanse Grondwet en die Handves vir Menseregte aan plaaswerkergemeenskappe oor te dra. Spesiale klem word gelê op kinder- en vroueregte.
Kinders en vroue is veral kwesbaar en uitgelewer en misdaadstatistiek dui op 'n kommerwekkende styging in onder andere onsedelike aanranding, kindermolestering en geweld teen vroue. As gevolg hiervan is 'n groot deel van die projek gewy aan die beskerming van kinder- en vroueregte. Interaktiewe gemeenskapteater, spesifieke forumteater, poppekas en rolspel word gebruik om probleme te identifiseer en dan saam met die hele deelnemende gemeenskap te bespreek en oplossings te soek. Bewusmaking en opvoeding ten opsigte van kwessies soos alkoholmisbruik en MIV/Vigs geskied ook deur middel van die kunste.
Die musiekblyspel "Kampong" wat vanaand opgevoer gaan word is 'n direkte uitvloeisel van hierdie program. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het R47 000 beskikbaar gestel om Kamong op die planke te bring.
Hierdie musiekblyspel wat die geesteskind van Charl Frank is, het daarin geslaag om rou onontginde talent uit die plaaswerker gemeenskap, wat nog nooit naby 'n verhoog was, te ontwikkel om vanaand hierdie wonderlike droom te bewaarheid. Dit is verder moontlik gemaak deur die ondersteuning van 'n groot gees soos Randall Wicomb en afgerond is met die behartiging van die choreografie deur Jacoline Frank.
Ek wil voorspel dat daar nog groot name uit hierdie groep na vore gaan tree soos wat Karin Kortjé die laaste klompie weke na vore getree het om haar hand namens die plaaswerker gemeenskap op te steek. In die Wes-Kaap is daar 'n poel van oor die 200 000 plaaswerkers met ongeveer 1.5 miljoen afhanklikes wat nog onontgin is.
Kampong, wat tydelike woning beteken, versinnebeeld 'n groter proses: om in die gees van versoening en in lyn met die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe te verseker dat Suid-Afrika 'n tuiste vir almal word, ook en veral vir plaaswerkergemeenskappe.
Vanaand is vir my die werklike begin van die pad om aan plaaswerkers 'n nuwe dimensie van lewe te gee op dieselfde dag waarop die vrystelling van die Kaapse slawe in 1838 herdenk word.
Ek wil u gelukwens met hierdie grootse poging en my dank en waardering uitspreek teenoor elke persoon en instansie wat 'n bydrae gelewer het om hiervan 'n sukses te maak. U lê hierdeur nog 'n steen in die skep van 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.dec.135979.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie, Vuyo Mbuli. Ek gee graag erkenning aan Ministers Trevor Manuel en Marthinus van Schalkwyk, en bedank hulle hartlik vir hul teenwoordigheid hier vandag; so ook die Nobel-pryswenners of hul verteenwoordigers, lede van die Provinsiale Regering en die Wetgewer, lede van die Diplomatieke Korps, gemeenskapsleiers in Suid-Afrika, die Wes-Kaap en Kaapstad, burgers van Kaapstad en Suid-Afrika: Baie dankie dat u hierdie verrigtinge met ons deel.
Desember is Versoeningsdag. Dit is 'n dag wat 'n bietjie meer as tien jaar gelede op 'n ander manier onthou sou word en gevier sou word. Daar was diegene wat dit beskou het as Geloftedag vanweë 'n bepaalde episode in die geskiedenis. Daar was diegene wat dit beskou het as Dingaansdag vanweë 'n episode in die geskiedenis. Daar was diegene wat dit beskou het as die geboorte van Umkhonto weSizwe vanweë 'n episode in die geskiedenis. Daar was diegene wat ander idees gehad het oor wat op 16 Desember gebeur het. Vir ons was dit die afgelope tien jaar die dag waarop al die verskillende begrippe en idees van wat in Suid-Afrika gebeur het, versoen moes word en waarop 16 Desember Versoeningsdag geword het. Ek dink dis dit wat ons vandag almal bymekaarbring, veral in Kaapstad, maar oral oor die land.
Vandag is die onthulling van Vryheidspark vir die nasie. Dis waar die Staatspresident is. Ons hoop dat hierdie Nobelplein wat ons vandag onthul, die Vryheidspark van die Wes-Kaap sal wees. Ons sal in staat wees om op 'n baie besondere manier te reageer op ons ambisies en aspirasies vir versoening. Die Wes-Kaap is gevra om vandag ook te begin met 'n week van nadenke oor veral ons slawegeskiedenis. Dit het ons gedoen met uitvoerings in die Baxter soos Vuma, en ons maak ook Sondag op Genadendal so waar ons veertien uitstaande figure uit daardie slawetyd gedenk - of hulle nou slawe was en of hulle afskaffers van slawebedrywighede was; of hulle vrygestelde slawe was en of hulle die Xhosa-gemeenskappe was wat aan slawe skuiling gebied het.
En so, dink ek, is dit nie bloot 'n dag waarop die verdelings van die verlede toegepleister word nie, maar waarop in die geskiedenis gedelf word sodat ons almal verstaan wie ons is, sodat ons mekaar in die oë kan kyk en kan sê: "Dit is wie ek is. Ek wil aanklank vind by jou. Ek wil vashou aan dit wat gemeenskaplik is tussen ons, en ek wil waardeer dit waaroor ons verskil." En ek dink dit is wat versoening vandag vir ons beteken.
Toe ons in die Wes-Kaap, meer as twee jaar gelede, onder die Premierskap van Marthinus van Schalkwyk, gedink het aan hoe ons vir ons kinders iets kan nalaat sodat hulle altyd daarna kan kyk en sê: "Lank gelede het daar in Kaapstad, in die Wes-Kaap, in Suid-Afrika, op die vasteland van Afrika, vier groot manne geleef; vier mense wat nog steeds vir ons as land die rekord hou van waarskynlik die meeste Nobel-vredespryswennersw in die wêreld." Hoe bring ons hulde daaraan?
Ons is almal bekend met die goud wat ons uitvoer, ons is almal bekend met die vrugte wat ons uitvoer, ons is bekend met die wyn wat ons uitvoer, en met so baie ander goed wat ons uitvoer. Maar ons is waarskynlik blind vir die belangrikste ding wat ons uitvoer, en dit is dat ons nasie in die wêreld uitstaan as 'n nasie wat geweld gevat het en dit getransformeer het tot vrede; wat verdeeldheid gevat het en dit getransformeer het tot eenheid; wat soveel negatiewe dinge gevat het en dit getransformeer het tot 'n positiewe beeld van dit waarvoor Suid-Afrika vandag in die wêreld staan. En ons is dit deels verskuldig aan die groot bydraes wat gemaak is deur vier mense wat in die wêreld uitgestaan het en aan wie die Nobel-vredesprys in hul tyd toegeken is, vir hul mense en vir ons land as geheel. En dit is 'n massiewe bron wat ons moet benut. Nie een toeris moet die Waterfront besoek, moet Tafelberg opgaan, moet na Suid-Afrika kom of selfs na die Kruger-wildtuin gaan sonder om te weet dat Suid-Afrika is wat dit vandag is omdat daar vier mense was wat in hierdie land geleef het, wat in hierdie land offers gebring het, wat eenmaal uitgestyg het bokant alles wat hulle kon onderkry, maar seker gemaak het dat ons land uitstaan en vandag 'n baken van vrede en vriendskap vir die hele wêreld is. Dit is wat ons vandag vier.
Wie sal ooit die bydrae vergeet van Aartsbiskop Desmond Tutu wat in die 1970's en die 1980's en deur die 1990's uitgestaan het as iemand wat die pyn van ons nasie verwoord het, hetsy aan die voorpunt van optogte, of by die begrafnisse van ons jongmense, of op besoek aan so baie mense wat gely het onder apartheid Wie sal ooit Aartsbiskop Desmond Tutu vergeet wat ons mense aanspoor, nie alleen tot stryd nie, maar tot hoër vlakke van moraliteit in daardie stryd waar hy soms gestaan het tussen die instinkte van ons mense om vreeslike dinge te doen aan diegene wat vreeslike dinge aan hulle gedoen het En hy het tussen hulle gestaan. Wie sal dit ooit vergeet?
Wie sal ooit vergeet dat Aartsbiskop Desmond Tutu op 'n uiters kritieke moment in ons geskiedenis ons strewe verwoord het om as 'n nasie te verenig toe hy gesê het ons is die reënboognasie van God Dit is onder andere wat Aartsbiskop Desmond Tutu laat uitstaan het as 'n simbool van wat ons wil wees as 'n nasie?
Net so is daar momente waardeur F.W. de Klerk gedefinieer word. Die deurslaggewende moment was waarskynlik toe hy die mag gegryp het by P.W. Botha wat nie daardie Rubicon kon oorsteek nie. Dit was 'n oomblik van groot vreugde - en ons harte het oor die hele land gejuig - toe hy die ANC en ander bevrydingsbewegings ontban het, en toe hy Nelson Mandela en ander politieke gevangenes vrygelaat het. En op daardie oomblik het ons geweet dat dit waarvoor ons gestry het, nou baie moontlik geword het. Daardie moment toe hy oor sy eie geskiedenis, sy eie party, sy eie mense gegaan het om 'n proses van onderhandeling oor 'n beter toekoms vir al ons mense te begin. Dit is daardie dinge wat aan hom van die eerbetoon gebring het wat die wêreld kon bied.
Wie sal ooit vir Nelson Rolihlahla Mandela kan vergeet, en die 27 jaar wat hy in die Wes-Kaap, in Kaapstad, in die tronk was Toe hy nie by ons kon wees nie, maar nogtans so kragtig onder ons aanwesig was. Toe hy nie met ons kon praat nie, maar ons so bly inspireer het dat ons bly glo het dat die toekoms beter gaan wees as die huidige. Dat Nelson Mandela, wat nie saam met ons kon betoog nie, ons op duidelike maniere gelei het wat ons steeds laat voortgaan het tot by hierdie moment van oorwinning en hierdie moment van vrede en hierdie moment van glorie wat Suid-Afrika in die wêreld beleef. Hy het alles verpersoonlik wat goed was, wat edel en waardig was, nie alleen in ons stryd nie, maar ook in ons mense, wat begrippe soos versoening, vergifnis, saambestaan getransformeer het van hul oorspronklike betekenis van swakheid, kompromie en nederlaag, en hulle die kragtige woorde gemaak het wat vandag nog oor die wêreld weerklink. Dit is wat Nelson Mandela vir ons kon doen?
Sommige van ons wat van die jonger geslag is, het nie vir Hoofman Albert Luthuli geken nie, en ek het gewonder hoe vertel 'n mens van hom vir diegene wat nie saam met hom gestap het nie, saam met hom gewerk het nie, wat die man nie verstaan het nie, wat maar net weet van hom. En ons het gedink die Hoofman moet self met u praat, want in die paragraaf wat ek vir u uit sy werk "Let My People Go" - sy outobiografie - wil lees, staan na my mening veel van dit waarop ons land bou, en veel van die visie waarna ons provinsie strewe.
Ek wil afsluit deur die persoon voor te stel wat, toe hy Premier was, met die idee van die Nobelplein na vore gekom het. Ek sou oneerlik wees om te sê dit was my idee. Dit was die idee van Marthinus van Schalkwyk, en daar is geen beter manier om erkenning daaraan te verleen nie as om hom na hierdie podium uit te nooi om u toe te spreek. Ek dank u.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.may.104980.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging om vanaand saam met u te mag verkeer. Dit is gewis vir my lekker om met die Landbousektor in al sy fasette, en met soveel as moontlik van die rolspelers binne landbou in aanraking te kom. U weet dat enige minister van landbou maar sy akkers moet ken om sy brood te verdien en hy moet maar sorg dat hy plat op die aarde bly, of soos hulle sê, 'n man moet maar in touch bly, anders mag hy dalk net te vernaam wees soos in die grappie oor die rol van 'n voorsitter.
Die rol van 'n voorsitter van 'n maatskappy is soms maar 'n lastige een, veral in die oë van die bestuurder.
Soos Koos gevind het toe hy 'n troeteldierwinkel besoek het. Daar sit drie papegaaie op 'n ry. Aan die eerste een se poot hang daar 'n prys van R5 000. "Hoekom is hy so duur" wil Koos weet. "Hy kan drie tale vlot praat: Afrikaans, Engels en Xhosa. Dit is 'n voël vir die Nuwe Suid-Afrika.?
En hierdie middelste papegaai Hy kos R10 000. Wat kan hy doen" "Hy kan Afrikaans, Engels, Xhosa en Zoeloe praat. Boonop kan hy skryf ook. Dit is 'n wonderlike papegaai.?
As hy R10 000 kos, moet die derde papegaai seker enig in sy soort in die wêreld wees. Ek sien hy kos R30 000. Wat kan hy doen" "Ek weet nie eintlik nie," sê die eienaar. "Maar die ander twee noem hom 'Meneer die voorsitter'. Nou wil ek vir u sê ek probeer om my nie as 'n meneer uit te gee nie, want dan sal ek nie Landbou in die Wes-Kaap kan dien as ek n meneer probeer wees nie.?
Manie, in Landbouweekblad, sê ek maak die boere die bliksem in. Ongelukkig ken Manie nie die waarheid nie, of hou nie nie van die waarheid nie, of hy hou baie van sensasie, en tweedens steur ek my nie aan gesiglose skrywers wat die waarheid verdraai nie. Hulle sê gewoonlik politici moeti nie met mense bakle wat ink in vate en papier in tonne koop nie, maar ek wil vanaand weereens aan Manie sê, hy is welkom om my te kom besoek en hom eerstehands te vergewis van my standpunt oor die onontbeerlike rol wat boere in landbou speel en die bydrae wat kommersiële boere in die Wes-Kaap maak tot die transformasie van die Landbousektor. Dit wil nie sê dat ek sal swyg oor wat verkeerd is nie. Wanneer daar boere is wat verkeerd optree teenoor hulle wekers, dan is dit my plig om my daaroor uit te spreek. My standpunt was nog altyd dat die plaaswerker gemeenskap 'n integrale deel van landbou uitmaak en dat daar ook omgesien moet word na die welstand van plaaswerkers. Ek glo dat die verhouding tussen produsent en werker, in die Wes-Kaap, nog altyd n basiese gesonde verhouding was. Ons kan egter nie toelaat dat 'n paar vrot appels wat hulle werksmense swak en onmenslik behandel aan die hele boerdery sektor 'n slegte naam gee nie. Nie alleen is dit onmenslik nie, maar sulke optrede hou gevaar in vir Landbou se beeld in die buiteland, wat net skadelik kan wees vir ons verhouding met die EU en gepaardgaande uitvoere.
In die Wes-Kaap is daar twee baie belangrike begrippe, naamlik: "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Hierdie twee begrippe staan nie los van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breër visie van die regering, in die vorm van 'n volkskontrak met die mense van Suid-Afrika om op alle terreine te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval.
IKAPA ELIHLUMAYO het as basis die begrippe," waardigheid, billikheid en welvaart", wat voortdurend die dryfveer moet wees vir die groeiende Kaap. Om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep, is dit noodsaaklik dat daar sekere paradigma skuiwe moet kom wat onder andere vra vir 'n skuif vanaf totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid, die groei van die ekonomie, toename in werksgeleenthede en uitbreiding van eienaarskap. In hierdie proses sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Die rol van landbou in die breë en die van kommersiële boere is van kardinale belang in ons skep van 'n tuiste vir almal.
Daar word algemeen aanvaar dat die skepping van inkomste- en werkgeleenthede in Suid-Afrika 'n hoë prioriteit in ontwikkelingstrategieë moet geniet. Die volle rol van landbou in so 'n ontwikkelingstrategie word egter selde goed verstaan.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoër loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Toenemende landbouproduksie genereer beide indiensneming- en inkomste binding dwarsdeur die ekonomie, wat weer op sy beurt aangewend kan word in werkverskaffingstrategiëe in industrieë en besighede.
Die verhouding tussen landbouproduksie, ekonomiese groei, werkverskaffing en sosiale harmonie is duidelik: Indien 'n toename in werksgeleenthede, veral van laer-inkomstegroepe nie saamval met gepaardgaande stygings in landbouproduksie nie, sal daar 'n ontoereikende vraag na voedsel en reële landbouproduksie en die verwante inter-sektorale skakel-effekte en vermenigvuldiger wees. Dit is belangrik om skepping van werksgeleenthede in verband te bring met entrepreneur ontwikkeling, omdat dit reeds bewys is dat so 'n benadering 'n betekenisvolle bydrae lewer tot die opwekking van werksgeleenthede en inkomste. Deurlopende landbou ontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter as ek dit nou gesê het, moet ek dadelik byvoeg dat bogenoemde slegs kan plaasvind binne 'n omgewing waarin die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoë prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die eerste plek moet ons sorg vir die korrekte posisionering van die kommersiële landbou wat groter waardering by verskeie belangegroepe en selfs die owerheid moet te weeg bring, ten opsigte van die bydrae en waarde van kommersiele boere in die behoud van stabiliteit van die sektor en die bydrae wat landbou lewer om die ekonomie te rugsteun.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle plek inneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer. Ek het so onlangs as verlede week weer aan die topbestuur van die Departement gesê dat dit my en hulle taak is om deur ons optrede te verseker dat kommersiële boere nooit bedryg sal voel deur die prosesse van transformasie nie.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Hoewel ek graag sou wou sien dat ons net van boere sal praat as ons van Landbouers praat, is dit tog nodig om onderskeid te tref, aangesien daar wel 'n verkil ten opsigte van bepaalde behoeftes is. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien nie.
Een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie is doelgerigte voorpunt navorsing en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting, soos gegenereer deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm dan ook die hoeksteen van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Wes-Kaap. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
Die Departement tree pro-aktief op met onder andere 'n program om die werklike waterverbruik deur besproeiing in die belangrikste sektore in die Wes-Kaap te bepaal en te vas te stel hoe die waterverbuiksdoeltreffendheid verbeter kan word. Die koste van die projek beloop R 615 000 per jaar. Die Provinsie het ook n bedrag van R3 miljoen beskikbaar gestel vir n ondersoek na alternatiewe waterbronne. Dr van Rooyen die hoof van ons Departement staan aan die hoof van die werkgroep wat die proses moet dryf.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoë het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie.
Die kwessie van opleiding oor die hele spektrum geniet by ons hoë voorrang. Nadat Kromme Rhee en Boskop as aanbieders van opleiding in die vorm van kortkursusse van die opleidingstoneel verdwyn het, was daar aanvanklik 'n lugleegte in die Wes-Kaap ten opsigte van opleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere. Met die nuwe mandaat van Elsenburg is hierdie leemte gevul met die vestiging van 'n Sentrum vir Voortgesette Onderwys en Opleiding in die Landbou as subprogram van die Program: Gestruktueerde Landbou Opleiding. Hierdie onder-afdeling van die Instituut bied tans opleiding aan sowat 2000 plaaswerkers en hulpbronarm boere per jaar.
Ten einde opleiding aan te pas by huidige behoeftes, word die opleiding gedesentraliseer om veral nader aan die hulpbronarm kliënte te kom en om beter in hul behoeftes te voorsien. 'n Opleidingsentrum te George is gebou en is sedert Januarie 2004 in gebruik. 'n Soortgelyke sentrum te Oudtshoorn word tans ontwikkel. Kursusse word in Engels, Afrikaans en Xhosa aangebied.
Die skepping van 'n fasiliteit in Clanwilliam in Augustus verlede jaar bevestig ons verbintenis tot die suksesvolle en volhoubare vestiging van hulpbronarm boere, begunstigdes van die nasionale grondhervormingsprogram en plaaswerkers. Dit kan tot 'n groot mate positief beïnvloed word deur effektiewe ondersteuning in terme van behoefte gerigte opleidingsprogramme.
Ons eie ondersoeke het aangedui dat hierdie kliënte van die Departement van Landbou dit uiters moeilik vind om selfs vir 'n paar dae weg van hul gemeenskappe en standplase te beweeg vir opleiding. Vir hierdie rede het die Departement van Landbou: Wes-Kaap begin met 'n proses van desentralisasie van opleiding, veral ten opsigte van die kortkursusse wat aangebied word. Ek het reeds opdrag gegee dat ons moet kyk na die kostestruktuur en metodes van befondsing om die opleiding nog meer toeganklik te maak.
Ek het reeds by verskeie ander geleenthede gevra dat alle ander betrokkenes by Landbou, hulle verantwoordelikheid sal opneem, hetsy dit verskaffers is of kettingwinkels wat landbouprodukte op hulle rakke het. Elkeen wat deel vorm van die waarde ketting van die bedryf sal 'n bydrae moet maak en nie net die kommersiële boer nie.
Ten slotte wil ek u weereens bedank vir die geleentheid en aan u die versekering gee dat my kantoor en die Departement te alle tye tot u beskikking is, om saam met u te werk aan die uitdagings wat Landbou bied om van die Wes-Kaap 'n tuiste vir almal te maak. Ons deel is om die kos op die tafel te sit in die groeiende Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.oct.114948.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons as regering van die Wes-Kaap is tans met 'n Imbizo program besig en het reeds vandag heeldag, van vroeg vanoggend af hier in u omgewing met verskillende belange groepe ontmoet. Ons aktiwiteite word mÔre om 8uur op Vredendal voortgesit en sluit Sondag middag op Grabouw af.
Laat my toe om u eerstens geluk te wens met die verrigtinge vanaand en ook dan spesifiek die 100 jarige feesvieringe wat u op 'n paslike wyse laat plaasvind. Die geskiedenis van water en die Nuyrivier is 'n merkwaardige een wat ook aandui dat die probleme en die uitdagings van toe en nou nog steeds dieselfde is soos blykmyuit die geskiedenis.
As gevolg van wisselende klimaatsomstandighede en periodieke droogtes was water in die Nuy-omgewing van tyd tot tyd in oorvloed, maar meestal heeltemal ontoereikend en wisselvallig. Dit was dan die oorheersende faktor wat aanleiding gegee het tot die versoek van 11 boere uit die Nuyvallei dat 'n Besproeiingsdistrik hier gestig word. 'n Proklamasie op 31 Mei 1905 verleen toestemming tot die stigting van die Nuyrivier Besproeiingsraad in dieselfde jaar.
Reeds met die 2de Raadsvergadering in dieselfde jaar word besluit op die bou van 'n Deeldam by Vierde Drif. Hier sou die hele stroom in 2 gelyke dele verdeel word tussen Boonste Besitters en Onderste Besitters. Hierdie Deeldam is offisieËl op 30 September 1908 deur John X. Merriman geopen.
Die belangrikste bron van water vir die Nuyvallei gedurende daardie jare en steeds vandag kom vanaf Keerom in die Montagu distrik. As gevolg van geskille tussen die Raad en Keerom - bewoners oor onreËlmatige verdeling van water, word daar met die De Kock broers van Keerom onderhandel en grond word in dele hier aangekoop teen 18725 pond. Totale onkostes vir hierdie hele projek sou min of meer 35000 pond beloop.
Reeds in 1920 is beplan om 'n Bewaringsdam by Keerom op te rig, maar eers in 1953 word Keeromdam, 'n private onderneming, gebou teen 'n koste van 152 000 pond met 'n kapasiteit van 1900 miljoen gellings. Die dam word in 1954 voltooi en oorstroom sy walle in Augustus van dieselfde jaar.
In Januarie 1981 beleef die Nuyvallei die Laingsburg - vloed wat 'n spoor van verwoesting nalaat. Wingerde en landbougrond van onskatbare waarde word verwoes en toegeslik. Om die gehawende Nuyrivier min of meer tot sy oorspronklike loop te kanaliseer sou ± R160 000 beloop. Hiertoe dra die Staat 80% by d.m.v 'n subsidie. As gevolg van toeslikking en groter waterbehoeftes word die wal van Keeromdam gedurend 1889 - 1990 met 3 - 4 verhoog. Die onkoste beloop R1135 000 en die kapasiteit word met ± 3 miljoen m3 vermeerder.
Dit is duidelik dat daar 'n vennootskap was tussen die mense van die omgewing en die regering van die dag, anders sou daar geen aksie gewees het rondom die belangrike aspek van water nie en ek wil vir u sÊ dat daardie vennootskap vandag nog net so belangrik is..
Die Sagte Vrugte Bedryf met al sy vertakkings is vir die Wes-Kaapse Regering van groot belang aangesien die bedryf in sy geheel 'n baie groot bydrae maak tot die ekonomie van die Provinsie. Nie alleen verskaf die bedryf aan baie mense werk nie, maar is dit ook vir ons 'n advertensie dwars oor die wÊreld as gevolg van die vrugte wat op die winkelrakke van meeste lande oorsee te vinde is.
Die grootste uitdaging vir ons in Landbou is sekerlik die kwessie van bemagtiging in al sy fasette, maar veral die kwessie van grondhervorming en die vestiging van opkomende boere. Ons wil glo dat ons in die Wes-Kaap gerat is om die uitdagings die hoof te bied en dat hoewel die proses stadig begin het, ons in staat sal wees om spoed op te tel. Daar is vir ons twee belangrike beginsels wat moet geld, naamlik dat die vestiging van nuwe boere op so 'n wyse sal geskied dat dit volhoubaar is en tweedens dat ons moet omsien na die welstand van ons kommersiËle boere. U het 'n belangrike taak ten opsigte van mentorskap en om te sorg dat die Landbousektor sy belangrike rol in die ekonomie van die Provinsie sal speel.
In hierdie opsig glo ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap dat een van die hoekstene van landbou se bydrae tot die ekonomie, doelgerigte voorpunt navorsing is, en daarom het ek hierdie jaar byna R46 miljoen vir Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling in die Landboubegroting bewillig.
Wat navorsing betref is dit belangrik om te beklemtoon dat dit langtermyn van aard is, met uitkomste gerig op die bevordering van die mededingendheid en volhoubaarheid van die landbousektor van die Provinsie, met ander woorde op ekonomiese groei wat weer werkskepping en -instandhouding tot gevolg het. Inligting wat gegenereer word deur die navorsingsaktiwiteite van die Departement, vorm die basis van tegnologie-oordrag en boerdery-ondersteuningsprogramme aan die totale landbougemeenskap van die Provinsie. Ons het dit as volg opgedeel.
R25,4 miljoen word aangewend vir die befondsing van direkte navorsing, waarvan R9,8 miljoen spesifiek vir diereproduksienavorsing, R8,8 miljoen vir plantproduksienavorsing en R2,6 miljoen vir hulpbrongerigte navorsing aangewend word. 'n Verdere bedrag van ongeveer R2,0 miljoen word spesifiek geoormerk vir die ontwikkeling en opgradering van navorsingsinfrastruktuur op die sewe proefplase van die Departement. Die rol wat proefplase as buitelug laboratoria speel vir die demonstrasie van beste landboupraktyke, kan nie onderskat word nie. Dit speel ook 'n sleutelrol in die opleiding van die groeiende opkomende landbousektor van die provinsie.
Ontledings het aangetoon dat die waterverbruik van die Kaapse Metropool binnekort die voorsiening vanuit die beskikbare waterbronne gaan oortref. Kompetisie tussen die verskillende verbruikersektore om die beskikbare water gaan nog toeneem. Die besproeiingssektor is verantwoordelik vir ongeveer 50% van totale huidige verbruik en moet dus betrokke raak by die vind van gebalanseerde oplossings.
U weet dat ons hierdie jaar die 50ste herdenking van die vryheidsmanifes vier en daarin word die regte van elke Suid-Afrikaner uitgestippel. Die vryheidsmanifes vorm ook die basis van die Grondwet. Ons as Regering in die Wes-Kaap is intens bewus van ons verantwoordelikheid teenoor elke lid van die samelewing en die ideale waarna ons moet streef om die vryheidsmanifes 'n lewende dokument te maak. So onthou ons ook die woorde van Hoofman Albert Luthuli in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sÊ ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sÊ, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriËntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sÊ dat u as kommersiËle boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie.
Ek wil u sterkte toewens met die volgende 100 jaar en die versekering gee dat ons van die Departement van Landbou se kant af daarna uitsien om die pad saam met u te loop.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.oct.115791.2010-03-24.af.txt</fn>
Voorsitter ek wil net eers met u praat oor die breË visie van die Wes-Kaapse Regering. In die Wes-Kaap wil ons n tuiste vir almal skep in ons poging om om ons ideaal te dereik van"IKAPA ELIHLUMAYO", wat beteken,"die Groeiende Kaap". Hierdie twee begrippe kan nie los wees van mekaar nie, maar vorm 'n eenheid wat deel is van die breËr visie van die regering.
Hoofman Albert Luthuli het in 1958, toe hy sy visie vir ons land vir die eerste keer beskryf het, dit beskryf as 'n "Tuiste vir Almal" Hy het ook gepleit vir die ruimheid van gees en 'n oproep om eenheid onder al ons mense gedoen. Hy het gevra dat ons almal saam sal bou aan 'n toekoms met groter gelykheid, nie-rassigheid, multikulturaliteit, godsdiensverdraagsaamheid, veeltaligheid en nie-seksisme.
Die Regering van die Wes-Kaap het dit aangegryp en ons eie gemaak en met u 'n kontrak aangegaan in ons visie van "'n Tuiste vir Almal". Met ons visie sÊ ons dat ons nie mekaar hoef te vrees nie; dat ons verskille en diversiteit nie verdelend hoef te wees nie, maar dat ons juis daaruit moet put om 'n groter eenheid te vorm waarin ons mekaar kan aanvul met die rykheid van dit waaroor ons elkeen beskik. Terwyl ons aan 'n verenigde Provinsie bou, moet daar ruimte wees vir al ons identiteite om verstaan, gerespekteer en gewaardeer te word. Ons moet almal kan sÊ, dat ongeag ras, klas, geslag, ouderdom, godsdiens, kultuur, taal, etnisiteit, geografiese of seksuele oriËntasie, die Wes-Kaap 'n Tuiste vir Almal is. Die harde werklikheid is dat ons mekaar nodig het en dat nie een van ons op ons eie sal oorleef nie.
Ek wil vir u dankie sÊ dat u as kommersiËle boere lankal reeds ook besig is om u bydrae te maak om ons te help om te bou aan hierdie tuiste vir almal en dat u nie wegskram van hierdie verantwoordelikheid nie. Die volle rol van landbou word egter selde goed verstaan en dit is soms moeilik om die belangrikheid en bydrae van landbou tot die ekonomie en die samelewing by mense tuis te bring.
Omdat voedsel die oorgrootte gedeelte van marginale uitgawes uitmaak onder laer-inkomstegroepe, bied boerdery die fisiese goedere om toenemende werksverskaffing, hoËr loon-inkomste en verbeterde lewenstandaarde te verseker.
Ons is deeglik bewus daarvan dat die verhouding tussen landbouproduksie, werkverskaffing en sosiale harmonie die bestanddele is vir volgehoue ekonomiese groei. Deurlopende landbouontwikkeling is 'n voorvereiste vir hierdie bydraes.
Meneer die voorsitter dit is daarom vir ons uiters noodsaaklik dat die toestande geskep word om dit vir ons boere moontlik te maak om volhoubaar te boer. Vir ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is dit 'n baie hoË prioriteit dat alles moontlik gedoen moet word om boere op hulle plase te hou.
In die tweede plek moet ons sorg dra dat wit boere ten volle hulle verantwoordelikheid sal opneem in die proses van grondhervorming en die vestiging van nuwe toetreders, ten einde te verseker dat hulle van die begin af suksesvol en volhoubaar sal boer.
Vir my is daar twee defnitiewe groeperings, naamlik, gevestigde boere en opkomende boere. Biede u en ons by die Departement van Landbou het n verpligting om om te sien na opkomende boere en die verantwoordelike verdeling van grond om die ongelykhede van die verlede uit te skakel. Binne die Departement sal ons egter so optree dat ons nooit die een ten koste van die andersal dien of afskeep nie.
Opkomende boere moet van die staanspoor af die nodige ondersteuning kry om volhoubaar te boer en daarom moet alle rolspelers, in die proses van bemagtiging van voorheen benadeelde persone, hulle verantwoordelikheid van die staanspoor af opneem.
U het ook'n baie belangrike rol wanneer dit kom by die vestiging van nuwe boere wat soms nie die vermoË het nie, en soms nie die vrymoedigheid het om tot u organisasie toe te tree nie. Ek wil vanaand vir u vra dat u dit 'n staande punt van bespreking sal maak oor hoe u, u rol in die Agri SEB proses sien en hoe om opkomende boere by u organisasie te betrek.
Voorsitter ek is in voortdurende gesprek met georganiseerde landbou en ander rolspelers binne die sektor oor die uitdagings en probleme wat produsente ervaar. So het gister byvoorbeeld met verteenwoordigers van die Sagte Vrugte Bedryf n lang sessie gehad. Behalwe vir hulle eiesoortige probleme het ons ook na die algemene probleme van insetkoste teenoor opbrengs en prys gepraat. Belangrike kwessies soos arbeidskoste, behuising, subsidies invoerheffings, water, eiendomsbelasting, veranderende markvereistes en hoË landbouskuld is van die sake wat ons aangeraak het. In hierdie verband is ek van plan om binne die volgende twee weke n gesprek met Agri Wes-Kaap te voer oor die pad vorentoe, die samestelling van 'n taakspan en 'n moontlike ekonomiese landbouberaad vroeg in die nuwe jaar.
Ten slott, wil ek twee belangrike kwessies aanraak naamlik gedurige berigte oor die dopstelsel wat nog na bewering op sommige plase toegepas word en die ongetoetste bewerings oor onwettige afsettings van plase af.
Ek het by herhaling die versekering gegee dat ons dit nie sal duld nie, maar ek het ook by herhaling gesÊ dat mense nie net kan rondgaan en wilde bewerings maak nie. Ek nooi weereens, soos in die verlede die mense wat hierdie bewerings maak uit om die name te verskaf. Ons ondersoek sulke bewerings behoorlik en het die samewerking van beide die Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake. Die probleem is egter dat daar geen substansie gevind is in die bewerings wat gemaak word en wat onafhaklik ondersoek word nie , of dat diegene wat die bewerings maak, nie na vore kom met die name van die beweerde aandadiges nie.
Ek wil ook weereens n versoek rig aan produsente sowel as plaaswerkers om verantwoordelik op te tree wanneer dit by behuising en afsettings kom en om hulle te vergewis wat die wet toelaat en nie toelaat nie, na beide kante toe. Dit word ook al hoe duideliker datdie beweging van plaaswerkers na dorpe toe, groter druk op behuisingsprojekye plaas. Ek is van mening dat ons as Regering ook weer opnuut sal moet kyk na die skep van Agri - villages waar beide permanente sowel as seisoenale plaasarbeiders gehuisves kan word.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.oct.116814.2010-03-24.af.txt</fn>
Soos altyd is dit vir my aangenaam om hier saam met u te kan wees. Ek sien sommige van u so dikwels in die laaste tyd dat dit voel of ons familie is. Ek moet onmiddelik sê dat dit is hoe ek dit in elkgeval sou wou hê, dat die Landbou gemeenskap 'n groot familie moet word.
Laat my onmiddelik toe om u geluk te wens met hierdie byeenkoms wat vir die eerste keer in die geskiedenis van Landbou plaasvind en nou die hoogtepunt is van die jaarlikse plaaswerker van die jaar kompetisie. Ek glo dat hierdie kompetisie nog gaan ontwikkel tot een van die grootste en strafste kompetisies binne landbou.
Ek dink nie u sal my verkwalik as ek die HTA gelukwens en bedank vir die vergesig wat u gehad het om reeds in 2002 met hierdie kompetisie te begin om erkenning te gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer nie.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is en die verskillende streekskompetisies geborg het, en so ook hierdie een.
Die kompetisie het gegroei van die 36 inskrywings vanaf 6 plase in die Hexvallei in 2002 tot 284 inskrywings in vyf streke vanjaar. Laat ek dan nie nalaat om die produsente uit die Hexvallei, Koue Bokkeveld, die Breede Vallei en die Bergrivier Produsente te bedank vir hulle samewerking om hulle werkers aan die kompetisie te laat deelneem nie. Ek wil vir u vra om ons vennote te word in ons sterwe om die kompetisie te laat groei en werkers in elke uithoek van die Provinsie by die Kompetisie te betrek.
Ek wil spesifiek met u as deelnemers aan hierdie kompetisie praat.
Baie van u is bewus dat plaaswerkeraangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die nuutgestigte subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons moet prakties uitvoerbare prosesse bevat wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswekers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerkers 'n boodskap oor te dra dat u 'n integrale deel is van Landbou en wat ons help om u gelyke toegang tot landbou te verseker en seker te maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Elkeen van u wat aan die kompetisie deelgeneem het, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien.
Ek is besorg oor aspekte soos onder andere behuising en die beskikbaarheid van water en behoorlike sanitêre geriewe. Ek word feitlik weekliks gekonfronteer met bewerings en vingerwysings na Landbou.
In reaksie op die ontydige dood van Ricardo Mowries, wie beswyk het nadat hy deur 'n lem van 'n baalmasjien getref is, het ek gesê elke werker se lewe is kosbaar en dat dit ook ons verlies is. Die veiligheid van werkers in die werkplek is vir alle rolspelers binne landbou van groot belang en dit geniet ook in besonder aandag in die Strategiese Plan wat die Departement opgestel het na afloop van die plaaswerker Indabas wat die afgelope jaar plaasgevind het.
Hierdie voorval het weereens die kollig geplaas op arbeidspraktyke en ek sal dit ook in detail met Georganiseerde Landbou bespreek wanneer ons in die nabye toekoms ontmoet.
Ons moet mekaar help om die skewe beeld van Landbou wat daar by mense bestaan, te verander.
As Minister wat verantwoordelik is vir Landbou is dit vir my noodsaaklik dat 'n kompetisie soos hierdie nie net "windowdressing" moet wees nie. Elke aksie moet daarop ingestel wees om ons mense te bemagtig en toe te rus ten einde te groei in kennis en lewenservaring. Ek was dus bly toe ek Dinsdag by 'n diploma- plegtigheid vir die modulêre kursus in wingerdbou verneem dat daar verskeie vorige wenners en van die huidige finaliste wat vanaand hier is, ook ingeskryf is vir die nuwe kursus.
Ten slotte wil ek u gelukwens met die prestasie dat u vanaand hier is as finaliste. Sterkte met die senuwees wat knaag voor die wenners aangekondig word. Hoewel daar in elke kategorie net een wenner kan wees, wil ek u verseker dat u elkeen in u eie reg 'n wenner is. U moet hiervandaan elke dag soos 'n wenner leef en werk en in u optrede teenoor u mede werkers en werkgewers die beeld uitstraal van mense wie se begeerte is om Landbou in die Wes-Kaap die uiteindelike wenner te maak. Hiermee gaan u ook ons hand as Regering sterk maak om 'n werklike tuiste vir almal in die Wes-Kaap te bou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2005.sep.114602.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om reg aan die begin die organiseerders van hierdie kompetisie te bedank dat u ook op hierdie wyse erkenning gee aan die waardevolle en belangrike bydrae wat die plaaswerker tot die volhoubaarheid en groei van die landbou lewer.
Baie dankie ook aan Sanlam wat aktief betrokke is by die kompetisie en ons vennote geword het in die aanbied van die kompetisie en dan ook weer die aand borg. Hierdie is die vierde en laaste streeks- kompetisie voor die provinsiale kompetisie wat op 27 Oktober sal plaasvind. En waartydens die Premier ook teenwoordig sal wees.
Dit is verblydend om te sien dat die kompetisie gegroei het van die eerste kompetisie wat in 2002 in die Hexvallei begin het en nou so ontwikkel het dat dit dit werklik een van die hoogtepunte op ons jaarlikse Landbou kalender is.
Ek was vroËr vanjaar by 'n vergadering van die Kwaggaskloof landbouvereniging by Brandvlei kelder, en die kommentaar oor die ontwikkeling van hulle eie soortgelyke kompetisie was duidelik: Laat julle werkers aan die kompetisie deelneem, want dit het so 'n geweldige positiewe invloed op die deelnemers, dat hulle outomaties optree as motiveerders van hulle mede plaaswerkers. Moenie bang wees dat jy jou goeie werkers gaan verloor nie, dink eerder aan die goeie invloed wat hulle kan uitoefen.
Voorsitter voordat ek voortgaan wil ek net eers handel met 'n saak wat weer eens hierdie week sy kop uitgesteek het, en dit is die onverantwoordelike optrede en leuens wat die wÊreld ingestuur word oor onwettige afsettings van werkers van plase af. 'n Raadslid het 'n verdraaide storie aan die pers gegee oor beweerde onwettige afsettings van 'n plaas in die Ceres omgewing wat tot gevolg gehad het dat die televisie en radio onmiddelik die volgende oggend op die plaas opgedaag het om sensasie te maak. Hulle moes egter onverrigter sake terugkeer, want daar was nie 'n storie nie. Die feit is egter dat sulke onverantwoordelike optrede Landbou in sy geheel skade doen en die verkeerde beeld van Landbou in die Wes-Kaap die wÊreld instuur. Ek het 'n werkswyse met beide Georganiseerde Landbou en die Departement van Grondsake oor die hantering van klagtes. Ek kan vir u die versekering gee dat ons onmiddelik elke klagte wat ons ontvang, vanuit my kantoor opvolg, omdat die welstand en billike behandeling van plaaswerkers vir ons uiters belangrik is. Ek sal egter ook nie toelaat dat die beeld van Landbou onnodig geskaad sal word deur die onverantwoordelike optrede van mense wat hulle eie politieke agendas het nie. U weet wat my standpunt is, naamlik dat boere nie sonder plaaswerkers kan klaarkom nie, maar dat die plaaswerker net soveel die boer nodig het.
Dit het tyd geword dat, hierdie onverantwoordelikes moet besef dat hulle vir hulle 'n ander sektor moet gaan soek om sensasie te wek. Vir ons in Landbou is die verhouding tussen werkgewer en werknemer van kardinale belang en ons sal jaloers daaroor waak.
Voorsitter daar kan met reg gevra word hoe belangrik is die plaaswerker vir die Regering van die Wes-Kaap en, meer spesifiek dan, vir die Departement van Landbou in die Wes-Kaap. Om vir u aan te dui, haal ek graag vir u aan uit die my toespraak tydens die Landbou begrotingsdebat.
"Soos u bewus is, staan Landbou ook nou "pa" vir die omstandighede van die plaaswerkers van hierdie Provinsie. Verskeie provinsiale en streeksindaba's is gehou om 'n stem aan die plaaswerkers te gee en vanjaar se begroting van sowat R7 miljoen sal aangewend word om hul bekommernisse deur middel van projekte aan te spreek. Op hierdie manier verseker ons ook dat die Wes-Kaap 'n tuiste vir die meer as 220 000 plaaswerkers en hul families is. Ek wil van hierdie geleentheid gebruik maak om ander rolspelers soos Gesondheid, Onderwys en Maatskaplike Dienste uit te daag om na die tafel te kom met inisiatief en vasberadenheid om hierdie groep, wat vir so lank aan die agterste speen gesuig het, op te lig en volwaardig deel te maak van die Wes-Kaap tuiste".
Voorsitter dit is by baie van u bekend dat die belangrikheid van die welstand van die plaaswerker en sy gesin vir my, my genoop het om te vra dat ons as 'n vertrekpunt 'n plaaswerker indaba sal hou en daarna nog 5 streeks konferensies, waartydens ons met plaaswerkers en alle ander rolspelers 'n oop en eerlike gesprek sou voer. Dit het plaasgevind en daarna is daar 'n verslag opgestel wat onlangs voor die kabinet gedien het.
Met plaaswerkeraangeleenthede as een van die hoofprioriteite, het die Department Landbou: Wes-Kaap nou verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosiaal-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koÖrdineer.
Ten einde die subprogram Plaaswerker aangeleenthede in staat te stel om effektiewe uitvoering aan sy koÖrdineringsfunksie te gee, is die behoefte deur die betrokkenes uitgespreek dat 'n proses van strategiese besinning moet plaasvind, wat sal uitloop op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne, prioriteit sal geniet. Hierdie dokument het nou so pas op my lesenaar geland en ons sal nou voortgaan met die verdere ontwikkeling van die plan. Hierdie strategiese plan sal ook voor die provinsiale kabinet dien, want dit is nodig dat ons die ander departemente soos onderwys, gesondheid, maatskaplike dienste en vervoer betrek om u omstandighede aan te spreek en te verbeter.
Ons wil hÊ dat die proses waarin ons die kwaliteit van lewe van plaaswerker wil verbeter een sal wees van MET MENSE, VIR MENSE. Met ander woorde, diegene vir wie daar beplan word, dit is u, is vanaf die begin en sal tot die einde deel van die beplanningsproses wees. Op hierdie manier wil ons sorg dat almal mede-eienaarskap van die Plan neem, wat weer die suksesvolle uitvoer daarvan sal verseker.
In lyn met die gees en doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe, en spesifiek diÉ van die Wes-Kaapse premier, premier Ebrahim Rasool, word met hierdie proses beoog om die plaaswerkergemeenskap te ondersteun om beheer oor julle eie lewens en toekoms te neem sodat julle as demokratiese agente die Wes-Kaap kan help omskep in 'n tuiste ook vir die plaaswerkergemeenskap. Die proses en plan moet gedryf word deur die basis waarop Ikapa Elihlumayo gebou is, naamlik waardigheid, billikheid, en welvaart.
Dit is kompetisies soos hierdie, wat meehelp om aan ons plaaswerker gemeenskap 'n boodskap oor te dra dat hulle 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat die plaaswerker lewer nie ongesiens verbygaan nie.
Aan die deelmemers wil ek sÊ baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sÊ, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Ons wil hÊ dat julle julle verder sal bekwaam om vordering te maak. Landbou en plaaswerk moet nie maar net 'n job wees wat jy doen om aan die einde van die week 'n loon te ontvang nie, dit moet vir jou 'n loopbaan wees waarin jy kan vorder om ook uiteindelik 'n senior bestuurder te word, of meer nog, jou eie plaas te besit.
Ek self het my loopbaan as 'n plaaswerker begin net soos my pa en kan vanaand onomwonde sÊ dat die omstandighede van die meerderheid plaaswerkers aansienlik verander het sedert daardie jare. Vandag is daar meer geleenthede, vandag is daar spesialis gebiede. Vandag word daar beter gesorg vir ons mense en is ek trots, veral op die vroue deelnemers van wie daar selfs wenners is. Dit sÊ baie vir u deursettingsvermoË en dit bevorder die beeld van die Wes-Kaap.
Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006. Nov.148824.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesÊ: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeËr uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breË gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweË dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweË gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoË doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
'n Ideale en perfekte wÊreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wÊreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wÊreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wÊreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wÊreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesÊ: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sÊ - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reËlings te koÖrdineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sÊ dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.aug.142822.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek wil heel aan die begin my dank uitspreek teenoor die organiseerders van die Agri-Megaweek vir die uitnodiging om hier saam met julle te wees. Hierdie byeenkoms het reeds sy merk deeglik op die Suid-Afrikaanse Landboukalender gemaak.
Ek wil ook vir u dankie sê vir die rol wat u speel om nie net ons gevestigde produsente nie, maar ook opkomende boere en plaaswerkers te bemagtig met die gebeure tydens die week.
Ons wil hê dat u deeglik moet begryp dat u as plaaswerker 'n belangrike rol speel in die ekonomie van die Wes-Kaap en so wil ons ook hê dat daar dienooreenkomstig na u gekyk moet word. U moet verstaan dat hoe beter dit met die ekonomie gaan, hoe beter behoort dit met u te gaan.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutelareas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Miskien besef u dit nie, maar u elkeen, speel 'n baie belangrike rol in die aspekte waarna ek nou net verwys het en so speel elkeen van die ongeveer 202 949 werknemers op Wes-Kaapse plase 'n rol in die provinsie se ekonomie.
Plaaswerker aangeleenthede is een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap. Om gestalte te gee hieraan het ons reeds verskeie aksies geloods. Die eerste was die vestiging van 'n Subprogram: plaaswerkerontwikkeling met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Om die subprogram in staat te stel om effektiewe uitvoering te gee aan die doel waarvoor dit geskep is, het ons geluister na die behoeftes wat deur die betrokkenes uitgespreek is. Ons het besluit dat daar 'n behoorlike proses van strategiese besinning moet wees wat uiteindelik uitgeloop het op 'n Strategiese Plan met duidelike doelwitte en aksieplanne wat deurgevoer moet word.
Hierdie program van ons bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land. Omdat ons in die Wes-Kaap die regering se visie deel en glo in die kontrak wat ons met die mense gesluit het in die verkiesing, sal ons toesien dat die plaaswerkergemeenskap op elke terrein van u lewe ondersteun word.
Die boodskap wat ek aan u as plaaswerkers wil oordra is dat u 'n integrale deel is van Landbou en ons wil seker maak dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister van landbou is ek baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van plaaswerkers se lewensomstandighede, ook op die terrein van opleiding. Ek kan u ook die versekering gee dat die regering van die Wes-Kaap en die Departement van Landbou in sy geheel groot waarde heg aan die opleiding van werkers en ek weet ook dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Ons wil graag opleiding nader bring aan u werkplek, daarom dat ons ook besluit het om n opleidingsentrum hier op Bredasdorp in te rig.
Ek is seker dat daar van u is wat nog nie gehoor het van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL" nie. Dit is 'n strategie wat die regering het om die lewensomstandighede van al die mense van die Wes-Kaap te verbeter. Die regering het tydens die verkiesing van 2004 'n kontrak met die mense van Suid-Afrika aangegaan om op elke gebied te veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat u lewensomstandighede kan verbeter.
President Mbeki het gevra dat ons almal 'n poging moet aanwend om weg te beweeg van totale maatskaplike afhanklikheid na ekonomiese selfstandigheid. Dit beteken dat elkeen van ons moet probeer om ons beter te bekwaam sodat ons nie nodig het om van die staat afhanklik te wees nie. As ons dit doen sal ons armoede bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al ons mense verbeter.
Die regering kan nie alleen veg teen armoede en die verval wat daar onder ons mense is nie. Ons het die hulp van ons Boere en ander instansies nodig om u omstandighede te verbeter en daarom is ek dankbaar vir hierdie erkenning wat die produsente ook aan julle as plaaswerkers bied deur hierdie konferensie aan te bied. Dit is belangrik dat u gebruik moet maak van die geleenthede wat aan u gebied word sodat u u kwaliteit van lewe kan verbeter.
Ons sien u as plaaswerkers ook as kliente van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap, net soos wat boere ons kliente is, en daarom is ons doelwit om al die dienste, veral sosio-ekonomies en polities, wat aan plaaswerkers verskaf moet word, effektief te koördineer.
Ons doel as Departement is primêr om Landbou te laat groei en almal wat betrokke is moet hulle deel bydra. Ons moet verstaan dat ons in Landbou een groot familie is en dat ons mekaar nodig het. Die boer het u nodig maar u het ook die boer nodig en so het ons as regering vir u en die produsente nodig sodat ons kos op die tafel kan sit vir die mense van hierdie mooi land van ons.
Dit is maklik om 'n geleentheid soos hierdie te gebruik om modder te gooi en te kla. Ek wil egter die hoop uitspreek dat u almal sal deelneem aan hierdie konferensie en dat u hiervan sal gebruik maak om 'n positiewe bydrae te lewer wat tot voordeel van uself en Landbou sal wees.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.dec.150969.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 15 Januarie 2003 was ek ook hier vir die roudiens van slagoffers van die treinongeluk op 7 Januarie 2003 toe 'n passasierstrein met 'n goederetrein gebots het by die Klipheuwel/Stellenbosch verbinding naby die R304. Weer eens staan ek vanaand hier met baie hartseer in my - maar dalk nog meer as 3 jaar gelede omdat dit plaaswerkers is wat baie onskuldig oppad was om te gaan werk.
Wat 'n dag moes wees, vol hoop en verwagtinge vir die nuwe week het ontnugtering en groot verdriet gebring. Wat 'n dag moes wees met 'n tydelike afskeid omdat mense werk toe gegaan het, het 'n permanente afskeid geword.
Die Wes-Kaap rou saam met die gemeenskap van Klapmuts. Baie families se lewens is onherroeplik geraak deur die dood van hul naasbestaandes. Baie families in die Wes-Kaap sonder broodwinners moet nou aangaan met hul lewens en moet probeer om vrede en berusting te vind.
Die Kabinet van die provinsiale regering het met leedwese en skok verneem van die tragedie in u gemeenskap. Woorde kan nie altyd vergoed vir die groot verlies wat mens in hierdie tyd ervaar nie. Namens die Premier van die Wes-Kaap, mnr Ebrahim Rasool en die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap dra ek graag meegevoel en simpatie oor aan die families en die gemeenskap van Klapmuts. 20 Lewens vol belofte en vol hoop vir die toekoms is van hul families en uit die gemeenskap weggeruk en daar is nie altyd antwoorde vir die wroeginge en worstelinge van die families na so 'n tragedie nie.
Iemand het eenkeer gesê: "Die dood is nie 'n afskakeling van die lig nie; dit is net die uitblaas van die lamp omdat die dag gebreek het." Die twintig slagoffers van die treinongeluk se lampe is vroeër uitgeblaas as wat dit moes en onder omstandighede wat onbegryplik en onverstaanbaar is. Baie families in die Wes-Kaap is in rou gedompel en heelwat families het meer as een familielid aan die dood afgestaan. 'n Paar gemeenskappe moet weer die skerwe optel na die tragiese dood van hierdie mense. Daarom is daar begrip vir die rou en die seer van die gemeenskap. Langs hierdie weg wil ek graag die wens uitspreek dat u as families, vriende en gemeenskap wel berusting sal vind maar in die wete dat tyd die groot heler en geneser is.
Lewe is die kosbaarste besitting wat 'n provinsie en sy regering moet koester en omvou. Die provinsiale regering het ten doel om die kwaliteit van lewe van al die mense in die provinsie te verbeter. Ons wat in regering is het hierdie verantwoordelikheid aanvaar. Die treinongeluk waarin 20 mense dood is en soveel beseer is bring die realiteit van die kosbaarheid van lewe na vore. Alvorens die amptelike ondersoek afgehandel is, kan en moet geen instansie of individu geblameer word nie. Die reg moet sy loop neem en ons as breë gemeenskap van die Wes-Kaap moet toelaat dat dit gebeur en nie voortydig vingers wys nie.
Dit is onder hartseer en tragiese omstandighede maar ook met heimweë dat ek vandag in Klapmuts is. Enersyds omdat ek hier grootgeword het en omdat ek afhanklik was van die trein sodat ek skool toe kon gaan en omdat my pa en ek self vir die spoorweë gewerk het. Net so is duisende mense se lewens afhanklik van ons openbare spoorvervoer stelsel. Wanneer 'n ongeluk wel gebeur moet ons alles in ons vermoë doen om vas te stel wat die oorsaak daarvan was sodat ons ook daaruit kan leer en 'n volgende ongeluk vermy kan word.
Ons moet ook alle personeel van die verskillende nooddienste wat betrokke was bedank en loof vir die spoedige reaksie en optrede na die ongeluk.
'n Ideale en perfekte wêreld weet nie van treinrampe, motor en vliegtuig ongelukke, brande, vloede en dade van oorlog en terreur nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die verskriklike hartseer waardeur families moet gaan na die tragiese dood van 'n familie lid nie. 'n Ideale wêreld weet nie van die skok vir 'n gemeenskap nie. Ons is vandag hier omdat ons leef in 'n wêreld wat nie ideal en perfek is nie. Die taak van een en elkeen van ons wat hier is, is om toe te sien dat ons 'n wêreld probeer skep wat so na as moontlik aan die ideaal is. Daarom moet ons ons koppe optel en met groot dankbaarheid dink aan hulle wie se nagedagtenis ons vandag hier eer.
Iemand het eenkeer gesê: "wie in die gedagtes van sy geliefdes leef, is nie dood nie, hy is net ver."
Ter afsluiting wil ek vandag vir u as families en gemeenskap van Klapmuts sê - u staan nie alleen nie - u rou is ons rou, u seer is ons seer en u verlies is ons verlies. Die regering van die Wes-Kaap gtaan u nie versaak in u tyd van hartseer nie. Ons is tans op verskeie fronte aan die werk om te kyk hoe ons u kan help.
Die Provinsiale Regering is tans aan die werk Dr Lionel Louw van die Premier se Kantoor is persoonlik getaak om die begrafnis reëlings te koördineer en gaan die regering ook die koste van die begrafnisse dra.
In samewerking met Agri Wes-Kaap wat aangebied het om 'n noodfonds te administreer vir die families van naasbestaandes I'n fonds begin en het ek vanoggend by Die Burger R50 000 ontvang wat hulle bygedra het tot die fonds. Ons dank ook aan Agri Wes-Kaap wat die fonds administreer en hulle infrastruktuur en personeel beskikbaar stel met die fonds. Die fonds sal na die medium en langtermyn behoeftes kyk van families wie se broodwinners weg is en om te kyk na onder andere skool en verdere onderrig behoeftes veral vir die kinders.
Ek was reeds in gesprekke met Dr Christo Wiese van Pep Stores en met Shoprite Checkers nadat hulle aangebied het en kan ek ook vandag vir u sê dat vir al die families vir ten minste die volgende 3 maande die nodige ondersteuning sal kry om kos op die tafel te sit en Januarie skool toe te gaan omdat skoolklere en skryfbehoeftes reeds voor gesorg is.
Wees ook verseker dat u in gebede opgedra word en daarom glo ek ook dat die families die nodige vertroosting sal vind en ook die krag van God sal ontvang om u deur hierdie tyd te dra.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.feb.124039.2010-03-24.af.txt</fn>
Geagte programdirekteur, Burgemeester Barry van die Kanaland Munisipaliteit, Onderburgemeester Baartman, Mnr Danie Niemand, Mnr Anthony Ewerts, Mnr Louis Saayman, Dames en here.
Dankie vir die geleentheid om vandag hier saam met u te wees om die begin van hierdie groente projek as 'n ware af te skop met die befondsing van die projek.
Elf jaar gelede het die regering begin om planne in werking te stel wat gehoor moes gee en uitvoering moes bring aan die selfopgelegde taak om toe te sien dat die grond en rykdom verdeel sal word tussen die wat dit besit, diegene wie dit help bewerk het, die wie 'n behoefte het om grond te besit, die wie 'n behoefte het om grond te bewerk maar nog nooit 'n geleentheid gehad het om dit te doen nie en daardie gemeenskappe wie se grond van hulle weggeneem is en aan wie dit terugbesorg moes word.
Ons het dit vir onsself ten doel gestel om vir eens en vir altyd toe te sien dat rasgebasseerde beperking op grondeienaarskap tot 'n einde sal kom deur die nodige middele en infrastruktuur te voorsien om dit moontlik te maak vir elke Suid-Afrikaner om die eienaar van sy of haar stukkie grond te word, hetsy om daarop te woon of om dit te bewerk in 'n poging om 'n bestaan daaruit te maak en ook in 'n poging om hongersnood en armoede te beveg.
Dit is vir ons belangrik dat ons 'n nuwe generasie boere vestig wat toegerus sal word om volhoubaar te boer in 'n poging om nog meer werksgeleenthede te skep en sodoende 'n positiewe bydrae te lewer tot die bestryding van armoede. Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ook sekere aanpassings gemaak om suksesvol hierdie uitdagings te deel. Ons fokus baie ernstig op die voorsiening en voorligting; ondersteuning en fasilitering van opleiding van boere, met spesiale aandag aan opkomende boere in die implimentering van grondhervorming programme en landelike ontwikkelingsprojekte.
Ons het die afgelope jaar geweldig vordering gemaak ten opsigte van die uitbreiding van vaardigheidsopleiding aan plaaswerkers en hulpbronarm boere uit die historiese benadeelde gemeenskappe. So gaan ons later hierdie maand nog 'n opleidingsfasiliteit op Oudtshoorn open waar ons plaaswerkers en opkomende boere wil toerus vir die Landbou. Ook op hierdie manier is die ANC regering van die Wes-Kaap besig om op; n doelgerigte manier die ongeregtighede van die verlede uit te wis.
Vir ons is Waardigheid, billikheid en welvaart die pilare waarop IKAPA ELIHLUMAYO staan in ons strewe om 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap te skep. Dit is net onder die vaandel van die ANC wat ons werklik ernstig besig is om armoede te bestry, ongelykhede uitwis en sodoende die kwaliteit van lewe van al die mense verbeter.
Hierdie tuiste wat die ANC regering wil skep vir almal, beteken ook dat ons projekte soos hierdie in ons gemeenskappe wil vestig om u as plaaswerkergemeenskap deel te laat hê aan ekonomiese welvaart. Dit beteken dat u wat by hierdie projek betrokke is op 'n waardige wyse ondersteun sal word om u regmatige plek binne die landbousektor te kan inneem.
Die Departement van Landbou onder die ANC regering in die Wes-Kaap spandeer op die oomblik 80% van sy jaarlikse begroting aan die bemagtiging van ons voorheen benadeelde gemeenskappe om te sorg dat ons, ons nuwe boere op die beste moontlike maniere gevestig kan kry en dat die plaaswekergemeenskap ook voordeel sal put uit die bevryding wat die nuwe Demokrasie moes bring.
U weet dat ons in Landbou 'n baie groot waardering het vir die belangrike rol wat plaaswerkers speel om landbou in die Provinsie aan die gang te hou en daarom doen ons op die oomblik alles in ons vermoë om die omstandighede en kwaliteit van lewe van ons plaaswerkers te verbeter, sodat u nie soos tweedeklas burgers in hierdie land moet lewe nie. Dit het tyd geword dat die nuwe Suid-Afrika ook voor u deur moet kom stilhou en by u voodeur moet inkom.
Dit is onder die ANC regering van die Wes-Kaap dat ons nou 'n plan aanvaar het in die Kabinet om op 'n gestruktureerde wyse met die omstandighede van plaaswerkers te deel. Plaaswerkers is so belangrik vir ons dat ons 'n spesiale plan het waarvolgens ons u lewe wil verbeter.
Dit is dan ook hoekom ons projekte soos hierdie een finansiëel ondersteun, waar u in samewerking met boere soos Mnr Louis Saayman, groente gaan plant vir u eie inkomste.
Hierdie tjek van R109 000.00 wat ons aan oorhandig is 'n teken van ons commitment om ook u lewe te verander. Ons vra vir u om met groot verantwoordelikheid en toewyding aan hierdie projek te werk sodat dit 'n suksesverhaal sal wees. U moet weet dat die vyande van die ANC regering sit en wag om te sê dat ons ons geld mors om in projekte soos hierdie een te spandeer. U gaan nie net vir my help om hulle verkeerd te bewys nie, maar u gaan u self help om te wys dat bruin en swart mense op die platteland tot baie meer in staat is as wat hulle dink. U gaan ook bewys dat waar die baie gewillige boere, soos Mnr Saayman, saam met hulle plaaswerkers en ons hele plaaswerkergemeenskap hande vat om armoede te beveg, ons besig is om 'n Suid-Afrkaanse nasie te bou wat weet dat daar krag in eenheid lê.
Daar is nog net effektief 24 dae oor voor die verkiesing en daarna verloop daar vyf jaar voordat kiesers weer die geleentheid kry om verteenwoordigers te kies wat al die mense moet verteenwoordig. Die ANC het begin bou aan die verbetering van die omstandighede van al die gemeenskappe en hierdie bouproses kan nie nou aan iemand anders oorgegee word nie. Indien ons nie daarin slaag om die meerderheid te kry nie, beteken dit dat ons nou ander mense die reg gee om 'n huis op ons fondasie te kom bou.
Ons weet mos die DA sal nie tevrede wees met ons fondasie nie en sal weer van voor af planne wil optrek om die huis te bou. Dit gaan ons outomaties weer terug sit na die tyd voordat ons 'n volwaardige demokrasie geword het.
Ek wil vir u vra om soos in 1994 hierdie verkiesing weer 'n ware verkiesing van die mense te maak. Ons moet vir mense wat miskien nog nooit in hulle lewe daaraan gedink het om vir die ANC te stem nie, wys dat die ANC ook aan blankes en kleurlinge behoort. Dat ons Suid-Afrika ewe lief het en dat ons 'n party is wat na al die mense wil omsien.
Elke verkiesing tot sover, hetsy nasionaal of op munisipale vlak is gekenmerk deur 'n uitslag wat duidelik langs rasselyne gebasseer is. Met ander woorde blankes en bruinmense het merendeels hul stem geplaas by die NNP of die DA en die swart stem was vir die ANC. Daarom moet u 'n spesiale poging aanwend om ook die blanke kiesers uit te nooi om vir die ANC te stem.
Die ontbinding van die NNP het nou dit moontlik gemaak om historiese bande te breek en vir blankes en veral die bruinmense van die Wes-Kaap om elkeen hulle eie persoonlike Rubicon oor te steek en met beslistheid en vasberadenheid te wys dat dit nie nodig is om elke keer te stem langs duidelik geïdentifiseerde rasselyne nie.
Ek wil spesiaal vandag 'n uitnodiging tot witmense en kleurlinge rig wat sê hulle gaan nie stem nie, want hulle het nie 'n party om voor te stem nie, om nie te twyfel oor hulle steun aan die ANC nie.
Wat is die opsies vir hierdie verkiesing Die DA wie se opposisie stem vir ewig opposisie sal bly en wat slegs opponeer omdat hulle niks anders ken nie of om vir een van die ander kleiner partye te stem wie se kandidate onbekend is, wie nie 'n bewese rekord het nie en wie in ieder geval verskietende sterre is. Of om die logies en beredeneerde stap te neem en vir die ANC te stem?
As lid van 'n minderheidsgroep het ek self hierdie pad gestap. Ek was 'n trotse lid van die NNP wie op 'n stadium in samewerking met die DA was. Ek het die DA ervaar en beleef en vandag in die ANC voel ek tuis, ja ook as lid van 'n minderheidsgroep. As ons eerlik moet wees dan moet ons die ANC krediet gee vir ekonomiese bloei wat hierdie land vir dekades nog nie ervaar het nie, daar moet krediet wees vir die erkenning wat Suid-Afrika internasionaal geniet en die deure wat orals oopgegaan het. Ja daar is foute gemaak en daar sal in die toekoms nog foute gemaak word. As ons eerlik moet wees dan moet ons toegee dat daar munisipaliteite is waar daar verbeter kan word wat dienslewering aanbetref en die leierskap van die ANC is die eerste om dit te erken.
My uitnodiging is aan blankes en kleurlinge. Neem daardie beslissende stap en steek die Rubicon oor deur in u plaaslike munisipaliteit vir die ANC te stem. Dit sal u vir eens en vir altyd losmaak van die rasgebaseerde partye vir wie u in die verlede gestem het. Maar, belangriker en dit is waarskynlik die enkele belangrikste faktor. Blankes moet weer deel word van die hoofstroom van regering en nie vir ewig deel wees van opposisie wat slegs raas en blaas en niks konkreets kan of wil lewer nie. U kan dit regkry en help om Suid-Afrika 'n beter plek te maak vir almal in Suid-Afrika.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.jul.144930.2010-03-24.af.txt</fn>
Geagte programdirekteur, agbare Burgemeester Maree, Burgemeester Clarence Johnson, Mnr Nosey Pieterse, Amptenare van die Departement van Landbou, ander Protokol waargeneem, Dames en Here, Ek het die afgelope twee jaar by 'n groot aantal byeenkomste opgetree waar ek met plaaswerkers, oor plaaswerkers, van plaaswerkers, en selfs namens Plaaswerkers gepraat het. Daar was ook verskeie geleenthede waar ons direkte erkenning verleen het aan plaaswerkers tydens plaaswerker van die jaar kompetisies.
Die meeste van u is bewus van my eie "commitment" ten opsigte van die welstand van plaaswerkers en die stappe wat ek saam met die regering van die Wes-Kaap geneem het om die Strategiese Plan vir die Plaaswerker Gemeenskap die lig te laat sien, en die vordering wat ons reeds gemaak het met die interdepartementele komitee, om uitvoering te gee aan die aanbevelings van die Strategiese plan.
Ek glo dat ons vandag nog 'n mylpaal bereik met die ondertekening van hierdie ooreenkoms. Daar is verskeie redes wat ek kan aanvoer hoekom dit so is, maar die belangrikste vir my, is die feit dat u besig is om aan te toon dat u nie soos 'n dobberende skippie op die oseaan wil wees nie, maar dat u soos 'n kragtige boot met 'n skipper aan die stuur, 'n koers ingeslaan het om toe te sien dat u by 'n bestemming kan aankom.
Dit is ongelukkig so dat plaaswerkers weens 'n legio van redes in so 'n diep groef verval het, waarin hulle so gewoond geraak het dat almal namens en vir hulle dink en praat, dat hulle die vermoë verloor het om vir hulle eie regte op te staan. Dit is lankal tyd dat plaaswerkers ook self vir hulle eie regte opstaan en op 'n verantwoordelike wyse vir hulle regte sal veg. Hierdeur bedoel ek nie dat u 'n pad van konfrontasie moet inslaan nie, maar dat u uself sal organiseer om op 'n geordende wyse na sake wat u lewe raak, sal omsien.
Ek wil my verstout om te sê dat u egter 'n slegte begin gehad het met diegene wat nie daarop ingestel was om die belange van plaaswerkers te dien nie, maar wat in die omstandighede van plaaswerkers 'n geleentheid gesien het om eie belang te soek en wat rondgeloop het met hulle eie agendas en dus van die staanspoor af die mense gefaal het vir wie 'n verteenwoordigende organisasie veronderstel is om te werk, naamlik, sy lede. U was besig om uself uitmekaar te skeur en gevolglik totaal oneffektief en irrelevant te wees. Die gevolg daarvan was dat u u eie saak skade berokken het en weereens aan plaaswerkers die beeld gegee het van 'n klomp onbeholpe skepsels wat nie regtig weet hoe om na hulle eie sake om te sien nie.
In die aanhef tot hierdie ooreenkoms erken u die u verdeel is en dat u daardeur oneffektief is en nie sake soos uitsettings, onbillike arbeidspraktyke en behuising na behore kan aanspreek nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ek met u in gesprek getree het om u huis in orde te kry en u behoorlik te organiseer sodat u almal in dieselfde koor sal sing wat suiwer klanke namens u lede sal voortbring.
Ek herinner u graag aan die volgende lewenswaarheid naamlik "united we stand; devided we fall."
Dit is slegs wanneer u in 'n verenigde front namens u lede sal optree, wat u 'n verskil sal kan maak aan die omstandighede en die uitdagings wat in hierdie dokument vervat is.
Ek wil u versoek om moeite te maak om op hoogte te kom van die inhoud van die Strategiese Plan vir Plaaswerkers, aangesien dit nie in sy wese verskil met die probleme wat u dokument aanspreek nie. Dit is nie nodig vir u om weer die wiel te ontdek nie, want die meeste van u was deel van die proses wat ons by die plan uitgebring het.
U het nie net 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die regte van 'n bepaalde groep mense in die samelewing nie, maar u het ook 'n verantwoordelikheid ten opsigte van die sektor van die ekonomie waarin die plaaswerkers hulle brood moet verdien. U moet dus terselfdertyd so optree dat u ook Landbou in sy geheel kan dien en help uitbou en daarom moet u optrede altyd van so 'n aard wees dat u nie die beeld van Landbou sal skaad nie. Dit beteken ook dat u 'n verantwoordelikheid het om aan die verhouding tussen werkgewer en werknemer te bou. U moet nie produsente en boere as u vyand beskou nie. U moet weet en verstaan dat net soos wat boere hulle werkers nodig het, so het plaaswerkers boere nodig om 'n inkomste te hê. Ek maak dit vandag u verantwoordelikheid om u te beywer vir beter werksomstandighede deur beter verhoudings.
Hierdeur sê ek nie dat u nou soos 'n Bulldog sonder tande moet wees nie, maar u weet dat ons binne die Landbou familie eerder met mekaar om die tafel sit en praat as wat ons deur die koerante en die nuusmedia met mekaar gesels. U gaan baie verder kom deur konsultasie as wat u deur konfrontasie en sensasie gaan kom.
Ek wil 'n verdere beroep op u doen, naamlik dat hierdie dokument nie net 'n dooie stukkie papier sal wees met 'n paar handtekeninge daarop wat na die ondertekening vandag, iewers vergete gaan lê nie, maar dat dit 'n lewende dokument sal wees wat u elkeen jaloers oor sal waak om seker te maak dat u die ondernemings wat hierin vervat is, gestand sal doen.
Ek wil afsluit deur u geluk te wens met die groot tree vooruit om die mense te dien wat agtergebly het in die nuwe Suid-Afrika en vir u te vra dat u dit in u harte sal inbrand dat u nie daar is om uself te dien nie, maar dat u daar is om saam met ons 'n bydrae te lewer om die kwaliteit van lewe van plaaswerkers te verbeter sodat hulle ook volwaardige huisgenote sal wees in die tuiste vir almal in die Wes-Kaap.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.may.131865.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie vir die uitnodiging en die eer om vandag se kongres te kom open en met u 'n paar woorde oor Landbou, en die uitdagings wat ons in die gesig staar, te deel.
Ek is deeglik bewus van die moeilike tye wat landbou op verskillende terreine ervaar, omdat ek in die bevoorregte posisie is dat daar 'n oop verhouding tussen my kantoor en die verskillende bedrywe bestaan. Ons praat op 'n gereelde basis met mekaar oor die probleme en uitdagings wat u ondervind. Ek glo egter dat daar geen opwindender tyd in die Landbou was as juis nou nie.
Ek wil dit waag om te sê dat die Wynbedryf die voorloper in die proses van transformasie binne die landbou sektor is en ek wil u hiervoor bedank. Baie dankie dat u lankal reeds die kopskuif gemaak het en die voorbeeld stel.
In die Wes Kaap erken die Provinsiale regering die belangrike rol wat Landbou in sy geheel, en u as 'n bedryf, tot nou toe gespeel het in die skep van groei en welvaart van die ekonomie van die Provinsie. Dit is egter belangrik dat ons hierop sal voortbou en opnuut sal verbind tot 'n vennootskap waarin ons ook alle nuwe toetreders tot die sektor sal omarm en akkommodeer.
Voordat ons verder gaan wil ek net die kwessie aanraak wat miskien nie heeltemal hier op u kongres hoort nie, maar President Mbeki ook Maandag op Swellendam hieroor gepraat, en dit is die kwessie van plaaswerkers en hulle omstandighede en die jongste fokus op uitsettings. Ek is deeglik bewus wat baie boere doen om die omstandighede van hulle werkers te verbeter en watter tipe behuising baie boere aan hulle werkers voorsien. Dit is egter so dat daar nog steeds boere is wie aan hulle werkers 'n honger loon betaal en wat nog nie besef dat daar 'n nuwe stel reëls in hierdie land is wanneer dit by die menswaardige behandeling van hulle werkers kom nie.
Grondhervorming en Swart Ekonomiese Bemagtiging bly van kardinale belang vir die sosiale, politieke en ekonomiese stabiliteit in Suid-Afrika en die Wes- Kaap. Ons is reeds besig om saam met die Departement van Grondsake die nodige aanpassings te maak om die program te versnel en glo dat ons saam met al die ander rolspelers inniverende opsies op die tafel moet plaas om die proses te stimuleer en te versnel.
Kritiese oplossings, nie slegs met betrekking tot grond eienaarskap nie, maar ook vir die daaglikse aktiwiteite, moet ontwikkel en geimplementeer word. Dit is van uiterste belang dat sukses-verhale, met rolmodelle wat ander kan inspireer om vinniger deel te word, aan die groot klok gehang sal word. U rol as mentors is hier van groot belang.
Wes-Kaap landbou is die grootste bydraer tot SA landbou-uitvoere en die aandeel van die wynbedryf word jaarliks al hoe groter. Landbou is een van die heel belangrikste bydraers tot die ekonomie van die Wes-Kaap. Dit is ook die grootste bron van werksgeleenthede in ons provinsie en dra derhalwe beduidend by tot die sosio-ekonomiese welstand in ons provinsie.
Die wynbedryf het 'n geweldige groot beïnvloedingsrol om te speel deur sy reeds gevestigde, positiewe houdingsingesteldheid binne landbou en u moet help om te verseker dat die Wes-Kaap toekomsgerig sal wees. Saam moet ons toesien dat die oorkoepelende beeld van landbou in die Wes-Kaap optimaal positief is en bly!
Die Departement van Landbou in die Wes-Kaap is deeglik bewus daarvan dat u nie die pad alleen kan loop nie, en sou graag wou sien dat ons dit as vennote moet doen. Daarom het dit ook van ons sekere klemverskuiwings gevra sodat ons, ons volledig kon herposisioneer om die leiding te neem en die nodige ondersteuning aan alle rolspelers te verleen.
Ons wil dus aan die voorpunt wees om die klimaat te skep waarbinne u moet opereer ten einde met vertroue voort te gaan op die koers wat u ingeslaan het. Vir ons as Departement lê die uitdaging daarin dat ons die totale landbousektor sal dien en ons programme so plooi dat ons te gelykertyd tred sal hou met die behoeftes en probleme van die bestaande industrieë en die nodige ontwikkelingsgeleenthede skep vir jong groeiende toetreders soos fynbos, buchu, rooibostee en essensiele olies.
Wat is dus die uitdagings waarmee die meeste bedrywe sal moet deel?
d As gevolg van die internasionale gemeenskap se sensitiwiteit oor die teenwoordigheid van chemikalieë en ander faktore wat gesien word as nadelig vir die omgewing en menslike gesondheid, moet pro-aktiewe monitering van sulke stowwe geinisieer word en sal ons gesonde boerderypraktyke moet toepas wat ook "tracking and tracing rekords" daar sal stel wat bo verdenking is.
e Die hantering van uitdagings deur kompetisie van sommige van ons mededingers as gevolg van subsidies en tarief plafonne en die beskerming van bestaande buitelandse markte.
f Die skuif van kommoditeits gedrewe produksie na die 21e eeuse niche produkte en markte en die ontwikkeling en verowering van hierdie markte met landbouprodukte met 'n hoë voedingswaarde, met gepaardgaande waarde toevoeging deur middle van verwerking van die basiese produk.
g Konstruktiewe bydrae tot die ontwikkeling van Afrika deur NEPAD.
Voorsitter ons sal op 'n effektiewe wyse tegnologiese ontwikkelings moet inisieer wat aan ons die "competitive edge" in die volgende dekade sal voorsien wat ook sal help met lae insetkoste en die versekering van volhoubare boerdery praktyke.
Om in lyn te kom met die groei en ontwikkelingstrategie van die Provinsie sal die departement voortgaan met sy nuwe initiatiewe ten opsigte van landelike ontwikkeling, plaaswerker ontwikkeling, agri-besigheid, die ontwikkeling van waterbronne, opleiding, en die verskerping van uitgebreide navorsing en ontwikkelings programme.
Internasionale vennootskappe wat daarop ingestel is om ons navorsingskapasiteit uit te brei is reeds 'n geruime tyd in plek en ooreenkomste met Bavaria, Florida en Boergondië werp reeds vrugte af. Ons rol in Afrika word ook duideliker namate ons program om Afrika te gaan renetreer, groter beslag kry.
Klimaatsverandering vra van ons om proefnemings te doen met nuwe gewasse en varieteite en die aanwending van sateliet tegnologie om weerstoestande en groeipatrone te bepaal.
Die vooruitgang van die Landbousektor is direk gekoppel aan die mate waartoe primêre produksie ooreenstem met die behoeftes van die ekonomie, beide wat direkte verbruik van basiese kommoditeite en die vraag na landbouprodukte vir verwerking aan betref asook rou produkte in die vervaardigingsbedryf. Dit is daarom dat dit belangrik is dat die visie vir Landbou binne die breër visie van die globale ekonomie gesien moet word, eerder as 'n beperkte fokus op basiese Landbouproduksie. Om hierdie rede is dit belangrik dat ons maatskaplike en besigheidsvennote deur hulle ondersteuning ook daarna moet streef dat Landbou kan bydra tot ekonomiese stabiliteit en groei en ontwikkeling wat tot voordeel moet strek van almal, as die ruggraat van 'n florerende plaaslike en provinsiale ekonomie.
Ek het aangedui dat ek glo dat landbou 'n rol te speeI het in Afrika en daarom moet ons beplanning vir die toekoms ook pertinent moet kyk na NEPAD en sy eie visie en program van aksie vir die ontwikkeling van Afrika as ons 'n speller in Afrika wil wees wat op ons drumpel is.
Versnelde volhoubare groei en ontwikkeling bevorder.
Wydverspreide armoede uitwis.
Markte binne Afrika skep en tegnologie oordrag bevorder veral met betrekking tot sake van gemeenskaplike belang.
Tydens die NEPAD vergadering van Staatshoofde in Julie 2002 is Landbou en Marktoegang is deur NEPAD as een van ses prioriteits areas bevestig. Daarom is daar reeds 'n projek van stapel gestuur om te fokus op Landbounavorsing en ondersteuning. Ek glo dat ons 'n betekenisvolle bydrae kan lewer.
Ons moet Landbou ontwikkeling aktief ondersteun en terselfdertyd produsente aanmoedig om hulle produksiebasis na die res van Afrika uit te brei wat vir ons 'n legio voordele kan inhou.
Voorsitter ek hoop dat ek vir u so 'n bietjie insig kon gee in die pad wat ons wil loop. Baie van die punte is moontlik nie spesifiek op u bedryf van toepassing nie, maar ek glo dat daar tog 'n hele paar raakpunte is.
Ek wil afsluit deur vir u te vra hoe gereed is ons vir die opwindende uitdagings wat vir ons voorlê en hoe bereid is ons om hierdie pad te stap. Ek wil vir u sterkte toewens met u beraadslagings by hierdie kongres en die hoop uitspreek dat u ook na afloop van hierdie kongres met ons in gesprek sal tree sodat ons saam kan werk aan die antwoorde om ook u bedryf sterk te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.sep.143642.2010-03-24.af.txt</fn>
Ek moet my verskoning aanbied vir die feit dat ek nie die volle program van vandag kon meemaak nie, maar ek moes op baie kort kennisgewing die Wes-Kaapse Landbou aan die Russiese president gaan bekendstel.
Die skepping van inkomste- en werkgeleenthede geniet 'n hoë prioriteit in ons strategieë, daarom is dit noodsaaklik dat daar altyd nuwe projekte soos hierdie aangepak sal word waar al die mense in die omgewing baat by sal vind. Ons het ook die hulp van ons kommersiële boere en entrepreneurs nodig om werksgeleenthede te skep. Hierdie Bemagtigingsprojek wat deur Pieter Coetzee van Assegaay Bosch Lodge aangepak is, gee aan baie van u die geleentheid om ook nou nuwe hoop op die toekoms te hê.
Die projek saam met Meadow feeds is 'n tipiese voorbeeld van die soort visie wat ons in die provinsie nodig het, wat nie net 'n invloed op u as bemagtigdes gaan hê nie, maar ook 'n groot invloed op die hele gemeenskap tot gevolg sal hê.
Die Klein Karoo se ekonomie kry 'n ekstra dimensie by met die toetrede van die veevoermaatskappy Meadow Feeds tot die streek.
Die toekomstige werksgeleenthede wat geskep gaan word, plus die feit dat opkomende sowel as kommersiële lusernboere 'n afsetpunt vir hul produk op hul voorstoep sal hê, maak die aankoop van die Ladismith voerverwerkingsaanleg nie net ekonomies nie, maar ook polities volhoubaar.
Die twee bemagtigingsprojekte is rondom die veevoerverwerkingsaanleg gestruktureer en is in twee maatskappye gevestig, naamlik Beavercreek Farms (Pty) Ltd. en Moose Valley Farms (Pty)Ltd. Die twee maatskappye besit elf plase en beslaan tans meer as 26% van die Buffelsrivier Besproeiingskema. Die grondwaarde van hierdie twee projekte beloop R46 miljoen en is deur Assegaay Bosch Ranch vanuit eie fondse gefundeer. Die First Rand Groep deur die filiaal Wesbank het die implemente ter waarde van 'n verdere R7 miljoen befonds.
Met die betrokkenheid van Meadow Feeds by die veevoeraanleg, beteken dit dat die aanleg voortaan 'n baie wyer inslag op die nasionale mark sal hê en nie net vir die meng van volstruisvoer aangewend sal word soos tans die geval is nie. Daarbenewens het Meadow Feeds 'n lusern-leweringsooreenkoms van 10 jaar met Assegaay Bosh Ranch en die aandeelhouers vanuit ons voorheen benadelde gemeenskap, in wie eienaarskap van die twee SEB maatskappye vestig, aangegaan. Die landbou infrastruktuur en ekonomieë van Ladismith en Van Wyksdorp is feitlik totaal deur die groot vloed van 1981 vernietig is. Veral besproeiingsgrond onder die Buffelsrivier Besproeiingskema is vernietig.
Teen die tyd dat Assegaay Bosch Ranch in 1998 landbougrond onder die Buffelsrivier begin aankoop het, was slegs sowat vyftig persent van die skema herstel. 'n Grootskaalse konstruksiepoging is aangepak en teen 2004 is een duisend driehonderd besproeiingsgrond hervestig en derhalwe die Buffelsrivier Besproeiingskema tot sy voormalige glorie herstel. Hierdie lande is vandag gevestig met grootmaat lusern, wingerd, olywe en 'n verskeidenheid vrugte.
Ek wil egter aan u as begunstigdes sê om te kan boer is nie 'n reg nie, dis 'n voorreg. Die besit van grond is wel 'n reg, maar wanneer ons hierdie twee nl. boerdery en grondbesit bymekaar bring, word dit 'n onderneming wat met groot verantwoordelikheid aangepak moet word en daarom is dit vir ons in die Wes-Kaapse departement van Landbou baie belangrik dat bemagtigingsprojekte geslaagd en volhoubaar moet wees.
Dit was vir my 'n voorreg om hierdie aandele sertifikate aan u te oorhandig en aan u alle sterkte toe te wens met u toekomstige planne. Ek wil die hoop uitspreek dat u in die toekoms van krag tot krag sal groei in u strewe om saam met die regering 'n tuiste vir al ons mense in die Wes-Kaap te skep.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.sep.144922.2010-03-24.af.txt</fn>
As Minister is ek verantwoordelik vir Landbou in die Wes-Kaap en Minister Dugmore is verantwoordelik vir Onderwys, maar saam met die ander lede van die Kabinet is ons verantwoordelik vir die skep van omstandighede waarin elke mens wat in die Wes-Kaap werk en woon en skoolgaan en lewe altyd sal weet dat ons wil hê dat u môre beter moet leef as gister. Met ander woorde ons wil hê dat u hoop moet hê vir die toekoms.
Ek self het grootgeword in 'n baie arm gesin, waar my pa op die spoorweë gewerk het en waar ek by 'n kerslig moes leer en op die ou einde al in standerd sewe uit die skool uit is. Ek was gelukkig dat daar iemand was wat vir my omgege het en my aangemoedig het om te leer en vandag het ek twee grade agter my naam en was die Here so goed vir my dat ek die Minister van Landbou in die Wes-Kaap is.
Ek wonder wie van u het al gehoor van "IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL." Ek wil hê die leerders moet dit agter my aan herhaal en dit nie vergeet nie. Sê saam met my IKAPA ELIHLUMAYO" en "'N TUISTE VIR ALMAL. H ierdie is twee begrippe wat die Wes-Kaapse Regering baie ernstig oor is en net soos wat onderwyser en leerder en plaas en plaaswerker nie los van mekaar kan wees nie, kan ons ook nie hierdie twee gedagtes losmaak van mekaar nie. Dit vorm 'n eenheid met die visie van die regering om aan elkeen van u nuwe hoop op 'n beter lewe te gee.
Ons sê die Wes-Kaap moet 'n ware Wêreldklasprovinsie wees en ons wil ons jeug bemagtig om wêreldwyd mee te ding. Ons wil hê julle as leerders moet goeie slaagsyfers behaal in Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie sodat julle eendag die leiers in die wêreld kan wees.
Aan die ouers en senior mense hier teenwoordig wil ek sê dat geen land kan bekostig om agter te raak met die onderrig van sy kinders nie. Geen nasie kan toelaat dat sy toekomstige geslagte grootword met enigiets behalwe die heel beste geleenthede wat gebied kan word nie. Uitnemendheid in onderwys is nie 'n luukse nie, maar 'n absolute noodsaaklikheid as ons die toekoms van ons provinsie en van ons mense in die Wes-Kaap wil verseker.
In vergelyking met die meeste ander lande - en veral met ons hoofhandelsvennote is die standaard van Wetenskap, Wiskunde en Tegnologie en Suid-Afrikaanse skole maar bra power. Tog is dit juis hierdie vakke wat ekonomiese groei, bemagtiging en ontwikkeling aandryf. Ons is laaste op die lys van 39 deelnemende lande in Wiskunde- en Wetenskapgeletterdheid vir graad 8, en die swak slaagsyfer in matriekwiskunde en -wetenskap op hoër graad veroorsaak groot kommer. 'n Deel van die probleem is die wyse waarop hierdie kwessies in die verlede aangepak is. Te dikwels moes onderwysdepartemente te veel vir te veel leerders doen met te min hulpmiddele.
Die rol van ouers is al eeue terug gedefinieër toe George Herbert gesê het; " Een vader is meer werd as honderd skoolmeesters" en Napoleon Bonaparte het gesê: "Die kind se bestemming is altyd die ma se werk." Daar is selfs 'n ou chinese spreekwoord wat lui; " Dit neem 'n hele dorp om 'n kind op te voed."
Wat is die rol van die ouer in die skep van 'n wêreldklas onderwysstelssel in 'n wëreldklas provinsie As ouer begin u verhouding met die skool op die dag wat u kind geregistreer word by 'n spesifieke skool. Dan is dit nie die staat wat die verantwoordelikheid opneem nie - u kind bly nog steeds u verantwoordelikheid en is dit nog steeds u taak om u kultuur, familie-en-gesinswaardes, morele standaarde en beginsels na u kind en of kinders oor te dra. Die staat het die verantwoordelikheid om 'n behoorlike onderwys grondslag vir u kind te lê. Ons as samelewing moet dus nie ons verantwoordelikhede teenoor ons kinders ontduik nie. Soos wat GK Chesterton gesê het: Opvoeding is bloot die siel van 'n samelewing wat van een generasie na 'n ander oorgeplaas word.?
Die totstandkoming van hierdie wonderlike fasiliteit, waar leerders toegang sal hê tot rekenaars en boeke, is 'n sprekende voorbeeld van die resultate wat behaal kan word deur die proses van mede eienaarskap. As dit nie was vir die betrokkenheid en die bydrae van die departement van Onderwys en die bydrae van die departement van Landbou onder leiding van Me Joyene Isaacs nie, sou ons nie hierdie sentrum kon open nie. Baie dankie vir u toewyding aan hierdie projek en die ruim bydrae wat u gelewer het om nuwe geleenthede aan die leerders van hierdie skool te bied.
Mede eienaarskap beteken ook mede verantwoordelikheid en daarom wil ek 'n beroep doen op elke leerder, onderwyser en ouer om jaloers te waak oor die instandhouding en versorging van elke apparaat in die sentrum. Hierdie sentrum is een van die geleenthede wat geskep is waardeer ons die ongeregtighede van die verlede kan aanspreek in ons poging om die speelveld gelyk te maak. Kom ons herinner onsself aan die spreekwoord wat sê: Die pen is magtiger as die swaard. Kom ons rus onsself toe vir die toekoms deur die elektroniese pen op te neem en rekenaarvaardig te word, en onsself te verryk deur die geskrewe woord, wat ons gedagtes moet vul om skeppend en vernuwend te dink.
Weereens, aan die hoof, personeel, beheerraad en leerders, mag julle baie vreugde uit hierdie sentrum put, en aan die bydraers tot die projek wil ek namens die regering baie dankie sê vir die hulp om die tuiste vir almal toe te rus.
Fotos op aanvraag beskikbaar.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2006.sep.144936.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 'n meer ernstiger noot wil ek namens die Departement van Landbou weereens beklemtoon hoe belangrik hierdie kompetisie vir ons as departement is. Hierdie kompetisie is 'n bewys dat produsente en privaat instansies ook aan u as plaaswerkers erkenning wil gee vir die bydrae wat u lewer om landbou in stand te hou en so ook n groot bydrae lewer tot die ekonomie van die Provinsie. Ek glo ook dit dra aan u as plaaswerkers 'n boodskap oor dat u 'n integrale deel is van Landbou en dat die bydrae wat u lewer, nie ongesiens verbygaan nie.
Dit is egter nie net omdat u 'n belangrike bydrae lewer tot die ekonomie van die Wes-Kaap, dat ons na u wil omsien nie, maar ook omdat ons glo dat u volwaardige burgers van hierdie Provinsie en die land is dat u geregtig is daarop om ook as gelykes behandel te word.
Die Wes-Kaap lewer 'n bydrae van meer as 20% tot die totale landbouproduksie in Suid-Afrika. Die Wes-Kaap produseer tussen 55% en 60% van Suid-Afrika se totale landbou-uitvoere, en daarom is Landbou een van die sleutel areas wat 'n bydrae moet lewer tot groei en ontwikkeling in die Wes-Kaap.
As ons wil hê dat die ekonomie moet sterker raak dan beteken dit dat daar 'n paar goed is wat ons moet doen om dit te bewerkstellig. Ons moet onder andere sorg dat ons meer en beter produkte lewer wat kan meeding op die markte oorsee. Ons moet sorg dat ons water oordeelkundig gebruik. Ons moet sorg dat ons voldoen aan die vereistes ten opsigte van chemiese standaarde. Ons moet toesien dat ons administrasie van hoogstaande gehalte is en ons moet die beste bestuurspraktyke op elke vlak op die plaas, toepas.
Die terugvoer wat ek gekry het van die beoordelingspaneel is dat die 122 deelnemers aan die kompetisie baie bewus is van die aspekte wat ek nou genoem het.
Ek glo dat die feit dat daar verlede jaar 44 inskrywings vir die kompetisie was en vanjaar 122, is 'n bewys dat u ernstig is oor u eie prestasie en bydrae tot u plaas se sukses.
Die groot vraag is egter, hoeveel van die 202 949 permanente werknemers op Wes-Kaapse plase is bewus van die belangrikheid wat hierdie afdelings in die sukses van die boerdery-aktiwiteite speel en dus ook in die sukses van u plaas en watter rol dit in die provinsie se ekonomie speel.
Dit is nie net die Regering se plig om na u om te sien nie, maar ons het elke produsent en elke besigheid wat 'n voordeel uit Landbou en sy werkers trek, se samewerking nodig om na u en u 1.5 miljoen afhanklikes se totale welstand om te sien. Daarom wil ek ook dan sommer nou vir Sanlam wat die hoof borg van ons kompetisie vir plaaswerkers is, baie dankie sê. So ook vir Paarlberg BMW en Kaap-Agri, Pakmateriaal, vir u bydrae. Die Produsente wat aan hulle werkers die geleentheid gebied het om deel te neem, is 'n voorbeeld vir hulle ander kollegas. Ek glo hulle doen dit nie om net te spog met hulle plase nie, maar hulle doen dit omdat hulle daartoe verbind is om aan u ook die geleentheid te bied om u magic aan ander ten toon te stel.
Baie van u weet dat plaaswerker aangeleenthede een van die hoofprioriteite van die Departement Landbou in die Wes-Kaap is. Dit is juis onder die Subprogram, plaaswerkerontwikkeling dat ons ook n bydrae lewer tot die kompetisie. Die doel van die spesifieke program in die Departement is egter baie meer as net kompetisies. Ons het hierdie afdeling ingestel met die spesifieke doel om dienste, veral sosio-ekonomies dienste, wat aan die plaaswerkergemeenskap verskaf moet word, effektief te koördineer.
Toe ek verlede jaar hier by u was, was ons nog besig om 'n strategiese plan vir plaaswerkers op te stel. Daardie program is in Desember deur die Wes-Kaapse Kabinet goedgekeur. Die program bevat prakties uitvoerbare prosesse wat werklik die kwaliteit van lewe van plaasweker sal verbeter. Seker die mees belangrikste element van die plan is dat ons gesê het dat u as plaaswerkers van die begin af ten volle deel daarvan moet wees. Ons wil hê dat u mede-eienaarskap van u eie toekoms moet opneem. Ons wil hê dat u saam met ons moet hoop hê vir die toekoms. Die President het vroeër die jaar tydens die opening van die parlement daarna verwys toe hy gesê het dat ons nou na die eerste tien jaar van die nuwe Suid-Afrika 'n nuwe seisoen van hoop binnegaan.
Wat ons in Landbou in die Wes-Kaap doen, skakel in by die doelwitte van die groter Suid-Afrikaanse strewe wat al sover terug as die opstel van die Vryheidsmanifes kom, en verder vervat is in die Grondwet van die Land.
Ons wil ook hê dat elke werker wat by landbou betrokke is elke moontlike kans moet kry om hom of haar te bekwaam om die beste werker te wees. 'n Goed toegeruste werker kan 'n positiewe bydrae lewer tot die aktiwiteite op die plaas.
As minister is ek nie net baie ernstig oor die welstand van alle plaaswerkers en die bevordering van u lewensomstandighede nie. Ek en die Regering wil hê dat u ook beter toegerus moet wees deur middel van opleidingsprogramme wat ons by die Departement aanbied. Ek kan u ook die versekering gee dat die produsente van hierdie streek net soos ons wil hê dat u beter opgelei moet word. U weet dat hulle sê kennis is mag. Wanneer jy toegerus is met kennis kan jy soveel meer bydra tot die sukses van die boerdery waarby jy betrokke is. Meer nog, jy kan jouself beter laat geld in die werkplek en jy kan vir jouself 'n beter toekoms uitkap. Ook hier is dit verblydend om te verneem dat daar baie van u is wat aan die kompetisie deelgeneem het, wat graag meer wil bereik as net die huidige posisie waarin u op die plaas is. Daar is reeds van u wat van verlede jaar af tot nou toe, groot vordering in u werk gemaak het.
Ek weet daar is baie produsente wat gebruik maak van die fasiliteite en opleidingsprogramme wat op Elsenburg aangebied word. Hier is selfs 'n paar van u aan wie ek verlede jaar sertifikate oorhandig het na die voltooiing van die modulêre kursus in wingerdbou.
Ons wil hê dat u gebruik moet maak van die wye verskeidenheid van opleidingsprogramme wat ons op Elsenburg aanbied. Hierdie kursusse wissel vanaf kort vaardigheidskursusse tot 'n Sertifikaatkursus in Landbou (NKR vlak 1), 'n Diploma in Landbou en die graad B. Agric. Areas van spesialisasie in hierdie programme strek vanaf Diereproduksie, Plantproduksie, Landboubesigheidsbestuur, Huishoudkunde, Keldertegnologie, Gemeenskap- en Landbouvoorligting tot Hulpbronbenutting. In hierdie verband wil ek dit onomwonde stel dat Elsenburg 'n toonaangewende landbou-onderwys en -opleidingsinstituut in die land is.
Aan die deelnemers wil ek sê baie dankie dat julle deelgeneem het. Ek glo dat die kompetisie vir julle elkeen van besondere waarde was en dat julle elkeen 'n rol te speel het op die plase waar julle werk en in die gemeenskappe waar julle woon, ook om 'n positiewe beeld van Landbou onder ons mense te kweek.
Aan die wenners wil ek sê, julle het nou gewys wat in julle steek. Dit is julle verantwoordelikheid om julle mede werkers aan te spoor om ook na die beste te strewe, om wenners te word. Baie dankie aan al die borge en persone wie 'n bydrae gelewer het om van die kompetisie 'n sukses te maak. Nogmaals baie geluk aan die wenners. Mag dit die begin wees van nog groter dinge vir julle binne die tuiste vir almal.
Ek hoor terloops daar was 'n vraag waar u moes sê wat u aan Cobus Dowry sou sê indien u die geleentheid kry. So die van u wat dalk gewag het vir daardie geleentheid kan dit gerus maar kom doen terwyl ek nou vanaand hier is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2007. Jan.151015.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is vir my groot voorreg om vandag met u 'n paar gedagtes te wissel oor misdaad omdat dit in vandag se tye so maklik is om 'n slagoffer te word en daardeur net nog misdaadstatistiek te word?
Ons leef in 'n gemeenskap waar ons onself omring met mure en doringdraad, ons leef in 'n gemeenskap waar ons onsself toesluit agter tralies en waar die uitsig wat ons vanuit ons huise het lyk soos die van 'n tronk. Ons strate is nie meer veilig nie, ons perspektief het totaal verander omdat elke aksie wat ons doen gemeet word aan hoe veilig dit vir my en my kinders is. Daar is nie een van ons wat nie of direk of indirek die impak van misdaad op ons lewens gevoel het of 'n slagoffer was nie.
Ek gee graag kort oorsig oor misdaad statistieke wat in 2006 vrygestel is?
Hierdie syfers is egter nie die ware prentjie nie. Die algemene verwagting is byvoorbeeld dat slegs sowat 50% van verkragtings en poging tot verkragting aangemeld word. Benewens die fisiese trauma van verkragting of 'n aanval, is een van die ergste gevolge van sulke misdade vir SuidAfrikaanse vroue die herbevestiging van die persepsie dat vroue, en spesifiek meisies, swak slagoffers en maklike teikens vir mishandeling is. Daar is bereken dat misdaad die land ongeveer R30 miljard 'n jaar kos wat 'n astronomiese bedrag is wat eerder ander belangrike prioriteite vir die land se ontwikkeling kon befonds?
Terwyl dit lyk asof misdaad op straat 'n afname kan beleef is daar kommer oor die misdaad wat in ons huise afspeel agter ons hoË mure en waarvoor die gemeenskap sy oË sluit en daarmee stilswyend goedkeuring verleen.
Hiervan bly kindermishandeling waarskynlik een van die mees skokkendste. Skrikwekkend is dat in 83% van hierdie gevalle ken die slagoffers die oortreders. Weer eens wys statistieke dat slegs 15 uit 100 gevalle aangemeld word. Die mishandeling van kinders word beskou as misdaad wat nie raakgesien word nie en dit lyk asof die gemeenskap sy gevoel van omgee verloor het. Daarom is hierdie inisiatief soveel te meer belangrik want dit lyk asof die gemeenskap in die geval nie sy kinders vergeet nie?
Duisende vroue en kinders word aan geweld en seksuele misbruik in hul eie huise onderwerp. Dikwels is dit juis diegene wat die naaste aan hulle is wat die kinders en of vrouens mishandel en verneder.
Die provinsiale regering van die Wes-Kaap sit nie op sy louere en verwag dat ander organisasies moet inspring en help om slagoffers by te staan en te ondersteun nie. Daar is veel eerder 'n interaksie tussen regeringsdepartemente, nie-regeringsorganisasies, kerkorganisasies en belangegroepe wat almal tot 'n mindere of meerdere mate inspring om die lot van slagoffers te verlig en bystand te verleen waar nodig.
Dit is een van die redes waarom die WesKaap en die nasionale Departement van Onderwys programme in ons skole aanbied om jong dogters toe te rus met selfverdedigingsvaardighede om terug te kan slaan. Die Slaan Misdaad Hokveldtog verminder nie net die kanse dat vrouestudente aangeval sal word nie, maar spreek ook die wanindruk aan dat vroue en meisies hulleself nie kan verdedig nie en magteloos is. Ons kinders moet geleer word dat mishandeling nie 'n norm is nie, en dat geweld die uitweg van lafaards is wat nie in die gemeenskap tuishoort nie?
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid werk saam met die Departement van Maatskaplike Dienste om vrywilligers op te lei om met die berading van verkragting slagoffers te help, en ook om polisiebeamptes in staat te stel om sulke gevalle op 'n behoorlike en sensitiewe wyse te hanteer.
Voorts het die Wes-Kaapse Onderwysdepartement se projek Veilige Skole 'n begroting toegewys om veiligheidskomitees by elke skool dwarsdeur die provinsie in te stel om veiligheidsplanne vir goedkeuring en inwerkingstelling voor te lÊ.
GemeenskapspolisiËringsforums het groot rol te speel in die herstel van vertroue en die bou van bande tussen die gemeenskap en die polisie?
Veiligheid by skole veldtog.
Bou van vennootskappe met die SAPS.
Dit alles gesÊ is dit duidelik dat alles wat gedoen word slegs reaktiewe stappe is en dat daar dieper liggende probleem in die gemeenskap teenwoordig is. Ons lewe in?
 Algemene benadering van selfgesentreerdheid en 'n gebrek aan omgee vir andere?
Wat egter kommerwekkend is, is dat ongeveer 3000 jongmense per maand in die Wes-Kaap gearresteer word. 50% van ons leerders verlaat die skole vroeg wat nie help om die werkloosheid wat tans op 26,8% staan te verlig nie.
Iemand het eenkeer gesÊ dat as 10% van mense rooi lig verontagsaam dan word dit norm en word dit algemene gebruik. Geen regering - op watter sfeer ookal kan alleen die taak aanpak om mense weer op die regte pad te bring nie. Wat ons nodig het is 'n morele herlewing waartoe elke individu homself verbind Oud President Mandela het gepraat van RDP van die siel?
Moraliteit hou die sleutel tot 'n gesonde gesinslewe, en 'n gesonde gesinslewe is die sleutel tot soveel goed waarna ons streef, soos suksesvolle opvoeding, 'n misdaadvrye samelewing, standvastige en vredeliewende gemeenskappe - om maar 'n paar te noem. Elkeen van ons moet vandag persoonlik onderneem om 'n verskil by ons huise te maak. Ons moet ons houdings, ons waardes en ons sedes ondersoek.
Daarom het die regering begin met veldtog van morele hernuwing en het ons juis in die Wes-Kaap al verskeie werkswinkels gehad oor die morele hernuwing wat so nodig is - ook in ons eie gemeenskap?
Ons het 'n nuwe moraliteit nodig op elke terrein van ons lewe want ons het 'n samelewing geword wat sy oË gesluit het vir die lot van diegene rondom ons, ons het 'n samelewing geword wat die materiËle jaag en nie omgee wie in die proses seerkry of benadeel word nie. Ons het samelewing geword wat hul oË sluit vir die seer van kind wat mishandel word en ons het samelewing geword wat diegene verwerp wat MIV/Vigs onder lede het?
Ek wil graag ook in die verband waardering uitspreek teenoor die vrywilligers in die GemeenskapspolisiËringsforums wat onvermoeid werk, saam met die SAPD, om die ideaal van misdaadlose gemeenskap te vestig?
Dit is inisiatiewe wat uit die gemeenskap kom wat instrumentele rol kan speel in die herstel van vertroue tussen die polisie en die gemeenskap. Projekte wat in vennootskap tussen die gemeenskap en die SAPD plaasvind sal ongetwyfeld bydrae daartoe om misdaad te beperk en ons omgewings weer leefbaar en vry van kriminele aktiwiteite te maak?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2007. Jan.151490.2010-03-24.af.txt</fn>
Op 1Desember 2005 het ek n toespraak begin met hierdie woorde, en ek haal aan: Wat 'n wonderlike, blye geleentheid! Ek is opgewonde en ek hoop u is saam met my opgewonde oor hierdie mylpaal van die plaaswerker gemeenskap van die Wes-Kaap. Dit was by die openingsaand van Die Musiek blyspel 'Kampong'.
Ek het daardie aand die hoop uitgespreek dat ons in die toekoms nog meer van die groep sal sien. Vandag is ons by hierdie fees bymekaar om die groei wat daar plaasgevind het waar te neem.
As Minister van Landbou in die Wes-Kaap is ek diep bewus van die miskenning van die regte van die plaaswerker gemeenskap oor baie jare. Om hierdie rede het ek dan ook in 2004 opdrag gegee dat ons planne in werking moet stel om 'n daadwerklike verandering in die kwaliteit van lewe van ons plaaswerkers te weeg te bring.
Ek glo dat die bevrediging van die ontwikkelingsbehoeftes van die plaaswerkergemeenskap 'n holistiese benadering verg waarin die sosiale, kulturele, ekonomiese en politieke behoeftes van die gemeenskap op 'n geïntegreerde wyse aangespreek word. My opdrag was dan ook dat enige aksie gebaseer moet word op 'n konkrete strategiese raamwerk waarbinne duidelike prioriteite en doelwitte uiteengesit moet word sodat ons nie verder op 'n lukrake wyse met die lewe en toekoms van plaaswerkers sal omgaan nie.
My Departement het 'n bedrag van R304 000 beskikbaar gestel aan die Plaaswerker-Kunste en Mediagroep (PKMG) wat moet fokus op die bewaring en uitbreiding van kultuuraktiwiteite in die plaaswerker- gemeenskap om sodoende beeldende en uitvoerende kunste aan te wend vir opheffing en ontwikkelingsdoeleindes onder plaaswerkers.
Die plaaswerkers kuns- en mediagroep is sowat anderhalfjaar gelede gestig deur mense wat ons droom gedeel het om onontdekte kunstepotensiaal in plaaswerkergemeenskappe te ontsluit. Die werksaamhede van die groep word op 'n totaal vrywillige basis gedryf deur Ria Olivier, Aubrey Lekeur en Charl Frank. Charl is ook die skrywer van Kampong, die musiekblyspel wat in 2005 op die planke gebring is en waarby Randall Wicomb ten nouste betrokke was. Charl is ook die skrywer van die Legende van die Suiderkruis met Francois Toerien as regisseur, wat ons vandag gaan sien.
Ons is ook trots op die ander projekte van die groep soos, 'n CD deur 'n sanggroep met die naam Likkewaan wat Afrikaanse liedjies sing, 'n plaaswerkerkoerant wat binnekort amptelik geloods gaan word en 'n tweede CD wat beplan word onder leiding van Louis Henn.
Die doel van die Plaaswerkerkuns- en mediagroep is om onontdekte talent te ontwikkel, die selfbeeld van die jongmense te bou en geleenthede vir werkskepping daar te stel. Tien jongmense het verlede jaar 'n leerlingskap in Uitvoerende Kunste deurloop en het die geleentheid gekry om by Louise du Toit en Francois Toerien aan die teorie en praktyk van die uitvoerende kunste blootgestel te word.
Omdat daar 'n hoë vlak van nie-geletterdheid op plase is, word teater ook ingespan om bepaalde kwessies aan te spreek, soos gesinsgeweld, MIV/vigs, dwelmmisbruik, Fetale Alkohol Sindroom, ens.
Ek bedank graag die amptenare van die Provinsiale Departement van Landbou vir hulle betrokkenheid. So ook Isivuno vir befondsing en infrastrukturele steun.
Daar is verskeie ander individue en instansies vir wie ek wil dankie sê naamlik, Fred Duvenage en Ralf illiamson van Mapseta. Baie dankie aan Louise du Toit vir haar toegewyde werk met die leerderskap. Francois Toerien verdien groot lof, dank en waardering vir al sy harde werk en veral vir sy geduld, wat ek verstaan, soms erg beproef is. Dankie ook aan die Universiteit van Stellenbosch se dramadepartement wat hul studente beskikbaar gestel het. Dankie aan die gesinne van die Plaaswerkerkuns- en Mediagroep vir hul begrip vir die afwesigheid van hulle familielede.
In die laaste plek wil ek aan u as gehoor dankie Sê vir u teenwoordigheid. Ons vertrou dat u terug sal sit en die Legende van die Suiderkruis saam met ons sal geniet.
<fn>GOV-ZA. Speeches.2007.jun.157089.2010-03-24.af.txt</fn>
Laat my toe om sommer heel aan die begin vir almal wat vandag hier teenwoordig is dankie te se vir bereidwilligheid om hierdie konferensie saam met ons by te woon.
Dit is vir ons 'n teken dat u saam met ons besorgd is oor die welstand van ons mense op die platteland en dan veral met betrekking tot alkohol en dwelm misbruik. Hierdie konferensie is 'n voortvloeisel van die pad waarop ons begin loop het toe ons in 2004 aan bewind gekom het en gesluit het dat veral plaaswerkers se nood op vele terreine pertinente aandag moet kry. Meeste van u weet dat die gevolg hiervan die strategiese plan vir plaaswerkers is wat in Desember 2005 deur die Kabinet van die Wes-Kaap goedgekeur is. Ons het onsself daartoe verbind om die lot van plaaswerkers en die hele plaaswerker gemeenskap te verbeter en ons is elke dag doelgerig daarmee besig onder leiding van die Sub-program plaaswerker ontwikkeling binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap.
Vir ons as regering in die Wes-Kaap is die welstand van die mense wat hier woon die belangrikste. Ons sê die menslike element is die beginpunt van alle aktiwiteite in ons strewe om 'n tuiste vir almal te skep. Dit is alom bekend dat die Departement van Landbou in die Wes-Kaap 'n baie hoë premie plaas op die lewensomstandighede van die plaaswerker gemeenskap.
Ek is besorg oor die morele verval wat daar onder ons plaaswerker gemeenskap is. Ons het dit die afgelope 36 maande ons taak gemaak om by die plaaswerkers self te hoor wat die probleme is waarmee hulle worstel en hulle het alkohol misbruik ook as een van die knelpunte op die agenda geplaas.
Baie van u wie vandag hier teenwoordig is, is reeds op een of ander manier saam met ons by die implementering van die strategiese plan betrokke en sommige van u organisasies kry op een of ander wyse steun van die Departement af om 'n verskil aan plaaswerkers se lewe te maak.
Hoekom is dit belangrik dat ons 'n konferensie soos hierdie moet hou Dit word bereken dat die ekonomiese koste van alkohol misbruik in die Wes-Kaap meer as R1 Biljoen jaarliks oorskry en dat meer as 'n kwart van mense wat alkohol oor naweke in die Wes-Kaap gebruik die normale risikovlakke oorskry?
Die invloed wat alkohol op jou en my lewe en die ekonomie het, kan in die volgende syfers gesien word: As gevolg van alkohol misbruik bereik slegs 65% van werkers hulle volle potensiaal in die werkplek. Mense wat alkohol misbruik is 4 keer meer in ongelukke betrokke as ander mense en is meer as 5 keer meer afsiek as mense wat nie alkohol misbruik nie. Tussen 40 en 60 % van mense wat in ongelukke sterf is onder die invloed van drank gewees.
Ons kan voortgaan om vele ander syfers vir u aan te haal, maar ek glo dat u 'n idee het waarvan ons praat.
Together with you, we need to tackle this problem of alcohol and substance abuse. We need to understand the enormity of the problem and the devastating effect it has on our communities.
We need to sensitise people to the fact that it is a social disorder that causes many problems at high cost, not only in monetary terms but also in human capital.
The social effect of alcohol abuse is manifold. It has an impact on the family life, starting with a shortage of money in the household to violent abuse of spouses and children. It affects the moral fibre of our society. It impacts on our mental and physical ability with even more devastating affects on pregnant women and their unborn children. It has an enormous impact on our children where we find learning disabilities, early school dropout juvenile delinquency, poverty, chronic unemployment, unwanted pregnancy, and so the list goes on and on.
Ons kan egter alkohol misbruik oorwin net soos ons in die verlede ander gesondheids gebreke oorkom het. Voorkomings en vroeë behandelingsprogramme onder misbruikers van alkohol sal ons help om die verskil te maak daar waar dit die belangrikste is, naamlik in die huishouding.
Daar is vandag al baie organisasies wat met baie kundigheid in hulle midde rondgaan wat bereid is om betrokke te raak en ons sal beslis daaraan moet dink om 'n formele aksie aan die gang te kry. Vroeë diagnose en nuwe behandelingstegnieke, mediese behandeling, opvoeding en bewusmaking en huisvesting kan geaffekteerde persone in staat stel om produktiewe lewes te ly en sodoende miljoene rande te spaar wat weer benut kan word teen die siekte asook vir armoede verligting.
Ek wil u versoek om van hierdie konferensie gebruik te maak om na oplossings te soek eerder as om beskuldigings te slinger. Ek wil hê u moet vir uself die vraag afvra watter bydrae kan u organisasie verder lewer binne spanverband eerder as wat u op u eie wil probeer om alles te vermag. Somtyds is ons besig om ons kragte te vermors met duplisering van programme terwyl ons van mekaar se kundigheid gebruik kan maak en dus meer tyd en energie kan spaar wat ons met verdere onwikkelings programme en navorsing kan doen.
Die vraag is hoeveel mense bereik ons werklik en op hoeveel mense se lewens maak ons 'n impak. Hoeveel gemeenskappe leef nie maar van dag tot dag sonder hoop nie en soek uiteindelik hulle hoop deur die nek van 'n bottel of die tuit van 'n papsak nie.
Watter programme stel ons tot mense se beskikking sodat hulle hulle tyd meer effektief kan deurbring. Watter vorme van tydverdryf is daar binne ons gemeenskappe wat mense weghou van verveeldheid en uiteindelike vergrype aan drank en dwelms.
Ons kan dit slegs doen as ons vennote het wat elke dag saam met ons werk om hulle toe te rus om soos mense te leef wat hoop het op 'n beter toekoms. U wie vandag hier is, is hierdie tipe vennote wat daagliks aangaan met u programme om by skole, op plase en dorpe en elke moontlike geleentheid mense bewus te maak van die probleem, omdat u saam met ons die lewensomstandighede van al ons mense wil verbeter en omdat u glo in die mensemateriaal van die Provinsie.
Daar is egter ook 'n ander aspek wat ek wil aanraak en dit is ons geestelike lewe en die rol van die kerk.
Veral in Landbou is 'n mens elke dag deeglik bewus van jou afhanklikheid van die Skepper en u wat meestal ook op plase werk sal weet dat die daar baie faktore buite ons beheer is wat 'n rol speel in die sukses van boerdery, waar ons totaal uitgelewer is aan die genade. So kan jy die wonderlikste oes op die land hê, maar dit kan in 'n oogwink uitgewis word deur 'n haelstorm of ons kan die beste planne hê, maar as die reën wegbly dan vrek die vee van dors of is daar nie water om mee te besproei nie.
So praat die Bybel op baie plekke oor die landbouer en die saad wat op goeie en slegte grond gesaai is, wat opgekom het en mooi gegroei het en van ander saad wat deur die dorings verdring is. Dit praat ook oor die arbeider wat sy loon werd moet wees en oor ons verhouding as werkgewer en werknemer teenoor mekaar. So praat die Woord ook oor hoe ek as ouer teenoor my kind moet optree en hoe ons as man en vrou teenoor mekaar moet optree. Dan is daar ook die groot boodskap oor Liefde van God vir ons as mense en die Hoop wat Hy aan ons gee en die mooi boodskap dat ons nie as hopelose mense moet leef nie, maar soos mense wat vol hoop is vir die toekoms. Ek wil vandag vir die kerk vra om asseblief ons hande te vat in die poging om ons mense te bevry van die slawerny van drank en algehele morele verval. Kom word u ook deel van ons poging om ons mense op te hef. Help ons om die grond voor te berei en die saad te saai.
As minister in die Wes-Kaapse regering moet ek vir u sê dat ons as ANC Regering werklikwaar hoop vir ons mense vir die toekoms wil gee. President Mbeki het verlede jaar in sy openingsrede van die Parlement gesê dat ons as Suid-Afrikaners 'n tydperk van hoop tegemoet gaan.
Ek wil weereens 'n beroep op u doen dat ons hierdie konferensie sal gebruik om oplossings te vind en planne op die tafel te plaas sodat ons wel vir ons mense hoop vir die toekoms kan skep.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2007.oct.161970.2010-03-24.af.txt</fn>
Baie dankie weereens vir die uitnodiging om vanaand hier saam met u te kan wees by 'n geleentheid wat nie net vir u nie, maar ook vir my, elke keer 'n besondere groot hoogtepunt is.
Ek wil aan die begin vir almal wat betrokke was om van hierdie jaar se kompetisie en vanaand so 'n groot sukses te maak, baie dankie sê en veral vir Cerina Kruger wat 'n groot aandeel het aan beide die reël van die kompetisie en die pragtige funksie vanaand.
Ek weet dat u as plaaswerkers baie ernstig oor die kompetisie is en dat u wat deelneem, trots is daarop om u spesifieke plaas te verteenwoordig. Ek weet ook dat die kompetisie elke jaar strawwer en strawwer word en dat baie van u wat deelneem, nie net hier opdaag nie, maar dat u uself deeglik voorberei met kennis van die afdeling waarin u op die plaas werk. Die beoordelaars verseker my dat u daarin geslaag het om hulle te beïndruk, nie net met u praktiese kennis van u werk nie, maar dat u ook 'n grondige kennis het van die teorie en die wetlike vereistes wat van toepassing is op u vakgebied.
Ek glo dat die produsente wat hulle werkers inskryf vir die kompetisie net soveel waarde heg aan die kompetisie as u wat daaraan deelneem. Daarom wil ek seker maak dat u as werkers diep bewus sal wees van die waardering wat die produsente het vir die bydrae wat u maak om van Landbou in die Wes-Kaap 'n vertoonvenster vir ander Provinsies te maak. Hierdie kompetisie is nie net 'n manier om erkenning te verleen aan die werk wat u doen nie, maar dit is ook deel van die bewustheid van die produsente dat u as werkers bemagtig moet word met kennis en vaardighede om u te slyp tot trotse deelnemers aan die ekonomie van die land. Ek wil vir u en die Produsente wat hulle werkers aan die kompetisie laat deelneem dankie sê.
Die sukses van die Kompetisie word weerspieël in die groei oor die afgelope klompie jare daarvan na die verskillende streekskompetisies wat uitloop op die Provinsiale kompetisie waar die mededinging baie straf is.
Baie dankie ook aan Sanlam wat die hoofborg van die kompetisie is en daardeur wys dat u werklik glo aan die ontwikkeling van menslike kapitaal binne Landbou.
Vir ons bly die ontwikkeling van menslike kapitaal een van die sleutel uitdagings in die ontwikkelingsprogram, nie net van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap nie, maar vir die Landbousektor in sy geheel. Die geleerde mense sê die onwikkeling van Menslike Kapitaal onderskryf die beginsel dat hoe meer opleiding en vaardigheid die mens ontvang, hoe meer produktief raak hy en word hy in staat gestel om makliker en vinniger aan te pas by veranderende omstandighede en tegnologiese-ontwikkeling. Dit staan in skrille kontras teenoor diegene wat geen opleiding ontvang of verborge talente ontwikkel nie en gevolglik nie die nodige aanpassings en vordering kan maak nie. Dit is dan ook om hierdie rede dat ons as Regering in die Wes-Kaap glo dat die ontwikkeling van ons Menslike Kapitaal 'n beduidende bydrae kan lewer tot die doelwitte van die IKapa Elihlumayo strategie.
Ek wil vanaand sonder vrees vir enige teenspraak sê dat daar die afgelope paar jaar geweldig baie gedoen is om die lewe en werksomstandighede van u as plaaswerkers te verander. Wanneer 'n mens oor verandering praat, glo ek moet 'n mens by jouself begin en die vraag vra wat is my eie ingesteldheid om my eie omstandighede te verander en tweedens wat is daar in my ingesteldheid om verandering rondom my te weeg te bring.
Soos wat ek van die beoordelaars verstaan is daar baie van u wat aan die kompetisie deelgeneem het wat beslis 'n behoefte het om u kennis te verbreed en u vaardighede uit te brei. Ons is daar om u te help deur middel van die groot verskeidenheid programme wat ons by die Departement se opleidingsentrums aanbied.
Dit is egter nie genoeg nie. Ons wil hê dat u, u kinders moet lief maak vir landbou, sodat hulle hulleself kan bekwaam vir die landbou deur formele opleiding. Daarvoor maak ons beurse beskikbaar sodat plaaskinders hulle op Elsenburg kan kom toerus om hulle plek vol te staan binne Landbou.
Daar word so maklik gedink dat as jy in 'n Landbou-rigting studeer of werk dat jy die een gaan wees wat net die vrugte moet pluk of die persoon wat die trekker moet ry. Dit is belangrik en nodig dat daar persone is wat daardie werke kan doen. Dit is ook nodig dat daar persone is wat die verskillende kultivars van vrugte kan verduidelik, navorsing kan doen, die grond kan ontleed en sê hoe dit verwerk moet word, die vrugte kan bemark en so kan ek aangaan. Dus, is dit uiters belangrik dat ons jeug besef dat beroepe in Landbou, net soos in baie ander industrieë, sekere vaardighede benodig. Baie beroepe in Landbou is 'n wetenskap en dit gaan verder as net op die plaas werk. Daar moet veeartse, landbouingenieurs en voorligters wees om die landbousektor en sy werknemers te kan ondersteun. Vir baie van u is dit nog nie te laat om gebruik te maak van die opleidings- geleenthede wat deur die departement aangebied word nie.
Ek praat baie oor vennootskappe en die krag wat vennootskappe het om verandering te bring en omstandighede te verbeter. Ek wil weer vanaand by u as plaaswerkers 'n pleidooi lewer dat u met u werkgewer in 'n vennootskap sal gaan om as 'n span u omstandighede te verander en ook die belange van Landbou en die Land op hierdie manier te dien.
Ek wil vanaand 'n ernstige pleidooi lewer en vir u vra om 'n oomblik stil te sit en 'n kwaliteitsbesluit te neem om deel te word van 'n span saam met die Regering en die produsente en daardie organisasies wat u lewensomstandighede wil verbeter. U moet ons help om oplossings te soek vir alkoholmisbruik, familiegeweld, dwelmmisbruik, tienerswangerskap en vele ander relevante aangeleenthede wat u lewe of die van u familie raak.
Ek wil afsluit deur aan wenners te sê: Baie geluk. U moet weet dat die druk nou groot is en dat die uitdagings nou voorlê. U moet waardige wenners wees. Daar is mense wat voor u hierdie kompetisie gewen het en vandag reeds voorlopers is en as voorbeelde kan dien van wat vermag kan word as jy elke dag aan jou drome en ideale werk om dit 'n werklikheid te maak. Sterkte ook vir u wat nou aan die Provinsiale kompetisie gaan deelneem. Ons gaan u dophou om te sien hoeveel van die Bergrivier se mense is ook Provinsiale kampioene.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2007.oct.162284.2010-03-24.af.txt</fn>
Wêreld Voedseldag is 'n baie belangrike datum op die landboukalender, nie net hier by ons nie maar dwarsdeur die wêreld, aangesien 16 Oktober die datum is waarop die Voedsel en Landbou Organisasie van die Verenigde Nasies in 1945 gestig is. Die tema vir Wêreld Voedsel Dag 2007 is "DIE REG TOT VOEDSEL".
Dit is die reg van elke persoon om gereelde toegang te hê tot genoegsame, voedsame en kultureel aanvaarbare voedsel om 'n aktiewe gesonde lewe te lei. Dit is die reg van elkeen om hom of haarself op waardige wyse te voed eerder as om gevoer te word?
Met meer as 850 miljoen mense wat dwarsdeur die wêreld honger ly is die reg tot voedsel nie net 'n ekonomiese morele en politieke gegewe nie, maar rus daar ook 'n wetlike verpligting op regerings dwarsoor die Wêreld om seker te maak dat daar genoegsame voedsel is vir die mense van die land.
Die Regering van die Wes-Kaap is baie ernstig oor voedselsekuriteit aangesien die grondwet van ons land voedselsekuriteit as 'n basiese mensereg beskou.
Daarom is dit die reg van elke Suid-Afrikaner om te alle tye toegang te hê tot genoeg veilige en voedsame voedsel en maak die Departement van Landbou in die Wes-Kaap jaarliks in sy begroting voorsiening vir die vestiging van voedseltuine en ander projekte om van ons mense in staat te stel om selfvoorsienend te wees deur middel van hierdie projekte.
We say that we recognise food security as a priority and it is our duty to create sustainable interventions to prevent food insecurity through agricultural solutions as a contribution to a sustainable safety net. And in our Mission Statement it is very aptly stated and I quote: "To enhance the economic, ecological and social wealth of the people of the Western Cape through reducing hunger in the Western Cape."
Ek het reeds gesê dat die FOA bereken dat daar meer 850 miljoen mense deur die wêreld honger ly. Tydens die wêreld voedsel beraad wat in 1996 in Rome gehou is en ook weer 5 jaar later tydens die wêreld voedsel beraad in 2002, het wêreldleiers onderneem dat hierdie syfer teen 2015 met die helfte verminder moet wees.
Ons is gelukkig dat Suid-Afrika selfonderhoudend is wat die beskikbaarheid van voedsel aan betref, maar ten spyte hiervan is daar baie mense wat daagliks honger ly en selfs gevalle waar mense aan wan en ondervoeding ly. Die hartseer hiervan is dat dit in baie gevalle ons kinders en bejaardes is wat die swaarste getref word. In baie gevalle is die kos beskikbaar, maar mense het nie die finansiële middele om dit te koop nie. Met ander woorde, mense ly honger as gevolg van armoede.
Dit is om hierdie rede dat die voedselsekuriteitsprogram van die Departement van Landbou in die Wes-Kaap op twee bene staan, naamlik om programme te volg wat daarop ingestel is om mense in staat te stel om die nodige finansiële middele te bekom en sodoende armoede te verlig en tweedens is ons daarop ingestel om ons mense te help om hulle eie voedsel te produseer.
Binne die Departement van Landbou in die Wes-Kaap het ons oor die laaste paar jaar 'n nuwe program gevestig met die naam van FSD of anders gestel Farmer Support and Development. Die mandaat van hierdie program is om om te sien na voedselsekuriteit, vestiging van nuwe boere, verdere ondersteuning van nuwe boere en ook die ontwikkeling van plaaswerkers.
Die sub-program Voedsel Sekuriteit koördineer en vestig nuwe voedselproduksie projekte wat op hulle beurt weer inpas by die geïntegreerde voedsel sekuriteit strategie van die Nasionale Departement. Ons het ook amptenare in die vyf streke wat baie nou met die gemeenskap werk om voedseltuine te vestig wat aan families of gemeenskappe voedsel kan voorsien.
Dit het onder ons aandag gekom dat die werkloosheid in hierdie omgewing waar u woon, amper 90% is, en daarom maak baie van u staat op die maatskaplike toelae van die regering af. U area is deur die President geïdentifiseer as een waar daar op praktiese manier oplossing gevind moet word om u kwaliteit van lewe te verbeter?
By landbou is dit ons uitgangspunt dat waar mense gesond genoeg is en daar wil is om te werk, daar probeer ons u in staat stel om u eie bestaan te maak. Dit is dan ook om die rede dat ons hierdie 40 projekte op Murraysburg kom vestig. Ons gaan vir 40 families, 25 hoenders gee om boerdery te begin, met ander woorde ons gee 'n 1000 hoenders vir die mense van Murraysburg om u lewensomstandighede hier te verbeter?
Dit is in totaal 185 projekte.
Hierdie jaar is ons besig om R4,5 miljoen aan nuwe projekte te bestee. Ons hoop om hoeveelheid voedsel-sekuriteitsprojekte, en hiermee bedoel ek hoofsaaklik groentetuinprojekte, provinsiewyd met 20% uitbrei. So gaan ons byvoorbeeld meer as R4 miljoen net in die Kaapse Metropool op projekte spandeer. Terwyl landbou hoofsaaklik in die landelike gebiede gesentreer is, is hierdie een van die maniere waarop Departement Landbou sy bydrae lewer tot die werkloosheid en dus hongerstryd wat ook in stedelike gebiede hoogty vier?
Landbou speel belangrike rol in elkeen van ons se lewe. Ek wil so ver gaan as om vir u te sê dat sonder Landbou kan ons nie bestaan nie. Kyk maar net rondom u en u sal sien. Waar kom die klere vandaan wat u aan het Waar kom die kos vandaan wat u eet Waar kom die hout vandaan waarmee baie meubels van gemaak word en so kan ek aangaan?
Ons wil hê dat u ons vennote moet word om landbou in die Wes-Kaap te laat groei. U moet saam met ons daaraan werk dat ons kan sorg dat daar genoeg kos op die tafel is. Daardeur gaan u nie net sorg dat u nie honger ly nie, maar gaan u ook sorg dat u inkomste het om van te leef?
Hierdie regering het in die verkiesing van 2004 opnuut met u 'n kontrak aangegaan om armoede te beveg deur planne te implementeer en projekte in werking te stel waarby u as individue en as gemeenskap baat sal vind. So byvoorbeeld spandeer ons in die Departement van Landbou in die Wes-Kaap amper 80% van ons totale begroting op programme en projekte wat daarop gemik is om die ongelykhede van die verlede uit te wis.
Ek wil ook terselfdertyd vir u as gemeenskap vra om u kinders bewus te maak van Landbou sodat hulle miskien eendag loopbaan in Landbou kan volg. Ons stel beurse aan jong kinders van plaaswerkers beskikbaar om op Elsenburg te kom studeer in landbou. Ons borg programme saam met ander regerings om van ons plaaswerkers oorsee te stuur om te gaan leer hoe word kaas en wyn gemaak in ander lande?
Ons wil hê dat u moet weet dat u nie alleen staan in u geveg teen armoede nie. Ons wil nie hê dat u moedeloos moet wees nie. Ons wil hê dat u mense van hoop moet wees.
Die Regering van die Wes-Kaap het 'n plan waarvan u deel is. Ons praat van 'n "tuiste vir almal" in die "Groeiende Kaap" of IKAPA ELIHLUMAYO". Hierdie twee begrippe is die basis waarvandaan die Regering van die Wes-Kaap werk om vir al die inwoners van die Provinsie te help veg teen werkloosheid, armoede en sosiale verval sodat elkeen ware lid van die tuiste kan wees waarna ons as regering streef?
Elke huis het 'n fondament waarop dit gebou word, so het hierdie huis van IKAPA ELIHLUMAYO ook fondament, en hierdie fondament is, waardigheid, billikheid en welvaart. Ons wil hê dat elke persoon, ook jongmense, met waardigheid en billikheid hanteer sal word sodat ons almal ewe menswaardig sal voel. Dit is nie al nie. Ons wil welvaart skep sodat ons mense nie van maatskaplike pensioene en kindergrants afhanklik moet wees nie. Die geleerde mense praat van 'n paradigma skuif. Ek praat sommer van 'n kopskuif of "mindchange" As ons 'n tuiste vir almal in die Wes-Kaap wil skep, sal baie mense paradigma skuiwe moet maak sodat ons kan wegkom van maatskaplike afhanklikheid om ekonomies selfstandig te word. U moet nie na ander mense kyk om die dice vir jou reg te laat val nie. Jy moet jou eie dice skommel en homself gooi. Hou op om na ander te kyk vir aalmoesie anders gaan jy mens sonder hoop bly vir die res van jou lewe?
Ons het vandag hiernatoe gekom om vir u nuwe hoop te gee. Ek vra vir u om saam met ons te werk en te sorg dat hierdie programme oor 'n jaar van nou af, nie meer programme of projekte sal wees nie, maar volwaardige boerderye wat aan u 'n behoorlike inkomste sal verskaf en terselfdertyd sal sorg dat daar kos op die tafel is.
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2009. May.180714.2010-03-24.af.txt</fn>
Met nederigheid aanvaar ek die amp van Premier wat aan my toevertrou is deur die agbare lede van hierdie Huis met die mandaat van die kiesers.
As 'n span aanvaar ons die verantwoordelikhede wat aan ons opgedra is. Ons gaan ons pligte met nederigheid en toewyding probeer nakom. Ons sal werk om die vertroue wat in ons gestel is oor die volgende vyf jaar te verdien.
Dit is 'n groot verantwoordelikheid en ek is in die uitvoering van my pligte daartoe verbind om die vertroue wat u in my gestel het, te verdien.
Ons sien uit na ons ampstermyn. Ek is bevoorreg om deel te wees van 'n span wat gemotiveerd en taakgerig is.
Ek put krag uit die feit dat ek in die komende ampstermyn deel van 'n toegewyde span sal vorm.
Ons het 'n mandaat van die burgers van die Wes-Kaap ontvang om te werk vir die verwesenliking ons visie van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
Vir die uitvoering van hierdie mandaat maak ons staat op die provinsiale amptenary.
Baie personeellede, in die besonder diegene wat aan die voorpunt van dienslewering staan soos verpleegkundiges, dokters, onderwysers, polisielede en ander, werk onder baie moeilike omstandighede met beperkings op uitsetvermoëns, talle vakatures en onvoldoende begrotings.
Die toegewyde staatsamptenare onder hulle is Suid-Afrika se ware helde. Ons sal na hulle luister en by hulle leer terwyl ons die beleide, waarvoor ons nou 'n openbare mandaat het, implementeer. Tydens my jare in uitvoerende poste het ek geleer dat die belangrikste bepaler van goeie regeringspraktyk die aanstelling van die regte mense in die regte poste is. Ons sal die filosofie van "doelgeskiktheid" in hierdie administrasie volg.
Ons waardeer en respekteer die bekwame, professionele staatsamptenare wat reeds deel van die provinsie se amptenary vorm.
Ons administrasie verwelkom diegene wat verbind is tot doeltreffende en doelmatige dienslewering en wat die onderskeiding tussen politieke party en staat begryp.
Ons gaan ook die beginsel van samewerkende regering, soos vervat in die Grondwet, eerbiedig en wedersydse respek ook verwag in ons verhoudings met nasionale en plaaslike regeringsfere.
Elke regeringsfeer in die Wes-Kaap het spesifiek toegekende bevoegdhede en elk het 'n rol om te speel in die ontwikkeling van ons demokrasie.
In die gees van samewerking en ondersteuning sal ons ons toesighoudende funksie oor die verskillende sfere nakom.
Ons sal vir al die mense van die Wes-Kaap met ons ryke verskeidenheid regeer. Ons sal 'n regering vir al die mense wees.
Die kiesers van die Wes-Kaap het 'n groot slag geslaan vir die bevordering van demokrasie in Suid-Afrika. Hulle verstaan mooi watter krag opgesluit lê in die mag van stemreg en ons weet goed dat hulle dit verstaan.
Wanneer ek die Stand-van-die-Provinsie-rede lewer, sal ek in besonderhede die uitdagings beskryf waarvoor ons te staan kom en wat ons moet doen om dit die hoof te bied. Vandag, in hierdie kort aanvaardingstoespraak, wil ek praat oor die sleutelwaardes wat hierdie administrasie stut.
In die politiek word waardes óf veronderstel óf as ontoepaslik beskou vir die wêreld van realpolitik - en dit is waarom waardes dikwels verdwyn.
As 'n hegte span sal u nuwe Provinsiale Regering hom daarop toespits om dinge anders te doen.
Ons het ooreengekom dat ons ampstermyn gedurende die volgende vyf jaar deur twee kernwaardes gerig sal word.
Eerstens, 'n toegewydheid aan die waarheid, die vasstelling daarvan en die openbaarmaking daarvan in elke situasie waarin ons ons bevind.
Tweedens, 'n verbintenis tot die omskrywing, aanvaarding en nakoming van ons verantwoordelikhede.
As ons volgens hierdie waardes optree, sal dit 'n diepgaande, praktiese invloed hê omdat hierdie waardes die grondslag vorm van 'n oop gemeenskap wat geleenthede aan almal bied.
n Verbintenis tot die waarheid vereis 'n oop, verantwoordbare en openhartige vorm van regering. Dit is ook die beste manier om korrupsie, wat 'n kanker in ons gemeenskap geword het, te bekamp.
Regter Louis Brandeis, 'n vroeg-20ste-eeuse Amerikaanse appèlhofregter, se woorde "sonlig is die beste ontsmettingsmiddel" is welbekend. Net so sal ons maniere vind om die son in ons administrasie te laat inskyn en om korrekte inligting oor ons werksaamhede meer toeganglik vir die burgers van die Wes-Kaap te maak sodat ons nie net meer verantwoordbaar kan wees nie, maar ook sodat burgers saam kan werk om die struikelblokke wat ontwikkeling in die wiele ry en vooruitgang vertraag, uit die weg te ruim.
Ons is menslik en by geleentheid skiet ons tekort - maar ons sal ten alle tye die onafhanklikheid beskerm van instellings wat daar is om ons verantwoordbaar te hou en magsmisbuik te bekamp. Dit sluit die media en ons politieke opposisie, onder leiding van my kollega en voormalige Premier van die Wes-Kaap, Lynne Brown, in.
Wanneer ons ons verantwoordelikhede omskryf, is ons wegspringplek die Grondwet, daardie ooreenkoms wat ons as Suid-Afrikaners met mekaar gesluit het toe die lang, donker nag van apartheid geëindig het en ons erken het dat ons inderdaad een nasie met een toekoms is.
Volgens ons Grondwet lê die staat se grootste verantwoordelikheid daarin dat hy die regte wat in ons Handves van Regte verskans is, sal respekteer, beskerm, uitbou en verwesenlik. Met die hulpbronne tot ons beskikking, sal hierdie administrasie toegewyd daarna streef om aan hierdie ideaal te voldoen.
Indien die staat sy funksie vervul, is burgers toenemend in staat om die geleenthede te skep en te benut wat hulle nodig het om hul drome te verwesenlik en die beste mense te word wat hulle kan wees.
Só vind ontwikkeling plaas. Maar dit is nie 'n outomatiese of 'n noodwendige proses nie.
n Samelewing kan slegs vooruitgaan tot daardie mate waartoe 'n toenemende getal burgers hul regte opeis sodat hulle hul verantwoordelikhede kan nakom.
Die erkenning dat vooruitgang die produk van gedissiplineerde werk in 'n vry samelewing is, stut ons Grondwet.
Daar is 'n gemeenskaplike Suid-Afrikaanse burgerskap.
geregtig op die regte, voorregte en voordele van burgerskap; en onderworpe aan die pligte en verantwoordelikhede van burgerskap.
Na eeue van onderdrukking het ons as samelewing heel belangrik en te verstane spesiale klem op die eerste element geplaas.
Hierdie administrasie glo dat die tyd aangebreek het om te begin om bykomende nadruk ook op die tweede opdrag te plaas.
In die periode waartydens ek met regering gemoeid is, het ek tot die insig gekom dat Suid-Afrika slegs 'n samelewing kan word wat op regte gebaseer is as 'n kritieke hoeveelheid burgers ook hul burgerskappligte en -verantwoordelikhede nakom.
Ons almal erken die feit dat 'n regering wat nie sy verantwoordelikhede nakom nie, sy burgers se regte ondermyn.
In gelyke mate is dit waar dat burgers wat hul verantwoordelikhede en pligte nalaat, hul eie regte en dié van ander ondermyn.
In voor- en teenspoed is regte en verantwoordelikhede onskeibaar en wedersyds versterkend.
Daar is tallose praktiese voorbeelde.
Die voorhandliggende een is die grootste gesondheidsuitdaging van ons tyd: die panepidemie van MIV/VIGS.
Gewone Suid-Afrikaanse burgers, talle self geïnfekteer met die MI-virus, het gedurende die afgelope 15 jaar 'n dapper en sleutelrol gespeel om die regering se ontkenning teen te staan en die staat te verplig om sy verantwoordelikheid ten opsigte van opvoeding, voorkoming en behandeling te aanvaar.
Vandag word hierdie verantwoordelikheid in verskillende grade van doeltreffendheid dwarsdeur die land nagekom. Dit was vir my interessant om te leer dat ons in sommige dele van die land meer kondome in verhouding tot die bevolking versprei as in enige ander plek ter wêreld.
Maar geen regering kan gedragsveranderinge toepas of op vry individue afdwing nie.
Ten spyte van die goeie werk - wat omvangryk is - wat die beweging wat behandeling bevorder, doen, is dit nou noodsaaklik om gelyke klem te plaas op individue se verantwoordelikheid om hierdie pandemie te beveg.
Ons ondermyn die letter en die gees van die Grondwet as ons aanneem dat die staat altyd die verantwoordelikhede moet aanvaar wat burgers weier om na te kom.
Ja, ons glo dat behandeling 'n reg is. Maar ons moet nie mislei word om te dink dat dit gratis is nie.
Geld wat spandeer word om voorkombare toestande te behandel, is geld wat nie aan ander prioriteite (soos byvoorbeeld die behoeftes van kinders met gestremdhede) bestee kan word nie.
Gesien in die lig van die omvang van ons uitdagings en die beperktheid van ons hulpbronne, is persoonlike verantwoordelikheid soveel belangriker.
Uit my onlangse ervaring as burgemeester van Kaapstad, kan ek dit grafies met nog 'n voorbeeld toelig. Vir elke R3 wat die Stad Kaapstad bestee om dienste aan informele nedersettings te voorsien, word R2 spandeer om vernielde infrastruktuur te herstel. Indien 'n regering meer as die helfte van die toegekende kapitaalbegroting bestee aan herstelwerk van goed wat nie stukkend moes gewees nie, ontvang minder as die helfte van die mense die dienste wat hul reg behoort te wees indien ander hul grondwetlike plig van verantwoordelike burgerskap nagekom het.
In ons provinsie is dwelmmisbruik en tienerswangerskap - die twee gaan dikwels hand aan hand - dalk die belangrikste faktore wat die benutting van geleenthede en regte strem. Die polisie raam dat tot 80% van misdaad, asook die meerderheid noodlottige ongelukke, in die provinsie met middelmisbuik verbind kan word.
En kinders wat kinders het, strem hul eie regte en geleenthede asook dié van hul babas, met langdurige maatskaplike gevolge.
Alhoewel die staat 'n deurslaggewende rol speel in die verandering van die omstandighede wat aanleiding gee tot hierdie maatskaplike probleme, is die bevryding van hierdie siklus 'n verantwoordelikheid wat ons deel met alle burgers wat begryp dat persoonlike dissipline noodsaaklik is as ons almal die vrugte van vryheid wil pluk.
Geen regeringsfeer en gee provinsie kan vergoed vir enige ander wat nie sy grondwetlike verpligtinge nakom nie. En hoe meer nalaat om hul verantwoordelikhede na te kom, hoe meer las en blaam word geplaas op dié wat dit wel nakom.
Dit is alles bietjie ouderwets en nie juis polities korrek nie, maar ons glo dat dit waar is en daarom sal ons nie huiwer om dit te sê nie.
Ons sal nie ons rug op hierdie kernwaardes draai wanneer openbare kritiek daarteen uitgespreek word nie. Trouens, ons sal juis voortgaan om hierdie waardes te bevorder.
Want, ten diepste het ons vertroue in Suid-Afrikaners. As Suid-Afrikaners respekteer ons die waarheid. Ons begryp dat waardes die fondament vorm waarop ons ons lewens as individue en as gemeenskappe bou.
Met die aanvaarding van ons verantwoordelikhede as die regerende party in die Wes-Kaap, gun my asseblief die geleentheid om diegene te bedank wat ons ondernemings wat dekades gelede begin het, ondersteun het. Die spanne in die Kantoor van die Leier en die Kantoor van die Burgemeester - wat streng geskei gehou is om die onderskeid tussen party en staat te handhaaf - het al die werk gedoen waarvoor ek te veel van die krediet geneem het. Niemand kon vir beter leiding of ondersteuning, raad, standvastigheid, integriteit en toewyding gevra het nie. Baie dankie aan almal van julle.
En terwyl ek nou die grootste openbare uitdaging en verantwoordelikheid van my lewe aanpak, gun my asseblief die geleentheid om erkenning te gee aan die mense wat my gevorm het. Niemand het meer gedoen as my ma, Mila, nie en van haar het ek voordat ek kon loop of praat die waardes ontvang waarvan ek vandag gepraat het; my man, Johann, wat 'n lewende voorbeeld van hierdie waardes elke dag vir die afgelope 26 jaar vir my is; my geliefde suster, Carla, en broer, Paul; my geliefde seuns, Paul en Thomas; en my vriendin en huishoudster, Grace, en haar seun, Chulumanco. Julle is die dierbares naaste aan my. Julle liefde en ondersteuning het my deur die storms van die lewe gehelp.
Dankie dat julle teenwoordig is om my te ondersteun in die aflê van die ampseed vandag. Ek sal ononderbroke werk om dit gestand te doen.
Ek sluit af met die woorde wat gewoonlik gebruik word om sittings van hierdie Wetgewer te begin en waarmee die genade en leiding van die enigste God erken word.
God, seën ons land en sy mense, en vestig geregtigheid in ons provinsie.
Laat daar vrede in Afrika wees.
Mag die Almagtige ons almal seën en bewaar vir die groot taak wat voorlê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Speeches.2009.may.182388.2010-03-24.af.txt</fn>
Welkom by die opening van die vierde demokraties verkose Wes-Kaapse Provinsiale Parlement.
Ek is terdeë bewus van die konteks waarin ek vandag hier staan. Ons beskik oor 'n openbare mandaat as gevolg van die verandering in regering ná 'n verkiesing. Die blote feit dat die regering deur die stembus vreedsaam in ander hande oorgegaan het, is uitstekende nuus vir Suid-Afrika. Dit beteken ons is besig met die proses om demokrasie te konsolideer, wat nie slegs gereelde verkiesings vereis nie, maar ook die vermoë van inwoners om hul regering deur hul stem te verander. Te veel opkomende demokrasieë het by hierdie kritieke oorgee klei getrap. Ons onlangse verkiesing laat ons optimisties voel dat ons nie ook eendag as 'n mislukte oorgang beskou sal word nie.
Meneer die Speaker, aan dié kant van die Huis besef ons dat ons provinsie kwaai verdeel is, en ons is volkome bewus van ons verantwoordelikhede in dié verband. Ons almal, aan albei kante van die Huis, behoort te wees. Hierdie regering bly verbind tot ons verkiesingsbelofte van een nasie met een toekoms, maar dit behoort nooit op 'n eenpartystaat te sinspeel nie. Ek sal my allerbeste doen om 'n premier vir al die mense te wees.
Net so is Jacob Zuma die president van alle Suid-Afrikaners. Ons almal hier, in die regering en in die opposisie, erken sy posisie met eerbied. Ek herbevestig my verbintenis tot die beginsels van samewerkende regering, soos deur die Grondwet vereis.
In hierdie verband is daar vrae gevra oor hoekom ons vandag die Provinsiale Parlement open, voor die Stand-van-die-Nasie-rede volgende week.
Die antwoord is eenvoudig: dié datum is 'n ruk gelede vasgestel om in te pas by die rooster wat oorspronklik deur die Nasionale Parlement aan die Provinsiale Wetgewer voorgelê is. Daarvolgens was die Presidentsrede vir 22 Mei beplan. Ons sitting is toe geskeduleer vir vandag, 29 Mei. Selfs toe was daar kommer dat ons bitter min tyd oor het omdat die begroting teen die einde van Junie aanvaar moet word. Voordat dit kan gebeur, moet dit deur die onderskeie portefeuljekomitees oorweeg word, sodat dit hierdie regering se prioriteitsdoelwitte kan weerspieël. Toe die Nasionale Parlement die Presidentsrede met bykans twee weke uitgestel het, het dit 'n baie moeilike tydindeling vir die Provinsie veroorsaak. As hierdie sitting van vandag uitgestel moes word, sou dit net twee weke oorgelaat het om al die werk van die portefeuljekomitees af te handel. Dit was onvoldoende vir die taak op hande. Dus het die Wetgewer die oorspronklike rooster gevolg. Dis so eenvoudig soos dit. Ek het self die situasie aan President Zuma verduidelik en hy het begrip vir die druk werkprogram wat wag. Dit is nou tyd om verby die nimmereindigende debatte oor styl en simboliek te beweeg en te begin met gedissiplineerde werk wat teen spertye gelewer moet word. Daar is geen openbare fanfare vir hierdie sitting nie. Daar is te veel werk. Wanneer ons begin om die inhoud reg te kry, kan die simboliek maar volg.
Die beskrywing van die toespraak wat by die opening van 'n parlementêre sitting gelewer word, as die "Stand-van-die-Provinsie"-rede, het taamlik onlangs ontstaan en ek dink dit is 'n wanbenaming. Ek wil hierdie geleentheid gebruik om vorentoe te kyk na die enorme uitdagings wat ons in die gesig staar. Ons is net meer as drie weke aan bewind, en ons is besig met 'n omvattende situasie-ontleding in elke departement, as fondament vir ons gedetailleerde werkprogram vorentoe. Dié taak word oor die volgende ses maande voortgesit.
Ek het so pas teruggekeer van 'n drie dag lange lekgotla van die nasionale Kabinet, wat 'n nuwe en interessante ervaring was. Ek het baie geleer; trouens ek was bemoedig deur die vriendelike en professionele werksverhouding. Ek het oor 'n paar belangrike kwessies 'n besliste meningsverskil gehuldig, en gevoel dat die President ernstig was toe hy met sy inhuldigingstoespraak Suid-Afrikaners genooi het om deel te neem aan demokratiese debatvoering en verskillende menings te lug.
Die gees by die lekgotla was in skrille kontras met die voortgesette laster aan die kant van die ANC-jeugliga en die MKMVA. Ek sien dat die agbare Skwatsha en Ozinsky ook deurloop. Volgens hierdie twee organisasies het die DA 'n doodsonde gepleeg deur te wen; terwyl die ANC 'n doodsonde gepleeg het deur te verloor.
Net 'n week voor die nasionale lekgotla, het ons die provinsiale lekgotla gehou. Die President moet volgende week die temas van die nasionale lekgotla in sy Stand-van-die-Nasie-rede oordra. Dit is goed om te weet dat sommige van die hooftemas van die provinsiale lekgotla goed inpas by die ontluikende nasionale raamwerk. Daar is natuurlik 'n paar vername verskille in strategie, maar na my mening is hulle versoenbaar binne die raamwerk van samewerkende regering.
By die provinsiale lekgotla verlede week het ons besluit om ons werk in lyn te bring met die oorhoofse doelwit om armoede te bestry en geleenthede vir almal te bevorder, deur beleide wat volgehoue ekonomiese groei aanmoedig, wat vaardighede en kapitaal lok, ontwikkel en behou, en wat infrastruktuurontwikkeling aanspoor.
Elke ander sleutelbeleid en -strategie moet teen hierdie doelwit gemeet word.
Ons glo dat die staat 'n kritieke rol te speel het in sosio-ekonomiese ontwikkeling. Ons is nie vryemark-fundamentaliste nie. Net so glo ons nie dat 'n staat, met beperkte vermoëns, te veel op hom moet neem nie.
Wanneer 'n mens elkeen van hierdie provinsiale regering se tien departemente ontleed, is dit duidelik dat, as ons ons basiese take behoorlik verrig, sonder enige korrupsie; as ons 'n werkbare openbarevervoerstelsel ontwikkel; as ons 'n veiliger omgewing vir mense moontlik maak; as ons ordentlike, toeganklike gesondheidsorg verskaf; as ons toesien dat baie meer leerders op die vereiste vlak kan lees, skryf en bereken en toegerus is met lewensvaardighede wat op waardes gegrond is; as ons al hoe meer behuisingsgeleenthede bied, en genoeg voedsel vervaardig, sal al hierdie dinge saam geleidelik tydens ons vyfjaartermyn 'n enorme progressiewe verskil maak in talle mense se lewens. En ons sal 'n klimaat van openbare selfvertroue skep wat dien as katalisator vir ekonomiese groei. Die uitdaging is om aan te hou in die regte rigting.
Maar ons moet eerlik wees met onsself: Om net meer van die basiese goed reg te kry gaan in die huidige ekonomiese klimaat, wat nou amptelik 'n resessie behels, 'n yslike uitdaging bied. Ons moet onderneem om hierdie krisis in 'n geleentheid te omskep en moet die manier waarop ons dinge doen, verander.
Ons sal die meeste doelwitte beter kan behaal in vennootskappe met ander vername belanghebbendes, as op ons eie.
Die sleutel tot groei en ontwikkeling is om die rolle te identifiseer wat ten beste deur die staat vervul word, en watter rolle aan die private sektor en die burgerlike samelewing in sy menigte manifestasies, van universiteite tot nieregeringsorganisasies, oorgelaat moet word. Ons werk is om sinergie te skep.
Vennootskappe word nie tot organisasies, instellings en ondernemings beperk nie. Elke inwoner moet hom of haar beskou as 'n aktiewe vennoot in hul eie ontwikkeling en dié van ons land, en moet elke geleentheid benut om die beste te wees wat hulle kan wees, en hul maatskaplike verpligtinge nakom. Dit is hoe ontwikkeling plaasvind. Die Grondwet bepaal by voorbaat die noodsaaklike balans tussen regte en verantwoordelikhede, selfs voordat dit by die Handves van Regte uitkom. Ons moenie toelaat dat die grondwetlike opdrag van individuele verantwoordelikheid by verstek verval nie. Behalwe dat ons ons eie verantwoordelikhede as 'n regering aanvaar, sal ons veral klem lê op die verantwoordelikhede van ouers. Ouerlike - en veral vaderlike - verantwoordelikheid moet in ons nasionale kultuur ingewortel word. As dit nie gebeur nie, bly ons ontwikkeling as 'n samelewing 'n blote hersenskim. Dit is die onderliggende doel van ons strategieë en projekte vir maatskaplike ontwikkeling.
n Ander element van ons grondwet wat nie moet verwater omdat ons dit nie gebruik nie, is die stel bevoegdhede wat vir provinsiale parlemente en regerings beoog word.
Ons grondwet wentel betekenisvolle bevoegdhede na die provinsies af. Hulle is duidelike regeringsfere wat hul eie beleid, programme en projekte kan ontwikkel - met die toepaslike wetgewing - binne die nasionale raamwerk. Provinsies is nie bloot administratiewe arms van die sentrale regering nie. Die Grondwet stel dit ook duidelik dat, as provinsies nie oor die vermoë beskik om hul funksies na behore te verrig nie, is die Nasionale Regering verplig om hul kapasiteit op te bou om dit te kan doen, nie om hul funksies weg te neem of te sentraliseer nie.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Regering beskik oor die vermoë om sy funksies te verrig en sy kiesmandaat in 'n wetgewende program om te swaai. Ons sal dit binne die Grondwet verrig, en te alle tye die beginsels van samewerkende regering met ander sfere nakom. Die einste konsep van samewerkende regering dui inderdaad daarop dat provinsies regerings is en nie bloot administratiewe arms van die sentrale staat nie.
Dit beteken nie dat ons apart van die res van die land wil staan nie, of dat ons wil afstig nie, of dat ons weer 'n verlede van diskriminasie wil oproep nie. Inteendeel. Dit beteken dat ons aan die voorpunt is van demokrasie en dat ons lewe gee aan die betekenisvolle federale elemente in ons grondwet, in die belang van alle Suid-Afrikaners.
Tydens 'n gesprek met President Zuma gister het ek hom gevra om die Wes-Kaap te beskou as 'n geleentheid en nie as 'n bedreiging nie. Ek het gesê dat ons altyd te goeder trou en in die belang van al ons mense sal optree wanneer ons alternatiewe benaderings voorstel om van ons land se dringendste probleme op te los. Ek het gesê dat ons ruimte nodig het om dit uit te voer. Geen enkele party het alleenreg op wysheid en oplossings nie. Dit is in almal se belang om vas te stel watter beleidsingrypings werk. Dit is veral van toepassing op die magdom beleidsvoorstelle om werkgeleenthede vir ongeskoolde arbeiders op die kort termyn te skep - terwyl die lang en moeilike taak aangepak word om onderwys te verbeter en ons vaardigheidsbasis uit te brei sodat ons ons plek in die internasionale kennisekonomie kan inneem.
Ons moet wys dat beleggingsvriendelike beleid werklike en beter geleenthede vir werkloses bied. Die armes weet dit reeds. Daarom trek hulle in sulke groot getalle hiernatoe. Oor die afgelope drie jaar het ons in die Stad Kaapstad ons aandag toegespits op "infrastruktuurgerigte ekonomiese groei", 'n beleid wat gehelp het om R43 miljard se investering in die metrogebied te lok. Die programme wat vir infrastruktuur en beboude omgewings geïmplementeer is, is 'n reddingstou in hierdie resessie. Dit maak sin om die momentum na "infrastruktuurgerigte ekonomiese groei" op 'n provinsiale vlak vol te hou. Ons kan soveel meer doen as ons die ruimte gegun word om ons te bevry van omslagtige wetgewing en oormatige regulering en om beleide soos Spesiale Ekonomiese Sones (of wat ons Werksones noem) toe te pas, en om mense wat vir die eerste keer werk, die kans te bied om ekonomies produktief te word. Beleggers is nie die armes se vyand nie. En 'n groeiende middelklas is noodsaaklik om die hulpbronne, kapitaal en vaardighede te verskaf om armoede te bestry. Trouens, dit is wat die meeste middelklas-Kapenaars wil hê. Hulle besef dat ons almal saam op hierdie skip genaamd Suid-Afrika is, en as hy sink, sink ons saam.
Ons weet almal wat met Thubelisha Homes, die Nasionale Regering se behuisingsmaatskappy, gebeur het, wat toegang verkry het tot die Stad se prima behuisingsgrond vir die N2 Gateway-projek en bankrot gegaan het tydens die gestaakte leweringsprogramme. Dit is noodsaaklik dat ons nie hierdie mislukking vererger nie. Ons loop die gevaar om dit te doen, nadat ons gestroop is van die grond wat ons in staat moes stel om 'n alternatiewe keuse uit te voer. Baie van die grond wat oorgedra is, word nou ook vir die N2 Gateway-projek met sy swak prestasies geoormerk.
Meneer die Speaker, soos wat ons begin om ons beleid oor die Provinsie toe te pas, gaan ons departemente in die komende weke die besonderhede van hul onderskeie prioriteite en korttermynprojekte uiteensit. Ek is skepties oor "foefies" soos die 100-dag-uitsette, veral as dit die aandag aflei van die langertermyn-stelselverbeterings wat so dringend is, maar wat met verloop van tyd slegs resultate meebring.
Vandag wil ek kortliks 'n paar van die sleutelprioriteite uitlig wat ons vir elke departement geïdentifiseer het.
Ons moet begin deur seker te maak dat al die departemente optree volgens die internasionale beste praktyk met betrekking tot finansiële en menslikehulpbronbestuur.
Ons eerste ontleding van die Provinsiale Regering se finansies, bates en bestedingspatrone het ons oortuig dat ons nie 'n florerende onderneming oorneem nie.
Swak finansiële bestuur in verskeie departemente het hul vermoë om aan hul kernmandate te voldoen, ernstig ondermyn.
Vroeër vanjaar, in haar Stand-van-die-Provinsie-rede, het oud-Premier Brown gesê dat nuwe hospitale in Khayelitsha en Mitchells Plain gebou gaan word en teen 2012 voltooi gaan wees. Ons het nou bevind daar is slegs genoeg geld vir een hospitaal. Die vorige administrasie het voorkeur aan Khayelitsha verleen.
In die Departement van Vervoer en Openbare Werke word 'n tekort van R100 miljoen vir bussubsidies voorspel.
En ons gebeurlikheidsfonds is te min om noodgevalle of rampe te hanteer.
Ons het in talle gevalle bevind dat departemente nie openbare hulpbronne tot die maksimum voordeel van die publiek aangewend het nie. Verlede jaar se Erasmus-kommissie is maar een voorbeeld. Honderde miljoene is op sametrekke, bemarkingstrategieë en 'n horde konsultante bestee wie se toegevoegde waarde nie onmiddellik duidelik is nie.
Die begroting wat ons in die komende weke gaan verfyn, sny R426 miljoen van hierdie soort "vet" uit die Mediumtermyn-Uitgaweraamwerk oor alle departemente uit, en ons moet nog baie uitsny.
Verskeie departemente verkeer in erge geldelike nood as gevolg van praktyke wat voorheen toegepas is, en beskik nie oor die fondse om vakante poste aan die diensleweringskant van die regering, soos vir verpleegkundiges en onderwysers, te vul nie. Dit is alles versteek deur die geheimhouding rondom die tenderprosesse, en dikwels skokkend swak bestedingsbeheer.
Om hierdie probleme die hoof te bied, beoog ons 'n nuwe stelsel van strenger finansiële beheer, en ons gaan so ver moontlik alle tenderprosesse aan die media en publiek bekend maak. Ons wil dit beslis verpligtend maak dat alle inligting oor suksesvolle botte op die webwerwe van alle departemente en provinsiale entiteite bekendgemaak word, of verkieslik op 'n sentrale provinsiale webwerf op die Cape Gateway-portaal. Dit moet insluit: die kontraknommer en -beskrywing; naam (name) van die suksesvolle tenderaar(s), die kontrakprys(e), handelsmerke, leweringsbasis en waar van toepassing, voorkeure wat aangedui word. Ek sal egter graag wil sien dat die eintlike komitees ook, waar wetlik moontlik, oopgestel word. Dit is wat ons in die Stad Kaapstad gedoen het en dit het baie goed gewerk om korrupsie te bestry, en die aantal tydrowende appèlle teen tenderbesluite te verminder.
Benewens dié hervormings, gaan ons ook verdagte tenders en huurtransaksies, finansiële ondoeltreffendheid en misbruik van diskresionêre besteding oudit. In samewerking met die Ouditeur-generaal, het die Provinsiale Tesourie reeds 'n ondersoek van stapel gestuur na twyfelagtige finansiële praktyke in die Departemente van Plaaslike Regering en Behuising, en Vervoer en Openbare Werke, veral ten opsigte van die aanstelling van konsultante. Uit die ongeveer R380 miljoen wat die Provinsiale Regering in 2008/09 aan konsultante bestee het, is bykans R200 miljoen deur hierdie twee departemente gebruik.
Die oudit sal onder meer 'n hersiening van tenderprosesse en nakoming van wetgewing insluit, moontlike belangebotsings tussen konsultante en die departemente opweeg, opleiding en die oordrag van vaardighede ten opsigte van finansiële bestuur bied, strenger prestasiebestuur implementeer en waarde vir geld meer nougeset monitor.
Ek het die ministers aangemoedig om op die uitkyk te wees vir soortgelyke probleemgebiede in hul departemente en om dan, waar toepaslik, oudits en finansiële hervorming uit te voer. Indien nodig, sal ons buite-ouditeure inbring om te help, soos in die geval van die Stad Kaapstad drie jaar gelede. Daardie oefening het uitgeloop op die sekwestrasie van verskeie senior beamptes, insluitende die voormalige Stadsbestuurder, en 'n paar kriminele sake. Dit het ook beduidende verbeterings meegebring. Die Stad se afdeling vir verskaffingskettingbestuur was die eerste een in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse plaaslike regering om te kwalifiseer vir erkenning ingevolge die streng ISO 9001 internasionale standaarde vir gehaltebestuur - en die tyd wat aan die afhandeling van tenders bestee is, is met die helfte gesny.
Ons beoog skoon regeringsbestuur vir hierdie administrasie, en om seker te maak dat belastingbetalers waarde vir geld kry. Ons gaan toesien dat bates en eiendom in belang van die publiek, en nie van die party nie, bestuur word. Ons mediumtermyndoel is om die ganse Provinsiale Regering (asook sy entiteite en munisipaliteite) na minstens vlak 4 uit 6 op die Nasionale Tesourie/Ouditeur-generaal se finansiële kapasiteitsmeting van finansiële regeringsbestuur op te hef ('n "goeie" gradering). Dit wys net hoe swak die huidige stelsel is.
Die finansiële probleme wat hierdie administrasie in die gesig staar, word vererger deur die feit dat ons inkomstebasis, asook dié van die nasionale en plaaslike regering, met die verswakkende ekonomie krimp. Die Nasionale Regering moes ons deel van die nasionale fondstoewysing met R684 miljoen oor die Mediumtermyn-Uitgaweraamwerk sny, en ons batefinansiering is met 'n verdere R222 miljoen vir die tydperk verminder. Dit beteken dat ons baie meer met die bykans R900 miljoen minder oor die volgende drie jaar sal moet doen.
Meneer die Speaker, die tweede sleutelgebied waarna ons deur die hele provinsiale administrasie sal moet kyk, is om toe te sien dat ons personeelbestuurstelsels behoorlik werk. Die organisasie se boonste struktuur is baie swaar, met te veel administrateurs en nie genoeg personeel om diens te lewer nie. Ons win tans kundige advies in om vas te stel of ons personeelstruktuur ontwerp is om ons funksies uit te voer.
Ek let daarop dat daar oor die afgelope jare pogings aangewend is om prestasiebestuur te verbeter. Ons gaan dit verskerp en begin met basiese aspekte soos tyd- en bywoningsregisters, wat tans nie konsekwent (indien ooit) bygehou word nie. Ons gaan ook die bestuurstelsels onder hande neem.
Ons is reeds besig om 'n provinsiale weergawe van dieselfde IT-gebaseerde paneelbord-bestuurstelsel in te bring wat met groot sukses in die Stad Kaapstad toegepas is. Dit sal die werkverrigting van elke minister, departementshoof en bestuurder monitor. Dit verskaf hoëvlakdata wat uitsette teenoor duidelike teikens meet, en laat bestuurders toe om meer gegewens teenoor elke prestasie-aanduider vir elke projek aan te vul.
Dit is van kernbelang dat ons oor behoorlike data beskik om ons werkverrigting akkuraat te monitor, sonder mediapoetsing. Anders kan ons nie vasstel waar ons tekort skiet of probleme vroegtydig regstel nie. Ons moet eerlik met onsself wees oor wat ons werklik bereik.
In ons analise van vorige Stand-van die-Provinsie-toesprake het ons gevind dat talle voorbeelde van aangehaalde statistiek wat indrukwekkend klink, by nadere beskouing nie so akkuraat is nie.
In 'n onlangse toespraak, byvoorbeeld, word die syfer vir die lewering van behuising omskryf as 'n behuisingsbegroting wat van omtrent R500 miljoen tot meer as R1 miljard in vier jaar toegeneem het en 45 114 huise, 53 877 gediensde erwe en 37 334 "noodakkommodasie-eenhede" voorsien het. Op nasionale vlak is hierdie syfers bymekaar getel en daar is aangekondig dat meer as 100 000 behuisingsgeleenthede in die provinsie voorsien is. Maar dit was nie die geval nie. Die meerderheid van die 45 000 huise is op die 53 000 gediensde erwe gebou. Dit beteken dat 'n totaal van omtrent 12 000 werklike behuisingsgeleenthede per jaar voorsien is. En die meeste van hierdie geleenthede is deur die Stad Kaapstad, wat 70% van die Provinsie se behuisingsbegroting ontvang, voorsien en nie deur die administrasie van die Provinsiale Regering nie. Indien jy statistiek blink poets, bluf jy uiteindelik net jouself en skiet jy tekort.
Ons sal daarom in die hersiening van ons personeel en ons prestasiebestuur daarop fokus om werkbare inligtingstelsels in te stel deur die regte mense op die regte plekke te ontplooi om die werk te doen en te verseker dat hulle verantwoordelik gehou word vir dienslewering.
Ons is ook van plan om professionaliteit in die staatsdiens aan te kweek. En terwyl ons nou begin met 'n ondersoek na die prima facie-bewyse wat in die verslag oor die Erasmus-kommissie vervat is, moet ons weer die belangrikheid daarvan benadruk dat amptenare die onderskeid tussen party en staat moet respekteer. Amptenare moet die beleide van die regerende party toepas, binne die grense van die Grondwet en die reg, sonder om ingesleep te raak by partypolitieke agendas.
Meneer die Speaker, ek gee vervolgens 'n kort oorsig van sommige van die prioriteite van die verskillende departemente van hierdie administrasie.
Met betrekking tot die Ministerie van Finansies, Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme: ons sal ons begrotings belyn met dié van plaaslike regerings, in die besonder met die Stad Kaapstad. En ek sal ons minister en sy departementshoof vra om met hul nasionale eweknieë te skakel oor die formule waarvolgens ons ons regmatige deel van die nasionale inkomste ontvang en om, in die besonder, te toets of die formule-berekening op geldige inligting gebaseer is. In die belang van al die provinsies moet ons verseker dat nasionale besteding optimaal aandag skenk aan die ontwikkelingspatrone in hierdie land.
Met Ekonomiese Ontwikkeling wil ons daarop fokus om ondernemings in die streek by te staan en te bevorder en om, sover moontlik, te verseker dat die Regering investering bevorder en nie verhinder nie. Ons sal poog om die internasionale mededingendheid van die Wes-Kaap-streek te verbeter deur beperkings op investering te identifiseer en aan te pak, die streek as toeristebestemming te bemark, deur rompslomp in te kort en 'n regverdige sakeomgewing en inwoners se deelname aan die ekonomie, veral by klein en ontluikende ondernemings, aan te moedig. Uit navorsing wat deur die Mikro-ekonomiese Ontwikkelingstrategie onderneem is, weet ons reeds wat sommige van die strategiese sleutelgroeigebiede in die streek is: dienste vir die olie- en gasbedryf, toerisme, inligtings- en kommunikasietegnologie (IKT), sakeprosesuitbesteding, inbelsentrums, menslikehulpbronontwikkeling en kleinsakeontwikkeling. Daar is ander opwindende geleenthede in ontluikende velde soos Agri-prosessering, 'n veld waarin die Wes-Kaap as 'n leidende wêreldspeler na vore kan tree. In die jare wat voorlê, sal ons voortgaan om hierdie sektore te koester deur nywerheidklusters aan te moedig en deur die toepaslike infrastruktuur te voorsien waar moontlik. Sommige van ons korttermyninisiatiewe om investering verder aan te moedig, sluit in die instelling van 'n kwartaallikse publikasie vir beleggers oor die huidige stand en vooruitsigte van die Wes-Kaap asook 'n gebruikersvriendelike gids vir inwoners oor die ekonomiese geleenthede wat by topnywerhede in die streek bestaan. Ons lê onsself ook die taak op om die huidige komplikasies in verband met die nuwe provinsiale Drankwet op te los en die Wet te implementeer.
In verband met die entiteite wat onder die Departement ressorteer, sal ons die doeltreffendheid van WESGRO en CTRU (Cape Town Routes Unlimited) hersien. Ons sal 'n loodsprogram vir gesubsidieerde eenjaar-internskappe vir 250 deelnemers van stapel stuur. 'n Soortgelyke projek sal vir toerisme aangepak word: dit sal die vorm aanneem van 'n oriënteringsprogram vir 1 000 deelnemers waaruit 'n kortlys van 100 kandidate saamgestel sal word van diegene wat kwalifiseer vir 'n omvattende opleidingskursus in die toerismebedryf. En om toerisme in die suidelike streke van die provinsie te bevorder, sal ons vernuwende maniere vind om die Outeniekwa-Choo-Tjoe (die laaste stoomtrein ter wêreld met wat voltyds werk) in gebruik te hou. Dit sal ons bewerkstellig deur belegging vanuit die sakesektor in die trein en in ander verwante toeriste-aantrekkings in die gebied te lok.
In verband met Onderwys: ons moet daarop fokus om ons inwoners toe te rus met die vaardighede wat hulle nodig het sodat meer van hulle in die internasionale kennisekonomie kan meeding. Dit begin met geletterdheid en gesyferdheid. Lees-, skryf- en berekeningsvaardighede is die deurslaggewende vaardighede vir alle ander vaardighede. Alhoewel ons beter vaar as ander provinsies, moet ons nog 'n lang pad loop om internasionaal mededingend te wees.
Ons sleutelprioriteite in die medium tot lang termyn is dus om omkeerstrategieë vir die 74 disfunksionele skole in die provinsie te ontwikkel en te implementeer; om te verseker dat daar geletterdheids- en gesyferdheidsonderrig van gehalte by primêre skole is; om vroeëkinderontwikkeling uit te brei sodat meer leerders skool toe gaan met voldoende kognitiewe en motoriese vaardighede; om die getal leerders in die wetenskap-, tegnologie-, ingenieurswese- en wiskunde-vakgebiede te vergroot; om beroepsvaardigheidsopleiding in die kurrikulum te benadruk; om skole se infrastruktuur en hulpbronne te verbeter; en om dissipline en veiligheid by skole te verskerp.
Ons wil toesien dat die volgende vyf elemente by al ons skole geïmplementeer word: stiptelikheid en taakgerigtheid, toegewyde en goed voorbereide onderwysers, goeie handboeke vir elke vakgebied, tegnologie vir kurrikulum-lewering en gereelde toetsing van leerders. En ons wil 'n etos van respek, hoflikheid, integriteit, trots en dissipline in elke klaskamer ontwikkel. Dit is die wesenlike elemente van leer.
By die Departement van Gesondheid sal die fokus val op die rasionalisering van die gebruik van beskikbare hulpbronne om maksimum doeltreffendheid te behaal en op die beskikbaarmaking van meer fondse vir kerndienste. Ons huidige gesondheidsdienste gaan gebuk onder die aanvraag, nie alleen van inwoners van hierdie provinsie nie, maar ook van omliggende gebiede waar gesondheidsdienste besig is om te faal. Dit skep 'n besondere uitdaging vir die Wes-Kaap omdat pasiënte van ander provinsies dikwels hierheen kom vir duur, gespesialiseerde dienste wat nie elders beskikbaar is nie. Die nasionale inkomsteverdeling benadeel die Wes-Kaap - 26% van die formule vir die toekenning van nasionale inkomste aan provinsies is gebaseer op pasiëntegetalle, maar in die Wes-Kaap word daar op die gebied van gespesialiseerde dienste 20% van die fondse aan 2% van die pasiënte bestee.
Dit is besonder kommerwekkend gegewe die feit dat ons tans 'n instandhoudingsagterstand van R800 miljoen het en R5,8 miljard benodig om in die vraag na nuwe infrastruktuur te voorsien. Die Mitchells Plain-hospitaal is een van die talle projekte wat dringend nodig is, maar tans sonder toegekende befondsing is.
Daarom sal ons die begroting se totale toewysing aan infrastruktuur vergroot en ons sal begin om die Departement se eiendomsbenutting te hersien ten einde doeltreffendheid te maksimeer. Ons moet enige latente kapitaal wat in onderbenutte vaste bates opgesluit is, beskikbaar maak om infrastruktuurontwikkeling te befonds. Ons sal ook openbare-private-vennootskappe en gemeenskaplike ondernemings nastreef wat sal help om in die aanvraag na dienste te voorsien. Op die kort termyn is daar 'n aantal projekte wat ons kan aanpak, insluitende die verkryging van nuwe ambulanse, nuwe helikopters en nuwe beddens vir pasiënte. Die Departement sal die nuwe beroepspesifieke bedeling (BSB) vir gesondheidwerkers, in ooreenstemming met die aanvaarde BSB-modelle, in die Provinsie implementeer sodra ons die vaste onderneming van die nasionale Departement van Gesondheid, die Departement van die Staatsdiens en Administrasie en die Nasionale Tesourie ontvang dat die Provinsie terugbetaal sal word. Minister Botha sal besonderhede oor hierdie en verdere inisiatiewe in die komende weke beken maak.
Ten opsigte van Maatskaplike Ontwikkeling: ons sal verseker dat hierdie departement toegang tot geleenthede vir inwoners bevorder deur sosio-ekonomiese steundienste. Ons is van plan om die grondwetlike mandate wat die Departement se werksaamhede bepaal, te hersien en die mate waartoe dit geïmplementeer word, te meet. Ons sal ook assesseer of die nagenoeg 1 800 organisasies-sonder-winsbejag wat ons befonds, genoegsame, volhoubare waarde toevoeg en verseker dat daar 'n werkbare stelsel in plek is om hul prestasie te monitor. Ons moet weë vind om die beginsel van maatskaplike entrepreneurskap bekend te stel eerder as om afhanklikheid aan te kweek. Daar is 'n paar opwindende vooruitsigte van nuwe vennootskappe in hierdie verband.
Op die kort termyn sal ons R18 miljoen by die begroting voeg om die diensvoorwaardes van maatskaplike werkers te verbeter. Hulle skaars vaardighede is veral belangrik vir vroeëkinderontwikkeling, vir die slagoffers van misdaad en geweld en vir die bystaan van leerders met emosionele en leerprobleme.
Om middelmisbruik, wat tans onder hierdie departement ressorteer, te takel, moet alle provinsiale bestuurs- en moniteringstrukture in lyn gebring word met die Nasionale Dwelmmeesterplan (2006-2011) sodat hulle behoorlik belyn kan word met ander sfere van die Regering. Middelmisbruik is ons ernstigste maatskaplike probleem in die Wes-Kaap. Koördinering tussen talle departemente is nodig om na behore op te tree. Ons sal hierdie meganismes in die Departement van die Premier ontplooi om te verseker dat al ons strategieë gekoördineer is om hierdie kwelpunt te takel.
Hierdie week het ons 'n uitbraak van vigilantisme in reaksie op dwelmhandel gesien en ons kan meer van hierdie soort geweld verwag as ons nie beslissend hieroor optree nie. Laat ons nie weer nie, soos so dikwels in die verlede, sit met die situasie waar polisiehulpbronne ingespan moet word om gefrustreerde gemeenskapsleiers te bedwing terwyl die regte misdadigers voortgaan om handel te dryf. Ons moet doeltreffend en binne die grense van die reg optree teen misdadigers wat gekonfyt is met die doodvee van hul spore. Dit kan baie tyd in beslag neem, soos ons bevind het in ons voortgaande uitsetting van dwelmhandelaars uit raadsbehuising in die Stad. Die nuutgestigte honde-eenheid, wat in samewerking met die SAPD, die metropolitaanse polisie en buurtwagte optree, sal ons in staat stel om groter vooruitgang te maak.
Om dwelmhandelaars in hegtenis te neem, is een van 'n aantal hoë prioriteite vir die Departement van Gemeenskapsveiligheid. Middelmisbruik, moord en misdaad in die algemeen ontneem ons van kapitaal en vaardighede en dra regstreeks daartoe by dat al hoe meer inwoners se lewens vernietig word. Ingevolge die Grondwet het die Provinsiale Regering 'n oorsigtelike funksie ten opsigte van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, alhoewel dit die nasionale kommissaris is wat die SAPD se provinsiale leierskap aanstel, afdank en ontplooi.
Dit is ons funksie om die prestasie van die polisie te monitor, prioriteite vir die streek vas te stel en om kommissies van ondersoek aan te wys oor probleemareas in polisiëring soos endemiese korrupsie. Ons sal eers die situasie behoorlik assesseer voordat ons enige aankondigings maak. Navorsing oor bewysgebaseerde polisiëringsbeleid en versterkte koördinering tussen die metropolitaanse polisie en die SAPD, veral met betrekking tot steun aan buurtwagte en wetstoepassing teen middelmisbruik, is van ons prioriteite tydens ons eerste jaar aan bewind.
Ons sal begin om aandag aan hierdie prioriteite te gee deur streek-vir-streek 'n veiligheidsbarometer vir gemeenskappe in te stel en deur 'n volle evaluering te doen van strategieë wat tans geïmplementeer word, insluitende die Bende-raamwerkstrategie. Op grond van die model van die veelparty-regering van die Stad Kaapstad, sal ons ook 'n sterk burgerlike toesigprogram vir die SAPD implementeer om die polisie se verantwoordbaarheid in die hoofsentra in die Wes-Kaap te verbeter.
Vir Behuising is die grootste struikelblok die tekort aan geskikte grond. Ons sal met 'n dringende grondoudit begin. Minister Madikizela het reeds met die Stad Kaapstad ontmoet om met die proses te begin om grond na die Stad oor te dra vir noodleniging na oorstromings en om te help met die voortgesette in situ-opgradering van oorstroomde nedersettings. In hierdie gees het ons ook met die proses begin om aan die Stad Kaapstad behuisingsakkreditering, tot op vlak 3, te verleen sodat die Stad leiding kan neem in die lewering van behuising in die metropolitaanse gebied. Terselfdertyd gaan ons 'n interregeringstaakspan saamstel om projekte goed te keur en om rompslomp, wat 'n groot rede vir die vertraging in die lewering van behuising is, te verminder.
Om die volhoubaarheid van behuisingsprojekte te verbeter en om aan gemeenskappe meer behuisingsopsies te gee, sal ons die befondsing van die People's Housing Process vermeerder. Dit stel begunstigdes op behuisingswaglyste in staat om gesubsidieerde behuisingsprojekte met hul eie fondse aan te vul om sodoende die gehalte van hul huise te verbeter.
En ten einde aandag te skenk aan die kritieke toestande in informele nedersettings, sal ons 'n provinsiewye in situ-opgraderingsplan ontwikkel. Die omvang van die provinsiale agterstand kan ons nie net met konvensionele metodes uit die weg ruim nie.
'n Soortgelyke strategie van samewerking met plaaslike regerings, en met die afwenteling van funksies waar moontlik, sal deel wees van die benadering van die Departement van Vervoer en Openbare Werke. Die geïntegreerde snelvervoerstelsel in Kaapstad sal een van die belangrikste openbare beleggings wees wat ekonomiese groei in die streek sal fasiliteer, toegang sal verbeter, verkeersdruk sal laat afneem en toringgebouontwikkelings sal vrystel van die beperkings van vervoerimpak-assesserings. Daarmee sal ons 'n einde bring aan die Provinsie se vroeëre duplisering van funksies en aan die onnodige inmenging met die Stad Kaapstad, en eerder fokus op sinergie tussen die twee sfere. Ons wil 'n openbare vervoerstelsel hê wat meer gereguleerd, gestruktureerd en gekoördineerd is. Ons sal ons onderhandelings met die taxibedryf in goeder trou voortsit, maar ons sal wetteloosheid nie duld nie.
Meneer die Speaker, Landbou is 'n ander kritieke gebied vir ekonomiese groei en volhoubare landelike ontwikkeling. Die Wes-Kaapse boerderysektor en sy verwante nywerhede het gedurende die afgelope dekade gely, maar is besig om te herstel, veral op die gebied van wynboerdery en -toerisme. In hierdie verband het Minister Van Rensburg en sy departement 'n aantal prioriteite geïdentifiseer wat daarop gemik is om die landbousektor en verwante landelike nywerhede verder te versterk. Die veredeling van voedselprodukte vir die moderne verbruiker is 'n belangrike, nuwe, internasionale groeigebied en die Wes-Kaap is goed geplaas om op hierdie gebied mee te ding.
Ons is daarom van plan om die ontwikkeling van skaars boerderye en skaars boerdery-ingenieursvaardighede by ons provinsie se volgende geslag leerders aan te moedig. Ons sal aansporings, insluitende beurse, vir skoolverlaters instel vir studie en loopbane in landbou en in verwante nywerhede en ons sal nagraadse studente ondersteun.
Ons sal opkomende boere se toegang tot markte daadwerklik ondersteun en aanmoedig en sal aanbevelings maak met betrekking tot internasionale handel. En ons sal landelike infrastruktuur en dienste verbeter ten einde boerderylogistiek so ver moontlik te fasiliteer.
Die Ministerie van Plaaslike Regering, Omgewingsake en Ontwikkelingsbeplanning se eerste taak sal wees om beter interregeringsverhoudings met munisipaliteite op te bou. Die Departement se mandaat is om plaaslike regerings te ondersteun, nie om onnodig met hul funksies in te meng nie.
Ten opsigte van beplanning sal ons verouderde wetgewing, in die besonder die Ordonnansie op Grondgebruikbeplanning (OGGB), hersien ten einde beplanningsprosesse in die verskillende munisipaliteite te stroomlyn. Die OGGB is ouer as die Grondwet en dupliseer 'n reeks munisipale beplanningsprosesse op provinsiale vlak tot geen duidelike voordeel nie. Die rompslomp wat dit veroorsaak, vertraag investering en druis in teen ons doelwit om werksgeleenthede te skep en die ekonomie uit te bou. Terselfdertyd moet ons natuurlik ook beplan vir volhoubare menslike en landelike nedersettings. Ons moet die regte balans vind tussen die natuurlike omgewing en die behoefte aan ekonomiese groei. 'n Belangrike ingryping, op die medium en lang termyn, sal wees om maniere te vind om stede soos Kaapstad en George toe te laat om vertikaal te groei eerder as om stadspreiding te laat toeneem. Op die kort termyn sal Minister Bredell 'n ontwikkelings- en fasiliteringseenheid op die been bring om munisipaliteite behulpsaam te wees met beplanningsaansoeke en om aandag te skenk aan onbefondsde mandate wat 'n negatiewe invloed op munisipale finansies het.
Die Departement van Kultuursake en Sport het verskeie sleutelprioriteite vasgestel om te verseker dat ons openbare geriewe optimaal funksioneer en die publiek behoorlik bedien. Dit sluit in die hersiening van museumwetgewing, die uitbreiding van landelike biblioteekdienste ("wheelie wagons"), die verbetering van biblioteke se IT-stelsels en veral groter toegang tot die Internet om IT-vaardighede by jongmense te fasiliteer.
Minister Jenner sal ook daaraan aandag skenk om die ontwikkeling van sportklubs en skoolligas aan te moedig. Dit sal ons jeug die geleentheid bied om betrokke te raak by konstruktiewe naskoolse aktiwiteite. 'n Deel van hierdie sy van die Departement se werksaamhede is om 'n 2010- Maatskaplike Nalatenskapprogram te implementeer om te verseker dat die voordele daaraan verbonde om as gasheer vir hierdie geleentheid op te tree, versprei sal word na soveel gemeenskappe moontlik.
Die Departement van die Premier sal saam met Minister Jenner se departement werk om projekte wat met 2010 verband hou, te koördineer. As ons daarin slaag om 'n sukses van 2010 te maak, sal dit ons beste geleentheid sedert 1994 wees om Afro-pessimisme uit die weg te ruim en beleggersbelangstelling in die subkontinent te verhoog. Die streek het reeds voordeel getrek uit openbaresektorinvestering ten bedrae van R12 miljard asook beleggings uit die privaat sektor. Die Stad Kaapstad, in sy hoedanigheid as gasheerstad, is die leidende agent vir 2010 in hierdie streek. Die Provinsie sal Kaapstad en ander provinsiale dorpe wat as moontlike basiskampe of ondersteunersbasisse gebruik sal word, ondersteun. Ons sal ook saamwerk ten opsigte van openbare vervoer vir die hele geleentheid, asook ten opsigte van veiligheid en sekerheid en in die fasilitering van ekonomiese geleenthede.
Nog 'n belangrike ontwikkeling in die Departement van die Premier sal die vestiging van 'n "regshulpbroneenheid" vir plaaslike regering wees wat uit gekwalifiseerde kundiges in munisipale reg sal bestaan. Die eenheid sal munisipaliteite met raad bedien oor die skryf van verordeninge en oor ander sake, en om verouderde provinsiale ordonnansies wat tans die funksies van plaaslike regerings strem, te herroep. Die eenheid sal ook poog om die rol van die verskillende regeringsfere duidelik te maak. In sommige streke, byvoorbeeld, oorvleuel die Provinsiale Regering, distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite en daar bestaan onsekerheid oor wie verantwoordelik is vir paaie en ander infrastruktuur. Hierdie situasie lei daartoe dat sommige gebiede agterweë bly ten opsigte van dienslewering.
Ek is van plan om in ooreenstemming met bepalings van die provinsiale Grondwet 'n kinderkommissaris in die Departement van die Premier aan te stel. Die kommissaris en 'n ondersteuningseenheid sal aandag skenk aan knelpunte aangaande kinders en moeders in die provinsie. Talle vaders wat in gebreke bly om onderhoud te betaal, die groeiende krisis van tienerswangerskap (wat jong meisies van geleenthede ontneem) en die weersinwekkende voorkoms van seksuele misbruik en statutêre verkragting is van die sake waaraan aandag geskenk sal word.
Die Departement van die Premier sal ook verantwoordelikheid aanvaar vir strategiese vennootskappe wat die geïntegreerde betrokkenheid van verskeie departemente en ander vennote vereis om 'n gekoördineerde resultaat te behaal. Dit sluit vennootskappe in om gemeenskapsbetrokkenheid by veiligheidsinisiatiewe te bevorder, om middelmisbruik teen te werk, om openbare deelname aan besluitneming doeltreffend te maak en talle ander.
Hiermee kom my departementele oorsig ten einde. Ten slotte wil ek opmerk dat ons terugkeer na basiese beginsels, na die toepassing van die beginsels van goeie bestuur en beste praktyke in alles wat ons doen sodat ons die regte dinge stiptelik en binne die begroting doen. Ons sal die beginsel van "doelgeskiktheid" toepas by die aanstelling van personeellede. Programme wat werk, sal behou word.
Die volgende twee jaar sal moeilik wees omdat ons ons weg te midde van 'n internasionale resessie moet baan. In sulke tye is dit noodsaaklik om stabiel te bly, vertroue in te boesem en aksies en verklarings te vermy wat veronderstelde risiko's vererger.
Indien ons hierdie tydperk benut om al die basiese elemente van goeie, skoon en verantwoordbare regeringspraktyk in plek te kry, sal ons 'n stewige fondament hê waarop ons kan bou wanneer die opbloei uiteindelik aanbreek. As ons leer om al ons planne en handelinge te belyn met ons hoofdoel om werksgeleenthede te skep en armoede te bestry, sal ons ons maer jare goed gebruik het. Ons weet almal dat 'n nasie se optrede tydens jare van oorvloed lei tot maer jare en omgekeerd. Laat ons leer om binne ons vermoëns te leef en laat ons hierdie vermoëns gebruik om regte geleenthede vir almal te skep.
Hierdie regering is daartoe verbind om 'n beter provinsie te bou in die belang van 'n beter toekoms, in 'n beter land, vir almal.
Don't understand government jargon or an acronym Use the GLOSSARY?
| QUESTIONS Just ask us: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Subsistenceandasmallscalefishingexemption.2010-03-25.af.txt</fn>
Bestaansvisvangs is van toepassing op kusgemeenskappe wat lewende mariene hulpbrone vir eie verbruik benut, maar vis ook plaaslik mag verkoop of ruilhandel daarmee mag bedryf. Bestaansvissers word tans - tot 'n beleid daargestel is - by wyse van vrystellings bestuur. As jy as 'n bestaansvisser toegang tot lewende mariene hulpbronne wil verkry, moet jy eers om 'n vrystelling aansoek doen, en die vrystelling moet goedgekeur wees voordat jy vis mag benut en oes, of vir lewensonderhoud en vir kleinskaalse doeleindes aan 'n aktiwiteit wat met visvangs verband hou, mag deelneem. Om jou visvangsreg te mag uitoefen, moet jy aansoek doen om 'n vrystelling, wat deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme of sy gedelegeerde gesag ingevolge artikel 81 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne toegeken word.
Om jou vrystelling goedgekeur te kry, moet jou aansoek via die plaaslike, gevestigde Plaaslike Medebestuurskomitees ingedien word, en moet jou aansoek aan al die vereistes wat gestel is, voldoen. Alle mense word deur die Wet verbied om sonder 'n permit bestaansvisvangs of kleinskaalse visvangs te beoefen of daaraan deel te neem.
n Vrystelling moet jaarliks hernu word, en as jy nie die vrystellingsvoorwaardes nakom nie, kan die reg opgeskort, gekanselleer of ingetrek word.
Doen deur die plaaslike medebestuurskomitees om 'n vrystelling aansoek sodra die vrystellings aan die einde van elke jaar verstryk.
Nuwe persone wat toetree, moet aan die vereistes vir bestaans- en kleinskaalse visvangs voldoen voor 'n vrystelling aan hulle uitgereik sal word.
n Aansoeker moet aandui by watter sektor of soort visvangs hy betrokke wil raak.
Persone wat reeds die houers van 'n vrystelling is, se status word nagegaan voordat 'n vrystelling vir die volgende jaar aan hulle uitgereik word. Indien hulle nie aan die gestelde vereistes voldoen nie, sal hulle name van die lys verwyder word.
Amptenare wat aan die departement verbonde is, sal 'n gemeenskapsbyeenkoms belê om vrystellings aan alle geregistreerde vissers uit te reik.
Voor die vrystellings uitgereik word, sal die amptenare van die departement verduidelik wat die vrystellingsvoorwaardes en die saklimiet behels.
Alle houers van vrystellings moet die lys onderteken om ontvangs van hulle vrystellings te erken.
Afhangende van hoeveel aansoeke ontvang is, kan dit 1 maand of langer duur om dit te verwerk.
Die diens is gratis.
Daar is geen vorms om in te vul nie.
<fn>GOV-ZA.TENDER38Van2008TWEEBAKKIES.2010-03-25.af.txt</fn>
Tenders word hiermee ingewag vir die verskaffing en aflewering van twee diesel bakkies, enjingrootte 2.4 tot 2.8 liter (kleur wit). Die bakkies moet voldoen aan al die standaard spesifikasies met of sonder diensplan ten volle toegerus (volhuis).
Voornemende tenderaars moet op die databasis van die Namakwa Distriksmunisipaliteit geregistreer wees (kontak Namakwa Infopreneurs by 027 718 1890 / 072 331 3137).
Voornemende tenderaars wat in die afgelope 5 jaar skuldig bevind is aan korrupsie, geldverduistering of wat doelbewus enige regerings-, munisipale-of ander openbare sektorkontrak afgeskeep of verbreek het of gefaal het om daaraan te voldoen, sal nie vir die tender oorweeg word nie.
Voornemende tenderaars (of enige van die direkteure) wie se munisipale tariewe, belasting of dienste vir drie maande by die Munisipaliteit, of enige ander Munisipaliteit of entiteit, agterstallig is, sal nie oorweeg word nie. 'n Munisipale rekening en bewys van belasting moet saam met die tender ingedien word.
Tenderdokumente kan by die Namakwa Distriksmunisipaliteit se kantoor in Springbok afgehaal word.
Tenders op die voorgeskrewe tenderdokument en in 'n verseëlde koevert duidelik gemerk " Tender 38/2008 Twee bakkies", moet die tenderbus by Namakwa Distriksmunisipaliteit te Springbok voor of op 15 Julie 2008 om 12:00 bereik, waarna dit in die openbaar oopgemaak sal word.
Tenders wat elektronies of per faks ingedien word sal nie aanvaar word nie.
Onvolledige tenders en die wat nie aan die vereistes voldoen nie, asook tenders wat na die bestemde tyd en datum ontvang word, sal nie oorweeg word nie.
Die tenderprys moet geldig wees vir'n tydperk van 60 dae na die sluitingsdatum vir die tenders en moet BTW insluit.
<fn>GOV-ZA. Taxdirectiveretirementannuityrequest.2010-03-25.af.txt</fn>
Hierdie versoek moet gerig word sodra 'n persoon aftree-ouderdom bereik het en die voordele wat in 'n aftree-annuïteitspolis opgeloop het, wil gebruik.
Die versoek kan ook gerig word as 'n lid sy of haar voordele van een aftree-annuïteitsfonds na 'n ander wil oorplaas.
Vul die belastingaftrekkingsvorm in en dien dit by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens in.
belastingbetaler se van belastingbetaler se voorletters belastingbetaler se geboortedatum belastingbetaler se ID-nommer of ander unieke nommer soort aanwysingsaansoek rede vir die aanwysingsaansoek belastingbetaler se fisiese adres en poskode posadres en poskode van die instansie of werkgewer belastingbetaler se jaarlikse salaris.
Indien 'n belastingverwysingsnommer nie gegee is nie, moet jy meld om watter rede jy nie geregistreer is nie.
Dit is baie makliker om deur eFiling vir 'n belastingaanwysing aansoek te doen. As jy deur hierdie diens werk, word jou aansoek vir 'n belastingaanwysing gewoonlik binne 48 uur goedgekeur.
Diensstandaard n Versoek om 'n belastingaanwysing deur middel van eFiling word gewoonlik binne 48 uur goedgekeur.
Hierdie diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Tenders.closed.132169.132169.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme nooi bieë uit vir bovermelde produksieproses vir die Departement se Jaarverslag vir 2005/2006.
Die vollengte Jaarverslag vir 2005/2006 sal uit drie afdelings bestaan, nl. Engels, Afrikaans en Xhosa. Elke afdeling sal opgemaak word uit ongeveer 230 bladsye. Die totale publikasie sal uit ongeveer 690 bladsye bestaan.
Voornemende tenderaars moet dus oor die kapasiteit beskik om teen 18 Augustus 2006 die ontwerp van die publikasie, insluitend die voor- en agterblad, te doen, die uitleg te doen, vertalings en drukwerk te reël vir die vollengte Jaarverslag.
Die bywoning van 'n inligtingsessie om 09:00 op 11 Mei 2006 is dus verpligtend. Die sessie sal gehou word op die 9de Verdieping, Raadsaal, Waldorf Arkade, Kaapstad.
n Voorgestelde ontwerp-uitleg (proefformaat) moet die voltooide tenderdokumente wat ingedien word, vergesel. Die voorgestelde teks en foto's vir die proefformaat sal by die inligtingsessie voorsien word.
Een bladsy met tabelle en 'n organogram.
Die boddokumente is beskikbaar om afgehaal te word tussen 08:00 en 15:30 Maandae tot Vrydae vanaf die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, NBS Waldorf Arkade, 9de Verdieping, St Georges Wandelgang 80, Kaapstad. Die volgende dokumente moet saam met die boddokumente ingedien word: 'n dekblad van nie meer as een paragraaf nie wat u spesifieke veld(e) van kundigheid aandui; waarom u dink dat u geskik is vir die opdrag; 'n gedetailleerde CV en kontakbesonderhede van drie werkverwante verwysings wat kwalifiseer om op u werk kommentaar te lewer.
Ingevolge die Provinsiale Regering Voorkeurverkrygingsbeleid, sal HDI kandidate voorkeur geniet.
Die sluitingsdatum vir indiening van bieë is Maandag, 22 Mei 2006, stiptelik om 11:00.
Vir inhoud/tegniese navrae, skakel gerus me Agnes van den Berg by 021 483 9160.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Terms.2010-03-24.af.txt</fn>
Daar is bepalings en voorwaardes vir die gebruik van die Cape Gateway webwerf. Hierdie bepalings en voorwaardes geld elke keer wanneer jy toegang tot die webwerf kry. Wanneer ons in hierdie bepalings en voorwaardes van Cape Gateway praat, bedoel ons die webwerf, ongeag hoe jy daartoe toegang verkry.
As jy die webwerf gebruik, word aanvaar dat jy hierdie bepalings respekteer.
Cape Gateway streef daarna om te verseker dat ons materiaal so op datum en akkuraat moontlik is. Cape Gateway aanvaar egter nie enige verantwoordelikheid vir enige stelling wat in die materiaal op die webwerf gemaak word nie, binne die omvang wat deur die wet toegelaat word.
Jy moet met ander woorde nie op enige stelling peil trek voordat jy nie gespesialiseerde professionele raad ingewin het nie. Ons sal nie aanspreeklik gehou word vir enige verlies wat gely word deurdat jy iets doen, of nalaat om te doen, weens die gebruik van die materiaal of enige deel daarvan nie.
Ons gee geen waarborg van enige aard sover dit Cape Gateway of die materiaal aangaan nie. In die besonder waarborg ons nie dat Cape Gateway of enige van sy inhoud virusvry is nie. Jy moet jou eie voorsorgmaatreëls hiervoor tref, soos om van teenvirusprogramme gebruik te maak, aangesien ons geen aanspreeklikheid aanvaar vir enige skade deur 'n virus of ander besmetting of enigiets met vernietigende eienskappe nie.
Hoewel ons ons bes doen om deurlopende, ononderbroke toegang tot Cape Gateway te verseker, word dit nie gewaarborg nie. Ons aanvaar geen verantwoordelikheid vir enige onderbreking of vertraging nie.
Jy kan toegang tot ander webwerwe via skakels vanaf Cape Gateway verkry. Hierdie webwerwe word nie deur ons beheer nie, en ons is op geen manier verantwoordelik vir enige inhoud van hierdie webwerwe nie.
Lees asseblief ons Privaatheidskennisgewing en Kopiereglisensie. As jy hierdie webwerf gebruik, word aanvaar dat jy beide items gelees en verstaan het.
Hierdie gebruiksvoorwaardes mag van tyd tot tyd verander. Maak seker dat jy hierdie bepalings en voorwaardes gereeld hersien omdat daar aanvaar sal word dat jy 'n wysiging onderskryf as jy voortgaan om die webwerf te gebruik nadat so 'n verandering aangebring is.
Hierdie gebruiksvoorwaardes word deur die Suid-Afrikaanse reg en Suid-Afrikaanse howe beheer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. TermsAndConditions.2010-03-25.af.txt</fn>
Enige persoon wat hierdie webwerf besoek, is onderhewig aan en stem toe tot die bepalings en voorwaardes wat in hierdie regskennisgewing uiteengesit word. Indien die gebruiker nie deur hierdie bepalings en voorwaardes gebind wil wees nie, mag die gebruiker hierdie webwerf nie besoek of die inhoud wat op hierdie webwerf beskikbaar is, vertoon, gebruik of aflaai en/of andersins kopieer of versprei nie.
Gebruikers mag die inhoud van hierdie webwerf, of enige deel daarvan, slegs vir inligtings- of verwysingsdoeleindes en vir niekommersiële doeleindes bekyk, kopieer, op 'n plaaslike skyfaandrywer aflaai, druk en versprei.
Gebruikers wat die inligting op hierdie webwerf vir kommersiële doeleindes wil gebruik, mag dit slegs doen indien hulle vooraf skriftelike toestemming verkry het van die webbestuurder by telefoonnommer +27 12 314 2140 of e-pos electronic@gcis.gov.za. Enige reproduksie en/of kopie van die inhoud of 'n deel daarvan vir kommersiële doeleindes moet die volgende kopieregkennisgewing volledig insluit: © GCIS2004: ALLE REGTE VOORBEHOU.
Tensy morele en ander regte uitdruklik verleen is met betrekking tot inhoud wat op hierdie webwerf verskyn, word alle sodanige regte van die Regeringskommunikasie- en -inligtingstelsel of 'n ander regspersoon, voorbehou.
Alle inhoud, data en handelsmerke, met inbegrip van, maar nie beperk nie tot sagteware, tegnologie, databasisse, kundigheid, teks, grafika, ikone, hiperskakels, privaat inligting, ontwerpe, program, publikasie, produk, proses of idee wat op hierdie webwerf beskryf word, kan aan ander regte onderhewig wees, insluitende ander intellektuele goedereregte wat die eiendom is van, of gelisensieer is aan die GCIS of 'n regspersoon, en wat as sodanig deur Suid-Afrikaanse wetgewing en internasionale verdrae en konvensies teen inbreuk beskerm word. Alle ander regte op alle intellektuele goedere, buiten die regte wat in hierdie ooreenkoms aan die gebruiker verleen word, word uitdruklik voorbehou, en deur toegang te verkry tot data op hierdie webwerf verkry die gebruiker geen lisensie of magtiging nie.
Hierdie inligting wat op hierdie webwerf verstrek word, is bedoel om algemene inligting oor 'n bepaalde onderwerp of onderwerpe verstrek. Dit bied nie volledige inligting oor die betrokke onderwerp of onderwerpe nie.
Dit is die gebruiker se alleenverantwoordelikheid om, voordat hy of sy toegang tot die webwerf verkry, seker te maak dat die webwerf aan die gebruiker se individuele vereistes sal voldoen en met die gebruiker se hardeware en/of sagteware versoenbaar is. Inligting, idees en menings wat op hierdie werf vervat is, moet nie beskou word as professionele advies, of as die amptelike mening van die CGIS, of enige regspersoon namens wie inligting, idees en menings op hierdie webwerf gegee word nie.
Die GCIS maak geen voorstelling en verleen geen waarborg, hetsy by implikasie of andersins, dat, onder andere, die inhoud en tegnologie wat op hierdie werf beskikbaar is, foutvry en sonder leemtes is, of dat die diens 100% ononderbroke en foutvry sal wees, of dat dit aan enige bepaalde kriteria ten opsigte van prestasie of gehalte sal voldoen nie. Hierdie webwerf word "voetstoots" aangebied. Die GCIS ontken uitdruklik enige aanspreeklikheid ten opsigte van geïmpliseerde waarborge, met inbegrip van, maar nie beperk nie tot, waarborge oor bemarkbaarheid, titel, geskiktheid vir 'n bepaalde doel, nie-inbreukmaking, versoenbaarheid, sekuriteit en akkuraatheid, en maak geen uitdruklike of geïmpliseerde voorstelling of waarborg ten opsigte van die inhoud van die webwerf, of dat die webwerf só saamgestel is of sodanige inligting verskaf dat dit aan die gebruiker se individuele vereistes sal voldoen nie. Gebruikers word aangemoedig om enige moontlike foute, wanfunksies of aanstootlike materiaal te rapporteer deur van die skakel "Kontak ons" gebruik te maak.
Gebruikmaking van die inhoud van hierdie webwerf geskied op die gebruiker se risiko. Die gebruiker aanvaar volle verantwoordelikheid en die risiko van verlies wat uit die gebruik van inligting op hierdie werf mag voortspruit. Nóg die GCIS of enige van die regspersone ten opsigte van wie inligting op hierdie werf vervat is, nóg werknemers van die GCIS of sodanige regspersoon, kan aanspreeklik gehou word vir enige spesiale, indirekte, toevallige, gevolgskade of bestraffende skadevergoeding, of enige ander skadevergoeding ook al, ongeag of dit voortgevloei het uit'n kontrak, wetsbepaling, delik of andersins, wat met die gebruik van hierdie dokument of inligting verband hou. Indien enige genoemde aspekte om enige rede nie volledig afdwingbaar is nie, sal die oorblywende aspekte steeds van krag wees. Onderhewig aan afdelings 43 en 43 van die Wet op Elektroniese Kommunikasie en Wet op Transaksies, Wet 25 van 2002, sal die GCIS nie aanspreeklik wees vir enige skade, verlies of aanspreeklikheid van watter aard ook al wat mag voortspruit uit die gebruik of onvermoë om hierdie webwerf te gebruik of die dienste of inhoud wat van en deur hierdie webwerf voorsien word nie.
Bepaalde koppelings in die webdiensverskaffer lei tot bronne wat onderhou word deur derde partye oor wie die GCIS geen beheer het nie. Die GCIS lewer geen voorstelle of waarborge ten opsigte van die akkuraatheid van hierdie bronne of enige ander aspek wat daarmee verband hou nie.
Die bepalings van deel 2 van hoofstuk III van die Wet op Elektroniese Kommunikasies en Transaksies, Wet 25 van 2002, is nie van toepassing op enige elektroniese kommunikasies en databoodskappe wat 'n gebruiker via hierdie webwerf aan die GCIS stuur nie. Enige kommunikasie of databoodskappe wat 'n gebruiker aan die GCIS stuur, sal beskou word as boodskappe wat deur die GCIS ontvang is wanneer ontvangs skriftelik erken word. Indien die gebruiker nie binne 'n redelike tyd reaksie kry nie, moet die gebruiker by die GCIS daaroor navraag doen. Die GCIS sal nie aanspreeklik gehou kan word vir enige versuim om te reageer nie.
Indien 'n gebruiker enige inligting van die GCIS verlang oor dienste of die inhoud van hierdie webwerf, kan die skakel "Kontak ons" gebruik word.
Die GCIS handhaaf redelike kommersiële tegnologiestandaarde en operasionele sekuriteit om alle inligting wat deur gebruikers voorsien word teen verlies, misbruik, wysiging of vernietiging te beskerm. Alle redelike stappe sal geneem word om 'n gebruiker se inligting te beveilig. Van gemagtigde werknemers, wat verantwoordelik is vir die onderhoud van enige sensitiewe data wat ingestuur word, word verwag om die vertroulikheid van sodanige data te handhaaf. Die beleid is van toepassing op alle werknemers van die GCIS en openbare liggame wat moontlik sodanige inligting van die GCIS kan ontvang. Enige persoon, sakeonderneming of entiteit word uitdruklik verbied om ongemagtigde toegang te verkry of te probeer verkry tot enige bladsy op hierdie webwerf, of om enige ongemagtigde, skadelike of kwaadwillige kode by hierdie webwerf af te lewer of te probeer aflewer. Indien 'n persoon enige ongemagtigde, skadelike of kwaadwillige kode by hierdie webwerf aflewer of probeer aflewer, of probeer om ongemagtigde toegang tot enige bladsy op hierdie webwerf te verkry, sal 'n kriminele klag teen daardie persoon gelê word en, indien die GCIS of enige openbare liggaam enige skade of verlies sou ly, sal siviele skadevergoeding geëis word.
Ons verwelkom dit dat derde partye van hulle webwerwe af skakels voorsien na die inligting wat die GCIS op hierdie bladsye bied.
Alle persone, sakeondernemings, entiteite of webwerwe word egter uitdruklik verbied om enige bladsy op hierdie webwerf, insluitende die tuisbladsy, op enige wyse te raam tensy hulle vooraf skriftelike toestemming daartoe van die GCIS verkry het.
Die GCIS kan gerieflikheidshalwe skakels met ander webwerwe verskaf. Die insluiting van enige skakeling impliseer nie dat die GCIS daardie werwe goedkeur nie. Geskakelde webwerwe of bladsye is nie aan die GCIS se beheer onderhewig nie. Die GCIS is nie verantwoordelik of aanspreeklik, hetsy direk of indirek, of op enige ander wyse, vir die inhoud, gebruik, of onvermoë om enige geskakelde webwerwe of enige skakel wat in 'n geskakelde webwerf vervat is, te gebruik of toegang daartoe te verkry nie.
Die privaatheidsverklaring is van toepassing op die GCIS en enige regsentiteit wat inligting wat via hierdie werf versamel kan word, beheer, verifieer of daarvan gebruik maak.
n Gebruiker kan hierdie werf besoek sonder om enige persoonlike besonderhede te verskaf. 'n Gebruiker onderneem egter om sodanige data in ooreenstemming met die privaatheidsverklaring te gebruik. Let asseblief daarop dat hierdie werf skakels kan hê met ander werwe wat nie aan hierdie privaatheidsverklaring onderhewig is nie.
Indien 'n gebruiker enige vrae of kommer het oor hierdie privaatheidsverklaring of die gebruiker se privaatheid terwyl hierdie webwerf gebruik word, kan dit met behulp van die skakel "Kontak ons" aan GCIS gestuur word.
Die GCIS kan koekies of webbakens gebruik om te sorg dat die webwerf goed bestuur word en om hom te help om die werf te verbeter. Die GCIS of sy diensverskaffer kan koekies gebruik om kollektiewe data te versamel. Die GCIS kan hierdie instrumente van tyd tot tyd gebruik om inligting op sy stelsels op te spoor en om gebruikerskategorieë te identifiseer op grond van items soos IP-adres, domein, blaaiertipe en bladsye wat besoek is. Hierdie inligting word aan die webadministrateur gerapporteer, wat die inligting ontleed om vas te stel hoeveel gebruikers die onderskeie terreine van die werf besoek en om te sorg dat hierdie werf as 'n nuttige en doeltreffende inligtingsbron diens doen.
Nóg koekies, nóg webbakens samel persoonlike inligting, soos die gebruiker se naam of e-posadres, in. 'n Gebruiker kan 'n koekie weier, aangesien die meeste blaaiers individuele gebruikers toelaat om dit te doen. Onder sekere omstandighede kan gebruikers egter toegang tot sekere dele van hierdie webwerf geweier word indien hulle blaaiers ingestel is om koekies te weier.
Persoonlike inligting word slegs vir beperkte doeleindes gebruik, soos wanneer 'n gebruiker op die webwerf registreer om te vra dat inligting oor GCIS se belangstellingsvelde voortaan aan hom of haar gestuur moet word. Die GCIS kan die inligting wat 'n gebruiker indien, gebruik om 'n persoonlike profiel te skep om sy reaksie op verdere versoeke of navrae pasklaar te maak en om sy webwerf te verbeter. Wanneer 'n gebruiker kies om aanlyn te registreer vir 'n gebeurtenis waarvoor die GCIS die gasheer is, sal die GCIS die inligting wat die gebruiker indien, gebruik om op die gebruiker se versoek te reageer. Daarbenewens kan die webadministrateur, waar nodig, 'n gebruiker se inligting vir verskeie werfverwante take gebruik. Die GCIS sal toesien dat enige bemarkingsaktiwiteite in ooreenstemming is met die toepaslike wetgewing, en dat die nodige prosedures in werking gestel word om te sorg dat toestemming verkry word voor die gebruiker se e-pos wat inligting oor die GCIS se dienste bevat, uitgestuur word.
Hoewel die GCIS gebruikers se inligting mag verskaf aan diensverskaffers wat inligting namens hom hanteer, sal hy hierdie inligting gewoonlik nie vir sekondêre of verwante doeleindes aan derde partye of ander openbare entiteite bekendmaak nie, tensy die teendeel by die versamelingspunt aan die gebruiker meegedeel is.
Persoonlike inligting kan internasionaal via die GCIS of na derdepartye oorgesend word vir die doeleindes wat hierbo vermeld is. Dit sal nie oordrag insluit na lande sonder databeskermingsreëls wat soortgelyk aan die reëls in die gebruiker se land van verblyf is nie. Deur inligting via hierdie webwerf aan die GCIS te verstrek, stem die gebruiker tot sodanige inligtingsoordrag toe.
In toepaslike gevalle mag persoonlike inligting geopenbaar word aan wetstoepassers, regulerings- of ander regeringsagentskappe, of aan derde partye waar dit nodig of wenslik is ten einde te voldoen aan regs- of reguleringspligte, of vir die doeleindes wat hierbo vermeld is.
Indien persoonlike inligting na hierdie webwerf gestuur is, kan gebruikers wat hulle persoonlike inligting wil hersien, dit doen deur by wyse van die skakel "Kontak ons" so 'n hersiening aan te vra. Gebruikers sal dan toegang tot hulle gebruikersprofiel verkry om hulle besonderhede te wysig of by te werk, of hulle intekening te eniger tyd op te skort. Gebruikers wat enige probleem ondervind om toegang tot hulle profiele te verkry of wat 'n afskrif van hulle persoonlike inligting wil aanvra, moet deur middel van die skakel "Kontak ons" met die webadministrateur in verbinding tree. Die GCIS sal versoeke om toegang tot inligting te verkry of die inligting te wysig in alle gevalle in ooreenstemming met die toepaslike wetsvereistes hanteer.
Niks wat hierin vervat is, skep 'n kontrak, of probeer 'n kontrak of ooreenkoms skep, tussen die GCIS en enige gebruiker wat die webwerf besoek nie.
Die GCIS erken die belangrikheid daarvan om kinders se privaatheid in die interaktiewe aanlynwêreld te beskerm.
Hierdie bepalings en voorwaardes vir gebruik stel die hele professionele of ander verhouding tussen die BCIS en die gebruiker van hierdie webwerf daar. Versuim van die GCIS om enige reg of bepaling van hierdie bepalings en voorwaardes van gebruik uit te oefen of af te dwing, sal in geen opsig neerkom op afstanddoening van sodanige regte of bepalings nie. Indien enige bepaling of voorwaarde vir die gebruik van hierdie webwerf nie ten volle afdwingbaar of geldig is nie, ongeag om watter rede ook al, sal sodanige bepaling of voorwaarde skeibaar wees van die oorblywende bepalings en voorwaardes. Die oorblywende bepalings en voorwaardes sal nie deur sodanige onafdwingbaarheid of ongeldigheid beïnvloed word nie, en sal afdwingbaar en van toepassing bly.
Die GCIS behou hom die reg voor om hierdie bepalings en voorwaardes vir gebruik, of gedeeltes daarvan, van tyd tot tyd te wysig, aan te pas, byvoegings daaraan te maak, of dele daarvan weg te laat. Veranderings aan hierdie bepalings en voorwaardes vir gebruik word van krag sodra hierdie veranderings op hierdie webwerf aangebring word. Dit is die gebruiker se plig om gereeld hierdie bepalings en voorwaardes vir gebruik op hierdie webwerf na te gaan om te kyk of veranderings of aanvullings aangebring is. Die gebruiker se voortgesette gebruik van hierdie webwerf nadat veranderings of aanvullings aangebring is, sal beskou word as kennisgewing dat die gebruiker die bepalings en voorwaardes vir gebruik, asook sodanige veranderings en aanvullings daartoe, aanvaar.
Regeringskommunikasie- en -inligtingstelsel , 'n nasionale staatsdepartement van die Republiek van Suid-Afrika, soos verteenwoordig deur die Hoof- Uitvoerende Beampte van die GCIS.
<fn>GOV-ZA. Test_shahieda_10102006153254_463.2010-03-25.af.txt</fn>
Soos alle munisipaliteite hef die Stad Kaapstad eiendoms-belasting om die diensleweringsprogramme te finansier. Hierdie eiendomsbelasting is gegrond op die markwaarde van die eiendom soos op die Stad se waardasierol aangedui.
Daar is ongeveer 725 000 formele eiendomme in die Stad Kaapstad waaronder residensiële, kommersiële en ander eiendomme. Ingevolge die Wet op Munisipale Eiendomsbelasting moet hierdie eiendomme ten minste elke vyf jaar waardeer word om die veranderinge in hul markwaarde in berekening te bring. Dit verseker dat die waardasierol gereeld bygewerk word en dat eiendomsbelasting op 'n regverdige en billike wyse gehef word.
Die Stad doen elke jaar 'n aanvullende waardasie om eiendomswaardasie-inligting oor nuwe eiendomme en aanbouings en veranderinge aan bestaande eiendomme vir die waardasierol in te samel. Dit vereis dat waardeerders, personeel en die Stad se gekontrakteerde diensverskaffers eiendomme op 'n voortgesette grondslag besoek.
Hoe word eiendomswaardasies gedoen?
Die Stad Kaapstad gebruik 'n stelsel wat aan die standaarde van internasionale beste praktyk voldoen en die waarde van eiendomme word dus op 'n sistematiese, wetenskaplike en billike wyse bepaal.
Na 'n proses waartydens eiendomme besoek en waardes bepaal is, sal eienaars die geleentheid kry om die waardes wat aan hul eiendomme op die munisipale waardasierol toegeken is, te kontroleer. Die munisipale waardasierol sal ter insae wees op plekke en tye wat nog aangekondig sal word. As eienaars ontevrede is, kan hulle beswaar teen die waardasie aanteken en as die beswaar gehandhaaf word, kan die waardasie dienooreenkomstig hersien word.
Hierdie stelsel is in 2001/2002 vir die suksesvolle algemene waardasie gebruik waartydens 'n algemene waardasierol vir die nuwe Stad Kaapstad opgestel is.
Waarvoor word eiendomsbelasting aangewend?
Die munisipaliteit gebruik eiendomsbelasting om dienste te verskaf soos paaie, straatligte, vloedwaterinfrastruktuur en parke wat deur almal gebruik word en nie aangewend word om inkomste te verkry nie.
Eiendomsbelasting word gehef ooreenkomstig 'n eiendoms-belastingbeleid wat deur elke munisipaliteit na 'n proses van openbare deelname opgestel word. Hierdie beleid bepaal hoe verskillende kategorieë eiendomme ten opsigte van eiendoms-belasting hanteer word en watter kategorieë kortings ontvang. Die werklike bedrag wat deur elke eienaar betaal word, word as 'n sent-in-die-rand bereken, gegrond op die waarde van elke eiendom soos op die waardasierol aangedui. Dit word in die Stad se jaarlikse begroting gedoen wat elke jaar op 1 Julie in werking tree.
Hoe kan ek help?
Die Stad Kaapstad besoek eiendomme dwarsdeur die munisipaliteit om inligting vir aanvullende waardasies asook vir die volgende algemene waardasie wat vir 2006 geskeduleer is, in te samel. Eien-domswaardasiepersoneel kan jou eiendom meer as een keer besoek en jou gewaardeerde samewerking word gevra om hulle toegang tot die geboue op jou eiendom te verleen. Slegs as die stad toegang tot al die geboue op jou eiendom kan kry en akkurate inligting oor die eiendom kan insamel, is ons in staat om die eiendom se korrekte markwaarde te bepaal om sodoende eiendomsbelasting op 'n regverdige manier te hef.
Wat gebeur as ek nie die eienaar is nie?
Huurders is gewoonlik nie aanspreeklik vir eiendomsbelasting nie, maar dit hang van die voorwaardes van die huurooreenkoms af. Mense wat eiendomme huur of bewoon word egter versoek om hul samewerking gedurende die eiendomswaardasieproses te gee. Huurders en ander bewoners staan onder dieselfde verpligting as huiseienaars ten opsigte van verlening van toegang tot geboue op die eiendomme.
Wie sal die eiendom besoek?
Data-insamelaars en/of waardeerders sal eiendomme van Maandae tot Saterdae tussen 07:30 and 19:00 besoek ingevolge die bepalings van die Wet. Hulle sal duidelik uitkenbare beffies dra en sal ook identiteitskaarte hê met hul name en foto's daarop.
Alle data-insamelaars is opgelei en is gewerf omdat hulle ingeligte en verantwoordelike burgers is en geen kriminele rekords het nie. Hulle gedrag sal te alle tye hoflik wees as hulle by jou huis aanklop. Moenie mense op jou eiendom toelaat wat daarop aanspraak maak dat hulle data-insamelaars of waardeerders is, as jy hulle nie tot jou algehele bevrediging kan identifiseer nie.
Indien jy twyfel oor die geloofwaardigheid van 'n data-insamelaar, skakel asseblief die telefoonnommer op die data-insamelaar se ID-kaart om te verseker dat hy/sy gemagtig is om jou eiendom te besoek.
Wat sal die data-insamelaars en waardeerders doen?
Hulle sal data en inligting oor waardasie insamel wat gebruik sal word om die markwaarde van eiendomme te bepaal. Hoe meer akkuraat, korrek en volledig die inligting is, hoe akkurater kan die markwaarde bepaal word. Ten einde dit te kan doen, sal die waardeerders of data-insamelaars die geboue op jou erf meet en sketse maak, of die besonderhede van sketse wat hulle reeds het, bevestig. Hulle sal ook aantekeninge maak van sekere waardebepalende kenmerke wat in aanmerking geneem moet word om die korrekte waarde te bepaal.
Waar die huis geleë is, bv. op 'n besige straat
Of daar 'n swembad is?
Of daar 'n oumawoonstel is?
Of daar 'n motorhuis is?
Of daar 'n tuin is?
Of die eiendom vir sake- of residensiële doeleindes gebruik word?
Hierdie inligting sal daartoe bydra om die korrekte markwaarde van die huis te bepaal, d.i. wat 'n gewillige koper 'n gewillige verkoper op die ope mark sal betaal. Alle inligting wat deur die data-insamelaars aangeteken word, is vertroulik en sal as sulks hanteer word.
Wat gebeur as ek nie tuis is nie?
As jy nie tuis is as die data-insamelaars besoek aflê nie, sal hulle 'n kaartjie los om jou in kennis te stel dat hulle daar was en jou versoek om hulle te skakel om die besoek te herskeduleer. Dit is belangrik dat die data-insamelaars toegang kry tot die geboue op jou eiendom, so wend asseblief 'n doelbewuste poging aan om so gou as moontlik 'n gepaste tyd te reël.
Indien die data-insamelaars nie toegang tot jou huis kan kry nie, sal die finale waarde van jou eiendom op beskikbare inligting gegrond word.
Wat van nie-residensiële eiendom?
Stad Kaapstad waardeer alle soorte eiendom waaronder nie-residensiële eiendomme soos sakepersele, fabrieke, sportgeriewe en skole.
Die waardasie van hierdie eiendomme is 'n voortgesette proses. Ten einde te help bepaal wat die markwaarde van hierdie eiendomme is, sal 'n vraelys aan die eienaars gestuur word met 'n reeks vrae oor huur, bewoningskoers en ander kenmerke wat tot die markwaarde kan bydra.
Data-insamelaars en waardeerders sal nie-residensiële eiendomme besoek om inligting in te samel en data te evalueer om die markwaarde vir die waardasierol te bepaal.
Vir verdere inligting n Oproepsentrum is opgerig om eiendomsbelastingbetalers en lede van die publiek wat vrae oor die eiendomswaardasie het, te ondersteun.
Vir algemene navrae skakel die Oproepsentrum op 086 010 3089 van 08:00 tot 16:00, Maandae tot Vrydae.
Die oproepsentrum se personeellede is baie goed ingelig en kan jou navrae op Engels, Afrikaans en Xhosa beantwoord.
Baie dankie vir jou geduld en samewerking gedurende die data-insamelingsproses. Let asseblief daarop dat as deel van ons gehalteversekeringsproses, bykomende besoeke aan jou eiendom nodig mag wees. Hierdie besoeke sal gedoen word deur dieselfde data-insamelaars en/of ander mense wat die Stad Kaapstad se Waardasiekantoor verteenwoordig.
Ons waardeer jou hoflikheid in hierdie verband.
Eienaars kan ongeveer twee maande nadat die data-insamelaar die eiendom besoek het, die data by Stad Kaapstad se Waardasiekantoor kontroleer.
Hierdie nommer, 086 010 3089, is die nommer van Stad Kaapstad se oproepsentrum vir die insameling van eiendomsdata. Hierdie oproepsentrum is van Maandae tot Saterdae, van 07:30 tot 19:00 in werking.
Vir algemene navrae, skakel Stad Kaapstad se oproepsentrum by 086 010 3089. Hierdie oproepsentrum is van Maandae tot Vrydae, van 8:00 tot 16:00 in werking.
Meld asseblief enige verdagte aktiwiteit of mense wat hulle voordoen as data-insamelaars aan. Dit is in belang vir jou eie veiligheid en dié van jou bure.
<fn>GOV-ZA. Testingofofficialseedsamples.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Departement van Landbou toets amptelike saadmonsters om te sorg dat hulle fisiese suiwerheid, ontkieming en kiemkrag goed is.
Monsters word slegs geneem van saadsoorte wat verklaar is ingevolge die Plantverbeteringswet, 1976, en slegs hierdie saadmonsters word vir gehalte getoets. Amptelike monsters word getoets in 'n poging om te sorg dat slegs saadlotte wat aan die bepalings van die Plantverbeteringswet, 1976 voldoen en wat korrek en eg geëtiketteer is, te koop aangebied word.
Ouditeure in die streekskantore van die Departement van Landbou trek willekeurige monsters van handelsbeheer en ingevoerde saad van persone - d.w.s. organisasies, instansies, maatskappye, koöperasies en boere - wat saad verkoop.
Alle beskikbare saadlotte, d.w.s. sowel saad vir die handel as gesertifiseerde saad, word in aanmerking geneem.
n willekeurige keuse van saadlotte verdagte saadlotte gewasse wat probleme oplewer.
Monsters word getoets om te kyk of hulle voldoen aan die bepalings van die Plantverbeteringswet, 1976, soos suiwerheid en goeie ontkieming of kiemkrag.
Die uitslag van die toetse word aan die ouditeure bekendgemaak.
As die uitslae toon dat die saad nie aan die vereistes van die Wet voldoen nie, kan dit uit die handel onttrek, of herettiketteer word.
Omdat hierdie saadtoetsingsdiens ingevolge nasionale wetgewing gelewer word, word daar nie 'n diensfooi gehef nie. As die persoon van wie die monster getrek is egter 'n saadtoetsverslag wil hê, moet hy die saadtoetstarief betaal wat deur die tesourie goedgekeur is. 'n Kwitansie sal hiervoor uitgereik word.
Onthou om die kwitansienommer te verstrek sodat dit met die uitgereikte faktuur gerekonsilieer kan word.
Die Amptelike Saadtoetsstasie gebruik 'n voorrangstelsel vir toetsing. Aangesien die onderskeie gewasse verskillende toetstoestande verg, kan dit van 'n paar dae tot 'n paar weke duur om 'n toets te doen. Doen by die fasiliteit self navraag as jy meer inligting nodig het.
Die diens is gratis.
Daar hoef geen vorms ingevul te word nie.
<fn>GOV-ZA. Tourism_bill_afrikaans_gazette_no_6085_19_november_2003.2010-03-25.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die instelling van die Bestemmingbemarkings-organisasie; om voorsiening te maak vir die samestelling, bevoegdhede en funksies daarvan; om voorsiening te maak vir die bevordering van toerisme en die verwante ekonomiese ontwikkeling van die Wes-Kaap; om die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997, te herroep; en om voorsiening te maak vir sake wat daarmee in verband staan.
samewerking met ander liggame wat betrokke is by die bemarking van die.
die kweek van verhoudings en die aangaan van ooreenkomste met allerlei openbare asook private organisasies ter bevordering van die BBO se doelwitte; en die koestering van hegte samewerking tussen die openbare en die private sektor in die strewe na toerismegroei tot voordeel van al die mense van die Provinsie.
Behoudens subartikel moet die Minister, na oorleg met die Provinsiale Parlement se Staande Komitee wat verantwoordelik is vir toerisme en met georgani-seerde plaaslike regering, die Raadslede aanstel.
Ondanks die bepalings van artikel 6 (f) word al die lede van die Raad van Direkteure van die Maatskappy op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet geag behoorlik aangestelde lede van die Raad te wees vir die eerste 12 maande van die BBO se bestaan.
Raadslede mag slegs aangestel word nadat die Minister by kennisgewing in die Provinsiale Koerant en in die ander media wat die Minister geskik ag, alle belang-hebbende partye genooi het om binne die tydperk in die kennisgewing gespesi.seer, die name voor te lê van persone wat na die mening van daardie belanghebbende partye kennis van die toerismebedryf het of bemarkingskundiges is of strategieseleier-skapseienskappe op die gebied van organisasietransformasie het, en geskikte persone is om aldus aangestel te word, met vermelding van die gronde vir hul mening.
Die Minister moet die noodsaaklikheid dat die Raad die breë demogra.ese en geogra.ese samestelling van die Provinsie sal verteenwoordig, behoorlik in ag neem.
twee lede benoem deur georganiseerde plaaslike regering, waarvan die een kategorie B-munisipaliteite verteenwoordig en die ander kategorie C-munisipaliteite; en hoogstens agt lede deur die publiek benoem in ooreenstemming met die proses uiteengesit in subartikel.
Die Minister moet na oorleg met georganiseerde plaaslike regering 'n voorsitter en 'n ondervoorsitter vir die Raad uit die geledere van die Raad aanwys.
Raadslede word aangestel vir 'n tydperk wat ten tyde van hul aanstelling bepaal word maar wat hoogstens twee jaar is.
Indien die amp van 'n Raadslid om enige rede vakant raak, kan die Minister na oorleg met georganiseerde plaaslike regering 'n persoon uit die kategorie van persone waaruit daardie lid oorspronklik as raadslid aangestel of benoem is, vir die onverstreke deel van die ampstermyn ooreenkomstig artikel 4 aanstel.
die twaalf-maande-tydperk bedoel in artikel 4 ; en enige onverstreke deel bedoel in subartikel.
n lid van die Parlement, 'n Provinsiale Wetgewer, die raad van 'n munisipaliteit of die nasionale Kabinet of die Wes-Kaapse Provinsiale Kabinet word; of n werknemer van die Provinsie of 'n munisipaliteit word.
Die eerste vergadering van die Raad moet gehou word op 'n tyd en plek deur die Minister bepaal. Daarna moet die Raad vergader op die tye en plekke wat die voorsitter bepaal, maar die Raad moet minstens een keer elke drie maande vergader.
Die hoof-uitvoerende beampte moet binne sewe dae vanaf ontvangs van 'n skriftelike versoek wat deur minstens drie Raadslede geteken is, 'n spesiale algemene vergadering van die Raad belê.
Die kennisgewing waarkragtens 'n spesiale algemene vergadering van die Raad belê word, moet die sake van daardie vergadering meld, en geen ander sake mag op die spesiale algemene vergadering behandel word nie.
Die kworum vir 'n vergadering van die Raad is die meerderheid van al sy lede.
Die ondervoorsitter moet as voorsitter van die Raad optree wanneer die voorsitter afwesig is of nie in staat is om as voorsitter op te tree nie, en wanneer die voorsitter sowel as die ondervoorsitter afwesig is of nie in staat is om as voorsitter op te tree nie, moet die lede wat op daardie vergadering teenwoordig is, met 'n meerderheidstem een uit hul geledere kies om op daardie vergadering voor te sit.
Die besluit van 'n meerderheid van die lede wat op 'n vergadering van die Raad teenwoordig is, is 'n besluit van die Raad, en in geval van 'n staking van stemme oor enige saak het die persoon wat op die vergadering voorsit, 'n beslissende stem benewens sy of haar beraadslagende stem.
b die lede wat die meerderheid uitgemaak het, geregtig was om as lede te sit.
Die Raad kan enige lid van 'n komitee wat nie 'n Raadslid is nie, toelaat om enige vergadering van die Raad waarop enige saak in verband met 'n funksie van daardie komitee behandel word, by te woon en kan daardie lid toelaat om aan die verrigtinge op so 'n vergadering deel te neem sonder om stemreg te hê.
Wanneer die Raad in sitting is, mag 'n lid nie deelneem aan die bespreking van, of deel hê in die neem van 'n besluit oor, enige saak waarin daardie lid of daardie lid se gade, vennoot, naasbestaande of werknemer enige persoonlike en regstreekse of onregstreekse geldelike belang het nie: Met dien verstande dat die Raad kan vereis dat enige lid wat so 'n belang verklaar het, homself of haarself moet onttrek aan die verrigtinge rakende daardie saak.
Enige lid van die Raad wat die bepalings van subartikel oortree, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens 12 maande.
Die notule van Raadsvergaderings moet geteken word deur die persoon wat op die volgende vergadering van die Raad voorsit.
Die Raad moet die Minister en die uitvoerende Burgemeester of hul behoorlik aangestelde benoemdes en die Provinsiale en Stadswerknemers verantwoordelik vir toerisme of hul onderskeie benoemdes toelaat om enige vergadering van die Raad by te woon en deel te neem aan die verrigtinge op daardie vergadering sonder om stemreg te hê.
Die Raad kan, na oorleg met die Minister, komitees instel om die Raad behulpsaam te wees by die uitoefening van sy bevoegdhede, die verrigting van sy funksies en die uitvoering van sy pligte.
Enige komitees wat deur die Maatskappy se Raad van Direkteure aangestel is, word op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet geag komitees te wees wat ingevolge hierdie artikel aangestel is, maar slegs vir die volgende 12 maande.
Komitees moet funksioneer onderworpe aan die opdragte deur die Raad bepaal.
n Komitee bestaan uit die getal lede deur die Raad bepaal, maar hoogstens 15, en elke komitee moet een lid van elke ander komitee as lid hê.
n Komitee moet 'n Raadslid of 'n behoorlik aangestelde benoemde as voorsitter hê.
Die Raad kan 'n komitee te eniger tyd ontbind.
'n Lid van 'n komitee beklee sy of haar amp vir 'n tydperk van hoogstens twee jaar, soos ten tyde van sy of haar aanstelling bepaal.
Indien die amp van 'n lid van 'n komitee om enige rede vakant raak, kan die Raad 'n persoon as lid van die komitee aanstel vir die onverstreke deel van die tydperk.
n Lid van 'n komitee wie se ampstermyn verstryk het, kan weer aangestel word, maar mag nie vir meer as drie termyne as lid van 'n komitee dien nie: Met dien verstande dat die onverstreke deel bedoel in subartikel nie in aanmerking geneem mag word wanneer die getal dienstermyne bereken word nie.
Die bepalings van artikel 6 , met die nodige wysigings, is van toepassing op die ampsbeëindiging van 'n lid van 'n komitee.
Die Raad kan enige bevoegdheid, funksie of plig wat ingevolge hierdie Wet aan die Raad toegewys, opgedra of opgelê is, skriftelik delegeer aan enige Raadslid, aan enige komitee, of aan die hoof-uitvoerende beampte, wat daardie bevoegdheid, funksie of plig weer verder kan delegeer.
Die delegering van 'n bevoegdheid, funksie of plig kragtens subartikel verhinder nie die uitoefening van daardie bevoegdheid, die verrigting van daardie funksie of die uitvoering van daardie plig deur die Raad nie.
Die Raad kan te eniger tyd enige delegasie kragtens subartikel wysig of intrek, en kan sy bevoegdhede, funksies of pligte delegeer behoudens enige beperkings, voorskrifte of voorwaardes waarop die Raad besluit.
Die Raad kan enige besluit wat ingevolge 'n delegasie kragtens subartikel geneem is, in oënskou neem en wysig behoudens enige regte wat moontlik toegeval het en met deeglike inagneming van die bepalings van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Beregting, 2000.
'n Raadslid en 'n lid van 'n komitee moet aangestel word op daardie bedinge en voorwaardes, en kan daardie toelaes betaal word en uit die fondse van die Raad vergoed word vir daardie uitgawes wat gesamentlik deur die Minister met die instemming van die Minister verantwoordelik vir Finansies bepaal word.
die besoldiging, toelaes, bonusse, subsidies en pensioene en ander diens-voordele vir sy werknemers bepaal en aan hulle betaal; en grati.kasies vir sy werknemers en voormalige werknemers bepaal en aan hulle betaal, en vir die afhanklikes van sy werknemers en voormalige werknemers in die geval van afsterwe of van besering van daardie werkne-mers wat in die loop van hul diens voorgekom het.
boeke, gidse, kaarte, publikasies, foto's,.
aansporingskemas en gradering-, klassi.
die gebruik van handelsname deur die BBO goedkeur; en enige ander handelinge verrig wat tot die verwesenliking van die Raad se doelwitte kan bydra.
saamwerk met ander nasionale en provinsiale openbare entiteite, veral dié wat getaak is met handels-en beleggingsbevordering; en saamwerk met sektor-spesi.eke liggame soos dié in die wynbedryf en die. lmbedryf ter bevordering van provinsiale attraksies.
Behoudens subartikel moet die Raad, in oorleg met die Minister en na 'n openbare adverteringsproses, 'n geskikte persoon met kennis van en ondervinding in bestuur, bemarking en toerisme as die hoof-uitvoerende beampte van die BBO aanstel.
Die hoof-uitvoerende beampte moet ingevolge 'n vastetermyn-, prestasiegebonde kontrak vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar aangestel word en kan by verstryking van daardie tydperk weer aangestel word.
Indien die hoof-uitvoerende beampte afwesig is of om enige rede nie in staat is om sy of haar funksies te verrig nie, of wanneer daar ook al 'n vakature in die kantoor van die hoof-uitvoerende beampte is, moet die Raad 'n ander persoon aanstel om as hoof-uitvoerende beampte van die BBO op te tree tydens die hoof-uitvoerende beampte se afwesigheid of onvermoë of totdat 'n hoof-uitvoerende beampte ingevolge subartikel aangestel is.
n Waarnemende hoof-uitvoerende beampte moet vir die duur van sy of haar aanstelling die funksies van die hoof-uitvoerende beampte verrig.
Ondanks die bepalings van subartikel word die hoof-uitvoerende beampte van die Maatskappy, soos op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet, geag die behoorlik aangestelde hoof-uitvoerende beampte van die BBO te wees vir die onverstreke termyn van die hoof-uitvoerende beampte se diensooreenkoms met die Maatskappy.
vergaderings van die Raad bywoon; en n kopie van die notule daarvan binne 14 dae vanaf 'n Raadsvergadering voorlê aan die Minister en die uitvoerende Burgemeester en enige ander beamptes deur die Provinsie en die Stad benoem.
geld wat deur die raad van 'n munisipaliteit vir dié doel bewillig word; en geld wat deur enige persoon of instelling aan die BBO geskenk word.
Aanvaarding deur die BBO van geld by subartikel (b) of (c) beoog is onderworpe aan enige toepaslike bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) en enige regulasies ingevolge daarvan.
Die Raad se. nansiële beheer, verantwoordbaarheid en verantwoordelikheid en sy verslagdoeningspligte word gereguleer deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, en enige regulasies of voorskrifte ingevolge daardie Wet uitgereik.
Die Raad moet aan enige munisipaliteit wat fondse vir die BBO verskaf en enige ander munisipaliteit wat aldus versoek, die verslae of state in artikel 55 (d) van die Wet op Openbare Finansiële Beheer, 1999 bedoel, voorlê binne die tydperk in daardie artikel bedoel.
Die Raad moet saamwerk met en deelneem aan enige instellings (deur die Provinsie tot stand gebring) ter bevordering van belegging, die handel, die.
gesamentlike monitering en evaluering; en gesamentlike verslagdoening, wat sal verseker dat hul strategieë en operasies ooreenstem.
Die BBO, die Provinsie en enige munisipaliteit wat betrokke is by die funksies van die BBO moet toesien dat die bepalings oor samewerkende bestuur in artikel 41 (h) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, ten volle nagekom word.
n plaaslike toerismeorganisasie of enige dergelike toerismeorganisasie wat deur 'n munisipaliteit ingestel is, akkrediteer; en akkrediteringskriteria formuleer en voorskryf vir die akkreditering van 'n plaaslike toerismevereniging of enige dergelike toerismeorganisasie.
Die BBO moet 'n register byhou van alle geakkrediteerde plaaslike toerismeor-ganisasies of enige dergelike organisasies wat deur 'n munisipaliteit ingestel is.
Die BBO kan 'n Besoekerinligtingsnetwerk, gebaseer op patrone en aanvraag, instel en akkrediteer ooreenkomstig die kriteria wat die Raad bepaal.
Die Wes-Kaapse Toerismeraad, ingestel ingevolge die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997 (Wet 3 van 1997) (hierna die Wes-Kaapse Toerismeraad genoem), word ontbind.
Die BBO is die regsopvolger van die Wes-Kaapse Toerismeraad.
word personeel wat in diens van die Wes-Kaapse Toerismeraad is, na die BBO oorgeplaas ooreenkomstig die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 (Wet 66 van 1995).
Met ingang van die datum waarop hierdie Wet in werking tree en onderworpe aan die vooraf verkreë goedkeuring van die lede van die Maatskappy word die personeel, bates, laste en rekords van die Maatskappy na die BBO oorgeplaas en oorgedra en word die BBO die regsopvolger van die Maatskappy.
Die personeel van die Maatskappy word ooreenkomstig die Wet op Arbeidsver-houdinge, 1995 oorgeplaas.
BBO en hierdie Wet te bereik: Met dien verstande dat regulasies met. nansiële implikasies in oorleg met die Minister verantwoordelik vir Finansies gemaak moet word.
Die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997 (Wet 3 van 1997) word herroep.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 2003, en tree in werking op 'n datum wat deur die Premier by proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal word.
Die Wetsontwerp toon die Wes-Kaapse Provinsiale Regering se verbintenis tot die ekonomiese ontwikkeling van die provinsie, tot voordeel van al die mense. Dit verbind die regering tot die ekonomiese ontwikkeling van die provinsie deur die geleenthede wat deur toerisme en belegging, sowel as die bevordering van uitvoer en aanverwante kwessies geskep word, ten beste te benut. Dit erken dat die regering 'n belangrike rolspeler in die fasilitering van ekonomiese welvaart deur die ontwikkeling van 'n opgeleide arbeidsmag en infrastruktuur is. Toerisme word erken as synde belangrik vir die ontsluiting van die ekonomiese potensiaal van die provinsie en sy mense. Die Wetsontwerp maak voorsiening vir die transformasie van institusionele reëlings met betrekking tot toerisme. Dit maak voorsiening vir die verwesenliking van die visie wat die provinsiale en plaaslike regerings, sowel as die private sektor deel, van 'n enkele bemarkingsorganisasie wat aan die ontwikkeling van toerisme en belangrike geleen-thede gewy is. Die Wetsontwerp erken dat munisipaliteite oor wetgewende en uitvoerende gesag ten opsigte van plaaslike toerisme beskik en maak ook vir hul deelname aan die BBO voorsiening.
Die eerste hoofstuk van die Wetsontwerp maak voorsiening vir die vertolking en omskrywing van terme, soos in die Wetsontwerp gebruik.
Die vennootskap en verbintenis tot transformasie word weerspieël in die voorgest-elde aanstellingsproses, verteenwoordiging in die Raad en die maatstawwe vir aanstelling as lede van die Raad. Die aanstellingsproses beklemtoon die belangrike rol wat die Stad Kaapstad, georganiseerde plaaslike regering en die Provinsie sal speel. Die hoofstuk handel ook met die ampstermyn van die raadslede, hul kwali.kasies vir aanstelling, ontruiming van ampte en die vul van vakatures, asook prosedurele aangeleenthede soos vergaderings en besluite.
Die derde hoofstuk handel met die aanstelling en samestelling van komitees. Die komitees maak voorsiening vir breër deelname deur belanghebbendes ter bereiking van die Raad se doelwitte. Hulle maak daarvoor voorsiening dat deskundiges in spesi.eke velde insette lewer omtrent strategieë en sakeplanne van die BBO. Die voorgenome komitees hou verband met die sektore wat deur die BBO gedek sal word (kongresse, aansporing, produkontwikkeling, geleenthede, ontspanning, inligtingsdienste vir be-soekers en die ontwikkeling van nuwe produkte). Dit sluit ook bykomende onderste-uningskomitees vir die Raad in, maar word nie beperk tot dié wat genoem is nie. Hierdie hoofstuk handel met die samestelling van die komitees, ampstermyn van die lede, ontruiming van ampte en die vul van vakatures.
Die vierde hoofstuk handel met die delegering van bevoegdhede, funksies en pligte van die Raad. Dit maak daarvoor voorsiening dat die Raad party van sy bevoegdhede aan die komitees of die BBO kan delegeer. Die verleen ook bevoegdhede aan die BBO en aan komitees om verder te subdelegeer. Dit verleen bevoegdhede aan die Raad om enige delegasie te eniger tyd te wysig of herroep. Hierdie hoofstuk handel met die toelaes vir raadslede, vergoeding en ander diensvoordele van die werknemers van die Raad.
Hierdie hoofstuk handel met pligte en bevoegdhede van die Raad. Dit maak voorsiening vir samewerking en konsultasie met die regering tydens besluitneming. Pligte en bevoegdhede hou verband met kwessies soos verkryging van eiendom, die aangaan van ooreenkomste met ander organisasies in die openbare en private sektore, die opening van kantore buite die provinsie, verkryging van versekeringsdekking, opening van bankrekeninge, aankope, inwin van inligting, administrasie van pensioen-fondse en ander voordele, onderhandelings met opleidingsorganisasies oor aangeleen-thede wat met toerisme verband hou, aanbeveling van aansporingskemas, gradering, akkreditering, goedkeuring vir die gebruik van handelsname en die nakoming van enige verpligtinge wat tot die bereiking van die Raad se doelwitte mag bydra. Dit stel voor dat die BBO met die plaaslike en provinsiale regering saamwerk om die strategieë vir die ontwikkeling en bemarking van toerisme uit te voer. Dit sal medewerking tussen die BBO en die regering fasiliteer. Dit stel voor dat die BBO met ander nasionale en provinsiale openbare liggame saamwerk, in besonder dié wat hul vir die bevordering van handel en belegging beywer. Dit behoort ook met spesi.eke liggame in die wyn-en rolprentbedrywe saam te werk.
Hierdie hoofstuk maak voorsiening vir die aanstelling van die Hoof Uitvoerende Beampte. Dit belig die proses wat gevolg moet word, asook bepalings en voorwaardes van toepassing op die aanstelling en dit verleen bevoegdhede aan die Raad om iemand aan te stel om in die HUB se plek waar te neem indien hy of sy nie in staat is om sy of haar funksies te verrig nie. Dit stel voor dat die Hoof Uitvoerende Beampte van die Kaapstadse Toerisme-en Geleenthedemaatskappy geag word behoorlik aangestel te wees as die HUB van die BBO vir die onverstrykte termyn van die HUB se diensooreenkoms met die maatskappy. Dit sit die bevoegdhede en funksies van die HUB uiteen, synde onder andere om te verseker dat die BBO sy funksies verrig, rekenpligtigheid teenoor die Raad en die voorsiening van sekretariële steun aan die Raad.
Hierdie hoofstuk handel met kwessies in verband met. nansiële beheer, soos gereël deur die Wet op die Bestuur van Openbare Finansies van 1999 (Wet 1 van 1999) en enige regulasies en riglyne wat kragtens daardie Wet uitgevaardig word.
Hierdie hoofstuk maak voorsiening vir die inskakeling van alle bemarking-sagentskappe wat deur die regering gefundeer word, ten einde institusionele samewerk-ing te verseker. Dit beklemtoon die noodsaaklikheid daarvan dat daardie instellings gesamentlike beplanning, koöperatiewe begroting, gesamentlike kontrole en evaluering en gesamentlike verslaggewing toepas. Dit maak voorsiening vir volledige nakoming van die bepalings van die Grondwet ten opsigte van koöperatiewe staatsbestuur.
Hierdie hoofstuk handel met die noodsaaklikheid daarvan om plaaslike toerismev-erenigings en inligtingsnetwerke vir besoekers in die provinsie te akkrediteer. Dit word gedoen om te verseker dat eenvormigheid en professionalisme ten opsigte van gehaltestandaarde en dienste binne die provinsie gehandhaaf word. Dit verleen bevoeghede aan die BBO om maatstawwe te formuleer en voor te skryf vir die akkreditering van plaaslike toerismeverenigings en enige ander organisasies wat deur die plaaslike regering opgerig word. Dit maak ook voorsiening vir die oprigting en akkreditering van inligtingsnetwerke vir besoekers, gegrond op patrone en aanvraag, ooreenkomstig die maatstawwe wat deur die Raad vasgestel is.
Hierdie hoofstuk maak voorsiening vir die herroeping van die Wes-Kaapse Wet op Toerisme van 1997 (Wet 3 van 1997) en die ontbinding van die Wes-Kaapse Toerismeraad. Dit beveel aan dat die BBO die regsopvolger van die Wes-Kaapse Toerismeraad moet wees. Dit beveel aan dat die Wes-Kaapse Toerismeraad se bates, laste en rekords aan die BBO oorgedra word. Dit stel voor dat die personeel in diens van die Raad na die BBO oorgeplaas word, ooreenkomstig die Wet op Arbeidsver-houdinge.
Dit stel ook voor dat die Kaapstadse Toerisme-en Geleenthedemaatskappy ontbind word en die bates en laste daarvan aan die Raad oorgedra word. Die personeel moet ooreenkomstig die Wet op Arbeidsverhoudinge na die BBO oorgeplaas word. Dit verleen bevoegdhede aan die Minister en die Uitvoerende Burgemeester om ná oorlegpleging met georganiseerde plaaslike regering, regulasies uit te vaardig in verband met enige aangeleentheid waarmee die Minister ingevolge hierdie Wet handel.
Dit meld dat die Wet in werking sal tree op 'n datum wat die Premier deur middel van 'n proklamasie in die Staatskoerant sal vasstel.
<fn>GOV-ZA.U.67928.3.3.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Beplanning van die Toekoms van jou Onderneming is noodsaaklik vir die sukses van jou onderneming, afgesien van hoe klein dit is. Kry die basiese inligting hier.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Ui19a.2010-03-25.af.txt</fn>
m.b.t. werkgewer se kontakbesonderhede, verdienste van werknemers, nuwe aanstellings of bedankings. Die vorm kan aan die WVF, PRETORIA, 0052 gepos, of na enige van die bogenoemde nommers gefaks word.
1.1 WVF werkgewer verwysingsno. 1.
1.3 Woonadres 1.
Tel. No 1.6 Faks No 1.
Ek, (Naam van werkgewer), id- nr , verklaar dat bogenoemde inligting waar en korrek is. Ek verstaan dat dit 'n misdryf is om 'n vals verklaring te maak.
1 Vergoeding -werklike basiese salaris plus betaling in natura (Verklaar werklike bruto salaris) 2 Frekwensie van betaling -M=Maandeliks, W=Weekliks, D=Daagliks, H=Uurliks and F=Twee-weekliks3 Werklike ure gewerk -werklike aantal ure per dag/per week/per maand, ens.
<fn>GOV-ZA. Vr1140-A.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Sensus van Landboudienste dek al die aktiwiteite van alle ondernemings wat landboudienste vir kommersiële doeleindes in Suid-Afrika onderneem. Vir die doel van hierdie sensus, is . kommersiële onderneming geregistreer vir BTW (Belasting op Toegevoegde Waarde) en/of inkomstebelasting. Die resultate van die sensus dien as grondslag vir die evaluering van die huidige stand van sake (in terme van produksie, arbeid, bedryfsuitgawes, ekwiteite en laste, ens.) en die markbehoeftes vir die landbou. Die resultate kan direk tot u voordeel strek, aangesien dit u in staat sal stel om u bedryf te posisioneer in verhouding tot ander ondernemings in Suid-Afrika. Hierdie resultate sal in statistiese vrystelling P1140 - Sensus van Landboudienste 2007 en in Verslag 11-40-01 - Sensus van Landboudienste 2007 gepubliseer word.
Die inligting wat verlang word, word versamel kragtens artikel 16 van die Wet op Statistieke (Wet No. 6 van 1999). U samewerking word gevra om hierdie vraelys in te vul en dit teen die keerdatum terug te stuur.
Ooreenkomstig artikel 17 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999), sal u ingevulde vraelys deur Statistieke SA (Stats SA) streng vertroulik hanteer word.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Stats SA beveel aan dat u . afskrif behou om te raadpleeg in geval van . navraag.
Hierdie vraelys moet ingevul word deur of namens alle besighede wat op hul eie eiendom, of op . gehuurde eiendom of op . eiendom om . deel ('on shares'), werk.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Dui alle geldwaardes in duisende aan.
Die items gelys onder subopskrifte 'Sluit in' en 'Sluit uit' is slegs voorbeelde en moet nie gesien word as . volledige lys van items wat ingesluit of uitgesluit moet word nie.
Onderneming is . wettige eenheid of . kombinasie van wettige eenhede wat alle funksies wat nodig is om sy aktiwiteite te verrig, insluit en direk beheer.
Dui asseblief die eienaarskap ten opsigte van die onderneming aan.
Verstrek asseblief die tydperk wat deur hierdie vraelys gedek word...
Indien die tydperk deur hierdie vraelys gedek, nie 12 maande is nie, verskaf asseblief die redes, byvoorbeeld veranderings in die finansiële jaar.
Naam van die landdrosdistrik waarin die meeste aktiwiteite wat in hierdie vraelys gedek word, plaasvind...
In watter provinsie is die onderneming geleë Merk asseblief een?
Indien die diens wat u lewer nie hieronder gelys is nie, verwys na die lys van ander dienste wat saam met die vraelys gestuur word. Uit die lys wat voorsien is, skryf asseblief die kode van die dienste soos aangedui in die lys, in die spasies wat hier 'ander' gelys word.
Dui asseblief u bruto inkomste verdien uit landboudienste gelewer deur hierdie onderneming, vir die finansiële jaar.
Die waarde van dienste gelewer, maar waarvoor betaling nog nie ontvang is nie, moet ingesluit word.
Bruto inkomste = totale omset voor aftrekkings.
Dienste gelewer vir die jaar wat nie later as 30 Junie 2007 gëeindig het nie.
Dienste gelewer t.o.v. landbou en veeteelt (uitgesonderd veeartsenydienste)
Dienste gelewer ten opsigte van landbou-besproeiingstelsels...
Landboumasjinerie met voorsiening van drywers en bemanning...
Dienste gelewer t.o.v. landbouplaagbeheer ...
Dienste gelewer t.o.v gradering van landbouprodukte...
Dienste gelewer t.o.v. diere/wild vangste ...
Dienste om die groei van vee-omset te bevorder...
Dienste gelewer t.o.v. die afslag van diere ...
Dienste gelewer t.o.v. kunsmatige diereteelt ...
Dienste gelewer t.o.v. kunsmatige inseminasie ...
Dienste gelewer t.o.v. die sny van suikerriet ...
Dienste gelewer t.o.v. die dip van vee ...
Dienste gelewer t.o.v. die aanja van vee ...
Dienste gelewer t.o.v. die bymerkaarmaak van vee met behulp van . helikopter ...
Dienste gelewer t.o.v. die skoonmaak en verkoop van mis nadat dit uit die hoenderhuise verwyder is ...
Dienste gelewer t.o.v. die skoonmaak van hoenderhokke ...
Dienste gelewer t.o.v. katoenpluisery ...
Dienste gelewer t.o.v. massaverpakking van oeste ...
Gewasskoonmaak- en verfraaiingsdienste...
Oesafkoeling en -droging...
Diesnte vir die bevordering van die toename in oeste...
Oesinsamelings- en verwante dienste...
Dienste gelewer t.o.v. ontbossing van grond ...
Dienste gelewer t.o.v. die gradering en skoonmaak van eiers ...
Slagtersdienste op die plaas...
Dienste gelewer t.o.v. plaasontwikkeling ...
Dienste gelewer t.o.v. plaasarbeidkontrakteurs ...
Dienste gelewer t.o.v. die gradering en verpakking van vrugte ...
Dienste gelewer t.o.v. die verpakking van vrugte deur maatskappye op die plaas of deur pakhuise wat nie op die plaas geleë is nie ...
Dienste gelewer t.o.v. die pluk en sorteer van vrugte ...
Dienste gelewer t.o.v. van die preservering en verbetering van vrugte deur middel van dip, was, wasbestryking, ens. voordat dit namens die boer verpak en verkoop word ...
Dienste gelewer t.o.v. die implementering van tuinontwerpe ...
Dienste gelewer t.o.v. die skoonmaak van graan ...
Dienste gelewer t.o.v. die verbouing van graan ...
Insamelingsdiens van natuurlike vars bemesting...
Saadskoonmaak- en verfraaiingsdienste...
Skeer van vee...
Dienste t.o.v. die vul van graansuiers ...
Tabakblaarverpakkings as deel van dienste aan boere...
Ander spesifiseer asseblief deur die kode en bedrag aan te dui in die spasies hieronder volgens die lys vir ander dienste.
Totale inkomste verdien (Vraag 6 tot Vraag 65)...
Tantième, agentskapfooie, kopiereg, handelsnaam- en patenteregte ontvang..
Betaling ontvang ten opsigte van lisensie-ooreenkomste.
Rente op huurkoopooreenkomste en op lenings en voorskotte gemaak aan verwante en nie-verwante ondernemings.
Rente ten opsigte van finansiële huurkontrakte.
Inkomste uit diskonteerde wissels.
Rente op deposito's in banke en nie-bankverwante finansiële instellings.
Rente op desentralisasie-voordele.
Rente op skuldbriewe.
Rente op afgeleide instrumente.
Inkomste ontvang uit die verhuring van grond, geboue, en ander strukture...
Inkomste ontvang uit bedryfshuur en verhuring van installasies, masjinerie en toerusting...
Betaling ontvang ten opsigte van huurkoopooreenkomste.
Inkomste ontvang uit bedryfshuur en verhuring van motorvoertuie en ander vervoertoerusting...
Betaling ontvang ten opsigte van huurkoopooreenkomste.
Netto wins op buitelandse lenings as gevolg van skommelings ten opsigte van die buitelandse valutakoers of transaksies...
Winste op buitelandse valuta.
Winste uit die delging, likwidasie of hervaluering van laste teen . waarde laer as die boekwaarde, indien gekrediteer...
Winste uit die verkoop of tegeldemaking vir kontant of hervaluering van bates teen . waarde hoër as die boekwaarde, indien gekrediteer...
Netto wins op die handel in aandele.
Slegte skuld ingevorder.
Ander winste op kapitaaltransaksies.
Ander inkomste (spesifiseer)...
Rou materiale of materiale vir verwerking, verpakkingsmateriale, brandstof en verbruikersprodukte en onderhoudstore, bv. onderdele ...
Werk aan die gang...
Klaargemaakte produkte geproduseer deur hierdie onderneming...
Klaargemaakte produkte wat nie deur hierdie onderneming geproduseer word nie, maar wat aangekoop word vir herverkoop...
Totale beginwaardes (Vraag 77 tot Vraag 80)...
Rou materiale of materiale vir verwerking, verpakkingsmateriale, brandstof en verbruikersprodukte en onderhoudstore, bv. onderdele ...
Werk aan die gang...
Klaargemaakte produkte geproduseer deur hierdie onderneming...
Klaargemaakte produkte wat nie deur hierdie onderneming geproduseer word nie, maar wat aangekoop word vir herverkoop...
Totale sluitingswaardes (Vraag 82 tot Vraag 85)...
Eienaar wat vir homself/haarself werk, met inlsuiting van deeltydse eienaars...
Ander eienaars wat direk betrokke is by die bedryf van die onderneming..
Gesinslede wat betrokke is by die bedryf van die onderneming, maar wat nie . gereelde salaris ontvang nie...
Totaal (Vraag 87 tot Vraag 89)...
Kantoorpersoneel (sluit in huishulpe waar moontlik)...
Alle ander voltydse werknemers...
Totaal (Vraag 91 tot Vraag 93)...
Gesinslede wat salarisse/vergoeding ontvang het vir tydperke van diens.
Kontrakteurs en hul werkers.
Waar ondernemings in verskillende provinsies geleë is, kan die verdeling van die gegewens tussen die provinsies geraam word op grond van byvoorbeeld die oppervlaktes in die onderskeie provinsies.
Kosprys van vergoeding in natura ('in kind') is die koste vir die eienaar van rantsoene soos mieliemeel, meel, vleis, vis, melk, brood, koffie, suiker, tabak, klere, vervoer, opleiding en medisyne aan werknemers verskaf, en mediese koste vir hulle aangegaan.
Kapitaaluitgwaes/aankope van bates (ingesluit in Deel 8).
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Kosprys van vergoeding in natura...
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Kosprys van vergoeding in natura...
Rou materiale, komponente gebruik vir produksie, insluitend verbruikersprodukte.
Goedere vir herverkoop.
Aankope en oordragte-in van klaargemaakte produkte, tussenprodukte en halfklaargemaakte goedere vanaf verwante ondernemings.
Brandstof, smeerolie en ghries aangekoop.
Houers en verpakkingsmateriale.
Advertensie- en bemarkingskoste...
Houers en verpakkingsmateriale...
Waardevermindering waarvoor voorsiening gemaak is gedurende die finansiële jaar...
Rapporteer waardevermindering of voorsiening vir waardevermindering soos aangeteken in die finansiële of bestuursrekeninge op alle bates soos masjinerie, toerusting, kantoortoerusting (bv. rekenaars), trekkers, motorvoertuie en ander vervoertoerusting.
Rente op banklenings.
Rente betaal op lenings van vennote.
Rente op skuldbriewe.
Lisensiegelde betaal vir voertuie, trokke, sleepwaens, trekkers Verliese aan buitelandse lenings as gevolg van skommelings ten opsigte van die buitelandse valutakoers of buitelandse transaksies ... Verliese as gevolg van delging, likwidasie of hervaluering van laste teen.
Sluit in Verliese uit die verkoop of tegeldemaking vir kontan waarde laer as die boekwaarde, indien gedebiteer.
Eiendomsbelasting betaal aan munisipaliteite...
Spoorvrag en vervoer uit...
Middels aangekoop vir die bestryding van siektes en plae t.o.v. lewende hawe en pluimvee, soos dipstowwe, doseermiddels, ontsmettingsmiddels en entstowwe ...
Middels aangekoop t.o.v. voer-, akkerbou- en tuinbougewasse, soos insekte- middels, swamdoders, onkruiddoders en saadbehandelingsmiddels ...
Huur betaal op grond, geboue en ander strukture...
Herstel- en instandhoudingskoste...
Navorsing- en ontwikkelingskoste...
Tantième, agentskapgelde, kopiereg, handelsnaam- en patenteregte betaal...
Sekuriteitsdienste en instandhoudingskoste van sekuriteitstelsels (sluit in elektroniese sekuriteitsdienste)...
Uittreelone, diensopseggingsbetalings en uitbetalings as gevolg van oortolligheid...
Dienste gelewer deur kontrakteurs...
Telekommunikasiedienste (bv. internetkoste, telefoon en faksimilee) ...
Donasies en borgskappe.
Professionele dienste, bv. oudit- en ander professionele besigheidsdienste, regsonkoste en dataverwerkingsdienste.
Heffings van streekdiensterade.
Totale uitgawes (Vraag 96 tot Vraag 134)...
Rapporteer die totale boekwaarde van bates en laste soos aan die einde van die finansiële jaar.
Eiendom, installasies en toerusting en nie-tasbare bates...
Eiendom, installasies en toerusting, en nie-tasbare bates, en welwillendheid moet ooreenstem met die totaal van kolom (g) in Deel 8.
Totale nie-bedryfsbates (Vraag 136.1 tot Vraag 136.4)...
Rekenings invorderbaar (debiteure)...
Kontant en bank...
Inventaris (moet ooreenstem met Vraag 86)...
Totale bedryfsbates (Vraag 138.1 tot Vraag 138.4)...
Totale bates (Vraag 137 plus Vraag 139)...
Eienaar se ekwiteite...
Totale nie-bedryfslaste (Vraag 142.1 tot Vraag 142.2)...
Rekenings betaalbaar (krediteure)...
Totale bedryfslaste (Vraag 144.1 tot Vraag 144.3)...
Totale ekwiteite en laste (Vraag 141 plus Vraag 143 plus Vraag 145)...
Konstruksiewerke, paaie en parkeerareas...
Rekenaars en ander IT-toerusting...
Motorvoertuie, trekkers en ander vervoertoerusting...
Installasies, masjinerie meubels en bybehore en ander kantoortoerusting...
Nie-tasbare, nie-geproduseerde bates welwillendheid, gepatenteerde entiteite, ens..
Ander vaste bates (spesifiseer)...
Totaal (Kolom (g) moet ooreenstem met Vraag 136.1 en Vraag 136.2)...
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van die ontwikkeling van ondernemings..?
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van korporatiewe maatskaplike beleggings, ens...?
Hoeveel werknemers is gedurende die fiansiële jaar opgelei..?
<fn>GOV-ZA. Vr1201-A.2010-03-25.af.txt</fn>
Die Sensus van Kommersiële Bosbou dek die bedrywighede op kommersiële bosbouplase in Suid-Afrika. Vir die doel van hierdie sensus, is 'n kommersiële bosbou-boerderyeenheid 'n plaas wat vir BTW (Belasting op Toegevoegde Waarde) en/of Inkomstebelasting geregistreer is. Die resultate van die sensus dien as grondslag vir die evaluering van die huidige stand van sake (in terme van produksie, arbeid, uitgawes, skuld, ens.), asook markbehoeftes vir bosbou. Die resultate kan direk tot u voordeel strek, aangesien dit u in staat sal stel om u bedryf te posisioneer in verhouding tot ander bosbouplase in Suid-Afrika. Hierdie resultate sal in Statistiese Vrystelling P1201 - Sensus van Kommersiële Bosbou 2007, en in Verslag 12-01-01 - Sensus van Kommersiële Bosbou 2007, gepubliseer word.
Die inligting wat verlang word, word ingesamel kragtens artikel 16 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999). U samewerking word gevra om hierdie vraelys in te vul en dit teen die keerdatum terug te stuur.
Ooreenkomstig artikel 17 van die Wet op Statistieke, 1999 (Wet No. 6 van 1999), sal u ingevulde vraelys deur Statistieke Suid-Afrika (Stats SA) as streng vertroulik hanteer word.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Stats SA beveel aan dat u 'n afskrif behou om te raadpleeg in geval van 'n navraag.
Naam van persoon wie Stats SA kan kontak indien enige navrae sou ontstaan aangaande die voltooide vraelys.
Hierdie vraelys moet ingevul word deur of namens alle bosbouboere wat hul eie of 'n gehuurde plaas bewerk of grond om 'n deel (deelboerdery) bewerk.
Die items gelys onder 'Sluit in' en 'Sluit uit' is slegs voorbeelde en moet nie gesien word as 'n volledige lys van items wat ingesluit of uitgesluit moet word nie.
Indien u in twee of meer provinsies bosbou-boerderybedrywighede beoefen, moet afsonderlike opgawes ten opsigte van die bosbou-boerderyeenheid in elke provinsie ingedien word. Indien meer as een opgawe ingedien moet word, maak asseblief seker dat geen duplisering plaasvind nie.
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Dui asseblief u tipe eienaarskap ten opsigte van die plaas aan. Merk asseblief hieronder.
Verstrek asseblief die tydperk deur hierdie vraelys gedek...
Indien die tydperk deur hierdie vraelys gedek nie 12 maande is nie, verskaf asseblief die redes, bv. veranderings in die finansiële jaar.
Indien u in twee of meer provinsies bosbou-boerderybedrywighede beoefen, moet u asseblief afsonderlike vraelyste ten opsigte van die bosbou-boerderybedrywighede in elke provinsie aanvra. Indien meer as een opgawe ingedien word, maak asseblief seker dat geen duplisering plaasvind nie.
Naam van die landdrosdistrik waar die meeste bosbou-boerderybedrywighede wat in hierdie vraelys gedek word, plaasvind...
In watter provinsie is die bosbouplaas geleë Merk asseblief een af?
Die inligting word versamel op 'n bosbou-boerderyeenheid-basis. 'n Bosbou-boerderyeenheid bestaan uit een of meer woude, hoewes of stukke grond, hetsy aangrensend of nie, wat as 'n enkele eenheid bedryf word en in dieselfde provinsie geleë is.
n Bosbou-boerderyeenheid is enige eenheid waarop bosbou-boerderybedrywighede vir kommersiële doeleindes beoefen word.
By bepaalde soorte boerderye waar 'n mate van verwerking van die plaasproduk op die boerderyeenheid plaasvind, soos die bediening van 'n saagmeule op die plaas, moet hierdie aktiwiteite hierby ingesluit word.
Indien twee of meer persone in vennootskap, as 'n maatskappy, 'n beslote korporasie of 'n ander tipe eienaarskap die bosbou-boerderybedrywighede as 'n eenheid bedryf, moet hierdie bedrywighede vir die doeleindes van hierdie sensus as een boerderyeenheid beskou word.
Indien afsonderlike rekords bestaan, moet gegewens van ander bedrywighede, bo en behalwe bosbou-boerderybedrywighede, wat as deel van die bosbou-boerderyeenheid beoefen word, soos bv. 'n vakansie- of rusoord of 'n fabriek of 'n myn, ingesluit word by Deel 5 - Ander inkomste.
Die totale oppervlakte moet in hektaar gegee word. Breukdele van 'n hektaar moet afgerond word (2,5 akker of 1,2 morg is ongeveer 1 hektaar. 100 akker is ongeveer 40 hektaar. 100 morg is ongeveer 86 hektaar).
Ander (bv. werfgrond, paaie, onbewerkbare grond en bebosde grond) ...
Ander (bv. werfgrond, paaie, onbewerkbare grond en bebosde grond) ...
Boerdery om 'n deel (deelboerdery)...
Plantasies (bome vir produksie van hout)...
Bosland, woude en struikgewasse wat nie vir aanplanting of weiding benut kan word nie...
Alle ander grond (bv. werfgrond, damme, paaie, uitvalgrond) ...
Vraag 6 tot Vraag 14...
Alle uitgawes aangegaan in verband met bosbou-boerderybedrywighede moet in Deel 8 getoon word. Kapitaaluitgawes soos vaste koste met nuwe plantasies, moet in Deel 10 getoon word.
Die waarde van produkte wat verkoop is, maar waarvoor betaling nog nie ontvang is nie, moet ingesluit word.
Bruto boerdery-inkomste = totale omset voor aftrekkings.
Vraag 16 tot Vraag 21...
Vir watter doeleindes plant u die bosplantasie Merk hieronder?
Agri-toerisme is toerisme waartydens toeriste 'n werkende plaas of enige ander landbou-, tuinbou- of agri-besigheidsonderneming besoek vir plesier, opvoedkundige doeleindes of vir aktiewe deelname aan die bedrywighede van die plaas of onderneming.
Ekotoerisme is natuur-gebaseerde toerisme wat ekologies volhoubaar is.
Inkomste verdien uit agri-toerisme...
Inkomste verdien uit ekotoerisme...
Inkomste uit werk gedoen vir ander/medeboere (soos ploeg, oes, dors, baal, pluk, bespuiting, skeer, waterboordery, grondverskuiwing en vervoer)...
Inkomste uit die verhuring van boerderytoerusting en voertuie (bv. trekkers, ens.), uitgesonderd die verhuur van grond ...
Verwerking en klein fabrieksondernemings (bv. saagmeule) ...
Verhuring van grond, geboue en ander strukture...
Salarisse en pensioene...
Delging, likwidasie of hervaluering van laste teen . waarde laer as die boekwaarde, indien gekrediteer...
Verkoop of tegeldemaking vir kontant of hervaluering van bates teen . waarde hoër as die boekwaarde, indien gekrediteer...
Buitelandse lenings as gevolg van skommelings in buitelandse valutakoerse of transaksies...
Inkomste verdien uit ander bronne - spesifiseer asseblief...
Rou materiale of materiale vir verwerking, verpakkingsmateriale, brandstof en verbruikersprodukte en onderhoudstore, bv. onderdele ...
Werk aan die gang...
Klaargemaakte produkte wat nie deur hierdie bosbou-boerderyeenheid geproduseer word nie, maar wat aangekoop word vir herverkoop...
Totale beginwaardes (Vraag 29 tot Vraag 32)...
Rou materiale of materiale vir verwerking, verpakkingsmateriale, brandstof en verbruikersprodukte en onderhoudstore, bv. onderdele ...
Werk aan die gang...
Klaargemaakte produkte wat nie deur hierdie bosbou-boerderyeenheid geproduseer word nie, maar wat aangekoop word vir herverkoop...
Totale sluitingswaardes (Vraag 34 tot Vraag 37)...
Eienaar wat vir homself/haarself boer, insluitend deeltydse boere...
Ander eienaars wat direk betrokke is by die boerderybedrywighede...
Gesinslede wat betrokke is by die boerdery, maar wat nie gereelde salarisse ontvang nie...
Totaal (Vraag 39 tot Vraag 41)...
Kantoorpersoneel (sluit huis werkers in)...
Definisies n Geskoolde werknemer het minstens 'n paar weke of maande opleiding ontvang buite die werkopset. In die meeste gevalle word 'n opleidingskwalifikasie van minstens graad 9 of 10 vereis.
n Ongeskoolde werknemer het geen formele opleiding of skoling ondergaan nie.
Totaal (Vraag 43 tot Vraag 46)...
Indien presiese syfers nie beskikbaar is nie, verstrek asseblief sorgvuldige ramings.
Aantal afhanklikes wat normaalweg nie plaaswerk verrig nie..
Aantal ander bewoners op die plaas...
Kontrakteurs en hul werknemers.
Gesinslede wat salarisse/vergoeding ontvang vir die tydperke van diens.
Vergoeding in natura ('in kind') is die koste vir die bosbouboer van rantsoene soos mieliemeel, meel, slagdiere, vleis, vis, melk, brood, koffie, suiker, tabak, klere, skoene, vervoer, opleiding en medisyne aan plaaswerkers voorsien, en mediese koste vir hulle aangegaan.
Kapitaaluitgawes/aankoop van bates (ingesluit in Deel 10).
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Waarde van vergoeding in natura...
Salarisse, kontantlone en kontantbonusse...
Waarde van vergoeding in natura...
Advertensie- en bemarkingskoste...
Waardevermindering waarvoor voorsiening gemaak is gedurende die finansiële jaar...
Rapporteer waardevermindering of voorsiening vir waardevermindering soos aangeteken in die finansiële of bestuursrekeninge op alle bates soos masjinerie, toerusting, kantoortoerusting (bv. rekenaars), trekkers, motorvoertuie en ander vervoertoerusting.
Aksyns- en doeanebelasting...
Bemestingstowwe aangekoop, soos landboukalk, kunsmis, ghwano, kraalmis en kompos...
Brandstof, smeerolie en ghries aangekoop...
Versekeringspremies betaal vir woud...
Versekeringspremies betaal ten opsigte van eiendom, soos geboue, voertuie, trekkers, masjinerie en ander implemente...
Rente betaal op verbande en op geleende geld...
Rente op banklenings.
Rente op lenings gemaak aan hierdie onderneming en nie-verwante ondernemings.
Rente ten opsigte van finansiële huurkontrakte.
Rente betaal op lenings van vennote.
Uitgawes ten opsigte van diskonteerde wissels.
Rente op skuldbriewe.
Rente op ander leningsbronne.
Lisensiegelde betaal vir voertuie, trokke, sleepwaens, trekkers, ens...
Verliese van bates of beleggings verkoop of herevalueer (nie verwant aan normale handelsbedrywighede nie)...
Verliese uit die verkoop of tegeldemaking vir kontant of hervaluering van bates of beleggings teen . waarde laer as die boekwaarde, indien gedebiteer.
Voorsiening vir slegte skuld en slegte skuld afgeskryf.
Verliese as gevolg van die handel met aandele.
Verliese as gevolg van delging, likwidasie of hervaluering van laste teen . waarde hoër as die boekwaarde, indien gedebiteer...
Verliese op van buitelandse lenings as gevolg van skommelings in die buitelandse valutakoers...
implemente, pompe en ander toerusting, insluitend onderdele vir motorvoertuie, trekkers en implemente...
Lidmaatskap- of affiliasiekoste...
Bedryfshuur, verhuring en huring van installasies, masjinerie, toerusting en voertuie...
Uitgawes ten opsigte van papier...
Pos- en koerierdienste...
Betaling van belasting (plaaslike-raadsheffings), uitgesonderd BTW en inkomstebelasting...
Eiendomsbelasting betaal aan munisipaliteite...
Beskermende klere aangekoop vir bosbou of bosbouwerkers...
Spoorvervoer en vervoer uit...
Navorsing- en ontwikkelingskoste...
Rou materiale, komponente gebruik vir produksie, insluitend verbruikersprodukte.
Brandstof, smeerolie en ghries aangekoop.
Uittreelone, diensopseggingsbetalings en uitbetalings as gevolg van oortolligheid...
Sekuriteitsdienste om die bosbouplaas te beveilig en instandhoudingskoste van sekuriteitstelsels...
Telekommunikasiedienste (bv. internetkoste, telefoon en faksimilee) ...
Reiskoste (insluitend vervoer van werknemers)...
Donasies en borgskappe.
Professionele dienste, bv. oudit- en ander professionele besigheidsdienste, regsonkoste en dataverwerkingsdienste.
Totale uitgawes (Vraag 51 tot Vraag 91)...
Hoeveel van die totale uitgawes word bestee aan Agri-toerisme..?
Rapporteer die totale boekwaarde van bates en laste soos aan die einde van die finansiële jaar.
Eiendom, installasies en toerusting en nie-tasbare bates...
Eiendom, installasies en toerusting, en nie-tasbare bates, en welwillendheid moet ooreenstem met die totaal van kolom (g) in Deel 10.
Totale nie-bedryfsbates (Vraag 94.1 tot Vraag 94.4)...
Rekenings invorderbaar (debiteure)...
Kontant en bank...
Inventaris (moet ooreenstem met Vraag 38)...
Totale bedryfsbates (Vraag 96.1 tot Vraag 96.4)...
Totale bates (Vraag 95 plus Vraag 97)...
Eienaar se aandele...
Aandeelhouers se fondse/rente.
Totale nie-bedryfslaste (Vraag 100.1 tot Vraag 100.2)...
Rekenings invorderbaar (krediteure)...
Totale bedryfslaste (Vraag 102.1 tot Vraag 102.4)...
Totale aandele en laste (Vraag 99 plus Vraag 101 plus Vraag 103)...
Boekwaarde van eiendom, installsies en toerusting en nie-tasbare bates.
Konstruksiewerke, paaie en parkeerareas...
Rekenaars en ander IT-toerusting...
Motorvoertuie, trekkers en ander vervoertoerusting...
Installasies, masjinerie en ander kantoor- toerusting...
Nie-tasbare, nie-produseende bates welwillendheid, gepatenteerde entiteite, ens.
Ander bates (spesifiseer)...
Totaal (Kolom (g) moet ooreenstem met Vraag 94.1 & Vraag 94.2)...
Verdwying en steel van gereedskap, plaasimplemente, masjinerie en elektriese toebehore...
Skade aan geboue en voertuie as gevolg van diefstal...
Stropery en steel van gewasse en ander produkte...
Veld- en bosbrande en natuurrampe...
Totale waarde van verliese gely (uitgesonderd as gevolg van brande) gedurende die finansiële jaar as gevolg van rampe en ongelukke (insluitend droogte, peste en siektes, vloede, ens.
Geboue en toerusting...
Totale waarde van verliese gely aan produksie as gevolg van afwesigheid gebaseer op mandae, voortspruitend uit beserings of hantering van die gevolge van misdaad...
Geskatte oppervlakte-verlies as gevolg van brande of pessiektes...
Het u van boerdery-ondernemings (boerdery-aktiwiteite) afgesien as gevolg van diefstal of geweldsmisdade..?
Indien ja, spesifiseer die rede...
Het u enige ooreenkomste ten opsigte van die herverdeling van grond aangegaan..?
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van die ontwikkeling van ondernemings..?
Het u enigiets anders gedoen ten opsigte van korporatiewe maatskaplike beleggings, ens...?
Indien u antwoord in 113 'ja' was, dui asseblief die koste aan...
Is hierdie koste deur u befonds..?
<fn>GOV-ZA.W.128577.1.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Voordat jy jou onderneming kan laat registreer, moet jy besluit watter tipe entiteit jou behoeftes die beste sal pas. Verskillende entiteite het verskillende regsstrukture en implikasies.
Besoek vir 'n gids oor die voordele en nadele van die verskillende entiteite die SEDA-webwerf.
Registrasie van ondernemings se name, beslote korporasies en maatskappye word hanteer deur CIPRO. Besoek die CIPRO-webwerf vir volledige aanwysings oor hoe om aansoek te doen en te registreer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.W.128577.3.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wet op Basiese Voorwaardes van Indiensneming (WBVI) is van toepassing op alle werkers en sit die minimum standaarde uiteen vir enige werksverhouding, soos werksure. Lees 'n handige opsomming van die WBVI of besoek die Departement van Arbeid se webwerf vir meer inligting.
Alle werknemers en hulle werkgewers moet bydraes maak aan die Werkloosheidsversekeringsfonds. Kry meer inligting oor werkloosheidsversekering of besoek die Departement van Arbeid se webwerf.
Werknemers kan vergoeding eis as hulle in die werkplek beseer word (onder sekere omstandighede) deur die regeringsgesondheids- en -veiligheidsprogram. Vind meer uit oor beroepsveiligheidsvereistes en vergoeding vir beroepsbeserings of besoek die Departement van Arbeid se webwerf vir besonderhede oor beroepsgesondheid en -veiligheid en inligting oor eise vir beroepsbeserings en -siektes.
Vakbonde en werkgewersorganisasies kan onderhandelingsrade vorm. Onderhandelingsrade hanteer gemeenskaplike ooreenkomste, los arbeidsgeskille op, bring verskeie skemas (fondse) op die been en kan selfs voorstelle maak oor arbeidsbeleid en -wette. Kry meer inligting op die Departement van Arbeid se webwerf.
MIV en vigs raak werknemers se welsyn en kan 'n uitwerking hê op produktiwiteit en winsgewendheid. Kry volledige inligting oor die opstel van werkplek MIV- en vigsbeleide en -programme.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA.W.17473.10.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
As jy 'n ouer is, moet jy seker maak dat jy 'n regverdige bedrag tot jou kinders se opvoeding bydra, of hulle nou by jou woon of nie.
As jy 'n naasbestaande is van iemand wat dit nie kan bekostig om by te dra nie , soos grootouers, moet jy alles in jou vermoë doen om die kinders te help: hulle het op stuk van sake nog hulp nodig.
Jy kan ook die kinders help deur ouers wat nie betaal, of nie genoeg betaal nie, te oorreed om 'n regverdige bedrag onderhoud te betaal: hulle kinders het dit nodig.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
<fn>GOV-ZA.W.17473.4.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
As jou kinders nie by jou woon nie, is jy nie daar om elke dag in hulle basiese behoeftes soos skuiling, kos, klere, mediese sorg en onderwys te voorsien nie.
Daarom moet jy geld as onderhoud betaal om die ouer wat by die kinders woon te help om in die basiese behoeftes te voorsien.
as skoolgeld nie betaal kan word nie, kan hulle dalk nie skoolgaan nie.
Onderhoud verseker dat kinders tot so 'n groot mate as moontlik dieselfde lewenstandaard kan hê as voor die ouers uitmekaar is.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
<fn>GOV-ZA.W.17473.6.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Umphandle > Ushicilelo > IiNkcukacha Zoluntu > W > Jy en Onderhoud: Onderhoud is in die Belang van jou Kind &gt Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
by 'n ander verhouding betrokke raak?
my nie toelaat om die kinders te sien nie?
Jou kinders se reg op hulle basiese behoeftes het niks te doen met jou siening van die ander ouer se optrede nie.
Jou kinders het steeds onderhoud nodig, en jy moet steeds onderhoud betaal, , selfs as die ander ouer weer trou of by 'n ander verhouding betrokke raak.
Weer eens, jou kinders bly geregtig op onderhoud selfs al kan jy hulle nie sien nie. Jou plig om hulle te onderhou het niks te make met hulle reg om jou te sien nie. Jou plig om te betaal hang nie af van of jy hulle kan sien of nie.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
| IMIBUZO Sibuze nje wena: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA.W.17473.7.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
n Ouer se plig om sy of haar kinders te onderhou duur voort selfs as die ouer by wie die kinders woon ander kinders het.
As die ouer wat nie by die kinders woon nie, bekommerd is oor die welstand van die kinders, is hy of sy steeds verplig om onderhoud te betaal, hoewel hy of sy 'n klagte by die maatskaplike diens owerhede kan indien of by 'n hof aansoek kan doen om die kinders by hom of haar te laat woon.
As die ouer wat nie by die ouers woon nie self ander kinders het, moet hy of sy steeds onderhoud betaal.
Hy of sy moet steeds onderhoud betaal selfs as hy of sy nou by 'n nuwe maat en daardie maat se kinders woon.
Daar mag egter 'n verandering wees in hoeveel onderhoud die ouer moet betaal as hy of sy nog kinders van hulle eie sou hê.
Wie het die Plig om te Onderhou?
Wat is die Onderhoudstelsel?
Hoekom moet Onderhoud Betaal word?
Hoe word Onderhoud Betaal?
Moet ek steeds Onderhoud Betaal as ?
Wat gebeur as die Ouers ander Kinders het?
Hoe word die Onderhoudbedrag Bereken?
Wat gebeur as Onderhoud nie Betaal word nie?
Wat kan ek doen om die Kinders se Belange te Beskerm as dit by Onderhoud kom?
<fn>GOV-ZA.WQFlyer_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
Skakel waterdienste se blitslyn by 0860 10 30 54 om enige probleme met watergehalte, lekkasies en gebarste of verstopte pype aan te meld.
Daar behoort geen bakterieë en chemiese stowwe teen konsentrasies wat 'n gevaar vir mense se gesondheid inhou, in drinkwater voor te kom nie.
Dit moet lekker wees om die water te drink.
Die verwydering van troebelheid en kleur uit die water en die afwesigheid van onaangename reuke en smake is van die grootste belang vir die drinkwatervoorraad.
Die watergehalte in die Stad Kaapstad is van 'n hoë gehalte. Dit kan daaraan toegeskryf word dat die meeste van die drinkwater in Kaapstad van onbesoedelde bergopvanggebiede afkomstig is. Die stad het ook uitstekende waterbehandelingsaanlegte. Meer as 320 000 chemiese en biologiese toetse word elke jaar uitgevoer op onbehandelde water wat die behandelingsaanlegte binnevloei en ook op behandelde water wat uit die behandelingsaanlegte na die verspreidingsnetwerk vloei.
Wetenskaplike Dienste Departement is toegerus met van die mees gevorderde water toetsing instrumente in die waterbedryf. Dit, tesame met 'n groep hoogs geskoolde en ervare wetenskaplikes en tegnici, waarborg dat die gehalte van die water wat aan die verbruikers voorsien word, aanvaarbaar is. Die Stad Kaapstad is verbind daartoe om gehalte kraanwater aan die verbruikers te voorsien. Alles word in die stryd gewerp om aan die hoogste internasionale standaarde vir drinkwater te voldoen.
Wetenskaplike Dienste doen veelvuldige toetse op watermonsters wat uit waterbehandelingsaanlegte, diensreservoirs en van verskeie punte in die verspreidingstelsel verkry word. Hierdie toetse moet aan die aanbevole riglyne van die Suid-Afrikaanse Nasionale Standaarde (SANS 241) vir Drinkwater voldoen.
Hoe dikwels word water getoets?
Die gehalte van die water wat aan verbruikers verskaf word, word dwarsdeur die jaar weekliks by verskillende punte by die behandelingsaanlegte en in die verspreidingsnetwerk van die Kaapse Metropolitaanse gebied getoets.
Word Kaapstad se water herbenut?
Nee, ons drink nie herbenutte water nie, maar ons herbenut wel water vir ander gebruike soos vir nywerheids- en besproeiingsdoeleindes waarvoor drinkwater nie nodig is nie.
Hoekom is my water soms wit as ek die kraan oopdraai?
Dit is 'n onskadelike verskynsel en word veroorsaak deur lugborrels in die water. Die borrels word veroorsaak deur hoë druk in die verspreidingspypleiding wat water na jou huis vervoer. Laat die glas vir 'n rukkie staan en die gasborrels sal ontsnap.
Waarom proe en/of ruik my water snaaks?
Chloor wat by die water gevoeg word om bakterieë te vernietig, veroorsaak 'n 'swembadreuk'. 'n Skadelose stof, Geosmin, veroorsaak 'n grondreuk. Geosmin word afgeskei deur klein waterplante genaamd alge wat sekere tye van die jaar, bv. in die somer, in riviere en damme aangetref word.
Is daar chloor in my water en waarom word dit bygevoeg?
Chloor is 'n ontsmettingsmiddel en maak die bakterieë in water dood. Chloor is reeds sedert die einde van die negentiende eeu as ontsmettingsmiddel gebruik. Dit is toenemend wêreldwyd as 'n antibakteriële middel gebruik. Die aanwesigheid van chloor in water in pypleidings het sekere siektes wat deur water versprei word soos ingewandekoors, cholera en disenterie in baie wêrelddele voorkom en uitgewis.
In Suid-Afrika word dit by drinkwater gevoeg om te verhoed dat bakterieë weer groei in water reservoirs en die verspreidingstelsel wat water van die behandelingsaanlegte na jou huis vervoer. Die chloorvlakke as sodanig word gereguleer van die voorsieningspunt tot by die kraan in jou huis.
Moet ek eerder gebottelde water as kraanwater drink?
Daar bestaan geen rede waarom die mense in Kaapstad gebottelde water moet drink nie. Sommige mense verkies gebottelde water om gesondheidsredes of omdat hulle van die smaak hou. Chloor word by die bron by gebottelde water gevoeg, maar die ontsmettingsmiddel hou nie lank nie. As 'n ontsmettingsmiddel nie aanwesig is nie, kan die water besoedel word en kan bakterieë vermeerder terwyl dit opgegaar word. Dit gebeur veral na botteleering en terwyl die water op die winkelrak staan.
<fn>GOV-ZA. Warveteransgrant.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Oudstryder is iemand wat in die Eerste Wêreldoorlog , of in die Tweede Wêreldoorlog , of in die Koreaanse Oorlog diens verrig het.
Begunstigdes wat nie na hulleself kan omsien nie en gevolglik voltyds deur iemand anders gehelp moet word, kan bo en behalwe hulle maatskaplike toelaes ook vir 'n bystandstoelae aansoek doen.
n Suid-Afrikaanse burger of permanente inwoner van Suid-Afrika wees in Suid-Afrika woon op die tydstip wanneer die aansoek ingedien word jaar of ouer wees, of gestremd in die Eerste of die Tweede Wêreldoorlog of die Koreaanse Oorlog geveg het, of diens verrig het in die oorlog wat op 6 September 1939 begin het, en aan die vereistes van die middeletoets voldoen.
n Middeletoets word gebruik om die aansoeker se finansiële status te bepaal. Om 'n toelae te mag ontvang, moet jou finansiële peil laer as 'n sekere bedrag wees. In 2008 het die middeletoets vir 'n oudstryderstoelae vir 'n ongetroude persoon bepaal dat jy nie vir die toelae in aanmerking kom indien jou bates as ongetroude persoon meer as R451 200 werd is nie. 'n Huis wat aan jou behoort, word nie in berekening gebring indien jy daarin woon nie. Jou inkomste moet ook minder as R26 928 per jaar wees indien jy ongetroud is.
Indien jy getroud is, kom jy nie vir die toekenning in aanmerking indien jou en jou eggenoot se gesamentlike bates meer as R902 400 werd is nie. 'n Huis wat aan enigeen van julle twee behoort, word nie in berekening gebring indien julle daarin woon nie. Jou inkomste plus jou eggenoot se inkomste moet gesamentlik minder as R53 856 per jaar wees.
nie in 'n staatsinrigting versorg word nie geen ander maatskaplike toelae ontvang nie.
in konstant by 'n spesifieke betaalpunt op 'n spesifieke dag by wyse van 'n deposito in jou bankrekening in jou Postbank-rekening of via 'n inrigting.
Vul 'n aansoekvorm by jou naaste kantoor vir kantoor in.
As jy te oud of te siek is om self by die kantoor te gaan aansoek te doen, moet jy iemand vra om namens jou 'n tuisbesoek aan te vra. Daardie persoon moet 'n brief van jou en 'n brief van 'n dokter saamneem wat verduidelik waarom jy die kantoor nie self kan besoek nie.
Vul jou aansoekvorm in 'n amptenaar van die departement se teenwoordigheid in.
bewys van jou deelname aan die oorlog, soos 'n oorlogsertifikaat of jou oorlogsmedaljes indien jy jonger as 60 is, 'n mediese assesseringsverslag of 'n verslag wat verklaar dat jy nie in staat is om te werk nie.
indien jy ongetroud is 'n beëdigde verklaring dat jy ongetroud is indien jy getroud is jou huweliksertifikaat indien jy geskei is jou egskeidingsbevel en indien jou eggenoot oorlede is jou eggenoot se doodsertifikaat.
indien jy 'n werknemer is jou salarisstrokie indien jy werkloos is jou blou boekie van die Werkloosheidsversekeringsfonds of jou vorige werkgewer se ontslagsertifikaat indien jy 'n privaatpensioen ontvang: bewys van jou privaatpensioen indien jy 'n bankrekening het drie agtereenvolgende maandese bankstate en indien jy oor beleggings beskik inligting oor die rente en dividende wat jy daaruit verdien.
Sorg dat jy 'n kwitansie ontvang en bewaar dit as bewys dat jy 'n aansoek ingedien het.
Jy sal skriftelik in kennis gestel word of jou aansoek goedgekeur is.
Indien jou aansoek afgekeur word, sal die kantoor vir maatskaplike sekerheid jou skriftelik laat weet om watter redes jou aansoek afgekeur is.
As jy nie met die besluit saamstem nie, kan jy daarteen beswaar maak deur aan die Minister van Maatskaplike Ontwikkeling of die Lid van die Uitvoerende Raad in die nasionale of provinsiale kantoor van die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling te skryf en te verduidelik waarom jy nie saamstem nie.
Jy moet binne 90 dae na ontvangs van die kennisgewing met die uitslag van jou aansoek beswaar aanteken.
Dit kan 21 dae duur om jou aansoek te verwerk.
Indien jou aansoek goedgekeur word, sal jy vanaf die dag waarop jy aansoek gedoen het, betaal word.
Die diens is gratis.
<fn>GOV-ZA. Water.2010-03-25.af.txt</fn>
Gratis basiese munisipale dienste is dienste wat die Regering aan arm huishoudings verskaf sonder dat hulle daarvoor hoef te betaal. Hierdie dienste sluit water, elektrisiteit, sanitasie en vullisverwydering in. Hierdie dienste word deur munisipaliteite gelewer en behels 'n minimum hoeveelheid elektrisiteit, water en sanitasie; genoeg om in die basiese behoeftes van 'n arm huishouding te voorsien. Beleid oor die lewering van basiese sanitasie en vullisverwydering moet egter nog deur die betrokke sektorale departemente, naamlik Waterwese en Bosbou en Omgewingsake en Toerisme , gefinaliseer word.
Gratis basiese water behels 'n basiese hoeveelheid van minstens 6 kl water per huishouding per maand. Hierdie hoeveelheid mag van munisipaliteit tot munisipaliteit verskil, en daarom moet jy jou munisipaliteit kontak om uit te vind presies wat hulle diens van gratis basiese water behels. As jy meer water gebruik as die gratis voorraad waarop jy geregtig is, moet jy vir die ekstra hoeveelheid betaal.
Die hoeveelheid gratis basiese elektrisiteit is 50 kWh per huishouding per maand indien jy op 'n energienetwerkstelsel aangesluit is . Hierdie hoeveelheid elektrisiteit sal genoeg krag lewer vir basiese beligting, basiese waterverhitting met 'n ketel, basiese strykwerk, en die gebruik van 'n klein swart-wit televisie en 'n radio.
Gebruikers wat voorafbetaalde elektrisiteitsmeters het, sal kan sien wanneer die gratis elektrisiteit opgebruik is, en hulle sal dan uit hulle eie sak meer elektrisiteit moet aankoop. Gebruikers met gewone of kredietmeters sal nie so maklik kan sien wanneer hulle hulle kwota gratis elektrisiteit opgebruik het nie. Hulle sal aan die einde van die maand 'n rekening kry vir die bykomende elektrisiteit wat hulle gebruik het.
Verbuikers wat nie tot elektrisiteit via die energienetwerkgrid toegang het nie, se munisipaliteite kan hulle moontlik voorsien van 'n energiestelsel wat nie aan die elektrisiteitsnet gekoppel is nie. Tree met jou munisipaliteit in verbinding om uit te vind watter alternatiewe energiebronne hulle verskaf.
Om water en elektrisiteit in jou huis of op jou besigheidsperseel te laat aansluit, moet jy in verbinding tree met die munisipaliteit van die gebied waarin jou nuwe huis of sakeonderneming geleë is.
In sekere gebiede voorsien die nasionale energieverskaffer, Eskom, die elektrisiteit regstreeks.
Die regering het die program vir gratis sanitasie nog nie in werking gestel nie. Die Departement van Waterwese is besig om 'n raamwerk vir die lewering van gratis basiese sanitasie te ontwikkel. Sodra die strategie afgerond is, sal die plaaslike owerhede wat sanitasiedienste lewer, die program in werking stel.
Die regering het nog nie die gratis vullisverwyderingstelsel in werking gestel nie. Die Departement van Omgewingsake en Toerisme ontwikkel tans 'n raamwerk vir die lewering van 'n gratis basiese vullisverwyderingsdiens. Sodra die strategie voltooi is, sal die plaaslike owerhede wat vullisverwyderingsdienste lewer, die diens in werking stel.
Vooruitbetaalde rekeninge n Vooruitbetaalde rekening beteken dat jy op eie koste eenhede aankoop en slegs soveel eenhede mag gebruik as wat jy gekoop het. Indien jy al die eenhede opgebruik het en nog meer nodig het, moet jy nog eenhede bykoop.
Gelewerde rekeninge laat u toe om enige hoeveelheid elektrisiteit of water te gebruik. Jou munisipaliteit sal maandstate aan jou pos wat aandui watter hoeveel elektrisiteit en water jy gebruik het en hoeveel die bedrag geld is wat u daarvoor moet betaal.
Tree met jou plaaslike munisipale kantoor in verbinding.
Vul 'n aansoekvorm in.
Betaal die voorgeskrewe fooi.
Die verwerking van jou aansoek begin op die dag waarop jy jou aansoek om behoeftigheidsteun indien. Jou aansoek sal beoordeel word en daar sal besluit word of jy vir gratis basiese dienste in aanmerking kom of nie. Jy sal, na gelang van jou munisipale stelsel, geregistreer word as iemand wat vir Gratis Basiese Dienste in aanmerking kom, en dienooreenkomstig óf krediet óf die nodige steun ontvang.
Water : Die eerste 6 000 liter per huishouding per maand is gratis, en bykomende watergebruik word teen die munisipale tarief gefaktureer.
Elektrisiteit : 50kWh per maand vir 'n stelsel wat op 'n netwerk gebaseerde is.
Aansoek om behoeftigheidsteun Hierdie vorm is by die meeste munisipaliteite te kry. Vra by jou munisipaliteit inligting oor hoe om vir behoeftigheidsteun aansoek te doen.
<fn>GOV-ZA. Water_bylaw_afr.2010-03-25.af.txt</fn>
basiese watervoorsiening die minimum standaard van watervoorsieningsdienste wat nodig is vir die betroubare voorsiening van 'n toereikende hoeveelheid en gehalte water aan huishoudings, om lewe en persoonlike higiëne te verseker, voorgeskryf deur die Wet op Waterdienste, Nr.
Stad die regsgebied van die munisipaliteit, afgebaken ingevolge die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Afbakening, 1998 Wet Nr.
eienaar van die perseel, indien die oortreding betrekking het op die waterinstallasie, uitgesluit die gebruik van water in die installasie, en verbruiker, indien die oortreding betrekking het op die gebruik van water in die waterinstallasie.
n Eienaar het nie nodig om 'n waterinstallasie of deel daarvan aan te pas om aan hierdie verordening te voldoen nie, indien sodanige installasie in ooreenstemming was met enige toepaslike wet wat van toepassing was, voor die inwerkingtreding van hierdie verordening.
Water word voorsien kragtens die bepalings van hierdie verordening, maar waar die Direkteur: Water van mening is dat dit nie redelik moontlik of koste effektief is om aan elke verbruiker in 'n besondere gebied water te voorsien, op die manier soos deur hierdie verordening beoog nie, kan die Direkteur: Water, in oorleg met die amptenaar in beheer van gesondheidsdienste van die munisipaliteit, 'n alternatiewe manier van watervoorsiening bepaal.
Indien die Direkteur: Water ingevolge subartikel 'n alternatiewe manier van watervoorsiening bepaal het, sal hierdie verordening, sover nodig, van toepassing wees om water aan sodanige gebied te voorsien, onderworpe aan sodanige voorwaardes as wat die Direkteur: Water mag bepaal.
Indien die munisipaliteit besluit om gebruik te maak van 'n eksterne diensverskaffer vir die voorsiening van water, bly hierdie verordening van toepassing en bly die raad die regulerende owerheid.
Indien goedkeuring vir installasiewerk verleen is voor die datum waarop hierdie verordening in werking tree, of indien goedgekeurde werk op sodanige datum aan die gang is, moet sodanige werk voldoen aan die wette wat ten opsigte van sodanige werk in die Stad van krag was voor sodanige datum.
Die Direkteur: Water kan vir 'n tydperk van 90 dae na die datum waarop hierdie verordening in werking tree, goedkeuring verleen vir installasiewerk ooreenkomstig die wette wat ten opsigte van sodanige werk in die Stad van krag was voor sodanige datum.
die verbruiker die perseel ontruim, of daar 'n verandering in eiendomsreg van die perseel is, waarna die munisipaliteit slegs 'n ooreenkoms met die eienaar van die perseel sal aangaan.
Indien die waterinstallasie op 'n perseel of gedeelte daarvan volgens die Direkteur: Water se mening so gebrekkig of in so 'n toestand is dat dit watervermorsing of onnodige watergebruik, besoedeling van die watertoevoer, of 'n gesondheids- of veiligheidsrisiko veroorsaak of waarskynlik sal veroorsaak, kan die Direkteur: Water die eienaar skriftelik gelas om binne 'n bepaalde tydperk aan die bepalings van hierdie verordening te voldoen.
Die Direkteur: Water moet met die amptenaar, wat aan die hoof van die munisipaliteit se gesondheidsdienste staan, oorleg pleeg in alle gevalle van 'n moontlike gesondheidsrisiko of besoedeling van die omgewing.
Indien die Direkteur: Water rede het om te glo dat 'n waterinstallasie in so 'n mate gebrekkig is dat dit 'n gesondheids- of veiligheidsrisiko vir okkupeerders van die perseel kan skep of veroorsaak, kan hy of sy gelas dat die waterinstallasie op koste van die eienaar getoets of ontsmet word.
Die raad kan van tyd tot tyd en in ooreenstemming met nasionale beleid, maar onderworpe aan beginsels van volhoubaarheid en bekostigbaarheid, by openbare kennisgewing, die vlakke van dienslewering bepaal wat dit aan verbruikers kan voorsien.
Die raad kan by die bepaling van diensvlakke, tussen verskillende verbruikers, geografiese en sosio-ekonomiese gebiede onderskei.
gratis aan verbruikers gelewer word, en deur die munisipaliteit onderhou word.
gratis aangelê word, en iii deur die munisipaliteit onderhou word.
wat teen betaling van die voorgeskrewe fooie gelewer word, en iii waarvan die waterinstallasie deur die eienaar onderhou word.
Die Stadsbestuurder kan gemagtigde beamptes aanstel.
Die Stadsbestuurder kan enige van sy of haar bevoegdhede of pligte ingevolge hierdie verordening aan enige amptenaar van die munisipaliteit delegeer.
Die Direkteur: Water kan enige van sy of haar bevoegdhede of pligte ingevolge hierdie verordening aan enige amptenaar van die munisipaliteit delegeer.
Enige persoon wat 'n waterdienstefasiliteit betree moet die opdragte van die Direkteur: Water ten opsigte van die gebruik van en toegang tot die terrein, wat by die ingang daarvan aangebring is, nakom.
Enige persoon wat versuim om gehoor te gee aan die inhoud van 'n kennisgewing wat by die ingang van 'n waterdienstefasiliteit aangebring is, is skuldig aan 'n misdryf.
Die Direkteur: Water kan, in geval van dreigende noodgevalle of toestande wat dringende aandag verg, enige redelike maatreëls tref om sodanige dreigende noodgevalle of toestande te voorkom of uit te skakel.
die eienaar by skriftelike kennisgewing gelas om sodanige maatreëls te tref as wat nodig mag wees om sodanige dreigende noodgevalle of toestande te voorkom of uit te skakel, of indien die eienaar nie opgespoor kan word nie of die eienaar versuim om dadelik te voldoen aan die vereistes van die Direkteur: Water, sodanige maatreëls te tref as wat nodig mag wees om sodanige dreigende noodgevalle of toestande te voorkom of uit te skakel.
Indien 'n noodgeval in 'n waterinstallasie ontstaan is die eienaar aanspreeklik vir koste wat die munisipaliteit aangegaan het.
Die Direkteur: Water moet die Stadsbestuurder sonder versuim in kennis stel van enige handeling verrig ingevolge subartikel (b).
sonder voorafgaande kennis die watertoevoer na enige perseel afsluit, en sodanige perseel betree en sodanige noodwerk op koste van die eienaar verrig as wat hy of sy nodig ag en ook by skriftelike kennisgewing die eienaar gelas om binne 'n vasgestelde tyd sodanige bykomende werk te verrig as wat hy of sy nodig ag.
n Lid van die publiek, wat bewus word van enige dreigende noodgevalle of toestande wat dringende aandag verg of 'n toestand wat watervermorsing of -besoedeling tot gevolg kan hê, moet die Direkteur: Water onmiddellik daarvan inlig.
Enige persoon wat ingevolge subartikel handel en wie anoniem wil bly, kan versoek dat sy of haar naam nie in enige toekomstige regsaksie openbaar word nie.
Enige persoon wat 'n bepaling van hierdie verordening oortree is aanspreeklik om enige verlies of skade wat die munisipaliteit as gevolg van sodanige oortreding ly, te vergoed.
die eienaar van die betrokke perseel, of die verbruiker.
Die Stadsbestuurder kan 'n lasgewing uitreik wat vereis dat die persoon, wat aanspreeklik is vir die koste, aangegaan ingevolge subartikel , daardie koste betaal op 'n datum gemeld in sodanige lasgewing en sodanige lasgewing dien as prima facie bewys van verskuldigde bedrag.
Indien 'n gemagtigde beampte bevind dat 'n bepaling van hierdie verordening oortree word, of dat 'n toestand ontstaan het wat moontlik kan lei tot 'n oortreding van hierdie verordening, kan sodanige gemagtigde beampte 'n voldoeningskennisgewing aan die verbruiker, die betrokke eienaar of die persoon wat die bepalings van hierdie verordening oortree, uitreik.
die maatreëls wat getref moet word om die toestand te herstel, en die tydperk waarbinne aan die kennisgewing voldoen moet word.
Direkteur: Water, op koste van die verantwoordelike persoon, sodanige stappe neem as wat nodig mag wees om die toestand te herstel of enige ander noodsaaklike handeling verrig om voldoening te verseker.
Die eienaar is verantwoordelik vir nakoming van alle bepalings van hierdie verordening wat betrekking het op die waterinstallasie en die onderhoud daarvan.
Die verbruiker is verantwoordelik vir nakoming van alle bepalings van hierdie verordening wat betrekking het op die gebruik van water.
versuim om te voldoen aan 'n kennisgewing wat ingevolge hierdie verordening uitgereik is; of versuim om te voldoen aan enige wettige opdrag wat ingevolge hierdie verordening gegee is; of n gemagtigde verteenwoordiger of werknemer van die munisipaliteit in die uitvoering van sy of haar pligte ingevolge hierdie verordening, hinder of dwarsboom, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete.
Die munisipaliteit is nie aanspreeklik vir enige skade aan eiendom, veroorsaak deur water wat by 'n aansluitingspasstuk wat oopgelaat is, uitvloei nadat die toevoer herstel is nie.
Die verordeninge wat die raad of sy voorgangers ten opsigte van enige gedeelte van die Stad gemaak het word hiermee herroep in die mate uiteengesit in Bylae 1 hiertoe.
n Persoon wie se regte geraak word deur 'n besluit wat geneem is ingevolge 'n bevoegdheid of plig wat ingevolge hierdie verordening gedelegeer of gesubdelegeer is, kan teen daardie besluit appelleer, kragtens artikel 62 van die Wet op Plaaslike Regering, Nr 32 van 2000.
tensy 'n ooreenkoms, waarna in artikel 19 of 20 verwys word, aangegaan is, of behalwe deur middel van 'n kommunikasiepyp, voorsien ingevolge artikel 26, of van 'n brandkraan voorsien ingevolge artikel 35, of behalwe deur middel van 'n gemeterde watervoorsieningspunt, aangebring deur die munisipaliteit.
Geen water uit die watervoorsieningstelsel word aan enige perseel voorsien nie, tensy die eienaar by die munisipaliteit daarvoor aansoek gedoen het en sodanige aansoek goedgekeur is.
n Aansoek om watervoorsiening wat deur die Direkteur: Water goedgekeur is vorm 'n ooreenkoms tussen die munisipaliteit en die eienaar en neem 'n aanvang op die datum gemeld in die aansoek.
Die eienaar is aanspreeklik vir alle fooie in verband met die voorsiening van water, soos bepaal ingevolge die Tariefbeleidverordening, totdat die toevoer op versoek van die eienaar onderbreek word of die ooreenkoms beëindig is ingevolge hierdie verordening, en word vir alle doeleindes, gedurende die bestaan van die ooreenkoms, geag die verbruiker te wees.
die ooreengekome datum waarop watervoorsiening sal begin, en n onderneming deur die aansoeker om die munisipaliteit in kennis te stel van enige veranderinge aan bogenoemde inligting.
Water word voorsien kragtens die bepalings van hierdie verordening en die voorwaardes wat die Direkteur: Water mag stel.
Die eienaar moet, wanneer die doel of omvang van watergebruik waarvoor in subartikel (f) aansoek gedoen is, verander, die munisipaliteit onverwyld van sodanige verandering in kennis stel en 'n nuwe ooreenkoms met die munisipaliteit sluit.
Die raad kan 'n spesiale ooreenkoms aangaan om water aan 'n aansoeker buite die Stad te voorsien.
Indien die raad ingevolge 'n spesiale ooreenkoms onderneem om water aan 'n aansoeker buite die Stad te voorsien, kan dit die ander party toelaat om sodanige water aan ander persone te verkoop, onderworpe aan sodanige voorwaardes wat dit goed ag.
Niemand mag sonder vooraf goedkeuring van die Direkteur: Water en onderworpe aan sodanige voorwaardes wat hy of sy bepaal, 'n pyp of soortgelyke komponent op, in of onder 'n straat of openbare plek of enige grond wat by die munisipalitieit berus of onder die munisipaliteit se beheer staan, aanlê of bou met die doel om water afkomstig van welke bron ookal te gelei nie.
Alle fooie wat betaalbaar is en in verband staan met watervoorsiening deur die munisipaliteit, moet in ooreenstemming wees met die Tariefbeleidverordening.
n Eienaar kan 'n ooreenkoms vir watervoorsiening beëindig deur die munisipaliteit minstens sewe dae vooraf skriftelik kennis te gee van die voorneme om dit te doen.
hy of sy geen water gedurende die voorafgaande ses maande gebruik het nie en nie reëlings tot bevrediging van die Direkteur: Water getref het vir die voortsetting van die ooreenkoms nie, of hy of sy versuim het om die bepalings van hierdie verordening na te kom en, na uitreiking van 'n kennisgewing, in gebreke bly om sodanige versuim reg te stel, of hy of sy versuim het om enige fooie verskuldig en betaalbaar is, te betaal.
Die Direkteur: Water kan 'n ooreenkoms vir watervoorsiening opsê indien 'n verbruiker die perseel waarop die ooreenkoms betrekking het, ontruim het.
infrastruktuur vir die voorsiening van water bestuur, bedryf of onderhou nie; of n aansluiting aan die watervoorsieningstelsel maak nie.
Niemand mag enige werknemer van die munisipaliteit verhinder om toegang tot die watervoorsieningstelsel te verkry of sy of haar toegang daartoe belemmer nie.
Niemand mag met enige ontwikkeling op enige perseel begin tensy die Direkteur: Water 'n verbindingspyp en meter aangelê het nie.
Indien 'n ooreenkoms vir watervoorsiening gesluit is, maar geen kommunikasiepyp (of kommunikasiepyp van 'n toepaslike grootte) vir die perseel aangelê is nie, moet die eienaar op die voorgeskrewe vorm aansoek doen vir die installering van 'n verbindingspyp en die voorgeskrewe fooi betaal.
die eindpunt van die kommunikasiepyp binne die grens van die grond waarvan die eiendomsreg by die raad berus of ten opsigte waarvan die munisipaliteit 'n servituut of ander reg het, die soort koppeling wat vir die aansluiting gebruik moet word, en die materiaal waarvan daardie gedeelte van die waterinstallasie, tussen die kommunikasiepyp en die eienaar se afsluitklep, waarna in artikel 36 verwys word, gemaak moet word en hoe sodanige gedeelte aangelê moet word.
Die Direkteur: Water kan, indien aansoek gedoen word vir die lewering van water aan 'n perseel, wat sodanig geleë is dat dit 'n uitbreiding van die watervoorsieningstelsel verg, alvorens water aan die perseel gelewer kan word, die uitbreiding magtig, onderworpe aan sodanige voorwaardes wat hy of sy bepaal.
Die eienaar moet op eie koste die koppeling tussen die waterinstallasie en die kommunikasiepyp of pype wat die perseel bedien, aanbring, tensy anders aangedui deur die Direkteur: Water.
Die eienaar moet die gedeelte van die waterinstallasie, waarna in subartikel (e) verwys word, sodanig heg dat dit nie kan beweeg nie.
Tensy die Direkteur: Water andersins toestem mag slegs een kommunikasiepyp aan 'n perseel voorsien word, ongeag die getal wooneenhede, sake-eenhede of verbruikers op sodanige perseel.
Die Direkteur: Water mag, onderworpe aan sodanige voorwaardes wat hy of sy bepaal, toestem tot die aansluiting by 'n hoofwaterpyp, elders as wat geredelik beskikbaar is vir die voorsiening van water aan die perseel; met dien verstande dat die eienaar verantwoordelik is vir enige uitbreiding van die waterinstallasie tot by aansluitingspunt wat die Direkteur: Water aangedui en goedgekeur het en dat die eienaar op sy of haar koste sodanige serwitute oor ander eiendomsregte wat nodig mag wees, moet bekom.
Tensy die sertifikaat van voldoening, waarna in artikel 53 verwys word, deur die munisipaliteit ontvang is, sal water nie aan 'n waterinstallasie deur middel van 'n kommunikasiepyp, wat vir doeleindes van bouwerk aangelê is, gelewer word nie, en indien so 'n sertifikaat nie ontvang is nie mag die Direkteur: Water sonder benadeling van die munisipaliteit, die watertoevoer aan die waterinstallasie afsny of inkort.
Indien die Direkteur: Water van mening is dat die grootte van die bestaande kommunikasiepyp 'n onvoldoende hoeveelheid water aan 'n perseel lewer, kan hy of sy by skriftelike kennisgewing die eienaar gelas om die voorgeskrewe fooie te betaal vir die verwydering van die bestaande kommunikasiepyp en die aanlê van 'n kommunikasiepyp van 'n toepaslike grootte.
aansoek te doen vir 'n kommunikasiepyp wat elke eenheid bedien, en iii die waterinstallasie, waarna in paragraaf i verwys word, te koppel aan die kommunikasiepyp waarna in paragraaf ii verwys word.
b Die Direkteur: Water kan die eienaar van die eenheid, waarna in paragraaf ai verwys word, skriftelik kennis gee om ingevolge artikel 19 aansoek te doen vir die voorsiening van water.
Indien die Direkteur: Water van voorneme is om 'n kommunikasiepyp te vervang moet die eienaar nie minder nie as tien werksdae skriftelik kennis kry van die datum waarop die koppeling tussen die waterinstallasie en die nuwe kommunikasiepyp sal plaasvind.
Wanneer 'n perseel met 'n aantal kommunikasiepype bedien word, kan die Direkteur: Water gelas dat die eienaar die getal aansluitingspunte verminder en die waterinstallasie dienooreenkomstig aanpas.
n Eienaar moet verseker dat daar geen aansluitings is nie tussen die waterinstallasie op die perseel en die waterinstallasie op 'n ander perseel, tensy die eienaar vooraf skriftelik goedkeuring van die Direkteur: Water het en voldoen het aan alle vereistes wat die Direkteur: Water gestel het.
Die Direkteur: Water moet 'n afsluitkraan tussen elke meter en hoofwaterpyp aanbring.
in die geval van 'n meter wat buite die perseel aangebring is, by by 'n geskikte plek onmiddellik binne die grens van sy of haar perseel, met dien verstande dat, indien die eienaar sou versuim om dit te doen, die Direkteur: Water 'n afsluitkraan kan voorsien en aanbring op koste van die eienaar.
Niemand mag sonder die goedkeuring van die Direkteur: Water met die afsluitkraan aan die kommunikasiepyp, peuter nie.
n spesifieke drukking of vloeitempo in die toevoer, of n spesifieke standaard van waterkwaliteit, te handhaaf nie, met dien verstande dat as die watertoevoer vir langer as 24 uur onderbreek word, die munisipaliteit sal poog om 'n alternatiewe watertoevoer so spoedig moontlik te verskaf.
Die Direkteur: Water kan bepaal op watter maksimum hoogte water vanuit die watervoorsieningstelsel voorsien sal word.
n Eienaar wat 'n ononderbroke toevoer, spesifieke drukking of vloeitempo of spesifieke standaard van waterkwaliteit op die perseel verlang, moet self reëlings daarvoor tref.
Die munisipaliteit kan sonder vooraf kennisgewing die watertoevoer na enige perseel onderbreek.
Indien die waterverbruik op 'n perseel, na die mening van die Direkteur: Water, die watervoorsiening aan 'n ander perseel nadelig raak, kan die Direkteur: Water sodanige beperkings as wat hy of sy nodig ag op die eersgenoemde perseel toepas om te verseker dat die ander perseel 'n redelike watertoevoer ontvang en moet hy of sy die eienaar en/of gebruiker van eersgenoemde erf van sodanige beperkings in kennis stel.
Tariefbeleidverordening, te betaal, die eienaar skriftelik in kennis stel van die voorneme om die watertoevoer op 'n bepaalde datum te beperk of af te sny en om die watertoevoer op of na die bepaalde datum te beperk of af te sny.
Behoudens enige ander reg wat die munisipaliteit mag hê, kan die Direkteur: Water 'n eienaar wat hierdie verordening oortree en wat nagelaat het om sodanige oortreding te herstel, binne die tydperk gemeld in 'n skriftelike kennisgewing wat op hom of haar beteken is, skriftelik in kennis stel van die voorneme om sy of haar watervoorsiening op 'n spesifieke datum te beperk of af te sny.
Die verbruiker/eienaar moet die voorgeskrewe fooi vir die beperking of afsnyding en die heraansluiting van die watertoevoer betaal; met dien verstande dat die watertoevoer nie herstel sal word voor alle sodanige fooie betaal is nie.
n Verbruiker wie se toegang tot watervoorsieningsdienste ingekort of afgesny was en dit opsetlik heraansluit, sal na skriftelike kennisgewing afgesny word.
die watertoevoer na die perseel afsny of beperk, en die watertoevoer herstel.
Die eienaar moet by goedkeuring van die versoek, bedoel in subartikel , die voorgeskrewe fooie betaal.
die ooreenkoms vir watervoorsiening ingevolge artikel 23 beëindig is en die Direkteur: Water geen aansoek vir 'n verdere watertoevoer aan die perseel, wat deur die pyp bedien word, binne 'n tydperk van 90 dae na sodanige beëindiging, ontvang het nie, of die gebou op die betrokke perseel gesloop is, of die eienaar of okkupeerder onwettig ingemeng het met die watervoorsieningstelsel wat die betrokke perseel bedien.
n brandinstallasie ten opsigte waarvan maatreëls getref is om ongemagtigde water-aftapping, vir ander doeleindes as brandbestryding, op te spoor, of omstandighede soos deur die Direkteur: Water bepaal.
n Meter en verwante toebehore, voorsien en aangebring deur die munisipaliteit, is en bly die eiendom van die munisipaliteit en mag vervang word wanneer die Direkteur: Water dit goedvind.
die waterinstallasie wat die perseel bedien, en die verbindingspyp wat die perseel bedien.
n Meter wat ingevolge subartikel (a) voorsien is, bly die eiendom van die munisipaliteit.
moet die eienaar voorsiening maak vir die dreinering van water wat mag lek uit die pyp waarin die meter aangebring is, tydens werk aan die meter deur die munisipaliteit, en mag die eienaar nie enige koppelstuk, masjien of ander toerusting, wat na die mening van die Direkteur: Water skade aan die watervoorsieningstelsel en meter veroorsaak of waarskynlik sal aanrig, in die waterinstallasie gebruik of toelaat dat dit gebruik word nie.
n seël op 'n meter breek, of op enige ander wyse inmeng met 'n meter en verwante toebehore.
Enige persoon wat subartikel oortree moet die munisipaliteit vergoed vir die koste van sodanige hoeveelheid water, wat na die oordeel van die Direkteur: Water voorsien is.
Indien die munisipaliteit 'n meter en verwante toebehore, ingevolge subartikel (b) aanbring, is 'n dienspyp nie nodig nie en die waterinstallasie word dan geag te begin by die koppeling met die kommunikasiepyp, welke koppeling 150 mm binne die grens moet wees van die grond, waarvan die eiendomsreg by die munisipaliteit berus of ten opsigte waarvan dit 'n serwituut of ander reg het.
Die Direkteur: Water kan op koste van die eienaar 'n meter of toestel wat volume beheer aanbring of laat aanbring vir elke deel, sake of wooneenheid op enige perseel, om die hoeveelheid water wat aan elke deel, sake of wooneenheid gelewer word, te bepaal.
Die Direkteur: Water moet onderhoud doen aan enige deel van 'n dienspyp, wat strek vanaf die verbindingspyp van die perseel na 'n meter en verwante toebehore geleë binne sodanige perseel, ongeag of daardie deel van die pyp deel uitmaak van die waterinstallasie, met dien verstande dat die eienaar die Direkteur: Water vrye toegang tot die pyp en/of meter moet gee en verantwoordelik is vir die herstel van die terrein na afhandeling van herstelwerk.
n Okkupeerder van 'n perseel moet in die geval waar 'n meter ingevolge subartikel (a) aangebring is, onmiddellik wanneer 'n lek in die dienspyp of aan die meter en verwante toebehore bemerk word, die munisipaliteit aldus inlig.
n rekening lewer vir die hoeveelheid water wat op sodanige perseel verbruik is, soos gemeet deur die meter op die verbindingspyp, en die koste van die meter wat in onbruik is van die eienaar verhaal.
Indien toegang tot 'n meter, wat ingevolge subartikel (a) aangebring is, vir doeleindes van lesing geweier word, is die eienaar vir die duur van sodanige weiering aanspreeklik vir die koste van die water wat vermors word as 'n lek op die meter en verwante toebehore sou ontstaan of waarneembaar is op daardie deel van die dienspyp binne die perseel, soos gemeet deur 'n meter aangebring ingevolge subartikel (a).
n Eienaar wat ingevolge artikel 47 by die munisipaliteit 'n plan indien vir goedkeuring van 'n struktuur op die grens van die perseel, en die bestaande meter ingevolge subartikel (a) aangebring is, moet by goedkeuring van sodanige plan en teen betaling van die voorgeskrewe fooie aansoek doen vir die verwydering van die meter op sy of haar perseel en die aanbring van 'n nuwe meter op die verbindingspyp n Eienaar wat ingevolge artikel 47 'n plan indien vir die goedkeuring van wysigings of uitbreidings aan 'n bestaande ongemeterde brandinstallasie, moet na oorweging van die aangepaste installasie en by goedkeuring van sodanige plan en teen betaling van die voorgeskrewe fooie aansoek doen dat die munisipaliteit 'n meter, volgens die grootte en tipe wat die Direkteur: Water voorskryf, aanbring as deel van die aansluiting tot die perseel.
n Eienaar wat ingevolge artikel 47 'n plan indien vir die goedkeuring van wysigings of uitbreidings aan 'n bestaande gemeterde waterinstallasie, moet na oorweging van die aangepaste installasie en by goedkeuring van sodanige plan en teen betaling van die voorgeskrewe fooie aansoek doen dat die munisipaliteit 'n meter, volgens die grootte en tipe wat die Direkteur: Water voorskryf, aanbring as deel van die aansluiting tot die perseel.
Indien die Direkteur: Water vereis dat voorsiening gemaak word vir aparte wateraansluitings vir 'n drinkwaterinstallasie en 'n brandinstallasie op dieselfde perseel, kan standaardwatermeters vir sodanige aansluitings gebruik word.
Indien die Direkteur: Water vereis dat 'n gesamentlike huishoudelike waterinstallasie en brandinstallasie, wat brandkrane insluit, 'n perseel bedien, moet 'n kombinasie meter of soortgelyke meter wat lae vloeitempo registreer op sodanige aansluiting angebring word.
n Aparte kommunikasiepyp moet aangelê en gebruik word vir elke outomatiese sprinkelstelsel.
n enkel meter, vir die perseel as 'n geheel of enige getal sodanige wooneenhede, of n afsonderlike meter, op die grens van die eiendom waarvan die eiendomsreg by die munisipaliteit berus, vir elke wooneenheid of enige getal wooneenhede, voorsien en aanbring.
n afsonderlike meter aanbring; en/of n afsluitkraan aanbring, en sal teenoor die munisipaliteit aanspreeklik wees vir betaling van die voorgeskrewe fooie vir water voorsien aan die perseel, deur middel van sodanige enkel meter, ongeag die onderskeie hoeveelhede water wat die verskillende verbruikers, wat deur sodanige meter bedien word, verbruik het.
die meter tydens sodanige tydperk akkuraat was; en die inskrywings in die boeke van die munisipaliteit korrek is, met dien verstande dat indien water voorsien word aan, of geneem word sonder dat dit deur 'n meter vloei, die hoeveelheid sodanige water wat die Direkteur: Water beraam, geag word korrek te wees.
Die Direkteur: Water kan onderworpe aan sodanige voorwaardes as wat hy of sy mag voorskryf, 'n tydelike watertoevoer vanuit 'n brandkraan toelaat.
n Persoon wat 'n tydelike watertoevoer ingevolge subartikel verlang, moet daarvoor aansoek doen op die wyse voorgeskryf in artikel 19.
waar dit toegelaat word ingevolge 'n spesiale ooreenkoms, waarna in artikel 20 verwys word, of met die voorafgaande skriftelike goedkeuring van die Direkteur: Water.
Indien die Direkteur: Water goedkeuring, waarna in subartikel (b) verwys word, verleen het, kan hy of sy die maksimum prys waarteen water herverkoop mag word, soos bepaal deur die raad, aandui bykomend tot sodanige ander voorwaardes wat hy of sy goed ag.
Die goedkeuring, waarna in subartikel (b) verwys word, kan te enige tyd ingetrek word.
Indien 'n verbruiker rede het om te vermoed dat 'n meter foutief is, kan hy of sy teen betaling van die voorgeskrewe fooie aansoek doen dat die meter getoets word.
deur die munisipaliteit behou, indien gevind word dat die meter kragtens subartikel en nie foutief is nie, of aan die aansoeker terugbetaal, indien gevind word dat die meter foutief is.
n Meter ten opsigte waarvan die regulasies betreffende watermeters, uitgevaardig ingevolge die Wet op Handelsmetrologie en Standaarde, Nr 77 van 1973, van toepassing is, sal geag word foutief te wees indien, by toetsing ingevolge die regulasies, bevind word dat die persentasie afwyking by 'n oor- of onder registrasie meer is as wat toelaatbaar is vir 'n meter in gebruik ingevolge gemelde regulasies.
n Meter ten opsigte waarvan die regulasies, gemeld in subartikel nie van toepassing is nie, sal geag word foutief te wees indien bevind word dat die persentasie afwyking by 'n oor- of onder registrasie meer is as wat toelaatbaar is volgens SABS 1529:1999, Deel 4 en SANS 1525:1999, Deel 1, soos gewysig.
die tydperk tussen twee opeenvolgende meterlesings nadat die meter vervang is, of n tydperk in die vorige jaar wat ooreenstem met die tydperk waartydens die meter foutief was, of die tydperk van drie opeenvolgende meterlesings voordat die meter foutief geword het, welke ookal die Direkteur: Water die mees toepaslike ag.
Indien die hoeveelheid water wat aan 'n verbruiker gelewer is, gedurende die tydperk waarin 'n meter foutief was, nie beraam kan word soos bedoel in subartikel nie, kan die Direkteur: Water die hoeveelheid skat volgens enige beskikbare metode.
Die verbruiker moet ingelig word welke metode, soos bedoel in subartikel en , die Direkteur: Water gaan gebruik om die hoeveelheid water te skat wat aan hom of haar gelewer is, en ook die geleentheid kry om 'n voorlegging aan die Direkteur: Water te maak voordat 'n finale skatting gemaak word.
Die hoeveelheid water wat met 'n foutiewe meter gelewer is, sal aangepas word in die tydperk, soos bedoel in artikel 38.
By die aanpassing van die hoeveelheid water volgens subartikel , word dit geag dat dieselfde hoeveelheid water tydens elke vier-en-twintig uur tussenpose, in die tydperk, soos bedoel in subartikel , gelewer is.
n Eienaar is nie geregtig op 'n vermindering van die fooie betaalbaar vir water wat in 'n waterinstallasie as gevolg van sigbare lekke, vermors of verspil word nie.
Indien die Direkteur: Water, vir ander redes as om die fooie vir waterverbruik te beraam, die hoeveelheid water wat in 'n gedeelte van die waterinstallasie gebruik word wil meet, kan hy of sy die eienaar skriftelik in kennis stel van die voorneme om 'n meettoestel by 'n punt in die waterinstallasie aan te bring wat hy of sy mag aanwys.
Die aanbring van 'n meettoestel, waarna in subartikel verwys word, die verwydering daarvan en die herstel van die waterinstallasie na sodanige verwydering sal op koste van die munisipaliteit uitgevoer word.
Die bepalings van artikels 33 (b) en 34 , waar van toepassing, geld ten opsigte van die meettoestel wat ingevolge subartikel aangebring is.
Die munisipaliteit kan na ontvangs van 'n skriftelike versoek van die eienaar en onderworpe aan 'n reëling vir die betaling van die voorgeskrewe fooie, die meter lees, op 'n tyd en dag wat verskil van die waarop dit normaalweg gelees word, om die hoeveelheid water wat gelewer is te bepaal.
beperkings instel, of 'n verbod plaas op die gebruik of wyse van gebruik of die aard van toerusting deur middel waarvan water gebruik of verbruik word, of op die aansluiting van sodanige toerusting by die waterinstallasie, en die spesiale tariewe ten opsigte van waterbeperkings, bepaal ingevolge die Tariefbeleidverordening, instel.
Die raad kan die toepassing van die bepalings van 'n kennisgewing bedoel in subartikel tot 'n spesifieke gebied en/of kategorië van verbruikers, persele en aktiwiteite beperk en kan op redelike gronde afwykings, vrystellings en verslappings van enige van sodanige bepalings magtig, met dien verstande dat daar nie afgewyk mag word nie van die tariewe waarna in subartikel (d) verwys word.
mag, by versuim om te voldoen aan die bepalings van 'n kennisgewing bedoel in subartikel , die watertoevoer na enige perseel inkort of, vir sodanige tydperk wat hy of sy dit wenslik ag, beperk, en moet die watertoevoer wat ingevolge paragraaf (a) opgeskort is herstel slegs nadat die fooie vir die afsluiting en heraansluiting betaal is.
Die bepalings van hierdie artikel geld ook ten opsigte van water wat die munisipaliteit direk aan verbruikers buite die Stad voorsien, ondanks enigiets tot die teendeel vervat in die voorwaardes van sodanige voorsiening, tensy anders bepaal in die kennisgewing bedoel in subartikel.
Enige persoon wat die bepalings van 'n kennisgewing, gepubliseer ingevolge subartikel oortree, begaan 'n misdryf.
die oorloop van water laat voortduur nie, of n onoordeelkundige gebruik van water laat voortduur nie.
n Eienaar moet enige deel van die waterinstallasie, wat in so'n toestand van verval is dat dit na die mening van die Direkteur: Water 'n gebeurlikheid gemeld in subartikel tot gevolg het of sal hê, herstel of vervang.
Indien 'n eienaar nalaat om te voldoen aan die bepalings van subartikel , kan die Direkteur: Water sodanige maatreëls tref as wat hy of sy dienstig ag en die koste van die eienaar verhaal.
a Elke verbruiker moet verseker dat die toerusting of materiaal wat aan die waterinstallasie gekoppel is, water doeltreffend benut.
b Die Direkteur: Water kan by skriftelike kennisgewing die gebruik van enige toerusting in 'n waterinstallasie, wat na sy of haar oordeel nie doeltreffend is nie of verkwistend is, verbied.
Wanneer die gebruik van toerusting ingevolge subartikel (b) verbied is, mag sodanige toerusting nie weer in gebruik gestel word nie totdat die doeltreffendheid daarvan herstel is en die Direkteur: Water 'n skriftelike aansoek in die verband goedgekeur het.
Elke eienaar en verbruiker moet voldoen aan die goeie waterbesparings-en wateraanvraagbestuurspraktyke, uiteengesit in Bylae 2 van hierdie verordening.
Die raad kan by openbare kennisgewing, vereis dat waterdienstetussengangers of klasse tussengangers by die munisipaliteit registreer op 'n wyse in die kennisgewing gemeld.
n Waterdienstetussenganger moet verseker dat waterdienste, ingesluit basiese waterdienste soos deur die raad bepaal, verskaf word aan diegene aan wie die tussenganger verplig is om dit te verskaf.
Die gehalte, hoeveelheid en volhoubaarheid van waterdienste verskaf deur 'n waterdienstetussenganger moet minstens dieselfde wees as die standaarde wat die munisipaliteit aan verbruikers bied.
n Waterdienstetussenganger mag nie vir waterdienste bedrae vorder teen 'n tarief wat nie aan enige norme en standaarde wat die Direkteur: Water voorskryf, voldoen nie.
Indien 'n eienaar 'n nuwe waterinstallasie wil installeer, moet hy of sy eers die skriftelike goedkeuring van die Direkteur: Water daartoe verkry op planne wat vir ondersoek voorgelê moet word; met dien verstande dat goedkeuring nie nodig sal wees vir die herstel of vervanging van 'n bestaande pyp of watertoebehore, anders as 'n vasstaande warmwatersilinder en gepaardgaande beskermingsapparaat, in welke geval slegs 'n kennisgewing vereis word.
die voorgeskrewe fooi, en die voorgeskrewe aantal afskrifte van tekeninge van die voorgestelde werk, soos gemeld in artikel 49.
Die bepalings van subartikels en is nie van toepassing op 'n geregistreerde kontrakteur wat 'n vasstaande warmwatersilinder en die gepaardgaande beskermingsapparaat vervang nie.
Goedkeuring wat ingevolge die bepalings van subartikel gegee is sal, onderhewig aan artikel 48, verval aan die einde van 'n tydperk van 24 maande na die eerste dag van die maand waarin die goedkeuring gegee is.
Die Direkteur: Water kan, op skritelike aansoek van die eienaar, voordat die oorspronklike tydperk verval het en onderhewig aan die betaling van die voorgeskrewe fooi, van tyd tot tyd die die geldigheid van die goedkeuring gegee ingevolge artikel 47 vir 'n tydperk wat nie 12 maande per geleentheid oorskry nie, verleng, onderhewig aan sodanige voorwaardes as wat hy of sy mag goeddink.
Tensy die Direkteur: Water skriftelik anders bepaal het, moet tekeninge op velle wees wat nie kleiner is nie as A4 en moet inligting voorsien in die vorm wat vereis word deur Klousule 4.1.1 van die SANS 10252: 2004, Deel 1, 'n afskrif waarvan by die Direkteur: Water verkry kan word.
Indien die besonderhede van die waterinstallasie op meer as een verdieping dieselfde is, hoef sulke besonderhede slegs ten opsigte van een verdieping geteken te word.
Indien meer as een waterinstallasie in 'n gebou installeer moet word, kan sulke installasies op dieselfde tekening aangetoon word, met dien verstande dat hulle duidelik aangedui word.
n Skedule wat die getal van elke tipe aansluitingspasstuk en die grootte daarvan aandui, moet met elke tekening of stel tekeninge voorsien word.
Totdat die Direkteur: Water die sertifikaat van voldoening wat ingevolge die bepalings van artikel 53 ingedien moet word, ontvang het, moet 'n volledige stel goedgekeurde tekeninge te alle tye op die perseel beskikbaar wees.
Indien ongemagtigde werk teenstrydig met die bepalings van artikel 47 gedoen is, kan die Direkteur: Water skriftelik vereis dat die eienaar van die perseel binne 'n bepaalde tydperk aan die bepalings van daardie artikel voldoen en, indien die werk nog nie voltooi is nie, om sodange werk te staak en kan voorts van die eienaar vereis om alle werk wat nie aan die bepalings van hierdie verordening voldoen nie, te verwyder.
n waterinstallasie, brandinstallasie of opgaartenk, inspekteer, ontsmet en toets nie, of n apparaat wat terugvloei verhoed, ingevolge die bepalings van artikel 59 diens, herstel of vervang nie.
Die Direkteur: Water kan 'n register van sodanige gekwalifiseerde loodgieters hou.
Verantwoordelikhede van 'n eienaar n Eienaar moet verseker dat die installasiewerk wat op sy eiendom gedoen word, deur 'n gekwalifiseerde loodgieter uitgevoer word en aan die bepalings van hierdie verordening voldoen.
die werk te toets en te ontsmet ingevolge die bepalings van artikel 54, en te verseker dat 'n sertifikaat van voldoening, wat dit stel dat die werk wat gedoen is aan die bepalings van hierdie verordening voldoen, aan die Direkteur: Water voorgelê word.
n Eienaar moet toesien dat 'n nuwe waterinstallasie met water van die watervoorsieningstelsel gespoel word tot helder water by alle aansluitingstoebehore uitloop.
Indien die pype van 'n waterinstallasie wat aan die hoofwaterpyp gekoppel is besmet raak, moet dit ontsmet word in ooreenstemming met SANS 10252:2004, Deel 1.
Die eienaar van 'n perseel waarop 'n opgaartenk installeer is moet, ten minste elke vyf jaar, toesien dat so 'n tenk dreineer, inspekteer en ontsmet word in ooreenstemming met SANS 10252: 2004, Deel1.
kan die Direkteur: Water, indien hy of sy van mening is dat die water in die opgaartenk of in die waterinstallasie wat deur so 'n tenk bedien word, nie geskik is vir gebruik nie, by skriftelike kennisgewing van die eienaar vereis dat die tenk onverwyld dreineer en inspekteer word, en indien 'n tenk oorstroom, of op enige manier onderwerp is aan 'n toestand wat die inhoud daarvan kon besoedel, moet die eienaar onverwyld toesien dat die tenk dreineer en inspekteer word.
Voordat 'n tenk of die waterinstallasie wat dit bedien bedoel in subartikel , weer in werking gestel word, moet dit skoongemaak en ontsmet word in ooreenstemming met SANS 10252: 2004, Deel1.
in die geval van 'n koppeling aan die kommunikasiepyp, of waar dit ingevolge die bepalings van artikel 21 toegelaat word, verseker dat die installasie binne die grense van die perseel geleë is.
Voordat werk in verband met die onderhoud van 'n gedeelte van die waterinstallasie wat buite die grense van die perseel geleë is, 'n aanvang mag neem, moet die eienaar die skriftelike goedkeuring van die Direkteur: Water of die eienaar van die grond waarop sodanige gedeelte geleë is, verkry.
Niemand mag 'n pyp of watertoebehore in 'n waterinstallasie installeer of gebruik nie, tensy dit gelys is in die Skedule van Aanvaarbare Pype en Watertoebehore, of andersins as in ooreenstemming met die voorwaardes, soos vervat in Bylae 3.
Nieteenstaande die bepalings van subartikel , kan die Direkteur: Water vir 'n bepaalde gebruik in 'n spesifieke installasie, die installasie van 'n pyp of watertoebehore wat nie by die skedule ingesluit is nie, toelaat.
Die Direkteur: Water kan, ten opsigte van 'n pyp of watertoebehore wat by die skedule ingesluit is, sodanige voorwaardes as wat hy of sy mag goeddink, stel ten opsigte van die gebruik of die metode van installasie daarvan.
nie meer voldoen aan die kriteria waarop die insluiting daarvan baseer was nie, of na sy of haar mening, nie meer toepaslik is vir die doel waarvoor dit aanvaarbaar gevind is nie.
Afskrifte van die huidige skedule is beskikbaar by die kantoor van die munisipaliteit gedurende werksure.
ingesluit is by die lys van watertoebehore wat deur JASWIC aanvaar is, of vir die Direkteur: Water aanvaarbaar is.
daar direk stroomaf van die isoleerklep waarna in artikel 28 (a) en (b) verwys word, 'n nie-terugkeerklep van 'n soortgelyke grootte as die dienspyp installeer word, en waar die doeltreffendheid van funksionele kleppe of aansluitingspasstukke benadeel kan word deur die deurgang van vaste stowwe wat dit kan verstop of beskadig, 'n aanlyn filtreerder aangebring word in 'n posisie wat onderhoud vergemaklik.
Die Direkteur: Water kan, op aansoek van die eienaar en by betaling van die voorgeskrewe fooi, die druk in die watervoorsieningstelsel met betrekking tot sy of haar perseel oor so 'n tydperk as wat die eienaar mag versoek, bepaal en die eienaar daarvan in kennis stel.
die gebruik daarvan verbied, of vereis dat aanvaarbare beskermingsmaatreels ingestel word.
Niemand mag watertoebehore of apparaat wat die watervoorsieningstelsel of 'n ander waterinstallasie beskadig of moontlik kan beskadig as gevolg van drukstuwings, by 'n waterinstallasie aansluit nie.
Hospitale, klinieke, verpleeginrigtings, ouetehuise en ander geboue waaruit okkupeerders nie geredelik verwyder kan word in die geval van 'n onderbreking in watervoorsiening nie. 250 liters vir elke bed wat die gebou ontwerp is om te akkommodeer.
Meervuldige wooneenhede wat die hoogte soos bepaal in artikel 29 oorskry, of wat meer as drie verdiepings het, watter ookal die laagste is. 135 liters per wooneenheid.
Hotels, losieshuise en hostelle. 90 liters per persoon wat die gebou ontwerp is om te akkommodeer (insluitende personeel).
Restaurantkombuise (volle maaltyd voorbereiding) 8 to 12 liters per maaltyd wat voorberei word.
Enige persoon wat 'n opgaartenk installeer, moet dit in so 'n posisie installeer dat die binne- en buitekante daarvan geredelik inspekteer, skoongemaak en onderhou kan word, behalwe as dit 'n betonreservoir is wat ondergronds is of gedeeltelik in die grond ingesink is en ontwerp, opgerig en getoets is in ooreenstemming met SANS 10100-1 en SANS 1200-G, en waar slegs die binnekant toeganklik is vir inspeksie- en skoonmaakdoeleindes.
Niemand mag sonder die skriftelike toestemming van die Direkteur: Water, 'n tenk wat begrawe of in die grond geplaas is, gebruik of toelaat dat dit gebruik word, vir die ontvangs van water wat deur die munisipaliteit voorsien word nie.
die oorloop- en ventilasiepype van 'n tenk wat besmetting verhoed, afgesper is om toegang van insekte, diere en ander bronne van besoedeling te verhoed, en n tenk wat besmetting verhoed, in geheel omhul is met geen ander toegang na die binnekant nie, behalwe vir 'n toegangspaneel in die kant daarvan om inspeksie en skoonmaak toe te laat, en wat op so 'n hoogte is dat die tenk nie gebruik kan word tensy die inspeksiepaneel se deksel in plek is nie.
Tensy dit skriftelik deur die Direkteur: Water gemagtig is, moet elke kookketel, stoomketel of ander apparaat wat stoom opwek, gas produseer, gasenjin of olie enjin of enige ander apparaat waarmee of ten opsigte waarvan of waarin water wat deur die munisipaliteit voorsien word, gebruik word, deur middel van 'n koue water voertenk wat 'n lugslot gebruik om die inkomende hoofwaterpyp water vanaf die inhoud van die tenk af te sluit, voorsien word.
n Eienaar moet maatreels wat deur die Direkteur: Water goedgekeur is instel en onderhou om toegang te verhoed van 'n stof wat 'n gesondheidsgevaar mag skep of die drinkbaarheid van water nadelig mag beinvloed, in die watervoorsieningstelsel, en enige deel vn die waterinstallasie op sy of haar perseel.
Die Direkteur: Water moet in elke geval die toepaslike mate waarvolgens terugvloeiing verhoed moet word, goedkeur.
Die Direkteur: Water kan 'n aansoek om 'n brandbestrydingsinstallasie by die munisipaliteit se hoofwaterpyp aan te skakel, toestaan of weier.
Geen water sal aan 'n brandbestrydingsinstallasie voorsien word sonder 'n sertifikaat van goedkeuring wat ingevolge artikel 53 uitgereik is en die installasie aan die vereistes van hierdie verordening voldoen nie.
Indien die Direkteur: Water van mening is dat 'n brandbestrydingsinstallasie wat hy of sy toegelaat het om aan die munisipaliteit se hoofwaterpyp te laat koppel, nie in goeie werkende toestand gehou word of andersins nie behoorlik onderhou word nie, of gebruik word vir doeleindes anders as brandbestryding, kan hy of sy vereis dat die installasie van die hoofwaterpyp ontkoppel word of dit ontkoppel op koste van die eienaar.
Wanneer dit ookal nodig is om die druk in 'n brandbestrydingstelsel te verhoog, moet die eienaar 'n dubbele pypstelsel installeer; een vir brandbestrydingsdoeleindes en een vir algemene huishoudelike gebruik.
Alle pype en passtukke moet instaat wees om 'n druk wat 1800 kPa oorskry te hanteer, indien sodanige druk verwag kan word as die druk verhoog word en moet instaat wees om hulle integriteit te behou in brandtoestande.
n Aparte kommunikasiepyp moet installeer en gebruik word vir elke sprinkel brandblusstelsel.
Die Direkteur: Water bepaal of outomatiese sprinkelstelsels gemeter moet word.
Niemand mag water wat uit 'n ander bron as die munisipale watervoorsiening afkomstig is, vir huishoudelike doeleindes gebruik, of toelaat dat dit gebruik word nie, tensy die betrokke water deur die Direkteur: Water vir daardie doel goedgekeur is en daar aan die voorwaardes soos deur die Direkteur: Water bepaal, voldoen is nie.
Niemand mag water wat uit 'n ander bron as die munisipale watervoorsiening verkry is, aan enige waterverspreidingstelsel koppel tensy die vooraf skriftelike goedkeuring van die Direkteur: Water verkry is nie en dan slegs in ooreenstemming met die voorwaardes soos bepaal deur die Direkteur: Water.
Enige eienaar van 'n perseel waarop 'n waterbron geleë is, moet binne 14-dae nadat 'n versoek daartoe gerig is, die Direkteur: Water van sodanige besonderhede as wat verlang mag word, voorsien.
n Eienaar soos beoog by subartikel , moet op versoek, op eie koste die Direkteur: Water van sodanige sertifikate van wateranalise en bakteriologiese ondersoek as wat verlang mag word, voorsien.
n voorwaarde wat ingevolge daardie subartikel ingestel is, nie nagekom word nie, of die water nie meer aan die vereistes soos deur die Direkteur: Water gestel, voldoen nie.
Die bepalings van hierdie artikel stel nie 'n persoon vry van die nakoming van die toepaslike bepalings van die Nasionale Waterwet, 1998 (Wet 36 van 1998) of enige ander tersaaklike nasionale wetgewing nie.
sodanig beveilig is dat dit nie 'n gesondheidsgevaar sal skep nie, en nie op so 'n manier gevul, of met materiaal opgevul is, dat dit kan veroorsaak dat 'n aanliggende put, boorgat of ondergrondse waterbron besoedel of besmet word nie.
Niemand mag 'n boorgat, syfergat of 'n put sink of uitgrawe, of toelaat dat dit gesink of uitgegrawe word nie, tensy die Direkteur: Water ten minste 14 dae vooraf skriftelike kennis van die voorneme om dit te doen, gegee is.
Die kennisgewing bedoel in subartikel moet die voorgestelde plek en doel waarvoor die water gebruik gaan word, stel.
Indien water wat verkry word van 'n boorgat, of ander bron, op enige perseel gebruik word vir 'n doel wat aanleiding daartoe gee dat sodanige water of 'n gedeelte daarvan in die munisipaliteit se rioolstelsel gaan uitloop, moet die eienaar 'n meter wat aan die munisipaliteit se spesifikasie voldoen, in die pyp wat van sodanige boorgat of ander bron lei na die punt of punte waar dit in die riool inloop, installeer.
Die raad kan, by openbare kennisgewing, van die eienaar van enige perseel waarop 'n boorgat geleë is of, indien die eienaar nie so 'n perseel bewoon nie, die okkupeerder, vereis dat kennis gegee word van die bestaan van 'n boorgat op sodanige perseel en om sulke inligting omtrent die boorgat wat die raad mag vereis, te voorsien.
Die Direkteur: Water kan, indien hy of sy dit nodig ag, vereis dat 'n studie op koste van die eienaar gedoen word ten einde vas te stel watter impak die voorgestelde put, boorgat of syfergat op die welstand van die gemeenskap mag hê.
Die Direkteur: Water kan op aansoek ingevolge artikel 19, nie-drinkbare water aan 'n verbruiker voorsien teen sodanige voorwaardes as wat hy of sy mag bepaal.
Enige water wat ingevolge die bepalings van subartikel voorsien word, mag nie vir huishoudelike doeleindes of enige ander doeleindes wat na die mening van die Direkteur: Water aanleiding mag gee tot 'n gesondheidsgevaar, gebruik word nie.
Geen waarborg, hetsy uitdruklik of stilswygend, is van toepassing op die suiwerheid of die toepaslikheid vir die doel waarvoor die voorsiening toegestaan is op enige nie-drinkbare water wat deur die munisipaliteit voorsien word nie.
Die gebruik van nie-drinkbare water is uitsluitlik op die risiko van die verbruiker, en die munisipaliteit is nie verantwoordelik vir enige gevolglike skade of verlies wat direk of indirek mag voortspruit uit die gebruik daarvan nie.
n Eienaar van 'n perseel waarop nie-drinkbare water gebruik word, moet verseker dat alle aansluitingspasstukke en alle apparaat wat water voorsien of gebruik duidelik met 'n weerbestande kennisgewing gemerk is wat aandui dat sulke water nie vir huishoudelike doeleindes geskik is nie.
In 'n gebied waar behandelde riooluitvloeiel gebruik word, moet die verbruiker op opsigtelike plekke weerbestande kennisgewings aanbring wat aandui dat die water nie geskik is vir huishoudelike doeleindes nie.
Elke waarskuwingskennisgewing wat ingevolge subartikels en vereis word, moet in die drie amptelike tale van die Provinsie wees.
00 en 16:00 natmaak nie.
Waar 'n tuinslang gebruik word om 'n tuin, park of sportveld deur middel van 'n drinkbare waterbron nat te maak, moet 'n beheertoestel soos 'n sproeier aan die tuinslang gekoppel word.
Niemand mag sonder die vooraf skriftelike toestemming van die Direkteur: Water, drinkwater gebruik om 'n hardgemaakte oppervlak of plaveisel af te spuit nie.
n Tuinslang wat gebruik word vir die was van voertuie, bote en woonwaens moet met 'n outomatiese self-sluitende apparaat toegerus wees.
Outomatiese opvulstelsels met dobberkleppe wat van 'n drinkwaterbron gevoer word na swembaddens en tuinpoele is nie toelaatbaar nie.
Kommersiële motorwasserye moet 'n minimum van 50% van die water wat gebruik word met die bedryf van die stelsel, hergebruik.
Handewasbakke in openbare fasiliteite moet toegerus wees met aanvraag tipe krane.
Storte in openbare fasiliteite moet toegerus wees met aanvraag tipe kleppe.
Drinkwater mag nie gebruik word om bousand en ander boumateriaal te benat ten einde te verhoed dat dat dit wegwaai nie.
Aftapkrane op staanpype moet op 'n hoogte van ten minste 450mm, gemeet bokant grondvlak, wees.
Die maksimum stroomsneheid van enige kraan wat in 'n handewasbak aangebring is, mag nie meer as 6 liters per sekonde wees nie.
Die maksimum stroomsnelheid van enige stortkop mag nie meer as 10 liters per minuut wees nie.
Toiletbakke mag nie 'n groter kapasiteit as 9,5 liters hê nie.
Geen outomatiese spoelbak of storttenk mag gebruik word om 'n urinaal te spoel nie.
Binne twee jaar na die afkondiging van hierdie verordening, moet alle outomatiese spoelbakke wat aan urinale gekoppel is, vervang word met hand geaktiveerde stelsels of apparate wat die spoelstelsel in werking stel slegs nadat die urinaal gebruik is.
n self-sluitende apparaat bevat, of toegerus wees met 'n verwyderbare handvatsel, of gesluit kan word om ongemagtigde gebruik te verhoed, of van 'n aanvraagtipe wees wat die hoeveelheid water by elke gebruik beperk.
Grootmaat waterverbruikers (daardie verbruikers wat meer as 3650 kiloliters per jaar gebruik), uitgesluit die wat uit veelvuldige wooneenhede bestaan, moet jaarliks 'n wateroudit doen. Die oudit moet uitgevoer word nie later nie as twee weke na die einde van die munisipaliteit se finansiële jaar. Die ouditverslag moet beskikbaar wees vir inspeksie deur amptenare van die Departement van Waterwese en Bosbou, die Waterraad (waar van toepassing) en die munisipaliteit.
n vergelyking van die bogemelde faktore met daardie wat in elk van die vorige drie jare gerapporteer is (waar beskikbaar), en xi n skatting van die waterverbruik van die verskillende komponente wat in gebruik is.
Niemand mag toelaat dat water wat in enige toerusting as 'n hitte-uitruilingsmedium gebruik word, voortdurend vermors word nie, behalwe as dit gebruik word om 'n voorgeskrewe vlak van opgeloste soliede dele in 'n hersirkuleringsapparaat te onderhou.
Klas 0 en Klas 1 koperpype mag nie vir ondergrondse doeleindes aangewend word nie, tensy dit beskerm word met 'n hulsel.
Klas 0 koperpype mag nie gebuig, oopgebuig of aan die ente verleng en tot 'n hulsel omvorm word vir kappilêre tipe soldering nie.
Koperpype mag nie met brons gesweis of met silwer soldeer word nie.
Plastiekpype mag nie gebruik word in brandinstallasies of gekombineerde huishoudelike- en brandinstallasies bokant die grondoppervlak nie.
Plastiekpype wat drinkwater gelei, moet beskerm word teen sonlig.
Plastiekpype mag nie in 'n posisie gebruik word waar deursypeling van gas of ander chemiese stowwe die water wat daarin vervoer word, mag besmet nie, tensy dit doeltreffend met 'n ondeurdringbare hulsel beskerm word.
Waar plastiekpype gebruik word om warm water vanaf 'n vasstaande warmwatersilinder installasie te gelei, moet die eerste 1,5 meters van die pypleiding van koper vervaardig wees.
Swart sagtestaalpype en sy gepaardgaande passtukke mag nie gebruik word om water in huishoudelike installasies te gelei nie, tensy dit toepaslik aan die binnekant behandel en bedek is nie, en mag ook nie in die brandinstallasie gedeelte van 'n gesamentlike installasie gebruik word op so 'n manier dat dit die drinkbaarheid van die water in die gedeelte wat vir huishoudelike gebruik bedoel is, nadelig affekteer nie.
Gegalvaniseerde sagtestaalpype en waterpasstukke mag nie gebruik word in installasies wat aan die munisipaliteit se hoofwaterpyp gekoppel is en met water daarvandaan voorsien word nie.
Enige pyp wat water vanaf die munisipaliteit se hoofwaterpyp gelei, mag nie as 'n integrale deel van 'n betonstruktuur installeer word nie.
<fn>GOV-ZA. Water_charter_AFR.2010-03-25.af.txt</fn>
Ten einde die bogenoemde kliëntehandves te handhaaf en kliëntediens voortdurend te verbeter, het ons onderneem om 'n Gehaltebestuurstelsel in te stel om aan die vereistes van ISO 9001:2000 te voldoen.
Enige kommentaar en voorstelle vir verbetering kan aan die ISO-bestuursverteenwoordiger by tel. 710-8006 of faks 710-8374 gerig word.
<fn>GOV-ZA. Weskaapse_wet_op_toerisme_nr_1_van_2004.2010-03-25.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die instelling van die Bestemmingbemarkings-organisasie; om voorsiening te maak vir die samestelling, bevoegdhede en funksies daarvan; om voorsiening te maak vir die bevordering van toerisme en die verwante ekonomiese ontwikkeling van die Wes-Kaap; om die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997, te herroep; en om voorsiening te maak vir sake wat daarmee in verband staan.
Die Raad kan, na voldoening aan die voorgeskrewe proses van oorlegpleging, 'n handelsnaam vir die BBO bepaal.
samewerking met ander liggame wat betrokke is by die bemarking van die.
die kweek van verhoudings en die aangaan van ooreenkomste met allerlei openbare asook private organisasies ter bevordering van die BBO se doelwitte; en die koestering van hegte samewerking tussen die openbare en die private sektor in die strewe na toerismegroei tot voordeel van al die mense van die Provinsie.
Behoudens subartikel moet die Minister, na oorleg met die Provinsiale Parlement se Staande Komitee wat verantwoordelik is vir toerisme en met georgani-seerde plaaslike regering, die Raadslede aanstel.
Ondanks die bepalings van artikel 6 (f) word al die lede van die Raad van Direkteure van die Maatskappy op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet geag behoorlik aangestelde lede van die Raad te wees vir die eerste 12 maande van die BBO se bestaan.
Die Minister moet die noodsaaklikheid dat die Raad die breë demogra.ese en geogra.ese samestelling van die Provinsie sal verteenwoordig, behoorlik in ag neem.
een ex officio senior beampte deur die uitvoerende Burgemeester benoem; en die hoof uitvoerende beampte ex officio.
Die Minister moet na oorleg met georganiseerde plaaslike regering 'n voorsitter 10 en 'n ondervoorsitter vir die Raad uit die geledere van die Raad aanwys.
Raadslede word aangestel vir 'n tydperk wat ten tyde van hul aanstelling bepaal word maar wat hoogstens twee jaar is.
Indien die amp van 'n Raadslid om enige rede vakant raak, kan die Minister na oorleg met georganiseerde plaaslike regering 'n persoon uit die kategorie van persone waaruit daardie lid oorspronklik as raadslid aangestel of benoem is, vir die onverstreke deel van die ampstermyn ooreenkomstig artikel 4 aanstel.
die twaalf-maande-tydperk bedoel in artikel 4 ; en enige onverstreke deel bedoel in subartikel.
n lid van die Parlement, 'n Provinsiale Wetgewer, die raad van 'n munisipaliteit of die nasionale Kabinet of die Wes-Kaapse Provinsiale Kabinet word; of g met uitsondering van ex officio-Raadslede in artikel 45e en f bedoel, 'n werknemer van die Provinsie of 'n munisipaliteit word.
Die eerste vergadering van die Raad moet gehou word op 'n tyd en plek deur die Minister bepaal. Daarna moet die Raad vergader op die tye en plekke wat die voorsitter bepaal, maar die Raad moet minstens een keer elke drie maande vergader.
Die hoof-uitvoerende beampte moet binne sewe dae vanaf ontvangs van 'n skriftelike versoek wat deur minstens drie Raadslede geteken is, 'n spesiale algemene vergadering van die Raad belê.
Die kennisgewing waarkragtens 'n spesiale algemene vergadering van die Raad belê word, moet die sake van daardie vergadering meld, en geen ander sake mag op die spesiale algemene vergadering behandel word nie.
Die kworum vir 'n vergadering van die Raad is die meerderheid van al sy lede.
Die ondervoorsitter moet as voorsitter van die Raad optree wanneer die voorsitter afwesig is of nie in staat is om as voorsitter op te tree nie, en wanneer die voorsitter sowel as die ondervoorsitter afwesig is of nie in staat is om as voorsitter op te tree nie, moet die lede wat op daardie vergadering teenwoordig is, met 'n meerderheidstem een uit hul geledere kies om op daardie vergadering voor te sit.
Die besluit van 'n meerderheid van die lede wat op 'n vergadering van die Raad teenwoordig is, is 'n besluit van die Raad, en in geval van 'n staking van stemme oor enige saak het die persoon wat op die vergadering voorsit, 'n beslissende stem benewens sy of haar beraadslagende stem.
die besluit deur die meerderheid van al die Raadslede geneem is; en die lede wat die meerderheid uitgemaak het, geregtig was om as lede te sit.
Die Raad kan enige lid van 'n komitee wat nie 'n Raadslid is nie, toelaat om enige vergadering van die Raad waarop enige saak in verband met 'n funksie van daardie komitee behandel word, by te woon en kan daardie lid toelaat om aan die verrigtinge op so 'n vergadering deel te neem sonder om stemreg te hê.
Wanneer die Raad in sitting is, mag 'n lid nie deelneem aan die bespreking van, of deel hê in die neem van 'n besluit oor, enige saak waarin daardie lid of daardie lid se gade, vennoot, naasbestaande of werknemer enige persoonlike en regstreekse of onregstreekse geldelike belang het nie: Met dien verstande dat die Raad kan vereis dat enige lid wat so 'n belang verklaar het, homself of haarself moet onttrek aan die verrigtinge rakende daardie saak.
Enige lid van die Raad wat die bepalings van subartikel oortree, is skuldig aan 'n misdryf en by skuldigbevinding strafbaar met 'n boete of met gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens 12 maande.
Die notule van Raadsvergaderings moet geteken word deur die persoon wat op die volgende vergadering van die Raad voorsit.
Die Raad moet die Minister en die uitvoerende Burgemeester of hul behoorlik aangestelde benoemdes toelaat om enige vergadering van die Raad by te woon en om deel te neem aan die verrigtinge op daardie vergadering sonder om stemreg te hê.
Ex officio-lede van die Raad wat kragtens artikel 4 (e), (f) en (g) aangestel is, mag aan die verrigtinge van enige vergadering van die Raad deelneem, sonder om stemreg te hê.
Die Raad kan, na oorleg met die Minister, komitees instel om die Raad behulpsaam te wees by die uitoefening van sy bevoegdhede, die verrigting van sy funksies en die uitvoering van sy pligte.
Enige komitees wat deur die Maatskappy se Raad van Direkteure aangestel is, word op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet geag komitees te wees wat ingevolge hierdie artikel aangestel is, maar slegs vir die volgende 12 maande.
Komitees moet funksioneer onderworpe aan die opdragte deur die Raad bepaal.
n Komitee bestaan uit die getal lede deur die Raad bepaal, maar hoogstens 15, en elke komitee moet een lid van elke ander komitee in subartikel (a) tot (e) gelys as lid hê.
'n Komitee moet 'n Raadslid of 'n behoorlik aangestelde benoemde as voorsitter hê.
Die Raad kan 'n komitee te eniger tyd ontbind.
'n Lid van 'n komitee beklee sy of haar amp vir 'n tydperk van hoogstens twee jaar, soos ten tyde van sy of haar aanstelling bepaal.
Indien die amp van 'n lid van 'n komitee om enige rede vakant raak, kan die Raad 'n persoon as lid van die komitee aanstel vir die onverstreke deel van die tydperk.
n Lid van 'n komitee wie se ampstermyn verstryk het, kan weer aangestel word, maar mag nie vir meer as drie termyne as lid van 'n komitee dien nie: Met dien verstande dat die onverstreke deel bedoel in subartikel nie in aanmerking geneem mag word wanneer die getal dienstermyne bereken word nie.
Die bepalings van artikel 6 , met die nodige wysigings, is van toepassing op die ampsbeëindiging van 'n lid van 'n komitee.
Die Raad kan enige bevoegdheid, funksie of plig wat ingevolge hierdie Wet aan die Raad toegewys, opgedra of opgelê is, skriftelik delegeer aan enige Raadslid, aan enige komitee, of aan die hoof-uitvoerende beampte, wat daardie bevoegdheid, funksie of plig weer verder kan delegeer.
Die delegering van 'n bevoegdheid, funksie of plig kragtens subartikel verhinder nie die uitoefening van daardie bevoegdheid, die verrigting van daardie funksie of die uitvoering van daardie plig deur die Raad nie.
Die Raad kan te eniger tyd enige delegasie kragtens subartikel wysig of intrek, en kan sy bevoegdhede, funksies of pligte delegeer behoudens enige beperkings, voorskrifte of voorwaardes waarop die Raad besluit.
Die Raad kan enige besluit wat ingevolge 'n delegasie kragtens subartikel geneem is, in oënskou neem en wysig behoudens enige regte wat moontlik toegeval het en met deeglike inagneming van die bepalings van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Beregting, 2000.
'n Raadslid en 'n lid van 'n komitee moet aangestel word op daardie bedinge en voorwaardes, en kan daardie toelaes betaal word en uit die fondse van die Raad vergoed word vir daardie uitgawes wat gesamentlik deur die Minister met die instemming van die Minister verantwoordelik vir Finansies bepaal word.
die besoldiging, toelaes, bonusse, subsidies en pensioene en ander diens-voordele vir sy werknemers bepaal en aan hulle betaal; en grati.kasies vir sy werknemers en voormalige werknemers bepaal en aan hulle betaal, en vir die afhanklikes van sy werknemers en voormalige werknemers in die geval van afsterwe of van besering van daardie werkne-mers wat in die loop van hul diens voorgekom het.
h boeke, gidse, kaarte, publikasies, foto's,.
o aansporingskemas en gradering-, klassi.
p die gebruik van handelsname deur die BBO vir spesi.eke toerismebemar-55 kingsprojekte goedkeur; en q enige ander handelinge verrig wat tot die verwesenliking van die Raad se doelwitte kan bydra.
saamwerk met ander nasionale en provinsiale openbare entiteite, veral dié wat getaak is met handels-en beleggingsbevordering; en saamwerk met sektor-spesi.eke liggame soos dié in die wynbedryf en die. lmbedryf ter bevordering van provinsiale attraksies.
Behoudens subartikel moet die Raad, in oorleg met die Minister en na 'n openbare adverteringsproses, 'n geskikte persoon met kennis van en ondervinding in bestuur, bemarking en toerisme as die hoof-uitvoerende beampte van die BBO aanstel.
Die hoof-uitvoerende beampte moet ingevolge 'n vastetermyn-, prestasiegebonde kontrak vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar aangestel word en kan by verstryking van daardie tydperk weer aangestel word.
Indien die hoof-uitvoerende beampte afwesig is of om enige rede nie in staat is om sy of haar funksies te verrig nie, of wanneer daar ook al 'n vakature in die kantoor van die hoof-uitvoerende beampte is, moet die Raad 'n ander persoon aanstel om as hoof-uitvoerende beampte van die BBO op te tree tydens die hoof-uitvoerende beampte se afwesigheid of onvermoë of totdat 'n hoof-uitvoerende beampte ingevolge subartikel aangestel is.
n Waarnemende hoof-uitvoerende beampte moet vir die duur van sy of haar aanstelling die funksies van die hoof-uitvoerende beampte verrig.
Ondanks die bepalings van subartikel word die hoof-uitvoerende beampte van die Maatskappy, soos op die datum van inwerkingtreding van hierdie Wet, geag die behoorlik aangestelde hoof-uitvoerende beampte van die BBO te wees vir die onverstreke termyn van die hoof-uitvoerende beampte se diensooreenkoms met die Maatskappy.
vergaderings van die Raad bywoon; en n kopie van die notule daarvan binne 14 dae vanaf 'n Raadsvergadering voorlê aan die Minister en die uitvoerende Burgemeester en enige ander beamptes deur die Provinsie en die Stad benoem.
geld wat deur die raad van 'n munisipaliteit vir dié doel bewillig word; en geld wat deur enige persoon of instelling aan die BBO geskenk word.
Aanvaarding deur die BBO van geld by subartikel (b) of (c) beoog is onderworpe aan enige toepaslike bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) en enige regulasies ingevolge daarvan.
Die Raad se. nansiële beheer, verantwoordbaarheid en verantwoordelikheid en sy verslagdoeningspligte word gereguleer deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, en enige regulasies of voorskrifte ingevolge daardie Wet uitgereik.
Die Raad moet aan enige munisipaliteit wat fondse vir die BBO verskaf en enige ander munisipaliteit wat aldus versoek, die verslae of state in artikel 55 (d) van die Wet op Openbare Finansiële Beheer, 1999 bedoel, voorlê binne die tydperk in daardie artikel bedoel.
Die jaarlikse. nansiële state van die BBO moet deur die Ouditeur-generaal geouditeer word, behalwe as die BBO 'n persoon bedoel in artikel 58 (b), gelees met artikels 58 en , van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, as 'n ouditeur aanstel.
Die Raad moet saamwerk met en deelneem aan enige instellings (deur die Provinsie tot stand gebring) ter bevordering van belegging, die handel, die.
gesamentlike monitering en evaluering; en gesamentlike verslagdoening, wat sal verseker dat hul strategieë en operasies ooreenstem.
Die BBO, die Provinsie en enige munisipaliteit wat betrokke is by die funksies van die BBO moet toesien dat die bepalings oor samewerkende bestuur in artikel 41 (h) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, ten volle nagekom word.
n plaaslike toerismeorganisasie of enige dergelike toerismeorganisasie wat deur 'n munisipaliteit ingestel of erken is, akkrediteer; en akkrediteringskriteria formuleer en voorskryf vir die akkreditering van 'n plaaslike toerismevereniging of enige dergelike toerismeorganisasie.
Enige toerismeorganisasie of toerismeburo wat voorheen kragtens die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997, geakkrediteer is en wat nie kragtens artikel 19 deur die BBO geakkrediteer is nie, word nie deur die Ouditeur-generaal geouditeer nie.
Die BBO moet 'n register byhou van alle geakkrediteerde plaaslike toerisme-organisasies of enige dergelike organisasies wat deur 'n munisipaliteit ingestel of erken is.
Die BBO kan 'n Besoekerinligtingsnetwerk, gebaseer op patrone en aanvraag, instel en akkrediteer ooreenkomstig die kriteria wat die Raad bepaal.
Toerisme, 1997 (Wet 3 van 1997) (hierna die Wes-Kaapse Toerismeraad genoem), word ontbind.
Die BBO is die regsopvolger van die Wes-Kaapse Toerismeraad.
b word personeel wat in diens van die Wes-Kaapse Toerismeraad is, na die BBO oorgeplaas ooreenkomstig die Wet op Arbeidsverhoudinge, 1995 Wet 66 van 1995.
Met ingang van die datum waarop hierdie Wet in werking tree en onderworpe aan die vooraf verkreë goedkeuring van die lede van die Maatskappy word die personeel, bates, laste en rekords van die Maatskappy na die BBO oorgeplaas en oorgedra en word die BBO die regsopvolger van die Maatskappy.
Die personeel van die Maatskappy word ooreenkomstig die Wet op Arbeidsver-20 houdinge, 1995 oorgeplaas.
BBO en hierdie Wet te bereik: Met dien verstande dat regulasies met. nansiële implikasies in oorleg met die Minister verantwoordelik vir Finansies gemaak moet word.
Die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 1997 (Wet 3 van 1997) word herroep.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Wet op Toerisme, 2004, en tree in werking op 'n datum wat deur die Premier by proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal word.
<fn>GOV-ZA. Wk_begrotingswet_2004.2010-03-25.af.txt</fn>
Om ingevolge artikel 226 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet 108 van 1996) en artikel 58 van die Grondwet van die Wes-Kaap, 1997 (Wet 1 van 1998) bedrae geld te bewillig vir die. nansiële behoeftes van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering in die boekjaar wat op 1 April 2004 'n aanvang neem en op 31 Maart 2005 eindig.
Hiermee word die bedrae geld soos uiteengesit in die kolomme van die Bylaes bewillig vir die. nansiële behoeftes van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering in die boekjaar vanaf 1 April 2004 tot 31 Maart 2005. Die Provinsiale Inkomstefonds word met hierdie bedrae belas.
Die formaat van die Bylaes voldoen aan die vereistes uiteengesit in artikels 1 en 10 43 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999).
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Begrotingswet, 2004 en tree op 1 April 2004 in werking.
Provinsiale Administrasie Doel: 1 Kantoor van die Premier2 Provinsiale koördineringWaarvan OordragteOordragteOm gekoördineerde en geïntegreerde beplanning en ontwikkeling, gesonde inter-en intra-owerheids en internasionale betrekkinge te verseker. Om strategiese rigting en bestuursteun aan die Wes-Kaapse provinsiale lyndepartemente te verleen op 'n geïntegreerde, samewerkende en gekoördineerde wyse. Om 'n professionele diens aan die Premier in sy hoedanigheid as hoof politieke uitvoerende gesag van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering te verleen. Provinsiale Ontwikkelingsraad Om regeringsdienslewering, publieke deelneming en bestuur te optimaliseer deur die transformering van interne en eksterne verhoudings deur toepaslike inligtings-en kommunikasietegnologie.
Korporatiewe diensteWaarvan5 Regsdienste6 Kantoor van die Direkteur-GeneraalWaarvan7 Finansiële bestuur8 Personeelbestuur en administrasieInterne menslike hulpbron ontwikkelings strategie Om 'n getransformeerde werkerskorps in die departement met bekwame, bemagtigde en prestasiegerigte werknemers te verseker. Om 'n hoogs professionele regskomponent en forensiese ouditdiens te handhaaf wat goeie regsadvies voorsien ten einde regsekerheid met betrekking tot die uitvoering van funksies in die Wes-Kaapse Provinsiale Regering te verseker en effektiewe en doeltreffende forensiese ondersoeke en prosesse te lewer. Om optimale steundienste aan die Hoof van die Departement as die Direkteur-Generaal van die Wes-Kaapse Provinsiale Regering te verleen. Om die doeltreffende, doelmatige en ekonomiese aanwending van finansiële hulpbronne binne die departement te verseker. 10 Jaar demokrasie feesvieringe Om 'n hoëgehalte-en doeltreffend funksionerende Wes-Kaapse Provinsiale Regering, bekend vir goeie korporatiewe regeringsbestuur en dienslewering te verseker.
Doel: Om lede doeltreffend en koste-effektief in staat te stel om hul statutere funksies optimaal te vervul en ook om 'n omgewing vir effektiewe openbare deelname te skep.
Om die oorhoofse bestuur van die Provinsiale Parlement te behartig en korporatiewe steundienste van gehalte te lewer.
Om prosedurele ondersteunings-, naslaan-, navorsings-, kommunikasie-, vertaal-en tolkdienste van hoë gehalte aan die Provinsiale Parlement en ander belanghebbendes te lewer.
Om aan lede en politieke partye bemagtigingsfasiliteite en voordele te lewer.
Doel: Om finansiële en ondersteuningsmiddele te bekom en dit optimaal te benut in die uitvorering van sy visie en strategiese ondersteuningsdoelwitte.
Om optimale dienslewering te behaal in die voorsiening en onderhoud van kantoorsteun aan die Minister en van doeltreffende finansiële administrasie, voorsieningskettingbestuur en menslike hulpbronbestuur en administrasie.
Provinsie se fiskale hulpbronne te verseker.
Om effektiewe begrotingsbestuur te verseker, lewering van enige toegewysde verantwoordelikhede in terme van die Wet op Munisipale Finansiële Bestuur, 2003 sowel as verrekeninge en verslagdoening, wat 'n volle refleksie van die Provinsie se finansiële posisie weergee.
GebeurlikheidsvoorsieningBatebestuur Om die effektiewe en doeltreffende bestuur van fisiese en finansiële bates te verseker. Om te reageer op ongunstige natuurlike of ekonomiese gebeurlikhede wat die potensiaal het om die begrotingsraamwerk van die Wes-Kaapse Regering te bedreig.
Gemeenskapsveiligheid Doel: 1 AdministrasieWaarvan2Waarvan Oordragte GemeenskapspolisieforumsWaarvan OordragteProjek Chrysalis fonds Wes-KaapPeace and development project Western Cape'' Oordragte Sektorale Onderwys en Opleidingsoutoriteit (SETA) Gemeenskapspolisieforums en nie-regeringsorganisasies Om veiligheid en sekuriteit te bevorder deur 'n proses van burgerlike toesig, misdaadvoorkoming-strategieë en effektiewe verkeerswetstoepassing en verkeersveiligheidsopvoeding. Om die oorhoofse bestuur van die Departement te behartig. Om polisiëringsbehoeftes en -prioriteite vir die Provinsie te bepaal, en om 'n breër burgerlike perspektief op polisie-aangeleenthede in te stel. Provinsiale sekretariaat vir veiligheid en sekuriteit Om die veiligheid en sekuriteit van die mense in die Wes-Kaap te bevorder.
VerkeersbestuurWaarvanMotorvoertuig ongeluk ingrypstrategie (MVOI) Om verkeerswetstoepassingdienste te lewer en die lewering van padverkeersopvoeding.
Onderwys Doel: 1 AdministrasieWaarvan Oordragte2 Openbare gewone skoolonderwys WaarvanHostelbeurse3 Onafhanklike skoolsubsidiesWaarvan Oordragte Geregistreerde onafhanklike skoleBeheerliggame van openbare skole Nasionale voorwaardelike toekenning: Primêre skoolvoedingsprogram Om openbare gewone onderwys vanaf Grade 1 tot 12 in ooreenstemming met die Suid-Afrikaanse Skolewet, 1996 (Wet 84 van 1996) te voorsien. Om onafhanklike skole in ooreenstemming met die Suid-Afrikaanse Skolewet, 1996 (Wet 84 van 1996) te ondersteun. Om te verseker dat alle leerders van die Wes-Kaap die nodige kennis, vaardighede en waardes verkry wat hul benodig om vervulde lewens te lei, en om by te dra tot die ontwikkeling van die provinsie en land. Om oorhoofse bestuur van en ondersteuning aan die onderwysstelsel te voorsien.
Skolewet, 1996, en Witskrif 6 op spesiale onderwys-benodigdhede te voorsien.
Om Vroeëkind Onderwys (VKO) te voorsien aan die Graad R-vlak in ooreenstemming met Witskrif 5.
Om onderwys inrigtings as 'n geheel met ondersteuning te voorsien.
Gesondheid Doel: 1 AdministrasieWaarvanMediese toerustingOordragte Universiteite en Technikons2 Distriksgesondheidsdienste Waarvan MIV/VigsNasionale voorwaardelike toekenning: Omvattende MIV en Vigs Nasionale voorwaardelike toekenning: Omvattende voedingsprogram Nasionale voorwaardelike toekenning: Hospitaalbestuur en gehalte-verbetering Om die gesondheid van alle inwoners in die Wes-Kaap, en verder, te verbeter, deur die daarstelling van 'n gebalanseerde gesondheidsdiens, in samewerking met alle rolspelers, binne die raamwerk van optimale sosio-ekonomiese ontwikkeling. Om die oorhoofse strategiese bestuur en algehele administrasie van die Departement van Gesondheid te bewerkstellig. Om primêre Gesondheidsorgdienste en Distrikshospitaaldienste te lewer.
Oordragte MunisipaliteiteUniversiteite en TechnikonsNie-winsgewende instansies3 Mediese nooddiensteOordragte Nie-winsgewende instansies4 Provinsiale hospitaaldienste WaarvanOordragte Universiteite en TechnikonsNie-winsgewende instansiesOm 'n mediese nooddiens voor hospitalisasie, insluitende oorplasings tussen hospitale en beplande pasiënt-vervoer, te lewer. Om 'n hospitaaldiens te lewer wat toeganklik, geskik en doeltreffend is en algemene spesialisdienste verskaf, insluitend 'n spesialis rehabilitasie-diens, asook 'n platform vir die opleiding van professionele gesondheidswerkers en navorsing.
Sentrale gesondheidsdienste Waarvan Oordragte Universiteite en Technikons6 Gesondheidswetenskappe en opleidingOordragte Universiteite en Technikons7 Gesondheidsorg-steundiensteWaarvanOordragteDepartementele agentskappe en rekeninge - Medvas Bedryfsrekening Om tersiêre gesondheidsdienste te voorsien en 'n platform vir die opleiding van gesondheidswerkers daar te stel. Nasionale voorwaardelike toekenning: Gesondheids-beroepsopleiding en -ontwikkeling Nasionale voorwaardelike toekenning: Nasionale tersiêre dienste Nasionale voorwaardelike toekenning: Hospitaalbestuur en gehalte-verbetering Gesondheid toerusting (wisselkoers aanpassing) Om opleiding en ontwikkelingsgeleenthede aan werklike en potensiële werknemers van die departement van Gesondheid te voorsien. Sektorale Onderwys- en Opleidingsoutoriteit (SETA) Beurse Om steundienste te lewer wat die Departement in staat stel om sy doelwitte te bereik.
Waarvan OordragteDienste aan bejaarde persone4WaarvanOordragteOm die lewering van welsynsdienste deur geregistreerde implemeteringsagentskappe te verskaf en te ondersteun. Nasionale voorwaardelike toekenning: MIV/Vigs (Gemeenskapsgebaseerde sorg) Dienste aan persone met gestremdhede Behandeling en voorkoming van dwelmmisbruik Ontwikkeling- en steundienste Dienste aan kinders, vriouens en gesinne Organisasies vir die inwerkingstelling van MIV/VIGS-programme Munisipaliteite: Veeldoelige sentrums Ontwikkelingsagentskappe en individue: Armoedeverligting en verwante aangeleenthede Huishoudings: Voedselverligtingstoelaag Private welsynsorganisasies: Jeugontwikkeling en -beskerming Nie-winsgewende en welsynsorganisasies: Versterking van kapasiteit Sakgeld Om armoede en die uitwerking van MIV/VIGS te verminder deur volhoubare ontwikkelingsprogramme.
Om bevolkings-en ontwikkelingstendense na te vors, te ontleed en vertolk ten einde inligting te bekom vir programme, dienste en strategieë.
Behuising Doel: 1 Administrasie2 Behuisingsbeplanning en -navorsingWaarvan Behuisingskapasiteitbou3 Behuisingslewering/subsidie programmeWaarvanOordragte Munisipaliteite (Huishoudings)Die instaatstelling en bemagtiging van munisipaliteite en gemeenskappe Effektiewe en doeltreffende kommunikasie Om die Departement oorhoofs te bestuur in ooreenstemming met toepaslike wetgewing en regulasies. Om die voorsiening van voldoende behuisingsontwikkeling te bevorder en om gesonde administrasie te implementeer en te volhou deur: Nasionale voorwaardelike toekenning: Behuisingsubsidie Om behuisingslewering te fasiliteer. Bevordering van effektiewe en doeltreffende lewering van nasionale en provinsiale behuisingsprogramme.
WaarvanOordragte Munisipaliteite5 BehuisingsbatebestuurWaarvanOordragte Munisipaliteite (Huishoudings)Nasionale voorwaardelike toekenning: Behuisingsubsidie Die voorsiening van die effektiewe en doeltreffende bestuur van behuisingsbates. Stedelike vernuwing en menslike hervestigingsontwikkeling Om onfunksionele gebiede met die idee van ekonomiese en sosiale ontwikkeling te rehabiliteer.
Doel: Om menslike welstand, regverdige hulpbron benutting, ekonomiese doeltreffendheid en omgewingsintegriteit te bevorder tot volhoubare ontwikkeling in die Wes-Kaap.
Om die oorhoofse bestuur van die Departement te behartig en 'n korporatiewe ondersteuningsdiens te lewer.
Ter versekering van volhoubare ontwikkeling deur grondbeplanning, geïntegreerde besoedeling en afvalbestuur, biodiversiteitsbestuur, kusbestuur en funksionele ondersteuning.
Vervoer en Publieke Werke Doel: 1 Administrasie2 Publieke WerkeWaarvanOm akkommodasie aan al die provinsiale departemente te voorsien, die provinsiale eiendomsportefeulje te bestuur tot die optimale voordeel van alle belanghebbendes en om professionele en tegniese dienste aan departemente ten opsigte van geboue en verwante infrastruktuur te lewer. Die uitgebreide program vir openbare werke is een van die metodes waarop die dienste gelewer word. Nasionale voorwaardelike toekenning: Hospitaalvernuwing Nasionale voorwaardelike toekenning: Provinsiale infrastruktuur Om 'n vervoerstelsel en eiendoms-infrastruktuur wat geïntegreerd, toeganklik, veilig, betroubaar, bekostigbaar, volhoubaar en van die verlangde kwaliteit is, te voorsien deur middel van sosiaal regverdige, ontwikkelingsprosesse om lewensgehalte te verbeter. Om die oorhoofse bestuur en administratiewe steun van die departement te behartig.
Paaie InfrastruktuurOordragte4 Publieke Vervoer WaarvanOordragteMunisipaliteite Om publieke vervoerdienste en infrastruktuur te beplan, reguleer en fasiliteer deur van eie provinsiale hulpmiddele, samewerking met nasionale en plaaslike owerhede, asook die privaat sektor gebruik te maak ten einde beweeglikheid te bevorder in alle gemeenskappe, veral diegene wat tans geen toegang of slegs beperkte toegang het. Die uitgebreide program vir openbare werke is een manier waarop die dienste gelewer word. Munisipaliteite "National Land Transport Transition Act, 2000 (Act 22 of 2000)" Waarvan Nasionale voorwaardelike toekenning: Provinsiale infrastruktuur Om toeganklikheid en die veilige, bekostigbare beweging van mense, goedere en dienste te bevorder deur die voorsiening en instandhouding van vervoerinfrastruktuur wat volhoubaar, geïntegreerd en omgewingsensitief is en wat maatskaplike en ekonomiese groei steun en fasiliteer deur sosiaal regverdige, ontwikkelings- en bemagtigingsprosesse. Die uitgebreide program vir openbare werke is een manier waarop die dienste gelewer word.
Waarvan Oordragte6Waarvan OordragteGemeenskapsgebaseerde programme Om die lewering van toeganklike dienste deur geïntegreerde, sosiaal regverdige, ontwikkelings-en bemagtigingsprosesse te verseker ten einde die lewensgehalte van gemeenskappe in die Wes-Kaap deur gemeenskapsontwikkeling en uitgebreide openbare werke programme te verbeter. Munisipaliteite Verkeersbestuur Om 'n behoorlike gemagtigde vervoeromgewing te ontwikkel en om inkomstegenerering te maksimaliseer. Die uitgebreide program vir openbare werke is een van die metodes waarop die dienste gelewer word.
Landbou Doel: 1 AdministrasieWaarvanNasionale voorwaardelike toekenning: Provinsiale infrastruktuur Om die ekonomiese, ekologiese en sosiale voorspoed van die inwoners van die Wes-Kaap te bevorder deur: Bevordering van die produksie van bekostigbare, voedsame, veilige en toeganklike voedsel Om die oorhoofse bestuur en administratiewe steun van die Departement te behartig. Bewaring van natuurlike hulpbronne Ondersteuning van volhoubare ontwikkeling van landelike gemeenskappe Voorsiening van ekonomiese geleenthede vir plaasbewoners en landelike gemeenskappe Bevordering van uitvoergeleenthede vir landbouprodukte- en dienste Nasionale voorwaardelike toekenning: "Land Care" program: armoedeverligting en infrastruktuur-ontwikkeling Vermindering van voedselnood in die Wes-Kaap Die skepping van gunstige werksomstandighede vir ons personeel Voortreflike dienslewering Om 'n ondersteuningsdiens te lewer om die volhoubare gebruik van natuurlike landboubronne te bevorder ter bewaring van die omgewing, om landbou ingenieurs produkte te ontwerp en te ontwikkel en die lewering van advies aan boere, ander instansies en lewering van plaasdienste aan navorsings eenhede.
Oordragte Boere (Grondbewaring)Kontrakteurs (Infrastruktuur projekte)3 Boer ondersteuning en ontwikkelingWaarvanOordragte4 VeeartsenydiensteWaarvanCASIDRA Om voorligting te voorsien, ondersteun en fasiliteer opleiding aan boere met spesiale klem op ontwikkeling van opkomende boere, implementering van grondhervormingsprogramme en ontwikkeling van landelike landbou projekte. Om diere gesondheidsrisiko's te beperk en te monitor en die bevordering van higiëne bestuur by vleis en suiwel instellings ooreenkomstig nasionale en internasionale standaarde vir dienslewering en uitvoer sertifisering.
Tegnologie navorsing en ontwikkelingWaarvanOordagte Landbounavorsingsraad6 Landbou-ekonomieOordragte7 Gestruktureerde landbou opleidingWaarvanOm landbou opleiding te voorsien aan, en geleenthede te skep vir praktiserende en voornemende boere (kommersieel, opkomend en selfversorgend), adviseurs, tegnoloë en plaaswerkers en die bevordering van menslike hulpbronontwikkeling in landbou. Nasionale voorwaardelike toekenning: Provinsiale infrastruktuur Om 'n effektiewe landbou-ekonomie ondersteuningsdiens te voorsien aan interne en eksterne kliënte. Universiteit van Stellenbosch (Agri -Futura) Om toepaslike landboukundige tegnologie vir boere en ander benutters van natuurlike landbouhulpbronne na te vors, te ontwikkel en aan te pas, om ondersteunings-programme vir boere te ontwikkel en om geleenthede te skep vir die ontwikkeling van boere en gemeenskappe. Hierdie diens word aangevul en ondersteun deur die lewering van 'n informasie diens aan kliënte en infrastruktuur ondersteuningsdienste vir navorsers van die departement.
Plaaslike RegeringDoel: 1 Administrasie2WaarvanOordragte Munisipaliteite3Om oorhoofse bestuurs-en ondersteuningsdienste ooreenkomstig alle toepaslike wette en beleid in die Departement te lewer. Om munisipale sukses en volhoubaarheid te verseker. Plaaslike regering Om lewensvatbare en volhoubare plaaslike regering deur die monitering en ondersteuning van munisipaliteite, die fasilitering van munisipale infrastruktuurontwikkeling, die voorsiening van wetgewende duidelikheid, institusionele dienste en ondersteuning met munisipale waardasies aan munisipaliteite en die daarstelling van 'n effektiewe rampbestuurstelsel vir die Provinsie, asook die bevordering van die ontwikkeling van 'n aanvaarbare brandweerdiens, te bevorder en te fasiliteer. Om geïntegreerde ontwikkeling en beplanning deur middel van ontwikkelingsgerigte plaaslike regering te bevorder.
Ekonomiese Ontwikkeling en ToerismeDoel: 1 Administrasie2 Onderneming OntwikkelingWaarvan OordragteWetenskaplike en Nywerheids Navorsingsraad (WNNR) Kaapse Kamer van Handel en Nywerheid Western Cape manufacturing advisory centres (CapeMac) Universiteit van Stellenbosch Library business corners Open for business Om die oorhoofse bestuur en administratiewe steun van die departement en die onderskeie takke binne die departement te behartig. Die ontwikkeling van sleutel sektore in die streeks ekonomie om mededingendheid, indiensneming, klein sake ontwikkeling, swart ekonomiese bemagtiging en die geografiese bemagtiging en die geografiese verspreiding van ekonomiese aktiwiteit te verseker asook om 'n billike en redelike besigheidsomgewing te verseker. Die Departement is verbind tot die bevordering van sleutel ekonomiese sektore wat die ekonomie sal laat groei op 'n wyse wat werksgeleenthede sal skep, veral vir nuwe toetreders tot die arbeidsmark, ten einde te verseker dat minder mense van maatskaplike toelaes afhanklik is. Ons doel is om groei en transformasie in die ekonomie te bevorder deur strategiese mikro-ekonomiese ingryping, en om te verseker dat uitkomste gemik of gelykheid, ooreenkomstig die doelwitte van iKapa elihlumayo, bereik word.
ToerismeWaarvan Oordragte4 iKapa elihlumayoWaarvanOm die ontwikkelings uitdagings van die Provinsie aan te spreek deur aandag te gee aan inisiatiewe gerig op die bereiking van iKapa elihlumayo se visie: Bevorder ekonomiese groei en indiensneming, verminder ongelykheid en die deelname van almal in die ekonomie wesenlik te verbeter. Wes-Kaapse Toerismeraad/Wetlike plaasvervanger Munisipaliteite Entrepreneur en projekbefondsing in toerisme Toerisme Bemarkingsagentskap (Wes-Kaapse Toerisme Skouspel) Toerisme Bemarkingsagentskap (Entrepreneurskap programme) Om handhaafbare groei in die toerisme ekonomie te bevorder en te ontwikkel en om te verseker dat al die mense in die Wes Kaap baat vind uit die voordele van toerisme.
Kultuursake en SportDoel: 1 Administrasie2 KultuursakeOordragteWes-Kaapse TaalkomiteeProvinsiaal-ondersteunde museumsPlaaslike museumsErfenis Wes-KaapOm sport en kultuur tot die voordeel, welstand en vereniging van die mense wat ons dien te bevorder en transformeer. Om die oorhoofse bestuur en administratiewe ondersteuning van die departement en openbare ondernemings te behartig. Sport en kultuur organisasies Hulpverlening aan kultuurorganisasies Waarvan Oordragte Standbeelde en Nobel vredesplein projek Om kultuur te bevorder, om die kulturele, historiese bates en hulpbronne van die Wes-Kaap te bewaar en te bestuur deur verskeie dienste te lewer.
Waarvan Oordragte MunisipaliteiteHuis der Nederlanden4WaarvanOordragte SportverenigingsOntspanningverenigingsMunisipaliteiteBeheerliggame van openbare skoleBiblioteek en Inligtingdienste Om die gehalte van alle inwoners van die Wes-Kaap se lewens te verbeter deur die bevordering van onderwys, kultuur, ontspanning, geletterdheid en gratis toegang tot inligting deur biblioteekowerhede in staat te stel om 'n openbare biblioteekdiens aan die gemeenskap te lewer. Om ook om 'n Argief en Opgawe Bestuursdiens aan die inwoners van die Wes-Kaap te lewer. Sport en Ontspanning Bevordering van volhoubare ontwikkeling van Wes-Kaap sport en ontspanning deur die voorsiening van billike, toeganklike en bekostigbare programme, geriewe, goeie staatsbestuur en dienste. Bevordering van fisies aktiewe en gesonde lewenstyl deur massadeelname programme vir Wes-Kaapse gemeenskappe. Bevorder van skoolsport deur massadeelname programme wat talent kweek en behoorlike administrasie van skoolsport om die gaping tussen senior en junior sport te oorbrug.
<fn>GOV-ZA. Wk_begrotingswetsontwerp_2006.2010-03-25.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die bewilliging van geld vanuit die Provinsiale Inkomstefonds vir die behoeftes van die Provinsie Wes-Kaap in die 2006/07 boekjaar en om voorsiening te maak vir ondergeskikte aangeleenthede wat daarmee verband hou.
EN AANGESIEN artikel 26 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) bepaal dat die Provinsiale Wetgewer vir elke.
lopende betalings'' enige betalings deur 'n provinsiale departement ten opsigte van die bedryfsbehoeftes van daardie departement, en dit sluit onder andere in betalings vir die vergoeding van werknemers, goedere en dienste, rente, huur van onroerende eiendom en. nansiële transaksies rakende bates en laste, maar dit sluit oordragte, subsidies en betalings vir kapitaalbates uit; ''oordragte en subsidies'' enige betalings deur 'n provinsiale departement aan 'n ander staatsorgaan of enige ander persoon ten opsigte waarvan die provinsiale departement niks van soortgelyke waarde regstreeks in ruil ontvang nie; ''voorwaardelike toekennings'' toewysings aan die provinsie, uit die nasionale regering se deel van inkomste wat nasionaal ingesamel word, waarvoor voorsien-ing gemaak word in artikel 214 (c) van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996; en ''Wet'' ook die Bylae.
Bewilligings deur die Provinsiale Parlement van geld uit die Provinsiale Inkomstefonds vir die behoeftes van die Provinsie in die 2006/07. nansiële jaar vir begrotingsposte en hoo.ndelings binne 'n begrotingspos, en vir die spesi.ek gemelde doeleindes, word in die Bylae uiteengesit.
Behoudens artikel 3 is die besteding van bewilligings onderhewig aan die Wet op 10 Openbare Finansiële Bestuur.
Bewilliging aangedui as spesi.
Ondanks enige wetsbepaling mag bewilligings vir 'n begrotingspos of hoo.nd-elings binne 'n begrotingspos wat as spesi.ek en uitsluitlik aangedui is, slegs vir die aangeduide doel aangewend word en mag dit nie vir enige ander doel aangewend word nie, tensy 'n Provinsiale Parlementswet die doel waarvoor dit toegewys is, wysig of verander.
Hierdie Wet heet die Wes-Kaapse Begrotingswet, 2006, en tree in werking op 1 April 2006.
PremierDoel: Om, deur middel van holistiese regeringsbestuur, strategiese leierskap; uitkoms gebaseerde bestuur; behoefte-gebaseerde dienste; doelmatige en doeltreffende regeringsdiens aan die inwoners van die Wes-Kaap te lewer.
AdministrasieOm administratiewe ondersteuning te verskaf aan die Premier, Uitvoerende Komitee en die Direkteur-generaal in die uitvoering van hul wetgewende en oorsig funksie en om gesonde regeringsbestuur te bevorder.
Korporatiewe ondersteuningWaarvanOm koördinering en strategiese leierskap te verskaf aan alle provinsiale departemente ten opsigte van dwarsleggende korporatiewe aangeleenthede vir die bevordering van transformasie in die staatsdiens.
Beleid en regeringsbestuurWaarvanOm beleide en strategieë strategies te bestuur ter bereiking van volhoubare provinsiale groei en ontwikkeling.
Provinsiale ParlementDoel: 'n Parlement wat dinamies is, deur die publiek besit word en pro-aktief is in die nastrewing van sy grondwetlike verantwoordelikhede.
Om die oorhoofse bestuur van die Provinsiale Parlement te behartig en korporatiewe steundienste van gehalte te lewer.
Fasiliteite van Lede en politieke partyeOm aan Lede en politieke partye instaatstellende fasiliteite en voordele te lewer.
Parlementêre diensteOm kwaliteit prosedurele ondersteuning te verskaf en openbare deelname en bewusmaking te fasiliteer.
Provinsiale TesourieDoel: Om finansiële en ondersteuningsmiddele te bekom en dit optimaal te benut in die uitvoering van sy visie en strategiese ondersteuningsdoelwitte.
AdministrasieWaarvan Oordragte en subsidiesOm hoë kwaliteit ondersteuningsdienste aan die Minister en die Provinsiale Tesourie te voorsien en te onderhou betreffende doeltreffende finansiële administrasie, voorsieningskettingbestuur, ondersteunings-dienste en menslike hulpbronbestuur en administrasie.
Volhoubare HulpbronbestuurOm professionele advies te lewer en ondersteuning te verleen op Provinsiale en Plaaslike regeringsvlak betreffende ekonomiese analises, fiskale beleid, openbare finansiële ontwikkeling en die bestuur van die jaarlikse Provinsiale begrotingsproses en ondersteuning en monitering van Plaaslike Regerings-begrotings.
Bate- en lastebestuur Om beleidsrigtingewing te verleen sowel as die fasilitering van die effektiewe en doeltreffende bestuur van fisiese en finansiële bates, Publieke Private Vennootskappe (PPVe) en laste.
Finansiële staatsbestuur Om rekenpligtigheid te bevorder deur substantiewe refleksie van finansiële aktiwiteite van die Provinsie sowel as deur nakoming van finansiële norme en standaarde.
GemeenskapsveiligheidDoel: Om veiligheid en sekuriteit te bevorder deur 'n proses van burgerlike oorsig, geïn-tegreerde misdaadvoorkoming-strategieë, effektiewe verkeerswetstoepassing, ver-keersveiligheid en opvoeding en sekuriteits-risikobestuur.
AdministrasieOm die oorhoofse bestuur van die departement te behartig en sekretariaat en ondersteuningsdienste aan die Provinsiale Minister te voorsien.
Waarvan Oordragte en subsidiesOm die grondwetlike en wetgewende mandaat van burgerlike oorsig oor wetstoepassingsagentskappe en beide nasionale en provinsiale beleid op veiligheid en sekuriteit te implementeer.
Om sekuriteitsdienste namens alle Hoofde van Departemente in die Wes-Kaapse Provinsiale Regering te bestuur.
VerkeersveiligheidsbevorderingWaarvanOm verkeerswetstoepassingdienste en padverkeersopvoeding te voorsien en aan Provinsiale verkeerspolisiebeamptes, Metro polisiebeamptes en Gemeenskaps-vrywilligers opleiding te verskaf.
Onderwys Doel: Om te verseker dat leerders kennis, vaardighede en waardes verkry wat hul benodig om hul potensiaal te vervul, om by te dra tot maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling, om ten volle deel te neem aan die lewe van die land, om internasionaal mee te ding en om gemeenskappe te bou wat in staat is om hul lewens suksesvol en met waardigheid te bestuur.
AdministrasieWaarvanOm oorhoofse bestuur van en ondersteuning aan die onderwysstelsel te voorsien in ooreenstemming met die Nasionale Onderwysbeleid Wet, 1996 (Wet 27 van 1996), Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet 1 van 1999) en ander toepaslike wetgewing.
Openbare gewone skoolonderwys WaarvanOm openbare gewone onderwys vanaf Grade 1 tot 12 in ooreenstemming met die Suid-Afrikaanse Skolewet, 1996 (Wet 84 van 1996) te voorsien.
Onafhanklike skoolsubsidiesWaarvan Oordragte en subsidiesOm onafhanklike skole in ooreenstemming met die Suid-Afrikaanse Skolewet, 1996 (Wet 84 van 1996) te ondersteun.
Waarvan Oordragte en subsidiesOpenbare spesiale skoolonderwys Om openbare onderwys in spesiale skole in ooreenstemming met die Suid-Afrikaanse Skolewet, 1996 (Wet 84 van 1996) en Witskrif 6 op Spesiale Onderwys-benodigdhede te voorsien.
Waarvan Oordragte en subsidiesVerdere onderwys en opleiding Om Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) te voorsien aan die openbare VOO kolleges in ooreenstemming met die Wet op Verdere Onderwys en Opleiding, 1998 (Wet 98 van 1998).
Waarvan Oordragte en subsidiesVolwasse basiese onderwys en opleiding Om volwasse Basiese Onderwys en Opleiding (VBOO) te voorsien in ooreenstemming met die Wet op Basiese Onderwys en Opleiding vir Volwassenes, 2000 (Wet 52 van 2000).
WaarvanVroeëkind ontwikkeling Om Vroeëkind Onderwys (VKO) te voorsien aan die Graad R vlak in ooreenstemming met Witskrif 5.
WaarvanHulp- en geassosieerde dienste Om die onderwys inrigtings as 'n geheel met ondersteuning te voorsien.
Gesondheid Doel: Om die gesondheid van alle inwoners in die Wes-Kaap, en verder, te verbeter, deur die daarstelling van 'n gebalanseerde gesondheidsdiens, in samewerking met alle rolspelers, binne die raamwerk van optimale sosio-ekonomiese ontwikkeling.
AdministrasieWaarvan Om die oorhoofse strategiese bestuur en algehele administrasie van die Departement van Gesondheid te behartig.
Mediese nooddiensteWaarvanOm 'n mediese nooddiens voor hospitalisasie, insluitende oorplasings tussen hospitale en beplande pasiënt-vervoer, te lewer.
Provinsiale hospitaaldienste WaarvanOm 'n hospitaaldiens te lewer wat toeganklik, geskik en doeltreffend is en algemene spesialisdienste verskaf, insluitend 'n spesialis rehabilitasie-diens, asook 'n platform vir die opleiding van professionele gesondheidswerkers en navorsing.
Sentrale gesondheidsdienste Waarvan Om tersiêre gesondheidsdienste te voorsien en 'n platform vir die opleiding van gesondheidswerkers daar te stel.
WaarvanGesondheidswetenskappe en opleiding Om opleiding en ontwikkelings-geleenthede aan werklike en potensiële werknemers van die Departement van Gesondheid te voorsien.
Gesondheidsorg-steundiensteWaarvan Oordragte en subsidiesOm steundienste te lewer wat die departement in staat stel om sy doelwitte te bereik.
Gesondheidsfasiliteite bestuurWaarvanOm voorsiening te maak vir nuwe gesondheidsfasiliteite, opgradering en instandhouding van huidige fasiliteite, insluitend die hospitaal vernuwing en provinsiale infrastruktuur toekennings.
Maatskaplike OntwikkelingDoel: Om die voorsiening van 'n omvattende netwerk van maatskaplike ontwikkelings-dienste te verseker deur maatskaplike kapitaalvorming wat die armes, die kwesbares en diegene met spesiale behoeftes in staat stel en bemagtig.
AdministrasieDie program omvat die strategiese bestuurs-en steundienste op alle vlakke van die departement, dit is provinsiale-, streeks-, distriks-, en fasiliteits-/inrigtingsvlak.
Waarvan Oordragte en subsidiesMaatskaplike welsynsdienste Voorsien geïntegreerde ontwikkelings-sosiale maatskaplike dienste aan die armes en kwesbares in samewerking met rolspelers en burgerlike gemeenskaps-organisasies.
Waarvan Oordragte en subsidiesVoorsien volhoubare ontwikkelings-programme wat bemagtiging van gemeen-skappe fasiliteer, gebaseer op empiriese navorsing en demografiese inligting.
Plaaslike Regering en BehuisingDoel: Om effektiewe agente van verandering te wees en plaaslike owerhede in staat te stel om dienste te lewer en om geïntegreerde volhoubare ontwikkeling te verseker. Om deelnemende en geïntegreerde volhoubare nedersettings te bevorder, te fasiliteer en te ontwikkel. Om dienslewering te fasiliteer deur gesonde administrasie en die betrokken-heid van alle vlakke van regering en sosiale vennote.
AdministrasieOm strategiese leierskap en bestuur te verskaf, en om 'n effektiewe onder-steuningsdiens in die departement te lewer in ooreenstemming met alle toepaslike wette en beleide.
Plaaslike RegeringsbestuurWaarvanOm lewensvatbare en volhoubare plaaslike regering deur die monitering en ondersteuning van munisipaliteite, die fasilitering van munisipale infrastruk-tuurontwikkeling, die voorsiening van wetgewende duidelikheid, institusionele dienste en ondersteuning met munisipale waardasies aan munisipaliteite en die daarstelling van 'n effektiewe rampbe-stuurstelsel vir die Provinsie, asook die bevordering van die ontwikkeling van 'n aanvaarbare brandweerdiens, te bevorder en te fasiliteer.
Om geïntegreerde ontwikkeling en beplanning te bevorder deur die ontwik-keling van beleid en deur departementele implementering van inligting te voorsien deur die verskaffing van navorsings-bevindings, data en inligting.
Omgewingsake en OntwikkelingsbeplanningDoel: Om menslike welstand aan te moedig deur die bevordering van gelyke toegang tot natuurlike hulpbronne, fasilitering van ekonomiese ontwikkeling, herstel van die ruimtelike erfenis en versekering van omgewingsintegriteit tot volhoubare ontwikkeling van die Wes-Kaap.
AdministrasieWaarvan Oordragte en subsidiesOm die oorhoofse bestuur van die departement te behartig en 'n korporatiewe ondersteuningsdiens te lewer.
Omgewing- en grondbeplanningWaarvanTer versekering van volhoubare ontwikkeling deur grondbeplanning, geïntegreerde besoedeling en afvalbestuur, biodiversiteitsbestuur, kusbestuur en funksionele ondersteuning.
Vervoer en Publieke Werke Doel: Om 'n vervoerstelsel en eiendoms-infrastruktuur wat geïntegreerd, toeganklik, veilig, betroubaar, bekostigbaar, volhou-baar en van die verlange kwaliteit is, te voorsien deur middel van sosiaal regverdigbare, ontwikkelings-en lewens-gehalteprosesse sal verbeter.
AdministrasieWaarvanOm die oorhoofse bestuur en administratiewe steun van die departement te behartig.
Publieke WerkeWaarvanOm akkommodasie aan alle provinsiale departemente te voorsien, die provinsiale eiendomsportefeulje te bestuur tot die optimale voordeel van alle belanghebbendes en om professionele en tegniese dienste aan departemente ten opsigte van geboue en verwante infrastruktuur te lewer. Die Uitgebreide Program vir Openbare Werke is een van die metodes waarop die dienste gelewer word.
Paaie Infrastruktuur Waarvan Om toeganklikheid en die veilige, bekostigbare beweging van mense, goedere en dienste te bevorder deur die voorsiening en instandhouding van vervoerinfrastruktuur wat volhoubaar, geïntegreerd en omgewingsensitief is en wat maatskaplike en ekonomiese groei steun en fasiliteer deur sosiaal regverdige, ontwikkelings-en bemagtigingsprosesse. Die Uitgebreide Program vir Openbare Werke is een manier waarop die dienste gelewer word.
Publieke VervoerWaarvan Oordragte en subsidiesOm publieke vervoerdienste en infrastruktuur te beplan, reguleer en fasiliteer deur van eie provinsiale hulpmiddele, samewerking met nasionale en plaaslike owerhede, asook die privaat sektor gebruik te maak ten einde beweeglikheid te bevorder in alle gemeenskappe, veral diegene wat tans geen toegang of slegs beperkte toegang het. Die Uitgebreide Program vir Openbare Werke is een manier waarop die dienste gelewer word.
Verkeersbestuur Om 'n behoorlike gemagtigde en veilige vervoeromgewing te ontwikkel, professionele en doeltreffende diens aan alle kliënte te lewer en inkomstegenerering te maksimaliseer. Die Uitgebreide Program vir Openbare Werke is een van die metodes waarop die dienste gelewer word.
WaarvanGemeenskapsgebaseerde programme Om die lewering van toeganklike dienste deur geïntegreerde, sosiaal regverdige, ontwikkelings-en bemagtigingsprosesse te verseker ten einde die lewensgehalte van gemeenskappe in die Wes-Kaap deur gemeenskapsontwikkeling en Uitgebreide Openbare Werke Programme te verbeter.
AdministrasieWaarvan Oordragte en subsidiesOm uitmuntende strategiese dienste aan die lynfunksie van die departement en sy kliënte te lewer deur leierskap en strategiese rigting aan die departement, handhawing van gesonde norme en standaarde en voorsiening van effektiewe en doeltreffende administratiewe ondersteuning.
Volhoubare hulpbronbestuurWaarvanOm pro-aktief te kommunikeer en volhoubare hulpbronnebestuursplanne en metodologieë aan ons kliënte en vennote te voorsien en in baie gevalle die implementering daarvan te fasiliteer.
WaarvanOm voorligting te voorsien, ondersteun en fasiliteer opleiding aan boere met spesiale klem op ontwikkeling van opkomende boere, implementering van grondher-vormingsprogramme en ontwikkeling van landelike landbou projekte.
VeeartsenydiensteOm diere gesondheidsrisiko's te monitor en te beperk asook die bevordering van higiëne-bestuur by diere-instellings ooreenkomstig nasionale en internasionale standaarde vir dienslewering en uitvoer sertifisering.
Tegnologie navorsing en ontwikkelingWaarvan Oordragte en subsidies Om toepaslike landboukundige tegnologie vir boere en ander benutters van natuurlike landbouhulpbronne na te vors, te ontwikkel en aan te pas, om tegniese ondersteunings-programme vir boere te ontwikkel en om geleenthede te skep vir die ontwikkeling van boere en gemeenskappe. Hierdie navorsing word aangevul en ondersteun deur die lewering van 'n informasie diens aan kliënte waardeur die navorsings rand in 'n inligtings rand op plaasvlak, omskep word. Tegnologie ontwikkeling en navorsing word deur sewe proefplase ondersteun waar proef en demonstrasie persele uitgebrei en onderhou word.
Landbou-ekonomieWaarvan Oordragte en subsidiesOm 'n effektiewe landbou-ekonomie ondersteuningsdiens aan interne en eksterne kliënte te voorsien.
Gestruktureerde landbou opleidingWaarvanOm landbou opleiding te voorsien aan, en geleenthede te skep vir praktiserende en voornemende boere (insluitend boere met beperkte hulpbronne) en werknemers (insluitend plaaswerkers) in die landboubedryf asook om menslike hulpbronontwikkeling in landbou te bevorder.
Ekonomiese Ontwikkeling en ToerismeDoel: Verbintenis om sleutel ekonomiese sektore te bestuur wat die ekonomie op 'n manier sal laat groei sodat ordentlike werksgeleenthede vir toetreders tot die arbeidsmark geskep word en om te verseker dat ons die aantal mense wat van maatskaplike welsyn afhanklik is, verminder. Ons beoog om ons ekonomie te laat groei en te omskep deur mikro-ekonomiese tussenkomste en deur te verseker dat ons sosiale, ekonomiese en omgewingsbillikheidsuitkomste bereik.
AdministrasieOm die oorhoofse bestuur en administratiewe steun aan die departement en die onderskeie takke binne die departement te behartig, en om ekonomiese statistieke en navorsing te voorsien om beleidsontwikkeling toe te lig.
Ekonomiese deelnameWaarvanOm die ekonomie te verbeter en die deelname van historiese benadeelde individue te verskans deur die ontwikkeling van ondernemingsgees, plaaslike ekonomiese ontwikkeling en ekonomiese bemagtiging.
Waarvan Oordragte en subsidiesBillike besigheidsomgewing Om 'n billike, sosiaal verantwoordelike besigheidsomgewing in die Wes-Kaap te verseker.
WaarvanEkonomiese sektor ontwikkeling Om sleutel nywerhede te ontwikkel en bevorder en strategiese tussenkomste te identifiseer en implementeer wat die gemeenskap en hul besighede daarin sal ondersteun om effektiewe spelers in die globale ekonomie te word.
ToerismeWaarvanOm 'n onderhoubare toerisme bedryf te vestig en die voordele daarvan na al die inwoners van die Wes Kaap te versprei.
Kultuursake en SportDoel: Om meer mense te inspireer om aktief by sport en kulturele aktiwiteite betrokke te raak as deelnemers, toeskouers of ondersteuners.
AdministrasieOm die departement strategies te bestuur, lewering van korporatiewe ondersteunings-diens en finansiële ondersteuning, strategiese leiding, monitering en evaluering en 'n bemarking en kommunikasiediens aan en namens die departement en sy openbare entiteite.
KultuursakeOordragte en subsidies Waarvan Om kulturele aktiwiteite en programme te bevorder as deel van die bou van ''n Tuiste vir Almal' in die Wes-Kaap, om die kulturele en historiese bates en hulpbronne van die Wes-Kaap te bewaar tot die voordeel van die huidige en toekomstige geslagte deur die lewering van verskeie dienste soos benodig en voorgeskryf deur wetgewing.
WaarvanBiblioteek en Inligtingdienste Om sosiale en menslike kapitaal onder al die inwoners van die Wes-Kaap te bou deur biblioteekowerhede in staat te stel om 'n openbare biblioteekdiens aan die hele gemeenskap te lewer. Om 'n argief en opgawe bestuursdiens aan al die inwoners van die Wes-Kaap te lewer.
Sport en Ontspanning Om sosiale en menslike kapitaal te bou deur meer mense, veral jong mense, aan te moedig om aan sport en ontspanning deel te neem.
Die Wetsontwerp maak voorsiening vir die bewilliging van bedrae geld om uit die Provinsiale Inkomstefonds onttrek te word ten opsigte van die boekjaar wat op 31 Maart 2007 eindig, vir die behoeftes van die Provinsiale Regering: Wes-Kaap soos per die aangehegte Bylae tot die Wetsontwerp.
<fn>GOV-ZA. Workpermit.2010-03-25.af.txt</fn>
Beskrywing n Werkpermit is 'n amptelike dokument wat buitelandse burgers die reg gee om in enige organisasie in Suid-Afrika te werk. 'n Werkpermit word net aan buitelandse burgers uitgereik.
Vul aansoekvorm BI-1738 vir 'n tydelike verblyfpermit in.
Doen vir alle soorte werkpermitte aansoek by die naaste Suid-Afrikaanse diplomatieke verteenwoordigerskantoor in die aansoeker se land van herkoms, of by die streekskantoor van die Departement van BInnelandse Sake wat die naaste is aan die plek waar die aansoeker gaan werk of by 'n Suid-Afrikaanse ambassade of missie in jou land van herkoms.
n paspoort wat vir ten minste 30 dae ná jou beplande verblyf in Suid-Afrika nog geldig sal wees n inentingsertifikaat as as as die wet dit vereis mediese en radiologiese verslae n huweliksertifikaat en die voorgeskrewe eggenootsverklaring, of 'n doodsertifikaat , of 'n egskeidingsbevel die geboortesertifikate van al jou kinders wat saam met jou Suid-Afrika toe kom n polisieklaringsertifikaat van elke land waar die aansoeker en eggenoot gewoon het sedert hulle 18 jaar oud was, en 'n polisieklaringsertifikaat vir elke afhanklike kind van 18 jaar en ouer wat saam met die aansoeker Suid-Afrika toe wil kom.
Daar is geen vasgestelde tydsduur nie.
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.culture_sport.culture_sport.2010-03-24.af.txt</fn>
Stuur asseblief per e-pos vir ons jou kommentaar, vrae en terugvoer oor die webwerf.
Die Departement van Kultuursake en Sport bied dienste aan op die gebied van kuns, kultuur, erfenis, sport en ontspanning om die lewensgehalte te verbeter van die mense van die Wes-Kaap.
Deur kultuur, sport en ontspanning, kan die veiligheid, gesondheid, opvoeding en welsyn van mense opgeskerp en vergemaklik word. Kultuur- en sportbedrywighede bied ook geleenthede om iets te doen aan die probleme van misdaad, gesondheid en anti-sosiale gedrag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.gov_employees.8231.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.gov_employees.8269.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.gov_employees.8287.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.publications.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringspublikasies en -dokumente volgens publikasie-tipe ingedeel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.114135.2010-03-24.af.txt</fn>
Ons Gee Om!
Die Toerismeveiligheid en -sekerheidseenheid is verantwoordelik vir voorkomende bewustheidsprogramme en regstellende reaksieprosedures vir enige voorval of krisis wat 'n negatiewe invloed op die toerismebedryf kan hê. Die werk sluit in die bestuur van die Toerismeslagoffer-steunprogram, aktivering, kennisgewing, reaksie, waarneming, aantekening, befondsing en administrasie.
Mediese en emosionele steun, waaronder die beskikbaarstelling van mediese behandeling.
Korttermyn, tydelike verblyf.
Basiese noodsaaklikhede waar moontlik (of vereis).
Skakeling met familie en vriende.
Bystand met regsaspekte waar moontlik, waaronder polisiebetrokkenheid.
Vervoerreëlings (lugredery, motorhuur, toeroperateurs, ens.).
Die vervang van dokumente (bv. paspoorte, vlugkaartjies).
Bykomende inligting of raad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4376.2010-03-24.af.txt</fn>
Die RKIS voorsien leierskap in regeringskommunikasie en verseker dat die publiek ingelig is oor die regering se uitoefening van sy mandaat.
Die RKIS is gesetel in die Presidensie en is verantwoordelik vir die opstelling van die nuwe Regeringskommunikasiestelsel en die transformering van die kommunikasiefunksies in die regering. Die hoof uitvoerende beampte van die RKIS is die amptelike spreekbuis vir die regering en woon kabinetsvergaderings by met die oog op dienslewering.
Die RKIS is primêr verantwoordelik vir die kommunikasie tussen die regering en die mense. 'n Hoë prys word gestel op die ontwikkeling van kommunikasie wat die klem laat val op direkte dialoog, veral met mense in benadeelde gebiede. Die RKIS is betrokke by die opstel van kommunikasiestrategieë en -programme vir die hele regering op nasionale vlak, asook vir die integrering van die kommunikasiebedrywighede van alle staatsdepartemente.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4562.2010-03-24.af.txt</fn>
om hof-opgelegde vonnisse toe te pas om gevangenes in veilige bewaring te hou om die maatskaplike verantwoordelikheid en menslike ontwikkeling van alle gevangenes en dié wat onderworpe is aan gemeenskapskorrektiewe te bevorder.
Die Departement se kerntaak is die veilige bewaring van en toesig oor oortreders. Die Departement beoefen risikobestuur ten opsigte van oortreders en erken en pas die konsepte van menslikheid en menseregte betreffende alle belanghebbendes toe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4587.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die formulering, koördinering, implementering en bestuur van Suid-Afrika se wêreldwye programme ten opsigte van buitelandse beleid en internasionale betrekkinge.
Oorleg met buitelandse regerings oor sake word gepleeg deur óf die Minister van Buitelandse Sake óf deur die Departement van Buitelandse Sake óf deur Suid-Afrika se geakkrediteerde buitelandse verteenwoordigers. Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die toepassing en uitvoering van alle aspekte van Suid-Afrika se buitelandse beleid wat deur die President aan die Minister van Buitelandse Sake toevertrou is.
buitelandse betrekkinge buitelandse verteenwoordiging reise (konsulêre dienste).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4589.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing in die gesondheidsektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4600.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Parlement is die wetgewende tak van die Suid-Afrikaanse regering. Die Parlement is verantwoordelik daarvoor om landswette ooreenkomstig die Grondwet te maak. Dit bestaan uit die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRP).
Die publiek het toegang tot Parlementsittings.
Die Nasionale Vergadering bestaan uit tussen 350 en 400 lede wat deur die mense van die land verkies word om hulle te verteenwoordig. Daar is 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging wat beteken dat die getal parlementslede van elke party proporsioneel tot die getal stemme is wat in die nasionale verkiesing vir die party uitgebring is. Die Nasionale Vergadering word verkies vir 'n termyn van vyf jaar en word gelei deur 'n Speaker, bygestaan deur 'n Adjunkspeaker.
Die NRP bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes (10 verteenwoordigers van elke provinsie). Dit verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale sfeer van die regering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4782.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing in die behuisingsektor.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4892.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot staatsdiens en administrasie.
die implementering van nasionale beleid en wetgewing die koördinering van die funksies van die Departement Staatsdiens en Administrasie, die Staatsdienskommissie en die SA Bestuursontwikkelingsinstituut.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4913.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Staatsdiens en Administrasie is om die modernisering van die Staatsdiens te lei deur regeringsdepartemente te ondersteun met die implementering van hulle bestuursbeleid, -stelsels en strukturele oplossings binne 'n algemeen toepaslike raamwerk van norme en standaarde met die doel om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4922.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Openbare Werke is verantwoordelik daarvoor dat die nasionale departemente 'n beboude omgewing het wat voldoen aan hul finansiële, tegniese en maatskaplike vereistes. Die Departement voldoen hieraan deur die verskaffing, ontwikkeling en instandhouding van akkommodasie vir dié departemente. Ook word staatsgrond verkry en vervreem en die Staat se eiendomsportefeulje word bestuur en in stand gehou.
verseker dat infrastruktuur voorsien word op 'n wyse wat werksgeleenthede skep, gemeenskappe bemagtig en menslike hulpbronne ontwikkel.
Deur die Gemeenskapsgebaseerde Openbarewerke-program bevorder die Departement eienaarskap van vaste eiendomme vir voorheen benadeelde persone en bevorder opkomende kontrakteurs deur voorheen benadeelde kontrakteurs geleenthede te bied om te tender vir instandhoudingskontrakte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.4955.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Ministerie is verantwoordelik vir die ontwikkeling van beleid en wetgewing met betrekking tot sport en ontspanning.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.5035.2010-03-24.af.txt</fn>
Die SA Geheimediens is Suid-Afrika se buitelandse intelligensiekomponent. Die SAGD is verantwoordelik vir akkurate, tersaaklike en tydige buitelandse intelligensie wat oorsee ingewin is om oor werklike en potensiële bedreigings en geleenthede vir die land in te lig, te voorspel en adviseer. Die doel van die intelligensieproses is om die nasionale en sekuriteitsbelange van die land en sy mense te bevorder, verbeter en te beskerm.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.57650.2010-03-24.af.txt</fn>
Wat is die Swart Ekonomiese Bemagtiging Sub-direktoraat?
Wat is die eenheid se mikpunte?
Watter dienste bied die SEB-eenheid aan?
SEB is die breë benadering tot die verwydering van rasse-beperkings in Suid-Afrika se ekonomie en die bespoediging van die toegang van Geskiedkundig-benadeeldes (GB's) tot die sakewêreld. SEB is 'n insluitende proses wat net kan werk as alle sektore van die ekonomie hulle samewerking gee. Die regering probeer ware SEB bewerkstellig en situasies van sogenaamde 'voordoening' vermy, wat nog by baie maatskappye geld.
Elke bedryfsektor is verantwoordelik vir 'n Handves wat die huidige stand van sake omskryf, en aandui wat nodig is om Breed-gebaseerde Ekonomiese Bemagtiging moontlik te maak. Die Myn-, Finansies- and Olie- bedrywe het hulle SEB-handveste afgehandel. Ander bedrywe, soos die Wyn-, Toerisme- en IKT-sektore het Konsep-handveste opgestel.
SEB hou verband met goeie bestuur en maak deel uit van 'n breë groeistrategie vir al die sektore, terwyl dit gemik is op die skep van billike praktyke in die mark.
Dié sub-direktoraat is verantwoordelik vir die beplanning en uitvoering van die beginsels van die Wet op Breed-gebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging (wat op 9 Januarie 2004 deurgevoer is) in die Wes-Kaap. Dié Wet is die aanvaarde raamwerk vir ekonomiese bemagtiging vir sowel sakelui as die regering. Hoewel die wet maatskappye aanmoedig om SEB toe te pas, is daar tans geen spesifieke strafmaatreëls of spertye nie. Baie maatskappye werk saam, maar die regering beskou die pas van verandering nog as te stadig.
Die SEB-subdirektoraat steun wit ondernemings met die aanpassing van hulle SEB-profiel in ooreenstemming met die vereistes van die Wet, en rig en maak voorsiening vir die behoeftes van swart ondernemings om hulle te help ontwikkel en groei.
Die verhoging van die aantal swart mense wat ondernemings beheer.
Die fasilitering van die eienaarskap en bestuur van bedrywe en produktiewe bates deur gemeenskappe, koöperasies en ander gesamentlike ondernemings.
Die ontwikkeling van menslike hulpbronne en vaardighede in voorheen-benadeelde gemeenskappe.
Die bereiking van billike verteenwoordiging op senior- en bestuursvlakke van organisasies.
Versekering dat die Voorkeur Aanskaffing-prosedures wat die regering opgestel het, uitgevoer word.
Die bevordeing van belegging in ondernemings wat deur swart mense besit of bestuur word.
Die bevordering van alle aspekte van die bemagtiging van vroue (billikheid, eienaarskap, geslagsgelykheid).
Die ontwikkeling van praktyke wat dit vir mense wat met gestremdhede leef makliker maak om ekonomies meer aktief te wees.
Die skep en behou van werksgeleenthede.
Die skep en koester van Jeug-bemagtiging (deur byvoorbeeld leerlingskappe).
samewerking met alle gevestigde sake-ondernemings (byvoorbeeld die Wes-Kaapse Sake-geleenthede Forum, Die Kaapse Sakekamer en NAFCOC).
GB's - Geskiedkundig-benadeeldes, wat ook as voorheen-benadeeldes bekend staan.
Voorheen-benadeeldes - Mense wat in die verlede nie gelyke geleenthede gehad het nie, wat swart mense, vroue en gestremdes insluit.
Goeie Bestuur - Verantwoordbare, deursigtige, professionele bestuur en leierskap.
SEB-handves - Sektorale SEB-beleid op grond van die Wet op Breed-gebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging van 2003, wat die huidige situasie in die sektor en watter hervorming nodig is, omskryf.
Voordoening - Oëverblindery, oppervlakkige insluiting van geskiedkundig-benadeeldes.
Voorkeur Aanskaffing - 'n Beleid wat van regeringsliggame vereis dat hulle produkte en dienste moet verkry van ondernemings wat voldoen aan die voorkeur faktore wat in die beleid omskryf word, byvoorbeeld ondernemings wat deels of ten volle deur voorheen-benadeeldes besit word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.64931.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.74834.2010-03-24.af.txt</fn>
Kom meer te wete oor die Genadendal-restourasieprojek.
Die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie is, onder meer, verantwoordelik vir finansiering vir kulturele organisasies en projekte. Vind meer uit oor hulle en hulle inisiatiewe.
Kulturele Dienste staan die Direktoraat van Kultuur en Erfenis by om met inisiatiewe te begin vir die bewaring, bevordering en uitbreiding van kultuur. Die doel is om waarde by te voeg en die lewensgehalte te verbeter van alle gemeenskappe in die Wes-Kaap, of dit nou die vorm aanneem van een-akters op die platteland, slypskole in townships, kuns- of handvlytuitstallings in verskeie dorpe of feeste op verskillende plekke. Die komponent steun en moedig vernuwende projekte aan, wat die breër publiek kan lok en betrek en wat gemeenskappe wil verenig en verdraagsaamheid en begrip wil kweek.
die uitvoerende, visuele en literêre kunste, die natuur- of menslike wetenskappe kultureel-geskiedkundige gebied bedrywighede wat die jeug se kulturele bewustheid omvat.
Die komponent werk nou saam met kuns- en kultuurorganisasies en gee raad oor projekte, administrateer hulle finansiering en is elke jaar betrokke by 'n reeks gemeenskapsprojekte en organisasies. Dit administreer oor, namens die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie, sewe kulturele geriewe wat vir die publiek beskikbaar is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.7821.2010-03-24.af.txt</fn>
Sosiale Behuisingsontwikkeling beoog om sosiale behuising te bevorder en te fasiliteer wat 'n behuisingskeuse vir persone met 'n lae tot medium inkomste is wat deur behuisingsinstellings voorsien word en wat onmiddellike individuele eienaarskap kan uitsluit. Hierdie komponent help met die voorbereiding van planne, sakeplanne en die identifisering van geskikte grond vir sodanige ontwikkeling.
Dit skakel ook met en koördineer ander departemente en plaaslike regerings, bevorder geïntegreerde sosialebehuisingsontwikkeling, en moniteer en evalueer die status van sosialebehuisingsinisiatiewe.
Restitusie is die proses waarvolgens grond en ander eiendom wat met geweld van die eienaars weggeneem is, teruggegee of vergoeding van gelykwaardige waarde gegee word.
Na-restitusieontwikkeling verskaf voorligting aan aanspraakmakergemeenskappe in oorleg met munisipaliteite en ander belanghebbendes oor na-vestigingsontwikkeling waar grond as restitusie aan gemeenskappe teruggegee word.
Deur hierdie voorligting bevorder hierdie komponent volhoubare ontwikkeling met betrekking tot die plaaslike ekonomie, sosiale regverdigheid en die ekologiese omgewing.
Vestigingsopgradering het te doen met die opgradering van informele vestigings in die Wes-Kaap wat tot 'n nasionale behuisingsprioriteit verklaar is. Dit koördineer ook noodbehuisingsprogramme wat bystand verleen aan mense waar behuisingsbehoeftes veroorsaak word deur natuurlike en ander rampe sowel as aan mense wat onder spanningsvolle omstandighede soos op vloedvlaktes woon.
Vestigingsontwikkeling beoog om geïntegreerde en volhoubare behuisingsvestigings in die Wes-Kaap aan te moedig en te fasiliteer. Dit bestuur ook wettige vestiging deur onwettige besetting van Wes-Kaapse Behuisingseiendomme te moniteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.afr.your_gov.9171.2010-03-24.af.txt</fn>
Spesialis-onderwyssteundienste is verantwoordelik vir spesialisondersteuning aan leerders en opvoeders soos die voorkoming van leerprobleme; die vroed identifisering van leerprobleme en vroed ingryping; spesialissteundienste met inbegrip van sielkundige, terapeutiese, gesondheids- en maatskaplike dienste; onderwysprogramme vir leerders met spesiale onderwysbehoeftes in hoofstroomskole en in skole vir leerders met spesiale onderwysbehoeftes.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.eng.copyright.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Deursigtigheid moet bevorder word deur die publiek van tydige, toeganklike en korrekte inligting te voorsien.
Die voordelige, ekonomiese en doeltreffende aanwending van hulpbronne moet bevorder word. Grondwet van Suid-Afrika artikel, 195 (b).
Ons glo dat om ander in staat te stel om materiaal vrylik te kopieer die mees kostedoeltreffende manier is om staatsinligting wat in openbare belang is, te versprei - mits dit akkuraat kopieer word. Ons glo dus dat die voorwaardelike gratis lisensiëring van die staat se outeursreg op materiaal wat deursigtigheid bevorder, deur die Grondwet vereis word.
Alle materiaal wat op Cape Gateway aangebied word, is onderworpe aan kopiereg kragtens die Wet op Outeursreg van 1978.
amptelike tekste van 'n wetgewende, administratiewe of regsaard, wat die amptelike vertalings daarvan insluit toesprake van 'n politiese aard toesprake wat in die loop van geregtelike prosedures gelewer is nuus van die dag, wat 'n blote item ter inligting van die media is.
Jy mag hierdie outeursregvrye materiaal geredelik kopieer.
Jy mag geskrewe kopieregmateriaal op hierdie webwerf (met die uitsondering van materiaal wat aan derde partye behoort) vir nie-handelsdoeleindes sonder toestemming in enige formaat of medium reproduseer. Dit is onderworpe aan die vereiste dat jy die materiaal akkuraat weergee, en nie op 'n afbrekende wyse of binne 'n misleidende konteks nie.
As jy hierdie geskrewe materiaal publiseer of aan ander uitreik, moet jy erkenning aan die bron (URL ingesluit) en die outeursregstatus van die materiaal gee.
Jy mag ook materiaal op hierdie webwerf waarop daar outeursreg is vir handelsdoeleindes kopieer, mits jy toestemming vir handelsgebruik vra en kry.
Hierdie lisensie om geskrewe materiaal te kopieer sluit nie materiaal met outeursreg in nie waar daar aangedui word dat die materiaal die eiendom van 'n derde party is. (Dit sal gewoonlik deur die © simbool aangedui word wat naas die naam verskyn van die persoon by wie die outeursreg berus.) Om sulke materiaal te kopieer, moet jy toestemming van die toepaslike outeursreghouer verkry.
Jy mag nie foto's of ander kunswerk op hierdie webwerf sonder die toestemming van die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap gebruik nie.
Tree asseblief in verbinding met die Cape Gateway Inhoudsbestuurder by ggrammer@pgwc.gov.za as jy vrae het oor hoe om toestemming te kry in enige van die gevalle wat in die lisensie beskryf word.
<fn>GOV-ZA. Www.capegateway.gov.za.xho.your_gov.595.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Nasionale Regering van Suid-Afrika bestaan uit die Parlement, die Kabinet en verskillende departemente. Hierdie komponente voer funksies uit soos uiteafresit in die Grondwet en in wetgewing uitgevaardig deur die Parlement.
Die Departemente waaruit die administrasie bestaan, het as opdrag die toepassing van wetgewing en die verskaffing van dienste aan die publiek. In 2003 is 'n gesamentlike begroting van R334 miljard vir dié doel beskikbaar gestel.
Die Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet 108 van 1996) het in werking getree op 4 Februarie 1997. Dit is die hoogste wet in Suid-Afrika en geen ander wet of regeringsoptrede kan die Grondwet oorstem of daarmee in botsing wees nie.
Suid-Afrika se Grondwet is een van die progressiefste in die wêreld en is gegrond op die waardes van menswaardigheid, gelykheid en vryheid.
Hoofstuk 2 van die Grondwet bevat die Handves van Regte.
Die Suid-Afrikaanse Parlement is verantwoordelik vir die skepping en aanpassing van die land se wette in ooreemstemming met die Grondwet. Dit bestaan uit twee dele, naamlik die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP).
Die Nasionale Vergadering bestaan uit 400 verkose verteenwoordigers wat in die Parlementsgeboue in Kaapstad vergader om te debatteer oor kwessies en om wetgewing deur te voer.
Die Nasionale Raad van Provinsies bestaan uit 54 permanente lede en 36 spesiale afgevaardigdes wat die nege provinsies verteenwoordig. Die NRVP verteenwoordig provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer.
Die uitvoerende arm van die nasionale regering staan onder die leiding van die Kabinet wat bestaan uit die President, die Adjunkpresident en die onderskeie Ministers aangestel deur die President uit die Nasionale Vergadering. Die President bepaal ook watter funksies elkeen van die Ministers sal vervul.
Suid-Afrika bestaan uit 1 219 090 km² aan die suidpunt van Afrika. Die bevolking bestaan uit ongeveer 44,8 miljoen mense.
Suid-Afrika word gekenmerk deur die verskeidenheid van sy mense wat betref ras, kultuur en geloof. Dit word weerspieël deur die 11 nasionale tale wat deur die Suid-Afrikaanse Grondwet beskerm word.
Die land is verdeel in nege provinsies, elk met sy eie provinsiale parlement en administrasie.
<fn>GOV-ZA. Www.capetown.gov.za.en. Pages.HOOFTOESPRAAKVIRDIE50JAAR.2010-03-24.af.txt</fn>
Dit is vir my 'n eer om deel te wees van hierdie herdenkingsviering, 'n mylpaal vir Bellville en vir Suid-Afrikaanse teater. Toe hierdie instelling sy deure 50 jaar gelede oopgemaak het, was dit ons land se eerste volwaardige munisipale teater. Dit is gevolg deur die opening van die Johannesburgse stadskouburg in 1962, en die Nico Malan-teatersentrum in Kaapstad in 1971, wat nou as die Kunstekaap bekendstaan.
Hierdie teater het 'n bekende baken in Bellville geword; 'n plek waar die gemeenskap bymekaarkom vir troues, feesvieringe en ander belangrike geleenthede. Dit het ook blootstelling gebied aan talentvolle uitvoerende kunstenaars oor etlike generasies heen en hulle die geleentheid gegee om hul loopbane te ontwikkel. En dit vorm ook die middelpunt vir kulturele produksies in die Bellvillese gemeenskap. Hierdie rol kan dalk in die toekoms verder uitgebou word.
'n Private teaterbestuursmaatskappy, Theatre 4 Productions, het onlangs 'n voorstel ingedien om die kompleks as 'n volwaardige teater te bedryf. 'n Verslag waarin 'n koste-opbrengs-ontleding aangevra word, sal in Oktober aan die Stad se portefeuljekomitee oor ekonomiese ontwikkeling voorgelê word, waarna 'n besluit geneem sal word.
Wat ook al gebeur, ons wil graag hierdie instelling as 'n sentrum vir die kunste sien vooruitgaan. Dit is die moeite werd om 'n oomblik lank na te dink oor hoekom hierdie kernfunksie steeds saak maak, 50 jaar later, in 'n eeu wat deur die elektroniese media oorheers word. Dit is 'n feit dat daar maklik op CD's of oor die radio geluister kan word na die musiekuitvoerings wat deur hierdie teater aangebied is, en weer vanaand aangebied sal word. 'n Mens kan dit selfs op DVD koop.
Maar niks vervang regte lewendige vertonings nie, en hierdie geleenthede bring ons inwoners bymekaar. Dit bou gemeenskapsgees - iets wat so dikwels in ons ingehokte daaglikse bestaan in motors en huise kortkom. Soms gee dit ons mense selfs die kans om saam te sing, na my mening baie beter as karaoke!
Net so kan skoolproduksies wat hier gehou word, ewe maklik in skoolsale gehou word. Maar deur dit hier te hou, in die openbare oog, kry ons jongmense die kans om hul beeldende vermoëns voor 'n ander tipe gehoor te ontwikkel. Dit verbreed hul horisonne en hul selfvertroue, en vorm 'n belangrike stap op die pad na deelname in die breër gemeenskap van Bellville en Kaapstad. En in die proses hou dit hulle weg van die negatiewe kant van die buitewêreld, die lokstem van misdaad, drank en dwelms.
Die plaaslik vervaardigde dramaproduksies wat hier opgevoer word, veral die groot Broadway-produksies, kan maklik as films of DVD's van oorsese produksies met groot begrotings tuis gekyk word. Maar om 'n platform vir plaaslike produksies te hê, stel ons plaaslike kunstenaars in staat om die klassieke werke so te vertolk dat hulle meer betekenis het vir die Suid-Afrikaners van vandag.
So het ons onlangs die plaaslike verwerkings van Charles Dickens se A Christmas Carol en The Magic Flute gesien, wat gevolg het op die prestasies van U-Carmen eKhayelitsha. Die unieke Suid-Afrikaanse konteks en styl wat na hierdie twee Europese klassieke werke gebring is, het getoon dat ons die internasionale gemeenskap baie kan bied, en dat ons kunstenaars het wat nie bang is om risiko's te loop nie. Die positiewe internasionale reaksie op U-Carmen eKhayelitsha het ons geleer dat die wêreld in Suid-Afrikaners se stories belangstel.
Ook die oogpunt waaruit ons die tydlose temas van die klassieke werke beskou, is vir die wêreld interessant. Ewe belangrik, wat drama betref, is dat hierdie stadskouburg die mense van Bellville en Kaapstad die geleentheid gee om hul eie unieke stories te vertel en 'n plaaslike geskiedenis uit te bou. Dit gee hulle die geleentheid om hul stemme te laat hoor, selfs al het hulle nie die hulpbronne om die duur medium van televisie te gebruik nie. Van Shakespeare tot die watermarionette van Viëtnam skep verhoogdramas vir mense die geleentheid om hul herinneringe op stads- en gemeenskapsvlak te berg en weer op te diep.
Terwyl geskiedenis geskryf en oorgeskryf word, afhangend van wie aan bewind is, het drama 'n unieke lewe van sy eie, wat nie maklik onderdruk kan word nie. Gedurende die apartheidsjare in Suid-Afrika kon dramaturge soos Athol Fugard en Lewis Sowden mense op gemeenskapsvlak 'n politieke teenwoordigheid gee wat regdeur die land en die wêreld ervaar is. Deur die jare het hierdie teater vele sulke produksies gesien.
Sedert die begin van demokrasie, met die nuwe uitdagings van misdaad en uiterste armoede, het dramaturge voortgegaan om die kommer te verwoord van diegene wat nie toegang tot die eksklusiewe wêreld van televisie het nie. Hierdie teater bly een van die min plekke waar hierdie kommer uitgespreek en gehoor kan word.
Ek hoop dus dat toekomstige generasies na hierdie deel van Bellville se erfenis sal kyk en dit sal respekteer, ten spyte van al die ander vorms van vermaak daarbuite. Ek wil die inwoners van Bellville ook aanmoedig om voort te gaan om die geleenthede wat hier gereël word, te ondersteun. En ek wens die bestuur van die stadskouburg sterkte toe onderweg na sy eerste eeu van diens.
<fn>GOV-ZA. Www.statssa.gov.za.additional_services.agriculture.mediaa.2010-03-24.af.txt</fn>
Die onlangse rentekoersverlaging van 1,5 persentasiepunte behoort 'n besparing van ongeveer R240 miljoen vir die landboubedryf mee te bring.
Mnr. Johan Pienaar, direkteur landbou en handel by Agri Suid-Afrika, sê boere se skuldlas het einde verlede jaar R28,2 miljard beloop en die rentelas het op nagenoeg R4,2 miljard te staan gekom.
Me. Venete Klein, nuut-aangestelde hoofbestuurder van Absa se Agribesigheid, sê die skerp stygings in die pryse van sommige landbouprodukte en die verswakking in die waarde van die rand het onder meer daartoe bygedra dat boere hul skuldlas kon verminder.
Sy sê die finansiering wat handelsbanke aan boere verskaf, bedra sowat 40% of R11 miljard van die sektor se totale skuld.
Ander bronne van finansiering is die Land Bank, wat finansiering van R7,9 miljard verleen, koöperasies verskaf R3,8 miljard en ander bronne R5,45 miljard.
Klein sê Absa se landbouboek vir ontwikkelende boere staan op R100 miljoen met meer as 1 000 regstreekse ontwikkelingskliënte en meer as 5 000 ontwikkelingsboere vind regstreeks baat by die bank se projekte.
Mnr. Japie Grobler, president van Agri Suid-Afrika, sê die behoeftes van die landbousektor in die breër gemeenskap kan net bepaal word as die nodige inligting beskikbaar is. Dit help onder meer om die implikasies van sekere beleidsbesluite te evalueer.
Dit blyk dat meer as die helfte van die boere wat die vorms van die SSA ontvang het, dit reeds voltooi en teruggestuur het. Grobler sê in onlangse gesprekke met die SSA het hy weer die versekering gekry dat die individuele inligting van boere vertroulik hanteer sal word en geen inligting oor individue sal bekend gemaak word nie.
Landwyd is nou 'n rapsie meer as 60% van die vraelyste terug ontvang.
Die vorige landbousensus is meer as 'n dekade gelede gehou. Dit is nou belangrik dat presiese data oor landbou ingewin word. Dit is nie net die owerheid wat data nodig het nie, maar ook die landbousektor self.
Dit raak haas onmoontlik ommededingend te boer in 'n omgewing waarin nie oor akkurate statistieke beskik word nie, sê SSA.
n Beroep word op boere gedoen om so gou as moontlik die vraelyste in te vul en terug te stuur. Boere wat nie vraelyste ontvang het nie, word versoek om die tolvrye nommer 080-0110248 te bel.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.10868.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Maak wette wat op die Wes-Kaap van toepassing is.
Is 'n openbare forum vir debatte.
Speel 'n belangrike rol in die toesighouding oor die Provinsiale Regering en om die Regering aanspreeklik te hou.
Dra by tot nasionale kwessies deur deel te neem aan die bedrywighede van die Nasionale Raad van Provinsies.
Elke provinsiale wetgewer kan 'n grondwet vir die spesifieke provinsie aanvaar as twee-derdes van die lede daartoe instem. 'n Provinsiale grondwet moet egter ooreenstem met die nasionale Grondwet soos deur die Grondwetlike Hof bepaal. Die Grondwet van die Wes-Kaapis in 1998 aanvaar.
landbou casino's, perdewedrenne, dobbelary en weddenskappe kultuursake onderwys op alle vlakke, behalwe universiteits- en technikon-opleiding die omgewing gesondheidsdienste behuising taalbeleid natuurbewaring polisiedienste provinsiale openbare media openbare vervoer streeksbeplanning en ontwikkeling padverkeerregulasies toerisme handel- en nywerheidbevordering tradisionele owerhede stedelike en plattelandse ontwikkeling voertuiglisensiëring maatskaplike dienste.
abattoirs ambulansdienste dranklisensies museums wat nie nasionale bewaringsplekke is nie provinsiale beplanning provinsiale kulturele sake provinsiale ontspanning en aktiwiteite provinsiale paaie en verkeer.
In die uitvoering van pligte wat deur die nasionale en Wes-Kaapse grondwette voorgeskryf word, verteenwoordig die Wes-Kaapse Parlement die mense van die provinsie en is dit 'n forum vir die bespreking van provinsiale kwessies.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12161.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Weskus Distriksmunisipaliteit dek die Weskus Distriksraad.
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12188.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12215.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Eden Distriksmunisipaliteit dek die Suid-Kaap en Klein Karoo Distriksrade.
Distriksmunisipaliteite administreer en lê reëls neer vir 'n distrik wat meer as een plaaslike munisipaliteit insluit. Die doel daarmee dat distriksmunisipaliteite en plaaslike munisipaliteite die verantwoordelikheid vir plaaslike bestuur in hul gebiede deel, is om seker te maak dat alle gemeenskappe, veral benadeelde gemeenskappe, gelyke toegang tot hulpbronne en dienste het. Dit sal sommige plaaslike munisipaliteite help wat nie oor die vermoë (finansies, geriewe, personeel of kennis) beskik om dienste aan hul gemeenskappe te lewer nie. Die koste van die bestuur van 'n munisipaliteit word besnoei deur hulpbronne met ander rade te deel. Die 'ryker' gebiede sal die 'armer' gebiede help.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12377.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Swartland Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Inligting en foto's wat op die Swartland Plaaslike Munisipaliteit se webblad verskyn.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12458.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Stellenbosch Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12621.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Swellendam Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12702.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Mosselbaai Plaaslike Munisipaliteit dek Herbertsdale, Friemersheim, Groot-Brakrivier en Mosselbaai.
Om verordeninge (plaaslike wette en regulasies waarvoor hulle verantwoordelik is) goed te keur. Verordeninge mag nie teenstrydig met enige nasionale wetgewing wees nie.
Om begrotings en ontwikkelingsplanne goed te keur. Elke jaar moet 'n munisipale begroting goedgekeur word wat uiteensit hoe geld bekom en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die geïntegreerde ontwikkelingsplan goedkeur.
Om erf- en ander belasting, soos eiendomsbelasting, te hef.
Om diensgeld te vra - vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit, biblioteke, ens.
Om boetes op te lê - vir mense wat munisipale verordeninge oor verkeersreëls, rommelstrooi, ens. verbreek.
Om geld te leen - die raad mag 'n lening aangaan vir 'n ontwikkeling of ander projek en mag munisipale bates as sekerheid gebruik.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12756.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Oudsthoorn Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.12810.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kry meer inligting oor die basiese dienste wat deur die Knysna Plaaslike Munisipaliteit gelewer word of kom meer te wete oor die munisipale geriewe wat beskikbaar is.
Voer verordeninge (dorpswette en munisipale regulasies) waarvoor hulle verantwoordelik is deur. Verordeninge mag nie strydig met enige plaaslike wette wees nie.
Keur begrotings en ontwikkelingsplanne goed. 'n Munisipale Begroting moet elke jaar deurgevoer word wat uiteensit hoe geld ingesamel en bestee sal word. Die munisipaliteit moet ook die Geïntegreerde Ontwikkelingsplan (GOP) goedkeur.
Pas heffings en ander belastings, byvoorbeeld eiendomsbelasting, toe.
Hef dienstegelde vir die gebruik van munisipale dienste soos water, elektrisiteit en biblioteke.
Lê boetes op op mense wat munisipale verordeninge verbreek, byvoorbeeld verkeersboetes of boetes vir rommelstrooi.
Leen geld. Die raad kan 'n lening vir 'n ontwikkeling of 'n ander projek aangaan en mag munisipale bates as waarborg gebruik.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.13464.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die RED-deurprojek is 'n inisiatief van die KMMO-ontwikkelingsubdirektoraat binne die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme. Die subdirektoraat beoog om die ontwikkeling van kein en/of swart-besitte ondernemings te bevorder.
Wat is die RED-deur?
Hoe kan die RED-deur jou help?
Die RED-deur is 'n eenstop kantoor vir nuwe en bestaande ondernemings wat soek na bystand en raad, van die mees basiese tot die mees gesofistikeerde.
Die eienaarskapbasis van swart ondernemings te verbreed.
RED-deursentrums is maklik om by uit te kom in die meeste groot geneemskappe en dorpe in die Wes-Kaap. Ons praat Afrikaans, Engels en Xhosa en ons kundige, vriendelike personeel sal nou met jou saamwerk om jou onderneming se behoefte te ontleed en dan 'n gepasde aksieplan te ontwikkel.
Gemeenskapsentrepreneurskap-uitreikprogramme aan die jeug, vroue, ontluikende boere en mense met gestremdhede.
Oor die wêreld is klein ondernemings 'n groot deel van die ekonomie. In ontwikkelde lande dra klein ondernemings tot 60% tot die BBP by; in Suid-Afrika dra klein ondernemings net omtrent 35% tot die BBP by. Deel van die rede daarvoor is dat in vergelyking met soortgelyke ontwikkelende lande soos Brasilië en Indië, die oorlewingskoers van klein ondernemings in Suid-Afrika laag is. Dieselfde geld vir die vlak van entrepreneurskap.
Kleinsakesteundienste is broodnodig; maar in die verlede was dit dikwels gefragmenteerd. In sommige gebiede was daar baie duplikasie van dienste, terwyl daar in ander gebiede, veral op die platteland, hoegenaamd geen steundienste was nie. Die RED-deur adviessentrums is gestig om steundienste te koördineer en seker te maak dat hulle maklik beskikbaar is, wanneer en waar hulle nodig is.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.4184.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid voorsien 'n toekoms waarin die inwoners van die Wes-Kaap verlos is van die vrees vir misdaad.
Inligtingsentrum oor Gemeenskapsveiligheid.
Die Departement van Gemeenskapsveiligheid het Verkeersbestuur by die Departement van Vervoer oorgeneem. Deur middel van hierdie wetstoepassingsagentskap kan die Departement misdaad op ons paaie bestry en streef na die skepping van 'n veiliger omgewing. Die Departement is daartoe verbind om padveiligheid en bewussyn van verkeersveiligheid te verhoog.
Verskeie instellings het al erkenning verleen aan ie Departement se pogings om gemeenskappe teen die euwel van kindermishandeling te mobiliseer en om misdaadvoorkomingstrukture wat hiermee te make het, te koördineer.
Die Departement verleen ook bedryfsteun deur middel van opleiding aan munisipale polisiebeamptes, bystand aan die skema vir gemeenskapspatrolliebeamptes en die akkreditering en opleiding van buurtwagte.
Die Departement se funksie van burgerlike toesig om die verbetering van dienslewering in die SA Polisiediens te verseker en om die Provinsie se polisiëringsbehoeftes en -prioriteite te bepaal geniet hoë voorrang en pogings om die betrokke direktoraat te versterk, is reeds goedgekeur.
Die Departement het ook 'n Inligtingsentrum oor Gemeenskapsveiligheid tot stand gebring om inligting oor misdaad en padongelukke in te samel en te ontleed ten einde te help met die opstel van bedryfsplanne. Hierdie planne gaan uitgevoer word om 'n veiliger omgewing mee te bring.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.4952.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling bied ontwikkeling, maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners.
Die Departement is verbind tot maatskaplike hervorming, beliggaam deur die beginsel van maatskaplike geregtigheid en die Handves van Regte. Om hierdie rede strewe die Departement daarna om 'n beter lewe vir die armes, kwesbares en uitgeslote mense in die samelewing te skep.
Dit is die taak van die Departement om armoede te verminder en maatskaplike integrasie te bevorder deur die ontwikkeling en monitering van 'n maatskaplike beleid wat 'n bemagtigende omgewing skep en terselfdertyd na 'n afname in armoede meebring. Die voorsiening van maatskaplike beskerming en maatskaplike welsynsdienste aan alle Suid-Afrikaners word verseker en navorsing word gedoen om die maatskaplike aanwysers te ontwikkel wat nodig is vir die implementering van programme en vir openbare aanspreeklikheid.
Alle werk van die Departement berus op vennootskappe en die beginsels van Batho Pele oor dienslewering. Dit vereis uitgebreide en voortgesette oorlegpleging met alle sektore van ons samelewing. Programme word geïntegreer met dié van ander regeringsdepartemente en alle regeringsfere. Die Departement werk in vennootskap met NRO's, geloofgebaseerde gemeenskappe, die sakesektor, georganiseerde arbeid en ander rolspelers.
As professionele maatskaplike dienswerkers, streef die Departement se personeel daarna om gemeenskappe te bemagtig en selfstandigheid aan te moedig deur omstandighede vir 'n volhoubare lewensbestaan te skep.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.5022.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Statistiek SA beoog om sosio-ekonomiese ontwikkeling te bedien met toeganklike gehalte-inligting deur middel van beter statistiek, beter toegang tot inligting en beter bestuur.
om amptelike demografiese, ekonomiese, en maatskaplike sensusse en opnames te onderneem om administratiewe statistieke te versamel en te verwerk om statistiese verslae en vrystellings te publiseer en te versprei om nasionale en regeringsrekeninge saam te stel om statistiese advies aan die regering en ander instellings te voorsien om statistiese opnames en steekproewe te analiseer om akkuraatheid en konsekwentheid te verseker.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.74834.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Kom meer te wete oor die Genadendal-restourasieprojek.
Die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie is, onder meer, verantwoordelik vir finansiering vir kulturele organisasies en projekte. Vind meer uit oor hulle en hulle inisiatiewe.
Kulturele Dienste staan die Direktoraat van Kultuur en Erfenis by om met inisiatiewe te begin vir die bewaring, bevordering en uitbreiding van kultuur. Die doel is om waarde by te voeg en die lewensgehalte te verbeter van alle gemeenskappe in die Wes-Kaap, of dit nou die vorm aanneem van een-akters op die platteland, slypskole in townships, kuns- of handvlytuitstallings in verskeie dorpe of feeste op verskillende plekke. Die komponent steun en moedig vernuwende projekte aan, wat die breër publiek kan lok en betrek en wat gemeenskappe wil verenig en verdraagsaamheid en begrip wil kweek.
die uitvoerende, visuele en literêre kunste, die natuur- of menslike wetenskappe kultureel-geskiedkundige gebied bedrywighede wat die jeug se kulturele bewustheid omvat.
Die komponent werk nou saam met kuns- en kultuurorganisasies en gee raad oor projekte, administrateer hulle finansiering en is elke jaar betrokke by 'n reeks gemeenskapsprojekte en organisasies. Dit administreer oor, namens die Wes-Kaapse Kulturele Kommissie, sewe kulturele geriewe wat vir die publiek beskikbaar is.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.7821.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Sosiale Behuisingsontwikkeling beoog om sosiale behuising te bevorder en te fasiliteer wat 'n behuisingskeuse vir persone met 'n lae tot medium inkomste is wat deur behuisingsinstellings voorsien word en wat onmiddellike individuele eienaarskap kan uitsluit. Hierdie komponent help met die voorbereiding van planne, sakeplanne en die identifisering van geskikte grond vir sodanige ontwikkeling.
Dit skakel ook met en koördineer ander departemente en plaaslike regerings, bevorder geïntegreerde sosialebehuisingsontwikkeling, en moniteer en evalueer die status van sosialebehuisingsinisiatiewe.
Restitusie is die proses waarvolgens grond en ander eiendom wat met geweld van die eienaars weggeneem is, teruggegee of vergoeding van gelykwaardige waarde gegee word.
Na-restitusieontwikkeling verskaf voorligting aan aanspraakmakergemeenskappe in oorleg met munisipaliteite en ander belanghebbendes oor na-vestigingsontwikkeling waar grond as restitusie aan gemeenskappe teruggegee word.
Deur hierdie voorligting bevorder hierdie komponent volhoubare ontwikkeling met betrekking tot die plaaslike ekonomie, sosiale regverdigheid en die ekologiese omgewing.
Vestigingsopgradering het te doen met die opgradering van informele vestigings in die Wes-Kaap wat tot 'n nasionale behuisingsprioriteit verklaar is. Dit koördineer ook noodbehuisingsprogramme wat bystand verleen aan mense waar behuisingsbehoeftes veroorsaak word deur natuurlike en ander rampe sowel as aan mense wat onder spanningsvolle omstandighede soos op vloedvlaktes woon.
Vestigingsontwikkeling beoog om geïntegreerde en volhoubare behuisingsvestigings in die Wes-Kaap aan te moedig en te fasiliteer. Dit bestuur ook wettige vestiging deur onwettige besetting van Wes-Kaapse Behuisingseiendomme te moniteer.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.7931.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die verantwoordelikheid van die Direktoraat Munisipale Steun en Kapasiteitsbou is om die totale welstand/lewensvatbaarheid van munisipaliteite te moniteer en om bestuur en gespesialiseerde steun te verleen.
Ontwikkel en hou 'n stelsel in stand om die totale welstand van munisipaliteite te moniteer.
Verleen en fasiliteer gespesialiseerde steun aan munisipaliteite, waaronder steuntussenkomste, maar met uitsondering van artikel 139-tussenkomste.
Verleen steun aan munisipaliteite om hul kapasiteit te versterk.
Verleen effektiewe en doeltreffende breëbasisbestuursteun aan munisipaliteite.
Die verantwoordlikheid van die Monitering van Plaaslike Regering is om munisipale transformasie, lewensvatbaarheid en totale welstand te moniteer. Dit ontwikkel en hou 'n omvattende moniteringshulpmiddel in stand.
Gespesialiseerde Steun fasiliteer die proses wanneer ook al daar veelvlakkige steun wat verskeie rolspelers betrek by munisipaliteite nodig is.
Dit help munisipaliteite met informele steun as institusionele en/of finansiële tekorte voorkom.
Dit help die Provinsiale Tesourie met verpligte tussenkomste tot die WPRFB.
munisipaliteite van proaktiewe bestuursteun te voorsien om te verseker dat aan finansiëlebestuurswetgewing, -regulasies en beleidsraamwerke voldoen word.
praktiese voorligting, steun en raadgewende dienste aan munisipaliteite te verleen ten opsigte van die inwerkingtreding, implementering, instandhouding en rekeningkunde van gratis basiese dienste.
Waarderings en Eiendomsbelasting is daarvoor verantwoordelik om te moniteer of munisipaliteite waarderings- en eiendomsbelastingwetgewing implementeer en daaraan voldoen.
<fn>GOV-ZA. Xho.your_gov.8266.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Wes-Kaapse Taalkomitee is onder meer daarvoor verantwoordelik om die gelyke status te verseker van die drie amptelike tale van die provinsie, vir die bevordering van veeltaligheid, vir die ontwikkeling van inheemse tale wat voorheen eenkant geskuif is.
Die Taaleenheid is gestig om enige administratiewe werk te doen wat kan spruit uit besluite wat geneem is deur die Wes-Kaapse Taalkomitee. Lede van die Eenheid help ook met verskeie projekte in verskillende regeringsdepartemente en werk met die Nasionale Taaldiens en die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad saam.
Die hoofdoel van die Taaleenheid is om bekwaam en doelteffend die Wes-Kaapse Taalkomitee by te staan om seker te maak dat die Komitee sy regsmandaat uitvoer.
Met die bekendstelling van die Wes-Kaapse Taalbeleid in Februarie 2005 staan die Taaleenheid ook ander provinsiale regeringsdepartemente by en adviseer hulle oor die toepassing van die bepalings van die beleid.
Die toepassing van die provinsiale taalbeleid.
n Jaarlikse Xhosabewustheidsweek gemik op die verhoging van die status van Xhosa in die provinsie.
n Jaarlikse veeltaligheid-bewustheidsweek om bewustheid van en respek vir die verskillende tale en taalgemeenskappe van die Wes-Kaap te kweek.
n Veldtog om aktief die voorheen uitgeskuifde inheemse tale en Gebaretaal te ontwikkel.
n Reisende letterkunde-uitstalling, gemik op die skep van bewustheid van Suid-Afrikaanse skrywers in die drie amptelike tale van die provinsie. Die projek word uitgevoer in samewerking met die Nasionale Taaldiens.
n Reeks Afrikaanse Dialek- en Storievertelfeeste oor die hele provinsie om die verskillende dialekte van die Afrikaanse taal uit te lig wat in die provinsie gepraat word, sowel as die vaslê van die mondelingse geskiedenis van die mense van die Wes-Kaap.
Lede van die Taaleenheid dien ook op die Nasionale Taalforum wat gestig is deur die Nasionale Taaldiens om 'n forum te skep waar taalsake op 'n nasionale vlak bespreek kan word.
<fn>GOV-ZA. Your_gov.10534.publications.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.12107.facilities.facilities.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.12107.services.11459.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Stadsverbeteringsdistrikte (SVD's) is maatskappye sonder winsmotief wat eienaars van eiendomme (belastingbetalers) verteenwoordig in 'n geografiese gebied binne 'n munisipaliteit. 'n SVD gaan 'n ooreenkoms aan met die munisipaliteit dat meer geld ('n SVD-heffing) in die gebied gehef kan word van belastingbetalers in die gebied bo...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13276.services.11453.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie.
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n...
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13294.services.11442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Cape Biotech Inisiatief (CBI) is in 2002/2003 bekendgestel. Dit is n sambreelforum wat daarop gemik is om n biotegnologiese nywerheidspil in die Wes-Kaap te skep. Die CBI verteenwoordig die belange van die nywerheid, akademiese instellings, die regering, finansies, die publiek en...
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Die Provinsiale Regering steun die filmbedryf deur die Kaapse Filmkommissie.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13294.services.11587.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief. Drie tipe plekke kan aansoek doen:'n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure. 'n Gemeenskaps- of openbare diens wat bestaan uit groot verkeersgenereerders (soos 'n streekswinkelsentrum) en kleiner verkeersgenereerders...
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry. Die volgende bystand word verleen: 'n Lys van steunagentskappe, sakegeleenthede,...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13294.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling. Slegs 'n beperkte reeks entiteite kom in aanmerking vir befondsing, soos artikel 21-maatskappye of...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13294.services.11590.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13330.services.11587.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief. Drie tipe plekke kan aansoek doen:'n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure. 'n Gemeenskaps- of openbare diens wat bestaan uit groot verkeersgenereerders (soos 'n streekswinkelsentrum) en kleiner verkeersgenereerders...
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry. Die volgende bystand word verleen: 'n Lys van steunagentskappe, sakegeleenthede,...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13330.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Hoofdirektoraat Toerisme-ontwikkeling het 'n jaarlikse begroting vir befondsing van projekte wat groei in die toerismebedryf aanhelp. Hierdie groei kan op verskeie maniere bereik word, byvoorbeeld deur werkskepping, opleiding of infrastruktuurontwikkeling. Slegs 'n beperkte reeks entiteite kom in aanmerking vir befondsing, soos artikel 21-maatskappye of...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13330.services.11590.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
As jy as 'n toergids gekontrakteer of in diens geneem wil word deur 'n maatskappy, beslote korporasie of toeroperateur, moet jy geregistreer wees by die Toergidsregistrasiekantoor van die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme, Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13539.services.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie...
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as...
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer. Dit word slegs vir die volgende doeleindes toegeken:aan 'n voertuigvervoerder om 'n motorvoertuig af te lewer, aan 'n motorhandelaar om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, te ruil...
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Padwaardigheidtoetsing n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
Permitte vir Abnormale Vragte en Voertuie n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.13539.services.11602.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u in 'n ongeluk was, moet u dit by die polisie aanmeld wat 'n ongeluksverslag sal invul. Indien u in die toekoms die besonderhede van die ongeluk of 'n afskrif van die ongeluksverslag wil bekom, kan u uitvind of die ongelukverslag gehou word by...
Die Departement van Vervoer en Openbare Werke hou rekord van ongelukke wat in die provinsie plaasgevind het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Inligting is ook by besigheidshoekies by biblioteke beskikbaar wat jou help deur: boeke, tydskrifte, video's en koerante aan klein ondernemings beskikbaar te maak, NRO-pamflette oor klein ondernemings te versprei, toegang te bied tot sakenetwerke soos die Business Referral and Information Network (BRAIN), feiteblaaie te versprei...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.11442.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Cape Biotech Inisiatief (CBI) is in 2002/2003 bekendgestel. Dit is n sambreelforum wat daarop gemik is om n biotegnologiese nywerheidspil in die Wes-Kaap te skep. Die CBI verteenwoordig die belange van die nywerheid, akademiese instellings, die regering, finansies, die publiek en...
MIV en vigs bedreig produktiwiteit, winsgewendheid en die welsyn van werknemers en hulle gesinne. Werkplek MIV- en vigs-beleide en -programme kan 'n deurslaggewende rol speel in die opskerp van bewustheid oor MIV, die voorkoming van MIV-besmetting en sorg vir mense wat met MIV saamleef.
Die oplewing in Aflandige Olieveld-bedrywighede in Wes-Afrika hou aansienlike moontlikhede vir die Wes-Kaap en Suid-Afrika in. Ons geografiese ligging (na aan die olievelde), gesofistikeerde sakeomgewing, nywerheidskrag en goeie hawegeriewe (Kaapstad en Saldanha) maak die Wes-Kaap die ideale ligging vanwaar buitelandse maatskappye hulle operasies kan bedien.
Die Department van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme kan boere verwys na 'n wye reeks inligting-, steun- en opleidingsprogramme.
Die Provinsiale Regering steun die filmbedryf deur die Kaapse Filmkommissie.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun die klere- en tekstielbedryf deur die Klere- en Tekstieldienssentrum (Clotex).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.11444.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling help besighede om inligting oor nasionale befondsingsprogramme te bekom.
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Ondernemings wat wil leer hoe om produkte uit te voer na internasionale markte, of hulle prestasie te verbeter, kan inligting en opleidingsgeleenthede by die volgende organisasies kry...
Die Direktoraat verbrei aktief inligting oor uitvoeraansporingsprogramme, veral inligting oor nuwe nasionale handelsaansporings.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.11452.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
In 2001-2002 het 3 000 leerders van 64 skole opleiding ontvang om entrepreneurs te word.
As jy 'n kleinsake-eienaar is en indiwiduele steun en bystand nodig het, sal RED-deur Adviessentrums in talle dele van die Wes-Kaap in staat wees om raad te gee, jou te jelp om 'n aksieplan op te stel en jou te verwys na ander organisasies wat...
As jy 'n uitmuntende besigheidsidee het, kan jy dit in 'n werklike onderneming laat ontwikkel deur vir een van die sakekompetisies in te skryf wat deur die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling en Toerisme ondersteun word...
Die volgende is die hoof regeringsdepartmente, openbare entiteite en openbare-private vennootskappe wat klein ondernemings help om toegang tot finansiering te kry...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.11587.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan aansoek doen om die oprigting van 'n toerismepadaanwysing naby u toerismegerief. Drie tipe plekke kan aansoek doen:'n Toerismegerief wat bestaan uit toeriste-besienswaardighede, -dienste, -akkommodasie en spesiale gebeure. 'n Gemeenskaps- of openbare diens wat bestaan uit groot verkeersgenereerders (soos 'n streekswinkelsentrum) en kleiner verkeersgenereerders...
Die TOP is 'n inisiatief van die Saketrust. Die program word deur aangewese subkontrakteurs in die provinsies uitgevoer.
Die Toerisme-hulptoonbankprogram is ingestel om bystand aan toerisme-entrepreneurs te verleen. Elke Toerisme-hulptoonbank (THT) is aktief besig om geleenthede en entrepreneurs te identifiseer om die groei van toerisme-KMMO's, veral in plattelandse gebiede, op dreef te kry. Die volgende bystand word verleen: 'n Lys van steunagentskappe, sakegeleenthede,...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.14707.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement staan plaaslike projekte vir ekonomiese ontwikkeling reg deur die Wes-Kaap by deur hulle te befonds, en deur hulle van deskundige raad en bystand met die ontwikkeling van besigheidsplanne en uitvoerbaarheidstudies te voorsien.
Die totstandkoming van Ekonomiese Ontwikkelingseenhede (EOE's) op munisipale vlak sal plaaslike owerhede help om plaaslike ekonomiese ontwikkeling in hul gebiede te bevorder.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.16031.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien u ontevrede is met n diens of n produk, het u die reg om n klagte in te dien. U kan n verbruikersklagte by Verbruikersake en Regverdige Handel indien.
Verbruikersdienste en Billike Handel voorsien inligting aan die publiek rakende hulle regte as verbruikers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.185.services.services.2010-03-02.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.2010-03-24.af.txt</fn>
Suid-Afrika se regering word in drie sfere verdeel: Plaaslik, Provinsiaal en Nasionaal. Elke sfeer se verantwoordelikhede word in die Grondwet omskryf. Die nasionale regering maak wette en stel beleid vir die hele land op. Die nasionale regering lewer ook dienste soos die uitreiking van ID-boekies.
Provinsiale regerings maak en administreer provinsiale wette in hulle regsgebiede soos dranklisensies, provinsiale beplanning, kultuursake, ontspanning, paaie en vervoer. Sekere verpligtinge soos gesondheid, onderwys en maatskaplike dienste word met die nasionale regering gedeel.
Plaaslike regerings se rol sluit plaaslike dienslewering, die bevordering van 'n veilige en gesonde omgewing en die bevordering van ontwikkeling in.
Regerings het 'n politieke en 'n administratiewe vertakking. Die politieke vertakking skep die wette en beleidsdokumente. Inwoners kies verteenwoordigers op die nasionale parlement, die provinsiale parlement en die plaaslike rade. Die administratiewe vertakking is die deel van regering wat die wette toepas en dienste lewer. Dit bestaan uit al die departemente soos Gesondheid en Landbou.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11435.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11436.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is 28 geaffilieerde provinsiale museums in die Wes-Kaap. Museums is oop vir die publiek en bied uitstallings en versamelings aan wat die uiteenlopende kulturele en natuurgeskiedenis van die provinsie uitbeeld, waaronder die nuwe interpretasies van Afrika of inheemse geskiedenis.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11437.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Sewe kulturele sentrums is beskikbaar vir gebruik deur organisasies of verenigings wat kulturele of opvoedkundige programme aanbied. Die kulturele sentrums bied verblyf en konferensiegeriewe aan.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11440.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.301.services.11586.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Provinsiale Departement van Kulturele Sake en Sport, deur die Belegging in Kultuurinisiatief, soek aansoeke vir finansiering van kulturele projekte. Belegging in Kultuur: Agtergrond, Wie kan Aansoek doen om Finansiering Hoe om Aansoek te Doen , Kontakbesonderhede ,..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.305.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Personeelontwikkelings- en Opleidingsbiblioteek by die Karl Bremerkompleks in Bellville verskaf spesiale biblioteekdienste aan personeel van die Provinsiale Regering, studente en opleidingsfasiliteerders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.305.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.305.services.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.315.pubs.pubs.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.315.services.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.contacts.contacts.2010-03-02.af.txt</fn>
Die Cape Gateway oproepsentrum is 'n enkelnommer wat geskakel kan word met betrekking tot enige regeringsverwante navraag. Indien die navraag nie direk beantwoord kan word nie, sal dit verwys word na die betrokke regeringsliggaam. Die 0860 sharecall nommer beteken dat daar slegs vir 'n plaaslike oproep betaal word, ongeag van waar in Suid-Afrika die oproep gemaak word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.projects.projects.2010-03-24.af.txt</fn>
Projekte volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.publications.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11453.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Jy kan beswaar maak teen 'n aansoek om 'n dranklisensie.
Daar word van enigiemand wat drank wil verkoop, vervaardig of versprei, verwag om oor 'n dranklisensie te beskik.
Die oogmerk van die tavernelisensiëring inisiatief is om die eienaars van sjebiens en mense wat ongelisensieerde drinkplekke bedryf, aan te moedig om hulle ondernemings wettig te maak.
As 'n gelisensieerde handelaar 'n ergernis veroorsaak, kan dit strydig met die Drankwet of die voorwaardes van die lisensie wees. 'n Klagte moet by die polisie ingedien word wat stappe teen die handelaar sal doen. Waar 'n gemeenskapsorganisasie, byvoorbeeld 'n gemeenskapspolisiëringsforum of belastingbetalersvereniging, in 'n...
Dit is belangrik dat die publiek bewus sal wees van dranklisensie-aansoeke wat oorweeg word sodat hulle besware kan indien. Vir hierdie doel publiseer die Wes-Kaapse Drankraad 'n maandelikse lys van inkomende aansoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11460.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tydens 'n noodgeval kan jy telefonies hulp ontbied. 'n Enkele gratis noodnommer na een oproepsentrum vir die hele Suid-Afrika word tans in werking gestel. Wanneer die oproepsentrum gereed is, sal jy 112 kan skakel vir enige noodgeval op enige plek in Suid-Afrika. Jy kan reeds...
Indien u 'n slagoffer van misdaad is, is u heel moontlik getraumatiseer. In die verlede was 'n polisiestasie nie 'n plek waar slagoffers, veral van geweldsmisdade, op hulle gemak verklarings by die polisie kon aflê, of berading kon ontvang vir die trauma wat hulle ervaar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Chroniese Gesondheidsorg n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11498.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Verskeie staats- en nie-regeringsorganisasies bied noodreddings- en vervoerdienste aan. Hierdie nooddienste verskaf kitsbystand aan pasiënte en neem sulke pasiënte ook hospitaal toe. In die Wes-Kaap word dienste gelewer deur...
As u baba, kleuter of kind 'n middel (enigiets van 'n skoonmaakmiddel tot 'n plant of medikasie, ens.) wat moontlik giftig kan wees, ingesluk of ingeasem het of op enige ander manier daardeur geaffekteer word, skakel die Rooi Kruis Kinderhospitaal se Giflyn by 021 658...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die ATICC-bronbiblioteek is oop vir die publiek en het inligting oor alle aspekte van MIV/VIGS/SOI's en TB. Die Biblioteek bevat 'n volledige versameling videos, tydskrifte, artikels, opleidingshandleidings, navorsingsdokumente, verslae, gidse, pamflette, koerantuitknipsels en blaaiborde. Dit is 'n verwysingsbiblioteek met 'n uitleengerief vir die uitvoerige videoversameling.
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese...
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
ATICC verskaf kondome, pamflette, brosjures en plakkate aan die publiek. Die items is gratis en onderhewig aan verandering en beskikbaarheid...
Vrywillige Toetsing en Berading n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11512.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter. Wat is wanvoeding?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11516.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Baie gestremdhede, insluitend spraak- en gehoorprobleme kom na vore tydens babas en kleuters se roetinetoetse vir ontwikkeling by primêregesondheidsorgklinieke. Die kind sal, indien nodig, na 'n gespesialiseerde kliniek verwys word. Terselfdertyd sal die kind na 'n rehabilitasiekundige bv. arbeidsterapeut op primêregesondheidsorgvlak (waar beskikbaar) verwys word.
Hierdie diens het ten doel om hulptoestelle soos rolstoele en loophokke en gehoortoestelle aan mense wat dit nodig het, te voorsien en voor te skryf dit in stand te hou en weer bruikbaar te maak.
Die hele Wes-Kaap word deur 'n enkele Ortotiese en Prostetiese Sentrum in Pinelands, Kaapstad, bedien.
Fisies en/of geestelik gestremde volwassenes en kinders kan gehelp word om hulle optimale fisiese, sensoriese, intellektuele, psigiatriese en sosiale funksievlakke te bereik en te handhaaf.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad vir verfilmingsdoeleindes te gebruik. Die permitaansoek wat ingevul moet word hang daarvan af of die pad waar die verfilming gaan plaasvind 'n munisipale pad of 'n provinsiale pad is. U kan die Kaapse Filmkommissie...
Alle bestuursinstrukteurs moet registreer. Om 'n instrukteursertifikaat te bekom, word u kriminele rekord nagegaan, 'n mediese sertifikaat moet aan u uitgereik word en u moet 'n instrukteurstoets slaag.
Lede van die publiek kan aansoek doen om 'n openbare pad te gebruik om 'n gebeurtenis soos 'n sportbyeenkoms aan te bied.
Voordat 'n persoon om 'n bestuurslisensie aansoek kan doen, moet hy of sy in besit van 'n leerlinglisensie wees. 'n Mens kan 'n leerlinglisensie vir 'n motorfiets groter as 125 cc, 'n motor, minibus, klein goederevoertuig of 'n groter voertuig kry indien u ouer as...
Vervaardigers, bouers en invoerders van voertuie mag ongeregistreerde voertuie op openbare paaie bestuur met 'n motorhandelnommer. Dit word slegs vir die volgende doeleindes toegeken:aan 'n voertuigvervoerder om 'n motorvoertuig af te lewer, aan 'n motorhandelaar om 'n motorvoertuig af te lewer, te verkoop, te ruil...
Voordat u passassiers teen betaling mag vervoer, moet u 'n openbare bedryfslisensie hê.
Om sekere tipes voertuie te bestuur, word 'n professionele bestuurpermit bykomend tot 'n bestuurslisensie vereis.
Padwaardigheidtoetsing n Padwaardigheidsertifikaat kan bekom word by enige private of staats- voertuigtoetssentrum.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
Permitte vir Abnormale Vragte en Voertuie n Permit word vereis om abnormale vragte en voertuie te vervoer. Die vereistes vir 'n permit hang af van die grootte en aard van die vrag of voertuig.
Ingevolge die Nasionale Padverkeerswet moet enige persoon wat nommerplate vervaardig of verkoop, geregistreer wees.
Indien u 'n bestuurslisensietoetssentrum wil oopmaak, moet die sentrum by die Minister van Vervoer geregistreer word.
Alle motorvoertuigtoetsstasies moet geregistreer en gegradeer word voordat hulle geldige padwaardigheidsertifikate kan uitreik.
Alle voertuie wat in Suid-Afrika vervaardig, gebou of na Suid-Afrika ingevoer word, moet geregistreer word voordat dit versprei of verkoop word.
Lisensie-inspekteurs, voertuigondersoekers, bestuurslisensie-eksamineerders, verkeersbeamptes en verkeersopsigters moet geregistreer word.
Motorvoertuigeienaars kan aansoek doen om spesiale en verpersoonlikte nommerplate.
Indien u motor se enjinnommer of onderstelnommer verander het, word van u vereis om 'n klaringsertifikaat te bekom voordat die voertuig herregistreer kan word.
Volgens wet moet 'n voertuig jaarliks gelisensieer word. Dit is die plig van die voertuigeienaar om seker te maak dat die lisensie hernu word voordat dit verval. Indien die lisensie nie hernu is nie, is u aanspreeklik vir betaling van laatbetalingboetes.
Wetgewing vereis dat alle voertuigeienaars hulle voertuie registreer wanneer hulle aangeskaf word. Die voertuigregistrasie word op die Nasionale Verkeersinligtingstelsel (NaVIS) opgeteken.
Voordat u 'n opgeboude voertuig kan registreer, moet u 'n weegbrugsertifikaat bekom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.3576.services.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.406.pubs.pubs.2010-03-02.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4184.services.11463.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Chrysalis-akademie bied 'n maatskaplike misdaadvoorkoming en opheffingsprogram aan wat gemik is op 'risiko-jongmense'. Die oogmerk is om jongmense te bemagtig om beheer oor te neem oor hulle lewens en gee hulle die toerusting om ekonomies produktief en positiewe agente van verandering in...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4186.services.11470.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WKOD hou 'n databasis van skole en sentrums in die provinsie in stand. Jy kan hierdie databasis aan die hand van die volgende indekse deursoek:naam van skool, taal van onderrig, voorstad of dorp, onderwysdistrik, tipe skool (primêr, ens.), vakke aangebied (grade 8 tot 12),...
Leerders begin gewoonlik met graad 1 aan die begin van die jaar waarin hulle sewe word. Kinders mag 'n jaar vroeër met graad 1 begin as die WKOD se assessering toon dat hulle skoolgereed is.
Kinders begin gewoonlik met graad 1 in die jaar waarin hulle sewe jaar oud word. Kinders wat gedurende die jaar ses jaar oud word, kan begin skoolgaan indien daar aangetoon kan word dat hulle gereed is vir die skool.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4186.services.11471.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Skoolbywoning is verpligtend vanaf die begin van die jaar waarin die leerder sewe jaar oud word, tot aan die einde van graad 9 of die jaar waarin die leerder vyftien word (watter ook al die eerste plaasvind). Hierdie stadium staan as Algemene Onderwys en Opleiding...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4186.services.11473.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moet jy 'n matrieksertifikaat of 'n onderwysdiploma laat bevestig Jy kan 'n versoek faks aan die Wes-Kaapse Onderwysdepartement of aan Umalusi of hulle skakel vir meer inligting?
Die Kaapse Akademie vir Wiskunde, Wetenskap en Tegnologie in Constantia in Kaapstad is 'n nuwe staatskool wat die Wes-Kaapse Onderwysdepartement (WKOD) spesifiek vir leerders met 'n besondere aanleg vir wiskunde, wetenskap en tegnologie op die been gebring het.
Wat gebeur as jy jou Senior (Matriek) Sertifikaat verloor Jy kan 'n duplikaat Senior Seritifikaat van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement kry, as jy jou eksamen in die Wes-Kaap afgelê het?
Op 30 Desember 2008 sal die senior sertifikaatuitslae vir 2008 aanlyn beskikbaar wees.
Verdere Onderwys en Opleiding (VOO) dek grade 10 tot 12 in skole, en ekwivalente vlakke in VOO-kolleges (voorheen bekend as tegniese kolleges), naamlik NKR-vlakke 2 tot 4 en Nasionale Tegniese Sertifikate 1 tot 3.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4186.services.11477.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Ouers wat by die huis onderwys vir hulle kinders wil verskaf, moet hulle by die WKODlaat registreer.
Die WKOD maak seker dat leerders wat vir tuis-onderrig geregistreer is, werk afhandel wat ooreenstem met die leerplan en dat hulle beoordeel word en die uitkoms behaal wat vir die betrokke graad vereis word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4186.services.27438.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Wes-Kaapse Onderwysdepartement bied beurse aan vir deeltydse studie vir onderwysers wat hulle kwalifikasies wil verbeter.
Skoolverlaters wat Wiskunde- of Wetenskaponderwysers wil word kan by die Wes-Kaapse Onderwysdepartement aansoek doen om beurse om voltyds te studeer. Dié beurse is ook beskikbaar vir bestaande studente wat onderwysers op dié gebiede wil word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4376.services.11463.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die volgende aanlyn dataversamelings...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4376.services.11473.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Umsobomvu Jeugwebtuiste bevat besonderhede oor talle loopbaangeleenthede en die studie-vereistes vir elkeen. Die inligting sluit in: 'n beskrywing van die loopbaan, persoonlike karaktertrekke wat met die loopbaan ooreenstem, die skoolvereistes (wat vakkeuses insluit), die vereiste tersiëre opleiding, moontlike werkgewers, nuttige inligtingsbronne oor...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4548.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4581.publications.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4581.services.11489.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4581.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die armoedeverligtingprogram is deur die regering ingestel om armoede in Suid-Afrika te verlig. Befondsing is aan die Tak Toerisme in die Departement van Omgewingsake en Toerisme toegewys om projekte wat op toerisme betrekking het te ondersteun. Die fonds is gemik op:werkskepping deur die ontwikkeling van...
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4648.services.11428.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Plantbeskermingsorganisasie van Suid-Afrika is verantwoordelik vir die versekering van die gesondheid en gehalte van plante wat in Suid-Afrika groei of ingevoer word na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4648.services.16234.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Landbou verskaf inligting oor verskeie loopbaangeleenthede in die Landbousektor: tuinboukundiges en waterkwekery, voedselwetenskaplikes/tegnoloë , plantpatologie, wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan. Onder die gebiede wat gedek word is...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11495.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading...
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee. Die strategie fokus op...
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Chroniese Gesondheidsorg n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese...
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Vrywillige Toetsing en Berading n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11501.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Tuisversorging is die verskaffing van basiese verpleegsorgdiens deur formele of informele versorgers aan mense in hulle eie huise. Hierdie diens is beskikbaar vir mense wat geestes-, fisiese, emosionele en sosiale behoeftes het. Onder mense wat vir hierdie versorging tel, is diegene wat beroerte gehad het,...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11504.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Moeders kan geboorte skenk by vaste klinieke of by obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens, wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Indien daar tydens die geboorte komplikasies ontstaan, kan hulle verder na 'n hospitaal verwys word. Moeders wat MIV-positief is, kan...
Vroue wat vervroegde menopouse ervaar (voor die ouderdom van 45 jaar) of wat in menopouse is en ongemaklike simptome ervaar, kan 'n ginekologiese assessering en ondersoek ondergaan. Hormonale toetse kan gedoen word om op behandeling te besluit. Vroue kan berading vra om te besluit op...
Daar word beraam dat 150 000 kinders wat jaarliks in Suid-Afrika gebore word, deur 'n beduidende geboortedefek of genetiese afwyking geaffekteer word teen die tyd dat hulle vyf jaar oud is.
Nageboortedienste raak beskikbaar nadat die moeder en haar pasgebore baba uit die OEV of kliniek ontslaan is. Dit gebeur gewoonlik ses uur ná die geboorte indien die moeder en baba albei in goeie gesondheid verkeer.
Vroue en meisies wie se maandstonde een of meer weke laat is, word aangeraai om 'n swangerskaptoets te ondergaan. Hierdie toetse word gratis by primêregesondheidsklinieke en ander gesondheidsfasiliteite gedoen. Hulle is egter nie altyd beskikbaar nie. 'n Toestelletjie waarmee vir swangerskap getoets kan word, kan...
Swanger meisies en vroue word na moedersorgdienste of obstetriese eenhede met vroedvroue aan diens (OEV's) in stedelike gebiede verwys, en na satelliet- of vaste klinieke in die plattelandse gebiede. OEV's is kraameenhede wat deur vroedvroue in die gemeenskap bedryf word vir primêregesondheidsorgpasiënte. Dit is raadsaam...
Fetale-alkoholsindroom of FAS is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in die Wes-Kaap.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11512.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Geïntegreerde Voedingsprogram streef daarna om die voedingstatus van al die mense in die Provinsie Wes-Kaap te verbeter. Wat is wanvoeding?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11513.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Beroepsgesondheid het te doen met die gesondheid en veiligheid van werknemers by die werk. Die doel van die beroepsgesondheidsdienste is om gesondheid, 'n veilige en bevredigende werksomgewing, en 'n gesonde, aktiewe en produktiewe werker te verseker. Daar is egter werkplekke wat onveilig is, en dit...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11517.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word...
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel...
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na...
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word...
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11518.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4729.services.11594.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Om die verspreiding van geelkoors te verhoed moet reisigers wat die grense van lande oorsteek waar geelkoors voorkom, ingeënt word teen die virus. Wat is 'n Geelkoorssertifikaat Is enigiemand vrygestel van die geelkoorsinenting Wat gebeur indien jy nie die sertifikaat het nie GeelkoorsstrekeWAT..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4771.services.11530.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Bekom 'n Identiteitsdokument n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
Indien u inligting by Binnelandse Sake soek, kan u die Binnelandse Sake-blitslyn by 0800 60 11 90 skakel.
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Suid-Afrikaanse burgers het sekere regte wat mense wat nie burgers is nie, nie het nie, byvoorbeeld die reg om:te stem; 'n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en, na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4771.services.11532.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer u in die huwelik tree, sal 'n huweliksertifikaat gratis aan u uitgereik word. Indien u op 'n latere datum 'n afskrif van die sertifikaat wil bekom, moet u:aansoekvorm BI-130 invul; dit by u naaste kantoor vir Binnelandse Sake inhandig; die gelde betaal.
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n nuwe aanlyn huwelik-verifikasiediens ingestel as deel van die Gaan jou Huwelikstatus na-veldtog wat aan die begin van Augustus van stapel gestuur is.
Getroude paartjies kan hul huwelike deur egskeiding ontbind. Dit beëindig die huwelik en geskeide partye kan weer wettig trou.
Seuns jonger as 18 en dogters jonger as 15 kan nie sonder spesiale vergunning in die huwelik tree nie en enigeen jonger as 21 moet hul ouers se toestemming kry alvorens hulle in die huwelik kan tree.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4771.services.11594.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die meeste nie-Suid-Afrikaanse burgers wat Suid-Afrika wil binnekom, moet oor 'n geldige visum beskik. In die visum word die doel en duur van die besoek aangedui. Vereistes waaraan voldoen moet word om Suid-Afrika binne te kom, Wie moet vir 'n visum aansoek doen Waar kan..?
Indien jy 'n Suid-Afrikaanse burger is en na 'n ander land reis, moet jy 'n Suid-Afrikaanse paspoort hê.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4800.services.11455.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Grondwet bepaal dat die grondliggende regte van alle Suid-Afrikaners beskerm en respekteer moet word. Die regte word in die Handves van Menseregte vervat, met 'n omskrywing van die omstandighede wat die beperking van die regte kan regverdig.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4800.services.11458.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Howe vir Klein Eise hanteer siviele aangeleenthede waar die eis minder as R7000 is. Die howe is bedoel om die hofproses vinniger en goedkoper te maak.
Munisipale Howe hanteer hoofsaaklik die vervolging van verkeersoortredings en oortredings van munisipale regulasies, soos dié vir:sonering en bouwerk, waterbesoedeling, afvalbestuur, lugbesoedeling, vuurwerke, informele handeldryf, parkering.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4800.services.11575.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Albei ouers het 'n wetlike verpligting om hul kinders te onderhou.
Indien die hof beveel het dat 'n ouer onderhoud vir kinders moet betaal, is dit 'n kriminele oortreding om nie te betaal nie.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4810.services.16234.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4810.services.7296.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere,...
Werkers wat deur hul werk beseer word of 'n siekte opdoen, kan geld van die Vergoedingsfonds eis. Gesinne kan ook eis as hul broodwinner weens 'n werkverwante siekte of besering gesterf het. Wie kan eis Wie betaal by die Fonds in Watter beserings en siektes word..?
Wat is die Werkloosheidversekeringsfonds Hoe help die Fonds werknemers Hoeveel geld kan werkers eis Kan jy 'n verlenging kry as jy al jou voordele gebruik het..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4845.services.7299.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Suid-Afrikaanse regering het in Mei 2004 die nuwe Kleinhandel-effekte van stapel gestuur. Dit vorm deel van die regering se veldtog om mense aan te moedig om te spaar. RSA Kleinhandel-effekte is 'n belegging by die Regering van Suid-Afrika teen 'n vate rentekoers vir die...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4952.services.11583.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die provinsiale Departement van Maatskaplike Dienste en Armoedeverligting staan Nie-Winsgewende Organisasies (NWO's) by in terme van befondsing, terwyl die nasionale Departement van Maatskaplike Ontwikkeling verseker dat alle NWO's geregistreer is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.public_entities.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.services.11442.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.services.11443.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte. Die volgende is voorbeelde van projekte wat in aanmerking kom: Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, ...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.services.16834.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al...
Die Departement van Handel en Nywerheid voorsien uitvoerige aanlyn-inligting vir potensiële beleggers in Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4977.services.17519.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4986.projects.15178_2.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Statistiek Suid-Afrika het van 25 Mei tot 20 Junie 2003 'n Nasionale Reisopname namens die nasionale Departement van Vervoer gedoen.
Die Taxi-herkapitaliseringsprojek het ten doel:om die diensgehalte van taxis te verbeter; om die veiligheid van passassiers te verbeter; om bekostigbare bedryfsoperasies te bevorder; om reisigers se gerief te verbeter; om die taxi-bedryf van 'n kontant-gebaseerde betalingstelsel na 'n kontantlose stelsel te omvorm; om die bedryf...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4986.services.11598.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
As jy 'n gestremdheid het, kan jy by die munisipaliteit aansoek doen vir 'n parkeerskyfie vir gestemdes. Die skyfie laat jou toe om in aangewese parkeerplekke vir gestremdes te parkeer en skeld jou in sekere omstandighede vry van parkeerreëls.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.4986.services.11602.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wat is die Padongelukfonds Wie kan van die Fonds eis Waarvoor kan u geld kry Wat is nalatigheid Hoeveel geld kan u eis Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk Hoe eis 'n mens van die Fonds Waar dien 'n mens 'n eis..?
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.5001.services.11452.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
SAVEN is 'n netwerkforum vir indiwidue en organisasies wat toegewy is aan die bevordering en ontwikkeling van vroue-entrepreneurs. Dit is 'n Departement van Handel en Nywerheidprojek wat daarop gemik is om die aspirasies van alle vroue-entrepreneurs (bestaande en potensiële) te verteenwoordig en te artikuleer in...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.projects.15178.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n projek vir volledige besonderhede.
Statistiek Suid-Afrika het van 25 Mei tot 20 Junie 2003 'n Nasionale Reisopname namens die nasionale Departement van Vervoer gedoen.
Die Taxi-herkapitaliseringsprojek het ten doel:om die diensgehalte van taxis te verbeter; om die veiligheid van passassiers te verbeter; om bekostigbare bedryfsoperasies te bevorder; om reisigers se gerief te verbeter; om die taxi-bedryf van 'n kontant-gebaseerde betalingstelsel na 'n kontantlose stelsel te omvorm; om die bedryf...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.public_entities.public_entities.2010-03-24.af.txt</fn>
n Publieke liggaam is 'n onafhanklike liggaam, gedeeltelik of ten volle deur regering besit. So 'n liggaam verrig sekere funksies en funksioneer volgens 'n sekere wet. Publieke liggame relevant tot die komponent word volgens tipe gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.publications.publications.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.pubs.pubs.2010-03-24.af.txt</fn>
Publikasies en dokumente volgens die tipe publikasie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11429.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Veeartsenykundige Dienste van die Departement van Landbou bied 'n verskeidenheid dienste aan boere, met inbegrip van die volgende: dieregesondheidsdienste, dienste vir die identifisering van vee, die versekering dat behoorlike higiëniese toestande gehandhaaf word wanneer diere geslag word, beheer oor in- en...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Die Argief-en Rekorddiens van die Wes-kaap gee die publiek toegang tot regeringsdokumente en private versamelings wat 20 jaar of meer oud is. Die argief word gebruik vir akademiese, regerings- en private navorsing.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11442.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
U kan inligting oor provinsiale en nasionale besigheids- en nywerheidsektore deur n verskeidenheid staatsdepartemente en openbare entiteite verkry.
Die Departement van Ekonomiese Ontwikkeling bied ondersteuning aan opkomende vervaardigers deur die Vervaardigingsadviessentrum. Die Sentrum kan u klein, middelslag- of mikro-onderneming (KMMO) help om sy mededingendheid en groei op die plaaslike, nasionale en internasionale mark te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11443.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Handel en Nywerheid se Swart Ondernemings Verskafferontwikkelingsprogram (SOVOP) is 'n 80:20 koste-verdelings, kontanttoelaag aanmoedingskema vir ondernemings in swart besit, met 'n maksimum toelaag van R100,000. Die skema verskaf ook sakeontwikkelingsdienste om maatskappye te help om hulle vaardighede te verbeter en meer mededingend...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11444.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer die nasionale regering oor n nuwe handelsooreenkoms onderhandel, verbrei die Direktoraat van Nywerheidsontwikkeling inligting oor die ooreenkoms aan uitvoerders en ander belanghebbendes. Benewens die verskaffing van skriftelike materiaal oor die handelsooreenkoms bied die Direktoraat ook werksessies aan.
Suid-Kaapse Uitvoerontwikkelingsentrum n Uitvoersentrum is in die Suid-Kaap in die lewe geroep om uitvoere in die streek n hupstoot te gee. Die Uitvoersentrum is in die Suid-Kaapse Sakesentrum in George geleë en verskaf waardevolle advies en handelsinligting aan opkomende en bestaande uitvoerders.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11456.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Indien jy 'n slagoffer van huishoudelike mishandeling is en jou mishandelaar is iemand met wie jy in 'n huishoudelike verhouding verkeer, kan jy ingevolge die Wet op Huishoudelike Geweld aansoek doen om 'n beskermingsbevel. 'n Beskermingsbevel bevat voorwaardes wat dit wat die mishandelaar...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11463.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Daar is talle organisasies in Suid-Afrika wat oor 'n wye verskeidenheid onderwerpe met die Jeug werk. Dit sluit nie-winsgewende organisasies, geloof-gegronde organisasies, regerings-geborgde inisiatiewe en gemeenskap-gesteunde inisiatiewe in. Om uit te vind watter organisasies in jou omgewing bedrywig is, kan jy die volgende aanlyn dataversamelings...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11489.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die beskerming van Suid-Afrika se omgewing en bronne is vir die land 'n prioriteit. Ons varswaters, oseane en die diere wat daarin leef vorm 'n belangrike deel van ons land se biodiversiteit, en moet dus beskerm word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11495.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is daarop gemik om kinders van geboorte tot 14 jaar oud wat fisies, seksueel of emosioneel mishandel en verwaarloos is, te identifiseer en te behandel. Kinders wat vermoedelik mishandel is, kan na 'n primêregesondheidsorgkliniek geneem word waar hulle gediagnoseer sal word en berading...
GHKS is 'n strategie wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie se afdeling vir kindergesondheid en ontwikkeling en UNICEF ontwikkel is. Dit is in meer as 30 lande wêreldwyd ingevoer om aan siektesyfers en sterftes by kinders jonger as vyf jaar aandag te gee. Die strategie fokus op...
Moeders/versorgers word aangeraai om hulle pasgebore babas na primêregesondheidsorgklinieke te bring vir gereelde ondersoeke.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11497.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Chroniese Gesondheidsorg n Chroniese siekte is een wat vir 'n lang tyd voortduur of oor 'n lang tydperk weer en weer voorkom. Sommige van die algemeenste chroniese siektes is asma en hoë bloeddruk (hipertensie).
Die diens is daarop gerig om oogtoestande wat blindheid tot gevolg het, te voorkom en om mense te behandel wat sigprobleme het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Anti-retrovirale is medisyne wat gebruik word om mense te behandel wat MIV(Menslike Immuniteitsgebrek Virus) positief is.
Behandeling is beskikbaar vir opportunistiese infeksies wat, in teenstelling met vigs, meesal geneeslik is. Dit sluit diarree, tuberkulose, pneumonie (longontsteking) en candida (orale of vaginale sproei) in, wat 'n MIV-positiewe persoon maklik kan opdoen omdat hulle immuunstelsels deur MIV verswak word. Die behandeling van opportunistiese...
Moeder-na-kind-oordrag kom voor wanneer MIV, die virus wat vigs veroorsaak, tydens swangerskap, tydens geboorte of tydens borsvoeding van 'n moeder na haar baba oorgedra word.
Vrywillige Toetsing en Berading n Persoon wat wil vasstel of hulle met MIV geïnfekteer is, kan na 'n kliniek of enige openbare gesondheidsfasiliteit gaan vir Vrywillige Toetsing en Berading (VTB). "Vrywillig" beteken dat die persoon self besluit om die toets te ondergaan. Niemand kan gedwing word om 'n MIV-toets...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11505.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Geestesgesondheidsdienste vir binne- en buitepasiënte is beskikbaar vir kinders en volwassenes gedurende tydperke wanneer hul behoefte aan geestesgesondheidsorg meer intensiewe en omvattende sorg vereis as wat op die primêre vlak van sorg beskikbaar is.
Gemeenskapsgebaseerde geestesgesondheidsorgdienste is op primêre en hospitaalvlak beskikbaar vir kinders, adolessente en volwassenes met probleme met die misbruik van dwelmmiddels.
Die Primêre Gesondheidsorgdiens spoor algemene geestesgesondheidstoestande op, diagnoseer en behandel dié toestande, en reël die verwysing van meer ingewikkelde geestesgesondheidsprobleme na meer gepaste vlakke van geestesgesondheidsorg.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11517.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die diens is beskikbaar vir alle vroue en mans bo die ouderdom van 14 jaar wat verkrag of seksueel aangerand is. Slagoffers ontvang mediese, sielkundige en forensiese versorging by spesialisklinieke in die provinsie. By die kliniek sal die slagoffer in 'n privaat vertrek/area ondervra word...
Reproduktiewe gesondheid is die gesamentlike verantwoordelikheid van 'n paartjie. Daarom speel mans 'n belangrike rol en behoort hulle hul regmatige deel van die verantwoordelikheid vir voorbehoeding en vir die gebruik van kondome te dra, om sodoende beide ongewenste swangerskappe sowel as die verspreiding van seksueel...
Nood-voorbehoeding kan help om 'n onbeplande swangerskap te voorkom. Hoewel Nood-voorbehoeding tot 120 uur (5 dae) na onbeskermde seks gebruik kan word, behoort verkieslik binne 72 uur (3 dae) daarmee begin te word. Dit is die doeltreffendste as dit geneem word binne 24 uur na...
Die diens help vroue en mans wat nie in staat is om kinders te hê nie. Berading en inligting oor die onderskeie behandelingsopsies wat beskikbaar is, word voorsien. Die geskiedenis van die paartjie word gevra en ondersoeke word uitgevoer. Na gelang van die uitslae word...
Vroue word gewys hoe om hulle borste vir knoppe wat kankeragtig kan wees, te ondersoek. As 'n knop opgemerk word, sal die kliënt vir verdere ondersoek verwys word, wat 'n mammogram kan insluit, die verwydering en toetsing van die knop om uit te vind of...
Servikale en borskanker is die twee algemeenste vorms van kanker onder Suid-Afrikaanse vroue en alle vroue loop die risiko om hierdie kankers te ontwikkel.
Die diens sluit in advies oor en die verskaffing van 'n reeks veilige, doeltreffende en aanvaarbare voorbehoedmetodes waaruit vroue, mans en tieners vrylik kan kies om ongewenste swangerskappe te voorkom.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11518.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Seksueel oordraagbare infeksies (SOI's) word van een persoon na 'n ander deur seksuele kontak versprei. Hierdie infeksies veroorsaak Seksueel Oordraagbare Siektes (SOS'e) wat algemeen voorkom, wat pyn kan meebring en wat onvrugbaarheid en sterfte kan veroorsaak indien dit nie behandel word nie. Van die algemene...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11520.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die TB-Beheerprogram se doelstelling is om 80% van mense met TB te identifiseer en om hulle met die eerste poging te genees. Die program is ook 'n poging om die poel mense wat aansteeklik is, te identifiseer. Wat is TB Die diagnosering van TB,..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11530.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Bekom 'n Identiteitsdokument n Identiteitsdokument is 'n amptelike dokument wat gebruik word om 'n persoon te identifiseer. Elke land moet sy burgers kan identifiseer. Privaat en openbare instellings het ook bewyse nodig dat u is wie u sê u is (byvoorbeeld vir banksake en om te stem).
Indien u inligting by Binnelandse Sake soek, kan u die Binnelandse Sake-blitslyn by 0800 60 11 90 skakel.
Die Departement van Binnelandse Sake het telefoniese blitslyne om mense wat inligting omtrent immigrasie soek of wat vrae oor die Immigrasiewet van 2002 het, te help.
Suid-Afrikaanse burgers het sekere regte wat mense wat nie burgers is nie, nie het nie, byvoorbeeld die reg om:te stem; 'n Suid-Afrikaanse paspoort te hê, en, na Suid-Afrika te kom nadat hulle in die buiteland gewoon het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11531.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Voordat u Suid-Afrika kan binnekom, moet u in besit wees van 'n visum. By die aankomspunt sal u visum vervang word deur 'n tydelike verblyfpermit wat aandui hoe lank u mag aanbly en om watter rede. U moet om spesifieke permitte aansoek doen voordat...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11536.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wanneer 'n mens te sterwe kom, word sy boedel verdeel tussen sy familielede of die mense wat hy wil laat erf.
Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet die familie dit by die Registrateur van Geboortes en Sterfgevalle aanmeld. Dit moet gedoen word sodra die familie 'n doodsertifikaat van die dokter ontvang.
Wanneer u 'n sterfgeval by die Departement van Binnelandse Sake registreer, sal 'n verkorte doodsertifikaat aan u uitgereik word.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11588.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die KMOOP is 'n skema wat kontanttoekennings as aansporing bied en bystand aan toerisme-verwante ondernemings in Suid-Afrika verleen. Bystand word verleen met nuwe of uitbreidingsprojekte. Die volgende is voorbeelde van projekte wat in aanmerking kom: Besighede wat as verskaffers van korttermynverblyf geklassifiseer is bv. hotelle, bed-en-ontbytplekke, ...
Die armoedeverligtingprogram is deur die regering ingestel om armoede in Suid-Afrika te verlig. Befondsing is aan die Tak Toerisme in die Departement van Omgewingsake en Toerisme toegewys om projekte wat op toerisme betrekking het te ondersteun. Die fonds is gemik op:werkskepping deur die ontwikkeling van...
Die Internasionale Toerismebemarkingbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede om sekere kostes aangegaan vir bedrywighede wat gemik is daarop om toerisme na Suid-Afrika te bemark, te betaal.
Die Internasionale Toerismebemarkingsbystandskema (ITMAS) voorsien gedeeltelike vergoeding aan besighede vir sekere koste aangegaan vir bedrywighede wat gemik is op die bevordering van toerisme na Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.11602.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Wat is die Padongelukfonds Wie kan van die Fonds eis Waarvoor kan u geld kry Wat is nalatigheid Hoeveel geld kan u eis Hoe lank neem dit om 'n eis te verwerk Hoe eis 'n mens van die Fonds Waar dien 'n mens 'n eis..?
Die Arrive Alive-veldtog het ten doel om die aantal lewens wat op Suid-Afrikaanse paaie verloor word te verminder deur die publiek se bewustheid van padveiligheidskwessies te verhoog.
Dit is 'n aanlyndiens, wat jou in staat stel om te bereken of jy oor die wetsperk is of nie, gegrond op wat jy gedrink het, jou liggaamsgewig, tyd en geslag.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.16234.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Landbou verskaf inligting oor verskeie loopbaangeleenthede in die Landbousektor: tuinboukundiges en waterkwekery, voedselwetenskaplikes/tegnoloë , plantpatologie, wetenskaplikes op die veeartsenygebied.
Die Wes-Kaapse Landboudepartement bied deur die jaar 'n reeks kort kursusse aan. Onder die gebiede wat gedek word is...
Die benadering wat op vaardigheidsontwikkeling ingestel is, mik daarna om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.16834.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Departement van Handel en Nywerheid (dti) steun maatskappye wat in Suid-Afrika wil belê. Daar is 'n spesiale eenheid in die Departement wat "Handel en Belegging Suid-Afrika" genoem word en onder die afkorting TISA bekend staan. TISA koppel beleggers se behoeftes met geleenthede in al...
Die Departement van Handel en Nywerheid voorsien uitvoerige aanlyn-inligting vir potensiële beleggers in Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.17519.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsliggame steun baie private ondernemings deur kontrakte toe te ken vir enigiets van die verskaffing van skryfbehoeftes tot padbou. Om 'n regeringskontrak te kry, sal jy 'n bod moet indien in antwoord op 'n tender.
Die Tegnologie vir Vroue in Sake-ondernemings Program is in 1998 deur 'n vennootskap tussen die Departement van Handel en Nywerheid, die Departement van Minerale en Energie en die WNNR gestig om vroue in die sakewêreld te help vorder. Die program lê besondere klem op die...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.7296.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Met ingang van April 2003 moet alle huishulpe wat meer as 24 uur per maand werk, vir WVF geregistreer word. Dit sluit deeltydse en voltydse huishulpe in.
Vrouewerknemers is geregtig op vier maande kraamverlof. Die verlof kan vier weke voor die verwagte geboortedatum begin en die werknemer kan nie gedwing om binne ses weke na die kind se geboorte terug te gaan werk toe nie.
Die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid gee werkers die reg op 'n gesonde en veilige werkomgewing. Dit vereis dat bestuur veiligheid-verteenwoordigers en veiligheidskomitees in die werkplek instel. Dit reël ook dinge soos toilette, kleedkamers, noodhulp, drinkwater, wasgeriewe, beskermingsklere, masjinerie, stapeling en verpakking, lere,...
Werkers wat deur hul werk beseer word of 'n siekte opdoen, kan geld van die Vergoedingsfonds eis. Gesinne kan ook eis as hul broodwinner weens 'n werkverwante siekte of besering gesterf het. Wie kan eis Wie betaal by die Fonds in Watter beserings en siektes word..?
Wat is die Werkloosheidversekeringsfonds Hoe help die Fonds werknemers Hoeveel geld kan werkers eis Kan jy 'n verlenging kry as jy al jou voordele gebruik het..?
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.595.services.services.2010-03-24.af.txt</fn>
Dienste volgens kategorie gelys.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.7443.services.11430.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Afdeling Besproeiing van die Direktoraat Landbou-ingenieursdienste voorsien advies en leiding ten einde besproeiers te help om water doeltreffender te gebruik. Hierdie hulp behels onder meer om die ontwerp van besproeiingstelsels na te gaan, en om die stelsels in gebruik uit te toets ten einde...
Dienste vir die beplanning van meganisering word aan boere gebied ten einde te verseker dat optimale gebruik van landbou-implemente gemaak word. Die bevordering van bewaringsboerdery in die Wes-Kaap (minimale bewerking, die bestuur van oesreste ten einde grondvog te behou, en die implementering van 'n wisselboustelsel)...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.80798.services.11500.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die ATICC-bronbiblioteek is oop vir die publiek en het inligting oor alle aspekte van MIV/VIGS/SOI's en TB. Die Biblioteek bevat 'n volledige versameling videos, tydskrifte, artikels, opleidingshandleidings, navorsingsdokumente, verslae, gidse, pamflette, koerantuitknipsels en blaaiborde. Dit is 'n verwysingsbiblioteek met 'n uitleengerief vir die uitvoerige videoversameling.
ATICC verskaf kondome, pamflette, brosjures en plakkate aan die publiek. Die items is gratis en onderhewig aan verandering en beskikbaarheid...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.8115.services.11438.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte moet gerig wees op die bevordering, bewaring en ontwikkeling van die kultuur en erfenis.
Befondsing is beskikbaar vir kuns- en kultuurprojekte wat deur kultuurorganisasies onderneem word. Projekte behoort gerig te wees op die ontwikkeling van kultuur- en erfenistoerismeprodukte en -infrastruktuur.
Steun vir Musikante in die Wes-Kaap n Behoefte om die musiekbedryf te herstruktureer is oor 'n tydperk uitgeken deur besorgde musikante, maar hulle het voorheen geen steun van die regering gehad nie. Die siekte van Mnr Robbie Jansen, die Jazzlegende van Kaapstad het weer die verknorsing van musikante na vore gebring.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.8115.services.11440.2010-03-02.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Om te voldoen aan die Wet op Nasionale Erfenisbronne moet enigeen wat beplan om veranderings aan te bring aan historiese strukture by die Wes-Kaapse Erfenisraad aansoek doen om toestemming. 'n Historiese struktuur word omskryf as 'n gebou wat ouer is as 60 jaar. Die Wes-Kaapse...
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.8210.services.11435.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die Nasionale Outomatiese Argiefinligtings-opspoorstelsel (genaamd NOAIOS) is 'n aanlynhulpmiddel waarmee argiefinventarisse deursoek kan word. Die katalogusse is 'n lys van die beskikbare argiefdokumente wat opgeneem is in die Nasionale Argief van Suid-Afrika se geriewe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.8210.services.11441.2010-03-24.af.txt</fn>
Kliek op 'n diens vir volledige besonderhede.
Die WebPALS-diens behartig biblioteke wat deur die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap bestuur word en sluit nie biblioteke in wat onder die Stad Kaapstad val nie.
Hierdie diens word gelewer deur munisipaliteite in samewerking met die Wes-Kaapse Provinsiale Biblioteekdiens. Biblioteke is hulpbronsentrums vir volwassenes en kinders. Die publiek kan toegang verkry tot boeke, oudioboeke, musiek-CD's, video's, CD-ROM's, koerante en tydskrifte by hul plaaslike biblioteke, of hierdie items uitleen.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.8266.events.114510.2010-03-24.af.txt</fn>
Die uitstalling is daarop gemik om bewustheid te skep van Suid-Afrikaanse skrywers. Dit bevorder die drie amptelike tale van die Wes-Kaap: Afrikaans, Engels en Xhosa.
Skakel vir meer inligting oor die reisende letterkunde-uitstalling Bianca by die Provinsiale Regering se Taaleenheid by 021 483 9674.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_gov.gsc.3576.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap werk saam met die Nasionale Regering om vir die mense van die Wes-Kaap wette op te stel en dienste te lewer.
Met 'n begroting van R16,4 miljard is hierdie departemente verantwoordelik vir die toepassing van wette en die lewering van dienste aan die mense van die Wes-Kaap.
Die Wes-Kaap is op die suidwestelike punt van die vasteland van Afrika geleë. Altesaam beslaan die Wes-Kaap 'n oppervlak van 129 386 km².
Daar woon ongeveer 4,2 miljoen mense in die provinsie, waarvan die meerderheid Afrikaans praat. Die ander amptelike tale is Engels en Xhosa.
Die Wes-Kaap se bydrae tot die land se BBP is die derde hoogste. Met meer as 170 000 werknemers in die kleding- en tekstielbedryf is hierdie sektor die enkele belangrikste nywerheidsbron van werkgeleenthede in die Wes-Kaap. Die amptelike werkloosheidsyfer vir die provinsie, 18,4%, is aansienlik laer as in die meeste ander dele van die land.
Die Nasionale Grondwet laat elke provinsiale wetgewer toe om 'n grondwet vir daardie provinsie aan te neem. Die provinsiale grondwet moet met die Nasionale Grondwet ooreenstem.
Die Grondwet van die Wes-Kaap is in 1998 goedgekeur en is in die amptelike tale van die provinsie, Afrikaans, Engels en Xhosa, beskikbaar.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement is verantwoordelik vir die opstel van wette vir die provinsie binne die bestek van sy verantwoordelikhede soos in die Grondwet van Suid-Afrika uiteengesit.
iKapa elihlumayo, die Xhosa-naam vir 'n Florerende Kaap, is die Provinsiale Regering se grondliggende tema vir die 2004/05 Begroting en daarna. Dié vêrgesig is omgeskakel in 'n agt-punt plan wat die regering en sy maatskaplike vennote oor die volgende 10 jaar, tot 2014, sal lei. Daar is ook agt strategië waarop Begroting 2004 gebou is. Vir meer inligting is daar 'n strategiese dokument, 'n uittreksel uit die begroting, en 'n pamflet.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Your_life.2010-03-24.af.txt</fn>
Regeringsinligting en -dienste is volgens die stadiums en gebeure in jou lewe ingedeel.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.305.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Om die gehalte van gesondheidsorg vir almal in die Wes-Kaap te verbeter, is die Departement van Gesondheid toegewy aan 'n langtermyn strategiese plan, met die naam Gesondheidsorg 2010. Die doel met die plan is om openbare gesondheidsdienste te hervorm en klem te plaas op dienste op primêre vlak, gemeenskap-gebaseerde sorg en voorkomende sorg.
Die Provinsiale Gesondheiddepartement is een van die grootste departemente in die provinsie en ontvang 27,9% (R5,7-duisend-miljoen) van die provinsiale begroting. Talle inwoners van die Wes-Kaap het nie gesondheidsversekering nie en die meeste mense (66%) woon in die Kaapse Metropool (in en om Kaapstad). Daar is elke jaar ongeveer 12-miljoen besoeke aan Primêre Gesondheidsgeriewe in die provinsie en ongeveer 2,5m binne-pasiënte dae in ons hospitale.
Die Voorkoming van Ma-na-Kind Oordrag van MIV (VMNKO) is een van die vlagskipprogramme van die Wes-Kaap. Teen Maart 2003 het die Departement van Gesondheid volle beskikbaarstelling bereik van die program aan al 25 distrikte, en alle swanger vroue wat openbare sektor swangerskapdienste gebruik, het toegang tot die VMNKO-program.
Dienste word verskaf by 'n reeks geriewe in al vier streke van die provinsie.
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4548.4548.2010-03-24.af.txt</fn>
om internasionale samewerkingsooreenkomste oor kuns en kultuur te fasiliteer, inisieer en implementeer om verteenwoordiging van Suid-Afrikaanse kuns en kultuur in die internasionale arena te verseker om erfenis en filmverwante kwessies in die land te bestuur om kuns-, kultuur- en erfenisinstellings te bestuur en te administreer om kuns-, kultuur- en erfenisfeeste te bevorder om informele kunsopvoeding en -opleiding te ondersteun om ontwikkeling van en toegang tot die kunste te ondersteun om uitnemendheid en volhoubaarheid in die kunste te ondersteun om samewerking en netwerke binne die diverse erfenis van Suid-Afrika aan te moedig om nasionale argieferfenis te versamel en te bewaar en om toepaslike bestuur en versorging van regeringsrekords te verseker om heraldiese dienste te onderneem om kulturele nywerhede in vennootskap met die privaatsektor te ontwikkel om vertalings- en redigeringsdienste aan nasionale departemente te voorsien om inheemse tale te bevorder om taalbeplannings- en terminologiedienste te voorsien om standaardisering te verseker en advies te gee oor die gepaste gebruik van geografiese name om nasionale biblioteke en meta-inligting te bestuur en te beheer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4554.4554.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Kommunikasiewese is om beleid te formuleer en die implementering daarvan in die telekommunikasie-, pos- en uitsaaidienste te verseker.
Dit sal bereik word deur die daarstelling van netwerkinligting wat mense bemagtig waar hulle werk, lewe en speel; en deur Suid-Afrika globaal mededingend te maak.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4562.2010-03-24.af.txt</fn>
om die maatskaplike verantwoordelikheid en menslike ontwikkeling van alle gevangenes en dié wat onderworpe is aan gemeenskapskorrektiewe te bevorder.
Die Departement se kerntaak is die veilige bewaring van en toesig oor oortreders. Die Departement beoefen risikobestuur ten opsigte van oortreders en erken en pas die konsepte van menslikheid en menseregte betreffende alle belanghebbendes toe.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4568.4568.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Verdediging is 'n gebeurlikheidsgebaseerde organisasie en sy mandaat is gegrond op word vanuit die basiese reg van elke nasie om homself te verdedig teen aggressie en om sy soewereiniteit te beskerm. Hierdie mandaat is vasgelê in die Grondwet en word in die Verdedigingswet herhaal.
Die SANW oefen sy magte uit en verrig sy funksies uitsluitlik in nasionale belang ingevolge die Grondwet, 1996.
die verdediging van die land teen aggressors die bevordering van veiligheid die ondersteuning van die mense van Suid-Afrika.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4581.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4581.4581.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4587.4587.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die formulering, koördinering, implementering en bestuur van Suid-Afrika se wêreldwye programme ten opsigte van buitelandse beleid en internasionale betrekkinge.
Oorleg met buitelandse regerings oor sake word gepleeg deur óf die Minister van Buitelandse Sake óf deur die Departement van Buitelandse Sake óf deur Suid-Afrika se geakkrediteerde buitelandse verteenwoordigers. Die Departement van Buitelandse Sake is verantwoordelik vir die toepassing en uitvoering van alle aspekte van Suid-Afrika se buitelandse beleid wat deur die President aan die Minister van Buitelandse Sake toevertrou is.
buitelandse betrekkinge buitelandse verteenwoordiging reise (konsulêre dienste).
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4648.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4729.4729.2010-03-24.af.txt</fn>
Die visie van die Departement van Gesondheid is om 'n sorgsame en menslike samelewing te skep waarin alle Suid-Afrikaners toegang tot bekostigbare gesondheidsorg van goeie gehalte het.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4771.4771.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Binnelandse Sake is om die belange van die inwoners van Suid-Afrika ten opsigte van hulle individuele status, identiteit en spesifieke regte en magte te beskerm en te reguleer. Die Departement reik uit en beheer die meeste dokumente wat burgers benodig, soos geboortesertifikate, ID's, paspoorte en huweliksertifikate.
Die Departement bied 'n verskeidenheid dienste aan die burgers van Suid-Afrika, sowel as aan buitelanders wat die land wil besoek of hier wil bly.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4788.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Behuising is om die implementering van die beleid vir behuising en mensevestiging vas te stel, te finansier, bevorder, koördineer, kommunikeer en te moniteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4800.4800.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Justisie en Staatkundige Ontwikkeling is die handhawing en beskerming van die Grondwet en die oppergesag van die reg, en om bereikbare, regverdige, snelle en koste-effektiewe administrasie van geregtigheid, in die belang van 'n veiliger Suid-Afrika te lewer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4810.4810.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement is verantwoordelik vir die koördinering van vaardigheidsontwikkeling en -opleiding deur die onderskeie Sektor Onderwys- en Opleidingsowerhede.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4828.4828.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Minerale en Energie strewe daarna om verantwoordelike eksplorasie, ontwikkeling, verwerking, benutting en bestuur van minerale- en energiebronne te verseker. Die Departement het 'n mandaat om toesig te hou oor die transformasie en staatsbestuur van minerale- en energiesektore, en om na volhoubare ontwikkeling om te sien.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4845.4845.2010-03-24.af.txt</fn>
sekere ander spesialisfunksies, insluitend die verskaffingsprosesbeleid, logistieke norme en standaarde en die Staat se tenderraad.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4862.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Openbare Ondernemings is om die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit te lei en te bestuur om die waarde vir aandeelhouers te optimaliseer.
Hierdie program is verantwoordelik vir die oorkoepelende leiding en bestuur van die Departement en die Ministerie. Dit omvat die Ministerie, die Kantoor van die Direkteur-Generaal, Kommunikasie, die Interne Ouditeenheid, Finansiële Bestuur en die Hoofdirektoraat Korporatiewe Dienste.
Die program ontwikkel en implementeer die herstruktureringsprogram om die Regering se ekonomiese en maatskaplike doelwitte te bereik. Dit bevat die eenhede Energie en Telekommunikasie, Vervoer, Finansiële Modellering en Risiko-analise, Verdediging en Regsdienste.
Die kantoor van die Aanvanklike Openbare Aanbod is verantwoordelik vir die formulering en bestuur van die implementering en uitvoer van regeringsbesluite betreffende die notering van ondernemings in staatsbesit op die binnelandse en internasionale aandelebeurse.
Hierdie program is verantwoordelik vir die monitering en evaluering van die finansiële, sosio-ekonomiese en nie-finansiële prestasie van ondernemings in staatsbesit, sowel as vir die bevordering van die beste prestasiebestuurspraktyke om die aandeelhouer se waarde deur verbeterde korporatiewe staatsbestuurstrukture te verhoog.
Die doel van hierdie program is om strategiese beleidsraamwerke te ontwikkel en sektorstrategieë en ekonomiese kwessies te analiseer ten einde versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit moontlik te maak.
Die doel van hierdie program is om die dienslewering in die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit deur alternatiewe diensleweringstrategieë te optimaliseer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4862.4862.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Openbare Ondernemings is om die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit te lei en te bestuur om die waarde vir aandeelhouers te optimaliseer.
Hierdie program is verantwoordelik vir die oorkoepelende leiding en bestuur van die Departement en die Ministerie. Dit omvat die Ministerie, die Kantoor van die Direkteur-Generaal, Kommunikasie, die Interne Ouditeenheid, Finansiële Bestuur en die Hoofdirektoraat Korporatiewe Dienste.
Die program ontwikkel en implementeer die herstruktureringsprogram om die Regering se ekonomiese en maatskaplike doelwitte te bereik. Dit bevat die eenhede Energie en Telekommunikasie, Vervoer, Finansiële Modellering en Risiko-analise, Verdediging en Regsdienste.
Die kantoor van die Aanvanklike Openbare Aanbod is verantwoordelik vir die formulering en bestuur van die implementering en uitvoer van regeringsbesluite betreffende die notering van ondernemings in staatsbesit op die binnelandse en internasionale aandelebeurse.
Hierdie program is verantwoordelik vir die monitering en evaluering van die finansiële, sosio-ekonomiese en nie-finansiële prestasie van ondernemings in staatsbesit, sowel as vir die bevordering van die beste prestasiebestuurspraktyke om die aandeelhouer se waarde deur verbeterde korporatiewe staatsbestuurstrukture te verhoog.
Die doel van hierdie program is om strategiese beleidsraamwerke te ontwikkel en sektorstrategieë en ekonomiese kwessies te analiseer ten einde versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit moontlik te maak.
Die doel van hierdie program is om die dienslewering in die versnelde herstrukturering van ondernemings in staatsbesit deur alternatiewe diensleweringstrategieë te optimaliseer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4913.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Departement van Staatsdiens en Administrasie is om die modernisering van die Staatsdiens te lei deur regeringsdepartemente te ondersteun met die implementering van hulle bestuursbeleid, -stelsels en strukturele oplossings binne 'n algemeen toepaslike raamwerk van norme en standaarde met die doel om dienslewering te verbeter.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4922.4922.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Openbare Werke is verantwoordelik daarvoor dat die nasionale departemente 'n beboude omgewing het wat voldoen aan hul finansiële, tegniese en maatskaplike vereistes. Die Departement voldoen hieraan deur die verskaffing, ontwikkeling en instandhouding van akkommodasie vir dié departemente. Ook word staatsgrond verkry en vervreem en die Staat se eiendomsportefeulje word bestuur en in stand gehou.
skep bates deur die Gemeenskapsgebaseerde Openbarewerke-program beïnvloed en stabiliseer die konstruksie- en eiendomsbedrywe verseker dat infrastruktuur voorsien word op 'n wyse wat werksgeleenthede skep, gemeenskappe bemagtig en menslike hulpbronne ontwikkel.
Deur die Gemeenskapsgebaseerde Openbarewerke-program bevorder die Departement eienaarskap van vaste eiendomme vir voorheen benadeelde persone en bevorder opkomende kontrakteurs deur voorheen benadeelde kontrakteurs geleenthede te bied om te tender vir instandhoudingskontrakte.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4925.4925.2010-03-24.af.txt</fn>
Die Departement van Wetenskap en Tegnologie beoog om die ontwikkeling van wetenskap en tegnologie te bevorder deur die bemagtigingsmeganisme van die Nasionale Stelsel van Innovering (NSI). Dit is 'n poging om maatreëIs in te stel wat wetenskap en tegnologie in werking sal stel ten einde 'n impak te hê op volhoubare groei en ontwikkeling op gebiede wat vir al die mense van Suid-Afrika belangrik is.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4961.4961.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van Sport en Ontspanning Suid-Afrika is om die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te verbeter deur die bevordering van deelname aan sport en ontspanning in die land en deur die deelname van Suid-Afrikaanse sportpersone en -spanne aan internasionale sportgeleenthede.
om die vlak van deelname aan sport en ontspanningsaktiwiteite te vermeerder om die sportprofiel te verhoog ten spyte van botsende prioriteite om die moontlikheid van sukses by belangrike byeenkomste te optimaliseer om sport op die voorgrond as 'n teenvoeter vir misdaad te plaas.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.4977.2010-03-24.af.txt</fn>
om 'n regverdige, mededingende en doelgerigte markplek vir binnelandse en buitelandse besighede sowel as vir verbruikers te skep.
Op hierdie wyse dra die dti by tot die plasing van die Suid-Afrikaanse ekonomie op 'n versnelde en gedeelde groeikoers.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.5022.2010-03-24.af.txt</fn>
Statistiek SA beoog om sosio-ekonomiese ontwikkeling te bedien met toeganklike gehalte-inligting deur middel van beter statistiek, beter toegang tot inligting en beter bestuur.
om statistiese opnames en steekproewe te analiseer om akkuraatheid en konsekwentheid te verseker.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
| VRAE Vra vir ons: questions@capegateway.gov?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.5042.5042.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Onafhanklike Klagtedirektoraat is om klagtes oor wangedrag en kriminaliteit na bewering gepleeg deur lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en Munisipale Polisiedienste te ondersoek, en om hervorming voor te stel ten einde die voorkoms van gedrag wat aanleiding gee tot sulke klagtes te verminder.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die bevordering van behoorlike polisiegedrag om sodoende 'n Suid-Afrikaanse Polisiediens te ontwikkel na die letter en na die gees van die Grondwet. Die OKD wil openbare vertroue in die pogings van die SAPD en die OKD ontwikkel om ongepaste polisieoptrede te verhoed, en wil ook die kriminele vervolging van daardie lede wat by kriminele optrede betrokke was, fasiliteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GOV-ZA. Yourgovernment.gsc.5042.A.2010-03-24.af.txt</fn>
Die doel van die Onafhanklike Klagtedirektoraat is om klagtes oor wangedrag en kriminaliteit na bewering gepleeg deur lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en Munisipale Polisiedienste te ondersoek, en om hervorming voor te stel ten einde die voorkoms van gedrag wat aanleiding gee tot sulke klagtes te verminder.
Die Direktoraat is verantwoordelik vir die bevordering van behoorlike polisiegedrag om sodoende 'n Suid-Afrikaanse Polisiediens te ontwikkel na die letter en na die gees van die Grondwet. Die OKD wil openbare vertroue in die pogings van die SAPD en die OKD ontwikkel om ongepaste polisieoptrede te verhoed, en wil ook die kriminele vervolging van daardie lede wat by kriminele optrede betrokke was, fasiliteer.
Onbekende staatstaal of akroniem Kyk in die WOORDELYS?
<fn>GT - Budget Booklet - 2006-07 MTEF - Afrikaans.txt</fn>
ie tertafellegging van die Gautengse Provinsiale Regering se MTEF-begroting vir 2006/07 verteenwoordig 'n belangrike mylpaal in ons volgehoue poging om op 'n omvattende manier die behoeftes van Gauteng se mense te voorsien. Die MTEF-begroting weerspieël die politieke prioriteite van die provinsie.
Om op 'n doeltreffende omgewing te bou wat omgee.
In die onderhewige tydperk het ons aansienlik gevorder in ons strewe na die mylpale wat ons vir onsself gestel het. Die Begroting vir 2006/07 bou op hierdie sukses en laat ons toe om verder op die pad na die bereiking van ons doelwitte te vorder. Vanjaar se Begroting sluit verhoogde toewysings aan sosiale dienste, die verbetering van dienslewering en kapitaaluitgawes in, sonder om die bestaande en verwagte uitdagings uit die oog te verloor.
Die verhoogde toewysings aan kapitaaluitgawes is 'n verdere bewys van ons toewyding aan verhoogde ekonomiese groei, werkskepping en die bekamping van armoede. Dié kapitaalfondse sal aan infrastruktuurprojekte bestee word, wat weer as kataliseermiddels sal dien om ekonomiese groei en werkskepping verder te verhoog.
Benewens inisiatiewe vir die bevordering van ekonomiese groei, streef ons ook na verhoogde besteding aan sosiale dienste deur 80 persent van die totale begroting aan hierdie sektor te bestee. Besteding in die sosiale sektor sal oor die volgende drie jaar etlike sleutelprioriteite aanspreek, insluitende die oprigting van persele waar MIV en VIGS-pasiënte anti-retrovirusbehandeling kan ontvang, asook die voortsetting van die program vir die voorkoming van MIV en VIGS.
Waarom het ons 'n begroting nodig?
Begroting is 'n uiteensetting van die wyse waarop beskikbare fondse aangewend sal word. Die begroting stel ons in staat om só te spandeer dat ons die doelwitte bereik wat ons vir onsself gestel het.
Ons het 'n plig om die publiek ingelig te hou oor die regering se bedrywighede en hoe die geld bestee word.
n Begroting gee ons ook 'n bestedingsplan waarteen die regering se prestasie gemeet en uitgawes gekontroleer kan word.
Wat is die provinsiale prioriteite en strategiese doelwitte wat die Uitvoerende Raad vir die Gautengse Provinsiale Regering nastreef?
Strategiese ekonomiese infrastruktuur, insluitende die Gautrain Vinnige Spoorwegskakel, die Innovasiesentrum en die Nywerheidspark by die Johannesburgse Internasionale Lughawe.
Sektore wat arbeid absorbeer en waarde toevoeg, asook die uitbreiding van die kennisgebaseerde ekonomie.
Spesifieke geografiese gebiede, wat ekonomiese groei op 'n breë basis en plaaslike ekonomiese ontwikkeling sal bevorder.
Om Gauteng as 'n voorkeurbestemming vir belegging, toerisme en besigheid, sowel as 'n sentrum vir mededingende sport, te bevorder. Ons sal die sukses van die Sokker Wêreldbekertoernooi van 2010 verseker en dit as 'n geleentheid gebruik om ons status van voorkeurbestemming vir belegging, toerisme en sport te konsolideer.
Meer algemene weeldeskepping deur middel van die ondersteuning van swart ekonomiese bemagtiging op 'n breë basis en die ontwikkeling van klein en mediumgrootte ondernemings en koöperatiewe, insluitende die skepping van geleenthede vir selfwerksaamheid, en om 'n rol in mikrofinansiering te speel, met die fokus op vroue en jong mense.
Om 'n strategiese rol as 'n verskaffer van goedere en dienste te speel om ons ekonomiese doelwitte te bevorder, insluitende ondersteuning vir plaaslike vervaardigers en die ekonomiese bemagtiging van swartes en vroue.
Om die gebruik van landbougrond te optimeer en om verhoogde ondersteuning aan swart boere te gee in terme van vaardighede, infrastruktuur en toegang tot markte.
Om Gauteng in 'n geïntegreerde en wêreldwyd mededingende gebied te omskep, waar die ekonomiese aktiwiteite van die verskillende dele van die provinsie mekaar aanvul om Gauteng as 'n ekonomiese fokuspunt van Afrika en 'n internasionaal bekende stadstreek te konsolideer.
Die Groei- en Ontwikkelingsstrategie (GOS), wat daarop gemik is om sosio-ekonomiese omskepping in die provinsie aan te spreek, om politieke stabiliteit te behou, om 'n funksionerende staatsinfrastruktuur te skep, om die provinsiale ekonomie te bevorder en om hoë vlakke van werkloosheid en armoede te verminder.
Om provinsiale sosio-ekonomiese ontwikkeling te verseker, op grond van geïntegreerde, volhoubare en deelnemende beplanning en ontwikkeling.
Om ekonomiese groei, werkskepping en verwante teikens te bereik wat die provinsie hom vir die volgende dekade van demokrasie gestel het.
Om op koöperatiewe bestuur en goeie verhoudings in regeringskringe te bou.
Om verhoudings en vennootskappe met ander gemeenskapssektore op te bou.
Om geleenthede vir die betrekking van alle gemeenskapssektore en burgers by die herkonstruksie en ontwikkeling van die provinsie te identifiseer.
Bekendstelling van 'n omvattende, gekonsolideerde infrastruktuurprogram om die gestroomlynde en volgehoue lewering van openbare bates te verseker.
Dat nuwe vestigings openbare fasiliteite kry voordat of sodra mense in hul nuwe huise intrek.
Ons openbare bates kan herskep word soos die gemeenskap verander; byvoorbeeld kan skole in verouderende gemeenskappe in gemeenskapssentrums omskep word, wat weer instandgehou en deeglik benut moet word.
Regeringsbeleggings kan openbare plekke en vervoersentrums beklemtoon, insluitende die beplande Gautrain-stasies, om toegang tot dienste te verhoog en om plaaslike ekonomiese ontwikkeling te bevorder.
Kontrakte word aan plaaslike klein en ontluikende ondernemers verleen, en die benutting van arbeid in konstruksie en instandhouding word geoptimaliseer.
Die Uitgebreide Program vir Openbare Werke word in Gauteng bekendgestel, insluitende die konsolidasie van bestaande programme vir openbare werke.
Die voorsiening van basiese dienste aan almal, insluitende 'n sekere hoeveelheid gratis water en krag. 'n Sleutelprioriteit sal die voorsiening van water en sanitasie wees, wat 'n belangrike rol in die bevordering van goeie gesondheid speel.
Die sametrekking van 'n wye verskeidenheid behuising wat op verskeie markte gemik is op grond met 'n goeie ligging, wat in vennootskap met die private sektor en ander rolspelers gelewer word. Die toekoms van koshuise in ons provinsie sal ook aangespreek word.
Die herontwikkeling van stedelike gebiede, insluitende samewerking met alle regeringsvlakke en die kombinasie van openbare en privaatsektorbeleggings op maniere wat optimale gebruik van voordele maak.
Die bevordering en fasilitering van plaaslike ekonomiese ontwikkelingsinisiatiewe om werk te voorsien, gemeenskapsinfrastruktuur op te bou en toegang tot plaaslike geleenthede te verseker, veral in die armste gemeenskappe. Die regering sal poog om sy belegging in sekere plaaslike gebiede of distrikte te koördineer om die impak daarvan te optimaliseer.
Die ontwikkeling en instelling van 'n omvattende bestuurstrategie vir openbare vervoer wat toegang tot veilige en bekostigbare vervoer verhoog en die reistyd van mense en goedere binne ons provinsie en na buiteliggende gebiede verminder, asook die negatiewe effek van gemotoriseerde vervoer op die omgewing verminder.
Die skepping van 'n veilige en gesonde omgewing deur minder afval te produseer, deur die gebruik van nie-hernubare hulpbronne te verminder en deur die besoedeling van ons lug, water en grond aan te spreek.
Werkvennootskappe met gemeenskappe en die polisie om veilige strate, tuiste, werkplekke en skole te verseker, veral vir vroue en kinders.
Veiligheid op Gauteng se paaie deur middel van doeltreffende vervoerbestuur.
Die bevordering van toereikende voeding en 'n gesonde lewensstyl.
Voorkomings- en behandelingsprogramme om teen die oorsake van siektes en sterftes op te tree, soos byvoorbeeld geweld, padongelukke, stres, MIV en Vigs, swak lewensstyle en drankmisbruik.
Die algemene voorsiening van gesondheidsdienste van hoë gehalte wat simpatiek is en omgee en deur: -wagtydperke te verminder -basiese dienste te verbeter -nuwe lewe aan die gesondheidsinfrastruktuur te gee -in ons gesondheidswerkers te belê; en -ons gemeenskappe deur middel van gesondheidsinligting en-toeligting te bemagtig.
Die konsolidasie van basiese gesondheidsdienste om algemene toestande te behandel, gemeenskappe te betrek en samewerking tussen verskillende sektore te bevorder.
Verhoogde belegging in ons jongste burgers deur middel van verbeterde dienste vir die ontwikkeling van jong kinders.
Die konsolidasie en versterking van die onderwysstelsel in staatskole sodat alle kinders in ons provinsie, en veral die armstes, gelyke toegang tot gehalte-opvoeding kry.
Om die vaardighede van ons mense, en veral jong mense, op te bou deur opvoeding en opleiding vir volwassenes en die bevordering van leerders te beklemtoon.
Om 'n lewenslange leerplan te verseker deur die basiese opvoeding, opleiding en heropleiding van volwassenes te verseker, om diegene wat skool vroeg verlaat het of afgedank is 'n tweede kans te gee.
Om nywerhede, inrigtings vir hoër opleiding, vaardigheidsliggame en alle regeringsvlakke bymekaar te bring om te verseker dat die vraag na en aanbod van vaardighede mekaar aanvul, veral sover dit vaardighede betref wat vir 'n groeiende ekonomie van belang is.
Die voorkoming van sosiale misdaad om die oorsake van misdaad en geweld aan te spreek, veral teen vroue en kinders.
Jeugontwikkeling om die geleenthede vir jong mense om aan die ekonomie deel te neem en hul potensiaal te vervul en te verhoog, veral deur middel van deelname aan sport, kuns en kultuur.
Die bemagtiging van vroue deur middel van regeringsprogramme om die oorblywende struikelblokke op die pad na gelyke deelname aan die ekonomie en gemeenskap te verwyder.
Om programme vir kuns en kultuur, sport en vermaak te gebruik om volksskepping en die sosiale verband te versterk.
Die ontwikkeling van sport as 'n belangrike program, nie slegs om 'n gesonde en aktiewe lewensstyl te bevorder nie, maar ook vir die doeleindes van volksskepping en jeugontwikkeling.
Om openbare deelname en rekenpligtigheid te bevorder, insluitende deur middel van ons veldtog genoemd "Izimbizo, Let's Talk", asook deur die rol van die wetgewer te versterk.
Om demokratiese deelname aan alle regeringsvorme te konsolideer deur die deelname van ons mense aan forums soos wykskomitees, skoolbestuurkomitees en gemeenskapspolisieforums aan te moedig.
Om alle burgers van geïntegreerde en simpatieke regeringsdienste van hoë gehalte te voorsien. Dit sluit veral die verwydering van struikelblokke op die pad na doeltreffende dienslewering in, die versekering dat dienste volhoubaar is, en 'n verhoging van die graad van reaksie van die openbare sektor wanneer burgers klagtes en probleme het.
n Omvattende program vir die ontwikkeling van vaardighede, insluitende leerprogramme vir bestu urders en personeel wat vir basiese dienslewering verantwoordelik is.
Om met die plaaslike regering saam te werk om die omskeppingsproses te ondersteun.
Vanuit watter bronne word fondse verkry?
Hoe word fondse onderling aangewend?
Vir watter doel word fondse aangewend?
Waar het ons ons besteding verhoog?
<fn>GT Afrikaans.txt</fn>
Met die viering van hierdie Herdenking het ons deur middel van hierdie Begroting hulpbronne toegewys op 'n manier wat die breë mikpunte van die Handves verder sal bevorder en die vorderings verdiep, wat ons tot dusver gemaak het met die uitbreiding van toegang tot 'n beter lewe.
Ons het sedert 1994 daarin geslaag om 'n soliede fondament te vestig, waarop ons vorentoe kan beweeg in die rigting van ons strategiese mikpunte. Die resultate van ons werk begin sigbaar word, met groter toegang tot maatskaplike dienste, verbeterde dienslewering en 'n groeiende ekonomie. Ons slaag daarin om 'n beter samelewing te bou wat gegrond is op gelykheid en waardigheid vir almal.
Bestryding van misdaad en die vestiging van veilige, beveiligde en volhoubare gemeenskappe.
Hierdie begroting sit uiteen presies hoe hierdie prioriteite bereik sal word deur die onderskeie programme en projekte van die Gautengse Provinsiale Regering gedurende die volgende drie finansiële jare.
Die Gautengse Groei- en Ontwikkelingstrategie is in lyn met ons verbintenis om by te dra tot die nasionale mikpunt om armoede en werkloosheid te halveer deur volgehoue en hoër vlakke van ekonomiese groei na te streef. Ons sal ons ook toespits op die uitdagings van die tweede ekonomie, die deel van ons ekonomie wat gekenmerk word deur hoë vlakke van werkloosheid, gebrek aan vaardighede en algemene onderontwikkeling.
Maatskaplike dienste beloop 81% van die totale besteding en dit weerspieël ons verbintenis tot die lewering van maatskaplike dienste van gehalte aan alle burgers van Gauteng. Ons het ook hulp-bronne toegewys aan infrastrukturele projekte en provinsiale inisiatiewe wat ekonomiese groei stim-uleer, werk skep en bydra tot die stryd teen armoede.
Waarom het ons 'n begroting nodig?
Begroting is 'n uiteensetting van die wyse waarop beskikbare fondse aangewend sal word. Die begroting stel ons in staat om só te spandeer dat ons die doelwitte bereik wat ons vir onsself gestel het.
Ons het 'n plig om die publiek ingelig te hou oor die regering se bedrywighede en hoe die geld bestee word.
n Begroting gee ons ook 'n bestedingsplan waarteen die regering se prestasie gemeet en uitgawes gekontroleer kan word.
Wat is die Uitvoerende Raad van die Gautengse Provinsiale Regering se prioriteite, sleutelaksies en programme?
Openbare bates hernu word namate die gemeenskap verander.
Wat is die Uitvoerende Raad van die Gautengse Provinsiale Regering se prioriteite, sleutelaksies en programme?
Wat is die Uitvoerende Raad van die Gautengse Provinsiale Regering se prioriteite, sleutelaksies en programme?
Vanuit watter bronne word fondse verkry?
Hoe word fondse onderling aangewend?
Vir watter doel word fondse aangewend?
Waar het ons ons besteding verhoog?
<fn>General Policy V10 Afrikaans.txt</fn>
Belangrike nota: Groep C-en Groep D-aansoekers word adviseer dat hoewel dit belangrik is om hierdie Algemene Beleid vir die Toekenning en Bestuur van Langtermyn Kommersiële Visvangr 2004 te lees, is dit nie nodig dat hulle elke bladsy van hierdie Algemene Beleid lees nie Departement moedig egter Groep C-en Groep D-aansoekers aan om Deel B van die Algemene Beleid te lees.
Let verder daarop dat hierdie beleid nie regstreeks van toepassing is op die trasionele lynvissektor nie. Verder word aansoekers vir regte in die Handlyn-stokvis; Weskus-kreef (kuslyn); Oester-en Witmossel-sektore aangeraai om op vissery-spesifieke beleid te fokus vir die beleidsoorwegings van toepassing op toekenning van regte in daardie sektore. Dit is noodsaaklik dat aansoekers die vissery-spesifieke beleid bestudeer voordat hulle aansoek doen.
Waarop berus hierdie beleid?
Hierdie konsep Algemene Beleid aangaande die Toekenning en Bestuur van langtermyn kommersiële visvangregte word deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene-en Kusbestuur ("die Departement") uitgereik.
Na hierdie beleid sal verwys word as die "Algemene Beleid" en dit moet saamgelees word met die beleidskrifte waarna verwys sal word as die "Vissery-spesifieke beleid of Sektor-spesifieke beleid" wat vir elke kommersiële en eksperimentele visvangsektor aangeneem word. In die Algemene Beleid word 'n aantal kwessies hanteer wat betrekking het op al die visvangsektore wat gelys is. Hierdie dwarssnydende beleidsaspekte, onderrig ook die inhoud van die Vissery-spesifieke beleid wat die Departement se spesifieke voornemens ten opsigte van die toekenning van regte in elke vissery uiteensit. Potensiële aansoekers en belanghebbende partye word streng aangeraai om hierdie Algemene Beleid saam met die toepaslike Vissery-spesifieke beleid te lees.
Die Departement is verantwoordelik vir die bestuur en die toekenning van visvangregte oor 'n breë spektrum van kommersiële visserye wat strek van hoogs kapitaal-intensiewe kommersiële visserye soos die Diepsee Stokvis-treilvissery en Suidkus-kreef, tot meer tradisionele sektore van die bedryf soos die netvisvangbedryf. Insethouers in die onderskeie visvangbedrywe kom uit verskillende agtergronde en die Departement begryp dat dit nie gepas is, om almal op dieselfde manier te hanteer nie. Meer spesifiek, deelnemers in die tradisionele sektore mag dit makliker vind om op die beleid wat slegs van toepassing is op hulle sektor, kommentaar te lewer. Die proses vir openbare deelname en die toepaslike Vissery-spesifiek beleidskrifte is ontwerp om hierdie aangeleentheid aan te spreek. In die meer tradisionele sektore sal die Departement probeer om kommentaar van insethouers in te win, hoofsaaklik deur middel van openbare vergadering, waar die fokus sal wees op 'n bespreking van die betrokke Vissery-spesifieke beleid. Spesiale pogings is aangewend om te verseker dat die Departement se voornemens duidelik in hierdie beleidskrifte verduidelik word, in 'n maklike en toeganklike taalstyl.
Verder sal die Departement probeer om aan die publiek, "Visvangsbestuurshandboeke" beskikbaar stel wat die "Sektorale bestuursplanne" bevat en wat bestuursprosedures en gedetaileerde operasionele bestuursplanne vir elke visvangbedryf verduidelik.
Lede van die publiek en insethouers word uitgenooi om oor hierdie Algemene beleid en die Vissery-spesifieke beleidsdokumente kommentaar te lewer. Hierdie beleidskrifte mag verander, nadat die Departement se beamptes die kommentaar oorweeg het. Finale beleidskrifte sal aanvaar word slegs nadat die openbare oorlegplegingsproses afgehandel is.
Hierdie dokument bevat algemene beleidsoorwegings, van toepassing op die toekenning van langtermyn regtein die volgende visvangbedrywe: Diepsee stokvis-treilvissery, Aanlandige Stokvis-treilvissery, Marsbankers, Klein pelagies, Patagoniese tandvis, Suidkus-kreef, KwaZulu-Natalse steurgarnaal-treilvissery, Stokvis-langlyn, Weskus-kreef, Inkvis, Tuna-handlyn, Seewiere, Bodem-Haaie, Handlyn-stokvis, Weskus-kreef(aanlandig), Oesters, Witmossels en Netvis. Dit dek altesaam 187 kommersiële visvangsektore ("visserye").
Nie-verbruikende mariene bedrywighede, insluitende boot-gebaseerde setasese (insluitende walvisse) besigtiging, haaihok-duik, sportduik en SCUBA-duik. Aparte beleidskrifte sal aangeneem word wat spesifiek oor hierdie nie-verbruikende mariene bedrywighede sal handel.
Die doel van die Algemene Beleid saamgelees, met die Vissery-spesifieke beleidskrifte is om as riglyne te dien vir die proses van langtermyn regtetoekenning. Die Algemene Beleid beskryf verder die kernfunksies van die Departement, wat regstreeks die proses van regtetoekenning ondersteun.
Die Departement beskou dit ook as noodsaaklik, ten bate van aansoekers, om die bestuursdoelwitte vir die onmiddellike toekoms uit te spel, hoewel hierdie natuurlik later deur die Departement verander mag word, indien dit wenslik of noodsaaklik geag word.
Waarop berus hierdie beleid?
Die Algemene en Vissery-spesifieke beleidsdokumente word onderrig deur Suid-Afrika se internasionale regsverpligtinge, nie-bindende ondernemings op internasionale en streeksvlak, en die wetgewende raamwerk vir die toekenning van visvangregte.
Gedurende die Wêreldspitsberaad oor Volhoubare Ontwikkeling (WBVO) wat gedurende September 2002 in Johannesburg gehou is, het lande onderneem om visvoorraad in stand te hou, of te herstel tot vlakke wat die maksimum volhoubare opbrengs kan lewer. Die doel moet dringend bereik word vir uitgeputte voorrade en indien moontlik, teen nie later nie as 2015 nie. Lande het ook onderneem om nasionale aksieplanne te ontwikkel en in werking te stel. Die WBVO het die behoefte geïdentifiseer om produktiwiteit en biodiversiteit van belangrike en kwesbare mariene en kusgebiede binne en buite nasionale jurisdiksies in stand te hou. Die doel is om die ekostelsel te beskerm, deur 'n benadering te gebruik wat verwoestende visvangpraktyke elimineer, mariene beskermde gebiede vestig en die stel van en toesig oor tyd-en gebiedsluitings om broeigronde gedurende broeitydperke te beskerm. Ingevolge die Reykjavik Declaration van 2001 en die Johannesburg Plan van Implementering wat uit die WBVO spruit, is Suid-Afrika inderdaad verbind tot die instel van 'n Ekostelselbenadering tot die bestuur van Visserye (EAF) teen 2010.
Die Voedsel-en Landbou-organisasie se 1995-kode van Verantwoordelike Visvangbedrywe is 'n vrywillige instrument wat erken dat visserye, insluitende akwakultuur, 'n belangrike bron van voedsel, werksgeleenthede, ontspanning, handel en ekonomiese welsyn vir mense dwarsdeur die wêreld verskaf en dus op verantwoordelike wyse bedryf moet word. Die Kode stel beginsels en internasionale standaarde van gedrag vir verantwoordelike praktyke met die oog op doeltreffende bewaring, bestuur en ontwikkeling van lewende waterhulpbronne met die nodige respek vir die ekostelsel en biodiversiteit. Die Kode erken die voedings-, ekonomiese, maatskaplike, omgewings-en kulturele belang van visvangbedrywe. Die Kode het ook gelei tot vier Internasionale Aksieplanne (IAPs). Hierdie IAps is die IAP van Kapasiteit, die IAP om onwettige, ongerapporteerde en ongereguleerde (OOO) visvangbedrywighede te voorkom, af te skrik en te elimineer; die IAP om haai-byvangste te verminder en die IAP om die toevallige byvangs van seevoëls te verminder. As 'n staatsparty het Suid-Afrika onderneem, en is verbind tot die toepassing van die Kode, asook die vier IAPs en om dit uit te voer, indien nodig, deur middel van 'n Nasionale Plan van Aksie, soos gedoen is toe NPA aangeneem is om toevallige byvangste van seevoëls en sekere haai-spesies te verminder.
In 'n poging om die IAP te implementeer wat gerig is op die voorkoming, afskrikking en eliminasie van OOO -visvangdrywighede sal monitering en beheer van visvangvaartuie versterk word.
Die Verenigde Nasies se Konvensie oor Seereg, 1982 ("VNKS") probeer 'n regsorde vir die wêreld se seë en oseane daarstel om kommunikasie in internasionale waters te vergemaklik. Dit bevorder ook die vreedsame gebruik van die wêreld se seë en oseane, die billike en doeltreffende gebruik van mariene hulpbronne, die bewaring van mariene lewende hulpbronne en die bestudering, beskerming en bewaring van die mariene omgewing.
Die Verenigde Nasies se Ooreenkom oor Visvoorraad, 1995 vul die VNKS aan deur te spesifiseer hoe gedeelde visvoorrade (soos stokvis) en hoogs migrerende visvoorrade (soos tuna) ontgin en bestuur behoort te word.
As 'n lid van die Suidelike Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, (SAOG) en veral as ondertekenaar van die SAOG-protokol oor visserye, is Suid-Afrika verplig om die volhoubare gebruik van gedeelde visvoorrade met die SOAG-buurlande te verseker. Hierdie gedeelde voorrade sluit stokvis, diepseevis, steurgarnale, lynvis en marsbankers in.
Die transformasie van die visvangbedryf word grondwetlik en geregtelik vereis. Transformasie is dus nie 'n aangeleenthied van politieke keuse of beleidskeuse nie. Die vernaamste voertuig om transformasie in die Suid-Afrikaanse visvangbedryf te bevorder, is die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne, 18 van 1998 (die "WMLH"). Die doel van die WMLH is onder andere om voorsiening te maak vir die ordelike ontginning van mariene lewende hulpbronne en vir hierdie doelwit voorsiening te maak vir die uitoefening van beheer oor mariene lewende hulpbronne, op 'n redelike en billike wyse, tot voordeel van al die burgers van Suid-Afrika. Ingevolge artikel 2 van die WMLH, moet die Minister en enige staatsorgaan 'n aantal doelwitte en beginsels in aanmerking neem by die uitoefening van enige mag ingevolge die Wet.
i enige tersaaklike verpligting van die nasionale regering of die Republiek ingevolge 'n toepaslike internasionale ooreenkoms of reël van die volkereg; en j die behoefte om die visnywerheid te herstruktureer om historiese ongelykhede aan te spreek en om gelykheid binne alle vertakkings van die visnywerheid te bewerkstellig.
artikel 2 van die WMLH, uit te voer. Ten einde die hulpbron kommersieel te ontgin, moet 'n persoon of entiteit aansoek doen om 'n reg wat toegeken word ingevolge die WMLH.
Geen persoon mag kommersiële visvangs of bestaansgrondslagvisvangs onderneem, marikultuur beoefen of 'n visverwerkingsaanleg bedryf nie, tensy 'n reg om so 'n bedrywigheid te onderneem, te beoefen of te bedryf deur die Minister aan so 'n persoon toegestaan is.
Geen persoon mag enige reg toegestaan ingevolge artikel 18 uitoefen of enige ander bedrywigheid ingevolge hierdie Wet verrig nie tensy die Minister aan so 'n persoon 'n permit uitgereik het om daardie reg of bedrywigheid uit te oefen of te verrig.
Behalwe die Grondwet en die WMLH, is die Algemene Regulasies, soos uitgevaardig in AK 1111 in die Staatskoerant 19205 van 2 September 1998 (soos gewysig), van toepassing vir onder andere die aanneem van 'n prosedure vir appèlle en by die regulering van geslote seisoene en geslote gebiede, die gebruik van toerusting en die beperkinge op spesies. Die Regulasies handel verder oor die landing, vervoer, aflewering, ontvangs, prosessering en bemarking van vis en visprodukte, beheer oor wetsnakoming, die laat van voorwerpe in die see, vishawe-regulasies en oortredings en strafbepalings.
Die WMLH en die regulasies is in 'n aantal hofbesluite oor die medium-termyn regtetoekenningsproses geïnterpreteer en sommige hiervan het belangrike regspresedente gestel. Hierdie besluite is in aanmerking geneem met die ontwerp van die langtermyn regtetoekenningproses.
Die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur, 107 van 1998 (WNOB) bied die raamwerk vir die aanvaarding van omgewingsbestuur en -beleid. Indien die optrede van 'n staatsinstansie die omgewing aansienlik beïnvloed is die beginsels wat in artikel 2 van WNOB uiteen gesit word van toepassing.
Die WMLH ken magte toe aan die Minister van Omgewingsake en Toerisme (die Minister) en op die Direkteur-Generaal (die DG). Die Minister en die DG het egter heelwat van hullebevoegdhede gedelegeer aan beamptes in die Departement, insluitende die magte ingevolge artikel 13 (toekenning van permitte), artikel 18 (toekenning van kommersiële visvangregte), artikel 28 (kansellering, intrekking of opskorting van visvangregte/ permitte), artikel 81 (toestaan en kansellering van vrystellings) en artikel 83 (die toelaat van eksperimentering en wetenskaplike ondersoeke).
Hierdie funksie word deur die Hoofdirektoraat: Navorsing, Antarktika en Eilande uitgevoer. Die hoofdoel van wetenskaplike navorsing is om die ekologiese volhoubare gebruik van visvoorrade te verseker en om mariene ekostelsels te bewaar, met inbegrip van spesies wat nie vir ontginning geteiken word nie, soos robbe en seevoëls.
By uitoefening van wetenskaplike navorsing onderskryf die Hoofdirektoraat Beginsel 15 van die Rio Declaration van die Verenigde Nasies se Conference on Environment and Development (Rio de Janeiro, 1992) wat verklaar dat: "Ten einde die omgewing te bewaar moet die State die voorsorgbenadering breedvoerig volgens hulle vermoë toepas. Waar daar ernstige of onomkeerbare skade dreig, sal die gebrek aan volledige wetenskaplike sekerheid nie as rede aangevoer word waarom koste-doeltreffende maatreëls uitgestel word om degradasie van die omgewing te voorkom nie".
n Voorsorgbenadering tot alle visserye, ongeag die jurisdiksionele aard, word ondersteun. Die meeste probleme kom voor, as gevolg van 'n gebrek aan sorgsaamheid in bestuursregimes wanneer hoë vlakke onsekerheid voorkom. Aangesien onsekerheid al die elemente van die visvangsisteem in verskillende mates beïnvloed, is 'n mate van voorsorg op alle vlakke van die stelsel nodig, insluitende navorsing..
Wetenskaplike navorsing is daarop gemik om die dinamika van visvoorrade te verstaan en onderrig die totale toelaatbare vangs (TTV) of die totale ontplooide vangspoging (TOV) of 'n kombinasie daarvan, wat weer bepaal word ingevolge artikel 14 van die WMLH. Die wetenskaplike werksgroepe is verantwoordelik vir die vertolking van voorraadontleding, wat op die verskillende visvoorrade uitgevoer word en hierdie vertolking verskaf inligting wat uiteindelik die bepaling van die TTV/TOV realiseer. Wetenskaplike navorsing onderrig verder die aanwysing van mariene beskermde gebiede, die vastelling van bestuursgebiede vir visserye, die bepaling van geslote gebiede, geslote seisoene, verbode visvangtye, die minimum grootte van spesies, vaartuig-en toerustingbeperking en visvangmetodes, insluitende voorkomingsmaatreëls vir byvangste. Wetenskaplike navorsing word ook gedoen om te help om nuwe visserye in lyn met die Departement se Beleid vir Nuwe Visserye te ontwikkel.
Wetenskaplike werksgroepe funksioneer tans ten opsigte van elke visvangsektor. Elke werksgroep bestaan uit departementele wetenskaplikes asook eskterne deskundiges van van ander mariene-wetenskaplike inrigtings soos hoër onderwys instansies.
Die meeste sektore word wetenskaplik bestuur ingevolge 'n Operasionele Bestuursprosedure (OBP). Ander word bestuur deur middel van jaarlikse bepalings.
Die Hoofdirektoraat: Visserye-en Kusbestuur het twee primêre funksies. Eerstens is die funksie om die volhoubare en billike ontwikkeling, asook die gebruik van mariene lewende hulpbronne deur die administrasie van visvangregte, permitte, vrystellings en lisensies, te fasiliteer en te reguleer. Ten tweede is die funksie om die volhoubare gebruik van Suid-Afrika se kushulpbronne te optimaliseer, deur die mens se impak op die omgewing te beheer (behalwe kommersiële vissery) soos ontwikkeling aan die kus, bestaansvisvang, ontspanningsvisvang, mariene besoedeling en mariene ekotoerisme. Om hierdie funksies te verrig, word die Hoofdirektoraat deur spesialiste in die ekonomie en bestuur van visserye, olie-en mariene besoedelingsbestuur en kussonebestuur bygestaan.
Hierdie funksie word verrig deur die Hoofdirektoraat: Vissery-en kuswetsgehoorsaamheid. Die Departement het tans visvangbeheerbeamptes in diens wat verantwoordelik is om te verseker dat alle visvangste op 'n gereguleerde en wettige wyse plaasvind en dat al die vis wat aan land gebring word behoorlik aangeteken word.
Ten einde te verseker dat voldoen word aan visvangwetgewing, gebruik die Hoofdirektoraat 'n aantal werkwyses wat daarop gemik is om nie net wetsnakoming af te dwing nie, maar ook om wetsnakoming aan te moedig.
Strategiese wetsnakomingsvennootskappe met nie-regeringsorganisasies, plaaslike regering, bewaringsliggame en ander toepaslike staatsorgane.
Die Departement se aangewese inligtingsbeamptes is - die Hoofdirekteur: Navorsing, Antartika en Eilande, die Hoofdirekteur: Visserye-en Kusbestuur en die Hoofdirekteur: Vissery-en kuswetsgehoorsaamheid..
Groot volumes inligting oor vorige regtetoekennings, soos beleidsdokumente, rekords van besluite, algemene gepubliseerde redes en ander rekords soos wetsnakomingsdatabasisse, TTVs en TOVs is by die Departement, die visvangbeheerkantore of op die Departement se webblad (www.mcm-deat.org.za) beskikbaar.
Die meeste rekords sal informeel beskikbaar gestel word. Dit beteken dat vorms oor die toegang tot inligting oor die algemeen nie ingevul hoef te word nie. Afskrifte sal teen die vasgestelde fooi verskaf word.
Die Departement sal verg dat net die vorms wat voorgeskryf is ingevolge die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2 van 2000 (WBTI) ingevul word, en sal versoeke slegs oorweeg ingevolge hierdie wet, waar toegang tot die rekords van derde partye (soos hulle voltooide aansoekvorms) aangevra word. Aansoekers kan toegang tot hulle eie aansoeke kry en tot alle rekords in verband met daardie evaluering, sonder om 'n formele versoek ingevolge die Wet te rig.
Voordat WMLH in 1998 in werking getree het het die Departement "visvangkwota's" ingevolge die Wet op Seevisserye, 12 van 1988 toegeken. Artikel 18 van die WMLH maak nou voorsiening vir die toekenning van "visvangregte". Die regsaard van die "reg" wat ingevolge die WMLH toegeken word is soortgelyk aan die "kwota" wat ingevolge die Wet op Seevisserye toegeken is. Die "regte" wat ingevolge die WMLH toegeken word is nie eiendomsregte nie en behoort slegs verstaan te word as 'n statutêre vergunning om vir 'n bepaalde tydperk vis te vang.
Gevolglik geld kansellasie of intrekking van die reg, nie as onteiening binne die betekenis van artikel 25 van die Grondwet of die Onteieningswet, 63 van 1975 nie. Daar word ook in artikel 18 van die WMLH bepaal dat 'n visvangreg geldig is vir die tydperk wat die Minister (of sy gemagtigde) bepaal, waarna dit outomaties terugval na die staat en weer ingevolge die toepaslike bepalings van die WMLH toegeken mag word.
n Visvangreg behoort aan die regtehouer in sy of haar persoonlike hoedanigheid en dit mag nie oorgedra word, sonder die toestemming van die verantwoordelike beamptes nie. Die Departement aanvaar dat by die dood, sekwestrasie of likwidasie van die regtehouer die reg berus by onderskeidelik die eksekuteur, trustee of likwidateur en dat die reg verder ontgin mag word vir die tydperk toegelaat deur die toepaslike wetlike bepalings. Enige oordrag van die visvangreg na 'n derde party, benodig die goedkeuring van die Departement..
Hierdie Algemene Beleid asook die Vissery-spesifieke beleidsdokumente, word gebaseer op kernbeginsels wat die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte lei. Hierdie beginsels komplimenteer die doelwitte, gelys in artikel 2 van die WMLH en bring hulle ten uitvoere.
Transformasie: Die vlak van transformasie in die vissery en die noodsaaklikheid om historiese wanbalanse aan te spreek om billikheid binne alle sektore van die visvangbedryf te verkry.
Biologiese oorwegings: Die impak op die teikenspesies moet in aanmerking geneem word. Dit word hoofsaaklik gedoen deur 'n Totale Toelaatbare Vangs (TTV) of 'n Totale Ontplooide Vangspoging (TOV) of albei vas te stel.
Ekologiese oorwegings: Die impak op die mariene ekosisteem waarin die teikenspesies voorkom moet in aanmerking geneem word.
Nywerheid en sosio-ekonomiese en kommersiële oorwegings: Sover dit prakties moontlik is, word die sosio-ekonomiese uitwerking van toekenning op daardie individue en gemeenskappe wat van die teikenspesies afhanklik is, in aanmerking geneem, insluitende regtehouers, werkers, prosesseerders, bemarkers en verbruikers. Hierdie oorwegings sluit in visvangkapasiteit, die kapitaalintensiteit van die bedryf en die vermoë van deelnemers in die vissery om op plaaslike en internasionale markte mee te ding.
Aansoeker se prestasie of potensiaal om te presteer: Waar moontlik word finansiële en visvangprestasie asook nakoming van die WMLH, die regulasies en permitvoorwaardes in ag geneem. Die aard en waarde van die beleggings in die vissery deur huidige deelnemers, word evalueer. Waar moontlik kom die vermoë of potensiaal om te presteer in aanmerking.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het 6 Izimbizo's in kusgemeenskappe gehou gedurende die tweede helfte van 2004. Hierdie vergaderings was die informele begin van 'n proses om die publiek te raadpleeg oor die toekenning van langtermyn visvangregte.
Die formele proses van openbare konsultasie sal uit die volgende bestaan. Behalwe hierdie Algemene Beleid sal die Departement 'n Vissery-spesifieke beleid per sektor publiseer. Die algemene publiek en veral insethouers, sal genooi word om kommentaar oor hierdie beleidsdokumente te lewer, voordat hulle finaal aanvaar word. Konsultasieprosesse sal ontwerp word, om te verseker dat vissers en vissersgemeenskappe in die besonder, in staat sal wees om kommentaar te lewer oor beleidsdokumente wat hulle raak. In alle gevalle word die konsepbeleid op die Departement se amptelike departementele webblad gepubliseer en skriftelike en elektroniese kommentaar kan ingedien word. Verder sal die Departement die beleid in die Staatskoerant publiseer en skritelike kommentaar aanvra. Die Departement mag openbare vergaderings hou waar mondelinge insette en skriftelike kommentaar gevra sal word.
Die Departement sal alle kommentaar ontvang, oorweeg en waar nodig, beleidsdokumente hersien in die lig van die kommentaar. Die finale beleidsdokumente sal in die Staatskoerant en op die Departement se webblad gepubliseer word. Hierdie beleidsdokumente sal die basis uiteensit waarvolgens langtermyn regte in elk van die sektore toegeken sal word. Die betrokke beleidsdokumente sal ook versprei word, tesame met die aansoekvorms wat in die proses van regtetoekenning gebruik gaan word. Wanneer regte toegeken word, sal aanvaar word dat die aansoekers bewus is van die Algemene Beleid en die toepaslike Vissery-spesifieke beleid.
In die langtermyn regtetoekenningproses sal die 18 visvangsektore in vier groepe verdeel word, met vier verskillende stelle prosedures wat toegepas word by oorweging van aansoeke om visvangregte. Die doel van die groepering van die visserye is slegs vir prosesdoeleindes. Verskillende kriteria kan aangewend word gedurende die toekenningsproses ten opsigte van sektore wat binne dieselfde groep val.
Elke proses behalwe die volgende drie kwessies, sal per Groep bespreek word.
Beamptes van die Departement sal nie individueel met potensiële aansoekers, hulle verteenwoordigers of adviseurs konsulteer nie. Die konsultasieproses word in hierdie dokument uiteengesit. Die Departement sal met die publiek en insethouers konsulteer oor die formulering van die Algemene Beleid en die Vissery-spesifieke beleidsdokumente soos hierbo beskryf en in verband met die aansoekvorms en die prosedure soos hier onder uiteengesit. Die Departement sal die aansoekers ondersteun soos hier onder beskrywe. Die Departement sal nie op enige ander wyse met aansoekers kommunikeer nie. Aansoekers om visvangregte sal skriftelik by die Departement op 'n vasgestelde aansoekvorm aansoek moet doen en dit tesame met voorgeskrewe inligting, fooie en verwante dokumentasie op, of voor 'n bepaalde dag, (sluitingsdag) moet indien. Appèlle moet ook skriftelik voor 'n sluitingsdag ingedien word. Geen mondelinge aansoeke of appèlle sal oorweeg word nie.
Gedeeltes van die aansoekvorm nie voltooi: Waar gedeeltes van 'n bepaalde afdeling van die aansoekvorm nie voltooi is , sal veronderstel word dat daardie dele of afdeling van die vorm nie op die aansoeker van toepassing is nie. Indien die onvoltooide deel of afdeling van die vorm positiewe punte vir die antwoord het, kan geen punte verdien word sonder om dit te voltooi nie. Meer bepaald, en tensy anders aangedui op die aansoekvorm self, indien die antwoord op 'n positief-gestelde of 'n oop vraag onvoltooid gelaat word, word veronderstel dat die aansoeker die vraag negatief beantwoord het. Byvoorbeeld, indien onvoltooid gelaat, word veronderstel dat die aansoeker "nee" geantwoord het op 'n vraag soos "Was u deel van die bemanning van 'n vaartuig wat in 'n beperkte of 'n vol kommersiële visvangbedryf gewerk het" Indien die onvoltooide deel of afdeling van die aansoekvorm negatiewe punte vir die antwoord het, mag versuim om te voltooi, tot gevolg hê dat die aansoeker negatiewe punte sal ontvang. Iin die besonder en tensy anders op die aansoekvorm aangedui, indien geeneen van die twee beskikbare opsies by 'n "ja of nee" vraag ingevul is nie, word veronderstel dat die aansoeker die vraag positief beantwoord het. Byvoorbeeld, indien oop gelaat, word veronderstel dat die aansoeker "ja" geantwoord het op 'n vraag soos "Is u al ooit op 'n oortreding van die WMLH skuldig bevind?
Laat inligting: Inligting wat na die sluitingsdag ingedien word, sal nie in aanmerking kom nie tensy die Departement sodanige inligting van die aansoekers gevra het, as deel van die regtetoekenning-of die appèlproses.
Inligting van buite-bronne: Nadelige skadelike inligting oor 'n aansoeker wat van derdeparty buite-bron ontvang word, sal nie deur die Departement oorweeg word voordat sodanige aansoeker die geleentheid gegee word om vertoë oor die inligting te rig nie.
Gebruik van departementele databasis: Die Departement sal inligting op sy databasisse gebruik gedurende die proses van langtermyn regtetoekenning, slegs aangesien die data toeganklik is en aansoekers die geleentheid gegee is om hulle data voor sluitingsdag reg te stel.
v Indiening van vals inligting of dokumente en nie-openbaarmaking: Daar sal van aansoekers verwag word om in die teenwoordigheid van 'n kommissaris van ede te verklaar dat hulle nie vals inligting of vals dokumente ingedien het nie en dat hulle nie versuim het om wesentlike inligting te verskaf nie, tensy die WMLH gewysig word om te bepaal dat die indiening van sodanige inligting of dokumente of die nie-openbaarmaking 'n kriminele oortreding is. Behalwe dat dit 'n kriminele oortreding is, sal die indiening van vals inligting of vals dokumente of die nie-openbaarmaking van materiële inligting, 'n onafhanklike rede wees om 'n aansoek te weier. Daar sal veronderstel word dat 'n aansoeker vals inligting verstrek het, indien daar 'n wesentlike verskil is tussen die inligting wat die aansoeker verstrek en die inligting op die databasisse van die Departement of ander staatsinstansies en waar albei weergawees nie korrek kan wees nie. Verder sal veronderstel word dat 'n aansoeker vals inligting verstrek het, wanneer daar 'n wesentlike verskil is tussen die inligting wat die aansoeker in die oorspronklike aansoek verstrek, en die inligting wat die aansoeker verskaf op appèl en waar albei weergawes nie korrek kan wees nie.
Afskrifte van dokumente: Alle dokumente wat deel uitmaak van 'n aansoek moet òf oorspronklike dokumente wees òf dokumente wat gesertifiseer is deur 'n kommissaris van ede as synde ware afskrifte van die oorspronklike. Dit is nie van toepassing op die indiening van 'n "afskrif" van die aansoek self waarna hierbo verwys word nie. Waar die Departement die indiening van 'n elektroniese afskrif van die aansoek verg, sal veronderstel word dat die inligting vervat in die elektroniese afskrif, dieselfde is as die inligting wat deel uitmaak van die oorspronklike aansoek. Waar die Departement 'n "harde kopie" van die hele oorspronklike aansoek verg, sal veronderstel word dat die afskrif 'n presiese weergawe van die oorspronklike aansoek is.
Aansoekers kan teen 'n voorgeskrewe fooi, die telkaart deur die Advieskomitee voltooi, in verband met hulle aansoek, bekom. Daar moet in gedagte gehou word dat hierdie punte nie noodwendig diesellfde is as die finale punte is wat deur die besluitnemers aan 'n aansoeker toegeken is nie. Die telkaart bevat die evaluering van die Advieskomitee wat nagegaan en deur die besluitnemers verander mag word. Dit mag wees dat die besluitnemer 'n ander "gekorrigeerde" telkaart mag opstel. Behalwe die telkaarte kan aansoekers die spreiblad met besluite nagaan, waarop die bepalings van die besluitnemer oor al die aansoeke opgesom word. Teen die voorgeskrewe fooi, mag die aansoeker 'n afskrif van die die spreiblad met besluite of bladsye daarvan aankoop.
Betreffende toegang tot die aansoekvorms en bylaes, sal die Departement nie individuele aansoeke onder WBTI oorweeg vir vrystelling van inligting vervat in die aansoekvorms en die bylaes nie. In plaas daarvan, sal die Departement van aansoekers verwag om vertroulike inligting oor die aansoeker se visvangplanne, bemarkingsplanne en finansiële status in 'n aparte lêer in te dien. Hierdie inligting sal die Departement nie aan ander aansoekers vrystel nie, tensy die Departement deur 'n hof beveel word om dit te doen. Die res van die inligting in die aansoekvorm en die bylaes kan die Departement op versoek aan 'n aansoeker vrystel ingevolge die WBTI en teen betaling van die voorgeskrewe fooi.
Kommunikasie vir Groep A sal deur 'n aantal formele kanale plaasvind. Daar word beplan dat in Groep A kommunikasie van beleidsvoornemens en die wyer sake oor regtetoekenning deur drie primêre meganismes sal plaasvind.
Departement se amptelike webblad, www.mcm-deat.gov.za gepubliseer word en waar moontlik sal verspreidingslyste op elektroniese-pos geskep word om regstreeks met aansoekers te kommunikeer.
Staatskoerant alle beleidsdokumente, uitnodigings om aansoek te doen en algemene kennisgewings sal in die Staatskoerant gepubliseer word.
Erkende bedryfsliggame beleidsdokumente en ander materiaal oor regtetoekenning sal deur erkende nywerheidsliggame gekommunikeer word.
In verband met die hantering van aansoekers se navrae, sal vrae ter opheldering per e-pos hanteer word. Die Departement is voornemens om 'n stelsel te skep waarvolgens navrae ontvang word, binne 'n bepaalde vooraf-geadverteerde tydperk, saamgestel word en 'n stel antwoorde daarop voorberei word. Alle navrae en die antwoorde word dan elektronies aan alle geregistreerde aansoekers gestuur en sal op die Departement se amptelike webblad beskikbaar wees.
Uitnodigings om aansoek te doen om regte, sal in die Staatskoerant gepubliseer word. Die Departement sal ook verseker dat kennisgewings op die Departement se webblad, in streekskoerante en by die Departement se vissery-beheerkantore geplaas word.
Die Vissery-spesifieke beleid of beleidsdokumente, indien die uitnodiging van toepassing is op meer as een vissery; en n Voorbeeld van 'n toepaslike aansoekvorm of vorms waar die uitnodiging op meer as een visvangbedryf van toepassing is.
Die uitnodiging sal nie hierdie Algemene Beleid insluit nie. Aansoekers sal egter op versoek, afskrifte van hierdie Algemene Beleid ontvang.
Uitnodigings sal volgens 'n vissery-groep versprei word. Die Departement sal uitnodigings vir die Groep A-visserye teen Mei/Junie 2005 uitreik.
Elke groep van visserye en waar nodig geag, visvangsektor, sal 'n aparte aansoekvorm hê, ontwerp om slegs die betrokke inligting te verkry wat geag nodig te wees, ten einde aansoeke om kommersiële visvangregte doeltreffend te evalueer. Aansoekvorms sal ontwerp word om te alle tye die betrokke vissery-groep en betrokke vissery in aanmerking te neem.
Voorgestelde konsep-aansoekvorms sal op die Departement se webblad gepubliseer word, as deel van die openbare deelnemingsproses vir kommentaar. Kommentaar sal gedurende die vooraf-geadverteerde tydperk ontvang word en aansoekvorms kan dienooreenkomstig hersien word.
In Groep A sal elektroniese aansoekvorms op CD-formaat van die Departement se hoofkantoor versprei word. Van aansoekers sal verwag word om die Departement se webblad te besoek en 'n paar biografiese besonderhede in te voer, soos naam, maatskappy se registrasienommer, kontakbesonderhede ens. Wanneer die biografiese besonderhede op die vorm ingevoer is, sal die aansoeker inligting ontvang oor hoe om aansoekgelde te betaal. Die aansoekers moet eers die aansoekgeld betaal, voordat die aansoekvorm uitgereik word. Aansoekgeld moet regstreeks in die aangewese bankrekening van die Regte Verifikasie-eenheid inbetaal word en by ontvangs van bewys van inbetaling deur die Regte Verifikasie-eenheid, word die aansoeker toegelaat om 'n aansoekvorm in CD-formaat en die toepaslike sagteware om die vorm te gebruik by die Departement se hoofkantoor af te haal.
Die Minister, in oorleg met die Minister van Finansies, is verantwoordelik om die aansoekgelde en die heffings vir vis wat geland word, te bepaal. Die Departement bepaal aansoekgelde en heffings om die koste van toekenning van visvangregte, met inagneming van die waarde van die vis toegeken, te verhaal.
Hoewel die Departement nie gekant is teen die gebruik van konsultante of prokureurs nie, sal die Departement die aansoekvorms, beleidsdokumente en alle ander dokumente ontwerp om die behoefte aan derde-party hulp te verminder.
Die Departement mag van aansoekers in die Groep A-visserye verwag om hul eie oudit te doen en punte aan te teken vir bepaalde komponente van hulle eie aansoekvorms (veral in verband met transformasie). Aansoekers sal moet bevestig dat die feite soos verklaar vir 'n sekere tydperk van krag sal wees. 'n Standaard kontrolevorm sal in hierdie gevalle verskaf word.
Aansoekers in Groep A moet hulle aansoekvorms fisies in harde kopie en elektroniese formaat by 'n sentrale plek in Kaapstad aflewer. Alle Groep A-visserye moet hulle aansoekvorms gedurende 'n vooraf-geadverteerde twee-daagse tydperk indien.
Die Departement sal van aansoekers in Groep A verwag om hulle aansoekvorms elektronies te voltooi en op 'n kompak-disket of "flash disk" te stoor. Aansoekers moet dan 'n harde kopie-weergawe van hulle aansoekvorm druk en dit tesame met die bylaes onderteken en sertifiseer word deur 'n kommissaris van ede. Verder sal van Groep A-aansoekers verwag word om 'n fotostatiese afdruk van die harde kopie-weergawe van hulle aansoekvorm en die bylaes te maak en om dit tesame met die oorspronklike harde kopie en elektroniese kopie in te dien.
Inligting wat aansoekers indien sal op 'n databasis ingevoer word. Die beleidsdokumente en databasis sal gebruik word om detail kriteria en opwegings vir elke sektor te ontwikkel waarvolgens aansoeke evalueer word.
Die Departement mag aansoekers in Groep A nooi om mondelinge voorleggings te doen en/of om verdere inligting te verskaf waar daar onsekerheid bestaan oor 'n wesentlike aspek in 'n aansienlike aantal aansoeke. Wanneer mondelinge onderhoude plaasvind sal regsverteenwoordigers toegelaat word om die besluitnemer tydens die onderhoud toe te spreek..
Soos hierbo genoem, mag aansoeke geweier word indien daar bewys word dat 'n aansoeker vals inligting of dokumentasie verskaf het, of versuim het om wesentlike inligting aan die lig te bring of inligting verdraai het. In die geval van twyfel mag die Regte Verifikasie-eenheid 'n saak ondersoek voordat 'n besluit geneem word. Van aansoekers sal verwag word om met die ondersoekbeamptes saam te werk deur betyds antwoorde op skriftelike versoeke ter verduideliking in te dien, deur vergaderings met hulle by te woon en deur vrae op bevredigende wyse op hierdie vergaderings te beantwoord, en waar moontlik deur ondersoekers toegang tot persele, vaartuie en dokumente waarna in die aansoek verwys word, te verleen.
Die gedelegeerde owerheid verantwoordelik vir die besluite oor die aansoek in 'n sektor ("die besluitnemer") sal in elke sektor bygestaan word deur 'n "Advieskomitee" en professionele projekbestuurders, konsultante en regspraktisyns. Die rol van die Advieskomitees word beperk tot 'n meganiese evaluering van die aansoeke onder toesig van die besluitnemer en ooreenkomstig die kriteria en gewigte deur die besluitnemer ontwikkel. Die evaluering van die Advieskomitee sal op 'n profielvorm aangeteken word waarna verwys word as die "telkaart" en sal elektronies vasgevang word op 'n "spreiblad". Waar 'n saak nie meganies bepaal kan word nie, maar diskresie benodig word, sal die Adviekomitee dit nie hanteer nie.
Sodra regte in 'n Groep A-vissery toegeken is, sal die Departement die besluit in die elektroniese media en deur erkende bedryfsliggame publiseer. Verder sal alle aansoekers skriftelik kennis gegee word van die besluit op hulle aansoeke, en die redes daarvoor.
Onsuksesvolle aansoekers sal die volgende ontvang saam met die brief oor die besluit oor hulle aansoek: 'n Stel Algemeen Gepubliseerde Redes waarop die kriteria, die besluitnemingsproses en die kwantum-of pogings metodologie verskyn; 'n Appèlvorm wat 'n vorm is waarvan aansoekers gebruik kan maak om 'n appèl in te dien; 'n Kennisgewing van die sluitingsdatum vir die indiening van appèlle; en 'n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer.
Suksesvolle aansoekers sal die volgende ontvang saam met die brief oor die besluit oor hulle aansoek.
n stel generiese permitvoorwaardes van toepassing op hulle bepaalde visvangbedryf; en n Konsep-gedragskode wat in daardie visvangbedryf toegepas moet word.
Die opsomming van besluite, met uiteengesette redes, die kriteria en gewigte en die rekord van die besluite, wat ter insae of te koop beskikbaar sal wees; Telkaarte van ander aansoekers; en Die daadwerklike besluitnemingslys van die besluitnemer.
Elke aansoeker het die reg om appèl aan te teken teen die besluit van die besluitnemer. Die appèl gaan regstreeks na die Minister. Die Algemene Gepubliseerde Redes sal aan elke aansoeker verduidelik hoe en teen watter tyd die appèl ingedien moet word.
Die Minister sal slegs inligting oorweeg wat op of saam met die appèlaansoekvorm ingedien word. Sodra 'n besluit geneem is, sal die aansoeker skriftelik van die Minister se besluit verwittig word. Redes sal net op versoek verstrek word, ingevolge artikel 5 van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 3 van 2000.
Kommunikasie in Groep B sal deur 'n paar formele kanale plaasvind. Daar word beplan dat in Groep B kommunikasie van beleidvoornemens en wyer sake oor regtetoekenning deur drie primêre meganismes plaasvind.
Elektroniese media beleidsdokumente en ander materiaal in verband met regtetoekenning sal op die Departement se amptelike webblad www.mcm-deat.gov.
Erkende nywerheidsliggame beleidsdokumente en ander materiaal in verband met regtetoekenning sal deur erkende nywerheidsliggame gekommunikeer word.
In verband met die hantering van aansoekers se navrae, sal vrae oor duidelikheid per e-pos in aanmerking geneem word. Die Departement is voornemens om 'n stelsel in te bring waarvolgens navrae binne 'n bepaalde vooraf-geadverteerde tydperk ontvang word, saamgestel en 'n stel antwoorde opgestel word. Alle navrae en die antwoorde daarop sal dan elektronies na al die geregistreerde aansoekers versprei word en sal op die Departement se amptelike webblad en in die Staatskoerant beskikbaar wees.
Uitnodiging om aansoek te doen om regte Uitnodigings om aansoek te doen om regte sal in die Staatskoerant gepubliseer word.
Die toepaslike aansoekvorm of -vorms waar die uitnodiging meer as een visvangbedryf van toepassing is.
Die uitnodiging sal nie die Algemene Beleid insluit nie. Aansoekers sal egter by navrae van 'n afskrif van die Algemene Beleid voorsien word.
Uitnodigings sal versprei word op grondslag van 'n vissery-groep. Die Departement sal uitnodigings vir die Groep B-visserye teen Julie 2005 rig..
Elke groep visserye en waar nodig geag, visvangbedryf, sal 'n aparte aansoekvorm hê wat ontwerp is om slegs die inligting te verkry wat geag word betrekking te hê om aansoeke om kommersiële visvangregte doeltreffend te evalueer. Aansoekvorms sal ontwerp word met inagneming van slegs die vissery-groep en die betrokke visvangbedryf..
Konsep-aansoekvorms sal op die Departement se amptelike webblad gepubliseer word as deel van die openbare deelnemingsproses vir kommentaar. Kommentaar sal gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk ontvang word en aansoekvorms kan dienooreenkomstig hersien word..
Harde-kopie-aansoekvorms sal by 'n sentrale plek in Kaapstad versprei word. Van aansoekers sal verwag word om die aansoekgelde in die voorgeskrewe bankrekening van die Regte-kontrole-eenheid te deponeer en om bewys te lewer van betaling (die oorspronklike depositostrokie / elektroniese bevestiging van betaling) by die Kaapstadse verspreidingspunt. Van aansoekers sal verwag word om 'n kort opsomming van persoonlike besonderhede by die personeellede van die verspreidingspunt in te handig, byvoorbeeld naam, maatskappy se registrasienommer, kontakbesonderhede ens. Wanneer die vorm van persoonlike besonderhede ingevul is en by bewys van deponering van die aansoekgelde, sal aansoekers 'n aansoekvorm in harde-kopie formaat ontvang.
Die Minister in oorleg met die Minister van Finansies is verantwoordelik om die aansoekgelde en heffings vir vis wat aan land gebring is, te bepaal. Die Departement sal aansoekgelde en heffings bepaal volgens die vlakke wat vasgestel is om die koste van die toekenning van visvangregte en met inagneming van die waarde van die vis wat toegeken is, te verhaal.
Hoewel die Departement nie gekant is daarteen om van konsultante of prokureurs gebruik te maak nie, sal die Departement die aansoekvorms, beleidsdokumente en alle ander dokumente sodanig ontwerp dat die gebruik van bystand deur 'n derde party verminder word..
Groep B aansoekers sal hulle aansoekvorms fisies by 'n sentrale ontvangsplek in Kaapstad moet aflewer. Al Groep B-visserye sal hulle aansoeke gelyktydig gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk van twee dae moet indien..
Die Departement sal van Groep B-aansoekers verwag om die aansoekvorms voor 'n kommissaris van ede te voltooi en te onderteken. Die aansoekvorm tesame met enige bylaes moet gefotokopieër word en hierdie afskrifte moet saam met die oorspronklike ingedien word..
Inligting wat deur aansoekers verstrek word sal op databasisse ingevoer word. Die beleidsdokumente en die databasis sal gebruik word om uiteengesette kriteria en opweging te ontwikkel vir elke sektor met die doel om die aansoeke te evalueer..
Die Departement mag aansoekers in Groep B uitnooi om mondelinge voorleggings te doen en/of om verdere inligting te verskaf waar daar onsekerheid is oor 'n materiële saak in 'n aansienlike aantal van die aansoeke. Wanneer mondelinge onderhoude gevoer word sal regsverteenwoordigers toegelaat word om die besluitnemer aan te spreek. Die Regte-kontrole-eenheid sal 'n saak ondersoek waar dit voorkom asof 'n aansoeker vals inligting of dokumentasie voorgelê het of versuim het om materiële inligting te verstrek of verdraaide inligting ingedien het..
Die gemagtigde owerheid verantwoordelik vir die besluite oor die aansoeke in 'n sektor ("die besluitnemer") sal in elke sektor deur 'n "Advieskomitee" bygestaan word, asook deur professionele projekbestuurders, konsultante en wetspraktisyns. Die rol van die Advieskomitee word beperk tot 'n meganiese evaluering van die aansoek onder toesig van die besluitnemer en ooreenkomstig die kriteria en aanpassing wat deur die besluitnemer ontwikkel is. Die besluit van die Advieskomitee word op 'n profielvorm, waarna verwys word as die "telkaart", aangebring en wat elektronies ingevoer word en op 'n "spreiblad" aangebring word. Waar 'n saak nie meganies bepaal kan word nie, maar waar om diskresie gevra word, sal die Advieskomitee dit nie hanteer nie..
Sodra regte in die Groep B-vissery toegeken is sal die Departement die besluit deur middel van die elektroniese media en erkende nywerheidsliggame publiseer. Verder sal elke aansoeker skriftelik van die besluit oor hulle aansoek tesame met die redes daaroor in kennis gestel word.
n Kennisgewing van die sluitingsdatum vir die indiening van appèlle; en 'n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer.
n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer n Stel generiese permitvoorwaardes van toepassing op hierdie bepaalde visvangbedryf; en n Konsep-gedragskode wat in daardie visvangbedryf toepgepas moet word.
Die opsomming van besluite wat uiteengesette redes verstrek tesame met die kriteria en opweging en die rekord van besluite wat ter insae of te koop beskikbaar is. Telkaarte van ander aansoekers; en Die werklike besluitnemingslys van die besluitnemer.
Elke aansoeker het die reg om appèl aan te teken teen die besluit van die besluitnemer. Die appèl gaan regstreeks na die Minister self. Die Algemene Gepubliseerde Redes sal aan elke aansoeker verduidelik hoe en teen watter tyd die appèl indgedien moet word.
Die Minister sal slegs inligting oorweeg wat op of saam met die appèlaansoekvorm ingedien word. Sodra 'n besluit geneem is sal die aansoeker skriftelik van die Minister se besluit verwittig word. Redes sal net op versoek verstrek word ingevolge artikel 5 van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 03 van 2000.
Kommunikasie Kommunikasie in Groep C sal deur 'n paar formele kanale plaasvind. Daar word beplan dat in Groep C kommunikasie van beleidvoornemens en wyer sake oor regtetoekenning deur vyf primêre meganismes plaasvind.
Openbare onderhoude en plaaslike besprekings "roadshows" die Departement sal plaaslike besprekings hou waar aansoekers voorsien sal word van inligting oor die beleidsdokumente en ander sake in verband met regtetoekenning.
Uitnodigings om aansoek te doen vir regte sal in die Staatskoerant gepubliseer word. Die Departement sal ook verseker dat kennisgewings op die Departement se amptelike webblad, in streekskoerante en by al die Departement se vissery-beheerkantore geplaas word.
Die uitnodiging en duidelike instruksies oor voltooiing en indiening van aansoeke; Die Vissery-spesifieke beleid (of beleidsdokumente waar die uitnodiging op meer as een vissery van toepassing is); en Die toepaslike aansoekvorm (of vorms waar die uitnodiging meer as een vissery van toepassing is).
Die uitnodiging sal nie die Algemene Beleid insluit nie.
Uitnodigings sal versprei word op grondslag van vissery-groep. Die Departement sal uitnodigings vir die Groep C-visserye teen Julie / Augustus 2005 rig.
Elke groep visserye en waar nodig geag, elke vissery, sal 'n aparte aansoekvorm hê wat ontwerp is om slegs die inligting te verkry, wat geag word nodig te wees om aansoeke vir kommersiële visvangregte doeltreffend te evalueer. Aansoekvorms sal te alle tye ontwerp word met inagname van slegs die vissery-groep en die betrokke vissery.. Konsep-aansoekvorms sal op die Departement se amptelike webblad gepubliseer word as deel van die openbare deelnemingsproses vir kommentaar. Kommentaar sal gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk ontvang word en aansoekvorms kan dienooreenkomstig gewysig word.
Verspreiding van aansoekvorms en die wyse waarop aansoekgelde betaal moet word.
In Groep C sal aansoekvorms op verskeie vooraf-geadverteerde streeksplekke langs die kus versprei word. Daar sal van aansoekers wat aansoekvorms by die streeksplekke afhaal verwag word om die aansoekgelde in die aangewese bankrekening van die Regte-kontrole-eenheid te deponeer en om bewys van betaling ('n oorspronklike depositostrokie / elektroniese betalingsbewys) na die verspreidingspunt van die aansoekvorms te bring. Van aansoekers sal verwag word om 'n kort opsomming van persoonlike besonderhede by die personeellede van die verspreidingspunt in te dien, soos naam, identiteitsnommer, maatskappy se registrasienommer, kontakbesonderhede, ens. Wanneer die vorm met die persoonlike besonderhede voltooi is en by bewys van die deposito van die aansoekgelde sal aansoekers van 'n aansoekvorm voorsien word..
Die Minister in oorleg met die Minister van Finansies is verantwoordelik vir die bepaling van aansoekgelde en die heffings vir gelande vis. Die Departement sal aansoekgelde en heffings op vlakke vasstel om die koste van toekenning van visvangregte te verhaal en met inagneming van die waarde van die vis wat toegeken word.
Hoewel die Departement nie gekant is teen die gebruik van konsultante of prokureurs nie sal die Departement die aansoekvorms, beleidsdokumente en alle ander dokumente ontwerp op 'n wyse dat die behoefte aan derde-party hulp verminder word. Die Departement verkies dat aansoekers gebruik maak van die verskeie Departementele bystandsmeganismes wat beskikbaar gemaak is, voordat die dienste van 'n konsultant ingeroep word.
Van Groep C aansoekers sal verwag word om hulle aansoekvorms fisies op verskeie vooraf-geadverteerde ontvangspunte in hulle streek langs die kus, in te handig. Alle Groep C visserye moet hulle aansoekvorms gelyktydig gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk van twee dae indien.
Afskrifte Die Departement sal van Groep C aansoekers verwag om die aansoekvorms voor 'n kommissaris van ede te voltooi en te onderteken. Die aansoekvorm tesame met enige bylaes moet gefotokopieër word en hierdie afskrifte moet saam met die oorspronklike ingedien word.
Inligting wat deur aansoekers verstrek word sal op databasisse ingevoer word. Die beleidsdokumente en die databasis sal gebruik word om detail kriteria en gewigte te ontwikkel vir elke sektor met die doel om die aansoeke te evalueer..
Die Departement mag aansoekers in Groep C uitnooi om skriftelike inligting te verstrek waar daar onsekerheid is oor 'n wesentlike aangeleentheid in 'n aansienlike aantal van die aansoeke. Die Regte Verifikasie-eenheid sal 'n saak ondersoek waar dit blyk dat 'n aansoeker vals inligting of dokumentasie voorgelê het of versuim het om wesentlike inligting te verstrek of verdraaide inligting ingedien het.
Steun vir besluitnemers en inligting wat in aanmerking geneem sal word : Die gedelegeerde owerheid verantwoordelik vir die besluite oor die aansoeke in 'n sektor ("die besluitnemer") sal in elke sektor deur 'n "Advieskomitee" bygestaan word, asook deur professionele projekbestuurders, konsultante en regspraktisyns. Die rol van die Advieskomitee is beperk tot 'n meganiese evaluering van die aansoek onder toesig van die besluitnemer en ooreenkomstig die kriteria en gewigte wat deur die besluitnemer ontwikkel is. Die besluit van die Advieskomitee word op 'n profielvorm, waarna verwys word as die "telkaart", aangebring en elektronies ingevoer word en op 'n "spreiblad" aangebring word. Waar 'n saak nie meganies bepaal kan word nie, maar waar die toepassing van diskresie vereis word, sal die Advieskomitee dit nie hanteer nie.
Sodra regte in die Groep C vissery toegeken is, sal die Departement die besluit deur middel van die elektroniese media en erkende bedryfsliggame publiseer. Verder sal elke aansoeker skriftelik van die besluit oor hulle aansoek tesame met die redes daarvoor in kennis gestel word.
n Kennisgewing van die sluitingsdatum vir die indiening van appèlle; en n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer.
n Stel Algemeen Gepubliseerde Redes waarop die kriteria, die besluitnemingsproses en die kwantum-of pogingsmetodologie verskyn; 'n Appèlvorm wat 'n vorm is waarvan aansoekers gebruik kan maak om 'n appèl in te dien; 'n Kennisgewing van die sluitingsdatum vir die indiening van appèlle; 'n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer. 'n Stel generiese permitvoorwaardes van toepassing op hierdie bepaalde visvangbedryf; en n Konsep-gedragskode wat in daardie visvangbedryf toepgepas moet word.
Die daadwerklike besluitnemingslys van die besluitnemer.
Die Departement sal vir kommentaar "voorlopige lyste" van suksesvolle aansoekers in sekere visserye uitreik. Hierdie visserye is die sektor Weskus-kreef (kuslyn) in Groep C en die Groep D visserye. Die rede hiervoor is dat dit nie logisties moontlik sal wees om voorlopige lyste in al die sektore uit te reik nie, aangesien elke aansoeker by magte is om oor voorgestelde suksesvolle aansoekers kommentaar te lewer en elke opmerking sal dan ondersoek en oorweging benodig. Dit kan meewerk dat geen visvangregte toegeken sal word nie.
Elke aansoeker het die reg om appèl aan te teken teen die besluit van die besluitnemer. Die Algemene Gepubliseerde Redes sal aan elke aansoeker verduidelik hoe en wanneer die appèl ingedien moet word.
Die Minister sal slegs inligting oorweeg wat op of saam met die appèlaansoekvorm ingedien word. Sodra 'n besluit geneem is, sal die aansoeker skriftelik van die Minister se besluit verwittig word. Redes sal net op versoek verstrek word, ingevolge artikel 5 van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 3 van 2000.
Kommunikasie Kommunikasie in Groep D sal deur 'n paar formele kanale plaasvind. Daar word beplan dat in Groep D kommunikasie van beleidvoornemens en wyer sake oor regtetoekenning deur vyf primêre meganismes plaasvind.
Openbare onderhoude en padkraampies die Departement sal padkraampies opstel waar aansoekers voorsien word van inligting oor die beleidsdokumente en ander sake in verband met regtetoekenning.
Uitnodiging om aansoek te doen om regteUitnodigings om aansoek te doen om regte sal in die Staatskoerant gepubliseer word. Die Departement salook verseker dat kennisgewings op die Departement se amptelike webblad, in streekskoerante en by al dieDepartement se vissery-beheerkantore geplaas word..
Die toepaslike aansoekvorm of -vorms waar die uitnodiging m eer as een visvangbedryf van toepassing is.
Die uitnodiging sal nie die Algemene Beleid insluit nie.
Uitnodigings sal versprei word op grondslag van 'n vissery-groep. Die Departement sal uitnodigings vir die Groep D visserye teen Augustus 2005 rig.
Elke groep visserye en waar nodig geag, visvangbedryf, sal 'n aparte aansoekvorm hê wat ontwerp is om slegs die inligting te verkry, wat geag word betrekking te hê om aansoeke om kommersiële visvangregte doeltreffend te evalueer.
Konsep-aansoekvorms sal op die Departement se amptelike webblad gepubliseer word as deel van die openbare deelnemingsproses vir kommentaar. Kommentaar sal gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk ontvang word en aansoekvorms kan dienooreenkomstig hersien word.
In Groep C sal aansoekvorms op verskeie vooraf-geadverteerde streeksplekke langs die kus versprei word. Aansoekers wat aaansoekvorms by die streeksplekk afhaal sal geverg word om die aansoekgelde in die aangewese bankrekening van die Regte-kontrole-eenheid te deponeer en om bewys van betaling ('n oorspronklike depositostrokie / elektroniese betalingsbewys) na die verspreidingspunt van die aansoekvorms te bring. Van aansoekers sal verwag word om 'n kort opsomming van persoonlike besonderhede by die personeellede van die verspreidingspunt in te dien, soos naam, identiteitsnommer, maatskappy se registrasienommer, kontakbesonderhede, ens. Wanneer die vorm met die persoonlike besonderhede voltooi is en by bewys van die deposito van die aansoekgelde sal aansoekers van 'n aansoekvorm voorsien word.
Die Minister, in oorleg met die Minister van Finansies, is verantwoordelik om die aansoekgelde en die heffings vir vis wat aan land gebring word, te bepaal. Die Departement sal aansoekgelde en heffings op vlakke bepaal wat vasgestel word om die koste van toekenning van visvangregte te verhaal.
Hoewel die Departement nie gekant is daarteen om van konsultante of prokureurs gebruik te maak nie, sal die Departement die aansoekvorms, beleidsdokumente en alle ander dokumente ontwerp op so 'n wyse dat die behoefte aan derde-party hulp verminder word. Die Departement sal verkies dat aansoekers gebruik maak van die verskeie Departementele bystandsmeganismes wat beskikbaar is, voodat die dienste van 'n konsultant ingeroep word.
Van Groep D aansoekers sal verwag word om hulle aansoekvorms fisies op verskeie vooraf-geadverteerde ontvangspunte in hulle streek langs die kus, in te handig. Al Groep C visserye moet hulle aansoekvorms gelyktydig gedurende 'n vooraf-geadverteerde tydperk van twee dae indien.
Afskrifte Die Departement sal van Groep D aansoekers verwag om die aansoekvorms voor 'n kommissaris van ede te voltooi en te onderteken. Die aansoekvorm, tesame met enige bylaes, moet gefotokopieër word en hierdie afskrifte moet saam met die oorspronklike ingedien word.
Inligting wat deur aansoekers verstrek word sal op databasisse ingevoer word. Die beleidsdokumente en die databasis sal gebruik word om uiteengesette kriteria en opweging te ontwikkel vir elke sektor met die doel om die aansoeke te evalueer.
Die Departement mag aansoekers in Groep D uitnooi om skriftelike inligting te verstrek, waar daar onsekerheid is oor 'n materiële saak in 'n aansienlike aantal van die aansoeke. Die Regte-kontrole-eenheid sal 'n saak ondersoek waar dit voorkom asof 'n aansoeker vals inligting of dokumentasie voorgelê het, of versuim het om materiële inligting te verstrek of verdraaide inligting ingedien het..
Die gemagtigde owerheid verantwoordelik vir die besluite oor die aansoeke in 'n sektor ("die besluitnemer") sal in elke sektor deur 'n "Advieskomitee" bygestaan word, asook deur professionele projekbestuurders, konsultante en wetspraktisyns. Die rol van die Advieskomitee word beperk tot 'n meganiese evaluering van die aansoek onder toesig van die besluitnemer en ooreenkomstig die kriteria en aanpassing wat deur die besluitnemer ontwikkel is. Die besluit van die Advieskomitee word op 'n profielvorm, waarna verwys word as die "telkaart", aangebring en wat elektronies ingevoer word en op 'n "spreiblad" aangebring word. Waar 'n saak nie meganies bepaal kan word nie, maar waar om diskresie gevra word, sal die Advieskomitee dit nie hanteer nie.
Sodra regte in die Groep D vissery toegeken is, sal die Departement die besluit deur middel van die elektroniese media en erkende nywerheidsliggame publiseer. Verder sal elke aansoeker skriftelik van die besluit oor hulle aansoek tesame met die redes daaroor in kennis gestel word.
n Kennisgewing van die sluitingsdatum vir die indiening van appèlle; en n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer.
n Afskrif van die telkaart wat gebruik is om hulle aansoek te evalueer.
n Stel generiese permitvoorwaardes van toepassing op hierdie bepaalde visvangbedryf; en n Konsep-gedragskode wat in daardie visvangbedryf toepgepas moet word.
Die opsomming van besluite wat uiteengesette redes verstrek tesame met die kriteria en aanpassing en die rekord van besluite wat ter insae of te koop beskikbaar is. Telkaarte van ander aansoekers; en Die werklike besluitnemingslys van die besluitnemer.
Die Departement sal slegs vir kommentaar "voorlopige lyste" van suksesvolle aansoekers in sekere visserye uitreik. Hierdie visserye is die sektor Weskus-kreef (kuslyn) in Groep C en die Groep D visserye. Die rede hiervoor is dat dit nie logisties moontlik sal wees om voorlopige lyste in al die sektore uit te reik nie aangesien elke aansoeker by magte is om oor voorgestelde suksesvolle aansoekers kommentaar te lewer en elke opmerking sal dan ondersoek en oorweging benodig. Dit kan meewerk dat geen visvangregte toegeken sal word nie.
Alle besluite sal gebaseer word op toepaslike wette en beleidsrigtings. Die beleidsdokumente en die databasis wat opgestel is na die aansoeke ontvang is, sal gebruik word om meer detail kriteria vir die evaluering van die aansoeke te ontwikkel. Hieride kriteria word ontwikkel na die ontvangs van aansoeke en sal gevolglik nie voor die toekenningsproses vrygestel word nie.
Die Departement verwag 'n groot aantal aansoeke om langtermyn regte en verwag dat, met die beperking op vangste of visvangpoging in al die visserye, dat sommige aansoekers in feitelik al die sektore geweier gaan word. Die enigste manier om tussen aansoekers te kies is om 'n stel objektiewe kriteria te ontwikkel ingevolge waarvan sommige aansoekers uitgesluit mag word en die res in ranglyste ingedeel word om die aansoekers met die hoogste punte ingevolge die beleidsdokumente en kriteria te identifiseer. Dit beteken nie noodwendig dat aansoekers wat geweier word, nie verdienstelik is nie. Die proses is wedywerend en die doel is om die aansoekers te identifiseer wat die hoogste punte behaal het.
Vier tipes kriteria sal gebruik word om die aansoeke te evalueer.
Aansoeke sal nagegaan word volgens 'n stel "uitsluitingkriteria", wat daarna oorweeg word volgens 'n stel gelaaide "balanseringskriteria". Verder mag die besluitnemer in sommige sektore een of meer van 'n aantal "valbylfaktore" in aanmerking neem, indien daar te veel aansoekers met dieselfde punte is. 'n Proporsionele deel van die TTV/TOV sal dan toegeken word aan elke suksesvolle aansoeker ingevolge die stel "kwantumkriteria".
Drie tipes weriingskriteria sal in werking gestel word.
Ten eerste sal 'n aansoek nagegaan word om vas te stel of dit behoorlik ingedien is. 'n Aansoek is nie behoorlik ingedien nie wanneer dit te laat ontvang word; indien die aansoeker nie die aansoekgeld betaal het nie, of net 'n gedeelte daarvan betaal het of dit te laat betaal het; of indien dit ingedien is op 'n wyse waarvoor nie voorsiening gemaak is nie, soos per faks of op 'n ander vorm as die amptelike voorgeskrewe vorm. Die besluitnemer sal nie 'n diskresie gegun word om nie-voldoening aan die indieningsvereistes te verskoon nie.
Tweedens sal die aansoek nagegaan word om te bepaal of dit lei aan 'n wesentlike tekortkoming. 'n Aansoek lei aan 'n wesentlike tekortkoming, indien die vorm nie deur die aansoeker onderteken is nie; of indien die aansoeker se verklaring nie deur 'n kommissaris van ede beëdig is nie; of indien meer as een aansoek van die aansoeker ontvang is vir 'n visvangreg in dieselfde sektor; of indien die aansoeker nie 'n Suid-Afrikaanse persoon is nie, insluitende byvoorbeeld 'n vennootskap of enige ander liggaam wat nie as regspersoon ingevolge ons wette erken word nie; of indien die aansoeker valse inligting of vals dokumente verskaf het of versuim het om wesentlikeinligting te openbaar of probeer het om op onbehoorlike wyse met die Departement in aanraking te kom. Die besluitnemer sal nie die diskresie gegun word om 'n aansoek te oorweeg wat aan 'n wesentlike tekortkoming lei nie.
Derdens, sal 'n aansoek nagegaan word om vas te stel of die aansoekers aan die minimum noodsaaklike vereistes voldoen om deel te neem in hierdie sektor. Die noodsaaklike vereistes verskil van sektor tot sektor. Byvoorbeeld in die sektor van perlemoen-duikers moes aansoekers bewys dat hy of sy onder andere 'n gekwalifiseerde duiker is en gesertifiseer is as Klas 1 (met oppervlakte-voorsiening), II of III Kommersiële Duiker ingevolge regulasie 14 van die regulasies uitgevaardig, ingevolge die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 (AK Regulasie 10 van 11 Januarie 2002). Die besluitnemer sal nie 'n diskresie gegun word om 'n aansoek wat nie voldoen aan die noodsaaklike vereistes vir deelname in hierdie sektor te verskoon nie.
Aansoeke wat behoorlik ingedien is, nie lei aan wesentlike tekortkominge nie en aan die noodsaaklike vereistes voldoen sal ingevolge die stel balanseringskriteria gemeet word ("die balanseringskriteria"). Die balanseringskriteria sal gelaai word vir puntedoeleindes. Sommige van die kriteria soos transformasie sal dwarsdeur al die sektore van toepassing wees, terwyl ander van sektor tot sektor bepaal word.
Die aansoeke van bestaande regtehouers sal nie regstreeks vergelyk word met dié van potensiële nuwe inkomelinge nie. Bestaande regtehouers se aansoeke sal beoordeel word, in terme van soortgelyke, maar nie noodwendig dieselfde kriteria as potensiële nuwe inkomelinge nie. Afsnypunte sal dan apart vasgestel word vir bestaande regtehouer-aansoekers en potensiële nuwe inkomelinge. Alle aansoekers met punte wat gelyk staan aan of meer is as die afsnypunt sal regte toegeken word.
Indien daar te veel aansoekers met dieselfde punte is, mag die besluitnemer 'n addisionele stel kriteria, naamlik valbyl kriteria, in werking stel om tussen die aansoekers met dieselfde punte te kies.
Die besluitnemer sal dan kwantum toeken aan elke suksesvolle aansoeker volgens die benadering wat in artikel 7.2 hier onder beskryf word.
Hierdie Algemene Beleid moet saamgelees word met die Vissery-spesifieke beleidsdokumente wat vir elke vissery aangeneem is. Indien enige konflik tussen die Algemene Beleid en die Vissery-spesifieke beleid voorkom, sal die Vissery-spesifieke beleid voorkeur geniet..
Langtermyn visvangregte sal by al die kommersiële visserye toegeken word, behalwe die Oester-en Witmosselbedrywe wat nog in 'n vroeë stadium van kommersiële ontwikkeling is.
In die ander kommersiële visserye sal regte vir 'n tydperk van tot 15 jaar toegeken word. Dit hang onder andere af van die mate van transformasie in die visvangbedryf, die huidige kennis oor die biologiese status van die teikenspesies; die kapitaalintensiteit van die vissery en die behoefte om verdere belegging en groei aan te moedig, en die prestasie van die vissery, veral wat wetsnakoming betref.
In sommige sektore mag aansoekers onderwerp word aan 'n hersieningsproses na die toekenningsproses. Die regte van aansoekers wat nie in die hersiening geslaag het nie sal verval. Verdere besonderhede oor die duur van die reg en die hersieningsproses word vervat in die Vissery-spesifieke beleidsdokumente.
Artikel 18 van die WMLH verklaar dat slegs Suid-Afrikaanse persone visvangregte mag hou. Hierdie bepaling sluit nie net buitelanders uit nie. Ingevolge die WMLH mag kommersiële visvangregte nie toegeken word aan entiteite sonder regspersoonlikheid nie, soos vennootskappe of gemeenskapsverenigings. Die Departement ontmoedig verder die gebruik van koöperasies en trusts. Ondervinding in die verlede het geleer dat regte ontvang deur koöperasies en trusts nie die talle honderde lede of die begunstigdes van die trusts bevoordeel nie.
Slegs natuurlike (individue) persone sal toegelaat word om in Groep C en Groep D visserye aansoek te doen. Slegs regspersone, ingelyf ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, 69 van 1973, sal toegelaat word om in Groep A en Groep B visserye vir regte aansoek te doen. Bestaande regtehouers wat in die vorm van trusts opereer moet voor die toekenningsproses na 'n Beslote korporasie of 'n maatskappy omskakel. Die omskepte Beslote korporasie of maatskappy sal dan behandel asof dit 'n bestaande regtehouer is.
Natuurlike persone wat tans 'n reg in hierdie sektore hou, sal in die vorm van 'n private maatskappy of beslote korporasie moet aansoek doen. Die maatskappy of beslote korporasie sal as voormalige reghouer beskou word solank die natuurlike persoon wat die reg vantevore gehou het 'n meerderheid-aandeelhouer of lid is van die maatskappy of beslote korporasie wat aansoek doen en nie 'n aandeelhouer of lid is van 'n ander maatskappy of beslote korporasie wat aansoek doen nie.
In sommige visserye sal aansoekers aangemoedig word om na die toekenningsproses saam te smelt en om hulpbronne te deel. Verdere besonderhede word in die Vissery-spesifieke beleidsdokumente verstrek.
Die WMLH verwag van besluitnemers om herstrukturering van die visvangbedryf in ag te neem, ten einde historiese wanbalanse aan te spreek en billikheid in al die vertakkings van die visvangbedryf te bereik. Soos hierbo genoem is transformasie ook 'n grondwetlike vereiste in Suid-Afrika. Die Omvangryke Swart Ekonomiese Bemagtigingswet 53 van 2003, is een van vele statutêre instrumente wat aan hierdie vereiste uiting gee. Hierdie wet maak voorsiening vir 'n "gebalanseerde telkaart" om vordering en status in ondernemings te meet en aanname van transformasie-oktrooie, waar nodig, vir spesifieke sektore in die ekonomie deur hoofinsethouers in daardie sektore. Vanweë die aard van die regtetoekenningsproses het die Departement nog nie die aanname van oltrooie vir visvangsektore bepleit nie. By toekenning van visvangregte moet 'n besluitnemer aansoekers met mekaar, eerder as met 'n eksterne maatstaf, vergelyk. Transformasie is uiters belangrik in die vergelykende balanseringsproses. Die proses is mededingend en geen "maatstaf" kan vooraf opgestel word nie. By gelyke byvoegdhede het aansoekers met meer transformasie-punte as ander 'n beter kans tot 'n reg of 'n groter proporsie van beskikbare TTV of TOV. Die Departement se benadering is dat in so 'n mededingende vergelykende proses die aanname van 'n oktrooi, nie die korrekte manier is om transformasie te bevorder nie. Dit mag deelnemers ontmoedig om te transformeer, veral in sektore wat beskou word as "voldoende getransformeer" of wat onmoontlik is om te transformeer.
Die Departement gaan voort om transformasie te bevorder en is voornemens om resultate te behaal wat beter is as dié wat met die medium-termyn regtetoekenning behaal is. Bestaande deelnemers wat nie getransformeer het nie, ongeag hul bedryfssektor, mag uitgesluit word. In die langtermyn regtetoekenningsproses is die Departement verder voornemens om slegs gehalte transformasie te erken, dit wil sê transformasie wat werklike voordele inhou vir histories benadeelde persone.
Persone is as gevolg van hulle ras histories benadeel in die visvangbedryf ten opsigte van toegang tot regte. Sommige rassegroepe is verder middelik benadeel deur die Groepsgebiedewet wat hulle verhoed het om in kusgebiede te woon. Daarom is dit nodig om deelname van sulke histories benadeelde persone in al die vertakkings van die visvangindustrie te bevorder. Dit is ook nodig om historiese wanbalanse reg te stel en billikheid in die visvangindustrie te bewerk in verband met die deelname van vroue omdat hulle ook in die verlede gemarginaliseer is. In die toekenningsproses sal die ras en geslag van aansoekers, en in die geval van regspersoon, die ras en geslag van die aansoeker se aandeelhouers, uitvoerende bestuurspan, verskaffers en werkspan, in aanmerking geneem word op die wyse hier onder beskrywe. Verder mag korporatiewe maatskaplike belegging in aanmerking geneem word op die wyse hier onder beskrywe.
Besluitnemers sal slegs data oor die aansoeker-maatskappy oorweeg. Inligting oor die kontrollerende maatskappy of filiaal-maatskappye sal oor die algemeen nie in aanmerking kom nie.. In Groep A sal die self-verifiëringsmetode deur middel van die telkaart hierbo beskryf, gebruik word wat beteken dat aansoekers aan hulself punte moet toeken maar dat die inligting en die resultate geverifieer moet word deur die aansoeker se ouditeurs..
Persone wat histories as "Swart", "Kleurling" en "Indiër" (die aangewese rassegroepe) geklassifiseer is voor 1994 sal as histories benadeeld beskou word weens ras.
In Groep C en D sal 'n vasgestelde aantal punte aan aansoekers uit die aangewese rassegroepe toegeken word en bestuur, diensbillikheid, regstellende aankope en korporatiewe maatskaplike belegging mag ook oorweeg word.. In Groepe A en B sal punte toegeken word vir die ras van die aansoeker se besit en bestuur en wel op die volgende wyse.
Voordelige besit van die aansoeker deur die aangewese rassegroepe, sal beloon word. Verdere punte sal verdien word deur aansoekers wat werknemers uit daardie rassegroepe bemagtig het deur middel van deelnemingskemas, mits die aansoeker kan bewys dat die werknemers werklike voordeel getrek het uit die skema (soos dividende). Geen punte gaan toegeken word vir aandele gehou deur benoemdes of waar die voordele en regte by aandele afgewater is of waar die laste by aandele aansienlik verswaar is nie.
Waar 'n maatskappy aandele hou sal die rasstatus van die maatskappy in aanmerking geneem word. Byvoorbeeld waar maatskappy A 20% aandele in maatskappy B hou en 10% van maatskappy A in besit is van die aangewese rassegroepe dra sy aandeel 2% van die besit van maatskappy B deur sodanige rassegroep by. Waar maatskappy A 55% van maatskappy B se aandele hou en maatskappy A is 60% in besit van die aangewese rassegroepe, dra dit 33% by tot B se besit deur die aangewese rassegroepe.
In die geval van bestaande regtehouers, mag gewig toegeken word aan die huidge status en vordering gemaak vanaf die sluitingdag van medium-termyn regte tot by die sluitingsdag van langtermyn regte. Aansoekers wat 'n sektor-bepaalde drempel bereik het, soos bepaal by ontleding van daardie spesifieke sektor, sal die maksimum aantal punte vir besit deur aangewese rassegroepe kry al het hulle geen vordering gemaak nie of al het hulle minder getransformeerd geword. Ander aansoekers sal beloon word vir vordering of gepenaliseer word vir agteruitgang.
Indien 'n aansoeker-entiteit se senior of uitvoerende bestuur persone van aangewese rassegroepe insluit, sal die aansoeker beloon word. Senior of uitvoerende bestuur sluit gewoonlik daardie persone in wat verantwoordelik is om die strategiese bedrywighede van die maatskappy te lei en wat regstreeks aan die besturende direkteur of die direksie rapporteer. Hierdie tipe bestuur word gewoonlik deur die "uitvoerende span" behartig wat aan die raad of direkteure van 'n maatskappy rapporteer. Vir doeleindes van die langtermyn regtetoekenningsproses, sal die boonste 1.7% van salaristrekkers in 'n entiteit as die uitvoerende bestuur beskou word.
In Groepe A en B sal voordellige besit en bestuur deur vroue op dieselfde manier beloon word as ras, maar geslag sal minder weeg as ras.
Geslag sal gebruik word as valbylfaktor in Groepe C en D.
Aansoekers wat volgens die reg moet voldoen aan die Wet op Diensbillikheid , 55 van 1998 sal moet bewys dat hulle wel daaraan voldoen..
Die aantal persone van die aangewese rassegroepe en vroue in diens van die aansoeker kan ook 'n balanseringskriterium wees. Meer punte sal toegeken word aan persone van die aangewese rassegroepe en vroue wat aan die hoër kant van die aansoeker se salarisskale as die laer kant in diens staan. Daar kan byvoorbeeld van aansoekers verwag word om die persentasie persone van die aangewese rassegroepe en vroue in die top 10% van die salaristrekkers te spesifiseer, tussen die top 10% en die top 30%, tussen die top 30% en die top 50% en onder die top 50%. Meer punte sal toegeken word waar persone van die aangewese rassegroepe en vroue in die top range van verdienste eerder as in die laagste range van verdienste in diens is.
Aansoekers wat versuim om te voldoen aan die Wet op Vaardigheidsontwikkeliing 97 van 1998 en die Wet op die Heffings vir Vaardigheidsontwikkeling 9 van 1999 mag negatiewe punte behaal. Aansoekers sal moet bewys dat hulle aan hierdie wetgewing voldoen. Indien 'n aansoeker proporsioneel meer bestee aan die opleiding van werknemer-persone in die aangewese rassegroepe en vroue mag hierdie faktor in berekening gebring word.
Die persentasie wat bestee word aan regstellende aankope (aankope van swart maatskappye) mag as 'n faktor oorweeg word.
Aansoekers wat meer as 1% van wins voor belasting per jaar aan korporatiewe maatskaplike belegging bestee het gedurende die vorige regtetoekenningsproses, sal beloon word. Korporatiewe maatskaplike belegging sluit nie borgskap van sportgebeure of beurse aan werknemers of hulle familielede in nie.
Die persentasie verskil tussen die hoogste en die laagste besoldigde werknemers sal in aanmerking kom.
Oor die algemeen is dit nie die Departement se beleidsoogmerk om die hou van regte in meer as een visseryf te verhoed of te ontmoedig nie. Maar in die geval van tradisionele lynvisvoorraad, wat na aan ineenstorting is, as gevolg van oor-ontginning, sal regtehouers nie toegelaat word om regte in enige ander kommersiële vissery te hou nie.
Regtehouers in die Groepe A en B visserye (insluitende hulle beherende aandeelhouers of lede en lede van hulle uitvoerende bestuurspan) sal nie toegelaat word om kommersiële regte in Groepe C en D visserye te hou nie. Hierdie visserye word gereserveer vir klein-en medium-grootte ondernemings en individuele vissers wat op daardie voorraad vir hulle bestaan afhanklik is. Regtehouers in Groepe C en D wat aandele of belange in Groepe A en B na toekenning wil verkry sal toegelaat word om hulle Groep C en D regte aan ander natuurlike persone oor te dra indien die Departement dit goedkeur.
Tussen 1994 en 2004 het die aantal persone in die kommersiële visvangbedryf dramaties toegeneem. Hierdie toename was nodig om nuwe inkomelinge toe te laat om deel te neem, sodat die industrie getransformeer kon word. Die Departement is egter bewus van sommige gevalle waar die vermenigvuldiging van regtehouers transformasie ondermyn het, deurdat regtehouers onder verskillende dekmantels aansoek gedoen het. Die voorneme is dat met die toekenning van langtermyn regte die industrie verder gestabiliseer en getransformeer kan word en die Departement is ten gunste van konsolidasie van regtehouers in die meeste sektore.
Konsolidasie beteken die vermindering in 'n bepaalde vissery van die aantal entiteite, veral dié met dieselfde of soortgelyke aandeelhouers en uitvoerende bestuurspan en/of fisiese adres. Minder entiteite sal die administratiewe laste en koste aan die Departement verminder en die administratiewe koste vir "soortgelyke" aansoekers verminder. Regtehouers sal nie toegelaat word om binne dieselfde sektor te vermenigvuldig deur onder 'n dekmantel om addisionele regte aansoek te doen nie. Bestaande regtehouers mag nie 'n aandeel in potensiële nuwe aansoekers hou nie..
Tensy anders gespesifiseer in die Vissery-spesifieke Beleid, sal die huidige benadering van regte-oordrag nie voor die toekenningsproses verander word nie. Dit beteken dat die benadering tot konsolidasie hoofsaaklik na die toekenningsproses in werking gestel word. In 'n aantal sektore sal venstertydperke oopgestel word na die toekenningsproses wanneer die Minister goedgunstig sal kyk na alle vorms van konsolidasie wat nie transformasie ondermyn nie.
Die kwessie van nuwe inkomelinge is Vissery-spesifiek en word in die Vissery-spesifieke beleidsdokumente hanteer. Die Departement probeer so veel moontlik nuwe inkomelinge in die meeste sektore akkommodeer.
Nuwe inkomelinge sal toegelaat word om onsuksesvolle regtehouers te vervang. Dit sal plaasvind waar huidige regtehouers versuim het om te transformeer of wanneer huidige regtehouers versuim het om na behore te presteer of waar die visvangpoging binne 'n bepaalde bedryf beskou word as minder as optimaal.
In sommige sektore sal die aantal deelnemers verminder word, terwyl die getalle in ander sektore mag verhoog deur regte aan nuwe aansoekers toe te ken.
Oor die algemeen sal die Departement nie regtehouers wat 'n visvangreg verkoop het of op enige wyse vervreem het, toelaat om daardie kommersiële visvangbedryf weer in te tree onder 'n ander dekmantel nie. Dieselfde is van toepassing op aandeelhouers of lede van Beslote Korporasies wat meer as 10% van 'n onderneming verkoop het.
Die Departement is gekant teen die bestaan of die skepping van monopolië. Groot regtehouers het in die verlede hulle oorheersende posisie op verskeie maniere misbruik. Die Departement is ook gekant daarteen dat regtehouers ooreenkomste met ander regtehouers aangaan (kleiner en / of beperkte regtehouers) waarvolgens die stelsel van voorskotte voortgesit word of wat die uitwerking het dat kleiner regtehouers hulle reg prysgee om hulle vangste teen die beste moontlike pryse te verkoop. 'n Maksimum persentasie van die TTV/TOV wat deur enige enkele regtehouer gehou mag word mag in sommige van die Vissery-spesifieke beleidsdokumente vasgestel word.
Finansiële prestasie van die aansoeker mag volgens 'n stel finansiële ratio's evalueer word wat hulle leen tot maatstawwe wat geouditeerde state gerugsteun word. Aansoekers wat tegnies bankrot is sal nie punte vir finansiële prestasie verdien nie. Die finansiële prestasie van bestaande regtehouers is ook ter sake om vas te stel wie die eintlike begunstigdes van die toekenning is (volg-die-geld beginsel) en om te bepaal of die regtehouer in die bedryf belê het.
Belegging in 'n vaartuig wat genomineer is om die hulpbron te oes, sal erken word solank daardie belegging werklik bewys lewer van deelname aan die sektor. Klein aandele in vaartuie, verkry teen minimum of geen koste aan die aansoeker, sal nie as belegging beskou word nie.
Aansoekers sal moet bewys dat hulle op datum is met betaling van heffings vir gelande vis gedurende die medium-termyn regtetydperk (en sal dus vangsverslae moet verskaf). Waar heffingbetaling vir meer as 60 dae agterstallig is, sal die aansoeker gepenaliseer word. Indien die aansoeker nietemin daarin slaag om 'n reg te kry, sal die Departement nie 'n permit uitreik voor die volle uitstaande bedrag nie betaal is nie.
Die Departement sal vanaf 2006 vereis dat aansoekers hulle heffings, bereken op die toegekende kwantum, aan die begin van die visvangseisoen en voordat 'n permit uitgereik word, betaal.
Aansoekers wat skuldig bevind is aan oortredings van die WMLH en die regulasies gedurende die medium-termyn regtetydperk mag uitgesluit word. Dit beteken dat persone wat skuldig bevind is aan 'n oortreding en tronkstraf gekry het, moontlik nie in aanmerking kom vir 'n kommersiële visvangreg nie. Persone wat verkies het om eerder 'n skulderkenningboete te betaal, mag ook gepenaliseer word.
Geringe oortredings van die WMLH en die regulasies en permitvoorwaardes sal as negatiewe punte ontvang.
Behalwe om regte ingevolge artikel 28 van die WMLH in te trek, ondersoek die Departement metodes om kwota's te verminder in geval van oortredings van die WMLH.
Die Departement se rekords van oortredings van die WMLH sal ter insae beskikbaar gestel word voordat regte toegeken word. Alle deelnemers en voornemende aansoekers word aangeraai om vertroud te raak met die Departement se monitering-, beheer-en waarnemingstrategie en sakeplan.
Bestaande regtehouers se visvangprestasie mag ontleed word, om vas te stel of 'n bestaande regtehouer se aansoek doeltreffend geoes is gedurende die medium-termyn periode.
Aansoekers wat geen vis gevang het tydens 'n visvangseisoen, of wat 'n hele seisoen lank nie 'n permit afgehaal het nie, sal outomaties uitgesluit word.. Ondervangste en oorvangste mag in sekere sektore negatiewe punte kry.
Die Departement se rekords van vangsrendemente sal ter insae beskikbaar gestel word voor die toekenningsproses.
Die Departement sal probeer om papierkwota's uit die industrie te hou en om alle huidige papierkwota's met regte te verwyder. Papierkwota's ondermyn of omseil die doelwitte van die regtetoekenningsproses. Regte sal na 2005 herroep word, wanneer duidelik word dat 'n nuwe regtehouer eintlik net 'n papierkwota is.
In die langtermyn regtetoekenningsproses sal die Departement nuwe inkomeling-aansoekers wat lyk na papierkwota-risiko's uitsluit. Vir hierdie doel beskou die Departement 'n aansoeker as 'n "papierkwotarisiko" as daardie aansoeker geen ernstige voorneme het om die risikos van deelname aan die sektor te deel nie, veral wanneer die gevaar bestaan dat 'n aansoeker nie aansoek gedoen het om die bedryf toe te tree nie, maar om geldelike voordeel te trek sonder om by die hoofbedrywighede van ontginning van enige reg wat toegeken word, betrokke te raak. Om vas te stel of 'n nuwe aansoeker so 'n papierkwotarisiko is, sal die aansoeker se bates en toegang tot kapitaal en finansiële en besigheidsbeplanning oorweeg word.
Die Departement sal ook papierkwotarisiko-aansoekers wat as "fronte" beskou word vir ander werklike begunstigdes, uitsluit. Fronte ontstaan wanneer 'n aansoek deur 'n oënskynlik getransformeerde entiteit gekanaliseer word, maar die bedoeling is dat die hoofvoordele na 'n ongetransformeerde entiteit of nie-VBP persoon of persone deurvloei.
Die Departement sal medium-termyn regtehouers uitsluit wat hulle self kenbaar gemaak het as papierkwota's. Vir hierdie doel beskou die Departement papiekwota's as medium-termyn regtehouers met swak of geen prestasierekords en geen belegging of betrokkenheid nie.
Die Departement sal "fronte" ook uitsluit en sal vir daardie doel die "volg-die-geld beginsel" gebruik om te bepaal of oënskynlik getransformeerde regtehouers enige finansiële of ander voordeel aan VBP-komponente of persone gegee het. Sodanige regtehouers sal nie weer regte toegeken word nie.
As algemene reël sal die Departement nie toelaat dat regtehouers wat 'n visvangreg verkoop of op enige wyse vervreem het, daardie kommersiële vissery onder 'n ander dekmantel betree nie.
In Groepe C en D -sektore word groot groepe identiese of soortgelyke aansoeke, geborg deur konsultante of kommersiële visvangmaatskappye en ander entiteite, as papierkwota-fronte uitgesluit. Oor die algemeen sal nie meer as een reg per kernfamilie toegeken word nie. Van aansoekers mag verwag word om hulle verwantskap tot aansoekers in ander kommersiële sektore bekend te maak. Indien meer as een persoon per huishouding om 'n reg aansoek doen kan al die aansoeke van die familie uitgesluit word, tensy die aansoekers duidelik en oortuigend bewys dat hulle klein aparte kommersiële ondernemings gevestig het.
Na die langtermyn regtetoekenningsproses sal die Departement probeer om die regte van papierkwota-regtehouers in te trek deur artikel 28 van die Wet toe te pas of na 'n hersieningsproses. Die Departement sal, as 'n reël, visvangregte van deelnemers wat dit nie gebruik nie, intrek.
Die Departement is ten gunste van waardetoevoeging tot vis wat geoes is, omdat dit werkskepping stimuleer. Waardetoevoeging kan in aanmerking kom waar geleenthede bestaan. Die Departement verstaan as "waardetoevoeging" daardie insiatiewe wat die maksimum kommersiële waarde by die gelande vis voeg, ongeag of daardie waarde op die Suid-Afrikaanse of internasionale markte behaal word. Belegging in sodanige waardetoevoegingsinisiatiewe sal beloon word veral in die Groepe A en B visserye.
Daar mag verder van aansoekers verwag word om te bewys dat hulle deel is van 'n waardeketting geleë in Suid-Afrika, indien dit bestaan.
Verder mag 'n persentasie TTV in sommige sektore opsygesit word om nywerheidsdiversifiteit en ondernemingsontwikkeling te bevorder. Dit word behandel in die sektor-bepaalde beleidsdokumente.
Werkskepping n Belangrike doelwit van langtermyn regtetoekenning is om die bedryf te stabiliseer om 'n ongewing te skep wat werkskeppingsvriendelik is. Die Departement is voornemes dat meer werk van gehalte in die visvangbedryf geskep moet word.
Werksgeleenthede deur bestaande regtehouers verskaf en veral die vermeerdering daarvan, as gevolg van medium-termyn regtetoekenning, sal minstens in Groepe A en B beloon word. Die Departement verkies permanente bo seisoenale werkskepping en seisoenale oor kontrakwerk. Werksomstandighede in fabrieke op land en op vaartuie sal ook in aanmerking kom..
Waar in Groepe C en D bewys word dat seisoenale of deeltydse werk in hierdie sektore geskep word mag die aansoeker punte kry. Sektore Groep C en D visserye word hoofsaaklik bestem om vissers in die tweede ekonomie te ondersteun wat die potensiaal het om na die eerste ekonomie te beweeg.
Die hoofdoel by toekenning van regte in Groepe C en D bedrywe is om individue in staat te stel om klein kommersiële ondernemings en voltydse beroepe vir hulleself te vestig.
Daarom word in die meeste Groepe C en D visserye verwag dat die aansoeker finansieel afhanklik is van die inkomste gegenereer, deur die visvangbedrywigheid en dat die regtehouer in sy persoonlike hoedanigheid aktief deelneem aan die vang of oes van die hulpbron. Die regtehouer se "deelname aan boord" sal in die meeste Groepe C en D bedrywe vereis word. Slegs aansoekers wat nie kan deelneem nie as gevolg van permanente fisiese ongeskiktheid, sal van hierdie vereiste vrygestel word. Vroue-aansoekers sal nie vrygestel word van die vereiste om aan boord deel te neem nie.
Bestaande regtehouer sal afhanklikheid deur middel van geldstate moet bewys. Potensiële nuwe inkomelinge moet bewys lewer van afhanklikheid deur hulle historiese betrokkenheid by die sektor aan te toon.
By die toekenning van regte in sommige sektore sal die Departement probeer om die landing van vangste in vissershawens buite die metropolitaanse gebiede aan te moedig om plaaslike ekonomiese ontwikkeling te bevorder. Dit is nie moontlik om hierdie doelwit in alle sektore te bereik nie. Waar moontlik, word die manier om plaaslike ekonomiese ontwikkeling aan te moedig in die Vissery-spesifieke beleidsdokumente hanteer. Om te voorkom dat 'n vissersgemeenskap onopsetlik in die toekenningsproses oor die hoof gesien word, mag die Departement landingsplek as punte-of valbyl-kriteria gebruik. Verder mag die Departement mettertyd beleidsrigtings en 'n stel heffingskonsessies ontwikkel wat regtehouers aanmoedig om vis in hawens wat besonder ekonomies onder druk is, te land en / of te prosesseer.
Waar moontlik, sal die Departement probeer om visvangregte eweredig langs die Suid-Afrikaanse kuslyn toe te ken.
Elke aansoeker in Groep A, Groep B en Groep C visserye moet 'n reg tot toegang of besit van 'n vaartuig geskik vir die oes van daardie bepaalde vissoort of -soorte aantoon. Alle vaartuie moet vooraf by die Departement geregistreer word en einde as vangsvaartuig genomineer te word.
Nie op enige streeks-of internasionale swartlys verskyn nie.
Regtehouers met vaartuie in eie (vol of deels) besit op enige swartlys, sal nie vir visvangregte in aanmerking kom nie. Persone wat sodanige vaartuie vir gebruik in kommersiële visvangbedryf nomineer sal ook uitgesluit word.
Huidige regtehouers wat nie in vaartuigmoniteringstelsels belê het nie word sterk aangeraai om dit sonder versuim te doen.
Die Departement vereis dat aansoekers vir kommersiële visvangregte die genomineerde vaartuie waarvoor hulle om die reg aansoek gedoen het, gebruik. Verandering van vaartuig sal slegs in gepaste omstandighede toegelaat word.
Die Departement is verplig om ingevolge die WMLH mariene lewende hulpbronne te bewaar en om voorsorgbenaderings by die bestuur en gebruik van hierdie hulpbronne toe te pas. 'n Sleutelelement by bestuur en bewaring van mariene hulpbronne is die beperking van ontplooide visvangpoging om die optimum gebruik van die hulpbronne te verseker.
Die Departement is gewoonlik gekant teen enige verdere verhoging van vaartuigpoging. Oor-kapasiteit van vaartuie word beskou as een van die grootste bedreigings vir Suid-Afrikaanse visvoorraad. Dit plaas ook bykomende laste op die Departement ten opsigte van monitering en wetstoepassing en bestuur van die bronontginning. Onderworpe aan Vissery-spesifieke beleid word gesametlike en kruis-sektorale gebruik van vaartuie aangemoedig. Dit sal meer doeltreffende en effektiewe gebruik van vaartuie dwarsdeur die seisoen tot gevolg hê.
Aan die ander kant word erken dat ouer vaartuie vervang moet word om onder andere veiligheidsredes. Modernisering van die vloot het onvermydelik tot gevolg dat vangskapasiteit verhoog word. Waar nodig, sal perke op poging ingestel word..
Veiligheid van bemanning op die see is 'n bron van groot kommer vir die Departement. Gevolglik moet aansoekers bewys dat hulle voldoen het aan die regulerende vereistes van die Suid-Afrikaanse Maritieme Veiligheidsorganisasie, veral aan die Diverse Wysigingsregulasies van 2004 uitgevaardig ingevolge die Handelskeepvaartwet, 57 van 1951.
Verder moet aansoekers bewys dat hulle voldoen aan die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 en die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en Siektes, 1993. Aansoekers word verder herinner aan die Departement se direktief dat maatskappye 'n MIV/VIGS-beleid moet aanneem en mag vereis dat dit aan die 2005-aansoeke geheg word.
Onderworpe aan die uitsonderings in die Vissery-spesifieke beleidsdokumente, ondersteun die Departement slegs geteikende visserye. Daar word erken dat in sommige bedrywe byvangste onvermydelik is en aanvaarde deel van die vangs uitmaak. Die Departement sal voortgaan om beleidsrigtings te ontwikkel wat verbeterde beraming en bestuur van byvangspesies verseker. Waar dit wenslik is om 'n nuwe vissery in te stel wat tans as byvangs hanteer word, sal die Departement dit doen (bv rooi-oog).
Die Departement beskou dus vermindering en tempering van byvangste as 'n belangrike oorweging. Die Departement is veral gekant teen die teikening van byvangstespesies. Byvangste moet verminder en onvermybare byvangste moet geland word. Regtehouers wat gevang word dat hulle vis stort mag onderwerp word aan herroepingsprosedures ingevolge artikel 28.
Die Departement is besig om 'n breedvoerige bestuurplan oor byvangste op te stel. By die bepaling van byvangstempering en verminderingsmaatreëls sal die Departement oorweeg of die maatreël vir 'n vissery geskik met verwysing van die aard van die vissery; die koste-implikasies om enige besondere toestel of temperingstrategie te vereis; plaaslike en buitelandse vergelykende kennis; en insette van plaaslike vissers en hulle rol by die ontwikkeling van sodanige strategieë (indien van toepassing).
Totdat sodanige besluite geneem word moedig die Departement maatreëls aan om onopsetlike byvangste van seevoëls, haaie, mariene sogdiere, jong vis en verskeie kwesbare of bedreigde mariene spesies te minimaliseer. In hierdie verband versoek die Departement verskeie visvangsektore ernstig om mitigasie-toestelle te gebruik soos die torilyn (mitigasie van voëlbyvangste vir langlyners) ontsnappings-of uitsluitingsapparaat vir treilsektore (ontsnapping van jong vis en moontlik mariene soogdiere) asook bepaalde maasgroottes om die retensie van jong vis in treilnette te beperk. Verder veroordeel die Departement die stort van vis en opsetlike teikening van byvangspesies. Die Departement sal verder tyd-en ruimtelike sluiting vir visvang oorweeg waar nodig om broeivoorraad en broeigebied te beskerm.
Visserye wat deur onafhanklike internasionale sertifikaatprogramme soos die Marine Stewardship Council erken word, wat op 'n omgewingsvolhoubare wyse bestuur word sal deur die Departement verkies word vir toekenning van langtermyn visvangregte vir langer as 15 jaar.
Die Departement sal erkenning gee aan visvangoperasies wat omgewingsvolhoubare praktyke begin het, daarin belê of navorsing daarin gesteun het.
Minimalisering van ballaswateruitlate, en ander vorms van seebesoedeling.
Die Departement sal nie kommersiële regte vir aas-insameling toeken nie. Die enigste uitsondering hiervan is in die witmosselsektor wat steeds besig is om 'n kommersiële lewensvatbare mark vir menslike gebruik te ontwikkel.
Kwantumbesluite word gewoonlik apart en onafhanklik van regtetoekenning geneem. Oorwegings van toepassing op regtetoekenning is egter ook oorwegend op kwantumbesluite van toepassing. In hierdie deel van die beleid word bykomende oorwegings van toepassing op kwantumbesluite uiteengesit.
In Groep A en B sal suksesvolle aansoekers 'n proporsionele hoeveelheid (persentasie) van die TTV (nie tonnemaat nie) of die TOV (vispoging) ontvang.
Bestaande regtehouers se aanvangspunt vir die toekenning van kwantum of poging is die suksesvolle aansoeker se medium-termyn toekenning. 'n Persentasie van hierdie toekenning sal afgetrek en herversprei word op grond van 'n kwantum-puntestelsel, wat nie noodwendig soos die regtetoekenning-puntestelsel gelaai word nie. Byvoorbeeld, meer klem mag op transformasie, lewensvatbaarheid en prestasiepunte geplaas word om kwantumbesluite te neem as vir regtetoekenning.
Ongeag of puntetoekenning die basis van regtetoekenning is, is die Departement voornemens om lae kwantumvlakke te verhoog, om meer lewensvatbare besigheidsentiteite te skep.
Suksesvolle aansoekers in hierdie sektore sal 'n vasgestelde hoeveelheid kilogram van die Totale Toelaatbare Vangs (TTV) of 'n deel van die Totale Ontplooide (TOV) toegeken word. Hierdie hoeveelheid is nie noodwendig dieselfde in elke sone of TURF nie maar elke suksesvolle aansoeker in dieselfde sone of TURF sal dieselfde hoeveelheid toegeken word.
Hierdie hoeveelheid sal nie vir die tydsduur van die reg verander word nie tensy die voorraad ineenstort.
Kwantum wat na appèlle gelaat word sal nie noodwendig proporsioneel verdeel word nie. In sommige sektore sal die orige kwantum toegeken word om transformasie, lewensvatbaarheid en konsolidasie te bevorder.
Verhogings in die TTV sal nie noodwendig proporsioneel toegeken word nie. Daar mag tydens die toekenningproses vasgestel word dat 'n groter persentasie van die verhoging (tot by 'n sekere maksimum tonnemaat) aan regtehouers met klein kwantumhoeveelhede toegeken word veral in sektore waar kleiner regtehouers meer tot die transformasie van die sektor bydra as die groter regtehouers.
Ten opsigte van TOV verhogings, (vaartuig of bemanningstal) mag die Departement verkies om meer inkomelinge in die bedryf toe te laat.
Soos hierbo genoem mag binne sekere sektore 'n hoeveelheid opsygesit word vir toekenning met die doel om die bedryf te diversifiseer en ondernemings te ontwikkel.
In hierdie deel word 'n aantal beleidsoorwegings na toekenning in breë aangespreek. Hoewel hierdie beleidsrigtings nie regstreeks op die langtermyn regtetoekenningsproses toegepas word nie, is dit nodig om hulle in die Algemene Beleid in te sluit om potensiële aansoekers oor die Departement se bestuursvoornemens na afloop van die regtetoekenningsproses in te lig.
Die Departement is besig om geleidelike veranderings aan te bring aan die bestuur en regulering van Suid-Afrika se kommersiële visserye, deur na 'n stelsel te beweeg waar regtehouers, visvanggemeenskappe en ander betrokke insethouers mede-bestuurders van die visserye word.
Volgens hierdie benadering sal bestuur van die kommersiële bedryf nie slegs by die Departement berus nie. Verantwoordelikheid sal met regtehouers gedeel word en waar van toepassing met die kusgemeenskappe wat van kommersiële visvang vir hulle bestaan en voorspoed afhanklik is. 'n Besondere toepassing van die benadering, die Territoriale Gebruikersreg-visvangbedryf (TGRV) is as stelsel by die perlemoenbedryf ingestel Die Departement oorweeg om dieselfde beginsel in sommige van die ander bedrywe, soos Stokvis-handlyn, Weskus-kreef (kuslyn), Oesters, Witmossels en netvissery toe te pas.
In die groter kommersiële bedrywe sal die Departement nader werksverhoudings met erkende bedryfsliggame nastreef, om groter beleggingsvlakke in vissery-navorsing, bestuur en wetsgehoorsaamheid te fasiliteer.
Om mede-bestuur te fasiliteer is Vissery-spesifieke bestuurswerksgroepe in die meeste visvangsektore in die lewe geroep. Verskeie bedryfsliggame, organisasies en verenigings wat regtehouers verteenwoordig word in hierdie werkgroepe verteenwoordig. Die funksie van die bestuurswerkgroepe is om alle kwessies oor die bestuur van 'n bepaalde hulpbron of hulpbronne te bespreek, insluitende permitvoorwaardes, geslote seisoene, beperkte gebiede, daarstelling en wysiging van sektorale bestuursplanne, wetsgehoorsaamheid en vaartuigbeperkings. Vir die groter kommersiële visserye beoog die Departement ook om sy biologiese en wetensskaplike navorsingsverpligtings oor visvoorraad en die uitwerking van visvang op die ekosisteme met visvangsektore deur middel van die werkgroepe en ander gepaste meganismes, te deel.
Artikel 8 van die WMLH bepaal dat die Minister met kennisgewing in die Staatskoerant "aan enige bedryfsliggaam of belangegroep in 'n vertakking van die visbedryf wat na die oordeel van die Minister verteenwoordigend is van die spesifieke liggaam of groep, erkenning verleen". Die Departement is voornemens om hierdie artikel te gebruik om werksverhoudings met die visvangbedryf te formaliseer. 'n Konsepbeleid aangaande Erkende Bedryfsliggame (EBL) sal beskikbaar gestel word. 'n Vergadering sal dan met die Minister en Bedryfsliggame gereël word, waar die Minister met die bedryfsliggame oorleg sal pleeg oor die kriteria vir erkenning. Die kriteria sal dan aangeneem en gepubliseer word. Bedryfsliggame wat nie voldoen aan die kriteria nie sal nie deur die Departement erken word nie..
In die toekoms sal die Departement met insethouers in die visvangbedryf deur middel van 'n aantal formele kanale konsulteer en kommunikeer, insluitende geskrewe beleid, konsultasie met vissers in kusgemeenskappe en konsultasie met erkende bedryfssliggame (erken ingevolge artikel 8 van die wet). Waar erkende bedryfsliggame bestaan mag die Departement verkies om slegs via die erkende bedryfsliggaam te kommunikeer. Die Departement sal vereis dat regtehouers met die Departement konsulteer slegs via hulle erkende bedryfsliggaam.
Heffings en kosteherwinning n Heffings is 'n vasgestelde bedrag wat regtehouers van kommersiële visvangregte per eenheid vis geland betaal en word dus aan die waarde van die landings geskakel. Heffings word tans ingestel ingevolge artikel 29 van die Wet op Seevisserye, 12 van 1988.
Tans word inkomste van heffings gebruik om sommige koste te herwin wat die Departement by die bestuur van hulpbronne (insluitende wetsnakoming-en navorsingskoste) aangaan. Aansoek-, permit-en lisensiegelde word gebruik om administratiewe koste by die prosessering van aansoeke, permitte en lisensies en die uitreik van permitte en lisensies te dek.
Na die toekenningsproses sal die Departement die vatbaarheid ondersoek om 'n stelsel in te bring waarvolgens heffings vooraf of met maandelikse paaiemente betaal word op die basis van die proporsie van Totale Toelaatbare Vangs toegeken (nie geland nie).
Aan-boord en kusgebaseerde waarnemerprogramme is noodsaaklik om die volhoubare en opgetekende oes visvoorraad soos deur die wet, beleid en permitvoorwaardes vereis, te verseker. Die Departement se huidige waarnemerprogram fokus op aan-boord-en kusgebaseerde wetenskaplike monitering en verslagdoening. Die Departement sal die huidige program uitbrei om monitering en verslagdoening rakende wetsgehoorsaamheid in te sluit. Daar word beoog om waarnemerdekking geleidelik uit te brei na soveel kommersiële bedrywe as wat prakties moontlik is. Daar word ook beoog om nuwe metodes soos kameras aan boord te bring om wetsgehoorsaamheid te verseker.
Die Departement sal die koste van bestuur en implementering van die waarnemerprogram na regtehouers afwentel. Besonderhede verskyn in die toepaslike visvangsektore se beleidsdokumente. Verdere besonderhede oor die koste van waarnemerprogramme na regtehouers in bepaalde bedrywe sal in die Staatskoerant gepubliseer word, soos en indien nodig.
Die Departement sal vereis dat alle visvangvaartuie te alle tye op see waarnemers aan boord sal dra, indien dit verlang word.
Aansoeke om visvangregte oor te dra word behandel ingevolge artikel 21 van die WMLH wat voorsiening maak daarvoor dat visvangregte oorgedra mag word onderworpe aan goedkeuring en die voorwaardes wat die Minister of sy/haar gemagtigde mag oplê.
Die posisie met die oordrag van visvangregte na die toekenning van medium-termyn visvangregte is uiteengesit in Goewermentskennisgewing 1771 van 27 Julie 2001. Hierdie beleid is van toepassing totdat dit na die toekenning van langtermyn visvangregte vervang word.
Om doeltreffendheid in 'n bedryf te verbeter.
Nadat langtermyn regte toegeken is, sal die Departement slegs die oordrag van kommersiële visvangregte toelaat, in die eerste derde van die tydsduur waarvoor die regte toegeken is, om een van die redes hierbo genoem. "Venstertydperke" vir die ordelike oordrag van regte mag op bedryfsbasis geskep word, om transformasie en konsolidasie te bevorder, waar nuwe inkomelinge toegelaat mag word en bestaande regtehouers toegelaat word om te konsolideer.
n Aansoek om regte oor te dra moet ingedien word ongeag die rede daarvoor. 'n Regtehouer mag 'n visvangreg wil oordra, of mag om verskeie redes uit die visvangbedryf wil uittree, soos die herstrukturering van korporatiewe entiteite, afskaling van nie-kernbedrywighede, en in geval van individue, die verkoop van die reg of fisiese ongeskiktheid of dood. In al hierdie gevalle moet 'n aansoek om regte oor te dra ingedien word.
In omstandighede waar die lede van 'n beslote korporasie of aandeelhouers in 'n maatskappy sommige of al hulle belange of aandele vervreem, maar die visvangregte bly by dieselfde regsentiteit, hoef goedkeuring vir die oordrag van daardie regte nie gevra te word nie. Die Departement is egter van mening dat enige oordrag van aandele of lidmaatskapsbelange wat 'n verandering aan beheer oor 'n regspersoon (of trust) wat 'n visvangreg hou, tot gevolg het, goedkeuring vereis. Dit sal omseiling van artikel 21 van die WMLH verhoed. In die geval van 'n gelyste openbare maatskappy moet goedkeuring verleen word wanneer meer as 35% van die aandele verkoop word.
Soos hierbo in die Algemene Beleid beskrywe is die Departement verbind tot die uitskakeling van sogenaamde papierkwota's. In toekomstige regtetoekenning sal aansoekers om regte noukeurig ondersoek word om vas te stel of hulle voorheen vir oordrag van regte aansoek gedoen het. Dit sal die risiko minimaliseer van die toekenning van visvangregte aan persone wat tevore regte gehad en sodanige regte verkoop of oorgedra het.
Regtehouers wat die gebruik vaan 'n voertuig in die kussone benodig om 'n visvangaktiwiteit doeltreffend uit te voer moet vir 'n permit aansoek doen ingevolge die toepaslike Regulasies. Regtehouers word aangeraai om die riglyne vir die implementering van Regulasies in verband met die beheer van voertuie in die kussone, 2004 te raadpleeg. Die regulasies en die riglyne is by die Departement beskikbaar (Hoofdirektoraat: Wetsgehoorsaamheid by visserye) of by die webblad www.mcm-deat.gov.za. 'n Permitfooi van R500 is van toepassing en die permit sal uitgereik word as geldig vir die tydsduur van die kommersiële visvangreg.
Die Minister van Omgewingsake en Toerisme het 'n aantal Mariene beskermde gebiede aangekondig wat ongeveer 20% van die Suid-Afrikaanse kuslyn beskerm. Die Minister en die Departement is voornemens om die bestek van mariene gebiede wat teen visvang beskerm word van die huidige 1% tot die internasionaal bepaalde 20% teen 2015 uit te brei..
Die Departement beskou mariene beskermde gebiede as belangrike toevlugsoord vir vissoorte wat onder buitengewone visvangdruk verkeer. Teenswoordig sluit hierdie vissoorte meer as 50 spesies lynvis en perlemoen in.
Mariene beskermde gebiede word ook erken as belangrike werktuie om onwettige, onaangemelde en ongereguleerde visvang te bestry.
Artikel 15 van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne maak voorsiening vir die verklaring van vissery-bestuursgebiede om 'n bedryf te bewaar, te bestuur en te ontwikkel. Die Departement erken dat verklaring van vissery-bestuursgebiede 'n verdere werktuig is om oorvleueling tussen mededingende visserye doeltreffend te bestuur en sodoende gebruikerskonflik te verminder.
Die Departement het ook belê in monitering-, beheer-en waarnemerstoerusting (MBW), insluitende die jongste vaartuigmonitering-en posisioneringstelsels. Die Departement het ook die dienste van toegewyde forensiese ouditdeskundiges en gespesialiseerde vissery-aanklaers bekom.
In die volgende drie jaar sal die Departement fokus op voorkoming van oortredings en self-regulering. Hierdie inisiatief word ingestel met streng monitering van prestasie, gereelde en ad hoc forensiese ouditering, samewerking met ander regulerende agentskappe soos die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en die Suid-Afrikaanse Buro van Standaarde, en strenger afdwinging van sanksies, insluitende die herroeping of opskorting van regte ooreenkomstig die bepalings van artikel 28 van die WMLH. Die Departement het alreeds verskeie begripsooreenkomste aangegaan met nasionale en internasionale sleutelagentskappe op die gebied van regulerende wetstoepassing, om inligting uit te ruil en die uitvoer en invoer van visprodukte te moniteer.
Die Departement sal kennisgewings ingevolge artikel 28 van die Wet uitreik onder alle omstandighede waar die Departement van mening is dat 'n beduidende oortreding van enige bepaling van die WMLH, die regulasies of permitvoorwaardes, begaan is. Ingevolge artikel 28 van die Wet sal administratiewe optrede soos kansellering, herroeping of opskorting van visvangregte of permitte plaasvind in alle omstandighede wat die volhoubaarheid van enige vissoort bedreig.
Wanneer 'n visvangreg toegeken is en die regtehouer vervolgens versuim om enige fooi of heffing opgelê ingevolge die toepaslike wetgewing te betaal, sal die Departement nie huiwer om 'n kennisgewing ingevolge artikel 28 van die WMLH uit te reik nie.
<fn>Hansards.16DaysOfActivism.2009-11-11.af.txt</fn>
Moenie jou rug draai nie!
Tree op teen mishandeling!
Wat is die 16 Dae van Aktivisme?
Dit is 'n WÊRELDWYE veldtog om GEWELD teen VROUE en KINDERS te BESTRY.
om die samelewing PERMANENT van MISHANDELING te BEVRY.
Wat veroorsaak geweld teen vroue?
Dit spruit uit die lae status van vroue tuis en in die samelewing.
Dit gebeur wanneer mans MAG en LEGITIMITEIT misbruik om vroue te BEHEER.
Wat is MISHANDELING?
Het jy geweet...
dat die Parlement wette deurgevoer het om die regte van individue teen misbruik te beskerm?
nie jou rug te draai nie!
Waar om hulp te kry?
<fn>Hansards. AfrFlyerEdDoc.2010-06-10.af.txt</fn>
Die Nasionale Vergadering het die Ad Hoc Komitee ingestel om gekoördineerde oorsig op dienslewering te doen met die tema "Working together to ensure the delivery of quality service to communities" (Werk saam om gehaltedienslewering aan gemeenskappe te verseker). Die mandaat van die Komitee is om ondersoek in te stel na die vordering met dienslewering en wat die uitdagings is waar proteste plaasgevind het, om sodoende 'n verslag aan die Nasionale Vergadering met duidelik haalbare aanbevelings en 'n voorgestelde implementeringsplan ter tafel te lê.
Ten einde dit te bereik het die Komitee gekoördineerde besoeke aan landelike en stedelike gebiede onderneem en openbare verhore by die Parlement en in die provinsies gehou. Dié openbare verhore by die Parlement het op 2 tot 4 Februarie 2010 plaasgevind.
Tydens verdere besoeke aan die provinsies gaan die komitee in situ inspeksies doen en lede van die gemeenskap, amptenare van plaaslike regerings, amptenare van provinsiale regeringsdepartemente, wykskomitees, burgerlike organisasies en sakelui ontmoet. Hierdie verhore sal op 17 tot 21 Mei 2010 in drie provinsies plaasvind.
<fn>Hansards. AfricaDay.af.txt</fn>
Afrikadag word elke jaar op 25 Mei gevier.
Die Organisasie vir Afrika-eenheid (OAE) is op 25 Mei 1963 in Addis Ababa, Ethiopië, in die lewe geroep.
Om dié geleentheid te gedenk, sal Afrikadag dié jaar vir die 48ste keer gevier word.
Die OAE was die voorganger van die Afrika-unie (AU) wat op 9 Julie 2002 in Durban, Suid-Afrika, gestig is.
Daar is 54 lande in Afrika waarvan 53 lidstate van die AU is. Marokko is nie 'n lidstaat van die AU nie.
Die AU het die Afrikakontinent verenig om sy vele uitdagings soos gewapende konflik, klimaatsverandering en armoede aan te spreek.
Afrikadag is 'n viering van Afrika, sy mense en eensgesindheid.
Dit is 'n dag waarop erkenning gegee word aan die vordering wat die mense van Afrika gemaak het en daar oor die gemeenskaplike uitdagings besin word wat mense wêreldwyd in die gesig staar.
Die AU is 'n belangrike instelling vir die bevordering van die sosio-ekonomiese integrasie van die vasteland, wat op groter eensgesindheid en samehorigheid tussen die lande en die mense van Afrika gemik is.
Die AU is op die gemeenskaplike visie van 'n verenigde en sterk vasteland gebaseer.
Dit is ook op die behoefte gebaseer om 'n vennootskap tussen regerings en alle afdelings van die burgerlike samelewing te vorm, in die besonder met vroue, die jeug en die privaatsektor.
As 'n kontinentale organisasie fokus dit op vrede, veiligheid en bestendigheid en staan dit sentraal tot die vasteland se hernuwing.
Die AU poog om demokratiese regte, menseregte en volhoubare ekonomieë in Afrika te verseker, veral deur konflik te beëindig en 'n doeltreffende gemeenskapsmark te skep.
Die visie van die Afrika-unie is: "'n Geïntegreerde, voorspoedige en vreedsame Afrika wat deur sy eie burgers voortgedryf word en 'n stukrag in die internasionale arena verteenwoordig".
samehorigheid dwarsoor die vasteland te versterk en 'n gemeenskaplike voorbestemming onder die mense van Afrika te bewerkstellig.
Die vier van Afrikadag beklemtoon Suid-Afrika se bydraende rol en deelname ten opsigte van die vasteland se agenda.
Afrikadag is 'n dag om ons Afrika-erfenis te vier, en om die vasteland se geskiedenis en kultuur deur middel van kuns ten toon te stel.
Deur Afrikadag te vier, het ons die geleentheid om ons verbintenis tot onsself, die vasteland van Afrika en ons gedeelde erfenis en voorbestemming opnuut uit te spreek.
Die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika neem aan verskeie Afrika-organisasies deel, met inbegrip van die Pan-Afrika Parlement (PAP) en die Parlementêre Forum van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap.
In ooreenstemming met die land se buitelandse beleid gee die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika in sy algehele beleidsraamwerk vir internasionale betrekkinge in die besonder aandag aan Afrika. Dit sluit in om proaktief met sommige wetgewende vergaderings van die lande om te gaan waar die Suid-Afrikaanse regering by vredesbouprosesse betrokke was.
Dié jaar sal die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika op 23 Mei 'n Afrika-dialoog aanbied wat op 25 Mei ter viering van Afrikadag deur 'n debat met die tema "African renewal, advancement and development" gevolg sal word.
Die Wêreld Ekonomiese Forum is 'n onafhanklike internasionale organisasie wat daartoe verbind is om die stand van die wêreld te verbeter deur sake, politieke, akademiese en ander leiers van die gemeenskap aan te stel om wêreld-, streeks- en bedryfsagendas te vorm.
Die Afrika Gesondheidsuitstalling en Kongres sal in Mei 2011 by die Johannesburg Expo-sentrum, Nasrec, Suid-Afrika, van stapel gestuur word. Afrika Gesondheid sal 'n groot driedaagse uitstalling en kongres aanbied wat 'n wye reeks onderwerpe sal aanraak wat met gesondheidsorg in Afrika verband hou, en duisende gesondheidsorgkundiges uit die omgewing en regoor die wêreld sal lok.
Ter viering van Afrikadag van 27 - 29 Mei, sal Johannesburg 'n naweeksfees genaamd Sanaa Africa aanbied. Die gees van die feesviering sal Afrika se ritmiese hart en lewendige siel aangryp deur sommige van die vasteland se mees opwindende kuns, vermaak, musiek en meer aan te bied.
<fn>Hansards. Announcements.af.txt</fn>
Geakkrediteerde mediaverteenwoordigers moet hul onderskeie plekke om 17:30 inneem.
Geakkrediteerde mediaverteenwoordigers moet hul onderskeie plekke om 17:30 inneem.
Alle geakkrediteerde mediaverteenwoordigers word versoek om nou hul plekke in te neem.
Alle mediaverteenwoordigers moet nou in hul aangewese plekke vir die Staatsrede wees.
Lede en gaste word versoek om oor die rooi tapyt te loop en hul sitplekke in die raadsaal en onderskeie lokale in te neem aangesien die rooi tapyt oor 15 minute sal sluit.
Lede en gaste word versoek om oor die rooi tapyt te loop en hul sitplekke in die raadsaal en onderskeie lokale in te neem aangesien die rooi tapyt oor 10 minute sal sluit.
Lede en gaste word versoek om oor die rooi tapyt te loop en hul sitplekke in die raadsaal en onderskeie lokale in te neem aangesien die rooi tapyt oor 4 minute sal sluit.
Lede en gaste word versoek om onmiddellik hul sitplekke in die raadsaal en onderskeie lokale in te neem aangesien die rooi tapyt nou sal sluit.
Dames en here, die rooi tapyt is nou amptelik gesluit. Niemand word toegelaat om oor die rooi tapyt te loop nie.
Dames en here, die rooi tapyt is nou amptelik gesluit. Niemand word toegelaat om oor die rooi tapyt te loop nie.
Dames en here, die rooi tapyt is nou amptelik gesluit. Niemand word toegelaat om oor die rooi tapyt te loop nie.
Lede en gaste word versoek om in Pleinstraat op die busse na die KIKS te klim. Vertoon asseblief u uitnodiging na die onthaal wanneer u inklim.
Lede en gaste word versoek om so gou as moontlik na Pleinstraat te beweeg en op die busse na die KIKS te klim. Vertoon asseblief u uitnodiging na die onthaal wanneer u inklim.
Lede en gaste word versoek om dadelik in Pleinstraat op die busse na die KIKS te klim. Vertoon asseblief u uitnodiging na die onthaal wanneer u inklim.
<fn>Hansards. CnBarends.af.txt</fn>
Mnr C. N.
U brief gedateer 6 Desember 2010 verwys.
gesamentlik bestuur is.
wat deur die Departement oem die projek geskenk is, verkoop is.
befondsing goedgekeur word.
opsigte van bssklkbare befondsing is.
spesifjeke bedryf getakseer word.
Die voorsitter von die komitee vir tafeldruiweprojekte is mnr. Phil Bowes van SA TI South
Mnr. Bowes kan verdere besonderhede met betrekking tot u versoek vir befondsing verskaf.
Plaaslik Worcester kantoor kon mnr. Reynard Snetler by 023 342 2663 gekontok word.
die insette van 'n landbouekonoom, me.
kon aangevra word.
<fn>Hansards. EvaluationForm.af.txt</fn>
Voltooi asseblief die volgende evaluasievorm.
Vir elk van die volgende gebiede, dui asseblief u antwoord met 'n (X) aan.
U terugvoer is belangrik.
Oor die algemeen, hoe sal u die werkswinkel evalueer?
In watter mate het die werkswinkel aan u behoeftes en belangstellings voldoen?
Watter onderwerp was NUTTIG Gee redes waarom?
Watter onderwerp was NIE NUTTIG NIE Gee redes waarom?
Was die taalgebruik gedurende die werkswinkel maklik verstaanbaar?
<fn>Hansards. FraudAwareness.af.txt</fn>
Our institution needs you to embrace correct workplace behaviour!
Iziko lethu lifuna uzinxulumanise nendlela elungileyo yokuziphatha emsebenzini!
Ons instelling vereis dat jy die regte gedrag by die werkplek moet aanneem.
Isikhungo sethu sidinga wena ukuthi wamukele indlela efanele yokuziphatha emsebenzini!
Setheo sa rona se hloka hore o ananele boitshwaro bo nepahetseng mosebetsing!
By refusing to lie, steal, deceive and/or misrepresent the facts in any way.
Ngokwala ukuxoka, ukuba, ukuqhatha okanye nokuguqula iinyaniso nangaluphi na uhlobo.
Deur te weier om leuens te vertel, te steel, te mislei en/of die feite op enige wyse te verdraai.
Ngokunqaba ukuqamba amanga, ukuntshontsha, ukukhohlisa kanye/ noma ukuhlanekezela amaqiniso nganoma ngayiphi indlela.
Ka ho hana ho bua leshano, ho utswa, ho thetsa le/kapa ho fetola dintlha ka tsela efe kapa efe.
By ensuring that you are a person with strong moral principles with the highest level of honesty & trustworthiness.
Ngokuqinisekisa ukuba ungumntu onentsulungeko enzulu onezinga eliphezulu lokunyaniseka nentembeko.
Deur te verseker dat jy 'n persoon is met sterk morele beginsels en die hoogste vlak van eerlikheid & betroubaarheid.
Ngokuqinisekisa ukuthi ungumuntu onesimilo esiqinile osezingeni eliphezulu lobuqotho kanye nokwethembeka.
Ka ho netefatsa hore o motho ya nang le theo e matla ya boitshwaro bo nang le botshepehi le ho tshepahala ho boemong bo hodimo.
By understanding that you are responsible for all your decisions and your actions and that you will be expected to explain your actions when asked to.
Ngokuqonda ukuba zonke izigqibo nezenzo zakho ziluxanduva lwakho oya kulindeleka ukuba unike ingcaciso ngazo xa kuyimfuneko.
Deur te weet dat jy verantwoordelik is vir al jou besluite en dade en dat jy rekenskap daarvoor sal moet gee, indien nodig.
Ngokuqonda ukuthi unesibopho ngazo zonke izinqumo zakho kanye nezenzo zakho nokuthi ungalindeleka ukuthi uchaze ngezenzo zakho uma ucelwa ukuthi wenze njalo.
Ka ho utlwisisa hore o jara boikarabelo ba diqeto le diketso tsohle tsa hao le hore o tla lebellwa ho hlalosa diketso tsa hao ha o botswa.
By ensuring that the decisions that are made are clear and open.
Ngokuqinisekisa ukuba izigqibo ezithatyathiweyo zicacile kwaye zisekuhleni.
Deur te verseker dat die besluite wat geneem word deursigtig en oop is.
Ngokuqiniseka ukuthi izinqumo ezenziwayo zicacile futhi zisobala.
Ka ho netefatsa hore diqeto tse nkwang di hlakile mme di bulehile.
Tip-offs Anonymous is an independent hotline service that allows you to report any instances of workplace wrong doings in an anonymous manner. No one will know your identity if you happen to make the tip-off, you remain anonymous.
ITip-offs Anonymous yinkonzo yomnxeba ezimeleyo yokuxela nabuphi na ubugwenxa basemsebenzini, ungazichazanga. Akukho bani uya kukwazi xa uthe waba uxelile; uya kuhlala ungaziwa.
Tip-offs Anonymous is 'n onafhanklike blitslyndiens wat jou die geleentheid bied om enige gevalle van onregmatige optrede anoniem aan te meld. Geen persoon sal jou identiteit ken indien jy die inligting verskaf nie, jy bly anoniem.
I-Tip-offs Anonymous wusizo locingo oluzimele futhi olutholakala ngazo zonke izikhathi olukuvumela ukuthi ubike noma yiziphi izenzo ezingalungile ezenzeka emsebenzi ngaphandle kokuthi udalulwe. Akekho umuntu ozokwazi uma kukhona oqwashise ngakho, uhlala ungaziwa.
Tip-offs anonymous ke tshebeletso ya mohala wa fonofono e ikemetseng e o kgontshang ho tlaleha diketso tse fosahetseng mosebetsing ntle le hore o tsejwe. Ha ho motho ya tla o tseba ha o tlaleha ho itseng, o ke ke wa tsejwa.
You will not be subjected to any occupational detriment on account of doing the right thing by reporting unethical behaviour.
Deur die regte ding te doen en onetiese gedrag aan te meld, sal jy geensins jou beroepsloopbaan in gevaar stel nie.
Tip-offs Anonymous is an independent hotline service that allows you to report any instances of workplace wrong doings in an anonymous manner. No one will know your identity if you happen to make the tip-off, you remain anonymous.
ITip-offs Anonymous yinkonzo yomxeba ezimeleyo evumela ukuba uxele naziphi na izehlo zobugwenxa emsebenzini, ungaziwanga.
Akukho bani uya kukwazi xa uthe waba uxelile; uhlala ungaziwa.
Tip-offs Anonymous is 'n onafhanklike blitslyndiens wat jou die geleentheid bied om enige gevalle van onregmatige optrede anoniem aan te meld. Geen persoon sal jou identiteit ken indien jy die inligting verskaf nie, jy bly anoniem.
I-Tip-offs Anonymous wusizo locingo oluzimele futhi olutholakala ngazo zonke izikhathi olukuvumela ukuthi ubike noma yiziphi izenzo ezingalungile ezenzeka emsebenzi ngaphandle kokuthi udalulwe. Akekho umuntu ozokwazi uma kukhona oqwashise ngakho, uhlala ungaziwa.
Tip-offs anonymous ke tshebeletso ya mohala wa fonofono e ikemetseng e kgontshang ho tlaleha diketso tse fosahetseng mosebetsing ntle le ho tsejwa. Ha ho motho ya tla o tseba ha o tlaleha ho itseng, o ke ke wa tsejwa.
Our Sun. Our South Africa. Let's all strive for a brighter future by being accountable and by taking responsibility for our actions.
Tip-offs Anonymous is an independent hotline service that allows you to report any instances of workplace wrong doings in anonymous manner. No one will know your identity if you happen to make the tip-off, you remain anonymous.
ITip-offs Anonymous yinkonzo yomnxeba ezimeleyo evumela ukuba uxele naziphi na izehlo zobugwenxa emsebenzini, ungaziwanga. Akukho bani uya kukwazi, xa uthe waba uxelile; uhlala ungaziwa.
Tip-offs Anonymous is 'n onafhanklike blitslyndiens wat jou die geleentheid bied om enige gevalle van onregmatige optrede anoniem aan te meld. Geen persoon sal jou identiteit ken indien jy die inligting verskaf nie, jy bly anoniem.
I-Tip-offs Anonymous wusizo locingo oluzimele futhi olutholakala ngazo zonke izikhathi olukuvumela ukuthi ubike noma iziphi izenzo ezingalungile ezenzeka emsebenzi ngaphandle kokuthi udalulwe. Akekho umuntu ozokwazi uma kukhona oqwashise ngakho, uhlala ungaziwa.
Tip-offs anonymous ke tshebeletso ya mohala wa fonofono e ikemetseng e kgontshang ho tlaleha diketso tse fosahetseng mosebetsing ntle le ho tsejwa. Ha ho motho ya tla o tseba ha o tlaleha ho itseng, o ke ke wa tsejwa.
Do the right thing!
Doen die regte ding!
Face yourself in the mirror and be proud of yourself and your institution. If you suspect unethical behaviour, report it!
Kyk in die spieël en wees trots op jouself en jou instelling. As jy enigsins onetiese gedrag vermoed, meld dit aan!
Tip-offs Anonymous is an independent hotline service that allows you to report any instances of workplace wrong doings in an anonymous manner. No one will know your identity if you happen to make the tip-off, you remain anonymous.
ITip-offs Anonymous yinkonzo yomxeba ezimeleyo evumela ukuba uxele naziphi na izehlo zobugwenxa emsebenzini, ungaziwanga.
Akukho bani uya kukwazi xa uthe waba uxelile; uhlala ungaziwa.
Tip-offs Anonymous is 'n onafhanklike blitslyndiens wat jou die geleentheid bied om enige gevalle van onregmatige optrede anoniem aan te meld. Geen persoon sal jou identiteit ken indien jy die inligting verskaf nie, jy bly anoniem.
I-Tip-offs Anonymous wusizo locingo oluzimele futhi olutholakala ngazo zonke izikhathi olukuvumela ukuthi ubike noma yiziphi izenzo ezingalungile ezenzeka emsebenzi ngaphandle kokuthi udalulwe. Akekho umuntu ozokwazi uma kukhona oqwashise ngakho, uhlala ungaziwa.
Tip-offs anonymous ke tshebeletso ya mohala wa fonofono e ikemetseng e kgontshang ho tlaleha diketso tse fosahetseng mosebetsing ntle le ho tsejwa. Ha ho motho ya tla o tseba ha o tlaleha ho itseng, o ke ke wa tsejwa.
<fn>Hansards.GVanRensburg.af.txt</fn>
Bovermelde aangeleentheid verwys asook vorige gesprekke hierin.
ander aandeelhouers n plaas besit (Uitvlugt plaas).
gekoop in 2004 deur n lening op te neem by die Landbank.
2004-2005 oes-seisoen n rekord oes geproduseer (100 0004, 15kg kartonne).
ongeveer R24,00 per karton was.
wees sonder produksiekapitaal nie.
kommersiele bank gepraat en hulp gesoek maar was onsuksesvol.
Landbou en Landelike ontwikkeling gekorrespondeer.
Grondsake, Mini, ster L Xingwana.
produksiekapitaal om ten einde suksesvol te kan wees.
ondervind en dat die situasie aandag geniet.
dieselfde dilemma sedert 2008 en kry ek geen hulp van niemand.
ontwikkeling inverbinding getree maar niks het gebeur nie.
kry dat niemand my behulpsaam wil wees nie.
van die plaas kan bewerkstellig.
Amandelrivier en mnr F Hugo van die plase Joletta en Badenau.
Ek sal enige hulp baie waardeer en sal baie graag van u kantoor wil hoor.
stuur ook 'n kopie van die Nasionale Minister op versoek van hulle kantore.
Ek hoop om so spoedig moontlik goedgunstiglik van u te verneem hierin.
<fn>Hansards. GautengAdvertPamphlets.af.txt</fn>
Die Mynbouhandves is ingevolge artikel 100 van die Mineral and Petroleum Resources Development Act, No 28 van 2002 (MPRDA), opgestel.
Die Departement van Minerale Bronne het die Mynbouhandves onlangs hersien. Gedurende die hersiening is aandag aan verskeie elemente van die handves geskenk, insluitend eienaarskap, die ontwikkeling van aankope en ondernemings, veredeling, billike indiensneming en menslike hulpbronontwikkeling.
In ooreenstemming met die Parlement se hoof doelwit om openbare deelname te vergemaklik, sal die Portefeuljekomitee oor Minerale Bronne (die Komitee) op Woensdag, 30 Maart 2011, openbare verhore oor die uitslae van die hersiening van die ou Mynbouhandves en voorstelle vir die nuwe Mynbouhandves in Carletonville (plek sal bevestig word), Gauteng hou. Die Komitee sal in die besonder graag met mynmaatskappye, mynwerkers, arbeidsorganisasies en gemeenskappe rondom die mynmaatskappye wil vergader.
E-posadres (nskaka@parliament.gov.za) of (vmfuniselwa@parliament.gov.
Faks 086 619 9194.
<fn>Hansards. GreenLight.af.txt</fn>
Die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika het 'n afvalbestuursbeleid ontwikkel as deel van 'n duidelike plan om 'n veilige en doeltreffende werkomgewing te bestuur.
Kragtens die Grondwet het die mense van Suid-Afrika die reg tot 'n omgewing wat nie hul gesondheid of welsyn tot nadeel strek nie. Dít sluit in die beskerming van die omgewing deur die instel van redelike wetgewing en ander maatreëls om besoedeling en ekologiese agteruitgang te voorkom, bewaring te bevorder en ekologies volhoubare ontwikkeling te verseker. Ons kan 'n gedeelte van die skade wat aan ons planeet aangerig is, omkeer, indien ons almal stappe doen wat 'n verskil sal maak.
Die Parlement is daartoe verbind om die gesondheid en veiligheid van al die Lede en personeel van die Parlement te verseker, asook alle persone wat regmatig binne die grense van die Parlement werksaam is of dit betree. Dié instelling is daartoe verbind om goed na die terrein van die Parlement om te sien, ten einde 'n veilige en gesonde werkomgewing te voorsien en omgewingsrisko's in die werkplek proaktief te bestuur.
Wetgewing soos die Wet op Beroepsgesondheid en -veiligheid verplig die Parlement om, sover dit redelikerwys uitvoerbaar is, 'n werkomgewing te voorsien wat geen gevaar of risiko's inhou vir sy werknemers nie. Daar is 'n verwagting dat werknemers met die werkgewer sal saamwerk om toe te sien dat die bepaling van die Wet nagekom word. Dit is die Parlement se verantwoordelikheid om bewustheid onder sy werknemers te skep oor die belangrikheid daarvan om die omgewing te bewaar, asook die gepaardgaande rolle en verantwoordelikhede.
Die Parlement het 'n duidelike plan ontwikkel om 'n veilige en doeltreffende werkomgewing te bestuur, insluitend die ontwikkeling van 'n afvalbestuursbeleid.
Die doel van die beleid is om 'n raamwerk vir billike, bekostigbare en volhoubare dienslewering aan werknemers en openbare persone binne die grense van die Parlement te voorsien. Die beleid beoog om die veilige verwydering van afvalmateriaal te verseker ten einde besoedeling te verminder, herwinning te optimaliseer en om toe te sien dat die afval wat in die Parlement voortgebring word ooreenkomstig die riglyne hanteer word wat daarin vervat is.
Die Parlement bevorder die gebruik van energiebesparende gloeilampe ten einde besoedeling te verminder en energie en koste te bespaar. Energiebesparende gloeilampe word vir beligting in alle openbare gebiede en gange in die Parlement gebruik.
"Afval" beteken enige materiaal - hetsy in gasagtige, vloeistof of vaste vorm, of enige kombinasie daarvan - wat van tyd tot tyd deur die Nasionale Minister van Omgewingsake en Toerisme by kennisgewing in die Staatskoerant omskryf word.
Droë afval word op 'n daaglikse grondslag in alle gebiede in duidelike plastieksakke en houers versamel en aan die gemagtigde afvalverwerkingsterrein gelewer.
Mediese afval word in standaard (geel) plastiekhouers geplaas en op 'n gereelde grondslag, of wanneer benodig, deur 'n gekontrakteerde diensverskaffer verwyder.
Alle oortollige fluoor-buisligte word na 'n fasiliteit geneem waar dit veilig vernietig word deur die glas te breek en fyn te druk.
Nat afval word in die gemerkte standaard houers of blikke geplaas en op 'n gereelde grondslag verwyder.
Chemikalieë word in 'n chemiese pakhuis gestoor wat toegesluit word om ongemagtigde verbruik te verhoed. Alle chemikalieë moet in geïdentifiseerde houers geplaas word en klein hoeveelhede gevaarlike chemikalieë moet van die korrekte etikette voorsien word.
Die diensverskaffer verwyder onmiddellik oortollige drukgassilinders van die terrein en sien toe dat die silinders kragtens regsvereistes verwyder word, om te verhoed dat dit per ongeluk weer gebruik word.
Die Parlement is besig om herwonne houers te bekom waarin gebruikte olie geplaas kan word, waartydens die kookolie wat verwyder word in diesel omskep word. Die praktyk waartydens kookolie in afvoerslote gestort word, moet ontmoedig word.
Die Parlement is besig om 'n nuwe diensverskaffer te bekom om skeurpapier vir herwinning te verwyder. Alle kantore in die Parlement sal van kartonbokse voorsien word waarin skeurpapier gegooi kan word. Dié bokse sal op 'n weeklikse grondslag leeggemaak word.
Elke stap om ons omgewing te beveilig, energie te bewaar en afval te verwyder is belangrik. Dit is die kollektiewe verantwoordelikheid van alle Suid-Afrikaanse burgers, insluitend alle Lede en personeel van die Parlement, om ons omgewing vir die nageslag te bewaar en om 'n kultuur van volhoubare ontwikkeling te bevorder.
<fn>Hansards. HowTheBudgetWorksForUs.af.txt</fn>
Wat is 'n Begroting?
'n Begroting is 'n plan wat toon hoeveel inkomste ontvang is en hoe dit binne 'n gegewe tydperk bestee gaan word. As individue doen ons heelwat beplanning betreffende ons persoonlike inkomste en uitgawes. 'n Begroting is belangrik omdat, ons baie dinge wil koop, hoewel ons nie altyd genoeg geld daarvoor het nie. Dit beteken dus dat ons onbeperkte begeertes het maar beperkte bronne om te koop wat ons begeer. Om te begroot, beteken daar moet keuses gemaak word oor hoe ons ons geld bestee. As ons aan een artikel geld bestee, sal ons sonder iets anders moet bly.
Hoe stel die Staat sy Begroting op?
Op byna dieselfde wyse word die Staat gekonfronteer met keuses. Die strukture van die Staat moet die beskikbare hulpbronne en die behoeftes van die mense teen mekaar opweeg. Die begroting word toegewys ooreenkomstig die voorkeure waarop besluit is vir die jaar. Die nasionale Begroting verskaf 'n raming van die Staat se verwagte inkomste en uitgawes vir die boekjaar, vanaf 1 April tot 31 Maart die volgende jaar. Die nasionale Begroting verskil van ander begrotings, deurdat dit aandui hoe geld bestee sal word, en besonderhede verskaf van hoe die geld verkry gaan word om die land se uitgawes te dek.
Hoe die Staat sy geld invorder?
Die vernaamste bron van inkomste vir die staat is belasting. Belasting is die verpligte betaling deur individue, besighede en enige ander belastingpligtige instellings aan die Ontvanger van Inkomste. Die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) is verantwoordelik vir die invordering van belasting. Daar is verskillende tipes belasting. Die Staat ontvang sy belasting hoofsaaklik uit die inkomste van individue. Elke individu in die land wat meer as 'n sekere inkomste kry, word verplig om belasting aan die Staat te betaal. Dié vorm van belasting staan bekend as inkomstebelasting. Ander vorms van belasting sluit in Belasting op Toegevoegde Waarde (BTW) en aksynsregte. Die meeste mense het al gehoor van BTW, en dat sekere basiese goedere nie onderhewig aan BTW is nie. Aan die ander kant word ekstra belasting soms gehef op luukse goedere. Dié soort aksynsbelasting word "sondebelasting" genoem. Die Grondwet verklaar hoe die President die inkomste moet bestuur. Enige inkomste wat die land ontvang word gedeponeer in die skatkisrekening. 'n Wet wat deurgevoer is deur die Parlement is nodig vir onttrekkings van enige fondse uit dié rekening. Enige begroting moet 'n uitgawe en inkomste balansstaat hê.
Hoe werk die Begroting?
Die Staatsbegroting word verdeel in Inkomste en Uitgawes, Tekorte voor Lenings en Staatskuld. Die inkomste en uitgawes staan ook bekend as die Staat se inkomsterekening. Die Staatsbegroting begin met uitgawes terwyl die meeste ander begrotings met die inkomste begin. Die verskil tussen inkomste en uitgawes staan bekend as 'n tekort of 'n oorskot. 'n Tekort ontstaan wanneer die Staat beplan om meer geld te bestee as wat dit uit gewone belasting kan invorder. Staatskuld ontstaan wanneer die regering geld plaaslik of in die buiteland leen om uitgawes te dek. Wanneer die inkomste besteding oorskry, byvoorbeeld wanneer meer individuele belasting ingevorder word as wat verwag is, ontstaan 'n oorskot.
Die begroting neem tot 14 maande om voor te berei. Dit beteken dat teen die tyd dat vanjaar se Begroting by die Parlement ingedien word, die Begroting vir die komende jaar reeds die afgelope twee maande voorberei word. Verskillende departemente is betrokke by die raming van die begroting. Hulle stuur hul ramings en die meegaande redes aan die onderskeie Hoofkantore. Die Hoofkantoor sal 'n opsomming maak en dit aan die Departement van Finansies voorlê. Die Departement van Finansies maak 'n opsomming wat die uitgawes van die onderskeie departemente toon. Die Direktoraat van Binnelandse Belasting en die Direktoraat van Doeane stel begrotingskattings op wat hulle aan die Departement van Finansies stuur. Die Minister van Finansies en die Goewerneur van die Reserwe Bank voer samesprekings oor die begrotingskattings. Die samesprekings sal beïnvloed word deur politieke, ekonomiese en finansiële faktore. Die Direkteur-generaal van Finansies berei die begroting voor.
Die Minister van Finansies lewer gewoonlik jaarliks in Februarie die Begrotingsrede in die Parlement. Daarna word die Begroting in die Parlement bespreek. Die Kabinetministers moet oortuigende redes kan aanvoer vir die voorgestelde uitgawes van hul onderskeie departemente. Die Begrotingsrede volg gewoonlik 'n vaste patroon. Dit begin met die vorige jaar se finansiële resultate, gee 'n algemene oorsig van die land se ekonomiese sake, en 'n oorsig van die komende boekjaar. Dit dui aan hoe die geraamde inkomste en uitgawes gebalanseer sal word. Dit is 'n beginsel in ons demokratiese Grondwet dat die Regering slegs geld kan bestee indien dit deur die Parlement goedgekeur is. Die begroting word soos enige ander wet hanteer wat deur die Parlement goedgekeur moet word voor dit bindend word. Na die Minister se Begrotingsrede bespreek die Lede van die Parlement die Begroting en stem daaroor. Nadat elke Begrotingsrede bespreek is, moet beide Huise van die Parlement daaroor stem. As die Begroting goedgekeur is, kan toestemmining verleen word aan die betrokke departement om voort te gaan met sy finansiële program.
Die Begroting en Toesighouding?
Belastinginvordering en uitgawes moet bestuur word om te verseker dat geld bestee word soos voorgestel deur die Parlement. Die Ouditeur-generaal doen verslag aan die Parlement of voorskrifte vir besteding nagekom is. Die begroting is 'n belangrike beleidsdokument en 'n belangrike instrument vir toesighouding, ingevolge waarvan die regering aanspreeklik gehou word vir die wyse waarop geld bestee word.
<fn>Hansards. Jacinda.af.txt</fn>
From: jacinda Oacinda@mooigezicht.co.
Die basiese idee is om 20ha gras te Uitvlug Worcester te vestig onder permanente besproeiing.
Die grond asook die ligging van die plaas is uiters geskik vir die beplande Boerdery.
te vestig en dat 4 oeste elke 2 jaar aftehaal.
ongeveer R1 miljoen per jaar te he. Die beproeiing beloop so teen R20 OOO/ha.
ook gebruik word, herbedrading is slegs nodig.
Die insette is ook nie so baie so os bv. Tafeldruiwe nie aangesien dit net die besproeiing is en dan die natmaak en die sny van die gras elke 2 weke.
die besmesting en chemise beheer saam is R40 000 per ha per jaar. Arbeid is ook baie minimaal.
produk kan ook nie so os bv. Vrugte bederf nie en kan geen skade van weersomstandighede verwag word nie.
Ek beg root dat so 'n Boerdery ongeveer R500 000 per jaar nodig he om te bedryf, die res is alles wins.
met die aanvraag vir gras is hierdie sysfers heel haalbaar.
Indien enige verder vrae kontak my gerus. Ek sal Nellie graag bystaan in so 'n projek.
Amandelriver Est. Pty. Ltd.
Internal Virus Database is out of date.
Checked by AVG.
Version: 8.0.136 / Virus Database: 270.11.
<fn>Hansards. LabourBroking.2009-11-11.af.txt</fn>
Wanneer een persoon of sakeonderneming teen vergoeding tydelike werknemers of geleentheidswerkers aan 'n ander persoon of onderneming voorsien, word dit arbeidsmakelary genoem. 'n Arbeidsmakelaar is 'n persoon of onderneming wat so 'n diens verskaf.
Arbeidsmakelary stem grootliks ooreen met wat tans Tydelike Indiensnemingsdienste (TID) genoem word. Hierdie sektor het onlangs landswyd aansienlik gegroei. In die landbou was daar reeds vroeër voorbeelde van TID of arbeidsmakelary, omdat boere in die oestyd bykomende werkers benodig. Boere het dus, volgens hul seisoenale arbeidsbehoeftes, werkers een-een in diens geneem of ontslaan. Mettertyd het arbeidsmakelaars hierdie gaping benut en die diens van spanne plukkers of oeswerkers aangebied. In vandag se arbeidswêreld brei die TID-sektor steeds vinnig uit, omdat daar 'n groeiende aanvraag is na buigbare arbeidspatrone.
n Kortstondige behoefte aan skaars vaardighede.
Daar bestaan reeds wetgewing wat arbeidsmakelary raak. Hoewel niemand 'n voornemende werknemer kan dwing om sy of haar arbeidskrag met behulp van 'n arbeidsmakelaar te bemark nie, sukkel ongeskoolde arbeiders dikwels om werk te vind tensy hulle 'n arbeidsmakelaar gebruik.
Die Wet op Arbeidsverhoudinge sit die bepalings en voorwaardes uiteen vir tydelike indiensnemingsdienste. Dit maak voorsiening daarvoor dat dienste aan arbeidsmakelaars uitgekontrakteer word. Volgens hierdie Wet moet sowel arbeidsmakelaars as hul kliënte alle arbeidswette gehoorsaam. Arbeidsmakelaars kan die bepalings van arbeidswetgewing net so min ontduik as enige ander sakeonderneming.
Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes bepaal die minimum vereistes waaraan werkgewers moet voldoen wanneer hulle kontrakte met werknemers aangaan. Geen kontrak tussen 'n werkgewer en 'n werknemer mag teen die Wet op Basiese Diensvoorwaardes indruis nie.
Die "Wet op Vaardigheidsontwikkeling" bepaal dat alle persone en/of sakeondernemings hulle moet laat registreer voor hulle indiensnemingsdienste kan aanbied. Verskaffers van hierdie soort diens, oftewel arbeidsmakelaars, word egter net geregistreer as hulle aan sekere voorwaardes voldoen wat die Wet uiteensit.
Volgens die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes moet werknemers vergoed word vir enige ongeskiktheid of beserings of enige siektes wat hulle opdoen terwyl hulle hul pligte uitvoer. Hierdie Wet maak ook voorsiening vir vergoeding in gevalle waar sulke beserings of siektes lei tot sterftes.
Arbeidsmakelaars beweer dat hulle nie werkgewers is nie, maar dat die kliënte - byvoorbeeld boere - aan wie die diens gelewer word die werkgewers is. Andersyds beweer die sakeondernemings wat van hierdie diens gebruik maak, dat die arbeidsmakelaars die werkgewers is. Dit skep verwarring vir werknemers wat in hierdie woordestryd vasgevang word.
Werknemers wat deur arbeidsmakelaars aangestel word, loop groter risiko's as hulle aan diens beseer word. Wie aanvaar verantwoordelikheid vir gesondheids- en veiligheidskwessies en kwessies wat verband hou met vergoeding?
Alhoewel arbeidsmakelaars werksgeleenthede verskaf aan tydelike werknemers, kan tydelike werksvoordele sleg vergelyk met die byvoordele van permanente werknemers - soos verlof, lone en pensioenvoordele.
Gewoonlik moet tydelike werknemers 'n geen werk, geen betaling ooreenkoms onderteken wat minder byvoordele het as die ooreenkomste van permanente werknemers.
Die Internasionale Arbeidsorganisasie (ILO) en sy lede het die Decent Work (Ordentlike Werk-)konsep geformuleer. Die lede sluit regerings, werkgewers- en werkersorganisasies in. Die ILO ondersteun sedert 1999 die Decent Work Agenda (Ordentlike Werksagenda). Die doel van die Agenda is om ontwikkeling te bevorder en armoede te beveg.
Ordentlike werk het te make met wat mense hoop om in hul werkslewe te bereik. Dit is gegrond op die idee dat werk 'n bron van persoonlike waardigheid is - gelyke geleenthede vir en gelyke behandeling van mans en vroue word hierby ingesluit.
dat vakbonde seggenskap in werkskwessies kan hê.
die bevordering van dialoog en konflikresolusie sodat werkersorganisasies 'n sentrale rol kan speel in dispuutvermyding in die werkplek.
In lyn met die parlement se rol om openbare debat oor sake van nasionale belang aan te moedig, wil die Parlement hoor wat die aandeelhouers - insluitende vakbonde, die publiek en arbeidsmakelaars - oor die onderwerp dink.
Neem deel aan die verhore en word gehoor.
Tel.: 021 403 3765 Faks.
Om 'n doeltreffende, mensgerigte Parlement te help bou wat aan die mense se behoeftes voldoen en wat daarna streef om die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te verbeter.
Opgestel deur die Openbare Opvoedingsentrum, Parlementêre Kommunikasiedienste.
Besoek ons Parlementêre webwerf: www.parliament.gov.
Tel.: 021 403 2911, Faks.
<fn>Hansards. LiftMessage.2009-11-11.af.txt</fn>
The Parliamentary Communication Services (PCS) is in the process of changing the automated voice system in all the 90 Plein Street elevators. PCS intends to use the voice of Parliament staff to ensure that the voices on elevators are a true reflection of the languages spoken by the communities we exist to serve. We therefore request assistance from the Languages Services Section to help with translation of the messages below to be used in the 90 Plein Street elevators from English into the following languages: Afrikaans, seTswana, xiVenda, siSwati, isiZulu, isiXhosa, xiTsonga.
The intention here is to localise voices on the lifts and make all of us to identify and relate to. Parliamentary staff has been requested to audition for a voice that can be used. Auditions will take place during the week starting on 9 March 2009.
Laer grondvloer, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Grondvloer, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 1, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 2, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 3, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 4, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 5, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 6, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 7, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vloer 8, deure gaan oop.
Deure gaan toe.
Vir meer inligting, kontak asseblief vir Siyabonga Seme by X8359.
<fn>Hansards.NABrochure.2009-11-11.af.txt</fn>
Die Parlement bestaan uit twee Rade, naamlik die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies.
verteenwoordig deur vir die politieke partye van hul keuse te stem.
waarvolgens die land regeer word.
voer debat daaroor.
n Komitee vir verdere bespreking.
die Grondwet nagekom word.
met die werksaamhede van die regering tot stemming te bring.
van Suid-Afrika te verkies.
Die NV bestaan uit 400 verkose Parlementslede (LPs).
aantal stemme wat die party in die verkiesing wen. As 'n party bv. die helfte van die stemme wen, kry hy die helfte van die setels in die NV.
Beamptes van die Raad.
die NV se vergaderings.
die reëls van die raad gehoorsaam.
Die Raad se reëls maak voorsiening daarvoor dat Raadsvoorsitters die Voorsittende Beamptes kan bystaan in die uitvoering van hul pligte. Daar kan ook van die Raadsvoorsitters verwag word om op te tree as voorsitters tydens Raadsittings.
Die swepe sien om na die Lede van hul onderskeie partye.
ampsdraers van beide Rade werk.
die belange van die Kabinet en Regeringsake in die Parlement.
parlementêre verantwoordelikhede nakom.
Baie van die NV se werksaamhede vind in Komitees plaas.
Die NV se komitees staan bekend as Portefeuljekomitees.
Handel en Nywerheid aangaan.
Elke komitee het 'n Voorsitter wat verseker dat hul sake goed vlot.
en wysigings van Wetsontwerpe.
verwant is aan wetgewing.
van die werksaamhede van regeringsdepartemente.
in wetgewing en ander parlementêre werksaamhede.
menings in te win oor sake van nasionale belang.
verrigtinge wanneer die Komitees Openbare Verhore hou.
voorleggings oor kwelpunte te doen.
Bywoning van Portefeuljekomitee vergaderings.
Navrae te rig met betrekking tot of inligting te versoek oor die werksaamhede, in die Parlement, van Parlementslede wat dien in die Nasionale Vergadering.
Portefeuljekomitee gehou word.
Die waarneming van voltallige debatte in die Raad, byvoorbeeld Begrotingsposte.
Petisies aan die Parlement oor kwelpunte te oorhandig. Petisies aan die Parlement is veronderstel om die ondersteuning van 'n Parlementslid te hê.
Hierdie pamflet is in alle amptelike Suid-Afrikaanse tale beskikbaar.
<fn>Hansards.NCOPContent.2009-11-11.af.txt</fn>
die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP) wat uit minstens 90 afgevaardigdes bestaan.
Die Grondwet verklaar dat die NRVP die provinsies verteenwoordig ten einde te verseker dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer in ag geneem word.
Dit word hoofsaaklik gedoen deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur 'n nasionale forum vir openbare oorweging vir belangrike aangeleenthede wat die provinsies raak, te voorsien.
Die NRVP verseker ook dat aangeleenthede oor plaaslike regering op die hoogste vlak verteenwoordig word.
Die NRVP bestaan uit nege provinsiale afgevaardigdes wat deur die provinsiale wetgewers en die afvaardiging van die SA Vereniging vir Plaaslike Regering (Salga) benoem word.
vier spesiale (tydelike) afgevaardigdes is.
Die Premier van 'n provinsie wat 'n spesiale afgevaardigde is, staan aan die hoof van die afvaardiging.
Die Premier kan, indien nodig, iemand in sy/haar plek aanstel.
Die afvaardiging van Salga word deur sy uitvoerende komitee vanuit 'n groep verteenwoordigers van die Plaaslike Regeringsverenigings in die nege provinsies gekies.
Dié beamptes is verantwoordelik vir die werksaamhede van die NRVP, speel 'n toesighoudende rol oor debatte en verseker dat vryheid van spraak vir afgevaardigdes binne die reëls van die Huis plaasvind.
Die permanente Adjunkvoorsitter word vir 'n termyn van vyf jaar verkies, terwyl die Premiers van die provinsies om die beurt as Adjunkvoorsitter vir 'n termyn van 'n jaar optree.
Daar word voorsien dat die NRVP 'n samewerkende regering en deelnemende demokrasie ten doel stel en hy ook as brandpunt dien om uitdrukking aan aangeleenthede van plaaslike en provinsiale regering op nasionale vlak te gee.
Die NRVP gee uitdrukking aan die perspektiewe van die nege provinsies in Suid-Afrika en voorsien ook 'n platform vir plaaslike regering om aan wetgewende oorwegings op 'n nasionale vlak deel te neem.
Die NRVP oorweeg, neem aan, wysig, stel wysigings voor aan, of verwerp wetgewing.
Alle nasionale Wetsontwerpe word oorweeg.
Die NRVP kan ook Wetsontwerpe inisieer wat binne Bylae 4 van die Grondwet resorteer (aangeleenthede waaroor nasionale en provinsiale wetgewers gesamentlike mag beskik om wette op te stel) en sekere wetsontwerpe wat provinsies raak.
Die komitees is verantwoordelik vir die oorgrote deel van die werk, maar alle Wetsontwerpe moet na 'n sitting van die NRVP vir oorweging verwys word en daar moet gestem word of die Wetsontwerp aangeneem of verwerp word.
Provinsies word nie geraak deur Wetsontwerpe wat met nasionale werksaamhede, soos verdediging, buitelandse sake en justisie verband hou nie.
Wanneer sodanige Wetsontwerpe deur die Nasionale Vergadering aangeneem is, word dit na die NRVP terugverwys sodat daaroor gestem kan word.
Indien die NRVP veranderinge aan die Wetsontwerp wil aanbring, word dit terugverwys na die Nasionale Vergadering wat die veranderinge kan aanneem of verwerp.
Provinsies word direk geraak deur Wetsonderwerpe wat byvoorbeeld oor onderwys, vervoer, welsyn en gesondheid handel.
Die meeste van dié Wetsontwerpe kan deur enige Huis by die NRVP ingedien word, maar daar is sommige Wetsontwerpe wat slegs in die Nasionale Vergadering 'n aanvang moet neem.
Elke provinsie het slegs een stem wanneer daar in die NRVP oor dié Wetsontwerpe gestem word.
Indien daar 'n meningsverskil tussen die NV en die NRVP ontstaan of die provinsies wel deur sodanige Wetsontwerp geraak word, word die Wetsontwerp na die Bemiddelingskomitee gestuur.
Indien provinsies direk geraak word deur 'n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig of verander, moet minstens ses van die nege provinsies in die NRVP daarmee saamstem.
Indien provinsies nie direk geraak word deur 'n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig of verander nie, vereis die Grondwet van die NRVP om die Wetsontwerp te oorweeg (sonder om daaroor te stem) voor dit na die NV gaan om daaroor gestem te word.
Toesig is 'n grondwetlike funksie van die Parlement (met inbegrip van die Provinsiale Wetgewers) om regeringsoptredes na te gaan en te moniteer.
Die NRVP speel 'n toesighoudende rol in die nasionale aspekte van die provinsiale en plaaslike regering.
Die NRVP kan vereis dat 'n Kabinetslid, 'n beampte in die nasionale regering of provinsiale regering 'n vergadering van die Raad of 'n komitee van die Raad bywoon.
Afgevaardigdes van die NRVP mag aan Kabinetministers vrae rig wat in die NRVP beantwoord word.
Die NRVP of enige van sy komitees kan petisies, vertoë of voorleggings van enige belanghebbende persoon of instellings ontvang.
Toesighoudende besoeke word ook deur die NRVP na gemeenskappe onderneem om sodoende direkte inligting oor die behoeftes en uitdagings van die mense te verkry.
Die komitees van die NRVP word Gekose Komitees genoem. Byvoorbeeld, die Gekose Komitee or Behuising, die Gekose Komitee oor Openbare Werke en die Gekose Komitee oor Vervoer.
Elke komitee is nóú betrokke by die werksaamhede van 'n bepaalde regeringsdepartement. 'n Komitee oorweeg en wysig Wetsontwerpe, en reël openbare verhore indien 'n aangeleentheid van groot openbare belang is.
Komitees kan enige persoon dagvaar om getuienis af te lê of om dokumente voor te lê en daar kan van enige persoon of instelling vereis word om aan hom verslag te doen.
Sodra 'n wetsontwerp deur 'n komitee oorweeg is, word dit aan die NRVP voorgelê sodat daaroor gestem kan word.
Elke provinsiale afvaarding beskik oor een stem wat namens die provinsie deur die hoof van sy afvaardiging uitgebring word.
Lede van die publiek kan 'n betekenisvolle bydrae lewer om te verseker dat die regering aanspreeklik vir die behoeftes van mense gehou word.
'n Voorlegging aan 'n komitee of die Parlement is 'n manier om jou stem in die Parlement te laat hoor.
Wanneer 'n voorlegging gemaak word, het jy die geleentheid om die siening van lede van die komitee, wat bepaalde wetgewing bespreek en oorweeg, te beïnvloed voordat sodanige wetgewing afgehandel word.
'n Petisie is 'n manier om griewe oor aangeleenthede van openbare belang onder die Parlement se aandag te bring om binne magte op te tree.
Elke landsburger beskik oor die reg om ingevolge die Grondwet petisies aan die Parlement te rig.
Enige persoon, groep persone of organisie beskik oor die reg om 'n petisie aan die Parlment te rig.
Lede van die publiek kan met Parlementslede in verbinding tree by kiesafdelingskantore regoor die land of by die Parlement, indien hulle ondersteuning vir 'n aangleentheid wil win, sterk oor 'n aangeleentheid voel of bystand vir 'n bepaalde probleem verlang.
<fn>Hansards.NCOPProvWeek.2009-11-11.af.txt</fn>
die Nasionale Raad van Provinsies (NRP), wat oor 90 lede beskik.
Die Suid-Afrikaanse Grondwet bepaal dat die Nasionale Raad van Provinsies (NRP) toesien dat provinsiale belange in ag geneem word in die nasionale regeringsfeer. Dit word bereik deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur nasionale forum te voorsien vir openbare oorweging van kwessies wat provinsies raak?
Die primêre rol van die NRP is om debat te voer, wetgewing aan te neem en regeringsoptrede te moniteer en daaroor toesig te hou.
Die NRP verteenwoordig die provinsies om toe te sien dat provinsiale belange in ag geneem word in die nasionale regeringsfeer.
Die NRP se rol is om toesig te hou oor die nasionale aspekte van provinsiale en plaaslike regering.
Wat behels die NRP se Provinsiale Week?
Die NRP het die Provinsiale Week ingestel om toe te sien dat provinsies integrale rol in die bedrywighede van die nasionale Parlement speel?
Gedurende dié week bring verteenwoordigers in die NRP en hul provinsiale ampsgenote toesighoudingsbesoeke aan gemeenskappe, om te verseker dat hulle regstreeks inligting inwin oor die behoeftes en uitdagings van die mense.
Die Provinsiale Week gee uiting aan die bepaling van die Grondwet, wat die NRP verplig om toe te sien dat provinsiale belange in ag geneem word in die nasionale regeringsfeer.
Die Provinsiale Week verseker ook dat provinsiale afgevaardigdes in die NRP op die hoogte bly met ontwikkelinge in hul provinsies, asook die uitdagings waarmee hulle te kampe het.
Dit voorsien afgevaardigdes van die geleentheid om met die provinsies in wisselwerking te tree en verslag te doen oor hul bedrywighede in die NRP, met die doel om nuwe mandate oor kwessies te bekom wat op die nasionale agenda geplaas gaan word.
Die Provinsiale Week voorsien forum vir die uitruiling en deel van gedagtes rondom diensleweringskwessies, en uitdagings waarmee die provinsies te kampe het in die vervulling van hul rolle?
Voorts skep dit geleentheid vir die Parlement en provinsies om saam te werk in die soeke na oplossings en om vorendag te kom met nuwe maniere om in die behoeftes van die mense van Suid-Afrika te voorsien?
Wat sal gedurende die Provinsiale Week gebeur?
ander belanghebbendes, soos tradisionele leiers, NRO's, GGO's en die Suid-Afrikaanse Plaaslike Regeringsorganisasie (Salga).
Provinsiale afgevaardigdes in die NRP, met hul provinsiale ampsgenote, sal toesighoudingsbesoeke aan gemeenskappe bring.
Die afvaardigings sal ook besoek bring aan projekte wat deur die nasionale asook provinsiale regerings in hul provinsies in werking gestel word.
Hoe sal die Provinsiale Week jou provinsie bevoordeel?
Gedurende die toesighoudingsbesoeke wat in die Provinsiale Week plaasvind, sal die provinsiale afgevaardigdes in die NRP regstreeks inligting bekom oor die behoeftes van die mense in die provinsies.
Die Provinsiale Week stel die NRP in staat om tot doeltreffende regering by te dra deur toe te sien dat provinsiale en plaaslike belange in die nasionale beleidsmakingsproses erken word.
Voorts stel dit provinsiale, plaaslike en nasionale regerings in staat om doeltreffend en bekwaam saam te werk om doeltreffende dienslewering te verseker.
<fn>Hansards. NorthWestAdvertPamphlets.af.txt</fn>
Die Mynbouhandves is ingevolge artikel 100 van die Mineral and Petroleum Resources Development Act, No 28 van 2002 (MPRDA), opgestel.
Die Departement van Minerale Bronne het die Mynbouhandves onlangs hersien. Gedurende die hersiening is aandag aan verskeie elemente van die handves geskenk, insluitend eienaarskap, die ontwikkeling van aankope en ondernemings, veredeling, billike indiensneming en menslike hulpbronontwikkeling.
In ooreenstemming met die Parlement se hoof doelwit om openbare deelname te vergemaklik, sal die Portefeuljekomitee oor Minerale Bronne (die Komitee) op Donderdag, 31 Maart 2011, openbare verhore oor die uitslae van die hersiening van die ou Mynbouhandves en voorstelle vir die nuwe Mynbouhandves in Klerksdorp (Anglo Ashanti no 1 Shaft hall), Noordwes hou. Die Komitee sal in die besonder graag met mynmaatskappye, mynwerkers, arbeidsorganisasies en gemeenskappe rondom die mynmaatskappye wil vergader.
E-posadres (nskaka@parliament.gov.za) of (vmfuniselwa@parliament.gov.
Faks 086 619 9194.
<fn>Hansards.OATH2009.2009-11-11.af.txt</fn>
I, confirm that I have taken note of the confidentiality requirements of the Code of Conduct for Assembly and Permanent Council Members. I swear that I will comply with those requirements and that I will not divulge any confidential information to any person other than a member of the Parliamentary Committee on Ethics and Members' Interests or the Registrar of Members' Interests.
Ek, bevestig dat ek kennis neem van die vertroulikheidsvereistes van die Gedragskode vir Lede van die Vergadering asook Permanente Raadslede. Ek sweer dat ek daardie vereistes sal nakom en dat ek geen vertroulike inligting aan enige persoon buiten 'n lid van die Parlementêre Komitee oor Etiek en Lede se Belange of die Registrateur van Lede se Belange sal openbaar nie.
Afgelê en voor my onderteken op die 2009.
<fn>Hansards. Oversight.2009-12-02.af.txt</fn>
Die werklike toets vir demokrasie is die mate waarin die Parlement kan verseker dat die regering aanspreeklik teenoor die mense is. Dit word gedoen deur voortdurende toesighouding (monitering) te handhaaf oor die regering se werksaamhede.
Die Parlement en sy Komitees beskik oor die bevoegdheid om enige persoon of instelling te ontbied om getuienis te lewer of dokumente beskikbaar te stel, en aan hulle verslag te doen.
Die Grondwet bepaal dat die Parlement die mag het om toesig te hou oor alle staatsinstellings, insluitend dié op provinsiale en plaaslike regeringsvlak.
Wat is toesighouding?
Toesighouding is 'n funksie kragtens die Grondwet aan die Parlement verleen om die regering se werksaamhede te moniteer en daaroor toesig te hou.
die doeltreffende bestuur van staatsdepartemente.
Waarom die Parlement se toesighoudingsrol belangrik is?
Deur toesig te hou oor die werksaamhede van die regering kan die Parlement verseker dat dienslewering plaasvind, sodat alle burgers 'n beter lewensgehalte kan hê.
om regeringsondernemings meer deursigtig te maak en openbare vertroue in die regering te verhoog.
die Nasionale Raad van Provinsies (NRP).
Elkeen het 'n spesifieke toesighoudingsrol te speel.
Die Grondwet bepaal dat die Nasionale Vergadering verkies word om die mense te verteenwoordig en om regering deur die mense volgens die Grondwet te verseker.
deur toesig te hou oor die uitoefening van die nasionale uitvoerende gesag, en die toepassing van wetgewing.
Die Nasionale Raad van Provinsies verteenwoordig die provinsies om te verseker dat provinsiale belange in berekening gebring word in die nasionale regeringsfeer.
Die NRP se rol is om toesig te hou oor nasionale aspekte van provinsiale en plaaslike regering.
Die NRP kan van 'n lid van die Kabinet , 'n amptenaar van die nasionale regering of 'n LUK van 'n provinsiale regering vereis om 'n sitting van die Raad of 'n komitee by te woon.
Parlementêre komitees word gestig as instrumente van die Huise ooreenkomstig die Grondwet om toesighouding te behartig en die regering te moniteer.
Dié komitees is die "enjinkamers" van die Parlement se toesighoudings- en wetgewende werk.
Komitees ondersoek wetgewing noukeurig, hou toesig oor die regering se werksaamhede, en skakel met die publiek.
Een van die mees belangrike aspekte van die toesighoudingsfunksie is die oorweging deur komitees van die jaarverslae van staatsinstellings, en verslae deur die Ouditeur-generaal.
Na gelang van die doel van toesighouding, sal die Komitee óf 'n opdrag van die staatsinstansie aanvra, óf dit met die oog op 'n feiteondersoek besoek.
Die Minister van Finansies kondig die begrotingsramings vir die volgende boekjaar aan, sowel as die begrotingsposte van elke departement.
Die Parlement moet die Begroting goedkeur.
Ná die voorlegging van die begrotingsposte het elke Komitee 'n verhoor met die bepaalde Staatsdepartement waaroor hy toesig hou.
Dit dien om vas te stel of die Department sy beloftes van die vorige jaar nagekom het, en belastingbetalers se geld na behore bestee het.
Om Vrae aan die regering te stel, is een van die maniere waarop die Parlement die regering aanspreeklik hou.
Vrae vir mondelinge of skriftelike beantwoording kan aan die President, die Adjunkpresident en Ministers gestel word oor aangeleenthede waarvoor hulle verantwoordelikheid aanvaar.
Vraetyd bied aan Parlementslede die geleentheid om lede van die regering uit te vra oor aangeleenthede rakende dienslewering, namens hul politieke partye of die kieserskorps.
Deur dié proses kan lede van die Parlement oor enige aangeleentheid verklarings in die Huis doen.
Deur 'n Kennisgewing van Voorstel kan 'n lid van enige politieke party sake vir bespreking in die Parlement opper, en daardeur help om hul verantwoordelikheid van toesighouding na te kom.
Volle sittings is nog 'n manier om belangrike inligting onder die aandag van die regering te bring rakende spesifieke regeringsprogramme of wetgewing wat vereis word om dienslewering te verbeter.
Kiesafdelingwerk bied Parlementslede die beste geleentheid om individuele toesighouding uit te oefen.
Kiesafdelingwerk verskaf die mees direkte skakeling tussen Parlementslede en die publiek.
Dit is lede se plig om die Parlement in kennis te stel van enige aangeleenthede wat gedurende sodanige toesighouding geïdentifiseer is.
Om 'n voorlegging te doen aan 'n komitee van die parlement is een manier om jou stem in die Parlement te laat hoor.
Deur 'n voorlegging te doen, het jy 'n geleentheid om die mening van lede van die Komitees te beïnvloed wat spesifieke konsepwetgewing bespreek voordat dit 'n wet word.
Elke burger het die reg om 'n versoekskrif tot die Parlement te rig, soos bepaal word in die Grondwet.
Enige persoon, groep mense of organisasie mag 'n versoekskrif tot die Parlement rig.
'n Versoekskrif is 'n formele versoek tot 'n owerheid om stappe te doen. Dit kan geskied by wyse van 'n eis, 'n versoek om 'n guns, óf om aandag te skenk aan 'n grief.
<fn>Hansards. ParliamentGPA.2009-11-11.af.txt</fn>
Die doel van dié dokument is om 'n uitvoerige oorsig van die kernaspekte van die versekeringsdekking wat deur die Groep Persoonlike Ongevalle (GPO) Polisnommer FASA/1998-00426 voorsien word, aan die bestuur beskikbaar te stel. GPO word onderskryf deur FASA (onderskrywende bestuurders vir Hollard Versekeringsmaatskappy Bpk).
Die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika NB: Alle voordele ingevolge dié polis is in die eerste instansie aan die Parlement betaalbaar.
Voordele ten opsigte van sterfte en permanente gestremdheid is betaalbaar bo en behalwe enige ander voordele wat moontlik uit ander bronne betaalbaar is (bv. groeplewensversekering, vergoeding vir beroepsbeserings en -siektes (VBBS), Padongelukkefonds (POF)).
Tydelike totale gestremdheidsvoordeel is slegs betaalbaar in die mate waarin die Parlement finansieel benadeel word deur die tydelike gestremdheid van 'n versekerde persoon.
Die voordeel van mediese uitgawes geld slegs ten opsigte van liggaamlike besering weens 'n ongeluk.
Mediese uitgawes voortspruitend uit 'n werkverwante voorval wat deur VBBS gedek word, moet van VBBS geëis word. Die dekking wat deur dié GPO-polis voorsien word, sal slegs "byvulling" in die geval van 'n tekort verskaf. (LET WEL: Dít is onwaarskynlik aangesien VBBS onbeperkte mediese uitgawes vir werkverwante beserings bied).
Mediese uitgawes wat nie van VBBS verhaalbaar is nie, moet in die eerste instansie van dié GPO-polis geëis word.
omvang van die gestremdheid (bv. 100% vir die verlies van 'n ledemaat, maar 1% vir die verlies van 'n toon)
Selfmoord, opsetlike selfbesering, doelbewuste blootstelling aan klaarblyklike risiko of besering (behalwe in 'n poging om 'n mens se lewe te red).
Sterfte of gestremdheid wat direk aan 'n bestaande liggaamlike afwyking of swakheid toegeskryf kan word (NB: Stel Glenrand M·I·B asseblief in kennis indien u werknemers met gestremdhede het sodat ons kan probeer om dekking uit te brei).
Persone jonger as 16 en ouer as 75 (maar sekere vermelde persone word tot op die ouderdom van 85 gedek).
Enige vorm van vlieg buiten as 'n passasier.
Sterfte of besering waar bevind word dat die versekerde persoon onder die invloed van drank of dwelms is of waar die bloed-alkoholvlak die wettige perk oorskry.
Professionele sport, vlieg in sweeftuie of mikrovliegtuie.
Sterfte of besering as gevolg van die pleeg van 'n kriminele oortreding.
Alle gevalle wat moontlik tot 'n eis ingevolge dié polis kan lei, moet so gou as wat redelikerwys moontlik is maar altyd binne 3 maande by Glenrand M·I·B (via Pam Hintsho vir werknemers van die Parlement of Linda Harper vir Lede van die Parlement) aangemeld word.
Alle sterfte-eise moet onverwyld en sonder enige onnodige vertraging aangemeld word.
Alle opbrengste van dié polis is in die eerste instansie aan die Parlement betaalbaar.
Die volgende personeellede van Glenrand M·I·B is beskikbaar om te help met enige kwessies rakende die Parlement se GPO-polis.
<fn>Hansards. ParticularsOfCandidates.2009-11-11.af.txt</fn>
Persoonlike besonderhede. Is u tans?
Besonderhede van reis en verblyf. Neem asseblief kennis: U sal persoonlik gekontak word voordat enige besprekings bevestig word.
OR TAMBO / DBN / PE / BFN / OL / KBL / Polokwane / Nelspruit / George / Umtata / Geen (indien via ander middele gaan reis).
U (en een gas) is geregtig op hotelverblyf in Kaapstad vir vier nagte tussen 04 en 07 Mei.
Is u voornemens om die inhuldiging van die President op 09 Mei 2009 in Pretoria by te woon?
Sal u en u gas verblyf benodig tussen 08 en 09 Mei 2009?
<fn>Hansards. PetitionsPamphlet.2009-11-11.af.txt</fn>
Openbare deelname is 'n belangrike hoeksteen van ons ontluikende demokrasie; een manier om te verseker dat die Regering aan die mense verantwoording doen van sy optrede. Die Parlement het 'n aantal meganismes ontwikkel om openbare betrokkenheid by die wetgewende proses aan te moedig en toegang tot 'n Volksparlement te vergemaklik. Om betrokke te raak by die werk van die Parlement is nie so moeilik soos dit lyk nie. Een manier waarop die publiek dié Grondwetlike reg kan uitoefen, is deur petisies op te stel.
'n Petisie is 'n formele versoek tot 'n owerheid om op tree. Dit kan die vorm aanneem van óf die aandrang op 'n guns óf die regstelling van 'n grief. Ten einde doeltreffend te wees, moet die petisie aandui wie dit beoogde ontvanger is , die aard van die versoek wat gerig word, sowel as 'n motivering bevat en dit moet ook die naam en kontakbesonderhede van die petisionaris(se) insluit.
Petisies word in twee kategorieë ingedeel, naamlik spesiale petisies en openbare of algemene petisies. 'n Spesiale petisie is wanneer 'n individu 'n spesifieke versoek rig of die Staat om persoonlike verligting vra wat nie deur die wet toegelaat word nie, soos die toegang tot 'n pensioen. 'n Openbare petisie is wanneer 'n groep burgers met gemeenskaplike belang algemene verligting versoek, wat enige ander petisie kan insluit.
Dit is die inherente reg van die lede van die publiek in 'n demokratiese samelewing om petisies voor te berei en voor te lê soos en wanneer die behoefte ontstaan. Volgens artikel 17 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (Wet 108 van 1996) het enige groep burgers en elke individu die reg om vreedsaam en ongewapen beswaar te maak, te vergader, te betoog, 'n betooglinie te vorm en 'n petisie voor te lê. Daar is egter sekere prosedure wat individue en/of groepe moet volg in die voorlegging van hul petisies.
Slegs 'n Lid van die Parlement (LP) kan formeel 'n petisie vir oorweging in die Parlement voorlê. 'n Lid van die publiek of 'n groep moet dus hul petisie na hul betrokke LP stuur en vra om dit namens hulle in die Parlement voor te lê.
Die aard aandui van die verligting gevra en wat die Parlement by magte is om te verleen ten opsigte van sy bevoegdhede.
Omrede 'n petisie formeel in die Parlement voorgelê moet word, moet die petisionaris(se) die ondersteuning van 'n LP verkry.
Dit word aanbeveel dat jy eers met 'n LP praat voordat 'n petisie ingedien word om uit te vind of hy of sy jou sal ondersteun en om seker te maak dat die formaat en inhoud van jou petisie korrek is.
Indien daar stawende dokumente is betreffende die saak deur die petisionaris geopper, heg dit aan die petisie.
Die LP sal jou petisie by die Sekretaris van die Parlement vir oorweging indien om seker te maak dit is korrek volgens formaat en inhoud voordat dit aan die Speaker of Voorsitter voorgelê word.
Die petisie sal in die Parlement ter tafel gelê word en na die Komitee(s) verwys word wat die saak(sake) in jou petisie geopper, hanteer.
<fn>Hansards. PocketGuide.2010-02-05.af.txt</fn>
Wat is die verskil tussen die Parlement en die regering?
Die Parlement is die wetmakende (wetgewende) vertakking van die Suid-Afrikaanse staat. 'n Verdere vertakking van die staat is die Regbank of howestelsel, wat die wette vertolk en toepas. Die Regering, onder leiding van die Uitvoerende Gesag, naamlik die President, Adjunkpresident en Kabinetsministers, is vir die toepassing van wette en programme verantwoordelik.
Die Parlement se spesifieke rol, as die wetgewende vertakking van die staat, is om wette goed te keur en om die Uitvoerende Gesag verantwoordelik te hou vir die toepassing van dié wette, wat gemik is op doeltreffende en doelmatige dienslewering aan die mense van Suid-Afrika.
Die Parlement is die belangrikste forum waar die publiek sake van nasionale belang kan bespreek, byvoorbeeld misdaad of 'n ekonomiese insinking. Dit is waar nuwe wette goedgekeur word en bestaande wette gewysig word. Die Parlement moet ook toesig hou oor die wyse waarop die regering die wette van die land in werking stel.
Die eerste demokratiese Parlement van Suid-Afrika, van 1994 tot 1999, se grootste uitdaging was die noodsaaklikheid om ongeëwenaarde en wesenlike verandering teweeg te bring. Soos bepaal word in ons nuwe Grondwet, moes hy nuwe politieke en administratiewe instellings tot stand bring met nuwe reëls, prosedures, meganismes en die vermoë om nie alleen al die mense van Suid-Afrika te dien nie, maar ook om hulle by sy werksaamhede te betrek. Die oorweging en goedkeuring van nuwe wette wat ten doel het om uitvoering te gee aan die Grondwet en die ideale van ons nuwe demokrasie, soos vervat in die Handves van Regte, het heelwat tyd en energie in beslag geneem.
Gedurende die tweede demokratiese Parlement, van 1999 tot 2004, was die noodsaaklikheid om wette te maak nie so dringend nie, en die Parlement kon meer tyd bestee aan die monitering van die Uitvoerende Gesag - die President, Adjunkpresident, Kabinetsministers en hul staatsdepartemente - en aan die evaluering van dienslewering en wetstoepassing.
Gedurende die derde demokratiese Parlement, van 2004 tot 2009, is groter klem geplaas op die verdieping van die instelling se toesighoudingsfunksie en die aanmoediging van deelname deur die publiek aan die werksaamhede van die Parlement.
Die vierde demokratiese Parlement, tot stand gebring ná die algemene verkiesing in 2009, het 'n aantal nuwe terreine geïdentifiseer wat aandag vereis.
Dít sluit in die ontwikkeling van meganismes om die Parlement se funksie van toesighouding oor die Uitvoerende Gesag te verskerp, die Parlement se rol in nasiebou uit te brei en te besluit hoe die Parlement 'n kragtiger instelling kan word waar mense in groter mate betrek word. Dit beteken die skep van 'n aktivistiese Parlement, toegespits daarop om dienslewering te verbeter om die maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling van alle Suid-Afrikaners te verseker. Die Parlement probeer ook vasstel hoe sy rol as een van die belangrikste demokrasie-instellings tot die maksimum versterk kan word. In dié rol hou die Parlement nie alleen die regering verantwoordelik nie, maar is hy ook self verantwoordelik aan alle Suid-Afrikaners om seker te maak dat hul behoeftes uitgespreek word en dat daaraan aandag geskenk word.
Die Money Bills Amendment Procedure and Related Matters Act wat in 2008 goedgekeur is, bepaal die grondslag vir die "aktivistiese" Parlement waarna die Speaker van die Nasionale Vergadering, mnr Max Sisulu, in die bespreking van sy begrotingspos in 2009 verwys het.
Die Wet stel die Parlement in staat om die begroting in sy geheel, asook die begrotings van spesifieke nasionale departemente, aan te suiwer. Voor die Wet aangeneem is, kon die Parlement die begroting óf goedkeur óf verwerp, maar nie aansuiwerings teweegbring nie. Hierdie nuwe Wet plaas 'n groot verantwoordelikheid op die Parlement. Met dié verantwoordelikheid sal die aard van die verhouding tussen die Parlement as die wetgewer, en die Uitvoerende Gesag as die instelling wat dienslewering moet verseker, nuwe gestalte begin kry.
Nog 'n saak wat ondersoek sal moet word, is die rol van die Parlement in internasionale verdrae. 'n Meer aktiewe rol in die konsepstadium van internasionale ooreenkomste en verdrae en die rol van die Parlement in die bevordering van die demokrasie moet oorweeg word. Daar moet besin word oor die vraag of die Parlement die wil van die mense van Suid-Afrika ten opsigte van kwessies van internasionale bestuur wat hul lewe raak, wesenlik weerspieël. Die wyse waarop die Parlement in werklikheid toesig hou oor die nakoming van internasionale ooreenkomste en verdrae, moet ook ondersoek word.
'n Internasionale ooreenkoms is bindend vir die Republiek van Suid-Afrika slegs nadat dit by 'n besluit van beide Huise van die Parlement goedgekeur is. Die uitsonderings is ooreenkomste van tegniese, administratiewe of uitvoerende aard, of dié wat nie bekragtiging of instemming vereis nie. Sodanige ooreenkomste moet slegs binne 'n redelike tydperk in beide Huise van die Parlement ter tafel gelê word.
Die Swart Roede is die simbool van gesag van die Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies. Dit word in die seremoniële optog deur die Draer in die Huis ingebring vir die sitting of formele vergadering van die Huis. Dit weerspieël die belangrike rol van die provinsies in die funksionering van die Parlement. Wanneer dit in die regop posisie langs die Voorsittende Beampte se stoel geplaas word, beteken dit die Nasionale Raad van Provinsies is formeel in sitting.
Die Ampstaf is die simbool van gesag van die Speaker van die Nasionale Vergadering. Die teenwoordigheid van die Ampstaf dui daarop dat die Nasionale Vergadering amptelik in sitting is. Die nuwe Ampstaf is ontwerp om die geskiedenis, tradisies, diversiteit, kulture en tale van Suid-Afrika te weerspieël. Dit gedenk ook die land se natuurskoon, sy plant- en dierelewe en sy ryk mineraalbronne.
Die nasionale vlag het uiters noukeurig bepaalde dimensies, in sy geheel, asook ten opsigte van elke kleur. Die vlag moet ook op 'n spesifieke wyse aan die vlagpaal vasgebind word. Die vlag het 'n reghoekige vorm, en die lengte daarvan is een en 'n half maal die wydte. Die kleure is swart, goud, groen, wit, brandrissierooi en blou. Dit bestaan uit 'n groen Y-vormige strook wat een vyfde van die wydte van die vlag is. Die middelste bande van die strook begin in die boonste en onderste hoek teen die vlagpaal, "ontmoet" in die middel van die vlag, en strek horisontaal verder tot in die middel van die vrykant. Die groen strook het aan die bokant en onderkant 'n wit rand, tot aan die kant van die vlagpaal waar dit goudkleurig is. Elke rand is een vyftiende van die wydte van die vlag. Die driehoek langs die vlagpaal is swart. Die boonste horisontale strook is brandrissierooi en die onderste horisontale strook is blou. Dié stroke is elk een derde van die wydte van die vlag.
Ingevolge die Grondwet, die hoogste Wet van die Republiek van Suid-Afrika, moet die Parlement die mense van Suid-Afrika verteenwoordig, regering deur die mense verseker en seker maak dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer verteenwoordig word.
Sodanige vereistes en verpligtinge word deur die Parlement uitgevoer deur wette te bekragtig, toesig oor regeringsaktiwiteite uit te oefen, openbare deelname te fasiliteer, samewerkende regering te fasiliteer asook deur internasionale deelname van die Parlement.
Daarbenewens het die Parlement 'n plig om die waardes van menslike nederigheid, gelykheid, nie-rassigheid, nie-seksisme, die oppergesag van die Grondwet en alle volwassenes se reg om te stem en om tot 'n openbare amp in 'n veelpartystelselsel verkies te word, te bevorder.
Die Grondwet bepaal ook die werksaamhede van die Parlement en hoe Lede tot die Parlement verkies word.
Die Parlement bestaan uit twee Huise - die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies.
Die Nasionale Vergadering verteenwoordig die mense en verseker dat die mense regeer. Hy doen dit deur die President van die Republiek van Suid-Afrika te kies, deur 'n nasionale forum vir die openbare oorweging van sake te voorsien, deur wetgewing aan te neem en deur toesig te hou oor die werksaamhede van die ministeries en staatsdepartemente.
Die Nasionale Raad van Provinsies verteenwoordig die provinsies ten einde te verseker dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer in ag geneem word. Hy doen dit deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur 'n forum te voorsien vir die openbare oorweging van sake wat die provinsies raak.
Die Parlement se werksaamhede vind tydens volle sittings plaas wanneer Lede van 'n Huis in 'n groep byeenkom - in gesamentlike sittings, wanneer beide Huise as 'n groep byeenkom en in Komitees, wanneer kleiner groepe Lede vir breedvoeriger bespreking byeenkom.
In ons huidige verkiesingstelsel word Lede van die Parlement (LP's) nie direk deur kiesers verkies nie. Suid-Afrikaners stem vir politieke partye wat aan die algemene verkiesing deelneem, en dié partye stel dan 'n lys kandidate vir die Parlement op. LP's kom na die Parlement indien hulle name bo-aan dié lys verskyn. Suid-Afrikaanse burgers stem vir die party wat hulle belange ten beste verteenwoordig.
Die stelsel van proporsionele verteenwoordiging maak dit moontlik vir kleiner partye om setels in die Parlement te bekom. Van die 400 setels in die Nasionale Vergadering bekom 'n party een setel vir elke 0.25% van die stemme wat hy in 'n algemene verkiesing verwerf.
Die Hoofregter tree as voorsitter op by die verkiesing van die Speaker van die Nasionale Vergadering en die President van die Republiek van Suid-Afrika.
Die eerste sitting van die Nasionale Vergadering is 'n formele byeenkoms waar dié Huis van die Parlement amptelik ingestel word.
Die lys van 400 Lede van die Nasionale Vergadering word opgestel uit die kandidaatlyste van die politieke partye wat tydens die algemene verkiesing in April 2009 genoeg stemme gekry het om setels in die Nasionale Vergadering te verseker.
Die 400 Lede word deur die Hoofregter in groepe van 10 ingesweer. Daarna versoek die Hoofregter dat kandidate vir die pos van Speaker van die Nasionale Vergadering benoem word. Indien daar meer as een benoeming vir die pos van Speaker van die Nasionale Vergadering is, word 'n geheime stemming gehou.
Sodra die Speaker verkies is, word benoemings vir die pos van Adjunkspeaker van die Nasionale Vergadering aangevra. Die nuutverkose Speaker tree as voorsitter op. Indien daar meer as een benoeming vir die pos van Adjunkspeaker is, word 'n geheime stemming gehou.
Sodra die Adjunkspeaker verkies is, word benoemings vir die pos van die President van die Republiek van Suid-Afrika aangevra. Indien daar meer as een benoeming is, word 'n geheime stemming gehou.
Sodra die President verkies is, hou hy/sy op om 'n Lid van die Parlement te wees.
Na die verkiesing van die President kry elke politieke party 'n spreekbeurt. Daarna kry die President die geleentheid om te reageer.
Die Nasionale Raad van Provinsies bestaan uit 90 Lede, waarvan 54 permanente afgevaardigdes is. Ná die algemene verkiesing word dié permanente Lede by die eerste sitting van die Nasionale Raad van Provinsies ingesweer.
Die 54 permanente Lede bestaan uit ses permanente afgevaardigdes van elk van die nege provinsies.
Die Hoofregter tree as voorsitter op by die inswering van die permanente afgevaardigdes van die Nasionale Raad van Provinsies en by die verkiesing van die Voorsitter van die Raad.
Die behoorlik verkose Voorsitter lei die verkiesing van die twee Adjunkvoorsitters.
Die Lede van die Parlement (LP's) is die belangrikste persone in die Parlement. Maar daar is ook ander persone wat die werksaamhede van Lede van die Parlement steun.
Die Parlement stel sy eie veiligheidspersoneel aan - die Parlementêre Beskermingsdienste. Lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens is ook op die terrein gevestig.
Daar is 'n administrasie, bestaande uit sowat 1 200 personeel, wat verskeie dienste verskaf - regsdienste, kommunikasiedienste, navorsing, sekretariële dienste, organisering, logistieke dienste, spyseniering, boodskapper- en skoonmaakdienste, en dies meer.
Die President en die Adjunkpresident het kantore en personeel in Tuynhuys. Die Adjunkpresident, in sy hoedanigheid van Leier van Regeringswerksaamhede in die Parlement, het ook 'n kantoor en personeel in die Parlement.
Alle belangrike plaaslike en buitelandse maatskappye in die gedrukte en elektroniese media het kantore op die Parlementêre terrein. Dit bied aan die media geredelik toegang vir die monitering van en verslaggewing oor die werksaamhede van die Parlement.
Die media word deur die Parlement aangemoedig om by die Parlementêre Persgaleryvereniging aan te sluit en om aansoek te doen om 'n permit ten einde toegang tot die openbare Parlementêre terrein te verkry. Dit dra by tot begrip vir die werksaamhede van die Parlement en die Parlement se verantwoordelikheid teenoor die publiek.
Daar is 'n persgalery in beide die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies waar geakkrediteerde media vrye toegang tot alle sittings het - behalwe die Staatsrede, wanneer daar 'n tekort aan ruimte is. By dié geleentheid is daar oor 'n stelsel van gelyke toegang vir die media ooreengekom.
Dié gebou is nie op die Parlementêre terrein geleë nie, maar dit maak deel uit van die optog wat by geleentheid van die Staatsrede deur die President onderneem word. Die Slawehuis is deel van die Iziko Museums in Kaapstad en word as 'n plek van herinnering en vir die herdenking van slawerny in Suid-Afrika beskou. Die Slawehuis dateer van 1679 en is die tweede oudste koloniale gebou in Kaapstad. Dit het voorheen as huisvesting vir die slawe van die Hollandse Oos-Indiese Maatskappy gedien. Maar oor die eeue heen het dit as een van die vernaamste staatsgeboue in Kaapstad as 'n poskantoor, 'n hospitaal, 'n openbare biblioteek en die setel van die Hooggeregshof gedien.
Van 1827 tot 1833 was dit die setel van die Britse Adviesraad. In 1834 het 'n nuwe grondwet van die Engelse in die Kaap van krag geword en is twee rade ingestel: 'n Uitvoerende Raad en 'n Wetgewende Raad. Die Wetgewende Raad het in die Slawehuis byeengekom. Lede van die publiek en verslaggewers is vir die eerste keer toegelaat om die sittings van die nuwe Raad by te woon. In die verlede het alle werksaamhede agter geslote deure geskied.
In 1853 is die eerste Kaapse Parlement, bestaande uit twee kamers, ingestel. Die nuwe Wetgewende Raad van 15 lede was die eerste koloniale "Hoërhuis" waartoe alle lede verkies is. Hulle het deurentyd in die argiefkamer in dié gebou byeengekom, totdat hulle in 1884 na 'n nuwe Parlementêre gebou kon verhuis.
Die oudste gebou van die Parlement, wat vandag as die Nasionale Raad van Provinsies bekend staan, is in 1885 voltooi. Die oorspronklike gebou is deur Charles Freeman ontwerp. Verskeie finansiële en bouprobleme is ondervind en die projek is hertoegewys aan die Skotse argitek, Henry Greaves, wat pas by die Departement van Openbare Werke begin werk het. Die gebou is binne10 jaar voltooi, van 1875 tot 1885, teen 'n bedrag van £220 000 - vyf keer meer as die aanvanklike begroting van £40 000.
Die gebou is van 1885 tot 1910 vir die twee Huise van die Kaapse Parlement gebruik: die Kaapse Wetgewende Raad (die Hoërhuis, na aanleiding van die Westminster-parlementêre stelsel, en die Kaapse Wetgewende Vergadering, of die Laerhuis).
Met die totstandkoming van die Unie van Suid-Afrika in 1910 is die Kaapse Parlement afgeskaf. Die raadsaal van die ou Kaapse Wetgewende Vergadering het die Senaat geword, eers van die Unie van Suid-Afrika van 1910 tot 1961, en daarná van die Republiek van Suid-Afrika tot 1980, toe die Senaat afgeskaf is. Die raadsaal is weer van 1983 tot 1992 gebruik vir volle sittings van die Raad van Verteenwoordigers, bestaande uit die sogenaamde kleurlinglede wat ingevolge die Grondwet van 1983 deel van die Driekamerparlement was.
Die Senaat is weer in 1994 as een van die twee Huise van die eerste demokratiese Parlement van Suid-Afrika ingestel. In 1997 is die Senaat deur die Nasionale Raad van Provinsies vervang.
Die Raadsaal is in 2001 aansienlik uitgebrei, toe die ontwerp van die rye sitplekke van 'n reghoekige formaat na 'n halfsirkel verander is. Dié Raadsaal het nietemin sy oorspronklike diep rooi kleur behou uit die dae toe dit die Hoërhuis van die Kaapse Parlement was, en is op die Hoërhuis van die Westminster-parlement geskoei.
Met die Uniewording van Suid-Afrika in 1910 is 'n verdere gebou langs die oorspronklike 1885-gebou aangebou en 'n nuwe raadsaal vir die Unie-Parlement geskep. Dit is vir dié doel gebruik totdat Suid-Afrika in 1910 'n republiek geword het. Daarna was dit tot 1994 die Volksraad. Sedert 1994 word dit vir komiteevergaderings en koukusvergaderings van Parlementslede van die African National Congress gebruik. Openbare gebeurtenisse soos die Vroueparlement en die Jeugparlement vind ook hier plaas.
Die tweede raadsaal van die ou Kaapse Parlement is ná Uniewording in 1910 in 'n statige eetkamer vir Lede en eregaste omskep. Dit is in dié eetkamer van die ou Volksraadgebou waar die voormalige Britse Eerste Minister Harold MacMillan in 1960 sy bekende toespraak, "Winds of Change", gelewer het.
Die kantoor van die voormalige Britse Hoë Kommissaris, wat strategies in die hart van die Parlementêre terrein geleë is, is 'n herinnering aan die koloniale verbintenis met die Britse Kroon. Die argitekte John Perry & Lightfoot het dié sandsteengebou in 1937 ontwerp en 'n argitektuurtoekenning daarvoor ontvang.
Die gebou is in 2003 aan die Departement van Openbare Werke verkoop. Die naam is verander na Afrika-huis, en dit huisves tans die Parlement se Protokolkantoor en die Gesamentlike Komitee oor Intelligensie.
Die sakeman en finansier Sammy Marks het dié gebou in 1904 laat bou as sy kantoor in Kaapstad. Die argitek was die bekende sir Herbert Baker. Dit was oorspronklik 'n smal gebou, slegs drie afdelings wyd, en is later aansienlik vergroot.
Dit is 'n paar jaar ná voltooiing aan die Departement van Openbare Werke verkoop.
Die raadsaal van die Raad van Afgevaardigdes (die Indiërlede van die Driekamerparlement van 1983) was in dié gebou gevestig tot hul raadsaal in die nuwe vleuel in 1987 voltooi is. Tans word LP's van die opposisiepartye, personeel en joernaliste van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie hier gehuisves.
Die Nasionale Vergadering-vleuel dateer van 1983. Dit is gebou om vir die bykomende behoeftes van die Driekamerparlement voorsiening te maak en is aan die suidekant van die bestaande gebou toegevoeg. Dit het dieselfde neoklassieke boustyl gevolg. Die projekleiers was die argitekte Jack van der Lecq en Hannes Meiring.
Die vernaamste kenmerk is die groot nuwe Raadsaal wat gebou is om die gesamentlike sittings van al drie Huise van die Driekamerparlement te huisves. Tans word dié Raadsaal gebruik vir die sittings van die Nasionale Vergadering. Dit word ook gebruik vir die gesamentlike sittings van die twee Huise, byvoorbeeld tydens die President se Staatsrede en vir toesprake deur internasionale staatshoofde.
Bo die nuwe hoofraadsaal vind ons die kleiner Raadsaal wat destyds gebou is om die volle sittings van die Raad van Afgevaardigdes te huisves, wat kragtens die Grondwet van 1983 vir die verteenwoordigers van die Indiër-bevolkingsgroep tot stand gebring is. Dié raadsaal is in 1987 voltooi. Dit staan vandag bekend as Komiteekamer E249, en word vir komiteevergaderings gebruik.
Dié gebou het 'n verbintenis met die Parlement wat terugstrek oor baie jare. Dit is van 1854 tot 1884 vir die sittings van die Kaapse Volksraad gebruik. Daarna het dit gedien as die banketsaal van die Good Hope Masonic Lodge, tot dit in 1892 deur 'n brand verwoes is. Dit is omstreeks 1900 herbou as 'n konsertsaal en 'n teater. Dit het bekend gestaan as die Goeie Hoop-teater.
Die Staat het dit in 1916 van die Vrymesselaars gekoop vir personeelkantore vir die Goewerneur wat in Tuynhuys gesetel was. In 1925 is 'n nuwe voorgewel in die Kaapse Herlewing-styl gebou. Vervolgens het dit as Kantoor van die Staatspresident en in die 1980's as setel van die Presidentsraad gedien. Van 1994 tot 2004 is Parlementslede van die Inkatha-Vryheidsparty hier gehuisves. Sedertdien word dit deur Parlementslede en personeel van die African National Congress gebruik.
Tuynhuys, wat die Presidensiële kantore huisves, ressorteer onder die Presidensie en word onafhanklik van die Parlement bestuur.
Histories het Tuynhuys (wat deur die Britte "Government House" genoem is) die terrein verskaf waarop die Parlement gebou is, wat met elke uitbreiding suidwaarts deur Tuynhuis se tuin beweeg het totdat dit in 1988 Tuynhuys se geboue bereik het. Tuynhuys het steeds dieselfde erfnommer as die Parlement en in 1984 is hulle gesamentlik tot nasionale monument verklaar.
Die groot, oop terrein tussen die Parlement se hoofhekke en die voorkant van Tuynhuys staan bekend as Stalplein. Dié naam is afgelei van die Goewerneur se perdestalle. Dié gebied was oorspronklik die agtertuin van die gebou, met die hoofingang aan die kant van Goewermentslaan en die Kompanjiestuin. Dit het in 1913 verander, toe Goewermentslaan vir verkeer gesluit is en Stalplein die hoofingang na Tuynhuys geword het. Stalplein is in die vroeë 1980's herontwikkel toe die verbouing van Tuynhuys ook plaasgevind het om die Kantoor van die Staatspresident te huisves.
Volgens die Grondwet is die Parlement verantwoordelik vir die opstel van wette wat dwarsdeur die Republiek van toepassing is. 'n Kabinetsminister, Adjunkminister, Parlementêre Komitee of individuele Lid van die Parlement (LP) kan 'n konsepwet, ook 'n Wetsontwerp genoem, indien. Wetsontwerpe wat deur 'n individuele LP ingedien word, staan bekend as Privaatlidwetsontwerpe.
Lede van die publiek kan nie Wetsontwerpe aan die Parlement voorlê nie. Hulle kan wel druk op LP's of Parlementêre Komitees uitoefen om Wetsontwerpe wat hulle as belangrik beskou, in te dien.
n Wetsontwerp kan een van vier verskillende roetes en prosesse volg, afhangend van waaroor dit handel en hoe dit geklassifiseer word. Dié prosesse word bepaal deur Artikels 74 tot 77 van die Grondwet, asook deur die verskeie wette en reëls wat die Parlement beheer.
Artikel 74-wetsontwerpe - wat met wysigings aan die Grondwet te doen het en waarvoor 'n tweederdemeerderheid nodig is.
Artikel 75-wetsontwerpe - gewone Wetsontwerpe wat nie die provinsies raak nie.
Artikel 76-wetsontwerpe - Wetsontwerpe wat wel die provinsies raak.
Artikel 77-wetsontwerpe - geldwetsontwerpe in verband met die begroting en begrotingstoekennings.
Wetsontwerpe wat die provinsies raak (Artikel 76-wetsontwerpe) moet eers deur die Nasionale Raad van Provinsies goedgekeur word alvorens die Nasionale Vergadering dit kan oorweeg.
Alle ander Wetsontwerpe word eers in die Nasionale Vergadering ingedien.
Sodra 'n Wetsontwerp in die Parlement ingedien word, word dit gewoonlik na 'n Parlementêre Komitee verwys wat toesig hou oor die Regering se Ministerie en die department wat die Wetsontwerp ingedien het. In die Nasionale Vergadering word dié Komitees Portefeuljekomitees genoem, en in die Nasionale Raad van Provinsies is dit Gekose Komitees. In die Nasionale Vergadering is daar 'n Portefeuljekomitee vir elke staatsdepartement. In die Nasionale Raad van Provinsies verteenwoordig die Gekose Komitees groepe staatsdepartemente.
Sodra die Komitee kommentaar van die publiek oor die Wetsontwerp oorweeg het en die Wetsontwerp bespreek het, doen die Komitee 'n aanbeveling aan 'n volle, of algemene, sitting van die Nasionale Vergadering of die Nasionale Raad van Provinsies oor of die Wetsontwerp met of sonder wysigings goedgekeur behoort te word. 'n Volle sitting van die Parlement kan 'n Wetsontwerp vir verdere oorweging na 'n Komitee terugstuur.
Indien die Parlement 'n Wetsontwerp goedkeur, word dit na die President gestuur. Die President kan 'n Wetsontwerp vir verdere oorweging na 'n Komitee terugstuur indien dit nie aan grondwetlike vereistes voldoen nie. Sodra die President dit goedkeur en onderteken, word die Wetsontwerp 'n Wet wat ten uitvoer gebring moet word.
Die Komitees is die enjinkamers van die Parlement. Dit bied 'n forum waar lede van die publiek hul opinie direk kan uitspreek en die resultaat van die Parlement se besluite kan probeer beïnvloed.
Daar is altesame 52 Komitees in die Parlement - 34 in die Nasionale Vergadering, 12 in die Nasionale Raad van Provinsies en ses is Gesamentlike Komitees bestaande uit Lede van albei Huise. Die Gesamentlike Staande Komitee oor Intelligensie, die Gesamentlike Staande Komitee oor Verdediging en die Begrotingskomitee en die Komitee oor Finansies is statutêre Komitees. Dit beteken dat hulle deur die Grondwet of deur 'n Wet van die Parlement ingestel is.
Elke Komitee het 'n Voorsitter en 'n Komiteesekretaris. As iemand met 'n Komitee in verbinding wil tree, is dít die mense om mee te praat.
Die samestelling van Komitees in die Nasionale Vergadering is oor die algemeen in verhouding tot die grootte van die onderskeie politieke partye se verteenwoordiging in die Parlement. In die Komitees in die Nasionale Raad van Provinsies word elk van die nege provinsies verteenwoordig.
Moniteer en hou toesig oor die werk van nasionale staatsdepartemente en hou hulle verantwoordelik.
Hou toesig oor die rekeninge van nasionale staatsdepartemente en staatsinstellings.
Behartig huishoudelike Parlementêre aangeleenthede.
Ondersoek spesifieke terreine van die openbare lewe of sake van openbare belang.
Oorweeg Wetsontwerpe en wysig hulle, en kan Wetsontwerpe indien.
Oorweeg privaatlede se mosies, provinsiale wetgewende voorstelle en spesiale versoekskrifte.
Oorweeg internasionale verdrae en ooreenkomste.
Komitees het die mag om enige persoon te ontbied om voor hulle te verskyn, getuienis te lewer of dokumentasie voor te lê. Hulle kan van enige persoon of instelling verwag om verslag aan hulle te doen en hulle kan versoekskrifte, vertoë of voorleggings van die publiek ontvang. Hulle speel 'n deurslaggewende rol in die wetmakingsproses.
Die meeste Komitees stem ooreen met die staatsdepartemente waaroor die Parlement toesighoudende en wetmakende verantwoordelikheid uitoefen.
Party Komitees se verantwoordelikheid strek egter verder as een spesifieke staatsdepartement. 'n Voorbeeld is die Komitee oor Openbare Rekenings, wat moniteer hoe die regering die belastingbetalers se geld hanteer. Dié Komitee het die spesiale taak om te verseker dat enige gelde afkomstig van begrotingsposte en toegewys aan spesifieke staatsdepartemente regmatig bestee word.
Die Parlement bring ook ad hoc-komitees tot stand om na spesiale korttermynsake te kyk.
Die Komitees se werk is nie net beperk tot toesig oor die regering se toepassing van wette nie. Die Komitees kan enige saak van openbare belang ondersoek wat binne hul verantwoordelikheidsfeer val.
Lede van die publiek kan vertoë rig oor aangeleenthede en wette wat deur 'n Parlementêre Komitee bespreek word, en bykans alle komiteevergaderings is oop vir die publiek. Sommige komiteevergaderings, soos dié wat handel oor sake in verband met nasionale intelligensie, is egter meestal geslote vergaderings. Oor die algemeen is komiteevergaderings egter oop vir die publiek.
Komitees is gespesialiseerde groepe wat belangrike werk op spesifieke terreine uitvoer.
Die hoeveelheid werk wat gedoen kan word te vermeerder. Dit is meer doeltreffend vir 'n groot groep om sy werk na kleiner groepe af te wentel as om dit in 'n enkele groep te probeer doen.
Te verseker dat sake in groter diepte gedebatteer kan word as wat in algemene vergaderings die geval is. Dit is omdat die Komitees meer tyd tot hul beskikking het om op besonderhede te konsentreer.
Die LP's se deelname aan debatte te verhoog. Lede van 'n groep kan meer volledig deelneem wanneer die groep klein is.
LP's in staat te stel om kundigheid en diepgaande kennis van die Komitee se werkgebied op te doen.
'n Forum aan die publiek te bied om hul standpunt direk aan LP's oor te dra, iets wat in 'n algemene vergadering van die Parlement onmoontlik is.
n Forum aan die Parlement te bied om getuienis aan te hoor en dokumente te versamel wat verband hou met die werk van die spesifieke Komitee.
Komitees moet verslag doen aan die volle sitting (Huis) wat hulle aangestel het en die Huis moet sekere besluite wat deur Komitees geneem word, bekragtig. Byvoorbeeld, sodra 'n Komitee 'n Wetsontwerp oorweeg het, moet dié Wetsontwerp in die Huis gedebatteer word en moet daaroor gestem word.
n Lys van Komitees in die Parlement se Nasionale Vergadering en Nasionale Raad van Provinsies en hoe om met hulle in verbinding te tree, verskyn op bl tot...
Die aanneem van wette is slegs een van die Parlement se funksies.
Die Parlement het ook 'n verantwoordelikheid om die regering - dws die President, Kabinetsministers en hul departemente - aan julle, die mense, verantwoordelik te hou.
Die Parlement doen dit deur toesig te hou oor die regering se optrede. Dit sluit in om te bepaal of wette, programme en beleide toegepas word en hoe hulle werk.
Dit word toesighouding genoem. Een manier om dié toesig uit te voer, is dat Komitees spesifieke plekke of programme besoek om eerstehands inligting te verkry oor wat aangaan. 'n Ander manier om toesig te hou is om vergaderings te hou - wat oop is vir die publiek - waar amptenare van die staat oor hul werk ondervra kan word.
Die Parlement het homself daartoe verbind om uit te reik na landsburgers deur die instelling van verskeie programme vir openbare deelname wat daarop gemik is om gewone burgers se deelname aan die Parlementêre proses te versterk.
Openbare verhore is een van die instrumente wat deur die Parlement gebruik word om openbare deelname aan sy prosesse aan te moedig. By openbare verhore kan die publiek die uitslag van sake wat voor die Parlement dien, beïnvloed. Openbare verhore vergemaklik die wisselwerking tussen LP's en die publiek.
Lede van die publiek kan vertoë tot die Parlement rig aangaande Wetsontwerpe of beleidsdokumente wat deur die Parlement oorweeg word. Die Parlementêre Komitees oorweeg sulke konsepwetgewing, wat ook Wetsontwerpe genoem word. Dié Komitees kan ook enige aspek van 'n staatsdepartement se werksaamhede ondersoek en kan enige staatsamptenaar of Kabinetsminister ontbied om inligting te verskaf.
Oor die algemeen vra die Parlement die publiek se insette aangaande Wetsontwerpe wat oorweeg word. Die Parlement verskaf verduidelikings en opsommings oor wat met dié Wetsontwerpe beoog word. Die Parlement reël ook geleenthede om spesifieke sektore van die samelewing oor spesifieke sake te teiken om sodoende die publiek aan te moedig om belangrike aangeleenthede te bespreek.
Lede van die publiek kan ook vertoë rig aangaande sake en wette wat deur 'n Parlementêre Komitee bespreek word. Komiteevergaderings is meestal oop vir die publiek. Die tradisie van Parlementêre Komitees wat agter geslote deure vergader, is met Suid-Afrika se eerste demokratiese verkiesing in 1994 beëindig.
'n Integrale deel van die Parlement se inisiatief vir deelname van die publiek is 'n veldtog om radioprogramme uit te saai wat die publiek se kennis van die instelling se werksaamhede bevorder en die publiek aanmoedig om by die Parlement se werksaamhede betrokke te raak. Hierdie program word deur 18 radiostasies van die SABC in al die amptelike tale uitgesaai.
In 'n verdere poging om te verseker dat die Parlement meer mense bereik en om sy toegang en vermoë uit te brei om direk met die gemeenskappe te skakel, het die Parlement Kantore vir Parlementêre Demokrasie gestig in drie provinsies - Limpopo, Noordwes en die Noord-Kaap.
Die doel van die Kantore vir Parlementêre Demokrasie (KPD's) is die uitbreiding van toegang tot die Parlement, geleenthede en sy ligging, om met die publiek in voeling te kom en hulle voortdurend te betrek. Die KPD's is daarop gerig om 'n forum te skep vir bespreking oor die publiek se siening van sake van nasionale belang, belangrike beleidsrigtings en konsepwetgewing wat in die Parlement voorgelê word. 'n Loodsprojek word tans in Limpopo, Noordwes en die Noord-Kaap uitgevoer en sal later na al nege provinsies uitgebrei word.
'n Voorlegging is een manier waarop jy jou mening kan gee oor 'n Wetsontwerp wat in die Parlement bespreek word. Dit bied aan burgers die geleentheid om LP's van plan te laat verander voordat die Wetsontwerp 'n Wet word.
Dit kan net eenvoudig 'n brief wees om die wetgewing te steun of teen te staan. Dit kan ook 'n langer dokument of voorlegging wees met voorstelle om veranderinge aan 'n Wet of beleidsrigting aan te bring.
Die Komitees ontvang baie voorleggings en as jou voorlegging kort en saaklik is, sal dit hul werk makliker maak.
Indien jou dokument langer is, maak seker dat jy 'n opsomming gee van die belangrike punte en voorstelle.
Indien jy die voorlegging as individu doen, verduidelik hoekom jy kommentaar oor die konsepwetgewing wil lewer. Noem enige opleiding of ervaring wat jy het wat met die kwessie verband hou.
Indien jy die voorlegging vir 'n organisasie doen, gee 'n kort beskrywing van die organisasie. Wie is die lede van die organisasie Hoekom voel die lede dat hierdie saak hulle in die besonder raak Het die organisasie enige spesiale kundigheid of ervaring in verband met die saak wat bespreek word?
Die Parlement as verteenwoordiger van die mense moedig die gebruik van al die amptelike tale aan en wil graag hê dat burgers in die taal van hul keuse by die instelling se werksaamhede betrokke moet wees.
Burgers kan hul geskrewe voorleggings persoonlik aflewer, pos, per e-pos stuur of dit faks.
Lede van die publiek kan die vergaderings van die Parlementêre Komitees en sittings van die Parlement bywoon.
Die adres vir die webtuiste is http://www.parliament.gov.
Kan uitvind wat by die Parlement plaasvind. Dit sluit in inligting oor watter Komitees vergader en wat hulle bespreek, asook watter sake in die Huise van die Parlemen bespreek word.
'n Bespreking kan doen vir 'n toer na die Parlement.
Kan uitvind wat die kontakbesonderhede vir LP's en Parlementêre Komitees is.
Kan uitvind tot watter Parlementêre Komitees die Lede van die Parlement behoort.
Kan lees oor 'n wye verskeidenheid sake wat met die Parlement verband hou waarin jy dalk belangstel.
Toere deur die Parlement is gratis en vind gedurende die week plaas vanaf 9.00 tot 12.00, behalwe op openbare vakansiedae. Daar is geen toere op openbare vakansiedae nie. Toere duur omtrent een uur.
Hierdie programme word een keer per week op al die SABC-radiostasies uitgesaai.
Die eerste demokratiese Parlement het etiek as 'n prioriteit geïdentifiseer. Dit is om dié rede dat die Parlement in Mei 1996 tydens die opstel van die Grondwet 'n Gedragskode vir Lede van die Parlement (LP's) aangeneem het.
Die nuwe Parlement wou riglyne neerlê vir die wyse waarop LP's hul privaatsake behoort te hanteer. Die Parlement wou ook meganismes skep om 'n belangebotsing te hanteer en om te verseker dat LP's nie hul private finansiële belange bo dié van die publiek stel nie.
Die kode vereis dat LP's hul finansiële belange verklaar en verskaf riglyne aan LP's vir hul onttrekking indien daar 'n belangebotsing is. Dit verplig LP's ook om toestemming van hul politieke partye te kry indien hulle teen vergoeding buite die Parlement wil werk. Dit verbied LP's om stemme teen vergoeding te verwerf. LP's kan namens hul kiesafdelings optree en stemme werf, maar mag nie vergoeding daarvoor ontvang nie.
Die Gesamentlike Komitee oor Etiek en Lede se Belange is daarvoor verantwoordelik om die Gedragskode te implementeer.
LP's moet al hul finansiële belange verklaar in 'n register wat die Parlement een keer per jaar publiseer.
Die belange van LP's se gades of metgeselle en hul afhanklike kinders word in die vertroulike deel van die Register van Lede se Belange verklaar.
Openbaarmaking deur metgeselle of gades is vertroulik omdat hierdie persone nie verplig kan word om hul belange in 'n openbare register te verklaar nie. Dit is egter 'n saak wat die Gesamentlike Komitee oor Etiek en Lede se Belange geïdentifiseer het as 'n aangeleentheid vir verdere bespreking.
Betalings vir private saketransaksies wat aan LP's gedoen word, word in die vertroulike deel van die register verklaar.
Betalings vir konsultasiewerk wat aan LP's gedoen word, moet aan die publiek verklaar word om te verhoed dat LP's stemme teen vergoeding werf onder die skyn van konsultasiewerk.
In die geval van 'n belangebotsing moet LP's die konflik verklaar en hulself onttrek - behalwe as die forum waarin hulle deelneem, besluit dat die konflik onbeduidend is.
Die Parlement se stelsel van openbaarmaking is gegrond op die onderliggende opvatting dat LP's finansiële belange kan nastreef solank die belange openbaar gemaak word en nie 'n belangebotsing veroorsaak ten opsigte van LP's se rol as verteenwoordigers van die mense nie.
Die afgelope paar jaar het die Ouditeur-generaal die LP's se openbaarmaking van maatskappye noukeurig hersien om die openbaarmaking van direkteurskappe te kontroleer.
Daar is gevind dat nege van die 454 LP's nie hul maatskappye verklaar het nie. Die meeste van die gevalle wat nie verklaar is nie, hou verband met rustende maatskappye. Die Komitee het nogtans boetes opgelê in hierdie gevalle waar daar geen openbaarmaking was nie.
Lede van die publiek kan klagtes by die Kantoor van die Registrateur van Lede se Belange indien as hulle van mening is dat LP's nie al hul finansiële belange verklaar het nie.
Die Gesamentlike Komitee oor Etiek en Lede se Belange is verantwoordelik vir die toepassing van die gedragskode, en die Komitee behandel alle klagtes wat ingedien word. Die Komitee se bevindings word ook aan die publiek bekend gemaak.
Indien die Komitee 'n LP skuldig bevind, kan dit 'n teregwysing of boete tot gevolg hê. Die maksimumstraf is 'n boete wat gelyk is aan 50% van die LP se maandelikse salaris.
Die Komitee aanvaar nie anonieme klagtes nie, tensy daar bewyse voorgelê word.
Die Komitee sal die identiteit van die klaer beskerm indien dit nodig is.
Openbaarmaking van LP's se finansiële belange aan die publiek is in ooreenstemming met die Grondwet se vereiste dat besluitneming deursigtig moet wees. Dit is ook 'n meganisme wat LP's verantwoordelik hou. Ons moedig mense aan om hierdie meganismes van toerekenbaarheid te gebruik om te verseker dat die Parlement die belange van die mense van Suid-Afrika verteenwoordig.
Die Gesamentlike Komitee oor Etiek en Lede se Belange het bepaal dat die Kode versterk moet word en het voorgestel dat verskeie kwessies hersien moet word, onder andere die kwessies wat hieronder gelys word.
Om 'n bogrens vas te stel vir die waarde van geskenke wat LP's mag aanvaar.
Om 'n omvattende etiese kode te oorweeg met duidelike riglyne om oplossings te vind vir belangebotsings.
Om te bepaal of strafoplegging hersien moet word, veral vir wanpraktyke.
Om te bepaal of openbare verteenwoordigers en hul gades of metgeselle toegelaat moet word om vir regeringsake te tender.
Om bepaalde reëls vir die hantering van belangebotsings te oorweeg.
Om te bepaal of daar reëls moet wees wat verhoed dat vertroulike inligting vir persoonlike gewin gebruik word.
Om reëls te skep wat verhoed dat mag misbruik word vir persoonlike geldelike voordeel.
Die Komitee beoog om die publiek te betrek om hul mening oor hierdie belangrike aangeleenthede te gee.
Lede van die publiek wat van mening is dat LP's nie al hul finansiële belange verklaar het nie, kan hul klagtes na die Kantoor van die Registrateur van Lede se Belange stuur.
Faks: 021-461 0090.
Die Staatsrede is die belangrikste gebeurtenis op die politieke kalender en dié gebeurtenis vind jaarliks in die Parlement plaas.
In 'n jaar wanneer 'n algemene verkiesing gehou word, is daar twee staatsredes, een vóór en een ná die algemene verkiesing.
Die Staatsrede word deur die President van die Republiek van Suid-Afrika gelewer tydens 'n gesamentlike sitting van die twee Huise van die Parlement - die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies. In dié toespraak werp die President lig op die werksaamhede van die Regering die afgelope jaar, en gee hy ook 'n oorsig van die take wat in die komende jaar voorkeur sal geniet. By dié geleentheid spreek die President die nasie toe as staatshoof en nie as regeringshoof nie.
Dit is 'n staatseremonie wat gewoonlik jaarliks in Februarie gehou word waartydens die Uitvoerende Gesag, die Regbank en die Wetgewende Gesag hul konstitusionele rol ten aanskoue van die nasie vervul. Die Staatsrede word twee keer per jaar gehou in 'n jaar wanneer daar 'n algemene verkiesing is.
Met die totstandkoming van die demokrasie in 1994, toe die Parlement se deure vir alle Suid-Afrikaners geopen is, het die Staatsrede 'n geleentheid geword wat deur die nasie gevier word, met die publiek wat deelneem aan die staat se seremoniële aktiwiteite.
Nelson Mandela, ons voormalige president, het deelname van die publiek by dié seremonie die eerste keer 'n werklikheid gemaak. Die deelname van die publiek by die seremonie is belangrik omdat die Parlement daarna strewe om die instelling toeganklik vir mense te maak en om die publiek by sy werksaamhede te betrek.
Die eerste deel van die seremoniële optog vanaf die Slawehuis tot by die hekke van die Parlement sluit 'n militêre erewag in.
Die President word ook deur 'n imbongi verwelkom.
n Junior erewag tree aan vanaf die ingang tot die Parlementêre terrein tot by die verste hoek van die Nasionale Raad van Provinsies se gebou.
Hierna vorm 'n burgerlike erewag en nege belangrike persone 'n ry tot aan die einde van die ou Volksraad-gebou.
Vermaaklikheidskunstenaars tree ook op verskeie plekke langs die gedeelte van die roete vir openbare deelname op.
By die trappe van die Nasionale Vergadering-gebou neem verrigtinge weer die formaat van 'n formele staatseremonie aan.
'n Seremoniële militêre erewag neem voor die Nasionale Vergadering-gebou plek in en 'n militêre orkes speel die volkslied. 'n 21-geweersaluut word afgevuur en die Lugmag voer 'n verbyvlug uit terwyl die President die saluut beantwoord.
Die Staatsrede wat op 'n algemene verkiesing volg, is van besondere belang omdat dit die pas verkose President se eerste Staatsrede voor die eerste gesamentlike sitting van 'n nuut gevestigde Parlement is.
Die Staatsrede word deur die President aangevra, via die Speaker van die Nasionale Vergadering en die Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsie, deurdat hy aan hulle skryf en 'n gesamentlike sitting van die Parlement belê.
Dit is een van die seldsame geleenthede wanneer die drie vertakkings van die staat - die Uitvoerende, Regsprekende en Wetgewende Gesag - saam in een plek vergader.
Sedert 1994 is Staatsredes volledige seremoniële geleenthede wat die volgende behels: 'n berede polisie-eskort en 'n seremoniële motorvoertuig-eskort, die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) wat in gelid staan langs die Presidensiële roete tot by die Parlement, 'n nasionale saluut deur die seremoniële erewag van die SANW, 'n militêre orkes, 'n verbyvlug deur die Suid-Afrikaanse Lugmag en 'n 21-geweersaluut.
Lede van die Regsprekende Gesag, Speakers van Provinsiale Wetgewers, Provinsiale Premiers en Diplomate arriveer by die Kompanjiestuin se ingang tot die gebou van die Nasionale Raad van Provinsies.
Gaste en Kabinetslede maak hul opwagting.
Junior en siviele erewagte en belangrike persone neem hul plek in aan beide kante van die rooi tapyt wat van die ingang in Parlementstraat tot by die Parlementêre terrein strek.
n Imbongi neem sy plek by die Slawehuis in om die President te verwelkom. Die imbongi doen later dieselfde by die ingang tot die Raadsaal van die Nasionale Vergadering wanneer die President die Raadsaal binnegaan.
Voormalige Presidente, voormalige Adjunkpresidente, voormalige Voorsittende Beamptes en die voormalige Hoofregters arriveer by die ingang van die Nasionale Vergadering-gebou.
Die optog van Premiers, Speakers van Provinsiale Wetgewers, die Regsprekende Gesag, Parlementêre Voorsittende Beamptes, Adjunkpresidente en die President beweeg na die Nasionale Vergadering-gebou.
Die President beantwoord die nasionale saluut op 'n podium buite die Nasionale Vergadering-gebou. Die President lewer sy Staatsrede in die Raadsaal van die Nasionale Vergadering.
Parlementêre Voorsittende Beamptes verdaag die gesamentlike sitting van die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies.
Die President, Adjunkpresident en Parlementêre Voorsittende Beamptes verlaat die Raadsaal van die Nasionale Vergadering eerste vir 'n amptelike foto.
Gaste en Parlementslede verlaat die Raadsaal van die Nasionale Vergadering.
Dit vind plaas wanneer die Minister van Finansies die begroting vir die jaar en hoe dit aan die verskillende staatsdepartemente en -instellings toegeken sal word, aan die Parlement voorlê. Die Begrotingsrede vind normaalweg na die Staatsrede in Februarie plaas.
Dit vind gewoonlik jaarliks in Oktober plaas en gee aan die Minister van Finansies die geleentheid om wysigings aan die begroting, wat in Februarie van dieselfde jaar aangekondig is, aan te bring indien die omstandighede sodanige wysigings genoodsaak het.
<fn>Hansards.SONA2010.2010-02-19.af.txt</fn>
Agb Speaker; Voorsitter van die Nasionale Raad van Provinsies; Adjunkspeaker van die Nasionale Vergadering en Adjunkvoorsitter van die NRP; Adjunkpresident van die Republiek, agb Kgalema Motlanthe; Hoofregter van die Republiek van Suid-Afrika en hooggeagte lede van die regbank; Isithwalandwe President Nelson Rolihlahla Mandela; voormalige President FW de Klerk; ons vader, voormalige President Kenneth Kaunda van Zambië; voormalige Adjunkpresidente; hooggeplaaste premiers en Speakers van ons provinsies; voorsitter van Salga en leiers in ons stelsel van plaaslike regering; voorsitter van die Nasionale Huis van Tradisionele Leiers; hoofde van hoofstuk 9-instellings; President van die Reserwebank; spesiale internasionale gaste, voorsitter van die Kommissie van die Afrika-unie, mnr Jean Ping, in die besonder; voormalige politieke gevangenes en veterane; lede van die diplomatieke korps; Suid-Afrikaanse en buitelandse media; mede-Suid-Afrikaners, dumelang, molweni, goeienaand, good evening, sanibonani nonke emakhaya! Goeienaand aan almal wat tuis is!
Siyavuya ukuba nani ngobubusuku bubaluleke kangaka. Dit is vir ons baie aangenaam dat u almal op so 'n belangrike aand hier teenwoordig kan wees.
Vanaand staan ek hier voor u, 20 jaar sedert president Nelson Rolihlahla Mandela uit die tronk vrygelaat is.
Ons het dié dag gekies vir die Gesamentlike Sitting van die Parlement om die staatsrede te lewer ter herdenking van 'n keerpunt vir verandering in ons land. Die vrylating van Madiba is teweeggebring deur die stryd wat die mense van Suid-Afrika op onverskrokke wyse gevoer het.
Eertydse politieke gevangenes en veterane getuig hiervan omdat hulle deel van daardie proses was. U sal natuurlik onthou dat die massas van hierdie land in hul verskeie organisasies met vasberadenheid gereageer het op die kreet om die land onbeheerbaar en apartheid onwerkbaar te maak.
Die herdenking van hierdie dag vier ons saam met voormalige politieke gevangenes wat ons spesiaal uitgenooi het om by ons aan te sluit. Ons verwelkom veral diegene wat vanuit die buiteland gereis het om hier te wees, Helen Pastoors, Michael Dingake van Botswana, mnr Andimba Toivo ya Toivo van SWAPO in Namibië.
Ons skep behae daarin dat lede van die regspan in die Rivonia-hoogverraadverhoor - lord Joel Joffe wat nou in London gevestig is en regter Arthur Chaskalson - hier teenwoordig is. Ter nagedagtenis aan mnr Harry Schwarz, wie se heengaan verlede week ons bedroef stem, wil ons graag hulde aan hom bring. Hy was, onder andere, 'n lid van die verdedigingspan by die Rivonia-verhoor.
Ons wil graag dankbaarheid uitspreek teenoor ons vriende en kamerade in die internasionale gemeenskap wat die stryd saam met ons gevoer het om ons vryheid te bewerkstellig.
Ons wil die Mandela-familie in die besonder welkom heet Hulle simboliseer die opofferings van baie van diegene wat die spit moes afbyt tydens apartheid.
Ons groet die leierskap van die regerende party en sy alliansievennote vir wie dit 'n baie besondere geleentheid is.
Op hierdie besondere dag moet ons erkenning gee aan die bydrae van diegene wat deel was van die Nasionale Party se leierskap en uiteindelik tot die besef gekom het dat apartheid nie 'n toekoms het nie. Vergun my die geleentheid om die rol wat voormalige president PW Botha gespeel het, te noem. Hy was die persoon wat die bespreking oor die moontlike vrylating van politieke gevangenes aan die gang gesit het. President Botha het saam met die voormalige Minister van Justisie, mnr Kobie Coetzee, gewerk wat op sy beurt deur dr Neil Barnard en mnr Mike Louw bygestaan is. Saam het hulle 'n merkwaardige rol gespeel in die proses wat tot die vrylating van Madiba gelei het.
Suid-Afrika moet nog volle erkenning gee aan die kritieke rol van die voormalige ANC-president kameraad Oliver Tambo, wat die grondslag gelê het vir hierdie land om 'n ligtende voorbeeld van vryheid en demokrasie te word. Dit was sy voortreflike leierskap, oorleg en helder visie wat daartoe gelei het dat die ANC sy strewe na 'n ooreengekome skikking versterk het. Sy wysheid word ook getoon in die Harare-verklaring wat hy geskryf en voorgestaan het.
Dit lê ten grondslag aan die historiese aankondiging deur president FW de Klerk 20 jaar gelede. Met dié aankondiging het president De Klerk buitengewone dapperheid en deurslaggewende leierskap getoon.
Op hierdie besondere dag wil ek ook erkenning gee aan die rol wat wyle me Helen Suzman gespeel het. Sy was baie jare lank in die Parlement 'n eensame stem wat verandering bepleit het.
Ons gee ook erkenning aan die rol van die leier van die Inkatha Vryheidsparty, inkosi Mangosuthu Buthelezi wat die vrylating van Madiba sowel as ander politieke gevangenes en die terugkeer van uitgewekenes voorgestaan het.
Ons beklemtoon ons innige dankbaarheid aan die internasionale gemeenskap vir hul onwrikbare steun aan ons stryd.
Dié oomblikke in ons geskiedenis lewer bewys van ons vermoë om saam te staan, selfs in die moeilikste omstandighede, en die land se belange bo alle ander belange te stel.
Deur saam te werk, kan ons meer bereik.
In die loop van dié jaar gaan ons die honderdjarige bestaan vier van die Unie van Suid-Afrika, wat in 1910 gestig is. Daarmee is 'n unitêre staat tot stand gebring. Dit is van groot belang dat die uitsluiting van swartmense uit dié Unie een van die vernaamste redes was vir die stigting van die African National Congress in 1912. Wanneer ons later vanjaar die honderdjarige bestaan vier, moet ons besin oor hoe ver ons land reeds gevorder het.
I stand before you, not as a prophet but as a humble servant of you, the people. Your tireless and heroic sacrifices have made it possible for me to be here today. I therefore place the remaining years of my life in your hands.
Dié woorde besiel ons sodanig dat ons nie sal rus tot ons die ideale van 'n samelewing ontdaan van armoede en ontbering tot stand gebring het nie.
In die twee dekades sedert die vrylating van Madiba het ons land wesenlik verander. President Mandela het dié land verenig in die strewe na 'n nie-seksistiese, nie-rassige, demokratiese en welvarende Suid-Afrika.
Terwyl ons vandag Madiba se vrylating gedenk, moet ons ons opnuut daartoe verbind om 'n beter toekoms vir alle Suid-Afrikaners, swart en wit, te bewerkstellig. Laat ons die ideaal nastreef waarvoor Madiba sy lewe lank gestry het - die ideaal van 'n demokratiese en vry samelewing, waarin alle mense in harmonie saamleef en gelyke geleenthede geniet.
Ons het 'n Gesamentlike Sitting vir die aand belê sodat die meerderheid van die mense in ons land, die werkers en skoolkinders, deel van dié geleentheid kan wees. Ons is beïndruk deur die jeug se geesdrif oor die geleentheid. Twee honderd en ses sestig kinders van alle provinsies het aan die debat vóór die staatsrede oor die rol van die jeug in die stryd teen armoede deelgeneem. Ons wil die algehele wenner, Charlotte le Fleur van die Sekondêre Skool Worcester, en al die ander deelnemers vir hul harde werk prys.
Ons vergader teen die agtergrond van 'n wêreldwye ekonomiese krisis. Verlede jaar het ons ons eerste insinking in 17 jaar beleef. Die krisis het ons ekonomie ongeveer 900 000 werkgeleenthede gekos. Baie van dié wat hul werk verloor het, was die broodwinners in arm huisgesinne.
In Februarie verlede jaar het die regering, die sakesektor, arbeidsektor en gemeenskapsverteenwoordigers ooreengekom oor 'n pakket maatreëls om die omvang en uitwerking van die krisis te verminder. Ons het reeds talle van dié maatreëls in werking gestel. Ons het doelgerigte besteding gemik teen die ekonomiese insinking, veral besteding aan die infrastruktuur, bewerkstellig.
Ten einde 'n veiligheidsbuffer vir die armes te verseker het ons die verhoging van maatskaplike toelaes vroeër van toepassing gemaak, en die kinderhulptoelae uitgebrei tot kinders bo die ouderdom van 14 jaar. Oor die volgende drie jaar sal 'n verdere twee miljoen kinders tussen die ouderdom van 15 en 18 jaar uit arm huishoudings deur die kinderhulptoelae bevoordeel word.
Dié maatreëls is deur ons openbare werke-program versterk.
Die nasie sal onthou dat ek gedurende die staatsrede in 2009 aangekondig het dat die Uitgebreide Openbare Werke-program 500 000 werkgeleenthede teen Desember 2009 sou skep. Ek wil herhaal dat dít nie werkgeleenthede in die hoofstroom van die ekonomie was nie. Dít is werkgeleenthede wat geskep is om aan werklose mense 'n inkomste, werkondervinding en geleenthede vir opleiding te bied.
Dit is vir ons aangenaam om te kan aankondig dat ons teen die einde van Desember meer as 480 000 werkgeleenthede in openbare werke geskep het, wat 97% is van die teiken wat ons gestel het. Die werk is op terreine soos konstruksie, tuis- en gemeenskapsgebaseerde sorg en omgewingsprojekte. Ons het sekere terreine geïdentifiseer waar daar verbetering kan wees, wat ons mettertyd sal teweegbring, insluitend om meer arbeidsintensiewe projekte te verseker. Ons weet dat hierdie en ander maatreëls nie die uitwerking van die insinking ten volle kan teenwerk nie. Ons is dankbaar vir die gees van familie, gemeenskap en vrywillige werk wat talle mense besiel om diegene wat die ergste deur die krisis geraak word, deur dié moeilike tyd te help.
Ekonomiese aanwysers dui daarop dat die ergste nou verby is. Ekonomiese aktiwiteite is aan 't toeneem in Suid-Afrika, en ons verwag dat daar mettertyd groei sal wees. Die arbeidstatistieke wat Dinsdag bekend gemaak is, toon dat die ekonomie nou werkgeleenthede skep eerder as werkgeleenthede verloor. Dit is egter te vroeg om gerus te raak oor die tempo waarteen herstel plaasvind. Die regering sal derhalwe nie sy ondersteuningsmaatreëls onttrek nie. Die tyd het nou aangebreek om die grondslag te lê vir sterker groei in die toekoms, en vir groei wat meer werkgeleenthede skep.
Ons infrastruktuurprogram vir die lang termyn sal ons help om vinniger groei te bewerkstellig.
Ons opvoedings- en vaardigheidsprogramme sal ons produktiwiteit en mededingendheid verhoog.
Ons nywerheidsbeleid-aksieplan en ons nuwe fokus op werkgeleenthede in die groensektor sal sterker en meer arbeidsintensiewe nywerhede tot stand bring. Ons landelike ontwikkelingsprogram sal produksie in landelike gebiede verbeter, sowel as die lewe van die mense wat daar woon.
Ons kapitaalbeleggingsprogram lê ten grondslag aan ons strategie vir ekonomiese herstel en groei. Oor die volgende drie jaar sal die regering R846 miljard aan die openbare infrastruktuur bestee. Wat vervoer betref, sal ons ons padnetwerk in stand hou en uitbrei. Ons sal seker maak dat ons spoornetwerk betroubaar en mededingend is, en beter by ons hawens ingeskakel is.
Ten einde betroubare kragvoorsiening te verseker, het ons 'n Interministeriële Komitee oor Energie op die been gebring om 'n geïntegreerde hulpbronplan vir die volgende twintig jaar te ontwikkel. Die plan maak onder meer voorsiening vir die deelname van onafhanklike kragprodusente en vir die beskerming van die armes teen stygende elektrisiteitstariewe. Ons sal 'n onafhanklike stelseloperateur instel wat nie deel uitmaak van Eskom Holdings.nie. Eskom sal steeds bykomende opwekkingskapasiteit ontwikkel en die instandhouding van sy kragsentrales verbeter.
Ten einde die bevordering van 'n inklusiewe ekonomie te verseker en groei en ontwikkeling te bevorder het ons die Adviesraad oor Breedgebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging, met die President as voorsitter, op die been gebring.
Die mees dringende fokus van beleidsverandering moet die ingrypingsmaatreëls wees waardeur werkgeleenthede vir jong mense geskep word. Die werkloosheidsyfer vir jong mense is aansienlik hoër as die gemiddelde syfer. Voorstelle sal ter tafel gelê word om die koste vir die indiensneming van jonger werkers te subsidieer om maatskappye aan te moedig om onervare personeel in diens te neem.
n Verdere uitbreiding van die openbare indiensnemingsprogramme is ook op pad. Dit sluit in plaaslike infrastruktuur en geletterdheidsprojekte, tuisversorging, skoolonderhoud en aansporingsmaatreëls vir vroeë kinderontwikkeling.
Verlede jaar het ons die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap bekend gestel. Ons het die agentskap versoek om vinniger te werk om sy strukture regdeur die land te vestig sodat dit ons kan help om aan jeugontwikkelingsprogramme binne die regering voorrang te verleen.
Toe hierdie administrasie verlede jaar aan die bewind gekom het, het ons onderneem om harder te werk om 'n sterk ontwikkelingstaat te bou. Ons het gesê dat dit 'n staat gaan wees wat op die behoeftes en verwagtings van die mense sou reageer, en wat beter en vinniger gaan presteer.
Hierdie jaar, 2010, gaan 'n jaar van aksie wees. Die onderskeidende kenmerk van hierdie administrasie sal wees dat hy weet waar die mense woon, hulle behoeftes begryp, en vinniger reageer. Die regering moet vinniger en harder werk, en slimmer te werk gaan.
Ons verwag van die uitvoerende gesag en die Staatsdiens om aan dié visie te voldoen. Ons bou 'n prestasie-gerigte regering deur beplanning, asook prestasiemonitering en -evaluering, te verbeter. Ons moet ook maatreëls vir geslagsgelykheid by die regering se aksieplan integreer. Dié proses sal verseker dat vroue, kinders en persone met gestremdhede toegang tot ontwikkelingsgeleenthede kan kry.
Ons wil graag aankondig dat die regering op 'n nuwe manier te werk sal gaan.
Die werk van die departemente sal gemeet word aan doelwitte wat deur ons prestasiemonitering en -evalueringstelsel uitgewerk is. Die Ministers wat verantwoordelik is vir 'n bepaalde doelwit sal 'n breedvoerige Diensleweringsooreenkoms met die President onderteken. Dit sal 'n uiteensetting gee van wat gedoen moet word, hoe, deur wie, binne watter tydperk en watter maatstawwe en hulpbronne gebruik sal word.
Soos u weet, is ons verbind tot vyf prioriteite: onderwys, gesondheid, landelike ontwikkeling en grondhervorming, die skep van behoorlike werkgeleenthede en die bekamping van misdaad. Daarbenewens, sal ons ons daarvoor beywer om die doeltreffendheid van plaaslike regering, infrastruktuurontwikkeling en menslike nedersettings te verbeter. Ons sal 'n aantal uiters belangrike aktiwiteite onderneem ten einde dié doelwitte te bereik.
Dié regering se beleide sentreer rondom onderwys en die ontwikkeling van vaardighede. In ons program vir 2010 wil ons ons kinders se vermoë om te lees, skryf en tel in die grondslagfase verbeter. Tensy ons dit doen, sal ons nie die gehalte van onderwys verbeter nie.
Ons onderwysdoelwitte is eenvoudig maar van kritieke belang: ons wil hê dat leerders en onderwysers in die skool, in die klas en betyds is om vir sewe ure per dag te leer en te onderrig.
Ons sal onderwysers bystaan deur gedetailleerde daaglikse lesplanne te voorsien. Aan leerders sal ons gebruiksvriendelike werkboeke in al 11 tale voorsien. Van vanjaar af vorentoe sal alle graad 3-, 6- en 9-leerders geletterdheids- en syfervaardigheidstoetse skryf wat onafhanklik gemodereer sal word. Ons streef daarna om die slaagsyfer vir dié toetse teen 2014 van die huidige gemiddeld van tussen 35% en 40% na minstens 60% te verhoog. Uitslae sal aan ouers gestuur word om vordering na te gaan.
Boonop sal elk van ons 27 000 skole deur amptenare van die Departement van Basiese Onderwys geassesseer word. Dit sal aangeteken word in 'n geskrewe verslag wat geoudit kan word.
Ons streef daarna om die getal matrikulante wat vir universiteitstoelating in aanmerking kom teen 2014 tot 175 000 per jaar te vermeerder. Ons doen 'n beroep op ouers om met ons saam te werk om 'n sukses hiervan te maak.
Ons verwelkom verlede maand se verklaring deur die drie onderwysersunies, Naposa, SADOU en die SAOU, waarin hulle hul verbintenis tot die Kwaliteit Leer- en Onderrigveldtog van die begin van 2010 herbevestig.
Ons moet in ons jeug belê om toe te sien dat ons arbeidsmag ervare en bekwaam is ten einde groei en werkskepping te steun. Ons beplan dus om die opleiding van persone tussen die ouderdom van 16 en 25 jaar in verdere onderwys- en opleidingsinstellings te verhoog. Dit sal ons in staat stel om aan diegene wat nie vir universiteitstoelating kwalifiseer nie 'n tweede kans op verdere onderrig en opleiding te bied.
Ons werk saam met hoër onderwysinstellings om toe te sien dat studente wat vir toelating in aanmerking kom finansiële bystand deur die Nasionale Finansiëlehulpskema vir Studente verkry.
Ons het ook ambisieuse doelwitte vir die ontwikkeling van vaardighede gestel om bykomende ingenieurs en tegnici op te lewer, en om die getal gekwalifiseerde wiskunde- en wetenskaponderwysers te vergroot.
Ons moet ook die getal jeugdiges wat leederskappe in die privaat- en openbare sektor binnegaan, vermeerder.
Nog 'n belangrike doelwit is om 'n lang en gesonde lewe vir alle Suid-Afrikaners te verseker. Ons sal voortgaan om ons gesondheidsorgstelsel te verbeter. Dit sluit die bou en opknap van hospitale en klinieke in en om die werksomstandighede van gesondheidsorgwerkers verder te verbeter.
Ons moet dringend aandag skenk aan die feit dat lewensverwagting met geboorte van 60 jaar in 1994 tot net onder 50 jaar vandag gedaal het. Ons doen dus ingrypings om moedersterftesyfers te verklein, om nuwe MIV-infeksies te verminder en om MIV en tuberkulose doeltreffend te behandel. Ons sal ook kindersterfte deur middel van 'n groot immunisasieprogram verminder. Ons sal weer gesondheidsprogramme in skole herstel. Ons sal al die beloftes wat op Wêrelddag vir Vigs gemaak met betrekking tot nuwe MIV-voorkomings- en behandelingsmaatreëls in werking stel. Intensiewe werk word gedoen om toe te sien dat dié werk volgens beplanning verloop.
Ons sal ook voortgaan met voorbereidings vir die skep van 'n nasionale gesondheidsversekeringstelsel.
Ons werk hard daaraan om te verseker dat elkeen in Suid-Afrika veilig voel en veilig is. Ons sal voorts daaraan werk om ernstige en geweldsmisdaad te verminder en toe te sien dat die regstelsel doeltreffend werk. Ons is besig om planne in werking te stel om die getal polisiemanne en -vroue met 10% oor die volgende drie jaar te verhoog. Ons het die volgende kwessies as die belangrikste vyf prioriteite uitgewys: Die stryd teen kapery, inbrake by sakeondernemings en huise; asook kontakmisdaad soos moord, verkragting en aanranding.
Ons almal kan 'n rol speel. Ons kan deelneem aan gemeenskapsveiligheidsforums. Ons kan voortaan weier om gesteelde goedere te koop. Ons kan altyd gereed wees om die polisie van inligting oor misdadige bedrywighede te voorsien.
Tshebedisanommoho e tla lwantsha botlokotsebe [As almal saamwerk, kan ons misdaad bekamp].
Die plaaslike regering moet werk. Munisipaliteite moet werk aan die verbetering van die voorsiening van huise, water, sanitasie, elektrisiteit, afvalbestuur en paaie.
Ons het verlede jaar 'n vergadering met burgemeesters en munisipale bestuurders belê. Dít het ons waardevolle insig gegee wat die uitdagings van plaaslike regering betref.
Ons het ook verskeie gemeenskappe en munisipaliteite besoek, met inbegrip van Balfour in Mpumalanga en Thembisa in Gauteng. Na afloop van die besoek aan Balfour, het ons 'n span van nege Ministers na die gebied gestuur om aandag te skenk aan die kwessies wat deur die gemeenskap geopper is. 'n Aantal kwessies het reeds die nodige aandag geniet. Ek het die Ministers opdrag gegee om aan die oorblywende kwessies aandag te skenk.
Ons herhaal dat daar geen griewe is wat geweld en die beskadiging van eiendom regverdig nie. Wetstoepassingsagentskappe is opdrag gegee om sterker standpunt in te neem teen die wetteloosheid in Balfour en ander gebiede.
In Desember 2009 het die Kabinet 'n omkeerstrategie vir plaaslike regering aangeneem. Dít sal verseker dat plaaslike regering oor die korreke bestuurs-, administratiewe en tegniese vaardighede beskik. Ons moet gedurende dié jaar van aksie saamwerk, sodat plaaslike regering almal se besigheid kan word.
Ons beywer ons daarvoor om goed geleë informele nedersettings te verbeter, en teen 2014 aan minstens 500 000 huishoudings behoorlike dienste en grondbesit te voorsien. Ons beplan om meer as 6 000 hektaar goed geleë staatsgrond opsy te sit vir lae-inkomste- en bekostigbare behuising.
'n Uiters belangrike nuwe inisiatief is om mense tegemoet te kom wie se salarisse te hoog is om staatsubsidies te ontvang, maar wat te min verdien om vir 'n gewone huisverband by die bank te kwalifiseer. Ons gaan 'n waarborgfonds van R1 miljard instel om die privaatbank- en behuisingsektor aan te moedig om nuwe produkte te ontwikkel om in dié behuisingsaanvraag te voorsien.
Ngonyaka odlule sathi, abantu basemakhaya nabo banelungelo lokuba nogesi, amanzi, izindlu zangasese ezigijima amanzi nemigwaqo.
Sathi kufanele babe nezindawo zezemidlalo kanye nezindawo zokuthenga ezinkulukazi eziphucuzekile njengasemadolobheni. Ons het verlede jaar gesê dat mense van die landelike gebiede ook op elektrisiteit, water, spoeltoilette en paaie geregtig is.
Ons het gesê dat hulle sportgeriewe, asook groot, uiters moderne winkelkomplekse moet hê, soortgelyk aan dié wat in stedelike gebiede voorkom.
In dié verband het ons die eerste proefterrein van die omvattende landelike ontwikkelingsprogram in Giyani, Limpopo, in Augustus verlede jaar begin. Sedertien is 231 huise gebou. Daar is ook vordering gemaak met betrekking tot die voorsiening van infrastruktuur om landboukundige ontwikkeling te ondersteun en opleiding vir gemeenskapslede te verskaf. Toegang tot gesondheidsgeriewe en opvoedingsgeriewe het verbeter.
Tans word daar soortgelyke programme op sewe terreine regoor die land in werking gestel waarby 21 wyke baat vind. Ons beoog om teen 2014 terreine in 160 wyke te hê. Ons mikpunt is om 60% van die huishoudings teen 2014 te hê wat deur eie produksie in hul voedselvereistes voorsien.
Kancane kancane kuze kulunge, phela bakwethu, kuthiwa nempandla iqala ngenhlonhlo. Stadig maar seker sal ons dit bereik; Rome is nie in een dag gebou nie.
Ons moet ook grondhervormings- en landboukundige ondersteuningsprogramme beter integreer. Ons sukses op dié gebied sal gemeet word aan die toename in die getal kleinskaalboere wat ekonomies lewensvatbaar word.
Ons is nie 'n waterryke land nie. Tog verloor ons steeds baie water deur lekkende pype en onvoldoende infrastruktuur. Ons sal maatreëls instel om teen 2014 ons waterverlies met die helfte te verminder.
As deel van ons pogings om groter ekonomiese groei aan te moedig, beywer ons ons daarvoor om kommunikasiekoste te verminder. Die Suid-Afrikaanse publiek kan daarna uitsien dat kostes ten opsigte van breëbandspoed, selfone, landlyne en openbare telefone selfs verder verminder sal word. Ons sal poog om breëbandspoed te vermeerder en om 'n internetdiens van 'n hoë standaard in ooreenstemming met internasionale standaarde in te stel.
Dié regering sal verseker dat ons omgewingsbates en natuurlike hulpbronne goed beskerm en voortdurend versterk word.
In samewerking met Brasilië, Indië en China én die Verenigde State, wat die ontwikkelde wêreld verteenwoordig het, sal ons 'n aansienlike bydrae lewer tot die ooreenkoms, wat Desember verlede jaar tydens die Beraad oor Klimaatsverandering in Kopenhagen aanvaar is. Alhoewel dit nie aan die verwagte vereistes voldoen nie, is dit 'n belangrike stap vorentoe, aangesien dit alle lande daartoe verbind om klimaatsverandering teen te werk. Ons sal ons daadwerklik daarvoor beywer om 'n regtens bindende ooreenkoms met ons internasionale ampsgenote daar te stel. Ons het ons as Suid-Afrikaners vrywillig daartoe verbind om bepaalde mikpunte ten opsigte van die vermindering van bepaalde uitlaatgasse te bereik en sal steeds werk aan ons lantermynstrategie om klimaatsverandering teen te werk.
Ons sal ons pogings verskerp om die belange van Suid-Afrikaners wêreldwyd te bevorder. Ons sal pogings steun om die politieke en ekonomiese integrasie van die SAOG-streek te versnel en om handel en belegging onderling tussen streke te bevorder. Suid-Afrika speel steeds 'n leidende rol in die kontinentale pogings om die Afrika-unie en sy instellings te verstewig en om hom vir eenheid te beywer. Ons sal daadwerklik poog om die nuwe vennootskap vir Afrika se ontwikkeling (Nepad) as 'n strategie vir ekonomiese ontwikkeling op die vasteland te laat herlewe.
Die Staatsdiens moet reageer op die oproep wat dié termyn een van vinnige optrede en beter staatsdienslewering sal kenmerk. Ons vereis voortreflikheid en harde werk. Ons het staatsamptenare nodig wat toegewyd en bevoegd is en wat vir die behoeftes van landsburgers omgee. Die regering is reeds besig met die ontwikkeling en toepassing van 'n ontwikkelingsprogram vir die Staatsdiens waarin die norme en standaarde vir staatsamptenare in alle sfere uiteengesit sal word.
Ons gaan voort met ons pogings om korrupsie en bedrog met betrekking tot verkrygings- en tenderprosedures en by aansoeke om bestuurderslisensies, maatskaplike toelaes, en identiteitsdokumente, ensovoorts, uit te roei Ons is tevrede met die vordering wat die regering op sommige gebiede gemaak het. Gedurende die afgelope week het ons uitbetalings ter waarde van R180 miljoen gekeer wat afkomstig is van 32 687 maatskaplike toelaes wat onregmatig bekom is. Ons Interministeriële Komitee oor Bedrog ondersoek tans metodes om korrupsie op 'n beslissende wyse te bekamp.
Nga u shumisana rothe ringa bveledza zwinzhi. Deur saam te werk, kan ons meer doen.
Soos u bewus is, het ons die Presidensiële Blitslyn ingestel om die regering en die Presidensie meer toeganklik vir die publiek te maak, asook om diensleweringsprobleme uit die weg te ruim. Die blitslyn verteenwoordig ons vasbeslotenheid om regeringsake op 'n ander manier te takel.
Dit het 'n verskil in die lewens van baie Suid-Afrikaners gemaak. So kan ons verwys na mev Buziwe Ngaleka, wie se oproep oor haar oorlede man se pensioen die eerste oproep op die eerste dag van die diens was. Sy is vanaand hier saam met ons. Ook saam met ons is mnr Nkululeko Cele, aan wie hulp verleen is om identiteitsdokumente te verkry, waarmee dit vir hom moontlik was om by die Tshwane-universiteit van Tegnologie in te skrywe. Dit is net twee van baie suksesverhale.
Uit dié en ander voorbeelde kan ons swakhede bepaal wat deur verskeie regeringsfere reggestel behoort te word. Deur die Speaker het ons 'n veelpartyafvaardiging van die Parlement uitgenooi om die oproepsentrum te besoek, waardeur LP's 'n eerstehandse verslag kan kry oor die werk wat gedoen word.
Ek het 'n oorsig gegee van die hoofbestanddele van ons planne vir 2010 en ons gesamentlike verbintenis as regering tot die mense van Suid-Afrika. Die staatsrede verskaf 'n breë oorsig van ons aksieplan. Die Ministers sal in hul onderskeie begrotingsredes die besonderhede verskaf.
In November vanjaar gedenk ons die 150ste jaar sedert die aankoms van Indiërs in Suid-Afrika. Dit verskaf 'n geleentheid om erkenning te gee aan die belangrike bydrae deur die Indiese gemeenskap op die gebied van arbeid, besigheid, wetenskap, sport, godsdiens, kuns, kultuur en die bereiking en verstewiging van ons demokrasie.
Ek gebruik dié geleentheid om weer eens ons opregte meegevoel met die regering en die mense van Haïti te betuig oor die enorme tragedie wat hulle getref het. Ons is bly ons reddingspanne kon soontoe gaan om hulp te verleen. Ek wil graag veral een Suid-Afrikaner noem wat nooit nalaat om ten tye van rampe bystand te verleen nie. Ons verwelkom dr Imtiaz Sooliman van die Gift of the Givers, wat vandag in dié Huis teenwoordig is.
Die aanbieding van die Fifa-sokkerwêreldbekertoernooi maak van 2010 'n jaar van aksie. Ons beplan reeds baie jare vir dié Wêreldbekertoernooi. Daar is slegs drie maande oor. En ons is vasbeslote om 'n sukses daarvan te maak. Die infrastruktuur, sekuriteit en logistieke maatreëls is ingestel om 'n suksesvolle toernooi te verseker.
As 'n nasie is ons aan die Plaaslike Reëlingskomitee vir 2010 groot dank verskuldig vir hul deeglike ywer. Ons wens die PRK se voorsitter, Irvin Khoza, HUB Danny Jordaan en Bafana Bafana se afrigter Carlos Perreira alles van die beste toe vir die maande wat voorlê.
Oud-president Mandela was die hooffiguur met sy bystand om die regte om dié grootse geleentheid aan te bied vir ons land te wen. Ons moet dus in sy eer 'n reusesukses van die Wêreldbekertoernooi maak.
Landgenote, kom ons steun die nasionale span, Bafana Bafana. Ek is een van diegene wat glo dat Bafana Bafana verassings gaan oplewer. Van die grootste belang . . . ithikithi esandleni bakwethu! [Landgenote, kom ons kry ons kaartjies!] Kom ons koop almal betyds kaartjies om die wedstryde te kan bywoon.
Terwyl ons vandag Madiba se vrylating vier, verbind ons ons tot versoening, nasionale eenheid, nie-rassigheid en samewerking aan 'n beter toekoms vir alle Suid-Afrikaners, swart en wit.
During my lifetime I have dedicated myself to this struggle of the African people. I have fought against white domination, and I have fought against black domination. I have cherished the ideal of a democratic and free society in which all persons live together in harmony and with equal opportunities. It is an ideal which I hope to live for and to achieve. But if needs be, it is an ideal for which I am prepared to die.
Geïnspireer deur ons ikoon, Madiba, is dit vir my 'n eer om die staatsrede van 2010 aan al ons helde en heldinne, besonge en onbesonge, bekend en onbekend, op te dra.
Laat ons saamwerk om dié jaar van optrede 'n suksesvolle jaar vir ons land te maak.
Ek dank u.
<fn>Hansards. ServiceDelivery.2010-02-19.af.txt</fn>
Die Nasionale Vergadering het die Ad Hoc-komitee gestig om onder die tema van "Samewerking om dienslewering van kwaliteit aan gemeenskappe te verseker" gekoördineerde toesig oor dienslewering te hou. Die mandaat van die komitee sal wees om ondersoek in te stel na die vordering met betrekking tot dienslewering en, waar protesoptogte plaasgevind het, wat die uitdagings is ten einde 'n verslag aan die Nasionale Vergadering ter tafel te lê met duidelike, haalbare aanbevelings en 'n voorgestelde plan vir die inwerkingstelling daarvan.
Vir dié doel sal die komitee gekoördineerde besoeke aan landelike en stedelike gebiede aflê en openbare verhore by die Parlement en in die provinsies aanvoer. Die openbare verhore by die Parlement sal van 2 - 4 Februarie 2010 plaasvind.
Gedurende besoeke aan die provinsies sal die komitee terrein-inspeksies onderneem en met lede van die gemeenskappe, plaaslike regeringsamptenare, amptenare van provinsiale regeringsdepartemente, wykkomitees, burgerlike samelewingsorganisasies en lede van die sakegemeenskap vergader.
Geïnspireer deur mense!
Besoek ons Parlementêre Webwerf: www.parliament.gov.
<fn>Hansards. SonaContent.af.txt</fn>
Die maand Februarie is 'n belangrike maand vir die Parlement en alle Suid-Afrikaners. Dit is 'n tyd vir nabetragting, vooruitbeplanning en om die behoeftes van ons land voorop te stel. Elke jaar in Februariemaand word die Staatsrede gelewer wanneer die President as staatshoof die nasie toespreek.
Wat is die Staatsrede?
Die Staatsrede, wat gedurende die jaarlikse opening van die Parlement gelewer word, is 'n toespraak gerig tot die nasie deur die President van die Republiek van Suid-Afrika. Die toespraak word gelewer by 'n Gesamentlike Sitting van die Nasionale Vergadering (NV) en die Nasionale Raad van Provinsies (NRvP) van die Parlement. Dit werp lig op die huidige politieke en sosio-ekonomiese toestand van die nasie. Die sitting word deur die President byeengeroep en die Speaker van die NV en die Voorsitter van die NRvP tree as voorsitter op. Dit is een van die seldsame geleenthede waartydens die drie vertakkings van die staat, naamlik die Uitvoerende Gesag, verteenwoordig deur die President, Vise-president en Ministers; die Regbank, verteenwoordig deur die land se Hoofregter en die Regterpresidente; en die Wetgewende Gesag, verteenwoordig deur die Lede van die Parlement (LP's) saam op een plek vergader. Lede van die publiek word ook by die Staatsrede verteenwoordig om deel te neem aan die geleentheid wat 'n belangrike rol speel om vorm aan ons nasie te gee.
Waarom is die Staatsrede belangrik?
In die toespraak werp die President die lig op die prestasies en uitdagings van die afgelope jaar en sit die komende jaar in hooftrekke uiteen. Die toespraak dek politieke, ekonomiese en maatskaplike aangeleenthede en besin oor die algemene toestand in Suid-Afrika. Dit pleeg oorleg oor Suid-Afrika se huishoudelike sake sowel as sy betrekkings in Afrika en oorsee. Die Staatsrede is 'n belangrike manier om verantwoording aan die Parlement en die Suid-Afrikaanse publiek te doen oor wat die afgelope jaar plaasgevind het en om die publiek betrokke te kry by die politieke agenda van die komende jaar. Die Staatsrede is ook 'n viëring van ons nasie en nasiebou.
Wanneer vind dit plaas?
Die Staatsrede word gewoonlik in Februarie gelewer. Wanneer daar egter algemene verkiesings is, word twee toesprake gelewer, een om die laaste sitting van die uitgaande Parlement aan te dui en die ander na die verkiesings, wanneer die nuwe President en Parlement bekend gemaak word. In Februarie 2010 is afgewyk van die tradisie toe die Staatsrede vir die eerste keer in die aand aangebied is om meer Suid-Afrikaners die geleentheid te gun om die verrigtings dop te hou en na die President se toespraak te luister. As 'n gevolg van dié verandering het televisiekykergetalle met ongeveer twee miljoen kykers tot byna vier miljoen kykers toegeneem.
Openbare deelname is 'n integrale deel van die seremonie. Lede van die publiek word uitgenooi om deel te neem aan die seremonie as genooide gaste van die Parlement. Suid-Afrikaanse burgers regoor Suid-Afrika en van elke provinsie maak deel uit van die Junior- en Burgerlike Erewag. Die Burgerlike Erewag, wat die President by die Parlement verwelkom, bestaan uit gewone Suid-Afrikaners. Die Junior Erewag word saamgestel uit skole regoor die land en verteenwoordig die jeug, aan wie Suid-Afrika die land se toekoms toevertrou.
Belangrike Suid-Afrikaners word gewoonlik uitgenooi om deel uit te maak van die bedrywighede. Hulle word gekies uit die provinsies en is individue wat 'n uitstaande bydrae tot die land gelewer het.
Die Staatsrede maak 'n integrale deel uit van toesighouding en verantwoordbaarheid. 'n Ware toets vir demokrasie is die mate waarin die Parlement kan verseker dat die regering verantwoordbaar bly jeens die mense. Toesighouding is 'n funksie toegestaan deur die Grondwet aan die Parlement om die optrede van die regering te moniteer en daaroor toesig te hou.
Openbare vertroue in die regering te verhoog.
Of regeringsdepartemente doeltreffend bestuur word.
Die toesighoudende funksie behels die doeltreffende bestuur van regeringsdepartemente ten einde dienslewering te verbeter en om 'n beter lewenskwaliteit vir alle burgers daar te stel.
In die Staatsrede hou die President sy vinger op die pols van die nasie en sit beleidsdoelwitte en ondernemings uiteen vir die jaar wat voorlê. Dit is gemeet aan dié doelwitte en beplande ondernemings dat die Minister van Finansies die Begroting vir die komende jaar indien, gewoonlik teen die einde van Februarie. Die beleidsdoelwitte en vernaamste ondernemings vorm die grondslag vir wat die regering in die komende jaar moet doen. Dit is die norm waarvolgens die Parlement die regering verantwoordbaar hou jeens die mense, vir dit wat gelewer word, en waarvolgens geld wat toegewys is, gespandeer word.
Wat gebeur na die Staatsrede?
Nadat die Staatsrede gelewer is, word dit deur die twee Huise van die Parlement gedebatteer. Politieke partye het 'n geleentheid om hul menings te lug en vrae te vra oor sake wat in die toespraak aangeraak is. Sake wat kommer wek, word geopper en terreine van kritieke belang vir die nasie word uitgelig. Die publiek word genooi om dié debat by te woon en aan te hoor soos die geval is met alle sittings in die Parlement. Op sy beurt antwoord die President op die punte geopper en vrae wat voortspruit uit die debat.
Wat is die Parlement se tema vir hierdie jaar?
Die Parlement se tema vir 2011 is "Celebrating the legacy of freedom through strengthening the link between Parliament and the People". Elke jaar bepaal die Parlement n tema wat deur die Parlement se strategiese fokus ingegee is. 'n Ware demokratiese staat streef daarna om sy gesag van die mense te verkry, deur middel van gereelde verkiesings en voortdurende openbare deelname aan die proses van bestuur. Die tema moedig die verwesenliking van 'n deelnemende, verteenwoordigende en konstitusionele demokrasie aan, waar burgers betrokke is by sake betreffende wetgewing en toesighouding. Dit versterk die Parlement se rol om die mense te verteenwoordig en verseker regering deur die mense volgens die Grondwet. Die werksaamhede van die Parlement en van sy Lede moet daarop toegespits wees om die bande tussen die mense en hul verkose verteenwoordigers te versterk. Die welslae van die Parlement hang af van die daadwerklike deelname van alle Suid-Afrikaanse burgers om leiding te verskaf aan die werksaamhede van hul verkose Lede van die Parlement (LP's) en aan die inrigting.
Hoe kan die publiek aan die Parlement deelneem?
Betrokkenheid by die seremoniële prosedures van die Staatsrede is een manier waarop die publiek betrokke kan raak by hul Parlement. Daar is ander maniere van deelname aan die Parlement en dit sluit in om tydens verkiesings te stem, by 'n politieke party aan te sluit, stemme te werf en by 'n vrywillige of nie-regeringsorganisasie aan te sluit, LP's te kontak, voorleggings of voorstelle te maak en om versoekskrifte aan die Parlement te stuur.
Die Parlement is daartoe verbind om homself toeganklik vir die Suid-Afrikaanse publiek te maak deur geleenthede te skep vir die betekenisvolle betrokkenheid en deelname van almal: mans en vroue, geletterd of ongeletterd, werksaam of werkloos, liggaamlik geskik of mense met gestremdhede, die armes (veral die landelike armes), en ander teikengroepe: om saam te kom en hul menings te lug oor sake rakende hul basiese behoeftes. Spesifieke programme soos die Volksvergadering, Neem die Parlement na die Mense, die Vroueparlement en die Jeugparlement is almal platforms wat daarop gemik is om met die publiek te skakel om hul standpunte te hoor oor wat vir hulle die meeste saak maak. Die Parlement wil openbare betrokkenheid en deelname uitbrei in ooreenstemming met dié jaar se tema "Celebrating the legacy of freedom through strengthening the link between Parliament and the People".
Sal jy daarvan hou om die Parlement te besoek?
Die Openbare Onderwyskantoor van die Parlement bied gratis toere van die Parlement aan en 'n geleentheid vir die publiek om vanuit die galery na debatte van die Nasionale Vergadering en Nasionale Raad van Provinsies te luister. Reëlings kan ook vir die publiek getref word om Lede van die Parlement te spreek en om Openbare Verhore of Komiteevergaderings by te woon. Indien dit vir jou onmoontlik is om na die Parlement toe te kom, kan jy ons webwerf www.parliament.gov.za besoek en 'n virtuele toer van ons Parlement vanuit enige deel van die wêreld onderneem.
Die Staatsrede (SONA) sal weer in die aand plaasvind, op 10 Februarie 2011.
Die Staatsrede word in drie fases opgedeel. Die eerste is openbare deelname as die Burgerlike Erewag die President en sy gaste verwelkom wanneer hulle op die rooi tapyt loop. Dit word gevolg deur 'n staatseremonie wat 'n 21-geweersaluut en 'n verbyvlug deur die Lugmag insluit en ten slotte die langverwagte toespraak deur die President.
Lede van die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag (SANW) beman die roete wat die President na die Parlement neem..
Die Militêre Erewag neem ook aan die seremonie deel en die militêre orkes speel die Suid-Afrikaanse volkslied.
Die 21-geweersaluut word afgevuur ter ere van die Hoof van die Staat, die nasionale vlag, die Hoof van 'n buitelandse Staat, 'n lid van 'n heersende koninklike familie en 'n voormalige Staatshoof.
To build an effective people's Parliament that is responsive to the needs of the people and that is driven by the ideal of realizing a better quality of life for all the people of South Africa.
<fn>Hansards. SupplierAccreditation.2009-11-11.af.txt</fn>
Inligting wat hieronder verklaar word is onderhewig aan verifikasie en waar bevind word dat dit vervals of verdraai is, behou die Parlement van die RSA die reg om enige voortspruitende ooreenkoms op te sê en/of verliese wat as gevolg van sodanige wanvoorstelling gely is, te verhaal.
Deel u enige fasiliteite Ja Nee?
Met watter maatskappy deel u fasiliteite?
Watter fasiliteite word gedeel?
Is die entiteit vanaf veelvoudige adresse werksaam?
Private maatskappy d.w.s.
Openbare maatskappy d.w.s.
Gemeenskapsgebaseerde organisasie d.w.s.
Word gespesialiseerde professionele registrasie vir jou nywerheid voorgeskryf?
Ja Nee?
By watter liggaam moet jy registreer of geaffilieer word?
Wat is jou registrasie-/lidmaatskapnommer (waar van toepassing)?
In watter jaar is jy die laaste keer geregistreer?
Is daar voorgeskrewe regulasies (volgens wet of professioneel) waaraan jy moet voldoen Watter regulasies is dit?
Wat is die geraamde waarde van jou besigheidsbates?
Hoeveel mense is in jou maatskappy werksaam?
Wat is jou maatskappy se gemiddelde jaarlikse omset (verkope)?
Hoeveel mense is in jou besigheid werksaam?
Vlak van opleiding bv. bestuurvlak, toesighoudende vlak, tegniese vlak, bedryfsvlak
By watter maatskaplike/gemeenskapsprojek was jy betrokke?
In watter gemeenskap?
Hoe was jy betrokke?
Proporsionele aandelebesit in die gesamentlike onderneming (bv. 50/50 of 60/40)
afhangende van die aard van die wanvoorstelling en die graad van benadeling wat gely is, die verskaffer van verdere sake met die Parlement te beperk.
<fn>Hansards. Survey.2009-11-11.af.txt</fn>
Dankie dat jy aan die Bokamoso Ba Rona jeugvraelys deelneem.
Dit sal nie lank vat om die vraelys in te vul nie. En deur die vrae eerlik te beantwoord sal jy 'n bydrae lewer tot 'n baie belangrike projek.
Onthou dat jou antwoorde anoniem is; ons sal nie weet wie jy is nie.
Dis baie belangrik dat jy al die vrae sorgvuldig lees en eerlik antwoord.
Hierdie vraelys is net vir respondente tussen 12 en 24 jaar bedoel.
Hierdie inligting is belangrik omdat ons wil weet of verskillende groepe jongmense dieselfde voel oor sekere kwessies, so beantwoord asseblief al die vrae in hierdie afdeling.
In watter provinsie woon jy?
Beantwoord asseblief al die vrae in hierdie deel van die vraelys. As daar 'n lys is, moet jy jou keuse omkring.
Is jy trots daarop om 'n Suid-Afrikaner te wees?
Ek gee nie om nie.
ek gee nie om nie.
Op watter van die volgende gebiede ervaar jy probleme in jou eie lewe?
Gesondheid MIV/Vigs, dwelms ens.
Wat dink jy is die belangrikste sake wat jongmense oor die algemeen in Suid-Afrika moet takel?
Gesondheid MIV/Vigs, dwelms ens.
Dink jy dat jy 'n bydrae kan lewer om dinge in Suid-Afrika te verbeter?
Ek's nie seker nie.
Ja, maar ek weet nie hoe nie.
Wie het die grootste verantwoordelikheid om Suid-Afrika 'n beter plek te maak?
Na wie sou jy vir hulp gaan as jy ernstige probleme het?
Sou jy na 'n organisasie gaan wat mense met hierdie probleme help as iemand wat jy vertrou voorstel dat jy na hulle gaan?
Weet jy van 'n organisasie wat mense met hierdie probleme help?
Leer Suid-Afrikaners na jou mening om met mekaar oor die weg te kom?
Bepaal velkleur in jou eie lewe met wie jy sosialiseer?
Dink jy dat velkleur vir jong Suid-Afrikaners oor die algemeen bepaal met wie hulle sosialiseer?
<fn>Hansards. TwoToneFarming.af.txt</fn>
omgewing in die Wes Kaap wat bestuur was d eur Mnre C.N.
vir ons die uitvoere en bemarking hanteer het in die buiteland.
000 kartonne produseer, wat ons toe wei gedoen het.
gaan na kom nie.
uitvoerders gaan vir produksie kapitaal om die volgende oes voor te berei.
na SAFE toe moet gaan , maar SAFE wou egter nie met ons besigheid doen nie.
Ek het toe SAFE se 'baas' Mnr. Anton de Vries gebel en 'n afspraak met hom gemaak, wat hy toe aan my toegestaan het. Tydens die geprek het Mnr. De Vries maatskppy sal gee indien hy ons verder sou help.
Ek het hom gevra wat die probleem dan is en hy het gese ek moet ontslae raak.
hy nie boer is nie en die boerdery in onguns bring (5005 hulle dit genoem het).
met my vennoot nie.
bevestig dat daar vir my nog 'n kans is sonder die vennoot.
vennoot nie meer daar is nie, aangesien hy geen onderviding van boerdery het nie.
boerdery voort te gaan nie.
hom moet uitkoop.
R300 000 uitkoop, sodat hy met 'n transport besigheid kan begin.
uitbetalings nie aangesien die plaas in n finansiele krisis is.
bystaan met mentorskap en finansiele beplanning.
Ek is tans die WyksraadslidA.N.C.
boerdery. Ek bly egter lojaal en lief vir die A.N.
spyte my situasie.
die Hexvallei was voor ek my ei e boerdery begin het nie.
pia as en ook briewe van boere wat hulle ondersteuning aan my bel owe het.
te wys ons "swart opkomende boere" kan doen met die nodige ondersteuning.
<fn>Hansards. VirtualTour.2010-02-19.af.txt</fn>
Welkom by die Parlement van Suid-Afrika, die Parlement van en vir die 21ste eeu!
Dié Parlement gaan oor die mense!
Ons visie is om 'n doeltreffende Parlement vir die mense te bou wat ag slaan op die behoeftes van die mense, en voortgedryf word deur die ideaal van die verwesenliking van 'n beter lewensgehalte vir al die mense van Suid-Afrika.
Deur middel van ons programme streef ons daarna om toe te sien dat randstandige gemeenskappe altyd ingesluit word.
Die rol en einddoel van die Parlement is om die mense te verteenwoordig en om regering deur die mense kragtens die Grondwet te verseker.
Dít word verkry deur die aanneem van wetgewing, toesighouding oor regeringsoptrede en die betrokkenheid van die publiek by parlementêre prosesse.
Die Grondwet is die hoogste reg van die Republiek en lê die grondslae vir 'n demokratiese en oop samelewing waarin regering op die wil van die mense gebaseer is, en elke burger gelyke beskerming deur die reg geniet.
Dit stipuleer die waardes en meganismes vir die bestuur van 'n mens-gesentreerde demokrasie.
Die Parlement bestaan uit 400 vrylik verkose verteenwoordigers van die mense wat die Nasionale Vergadering vorm.
Die provinsies word in die Parlement verteenwoordig deur 10 afgevaardigdes per provinsie in die Nasionale Raad van Provinsies.
Ons demokratiese Parlement het 'n trotse geskiedenis van vroueverteenwoordiging.
Vroue maak tans 43% van die parlementslede uit.
Sedert 2009 is ons nou derde op die wêreldranglys wat vroueverteenwoordiging betref.
Die teiken vir vroueverteenwoordiging in die Parlement is 50%.
Ons het ook 'n baie vlytige Parlement!
Ons eerste demokratiese Parlement het in 1994, as een van sy eerste take, President Nelson Mandela as die staatshoof aangewys.
On 24 Mei 1994 het president Mandela die eerste staatsrede gelewer by 'n gesamentlike sitting van die twee Huise van die eerste demokraties-verkose Parlement.
Sedertdien het die Parlement die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika in 1996 aangeneem, asook meer as 1 000 nuwe wette!
Is jy gereed om die gange van dié dinamiese Parlement te verken?
Kom ons gaan voort met ons toer van die Parlement van Suid-Afrika!
Dié virtuele toer fokus op drie kerngebiede in die Parlement, naamlik die Volksraad, die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies.
Neem jou tyd en Verken!...
Dít is Parlementstraat. Die Huise, naamlik die Nasionale Vergadering, die Nasionale Raad van Provinsies, asook Tuynhuis, is langs dié straat geleë waar regeringskantore asook die kantore van parlementêre politieke partye voorkom. Die President loop langs Parlementstraat na die Nasionale Vergadering om die jaarlikse staatsrede te lewer by die gesamentlike sitting van die twee huise van die Parlement. Gedurende die staatsrede, wat deurgaans as die "Parlementsopening" bekend staan, word beide kante van Parlementstraat deur die Siviele Erewag betree.
Die Slawelosie is 'n perseel van herinnering en herdenking. Dit is in 1679 deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (VOC) gebou. Dit het as die setel vir die Adviesraad gedien voordat die Kaapse Parlement gebou is. Die Slawelosie is ook as regeringsgebou, Hooggeregshof, Poskantoor en, laastens, Kultuurhistoriese Museum gebruik.
Gedurende die staatsrede beweeg die President en die prosessie op die rooi tapyt vanaf die Slawelosie na die Nasionale Vergadering vir die gesamentlike sitting.
Die Marksgebou is oorkant die gebou van die Nasionale Raad van Provinsies aan Parlementstraat geleë. Dit is in 1904 gebou en huisves tans die opposisiepartye en hul personeel. Dit is voorheen - voor 1987 - deur die Huis van Afgevaardigdes in die driekamerparlement gebruik. Die driekamerparlement van 1985 het raadsale gehad vir blankes, kleurlinge en Indiërs, maar swartmense uitgesluit.
Afrika-huis is strategies geleë in die kern van die parlementêre terrein oorkant die Nasionale Vergadering.
Binne-in Afrika-huis is een van die oudste parlementêre kunsprodukte van plaaslike oorsprong: 'n Kis wat gemaak is van die hout van 'n 350 jaar-oue Mimosa-boom, wat gedurende 'n sterk suidoostewind in 1892 omgewaai het. Die ampstaf van die Speaker van die Parlement is vir talle dekades hierin geberg.
Die oorspronklike hoofingang by Stalplein, vernoem na die stalle van die Goewerneur van die Kaap, het gegrens aan die kant van Tuynhuis by die Kompanjiestuine, waarvan die oorsprong 'n werkswinkel was vir die VOC, ook bekend as die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie, en later deur al die goewerneurs van die Kaap gebruik is. Die opeenvolgende geboue van die Parlement het nader beweeg namate nuwe gedeeltes aangebou is, tot in 1988 toe die nuwe vleuel wat die Nasionale Vergadering huisves, Tuynhuis bereik het. Gedurende parlementêre sessies gebruik die President Tuynhuis as die amptelike kantoor. Tuynhuis word onafhanklik van die Parlement bestuur.
Die Parlement het vir 'n lang tyd verskillende dinge vir verskillende mense beteken. By die Roelandstraat-ingang van die Parlement, waar die figuur van generaal Louis Botha bo-op 'n perd sit, word die vraag dikwels gevra: Wat van die nuwe helde van die nasie Dié standbeeld behoort egter aan die Stad Kaapstad. Die Parlement se grense word afgebaken deur heinings langs Pleinstraat en die Kompanjiestuine aan die westelike kant. Die ingang by Roelandstraat bied ook toegang aan Lede en ondergrondse parkeergebiede aan LP's en parlementêre personeel?
Gedurende die openingseremonie en ander staatsgebeure, brand 'n vlam van herinnering by die Parlement ter ere van diegene wat in oorloë gesneuwel het waarby Suid-Afrika betrokke was. Die President van Suid-Afrika is die opperbevelhebber van die gewapende magte.
Die besoekersentrum is in die ou poskantoor geleë, wat nou deel uitmaak van die parlementêre terrein. Die Parlement huisves besoekers van naby en ver en veral leerders is welkom. Meer as 25 000 besoekers toer deur die Parlement elke jaar. Daar word van besoekers verwag om amptelike identifikasie te toon voordat hulle by die Parlement toegelaat word. Dit is veral besig op die dag waarop die staatsrede (ook bekend as die jaarlikse Parlementsopening) gelewer word, of wanneer die Minister van Finansies die begrotingsrede lewer.
Poorthuis staan ook bekend as die "Gate House" en is die ingang tot die Ou Volksraadgebou. 'n Mens moet deur die sekuriteitspunt beweeg voordat toegang tot die gebou verkry kan word. Net binne die ingang is die eerste 30 meter van die Keiskamma-tapisserie.
Nadat die trappe na die statige ingang tot die gebou van die Nasionale Vergadering geklim is, betree 'n mens die marmerteëlvloer van die wandelgang van die Raadsaal van die Nasionale Vergadering. Dié wandelgang lei tot die Lede se ingang. Daar is twee stelle trappe aan albei kante van die ingang van die wandelgang wat lei tot die openbare galery, die mediagalery, diplomate se sitplekke en kantore. Gedurende die staatsrede en staatsbesoeke word 'n rooi tapyt deur die wandelgang uitgerol tot by die Lede se ingang.
In dié raadsaal vind die volle sittings en gesamentlike sittings van die Nasionale Vergadering plaas. Tans kom 400 Parlementslede hier byeen om wetgewing aan te neem en die optrede van die Parlement waar te neem. Die President sit aan die regterkant van die Speaker, in die sitplek met die wapen daarop. Die meerderheidsparty sit aan die regterkant van die Speaker en die opposisiepartye aan die linkerkant. In dié raadsaal het voormalige President F W de Klerk gedurende die apartheidsera die opheffing van die verbod op die ANC en ander politieke organisasies aangekondig. Nege dae later, op 11 Februarie 1990, is Nelson Mandela uit die tronk vrygelaat na meer as 27 jaar in aanhouding. Gedurende 'n roerende seremonie in 1994 is mnr Mandela as die eerste demokraties-verkose President van Suid-Afrika verwelkom.
Die podium voor die Speaker se stoel word gedurende staatsbesoeke of deur die President of Ministers gebruik wanneer daar op vrae gereageer word. Gedurende debatte, of wanneer Lede hul verklarings doen, maak hulle gewoonlik van die podium gebruik, maar hulle mag ook vanaf hul sitplekke, wat almal met mikrofone toegerus is, kennis gee van 'n mosie, of vrae of punte van orde opper. Daar is elektroniese stem-meganismes by elke sitplek om vertroulike stemmery te verseker, maar elke party is in staat om te sien hoeveel van hul Lede vir of teen die wetgewing gestem het.
Die Speaker se stoel is op die verhewe platform aan die agterkant van die Raadsaal van die Nasionale Vergadering geleë. Hiervandaan lei die Speaker die verrigtinge van die Huis.
Die eerste Speaker van die demokratiese Parlement, dr Frene Ginwala, het gereël dat die leiers van die kleiner partye in die voorste banke moet sit, sodat alle kiesers hul verkose partye kon sien. Wanneer daar 'n gesamentlike sitting van die Huise is, byvoorbeeld wanneer die staatsrede gelewer word, word ekstra sitplekke op die vloer tussen die twee gedeeltes bygevoeg om Lede van die Nasionale Raad van Provinsies tegemoet te kom.
Die Ou Volksraadsaal is deur die Parlement gebruik sedert die totstandkoming van die Unie in 1910, totdat die eerste demokratiese regering in 1994 verkies is. In 1994 is die destydse Parlement in dié raadsaal ontbind: 'n Simboliese gebaar wat die einde van apartheid en sy wette aangekondig het. In 1961 het Suid-Afrika die Statebond verlaat en 'n Republiek geword. Vier maande nadat Suid-Afrika die Statebond verlaat en 'n Republiek geword het, het Dimitri Tsafendas die Eerste Minister, dr Hendrik Verwoerd, met 'n mes doodgesteek waar hy gesit het.
Dié raadsaal word tans vir openbare verhore, die aanneem van wette en die toesighoudingsfunksie van die Parlement gebruik. Dit word ook as 'n vergaderplek vir seminare, groepe en komitees, ANC-koukusvergaderings en openbare verhore gebruik.
Die eetkamer van die ou Volksraad het deel uitgemaak van die oorspronklike struktuur wat in 1885 gebou is, en het as die Raadsaal van die Wetgewende Vergadering van die Kaap gedien. Ná die stigting van die Unie in 1910, is die vergadersaal bygevoeg. Die Raadsaal van die Kaapse regering het 'n eetkamer vir Lede en gaste geword. Die Britse Eerste Minister Harold MacMillan het in 1960 sy "winde van verandering"-toespraak hier gelewer, wat die onafhanklikheid van die Britse kolonies in Afrika voorafgegaan het.
Die Nasionale Raad van Provinsies se wandelgang het as "Queen's Hall" bekend gestaan en is na koningin Victoria vernoem. Dié naam is tot 1961 gebruik. In 1961, toe Suid-Afrika 'n Republiek geword het, is die naam na die Galerysaal verander.
Die wandelgang se vloer is 'n tipiese keramiekpatroon wat veral in die Victoriaanse era gewild was.
Dít is die Raadsaal van die NRP, een van die betekenisvolste skeppings in Suid-Afrikaanse grondwetlike geskiedenis, wat burgers van alle provinsies verteenwoordiging in die Parlement bied. Hier word debat gevoer oor wetgewing wat provinsies raak en dit word in dié raadsaal afgehandel. Die NRP bestaan uit 10 lede van elke provinsie - ses permanente en vier spesiale afgevaardigdes.
In dié raadsaal sit Lede ooreenkomstig hul provinsie en stem as deel van die provinsie. Kiesers het 'n aparte stem om lede van die nege provinsiale wetgewers te verkies, en dit vind elke vyf jaar plaas, op dieselfde dag as die nasionale verkiesings. Elke provinsie het sy wapen wat in die Raadsaal van die Nasionale Raad van Provinsies uitgestel word.
Wanneer die President genooi word om 'n volle sitting in die Nasionale Raad van Provinsies by te woon, sit hy of sy in die voorste ry aan die regterkant van die voorsitter, op die sitplek waarop die presidensiële wapen uitgekerf is.
Die galery-gedeelte van die NRP word deur BBP's en die publiek gebruik wanneer hulle die Parlement besoek.
Suid-Afrika se landswapen is die vernaamste visuele simbool van die staat. Die visuele kern van die embleem is die reusagtige protea, die nasionale blom, wat die harmonie van alle kulture verteenwoordig, en die opbloei van die land as 'n nasie voorstel. Bokant die protea is 'n sekretarisvoël met sy vlerke omhoog en 'n opkomende son. Die koringare dui die vrugbaarheid van die grond van die land aan, terwyl die tande van die Afrika-olifant wysheid, krag en standvastigheid simboliseer.
In die middel staan 'n skild wat dui op die beskerming van Suid-Afrikaners. Dit is geleë onder 'n spies en knopkierie. Saam verkondig hierdie ensemble die verdediging van vrede eerder as 'n staat van oorlog. Binne-in die skild is 'n uitbeelding van die Khoisan-mense wat vroeë inwoners van die land was. Hierdie figure is oorgeneem van beelde op die Linton-steen, 'n wêreldberoemde voorbeeld van Suid-Afrikaanse rotskuns. Die leuse op die landswapen beteken "uiteenlopende mense, verenig" of "mense wat verskillend is, kom saam" in die Khoisan taal van die /Xam mense: !ke e:/xarra//ke.
Die koningin-ingang is in die oorspronklike gebou van die Kaapse Parlement geleë wat in 1885 gebou is. Dit bied toegang tot die Raadsaal, digby die ingang van die Kompanjiestuine. Die Kompanjiestuine se naam is afgelei van dié van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie, wat in 1652 vir Jan en Maria van Riebeeck na die Kaap gestuur het. Nuwe gedeeltes is by die parlementêre kompleks gevoeg nadat die twee Britse kolonies (die Kaap en Natal) en die twee voormalige Boererepublieke (Transvaal en die Oranje-Vrystaat) die Unie van Suid-Afrika in 1910 gevorm het.
Die biblioteek is geleë duskant die wandelgang van die NRP-gebou. In 1857 is 'n kernbiblioteek gevestig met boekversamelings wat van die ou Kaapse Wetgewende Vergadering en die Wetgewende Raad afkomstig was. In 1910, met die stigting van die Unie, het dié versamelings die Biblioteek van die Parlement geword. In 1919 is skaars boeke, foto's, kaarte en skilderye bygevoeg en dít het uiteindelik die Spesiale Versamelings geword.
Vir meer as 150 jaar is indrukwekkende byvoegings tot dié kernbiblioteek gemaak, met inbegrip van die versameling van Sidney Mendelssohn. In 1917 het hy sy Africana-versameling, bestaande uit 7 000 items, aan die Parlement geskenk. Daar is sowat 200 000 titels in die biblioteek, met inbegrip van vroeë rekords van Suid-Afrika en Afrika.
Tussen die kunswerke wat teen die mure van die museum uitgestal word, is die werke van die sketskunstenaar, Francois Le Valliant. Hy was 'n Franse reisiger wat gedurende 1781 en 1784 uitgebreide reise deur die oostelike en noordelike Kaap onderneem het. Die waterverftekeninge is 'n rekord van dié reise.
Die kunswerke, kunsprodukte en erfenisversamelings in die Parlement word deur die Parlement se kunswerkekantoor bewaar, geboekstaaf en in stand gehou; en is toeganklik vir die publiek. Dié versamelings is histories belangrik en waardevol, maar dit verteenwoordig nie al die mense en die kuns van dié land nie. Die Parlement streef daarna om verteenwoordigend te wees in die weerspieëling van kuns wat alle Suid-Afrikaners verteenwoordig. Nuwe en verskillende soorte werke word vir uitstallings gesoek ten einde die kuns van die Parlement deel van die reis, eerder as die bestemming, te maak.
Die goue ampstaf wat in 1963 deur die Transvaalse en Vrystaatse Kamers van Mynwese aan die Parlement geskenk is, is deur die Ampstaf van die mense vervang. Heel bo-op die Ampstaf van die mense is die oop boek (verteenwoordigend van die Grondwet), met die drom wat verteenwoordigers van die nasie na 'n indaba roep.
Verskeie voorwerpe en kaste word in die gang, wat grens aan die gebou van die Nasionale Raad van Provinsies, uitgestal. Die ondertekende Wet wat tot die stigting van die Unie van Suid-Afrika in 1910 gelei het, word uitgestal, met die koninklike seël, asook die Wet van 1961 wat die Republiek van Suid-Afrika tot stand gebring het.
Die stoel is deur die Speakers van die Kaapse Parlement gebruik en later deur die Vergadering.
Die ou ampstaf in die vertoonkas toon ooreenkomste met die een wat in die Laerhuis (House of Commons) in Engeland gebruik is. Dít is voorheen op 'n stut op die tafel van die Vergadering geplaas.
Die nasionale volkslied wat deur C J Langenhoven vir die Unie van Suid- Afrika geskryf is, "Die Stem", word hier uitgestal, langs die ererol van diegene wat gedurende die twee wêreldoorloë gesneuwel het, met die name van swart soldate wat in die Boeke van Herinnering opgeteken is.
Die dra van pruike deur voorsittende beamptes en senior amptenare by die tafels van die Vergadering en die Senaat is in Januarie 1987 ná 'n gesamentlike vergadering van die Komitees oor Staande Reëls en Orders gestaak, hoewel die laaste pruik na bewering in 1994 gedra is.
Klein rotsgedeeltes wat van die maan afkomstig is, en deur president Richard Nixon aan Suid-Afrika oorhandig is, word ook uitgestal.
<fn>Hansards. WomenAndParliament.2009-11-11.af.txt</fn>
Meer as die helfte van die Suid-Afrikaanse bevolking is vroue en daarom moet vrouestemme ingesluit word by besluitneming en wetgewing.
Die insluiting van vroue in besluitnemingsprosesse is 'n fundamentele mensereg. Vroue moet deelneem aan wetgewing want die implementering van wette en regeringsbeleidsrigtings het 'n uitwerking op hul daaglikse lewe. Wat nog belangriker is, is dat navorsing bewys het dat wanneer vroue deelneem aan besluitnemingsprosesse, dit tot 'n verhoogde fokus lei en die toewysing van hulpbronne almal se lewensgehalte verbeter. 'n Toename in vroue se deelname aan wetgewing kan ook tot 'n verbetering lei in die toegang tot basiese dienste soos behuising, onderwys en welsynsdienste.
Die Suid-Afrikaanse Grondwet sê dat daar openbare toegang tot en betrokkenheid by die Parlement en sy prosesse moet wees. Dit kan op verskeie maniere geskied.
Vroue kan deelneem aan wetgewing deur te stem vir die politieke party wat hulle dink hul belange die beste in die Parlement sal verteenwoordig. Hulle kan ook betrokke raak deur vir hul gekose party te organiseer en te werk, en deur hulle verkiesbaar te stel vir die party se strukture. Vroue het op hierdie manier die hoogste posisies beklee.
Die publiek het 'n reg om komiteevergaderings by te woon en om deel te neem aan Openbare Verhore. As 'n saak van groot openbare belang is, sal 'n Komitee in die Nasionale Vergadering of die Nasionale Raad van Provinsies besluit om Openbare Verhore te hou of om vir voorleggings te vra. Die publiek kan die Portefeulje of Gekose Komitee inlig oor hul menings of oor 'n saak wat hulle bespreek. Lede van die publiek kan 'n Parlementslid kontak om hul mening te lug oor wetgewing.
Die Suid-Afrikaanse Grondwet bied 'n raamwerk vir die bevordering van geslagsgelykheid, en daardeur ook vir die deelname van vroue aan wetgewing. Die Grondwet bevat verskeie bepalings wat geslagsgelykheid bevorder. Die Handves van Menseregte waarborg gelyke behandeling van alle Suid-Afrikaners. Dit verbied onregverdige diskriminasie op grond van ras, geslagtelikheid of geslag. Die Handves van Menseregte lê klem daarop dat stappe gedoen moet word om gelykheid op alle vlakke van die samelewing te bereik.
Die Grondwet maak voorsiening vir instellings wat demokrasie, asook die deelname van vroue, ondersteun. Dit sluit, onder andere, die Kommissie op Geslagsgelykheid en die Suid-Afrikaanse Menseregte Kommissie in.
Benewens die bepalings in die Grondwet, het Suid-Afrika homself verbind tot geslagsgelykheid deur sy ratifisering van internasionale konvensies soos die Konvensie oor die Uitwissing van Diskriminasie Teen Vroue (CEDAW) en die Aksieplatform, wat gestig is by die Beijing Vroueberaad. Suid-Afrika neem deel aan etlike Afrika aksieprogramme vir die bevordering van vroue, bv. die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) protokol oor geslag en ontwikkeling.
Die eerste en belangrikste punt waar vroue by wetgewing betrokke kan raak, is verkiesings. Deur in verkiesings te stem, bepaal burgers die samestelling van sowel die Nasionale Vergadering as die Nasionale Raad van Provinsies. By nasionale verkiesings het alle burgers bo 18 die reg om vir die party van hul keuse te stem. Vroue is 'n aansienlike persentasie van die kieserskorps, en hulle kan hul stemreg gebruik om die samestelling van die Parlement te bepaal. Hulle kan ook bepaal watter prioriteit dié instelling aan vrouebelange toeken.
n Nuwe Ministerie vir Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede is ook in die lewe geroep om die regering se werksaamhede t.o.v. van die ontwikkeling en beskerming van kwesbare persone in ons samelewing te konsolideer.
Hoewel vroue die meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking uitmaak, speel hulle nog steeds 'n ondergeskikte rol in besluitneming. Daar is talle uitdagings wat verhinder dat vroue 'n volwaardige en betekenisvolle rol speel, en die vernaamste hiervan is armoede. Armoede is vir baie vroue in Suid-Afrika 'n struikelblok, veral op die platteland.
Toegang tot basiese dienste soos onderwys, water en welsynsdienste word deur ongelykhede van ras, klas en geslag geraak. Vroue moet beter toegang verkry tot hierdie basiese geriewe voordat hulle volwaardig kan bydra tot wetgewing. Arm vroue het onvoldoende toegang tot die instellings wat wette instel.
Die meeste vroue is nog nie ekonomies bemagtig nie. Tradisioneel is vroue die behoeftigste deel van die Suid-Afrikaanse bevolking en is hulle die meeste blootgestel aan werkloosheid of onvoldoende indiensneming. Verder raak MIV/Vigs 'n veel groter persentasie vroue as mans, veral in die ouderdomsgroep wat kan swanger word.
Geweld teen vroue bly een van die grootste uitdagings in Suid-Afrika.
Die toenemende vestiging van demokrasie in Suid-Afrika het vroue se toegang tot politieke mag en besluitneming verbeter. Suid-Afrika het ook wetgewing aanvaar wat uitdruklik op geslagsgelykheid gemik is.
Die uitdaging is om dit vir vroue moontlik te maak om hierdie regte te benut.
Die verteenwoordiging van vroue in die Nasionale Vergadering het met 45% toegeneem. Suid-Afrika is derde ter wêreld wat die verteenwoordiging van vroue in die Parlement betref.
Mans kan 'n belangrike rol in die bereiking van geslagsgelykheid in die Suid-Afrikaanse gemeenskap speel. Meer mans neem standpunt in teen geweld teenoor vroue en kinders. Mans moet invloed uitoefen op ander mans sodat hulle hul gesindheid verander en vroue respekteer. Mans en vroue het 'n gelyke en belangrike rol in die omvorming van geslagsverhoudinge in die gemeenskap. Geen gemeenskap kan werklik bevry wees tensy vroue en mans nie gelyk en vry is nie, en dit vereis gedeelde verantwoordelikheid.
Portefeulje Komitee oor Vroue, Jeug, Kinders en Persone met Gestremdhede.
Gekose Komitee oor Vroue, Jeug, Kinders en Persone met Gestremdhede.
Hierdie pamflet is in alle amptelike Suid-Afrikaanse tale beskikbaar.
<fn>Hansards. Youth.2009-11-12.af.txt</fn>
In 1974 het die apartheidsregering besluit om die reël opnuut in te voer wat dr HF Verwoerd sonder sukses in werking probeer stel het in 1953 toe hy die onderwysportefeulje beklee het. Die regering aan die bewind het die 50/50-reël afgedwing, naamlik dat Afrikaans die medium van onderrig moes wees vir wiskunde en sosiale studie, terwyl wetenskap, houtwerk en kuns en handwerk in Engels onderrig sou word. Die aanvanklike weerstand was van die kant van onderwysers en ouers.
In 1975 het die skoolraad van sewe skole hul personeel opdrag gegee om nie in Afrikaans te onderrig nie, wat tot die afdanking van vyf raadsvoorsitters deur die Bantoe-onderwysdepartement gelei het.
Teen 1976 het afkeer van die Bantoe-onderwysstelsel toegeneem. In die aanloop tot die opstande van 16 Junie, het Soweto-leerlinge die slagspreuke "Enter to Learn, Leave to Serve" by die ingang van een van die sekondêre skole geskryf.
Teen Maart van daardie jaar is Afrikaans as medium van onderrig by sommige skole in die Soweto-omgewing afgedwing, en verset teen die 50/50-reël het begin toeneem.
Op 17 Mei het sommige skole boikotte gereël en daarop aangedring dat Afrikaans as medium van onderrig afgeskaf word.
In Junie het sommige skole geweier om hul eksamens in sosiale studie in Afrikaans af te lê en gedreig om die Junie-eksamens volskaals te boikot.
Op Sondag 13 Junie is 'n vergadering belê waar besluit is dat 'n optog op 16 en 17 Junie deur Soweto gehou sal word, wat met 'n massasaamtrek op Vrydag 18 Junie sou afsluit. By die vergadering op daardie Sondag is 'n komitee genaamd die Soweto Action Committee (SAC) gestig, wat uit twee lede van elke sekondêre skool in Soweto bestaan het. Die komitee is aangestel om die voorgenome vreedsame optog te beplan.
Op 13 Junie het die SAC en almal wat die vergadering bygewoon het 'n eed van geheimhouding afgelê sodat die planne nie deur informante in die wiele gery sou word nie. Oor die volgende drie dae het hulle die woord versprei en haastig instruksies uitgestuur oor wat om op die dag te doen.
Op Woensdagoggend 16 Junie 1976 het skoolleerlinge dwarsdeur Soweto by meer as 12 versamelpunte vir die optog bymekaargekom. Die maarskalke het kartonplakkate met handgeskrewe slagspreuke soos "Down with Afrikaans" en "Afrikaans is a Tribal language" versprei.
Dié dag herdenk die toppunt van verset deur die jeug van Suid-Afrika wat voor dié dag begin het en tot die koms van demokrasie in 1994 voortgeduur het. Die Soweto-opstande, die kookpunt van jeugdige weerstand, het aanleiding gegee tot 'n landwye reeks protesoptogte wat met geweld deur die apartheidsowerhede onderdruk is. Hope mense het gesterf, honderde is in hegtenis geneem en baie het die land verlaat om hulle by die verbode vryheidsbewegings in ballingskap aan te sluit. Die betekenis van 16 Junie 1976 lê opgesluit in die wyse waarop dit menslike opoffering, 'n verbintenis tot die stryd om vryheid en aktivering van die burgery simboliseer.
Dit het ook aanleiding gegee tot die ontwikkeling van 'n onderwysstelsel wat menswaardigheid, kultuurverskeidenheid en vryheid van keuse respekteer, en daarna strewe om gelyke toegang te verseker.
Die optrede van die jongmense in die 70's het oneindig baie tot die vorming van die toekoms van ons land bygedra. As toekomstige leiers kon hulle hul lot bepaal en self die weg baan wat hulle wou volg. Deur hul insig, optrede en opofferings het hulle die stryd teen die onderdrukkende regime aangevuur, wat uiteindelik tot demokrasie gelei het.
Jongmense speel steeds 'n belangrike rol in die samelewing en die demokratiese regering is verbind tot die ontwikkeling van die jeug, wat die toekomstige leiers en bewaarders van ons duur verworwe vryheid is. Die belange van die jeug word nou deur die nuut gestigte Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap (NJOA) bevorder, wat die Nasionale Jeugkommissie en Umsobomvu-jeugfonds vervang het as die regeringsliggaam wat jeugkwessies behandel.
Baie uitdagings staar die jeug van vandag in die gesig, en dit sluit in 'n hoë persentasie werkloosheid, armoede en misdaad. Werkloosheid strek oor 'n wye spektrum van jeugdiges, van matrikulante tot diegene wat aan tersiêre instellings gradueer.
Die jeug van Suid-Afrika moet ook die uitdagings trotseer wat seksueel oordraagbare siektes en infeksies, insluitend MIV/Vigs, inhou.
Huishoudings waar jeugdiges of kinders die leiding moet neem, word al meer aangetref weens die dood van ouers as gevolg van MIV/Vigs-verwante opportunistiese siektes, soos TB.
Die belangrikste uitdaging vir dié land is om jongmense bewus te maak van hul identiteit, te sorg dat hulle kennis dra van hul geskiedenis en hulle aan te moedig om patrioties te wees. Te oordeel na die belangstelling wat jongmense in die vierde demokratiese verkiesing getoon het, is dit 'n stryd wat gewen word.
Aandag aan en klem op onderwys word weerspieël deur die feit dat Basiese Onderwys en Verdere Onderwys afsonderlike ministers het om te verseker dat hul portefeuljes die nodige aandag ontvang.
Die Parlement het komitees soos die Portefeuljekomitee oor Vroue, die Jeug, Kinders en Mense met Gestremdhede en die Gekose Komitee oor Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede wat hulle vir jeugkwessies beywer. Dié komitees is verantwoordelik vir toesighouding oor jeugkwessies, en moet wetgewing hanteer wat jongmense raak.
Die Parlement het in sy oorkoepelende taak om wette te maak baie wette aangeneem soos die Wet op Breedgebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging, 2003, die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 1998, en die Wet op Gelyke Indiensneming.
In sy toesighoudingsrol hou die Parlement toesig oor die inwerkingstelling van bepaalde wetgewing, met inbegrip van dít wat op die land se jeug van toepassing is.
Ten einde die Parlement meer toeganklik te maak, is daar 'n program bekend as "Member's Interface", waartydens jongmense met 'n individuele Parlementslid kan skakel oor kwessies wat vir hulle belangrik is. Hulle kan ook hul stem laat hoor deur mondelinge of geskrewe voorleggings te doen.
Die jeug is ook deel van die publiek wat komiteevergaderings kan bywoon, waar die meeste van die Parlement se werk plaasvind, en hulle kan sittings bywoon om waar te neem en hulself te verryk en te bemagtig.
Die Parlement het verskeie inisiatiewe wat op verskillende sektore gerig is, byvoorbeeld die Jeugparlement (wat gedurende die Jeugmaand aangebied word), waartydens kwessies wat vir die jeug ter sake is, bespreek word. Deelname word tot jongmense beperk en die verrigtinge word aan hulle gewy.
Die Grondwet verplig die Parlement om die publiek by sy bedrywighede en prosesse te betrek, daarom word die jeug, as deel van die samelewing, dikwels uitgenooi om deel te neem aan die Parlementêre inisiatiewe, soos openbare verhore, die staatsrede en ander programme gemik op uitreiking en openbare deelname.
Dié pamflet is in al die amptelike tale van Suid-Afrika beskikbaar.
<fn>Hansards. YouthDay.af.txt</fn>
Tema: 'n Parlement watomgee en wat jeugontwikkeling bevorder om ekonomiese vryheid te bewerkstellig''.
"Our history has always forced our young people to take responsibility from an early age. They became freedom fighters when they should have been playing at school. Now the youth of South Africa face major challenges because of the years of deprivation, violence and interrupted education. Great courage and commitment will be needed to overcome the obstacles and for young people to fully enjoy the benefits that our fledgling democracy holds for them."
16 Junie is na 1994 tot openbare vakansiedag deur die demokratiese regering van Suid-Afrika verklaar. Hiermee word die jeugopstand wat in Junie 1976 plaasgevind het, gedenk. Die hele maand word gewy aan die stryd van die jongmense van Suid-Afrika teen die apartheidsregime.
Dit gedenk die hoogtepunt van verset deur die jeug van Suid-Afrika, wat in 1976 begin het en tot die aanbreek van demokrasie in 1994 geduur het.
Hierdie stryd deur die jongmense van Suid-Afrika lei tot die ontwikkeling van 'n onderwysstelsel wat menswaardigheid, kulturele diversiteit, en vryheid van keuse respekteer, en daarna strewe om gelyke toegang te verseker.
Die jongmense van die sewentigerjare het grootliks daartoe bygedra om gestalte aan die toekoms van ons land te gee.
Hulle gaan voort om 'n belangrike rol in die gemeenskap te speel, en die demokratiese regering is verbind tot die ontwikkeling van die jeug, as toekomstige leiers en die bewaarders van ons duur verworwe vryheid.
Die uitwerking van MIV/Vigs het die jeug swaar getref. Huishoudings met jongmense en kinders aan die hoof neem toe weens ouersterftes as gevolg van MIV/Vigs-verwante opportunistiese siektes, soos tuberkulose.
In sy Staatsrede, het president Jacob Zuma 2011 tot 'n jaar van werkskepping verklaar. Hy het gesê dat inisiatiewe vir werkskepping daarop gemik moet wees om jeugontwikkeling te bevorder.
Om te help om werkloosheid aan te pak, subsidieer die regering die koste verbonde aan die huur van jongmense ten einde werkgewers in die privaatsektor aan te moedig om mense sonder ervaring in diens te neem.
Sake soos onderwys, vaardighede en kleinsake-ontwikkeling vir die jeug was 'n duidelike kenmerk van die begrotingsrede van die Minister van Finansies Pravin Gordhan, vir die boekjaar 2011/12.
Die Minister van Finansies het aangedui dat finansiële bystand aan studente versnel sal word om meer jongmense toegang tot verdere onderwys- en opleidingskolleges te gee vir die ontwikkeling van vaardighede. 'n Groter bedrag geld is gestort in die Nasionale Vaardigheidsfonds, wat opleiding vir werksoekers finansier.
Die demokratiese regering het strukture soos die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap (NJOA) in werking gestel, wat deur die wet verplig word om alle sake betreffende die jeug te hanteer, van beleid tot ontwikkeling.
Die NJOA is die struktuur wat deur die regering tot stand gebring is om regstreeks te reageer op ekonomiese uitdagings waarvoor jongmense te staan kom, en as 'n agentskap wat ontwikkeling finansier, is dit daarop ingestel om 'n platform vir werkskepping, vaardigheidsontwikkeling, en vaardigheidsoordrag vir die jeug van Suid-Afrika tot stand te bring.
Ten einde die tema te bevorder van " 'n Parlement wat omgee en jeugontwikkeling bevorder om ekonomiese vryheid te bewerkstellig", het die Parlement verskillende platforms in werking gestel om sake wat die jeug raak, te hanteer.
Die Gekose Komitee oor Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede.
Hierdie Komitees is verantwoordelik vir toesighouding oor jeugsake en moet wetgewing wat jongmense raak, hanteer.
Die Parlement het verskillende inisiatiewe wat sekere sektore teiken, byvoorbeeld die Jeugparlement (wat gedurende Jeugmaand gehou word) waar sake wat betrekking het op die jeug bespreek word. Deelname word beperk tot jongmense, en werksaamhede daarvolgens geskeduleer.
Die Grondwet verplig die Parlement om die publiek by sy bedrywighede en prosesse te betrek; daarom word die jeug as deel van die gemeenskap gereeld uitgenooi om aan die Parlement se inisiatiewe deel te neem, soos openbare verhore, die Staatsrede en ander uitreikprogramme en programme vir openbare deelname.
Hulle kan ook hul standpunte deur middel van mondelinge en geskrewe voorleggings stel.
Die jeug maak ook deel uit van die die publiek wat komiteevergaderings kan bywoon, waar die meeste van die Parlement se werksaamhede plaasvind, en jongmense kan sittings bywoon ten einde waar te neem, en hulself te verryk en te bemagtig.
<fn>Hoe om u IT12C opgawe te voltooi Afrikaans brochure final.txt</fn>
Enige ander dokumentasie wat betrekking het op inkomste ontvang of uitgawes wat u wil eis Hierdie gids is saamgestel om u behulpsaam te wees met die korrekte en volledige voltooiing van u persoonlike inkomste-Let asseblief daarop dat, alhoewel u die dokumentasie gaan gebruik om belastingopgawe (IT12C). 'n Omvattende gids is beskikbaar op die u opgawe te voltooi, GEEN dokumentasie aangeheg moet word SARS webwerf (www.sars.gov.za). Indien u hulp nodig het met die wanneer u die opgawe by SARS indien nie. U moet egter al die voltooiing van u belastingopgawe kan u u plaaslike SARS kantoor dokumentasie vir 'n tydperk van VYF jaar bewaar indien SARS dit sou besoek. U kan ook die plaaslike koerante raadpleeg om vas te stel by versoek. watter inkopie-sentrums, gemeenskapslokale of ander openbare plekke personeel beskikbaar sal wees om u te help. HET U DIE REGTE OPGAWE?
Om dit vir u makliker te maak het SARS hierdie jaar twee nuwe vereen-U MOET U OPGAWE VOLTOOI EN INDIEN OP OF VOOR voudigde opgawes beskikbaar gestel wat die vorige opgawes vervang.
Die IT12S is die standaard opgawe wat deur individue voltooi moet VOLTOOIING VAN DIE OPGAWE word wat 'n salaris en reistoelaag ontvang en wat aftrekkings soos Gebruik 'n swart of blou pen om die opgawe te voltooi en gebruik medies en uittredingannuïteitsfondsbydraes eis. drukskrif om binne die areas te skryf wat beskikbaar is. MOET NIE 'n streep deur die spasies trek wat nie van toepassing is nie. Die IT12C is die meer komplekse opgawe vir individue wat voorsiening maak vir addisionele inkomste van ander bronne soos kommissie- Moet asseblief nie korreksie ink gebruik as u 'n fout maak nie. U moet inkomste, huurinkomste, buitelandse inkomste, besigheidsinkomste, asseblief ook nie die opgawe vou nie, aangesien dit 'n vertraging in boerdery-inkomste en kapitaalwinstransaksies. die afhandeling van u aanslag sal veroorsaak.
U moet alle toepaslike gedeeltes van die opgawe voltooi aangesien 'n Indien u 'n IT12C opgawe ontvang het, maar die inkomste en onvoltooide opgawe aan u terugestuur sal word en beskou sal word aftrekkings wat u verkry en aangegaan het vereis nie dat u 'n IT12C as nie ontvang nie. Dit kan daartoe lei dat boetes gehef word vir die opgawe moet voltooi nie, maar wel 'n IT12S opgawe, moet u nie 'n nie-indiening of laat-indiening van 'n opgawe. IT12S opgawe aanvra nie, maar die IT12C opgawe wat aan u uitgereik is voltooi en indien.
U handtekening: Die opgawe is 'n bindende wettige verklaring opgawe in die volgende jaar. waarin u al u inkomste, belasting teruggehou en aftrekkings aandui. As u dit nie geteken het nie is dit waardeloos.
ID nommer en/of paspoortnommer en u datum van geboorte.
Verifieer dat die gedrukte besonderhede korrek is.
Persoonlike besonderhede (Naam, adres, kontakbesonderhede moet u gebruik maak van die wit blokkies regs om die korrekte en huwelikstatus). inligting aan te dui.
Inkomste ontvang selfs al het u geen inkomste ontvang nie moet "J" or "N" blokkie met 'n "X" en indien u getroud is moet u ook die gedeelte voltooi word deur 'n "0" (nul) as inkomste aan te dui.aandui of u binne of buite gemeenskap van goedere getroud is deur gebruik te maak van 'n "X".
Verifieer dat die gedrukte besonderhede korrek is.
U IRP5/IT3(a) sertifikate.
Sertifikate van plaaslike rente-inkomste (indien van toepassing). inligting aan te dui.
Besonderhede van mediese uitgawes en eise (indien van toepassing).
Voltooi die adres van u huidige werkgewer. fondsbydraes.
Inligting met betrekking tot reiskoste vir besigheidsdoeleindes die tydperk 1 Maart 2006 tot 28 Februarie 2007 moet u die (indien u 'n reistoelaag ontvang).
Inligting betrekking kapitaalwins transaksies. gewerk het.
Verifieer dat die gedrukte besonderhede korrek is. Indien nie, moet u gebruik maak van die wit blokkies regs om die korrekte inligting aan te dui.
Indien geen inligting in hierdie gedeelte gedruk is nie moet u al die toepaslike velde met die toepaslike inligting voltooi.
Elektroniese oorplasing van terugbetalings word gedoen deur gebruik te maak van die takkode en nie die naam van die bank nie. Om daardie rede hoef u dus nie die naam van die bank te voorsien nie.
Let wel: SARS reik slegs tjeks uit in buitengewone omstandighede en daarom moet u u bankbesonderhede voorsien om 'n terugbetaling te fasiliteer. Geen terugbetaling sal in die rekening van 'n derde party in betaal word nie.
Dui u gekose voorkeur metode van kontak aan deur gebruik te maak van die syfers 1 tot 5. Die syfer 1 sal u eerste keuse wees terwyl 5 die laaste keuse sal verteenwoordig.
Indien u van 'n belastingpraktisyn gebruik maak om u opgawe te voltooi sal die gedeelte deur dié persoon voltooi word.
Indien u inkomste verkry het wat op 'n IRP 5 / IT3(a) aangedui is moet u hierdie gedeelte van die opgawe voltooi soos hieronder geïllustreer.
INKOMSTE GEDEELTE van 'n IRP5 / IT3(a) sertifikaat Sou meer as agt verskillende bronkodes op u IRP5/IT3(a) sertifikate verskyn moet u die SARS Inbelsentrum by 0860 12 12 18 skakel om u behulpsaam te wees met die voltooiing van u opgawe.
Hierdie bedrag moet by die R100 000 wat op die IRP5 van werkgewer B verskyn, getel word.3605 -Hierdie bedrag moet by die R20 000 wat op die IRP5 van werkgewer B verskyn, getel word.
Hierdie bedrag moet by die R56 000 wat op die IRP5 van werkgewer A verskyn, getel word.3605 -Hierdie bedrag moet by die R5 000 wat op die IRP5 van werkgewer A verskyn, getel word.
Die kode in die eerste kolom verwys na die bron van u inkomste en die laaste kolom dui die bedrag ten opsigte van die bron aan. Die inligting in hierdie twee kolomme is die enigste inligting wat u gebruik vir die voltooiing van hierdie gedeelte. Indien u slegs een IRP5/IT3(a) ontvang het moet u die inligting soos hieronder geïllustreer voltooi.
Indien u egter meer as een IRP5/IT3(a) ontvang het moet u die bedrae teenoor die soortgelyke kodes bymekaar tel om te bepaal wat die bedrag is wat verklaar moet word soos hieronder geïllustreer.
Dieselfde proses moet gevolg word indien u in besit is van drie IRP5/IT3(a) sertifikate. Indien u meer as drie IRP5/IT3(a) sertifikate ontvang het moet u die getal sertifikate wat u ontvang het op bladsy 3 van die opgawe onder die opskrif "Addisionele inligting" invul. U moet voorts ook die betrokke skedule voltooi ten opsigte van die vierde en daaropvolgende sertifikate en saam met u opgawe indien. Die skedule is verkrygbaar op die SARS webwerf www.sars.gov.za of vanaf u plaaslike SARS kantoor. Die skedule maak voorsiening vir die verklaring van die SIBW en LBS inligting. Die inligting met betrekking tot die inkomste-items van die onderskeie IRP5/IT3(a) sertifikate moet egter bymekaar getel word soos geïllustreer in die voorbeeld hierbo.
Die bedrae kan gevind word in die bruto besoldiging gedeelte van u IRP5 sertifikate.
Gebruik die bedrag teenoor die kode 3697 om hierdie veld te voltooi - indien u meer as een IRP5/IT3(a) sertifikaat ontvang het moet u al die bedrae teenoor die kode 3697 bymekaar tel om hierdie veld te voltooi.
Indien u IRP5/IT3(a) egter nie 'n bedrag teenoor die kode 3697 toon nie moet u vasstel watter bedrae word op die setifikaat teenoor die "J" in die UFD kolom getoon. Al hierdie bedrae moet bymekaar getel word om die veld te kan voltooi.
Vir inkomstebelastingdoeleindes word inkomste ontvang as plaaslike rente, buitelandse rente en buitelandse dividende as beleggingsinkomste ingesluit. Plaaslike rente-inkomste moet op bladsy twee van u opgawe verklaar word, terwyl bladsy drie van die opgawe voorsiening maak vir die verklaring van buitelandse rente en buitelandse dividend inkomstes, indien van toepassing.
Tel die bedrae wat as plaaslike rente aangedui is ten opsigte van uself sowel as u gade bymekaar. U moet die totale bruto bedrag rente ontvang ten opsigte van uself en u gade verklaar - die vrygestelde gedeelte sal deur SARS bereken word. Herhaal hierdie proses ten opsigte van buitelandse rente asook buitelandse dividende. Onthou om ook enige buitelandse belastingkrediete ten opsigte van uself sowel as u gade bymekaar te tel en die totaal in die dienooreenkomstige velde op bladsy drie van u opgawe te voltooi. Die opgawe maak voorsiening om die buitelandse belastingkrediete ten opsigte van buitelandse rente en buitelandse dividende apart te verklaar.
Tel die bedrae plaaslike rente wat u ontvang het bymekaar op die sertifikate deur u ontvang. Vul die die bruto bedrag rente ontvang in - die vrygestelde gedeelte sal deur SARS bereken word. Herhaal hierdie proses ten opsigte van buitelandse rente asook buitelandse dividende. Onthou om ook enige buitelandse belastingkrediete ten opsigte van uself sowel as u gade bymekaar te tel en die totaal in die dienooreenkomstige velde op bladsy drie van u opgawe te voltooi.
Indien u salaris inkomste ontvang en dit u hoofbron van inkomste verteenwoordig moet u die onderstaande tabel gebruik om hierdie veld te voltooi. Indien salaris egter nie u hoofbron van inkomste verteenwoordig nie moet u die Bronkodeboekie op die SARS webwerf, www.sars.gov.za raadpleeg om vas te stel watter kode hier voltooi moet word.
Let wel: Hierdie is die enigste gedeelte in die opgawe waar Rand en Sente gebruik word.
Om hierdie gedeelte te voltooi het u die IRP5/IT3(a) sertifikate nodig. Die opgawe maak voorsiening vir die verklaring van inligting ten opsigte van drie sertifikate.
Indien u slegs een sertifikaat ontvang het moet u slegs een gedeelte in hierdie afdeling voltooi. U moet die IRP5/IT3(a) sertifikaatnommer invul wat aan die linkerkant bo op die sertifikaat verskyn. Indien u 'n duplikaatsertifikaat ontvang het sal u merk dat die sertifikaat twee sertifikaatnommers dra. Die een wat u moet invul is die nommer wat teenoor die oorspronklike sertifikaatnommer verskyn.
Die LBS verwysingsnommer is direk onder die sertifikaatnommer verskyn.
Die bruto inkomste verskyn teenoor die kode 3699 in die bruto besoldigingsgedeelte van die sertifikaat.
Die belastingberekeningsgedeelte van die sertifikaat dui die "periodes in jaar" sowel as die "periodes gewerk" aan. Indien die inligting nie beskikbaar is nie moet die velde oopgelos word.
Die bedrae teenoor die kodes 4101 en 4102 moet apart in die onderskeie blokkies vir SIBW -(kode 4101) en LBS -(kode 4102) op die opgawe ingevul word. Indien u 'n IT3(a) ontvang het sal daar geen aftrekkings as SIBW en LBS op die sertifikaat aangedui word nie. In die geval moet die velde oopgelos word.
Meld die getal lede en afhanklikes vir wie bydraes gemaak is. Die inligting wat verlang word verwys na die bydraes wat u aan die mediesefonds gemaak het ten opsigte van uself en ander persone (afhanklikes) wat deur die fonds gedek is, soos op 28 Februarie 2007. Die inligting verskyn normaalweg op die mediesestaat wat u vanaf die mediesefonds ontvang.
Het die aantal verander gedurende die jaar van aanslag?
Merk asseblief die "Ja" of "Nee" blokkie dienooreenkomstig.
Voorsiening word gemaak vir al twaalf maande van die jaar wat begin by "M" vir Maart 2006.
Bydraes wat deur u werkgewer namens u gemaak is sal teenoor die kode 4005 op u IRP5/IT3(a) sertifikaat verskyn.
Bydraes wat uself betaal het by wyse van tjek of debietorder op u bankrekening sal op die mediesefondsstaat verskyn.
Indien u aan 'n mediesefonds behoort sal die bedrag op u mediesefondsstaat verskyn. Dit is die bedrag wat, tesame met die bedrag vir uitgawes aangegaan wat u nie aan die mediesefonds vir betaling voorgelê het nie, gebruik moet word om hierdie veld te voltooi. Die bedrag vir spesiale afhanklikes kwalifiseer nie as 'n aftrekking nie en moet dus nie bygetel word nie.
Die inligting sal teenoor die kode 4474 op u IRP5/IT3(a) sertifikaat verskyn.
Indien u, u gade of kind 'n liggaamsgebrek het moet die onkoste wat nie vanaf die mediesefonds verhaal is nie hier aangedui word.
Meld u uitgawes ten opsigte van gestremdheid n "Gestremde persoon" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg, of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly -soos omskryf in die Wet op Geestesgesondheid.
Let wel: Verwys na die Omvattende gids, wat op die SARS webwerf www.sars.gov.za beskikbaar is, om vas te stel watter dokumentasie bewaar moet word vir 'n tydperk van vyf jaar om u eis te staaf.
Hierdie inligting verskyn op die IRP5/IT3(a) sertifikaat in die "Aftrekkings" gedeelte.
Lopende bydraes - Gebruik die bedrag teenoor kode 4001 op die sertifikaat. Agterstallige bydraes - Gebruik die bedrag teenoor kode 4002 op die sertifikaat."Non-Statutory Forces Pension Arrears" - Gebruik die bedrag teenoor kode 4026 op die sertifikaat.
Gebruik die bedrag wat op die sertifikaat, wat u vanaf die betrokke instansie aan wie die bydraes gemaak word ontvang het, om die veld te voltooi. Let asseblief daarop dat slegs bydraes wat gemaak word ten opsigte van 'n polis waarvan u die begunstigde is, gebruik mag word.
Let wel: Raadpleeg die omvattende gids wat op die SARS webwerf www.sars gov.za beskikbaar is, om vas te stel watter dokumentasie bewaar moet word vir 'n tydperk van vyf jaar om u eis te staaf.
Ingevolge die Inkomstebelastingwet is daar slegs beperkte aftrekkings beskikbaar vir persone wat 'n salaris verdien. Sekere van hierdie aftrekkings soos pensioen en uittredingannuïteitsfondsbydraes is reeds in hierdie gids aangespreek.
Indien u 'n veblyftoelaag ontvang het wat teenoor kode 3704 op u IRP5/IT3(a) sertifikaat aangetoon is moet u die bedrag van u eis teenoor die kode 4017 op bladsy twee van die opgawe toon.
Indien u 'n veblyftoelaag ontvang het wat teenoor kode 3715 op u IRP5/IT3(a) sertifikaat aangetoon is moet u die bedrag van u eis teenoor die kode 4019 op bladsy drie van die opgawe toon.
Gebruik die bedrag op die kwitansie wat u ontvang het. Onthou dat u slegs mag eis indien die kwitansie aandui dat dit uitgereik is ingevolge Artikel 18A van die Inkomstebelastingwet.
Indien u enige bydraes gemaak het om u inkomste te beskerm sal u 'n sertifikaat ontvang vanaf die instansie aan wie die bydraes gemaak is. Gebruik hierdie bedrag teenoor die kode 4018 op u opgawe.
Indien u 'n bate besit soos 'n rekenaar wat u verplig is om gereeld te gebruik in die uitvoering van u pligte sal u geregtig wees om waardevermindering op die bate te eis. Die berekende bedrag moet teenoor die kode 4027 op u opgawe aangedui word.
Indien u werksaam is en 'n salaris ontvang en deel van u dienskontrak bepaal dat u die koste moet dra vir die daarstelling en onderhoud van 'n tuiskantoor as 'n sentrale besigheidslokaal, sal u moontlik kwalifiseer vir 'n aftrekking in die verband.
Totale koste = die totale koste aangegaan in die verkryging en onderhoud van die perseel, maar uitgesluit enige koste van 'n kapitale aard.
U mag regskoste eis wat aangegaan is in verband met enige saak wat direk betrekking het op u vergoedingspakket, soos 'n CCMA eis, en waarvan die bedrag betaalbaar, kragtens 'n hofbevel, of in 'n skikking buite die hof, deel van belasbare inkomste sal verteenwoordig.
Die registrasienommer van die voertuig.
Uitgawes aangegaan deur 'n openbare ampsbekleër Let asseblief daarop dat SARS nie 'n berekening sal kan maak sonder die inligting hierbo vermeld nie, in welke geval u eis nie Indien u enige verdere inligting verlang raadpleeg u plaaslike SARS oorweeg sal word nie. kantoor of die Omvattende gids op die SARS webwerf www.sars.gov.za.. Reiskoste wat teen 'n toelaag geëis word kan op een van die volgende metodes bereken word.
UITGAWES AANGEGAAN IN DIE VOORTBRENGING VAN (i) Waar akkurate rekords van uitgawes bygehou is KOMMISSIE INKOMSTE Indien u van die metode gebruik wil maak moet u die lynitems onder Ingevolge die Inkomstebelastingwet sal uitgawes aangegaan beperk die hoof "Waar akkurate rekords van uitgawes gehou is" voltooi. word tot die uitgawes hierbo vermeld tensy die kommissie inkomste (ii) Waar geen rekords van uitgawes gehou is meer as 50% van die inkomste vanaf 'n betrokke bron Die vastekoste skaal sal in die geval gebruik word om die eis te verteenwoordig. Indien die kommissie inkomste wel meer as 50% bereken, indien u nie die lynitems ten opsigte van die werklike van inkomste verteenwoordig moet die betrokke uitgawes uitgawes voltooi het nie. aangegaan voltooi word in die toepaslike velde waarvoor daar op bladsy twee van die opgawe voorsiening gemaak word. Indien daar BUITELANDSE INKOMSTE nie voorsiening gemaak word vir 'n spesifieke uitgawe aangegaan nie (uitgesluit kapitaalwinstransaksies) moet die bedrae ten opsigte van sulke items bymekaar getel word en as "ander" uitgawes aangedui word. Alle buitelandse inkomste moet verklaar word in Suid-Afrikaanse Indien enige reisuitgawes aangegaan is ter voortbrenging van u geldeenheid. Vir verdere inligting raadpleeg die Omvattende gids kommissieinkomste, en u het nie 'n reistoelaag ontvang nie, moet u u beskikbaar op die SARS webwerf www.sars.gov.za reisuitgawes bereken gebaseer op werklike uitgawes en die bedrag van u eis op bladsy drie van die opgawe onder die opskrif "Ander Hierdie gedeelte is in drie dele ingedeel maar sluit kapitaalwins kwalifiserende uitgawes" teenoor die kode 4015 invul. transaksies uit. Alle stawende dokumentasie moet vir 'n tydperk van vyf jaar bewaar word indien SARS dit sou aanvra. Die eerste gedeelte moet u gebruik vir die verklaring van enige buitelandse rente en buitelandse dividend inkomstes. Verwys REISKOSTE AANGEGAAN TEEN 'N REISTOELAAG asseblief na die paragraaf in hierdie gids wat beleggingsinkomste U mag slegs vir reiskoste eis indien die IRP5/IT3(a) sertifikaat aandui aanspreek. Geliewe te let dat die bruto bedrae verklaar moet word dat u 'n reistoelaag ontvang het. 'n Reistoelaag sal op die sertifikaat aangesien die 50% verdeling, indien u binne gemeenskap van teenoor die kode 3701 en/of 3702 aangedui word. Indien u van meer goedere getroud is, deur SARS gedoen sal word. Dieselfde geld ook as twee voertuie gebruik maak om u eis te bereken moet u die vir die verklaring van enige buitelandse belastingkrediete. hoeveelheid voertuie wat u gebruik het teenoor die vraag in die "Addisionele inligting" gedeelte op bladsy drie van u opgawe aandui. U moet voorts ook die skedule wat op die SARS webwerf Die tweede gedeelte maak voorsiening vir die voltooing van enige www.sars.gov.za beskikbaar is aflaai of dit vanaf u plaaslike SARS ander buitelandse inkomste verkry soos buitelandse boerdery kantoor verkry, om dit ten opsigte van die derde en daaropvolgende bedrywighede en buitelandse handelsbedrywighede. voertuie te voltooi. Die voltooide skedule moet aan u opgawe geheg word. Indien u die opgawe elektronies voltooi sal die skedule Let asseblief daarop dat slegs winste verkry vanaf Beheerde elektronies beskikbaar gestel word. Buitelandse Maatskappye (BBM) verklaar moet word. Verliese word per BBM omhein.
Het u van ritstate gebruik gemaak?
U het die keuse om die reiskoste te bereken gebaseer op werklike Die derde gedeelte maak voorsiening vir buitelandse belasting-kilometers afgelê, of u kan van die geagte kilometers, waarvoor die krediete. Die 50% verdeling indien u binne gemeenskap van goedere Inkomstebelastingwet voorsiening maak, gebruik maak. U moet in getroud is sal deur SARS toegepas word en dus moet die bruto besit wees van volledig voltooide ritstate indien u werklike kilometers bedrae verklaar word. wil gebruik. As u nie op die opgawe aan dui dat u werklike kilometers wil gebruik nie, sal die berekening gemaak word deur gebruik te maak Dui aan of u verkies om op die netto buitelandse dividend belas te word van die geagte kilometers. Die geagte kilometers, ingevolge die deur die toepaslike blokkie met 'n "X" te merk. Indien "J" sal die buitelandse Inkomstebelastingwet, bepaal dat die eerste 18 000 kilometers afgelê belastingkrediete, indien van toepassing, nie oorweeg word nie. beskou sal word as privaat kilometers. In die berekening van die eis sal die totale kilometers voorts ook tot 32 000 kilometers beperk word.
Die minimum inligting wat in u ritstate vervat moet word is die volgende: Alle kapitaalwinstransaksies moet hier aangedui word.
Die bestemming na en vanaf; verklaar moet word.
Die kilometers afgelê; hier aangedui word.
Die rede vir die reis.
n Belasting of kapitaalwins(BKW)-gebeurtenis word voorafgegaan Berekening van u reiskoste deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte Ten einde SARS in staat te stel om u eis te bereken is dit nodig dat u beskikking plaasvind / voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie.
Die begin en einddatum waarop die voertuig gebruik is; 2001 (waardasiedatum) beskik is.
eiendom in van watter aard ookal, asook enige belang daarin. in 2002 vir die bedrag van R1 miljoen. Hy verkoop die woning vir 'n bedrag van R2.8 miljoen. Die wins moet as volg bereken word.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of Opbrengs R2 800 000 werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of Basiskoste -R1 000 000 vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere Primêre woning uitsluiting -R1 500 000 gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die Berekende wins = R 300 000 verandering in die gebruik van 'n bate. Paragraaf 65 en 66 van die Agste Bylae tot die Inkomstebelastingwet maak voorsiening Tel al die bedrae ten opsigte van die plaaslike winste bymekaar soos om 'n keuse uit te oefen vir belastingverligting ten opsigte van bereken in kolom vier van die tabel. Indien u enige verliese gehad onvrywillige beskikkings op of na 22 Desember 2003. Vir meer het moet die verliese ook bymekaar getel word en dan moet die inligting in die verband kan u die "Explanatory Memoranda on the winste teen die verliese afgesit word om die totale wins of verlies te Revenue Laws Amendment Bill 71 of 2003", wat beskikbaar is bepaal. Die totale plaaslike wins of verlies moet langs kode 4250 of op die SARS webwerf www.sars.gov.za, raadpleeg. 4251 voltooi word. Op dieselfde manier moet die totale wins of verlies ten opsigte van buitelandse winste of verliese bepaal word.
Sodra beskik is oor 'n bate konstitueer / vorm die bedrag wat buitelandse wins of verlies moet by kode 4252 of 5253 ingevul word.
ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik berekende wins of verlies ten opsigte van uself en u gade bymekaar aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes getel word aangesien SARS die 50% verdeling sal toepas. wat direk verband hou met die verbetering, en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking, en sekere Indien u ongetroud of buite gemeenskap van goedere getroud is, eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat moet u slegs die winste of verliese ten opsigte van uself verklaar. andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelasting-doeleindes nie. Gedurende die aanslag proses sal SARS die gedeelte wat by belasbare inkomste ingesluit moet word bereken. U moet dus die Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 totale wins of verlies verklaar. reeds in u besit was, bereken?
Ten einde die gedeelte van die wins wat betrekking het op die periode Vir verdere inligting raadpleeg die Omvattende gids bekikbaar op die voor 1 Oktober 2001 uit te sluit, kan enige van die volgende metodes SARS webwerf www.sars.gov.za.
van die opbrengs by beskikking sal as die basiskoste geag ANDER PLAASLIKE ONTVANGSTES EN TOEVALLINGS word (geen rekords beskikbaar en markwaarde kan nie bepaal In hierdie gedeelte moet u enige plaaslike inkomste waarvoor hierdie word nie); OF opgawe nie spesifiek voorsiening maak nie, soos tantieme, aantoon.
Tydtoedelingsmetode. 'n trust ontvang het dat daardie inkomste die identiteit behou van die bron waaruit die inkomste oorspronklik ontvang is. Enige sodanige Voorskrifte vir waardasiesertifikate inkomste moet dus verklaar word asof dit direk verky is vanaf die Sou die basiskoste op markwaarde gebaseer word moet die oorspronklike bron daarvan. waardasiesertifikate, ingesluit sertifikate ten opsigte van ontasbare bates wat R1 miljoen oorskry, ongelyste bates wat R10 miljoen U moet voorts ook aandui of u enige inkomste vanuit boerdery oorskry en alle ander bates wat R10 miljoen oorskry, wat verkry is, bedrywighede ontvang het deur die toepaslike "J" of "N" blokkie te bewaar word vir 'n tydperk van vyf jaar na die datum van indiening merk. Indien u wel inkomste uit boerdery bedrywighede ontvang het van die opgawe waarin die beskikking van sodanige bate verklaar moet u die boerdery skedule op bladsy 5 van hierdie opgawe voltooi. word. Indien u inkomste van boedery bedrywighede ontvang het en die opgawe wat u ontvang het het nie 'n vyfde bladsy wat voorsiening Berekening van die totale kapitaal wins/verlies maak vir die boerdery skedule nie, moet u so 'n boedery skedule Gebruik die onderstaande tabel om al die opbrengste van die bates bekom deur dit af te laai van die SARS webwerf, www.sars.gov.za of waaroor beskik is asook die basis koste aan te dui. Die verskil sal of vanaf u plaaslike SARS kantoor. die wins of die verlies veteenwoordig wat in die laaste kolom ingevul moet word. Indien die bate egter verwys na 'n primêre woning kan die ANDER KWALIFISERENDE UITGAWES uitsluitingskolom gebruik word om die R1.5 miljoen primêre woning In hierdie gedeelte moet u die bedrag uitgawes wat u bereken het uitsluiting af te trek om die wins of verlies te bepaal. Let asseblief teen 'n buitelandse verblyftoelaag aandui. Die toelaag sal teenoor daarop dat die primêre woning uitsluiting van toepassing is op winste kode 3715 op u IRP5 sertifikaat verskyn. Die bedrag wat u eis moet sowel as verliese. by kode 4019 op die opgawe voltooi word.
In hierdie gedeelte moet u ook die bedrag van u eis ten opsigte van OMHEINING VAN SEKERE VERLIESE reiskoste eis wat u aangegaan het indien u nie 'n reistoelaag ontvang Vanaf die 2005 jaar van aanslag maak Artikel 20A van die het nie. Die bedrag bereken moet by kode 4017 ingevul word. Inkomstebelastingwet voorsiening daarvoor dat sekere vasgestelde verliese van individue, onderhewig aan sekere toetse, slegs teen DIREKTEURE/LEDE VAN BESLOTE KORPORASIES inkomste vanuit die spesifieke bron afgesit kan word. Dui aan of u 'n direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote korporasie is deur die "J" of "N" blokkie met 'n "X" te merk. Let asseblief 'n Voorvereiste vir die toepassing van Artikel 20A is dat, in die jaar van daarop dat indien u die "J" blokkie gemerk het moet u ook die staat aanslag waarin die omheining die eerste keer toegepas word, die van bates en laste op bladsy drie van die opgawe voltooi. belastingpligtige se belasbare inkomste voor die verrekening van enige vasgestelde verlies uit die beoefening van enige bedryf gedurende daardie jaar van aanslag gely en die balans van 'n INLIGTING - AFTREKKINGS EN TOELAES vasgestelde verlies wat van die voorafgaande jaar vorentoe gedra is gelyk is aan, of meer is as die bedrag waarop die maksimum Navorsing en Ontwikkeling - Art. 11D marginale skaal van belasting vir individue hefbaar is. Ten opsigte Dui aan of u die dokumentasie soos versoek deur die Departement van die 2007 jaar van aanslag is die maksimum marginale skaal van Wetenskap en Tegnologie ingedien het deur die toepaslike "J" of hefbaar op belasbare inkomste wat R400 000 oorskry. "N" blokkie met 'n "X" te merk.
In die geval van die geïdentifiseerde bedrywe, soos gelys in Leerlingooreenkomste - Art.
Leerlingooreenkomste geregistreerd; en/of aandui dat dit 'n geregverdigde bedryf is.
Die "drie-uit-vyf-jaar" reël het betrekking op alle bedrywe wat nie Stedelike ontwikkelingsones - Art. 13quat ingesluit is by die lys van geïdentifiseerde bedrywe nie. Die huidige Dui die totale koste aangegaan aan ten opsigte van geboue wat jaar van aanslag moet in berekening gebring word met die gedurende die tydperk 1 Maart 2006 tot 28 Februarie 2007 in gebruik toepassing van die "drie-uit-vyf-jaar" reël. Vasgestelde verliese gely geneem is. ten opsigte van bedrywe wat nie geïdentifiseer is nie, kan dus potensieel vanaf die 2007 jaar van aanslag omhein word ingevolge ADDISIONELE VERKLARINGS Artikel 20A (a).
Meer as drie IRP5/IT3(a) sertifikate; en/of vasgestelde verlies ly.
Meer as twee voertuie gebruik het om u reiskoste te bereken wat u bedryf 'n wins sou realiseer in enige van die jare waarna in die teen u reistoelaag wil eis; en/of voorafgaande sin verwys word.
Indien u besigheids-, bedryfs-, professionele of huurinkomste ontvang het vanaf meer as twee bronne en u beskou nie die Ten opsigte van beide die geïdentifiseerde, sowel as die bogenoemde inkomste asof ontvang vanaf 'n enkel bron nie; bedrywe, kan die omheining van die vasgestelde verlies voorkom word is dit noodsaaklik dat u hierdie deel op bladsy drie van die opgawe in terme van subartikel wat voorsiening maak vir 'n voltooi. ontsnappingsroete ingevolge waarvan die belastingpligtige kan bewys dat die betrokke bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n U moet voorts ook die nodige skedules verkry vanaf die SARS redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te webwerf www.sars.gov.za of u plaaslike SARS kantoor. Die voltooide verdien. Meer inligting aangaande die faktore wat spesifiek in ag skedules moet aan u opgawe geheg word om te verhoed dat u geneem sal word, is beskikbaar in die Omvattende gids wat beskikbaar opgawe as onvolledig beskou sal word. Indien u u opgawe elektronies is op die SARS webwerf www.sars.gov.za of deur die SARS voltooi sal die opgawe elektronies beskikbaar wees. Inbelsentrum te skakel by 0860 12 12 18. Die gids sal voorts ook aandui watter dokumentasie bewaar moet word vir 'n tydperk van vyf jaar. STAAT VAN BATES EN LASTE Indien u 'n direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote Beskrywing: korporasie is, of indien u inkomste ontvang het vanaf bedryfs, Die beskrywing ten opsigte van elke bedryf moet apart getoon word professionele of boerdery bedrywighede, moet u al die lynitems ten tensy die bedrywe as 'n enkelbedryf beskou word in welke geval die opsigte van plaaslike bates en laste voltooi. U moet ook die totale beskrywing wat betrekking het op die enkelbedryf voltooi moet word. buitelandse bates en laste aandui.
Unieke identifikasienommer: BESIGHEID, BEDRYFS- EN PROFESSIONELE INKOMSTE Indien u inkomste vanuit 'n spesifieke bedryf of 'n enkelbedryf verkry (huurinkomste ingesluit) wat reeds in u 2006 of 2005 opgawe verklaar was, sou 'n unieke Sou u inkomste ontvang van meer as een aktiwiteit/bate en u beskou identifikasienommer reeds aan die bedryf of bedrywe toegeken die aktiwiteite as een bedryf, moet u slegs een kolom voltooi met die wees. Hierdie unieke identifikasienommer kan verkry word op die toepaslike inligting. aanslagkennisgewing (IT34) ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag of deur die SARS Inbelsentrum te skakel by 0860 12 12 18. Indien u egter die inkomste wat u ontvang het beskou as afkomstig Dié unieke identifikasienommer moet in die veld op die opgawe van verskillende bedrywe, moet u die inligting met betrekking tot elke voltooi word. Wanneer u die unieke identifikasienommer op die bedryf afsonderlik verklaar. Bladsy vier van die opgawe maak egter opgawe invul moet u die eerste twee "00" syfers ignoreer. Indien slegs voorsiening vir twee bedrywe. U moet dus ten opsigte van inkomste vir die eerste keer verkry word uit bedryfsaktiwiteite of die meer as twee bedrywe die nodige skedules voltooi en saam met u verhuring van 'n eiendom / bate, moet die kolom oopgelos word opgawe indien. Die skedules is per bedryf beskikbaar op die SARS aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties webwerf www.sars.gov.za. deur SARS geskep en toegeken sal word.
Voltooi al die betrokke lynitems deur die inligting te gebruik wat in die finansiële state opgeteken is. Waar daar nie spesifiek vir items voorsiening gemaak word nie moet u sulke bedrae bymekaar tel en by die lynitem wat vir "ander" voorsiening maak, invul.
Bereken die aansuiwerings wat vir belastingdoeleindes aangebring moet word en voltooi die toepaslike lynitems per bedryf. Waar daar nie spesifiek vir items voorsiening gemaak word nie moet u sulke bedrae bymekaar tel en by die lynitem wat vir "ander" voorsiening maak, invul.
Bereken die bedrag wins of verlies wat by belasbare inkomste ingesluit moet word. In die geval van 'n vennootskap moet die wins of verlies van die vennootskap aangedui word sowel as die persentasie verdeling en SARS sal programmaties die korrekte wins-/ verliesdeling by u belasbare inkomste insluit. Dui die bronkode aan wat betrekking het op die spesifieke tipe van bedryf. Dit is belangrik dat die korrekte bronkode gebruik word om te verseker dat die aanslag korrek bereken word. Die bronkodes kan verkry word in die Bronkodeboekie beskikbaar op die SARS webwerf www.sars.gov.za of in die onderstaande lys van geïdentifiseerde bedrywe.
Wins: Verhuring van trokke / motors / ens.
Verlies: Verhuring van trokke / motors / ens.
U moet aandui of u van mening is dat die verlies buite rekening gelaat moet word (omhein word) in die berekening van u belastingaanspreeklikheid. Lees asseblief die vraag sorgvuldig en dui dan aan of die verlies buite rekening gelaat moet word in die berekening van u belasbare inkomste deur die toepaslike "J" of "N" blokkie te merk. Indien u "JA" sou antwoord sal die verlies nie in aanmerking geneem word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. Sou u aandui dat die verlies nie omhein moet word nie, sal u u besluit moet staaf deur die dokumentasie, waarna die paragraaf "Feite en omstandighede" in die Omvattende gids verwys voor te berei en te bewaar indien SARS daarom dit sou versoek. Die dokumentasie moet gebaseer word op die feite wat spesifiek in hierdie verband aangespreek word.
Dui aan of u deel in 'n boerdery vennootsakp deur met 'n "X" die toepaslike "J" of "N" blokkie te merk. Indien wel, moet u aandui in hoeveel boerdery vennootskappe u deel en 'n IT48V ten opsigte van elke vennootskap voltooi en aan u opgawe heg. Die IT48V kan verkry word op die SARS webwerf www.sars.gov.za of vanaf u plaaslike SARS kantoor. Indien u die opgawe elektronies voltooi kan die IT48V elektronies verkry word.
A beskrywing/naam wat betrekking het op u persoonlike boerdery bedrywighede moet voltooi word.
Indien u inkomste vanuit boerderybedrywighede wat reeds in u 2006 of 2005 opgawe verklaar was sou 'n unieke identifikasienommer reeds aan die bedryf of bedrywe toegeken wees. Hierdie unieke identifikasienommer kan verkry word op die aanslagkennisgewing (IT34) ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag, of deur die SARS Inbelsentrum te skakel by 0860 12 12 18. Dié unieke identifikasienommer moet in die veld op die opgawe voltooi word. Wanneer u die unieke identifikasienommer op die opgawe invul moet u die eerste twee "00" syfers ignoreer. Indien inkomste vir die eerste keer verkry word uit bedryfsaktiwiteite of die verhuring van 'n eiendom / bate moet die kolom oopgelaat word aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties deur SARS geskep en toegeken sal word.
Gebruik u finansiële state om die betrokke velde op die IT48 te voltooi. Waar die IT48 verwys na balanse wat oorgedra is kan die inligting verky word vanaf die IT48 wat saam met u belastingkennisgewing (IT34) aan u gestuur was. Die SARS Inbel sentrum by telefoonnommer 0860 12 12 18 kan u ook behulpsaam wees met die verkryging van die inligting.
Indien u nog nie 'n keuse in die verband uitgeoefen het nie en u wil so 'n keuse uitoefen moet die "Keuse vir waardes van lewende hawe" en/of die "Keuse vir die aanvaarding van genivilleerde skale van normale belasting", vekrygbaar in die Omvattende gids op die SARS webwerf www.sars.gov.za, verkry word en bewaar word indien SARS dit sou aanvra.
Deur gebruik te maak van die koevert wat by u opgawe ingesluit was, kan u die opgawe aan SARS pos.
Alle kantore van SARS het 'n posbus beskikbaar waarin die voltooide opgawe geplaas kan word.
<fn>IB12BU brochure 2006.txt</fn>
U opgawe moet op die datum soos aangedui op die opgawe ingedien word.
As u nie die opgawe binne die voorgeskrewe tydperk kan indien nie, moet u aansoek doen om uitstel via die SARS webwerf, www.sars.gov.za, of dien 'n skriftelike aansoek in by u plaaslike SARS-kantoor.
Indien u alreeds 'n opgawe vir hierdie jaar ingedien het, stuur die opgawe wat u nou ontvang het terug met vermelding van u verwysingsnommer en die SARS-kantoor waarheen u die vorige opgawe gestuur het.
Indien die spasie vir enige deel op die opgawe onvoldoende is, heg 'n aparte skedule met die tersaaklike besonderhede daarop by u opgawe aan.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit ingevul en teruggestuur word. Moenie enige betalings of korrespondensie wat nie op hierdie opgawe betrekking het daarby insluit nie. Trusts en Spesiale Trusts moet 'n IB12TR opgawe voltooi.
Deel 1 bestaan uit bladsye 1 tot 6. Hier moet u u persoonlike besonderhede kontroleer, alle inkomste waarvoor u 'n IRP5 / IB3(a) sertifikaat ontvang het verklaar, die uitgawes wat u eis aandui, asook die addisionele inligting soos op bladsye 3 tot 5 versoek, voorsien. Bladsy 6 maak voorsiening vir die berekening van u eis t.o.v. reiskoste.
Plaaslike besigheid, bedryf en / of professie (huur- en boerderyinkomste ingesluit).
Kapitaalwins / verlies.
Totale belasbare buitelandse inkomste.
Ander ontvangstes en toevallings nie reeds verklaar nie.
Ontvangste en toevallings wat u as nie-belasbaar beskou.
Inkomste verkry uit boerderybedrywighede. Hierdie Skedules is op bladsye 7 tot 11 geleë.
Deel 3 spreek die indiening van die staat van bates en laste en addisionele inligting aan.
U is verplig om te verseker dat 'n volledige en akkurate openbaring gemaak word in u belastingopgawe. Wanvoorstelling, versuim, weglating, verskaffing van onjuiste inligting of die versuim om 'n opgawe in te dien kan lei tot die heffing van boete, addisionele aanslae (tesame met rente) en / of vervolging, soos omskryf.
Die opgawe moet deur u onderteken word. 'n Ongetekende opgawe kan beskou word as 'n opgawe wat nie ontvang is nie, wat die heffing van boete, vir die laat indiening van so 'n opgawe tot gevolg kan hê.
Beswaar teen 'n aanslag n Skriftelike beswaar teen 'n aanslag moet die SARS kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui word, binne 30 dae na datum van die aanslag bereik.
Die verpligting om belasting te betaal of rente op onbetaalde belasting te betaal word nie uitgestel deur die indiening van 'n beswaar of appèl nie.
U persoonlike besonderhede is vooraf gedruk op u opgawe. Maak asseblief seker dat dit korrek is. Indien van die besonderhede verander het, foutief is, of weggelaat is, moet u die verandering in die wit gedeeltes op bladsy 1 aanbring.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel, indien u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van 'n boete, ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet, tot gevolg hê.
Dit is uiters noodsaaklik dat die bankbesonderhede wat op die opgawe gedruk is korrek is, ten einde te voorkom dat terugbetalings in foutiewe rekenings gemaak word. Dui enige veranderings in bankbesonderhede in die wit gedeeltes in deel 1.14 aan. Elektroniese betalings sal geskied deur gebruik te maak van die banktakkodenommer en nie die naam van die bank nie.
LET WEL: Geen terugbetaling sal in die bankrekening van 'n derde party of agent inbetaal word nie.
Gebaseer op die inligting verkry vanaf u opgawe vir die 2005 jaar van aanslag is 'n unieke identifikasienommer geskep en toegeken ten opsigte van elke eiendom / bate waaruit huurinkomste verkry is. Vir maklike verwysing van die unieke identifikasienommer met betrekking tot 'n spesifieke eiendom / bate wat voorheen verklaar is, is die betrokke inligting in hierdie gedeelte van die opgawe vooraf gedruk ten einde u behulpsaam te wees met die korrekte voltooiing van die huurskedule op bladsye 8 en 9 van u huidige belastingopgawe.
Maak asseblief seker dat die adresbesonderhede / beskrywing met verwysing na die reeds toegekende unieke identifikasienommer korrek is. Indien nie, moet u die korrekte besonderhede in die huurskedule op bladsye 8 en 9 van u opgawe aandui. Indien u in die vorige jaar 'n verlies gely het en die verlies is buite rekening gelaat (omhein) in die vasstelling van u belasbare inkomste, sal die verlies as 'n "0" in die wins / verlies kolom aangedui wees. Let asseblief daarop dat 'n "0" ook in die kolom aangedui sal wees as geen wins of verlies verkry is uit die bedryf wat betrekking het op 'n spesifiek toegekende unieke identifikasienommer.
Dui aan watter bronne van inkomste u ontvang of toegeval het en voltooi die toepaslike dele / skedules van u opgawe soos aangedui.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur u beoefen word. Gebruik die onderstaande tabel om vas te stel watter kode van toepassing is en voltooi deel 3.2 van u opgawe dienooreenkomstig.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur u beoefen word nie. Bepaal die bronkode deur gebruik te maak van die bronkodeboekie of verkry die inligting op die SARS webwerf, www.sars.gov.za.
Opsies / Regte om aandele, ens.
Alle IRP5 en IB3(a) sertifikate moet aan u opgawe geheg word.
a Pensioene n Pensioen vanaf die private sektor moet verklaar word indien die dienste ten opsigte daarvan in die Republiek gelewer is vir ten minste twee uit die tien jaar, wat die datum waarop die pensioen vir die eerste maal betaalbaar geword het, voorafgegaan het.
Slegs die toepaslike gedeelte van u pensioen sal aan belasting in die Republiek onderhewig wees indien die pensioen vir dienste gelewer binne en buite die Republiek toegeken is. Waar u op so 'n vrystelling geregtig is, moet u besonderhede van u dienstermyn in die Republiek asook u totale dienstermyn met betrekking tot die pensioen betaalbaar, verstrek.
Pensioene wat die Suid-Afrikaanse Regering, Transnet, Provinsiale Administrasies en Plaaslike Owerhede toeken, is ten volle belasbaar.
Vergoeding ten opsigte van siektes opgedoen deur persone werksaam in die mynboubedryf.
Ongeskiktheidspensioene betaal ingevolge artikel 2 van die Wet op Maatskaplike Pensioene.
Enige vergoeding betaalbaar ingevolge die Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -siektes.
Bedrae ontvang ingevolge die bestaansveiligheidstelsel van 'n ander land.
Pensioen vanaf 'n bron buite die Republiek wat nie geag word vanaf 'n Suid-Afrikaanse bron te wees nie, soos uiteengesit onder pensioene hierbo.
Enige bedrag ontvang op of na 23 Februarie 2000 as vergoeding ten opsigte van 'n handelsbeperking, sal deel uitmaak van inkomste van die persoon aan wie sodanige betaling gemaak is.
n Arbeidsmakelaar, behalwe 'n arbeidsmakelaar ten opsigte waarvan 'n vrystellingsertifikaat uitgereik is.
Winste deur 'n direkteur of werknemer gemaak ten opsigte van die uitoefening, sessie of afstanddoening van 'n reg om handelseffekte, d.w.s. sekuriteite, effekte, skuldbriewe, aandele, opsies of ander belange wat op 'n aandelebeurs of andersins verkoop kan word (dit sluit ook aandele, ens. van private maatskappye in), moet as inkomste getoon word indien daardie reg toegeken was óf in die hoedanigheid van 'n direkteur óf oud-direkteur of ten opsigte van dienste wat aan 'n werkgewer gelewer is of nog gelewer moet word.
Indien die eiendomsreg van 'n assuransiepolis aan u oorgedra is deur u werkgewer, moet die belasbare waarde hier verklaar word. 'n Waardasiesertifikaat moet verskaf word.
Inkomste ontvang of toegeval uit die beoefening van 'n bedryf (behalwe die verhuring van vaste eiendom) sal geag word die inkomste te wees van die gade wat die bedryf beoefen. Waar die gades in vennootskap handel dryf, sal die inkomste, onderhewig aan die teenvermydingsbepalings, volgens die ooreengekome verhouding van winsverdeling toeval. Enige voordele betaalbaar deur 'n pensioen, voorsorg- of uittredingannuïteitsfonds sal geag word inkomste te wees wat verkry is uit 'n bedryf en sal in die hande van die lid of gewese lid van die fonds belas word. Enige jaargeld ontvang as gevolg van 'n aangekoopte jaargeld, soos omskryf in Artikel 10Avan die Inkomstebelastingwet, sal ook geag word bedryfsinkomste te wees en sal in die hande van die persoon aan wie die jaargeld betaalbaar is, belas word.
Inkomste ontvang of toegeval op 'n ander wyse as uit die beoefening van 'n bedryf (bv. rente), met inbegrip van huurgeld uit die verhuring van vaste eiendom, ten opsigte van bates wat deel vorm van die gemeenskaplike boedel, sal geag word in gelyke dele aan die gades toe te geval het. Waar inkomste nie aan die gemeenskaplike boedel toeval nie, sal dit by die inkomste van die gade wat die boedel besit, ingesluit word (hierdie inkomste moet duidelik geïdentifiseer word).
Waar enige gade se inkomste geag word die inkomste van die ander gade te wees, sal enige aftrekkings of toelaes, wat op daardie inkomste betrekking het, in dieselfde verhouding toegelaat word as waarin die inkomste belas word.
U is self aanspreeklik vir die betaling van belasting op inkomste ontvang deur of toegeval aan of ten gunste van enige van u minderjarige kinders, indien sodanige inkomste voortspruit uit 'n skenking, oormaking of ander beskikking deur - (i) uself; of ii iemand anders, indien u op u beurt 'n skenking, oormaking, beskikking of ander teenprestasie regstreeks of onregstreeks ten gunste van so iemand anders of sy gesin gemaak of gegee het. U minderjarige kind sal egter in sy / haar eie reg aanspreeklik wees vir die betaling van belasting op inkomste wat nie deur u toedoen aan hom / haar toeval nie, soos bona fide salaris, beleggingsinkomste deur die kind verkry uit sy / haar eie fondse. Indien u kind se belasbare inkomste voldoende is om hom / haar vir belasting aanspreeklik te maak, moet u, as die wettige voog, 'n inkomstebelastingopgawe verkry en vir hom / haar indien.
Annuïteite ontvang uit uittredingannuïteitsfondse moet as inkomste verklaar word en die toepaslike sertifikate, wat vanaf die betrokke instellings ontvang is, moet aan die opgawe geheg word.
Jaargelde ontvang van vorige werkgewers, versekeringspolisse, trusts, boedels en aangekoopte jaargeld moet hier verklaar word. Die kapitaalinhoud van 'n aangekoopte jaargeld is vrygestel van belasting.
LET WEL: 'n Sertifikaat ontvang vanaf die versekeringsmaatskappy wat die kapitaalinhoud aandui, moet aan die opgawe geheg word.
Enkelbedragvoordele ontvang van pensioen-, voorsorgs- en uittredingannuïteitsfondse moet verklaar word. Indien belasting afgetrek is, moet die IRP5 sertifikaat aan u opgawe geheg word.
SARS sal die belasbare gedeelte van die voordeel en die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Enige bedrag ontvang van u werkgewer in die vorm van 'n gratifikasie, insluitende bedrae ontvang as gevolg van beëindiging van dienste, moet verklaar word.
SARS sal die belasbare gedeelte en die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Die omstandighede waaronder alle sodanige toekennings gedoen is moet aangedui word, en die bedrag moet in die toepaslike deel in die opgawe ingevul word.
Inkomste ontvang deur of toegeval aan 'n mynwerker, bo en behalwe sy normale besoldiging en toelaes, as 'n lid van 'n protospan vir die verrigting van enige gevaarlike opdrag gedurende 'n noodgeval in 'n myn moet getoon word.
SARS sal die toepaslike skaal van belasting bepaal.
Indien u meer as een IRP5 en / of IB 3(a) ontvang het, moet die inligting ten opsigte van elke sertifikaat aangedui word.
Voltooi die IRP5 nommer, werkgewer se verwysingsnommer, die bruto besoldiging (kode 3699), standaard inkomstebelasting op werknemers (SIBW) en lopende betaalstelsel (LBS).
Voltooi die IB3(a) verwysingsnommer, werkgewer se verwysingsnommer en die bruto besoldiging (kode 3699) aangesien geen belasting teruggehou is nie. In plaas van die belasting moet die rede vir die nie-aftrekking van werknemersbelasting aangedui word, bv. 02.
Eis die belastingkrediete ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, ander buitelandse inkomste en / of buitelandse kapitaalwins transaksies teenoor die kodes 4111, 4112, 4113 en / of 4114 in deel 4 van die opgawe.
Indien buitelandse belasting nie deur die bron teruggehou is nie, 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Betalings wat u gemaak het ten opsigte van voorlopige belasting moet nie in deel 3 van u opgawe getoon word nie aangesien die krediete vir hierdie bedrae programmaties sal plaasvind.
Eis die bedrag wat u as bydraes aan u mediesefonds gemaak het. Die bedrag verskyn normaalweg teenoor die kode 4005 op u IRP5 sertifikaat.
DELE 5.1.2 en 5.1.
Mediese onkoste aangegaan en betaal buite die Republiek.
Eis die bedrag wat u werklik spandeer het en nie van u mediesefonds verhaal het nie en voorsien 'n uiteensetting van hoe die bedrag bereken is. Vermeld die aard van die gebreke waaraan u, u gade of kwalifiserende kinders ly (bv. brille, gehoorstukke, diabetes, ens.).
n "GESTREMDE PERSOON" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doofis, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly -soos omskryf in die Wetop Geestesgesondheid van 1973 (Wetno. 18 van 1973).
Blinde persoon - 'n Getekende brief op die briefhoof van 'n professionele persoon opgelei om 'n Snellenkaart te gebruik waarin die diagnose en klassifikasie van die graad van blindheid bevestig word.
Dowe persoon - Vier kategorieë word statisties deur "DEAFSA (Deaf Federation of South Africa)" gedra, naamlik persone wat "uitermatig doof" is, persone wat "ernstige gehoorverlies" het, persone wat "gemiddelde gehoorverlies" het, en persone wat "geringe gehoorverlies" het. Vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet sal 'n persoon wat "uitermatig doof" is en "ernstige gehoorverlies" het, soos getoets sonder 'n gehoorapparaat, beskou word as 'n persoon wie se gehoor in so 'n mate aangetas is dat hy / sy dit nie as 'n primêre middel van kommunikasie kan gebruik nie. Bevestiging ten opsigte van die graad van doofheid vanaf DEAFSAof 'n soortgelyke inrigting moet voorsien word.
Geestesongesteldheid - Bevestiging by wyse van 'n mediese verslag vanaf 'n psigiater of 'n geregistreerde sielkundige, dat 'n persoon geestesongesteld is soos gedefinieer in die Wet op Geestesgesondheid. Die bevestiging moet op 'n jaarlikse grondslag gedoen word.
Daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat 5% van belasbare inkomste oorskry, voor hierdie aftrekking, sal as aftrekking kwalifiseer. Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Indien u 65 jaar of ouer is, mag u al die uitgawes hierbo vermeld eis sonder enige beperkings.
Waar u, u gade of kwalifiserende kind of stiefkind 'n "gestremde persoon" is, daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat R500 oorskry. Met ander woorde, die eerste R500 kwalifiseer nie as aftrekking nie. Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Bewys van bydraes deur uself aan die mediesefonds gemaak.
Mediesefondsstaat ten opsigte van bedrae wat nie vanaf die fonds verhaal is nie: Heg asseblief die staat, wat die akkumulatiewe bedrae ten opsigte van die bedrae deur u betaal aandui, wat u gedurende Februarie 2006 vanaf u mediese-fonds verky het, aan.
Ander bedrae wat nie by die mediesefonds ingedien / deur die fonds terugbetaal is nie: Voltooi die skedule van uitgawes op bladsy 37 van hierdie brosjure en heg dit aan bladsy 13 van u opgawe.
Indien die fondse wat deur die mediesefonds aan u beskikbaar gestel is, ten opsigte van sekere mediese prosedures uitgeput is, moet u bewys daarvan vanaf die betrokke fonds aanheg.
U eis sal nie oorweeg word indien die bogenoemde dokumentasie ter stawing van u eis nie aangeheg is nie.
Die totale mediese, tandheelkundige en liggaamsgebrekuitgawes moet teenoor bronkode 4008 ingevul word. In die geval van 'n gestremde persoon soos in bostaande paragraaf beskryf, moet die totale uitgawes teenoor bronkode 4009 ingevul word.
Kwitansies moet op aanvraag beskikbaar wees ter stawing van u eis.
Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Skenkings geëis moet gelys word en die oorspronklike kwitansie soos voorgeskryf deur Artikel 18A van die Inkomste-belastingwet moet verstrek word. Die aftrekking is beperk tot 5% van die belastingpligtige se belasbare inkomste soos bereken voor die toelating van enige aftrekking ten opsigte van mediese uitgawes en skenkings. Hierdie berekening sal deur SARS gedoen word.
Kwitansies moet aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
5% van u besoldiging t.o.v. uittredingfunderingsdiens vir die jaar van aanslag. Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen word. DEEL 5.4 AGTERSTALLIGE BYDRAES TOT 'N GOEDGEKEURDE PENSIOENFONDS Indien u enige agterstallige bydraes tot 'n pensioenfonds gemaak het moet die bedrag in die deel van u opgawe geëis word. Bewys van betaling van sulke bedrae moet aangeheg word ten einde SARS in staat te stel om die aftrekking daarvan te oorweeg.
van belasbare inkomste (uitgesonderd inkomste uit uittredingfunderingsdiens) - wanneer belasbare inkomste bepaal word, moet die volgende aftrekkings NIE in aanmerking geneem word NIE: -kapitaalontwikkelingskoste (boerdery); -skenkings; -uittredingannuïteitsfondsbydraes; -mediese en tandheelkundige uitgawes; -onkoste t.o.v. gronderosiewerke; OF
Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen word. Enige oorskot sal na die daaropvolgende jaar van aanslag oorgedra word.
LET WEL: Slegs bydraes aan enige uittredingannuïteitsfonds of fondse wat gedurende die jaar van aanslag gemaak is as lid van die betrokke fonds(e) sal in aanmerking geneem word as aftrekking. Dit beteken dat bydraes wat namens u ter voordeel van 'n ander persoon gemaak is, bv. u gade of kind, nie oorweeg sal word nie.
Eis u werklike bydraes - MAKSIMUM bedrag toelaatbaar per jaar van aanslag is R1 800. Enige oorskot sal na die daarop-volgende jaar van aanslag oorgedra word.
Bedrag van u bydrae soos aangedui op u IRP5 sertifikaat (kode 4003).
Die bydraes tot u voorsorgsfonds sal nie as aftrekking toegelaat word ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag nie, maar die kollektiewe bydraes wat nie in berekening gebring is nie sal in ag geneem word by die uittrede uit die fonds.
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u vanaf die betrokke instansie verkry het om deel 5.8 te voltooi.
Bladsy 6 van u opgawe maak voorsiening vir die berekening van eis ten opsigte van reiskoste. Toon die bedrag van u eis in deel van u opgawe aan. Vir meer inligting word u verwys na bladsy 13 van hierdie brosjure.
Het u 'n verblyftoelaag ontvang?
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3704 (plaaslik) en / of 3754 (buitelands) op u IRP5 aangetoon is, moet u eis gebaseer word op die bedrae wat u werklik gespandeer het, of alternatiewelik, die bedrae wat geag gespandeer is soos omskryf in Artikel 8 (c)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Die bedrag van u eis moet in deel 5.
Is die uitgawes plaaslik of in die buiteland aangegaan?
Kwitansies ter stawing van u eis moet op aanvraag beskikbaar wees.
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3705 (plaaslik) en / of 3755 (buitelands) getoon word, sal dit met aanslag as 'n nie-belasbare toelaag beskou word en geen eis toegestaan word nie. In hierdie geval sal dit dus nie vir u nodig wees om u eis te bereken nie en geen bedrag moet teenoor kode 4017 en / of 4019 in dele 5.10.1 en / of 5.10.2 van u opgawe getoon word nie.
Indien u 'n verblyftoelaag het ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse uitgawes aangegaan, moet dit afsonderlik geëis word. Die bedrag ten opsigte van plaaslike en buitelandse uitgawes moet respektiewelik teenoor kodes 4017 en 4019 geëis word.
Toon die bedrae geëis ten opsigte van ander aftrekkings, nie spesifiek aangespreek nie, hier aan. Die volgende is voorbeelde van sulke tipe aftrekkings wat oorweeg sal word. Die beperkings van aftrekkings ingevolge Artikel 23(m) (sien paragraaf in die verband) moet egter in aanmerking geneem word.
AGENTE OF VERTEENWOORDIGERS wat hul vergoeding, geheel of hoofsaaklik, by wyse van kommissie gebaseer op verkope op omset verkry, is geregtig om onthaalkoste wat werklik in die voortbrenging van hul inkomste aangegaan is, as 'n aftrekking te eis.
aard van onthaal en koste daarvan.
Die aftrekking van enige uitgawes in verband met enige woonhuis of huishoudelike persele word verbied behalwe ten opsigte van sodanige gedeelte wat vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
dit spesifiek toegerus is vir doeleindes van u bedryf; en dit gereeld en uitsluitlik vir bedryfsdoeleindes aangewend word.
U pligte hoofsaaklik verrig word in die studeerkamer by u privaatwoning.
Die volgende riglyne word verskaf met betrekking tot 'n eis vir 'n tuisstudeerkamer. Volle besonderhede ter stawing van u eis moet saam met u opgawe verstrek word. Dokumentasie ter stawing van die eis moet bewaar word om op versoek aan SARS te stuur.
Daar moet 'n direkte verband wees tussen die aangaan van studeerkamerkoste en die voortbrenging van inkomste.
Daar word, ingevolge die vereistes van 'n dienskontrak met u werkgewer, vereis dat u 'n studeerkamer by u private woning moet hê.
Die studeerkamer mag slegs vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Wat is die aard van u beroep, en waarom is dit nodig om 'n studeerkamer by u huis te hê-'n Afskrif van u dienskontrak, diensregulasies of personeelkode. -Verskaf u werkgewer aan u 'n kantoor by u werkplek Volledige besonderhede van enige beperkings op die gebruik van die kantoor sowel as 'n brief van u werkgewer ter bevestiging, moet verstrek word. -Is die aard van u werk sodanig dat dit van u verwag word om na-ure tuis te werk Volle besonderhede van hoe dikwels u die tuisstudeerkamer moet gebruik sowel as 'n staat waarin dit bevestig word, word van u werkgewer vereis. -Is dit 'n vereiste dat u die tuisstudeerkamer moet gebruik om na-ure onderhoude te voer of inligting aan kliënte of werknemers te verskaf-Is u studeerkamer spesifiek toegerus vir doeleindes van u bedryf-Word u studeerkamer gereeld en uitsluitlik vir u werk gebruik-Tot watter mate is die studeerkamer onontbeerlik vir die behoorlike uitvoering van u take?
Totale kostes =Die koste aangegaan in die verkryging en instandhouding van die eiendom (uitgesluit uitgawes van 'n kapitale aard).
Reparasies spesifiek aan die studeerkamer gemaak sal nie verdeel word nie, maar ten volle toegelaat word. Reparasies aan die gebou in die algemeen word nie by totale kostes ingesluit nie.
Algemene aftrekkings in die vasstelling van belasbare inkomste, Artikel 11 van die Inkomstebelastingwet, sal slegs oorweeg word indien u besoldiging (inkomste vanaf u werkgewer) geheel of hoofsaaklik verkry word uit kommissie gebaseer op verkope. "Geheel of hoofsaaklik" beteken meer as 50% van u bruto besoldiging (bv. salaris-tipe inkomste).
Bydraes wat gemaak is as dekking teen die verlies aan inkomste as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid en ten opsigte waarvan die bedrae wat ingevolge daardie polis betaalbaar is, inkomste soos omskryf uitmaak of sal uitmaak, sal oorweeg word.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R40 000 en kommissie-inkomste van R130 000. Die belastingpligtige dra R3 000 by tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ten bedrae van R70 000 aangegaan. Aangesien meer as 50% van sy inkomste uit kommissie bestaan sal die beperkings van Artikel 23(m) nie geld nie. Die R70 000 se kommissie-verwante uitgawes sal dus oorweeg word. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge Artikel 23(m) geraak nie.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R60 000 en kommissie op verkope van R60 000. Die belastingpligtige het R4 500 bygedra tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissie-verwante uitgawes ter bedrae van R10 000 aangegaan. Aangesien nie meer as 50% van die belastingpligtige se inkomste uit kommissie verkry is nie sal die beperkings ingevolge Artikel 23(m) van krag wees en die kommissie-verwante uitgawes dus nie toegestaan word nie. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge Artikel 23(m) geraak nie.
Verwys na die paragraaf oor "handelsbeperking" in deel 8 op bladsy 10 van hierdie brosjure.
Die belasbare voordeel wat ontstaan as gevolg van die private gebruik van 'n motorvoertuig wat deur 'n werkgewer verskaf word, is gebaseer op die veronderstelling dat die afstand gereis vir private gebruik (wat afstande gereis tussen woning en werkplek insluit) 10 000 km vir die jaar beloop. Indien u minder as 10 000 km gereis het en 'n akkurate aantekening by wyse van 'n ritboek gehou het, waarvan 'n afskrif saam met u belastingopgawe ingedien moet word, mag u 'n aftrekking onder "ander aftrekkings" eis.
Die vermindering in die waarde van die voordeel sal nie van toepassing wees waar meer as een voertuig gelyktydig aan u beskikbaar gestel is nie en slegs die voordeel van die duurder voertuig as 'n byvoordeel in ag geneem is, tensy minder as 10 000 km met beide voertuie afgelê is.
Enige toelae wat aan die bekleër van 'n openbare amp toegestaan is om hom / haar in staat te stel om onkostes te bestry wat hy in verband met sy amp aangegaan het, word geag bestee te wees in die mate waarin onkostes werklik vir die doeleindes van sy amp deur hom aangegaan is ten opsigte van sekretariële dienste telefone skryfbehoeftes kantoorakkommodasie posgeld reiskoste gasvryheid verleen by 'n amptelike burgerlike geleentheid waar dit van die bekleër van die amp normaalweg uit hoofde van sy amp verwag sal word om te reël; en verblyf- en toevallige onkoste aangegaan terwyl weg van sy gewone woonplek.
Reisuitgawes kan slegs geëis word ten opsigte van werklike kostes aangegaan (kostes aangegaan in die voortbrenging van inkomste).
Met ingang van jare van aanslag wat op of na 1 Januarie 2001 begin het, het die Suid-Afrikaanse belastingstelsel verander vanaf 'n brongebaseerde stelsel van belasting na 'n inwonergrondslag van belasting. Inwoners word belas op hul wêreldwye inkomste, onderworpe aan sekere vrystellings, en nie-inwoners bly belasbaar op inkomste vanuit 'n Suid-Afrikaanse bron of 'n bron wat geag word 'n Suid-Afrikaanse bron te wees.
n Persoon wat gewoonlik woonagtig is in Suid-Afrika. Die term "gewoonlik woonagtig" beteken die land waarheen 'n persoon normaalweg sal terugkeer na sy of haar reise; of n Persoon wie vir 'n tydperk van meer as 91 dae gedurende die jaar van aanslag, sowel as in elk van die vyf jare wat daardie jaar van aanslag voorafgaan, fisies in die Republiek teenwoordig is en gedurende die vyf voorafgaande jare van aanslag vir 'n tydperk van meer as 915 dae in totaal in die Republiek fisies teenwoordig was. Vir hierdie doel sluit 'n dag ook 'n deel van 'n dag in, in welke geval daardie persoon 'n inwoner sal wees met ingang van die eerste dag van die betrokke jaar van aanslag. Waar so 'n persoon buite die Republiek was vir 'n aaneenlopende tydperk van meer as 330 volle dae sal daardie persoon nie meer beskou word as 'n inwoner nie.
Buitelandse inkomste ontvang deur of toegeval aan 'n individu wat 'n inwoner is, is belasbaar.
Vergoeding verkry ten opsigte van dienste gelewer vir 'n werkgewer buite Suid-Afrika as die werknemer buite Suid-Afrika is vir 'n tydperk wat 183 dae oorskry gedurende enige 12 maande tydperk en buite Suid-Afrika is vir 'n aaneenlopende tydperk van 60 dae gedurende die 12 maande periode en die dienste gelewer is gedurende hierdie periode.
Enige pensioen ontvang of toegeval van 'n bron buite Suid-Afrika wat nie geag word 'n Suid-Afrikaanse bron te wees nie.
Dui die bedrae geëis ten opsigte van toelaes en aftrekkings teenoor die toepaslike kodes in hierdie afdeling aan.
n arbeidsmakelaar is, behalwe 'n arbeidsmakelaar ten opsigte waarvan 'n vrystellingsertifikaat uitgereik is.
Die bedrag aangegaan sal as aftrekking toegelaat word oor die aantal jare, of deel daarvan waartydens die handelsbeperking geld, of drie jaar, watter tydperk ook al die langste is.
ARTIKEL 11A - Voor-bedryfsonkoste en verliese n Aftrekking sal toegelaat word vir kwalifiserende voor-bedryfsuitgawes sodra daar met die beoefening van 'n bedryf begin is. Die volgende vereistes moet nagekom word, alvorens voor-bedryfsuitgawes ingevolge Artikel 11Aoorweeg kan word.
n Bedryf moet beoefen word.
Die uitgawes moet aangegaan wees voordat daar met die beoefening van die bedryf begin is.
Die uitgawes moet aangegaan wees ter voorbereiding van die beoefening van die bedryf.
Die uitgawes moet ingevolge Artikel 11 aftrekbaar wees.
Die uitgawes mag nie voorheen as 'n aftrekking toegestaan gewees het nie.
ARTIKEL 11B - Navorsing en ontwikkelingskoste n Aftrekking sal toegelaat word vir onkoste binne die Republiek in verband met navorsing en ontwikkelings, met die doel om 'n ontasbare bate / intellektuele eiendom te skep.
Dit aangegaan is in verband met navorsing en ontwikkeling.
Dit verband hou met die ontwikkeling of skepping van die intellektuele eiendom.
Betalings slegs vir die ontdekking van nuwe inligting gemaak word.
Die belastingpligtige volle eienaarskap en beheer van die navorsing en ontwikkeling behou.
Daar word ook 'n aftrekking toegelaat ingevolge subartikel 3 ten opsigte van die koste van enige gebou, masjinerie of installasie, gereedskap, werktuie en artikels van 'n kapitale aard wat vir doeleindes van navorsing en ontwikkeling gebruik word.
van die koste in die eerste jaar waarin die bate vir die eerste maal in gebruik geneem is.
van die koste vir die drie onmiddellik daaropvolgende jare.
ARTIKEL12H -Leerlingooreenkomste n Toelae sal as aftrekking aan die werkgewer oorweeg word met die registrasie en voltooiing van 'n leerlingooreenkoms met betrekking tot, of in die loop van enige bedryf, wat deur die werkgewer beoefen word. Die oorweging van die aftrekking geld ten opsigte van geregistreerde leerlingooreenkomste soos omskryf in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet.
Indien 'n leerlingooreeknoms of vakleerlingkontrak beëindig word alvorens die ooreenkoms of kontrak voltooi is, soos gedefinieer in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet sal die bedrag wat as aftrekking geëis was, geag wees deur die werkgewer verhaal of herwin te gewees het.
ARTIKEL13quat -Stedelike ontwikkelingsones n Toelae sal as aftrekking ten opsigte van die koste van die oprigting, uitbreiding, toevoeging tot of verbetering van enige kommersiële of residensiële gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone toegestaan word mits dit uitsluitlik vir die doeleindes van daardie bedryf gebruik word. Die aftrekking sal nie langer toegestaan word sou die gebou nie meer bestaan of vir die doeleindes van die beoefening van die bedryf aangewend word nie.
Gebou opgeknap -20% van die koste vir 'n 5 jaar periode (waar die bestaande strukturele of buiteraamwerk daarvan behoue bly). -Oprigting van nuwe gebou -17 jaar waardeverminderingsperiode (20% in die eerste jaar en 5% in elk van die 16 daaropvolgende jare).
n Aftrekking sal ook toegestaan word in die geval van eerste kopers wat direk van 'n bona-fide ontwikkelaar koop. Alhoewel die koste ten opsigte van die oprigting en opknapping nie werklik deur die eerste koper aangegaan is nie, kan die koste oorweeg word as 'n belastingtoegewing in welke geval 'n toelaag gebaseer op 'n persentasie van die aankoopprys wat in terme van Artikel 13quat geag word onkoste aangegaante wees deur die koper ten opsigte van oprigting en opknapping.
Geen aftrekking word ingevolge hierdie artikel toegestaan nie, tensy 'n sertifikaat verkry word van die munisipaliteit wat bevestig dat die gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone van daardie munisipaliteit geleë is. Heg asb die sertifikaat aan die belastingopgawe vir die jaar van aanslag waarin die aftrekking geëis word.
Die bedrag wat geag word die aankoopprys te wees soos omskryf in subartikel (3A); en n Sertifikaat vanaf die ontwikkelaar wat bevestig dat daar aan die vereistes van Artikel 13quat voldoen is.
INDIEN AKKURATE REKORDS VAN ONKOSTE GEHOU IS (Voltooi deel 4). Let asseblief op die voorgeskrewe afskrywingstydperk en die beperking van die koste van die voertuig met betrekking tot die eis wat bereken is op werklike onkoste. Die beperking ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R360 000.
INDIEN GEEN REKORDS VAN ONKOSTE GEHOU IS NIE (Voltooi deel 3). Indien u die eis vir reiskoste baseer op die werklike kilometers afgelê vir besigheidsreise, moet dié reise by wyse van 'n ritboek bewys word.
Die datum waarop die reis afgelê is.-Die plek van bestemming, heen en weer.-Die hoeveelheid kilometers afgelê.
Dit is belangrik dat akkurate lesings van die betrokke motorvoertuie se afstandmeters soos op 1/3/2005 en 28/2/2006 in alle gevalle getoon word (deel 2).
Tensy akkurate rekords van kilometers gereis vir beide privaat- en besigheidsdoeleindes gehou is, sal die eerste 16 000 km gereis as privaat geag word. Besigheidskilometers word geag die verskil tussen totale kilometers gereis en 16 000 km te wees, met dien verstande dat dit nie 16 000 km oorskry nie.
Indien die voertuig vir 'n tydperk van minder as 12 maande vir besigheidsdoeleindes gebruik is, moet die 16 000 km en 16 000 km onderskeidelik pro-rata verminder word t.o.v. die tydperk wat die voertuig vir besigheidsdoeleindes gebruik was.
Reise tussen u woning en werkplek word as privaat geag.
Indien u 'n reistoelae ontvang het, sal die aftrekking beperk word tot die toelae ontvang.
Waar u meer as een motorvoertuig primêr vir besigheidsdoeleindes gedurende die jaar van aanslag gebruik het, moet u deur middel van 'n ritboek bewys dat elke voertuig primêr vir besigheidsdoeleindes gebruik is om te verhoed dat geagte 16 000 km vir privaatgebruik op elke voertuig toegepas word. Primêre gebruik beteken meer as 50% van die totale gebruik van die voertuig.
Indien u 'n reistoelaag ontvang ten opsigte van 'n voertuig wat deur u werkgewer aan u beskikbaar gestel word, mag u slegs werklike onkoste eis.
In gevalle waar die ontvanger van 'n toelaag, gedurende die volle jaar of enige gedeelte van die jaar van aanslag, afwisselend meer as een voertuig vir besigheidsdoeleindes gebruik het en een of meer van sodanige voertuie nie primêr vir besigheidsdoel-eindes gebruik was nie, sal die 16 000 / 32 000 km toegepas word ten opsigte van elke motor wat nie primêr vir besigheidsdoel-eindes gebruik was nie.
Die slytasie moet bereken word oor 'n tydperk van sewe jaar vanaf die oorspronklike datum van aankoop en die koste daarvan word beperk tot 'n bedrag van R360 000.
Waar 'n motorvoertuig gedurende die jaar van aanslag verkry is, sal slytasie slegs pro-rata toegelaat word.
Indien die motorvoertuig van die hand gesit is gedurende die jaar van aanslag, moet die verlies gely of wins gemaak in aanmerking geneem word by die berekening van u eis. Sodanige wins of verlies moet nie in berekening gebring word in gevalle waar u reisuitgawes teen 'n reistoelaag eis nie.
Indien die voertuig bekom is by wyse van 'n bruikhuurooreenkoms mag die totale bedrag van die bruikhuurpaaiement in geen jaar van aanslag die bedrag oorskry, met betrekking tot die kategorie van voertuig, vasgestel deur die Minister van Finansies soos beoog in Artikel 8 (b)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Finansieringskoste ten opsigte van enige skuld aangegaan om 'n voertuig te bekom sal beperk word tot 'n bedrag bereken asof die oorspronklike skuld R360 000 beloop het. Voorbeeld: Sou u 'n voertuig aankoop ter waarde van R360 000 en die finansieringskoste beloop R60 000 oor 'n afbetalings-periode van vyf jaar, sal 'n bedrag van R12 000 (R60 000 / 5) vir 'n tydperk van vyf jaar as aftrekking oorweeg word.
Waar 'n reistoelae ontvang is, kan die aftrekking op die kilometerskaal in ooreenstemming met die tariewe in die tabel wat volg geëis word. Die vaste koste, brandstof- en instandhoudingskoste word op die "waarde" van die voertuig gebaseer.
Die oorspronklike kosprys van die voertuig, maar uitgesluit enige finansieringskoste of rente betaalbaar.
In enige ander geval, die markwaarde daarvan op die tydstip toe u vir die eerste keer die voertuig of die reg van gebruik daarvan verkry het, plus enige verkoopbelasting / BTW betaalbaar op die waarde.
Waar uitgawes t.o.v. twee voertuie geëis word, moet redes verstrek word waarom meer as een voertuig gebruik is.
Indien die voertuig vir 'n periode minder as 12 maande gebruik is moet die vaste koste komponent pro-rata dienooreenkomstig op 'n dag tot dag basis pro-rata toegedeel word.
Beleggingsinkomste is byvoorbeeld verteenwoordigend van inkomste verkry uit 'n belegging by 'n finansiële instelling, 'n bank of 'n maatskappy wat effektetrustaandele administreer. Dividende uit plaaslike beleggings, behalwe dividende verkry vanaf 'n eiendomstrust, is nie belasbaar nie. Dividende ontvang vanaf buitelandse beleggings is egter belasbaar en moet in deel 2.3 en deel 3 van Skedule 1 aangedui word.
Inkomste verkry vanuit 'n belegging in effektetrustaandele kan aangedui word as buitelandse dividende, plaaslike dividende, buitelandse rente of plaaslike rente. Hierdie inligting sal verskyn op die sertifikaat wat u vanaf die instansie, waar u fondse belê is, verkry het en moet in die toepaslike gedeelte in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word.
Die bruto bedrae ontvang moet in Skedule 1 aangetoon word aangesien die vrystellings deur SARS bereken sal word.
Alle inkomste uit beleggings ontvang deur of toegeval aan u of u minderjarige kinders moet verklaar word (ingesluit inkomste uit beleggings wat nie uitbetaal is nie, maar tot u of u minderjarige kinders se voordeel aangewend, opgehoop of herbelê is). Waar rente as 'n aftrekking teen beleggingsinkomste geëis word, moet volledige besonderhede verstrek word (bv. bedrae belê / geleen, rentekoerse, datum van elke lening en belegging).
Alle inkomste verkry vanaf plaaslike sowel as buitelandse rente-inkomste moet in deel 1 van Skedule 1 verklaar word. Indien u BUITE GEMEENSKAP van goedere of ONGETROUD is, moet die totale rente ontvang, ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse rente, in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word. Indien u egter BINNE GEMEENSKAP van goedere getroud is, moet slegs 50% van u rente-inkomste in deel 2 aangedui word aangesien u gade belasbaar is op die oorblywende deel.
Indien u inkomste vanuit buitelandse dividende verkry het, moet u dele 2.3 en 3 van Skedule 1 voltooi. 'n Betalingsadvies ten opsigte van die inkomste moet vanaf die instansie verkry word waar u inkomste belê is, en aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
Die vrystelling ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R15 000 indien u jonger as 65 jaar is, en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is.
Die vrystelling sal geld ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, asook plaaslike rente- inkomste. Die vrystelling ten opsigte van buitelandse beleggingsinkomste, d.i. buitelandse dividende en buitelandse rente, is egter beperk tot R2 000 en sal in die volgende orde toegedeel word: buitelandse dividende, buitelandse rente en daarna plaaslike rente soos aangedui in die onderstaande voorbeeld van 'n belastingpligtige wat onder die ouderdom van 65 jaar is.
LET WEL: Die vrystelling sal programmaties deur SARS toegepas word.
BUITELANDSE DIVIDENDE ONTVANG Die volle bedrag van R1 600 sal vrygestel word aangesien dit minder as R2 000 is. Die balans van R400 (R2 000 - R1 600) sal nou gebruik word vir die vrystelling van buitelandse rente-inkomste.
BUITELANDSE RENTE-INKOMSTE ONTVANG R900 se rente-inkomste is ontvang, waarvan R400 vrygestel sal wees (d.i. die balans nie vrygestel ten opsigte van buitelandse dividende nie). R500 sal dus by belasbare inkomste ingesluit word.
PLAASLIKE RENTE-INKOMSTE ONTVANG Die totale vrystelling is R15 000 waarvan R2 000 reeds gebruik is vir afsetting teen buitelandse beleggingsinkomste. Die balans van R13 000 kan dus nou aangewend word vir afsetting teen die R13 600 wat ontvang is ten opsigte van plaaslike rente-inkomste. Die balans van R600 sal dus ingesluit word by belasbare inkomste.
RESULTAAT VAN DIE BEREKENING 'n Bedrag van R1 100 sal as belasbare beleggingsinkomste ingesluit word by belasbare inkomste in die berekening van belastingaanspreeklikheid, d.i. die R500 wat nie vrygestel is teen buitelandse beleggingsinkomste nie, plus die R600 ten opsigte van plaaslike rente-inkomste.
Buitelandse dividende word sedert 23 Februarie 2000 in Suid-Afrika belas. 'n Buitelandse dividend beteken enige dividend ontvang deur of toegeval aan 'n persoon vanaf 'n buitelandse entiteit of, in die geval van 'n inwonermaatskappy, 'n dividend tot die mate wat dit verklaar is uit winste wat ontstaan het voor dit 'n inwoner geword het.
Om belas te word op die netto buitelandse dividend, d.i.
Om belas te word op die bruto dividend, in welke geval die buitelandse belasting wat betaal is, geëis kan word. Dieselfde beginsel geld waar 'n Suid-Afrikaanse effektetrust 'n buitelandse dividend aan 'n inwoner-eenheidshouer uitkeer.
Enige bedrag van rente aangegaan in die voortbrenging van inkomste uit buitelandse dividende, sal as 'n aftrekking toegelaat word teen sodanige inkomste. Die bedrag van rente wat afgetrek kan word, is beperk tot die bedrag ten opsigte van buitelandse dividende wat ingesluit is in bruto inkomste. Waar die toelaatbare rente die belasbare buitelandse dividend oorskry, word dit verminder met enige buitelandse dividend wat nie in belasbare inkomste ingesluit is nie en die balans word oorgedra na die volgende jaar van aanslag. Die bedrag wat oorgedra word mag teen toekomstige buitelandse dividende verreken word.
Alle plaaslike rente-inkomste moet in deel 1 van die Skedule verklaar word en oorgedra word na deel 2 van die skedule indien u ONGETROUD of BUITE GEMEENSKAP van goedere getroud is. Slegs 50% van die bedrag moet na deel 2 oorgedra word indien u BINNE gemeenskap van goedere getroud is. Die oorblywende 50% sal in die hande van u gade belasbaar wees.
Alle buitelandse huurinkomste moet in deel 3 van Skedule 2 verklaar word en die wins / verlies bereken word. Die berekende wins / verlies moet ingesluit word in Skedule 4 (Totale belasbare buitelandse inkomste).
Indien u 'n gedeelte van die eiendomme wat u verhuur het bewoon het, of indien dit huurvry deur iemand anders bewoon was, vermeld watter gedeelte van die uitgawes daarop betrekking het.
Maak asseblief seker dat u die vraag in die skedule beantwoord.
LET WEL: Huurinkomste, in afwagting op die uitoefening van 'n opsie om te koop (ongeag die feit dat sodanige huur verreken mag word teen die uiteindelike aankoopprys), is belasbaar.
Boerderyinkomste / verlies soos bereken op bladsy 11, Skedule 7 deel 1, moet na Skedule 2 van u opgawe oorgedra word om die boerdery skedule te voltooi. Vir meer inligting verwys na bladsy 26 van hierdie brosjure.
Die inligting wat verlang word, het betrekking op die bedrywighede in verband met besigheid, bedryf en / of professie wat vir u eie rekening en nie as werknemer nie, bedryf of beoefen word.
Verskaf volledige finansiële state ten opsigte van elke besigheid, bedryf of professie wat u bedryf of beoefen.
Sommige van die uitgawes wat u aangegaan het, mag gedeeltelik van 'n persoonlike en gedeeltelik van 'n besigheidsaard wees. Dit sluit onder meer bedrae in, aangegaan ten opsigte van brandstof en olie, water, huur, elektriesiteit, telefoon, motoronderhoudskoste, herstelwerk, assuransie, rente en oorsese reiskoste. Die persoonlike gedeelte van hierdie uitgawes is nie aftrekbaar as 'n besigheidsuitgawe nie en 'n toedeling van hierdie uitgawes moet dus gemaak word. Volledige besonderhede van u berekeninge moet u opgawe vergesel.
Redelike toedeling -Dit is nie altyd maklik om die besigheidsgedeelte en die persoonlike gedeelte ten opsigte van tweeledige uitgawes vas te stel nie. Geen vaste reël kan vir alle gevalle neergelê word nie, maar toedelings moet redelik wees.
Wat motoronkoste betref, moet 'n toedeling volgens afstand werklik afgelê vir private- en besigheidsdoeleindes gemaak word.
In die algemeen is 'n kapitale uitgawe 'n bedrag betaal of skuld aangegaan in die verkryging, verbetering of opknapping van 'n bate. Kapitale uitgawes is nie noodwendig tot bates beperk nie. Uitgawes om die omvang van 'n besigheid te vergroot, in teenstelling met die onderhoud daarvan, of uitgawes aangegaan om 'n bron van inkomste te skep, te beskerm of 'n blywende voordeel vir die besigheid te bekom, word vir belastingdoeleindes as van 'n kapitale aard beskou.
Toevoegings, verbeterings en veranderings aan enige bates in die besigheid gebruik byvoorbeeld geboue, toerusting, masjinerie, meubels, ens.
Regskoste ten opsigte van kapitaal of bates.
Indien sodanige goedere alreeds in u boeke verantwoord is, moet hierdie aansuiwering nie weer in berekening gebring word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. 'n Aantekening moet op die staat gemaak word om die waarde daarvan aan te toon en hoe dit verantwoord is.
Enige onkoste, uitgesonderd die van 'n kapitale aard, ten opsigte van enige geskil of regsgeding, wat werklik aangegaan is by die voortbrenging van inkomste of wat ontstaan het in die loop of uit die hoofde van gewone verrigtinge deur u onderneem by die beoefening van 'n bedryf, kan as 'n aftrekking geëis word. Besonderhede moet verskaf word.
Besonderhede van algemene of diverse uitgawes in u state geëis, moet op 'n aparte staat verstrek word en uitgawes daarin vervat wat nie toelaatbaar is nie, moet in u berekening van belasbare inkomste getoon word.
Indien u of enige lid van u gesin 'n gedeelte van die perseel waarin u handel dryf of u beroep beoefen, gratis bewoon, kan slegs daardie uitgawes wat op die besigheidsgedeelte van die perseel betrekking het, geëis word.
Waar 'n bate gedurende 'n nie-belasbare tydperk in gebruik geneem word moet die tydperk in ag geneem word in die berekening van die aftrekking vir doeleindes van Artikel 11(o) van die Inkomstebelasting Wet. Artikel 11(o) maak voorsiening vir die uitoefening van keuse om 'n verlies as aftrekking te eis vir die vervreemding, verlies of vernietiging van 'n bate waarvan die verwagte leeftyd vir belastingdoeleindes nie meer as tien jaar is nie. Die aftrekking moet gelyk wees aan die verskil tussen die bedrag ontvang of toegeval en die kosprys by beskikking van die bate.
Kennis moet geneem word van die bepalings van par. 65 en par. 66 van die Agtste Bylae tot die Inkomstebelastingwet, wat op 22 Desember 2003 in werking getree het.
gratis vir 'n teenprestasie aan u oorgedra is; of enige ander voordeel onder hierdie omstandighede aan u toegeval het, moet volle besonderhede verstrek word.
Heg afskrifte van dokumente van die betrokke finansiële instelling aan.
Enige uitgawes of verliese wat in die lopende of 'n vorige jaar van aanslag as aftrekking toegelaat was by die berekening van u belasbare inkomste en wat gedurende die jaar van aanslag herwin of teruggevorder is, moet as inkomste getoon word indien dit nie alreeds in u lopende finansiële state verantwoord is nie.
Besonderhede van alle reserwes wat nie as sodanig in u balansstaat getoon is nie, moet verstrek word, met vermelding van bedrae oorgedra na die reserwerekening gedurende die jaar van aanslag en waar daardie bedrae in die rekeninge gedebiteer is.
Indien rente betaal is, moet die doel waarvoor die kapitaal aangewend is, aangedui word.
Dit moet nie vir slytasiedoeleindes by die kosprys van bates aangekoop bygetel word nie, maar moet afsonderlik getoon word.
Indien die koste van buitelandse reise by u totale eis vir reiskoste ingesluit is, dui aan wie die reise onderneem het, die doel waarvoor dit onderneem is en verstrek besonderhede van die reisplan en die uitgawes.
Besonderhede van die bron en die bedrae waarmee hierdie rekeninge gekrediteer is, moet verstrek word.
Voorsien volle besonderhede met betrekking tot bron, bedrae, datums, aard van skuld en redes waarom as slegte skuld beskou word.
In die geval van twyfelagtige skuld, moet 'n soortgelyke lys verstrek word en die bedrae wat as 'n toelae ten opsigte van sodanige skulde geëis, aangedui word.
Artikel 20A is in die Belastingwet opgeneem met ingang van die 2005 jaar van aanslag. Die Artikel maak voorsiening dat, onderworpe aan sekere toetse, 'n vasgestelde verlies gely deur 'n natuurlike persoon, nie teen enige ander inkomste behalwe die inkomste verkry vanaf die betrokke bedryf in berekening gebring kan word nie. Dit beteken dat vasgestelde verliese gely ten opsigte van 'n bedryf, met spesifieke verwysing na sekere geïdentifiseerde bedrywe, in sekere omstandighede onderworpe sal wees aan die potensiële omheining van die vasgestelde verlies. Die omheining van so 'n verlies kan egter voorkom word indien die feite en omstandigheids toets, waarvoor in subartikel voorsiening gemaak word, aandui dat die bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
n Voorvereiste vir die toepassing van Artikel 20A is dat, in die jaar van aanslag waarin die omheining die eerste keer toegepas word, die belastingpligtige se belasbare inkomste (voor die verrekening van enige vasgestelde verlies uit die beoefening van enige bedryf gedurende daardie jaar van aanslag gely en die balans van 'n vasgestelde verlies wat van die voorafgaande jaar vorentoe gedra is) gelyk is aan of meer is as die bedrag waarop die maksimum marginale skaal van belasting vir individue hefbaar is. Ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is die maksimum marginale skaal hefbaar op belasbare inkomste wat R300 000 oorskry.
In die geval van die geïdentifiseerde bedrywe, soos gelys in Artikel 20A (b) van die Inkomstebelastingwet, kan die potensïele omheining van vasgestelde verliese reeds vanaf die 2005 jaar van aanslag toegepas word tensy die 'feite en omstandigheids toets' aandui dat dit 'n geregverdigde bedryf is.
Die omheining kan geskied ten opsigte van verliese met betrekking tot die geïdentifiseerde bedrywe of ander bedrywe ten opsigte van die drie-uit- vyf-jaar of die ses-uit-tien-jaar reël (uitgesluit boerdery inkomste).
Enige vorm van dobbelary of weddenskap.
Die drie-uit-vyf-jaar reël het betrekking op alle bedrywe wat nie ingesluit is by die lys van geïdentifiseerde bedrywe nie. Die huidige jaar van aanslag moet in berekening gebring word met die toepassing van die drie-uit-vyf-jaar reël. Vasgestelde verliese gely ten opsigte van bedrywe wat nie geïdentifiseer is nie kan dus potensieel vanaf die 2007 jaar van aanslag omhein word ingevolgeArtikel 20A (a). Dit sal gebeur indien die spesifieke bedryf vir drie agtereenvolgende jare beginnende in die 2005 jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies ly. Die omheining kan egter uitgestel word as die bedryf 'n wins sou realiseer in enige van die jare waarna in die voorafgaande sin verwys word, soos geïllustreer in die volgende voorbeeld.
Verhuring word as 'n bedryf beskou en as gevolg van die feit daar nou uit drie van vyf jaar 'n verlies gely sal word (waar daardie persoon gedurende die vyf jaar tydperk wat eindig op die laaste dag van daardie jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies gely het in minstens drie jare van aanslag) sal die omheining van die vasgestelde verlies in die 2008 jaar van aanslag in werking tree. Indien daar egter in die 2008 jaar van aanslag 'n wins gemaak is en in die 2009 jaar van aanslag 'n verlies gely word, sal die omheining eers in die 2009 jaar van aanslag plaasvind.
Enige ander bedryf wat nie spesifiek geïdentifiseer is nie.
Ten opsigte van beide die geïdentifiseerde sowel as die bogenoemde bedrywe kan die omheining van die vasgestelde verlies voorkom word in terme van subartikel wat voorsiening maak vir 'n ontsnappingsroete ingevolge waarvan die balastingpligtige kan bewys dat die betrokke bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
Die aantal voltydse werknemers aangestel vir die doeleindes van die bedryf;-Die kommersiële vestiging van die perseel waar die bedryf beoefen word;-Die mate van die toerusting wat uitsluitlik gebruik word vir doeleindes van die beoefening van daardie bedryf; en-Die tyd wat die persoon by die perseel spandeer ten einde die besigheid te bedryf.
Enige onverwagte gebeure wat tot enige van daardie vasgestelde verliese aanleiding gegee het; en-Die aard van die betrokke besigheid.
Die mate waarin enige bate wat aan daardie bedryf toeskryfbaar is of beskikbaar is vir gebruik deur daardie persoon of enige familielid vir doeleindes van ontspanning of persoonlike gebruik.
Waar vasgestelde verliese in ses uit tien jare gely word ten opsigte van die geïdentifiseerde bedrywe wat in subartikel 2(b) gelys is sal die feite en omstandighede toets nie meer beskikbaar wees om te voorkom dat die verlies omhein word nie. Dit beteken dus dat sou 'n verlies gely vanuit 'n geïdentifiseerde bedryf, met die toepassing van die feite en omstandigheids toets voorkom het dat die die vasgestelde verlies omhein word, sal dit ingevolge die ses-uit-tien-jaar reël nie langer moontlik wees om die omheining te verhoed nie. Alhoewel hierdie bepaling geld ten opsigte van al die geïdentifiseerde bedrywe word boedery- bedrywighede spesifiek in subartikel 7 uitgesluit van hierdie beperking. Die rede vir die uitsluiting is gesetel in die feit dat sekere vorms van boerdery aktiwiteite lang tydperke van verliese meebring alvorens 'n wins gerealiseer kan word.
Ten opsigte van beide die vyf-uit-tien-jaar sowel as die ses-uit-tien-jaar reël sal enige vasgestelde verlies wat gely is in enige jaar van aanslag voor of op 29 Februarie 2004, buite rekening gelaat word.
Voltooi asseblief hierdie gedeelte volledig. Hierdie gedeelte bevat die minimum inligting wat benodig word vir die berekening van die huurwins of verlies.
Geliewe daarop te let dat elke bedryfsaktiwiteit afsonderlik beoordeel word vir die potensiële omheining van verliese. Onafhaklike finansiële state moet dus ten opsigte van elke bedryfsaktiwiteit opgestel word en die wins of verlies ten opsigte van elke bate (verhuring) apart aangedui word.
In sekere omstandighede is dit egter moontlik dat die verhuring van meer as een bate as 'n enkelbedryf beskou kan word. Indien dit die geval is moet die wins / verlies verkry as 'n enkel item gelys word en kan 'n gekombineerde stel finansiële state ingedien word. Ten einde SARS in staat te stel om te bepaal of dit wel een bedryf is moet die inligting soos versoek in gedeelte 2 van die skedule voltooi word.
Indien u huurinkomste ontvang het en u binne gemeenskap van goedere getroud is moet slegs 50% van die wins / verlies verklaar word aangsien die ander 50% in ag geneem sal word by die berekening van u gade se belasbare inkomste.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word. Verwys na gedeelte 1 hierbo.
In die geval van die verhuring van residensiële verblyf, voertuie, lugvaartuie en bote moet gelet word op die uitsluiting as geïdentifiseerde bedryf indien meer as 80% van die verhuring aan nie familielede vir minstens helfte van die jaar van aanslag plaasgevind het.
Indien die inkomste ten opsigte van die eiendom / bate reeds in die 2005 jaar van aanslag verklaar is en die aanslag reeds verwerk is, sal van die inligting op bladsy 2 van die opgawe gebruik gemaak kan word om die gedeelte te voltooi. Sou die besonderhede ten opsigte van die adres en / of beskrywing van die bate nie korrek weergegee wees op bladsy 2 van die opgawe nie moet u die korrekte besonderhede teenoor die betrokke unieke identifikasienommer in die huurinkomsteskedule aandui.
Die unieke identifikasienommer soos aangedui in deel 2 van u opgawe is programmaties deur SARS geskep, ten opsigte van elke eiendom / bate, gebaseer op die inligting wat u in u 2005 opgawe verstrek het. Indien u steeds inkomste vekry uit die verhuring van die eiedom / bate waarna die toegekende unieke identifikasienommer verwys, moet die betrokke nommer in hierdie kolom aangedui word.
Indien inkomste vir die eerste keer verkry word uit die verhuring van 'n eiendom / bate moet die kolom oopgelaat word aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties deur SARS geskep en toegeken sal word. Dit beteken dat die kolom nie voltooi moet word nieindie geval waar die eiendom / bate in die huidige jaar van aanslag verkry is.
In die geval waar huurinkomste verklaar is in u 2005 belastingopgawe en die aansalag nog nie gefinaliseeer is nie sal die unieke identifikasienommer nie beskikbaar wees nie en moet die kolom oopgelaat word.
Die bruto inkomste verkry vanuit die verhuring van 'n eiendom / bate moet in hierdie kolom getoon word. Geliewe te let dat die inkomste verkry uit onderskeie bates apart aangedui moet word tensy u spesifieke motivering voorsien waarom die inkomstes beskou moet word as verkry vanaf 'n enkelbedryf.
Die netto berekende wins of verlies verkry vanuit die verhuring van die eiendom / bate moet in die kolom aangedui word.
Lees assesblief die vraag sorvuldig en dui dan aan of die verlies buite rekening gelaat moet word in die berekening van u belasbare inkomste indien 'n verlies gely is ten opsigte van die verhuring van die eiendom / bate. Indien u "JA" sou antwoord sal die verlies nie in aanmerking geneem word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. Sou u aandui dat die verlies nie omhein moet word nie sal u, u besluit moet staaf deur die dokumentasie, waarna die paragraaf "Feite en omstandighede" op bladsy 20 van hierdie brosjure verwys, aan te heg. Die dokumentasie moet gebaseer word op die feite wat spesifiek in hierdie paragraaf aangespreek word. Indien geen ondersteunende dokumentasie voorsien word nie kan 'n verlies moontlik ingevolge Artikel 20A van die Inkomstebelastingwet omhein word.
Gebruik die volgende lys van kodes ten einde hierdie gedeelte te voltooi. Indien u egter onseker is watter kode om te gebruik moet hierdie gedeelte oopgelos word en sal deur SARS voltooi word.
Aangesien huurinkomste as bedryfsinkomste beskou word moet enige buitelandse huurinkomste verklaar word in die "Totale belasbare buitelandse inkomste skedule" en nie in die skedule vir plaaslike huurinkomste nie.
Ten einde uitvoering te gee aan die voorstelle met betrekking tot Belasting op Kapitaalwins (BKW), is die Agtste Bylae by die Inkomstebelastingwet gevoeg. Hierdie bylae bepaal 'n belasbare wins of aangeslane verlies en 'n nuwe Artikel 26A van die Wet maak voorsiening vir 'n belasbare wins wat ingesluit word by belasbare inkomste. Die BKW-bepalings het op 1 Oktober 2001 van krag geword.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n BKW-gebeurtenis word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind / voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. BKW is van toepassing op alle bates waaroor voor of op 1 Oktober 2001 (waardasiedatum) beskik is. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het, sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate konstitueer / vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Alle waardasies moet gedoen word asof op 1 Oktober 2001 en moes gedoen gewees het voor 30 September 2004.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon / entiteit om die regsgeldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
LET WEL: Die 20 jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
In die geval van 'n individu of 'n tipe A spesiale trust (soos omskryf in Artikel 1 van die Inkomstebelasting Wet), sal die eerste R1 miljoen wins of verlies op 'n primêre woning nie in ag geneem word vir BKW doeleindes nie. Met ander woorde, waar 'n kapitale wins of verlies R1 miljoen te bowe gaan, sal die oorskot onderhewig wees aan BKW.
Die woning hoofsaaklik vir huishoudelike doeleindes gebruik word.
n Primêre woning sluit die grond in waarop dit geleë is en kan ook die omliggende grond insluit wat hoofsaaklik vir huishoudelike of private doeleindes saam met die woning gebruik word. Die totale oppervlak van die grond mag egter nie groter wees as 2 hektaar nie. Ongekonsolideerde omliggende grond kan deel hiervan vorm, mits die transaksie by beskikking van die primêre woning die ongekonsolideerde omliggende grond insluit, en met dieselfde persoon/entiteit gesluit word.
In die geval van 'n individu en 'n tipe A spesiale trust is die jaarlikse uitsluiting R10 000. Verreken alle kapitaalwinste en/of -verliese ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag en verminder dan die som daarvan met die jaarlikse uitsluiting van R10 000, beperk tot die wins of verlies, sou dit minder as R10 000 wees.
Indien 'n natuurlike persoon gedurende die jaar van aanslag afsterwe, word die jaarlikse uitsluiting in daardie geval verhoog tot R50 000.
Die uitsluiting het betrekking op winste sowel as verliese.
Die berekende totale kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers (25%) om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
n Kapitaalverlies kan slegs teen 'n kapitaalwins verreken word.
Vaste onroerende bates bv. grond, geboue, minerale regte 6502 6530 Verlies: Vaste onroerende bates bv. grond, geboue, minerale regte... 6503 6531 Primêre woning bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan... 6504 6532 Verlies: Primêre woning bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan... 6505 6533 Finansiële instrumente genoteer bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies... 6506 6534 Verlies: Finansiële instrumente genoteer bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies 6507 6535 Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreenkomste, ruilooreenkomste, skuld... 6508 6536
Verlies: Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreen-komste, ruilooreenkomste, skuld 6509 6537 Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom... 6510 6538
Verlies: Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom 6511 6539 Buitelandse valuta... 6512 NVT Verlies: Buitelandse valuta... 6513 NVT Installasies en masjinerie... 6514 6540 Verlies: Installasies en masjinerie... 6515 6541 Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting... 6516 6542
Verlies: Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting 6517 6543 Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg... 6518 6544 Verlies: Ander roerende bates, uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg... 6519 6545
Netto inkomste verkry uit 'n Beheerde Buitelandse Maatskappy.
Die geweegde gemiddelde kontantkoers.
Voorbeelde hiervan is, eksekuteurs-, kurators- of ander soortgelyke vergoeding, tantième, honoraria en enige betaling, toevalling of ontvangste, uit watter bron ook al. Besonderhede van die aard en oorsprong van die inkomste moet volledig op 'n aparte staat uiteengesit word.
Voltooi Skedule 6 op bladsy 10 van u opgawe indien u enige inkomste ontvang het wat u as nie-belasbaar beskou en voorsien volledige besonderhede ten opsigte van die aard en bedrae daarvan.
Alle inkomste wat direk vanaf veeteelt, landbou of ander boerdery-aktiwiteite verkry word, is boerdery-inkomste. Inkomste verdien uit boerderybedrywighede sal, behalwe die gewone boerdery-aktiwiteite, ook byvoorbeeld, weigelde wat verkry is deur 'n persoon wat boerderybedrywighede beoefen, herwinning van depresiasie wat voorheen as 'n aftrekking toegestaan is ten opsigte van voertuie, implemente en masjinerie wat in boerdery-aktiwiteite gebruik is en subsidies wat deur die boere ontvang is, of dit nou ten opsigte van boerderyprodukte of kapitale uitgawes, byvoorbeeld die bou van damme ontvang is, insluit. Wedgelde wat verdien is deur 'n boer wat renperde aanteel, asook 'n vasgestelde huurinkomste wat ten opsigte van plaaseiendom verkry is, sal nie boerdery-inkomste verteenwoordig nie.
Inkomste ten opsigte van buitelandse boerdery-aktiwiteite moet afsonderlik getoon word. Verwys na Skedule 7 van u opgawe.
Indien lewende hawe en/of produkte vir privaatdoeleindes aangewend word, moet 'n bedrag gelykstaande aan die kosprys van die lewende hawe en/of produkte by die inkomste ingesluit wees.
beskrywing van die lewende hawe of produkte; en die bedrag ontvang.
Die opbrengs ten opsigte van die verkoop van lewende hawe weens droogtetoestande, veesiekte of beskadiging van weiding deur brand of plaag; of uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die Regering georganiseer, moet as inkomste verklaar word aangesien die inkomste uit hierdie verkope belasbaar is.
Die Wet bepaal dat, onderhewig aan sekere voorwaardes, u mag kies om die prys van lewende hawe wat ter vervanging aangekoop word, af te trek; of in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe aangekoop is; of in die jaar van aanslag waarin die oorspronklike lewende hawe verkoop is.
Indien u verkies om die aankoopprys van lewende hawe wat ter vervanging aangekoop word, na die jaar van verkoop terug te verwys (wat beteken dat u aanslag vir daardie jaar verminder sal word), moet SARS van u keuse in u opgawe vir die jaar waarin die verkoop plaasgevind het, verwittig word en volle besonderhede van die lewende hawe wat verkoop is, asook die rede vir die verkoop, voorsien word.
U moet lewende hawe wat weens droogtetoestande, veesiekte of beskadiging van weiding deur brand of plaag verkoop is, binne vier jaar na afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
U moet lewende hawe, wat uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die Regering georganiseer, verkoop is, binne nege jaar na die afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
Waar 'n boer op of na 1 Maart 1982 lewende hawe weens droogte verkoop het en die geheel of 'n gedeelte van die opbrengs van bedoelde verkope is gedeponeer in 'n rekening in die boer se naam by die Land- en Landboubank van Suid-Afrika, word die bedrag van sodanige deposito geag nie bruto inkomste te wees vir daardie jaar van aanslag nie. Slegs daardie gedeelte van die opbrengs wat binne 3 maande na ontvangs daarvan gedeponeer is, kwalifiseer vir die toegewing.
indien dit onttrek word binne 6 maande na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige verkoop; of indien dit onttrek word na die verstryking van 6 maande, maar binne 6 jaar na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige onttrekking; of in die geval van 'n boer se dood of insolvensie binne die 6 jaar tydperk, geag bruto inkomste te wees op die dag voor die datum van dood of insolvensie; of indien dit nie onttrek word binne die 6 jaar tydperk nie, geag bruto inkomste te wees op die laaste dag van bedoelde tydperk.
U sal egter nie van hierdie vergunning gebruik kan maak nie indien u verkies het om die aankoopprys van lewende hawe, wat ter vervanging aangekoop word, as 'n aftrekking te eis in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe weens droogte verkoop is.
Die volgende kan as riglyn gebruik word om die wins / verlies van boerdery-aktiwiteite te bepaal en om Skedule 7 van u opgawe te voltooi.
Indien u gade vir sy/haar eie rekening geboer het, moet hy/sy 'n afsonderlike opgawe verstrek.
Plaaslike en buitelandse boerdery-aktiwiteite moet apart getoon word.
n beskrywing van die lewende hawe of produkte geskenk; en die markwaarde daarvan.
Meld die getal persone in u gesin en die getal huisbediendes asook die geskatte waarde (gebaseer op produksiekoste) van die lewende hawe en produkte deur u, u gesin en huisbediendes gedurende die jaar van aanslag verbruik.
Meld soort subsidie ontvang, byvoorbeeld vir verbandrente, damme, omheinings gronderosie, goedgekeurde bulle, ens.; en die bedrag ontvang ten opsigte van elke soort subsidie.
Verstrek besonderhede van enige ander boerdery-inkomste wat nie spesifiek hierbo vermeld is nie - dit sluit bonusse van landboukoöperasies in. Huurgeld van plaas-eiendom deur u verhuur moet in die opgawe onder huurinkomste verstrek word (Skedule 2 van u opgawe).
Het u of enige iemand anders as 'n werknemer gedurende die jaar van aanslag enige plaasgebou waarvan die koste voorheen as 'n aftrekking vir inkomstebelasting-doeleindes toegelaat is, bewoon?
Die totale bedrag ontvang of toegeval ten opsigte van roerende bates (masjinerie, gereedskap, ens.) wat gedurende die jaar van aanslag van die hand gesit is, moet as 'n verhaling in hierdie afdeling getoon word. Die totale bedrag van die verhaling sal by u inkomste ingesluit word, behalwe waar 'n saldo ten opsigte van ontwikkelings- en verbeteringsuitgawes vanaf die vorige jaar van aanslag oorgedra word. In so 'n geval sal die verhaling eers teen die saldo verreken word en slegs die balans van die verhaling, indien enige, sal as boerdery-inkomste in berekening gebring word.
datum verkoop, in ruil gegee of geskenk; en verkoopprys of markwaarde van bate in ruil gegee of geskenk.
Die totale bedrag van die verhaling met betrekking tot masjinerie, gereedskap, werktuie of artikels wat op of na 1 Julie 1988 in gebruik geneem is, moet onder deel (e) van hierdie gedeelte getoon word.
doel waarvoor elke lening aangewend is; en die bedrag aan rente betaal ten opsigte van elke lening. KAPITAALTERUGBETALINGS MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
aard van die belasting; en die bedrag betaal. INKOMSTEBELASTING MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
Meld name en adresse van persone en firmas by wie gekoop; en die bedrag aan elk betaal.
getal los werknemers; en die bedrag werklik aan elke groep betaal. Moenie lone van huisbediendes insluit nie.
Lone betaal ten opsigte van verbeterings moet nie onder kontantlone geëis word nie, maar onder verbeterings.
Verstrek name en adresse van persone of firmas by wie u rantsoene aangekoop het en bedrae betaal.
Moenie die waarde van plaasprodukte deur uself geproduseer of lewende hawe deur u geteel of aangekoop en alreeds getoon, by hierdie deel insluit nie.
Meld aard van reparasie. Hierdie deel het slegs betrekking op reparasies aan voertuie, masjinerie en implemente. Reparasies aan ander bates moet onder item (j) van hierdie afdeling getoon word.
Hierdie toelae kan slegs geëis word ten opsigte van motorvoertuie (waarvan die uitsluitlike of primêre funksie die vervoer van persone is), 'n woonwa, 'n lugvaartuig (behalwe 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oesbespuiting gebruik word), of kantoormeubels of -toerusting wat vir boerderydoeleindes gebruik word.
datum en beskrywing van bates gedurende die jaar van aanslag verkoop, in ruil gegee, ingeruil as gedeeltelike koopprys van ander bates, of as uitgedien onttrek en bedrae vir sodanige bates ontvang; en meld die oorspronklike datum van aankoop en koopprys van elke bate.
van sodanige koste in die derde jaar van aanslag.
Hierdie aftrekking is ook van toepassing op 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oes-bespuiting gebruik word. Die kontantkoste van 'n nuwe bate, aangeskaf om 'n bate te vervang wat beskadig of vernietig is, moet verminder word met die bedrag wat ten opsigte van die beskadigde of vernietigde bate verhaal is. Die bedrag verhaal word dus nie by die boer se inkomste ingesluitnie.
Slegs die werklike koste wat spesifiek vir die uitroei van onkruid of vir grondbewaring aangegaan is, moet geëis word.
Lone, rantsoene, brandstof, materiaal, ens., wat reeds geëis is, moet nie weer hier geëis word nie.
Indien die werk deur onafhanklike kontrakteurs uitgevoer is, moet die name van die kontrakteurs en die bedrae aan hulle betaal, verstrek word. Die aard van die werk deur u of die kontrakteur verrig, moet ook beskryf word.
Indien die werk die bou van damme, stuwalle of die oprigting van omheinings insluit, moet u verduidelik waarom u die uitgawe onder hierdie deel eis.
Verstrek aard van die reparasies; en die koste van die werk gedoen. Slegs reparasies aan geboue (uitgesonderd u private woonhuis of die van persone wat nie werknemers is nie), windpompe of pompmasjiene, ens., of uitgawes vir die instandhouding van ander bates wat vir boerderydoeleindes gebruik word, kan geëis word. Lone betaal aan eie plaaswerknemers moet nie onder hierdie deel ingesluit word nie.
beskrywing van die werk wat onderneem is; en hoe die uitgawe wat geëis word saamgestel is, dit wil sê watter bedrae aan lone, materiale ens. gespandeer is en indien die werk deur 'n onafhanklike kontrakteur onderneem is, verstrek die naam en adres van sodanige kontrakteur en die bedrag aan hom betaal.
Huise vir werknemers opgerig, sluit nie u familielede in nie.
Die verlies van R2 500 is nie toelaatbaar nie en word na die volgende jaar van aanslag oorgedra.
Hierdie bepaling is nie van toepassing nie indien 'n boer kan aantoon dat hy die lewende hawe wat hy op of na 31 Mei 1988 verkry het, nie langer besit nie en nie van die hand gesit het nie.
Indien die boer kan bewys dat, byvoorbeeld as gevolg van droogte, die billike markwaarde van al sy lewende hawe aan die einde van die jaar van aanslag minder is as die verlies op lewende hawe, soos hierbo bereken tesame met die waarde van beginvoorraad van sy lewende hawe, word sodanige verlies met die verskil verminder.
Dui u plaaslike en buitelandse bates en laste apart aan op bladsy 12 van u opgawe en heg 'n lys met 'n individuele beskrywing van alle buitelandse bates aan bladsy 13 van u opgawe. Indien teenstrydighede sou voorkom ten opsigte van die bates verklaar in vergelyking met die bates wat voorheen verklaar is, word dit voorgestel dat 'n verduideliking aan u opgawe geheg word wat hierdie teenstrydighede opklaar.
Dui die bruto omset, soos gereflekteer op die finansiële state aan teenoor die kode 4501.
Indien u op enige van die vrae in hierdie Skedule bevestigend antwoord, moet die inligting en skedules soos versoek aan bladsy 13 van u opgawe geheg word.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die aankoopprys daarvan, aandui.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die bedrag ontvang met die verkoop van die bate, aandui.
Verkryging van roerende bates, bv. motors, karavane, bote, ens. Verstrek 'n skedule met 'n beskrywing van die bates verkry waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die betrokke bates aan.
Afstand doen (verkoop) van roerende batesVerstrek 'n skedule van al die bates waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die afsonderlike bedrae ontvang, ten opsigte van die onderskeie bates, aan.
Geskenke (donasies) ontvang Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies ontvang waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die skenker.
Geskenke (donasies) gemaak Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die ontvanger.
Erflating ontvangVoorsien 'n skedule waarin alle erflatings ontvang, waarvan die waarde R30 000 oorskry, beskryf word, met die afsonderlike waarde ten opsigte van die onderskeie erflatings.
Begunstigde van 'n trustVoorsien 'n skedule waarin die trust se naam, geregistreerde adres en inkomstebelastingnommer (indien van toepassing), sowel as die naam van die land waar die trust geregistreer is, aangedui word.
Verstrek volle besonderhede van die bedrae en hoe dit aangewend is.
Voorsien 'n skedule met die bedrae en die redes waarom u dit as nie-belasbaar beskou.
PrysoordragvasstellingVerstrek besonderhede van die bruto bedrag ontvang / toegeval uit internasionale transaksies, aard van die bedrag en die aard van die verwantskap.
Keuse in terme van par. 65 en / of par.
Verskaf die bedrag verhaal t.o.v. elke leerling en afskrifte van die IB180 t.o.v. die betrokke leerders met betrekking tot die bedrae verhaal.
Heg asseblief 'n skedule aan wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die vaste eiendom aandui.
Voorsien die inligting soos versoek in die opgawe.
Indien u opgawe en stawende skedules deur iemand anders as uself voltooi is, moet daardie Persoon die Skedule op bladsy 14 van u opgawe voltooi en onderteken.
Indien u enige buitelandse inkomste verdien het sal die toelaatbare aftrekkings ten opsigte van DONASIES, UITTREDINGANNUÏTEITSFONDSBYDRAES en MEDIESE EN TANDHEELKUNDIGE uitgawes toegedeel word in dieselfde verhouding wat u plaaslike en buitelandse inkomste teenoor die totale inkomste, voor die vermindering van die genoemde aftrekkings, dra. Vir verdere inligting raadpleeg die betrokke "Interpretation Note" op die SARS webwerf www.sars.gov.za of skakel u naaste SARS kantoor.
BEREKENING VAN BELASTINGAANSPREEKLIKHEID LET WEL: Indien u buitelandse inkomste ontvang het, moet u die paragraaf "Algemene inligting" opbladsy 35 bestudeer alvorens u die volgende berekening doen.
Plaaslike beleggingsinkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse rente-inkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse dividende Skedule 1, deel 2.
MIN: VRYSTELLINGS Vrygestelde beleggingsinkomste (R15 000 indien u onder die ouderdom van 65 jaar is en R32 000 indien u 65 jaar of ouer is). Verwys na die voorbeeld in die paragraaf wat handel oor beleggingsinkomste vir die toedeling van die vrystelling tussen plaaslike en buitelandse beleggingsinkomste.
Pensioenfondsbydraes dele 5.3 / 5.
Enige ander aftrekkings wat nie aangespreek word, bv. reis (maar uitgesluit donasies en mediese onkoste) (dele 5.9 / 5.10 en 5.11 van u opgawe)
Donasies deel 5.
Medies (deel 5.1 van u opgawe) Mediese aftrekkingskode 4008 Minus: 5% van sub-totaal (a) Minus beperking Toelaatbare mediese aftrekking Toelaatbare mediese aftrekking OF Mediese aftrekkingskode 4009 (gestremde persone) OF Indien u 65 jaar of ouer is, sal daar geen beperking wees nie.
LET WEL: Eise ten opsigte van uitgawes sal nie oorweeg word nie mits die skedule volledig voltooi is en aan bladsy 13 van u opgawe geheg is.
Datum Verskaffer / Dokter VoorgeskrewemedikasieJa / Nee Is die eis by diemediesefondsingedien?
TOTAAL: Indien die spasie in die skedule onvoldoende is, moet 'n addisionele skedule aangeheg word.
<fn>IB12EI brochure 2006.txt</fn>
Hierdie opgawe moet volledig ingevul word. Indien enige deel van die opgawe nie volledig ingevul is nie, sal dit verwerp word en teruggestuur word vir volledige voltooiing.
Die opgawe moet op die datum soos aangedui op die opgawe ingedien word.
Indien dit nie moontlik is om die opgawe binne die voorgeskrewe periode in te dien nie, moet u skriftelik uitstel vir die indiening daarvan versoek by u plaaslike SARS-kantoor of aansoek doen op die SARS webwerf, www.sars.gov.za.
Indien daar onvoldoende spasie vir enige item op die opgawe is, moet u die tersaaklike besonderhede op 'n aparte skedule verstrek en by die opgawe aanheg.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit voltooi en teruggestuur word, selfs as die Maatskappy, Trust of Genootskap van Persone (hierna verwys as entiteit) dormant is of geen inkomste vir die jaar van aanslag gegenereer het nie.
Moenie enige betalings of korrespondensie, wat nie op hierdie opgawe betrekking het, daarby insluit nie.
In hierdie brosjure word breedvoerig uiteengesit watter inligting benodig word vir die korrekte voltooiing van die opgawe.
Waar inligting in die opgawe ondersteun word deur skedules en addisionele bylaes, moet dit ooreenkomstig die betrokke dele, soos in die opgawe aangedui, genommer word. Onderskrywings soos "Sien die aangehegte state" is nie aanvaarbaar nie.
Addisionele inligting soos aangevra in die opgawe van inkomste, op aparte eendersgenommerde skedules.
Enige beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik aangeteken word, moet die gronde van beswaar volledig uiteensit en moet die SARS-kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui word, binne 30 dae na die datum van aanslag bereik. Kennis moet geneem word van die Regulasies wat ingevolge artikels 107(A) en 107(B) van die Inkomstebelastingwet uitgevaardig is, om die hantering van besware en appèlle te reguleer (verwys na die SARS webwerf, www.sars.gov.za).
Indien u beswaar verwerp word of 'n verminderde aanslag uitgereik word as gevolg van die gedeeltelike toelating van u beswaar en u nie tevrede is met die verminderde aanslag nie, mag u appèlleer na die Spesiale Inkomstebelastinghof.
Enige kennisgewing van appèl moet die gronde waarop dit gebaseer word spesifiseer en moet die SARS-kantoor, wat op die opgawe aangedui word, binne 30 dae vanaf die datum van die kennisgewing van die verwerping / gedeeltelike verwerping van die beswaar, bereik.
Die verpligting om belasting en / of rente te betaal, word nie deur die aanteken van 'n beswaar of appèl opgehef nie.
Die vervaldatum van aanslag verskyn op enige aanslag wat aan die entiteit uitgereik word. 'n Tweede datum sal ook op die aanslagkennisgewing verskyn.
Indien 'n aanslag nie betaal word voor of op die tweede datum nie, sal rente gehef word teen die voorgeskrewe rentekoers op die uitstaande balans van sodanige belasting ten opsigte van elke voltooide maand (gereken vanaf die eerste vervaldatum) waartydens enige gedeelte van die belasting onbetaald gebly het.
Enige betaling wat ontvang word na die tweede datum, sal eerstens toegedeel word aan die uitstaande rentebedrag en slegs daarna aangewend word vir die uitstaande bedrag ten opsigte van belasting.
Dit is verpligtend vir 'n belastingpligtige om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe.
aanslag. Om dit te vermy, en deur korrekte aanslae te hef, en om 'n meer doeltreffende inkomstebelastingstelsel mee te bring, is dit in almal se belang dat die inligting in die opgawe korrek en volledig is.
Merk die toepaslike tipe entiteit (indien 'n Genootskap van Persone, moet die blokkie vir "ander" gemerk word).
Totale inkomste is die algemene aanvaarde konsep van omset en verteenwoordig totale ontvangste en toevallings, ongeag of dit van 'n kapitale aard is of van 'n bron buite die Republiek, en sluit in donasies, toekennings en subsidies. Die bedrag wat as totale inkomste getoon word, moet die inkomste van alle besigheidsaktiwiteite wees en is gewoonlik dieselfde bedrag wat as totale inkomste in die jaarlikse finansiële state aangetoon word.
Bankbesonderhede: Indien enige terugbetaling verskuldig is aan die entiteit en dit in 'n bankrekening betaal moet word, moet die vereiste besonderhede in die betrokke spasie verstrek word. Let daarop dat die taknommer van die bank verskaf moet word.
Let wel: Die bankrekening moet in die naam van die entiteit wees, geen terugbetalings sal in die bankrekening van 'n derde party inbetaal word nie.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word en deur die wetlik aangestelde Openbare Amptenaar / Verteenwoordigende Belastingpligtige / Trustee onderteken word. Indien u nie 'n selfoon het nie, moet "Geen" ingevul word. U aandag word daarop gevestig dat die Openbare Amptenaar / Verteenwoordigende Belastingpligtige / Trustee verantwoordelik is vir die uitvoering van alle verpligtinge, en sal in die geval van die nie-nakoming van sodanige verpligtinge, in terme van die bepalings van die Wet verantwoordelik gehou word vir die oplegging van enige boete(s) waarvoor voorsiening gemaak word in die geval van versuim van sodanige verpligtinge.
Aangesien baie belastingpligtiges van die dienste van rekenmeesters, boekhouers of belastingkonsultante gebruik maak en gevolglik nie hierdie brosjure benut nie, moet u aandui of u 'n inligtingsbrosjure vir die volgende jaar van aanslag benodig.
Die rente-gedeelte van 'n uitkering uit 'n kollektiewe beleggingskema.
Bevestiging dat die bepalings van artikel 30 (b)(ii) van die Inkomstebelastingwet ten opsigte van beleggings nagekom is.
Voorsien volledige besonderhede van die huurooreenkoms indien paragraaf 10(d) van die Negende Bylae tot die Inkomstebelastingwet van toepassing is.
Het die oorspronklike doel met die aankoop van die eiendom intussen verander?
Is die eiendom verhuur aan die werkgewer van enige van die begunstigdes of verbonde persone tot die entiteit?
Indien 'n huurverlies gegenereer is, wat sal u as die vernaamste rede vir sodanige verlies beskou?
Is die huurpaaiemente voorheen toegelaat as 'n aftrekking by die berekening van die belasbare inkomste van die entiteit?
Volle besonderhede ten opsigte van die bron en bedrag van elke donasie, toekenning en/of subsidie ontvang moet voorsien word.
Voorsien volle besonderhede.
Toon die totale bedrag wat deur die entiteit ontvang is vanuit enige ander bron(ne) van inkomste (vrygestelde inkomste en kapitale ontvangstes / toevallings uitgesluit).
Voorsien besonderhede van die aard en bedrae ontvang uit elke bron op 'n aparte skedule en heg by die opgawe aan.
Hierdie gedeelte sal, byvoorbeeld, eksekuteursfooie of soortgelyke fooie ontvang / toegeval, tantième ontvang / toegeval en honoraria ontvang / toegeval, insluit.
Indien daar oor enige kapitale bate/bates beskik is gedurende die jaar van aanslag, moet volle besonderhede op 'n aparte skedule voorsien word.
Indien die entiteit nog in besit is van bates en / of reserwes, moet balansstaat inligting voorsien word.
Hierdie gedeelte moet voltooi word indien die entiteit goedkeuring vir die uitreiking van belastingaftrekbare kwotasies in terme van artikel 18Avan die Inkomstebelastingwet vanaf SARS ontvang het.
Met die uitsondering van deel 8 wat slegs vir kantoorgebruik is moet al die ander afdelings nie spesifiek aangespreek, voltooi word soos in die opgawe aangedui.
<fn>IB12SB brochure 2006.txt</fn>
Hierdie brosjure word aan u voorsien om die voltooiing van u persoonlike inkomstebelastingopgawe (IB12SB) te vergemaklik. Vir maklike verwysing is die gedeeltes in hierdie brosjure genommer om ooreen te stem met dieselfde gedeeltes in die opgawe. Gebruik hierdie brosjure tesame met die IB12SB en u IRP5 / IB3(a) sertifikaat(e).
U word uitgenooi om u naaste SARS kantoor te kontak, hetsy deur 'n besoek, telefonies of skriftelik, indien u enige probleme ondervind met die voltooiing van u opgawe. Onthou ons sal u graag behulpsaam wees.
Besonderhede van addisionele inkomste.
Indien u enige ander inkomste ontvang het, byvoorbeeld boerdery- of besigheidsinkomste, moet u asseblief u plaaslike SARS kantoor nader vir 'n IB12BU opgawe. U moet terselfdertyd ook versoek dat u geregistreerde besonderhede as belastingpligtige dienooreenkomstig verander word.
Geen betalings, of korrespondensie wat nie betrekking het op die opgawe, moet aangeheg word nie.
Die opgawe moet deur u onderteken word.
n Ongetekende opgawe kan beskou word as 'n opgawe wat nie ontvang is nie, wat die heffing van boete vir die laat indiening van so 'n opgawe tot gevolg kan hê.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit voltooi en ingedien word ongeag of u netto inkomste R60 000 per jaar oorskry al dan nie.
U is verplig om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaring gemaak word in u belastingopgawe. Wanvoorstelling, versuim, weglating, verskaffing van onjuiste inligting of die versuim om 'n opgawe in te dien kan lei tot die heffing van boete, addisionele aanslae (tesame met rente) en / of vervolging.
Beswaar teen aanslag n Beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik ingedien word en die kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui is binne 30 dae vanaf datum van aanslag bereik.
Die verpligting vir die betaling van belasting, of rente op onbetaalde belasting, word nie opgeskort as gevolg van 'n appèl of beswaar nie.
U persoonlike besonderhede is vooraf gedruk op u opgawe. Maak asseblief seker dat dit korrek is. Indien van die besonderhede verander het, foutief is, of weggelaat is, moet u die verandering in die wit gedeeltes op bladsy 1 aanbring.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel, indien u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van 'n boete, ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet, tot gevolg hê.
Dit is baie belangrik dat u bankbesonderhede wat op die opgawe verskyn, korrek is, om te verhoed dat terugbetalings in verkeerde bankrekeninge gemaak word. Dui enige verandering in bankbesonderhede in die wit blokkies in deel 1.15 aan. Elektroniese betalings sal geskied deur gebruik te maak van die banktakkodenommer en nie die naam van die bank nie.
Geen terugbetalings sal in die bankrekening van 'n derde party of agent inbetaal word nie.
Gebaseer op die inligting verkry vanaf u opgawe vir die 2005 jaar van aanslag is 'n unieke identifikasienommer geskep en toegeken ten opsigte van elke eiendom / bate waaruit huurinkomste verkry is. Vir maklike verwysing van die unieke identifikasienommer met betrekking tot 'n spesifieke eiendom / bate wat voorheen verklaar is, is die betrokke inligting in hierdie gedeelte van die opgawe vooraf gedruk ten einde u behulpsaam te wees met die korrekte voltooiing van die huurskedule op bladsy 6 en 7 van u huidige belastingopgawe.
Maak asseblief seker dat die adresbesonderhede / beskrywing met verwysing na die reeds toegekende unieke identifikasienommer korrek is. Indien nie, moet u die korrekte besonderhede in die huurskedule op bladsy 6 en 7 van u opgawe aandui. Indien u in die vorige jaar 'n verlies gely het en die verlies is buite rekening gelaat (omhein) in die vasstelling van u belasbare inkomste, sal die verlies as 'n "0" in die wins / verlies kolom aangedui wees. Let asseblief daarop dat 'n "0" ook in die kolom aangedui sal wees as geen wins of verlies verkry is uit die bedryf wat betrekking het op 'n spesifiek toegekende unieke identifikasienommer.
Vanaf die 2002 jaar van aanslag sal alle Suid-Afrikaanse inwoners belas word op hul wêreldwye inkomste hoewel sekere kategorieë van inkomste-aktiwiteite wat buite Suid-Afrika onderneem is, vrygestel is, van Suid-Afrikaanse belasting.
n natuurlike persoon wat nie op enige tydstip gedurende die betrokke jaar van aanslag gewoonlik in die Republiek woonagtig is nie, maar wie --vir 'n tydperk van meer as 91 dae (of deel daarvan) gedurende die jaar van aanslag, sowel as elk van die vyf jare wat daardie jaar van aanslag voorafgaan, fisies in die Republiek teenwoordig was; en -gedurende die vyf voorafgaande jare van aanslag vir 'n tydperk van meer as 915 dae (of deel daarvan) in totaal in die Republiek fisies teenwoordig was, in welke geval daardie persoon 'n inwoner sal wees met ingang van die eerste dag van die betrokke jaar van aanslag, maar sluit nie enige persoon in wat geag word uitsluitlik 'n inwoner van 'n ander land te wees vir doeleindes van die toepassing van enige ooreenkoms aangegaan tussen die regerings van die Republiek en van daardie ander land vir die vermyding van dubbele belasting.
Die buitelandse belasting wat deur hierdie inwoners betaal is, sal egter oorweeg word om as 'n krediet toegestaan te word teen die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Artikel 10 (o)(ii) van die Inkomstebelastingwet stel besoldiging ontvang of toegeval aan 'n persoon gedurende enige jaar van belasting vry, ten opsigte van dienste buite die Republiek deur daardie persoon gelewer vir of namens enige werkgewer, indien daardie persoon buite die Republiek was vir 'n tydperk of tydperke wat in totaal 183 volle dae gedurende enige tydperk van 12 maande wat gedurende daardie jaar van aanslag 'n aanvang neem of eindig, te bowe gaan; en vir 'n aaneenlopende tydperk wat 60 volle dae gedurende daardie tydperk van 12 maande te bowe gaan.
Indien u inkomste ontvang het, wat u ingevolge die bogenoemde paragrawe as nie-belasbaar beskou nie, moet die betrokke inkomste in Skedule 6, "Ontvangste en toevallings wat u as nie-belasbaar beskou", aangedui word.
Bewys van "binnekoms" en "vertrek" uit die Republiek moet op aanvraag beskikbaar wees indien dit benodig sou word.
Dui die tipe van inkomste wat u ontvang en / of toegeval het in deel 3.1 aan deur die "ja" of "nee" blokkie dienooreenkomstig te merk, en die toepaslike deel 4 van die opgawe of skedules 1 tot 6 op bladsye 5 tot 8 van u opgawe te voltooi.
Indien u enige ander inkomste soos boerdery of besigheid ontvang het, moet 'n IB12BU opgawe vanaf u plaaslike SARS kantoor aangevra word. Versoek die kantoor ook om die status van u geregistreerde besonderhede dienooreenkomstig te wysig.
Gebruik die onderstaande tabel om te bepaal uit watter sektor van die ekonomie u hoofbron van inkomste voortspruit, en voltooi die gegewe inligting in gedeelte 3.2 van u opgawe.
U ontvang 'n salaris vanaf 'n kleinhandelaar. U moet dan die kode 22 (Kleinhandel) vanuit die bostaande lys kies. Die hoofbron van inkomste sal in die geval as 3522 aangedui word.
Sou u in besit van pensioeninkomste wees, sal die kode 25 (Finansiering, versekering, ens.) van toepassing wees. In die geval sal die hoofbron van inkomste 3525 wees.
Indien u by enige van die departemente van of die nasionale of plaaslike regeringsdienste werksaam is, sal die kode 26 (Publieke administrasie) van toepassing wees, in welke geval die hoofbron van inkomste 3526 sal wees.
Voltooi deel 3.3, deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui in die "inkomstegedeelte" van die IRP5 of IB3(a) sertifikaat(e).
Alle items moet in deel van u opgawe getoon word.
Het u enige enkelbedragbetaling ontvang vanaf u werkgewer of uit 'n pensioen- of voorsorgsfonds?
Voltooi deel 3.3 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui op die betrokke IRP5 / IB3(a). Die vrygestelde gedeelte sal deur SARS bereken word.
Het u enige inkomste vanaf uittredingannuïteitsfondse ontvang?
Voltooi deel 3.3 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting soos aangedui op die betrokke IRP5 / IB3(a).
Alle inkomste-items wat op 'n IRP5 of IB3(a) verskyn moet in deel 3.3 van die opgawe verklaar word. Dit sluit salarisinkomste, gratifikasies, enkelbedrae, annuïteite, ens., in.
Hierdie bedrag moet in deel 3.3 van u opgawe getoon word.
Indien u meer as een IRP5 en / of IB3(a) ontvang het, moet die inligting ten opsigte van elke sertifikaat aangedui word.
Standaard Inkomstebelasting op Werknemers - SIBW 4 500.
Totale werknemersbelasting 26 388.
Voltooi die IRP5 nommer, werkgewer se verwysingsnommer, die bruto besoldiging (kode 3699), standaard inkomstebelasting op werknemers (SIBW) en lopende betaalstelsel (LBS).
Voltooi die IB3(a) verwysingsnommer, werkgewer se verwysingsnommer en die bruto besoldiging (kode 3699) aangesien geen belasting teruggehou is nie. In plaas van die belasting moet die rede vir die nie-aftrekking van werknemers belasting aangedui word, bv. 02. (Sien voorbeeld van redekode vir die nie-aftrekking hieronder.)
Eis die bedrag wat u as bydraes aan u mediesefonds gemaak het. Die bedrag verskyn normaalweg teenoor die kode 4005 op u IRP5 sertifikaat.
Let asseblief daarop, indien u IRP5 'n mediese byvoordeel teenoor die kode 3810 toon, dat dit beteken dat u werkgewer, namens u, mediesefondsbydraes gemaak het. Aangesien u mediesefondsbydraes dus nie werklik deur u gemaak is nie, beteken dit dan ook dat dit nie vir belastingdoeleindes as 'n aftrekking oorweeg kan word nie. Slegs bedrae wat werklik deur uself gemaak is, kan as aftrekking oorweeg word.
DELE 5.1.2 en 5.1.
Mediese onkoste aangegaan en betaal buite die Republiek.
Vermeld die aard van die gebreke waaraan u, u gade of kwalifiserende kinders ly (bv. brille, gehoorstukke, diabetes, ens.), asook besonderhede van hoe die bedrag geëis, saamgestel is.
n "GESTREMDE PERSOON" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg, of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly soos omskryf in die Wet op Geestesgesondheid van 1973 (Wet No. 18 van 1973).
Blinde persoon - 'n Getekende brief op die briefhoof van 'n professionele persoon opgelei om 'n Snellenkaart te gebruik, waarin die diagnose, klassifikasie en graad van blindheid bevestig word.
Dowe persoon - Vier kategorieë word statisties deur "DEAFSA (Deaf Federation of South Africa)" gedra, naamlik persone wat "uitermatig doof" is, persone wat "ernstige gehoorverlies" het, persone wat "gemiddelde gehoorverlies" het, en persone wat "geringe gehoorverlies" het. Vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet sal 'n persoon wat "uitermatig doof" is, of "ernstige gehoorverlies" het, soos getoets sonder 'n gehoorapparaat, beskou word as 'n persoon wie se gehoor in so 'n mate aangetas is dat hy/sy dit nie as 'n primêre middel van kommunikasie kan gebruik nie. Bevestiging ten opsigte van die graad van doofheid vanaf DEAFSAof 'n soortgelyke inrigting moet voorsien word.
Geestesongesteldheid -Bevestiging by wyse van 'n mediese verslag vanaf 'n psigiater of 'n geregistreerde sielkundige, dat 'n persoon geestesongesteld is soos gedefinieer in die Wet op Geestesgesondheid. Die bevestiging moet op 'n jaarlikse grondslag gedoen word.
BELASTINGPLIGTIGES ONDER DIE OUDERDOM VAN 65 JAAR Daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat 5% van belasbare inkomste, voor hierdie aftrekking, oorskry sal as aftrekking kwalifiseer, bv.: 'n Belastingpligtige ontvang 'n salaris van R87 000 waarvan 'n bedrag van R6 525.00 afgetrek is ten opsigte van pensioenfondsbydraes. Die belastingpligtige het ook 'n pensioeninkomste van R36 000.00 ontvang vir die jaar.
Min: Pensioenfondsbydraes 6 525.
Plus: Pensioeninkomste 36 000.
Dus: 'n Bedrag van R5 824.00 van die medieseuitgawes sal dit nie kwalifiseer as 'n aftrekking nie. Alle kwalifiserende uitgawes moet egter geëis word, aangesien die beperking deur SARS gedoen sal word.
BELASTINGPLIGTIGES 65 JAAR EN OUER Indien u 65 jaar of ouer is, mag u al die uitgawes hierbo vermeld eis sonder enige beperkings.
GESTREMDE PERSOON Waar u, u gade of kwalifiserende kind of stiefkind 'n "gestremde persoon" is, daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat R500 oorskry. Met ander woorde, die eerste R500 kwalifiseer nie as aftrekking nie.
Bewys van bydraes deur u self, aan die mediesefonds gemaak.
Mediesefondsstaat ten opsigte van bedrae wat nie vanaf die fonds verhaal is nie: Heg asseblief die staat wat die akkumulatiewe bedrae ten opsigte van die bedrae deur u betaal, aandui, wat u gedurende Februarie 2006 vanaf u mediesefonds verkry het, aan.
Ander bedrae wat nie by die mediesefonds ingedien / deur die fonds terugbetaal is nie: Voltooi die skedule van uitgawes op bladsy 24 van hierdie brosjure en heg dit aan bladsy 11 van die opgawe.
Indien die fondse wat deur die mediesefonds aan u beskikbaar gestel is, ten opsigte van sekere mediese prosedures, uitgeput is, moet u bewys daarvan vanaf die betrokke fonds aanheg.
Die totale mediese, tandheelkundige en liggaamsgebrekuitgawes moet teenoor bronkode 4008 ingevul word. In die geval van 'n gestremde persoon, soos in bostaande paragraaf omskryf, moet die totale uitgawes teenoor bronkode 4009 ingevul word.
Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Behou asseblief u kwitansies ter stawing van u eis.
Het u enige donasies gemaak?
Heg 'n lys van die donasies gemaak, sowel as die oorspronklike artikel 18A kwitansies aan bladsy 11 van u opgawe. Eis die totale bedrag, aangesien die toelaatbare bedrag programmaties deur SARS bereken sal word.
Het u enige bydraes tot 'n pensioen- of voorsorgsfonds gemaak?
Voltooi dele 5.3 en / of 5.7deur gebruik te maak van die inligting op die IRP5(s).
Die bydraes tot u voorsorgsfonds sal nie as aftrekking toegelaat word ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag nie, maar die akkumulatiewe bydraes wat nie in berekening gebring is nie sal in ag geneem word by uittrede uit die fonds.
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u van die betrokke instansie verkry het om deel 5.5 te voltooi. Bydraes wat op 'n IRP5 verskyn sal nie meer in aanmerking geneem word as aftrekking vanaf die 2006 jaar van aanslag nie.
van belasbare inkomste (uitgesonderd inkomste uit uittredingfunderingsdiens).
R1 750. Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen sal word. Enige oorskot sal na die daaropvolgende jaar van aanslag oorgedra word. Agterstallige uittredingannuïteitsfondsbydraes moet in deel 5.6 van u opgawe geëis word.
Slegs bydraes aan enige uittredingannuïteitsfonds of -fondse wat gedurende die jaar van aanslag gemaak is as lid van die betrokke fonds(e) sal in aanmerking geneem word as aftrekking. Dit beteken dat bydraes wat namens u tot voordeel van 'n ander persoon gemaak is, bv. u gade of kind, nie oorweeg sal word nie.
Het u enige bydraes tot 'n Inkomstebeskermer gemaak?
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u vanaf die betrokke instansie verkry het om deel 5.8 te voltooi.
Slegs bydraes wat gemaak is ten opsigte van die versekering wat u dek teen die verlies aan inkomste as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid ofwerkloosheid en die bedrae wat ingevolge daardie polis betaalbaar is, inkomste soos omskryf uitmaak ofsal uitmaak, sal oorweeg word.
Gebruik die inligting op bladsy 21 van hierdie brosjure om die berekening op bladsy 5 van u opgawe te voltooi. Die resultaat van u berekening moet in deel 5.9 van u opgawe aangetoon word.
Het u 'n verblyftoelaag ontvang?
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3704 en / of 3754 op u IRP5 aangetoon is, moet u eis gebaseer word op die bedrae wat u werklik gespandeer het, of, alternatiewelik, die bedrae wat geag gespandeer is, soos omskryf in artikel 8 (c)(ii) van die Inkomstebelastingwet.
Die bedrag van u eis moet in deel 5.
Die totale aantal dae ten opsigte waarvan uitgawes geëis word.
Is die uitgawes plaaslik of in die buiteland aangegaan?
Kwitansies ter stawing van u eis moet op aanvraag beskikbaar wees.
Indien u verblyftoelaag teenoor kode 3705 en / of 3755 getoon word, sal dit met aanslag as 'n nie-belasbare toelaag beskou word, en geen eis toegestaan word nie. In hierdie geval sal dit dus nie vir u nodig wees om u eis te bereken nie en geen bedrag moet teenoor kode 4017 en / of 4019 in deel 5.10.1 en / of 5.10.2 van u opgawe getoon word nie.
Indien u 'n verblyftoelaag ontvang het ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse uitgawes aangegaan, moet dit afsonderlik geëis word. Die bedrag ten opsigte van plaaslike en buitelandse uitgawes moet respektiewelik teenoor kodes 4017(plaaslik) en 4019(buiteland) geëis word.
Indien u enige ander uitgawes aangegaan het, moet die volle besonderhede daarvan in deel 5.11 van u opgawe getoon word.
Die aftrekking van enige uitgawes in verband met enige woonhuis of huishoudelike persele word verbied behalwe ten opsigte van sodanige gedeelte wat vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Dit gereeld en uitsluitlik vir bedryfsdoeleindes aangewend word.
U pligte hoofsaaklik verrig word in die studeerkamer by u privaatwoning.
Die volgende riglyne word verskaf met betrekking tot 'n eis vir 'n tuisstudeerkamer. Volle besonderhede ter stawing van u eis moet saam met u opgawe verstrek word. Dokumentasie ter stawing van die eis moet bewaar word om op versoek aan SARS te stuur.
Daar moet 'n direkte verband wees tussen die aangaan van studeerkamerkoste en die voortbrenging van inkomste.
Daar word, ingevolge die vereistes van 'n dienskontrak met u werkgewer, vereis dat u 'n studeerkamer by u private woning moet hê.
Die studeerkamer mag slegs vir bedryfsdoeleindes gebruik word.
Om SARS in staat te stel om te besluit of u geregtig is op 'n aftrekking vir u studeerkamer al dan nie, moet die volgende verstrek word: -Wat is die aard van u beroep, en waarom is dit nodig om 'n studeerkamer by u huis te hê -'n Afskrif van u dienskontrak, diensregulasies of personeelkode. -Verskaf u werkgewer aan u 'n kantoor by u werkplek Volledige besonderhede van enige beperkings op die gebruik van die kantoor sowel as 'n brief van u werkgewer ter bevestiging, moet verstrek word?
Is die aard van u werk sodanig dat dit van u verwag word om na-ure tuis te werk Volle besonderhede van hoe dikwels u die tuisstudeerkamer moet gebruik sowel as 'n staat waarin dit bevestig word, word van u werkgewer vereis?
Is dit 'n vereiste dat u die tuisstudeerkamer moet gebruik om na-ure onderhoude te voer of inligting aan kliënte of werknemers te verskaf -Is u studeerkamer spesifiek toegerus vir doeleindes van u bedryf -Word u studeerkamer gereeld en uitsluitlik vir u werk gebruik -Tot watter mate is die studeerkamer onontbeerlik vir die behoorlike uitvoering van u take?
Totale kostes =Die koste aangegaan in die verkryging en instandhouding van die eiendom (uitgesluit uitgawes van 'n kapitale aard).
Reparasies spesifiek aan die studeerkamer gemaak sal nie verdeel word nie, maar ten volle toegelaat word. Reparasies aan die gebou in die algemeen word nie by totale kostes ingesluit nie.
Algemene aftrekkings in die vasstelling van belasbare inkomste, artikel 11 van die Inkomstebelastingwet, sal slegs oorweeg word indien u besoldiging (inkomste vanaf u werkgewer) geheel of hoofsaaklik verkry word uit kommissie gebaseer op verkope."Geheel ofhoofsaaklik" beteken meer as 50% van u bruto besoldiging (bv. salaris-tipe inkomste).
Premies betaal ingevolge 'n versekeringspolis wat daardie persoon dek alleenlik teen die verlies aan inkomste, ten opsigte waarvan enige premie as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid gemaak is en ten opsigte waarvan alle bedrae wat ingevolge die polis betaalbaar is, as inkomste ingesluit sal word.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R40 000 en kommissie-inkomste van R130 000. Die belastingpligtige dra R3 000 by tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissieverwante uitgawes ten bedrae van R70 000 aangegaan. Aangesien meer as 50% van sy inkomste uit kommissie bestaan sal, die beperkings van artikel 23(m) nie geld nie. Die R70 000 se kommissieverwante uitgawes sal dus oorweeg word. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge artikel 23(m) geraak nie.
n Belastingpligtige ontvang pensioendraende salaris van R60 000 en kommissie op verkope van R60 000. Die belastingpligtige het R4 500 bygedra tot 'n goedgekeurde pensioenfonds en het kommissieverwante uitgawes ter bedrae van R10 000 aangegaan. Aangesien nie meer as 50% van die belastingpligtige se inkomste uit kommissie verkry is nie sal die beperkings ingevolge artikel 23(m) van krag wees en die kommissieverwante uitgawes dus nie toegestaan word nie. Die pensioenbydraes word nie deur die beperkings ingevolge artikel 23(m) geraak nie.
Dui asseblief aan of u 'n direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote korporasie is, aangesien hierdie inligting 'n direkte impak op u geregistreerde belastingstatus as voorlopige belastingpligtige het.
Beleggingsinkomste is hoofsaaklik verteenwoordigend van inkomste verkry uit 'n belegging by 'n finansiële instelling, 'n bank of 'n maatskappy wat effektetrustaandele administreer. Dividende uit plaaslike beleggings, behalwe dividende verkry vanaf 'n eiendomstrust, is nie belasbaar nie. Dividende ontvang vanaf buitelandse beleggings is egter belasbaar en moet in deel 2.3 en deel 3 van Skedule 1 aangedui word.
Inkomste verkry vanuit 'n belegging in effektetrustaandele kan aangedui word as buitelandse dividende, plaaslike dividende, buitelandse rente of plaaslike rente. Hierdie inligting sal verskyn op die sertifikaat wat u vanaf die instansie waar u fondse belê is verkry het en moet in die toepaslike gedeelte in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word.
Die bruto bedrae ontvang moet in Skedule 1 aangetoon word, aangesien die vrystellings deur SARS bereken sal word.
Alle inkomste uit beleggings ontvang deur of toegeval aan u of u minderjarige kinders moet verklaar word (ingesluit inkomste uit beleggings wat nie uitbetaal is nie, maar tot u of u minderjarige kinders se voordeel aangewend, opgehoop of herbelê is). Waar rente as 'n aftrekking teen beleggingsinkomste geëis word, moet volledige besonderhede verstrek word (bv. bedrae belê / geleen, rentekoerse, datum van elke lening en belegging).
BUITELANDSE DIVIDENDE ONTVANG Die volle bedrag van R1600 sal vrygestel word aangesien dit minder as R2 000 is. Die balans van R400 (R2000 -R1 600) sal nou gebruik word vir die vrystelling van buitelandse rente-inkomste.
BUITELANDSE RENTE-INKOMSTE ONTVANG R900 se rente-inkomste is ontvang, waarvan R400 vrygestel sal wees (d.i. die balans nie vrygestel ten opsigte van buitelandse dividende nie). R500 sal dus by belasbare inkomste ingesluit word.
PLAASLIKE RENTE-INKOMSTE ONTVANG Die totale vrystelling is R15 000 waarvan R2 000 reeds gebruik is vir afsetting teen buitelandse beleggingsinkomste. Die balans van R1 300 kan dus nou aangewend word vir afsetting teen die R13 600 wat ontvang is ten opsigte van plaaslike rente-inkomste. Die balans van R600 sal dus ingesluit word by belasbare inkomste.
RESULTAAT VAN DIE BEREKENING 'n Bedrag van R1 100 sal as belasbare beleggingsinkomste ingesluit word by belasbare inkomste in die berekening van belasting-aanspreeklikheid, d.i. die R500 wat nie vrygestel is teen buitelandse beleggingsinkomste nie, plus die R600 ten opsigte van plaaslike rente-inkomste.
Alle inkomste verkry vanaf plaaslike sowel as buitelandse rente-inkomste moet in deel 1 van die Skedule 1 verklaar word. Indien u BUITE GEMEENSKAP van goedere of ONGETROUD is, moet die totale rente ontvang, ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse rente, in deel 2 van Skedule 1 aangetoon word. Indien u egter BINNE GEMEENSKAP van goedere getroud is, moet slegs 50% van u rente-inkomste in deel 2 aangedui word, aangesien u gade belasbaar is op die oorblywende deel.
Indien u inkomste vanuit buitelandse dividende verkry het, moet u dele 2.3 en 3 van Skedule 1 voltooi. 'n Betalings-advies ten opsigte van die inkomste moet vanaf die instansie verkry word waar u inkomste belê is, en aan bladsy 11 van u opgawe geheg word.
Die vrystelling ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R15 000 indien u jonger as 65 jaar is, en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is. Indien u beleggingsinkomste dus R25 000 oorskry en u onder die ouderdom van 65 jaar is, of R32 000 en u 65 jaar en ouer is en u belasbare inkomste R80 000 per jaar oorskry, is u verplig om as voorlopige belastingpligtige te registreer.
Die vrystelling sal geld ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, asook plaaslike rente-inkomste. Die vrystelling ten opsigte van buitelandse beleggingsinkomste, d.i. buitelandse dividende en buitelandse rente, is egter beperk tot R2 000 en sal in die volgende orde toegedeel word: buitelandse dividende, buitelandse rente en daarna plaaslike rente soos aangedui in die voorbeeld hierbo van 'n belastingpligtige wat onder die ouderdom van 65 jaar is.
LET WEL: Die vrystelling sal programmaties deur SARS toegepas word.
Die onderstaande aantekeninge is slegs van toepassing in gevalle waar die aandeelhouer minder as 10% van die ekwiteitsaandelekapitaal in die maatskappy hou. Buitelandse dividende word sedert 23 Februarie 2000 in Suid-Afrika belas. 'n Buitelandse dividend beteken enige dividend ontvang deur of toegeval aan 'n persoon vanaf 'n buitelandse entiteit of, in die geval van 'n inwonermaatskappy, 'n dividend tot die mate wat dit verklaar is uit winste wat ontstaan het voor dit 'n inwoner geword het.
Om belas te word op die netto buitelandse dividend, d.i.
Om belas te word op die bruto dividend, in welke geval die buitelandse belasting wat betaal is, geëis kan word.
Dieselfde beginsel geld waar 'n Suid-Afrikaanse effektetrust 'n buitelandse dividend aan 'n inwoner-eenheidshouer uitkeer.
Enige bedrag van rente aangegaan in die voortbrenging van inkomste uit buitelandse dividende, sal as 'n aftrekking toegelaat word teen sodanige inkomste. Die bedrag van rente wat afgetrek kan word, is beperk tot die bedrag ten opsigte van buitelandse dividende wat ingesluit is in bruto inkomste.
Waar die toelaatbare rente die belasbare buitelandse dividend oorskry, word dit verminder met enige buitelandse dividend wat nie in belasbare inkomste ingesluit is nie en die balans word oorgedra na die volgende jaar van aanslag. Die bedrag wat oorgedra word, mag teen toekomstige buitelandse dividende verreken word.
Artikel 20A is in die Belastingwet opgeneem met ingang van die 2005 jaar van aanslag. Die artikel maak voorsiening dat, onderworpe aan sekere toetse, 'n vasgestelde verlies gely deur 'n natuurlike persoon, nie teen enige ander inkomste behalwe die inkomste verkry vanaf die betrokke bedryf in berekening gebring kan word nie. Dit beteken dat vasgestelde verliese gely ten opsigte van 'n bedryf, met spesifieke verwysing na sekere geïdentifiseerde bedrywe, in sekere omstandighede onderworpe sal wees aan die potensiële omheining van die vasgestelde verlies. Die omheining van so 'n verlies kan egter voorkom word indien die feite en omstandigheids toets, waarvoor in subartikel voorsiening gemaak word, aandui dat die bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
n Voorvereiste vir die toepassing van artikel 20A is dat, in die jaar van aanslag waarin die omheining die eerste keer toegepas word, die belastingpligtige se belasbare inkomste (voor die verrekening van enige vasgestelde verlies uit die beoefening van enige bedryf gedurende daardie jaar van aanslag gely en die balans van 'n vasgestelde verlies wat van die voorafgaande jaar vorentoe gedra is) gelyk is aan of meer is as die bedrag waarop die maksimum marginale skaal van belasting vir individue hefbaar is. Ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is die maksimum marginale skaal hefbaar op belasbare inkomste wat R300 000 oorskry.
In die geval van die geïdentifiseerde bedrywe, soos gelys in artikel 20A (b) van die Inkomstebelastingwet, kan die potensïele omheining van vasgestelde verliese reeds in die 2005 jaar van aanslag toegepas word tensy die 'feite en omstandigheids toets' aandui dat dit 'n geregverdigde bedryf is.
Die omheining kan geskied ten opsigte van verliese met betrekking tot die geïdentifiseerde bedrywe of ander bedrywe ten opsigte van die drie-uit- vyf-jaar of die ses-uit-tien-jaar reël (uitgesluit boerdery inkomste).
Enige vorm van dobbelary of weddenskap.
Die drie-uit-vyf-jaar reël het betrekking op alle bedrywe wat nie ingesluit is by die lys van geïdentifiseerde bedrywe nie. Die huidige jaar van aanslag moet in berekening gebring word met die toepassing van die drie-uit-vyf-jaar reël. Vasgestelde verliese gely ten opsigte van bedrywe wat nie geïdentifiseer is nie kan dus potensieel vanaf die 2007 jaar van aanslag omhein word ingevolge artikel 20A (a). Dit sal gebeur indien die spesifieke bedryf vir drie agtereenvolgende jare beginnende in die 2005 jaar van aanslag, 'n vasgestelde verlies ly. Die omheining kan egter uitgestel word as die bedryf 'n wins sou realiseer in enige van die jare waarna in die voorafgaande sin verwys word, soos geïllustreer in die volgende voorbeeld.
jaar van aanslag in werking tree. Indien daar egter in die 2008 jaar van aanslag 'n wins gemaak is en in die 2009 jaar van aanslag 'n verlies gely word, sal die omheining eers in die 2009 jaar van aanslag plaasvind.
Enige ander bedryf wat nie spesifiek geïdentifiseer is nie.
Ten opsigte van beide die geïdentifiseerde sowel as die bogenoemde bedrywe kan die omheining van die vasgestelde verlies voorkom word in terme van subartikel wat voorsiening maak vir 'n ontsnappingsroete ingevolge waarvan die balastingpligtige kan bewys dat die betrokke bedryf 'n besigheid daarstel ten opsigte waarvan daar 'n redelike vooruitsig is om belasbare inkomste binne 'n redelike tydperk te verdien.
Of daadie bedryf op 'n kommersiële wyse beoefen word met inagneming van- -Die aantal voltydse werknemers aangestel vir die doeleindes van die bedryf; -Die kommersiële vestiging van die perseel waar die bedryf beoefen word; -Die mate van die toerusting wat uitsluitlik gebruik word vir doeleindes van die beoefening van daardie bedryf; en -Die tyd wat die persoon by die perseel spandeer ten einde die besigheid te bedryf.
Die aantal jare van aanslag waarin vasgestelde verliese gely is in die beoefening van daardie bedryf in verhouding tot die tydperk vanaf die datum wanneer die persoon daardie bedryf begin beoefen het en met inagneming van- -Enige onverwagte gebeure wat tot enige van daardie vasgestelde verliese aanleiding gegee het; en -Die aard van die betrokke besigheid.
Die mate waarin enige bate wat aan daardie bedryf toeskryfbaar is of beskikbaar is vir gebruik deur daardie persoon of enige familielid vir doeleindes van ontspanning of persoonlike gebruik.
Waar vasgestelde verliese in ses uit tien jare gely word ten opsigte van die geïdentifiseerde bedrywe wat in subartikel 2(b) gelys is sal die feite en omstandighede toets nie meer beskikbaar wees om te voorkom dat die verlies omhein word nie. Dit beteken dus dat sou 'n verlies gely vanuit 'n geïdentifiseerde bedryf, met die toepassing van die feite en omstandigheids toets voorkom het dat die die vasgestelde verlies omhein word sal dit ingevolge die ses-uit-tien-jaar reël nie langer moontlik wees om die omheining te verhoed nie. Alhoewel hierdie bepaling geld ten opsigte van al die geïdentifiseerde bedrywe word boedery- bedrywighede spesifiek in subartikel 7 uitgesluit van hierdie beperking. Die rede vir die uitsluiting is gesetel in die feit dat sekere vorms van boerdery aktiwiteite lang tydperke van verliese meebring alvorens 'n wins gerealiseer kan word.
Ten opsigte van beide die vyf-uit-tien-jaar sowel as die ses-uit-tien-jaar reël sal enige vasgestelde verlies wat gely is in enige jaar van aanslag voor of op 29 Februarie 2004, buite rekening gelaat word.
Voltooi asseblief hierdie gedeelte volledig. Hierdie gedeelte bevat die minimum inligting wat benodig word vir die berekening van die huurwins of verlies.
Geliewe daarop te let dat elke bedryfsaktiwiteit afsonderlik beoordeel word vir die potensiële omheining van verliese. Onafhaklike finansiële state moet dus ten opsigte van elke bedryfsaktiwiteit opgestel word en die wins of verlies ten opsigte van elke bate (verhuring) apart aangedui word.
In sekere omstandighede is dit egter moontlik dat die verhuring van meer as een bate as 'n enkelbedryf beskou kan word. Indien dit die geval is moet die wins / verlies verkry as 'n enkel item gelys word en kan 'n gekombineerde stel finansiële state ingedien word. Ten einde SARS in staat te stel om te bepaal of dit wel een bedryf is moet die inligting soos versoek in gedeelte 2 van die skedule voltooi word.
Indien u huurinkomste ontvang het en u binne gemeenskap van goedere getroud is moet slegs 50% van die wins / verlies verklaar word aangsien die ander 50% in ag geneem sal word by die berekening van u gade se belasbare inkomste.
Hierdie gedeelte moet volledig voltooi word. Verwys na gedeelte 1 hierbo.
In die geval van die verhuring van residensiële verblyf, voertuie, lugvaartuie en bote moet gelet word op die uitsluiting as geïdentifiseerde bedryf indien meer as 80% van die verhuring aan nie familielede vir minstens helfte van die jaar van aanslag plaasgevind het.
Indien die inkomste ten opsigte van die eiendom / bate reeds in die 2005 jaar van aanslag verklaar is en die aanslag reeds verwerk is, sal van die inligting op bladsy 2 van die opgawe gebruik gemaak kan word om die gedeelte te voltooi. Sou die besonderhede ten opsigte van die adres en / of beskrywing van die bate nie korrek weergegee wees op bladsy 2 van die opgawe nie moet u die korrekte besonderhede teenoor die betrokke unieke identifikasienommer in die huurinkomsteskedule aandui.
Die unieke identifikasienommer soos aangedui in deel 2 van u opgawe is programmaties deur SARS geskep, ten opsigte van elke eiendom / bate, gebaseer op die inligting wat u in u 2005 opgawe verstrek het. Indien u steeds inkomste vekry uit die verhuring van die eiedom / bate waarna die toegekende unieke identifikasienommer verwys, moet die betrokke nommer in hierdie kolom aangedui word.
Indien inkomste vir die eerste keer verkry word uit die verhuring van 'n eiendom / bate moet die kolom oopgelaat word aangesien 'n unieke identifikasienommer op aanslag programmaties deur SARS geskep en toegeken sal word. Dit beteken dat die kolom nie voltooi moet word nie in die geval waar die eiendom / bate in die huidige jaar van aanslag verkry is.
In die geval waar huurinkomste verklaar is in u 2005 belastingopgawe en die aansalag nog nie gefinaliseeer is nie sal die unieke identifikasienommer nie beskikbaar wees nie en moet die kolom oopgelaat word.
Die bruto inkomste verkry vanuit die verhuring van 'n eiendom / bate moet in hierdie kolom getoon word. Geliewe te let dat die inkomste verkry uit onderskeie bates apart aangedui moet word tensy u spesifieke motivering voorsien waarom die inkomstes beskou moet word as verkry vanaf 'n enkel bedryf.
Die netto berekende wins of verlies verkry vanuit die verhuring van die eiendom / bate moet in die kolom aangedui word.
Lees assesblief die vraag sorvuldig en dui dan aan of die verlies buite rekening gelaat moet word in die berekening van u belasbare inkomste indien 'n verlies gely is ten opsigte van die verhuring van die eiendom / bate. Indien u "JA" sou antwoord sal die verlies nie in aanmerking geneem word by die vasstelling van u belasbare inkomste nie. Sou u aandui dat die verlies nie omhein moet word nie sal u, u besluit moet staaf deur die dokumentasie, waarna die paragraaf "Feite en omstandighede" op bladsy 14 van hierdie brosjure verwys, aan te heg. Die dokumentasie moet gebaseer word op die feite wat spesifiek in hierdie paragraaf aangespreek word. Indien geen ondersteunende dokumentasie voorsien word nie kan 'n verlies moontlik ingevolge artikel 20Avan die Inkomstebelastingwet omhein word.
Gebruik die volgende lys van kodes ten einde hierdie gedeelte te voltooi. Indien u egter onseker is watter kode om te gebruik moet hierdie gedeelte oopgelos word en sal deur SARS voltooi word.
Aangesien huurinkomste as bedryfsinkomste beskou word moet enige buitelandse huurinkomste verklaar word in die "Totale belasbare buitelandse inkomste skedule" en nie in die skedule vir plaaslike huurinkomste nie.
Ten einde uitvoering te gee aan die voorstelle met betrekking tot Belasting op Kapitaalwins (BKW), is die Agtste Bylae by die Inkomstebelastingwet gevoeg. Hierdie bylae bepaal 'n belasbare wins of aangeslane verlies en artikel 26Avan die Wet maak voorsiening vir 'n belasbare wins wat ingesluit word by belasbare inkomste. Die BKW-bepalings het op 1 Oktober 2001 van krag geword.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n BKW-gebeurtenis word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind / voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. BKW is van toepassing op alle bates waaroor voor of op 1 Oktober 2001 (waardasiedatum) beskik is. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate, konstitueer / vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskoste sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Alle waardasies moes gedoen gewees het asof op 1 Oktober 2001, en moes voor 30 September 2004 gedoen gewees het.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon / entiteit om die regs-geldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
LET WEL: Die 20 jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
In die geval van 'n individu of 'n tipe Aspesiale trust, sal die eerste R1 miljoen wins of verlies op 'n primêre woning nie in ag geneem word vir BKW doeleindes nie. Met ander woorde, waar 'n kapitale wins of verlies R1 miljoen te bowe gaan, sal die oorskot onderhewig wees aan BKW.
Die belang deur 'n natuurlike persoon of 'n tipe A spesiale trust soos omskryf in Art.
Die woning hoofsaaklik vir huishoudelike doeleindes gebruik word.
n Primêre woning sluit die grond in waarop dit geleë is en kan ook die omliggende grond insluit wat hoofsaaklik vir huishoudelike of private doeleindes saam met die woning gebruik word. Die totale oppervlak van die grond mag egter nie groter wees as 2 hektaar nie. Ongekonsolideerde omliggende grond kan deel hiervan vorm, mits die transaksie by beskikking van die primêre woning die ongekonsolideerde omliggende grond insluit, en met dieselfde persoon / entiteit gesluit word.
In die geval van 'n individu en 'n tipe Aspesiale trust is die jaarlikse uitsluiting R10 000. Verreken alle kapitaalwinste en / of -verliese ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag en verminder dan die som daarvan met die jaarlikse uitsluiting van R10 000, beperk tot die wins of verlies, sou dit minder as R10 000 wees. Die uitsluiting sal egter programmaties deur SARS bereken word dus moet u die bruto bedrae verklaar.
Indien 'n natuurlike persoon gedurende die jaar van aanslag afsterwe, word die jaarlikse uitsluiting in daardie geval verhoog tot R50 000.
Die uitsluiting het betrekking op winste sowel as verliese.
Die berekende totale kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers (25%) om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
Die onderstaande tabel dui die insluitingskoerse aan om die belasbare kapitaalwins/verlies te bereken.
Maak asseblief seker dat skedule 3 volledig voltooi is om die aanvra van ontbrekende inligting deur SARS te vermy.
Die plaaslike en buitelandse kapitaal wins / verlies moet op u opgawe apart verklaar word.
Indien u buitelandse belasting betaal het ten opsigte van buitelandse kapitaalwinste, eis die bedrag teenoor kode 4114 in deel 4 van u opgawe.
n Kapitaalverlies kan slegs teen 'n kapitaalwins verreken word.
Inkomste uit besoldiging waarvoor 'n IRP5 sertifikaat ontvang is - voltooi deel 2.
Enige ander belasbare buitelandse inkomste ontvang, waarna nie spesifiek in die opgawe verwys word nie, moet in Suid-Afrikaanse geldeenheid in Skedule 4 getoon word. Verwys na "Interpretation Note" 18 op die SARS webwerf www.sars.gov.za.
Het u enige buitelandse belasting betaal?
Eis die bedrag buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, enige ander buitelandse inkomste of enige buitelandse BKW transaksie teenoor die toepaslike kodes (4111, 4112, 4113 en 4114) in deel 4 van u opgawe.
Indien u die keuse sou uitgeoefen het om op netto buitelandse dividende belas te word, sal u eis vir buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende ontvang, nie oorweeg word nie.
Met aanslag sal die kollektiewe bedrag ten opsigte van buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse inkomste (insluitend kapitaalwins) beperk word tot die normale belasting betaalbaar met betrekking tot die onkoste.
Watter bewyse vir buitelandse belasting betaal sal aanvaar word?
indien buitelandse belasting nie deur die bron daarvan teruggehou is nie 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Indien u enige ander plaaslike inkomste ontvang het wat nog nie in u opgawe verklaar is nie, moet u Skedule 5 voltooi. Meld die aard en bron van die inkomste. Indien die spasie op die opgawe nie voldoende is nie, moet u die bron, aard, asook die onderskeie bedrae, op n aparte skedule aandui en die skedule aan bladsy 11 van u opgawe heg.
Voltooi Skedule 6 indien enige bedrae u toegeval het, of u bedrae ontvang het wat u as nie-belasbaar beskou en voorsien volledige besonderhede aangaande die bedrae, aard en bron van inkomste.
Voltooi asseblief bladsy 9 van u opgawe om u eis ten opsigte van reisuitgawes te bereken.
Waar rekords van werklike uitgawes bygehou is, voltooi dele 1, 2 en 4 van bladsy 9 van u opgawe om u eis te bereken. Let asseblief op die voorgeskrewe afskrywingstydperk en die beperking van die koste van die voertuig met betrekking tot die eis wat bereken is op werklike onkoste. Die beperking ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R360 000.
Waar geen rekords van uitgawes bygehou is nie, gebruik onderstaande tabel en voltooi dele 1, 2 en 3 van bladsy 9 van u opgawe om u eis te bereken.
Indien die voertuig vir 'n tydperk van minder as 365 dae vir besigheidsdoeleindes gebruik is, moet die vaste kostekomponent pro rata op 'n daaglikse grondslag verminder word.
Die eerste 16 000 km sal as privaat geag word tensy rekords gehou is van die werklike kilometers gereis vir beide privaat- en besigheidsdoeleindes. Besigheidskilometers word geag om gelyk te wees aan die verskil tussen die totale aantal kilometers afgelê en 16 000 km, mits besigheidskilometers nie 16 000 km oorskry nie.
Indien u eis gebaseer is op die werklike kilometers afgelê, moet u ritstate indien ten opsigte van kilometers gereis.
U eis sal nie oorweeg word indien deel 2 van bladsy 6 van u opgawe nie voltooi is nie. Die kolom waarin die waarde aan die begin van die jaar van aanslag aangedui word, sal slegs van toepassing wees as u gedeelte 4 van die skedule voltooi.
Hierdie gedeelte moet slegs voltooi word indien u 'n direkteur van 'n maatskappy of 'n lid van 'n beslote korporasie is en / of u bruto inkomste uit beleggings die bedrag van R100 000 oorskry. Indien teenstrydighede sou voorkom ten opsigte van die bates verklaar in vergelyking met die bates wat voorheen verklaar is, word dit voorgestel dat 'n verduideliking aan u opgawe geheg word wat hierdie teenstrydighede verduidelik.
Die bedrae ten opsigte van plaaslike sowel as buitelandse bates moet in hierdie Skedule voltooi word en 'n lys waarin al u buitelandse bates beskryf word, moet aan bladsy 11 van u opgawe geheg word.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die aankoopprys daarvan, aandui.
Verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die bedrag ontvang met die ' verkoop van die bate, aandui.
Verkryging van roerende bates, bv. motors, karavane, bote, ens. Verstrek 'n skedule met 'n beskrywing van die bates verkry waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die betrokke bates aan.
Afstand doen (verkoop) van roerende bates Verstrek 'n skedule van al die bates waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die afsonderlike bedrae ontvang, ten opsigte van die onderskeie bates, aan.
Geskenke (donasies) ontvang Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies ontvang waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die skenker.
Geskenke (donasies) gemaak Voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die ontvanger.
Erflating ontvang Voorsien 'n skedule waarin alle erflatings ontvang, waarvan die waarde R30 000 oorskry, beskryf word, met die afsonderlike waarde ten opsigte van die onderskeie erflatings.
Begunstigde van 'n trust Voorsien 'n skedule waarin die trust se naam, geregistreerde adres en inkomstebelastingnommer (indien van toepassing), sowel as die naam van die land waar die trust geregistreer is, aangedui word.
Voorsien 'n skedule van die bedrae wat oorgedra is, asook die doel waarvoor dit aangewend is.
Indien u op enige van vrae (a) tot (g) "ja" sou antwoord, moet u die inligting soos versoek, verskaf.
LET WEL: Eise ten opsigte van uitgawes sal nie oorweeg word nie mits die skedule volledig voltooi is en aan bladsy 11 van u opgawe geheg is.
Datum Verskaffer / Dokter VoorgeskrewemedikasieJa / Nee Is die eis by diemediesefondsingedien?
TOTAAL: Indien die spasie in die skedule onvoldoende is, moet 'n addisionele skedule aangeheg word.
Indien u enige buitelandse inkomste verdien het sal die toelaatbare aftrekkings ten opsigte van DONASIES, UITTREDINGANNUÏTEITSFONDSBYDRAES en MEDIESE EN TANDHEELKUNDIGE uitgawes toegedeel word in dieselfde verhouding wat u plaaslike en buitelandse inkomste teenoor die totale inkomste, voor die vermindering van die genoemde aftrekkings, dra. Vir verdere inligting raadpleeg die betrokke "Interpretation Note" No 18 op die SARS webwerf www.sars.gov.za of skakel u naaste SARS kantoor.
Die voorbeeld hieronder illustreer die berekening van belastingaanspreeklikheid asook die toepassing van die kortings.
U belasbare inkomste is Belasting op R130 000 (per statutêre skale) = R 16 7 025.00 R 26 900.
van R12 025.00 (R16 7025 -R130 000) Totale aanspreeklikheid voor kortings = R R 11 107.50 38 007.
Korting van toepassing (onder 65 jaar) Belastingaanspreeklikheid R R 6 300.00 31 707.
Let asseblief daarop dat SIBW (wat verteenwoordigend is t.o.v. die belasting wat as die jaarlikse ekwivalent van die eerste R60 000 van u salarisinkomste gevorder word) slegs onder sekere omstandighede terugbetaalbaar is, nieteenstaande die feit dat u belasbare inkomste moontlik onder die belastingdrumpel mag wees, aangesien SIBW per inkomstetydperk betaalbaar is.
LET WEL: Indien u buitelandse inkomste ontvang het, moet u die paragraaf "Algemene inligting" opbladsy 25 van hierdie brosjure bestudeer alvorens u die volgende berekening doen.
Plaaslike beleggingsinkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse rente-inkomste Skedule 1, deel 2.
Buitelandse dividende Skedule 1, deel 2.
MIN: VRYSTELLINGS Vrygestelde beleggingsinkomste (R15 000 indien u onder die ouderdom van 65 jaar is en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is). Verwys na die voorbeeld in die paragraaf wat handel oor beleggingsinkomste vir die toedeling van die vrystelling tussen plaaslike en buitelandse beleggingsinkomste.
Pensioenfondsbydraes dele 5.3 / 5.
Inkomstebeskermingsbydraes deel 5.
Enige ander aftrekkings wat nie aangespreek word nie (bv. reis, maar uitgesluit donasies en mediese onkoste) (dele 5.9 / 5.10 en 5.11 van u opgawe)
Donasies deel 5.
Medies (deel 5.1 van u opgawe) Mediese aftrekkingskode 4008 Minus: 5% van sub-totaal (a) Minus beperking Toelaatbare mediese aftrekking Toelaatbare mediese aftrekkingskode 4008 OF Mediese aftrekkingskode 4009 (gestremde persone) OF Indien u 65 jaar of ouer is, sal daar geen beperking wees nie.
<fn>IB12SS brochure 2006.txt</fn>
Hierdie brosjure word aan u voorsien om die voltooiing van u persoonlike inkomstebelastingopgawe (IB12SS) te vergemaklik. Vir maklike verwysing is die gedeeltes in hierdie brosjure genommer om ooreen te stem met dieselfde gedeeltes in die opgawe. Gebruik hierdie brosjure tesame met die IB12SS en u IRP5 / IB3(a) sertifikate.
U word uitgenooi om u naaste SARS kantoor te kontak, hetsy deur 'n besoek, telefonies of skriftelik, indien u enige probleme ondervind met die voltooiing van u opgawe. Onthou, ons sal u graag behulpsaam wees.
Besonderhede van inkomste ontvang en / of toegeval. U sal dit vanaf u werkgewer / fonds / instansie ontvang het bv. IRP5 / IB3a.
Geen betalings, of korrespondensie wat nie betrekking het op die opgawe, moet aangeheg word nie.
Indien u enige ander inkomste ontvang het, byvoorbeeld huur, boerdery, of besigheidsinkomste, moet u asseblief u plaaslike SARS kantoor nader vir die toepaslike belastingopgawe. U moet terselfdertyd ook versoek dat u geregistreerde besonderhede as belastingpligtige dienooreenkomstig verander word.
Die opgawe moet deur u onderteken word.
n Ongetekende opgawe kan beskou word as 'n opgawe wat nie ontvang is nie, wat die heffing van boete vir die laat indiening van so 'n opgawe tot gevolg kan hê.
Indien u 'n opgawe ontvang het, moet dit voltooi en ingedien word ongeag of u netto inkomste R60 000 per jaar oorskry al dan nie.
U is verplig om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaring gemaak word in u belastingopgawe. Wanvoorstelling, versuim, weglating, verskaffing van onjuiste inligting of die versuim om 'n opgawe in te dien kan lei tot die heffing van boete, addisionele aanslae (tesame met rente) en / of vervolging.
Beswaar teen aanslag n Beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik ingedien word en die kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui is binne 30 dae vanaf datum van aanslag bereik.
Die verpligting vir die betaling van belasting, of rente op onbetaalde belasting, word nie opgeskort as gevolg van 'n appèl of beswaar nie.
U persoonlike besonderhede is vooraf gedruk op u opgawe. Maak asseblief seker dat dit korrek is. Indien van die besonderhede verander het, foutief is, of weggelaat is, moet u die verandering in die wit gedeeltes op bladsy 1 aanbring.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel as u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van boete ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet tot gevolg hê.
Dit is baie belangrik dat u bankbesonderhede wat op die opgawe verskyn korrek is om te verhoed dat terugbetalings in verkeerde bankrekeninge gemaak word. Dui enige verandering in bankbesonderhede in die wit blokkies in deel 1.15 aan. Elektroniese betalings sal geskied deur gebruik te maak van die banktakkodenommer en nie die naam van die bank nie.
Geen terugbetalings sal in die bankrekening van 'n derde party of agent inbetaal word nie.
Gebruik die onderstaande tabel (wat in alfabetiese orde gerangskik is) om te bepaal uit watter sektor van die ekonomie u hoofbron van inkomste voortspruit, en voltooi die gegewe inligting in gedeelte 2.1 van u opgawe langs die syfers, 35.
U ontvang 'n salaris vanaf 'n kleinhandelaar. U moet dan die kode 22 (kleinhandel) vanuit die onderstaande lys kies. Die hoofbron van inkomste sal in die geval as 3522 aangedui word.
Sou u in besit van pensioen-inkomste wees sal die kode 25 (Finansiering, versekering, ens.) van toepassing wees. In die geval sal die hoofbron van inkomste 3525 wees.
Indien u by enige van die departemente van of, die nasionale of plaaslike regeringsdienste werksaam is sal die kode 26 (Publieke Administrasie) van toepassing wees, in welke geval die hoofbron van inkomste 3526 sal wees.
DEEL 2.2 INKOMSTE WAT OP U IRP5 EN / OF IB3(a) SERTIFIKAAT AANGEDUI IS.
Ontvang u besoldiging wat op 'n IRP5 / IB3(a) aangedui is Voltooi deel 2.2 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting op die IRP5 of IB3(a) sertifikaat(e), soos geïllustreer in die volgende voorbeeld?
Alle inkomste items wat op u IRP5 en / of IB3(a) sertifikaat verskyn moet in deel 2.2 van u opgawe getoon word.
Voltooi deel 2 van u opgawe deur gebruik te maak van die inligting op u IRP5 / IB3(a) soos in die voorbeeld geïllustreer.
Indien die gedeelte van u IRP5 / IB3(a) wat betrekking het op bruto inkomste 'n bedrag teenoor die kode 3697 -bruto uittredingfunderingsdiens-inkomste aandui - moet u die bedrag teenoor die kode 3697 in deel 2.2 van u opgawe aandui soos geïllustreer in die onderstaande voorbeeld.
Beleggingsinkomste is hoofsaaklik verteenwoordigend van inkomste verkry uit 'n belegging by 'n finansiële instelling, 'n bank of 'n maatskappy wat effektetrustaandele administreer. Dividende uit plaaslike beleggings, behalwe dividende verkry vanaf 'n eiendomstrust (hierdie dividende word geag rente te wees), is nie belasbaar nie. Dividende ontvang vanaf buitelandse beleggings is egter belasbaar en moet in deel 3.3 van u opgawe getoon word.
Indien u enige beleggingsinkomste ontvang het moet u asseblief die skedule op bladsy 12 van hierdie brosjure gebruik om die bedrag te bereken wat teenoor kodes 4201, 4218 en 4216 ten opsigte van plaaslike rente, buitelandse rente en buitelandse dividende respektiewelik aangedui moet word.
Die bruto bedrae ontvang ten opsigte van beleggingsinkomste moet getoon word, aangesien die vrystelling programmaties deur SARS gedoen sal word.
Indien u BUITE gemeenskap van goedere getroud is, of ONGETROUD is, moet die volle bedrag ontvang ten opsigte van buitelandse rente en plaaslike rente in deel 3 van u opgawe aangedui word. Indien u enige inkomste uit buitelandse dividende verdien het, moet deel 3.3 van u opgawe voltooi word. Indien u BINNE gemeenskap van goedere getroud is, moet slegs die helfte van u beleggingsinkomste verklaar word. Die ander gedeelte is in die hande van u gade belasbaar. 'n Inkomste-advies moet vanaf die instansie verkry word waar u fondse belê is en aan bladsy 3 van u opgawe geheg word. Dieselfde verdeling moet toegepas word met betrekking tot enige buitelandse krediete.
Die vrystelling ten opsigte van die 2006 jaar van aanslag is R15 000 indien u jonger as 65 jaar is, en R22 000 indien u 65 jaar of ouer is. Indien u beleggingsinkomste dus R25 000 oorskry en u onder die ouderdom van 65 jaar is, of R32 000 en u 65 jaar en ouer is en u belasbare inkomste R80 000 per jaar oorskry, is u verplig om as voorlopige belastingpligtige te registreer. Die vrystelling sal geld ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, asook plaaslike rente-inkomste. Die vrystelling ten opsigte van buitelandse beleggingsinkomste, d.i. buitelandse dividende en buitelandse rente, is egter beperk tot R2 000 en sal in die volgende orde toegedeel word; buitelandse dividende, buitelandse rente en daarna plaaslike rente.
Die wins wat R1 miljoen oorskry met die verkoop van 'n primêre woning, en winste wat met die verhandeling van aandele gemaak word, is tipiese voorbeelde van bates wat Kapitaalwinsbelasting tot gevolg sal hê. Indien u 'n waardasiesertifikaat ten opsigte van 'n bate verkry het, moet dit deur u bewaar word en saam met die belastingopgawe ingedien word waarin die beskikking oor (afstanddoening van) die bate verklaar word.
Voltooi die Skedule op bladsy 12 van hierdie brosjure met die volgende inligting ten einde die wins of verlies te bereken. Die berekende wins of verlies moet in deel 3 van die opgawe getoon word.
OPBRENGS: Dit is die verkoopprys van die bate.
BASISKOSTE: Dit is die onkoste aangegaan ter verkryging of totstandkoming van die bate.
UITSLUITINGS / AANSUIWERINGS (NIE JAARLIKSE UITSLUITINGS NIE): In die geval van 'n individu wat nie hanel dryf nie sal dit persoonlike gebruiksbates wees, langtermynversekeringspolisse, ens.
KAPITAALWINS / VERLIES: Dit sal die antwoord wees van Opbrengs - (minus) Basiskoste (omrol van basiskoste en uitsluitings, indien van toepassing).
Alhoewel die Wet voorsiening maak vir 'n primêre uitsluiting van R10 000 moet die volle bedrag van die wins / verlies verklaar word aangesien die primêre uitsluiting sowel as die insluitingskoers van 25%, programmaties deur SARS bereken sal word.
n Kapitaalverlies kan slegs teen 'n ander kapitaalwins verreken word. Die plaaslike en buitelandse kapitaalwins / verlies moet apart op u opgawe verklaar word.
Indien u enige ander inkomste ontvang het wat nie in gedeelte 2.2 of dele 3.1 tot 3.4 van u opgawe aangedui is nie moet u die bedrag teenoor deel 3.5 van u opgawe aandui, met 'n beskrywing van die tipe van inkomste.
Indien die ander inkomste egter sou bestaan uit huur-, boerdery- of besigheidsinkomste, moet u asseblief u plaaslike SARS-kantoor nader om u van die toepaslike / korrekte opgawe te voorsien.
Inkomste ontvang sal op 'n IRP5 of op 'n IB3(a) aangedui word. 'n IRP5 sal uitgereik word ten opsigte van inkomste ontvang waarvan belasting weerhou is terwyl 'n IB3(a) uitgereik sal word ten opsigte van inkomste waarvan geen belasting teruggehou is nie.
Totale werknemersbelasting 38 629.
Voltooi slegs IB3(a) verwysingsnommer, werkgewer se verwysingsnommer en die bruto besoldiging kode aangesien geen belasting teruggehou is nie. In plaas van die werknemers belasting moet die redekode vir die nie-aftrekking van werknemers-belasting aangedui word (bv. 02), soos geïllustreer in die voorbeeld op die volgende bladsy.
Eis die bedrag wat u as bydraes aan u mediesefonds gemaak het. Die bedrag verskyn normaalweg teenoor die kode 4005 op u IRP5 sertifikaat.
Let asseblief daarop dat, indien u IRP5 'n mediese byvoordeel teenoor die kode 3810 toon, dat dit beteken dat u werkgewer, namens u, mediesefondsbydraes gemaak het. Aangesien u mediesefondsbydraes dus nie werklik deur u gemaak is nie, beteken dit dan ook dat dit nie vir belastingdoeleindes as 'n aftrekking oorweeg kan word nie. Slegs bedrae wat werklik deur uself gemaak is, kan as aftrekking oorweeg word.
Bewys van bydraes deur uself aan die mediesefonds gemaak.
Mediesefondsstaat ten opsigte van bedrae wat nie vanaf die fonds verhaal is nie: Heg asseblief die staat wat die akkumulatiewe bedrae ten opsigte van die bedrae deur u betaal, aandui, wat u gedurende Februarie 2006 vanaf u mediesefonds verkry het, aan.
Ander bedrae wat nie by die mediesefonds ingedien / deur die fonds terugbetaal is nie: Voltooi die skedule van uitgawes op bladsy 13 van hierdie brosjure en heg dit aan bladsy 3 van u opgawe.
Indien die fondse wat deur die mediesefonds aan u beskikbaar gestel is, ten opsigte van sekere mediese prosedures, uitgeput is moet u bewys daarvan vanaf die betrokke fonds aanheg.
DEEL5.1.2 en 5.1.
Mediese onkoste aangegaan en betaal buite die Republiek.
Vermeld die aard van die gebreke waaraan u, u gade of kwalifiserende kinders ly (bv. brille, gehoorstukke, diabetes, ens.), asook besonderhede van hoe die bedrag geëis, saamgestel is. Slegs bedrae nie vanaf u mediesefonds verhaal nie, kan as aftrekking oorweeg word.
n "GESTREMDE PERSOON" beteken 'n persoon wat blind is, 'n persoon wat doof is, 'n persoon wat as gevolg van 'n permanente gebrek 'n rystoel, loopyster of kruk benodig om te beweeg, of 'n persoon wat 'n kunsledemaat benodig. Dit sluit ook 'n persoon in wat aan 'n geestesongesteldheid ly soos omskryf in artikel 1 van die Wet op Geestesgesondheid 1973, (Wet no. 18 van 1973).
Blinde persoon -'n Getekende brief op die briefhoof van 'n professionele persoon opgelei om 'n Snellenkaart te gebruik, waarin die diagnose, klassifikasie en graad van blindheid bevestig word.
Dowe persoon - Vier kategorieë word statisties deur "DEAFSA (Deaf Federation of South Africa)" gedra, naamlik persone wat "uitermatig doof" is, persone wat "ernstige gehoorverlies" het, persone wat "gemiddelde gehoorverlies" het, en persone wat "geringe gehoorverlies" het. Vir doeleindes van die Inkomstebelastingwet sal 'n persoon wat "uitermatig doof" is en 'n "ernstige gehoorverlies" het, beskou word as 'n persoon wie se gehoor in so 'n mate aangetas is dat hy / sy dit nie as 'n primêre middel van kommunikasie kan gebruik nie. Bevestiging ten opsigte van die graad van doofheid vanaf DEAFSA of 'n soortgelyke inrigting moet voorsien word.
Geestesongesteldheid - Bevestiging by wyse van 'n mediese verslag vanaf 'n psigiater of 'n geregistreerde sielkundige, wat duidelik aandui dat 'n persoon geestesongesteld is, soos omskryf in die Wet op Geestesgesondheid 1973, (Wet No. 18 van 1973). Die bevestiging moet op 'n jaarlikse grondslag gedoen word.
BELASTINGPLIGTIGES ONDER DIE OUDERDOM VAN 65 JAAR: Daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat 5% van belasbare inkomste, voor hierdie aftrekking, oorskry, sal as aftrekking kwalifiseer.
BELASTINGPLIGTIGES 65 JAAR EN OUER Indien u 65 jaar of ouer is, mag u al die uitgawes hierbo vermeld eis sonder enige beperkings.
GESTREMDE PERSOON: Waar u, u gade of kwalifiserende kind of stiefkind 'n "gestremde persoon" is, daardie gedeelte van die uitgawes hierbo genoem wat R500 oorskry, met ander woorde, die eerste R500 kwalifiseer nie as aftrekking nie.
Eis u kwalifiserende uitgawes. Die beperking sal deur SARS bereken word.
Behou asseblief u kwitansies ter stawing van u eis.
Het u enige donasies gemaak?
Heg 'n lys van die donasies gemaak, sowel as die oorspronklike artikel 18A kwitansies, aan bladsy 3 van u opgawe. Eis die totale bedrag, aangesien die toelaatbare bedrag programmaties deur SARS bereken sal word.
Het u enige bydraes tot 'n Pensioen en / of 'n Uittredingannuïteitsfonds gemaak?
Voltooi die toepaslike gedeelte van deel 5 van u opgawe.
Eis u werklike bydraes, aangesien die berekening deur SARS gedoen sal word. Enige oorskot ten opsigte van uittredingannuiteite sal na die daaropvolgende jaar van aanslag oorgedra word. Agterstallige pensioen en / of uittredingannuïteitsfondsbydraes moet in deel 5.4 en / of 5.6 van u opgawe geëis word en bewys van sulke agterstallige bydraes moet ingedien word om u eis te staaf.
PENSIOENFONDS: Die pensioenfondsbydrae sal beperk word tot 7.
UITTREDINGANNUÏTEITSFONDS: Enige aftrekking meer as R1 750 sal deur SARS bereken word. Slegs bydraes wat gedurende die jaar van aanslag gemaak is as lid van die betrokke fonds(e) sal in aanmerking geneem word as aftrekking. Dit beteken dat bydraes wat namens u tot voordeel van 'n ander persoon gemaak is, b.v. u gade of kind, nie oorweeg sal word nie. Bydraes wat op 'n IRP5 verskyn, sal nie meer in aanmerking geneem word as 'n aftrekking vanaf die 2006 jaar van aanslag nie.
Het u enige bydraes tot 'n Voorsorgfonds gemaak?
Voltooi deel 5.7 van u opgawe.
Die bydraes tot u voorsorgfonds sal nie as aftrekking toegelaat word ten opsigte van die betrokke jaar van aanslag nie, maar die kollektiewe bydraes wat nie in berekening gebring is nie sal in ag geneem word by uittrede uit die fonds.
Het u enige Inkomstebeskermings bydraes gemaak?
Gebruik die bedrag soos aangedui op die sertifikaat wat u vanaf die betrokke instansie verkry het om deel 5.8 te voltooi.
Slegs bydraes wat gemaak is ten opsigte van die versekering wat u dek teen die verlies aan inkomste as gevolg van siekte, besering, ongeskiktheid of werkloosheid, en die bedrae wat ingevolge daardie polis betaalbaar is, inkomste soos omskryf uitmaak of sal uitmaak.
Indien u enige ander uitgawes aangegaan het, moet u asseblief 'n volledige uiteensetting daarvan voorsien en die bedrag teenoor deel 5.9 van u opgawe invul. Indien u in besit is van 'n reistoelae en daarteen wil eis, verwys asseblief na bladsy 10 van hierdie brosjure, wat reisonkoste aanspreek.
Algemene aftrekkings in die vasstelling van belasbare inkomste, ingevolge artikel 11 van die Inkomstebelastingwet, sal slegs oorweeg word indien u besoldiging (inkomste vanaf u werkgewer) geheel of hoofsaaklik verkry word uit kommissie gebaseer op verkope. "Geheel of hoofsaaklik" beteken meer as 50% van u besoldiging (bv. salaris-tipe inkomste).
Ledegeld ten opsigte van professionele verenigings sal nie as aftrekking oorweeg word nie.
Vanaf die 2002 jaar van aanslag sal alle Suid-Afrikaanse inwoners belas word op hul wêreldwye inkomste.
Artikel 10 (o)(ii) van die Inkomstebelastingwet stel egter besoldiging ontvang of toegeval aan 'n persoon gedurende enige jaar van belasting vry, ten opsigte van dienste buite die Republiek deur daardie persoon gelewer vir of namens enige werkgewer, indien daardie persoon buite die Republiek was vir 'n tydperk of tydperke wat in totaal 183 volle dae gedurende enige tydperk van 12 maande wat gedurende daardie jaar van aanslag 'n aanvang neem of eindig, te bowe gaan; en vir 'n aaneenlopende tydperk wat 60 volle dae gedurende daardie tydperk van 12 maande te bowe gaan.
Indien u inkomste ontvang het, wat u as nie-belasbaar beskou, moet u 'n volledige beskrywing van inkomste aan bladsy 3 van u opgawe heg.
Bewys van "binnekoms" en "vertrek" uit die Republiek moet op aanvraag beskikbaar wees.
Hierdie gedeelte moet voltooi word en aan bladsy 3 van u opgawe geheg word.
Verkryging van 'n vaste bate Het u of u minderjarige kind / kinders enige vaste eiendom gedurende hierdie jaar van aanslag verkry Indien "ja", verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die aankoop-prys daarvan aandui?
Afstand doen (verkoop) van 'n vaste bate Het u of u minderjarige kind / kinders afstand gedoen van enige vaste eiendom gedurende hierdie jaar van aanslag Indien "ja", verstrek 'n skedule wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die bate, sowel as die bedrag ontvang met die verkoop van die bate aandui?
Verkryging van roerende bates bv. motors, karavane, bote, ens. Het u of u minderjarige kind / kinders enige roerende bates soos bv. 'n motorvoertuig, boot, karavaan, ens., waarvan die markwaarde R30 000 oorskry, gedurende hierdie jaar van aanslag verkry Indien "ja", verstrek 'n skedule met 'n beskrywing van die bates verkry waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die betrokke bates aan. JA NEE 7 5 0 ?
Afstand doen (verkoop) van roerende bates Het u of u minderjarige kind / kinders afstand gedoen van enige roerende bates soos bv. 'n motorvoertuig, boot, karavaan, ens., waarvan die markwaarde R30 000 oorskry, gedurende hierdie jaar van aanslag Indien "ja", verstrek 'n skedule van al die bates verkoop waarvan die markwaarde R30 000 oorskry en dui die pryse ten opsigte van die onderskeie bates, aan. JA NEE 7 5 0 ?
Geskenke (donasies) ontvang Het u of u minderjarige kind / kinders enige geskenke / donasies, in kontant of andersins, waarvan die waarde R30 000 oorskry, gedurende die jaar van aanslag ontvang Indien "ja", voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies ontvang waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die skenker?
Geskenke/donasies gemaak Het u of u minderjarige kind / kinders enige geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R 30 000 oorskry, gedurende die jaar van aanslag gemaak Indien "ja", voorsien 'n skedule ten opsigte van alle geskenke / donasies gemaak waarvan die waarde R30 000 oorskry, met 'n beskrywing van die skenking / donasie, die waarde daarvan, asook die naam, adres en identiteitsnommer van die ontvanger?
Erflating ontvang Het u of u minderjarige kind / kinders enige erflating, in kontant of andersins, waarvan die waarde R30 000 oorskry, gedurende die jaar van aanslag ontvang Indien "ja", voorsien 'n skedule waarin alle erflatings ontvang, waarvan die waarde R30 000 oorskry, beskryf word met die afsonderlike waarde ten opsigte van die onderskeie erflatings?
Voltooi asseblief die skedule op bladsy 11 om u eis ten opsigte van reisuitgawes te bereken.
i Waar rekords van werklike uitgawes bygehou is, voltooi dele 1, 2 en 4 van die skedule op bladsy 11 om u eis te bereken.
Waar geen rekords van uitgawes bygehou is nie, gebruik onderstaande tabel en voltooi dele 1, 2 en 3 van die skedule op bladsy 11 om u eis te bereken.
U eis sal nie oorweeg word indien deel 2 van die skedule op bladsy 11 nie voltooi is nie.
Die kolom waarin die waarde, aan die begin van die jaar van aanslag, aangedui word sal slegs van toepassing wees as u gedeelte 4 van die skedule voltooi.
Indien die voertuig vir 'n tydperk van minder as 365 dae vir besigheidsdoeleindes gebruik is, moet die vaste kostekomponent pro rata op 'n daaglikse grondslag verminder word.
Die eerste 16 000 km sal as privaat geag word tensy rekords gehou is van die werklike kilometers gereis vir beide privaat- en besigheidsdoeleindes. Besigheidskilometers word geag om gelyk te wees aan die verskil tussen die totale aantal kilometers afgelê en 16 000 km, mits besigheidskilometers nie 16 000 km oorskry nie.
Indien u u eis bereken gebaseer op die werklike kilometers afgelê, moet u ritstate indien ten opsigte van kilometers gereis.
Datum waarop die reis onderneem is.
Die plek van bestemming na en vanaf.
Die kilometers gereis.
Indien u reiskoste eis moet hierdie bladsy voltooi word en aan bladsy 3 van u opgawe geheg word. Indien hierdie skedule nie aan u opgawe geheg is nie sal u eis nie oorweeg word nie. LET ASSEBLIEF DAAROP DAT INDIEN GEDEELTE 2 VAN HIERDIE BLADSY NIE VOLTOOI IS NIE, U EIS NIE OORWEEG SAL WORD NIE.
Voertuig Registrasie Fabrikaat Datum van aankoop of Koopprys of Indien gedurende jaar verkoop of ingeruil Waarde aan begin van die jaar van aanslag (slegs t.o.v. gedeelte 4)
Indien u beleggingsinkomste ontvang het, moet u asseblief hierdie skedule voltooi en aan bladsy 3 van die opgawe heg.
Indien u BINNE GEMEENSKAPVAN GOEDERE getroud is, moet die TOTALE BELEGGINGSINKOMSTE van BEIDE GADES hier getoon word. Heg bewys van inkomste ontvang en / of toegeval t.o.v. rente en buitelandse dividende IB3b aan bladsy 3 van die opgawe.
Verkies u om op die netto buitelandse dividende belas te word?
Die bedrag wat u moet verklaar indien u gekies het om op die netto buitelandse dividend belas te word, is die bedrag nadat die weerhoudingsbelasting in ag geneem is.
Indien u egter nie gekies het om op die netto buitelandse dividend belas te word nie moet die bruto bedrag, sonder inagneming van die weerhoudingsbelasting, verklaar word.
Indien u binne gemeenskap van goedere getroud is, dra 50% van die SOM VAN TOTALE van beide gades oor na deel 3.3 van u opgawe.
Die skedule hieronder moet na voltooiing aan bladsy 3 van die opgawe geheg word tesame met bewyse verkry.
Indien u BINNE GEMEENSKAP VAN GOEDERE getroud is, moet alle kapitaalwinstransaksies ten opsigte van beide gades hier getoon word.
Indien u BUITE gemeenskap van goedere getroud is of nie getroud is nie, dra die wins / verlies, soos hierbo bereken, oor na deel 3.4 van u opgawe. Indien u BINNE gemeenskap van goedere getroud is, dra 50% van die wins / verlies, soos hierbo bereken, oor na deel 3.4 van u opgawe.
Heg asseblief 'n aparte skedule aan wat die volledige berekenings van die bogenoemde bedrae aandui.
LET WEL: Eise ten opsigte van uitgawes sal nie oorweeg word nie mits die skedule volledig voltooi is en aan bladsy 3 van u opgawe geheg is.
Datum Verskaffer / Dokter VoorgeskrewemedikasieJa / Nee Is die eis by diemediesefondsingedien?
TOTAAL: Indien die spasie in die skedule onvoldoende is moet 'n addisionele skedule aangeheg word.
Indien u enige buitelandse inkomste verdien het sal die toelaatbare aftrekkings ten opsigte van DONASIES, UITTREDINGANNUÏTEITSFONDSBYDRAES en MEDIESE EN TANDHEELKUNDIGE uitgawes toegedeel word in dieselfde verhouding wat u plaaslike en buitelandse inkomste teenoor die totale inkomste, voor die vermindering van die genoemde aftrekkings, dra. Vir verdere inligting raadpleeg die betrokke "Interpretation Note" No 18 op die SARS webwerf www.sars.gov.za of skakel u naaste SARS kantoor.
<fn>IB12TR brochure 2006.txt</fn>
Mynbouskedules 30 Hierdie opgawe moet volledig ingevul word. Indien enige deel van die opgawe nie volledig ingevul is nie, sal dit verwerp word en teruggestuur word vir volledige voltooiing.
Die opgawe van die trust moet ingedien word op die datum soos aangedui op die opgawe.
Indien dit nie moontlik is om die opgawe binne die voorgeskrewe periode in te dien nie, moet u skriftelik om uitstel vir die indiening daarvan aansoek doen op die SARS webwerf of deur 'n skriftelike versoek by u plaaslike SARS-kantoor in te dien.
Indien daar onvoldoende spasie vir enige item op die opgawe is, moet u die tersaaklike besonderhede op 'n aparte skedule verstrek en by die opgawe aanheg.
Indien u 'n opgawe ten opsigte van die trust ontvang het, moet dit voltooi en teruggestuur word, selfs as die trust dormant is of geen inkomste vir die jaar van aanslag gegenereer het nie.
Moenie enige betalings of korrespondensie, wat nie op hierdie opgawe betrekking het, daarby insluit nie.
In hierdie brosjure word breedvoerig uiteengesit watter inligting benodig word vir die korrekte voltooiing van die opgawe. U aandag word ook gevestig op die Praktyknotas en "Interpretation Notes" wat deur die Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik word.
Alle aangehegte skedules en addisionele bylaes moet ooreenkomstig die betrokke dele soos in die opgawe aangedui, genommer word.
Addisionele inligting soos aangevra in die inligtingsbrosjure, op aparte eendersgenommerde skedules.
Enige trust wat inkomste vanuit 'n ander bron(ne) as besoldiging (bv. besigheid, boerdery, rente en huur) verkry het, sal beskou word as 'n voorlopige belastingpligtige en moet binne 30 dae nadat die trust 'n voorlopige belastingpligtige geword het, as sodanig registreer by die SARS-kantoor waar die trust op register is.
Indien daar nagelaat word om as 'n voorlopige belastingpligtige te registreer, kan dit lei tot die heffing van addisionele belasting (boete) en rente op onderbetaling van voorlopige belasting.
Enige beswaar teen 'n aanslag moet skriftelik aangeteken word, moet die gronde van beswaar volledig uiteensit en moet die SARS-kantoor wat op die aanslagkennisgewing aangedui word, binne 30 dae na die datum van aanslag bereik. Kennis moet geneem word van die Regulasies wat ingevolge Artikels 107(A) en 107(B) van die Inkomstebelastingwet uitgevaardig is, om die hantering van besware en appèlle te reguleer (verwys na die SARS webwerf, www.sars.gov.za).
Indien u beswaar verwerp word of 'n verminderde aanslag uitgereik word as gevolg van die gedeeltelike toelating van u beswaar en u nie tevrede is met die verminderde aanslag nie, mag u appelleer na die Spesiale Inkomstebelastinghof. Enige kennisgewing van appèl moet die gronde waarop dit gebaseer word spesifiseer en moet die SARS-kantoor, wat op die opgawe aangedui word, binne 30 dae vanaf die datum van die kennisgewing van die verwerping / gedeeltelike verwerping van die beswaar, bereik.
Die verpligting om belasting en rente te betaal, word nie deur die aanteken van 'n appèl opgehef nie.
Dit is verpligtend vir 'n belastingpligtige om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe. Bykomend tot moontlike strafregtelike vervolging en die oplê van boetes, soos voorgeskryf in die Inkomstebelastingwet, vir wanvoorstelling, versuim, weglating, of verskaffing van onjuiste inligting, kan addisionele aanslae (tesame met rente) gehef word na 'n periode van drie jaar vanaf die datum van die oorspronklike aanslag. Om dit te vermy, en deur korrekte aanslae te hef, en om 'n meer doeltreffende inkomstebelastingstelsel mee te bring, is dit in almal se belang dat die inligting in die opgawe korrek en volledig is.
Voltooi die wit gedeeltes slegs waar besonderhede verander het of waar dit nie in die skadugedeeltes gedruk is nie.
aan enige "geestesongesteldheid" soos omskryf in Artikel 1 van die Wet op Geestesgesondheid, 1973 (Wet No. 18 van 1973); of enige ernstige liggaamsgebrek, waar sodanige ongesteldheid of gebrek die persoon verhoed om genoegsame inkomste vir daardie persoon se onderhoud te verdien. Die goedkeuring vir die klassifisering as 'n spesiale trust Tipe Amoet verkry word van die regsafdeling by SARS hoofkantoor.
wat geskep is deur of ingevolge 'n testament van 'n oorlede persoon, alleenlik vir die doel van begunstigdes wat familielede met betrekking tot daardie oorlede persoon is, en wat op die datum van die dood van daardie oorlede persoon lewendig is (waarby ingesluit enige begunstigde wat verwek is, maar nog nie op daardie datum gebore is nie), waar die jongste van daardie begunstigdes op die laaste dag van die jaar van aanslag van daardie trust, onder die ouderdom van 21 jaar is.
n Inter vivos trust is 'n trust wat opgerig word gedurende die leeftyd van die stigter van die trust.'n Testamentêre trust is 'n trust wat opgerig word na die afsterwe van 'n persoon wat voorsiening gemaak het vir die oprigting van sodanige trust in sy/haar testament.'n Vrygestelde trust is 'n trust wat deur die Kommissaris goedgekeur is as 'n trust wat vrygestel is van die betaling van inkomstebelasting ingevolge een van die subartikels van artikel 10 van die Wet.
Gevestigde reg: Daar is 'n gevestigde reg tot die inkomste van die trust indien die trustakte bepaal dat al die inkomste van die trust toeval aan/uitgekeer word aan/oploop totvoordeel van 'n sekere begunstigde van die trust. Waar 'n begunstigde van 'n trust 'n gevestigde reg op die kapitaal van die trust verkry het, en geen ander persoon het gedurende die jaar van aanslag 'n gevestigde reg totdie inkomste van die trust verkry nie, sal so 'n begunstigde ook 'n gevestigde reg totdie inkomste van die trust hê.
Diskresionêre reg: Daar is 'n diskresionêre reg tot die inkomste van 'n trust indien die trustakte bepaal dat die trustee(s) van die trust sy of hulle diskresie mag uitoefen om 'n gedeelte van, of al die inkomste van die trust aan 'n begunstigde(s) van die trust uit te keer.
Kombinasie van reg: Daar is 'n kombinasie van reg indien die trustakte bepaal dat 'n sekere persentasie van die inkomste van die trust toeval aan/uitgekeer word aan/oploop totvoordeel van 'n sekere begunstigde van die trust en dat die trustee(s) van die trust sy of hulle diskresie mag uitoefen om die oorblywende inkomste, of gedeelte daarvan, aan 'n begunstigde(s) van die trust uit te keer.
Ingevolge Artikel 67 van die Inkomstebelastingwet, moet u binne 60 dae u plaaslike SARS kantoor in kennis stel, indien u korrespondensieadres op enige stadium sou verander het. Sou u versuim om SARS van die verandering in kennis te stel kan dit die heffing van 'n boete, ingevolge Artikel 75 van die Inkomstebelastingwet, totgevolg het.
Hierdie besonderhede moet verstrek word ten einde SARS in staat te stel om kredietbedrae wat aan die trust verskuldig is, direk in die trust se bankrekening in te betaal om sodoende die moontlikheid dat 'n tjek verlore kan raak of onregmatig gewissel kan word, uit te skakel.
Dit is belangrik dat die SARS-kantoor waar die trust op register is, skriftelik in kennis gestel word van enige verandering in die bankbesonderhede van die trust.
U aandag word daarop gevestig dat sodanige persoon verantwoordelik is vir die uitvoering van alle verpligtinge wat, in terme van die bepalings van die Wet, ten opsigte van die trust opgelê word, en sal in die geval van die nie-nakoming van sodanige verpligtinge, verantwoordelik gehou word vir die oplegging van enige boete(s) waarvoor voorsiening gemaak word in die geval van versuim van sodanige verpligtinge.
Indien die spasie wat voorsien is nie voldoende is nie, moet 'n aparte skedule, met die verlangde inligting, aan bladsy 11 van die opgawe geheg word.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur die trust beoefen word. Verwys na die onderstaande lys wat vir maklike verwysing alfabeties gerangskik is.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur die trust beoefen word nie.
Hierdie gedeelte verteenwoordig 'n opsomming van die belasbare inkomste van die trust.
Die bedrae (met betrekking tot elke bron van inkomste) soos bepaal in "Vasstelling van die belasbare inkomste van die trust", moet na hierdie deel oorgedra word. Die trust sal belasbaar wees op die inkomste wat gegenereer is deur die trust, nadat die bedrae wat uitgekeer is / toegeval het aan die begunstigdes van die trust, asook die bedrae wat belasbaar is in die hande van 'n ander persoon ingevolge die bepalings van Artikel 7 asook Paragraaf 80 van die Agtste Bylae tot die Wet, afgetrek is van die totale belasbare inkomste van die trust.
Bewyse van enige buitelandse belastingkrediete moet by die opgawe aangeheg word.
Slegs die bedrae wat verband hou met die belasbare inkomste van die trust sal as aftrekking oorweeg word.
Het u enige buitelandse belasting betaal?
Eis die bedrag buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende, buitelandse rente, enige ander buitelandse inkomste of enige buitelandse kapitaalwins transaksie teenoor die toepaslike kodes (4111, 4112, 4113 en 4114) in deel 4 van u opgawe.
Indien u die keuse sou uitgeoefen het om op netto buitelandse dividende belas te word, sal u eis vir buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse dividende ontvang, nie oorweeg word nie.
Met aanslag sal die akkumulatiewe bedrag ten opsigte van buitelandse belasting betaal ten opsigte van buitelandse inkomste beperk word tot die normale belasting betaalbaar met betrekking tot die onkoste.
Watter bewyse vir buitelandse belasting betaal sal aanvaar word?
indien buitelandse belasting nie deur die bron daarvan teruggehou is nie 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Hierdie deel maak slegs voorsiening vir drie begunstigdes. Indien die spasie onvoldoende is, moet die besonderhede van die ander begunstigdes op 'n aparte skedule verstrek word en by die opgawe aangeheg word.
gevestig in 'n begunstigde Alle buitelandse belastingkrediete (sonder reg tot verhaling), verdeel in die verhouding tot die bedrae uitgekeer aan/gevestig in die begunstigdes, moet in die opgawe getoon word.
Hierdie deel maak slegs voorsiening vir een persoon. Indien die spasie onvoldoende is, moet die besonderhede van die ander persone op 'n aparte skedule verstrek word en by die opgawe aangeheg word.
gevestig in 'n begunstigde -Alle buitelandse belastingkrediete (sonder reg tot verhaling), verdeel in die verhouding tot die bedrae uitgekeer aan ander persone, moet in die opgawe getoon word.
Dui die bedrae geëis ten opsigte van toelaes en aftrekkings teenoor die toepaslike kodes in hierdie afdeling aan.
ARTIKEL 11A - Voor-bedryfsonkoste en verliese n Aftrekking sal toegelaat word vir kwalifiserende voor-bedryfsuitgawes sodra daar met die beoefening van 'n bedryf begin is. Die volgende vereistes moet nagekom word, alvorens voor-bedryfsuitgawes ingevolge Artikel 11Aoorweeg kan word.
n Bedryf moet beoefen word.
Die uitgawes moet aangegaan wees voordat daar met die beoefening van die bedryf begin is.
Die uitgawes moet aangegaan wees ter voorbereiding van die beoefening van die bedryf.
Die uitgawes moet ingevolge Artikel 11 aftrekbaar wees.
Die uitgawes mag nie voorheen as 'n aftrekking toegestaan gewees het nie.
ARTIKEL 11B - Navorsing en ontwikkelingskoste n Aftrekking sal toegelaat word vir onkoste binne die Republiek in verband met navorsing en ontwikkelings, met die doel om 'n ontasbare bate / intellektuele eiendom te skep.
Die belastingpligtige volle eienaarskap en beheer van die navorsing en ontwikkeling behou. Boonop word daar ook 'n aftrekking toegelaat ingevolge subartikel 3 ten opsigte van die koste van enige gebou, masjinerie of installasie, gereedskap, werktuie en artikels van 'n kapitale aard wat vir doeleindes van navorsing en ontwikkeling gebruik word.
van die koste vir die drie onmiddellik daaropvolgende jare.
ARTIKEL12H -Leerlingooreenkomste n Toelae sal as aftrekking aan die werkgewer oorweeg word met die registrasie en voltooiing van 'n leerlingooreenkoms met betrekking tot, of in die loop van enige bedryf, wat deur die werkgewer beoefen word. Die oorweging van die aftrekking geld ten opsigte van geregistreerde leerlingooreenkomste soos omskryf in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet.
Indien 'n leerlingooreeknoms of vakleerlingkontrak beëindig word alvorens die ooreenkoms of kontrak voltooi is, soos gedefinieer in Artikel 12H van die Inkomstebelastingwet sal die bedrag wat as aftrekking geëis was, geag wees deur die werkgewer verhaal of herwin te gewees het.
ARTIKEL13quat -Stedelike Ontwikkelingsones n Toelae sal as aftrekking ten opsigte van die koste van die oprigting, uitbreiding, toevoeging tot of verbetering van enige kommersiële of residensiële gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone, toegestaan word mits dit uitsluitlik vir die doeleindes van daardie bedryf gebruik word. Die aftrekking sal nie langer toegestaan word sou die gebou nie meer bestaan of vir die doeleindes van die beoefening van die bedryf aangewend word nie.
Gebou opgeknap -20% van die koste vir 'n 5 jaar periode (waar die bestaande strukturele of buiteraamwerk daarvan behoue bly).
Oprigting van nuwe gebou -17 jaar waardeverminderingsperiode (20% in die eerste jaar en 5% in elk van die 16 daaropvolgende jare).
Geen aftrekking word ingevolge hierdie artikel toegestaan nie, tensy 'n sertifikaat verkry word van die munisipaliteit wat bevestig dat die gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone van daardie munisipaliteit geleë is. Heg asb die sertifikaat aan die belastingopgawe vir die jaar van aanslag waarin die aftrekking geëis word.
Geen aftrekking word ingevolge hierdie artikel toegestaan nie, tensy 'n sertifikaat verkry word van die munisipaliteit wat bevestig dat die gebou binne 'n goedgekeurde stedelike ontwikkelingsone van daardie munisipaliteit geleë is. Heg asb die sertifikaat aan die belastingopgawe vir die jaar van aanslag waarin die aftrekking geëis word.
Die bedrag wat geag word die aankoopprys te wees soos omskryf in subartikel (3A); en n Sertifikaat vanaf die ontwikkelaar wat bevestig dat daar aan die vereistes van Artikel 13quatvoldoen is.
Buitelandse dividende is 'n dividend ontvang deur of toegeval aan 'n buitelandse maatskappy soos omskryf in Artikel 9D. Artikel 10 (k)(ii) omskryf die omstandighede waaronder 'n buitelandse dividend van belasting vrygestel sal wees.
Die eerste reël is gebaseer op die term "gewoonlik woonagtig" en beteken dat 'n natuurlike persoon as 'n "inwoner" beskou sal word as sy / haar permanente woning in Suid-Afrika is, en dit die woning is waarna die persoon normaalweg sou terugkeer.
Die persoon gedurende die vyf voorafgaande jare van aanslag vir 'n tydperk van meer as 915 dae (of deel daarvan) in totaal, fisies in die Republiek teenwoordig was.
n Gedeelte van 'n dag word as 'n dag beskou.
Dat 'n trust wat in Suid-Afrika gestig is, geïnkorporeer of gevestig is, altyd as 'n Suid-Afrikaanse inwoner beskou sal word.
Trusts waarvan die plek van effektiewe bestuur in Suid-Afrika geleë is, as 'n "inwoner" beskou sal word.
Toeskryfbare netto inkomste verkry uit 'n beheerde buitelandse maatskappy.
Verligting van dubbelbelasting n Suid-Afrikaanse inwoner is onderhewig aan normale belasting verkry uit wêreldwye inkomste (d.i. inkomste verkry vanuit bronne binne en buite die Republiek). Enige inkomste deur 'n inwoner verkry vanuit 'n buitelandse bron mag dalk reeds of kan dalk onderhewig wees aan belasting in 'n ander land, wat dubbelbelasting tot gevolg kan hê. Artikel 6quat van die Wet maak voorsiening vir die verligting van dubbelbelasting in die sin dat, waar buitelandse belasting gehef is op inkomste wat in belasbare inkomste ingesluit is, onderhewig aan sekere voorwaardes, dit as korting toegestaan kan word teenoor die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Die som van die bedrae betaal ten opsigte van buitelandse belasting kan, onderworpe aan sekere voorwaardes, kwalifiseer as korting.
die belasting moes as betaalbaar bewys gewees het, d.i.
die belasting moet betaalbaar wees sonder die reg van verhaling deur enige persoon (behalwe die reg van verhaal ingevolge 'n reg om enige verliese wat gedurende enige jaar van aanslag ontstaan na 'n jaar van aanslag wat bedoelde jaar van aanslag voorafgaan, terug te dra); en die belasting moet betaalbaar wees ten opsigte van die bedrae wat by die belasbare inkomste van die inwoner ingereken is.
n Bedrag waarna verwys word in paragrawe a tot d, wat deel vorm van die kapitaal van 'n trust wat in die buiteland gestig is, wat beskou word verkry te gewees het deur die inwoner vir inkomstebelasting- of kapitaalwinsdoeleindes Artikel 6quat1fiii.
Waar die som van buitelandse belasting betaal die bedrag aan korting oorskry, mag die oorskotbedrag oorgedra word na die daaropvolgende jaar van aanslag om as 'n korting teen die normale belasting betaalbaar oorweeg te word.
Sou die inwoner kies dat verligting ingevolge 'n dubbelbelastingooreenkoms toegepas word, sal geen verdere verligting ingevolge Artikel 6quat toegepas word nie.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n Belasting op Kapitaalwins-gebeurtenis (BKW) word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind/voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het, sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate, konstitueer/vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate, tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Die Wet bepaal dat sekere vereistes nagekom moet word wanneer daar van die markwaardemetode gebruik gemaak word.
Alle waardasies moet gedoen word asof op 1 Oktober 2001 en moes gedoen gewees het voor 30 September 2004.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die Wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon / entiteit om die regsgeldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
Die 20-jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
In die geval van 'n spesiale trust, sal die eerste R1 miljoen wins of verlies op 'n primêre woning nie in ag geneem word vir BKW-doeleindes nie. Met ander woorde, waar 'n kapitale wins of verlies R1 miljoen te bowe gaan, sal die oorskot onderhewig wees aan BKW.
daardie persoon, begunstigde of die persoon se gade in albei gevalle, gewoonlik daarin woonagtig wees, en moet die bate as primêre woning gebruik word; en die woning hoofsaaklik vir huishoudelike doeleindes gebruik word.
n Primêre woning sluit die grond in waarop dit geleë is en kan ook die omliggende grond insluit wat hoofsaaklik vir huishoudelike of private doeleindes saam met die woning gebruik word. Die totale oppervlak van die grond mag egter nie groter wees as twee hektaar nie. Ongekonsolideerde omliggende grond kan deel hiervan vorm, mits die transaksie by beskikking van die primêre woning die ongekonsolideerde omliggende grond insluit, en met dieselfde persoon / entiteit gesluit word.
In die geval van 'n spesiale trust tipe A (soos in Artikel 1 van die Inkomstebelastingwet omskryf) is die jaarlikse uitsluiting R10 000. Alle ander trusts, insluitend spesiale trust tipe B, kwalifiseer nie vir die uitsluiting nie.
Die insluitingskoers sal deur SARS bereken word.
Ingevolge paragrawe 65 en 66 van die Agtste Bylae tot die Inkomstebelastingwet, kan 'n keuse uitgeoefen word vir die toepassing van belastingverligting, in sekere omstandighede ten opsigte van bates waaroor onvrywillig beskik is, of by die herbelegging in vervangingsbates. Dit geld ten opsigte van bates waaroor beskik is op of na 22 Desember 2003.
Die berekende netto kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
Die onderstaande tabel dui die insluitingskoerse aan om die belasbare kapitaalwins te bereken.
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte) 6502 6530 Verlies: Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte)... 6503 6531 Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan)... 6504 6532 Verlies: Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan)... 6505 6533 Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies)... 6506 6534 Verlies: Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies). 6507 6535 Finansiële instrumente ongenoteer (bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreenkomste, ruilooreenkomste, skuld)... 6508 6536 Verlies: Finansiële instrumente ongenoteer (bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreen-komste, ruilooreenkomste, skuld)... 6509 6537 Ontasbare bates (bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe (franchises), lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom)... 6510 6538 Verlies: Ontasbare bates (bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe (franchises), lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik ofander dergelike reg op eiendom)... 6511 6539 Buitelandse valuta... 6512 NVT Verlies: Buitelandse valuta... 6513 NVT Installasies en masjinerie... 6514 6540 Verlies: Installasies en masjinerie... 6515 6541 Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is (bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting)... 6516 6542 Verlies: Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is (bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting)... 6517 6543 Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates (bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg)... 6518 6544 Verlies: Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates (bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg)... 6519 6545
Merk die "JA" of "NEE" blokkie met 'n X.
Dui die nommer van die geldige vrystellingsertifikaat aan.
Dui die aantal nie-verbonde werknemers in die trust se diens aan, wat nie verbonde persone met betrekking tot die trust is nie.
n Verbonde persoon met betrekking tot 'n trust beteken n begunstigde van die trust; en enige verbonde persoon met betrekking tot sodanige begunstigde.
n Persoonlike dienstrust beteken enige trust (behalwe 'n trust wat 'n arbeidsmakelaar is) waar enige diens ten behoewe van daardie trust aan 'n kliënt van daardie trust persoonlik deur enige persoon wat 'n verbonde persoon met betrekking tot bedoelde trust is, gelewer word, en bedoelde persoon as 'n werknemer van bedoelde kliënt geag sou gewees het indien daardie diens direk aan bedoelde kliënt deur bedoelde persoon gelewer is, anders as namens bedoelde trust; of bedoelde persoon (of bedoelde trust) onderworpe is aan die beheer of toesig van bedoelde kliënt met betrekking tot die wyse waarop, of werksure waartydens die pligte verrig word, of verrig staan te word; of die bedrae betaal of wat betaalbaar is ten opsigte van bedoelde dienste, bestaan uit of sluit in, verdienste, hoe ook al beskryf, wat betaalbaar is by gereelde daaglikse, weeklikse, maandelikse of ander tussenposes; of waar meer as 80 persent van die inkomste van bedoelde trust gedurende die jaar van aanslag vir dienste gelewer, bestaan uit of waarskynlik sal bestaan uit bedrae direk of indirek ontvang van enige een kliënt van bedoelde trust.
n Trust is nie 'n persoonlike dienstrust nie waar bedoelde trust gedurende die hele jaar van aanslag meer as drie voltydse werknemers in diens het, wat op 'n voltydse basis betrokke is by die besigheid van bedoelde trust om bedoelde diens te lewer, behalwe enige werknemer wat 'n verbonde persoon met betrekking tot bedoelde persoon of bedoelde trust is.
Artikel 23(k) beperk die aftrekkings soos volg: Enige onkoste aangegaan deur 'n persoonlike dienstrust, behalwe enige onkoste wat 'n bedrag uitmaak wat betaal of betaalbaar is aan 'n werknemer van bedoelde trust vir dienste gelewer deur daardie werknemer, wat in berekening gebring is, of sal word, by die vasstelling van die belasbare inkomste van bedoelde werknemer.
Alle inkomste / ontvangstes van die trust, in kontant of andersins, wat gedurende hierdie jaar van aanslag ontvang / toegeval het, moet verklaar word in die opgawe van die trust.
Ontvangstes / toevallings vir dienste gelewer / gelewer moet word, kommissie, aansporingstoekennings, fooitjies en opsies om aandele te koop.
Toon die bruto bedrag wat ten opsigte van hierdie bron deur die trust ontvang is / toegeval het, aan.
n Trust kwalifiseer nie vir 'n vrystelling ten opsigte van die kapitaalelement van 'n annuïteit nie, aangesien 'n kontrak tussen 'n versekeraar en 'n trust nie aan die vereistes van 'n "jaargeldkontrak", soos omskryf in Artikel 10Avan die Wet, voldoen nie.
Toon die bruto bedrag wat die trust ontvang het / toegeval het aan die trust, ten opsigte van rente-inkomste.
Die eerste R15 000 / R22 000 rente-inkomste van 'n trust is nie vrygestel van die betaling van inkomstebelasting nie, aangesien die vrystelling op natuurlike persone van toepassing is.
Die rente-inhoud van 'n effektetrustfondsuitkering.
Bedrag rente ontvang deur / toegeval aan trust.
n Toevallingsgrondslag van rente was ingevoer deur Artikel 24J van die Inkomstebelastingwet, wat die verspreiding van rente op 'n dag-tot-dag grondslag vir belastingdoeleindes erken, waar rente ten minste op jaarlikse grondslag saamgestel moet word. Wat 'n trust betref, is die bepalings slegs op finansiële instrumente van toepassing met 'n tydperk van meer as 'n jaar (bepaal vanaf die datum van verkryging) en wat teen 'n diskonto / premie verkry is, of uitgestelde rente dra.
n Finansiële instrument wat uitgestelde rente dra, is 'n instrument waar trapsgewyse rentekoerse van toepassing is of 'n instrument ingevolge waarvan alle rente, bereken deur toepassing van 'n konstante rentekoers oor die tydperk van die instrument, nie met gereelde intervalle van 12 maande of minder betaal word nie.
Daar moet opgelet word dat die meerderheid van algemeen gebruikte finansiële instrumente deur die meeste trusts van die toepassing van Artikel 24J uitgesluit sal wees sover dit die toevalling van rente betref.
Vaste deposito's waarvan die termyn langer as een jaar is en al die rente, bereken teen 'n koers wat nie wissel nie, ten minste jaarliks betaal word.
Rente is omskryf vir die doeleindes van Artikel 24J en sluit enige verwante finansieringskoste, diskonto ontvangbaar op premie betaalbaar ingevolge of ten opsigte van 'n instrument, in. Vir 'n houer van 'n instrument, wat 'n belegger in effekte sal insluit, sal die rente wat belasbaar is, bestaan uit die verskil tussen aankoopprys van die effekte en die nominale waarde van die effekte, asook die bedrae van alle koeponbetalings ontvangbaar deur die houer van die instrument.
Die uitwerking van die toevallingsgrondslag is dat die belasbare rente nie op die werklike koeponontvangste gebaseer word nie, maar op 'n bedrag vasgestel met verwysing na die Interne Opbrengskoers (IOK) van 'n finansiële instrument, gebaseer op die toekomstige kontantvloei bepaal op die datum van verkryging van die finansiële instrument.
Dui aan of die bate(s) voorheen aan die trustee(s) / begunstigde(s) van die trust behoort het.
Dui die oorspronklike doel met die aankoop van die eiendom aan.
Het die oorspronklike doel met die aankoop van die eiendom intussen verander Indien "ja", voorsien besonderhede (wanneer, hoekom, hoe)?
Is die lewensvatbaarheid van die verhuring van die eiendom bepaal voor die aanvang van sodanige aktiwiteite Indien "ja", voorsien 'n afskrif van u berekenings. Indien "nee", waarom is u van mening dat die eiendom bekom is met 'n redelike vooruitsig om dit winsgewend te verhuur?
Is die eiendom verhuur aan die werkgewer van een van die begunstigdes van die trust?
Is die eiendom verhuur aan enige verbonde persoon tot die trust?
Indien 'n huurverlies gegenereer is, wat sal u as die vernaamste rede vir sodanige verlies beskou?
Voorsien besonderhede van die betrokke bate en dui aan hoe daarmee gehandel is by die beëindiging van die huurkontrak.
Is die huurpaaiemente voorheen as 'n aftrekking toegelaat by die berekening van die belasbare inkomste van die trust?
Toon die omset van die besigheidsaktiwiteite van die trust gedurende hierdie jaar van aanslag.
Toon die totale bedrag wat deur die trust ontvang is vanuit enige ander bron(ne) van inkomste (vrygestelde inkomste en kapitale ontvangstes / toevallings uitgesluit). Voorsien besonderhede van die aard en bedrae ontvang uit elke bron op 'n aparte skedule en heg aan. Hierdie gedeelte sal, byvoorbeeld, eksekuteursfooie ontvang, tantième ontvang / toegeval, en honoraria ontvang, insluit.
Toon die bedrag wat deur die trust ontvang is / toegeval het vanuit vrygestelde inkomste. Voorsien besonderhede van die aard en bedrae ontvang uit elke bron op 'n aparte skedule en heg by die opgawe aan.
Bepaal die som van al die ontvangstes / toevallings (ontvangstes/toevallings vanuit boerdery-aktiwiteite uitgesluit), deur die verskillende bronne van inkomste van die trust bymekaar te tel.
Alle inkomste wat direk vanaf veeteelt, landbou of ander boerdery-aktiwiteite verkry word, is boerdery-inkomste. Inkomste verdien uit boerderybedrywighede sal, behalwe die gewone boerdery-aktiwiteite, ook, byvoorbeeld, weigelde wat verkry is deur 'n persoon wat boerderybedrywighede beoefen, herwinning van depresiasie wat voorheen as 'n aftrekking toegestaan is ten opsigte van voertuie, implemente en masjinerie wat in boerdery-aktiwiteite gebruik is, en subsidies wat deur die boere ontvang is, of dit nou ten opsigte van boerderyprodukte of kapitale uitgawes, byvoorbeeld, die bou van damme ontvang is, insluit. Wedgelde wat verdien is deur 'n boer wat renperde aanteel, asook 'n vasgestelde huurinkomste wat ten opsigte van plaaseiendom verkry is, sal nie boerdery-inkomste verteenwoordig nie.
Inkomste ten opsigte van buitelandse boerdery-aktiwiteite moet afsonderlik getoon word. Verwys na die boerdery skedules op bladsy 23 van hierdie brosjure.
Indien lewende hawe en/of produkte vir privaatdoeleindes aangewend word, moet 'n bedrag gelykstaande aan die kosprys van die lewende hawe en/of produkte by die inkomste ingesluit wees.
beskrywing van die lewende hawe of produkte; en die bedrag ontvang.
Die opbrengs ten opsigte van die verkoop van lewende hawe weens droogtetoestande, veesiekte, of beskadiging van weiding deur brand of plaag; of uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die regering georganiseer, moet as inkomste verklaar word aangesien die inkomste uit hierdie verkope belasbaar is. Die Wet bepaal dat, onderhewig aan sekere voorwaardes, u mag kies om die prys van lewende hawe wat ter vervanging aangekoop word, af te trek; óf in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe aangekoop is; óf in die jaar van aanslag waarin die oorspronklike lewende hawe verkoop is.
Indien u verkies om die aankoopprys van lewende hawe wat ter vervanging aangekoop word, na die jaar van verkoop terug te verwys (wat beteken dat u aanslag vir daardie jaar verminder sal word), moet SARS van u keuse in u opgawe vir die jaar waarin die verkoop plaasgevind het, verwittig word en volle besonderhede van die lewende hawe wat verkoop is, asook die rede vir die verkoop, voorsien word.
U moet lewende hawe wat weens droogtetoestande, veesiekte of beskadiging van weiding deur brand of plaag verkoop is, binne vier jaar na afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
U moet lewende hawe wat, uit hoofde van u deelname aan 'n veeverminderingskema deur die regering georganiseer, verkoop is, binne nege jaar na die afsluiting van die jaar van aanslag waarin hulle verkoop is, vervang.
Waar 'n boer op of na 1 Maart 1982 lewende hawe weens droogte verkoop het en die geheel of 'n gedeelte van die opbrengs van bedoelde verkope is gedeponeer in 'n rekening in die boer se naam by die Landbank van Suid-Afrika, word die bedrag van sodanige deposito geag nie bruto inkomste te wees vir daardie jaar van aanslag nie. Slegs daardie gedeelte van die opbrengs wat binne drie maande na ontvangs daarvan gedeponeer is, kwalifiseer vir die toegewing.
n Bedrag, synde die geheel of 'n gedeelte van 'n som sodanig gedeponeer, word indien dit onttrek word binne 6 maande na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige verkoop; of indien dit onttrek word na die verstryking van 6 maande, maar binne 6 jaar na die laaste dag van die jaar van aanslag waarin bedoelde verkoop plaasgevind het, geag bruto inkomste te wees op die datum van sodanige onttrekking; of in die geval van 'n boer se dood of insolvensie binne die 6-jaar tydperk, geag bruto inkomste te wees op die dag voor die datum van dood of insolvensie; of indien dit nie onttrek word binne die 6-jaar tydperk nie, geag bruto inkomste te wees op die laaste dag van bedoelde tydperk.
U sal egter nie van hierdie vergunning gebruik kan maak nie indien u verkies het om die aankoopprys van lewende hawe, wat ter vervanging aangekoop word, as 'n aftrekking te eis in die jaar van aanslag waarin die lewende hawe weens droogte verkoop is.
Die volgende gedeelte kan as riglyn gebruik word om die wins / verlies van boerdery-aktiwiteite te bepaal. Verwys na die boerdery skedules op bladsy 23 van die brosjure.
Plaaslike en buitelandse boerdery-aktiwiteite moet apart getoon word.
n beskrywing van die lewende hawe of produkte geskenk; en die markwaarde daarvan.
Indien u lewende hawe of produkte vir 'n ander doel as vir verkoop uit die Republiek verwyder het, verstrek n beskrywing van die lewende hawe en produkte wat verwyder is; en die markwaarde daarvan.
Meld die getal persone in u gesin en die getal huisbediendes, asook die geskatte waarde (gebaseer op produksiekoste) van die lewende hawe en produkte deur u, u gesin en huisbediendes gedurende die jaar van aanslag verbruik.
Meld soort subsidie ontvang, byvoorbeeld, vir verbandrente, damme, omheinings, gronderosie, goedgekeurde bulle, ens.; en die bedrag ontvang ten opsigte van elke soort subsidie.
Verstrek besonderhede van enige ander boerdery-inkomste wat nie spesifiek hierbo vermeld is nie - dit sluit bonusse van landboukoöperasies in. Huurgeld van plaaseiendom deur u verhuur moet in die opgawe onder huurinkomste verstrek word.
Het u of enigiemand anders as 'n werknemer gedurende die jaar van aanslag enige plaasgebou waarvan die koste voorheen as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes toegelaat is, bewoon?
Die totale bedrag ontvang of toegeval ten opsigte van roerende bates (masjinerie, gereedskap, ens.) wat gedurende die jaar van aanslag van die hand gesit is, moet as 'n verhaling in hierdie afdeling getoon word. Die totale bedrag van die verhaling sal by u inkomste ingesluit word, behalwe waar 'n saldo ten opsigte van ontwikkelings- en verbeteringsuitgawes vanaf die vorige jaar van aanslag oorgedra word. In so 'n geval sal die verhaling eers teen die saldo verreken word en slegs die balans van die verhaling, indien enige, sal as boerdery-inkomste in berekening gebring word.
datum verkoop, in ruil gegee of geskenk; en verkoopprys of markwaarde van bate in ruil gegee of geskenk.
Die totale bedrag van die verhaling met betrekking tot masjinerie, gereedskap, werktuie of artikels wat op of na 1 Julie 1988 in gebruik geneem is, moet onder deel (e) van hierdie gedeelte getoon word.
BOERDERY-UITGAWES - LET WEL: Onkoste ten opsigte van u woning of huishouding moet uitgesluit word.
name en adresse van persone aan wie betaal; en die bedrag wat vir elke eiendom betaal is.
doel waarvoor elke lening aangewend is; en die bedrag aan rente betaal ten opsigte van elke lening. KAPITAALTERUGBETALINGS MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
Meld aard van die belasting; en die bedrag betaal. INKOMSTEBELASTING MOET NIE INGESLUIT WORD NIE.
Meld name en adresse van persone en firmas by wie gekoop; en die bedrag aan elk betaal.
getal los werknemers; en die bedrag werklik aan elke groep betaal. Moenie lone van huisbediendes insluit nie. Lone betaal ten opsigte van verbeterings moet nie onder kontantlone geëis word nie, maar onder verbeterings.
Verstrek name en adresse van persone of firmas by wie u rantsoene aangekoop het en bedrae betaal. Moenie die waarde van plaasprodukte deur uself geproduseer, of lewende hawe deur u geteel of aangekoop en alreeds getoon, by hierdie deel insluit nie.
Meld aard van reparasie. Hierdie deel het slegs betrekking op reparasies aan voertuie, masjinerie en implemente. Reparasies aan ander bates moet onder item (j) van hierdie afdeling getoon word.
Hierdie toelae kan slegs geëis word ten opsigte van motorvoertuie (waarvan die uitsluitlike of primêre funksie die vervoer van persone is), 'n woonwa, 'n lugvaartuig (behalwe 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oesbespuiting gebruik word), of kantoormeubels of -toerusting wat vir boerderydoeleindes gebruik word.
Die oorspronklike datum van aankoop en koopprys van elke bate.
van sodanige koste in die derde jaar van aanslag.
Hierdie aftrekking is ook van toepassing op 'n lugvaartuig wat geheel of hoofsaaklik vir oesbespuiting gebruik word. Die kontantkoste van 'n nuwe bate, aangeskaf om 'n bate te vervang wat beskadig of vernietig is, moet verminder word met die bedrag wat ten opsigte van die beskadigde of vernietigde bate verhaal is. Die bedrag verhaal word dus nie by die boer se inkomste ingesluit nie.
Slegs die werklike koste wat spesifiek vir die uitroei van onkruid of vir grondbewaring aangegaan is, moet geëis word.
Lone, rantsoene, brandstof, materiaal, ens., wat reeds geëis is, moet nie weer hier geëis word nie.
Indien die werk deur onafhanklike kontrakteurs uitgevoer is, moet die name van die kontrakteurs en die bedrae aan hulle betaal, verstrek word. Die aard van die werk deur u of die kontrakteur verrig, moet ook beskryf word.
Indien die werk die bou van damme, stuwalle of die oprigting van omheinings insluit, moet u verduidelik waarom u die uitgawe onder hierdie deel eis.
Verstrek aard van die reparasies; en die koste van die werk gedoen. Slegs reparasies aan geboue (uitgesonderd u private woonhuis of die van persone wat nie werknemers is nie), windpompe of pompmasjiene, ens., of uitgawes vir die instandhouding van ander bates wat vir boerderydoeleindes gebruik word, kan geëis word. Lone betaal aan eie plaaswerknemers moet nie onder hierdie deel ingesluit word nie.
beskrywing van die werk wat onderneem is; en hoe die uitgawe wat geëis word saamgestel is, dit wil sê watter bedrae aan lone, materiale ens. gespandeer is en, indien die werk deur 'n onafhanklike kontrakteur onderneem is, verstrek die naam en adres van sodanige kontrakteur en die bedrag aan hom betaal.
Lone geëis moet nie weer geëis word nie. Huise vir werknemers opgerig, sluit nie u familielede in nie.
Die verlies van R2 500 is nie toelaatbaar nie en word na die volgende jaar van aanslag oorgedra.
Indien die boer kan bewys dat, byvoorbeeld, as gevolg van droogte, die billike markwaarde van al sy lewende hawe aan die einde van die jaar van aanslag minder is as die verlies op lewende hawe, soos hierbo bereken, tesame met die waarde van beginvoorraad van sy lewende hawe, word sodanige verlies met die verskil verminder.
Die bedrag van R2 500 word dus verminder na R2 000.
Inkomste vanuit plaaslike en buitelandse boerdery bedrywighede moet apart getoon word.
Bruto ontvangstes en toevallings PLUS: Lewende hawe voorhande aan die einde van die jaar van aanslag Produkte op hande aan die einde van die jaar van aanslag...
Lewende hawe voorhande aan die einde van die vorige jaar van aanslag...
Lewende hawe gekoop en in ruil ontvang...
Saldo van lewende hawe in die vorige jaar van aanslag nie toegelaat nie...
MIN: Uitgawes Produkte voorhande...
MIN: VERBETERINGS Uitgawes Plus: Saldo van verbeterings oorgebring van vorige jaar...
Dra hierdie bedrag oor na deel 14 van die opgawe.
Bruto ontvangstes en toevallings PLUS: Lewende hawe voorhande aan die einde van die jaar van aanslag Produkte op hande aan die einde van die jaar van aanslag...
Lewende hawe voorhande aan die einde van die vorige jaar van aanslag...
Lewende hawe gekoop en in ruil ontvang...
Saldo van lewende hawe in die vorige jaar van aanslag nie toegelaat nie...
MIN: Uitgawes Produkte voorhande...
MIN: VERBETERINGS Uitgawes Plus: Saldo van verbeterings oorgebring van vorige jaar...
Dra hierdie bedrag oor na deel 14 van die opgawe.
Toon die totaal van direkte uitgawes wat met elke bron verband hou (hierdie uitgawes maak deel uit van die totale uitgawes wat gereflekteer word in die inkomstestaat/administrasierekening van die trust).
Bepaal die totaal van al die direkte uitgawes wat deur die trust aangegaan is deur die direkte uitgawes (uitgawes vanuit boerdery-aktiwiteite uitgesluit), wat met elke bron van inkomste verband hou, bymekaar te tel.
Aftrekkings sal in geen geval toegelaat word ten opsigte van enige onkoste aangegaan deur 'n persoonlike dienstrust, behalwe enige onkoste wat 'n bedrag uitmaak wat betaal of betaalbaar is aan 'n werknemer van sodanige trust vir dienste gelewer deur daardie werknemer, wat in berekening gebring is of sal word by die vasstelling van die belasbare inkomste van sodanige werknemer.
Die indirekte uitgawes / oorhoofse kostes van 'n trust (kostes wat nie met 'n spesifieke bron van inkomste verband hou nie) moet op 'n billike en redelike manier, na gelang van die omstandighede van die trust, proporsioneel tussen die verskillende bronne van inkomste toegedeel word.
Toon die totaal van die indirekte uitgawes wat na elke bron van inkomste toegedeel is (hierdie uitgawes maak deel uit van die totale uitgawes wat gereflekteer word in die inkomstestaat/administrasierekening van die trust).
Bepaal die totaal van al die indirekte uitgawes wat aangegaan is deur die trust (uitgawes wat toegedeel is na boerderybedrywighede van die trust uitgesluit) deur die indirekte uitgawes wat na elke bron van inkomste toegedeel is, bymekaar te tel.
Dui die basis van toedeling van die uitgawes aan op 'n aparte skedule en heg by die opgawe aan.
Bepaal die netto inkomste wat uit elke bron van inkomste (boerdery-inkomste uitgesluit) verkry is, deur die direkte uitgawes wat verband hou met elke bron van inkomste, sowel as die indirekte uitgawes wat proporsioneel geallokeer is na elke bron van inkomste, van die totale ontvangstes / toevallings uit elke bron af te trek.
Bepaal die totale netto inkomste uit alle bronne ontvang (boerdery-inkomste uitgesluit), deur die netto inkomste uit alle bronne van inkomste bymekaar te tel.
Die totale netto inkomste wat uit al die bronne van inkomste gegenereer is, behoort ooreen te stem met die netto inkomste van die trust volgens die inkomstestaat / administrasierekening van die trust.
Slegs die uitgawes en verliese wat werklik ter voortbrenging van die inkomste van die trust aangegaan is, mag as aftrekkings teen die inkomste van die trust in berekening gebring word.
Rente betaal t.o.v. gekapitaliseerde bruikhuurbates. Toon die totale bedrag ontoelaatbare uitgawes geëis ten opsigte van elke bron van inkomste. Bepaal die totale bedrag ontoelaatbare uitgawes (uitgawes ten opsigte van boerdery-inkomste uitgesluit) deur die ontoelaatbare uitgawes ten opsigte van al die bronne bymekaar te tel.
Toon die totale addisionele bedrag van aftrekkings / toelaes geëis (wat nie reeds gereflekteer is nie), in terme van die bepalings van die Wet.
Bepaal die totale bedrag ten opsigte van aftrekkings / toelaes geëis, wat nie reeds gereflekteer is nie, in terme van die bepalings van die Wet (uitgawes ten opsigte van boerdery-inkomste uitgesluit), deur die addisionele bedrag ten opsigte van die aftrekkings/toelaes geëis by al die bronne van inkomste, bymekaar te tel.
Die bedrag waarmee die som van die aftrekkings en verminderings die som van die inkomste uitkeerbaar aan die begunstigde oorskry, sal, waar die trust nie in die Republiek belasbaar is nie, geag word 'n aftrekking of vermindering te wees wat toegestaan kan word by die vasstelling van die belasbare inkomste deur daardie begunstigde verkry, by wyse van inkomste in die onmiddellike daaropvolgende jaar van aanslag.
Ingevolge die bepalings van artikel 11(e) van die Wet, sal 'n bedrag wat volgens die Kommissaris se oordeel billikerwys en redelikerwys die bedrag voorstel waarmee die waarde van enige masjinerie, installasie, gereedskap, werktuie en artikels wat in die trust se besit is of verkry is in terme van 'n kredietafbetalingsooreenkoms deur die trust in sy bedryf gebruik is gedurende die jaar van aanslag, verminder het as gevolg van slytasie of waardevermindering en as 'n aftrekking toegelaat word.
Hierdie aftrekking word normaalweg bereken op die verminderde waarde van 'n bate, d.w.s. die waarde wat oorbly nadat die waardevermindering ten opsigte van die vorige jare van aanslag van die kosprys van die bate afgetrek is.
n Trust mag egter besluit om depresiasie op die vaste paaiementmetode op die koste van die bate te bereken. Dit is nie nodig om toestemming in hierdie verband by SARS te verkry nie.
Die prys wat gerealiseer is met die verkoping of skrapping van die bate, sowel as die belastingwins of -verlies. 'n Bate wat ten volle afgeskryf is, moet teen 'n reswaarde van R1 vir rekorddoeleindes in berekening gebring word. Die rekords moet in stand gehou word, sodat dit moontlik is om die besonderhede van bogenoemde bates te enigertyd te bekom. Afskrywingsperiodes wat vir die Suid-Afrikaanse Inkomstediens aanvaarbaar is, word vervat in Praktyknota 19 tot die Wet.
Geliewe te let op die bepalings van par. 65 en par. 66 van die Agtste Bylae tot die Inkomstebelastingwet met betrekking tot bates waaroor op of na 22 Desember 2003 beskik is.
Bepaal die belasbare inkomste wat uit elke bron van inkomste verkry is, deur die nie-toelaatbare uitgawes, ten opsigte van elke bron van inkomste, by die netto inkomste wat uit elke bron van inkomste verkry is, te tel.
Bepaal die totale belasbare inkomste wat beskikbaar is vir verdeling, deur die belasbare inkomste wat beskikbaar is vir verdeling, ten opsigte van al die bronne van inkomste, bymekaar te tel.
Enige inkomste wat ontvang is deur of toegeval het aan 'n persoon in sy hoedanigheid as trustee van 'n trust sal, onderhewig aan die bepalings van Artikel 7 van die Wet, geag word om die inkomste van 'n begunstigde te wees vir sover die inkomste verkry is vir die onmiddellike of toekomstige voordeel van 'n vasgestelde begunstigde met 'n gevestigde reg op bedoelde inkomste.
As gevolg van die uitoefening deur 'n trustee van 'n diskresie in hom / haar gevestig ingevolge die bepalings van 'n trustakte / testament van 'n oorlede persoon.
n Begunstigde verkry 'n gevestigde reg op die inkomste / gedeelte van die inkomste van 'n trust, indien die bepalings van die trustakte / testament van 'n oorlede persoon voorsiening maak dat die inkomste / gedeelte van die inkomste van die trust na 'n sekere begunstigde uitgekeer moet word.
n Begunstigde verkry ook 'n gevestigde reg op die inkomste van 'n trust indien hy / sy 'n gevestigde reg op die kapitaal van die trust het, in terme van die bepalings van die trustakte / testament van 'n oorlede persoon. So 'n trustakte / testament sal bepaal dat die kapitaal van die trust (en dus ook die geakkumuleerde inkomste van die trust) aan 'n sekere begunstigde uitbetaal moet word / gevestig het en geen voorsiening word gemaak dat, indien die begunstigde te sterwe sou kom voordat 'n sekere gebeurtenis plaasvind, dat die kapitaal van die trust sou vestig in sy / haar nakomelinge of selfs 'n ander genomineerde begunstigde nie.
Dit is belangrik om te onthou dat wanneer daar in die bepalings van 'n trustakte / testament verwys word na die woord "inkomste", dat dit nie verwys na die inkomstebelastingbegrip "inkomste" nie, maar eerder na die begrip inkomste vs. kapitaal van die trust.
n Begunstigde kan, byvoorbeeld, 'n gevestigde reg op die inkomste van die trust hê, maar nie op die kapitaal van die trust nie. Dit sal beteken dat (indien nie anders aangedui nie) die begunstigde 'n gevestigde reg op die netto verdeelbare inkomste van die trust het (die bedrag wat gekapitaliseer sou word indien die begunstigde nie 'n gevestigde reg op die inkomste van die trust gehad het nie). Indien daar geen inkomste beskikbaar vir verdeling is nie en die begunstigde slegs 'n reg op die inkomste van die trust het in terme van die bepalings van die trustakte / testament, sal dit nie moontlik wees om enige inkomste aan die begunstigde uit te keer / toe te deel nie.
Inkomste wat aan 'n minderjarige kind uitgekeer is / toegeval het uit hoofde van 'n skenking, oormaking of beskikking wat deur die ouer van daardie kind gemaak is, sal ingevolge die bepalings van Artikel 7 van die Wet, nie belasbaar wees in die hande van sodanige kind nie, maar sal belasbaar wees in die hande van die ouer wat die skenking, oormaking of beskikking gemaak het.
Dui die bedrae wat aan elke begunstigde onderskeidelik ten opsigte van elke bron van inkomste uitgekeer is en in sy / haar hande belasbaar is, aan. Indien die bepalings van Artikel 7 van toepassing is, moet deel 14.9 voltooi word.
Uitkerings na / toevallings aan begunstigdes moet proporsioneel tussen die verskillende bronne van inkomste toegedeel word, tensy die uitkerings uit 'n spesifieke bron van inkomste gedoen word, aangesien inkomstes deur die trust geproduseer hul identiteit behou indien dit uitgekeer word aan / of gevestig het in die begunstigdes.
Die bedrae wat toegedeel is na / vestig in begunstigdes en belasbaar in hulle hande is, moet oorgedra word na deel 6(A) van die opgawe. Sodanige toedelings sal hulle identiteit in die hande van die begunstigdes behou.
Inkomste wat aan 'n minderjarige kind uitgekeer is / toegeval het uit hoofde van 'n skenking, oormaking of beskikking wat deur die ouer van daardie kind gemaak is, sal ingevolge die bepalings van Artikel 7 van die Wet, nie belasbaar in die hande van sodanige kind wees nie, maar belasbaar wees in die hande van die ouer wat die skenking, oormaking of beskikking gemaak het.
Inkomste wat in die trust behou is of aan 'n begunstigde toegeval het uit hoofde van enige skenking, oormaking of beskikking (insluitende 'n rentevrye / lae rentekoerslening), wat onderworpe is aan 'n beding of voorwaarde (byvoorbeeld, die kapitaal en opgehoopte inkomste moet aan 'n begunstigde oorbetaal word sodra hy / sy die ouderdom van 21 jaar bereik, of die inkomste van die trust mag slegs aan 'n begunstigde uitgekeer word indien die trustee(s) van die trust sodanige diskresie wat in hom / haar / hulle vestig, uitoefen om inkomste aan die begunstigde uit te keer), sal ingevolge die bepalings van artikel 7 van die Wet belasbaar wees in die hande van die persoon wat die skenking, oormaking of beskikking gemaak het.
Dui die bedrae, wat ingevolge die bepalings van Artikel 7 van die Wet, ten opsigte van elke bron van inkomste, onderskeidelik, in die hande van 'n ander persoon / persone belasbaar is, aan.
Indien die spasie voorsien in die opgawe onvoldoende is, moet die besonderhede van die ander persoon / persone op 'n aparte skedule verstrek word en by die opgawe aangeheg word.
Die trust sal belasbaar wees op die netto belasbare inkomste wat gegenereer is deur die trust, nadat die bedrae wat uitgekeer is / toegeval het aan die begunstigdes van die trust, asook die bedrae wat belasbaar is in die hande van 'n ander persoon ingevolge die bepalings van artikel 6 en paragraaf 80 van die Agtste Bylae tot die Wet, afgetrek is van die totale belasbare inkomste van die trust.
Bepaal die bedrae, wat ten opsigte van elke bron van inkomste, belasbaar is in die trust en dra hierdie bedrae oor na die inkomstegedeelte van die opgawe.
aTen opsigte van die belasbare inkomste deur enige trust behalwe 'n "spesiale trust " 'n bedrag aan belasting bereken teen 40%. bTen opsigte van 'n "spesiale trust" 'n bedrag bereken in ooreenstemming met die onderstaande tabel.
Daar is geen korting van toepassing op trusts nie aangesien die bepalings van die Wet, wat voorsiening maak vir kortings, slegs na natuurlike persone verwys.
Verklaar buitelandse en plaaslike bates en laste afsonderlik en heg 'n volledige beskrywing aan ten opsigte van buitelandse bates. Bates wat geag word die van 'n begunstigde te wees (in die geval waar valutabeheeramnestie goedgekeur is) moet nie ingesluit word nie. 'n Lys wat die beskrywing en waarde van sulke bates, wat geag word die van die begunstigde te wees, aandui moet tesame met die opgawe ingedien word.
Hierdie gedeelte moet ten opsigte van alle trusts voltooi word. Indien addisionele inligting benodig word, moet dit op 'n aparte eendersgenommerde skedule verstrek word en by die opgawe aangeheg word.
Indien die bepalings van die trustakte gedurende die laaste drie jare van aanslag gewysig is, moet 'n afskrif van sodanige wysiging(s) saam met die opgawe ingedien word.
Die redes vir hierdie verandering.
Die redes vir hierdie verandering.
Indien die begunstigde(s) van die trust 'n gevestigde reg op die inkomste / gedeelte van die inkomste van die trust het, dui aan watter klousule / gedeelte / paragraaf van die trustakte / testament daarvoor voorsiening maak.
Indien die begunstigde(s) van die trust 'n gevestigde reg op die kapitaal/gedeelte van die kapitaal van die trust het, dui aan watter klousule / gedeelte / paragraaf van die trustakte / testament daarvoor voorsiening maak.
Dui aan of die bepalings van Artikel 7, of deel 10 of Paragraaf 80 van die Agtste Bylae tot die Wet voorheen ten opsigte van die inkomste van die trust toegepas is. Voltooi die toepaslike deel van die opgawe indien dit ten opsigte van die vorige jaar van aanslag van toepassing is.
Indien die trust geklassifiseer is as 'n tipe B spesiale trust, moet bewys gelewer word dat die jongste begunstigde op die laaste dag van die huidige jaar van aanslag nog onder die ouderdom van 21 jaar was.
Dui aan of 'n IB144-belasting-op-geskenke verklaring ingedien is ten opsigte van die skenking en dui ook aan by watter SARS-kantoor dit ingedien is.
Die waarde wat op die donasie geplaas word moet die laagste wees van die koste daarvan of die heersende markwaarde.
Belasting op geskenke sal betaalbaar wees teen 20% van die waarde van 'n skenking wat deur die trust gemaak word, indien die som van die waardes van alle toevallige skenkings die bedrag van R10 000 te bowe gaan.
Kapitaal / inkomste wat aan die begunstigdes van die trust uitgekeer word / toeval, sal nie skenkings verteenwoordig nie.
Indien daar oor eiendom beskik is, teen 'n vergoeding wat volgens die Kommissaris se oordeel nie voldoende vergoeding is nie, word daar geag dat daar ingevolge 'n skenking oor die eiendom beskik is.
Die "geagte skenking" sal dan die verskil tussen die vergoeding en die bedrag wat volgens die Kommissaris se oordeel voldoende vergoeding is, verteenwoordig.
Belasting op geskenke is betaalbaar binne drie maande vanaf die datum waarop die skenking plaasgevind het.
Rente sal gehef word teen die voorgeskrewe koers op die uitstaande bedrag van sodanige belasting ten opsigte van elke voltooide maand waartydens sodanige gedeelte van die belasting onbetaald gebly het.
Waar enige dienste of goedere verkry word ingevolge 'n internasionale ooreenkoms en die verkryger is 'n verbonde persoon met betrekking tot die leweransier, die goedere en dienste verskaf word of verkry word teen 'n prys wat of minder is as die prys wat dit na verwagting sou behaal het, indien die partye tot die transaksie onafhanklike partye tot die transaksie was, wat tot die uiterste voorwaardes beding, of groter is as die prys beding onder uiterste voorwaardes, dan kan die Kommissaris, by die vasstelling van die belasbare inkomste van óf die verkryger, óf die leweransier, die teenprestasie ten opsigte van die transaksie aanpas om 'n prys te beding onder uiterste voorwaardes, vir die goedere of dienste weer te gee.
Indien "ja", heg asb. die toepaslike IB180 verklarings aan die opgawe.
Bedrag verhaal ten opsigte van elke leerling.
Afskrifte van die IB 180 ten opsigte van die betrokke leerders met betrekking tot die bedrae verhaal.
Bates wat geag word die van 'n begunstigde te wees.
Voorsien 'n beskrywing van die bate, wat die waarde daarvan asook die rede vir die agting aandui.
Voorsien volle besonderhede aangaande die transaksies.
Par. 65 en par.
Die opbrengs by beskikking van die oorspronklike bate.
Indien "ja", heg asb 'n skedule aan wat 'n beskrywing en ligging (adres) van die vaste eiendom aandui.
Raporteerbare reëlings a en b Voltooi die RA07 beskikbaar op die SARS webwerf en heg aan die opgawe.
Voorsien die inligting soos in die opgawe versloek.
Indien "ja", voltooi die Mynbouskedules op die volgende vier bladsye en heg aan die opgawe.
Dui aan / bevestig of u enige mynbou of mynboubedrywighede beoefen soos beoog in Artikel 1 van die Inkomstebelastingwet.
Dui aan of enige mynbou of mynboubedrywighede bedryf wordnamens die houer van mineraalregte en / of sulke bedrywighededeur 'n ander party bedryf word op 'n perseel waarop u diemineraalregte hou.
Indien geen formele ooreenkoms aagegaan is nie voorsienasseblief 'n volledige beskrywing van die mynbedrywig-hedewatdeur'nsubkontrakteurbedryfword.
<fn>IB14 brochure 2006.txt</fn>
Ingevolge die Inkomstebelastingwet sluit die woordomskrywing van "maatskappy" 'n beslote korporasie in.
Vrygestelde inrigtings moet dele 1 -5, en 6.5 invul.
Die onderstaande besonderhede gee meer duidelikheid oor die wyse waarop die vorm ingevul moet word en die inligting wat verlang word. U aandag word ook gevestig op die Praktyknotas / "Interpretation Notes" wat deur die Kommissaris vir die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik is.
Waar inligting in die inkomstebelastingopgawe aangevul word deur 'n skedule moet 'n kruisverwysing na die betrokke skedule gemaak word. Aantekeninge soos "sien aangehegte verrekeninge", ens. is nie aanvaarbaar nie.
Hierdie dele moet volledig voltooi en deel 2 moet deur die wetlik aangestelde Openbare Amptenaar onderteken word. Indien u nie 'n selfoon het nie, moet "Geen" ingevul word. U aandag word gevestig op die feit dat die Openbare Amptenaar verantwoordelik is om die handelinge, aangeleenthede of sake te verrig wat ingevolge die Inkomstebelastingwet deur 'n belastingpligtige verrig moet word, en in geval van versuim is hy aan die strawwe, soos bepaal, ten opsigte van versuim deur 'n belastingpligtige onderhewig.
Dit is verpligtend vir 'n belastingpligtige om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe. Bykomend tot moontlike strafregtelike vervolging en die oplê van boetes soos voorgeskryf in die Inkomstebelastingwet vir wanvoorstelling, versuim, weglating, of verskaffing van onjuiste inligting, kan addisionele aanslae (tesame met rente) gehef word na 'n periode van drie jaar vanaf die datum van die oorspronklike aanslag. Om dit te vermy, en deur korrekte aanslae te hef, en om 'n meer doeltreffende inkomstebelastingstelsel mee te bring, is dit in almal se belang dat die inligting in die opgawe korrek en volledig is.
Indien enige terugbetaling verskuldig is aan die maatskappy en dit in 'n bankrekening betaal moet word, moet die vereiste besonderhede, in die betrokke spasie verstrek word. Let daarop dat die taknommer van die bank verskaf moet word.
Aangesien baie belastingpligtiges van die dienste van rekenmeesters, boekhouers of belastingkonsultante gebruik maak en gevolglik nie hierdie brosjure benut nie, moet u aandui of u 'n inligtingsbrosjure vir die volgende jaar van aanslag benodig.
Voorsien inligting soos in die opgawe versoek.
Voorsien inligting soos in die opgawe versoek.
Voorberei deur is die kontakpersoon indien enige verdere besonderhede in verband met die opgawe verlang word.
Jaarlikse finansiële state geteken deur ten minste twee direkteure in die geval van 'n privaat maatskappy of een lid van 'n beslote korporasie, ondersteun deur 'n verslag van die ouditeur / rekenkundige beampte.
In die geval van 'n gekwalifiseerde verslag moet die ouditeur / rekeningkundige beampte die redes en omstandighede verstrek wat aanleiding gegee het tot hierdie kwalifikasie.
Waar toepaslik, die skedules soos vereis in Deel 12.
Die balansstaatinligtingsgedeelte moet voltooi word waar die maatskappy oor bates, laste en / of reserwes beskik. Indien die maatskappy inkomste gedurende die jaar verkry het, moet die res van die opgawe voltooi word.
enige persoon (behalwe 'n natuurlike persoon), wat ingelyf, opgerig of ingestel is: of wat sy plek van effektiewe bestuur in die Republiek het.
waar enige indirekte belang wat deur inwoners en trusts in daardie ekwiteitsaandelekapitaal gehou word nie 5 persent in totaal van die totale ekwiteitsaandelekapitaal van die maatskappy te bowe gaan nie; en waar 90 persent van die waarde van die bates van daardie maatskappy belange in die ekwiteitsaandelekapitaal en leningskapitaal van filiale van daardie maatskappy wat nie inwoners is nie, waarin daardie maatskappy 'n voordelige belang van ten minste 50% hou, verteenwoordig.
n Beheerde Buitelandse Maatskappy is 'n buitelandse maatskappy waar meer as 50% van die totale deelnemende belange en / stemreg in daardie buitelandse maatskappy deur een of meer inwoner hetsy direk of indirek gehou word.
n Persoon wat minder as 5% van die deelnemende belange in 'n buitelandse maatskappy of 'n genoteerde maatskappy of 'n skema hou, word geag nie 'n inwoner te wees nie by die vasstelling of inwoners direk of indirek meer as 50% van die deelnemende regte hou in daardie maatskappy of enige ander buitelandse maatskappy waarin daardie persoon enige deelnemende belange indirek hou as gevolg van die belang in daardie genoteerde maatskappy of skema, tensy meer as 50% van die deelnemende belange of stemreg van daardie maatskappy of ander buitelandse maatskappy deur persone wat verbonde persone met betrekking tot mekaar is, gehou word.
Deelnemende regte met betrekking tot 'n buitelandse maatskappy is die reg om, regstreeks of onregstreeks te deel in die aandelekapitaal, aandelepremie, lopende of opgehoopte winste of reserwes van daardie buitelandse maatskappy, hetsy van 'n kapitale aard of nie.
Merk die "Ja" of "Nee" blokkie met 'n "X" om aan te dui of die maatskappy as 'n Kleinsakekorporasie beskou kan word.
Kleinsakekorporasies is enige beslote korporasie of enige maatskappy waarvan al die aandele / ledebelange gedurende die volle jaar van aanslag deur aandeelhouers of lede wat natuurlike persone is gehou is, waar nie een van die aandeelhouers of lede ter eniger tyd gedurende die jaar van aanslag enige aandele of enige belang in die ekwiteit van enige ander maatskappy gehou het, behalwe 'n maatskappy wat op die aandelebeurs genoteer is of 'n effektegroep, aandeleblokskemas, en verenigings vir die bestuur van kollektiewe belange van lede, soos deur die kommissaris goedgekeur.
Die maatskappy/beslote korporasie nie 'n werknemermaatskappy is nie.
Merk die "Ja" of "Nee" blokkie met 'n "X".
Dui die aantal nie-verbonde werknemers in die maatskappy se diens aan wat nie verbonde persone met betrekking tot die maatskappy is nie.
enige familielid van bedoelde lid of enige trust wat 'n verbonde persoon is met betrekking tot bedoelde lid, en enige ander beslote korporasie of maatskappy wat 'n verbonde persoon is met betrekking tot enige lid van bedoelde beslote korporasie, of enige familielid van bedoelde lid of enige trust wat 'n verbonde persoon is met betrekking tot bedoelde lid.
n Persoonlike diensmaatskappy beteken enige maatskappy (behalwe 'n maatskappy wat 'n arbeidsmakelaar is) waar enige diens ten behoewe van daardie maatskappy aan 'n kliënt van daardie maatskappy persoonlik deur enige persoon wat 'n verbonde persoon met betrekking tot bedoelde maatskappy / beslote korporasie is, gelewer word, en bedoelde persoon as 'n werknemer van bedoelde kliënt geag sou gewees het indien daardie diens direk aan bedoelde kliënt deur bedoelde persoon gelewer is anders as namens bedoelde maatskappy; of bedoelde persoon (of bedoelde maatskappy) onderworpe is aan die beheer of toesig van bedoelde kliënt met betrekking tot die wyse waarop, of werksure waartydens die pligte verrig word of verrig staan te word ter lewering van bedoelde diens; of die bedrae betaal of wat betaalbaar is by gereelde daaglikse, weeklikse, maandelikse of ander tussenposes; of waar meer as 80 persent van die maatskappy / beslote korporasie se inkomste verkry is vir dienste gelewer, t.o.v. die betrokke jaar van aanslag en die inkomste so verkry, ontvang is van een kliënt van die betrokke maatskappy/beslote korporasie.
n Maatskappy / beslote korporasie is nie 'n persoonlike diensmaatskappy nie waar die bedoelde maatskappy / beslote korporasie gedurende die hele jaar van aanslag meer as drie voltydse werknemers in diens gehad het wat op 'n voltydse basis betrokke was by die besigheid van bedoelde maatskappy / beslote korporasie om bedoelde diens te lewer, behalwe enige werknemer wat 'n verbonde persoon met betrekking tot bedoelde maatskappy/beslote korporasie is.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word nie.
Kansellasies of wysigings moet deur die Openbare Amptenaar geparafeer word.
Swart of blou ink moet gebruik word om deel 6 in te vul.
Negatiewe tekens of hakies moet nie gebruik word nie.
Syfers volgens die finansiële jaarstate van die maatskappy (nie groeps- of gekonsolideerde finansiële jaarstate nie) moet gebruik word vir die invul van hierdie gedeelte.
Alle veranderinge in aandelekapitaal in die maatskappy moet in hierdie gedeelte getoon word. Geliewe te let dat die opening en sluiting saldo's nie in hierdie gedeelte aangevra word nie.
n Rekonsiliasie van die saldo's per Balansstaatinligting (Totaal C1 en Totaal C2) ten opsigte van die vorige jaar, aangesuiwer met die veranderinge in aandelekapitaal vir die huidige jaar moet gedoen word. Die bedrag moet dieselfde wees as die saldo's per balansstaatinligting ten opsigte van die huidige jaar (Totaal C1 en Totaal C2).
Dit is belangrik om daarop te let dat die bedrae moet rekonsilieer anders kan dit, inter alia, die saak identifiseer vir ouditdoeleindes. Voorts is dit dus belangrik dat die opgawe vergesel word van 'n skedule wat die "Ander kredietveranderinge vir die jaar" en "Ander debiet veranderings vir die jaar", aandui.
Alle bedrae wat in die opgawe aangetoon word, moet ooreenstem met die bedrae wat op die maatskappy se balansstaat voorkom.
Voorraad voorhande verteenwoordig die totale waarde van die handelsvoorraad teen die einde van die finansiële jaar en sluit in onvoltooide-vervaardigde goedere, grondstowwe en verbruiksvoorrade asook onvoltooide werk. In die geval waar die bedrag op die balansstaat nie die bogenoemde items insluit nie, moet die bedrag in die opgawe aangepas word om genoemde items aan te toon. Die verskil tussen die bedrae op die balansstaat en die belastingopgawe moet dan as ander lopende bates of ander lopende laste aangetoon word. 'n Skedule ter verduideliking van die verskil moet saam met die opgawe ingedien word. Die bedrag in die opgawe aangetoon moet die bruto waarde wees van voorraad voorhande voor die aftrekking van enige voorsienings of reserwes. In die geval waar die finansiële jaarstate nie 'n breedvoerige omskrywing bevat van die waardasie-metode ten opsigte van elke kategorie van voorraad nie, moet volle besonderhede daarvan ingedien word.
Voorsiening vir voorraad en werk-in-proses": Dui die totaal van alle voorsiening en reserwes gemaak vir of ten opsigte van voorraad voorhande en werk-in-proses, aan."Vooruitbetalings" sluit deposito's in.
By die voltooiing van die betrokke deel van die opgawe moet die normale rekenkundige betekenis van die terme wat in deel 6.3 van die opgawe voorkom, gevolg word. In die geval waar 'n maatskappy nie enige koste van verkope het nie, bv. 'n eiendomverhurings-maatskappy, sal die omset en die bruto wins dieselfde wees.
Voorraadaansuiwerings. Hierdie verteenwoordig nie die verandering tussen openings-en sluitingsvoorraad nie. Dit verteenwoordig die afskrywing van uitgediende, stadig-verhandelbare items of beskadigde items wat afgeskryf is gedurende die jaar van aanslag (debietbedrag).
Voorraadaansuiwerings". Vorige jaar se afskrywings van uitgediende en stadig-bewegende voorraad teruggeskryf (kredietbedrag). "Ander inkomste". Enige bedrae buitengewone-inkomste wat nie as "omset" beskou kan word nie. Besonderhede hiervan moet op 'n aangehegte skedule uiteengesit word.
Konsultasie, regs- en professionele fooie" is bedrae betaal vir sodanige dienste anders as ouditeursvergoeding vir ouditdienste. "Salarisse en lone" (mediese-, pensioen- en voorsorgfonds bydraes uitgesluit).
Verkope (omset) moet alle verkope insluit maar inkomste-items soos per deel 6.3.2 uitsluit.
Kostes van verkope (voorraadaansuiwerings uitgesluit): 'n Uiteensetting van alle kostes wat aan die item toegedeel is moet voorsien word. Hierdie item moet tipies aankope, opening en sluitingsvoorraad sowel as direkte en indirekte toeskryfbare kostes, insluit.
Bruto wins/verlies - subtotaal: Hierdie is 'n kontroletotaal van Verkope - Koste van verkope + Aansuiwerings (terugskrywings) - Voorraadaansuiwerings (afskrywings).
Waar toelaes geëis word, moet die totale toelaag geëis, getoon word en nie die verandering / beweging vir die jaar nie.
Herwinnings sluit in alle bedrae soos omskryf in Artikels 8 en 8 van die Inkomstebelastingwet. Terugskrywings van toelaes wat in vorige jare toegestaan is, moet ook by hierdie syfer in berekening gebring word, asook enige verhalings ten opsigte van bruikhuurooreenkomste wat beëindig is.
In alle gevalle waar die rekeningkundige en belastinghantering verskil, moet die totale rekenkundige bedrag teruggeskryf word en terselfdertyd moet die volle bedrag vir belastingdoeleindes verklaar word.
Voorbeeld: Vooruitbetalings word vir rekenkundige doeleindes in die Inkomstestaat geëis maar word ingevolge Artikel 23H beperk. Die gedeelte wat beperk word moet teruggetel word teenoor die lynitem in 6.4.2.1. Indien die betaling in die balansstaat verskyn moet slegs die kwalifiserende gedeelte teenoor 6.4.1.2 getoon word.
Beskrywing: In die geval van 'n mynmaatskappy moet die berekende belasbare inkomste vir die onderskeie aktiwiteite ingevul word.
Slegs rande: Vul in die bedrag bereken, voordat enige vasgestelde verlies vanaf die vorige jaar in berekening gebring word.
Vrygestelde inrigtings moet die kodes, soos aangedui in die bronkodebrosjure, gebruik om aan te dui onder watter artikel van die Inkomstebelastingwet vrystelling goedgekeur is. 'n "0" moet in die "Slegs Rande" kolom ingevul word, tensy die inrigting slegs gedeeltelike vrystelling het, en daar wel belasbare inkomste vir die jaar van aanslag is.
Voorbeeld vir die berekening van die netto wins / verlies soos weergegee in deel 6.4.
Plus inkomste-items subtotaal 6.3.
Minus uitgawe- items subtotaal 6.3.
Minus kontrole totaal 6.4.
Plus kontrole totaal 6.4.
Berekende wins / verlies toon die bedrag in 6.4.
Dui die bronkode aan wat betrekking het op die tipe van inkomste van die maatskappy. Die bronkode van die hoofbron van inkomste sal dieselfde wees as die inkomste soos par. 5.17 indien 'n berekende wins. Indien dit 'n berekende verlies is sal dit 'n soortgelyke kode wees maar 'n onewe nommer.
Moet nie negatiewe tekens of hakies gebruik nie.
Die netto inkomste van 'n BBM vir 'n buitelandse jaar van belasting is 'n bedrag gelyk aan die belasbare inkomste van die BBM. Die belasbare bedrag moet vasgestel word ingevolge die bepalings van die Inkomstebelastingwet, 1962. Vir doeleindes van die berekening van belasbare inkomste word slegs die BBM as belastingpligtige beskou. Die BBM word voorts ook as 'n inwoner maatskappy beskou ten opsigte van die toepassing van sekere bepalings van die Inkomstebelastingwet. Die aftrekkings en toelaes van die BBM is egter beperk tot die inkomste van die BBM. Geen toeskryfbare verliese ten opsigte van die BBM sal toegelaat word nie, maar sal oorgedra word na die daaropvolgende buitelandse jaar van belasting.
In gevalle waar 'n inwoner, tesame met verbonde persone met betrekking tot die inwoner, 10% of meer as 10% van die deelnemende regte in 'n BBM hou, moet so 'n inwoner die proporsionele bedrag gelyk aan die netto inkomste van die BBM wat toeskryfbaar is aan die inwoner, gebaseer op die deelnemende regte wat die inwoner hou op die laaste dag van die jaar van aanslag van sodanige BBM, insluit.
Soos bepaal op die laaste dag van jaar van aanslag van die BBM.
Soos bepaal net voordat die buitelandse maatskappy opgehou het om 'n BBM te wees.
Enige inkomste van 'n BBM wat onderhewig was aan belasting in 'n aangewese land teen 'n kwalifiserende statutêre koers is uitgesluit. 'n Kwalifiserende statutêre koers is 'n statutêre maatskappy koers van ten minste 27% op inkomste en 13.5% op kapitaalwins.
Die aktiewe besigheidsinkomste van die BBM wat toeskryfbaar is aan 'n besigheidsaak is ook vrygestel van inkomste-belasting tensy die inkomste diversionêr of passief van aard is.
Passiewe inkomste beteken inkomste in die vorm van dividende, rente, tantième, huurinkomste, annuïteite, versekeringspremies, of inkomste van dergelike aard of enige kapitaalwins ten opsigte van die beskikking oor 'n bate ten opsigte waarvan enige sodanige inkomste verdien kan word, of enige buitelandse valuta-wins, bepaal ingevolge artikel 24I, ten opsigte van enige buitelandse ekwiteitsinstrument of buitelandse valuta-wins. Waar die inkomste egter 'n de minimus persentasie van alle ontvangstes en toevallings vanuit sekere finansiële instansies verkry is, sal die vrystelling steeds geld.
Versuim om ingevolge artikel 72Ainligting te verskaf ten opsigte van die deelnemende regte in 'n BBM, kan tot gevolg hê dat alle uitsluiting ingevolge artikel 9D, behalwe die uitsluiting met betrekking tot die bedrae wat onderhewig is aan belasting in 'n aangewese land, van ten minste 27% op inkomste en 13.5 % op kapitaalwins, verbeur word.
Toon die bedrae in rand en sent. Indien die oorspronklike sertifikate nie aangeheg is nie, sal die krediet nie toegestaan word nie.
Indien buitelandse belasting deur die bron teruggehou is -die oorspronklike dokumentasie ontvang vanaf die betrokke bron.
Indien buitelandse belasting nie deur die bron teruggehou is nie -'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Verligting van dubbelbelasting n Suid-Afrikaanse inwoner is onderhewig aan normale belasting verkry uit wêreldwye inkomste (d.i.inkomste verkry vanuit bronne binne en buite die Republiek). Enige inkomste deur 'n inwoner verkry vanuit 'n buitelandse bron mag dalk reeds of kan dalk onderhewig wees aan belasting in 'n ander land wat dubbelbelasting tot gevolg kan hê. Artikel 6quat maak voorsiening vir die verligting van dubbelbelasting in die sin dat, waar buitelandse belasting gehef is op inkomste wat in belasbare inkomste ingesluit is, onderhewig aan sekere voorwaardes, dit as korting toegestaan kan word teenoor die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Die som van die bedrae betaal ten opsigte van buitelandse belasting kan, onderworpe aan sekere voorwaardes, kwalifiseer as korting.
Die belasting moes as betaalbaar bewys gewees het, d.i.
Die belasting moet betaalbaar wees ten opsigte van die bedrae wat by die inkomste van die inwoner ingereken is.
Inkomste, bv professionele dienste inkomste, vergoeding, rente, tantième, huur, pensioene, annuïteite, ens., buitelandse dividende uitgesluit.
n Bedrag gelykstaande aan die proporsionele bedrag van die netto inkomste verkry vanaf 'n buitelandse maatskappy wat uitdruklik ingesluit is by die inkomste van die inwoner ingevolge artikel 9D.
Inkomste vekry deur 'n inwoner in die vorm van buitelandse dividende.
n Belasbare kapitaalwins verkry vanuit 'n buitelandse bron.
Enige bedrae waarna paragrawe a tot d verwys wat ontvang en toegeval het aan 'n spesifieke persoon, byvoorbeeld 'n trust, maar wat geag word verkry is deur 'n ander persoon die inwoner.
n Bedrag waarna verwys word in paragrawe a tot d, wat deel vorm van die kapitaal van 'n trust wat in die buiteland gestig is, wat beskou word verkry te gewees het deur die inwoner vir inkomstebelasting of kapitaalwinsdoeleindes.
Waar die som van buitelandse belasting betaal die bedrag aan korting oorskry, mag die oorskotbedrag oorgedra word na die daaropvolgende jaar van aanslag om as 'n korting teen die normale belasting betaalbaar oorweeg te word.
Geen korting sal toegestaan word nie indien 'n inwoner ingevolge artikel 9E , 10 (k)(ii) of 11C sou kies dat die inkomste ontvang vanaf 'n buitelandse bron in die vorm van dividende in sy hande belas sal word na die aftrekking van die onderliggende terughoudingsbelasting.
Sou die inwoner kies dat verligting ingevolge 'n dubbelbelastingooreenkoms toegepas word, sal geen verdere verligting ingevolge artikel 6quat toegepas word nie.
Buitelandse dividende is 'n dividend ontvang deur of toegeval aan 'n buitelandse maatskappy soos omskryf in Artikel 9D. Artikel 10 (k)(ii) omskryf die omstandighede waaronder 'n buitelandse dividend van belasting vrygestel sal wees.
Vasstelling van 'n kapitaalwins of -verlies n BKW-gebeurtenis word voorafgegaan deur die beskikking oor 'n bate. Tensy so 'n beskikking of geagte beskikking plaasvind/voorkom, ontstaan geen wins of verlies nie. BKW is van toepassing op alle bates waaroor voor of op 1 Oktober 2001 (waardasiedatum) beskik is. Slegs die wins of verlies wat vanaf 1 Oktober 2001 tot datum van beskikking toegeval het, sal binne die BKW wetgewing val.
n Bate word so wyd as moontlik gedefinieer en sluit in enige eiendom van watter aard ook al, asook enige belang daarin.
n Beskikking dek enige gebeurtenis, daad, toegeeflikheid of werking van die reg, wat die skepping, wysiging, oordrag, of vernietiging van 'n bate tot gevolg het. Dit sluit ook sekere gebeurtenisse in wat as beskikkings behandel word, soos die verandering in die gebruik van 'n bate.
Sodra beskik is oor 'n bate konstitueer/vorm die bedrag wat ontvang is of toegeval het die opbrengs van die beskikking.
Die basiskoste van die bate is gewoonlik die onkoste werklik aangegaan in die verkryging van die bate tesame met uitgawes wat direk verband hou met die verbetering en direkte kostes in verband met die aanskaffing en beskikking en sekere eiendomskostes. Die basiskostes sluit nie enige bedrae in wat andersins toegelaat is as 'n aftrekking vir inkomstebelastingdoeleindes nie.
Hoe word die basiskoste van 'n bate wat op 1 Oktober 2001 reeds in u besit was, bereken?
Die Wet bepaal dat sekere vereistes nagekom moet word wanneer daar van die markwaardemetode gebruik gemaak word.
Alle waardasies moet gedoen word asof op 1 Oktober 2001 en moes gedoen gewees het voor 30 September 2004.
Deur wie mag waardasies gedoen word?
Die Wet is nie voorskriftelik nie en die verantwoordelikheid en die onus rus op die persoon/entiteit om die regsgeldigheid van so 'n waardasie te staaf.
Indien die markwaardemetode van basiskoste gebruik word, moet 'n afskrif van die waardasiesertifikaat ingedien word saam met die betrokke inkomstebelastingopgawe wat verwys na die jaar van aanslag waarin die beskikking plaasgevind het. Sekere waardasies moet egter vroeër, saam met die eerste belastingopgawe wat na 30 September 2004 vereis word, ingedien word. Die onderstaande tabel dui hierdie tipes van bates aan.
Sekere reëls wat nie deur hierdie brosjure aangespreek word nie is in plek om winste en verliese te beperk wanneer die markwaardemetode gebruik word. Hierdie reëls voorkom fiktiewe verliese wat veroorsaak word deur oordrewe waardasies, asook ontbering indien bates bo markwaarde soos op 1 Oktober 2001 verkoop word, maar teen laer as die oorspronklike koste.
Hierdie metode mag gebruik word indien rekords beskikbaar is van die datum van verkryging en die koste van die bate. Die volgende formule word gebruik om die tydtoedelingsbasiskoste van die bate te bepaal.
Verbeterings of toevoegings wat aangebring is voor 1 Oktober 2001 word beskou asof dit plaasgevind het tydens verkryging van die bate. Die periode voor 1 Oktober 2001 word beperk tot 20 jaar. Die totale koste van toevoegings wat gemaak is na waardasiedatum vorm deel van die basiskoste (geen toedeling).
LET WEL: Die 20-jaar beperking geld nie waar daar geen toevoegings of verbeterings aangebring is voor die waardasiedatum nie.
Die berekende netto kapitaalwins wat betrekking het op die betrokke jaar van aanslag word vermenigvuldig met die insluitingskoers om die belasbare kapitaalwins te bepaal. Die bepaalde kapitaalwins word voorts ingesluit by die belasbare inkomste vir die betrokke jaar van aanslag.
Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte) 6502 6530
Verlies: Vaste onroerende bates (bv. grond, geboue, mineraleregte) 6503 6531
Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6504 6532
Verlies: Primêre woning (bv. huis, meenthuis, woonstel, boothuis, karavaan) 6505 6533
Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies) 6506 6534
Verlies: Finansiële instrumente genoteer (bv. aandele, eenhede in effektetrust, effekte, termynooreenkomste, opsies). 6507 6535
Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreenkomste, ruilooreenkomste, skuld 6508 6536
Verlies: Finansiële instrumente ongenoteer bv. aandele, skuldbriewe, promesses, effekte, opsies, vooruitooreen komste, ruilooreenkomste, skuld 6509 6537
Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom 6510 6538
Verlies: Ontasbare bates bv. klandisiewaarde, handelsmerke, patente, kopieregte, agentskappe franchises, lisensies, fidusiêre reg, vruggebruik of ander dergelike reg op eiendom 6511 6539
Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting 6516 6542
Verlies: Ander roerende bates wat vir besigheidsdoeleindes gebruik is bv. vliegtuie, bote, motorvoertuie, kantoormeubels en toerusting 6517 6543
Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg 6518 6544
Verlies: Ander roerende bates uitgesluit persoonlike gebruiksbates bv. Krugerrande, bote vir persoonlike gebruik 10 meter en vliegtuie vir persoonlike gebruik 450 kg 6519 6545
Skedules moet voorberei word ten opsigte van alle vrae waarop bevestigend geantwoord is. Die skedules met betrekking tot die vrae wat "groen"gedruk is moet aan u opgawe geheg word terwyl die skedules met betrekking tot die vrae wat in "swart" gedruk is op aanvraag beskikbaar moet wees.
Veranderings en verbeterings aan bates (uitgesluit herstelwerk en onderhoud). Bedrae moet verstrek word met 'n kort beskrywing van die aard van die veranderings en / of verbeterings.
Kort verduideliking van materiële items.
Betalings ten opsigte van uitskakeling van mededinging n Skedule wat die aard en bedrag van sodanige betalings aantoon en afskrifte van die ooreenkomste moet ingedie word.
Berei 'n dokument voor wat die verwantskap tussen die oortreder en die maatskappy aantoon.
Krugerrande, Wissels, Verhandelbare depositosertifikate, Bankaksepte, Bewyse aan toonder, Skatkisbiljette, Landbankwissels, Termynkontrakte, Opsies en ander verhandelbare sekuriteite, Promesses of enige soortgelyke instrument en Versamelstukke.
Doel waarvoor aangekoop.
Omstandighede wat aanleiding gegee het tot die verkoop / beskikking / aflossing.
b Heg 'n skedule aan waarin die verhandelbare effekte aangedui word en toon watter items beinvloed en watter nie beinvloed sal word deur die verandering nie.
Indien 'n kapitaalkeuse gemaak is, verstrek besonderhede van onkoste of verliese wat ingevolge Artikel 9B teruggetel is.
Wins en / of verlies.
Indien 'n gade die reisiger vergesel het, moet die uitgawes toeskryfbaar aan die gade gespesifiseer word.
Vergoeding betaal aan werknemers, direkteure of lede ten opsigte van die verlies aan amp, ens.
Berei dokumentasie voor wat die bedrae, asook die omstandighede wat aanleiding gegee het tot die betalings, aandui.
Besonderhede van die premies, polis en begunstigde moet verstrek word.
n Sertifikaat uitgereik deur die versekeraar, wat bevestig dat die polis 'n polis is soos beoog in Artikel 11(w), moet ingedien word.
Die bedrag oorgedra na die volgende jaar van aanslag.
Werkgewer bydraes tot mediesefondse n Berekening van die persentasie van die bydraes tot die totale vergoeding van elke kategorie werknemers ten opsigte waarvan bydraes gemaak is.
Berekening van die persentasie van die bydraes tot die totale vergoeding van elke kategorie werknemers ten opsigte waarvan bydraes gemaak is.
Voorsien 'n afskrif van die ooreenkoms of kontrak tussen die maatskappy en enige ander persoon ten opsigte van na-aftrede voordele.
n IB180 moet voltooi en ingehandig word vir elke leerlingooreenkoms ten opsigte waarvan 'n aftrekking geëis word.
Bedrag verhaal ten opsigte van elke leerling en afskrifte van die IB180 ten opsigte van die betrokke leerders met betrekking totdie bedrae verhaal.
Bedrag betaal en / of gekrediteer vir die jaar geëindig 28 Februarie 2006 per direkteur, aandeelhouers, ens.
Besonderhede van enige belegging, vaste eiendom en/of ander bates oorgedra teen minder as markwaarde.
Name en belastingverwysingsnommers van die werknemers / direkteure wat deelneem aan die skema.
Betalingsvoorwaardes van die lening.
Maandelikse paaiement betaalbaar tydens die ooreenkoms tydperk.
Volle besonderhede van die bate, insluitende die oorspronklike koste daarvan vir die verhuurder indien bekend.
Indien die bate oorgedra, afgestaan of geskenk was by beëindiging van die huurooreenkoms, moet die volle besonderhede van die begunstigde verstrek word.
Afskrifte van die huur- en ander verwante ooreenkomste, indien nie reeds voorheen ingedien nie.
Volledige berekening van enige aanpassing soos vereis ingevolge Artikel 23G.
Besonderhede van hoe die aangepaste wins of verlies by oordrag of aflossing van enige finansiële instrument of klas van finansiële instrument vir belastingdoeleindes hanteer is.
Oodra van voordele en risiko's. Sekere enititeite word vergoed vir die gebruik van hul belastingbasis. Die wesenlike komponent van die belastingvoordeel van die totale finansieringskoste word gewoonlik bepaal deur 'n gerekenariseerde kostemodel. 'n Gedeelte van hierdie voordeel word oorgedra aan 'n kliënt tesame met die geassosieerde risiko's.
Wisselvallige toepassing van belasting van transaksies deur die partye.
Naam van die entiteit wat die transaksie bemark.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Besonderhede van die partye tot die transaksie insluitend die verhouding tot die maatskappy.
Rente toegeval aan die maatskappy ten opsigte van die lening of voorskot.
a Voltooi die RA07 beskikbaar op die SARS webwerf, en heg aan u opgawe.
Skenkings moet gelys word en die oorspronklike kwitansies soos voorgeskryf in Artkiel 18A, moet ingedien word.
enige openbare weldaadsorganisasie deur die Kommissaris goedgekeur ingevolge Artikel 30 van die Inkomstebelastingwet fondse voorsien slegs aan enige openbare weldaadsorganisasie, instelling, raad of liggaam in (a)(ii) hierbo bedoel; en ii gedurende die openbare weldaadsorganisasie se voorafgaande jaar van aanslag ten minste 75% van skenkings wat as aftrekking kwalifiseer, uitgedeel het of die verpligting aangegaan het om dit aldus uit te deel.
Gegewens soos voorgeskryf ingevolge die Algemene Aanvaarde Rekeningkundige Praktyk (AARP), moet verstrek word tesame met breedvoerige besonderhede van bedrae en aard van elke item.
Besonderhede van die spesifieke metode gevolg in die berekening van die verskille vir belastingdoeleindes.
Besonderhede van die betrokke partye, insluitend die verhouding met die maatskappy, direkteure en lede.
Bedrae gespandeer ten opsigte van die inkomste.
Belastinghantering ten opsigte van die inkomste.
Besonderhede van enige verwantskap tussen die betrokke partye.
Rede waarom die skuld as oninbaar beskou word.
Indien die spesifieke debiteurmetode gebruik word, verskaf inligting soos vir oninbare skulde hierbo.
Belastingwaarde van bate op datum van beskikking of vervreemding.
Strategiese Industriële Projek b Voorsien 'n afskrif van die dokument van goedkeuring wat deur die Minister van Handel en Nywerheid uitgereik is.
Indien dit as 'n aftrekking geëis word, moet redes voorsien word.
Voorsien die volgende inligting ten opsigte van elke ontrekking geëis in terme van Artikel 23H.
Tydperk wat deur betaling gedek word bv. 1 Maart 2006 tot 28 Februarie 2007.
Is die maatskappy 'n vennoot in 'n "en commandite" vennootskap?
Finansiële state en 'n berekening van elke vennoot se deel van die wins / verlies.
Naam van die rolprent / vennootskap.
Finansiële state en 'n berekening van elke vennoot se deel van die wins / verlies.
Volledige inkomstestate vir boerderybedrywighede beoefen.
Skedule van beginsaldo's, bewegings aankope, verkope, aanwas, vrektes, privaat gebruik, ens.
Skedule van uitgawes aangegaan ten opsigte van die aanplanting en instandhouding van plantasies.
Afskrif van kennisgewing van enige verandering of terugtrekking van die aanvanklike goedkeuring.
Naam en adres van die persoon / maatskappy aan wie die bedrag betaal is.
Verwantskap tussen die maatskappy en die ontvanger van die skenking.
Besonderhede van enige verandering in effektiewe beheer.
Die name, e-pos en webwerf-adresse van die vernaamste kliënte waarmee u handel gedryf het op die Internet.
Voorbeeld: As die brutowins persentasie 40% was in die vorige jaar van aanslag, mag dit nie 'n verskil van meer as 4% toon nie (10% van 40%). As dit meer as 44% of minder as 36% is, moet 'n verduideliking voorsien word.
Besonderhede van die partye tot die transaksie, ingesluit die verhouding tot die maatskappy.
Lys van krediteure wat langer as 12 maande uitstaande is.
Afskrifte van die notules van dividendverklarings en / of 'n beskrywing van gebeure wat aanleiding gegee het tot die geagte dividende.
Voorsien volledige besonderhede van die omstandighede wat die verandering teweeg gebring het.
Hierdie inligting hou verband met dividende ontvang deur die maatskappy ten opsigte van aflosbare voorkeuraandele of enige ander aandele wat "geaffekteerde stukke" soos omskryf in Artikels 8E en 103 insluit.
Volledige besonderhede van alle voorkeuraandele uitgereik en / of afgelos.
Indien 'n "en commandite" vennootskap gesluit is, moet die toepaslike besonderhede soos uiteengesit in deel D14 verstrek word.
Finansiële jaarstate van die vennootskap, gesamentlike onderneming of trust.
Berekening van elke deelnemer se deel van die wins / verlies.
Ooreenkoms van die vennootskap, gesamentlike onderneming of trust indien dit nie voorheen ingedien is nie.
Indien die maatskappy deelgeneem het in enige van die transaksies in die opgawe vermeld moet volledige inligting voorsien word ten opsigte van die transaksie met betrekking tot die partye tot die transaksie, die kapitaal / handelsvoorraad, aard en beskrywing van die bates oorgeplaas of bekom, en enige verpligtinge oorgeplaas.
Indien "ja" geantwoord op vrae (a), (d) en (f), waar die partye gekies het dat die voorsiening toegepas word, of in die geval van (b), (c) en (e) waar die partye gekies het dat die voorsiening nie toegepas word nie, moet 'n geskrewe dokument wat die besluit deur die toepaslike partye geneem aandui, aangeheg word.
Die transaksie wat hier beoog word, is alle intergroep transaksies wat nie normale bedryfsaktiwiteite is nie. Voorbeelde van nie-bedryfsaktiwiteite is oordragte van bates in die groep, huur, rente of adminstrasiegelde betaal deur een maatskappy aan 'n ander binne dieselfde groep.
Indien dit as 'n aftrekking geëis word, moet redes voorsien word.
Besonderhede van enige transaksie ten opsigte van die terugkoop van aandele.
Maandelikse en / of jaarlikse premies n Ontleding van maandelikse en jaarlikse premies ontvang deur of toegeval aan die maatskappy, onderskei tussen plaaslike en buitelandse bronne.
Doel waarvoor die lening of voorskot aangewend is.
Besonderhede van enige premies terugbetaal, kommissie verdien of eise verhaal.
Voorsien afskrifte van al die spesiale verslae ingedien by die FDR.
Bevestiging dat dit gebruik is in die voortbrenging van inkomste.
Beantwoord al die vrae, (a) tot (h), en voorsien ondersteunende dokumentasie soos benodig.
Die opbrengs by beskikking oor die oorspronklike bate.
Voltooi die IT10 kennisgewing, beskikbaar op die SARS webwerf, en heg aan die opgawe.
Belasbare bedrae nie deurgestuur nie.
Verstrek volledige besonderhede ten opsigte van bedrae en redes waarom dit nie deurgestuur is nie.
Verstrek redes waarom belasting nie teruggehou is nie.
Voorsien 'n skedule wat die redes uiteensit waarom dit beskou word dat die bepalings van Artikel 31 nagekom is.
Afskrif van elke buitelandse entiteit se geouditeerde finansiële jaarstate, verkieslik opgestel volgens plaaslike vereistes. Die state moet ten minste bestaan uit 'n balansstaat en 'n gedetailleerde inkomstestaat wat onderteken is deur die ouditeur, direkteure of die verantwoordelike beampte. Indien die state nie die randwaarde aandui nie moet 'n bykomende afskrif waarin die randwaarde aangedui word, aangeheg word.
Voordele wat direk of indirek verband hou met enige gedeelte van buitelandse belasting wat as 'n korting in terme van Artikel 6quat deur die maatskappy geeis is.
Veduidelik die verwantskap tussen die maatskappy en die persoon wat die voordele geëis het.
Indien die antwoord op vraag 8 "ja" is, voorsien die inligting aangevra in vrae 1-7 ten opsigte van elke sodanige jaar van aanslag.
Verstrek besonderhede ten opsigte van die bedrae oorgeplaas en hoe dit aangewend is.
Voorsien 'n organogram wat al die maatskappye, takke, venootskappe, trusts en gesamentlike ondernemings (of enige ander internasionale bedryf) in die groep aandui. 'n Beskrywing moet voorsien word ten opsigte van al die bedryfsentiteite, die land van beliggaming en belastingaanspreeklikheid waar die entiteite as belastinginwoner beskou sou word asook die persentasie aandeelhouding.
Dui die plek aan wat beskou word as die plek van effektiewe bestuur ten opsigte van al die maatskappye, takke, vennootskappe, trusts en gesamentlike ondernemings soos in die bostaande organogram aangedui. Verduidelik die aard van besluitneming of operasionele beleid wat 'n impak het op die operasionele bedrywighede, asook enige besluit, indien enige, wat in Suid-Afrika geneem is, wat 'n invloed kan hê op die operasionele bedrywighede van die buitelandse entiteit. Bevestig die voorafgaande met redes.
Indien "ja", moet u die Mynbouskedules op die volgende drie bladsye voltooi en aan die opgawe heg.
<fn>IRP511 Guide (Afr).txt</fn>
SARS het hierdie jaar omvattende veranderings rakende die Inkomstebelastingproses gemaak, gemik daarop om dit te vereenvoudig en geriefliker vir belastingbetalers te maak om hulle verpligtinge na te kom. Deel van hierdie proses was om weg te doen met die vereiste dat belastingbetalers stawende bewyse saam met die Inkomstebelastingopgawes moet in dien. Instede daarvan sal daar egter op die informasie wat deur werkgewers, finansiele instansies en ander derde partye voorsien word, staatgemaak word om die verklarings van belastingbetalers te verifieer.
As 'n Werkgewer word u as 'n kritieke vennoot geag in die proses om die inligting tydig aan SARS aangaande die IRP5 en IT3(a) sertifikate te verskaf. In April 2007 was die jaarlikese rekonsiliasie vorm IRP501 aan u uitgereik wat aan SARS op 25 Mei 2007 tesame met die afskrifte van die individuele IRP5 en IT3(a) sertifikate, terug besorg moes word.
Meeste van die werkgewers voorsien SARS van hierdie afskrifte in elektroniese formaat (CD, disket of e-pos) wat die prosessering en verifikasie van die inligting op die stelsel dadelik moontlik maak. Sommige werkgewers reik egter handgeskrewe IRP5 en IT3(a) sertifikate uit.
Die indiening van die handgeskrewe sertifikate hou tans 'n uitdaging in vir u as werkgewer asook vir SARS.
Om die uitdaging aan te spreek soverre dit handgesskrewe sertifikate aangaan, het SARS 'n nuwe vorm ontwerp om basiese inligting soos werknemersbelasting- en salarisinligting vas te lê. Hierdie vorm staan bekend as die IRP 511 en laat u toe om die handgeskrewe IRP5 sertifikate te lys op 'n vereenvoudige vorm wat dan maklik en akkuraat kan oplaai na die SARS stelsel.
Neem asseblief kennis dat die vorm nie die uitreiking van die huidige IRP501 wat voltooi moet word en aan SARS teruggestuur tesame met die elektroniese IRP5 en IT3(a) vervang nie. Verder moet u steeds IRP5 handgeskrewe sertifikate, wanneer nodig, uitreik en aan u werknemer(s) verskaf, die inligting daarvan moet eger op die IRP511 voltooi word. Die nuwe IRP511 is slegs vir handgeskrewe IRP5 sertifikate wat uitgereik is gedurende die 2007 belastingjaar, ongeag of die handgeskrewe sertifikate alreeds aan SARS gestuur is al dan nie.
U word versoek om die IRP511 met betrekking tot u handgeskrewe IRP5 sertifikate wat uitgereik was ten opsigte van die 2007 belastingjaar te voltooi en in te dien teen 28 September 2007.
Vul u LBS verwysingsnommer in soos versoek.
Voltooi die naam waaronder u as werkgewer gerigistreer is vir LBS.
Van/handelsnaam van die werknemer.
Die voorletters van die werknemers indien hulle 'n natuurlike persoon is.
Die identiteitnommer, paspoortnommer, maatskappy registrasienommer, BK of trust nommer van die werknemer.
Die bruto besloldiging van die werknemer soos beskryf onder kode 3699.
Die totale werknemersbelasting afgetrek van die werknemer soos beskryf onder kode 4103.
Die inkomsteverwysingsnommer van die werknemer.
Teken die opgawe.
<fn>IT14 Guide (Afr).txt</fn>
Hierdie gids is saamgestel om te help met die korrekte en volledige voltooiing van die opgawe vir maatskappye en beslote korporasies. Vir hulp met die opgawe kan u die plaaslike SARS kantoor kontak of die SARS Inbelsentrum by 0860 12 12 18 skakel.
U aandag word ook gevestig op die Praktyknotas/"Interpretation Notes" wat deur die Kommissaris vir die Suid-Afrikaanse Inkomstediens uitgereik is.
Hierdie opgawe moet voltooi en ingedien word 12 maande na die einde van die finansiële jaareinde van die betrokke maatskappy/beslote korporasie.
Gebruik 'n swart of blou pen om die opgawe te voltooi en gebruik drukskrif om binne die areas te skryf wat beskikbaar is. Gebruik drukskrif vir die voltooing van die opgawe. MOET NIE 'n streep deur die spasies trek wat nie van toepassing is nie.
Moet assesblief nie korreksie ink gebruik as 'n fout gemaak is nie. Moet asseblief ook nie die opgawe vou nie aangesien dit 'n vertraging in die afhandeling van die aanslag sal veroorsaak.
Alle toepaslike gedeeltes van die opgawe moet voltooi word aangesien 'n onvoltooide opgawe teruggestuur sal word en beskou sal word as nie ontvang nie. Dit kan daartoe lei dat boetes gehef word vir die nie-indiening of laat-indiening van 'n opgawe.
Handtekening: Die opgawe is 'n bindende wetlike verklaring waarin al die inkomste, belasting teruggehou en aftrekkings aangedui word.
Besonderhede van die maatskappy/beslote korporasie naam, adres, kontakbesonderhede, ens.
Hoe om u IT14 opgawe te voltooi dokumentasie moet egter vir 'n tydperk van vyf jaar, na datum van indiening van die opgawe, bewaar word.
Dit is verpligtend om te verseker dat 'n akkurate en volledige openbaarmaking van alle vereiste gegewens en relevante besonderhede gemaak word in die belastingopgawe. Bykomend tot moontlike strafregtelike vervolging en die oplê van boetes soos voorgeskryf in die Inkomstebelastingwet vir wanvoorstelling, versuim, weglating, of verskaffing van onjuiste inligting, kan addisionele aanslae (tesame met rente) gehef word.
Let asseblief daarop dat indien die opgawe nie geteken is nie dit teruggestuur sal word en beskou sal word as nie ontvang nie.
Indien die opgawe elektronies ingedien word, sal die wagwoord wat uitgereik is tydens die registrasie as e-Filer, dien as digitale handtekening.
Dit is belangrik dat al die betrokke velde in hierdie afdeling voltooi word aangesien die inligting in hierdie afdeling in die aanslagproses gebruik word om te bepaal teen watter belastingkoers die maatskappy/beslote korporasie aangeslaan moet word.
Die balansstaatinligtingsgedeelte moet voltooi word waar die maatskappy oor bates, laste en/of reserwes beskik. Indien die maatskappy inkomste gedurende die jaar verkry het, moet die res van die opgawe voltooi word.
Hoofbedryf is die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word.
Dit is die bron waaruit die hoogste bruto inkomste gegenereer word. Dit is nie noodwendig die belangrikste aktiwiteit wat deur die maatskappy beoefen word nie. Gebruik die Bronkodeboekie beskikbaar op die SARS webwerf www.sars.gov.za om die bronkode te bepaal. Let assesblief daarop dat slegs die kode wat betrekking het op 'n wins gebruik moet word in hierdie geval.
Syfers volgens die finansiële jaarstate van die maatskappy (nie groeps- of gekonsolideerde finansiële jaarstate nie) moet gebruik word vir die invul van hierdie gedeelte.
Alle bedrae wat in die opgawe aangetoon word, moet ooreen-stem met die bedrae wat op die maatskappy se balansstaat voorkom.
By die voltooiing van die betrokke deel van die opgawe moet die normale rekenkundige betekenis van die terme wat in die opgawe voorkom, gevolg word. In die geval waar 'n maatskappy nie enige koste van verkope het nie, bv. 'n eiendomverhurings-maatskappy, sal die omset en die bruto wins dieselfde wees.
Voorraadaansuiwerings. Hierdie verteenwoordig nie die verandering tussen openings-en sluitingsvoorraad nie. Dit verteenwoordig die afskrywing van uitgediende, stadig-verhandelbare items of beskadigde items wat afgeskryf is gedurende die jaar van aanslag.
Voorraadaansuiwerings. Vorige jaar se afskrywings van uitgediende en stadig-bewegende voorraad teruggeskryf.
Dit sluit nie reperasies en onderhoud in nie. Berei en bewaar 'n skedule voor van die koste tesame met 'n kort beskrywing van die aard van die verbeterings en veranderinge.
Vergoeding betaal aan werknemers/direkteure ten opsigte van die verlies van amp, ens.?
Berei 'n skedule voor waarin die bedrae betaal aangedui is sowel as die omstandighede wat aanleiding gegee het tot die betaling.
Hierdie is bedrae betaal vir sodanige dienste anders as ouditeursvergoeding vir ouditdienste.
Hierdie sal premies insluit wat betaal is aan uitkeerfondse en premies betaal ten behoewe van ander partye.
n Skedule moet voorberei en bewaar word wat die beskrywing van die premie, die bedrag, die versekerde risiko en die naam van die instansie aan wie die betaling gemaak is, lys. Al die ooreenkomste aangegaan sowel as die versekeringspolisse wat betrekking het op dié premies betaal, moet deur die maatskappy bewaar word.
Kort opsomming van materieële items moet voorberei word.
Indien 'n gade die reisiger vergesel het, moet die uitgawes toeskryfbaar aan die gade gespesifiseer word.
Besonderhede hiervan moet op 'n skedule uiteengesit word.
Waar toelaes geëis word, moet die totale toelaag geëis, getoon word en nie die verandering/beweging vir die jaar nie.
Herwinnings sluit in alle bedrae soos omskryf in Artikels 8 en 8 van die Inkomstebelastingwet. Terugskrywings van toelaes wat in vorige jare toegestaan is, moet ook by hierdie syfer in berekening gebring word, asook enige verhalings ten opsigte van bruikhuurooreenkomste wat beëindig is.
In alle gevalle waar die rekeningkundige en belastinghantering verskil, moet die totale rekenkundige bedrag teruggeskryf word en terselfdertyd moet die volle bedrag vir belastingdoeleindes verklaar word.
Voorbeeld: Vooruitbetalings word vir rekenkundige doeleindes in die Inkomstestaat geëis maar word ingevolge artikel 23H beperk. Die gedeelte wat beperk word moet teruggetel word. Indien die betaling in die balansstaat verskyn moet slegs die kwalifiserende gedeelte in die "spesiale toelaes nie geëis nie" afdeling getoon word.
Die berekende wins of verlies moet in hierdie afdeling ingevul word tesame met die betrokke bronkode. Die bronkode kan verkry word vanaf die Bronkodeboekie wat op die SARS webwerf, www.sars.gov.za beskikbaar is. Let assesblief daarop dat die berekende wins of verlies nie die wins of verlies van 'n plaaslike of buitelandse kapitaalwins moet insluit nie aangesien hierdie bedrae apart aangedui moet word.
Plaaslike en buitelandse kapitaalwinste/verliese moet apart aangedui word soos op die opgawe aangedui. Let asseblief daarop dat slegs 'n wins of 'n verlies aangedui moet word. Die bedrag wat verklaar moet word sal die bedrag wees voor die toepassing van die insluitingskoers. Die insluitingskoers sal programmaties deur SARS toegepas word.
Die netto inkomste van 'n BBM vir 'n buitelandse jaar van belasting is 'n bedrag gelyk aan die belasbare inkomste van die BBM. Die belasbare bedrag moet vasgestel word ingevolge die bepalings van die Inkomstebelastingwet, 1962. Vir doeleindes van die berekening van belasbare inkomste word slegs die BBM as belastingpligtige beskou. Die BBM word voorts ook as 'n inwoner maatskappy beskou ten opsigte van die toepassing van sekere bepalings van die Inkomstebelastingwet. Die aftrekkings en toelaes van die BBM is egter beperk tot die inkomste van die BBM. Geen toeskryfbare verliese ten opsigte van die BBM sal toegelaat word nie, maar sal oorgedra word na die daaropvolgende buitelandse jaar van belasting om afgesit te word teen die inkomste van die BBM ingevolge artikel 20 van die Inkomstebelastingwet.
Enige inkomste verkry vanuit 'n Beheerde Buitelandse Maatskappy moet ingevul word teenoor die kode 4276 op die opgawe.
Hierdie afdeling in die opgawe maak voorsiening vir die verklaring van Rande sowel as Sente.
Indien buitelandse belasting deur die bron teruggehou is -die oorspronklike dokumentasie ontvang vanaf die betrokke bron.
Indien buitelandse belasting nie deur die bron teruggehou is nie - 'n belastingaanslag of kwitansie uitgereik deur die betrokke belastingowerheid.
Keuse om op die netto buitelandse dividend belas te word.
Indien die maatskappy/beslote korporasie kies om op die netto buitelandse dividend belas te word moet die toepaslike blokkie met 'n "X" gemerk word.
Tydens die aanslagproses sal die inligting in hierdie gedeelte gebruik word om die toelaatbare bedrag aan buitelandse belastingkrediete ingevolge artikel 6quat te bereken.
Verligting van dubbelbelasting n Suid-Afrikaanse inwoner is onderhewig aan normale belasting verkry uit wêreldwye inkomste (d.i. inkomste verkry vanuit bronne binne en buite die Republiek). Enige inkomste deur 'n inwoner verkry vanuit 'n buitelandse bron mag dalk reeds of kan dalk onderhewig wees aan belasting in 'n ander land wat dubbelbelasting tot gevolg kan hê. Artikel 6quat maak voorsiening vir die verligting van dubbelbelasting in die sin dat, waar buitelandse belasting gehef is op inkomste wat in belasbare inkomste ingesluit is, onderhewig aan sekere voorwaardes, dit as korting toegestaan kan word teenoor die Suid-Afrikaanse belastingaanspreeklikheid.
Die som van die bedrae betaal ten opsigte van buitelandse belasting kan, onderworpe aan sekere voorwaardes, kwalifiseer as korting.
Die belasting moes as betaalbaar bewys gewees het, d.i.
Die belasting moet betaalbaar wees ten opsigte van die bedrae wat by die inkomste van die inwoner ingereken is.
n Bedrag gelykstaande aan die proporsionele bedrag van die netto inkomste verkry vanaf 'n buitelandse maatskappy wat uitdruklik ingesluit is by die inkomste van die inwoner ingevolge artikel 9D.
Inkomste verkry deur 'n inwoner in die vorm van buitelandse dividende.
n Belasbare kapitaalwins verkry vanuit 'n buitelandse bron.
Enige bedrae waarna die vorige paragrawe verwys wat ontvang en toegeval het aan 'n spesifieke persoon, byvoorbeeld 'n trust, maar wat geag word verkry is deur 'n ander persoon die inwoner.
n Bedrag waarna verwys word in die eerste vier paragrawe, wat deel vorm van die kapitaal van 'n trust wat in die buiteland gestig is, wat beskou word verkry te gewees het deur die inwoner vir inkomstebelasting of kapitaalwinsdoeleindes.
Waar die som van buitelandse belasting betaal die bedrag aan korting oorskry, mag die oorskotbedrag oorgedra word na die daaropvolgende jaar van aanslag om as 'n korting teen die normale belasting betaalbaar oorweeg te word.
Geen korting sal toegestaan word nie indien 'n inwoner ingevolge artikel 11C sou kies dat die inkomste ontvang vanaf 'n buitelandse bron in die vorm van dividende in sy hande belas sal word na die aftrekking van die onderliggende terughoudings-belasting.
Indien 'n inwoner die keuse sou uitoefen vir die toepassing van die bepalings van 'n dubbelbelastingooreenkoms sal geen verdere toegewings ingevolge artikel 6quat toegestaan word nie.
Al die vrae in hierdie afdeling moet beantwoord word. Waar 'n vraag bevestigend beantwoord word moet skedules voorberei word met die inligting soos hieronder uiteengesit. Die skedules moet vir 'n tydperk van vyf jaar na datum van indiening van die opgawe bewaar word, indien SARS dit sou versoek.
Het die maatskappy enige betalings gemaak ten opsigte van die uitskakeling van mededinging?
Berei 'n skedule voor wat die aard en bedrag van sodanige betalings aantoon en bewaar afskrifte van die ooreenkomste.
Was daar 'n verandering in die doel van die hantering van ver-handelbare sekuriteite wat verkry is in hierdie of vorige jare?
Berei 'n skedule voor waarin die verhandelbare effekte aangedui word en toon watter items beinvloed en watter nie beinvloed sal word deur die verandering nie.
Is 'n keuse ooit ingevolge artikel 9B uitgeoefen?
Indien 'n kapitaalkeuse gemaak is, verstrek besonderhede van onkoste of verliese wat ingevolge Artikel 9B teruggetel is.
Wins en/of verlies.
Het die maatskappy enige betalings ten opsigte van handelsbeperking gemaak wat aftrekbaar is ingevolge artikel 11(cA)?
Het die maatskappy enige kommissie betaal aan werknemers?
Word enige kommissie aan werknemers betaal wat nie verband hou met verkope van die maatskappy nie?
Indien wel, verskaf voorbeelde.
Word besoldiging verdeel in kommissie en ander besoldiging?
Neem die maatskappy enige werkers van buitelandse firmas in diens?
Hoeveel sodanige werkers is in diens van die maatskappy?
Word die werknemers van die maatskappy toegelaat om geskenke of geskenkbewyse wat meer is as R2 000 van ander partye te ontvang?
Dui aan of die maatskappy die ontvangs van "geskenke" deur werknemers gefasiliteer het?
Het die maatskappy enige toelaes ten opsigte van leerlingooreenkomste, soos omskryf in artikel 12H van die Inkomstebelastingwet, geëis?
Voltooi en bewaar 'n IB180 vir elke leerlingooreenkoms ten opsigte waarvan 'n aftrekking geëis word.
Was daar enige herwinning van toelaes geëis in terme van artikel 12H ten opsigte van leerlingooreenkomste beëindig voor die voltooiing daarvan, soos beoog in artikel 12H?
Berei 'n skedule voor wat die bedrag verhaal ten opsigte van elke leerling aandui en bewaar 'n afskrif van die IB180 ten opsigte van die betrokke leerder met betrekking tot die bedrae verhaal.
Het die maatskappy 'n skema aangegaan waarvolgens werknemers of direkteure 'n ekwiteitsinstrumant uit hoofde van hul diens, of amp as direkteur van die maatskappy kon verkry (soos in artikel 8C bedoel)?
Kort verduideliking van materiële items.
Is enige assuransie premies betaal op die lewens van werknemers of direkteure?
Besonderhede van die premies, polis en begunstigde moet verstrek word.
n Sertifikaat uitgereik deur die versekeraar, wat bevestig dat die polis 'n polis is soos beoog in Artikel 11(w), moet bewaar word.
Het die maatskappy maandeliks en/of jaarliks premies aan enige party ten opsite van na-aftredevoordele gemaak?
n Berekening met betrekking tot die persentasie van die bydraes in verhouding tot die totale besoldiging vir elke klas van werknemer ten opsigte waarvan sulke bydraes gemaak is moet voorberei en bewaar word.
Is daar enige bedrag aan rente aan direkteure, aandeelhouers of lede en hul gades, kinders of trusts betaal en/of gekrediteer?
Bedrag betaal en/of gekrediteer vir die jaar geëindig 28 Februarie 2007 per direkteur, aandeelhouers, ens.
Besonderhede van enige belegging, vaste eiendom en/of ander bates oorgedra teen minder as markwaarde.
Het die maatskappy enige verkoop- en/of terughuur-reëlings aangegaan?
Volledige berekening van enige aanpassing soos vereis ingevolge Artikel 23G moet bewaar word.
Het die maatskappy enige transaksies aangegaan soos beoog in artikels 24J, 24K, en 24L?
Besonderhede van hoe die aangepaste wins of verlies by oordrag of aflossing van enige finansiële instrument of klas van finansiële instrument vir belastingdoeleindes hanteer is.
Het die maatskappy enige raporteerbare reëlings aangegaan soos bedoel in artikel 76A van die Inkomstebelastingwet?
Het die maatskappy enige voordeel gedurende die jaar van aanslag ontvang ten opsigte van 'n raporteerbare reëling soos in artikel 76A van die Inkomstebelastingwet bedoel?
Indien wel, moet 'n organogram wat die struktuur van elke transaksie tussen die onderskeie partye verduidelik, saamgestel en bewaar word.
Elemente wat die gevolg het van verrekening of kanselasie van mekaar?
Indien wel, bewaar 'n beskrywing van die transkasies wat mekaar óf neutraliseer óf kanseleer.
Betrokkenheid van 'n tegemoetkomende of belasting-neutrale party (sien artikel 80E).
Indien wel, stel 'n organogram saam wat die struktuur uiteensit tussen die partye en dui aan wie die tegemoetkomende of belasting-neutrale partye is.
Het die maatskappy enige kontrakte ten opsigte van die koop of verkoop van 'n besigheid as 'n lopende saak aangegaan?
Berei en bewaar 'n skedule voor wat volledige besonderhede bevat.
Was daar enige direkte/indirekte veranderings in Het die maatskappy, tesame met enige verbonde persoon aandeelhouersbelang gedurende die jaar van aanslag tot die maatskappy, ten minste 10% van die deelnemende (genoteerde maatskappye uitgesluit) regte in enige beheerde buitelandse maatskappy gehou?
Berei 'n skedule voor wat die volgende aandui: Keuse dat die vrystellings in artikel 9D nie toegepas moet word nie.
Voltooi die IT10 beskikbaar op die SARS webwerf en bewaar ledebelange gedurende die jaar van aanslag (uitgesonderd dit vir 'n tydperk van vyf jaar na die datum van indiening van die genoteerde maatskappye); en opgawe.
Besonderhede van enige verandering in effektiewe beheer. Het die maatskappy enige transaksie in terme van 'n internasionale ooreenkoms oor grense heen aangegaan Inligting ten opsigte van navorsing- en ontwikkelingskoste -met verbonde partye, soos omskryf in artikel 31?
Het die maatskappy 'n prysoordragbeleidsdokument ter Het die maatskappy enige koste aangegaan vir die wetenskaplike stawing van die maatskappy se prysoordragbeleid en tegnologiese navorsing en ontwikkeling vir die doel van: toegepas in die huidige jaar met betrekking tot transaksies soos omskryf in artikel 31?
Die ontwikkeling van nuwe, praktiese en nie-voor-die-handliggende inligting van 'n wetenskaplike of tegnologiese Indien enige van die voorafgaande vrae as "JA" beantwoord is aard. moet die volgende bewaar word: -Berei 'n skedule voor wat 'n beskrywing van die uitvinding sowel as die koste aangegaan bevat.
Die ontwerp, ontwikkeling of skepping van enige uitvindings, op die jaar van aanslag, tensy die dokumentasie wat reeds model of rekenaarprogram of ander soortgelyke eiendom. voorsien is betrekking het op die huidige jaar van aanslag. -Berei 'n skedule waarin die uitvindings, ontwerp, rekenaarprogram, of ander soortgelyke eiendom beskryf Het die maatskappy finansiële bystand ontvang vanaf word, asook die onkoste aangegaan. aflandige verbonde partye of van 'n belegger soos omskryf in artikel 31 en Praktyknota 2?
Berei 'n skedule voor wat die redes uiteensit waarom dit werktuig of artikels beskou word dat die bepalings van Artikel 31 en -'n Skedule van die uitgawes werklik aangegaan moet Praktyknota 2, nagekom is?
Het die maatskappy enige goedere, dienste, of enige iets Het die maatskappy enige regeringsubsidies ontvang vir anders van waarde ingesluit transaksies vir die doeleindes van wetenskaplike en tegnologiese kapitaalrekening aan 'n nie-inwonende, geassosieerde navorsing en ontwikkeling persoon sonder vergoeding voorsien. Let daarop dat goedere en dienste 'n lening insluit?
Berei volledige besonderhede voor met betrekking tot die subsidie en die bedrag ontvang.
Het die maatskappy die vraelys voltooi en ingedien by die Het die maatskappy enige rug-aan-rug transaksie Departement van Wetenskap en Tegnologie aangegaan met enige ander party wat veroorsaak dat 'n aflandige verbonde persoon finansiële bystand ontvang?
Die skedule is beskikbaar by die Department van Wetenskap en Tegnologie.
Was die maatskappy 'n party tot enige transaksie, soos Dui aan of die maatskappy betrokke was by mynbou of omskryf in artikels 42 - 47 van die Inkomstebelastingwet, mynbouwerksaamhede, soos omskryf in artikel 1 van die gedurende hierdie jaar van aanslag Inkomstebelastingwet, gedurende hierdie jaar van aanslag?
Voltooi en dien die Mynbouskedules, beskikbaar op die SARS transaksies in die opgawe vermeld moet volledige inligting webwerf www.sars.gov.za in. voorberei word ten opsigte van die transaksie met betrekking tot die partye tot die transaksie, die kapitaal/handelsvoorraad, aard en beskrywing van die bates oorgeplaas of bekom, en enige KORTTERMYNVERSEKERAARS verpligtinge oorgeplaas.
Is die maatskappy 'n korttermynversekeraar wat Waar die partye gekies het dat die voorsiening toegepas word, of geregistreer is by die Finansiële Diensteraad?
<fn>KZNGazette.DRAFTRehabBill27-05-08.2009-04.af.txt</fn>
Die bates of die opbrengs van daardie bates moet gesedeer word en oorgedra word aan die KwaZulu-Natal provinsiale regering of enige begunstigde soos goedgekeur deur die KwaZulu-Natal provinsiale regering, na betaling van alle laste van die Trust by ontbinding van die Trust.
<fn>KZNGazette.NV5DTPBill.2009-04.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die stigting van 'n maatskappy wat bekend staan as Dube TradePort Corporation (Pty) Ltd om aangewese projekte te bestuur en te onderneem; om voorsiening te maak vir aandelebelang in die maatskappy; om die maatskappy se doelwitte te bepaal; om voorsiening te maak vir befondsing van die maatskappy; om voorsiening te maak vir die aanstelling van 'n hoof- uitvoerende beampte en 'n direksie; om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat verband hou met die beheer en bestuur van die maatskappy deur 'n direksie en 'n hoof- uitvoerende beampte; om die maatskappy se bevoegdhede, funksies, finansiële en operasionele aanspreeklikheid te bepaal en om die funksionering daarvan te reguleer; om voorsiening te maak vir die formulering van regulasies; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee verband hou.
"die Wet" met inbegrip van die regulasies daarkragtens uitgevaardig.
iii. kind, familielid, broer of suster.
"Maatskappywet" die Maatskappywet, No.
"Wet op Openbare Finansiële Bestuur" die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 29 van 1999) en enige wysigings daartoe en regulasies daarkragtens uitgevaardig.
die stigting en registrasie van 'n korporasie ingevolge die Maatskappywet, wat verantwoordelik sal wees vir strategiese beplanning, ontwerp, konstruksie en bedryf van die Dube TradePort projek, asook enige ander verwante projekte.
skepping van 'n omgewing wat samewerkende beheer en finansiële aanspreeklikheid ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur bevorder.
bevordering van die provinsiale verpligtinge in die kweek van ekonomiese ontwikkeling in die provinsie, om langtermyn belegging aan te trek, om in- en uitvoere aan te moedig deur die medium van die Dube TradePort, en om voorsiening te maak vir die ontwikkelingsbehoeftes van die provinsie se bevolking.
die bestuur en administrasie van die KwaZulu-Natal Dube TradePort Corporation.
n maatskappy laat stig en registreer, soos omskryf in die Maatskappywet, 1973 Wet No.
sodanige korporasie laat lys as 'n bylae 3 deel D openbare entiteit ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999) as 'n provinsiale regering besigheidsonderneming.
die ontwikkelingsbehoeftes van die provinsie se bevolking aan te spreek.
sy bates ooreenkomstig sy meesterplan benut, en binne die raamwerk van provinsiale regeringsbeleid.
Die provinsiale regering kan rolle en verantwoordelikhede aan die korporasie toeken.
geld uitleen of voorskotte gee teen die sekuriteit van 'n verband van vaste eiendom of van 'n notariële of ander verband of oormaking daarvan.
6.(1) Die Direksie is die rekenpligtige gesag van die korporasie ingevolge artikel 49 (2)(a) van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Die korporasie handel deur 'n direksie.
Die LUR moet, deur kennisgewing in die Koerant, asook in ten minste twee koerante met wye sirkulasie in die provinsie, benoemings uitnooi van persone vir die raad van die korporasie wat binne 21 dae na die publikasiedatum moet plaasvind.
datum waarteen benoemings deur die LUR ontvang moet word.
Die LUR moet alle benoemings wat voorgelê is in reaksie op die kennisgewing oorweeg.
Die LUR kan 'n keurkomitee aanstel van nie minder nie as twee (2) departementele senior beamptes en twee (2) Dube TradePort Corporation senior beamptes om alle benoemings te hersien en aanbevelings aangaande die benoemdes aan die LUR te maak.
as agt (8) persone as direkteure van die raad aanstel.
bevordering van die oogmerke van die korporasie te verseker.
Die LUR moet, deur kennisgewing in die Koerant en ten minste twee (2) koerante met wye sirkulasie in die provinsie, openbare kommentaar uitnooi aangaande die kortlys van kandidate wat binne 21 dae na die publikasiedatum moet plaasvind.
Na verstryking van die tydperk vir openbare kommentaar vermeld in subartikel (2) en oorweging van enige voorleggings, moet die LUR ooreenkomstig subartikel (1)(a) die vereiste aantal direkteure op die raad aanstel.
Die direksie kan van tyd tot tyd sodanige ander persone aanwys om op die raad te dien ooreenkomstig die memorandum en artikels van assosiasie van die korporasie en dienooreenkomstig aanbevelings by die LUR maak vir sodanige aanstelling.
Alle aanstellings gemaak deur die LUR moet gedoen word na oorlegpleging met die Uitvoerende Raad en die tersaaklike portfoliokomitee.
n Direkteur wat op die raad aangestel word, word sodanige vergoeding en toelae betaal soos wat deur die LUR bepaal word in oorleg met die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies.
Geen vergoeding moet aan 'n direkteur van die raad wat 'n lid van die staatsdiens is, betaal word bykomend tot sy of haar salaris nie, buiten vir reis en los uitgawes wat verband hou met die besigheid of aktiwiteite van die korporasie ooreenkomstig die tersaaklike reis-en-verblyfbeleid van die departement.
8.(1) Die LUR moet 'n voorsitter en 'n adjunkvoorsitter van die raad aanstel.
Persone wat aangestel word ingevolge subartikel (1) moet nie openbaarverkose lede van nasionale, provinsiale of plaaslike sfere of regering wees nie.
In die geval dat die amp van voorsitter vakant is of indien die voorsitter afwesig, onbevoeg is of weier of versuim om as voorsitter van die raad op te tree, word die adjunkvoorsitter bemagtig om al die bevoegdhede, regte, funksies en pligte van die voorsitter uit te voer gedurende die tydperk van sodanige vakature, afwesigheid, onbevoegdheid, weiering of versuim.
moet die lede dan teenwoordig 'n ander lid aanstel om as voorsitter op te tree gedurende die tydperk van die tydelike vakante posisie, afwesigheid, onbevoegdheid, weiering of versuim.
9.(1) 'n Lid word op die raad aangestel vir 'n ampstermyn gelyk aan 'n tydperk van vyf jaar of sodanige korter termyn as deur die LUR bepaal.
Verskillende ampstermyne kan bepaal word vir die aanstelling van verskillende direkteure.
n Direkteur kan geskik wees vir heraanstelling by die verstryking van sy of haar ampstermyn, maar mag nie as direkteur van die raad dien vir meer as twee opeenvolgende termyne nie.
'n Persoon wat aangestel is om 'n vakature op die raad te vul, word geag die volle termyn van vyf (5) jaar waarvoor hy of sy aangestel is, te gedien het.
nadat artikel 106(1)(e) van die Grondwet inwerking getree het, skuldig bevind is of word aan 'n misdryf en gevonnis word tot meer as 12 maande gevangenisstraf sonder die keuse van 'n boete, hetsy in die Republiek, of buite die Republiek indien die gedrag wat die misdryf uitmaak, 'n misdryf in die Republiek sou wees: Met dien verstande dat niemand geag word as gevonnis voordat 'n appèl teen die skuldigbevinding of vonnis bepaal is nie, of totdat die tyd vir 'n appèl verstryk het nie.
versuim het om die pligte en funksies van die raad na die beste van sy of haar vermoë uit te voer.
by versuim deur die direkteur om te voldoen aan die bepalings van hierdie Wet.
Die LUR moet, op versoek van die direkteur van die raad wie se diens beëindig is soos bepaal in subartikel (1) gee skriftelike redes vir diensbeëindiging.
Enige vakature op die raad moet gevul word vir die onverstrykte gedeelte van die termyn waarvoor die ontruimende direkteur aangestel is op dieselfde wyse waarop die ontruimende direkteur aangestel is.
Die LUR moet, by beëindiging van aanstellings soos bedoel in hierdie artikel, die Uitvoerende Raad en portfoliokomitee van die beëindiging in kennis stel.
'n Direkteur van die raad kan te eniger tyd en met nie minder nie as dertig (30) dae skriftelike kennisgewing, bedank buiten dat die LUR of sy of haar benoemde 'n korter kennistydperk kan aanvaar waar hy of sy tevrede is dat dit nie die effektiewe funksionering van die raad negatief sal beïnvloed nie.
12.(1) Alle direkteure van die raad moet nie-uitvoerende direkteure wees.
Elke direkteur van die raad moet, by aanvaarding van amp en aan die begin van elke finansiële jaar van die korporasie, 'n algemene bekendmaking maak van sy of haar belang in enige maatskappy of ander besigheidsbelang op die wyse soos bepaal in artikel 234(3)(a) van die Maatskappywet.
Onderhewig aan die bepalings van subartikel (4), waar, met betrekking tot 'n saak wat deur die raad ondersoek, oorweeg of oor gestem word, 'n direkteur wat enige direkte of indirekte belang het wat daardie direkteur verhinder of kan verhinder om sy of haar funksies op 'n regverdige, onbevooroordeelde en behoorlike wyse uit te voer of waar potensiële vooroordeel en/of botsing van belang moontlik kan opduik, en moet hy of sy nie aan die ondersoek, oorweging of stemming deelneem nie, en moet hom- of haarself van die ondersoek, oorweging of stemming onttrek.
Indien dit op enige stadium gedurende die loop van enige verrigtinge voor die raad blyk dat 'n direkteur wat by daardie vergadering teenwoordig is, 'n belang bedoel in subartikel (3) het of mag hê, moet sodanige direkteur onverwyld die aard van sy of haar belang bekend maak en die vergadering verlaat om die oorblywende direkteure in staat te stel om die saak te bespreek en te besluit of sodanige direkteur aan subartikel (3) bo moet voldoen.
Enige bekendmaking en bepaling bedoel in hierdie paragraaf moet opgeneem word in die notule van die betrokke vergadering.
Indien dit gevolglik aan die lig kom dat 'n direkteur versuim het om 'n belang bedoel in subartikel (3) te verklaar, sal tersaaklike verrigtinge van die raad ongeldig gemaak word.
Waar 'n direkteur van die raad of familielid of nabye medewerker 'n verandering in finansiële of enige ander belang soos bedoel in hierdie artikel ervaar, of 'n belang in die Dube TradePort projek verkry, moet die direkteur van die raad binne tien (10) dae na die datum van sodanige veranderde belang, 'n skriftelike bekendmaking van die verandering in finansiële of ander belange aan die LUR voorlê.
13.(1) 'n Direkteur wat versuim om 'n bekendmaking bedoel in artikel 12 te doen commits an offence. kan, onderhewig aan subartikel (2), onbevoeg verklaar word om op die raad aan te bly.
Die hoof van departement of die hoof- uitvoerende beampte van die korporasie moet, wanneer hy of sy bewus raak daarvan dat 'n direkteur van die raad versuim het om te voldoen aan die bepalings van artikel 12, die aangeleentheid ondersoek en na die LUR verwys vir toepaslike dissiplinêre stappe.
In die geval van 'n vakature in die amp van voorsitter of in die geledere van die direkteure van die raad wat om enige rede ontstaan, kan die LUR, onderhewig aan die bepalings van hierdie Wet, 'n persoon of persone aanstel om sodanige vakature of vakatures te vul vir 'n ampstydperk soos deur die LUR bepaal wanneer sodanige aanstelling gemaak word.
Die LUR kan 'n lid van die korporasie skors, terwyl die LUR bewerings ondersoek wat, indien dit gevind word om korrek of wesenlik korrek te wees, kan uitloop op beëindiging van die lid se aanstelling ingevolge artikel 10.
Wanneer die voorsitter, adjunkvoorsitter of 'n direkteur van die raad aangestel word, moet die LUR 'n kennisgewing in die Koerant laat publiseer so gou doenlik na die aanstelling wat die naam van die aangestelde persoon, die amp beklee, die datum van inwerkingtreding en tydperk van aanstelling bekend maak.
17.(1) Die raad moet ten minste drie keer per jaar ontmoet op tye en plekke soos deur die raad bepaal.
Die eerste vergadering van die korporasie moet gehou word op sodanige tyd en plek soos deur die voorsitter bepaal.
moet 'n spesiale vergadering byeenroep binne veertien (14) dae na ontvangs van 'n skriftelike versoek wat deur ten minste vier lede van die raad geteken is om sodanige vergadering byeen te roep.
Die kworum vir 'n vergadering van die raad sal 'n meerderheid wees van die totale aantal lede wat op daardie tydstip aangestel is.
'n Besluit van die meerderheid van die lede teenwoordig by 'n vergadering van die raad sal 'n besluit van die raad wees, en in die geval van 'n staking van stemme sal die voorsitter die beslissende stem hê buiten sy of haar gewone stem.
Die raad kan na goeddunke lede van die publiek toelaat om enige vergadering van die raad by te woon.
Die prosedure by vergaderings van die direksie moet wees soos deur die memorandum en statute van die korporasie bepaal.
Die hoof- uitvoerende beampte van die korporasie moet 'n vergadering van die raad bywoon en daaraan deelneem, maar mag nie stem nie.
teenwoordig wees op die plek waar die vergadering gehou word nie.
18.(1) Die raad kan deur spesiale besluit enige van die bevoegdhede, funksies of pligte wat aan hom verleen is, aan enige lid van die korporasie se personeel delegeer, en kan op dieselfde wyse enige sodanige delegasie onttrek.
Die raad sal nie ontneem wees van enige bevoegdheid of onthef wees van enige funksie of plig wat deur hom gedelegeer is nie.
kan gegee word saam met die bevoegdheid om te subdelegeer op en onderhewig aan enige voorwaardes so bepaal (indien enige).
19.(1) Die raad en sy komitees moet notule hou van hul onderskeie vergaderings, en afskrifte van die notule aan hul onderskeie direkteure sirkuleer.
Die notule wat so voorberei is, sal, wanneer dit deur die betrokke voorsitter geteken word by 'n later vergadering van die raad, in die afwesigheid van bewyse van enige foute daarin, geag word as 'n ware en korrekte rekord van die verrigtinge en aangeleenthede wat hulle beweer om te notuleer, en sal voldoende bewys wees van daardie verrigtinge en aangeleenthede tydens enige verrigtinge voor 'n geregshof, tribunaal of kommissie van ondersoek.
enige beleidsopdragte so uitgereik, onttrek of wysig.
om professionele. Eerlike, onpartydige, regverdige etiese en billike diens te verseker.
die meerderheid van die lede van die raad, welke beëindiging die raad buite werking kan stel.
die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, onderhewig aan artikel 2, die lede van die raad aanstel binne 90 dae na die aanstelling bedoel in subartikel (2).
21.(1) Die raad, in oorleg met die LUR, moet 'n geskikte persoon aanstel as die hoof- uitvoerende beampte van die korporasie vir 'n termyn van vyf jaar.
Die hoof- uitvoerende beampte is verkiesbaar vir heraanstelling vir een bykomende termyn van vyf jaar.
Nieteenstaande die bepalings van subartikel (2), en in die belang van die korporasie, kan die raad in oorleg met die LUR, die verkiesbaarheid van die hoof- uitvoerende beampte oorweeg vir 'n verdere aanstelling na die tydperk vermeld in subartikel (1) en (2), tot sodanige verdere tydperk soos deur die raad bepaal in oorleg met die LUR.
Die aanstelling van die hoof- uitvoerende beampte is onderhewig aan die sluiting van 'n skriftelike prestasie-ooreenkoms wat aangegaan is tussen daardie persoon en die direksie.
Die direksie en die hoof- uitvoerende beampte kan, skriftelik en volgens ooreenkoms, die prestasie-ooreenkoms wysig.
Die raad kan, na oorleg met die LUR, die hoof- uitvoerende beampte se diens beëindig ooreenkomstig toepaslike emplojerings- en arbeidsreg.
Die hoof- uitvoerende beampte moet die vergoeding en toelae betaal word soos deur die LUR bepaal in oorleg met die LUR verantwoordelik vir finansies.
Die LUR moet ook die diensvoorwaardes en voordele van toepassing op die hoof- uitvoerende beampte bepaal.
Die hoof- uitvoerende beampte is 'n ex officio-lid van die direksie sonder stembevoegdhede.
Artikels 12 en 13 is van toepassing op die hoof- uitvoerende beampte met die nodige veranderings, buiten dat hy of sy sy of haar belange of enige botsing van belang aan die direksie moet bekend maak.
wanneer hy of sy uit die amp verwyder word ingevolge sub-artikel (2).
indien die bekleër van daardie amp, as gevolg van enige fisiese of geestessiekte of gestremdheid, onbevoeg geraak het om die funksies en pligte verbonde aan daardie amp uit te voer of effektief uit te voer.
Die hoof- uitvoerende beampte mag nie uit sy of haar amp verwyder word nie, tensy die LUR tevrede is dat verwydering uit die amp in die omstandighede geregverdig is.
Die LUR kan 'n onpartydige persoon aanstel om die bewerings teen die hoof- uitvoerende beampte te ondersoek.
die ondersoekverslag na behore oorweeg het met betrekking tot die waarheid en akkuraatheid, of andersins, van daardie beweringe en/of met betrekking tot die vraag of dit voldoende is om verwydering uit amp te regverdig.
Die raad, in oorleg met die LUR, kan die hoof- uitvoerende beampte uit sy of haar amp skors, hangende die uitslag van die ondersoek.
23.(1) Die raad, in oorleg met die LUR, kan enige werknemer van die korporasie wat nie onbevoeg is ingevolge die Maatskappywet nie, aanstel om 'n direkteur van die korporasie te wees, om as hoof- uitvoerende beampte op te tree gedurende enige siekte of afwesigheid van die hoof- uitvoerende beampte, of terwyl daardie amp vakant is indien die bekleër van daardie amp geskors is.
Enige persoon wat aangestel is om op te tree as hoof- uitvoerende beampte sal bevoeg wees om al die betrokke bevoegdhede, funksies en pligte uit te voer wat die hoof- uitvoerende beampte opgelê is ingevolge hierdie Wet, en isbe onderhewig aan al die verpligtinge van die hoof- uitvoerende beampte.
Enige handeling wat uitgevoer of nagelaat word deur daardie persoon gedurende daardie tydperk van aanstelling sal geag word as uitgevoer of nagelaat deur die hoof- uitvoerende beampte.
Die hoof- uitvoerende beampte kan, met die raad se goedkeuring, enige van die bevoegdhede, funksies of pligte van daardie amp aan enige werknemer van die korporasie delegeer, met dien verstande dat daardie delegasie nie die hoof- uitvoerende beampte sal verhinder om daardie bevoegdheid uit te voer nie.
die opstel van 'n besigheids- en finansiële plan en verslae ingevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
om te verseker dat die raad se jaarlikse begrotings, besigheidsplanne, jaarverslae en geouditeerde finansiële state voorberei en aan die departement voorgelê word ooreenkomstig die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
n staat van die korporasie se geprojekteerde inkomste en uitgawes, met betrekking tot die volgende finansiële jaar.
Die hoof- uitvoerende beampte is die rekenpligtige beampte van die korporasie, en is 'n ex officio-direkteur van die raad, sonder stembevoegdhede.
26.(1) Met die goedkeuring van die raad, kan die hoof- uitvoerende beampte personeel aanstel vir die korporasie om die werk te verrig wat nodig is vir, of wat voortspruit uit die verrigting van die korporasie se funksies ingevolge hierdie Wet.
Die vergoeding, toelae en diensvoordele van die korporasiepersoneel sal van tyd tot tyd deur die raad bepaal word in oorleg met die LUR en die LUR verantwoordelik vir finansies.
Geen personeellid mag, sonder vooraf skriftelike toestemming van die hoof- uitvoerende beampte, enige besoldigende werk buite sy of haar diens by die korporasie verrig nie.
Die korporasie moet regverdige en billike dienspraktyke instel en volg.
Artikels 12 en 13 is van toepassing op die personeel van die korporasie met nodige veranderings, buiten dat elke personeellid sy of haar belange of enige botsing van belange aan die hoof- uitvoerende beampte moet bekendmaak.
'n Personeellid van die korporasie mag nie sy of haar posisie of voorregte, of vertroulike inligting bekom as 'n personeellid van die korporasie, gebruik vir persoonlike gewin of om 'n ander persoon onregverdig te bevoordeel nie.
n Personeellid van die korporasie wat versuim of weier om aan die bepalings van hierdie Wet te voldoen, is onderhewig aan dissiplinêre maatreëls ingevolge toepaslike emplojerings- en arbeidsreg, en die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999).
Die raad moet 'n register hou van die verklaarde belange van personeellede en moet daardie register van tyd tot tyd opdateer.
enige ander wettigeother bron soos goedgekeur deur die MEC. Wet op Openbare Finansiële Bestuur, soos gewysig.
Die raad en die korporasie moet sy fondse benut om kostes te dek met betrekking tot die uitvoering van sy pligte en funksies en die uitvoering van sy bevoegdhede ingevolge hierdie Wet.
'n rekening oopmaak in die naam van die korporasie by 'n instelling wat as 'n bank geregistreer is ingevolge die Bankwet, 1990 Wet No.
Alle geld ontvang ingevolge subartikel (1) daarin deponeer.
Die hoof- uitvoerende beampte moet verseker dat die raad geen finansiële verbintenis buite sy goedgekeurde begroting en opgelope reserwes sluit nie.
28.(1) Die finansiële jaareinde van die korporasie tree in werking op 1 April van 'n spesifieke jaar en eindig op 31 Maart van die volgende jaar.
Die raad, as rekenpligtige gesag vir die korporasie, moet onverwyld die Nasionale Tesourie skriftelik in kennis stel van die stigting van die raad en versoek dat dit in bylae 3 tot die Wet op Openbare Finansiële Bestuur gelys word.
Die korporasie moet voldoen aan die bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur en die Tesourieregulasies wat van tyd tot tyd daarkragtens uitgereik is.
Tensy of totdat die aandelebesit wat deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad gehou word uit hoofde van sy of haar amp namens die provinsiale regering in die korporasie ingevolge artikel 33 verminder, onttrek of oorgedra word soos bedoel in artikel 33(5) ooreenkomstig 'n program wat in die memorandum en statute van die korporasie vervat is, wat beteken dat die korporasie nie langer onder die "eienaarskapbeheer" van die provinsiale regering is nie, soos omskryf in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), is die tersaaklike bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, van toepassing op 'n "provinsiale regerings besigheidsonderneming" en 'n "provinsiale openbare entiteit" soos omskryf in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, van toepassing op die korporasie.
Die Korporasie mag nie geld leen of 'n waarborg, kwytskelding of sekuriteit uitreik, of enige ander transaksie aangaan wat die korporasie verbind of kan verbind nie, tensy sodanige leen, waarborg, kwytskelding, sekuriteit of ander transaksie gemagtig is deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, soos gewysig.
30.(1) Die korporasie moet, nie later nie as 31 Julie van elke jaar, 'n verslag aan die LUR voorlê aangaande die aktiwiteite van die korporasie vir die twaalfmaande tydperk wat op die voorafgaande 31 Maart eindig, welke verslag deur die LUR ter tafel gelê moet word in die Provinsiale Wetgewer nie later nie as 31 Augustus van elke jaar.
sodanige ander inligting as wat die LUR skriftelik mag vereis of voorskryf, insluit.
31.(1) Die rekeningboeke en ander finansiële rekords van die korporasie moet jaarliks deur die Ouditeur-generaal of 'n ouditeursfirma wat deur die Ouditeur-generaal goedgekeur is, geoudit word.
Wanneer die jaarverslag bedoel in artikel 30 voorgelê word, moet die korporasie ook die geouditeerde Jaarlikse Finansiële Staat in subartikel (3) vir die tersaaklike finansiële jaar voorlê.
Die jaarlikse finansiële staat moet voldoen aan enige toepaslike nasionale en provinsiale regsvereistes vir finansiële verslagdoening en rekeningkundige praktyke, insluitend die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Die hoof- uitvoerende beampte moet binne vyf (5) maande na die einde van die finansiële jaar 'n jaarverslag aan die LUR en dan aan die provinsiale tesourie voorlê vir goedkeuring aangaande sy aktiwiteite gedurende daardie finansiële jaar en geouditeerde finansiële state, vir ter tafellegging in die Wetgewer.
Die korporasie, sy personeel en sy direkteure moet ten alle tye in goedertrou handel, en voldoen aan die bepalings van die Maatskappywet.
33.(1) Die aandelekapitaal van die korporasie sal bestaan uit R1 000,00 (een duisend rand) verdeel in eenduisend gewone aandele van R1,00 (een rand) elk en die oorspronklike uitgereikte aandelekapitaal van die korporasie sal bestaan uit een honderd aandele.
Die KwaZulu-Natal provinsiale regering is die alleen aandeelhouer van die korporasie.
Die LUR voer die bevoegdhede en pligte van die KwaZulu-Natal provinsiale regering as aandeelhouer van die korporasie uit.
Die korporasie mag nie 'n groot bate of 'n belang in enige ander entiteit of besigheidsonderneming verkry, oordra, sedeer, verkoop of op ander wyse daaroor beskik nie sonder die vooraf goedkeuring van die LUR, wat die terme en voorwaardes van daardie verkryging, oordrag, sessie, verkoop of beskikking kan bepaal.
Die totale aantal en waarde van die aandele soos uitgereik en toegewys aan die korporasie moet, oorspronklik, deur die Uitvoerende Raad bepaal word.
enige gedeelte van sodanige aandelebesit, hetsy alles of 'n sekere soort, klas of kategorie van aandele in die korporasie aan enige een of meer Swart Ekonomiese Bemagtigingsmaatskappye verminder, onttrek of oordra.
Enige persoon wat enige bepaling van hierdie Wet oortree is skuldig aan 'n misdryf en stel hom- of haarself bloot, by skuldigbevinding, aan 'n boete, of gevangenisstraf vir 'n tydperk wat nie vyf jaar oorskry nie of aan sodanige straf soos deur die Maatskappywet bepaal.
die tersaaklike bepalings van die Maatskappywet, 1973 Wet No.
Wet te implementeer.
Die korporasie mag nie gelikwideer word nie buiten ingevolge 'n Wet van die Provinsiale Wetgewer.
37.(1) Hierdie Wet heet die KwaZulu-Natal Wet op die Dube TradePort Corporation, 2008.
Die Wet sal in werking tree wanneer dit deur die Premier geteken word en in die Koerant gepubliseer word.
<fn>KZNGazette. TradeandInvestmentAgencyBill.2009-04.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die stigting van 'n ekonomiese ontwikkelingsagentskap om bekend te staan as Handel en Belegging KwaZulu-Natal om buitelandse en binnelandse beleggings te lok en om uitvoere en uitvoerkapasiteit in die provinsie te genereer; om die oogmerke, bevoegdhede, pligte en funksies van die Agentskap te bepaal; om die wyse waarop die Agentskap bestuur, gereël, beman en gefinansier word te bepaal; om voorsiening te maak vir die formulering van 'n Provinsiale Beleggings- en Uitvoerbeleid; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee verband hou.
"beslote korporasie" 'n korporasie soos omskryf in artikel 1(1) van die Wet op Beslote Korporasies, 1984 (Wet No.
"georganiseerde plaaslike regering" die provinsiale organisasie wat munisipaliteite in KwaZulu-Natal verteenwoordig, erken ingevolge artikel 163 van die Grondwet en artikel 2 van die Wet op Georganiseerde Plaaslike Regering, 1997 Wet No.
"Hoof van departement" die persoon aangestel as hoof van die departement ingevolge artikel 12 van die Staatsdienswet, Proklamasie No.
"maatskappy" 'n maatskappy soos omskryf in die Maatskappywet, 1973 Wet No.
"Maatskappy" die assosiasie wat ingelyf is ingevolge artikel 21 van die Maatskappywet, 1973 Wet No.
"Nasionale Tesourie" die Nasionale Tesourie ingestel deur artikel 5 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
"verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad" die lid van die Uitvoerende Raad van die provinsie KwaZulu-Natal verantwoordelik vir ekonomiese ontwikkeling or enige ander lid van die Uitvoerende Raad wat deur die Premier toegewys is.
2.(1) Daar word hiermee 'n agentskap ingestel vir die bevordering van handel en belegging in die provinsie wat bekendstaan as Handel en Belegging KwaZulu-Natal.
Die Agentskap is 'n regspersoon.
Die Agentskap is 'n provinsiale openbare entiteit onderhewig aan die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999).
om die bevoegdhede, pligte en funksies gespesifiseer in artikel 4 te verrig.
'n databasis van beleggingsgeleenthede binne die provinsie op so 'n wyse hou en byhou dat alle sektore van die ekonomie daarby baatvind.
enige ander ding doen of aan enige ander saak aandag skenk wat die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad nodig ag vir die behoorlike implementering van hierdie Wet.
Buiten die bevoegdhede vermeld in subartikel (2), het die Agentskap die bevoegdhede vermeld in artikel 34 van, en bylae 2 tot, die Maatskappywet, 1973 (Wet No. 61 van 1973).
die Hoof- uitvoerende beampte, ex officio, soos bedoel in artikel 17(5).
vaardighede en ondervinding in beplanning of ontwikkeling.
georganiseerde plaaslike regering op die Raad verteenwoordig word.
een van die lede van die Raad as die adjunkvoorsitter van die Raad aanwys.
vergaderings van die Raad mag bywoon en aan besprekings deelneem, maar nie die reg het om te stem wanneer 'n raadsbesluit geneem word nie.
benoemdes aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad te maak.
hul aanstelling op die Raad.
van die aangestelde lede insluitend die termyn van hul aanstelling.
Hierdie artikel is, met die nodige veranderings, van toepassing op die vul van 'n vakature op die Raad.
versuim om 'n belang in ooreenstemming met artikel 7 te verklaar of die verrigtinge van die Raad bygewoon het of daaraan deelgeneem het terwyl hy of sy 'n belang het soos in die vermelde artikel bedoel.
7.(1) 'n Persoon wat benoem is om op die Raad te dien ingevolge subartikel 5(6) moet, binne 10 dae na benoeming, 'n skriftelike verklaring aan die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad voorlê van alle direkte of indirekte belange in enige maatskappy of ander besigheidsbelange.
Enige versuim deur die benoemde om finansiële en ander belange ingevolge subartikel (1) te verklaar, diskwalifiseer sodanige benoemde ingevolge artikel 6 om oorweeg te word vir die posisie as lid van die Raad.
Elke lid van die Raad moet, by aanvaarding van die amp en aan die begin van elke finansiële jaar van die Agentskap, 'n skriftelike verklaring van sy of haar direkte of indirekte belang in enige maatskappy of ander besigheidsbelang voorlê op die wyse waarvoor in artikel 234(3)(a) van die Maatskappywet, 1973 (Wet No. 61 van 1973) voorsiening gemaak word.
Waar 'n lid van die Raad 'n belang in enige maatskappy of ander besigheidsbelange verkry te eniger tyd gedurende sy of haar dienstyd as 'n lid van die Raad moet hy of sy binne 10 dae na die datum van die verkryging van sodanige belang, 'n skriftelike verklaring van sodanige belang aan die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad voorlê.
Enige versuim deur die lid om sy of haar belang te verklaar soos bedoel in subartikels (3) en (4) moet lei tot beëindiging van aanstelling van sodanige lid ingevolge artikel 10(2).
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad moet 'n opgedateerde register hou van die belange van lede van die Raad wat ingevolge hierdie artikel verklaar is.
8.(1) 'n Lid van die Raad wat versuim om 'n verklaring te maak soos beoog in artikel 7 kan, onderhewig aan subartikel (2) gediskwalifiseer word om op die Raad aan te bly.
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad moet, wanneer hy of sy bewus raak dat 'n lid van die Raad versuim het om aan die bepalings van artikel 7 te voldoen, die aangeleentheid ondersoek en toepaslike dissiplinêre stappe oorweeg.
Die ampstermyn van persone wat op die Raad aangestel is, duur 'n tydperk van drie jaar of sodanige korter tydperk as wat die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad mag bepaal en is, onderhewig aan artikel 5, verkiesbaar vir heraanstelling by die verstryking van sodanige tydperk: Met dien verstande dat geen persoon heraangestel mag word nadat hy of sy op die Raad gedien het vir 'n aaneenlopende tydperk van nege jaar nie.
10.(1) 'n Lid van die Raad moet die amp verlaat indien hy of sy onderhewig raak aan diskwalifikasie bedoel in artikel 6.
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad kan, nadat die lid 'n geleentheid gebied is om sy of haar saak te stel, te eniger tyd die ampstermyn van sodanige lid beëindig, indien volgens sy of haar diskresie, daar goeie redes daarvoor is.
n Lid moet sy of haar amp verlaat indien hy of sy afwesig is, sonder dat verlof tot afwesigheid deur die Raad toegestaan is, van twee opeenvolgende vergaderings van die Raad waarvoor redelike kennis persoonlik of per pos aan daardie lid gegee is.
n Lid kan skriftelik uit die amp bedank deur nie minder nie as 30 dae kennis aan die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad te gee: Met dien verstande dat die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad die kennisgewing van bedanking kan laat vaar.
Wanneer 'n vakature op die Raad ontstaan, moet die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, onderhewig aan artikel 5, 'n persoon aanstel om sodanige vakature te vul vir die onverstrykde deel van die ampstydperk van die lid in wie se plek sodanige persoon aangestel is.
die meerderheid van die lede van die Raad, elke beëindiging die Raad buite werking kan stel.
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad kan 'n lid van die Raad skors terwyl die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad bewerings ondersoek wat, indien daar gevind word dat dit korrek is, kan lei tot beëindiging van die lid se aanstelling ingevolge artikel 10(2).
12.(1) Die eerste vergadering van die Raad moet gehou word op 'n datum, tyd en plek soos deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad bepaal waarna alle toekomstige vergaderings moet plaasvind soos deur die voorsitter bepaal.
Die kworum vir 'n vergadering van die Raad is die meerderheid van die lede van die Raad.
Die verrigtinge by 'n vergadering van die Raad moet, onderhewig aan die bepalings van hierdie artikel, deur die voorsitter bepaal word insluitend die reg om te besluit dat enige aangeleentheid onder bespreking onttrek kan word voordat daaroor gestem word.
Die voorsitter moet by alle vergaderings van die Raad voorsit: Met dien verstande dat die adjunkvoorsitter in sy of haar afwesigheid as voorsitter moet optree en indien beide die voorsitter en die adjunkvoorsitter by 'n vergadering van die Raad afwesig is, kan die lede teenwoordig, uit hul eie geledere, 'n persoon verkies om as voorsitter op te tree vir die duur van daardie spesifieke vergadering.
'n Besluit van die Raad moet geneem word deur 'n meerderheid van die stemme van die lede wat by 'n vergadering teenwoordig is en, in die geval van 'n staking van stemme oor enige aangeleentheid, het die voorsitter 'n beslissende stem buiten sy of haar gewone stem.
Die Raad moet reël dat notules van sy vergaderings gehou word.
Geen besluit van die Raad is ongeldig slegs op grond van 'n vakature in die Raad nie: Met dien verstande dat die besluit geneem word deur die vereiste meerderheid van die lede van die Raad daar teenwoordig en geregtig daarop om as lede van die Raad te sit.
Die voorsitter, of 'n meerderheid van die Raad, kan 'n buitengewone vergadering van die Raad roep in welke geval die bepalings van hierdie artikel, met die nodige veranderings, van toepassing is.
Die Raad kan, volgens sy diskresie, lede van die publiek toelaat om enige vergadering van die Raad by te woon.
indien daar 'n moontlikheid bestaan dat 'n direkte of indirekte belang mag ontstaan.
Indien dit in enige stadium gedurende die loop van enige verrigtinge voor die Raad blyk dat 'n lid wat by daardie vergadering teenwoordig is, of 'n belang kan hê bedoel in subartikel (1), moet sodanige lid onverwyld die aard van sy of haar belang verklaar en die vergadering verlaat.
Enige verklaring van belang wat ingevolge subartikel (1) gemaak is, moet opgeteken word in die notule van die betrokke vergadering.
Indien dit daarna blyk dat die Raad 'n besluit geneem het oor 'n saak ten opsigte waarvan 'n lid versuim het om 'n belang bedoel in subartikel (1) te verklaar, is sodanige besluit deur die Raad ongeldig.
kind, ouer, of broer of suster.
14.(1)(a) 'n Lid van die Raad kan uit die fondse van die Agentskap sodanige vergoeding en toelae betaal word soos bepaal deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad in oorleg met die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies.
en wat voortgaan om sodanige vergoeding, toelaes of ander voordele te ontvang terwyl hy of sy as 'n lid van die Raad dien, mag slegs vergoeding en toelae ontvang soos vermeld in paragraaf (a) tot die omvang wat vereis word om sodanige lid in die finansiële posisie te plaas waarin hy of sy sou gewees het indien dit nie vir sodanige pos of diens was nie.
(2)(a) 'n Lid van die Raad en 'n persoon wat aan die Raad gekoöpteer is, kan met betrekking tot sy of haar funksies as 'n lid of gekoöpteerde lid, vergoeding ontvang uit die fondse van die Agentskap vir redelike werklike reis- en verblyfkoste genoodsaak deur die werklike bywoning van 'n vergadering van die Raad.
Die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies moet prosedures, insluitende beheermaatreëls, bepaal vir die bestuur, hantering en verwerking van eise vir reis- en verblyfkoste bedoel in paragraaf (a).
ondersoek in te stel of navorsing te doen oor enige saak wat binne die mandaat van die Raad ingevolge hierdie Wet val.
bepaal of sodanige komitee persone mag koöpteer wat nie lede van die Raad is nie, en indien wel, op watter terme en voorwaardes.
Die Raad kan, te eniger tyd, die bestaan van 'n komitee of enige mandaat wat aan 'n komitee gegee is, beëindig, ongeag of sodanige komitee die taak of take voltooi het wat daaraan deur die Raad toegewys is.
(4)(a) Die Hoof- uitvoerende beampte mag vergaderings van die Raad bywoon en daaraan deelneem, maar nie die reg het om te stem nie.
'n Personeellid van die Raad mag, op uitnodiging deur die tersaaklike komitee, 'n vergadering van daardie komitee bywoon.
16.(1) Die Raad mag, indien hy van mening is dat 'n spesifieke persoon in staat is om hom by te staan met betrekking tot enige van sy funksies en bevoegdhede, sodanige persoon koöpteer vir daardie doel.
'n Persoon wat gekoöpteer is ingevolge subartikel (1) is nie geregtig daarop om te stem by enige vergadering van die Raad of 'n komitee nie.
n Persoon wat gekoöpteer is ingevolge subartikel (1) moet sodanige vergoeding en toelae ontvang uit die fondse van die Agentskap soos deur die Raad bepaal.
17.(1) Die Raad moet, in oorleg met die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, die Hoof- uitvoerende beampte van die Agentskap aanstel.
(2)(a) Die Hoof- uitvoerende beampte word aangestel vir 'n tydperk wat nie vyf jaar oorskry nie.
Die Hoof- uitvoerende beampte mag heraangestel word vir slegs een bykomende ampstermyn wat nie vyf jaar oorskry nie.
(3)(a) Die aanstelling van die Hoof- uitvoerende beampte is onderhewig aan die sluiting van 'n skriftelike prestasie-ooreenkoms wat aangegaan word tussen daardie persoon en die Raad.
Die Raad en die Hoof- uitvoerende beampte mag, skriftelik en volgens ooreenkoms, die prestasie-ooreenkoms wysig.
Vir doeleindes van die verklaring van finansiële of ander belange, is die bepalings van artikel 7 van toepassing met die nodige veranderings op die Hoof- uitvoerende beampte behalwe dat die Hoof- uitvoerende beampte sy of haar belange aan die Raad moet verklaar.
Die Hoof- uitvoerende beampte is 'n ex officio-lid van die Raad maar het nie die reg om by sy vergaderings te stem nie.
18.(1) Die Hoof- uitvoerende beampte is die hoofadministratiewe- en rekenpligtige owerheid van die Raad soos bedoel in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No.
die administratiewe en finansiële bestuur van die Raad in ooreenstemming met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
versekering van nakoming deur die Raad van die bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), en enige ander toepaslike wetgewing.
Indien die Hoof- uitvoerende beampte om enige rede nie in staat is om enige van sy of haar funksies uit te voer nie, moet die Raad, skriftelik en in oorleg met die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, 'n ander persoon aanstel as Waarnemende Hoof- uitvoerende beampte tot die Hoof- uitvoerende beampte in staat is om daardie funksies te hervat.
wanneer, ingevolge die Maatskappywet, 1973 Wet No.
by verwydering uit amp ingevolge subartikel (2).
Die Raad kan, in oorleg met die Lid van die Uitvoerende Raad, kan die Hoof- uitvoerende beampte se diens beëindig in ooreenstemming met toepaslike emplojerings- en arbeidsreg.
om die Raad by te staan met die werk eie aan die verrigting van sy funksies deur die Raad.
Die Raad moet, onderhewig aan artikel 25(4), 'n menslike hulpbronbeleid vir personeellede van die Agentskap bepaal, insluitend die Hoof- uitvoerende beampte.
Vir doeleindes van die verklaring van finansiële of ander belange, en onderhewig aan artikel 18(1)(e), is die bepalings van artikels 7(3), (4) en (5) van toepassing met die nodige veranderings op personeellede van die Agentskap.
Die Hoof- uitvoerende beampte moet 'n opgedateerde register hou van die belange van personeellede van die Agentskap wat verklaar is ingevolge hierdie subartikel (3).
Die Agentskap kan die dienste benut van persone wat vanaf die staatsdiens gesekondeer of oorgeplaas word in ooreenstemming met die bepalings van die Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie No. 103 van 1994).
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad moet, na oorlegpleging met die Raad, 'n Provinsiale Beleggings- en Uitvoerbeleid ontwikkel.
23.(1) Die Raad moet, binne ses maande na die ontwikkeling van die Provinsiale Beleggings- en Uitvoerbeleid ingevolge subartikel (1), 'n Provinsiale Beleggings- en Uitvoerplan ontwikkel om die beleid en oogmerke wat deur die die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad ingevolge hierdie Wet ontwikkel is, te bereik en uitvoering daaraan te gee.
Wanneer die Agentskap sy funksies ingevolge hierdie Wet verrig, moet hy uitvoering gee aan die Provinsiale Beleggings- en Uitvoerplan.
24.(a) Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad kan strategiese riglyne stel vir die nastrewing van die Agentskap se oogmerke en kan beleidsvoorskrifte aan die Raad uitreik.
Die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad kan enige beleidsopdragte uitgereik ingevolge paragraaf (a) onttrek of wysig.
inkomste wat wettig afkomstig is van enige ander bron.
die verrigting van die pligte en funksies van die Agentskap en die uitoefening van sy bevoegdhede ingevolge hierdie Wet.
'n rekening in die Agentskap se naam oopmaak by 'n instelling geregistreer as 'n bank ingevolge die Bankwet, 1990 Wet No.
daarin alle geld wat ingevolge subartikel (1) ontvang is, deponeer.
van die Hoof- uitvoerende beampte en die ander personeellede van die Agentskap.
Die Agentskap kan gelde belê wat in sy rekening gedeponeer is wat nie vereis word vir onmiddellike gebruik nie: Met dien verstande dat die Raad redelike stappe moet doen om te verseker dat die belegging nie spekulatief van aard is nie.
Die Kommissie word beperk van die leen van geld of uitreiking van waarborge, kwytskeldings of sekuriteite of die aangaan van enige ander transaksies wat die Kommissie bind, tensy sodanige leen, waarborg, kwytskelding, sekuriteit of ander transaksie gemagtig word ingevolge hierdie Wet en nie teenstrydig is met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur nie.
26.(1) Die Hoof- uitvoerende beampte moet volledige en behoorlike boeke van die rekening en al die nodige rekords wat daarop betrekking het, byhou.
Die Hoof- uitvoerende beampte moet verseker dat die Agentskap se jaarlikse begrotings, korporatiewe planne, jaarverslae en geouditeerde finansiële state voorberei en voorgelê word in ooreenstemming met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999).
met betrekking tot die volgende drie finansiële jaar.
In enige finansiële jaar kan die Hoof- uitvoerende beampte aangepaste of bykomende state van die beraamde inkomste en uitgawes van die Agentskap vir daardie finansiële jaar aan die Raad voorlê vir goedkeuring.
Die Agentskap mag geen finansiële verbintenis aangaan buiten sy goedgekeurde begroting en opgegaarde reserwes nie.
met die goedkeuring van die Raad, op enige ander manier van daardie gedeelte afstand doen.
Die Hoof- uitvoerende beampte kan, met die goedkeuring van die Raad, reserwefondse instel en bedrae soos goedgekeur deur die Raad, daarin deponeer.
27.(1) Die Ouditeur-Generaal moet die finansiële state van die Agentskap oudit.
(2)(a) Die Raad moet 'n verslag oor die aktiwiteite van die Agentskap gedurende 'n finansiële jaar in die Provinsiale Wetgewer ter tafel lê binne vyf maande na die einde van daardie finansiële jaar.
Binne vyf maande nadat die verslag ter tafel gelê is, moet 'n delegasie bestaande uit die voorsitter van die Raad en ten minste twee ander lede van die Raad die betrokke Portfoliokomitee oor die jaarverslag inlig.
relevante prestasie-inligting bevat aangaande die ekonomiese, doelmatige en doeltreffende toepassing van hulpbronne en in besonder 'n vergelyking tussen beplande en werklike prestasie-aanduiders soos uiteengesit in daardie besigheidsplan.
28.(a) Die Agentskap kan, in oorleg met die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, spesiale fondse stig en onderhou, insluitend 'n fonds om die voorheen benadeelde groepe in die hoofstroom van invoer en uitvoer te bring.
Die Agentskap moet sodanige fondse administreer op die wyse soos bepaal deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad.
Die finansiële jaar van die Agentskap begin op 1 April van 'n spesifieke jaar en eindig op 31 Maart van die volgende jaar.
Die Agentskap kan, ingevolge 'n beleid en prosedures deur die Raad bepaal en met die goedkeuring van die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, vaste eiendom verkry, hou of oor beskik in die loop van sy besigheid.
31.(1) Enige regstappe teen die Agentskap moet ingestel word in ooreenstemming met die Wet op die Instel van Geregtelike Verrigtinge teen Sekere Staatsorgane, 2002 (Wet No. 40 van 2002).
Die Agentskap word, vir doeleindes van subartikel (1), beskou as staatsorgaan bedoel in paragraaf (c) van die omskrywing daarvan in artikel 1 van die vermelde Wet.
32.(1) Onderhewig aan die Grondwet en die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet No.
die persoon wat sodanige opdrag of instruksie gegee het, skriftelik daartoe instem.
gemaak is vir doeleindes van monitering, evaluering, ondersoek of oorweging van enige aktiwiteit wat op die Agentskap, of enige personeellid van die Agentskap, betrekking het.
Enige persoon wat subartikel (1) of (2) oortree, is skuldig aan 'n misdryf.
Die Agentskap mag slegs ontbind word ingevolge 'n wet van die Provinsiale Wetgewer.
34.(1) Geen persoon mag, sonder vooraf skriftelike magtiging van die Agentskap, op enige wyse die Agentskap verteenwoordig of gebruik maak van die naam, akroniem, logo, ontwerpe of materiaal gebruik of besit deur die Agentskap nie.
Geen persoon mag valslik beweer dat hy of sy namens die Agentskap optree nie.
Enige persoon wat subartikel (1) of (2) oortree, is skuldig aan 'n misdryf.
enige plig delegeer wat aan die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad deur hierdie Wet opgelê is, behalwe enige plig aangaande die aanstelling en beëindiging van die amp van die lede van die Raad bedoel in artikels 5(2) en 10(2).
Die Raad kan, deur 'n spesiale beslissing, enige bevoegdheid of plig wat aan die Raad verleen of opgelê is deur hierdie Wet, aan die Hoof- uitvoerende beampte of personeellid van die Agentskap delegeer.
Die Hoof- uitvoerende beampte kan aan enige personeellid van die Agentskap enige bevoegdheid of plig wat aan die Hoof- uitvoerende beampte deur hierdie Wet verleen of opgelê is, delegeer behalwe enige plig as rekenpligtige beampte van die Agentskap.
Enige bevoegdheid of plig gedelegeer ingevolge subartikel (1), (2) of (3) moet uitgeoefen of verrig word onderhewig aan sodanige voorwaardes soos wat die persoon of liggaam wat die delegering gedoen het, nodig ag.
enige administratiewe of prosedurale aangeleentheid wat nodig is om uitvoering te gee aan die bepalings van hierdie Wet.
37.(1)(a) Die Handel en Belegging KwaZulu-Natal met Maatskappyregistrasienommer 98/11946/08, ingestel ingevolge die Maatskappywet, 1973 (Wet No. 61 van 1973), moet vrywillig gelikwideer en geskrap word.
Die lede van die Maatskappy moet, by likwidasie van die Maatskappy vermeld in subartikel (1), onder andere voldoen aan artikels 349 en 350 van die Maatskappywet, 1973 (Wet No. 61 van 1973).
Op die datum van likwidasie van die Maatskappy bedoel in subartikel (1), word alle bates, laste, regte, pligte en verpligtinge, insluitend enige onbestede gedeelte van enige opgelope fondse of fondse ontvang deur die Maatskappy, oorgeplaas na, en berus by, Handel en Belegging KwaZulu-Natal, ingestel ingevolge artikel 2.
Handel en Belegging KwaZulu-Natal is, met betrekking tot die bates, laste, regte, pligte en verpligtinge en fondse vermeld in subartikel (2), vir alle doeleindes regtens die opvolger van, en die regsopvolger tot, die Maatskappy.
Die lede van die Raad van die Maatskappy moet as behoorlik gemagtigde en bemagtigde lede van die Agentskapsraad optree tot sodanige tyd as wat die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad, ingevolge artikel 5(2), die Raad aangestel het ingevolge hierdie Wet.
'n Werksaanbod moet binne ses maande na die inwerkingtreding van hierdie Wet aan alle personeellede van die Maatskappy gemaak word deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad vir oorplasing na die Agentskap op 'n datum soos bepaal deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad.
Die vergoeding, voordele en voorregte wat deur die verantwoordelike Lid van die Uitvoerende Raad in ooreenstemming met subartikel (1) gebied word, mag nie minder wees nie as dit betaalbaar aan die personeellid deur die Maatskappy, onmiddellik voor sy of haar oorplasing.
Vir die doeleindes van die Inkomstebelastingwet, 1962 (Wet No. 58 van 1962), word geag dat geen verandering van werkgewer plaasgevind het nie met betrekking tot 'n personeellid wat 'n werksaanbod bedoel in subartikel (1) aanvaar.
moet enige navraag wat ingestel of beoog word ten opsigte van beweerde wangedrag gepleeg deur sodanige persoon voor die datum van oorplasing, beskik word oor of ingestel word deur die Agentskap en die Agentskap moet toepaslike stappe doen teen die betrokke persoon in ooreenstemming met die wette, beleid en diensvoorwaardes wat van toepassing is op hom of haar onmiddellik voor die datum van oorplasing.
38.(1) 'n Lid van die Raad, 'n personeellid, adviseur, agent of enige ander persoon in diens van of waarnemend namens die Agentskap is skuldig aan 'n misdryf indien hy of sy direk of indirek enige omkoopgeld aanvaar en of enige ongemagtigde fooi of beloning ontvang vanaf enige persoon in verband met enigiets gedoen of gebied deur die Agentskap.
Enige persoon is skuldig aan 'n misdryf indien hy of sy, met betrekking tot of in verband met enigiets wat deur die Agentskap gedoen of gebied word, 'n lid van die Raad, 'n personeellid, adviseur, agent of enige ander persoon in diens van of waarnemend namens die Agentskap, omkoop of poog om om te koop of omkoopbaar beïnvloed of poog om omkoopbaar te beïnvloed.
Enige persoon wat valslik beweer dat hy of sy gemagtig is om fooie, donasies of bydraes te hef of in te vorder, namens of in opdrag van die Agentskap is skuldig aan 'n misdryf.
Enige persoon wat skuldig bevind is aan 'n misdryf ingevolge hierdie Wet is aanspreeklik vir 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk wat nie 5 jaar oorskry nie of beide.
Hierdie Wet word genoem die KwaZulu-Natal Wet op Handels- en Beleggingsagentskap, 2008.
<fn>KZNPremier. HeritageBill.2009-02.af.txt</fn>
Om voorsiening te maak vir die bewaring, beskerming en administrasie van beide die fisiese en die lewende of ontasbare erfenishulpbronne van die provinsie KwaZulu- Natal; om 'n statutêre raad in te stel om erfenisbewaring in die provinsie te administreer; om die oogmerke, bevoegdhede, pligte en funksies van die Raad te bepaal; om die wyse te bepaal waarop die Raad bestuur, gereël, van personeel voorsien en gefinansier moet word; om plaaslike, distriks-, metro- en provinsiale erfenisforums in te stel om die Raad by te staan met fasilitering en versekering van die betrokkenheid van plaaslike gemeenskappe in die administrasie en bewaring van erfenis in die provinsie; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee verband hou.
In hierdie Wet moet enige woord of uitdrukking waaraan 'n betekenis geheg is in die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 Wet No.
"munisipaliteit" 'n munisipaliteit bedoel in artikel 155 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996, en ingestel deur en kragtens artikels 11 en 12 van die Plaaslike Regering: Wet op Munisipale Strukture, 1998 (Wet No. 117 van 1998), saamgelees met artikels 3, 4 en 5 van die KwaZulu-Natal Wet op die Bepaling van Soorte Munisipaliteite, 2000 (Wet No.
n tradisionele raad ingestel ingevolge artikel 6 van die KwaZulu-Natal Wet op Tradisionele Leierskap en Regering, 2005 Wet No.
"Provinsiale Inkomstefonds" die fonds ingestel vir die provinsie KwaZulu-Natal deur artikel 226 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 Wet No.
"Provinsiale Tesourie" die tesourie ingestel vir die provinsie KwaZulu-Natal ingevolge artikel 17 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
"staatsdiens" die staatsdiens bedoel in artikel 8 van die Staatsdienswet, 1994 Proklamasie No.
die KwaZulu-Natal Wet op Tradisionele Leierskap en Regering, 2005 (Wet No. 5 van 2005).
"voorgeskryf" voorgeskryf deur regulasie kragtens artikel 63, en "voorskryf" het 'n ooreenstemmende betekenis.
2.(1) Die bepalings van hierdie Wet is van toepassing op erfenisaangeleenthede, wat beide die fisiese en die lewende of ontasbare erfenis in die provinsie insluit.
Waar hierdie Wet nie 'n aangeleentheid reguleer betreffende die beskerming of bestuur van erfenishulpbronne in die provinsie nie, is die bepalings van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999), en die Wet op Nasionale Erfenisraad, 1999 (Wet No. 11 van 1999), van toepassing in die provinsie en enige verwysing na "provinsiale erfenishulpbronne-owerheid" in die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999, moet, tensy duidelik nie van toepassing nie, geneem word as verwysing na die Raad.
Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad en die Raad moet die algemene beginsels waarna verwys word in deel 1 van hoofstuk 1 van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999) handhaaf, wat van toepassing is op die werksaamhede van die sfere van provinsiale en plaaslike regerings met betrekking tot die bestuur van erfenishulpbronne in die provinsie.
na oorlegpleging met die Raad, en met inagneming van nasionale erfenisbeleid en - programme, erfenisbeleid en -programme in die provinsie bepaal.
5.(1) 'n Raad bekend as Amafa aKwaZulu-Natali Erfenisraad word hierby ingestel.
Die Raad is 'n regspersoon.
Die Raad is onderhewig aan die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999).
van die fisiese en die lewende of ontasbare erfenishulpbronne van die provinsie en, in die algemeen, met inagneming van nasionale en provinsiale erfenisbeleid en -programme, om erfenisbewaring te bevorder en koördineer ter wille van huidige en toekomstige generasies.
Bevoegdhede, pligte en funksies van Raad 7.
enige ander funksie verrig of enige ander plig uitvoer wat die Raad opgelê is deur enige ander wet.
in die algemeen, alles doen wat nodig of raadsaam is om sy oogmerke vermeld in artikel 6 te bereik en om die pligte uit te voer en die funksies vermeld in subartikel (1) te verrig.
(3)(a) Die Raad is, vir die doeleindes van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999), die provinsiale erfenishulpbronne-owerheid vir KwaZulu-Natal en enige verwysing na "provinsiale erfenishulpbronne-owerheid" in die gemelde Wet moet, tensy duidelik ontoepaslik, geneem word as 'n verwysing na die Raad.
Die Raad moet, buiten die bevoegdhede, pligte en funksies vermeld in subartikels (1) en (2), die pligte uitvoer en die funksies verrig wat 'n provinsiale erfenishulpbronne-owerheid opgelê is ingevolge die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999.
een sodanige lid aanwys as die voorsitter of uitvoerende voorsitter van die Raad om voor te sit by die vergaderings van die Raad en ander pligte wat daarmee verband hou, uitvoer.
verteenwoordigend is van die betrokke sektorale belange en die kulturele demografiese eienskappe van die mense van die provinsie.
Die lede bedoel in subartikel (1) moet geskik en paslike persone wees, gekenmerk deur hul onafhanklikheid, onpartydigheid en regverdigheid.
skuldig bevind en gevonnis is tot 'n tydperk van gevangenisstraf sonder keuse van 'n boete, behalwe dat die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, by 'n benoemde se verklaring van volle besonderhede van 'n oortreding in 'n beëdigde verklaring, 'n skuldigbevinding kan oorsien op 'n wyse wat nie strydig is met artikel 106(1)(e) van die Grondwet nie: Met dien verstande dat?
verrigtinge van die Raad bygewoon het of daaraan deelgeneem het terwyl hy of sy belang bedoel in die artikel het?
Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan?
vergaderings van die Raad mag bywoon en deelneem aan besprekings, maar nie die reg het om te stem wanneer besluit van die Raad geneem word nie?
Hierdie artikel is onderhewig aan die oorgangsreëlings vermeld in artikel 66.
9.(1) Lid van die Raad hou sy of haar amp vir tydperk wat nie vyf jaar oorskry nie, en mag heraangestel word?
Geen lid mag aangestel word vir meer as twee opeenvolgende termyne nie.
Hierdie artikel is onderhewig aan die oorgangsreëlings vermeld in artikel 66.
10.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad moet, deur kennisgewing in die Koerant en ten minste twee koerante wat in die provinsie versprei word, die benoeming van persone vir die Raad versoek.
datum waarop benoeming deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad ontvang moet word?
Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad moet?
nie meer nie as drie persone met ondervinding in erfenisaangeleenthede, om alle benoemings te hersien en aanbevelings aangaande die benoemdes te doen.
Hierdie artikel is onderhewig aan die oorgangsreëlings vermeld in artikel 66.
Verklaring van finansiële of ander belange deur benoemdes aan Raad 11.(1)?
binne 10 dae na benoeming, en aanvaarding daarvan, skriftelike verklaring van enige en alle finansiële of ander belange in die erfenissektor of verwante sektore wat verband kan hou met of teenstrydig kan wees met aanstelling as lid van die Raad aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad voorlê, welke verklaring relevante inligting moet insluit aangaande enige skuldigbevinding vir bylae 1-misdryf ingevolge die Strafproseswet, 1977 Wet No?
in die verklaring vermeld in paragraaf (a) finansiële en ander belange in die erfenissektor of verwante sektore van familielede of nabye medewerkers insluit, wat verband kan hou met of teenstrydig mag wees met aanstelling as?
nie oorweeg word vir die posisie van lid van die Raad nie waar daar bevind word dat die benoemde opsetlik inligting weerhou het betreffende finansiële of ander belange bedoel in hierdie artikel?
Waar lid van die Raad of familielid of naby medewerker verandering in finansiële of enige ander omstandighede ondervind en belang verkry in die erfenissektor of verwante sektore of rede het om te weet van enige veranderde omstandighede, moet die lid van die Raad, binne 10 dae na die datum van die veranderde omstandighede, skriftelike verklaring van verandering van finansiële of ander belange aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad voorlê?
daardie register van tyd tot tyd opdateer.
12.(1) Lid van die Raad wat versuim om verklaring te doen soos beoog in artikel 11 pleeg misdryf?
Wanneer hy of sy bewus raak daarvan dat raadslid versuim het om die bepalings van artikel 11 na te kom, moet die lid van die Uitvoerende Raad die aangeleentheid ondersoek en toepaslike dissiplinêre stappe doen?
13.(1) Lid van die Raad moet hom- of haarself onttrek aan enige aangeleentheid of verrigting waar hy of sy, familielid of naby medewerker finansiële of ander belang het of redelikerwys verwag kan word om te hê in die resultaat van besluit deur die Raad?
Enige persoon kan aansoek doen, mondelings of skriftelik, dat lid van die Raad hom- of haarself onttrek waar daardie persoon rede het om te glo dat die lid van die Raad, familielid of naby medewerker finansiële of ander botsing van belange in die resultaat van besluit deur die lid van die Raad het of redelikerwys verwag kan word om te hê?
Persoon wat aansoek doen soos vermeld in subartikel (2) moet redes gee vir sy of haar versoek.
In die geval van aansoek vermeld in subartikel (2), moet die voorsitter van die Raad besluit oor die aangeleentheid, behalwe dat in gevalle waar die aansoek met die voorsitter van die Raad verband hou, die aangeleentheid beslis moet word deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad of sy of haar benoemde?
14.(1) Lid van die Raad moet sy of haar amp ontruim indien hy of sy onderworpe raak aan 'n onbevoegdheid bedoel in artikel 8(4)?
Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan, nadat hy of sy aan lid die geleentheid gebied het om sy of haar saak te stel, te eniger tyd die ampstermyn van sodanige lid beëindig, indien volgens sy of haar diskresie daar goeie redes daarvoor is?
deur die Raad toegestaan is, van twee opeenvolgende vergaderings van die Raad waarvoor redelike kennis persoonlik of per pos aan daardie lid gegee is.
Lid kan skriftelik uit sy of haar amp bedank deur nie minder nie as 30 dae kennis te gee aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad: Met dien verstande dat die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan afstand doen van die bedankingskennisgewing indien sodanige afstanddoening nie nadelig sal wees vir die effektiewe funksionering van die Raad nie.
Wanneer vakature op die Raad ontstaan, moet die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, onderhewig aan artikel 10, persoon aanstel om sodanige vakature te vul vir die onverstrykte gedeelte van die ampstermyn van die lid in wie se plek sodanige persoon aangestel is?
15.(1) Die Raad kan so gereeld as wat nodig is vergader, maar ten minste drie keer per jaar, by sodanige plekke en op sodanige tye as wat die Raad bepaal.
Elke lid van die Raad moet skriftelik in kennis gestel word van elke vergadering, ten minste 14 dae voor sodanige vergadering, en sodanige kennisgewing moet agenda vir die voorgestelde vergadering bevat?
In die geval dat die voorsitter van die Raad afwesig is van enige vergadering van die Raad, kan die lede teenwoordig by daardie vergadering een uit eie geledere kies om voor te sit by daardie vergadering.
twee derdes van die lede van die Raad deur skriftelike petisie, waarop die voorsitter skriftelik elke lid van die Raad in kennis moet stel van die tyd en plek van die spesiale vergadering.
Kworum vir vergadering van die Raad is meerderheid van sy lede?
lede teenwoordig by enige vergadering van die Raad en, in die geval van 'n staking van stemme oor enige aangeleentheid, het die voorsittende lid by die betrokke vergadering beslissende stem buiten sy of haar gewone stem as lid van die Raad?
Die verrigtinge van alle vergaderings van die Raad moet behoorlik opgeskryf en genotuleer word.
(8)(a) Die notule van die vorige vergadering moet gelees word by die aanvang van elke vergadering.
Die notule kan beskou word as gelees indien afskrifte daarvan voor die vergadering aan die lede van die Raad verskaf is.
Die voorsitter mag slegs die notule teken wanneer besware of korreksies afgehandel is.
Die voorsitter moet besluit oor kwessies van orde of prosedure: Met dien verstande dat indien enige lid beswaar maak teen enige sodanige besluit, daar oor die kwessie gestem moet word en die besluit van die meerderheid van die lede finaal en bindend vir die Raad is.
Lid van die Raad wat belang het ten opsigte van enige aangeleentheid wat by vergadering van die Raad bespreek moet word, wat met redelike oorweging, hom of haar verhinder in die uitvoering van sy of haar pligte op regverdige, onbevooroordeelde en behoorlike wyse, moet hom- of haarself van sodanige vergadering onttrek?
(11)(a) Die Hoof- Uitvoerende Beampte kan deelneem aan en vergadering van die Raad bywoon, maar mag nie stem nie?
Personeellid van die Raad kan, op uitnodiging van die Raad, vergadering van die Raad bywoon?
16.(1) Die Raad kan een of meer komitees aanstel, wat nie beperk is tot sy eie lede nie, om bystand te verleen in die uitoefening van sy bevoegdhede en die uitvoering van sy pligte en funksies.
soos deur die Raad bepaal.
Die Raad kan, te eniger tyd, sodanige komitee ontbind of hersaamstel.
kan enige van sy bevoegdhede delegeer of enige van sy pligte of funksies aan?
kan enige besluit van komitee wysig, hersien of herroep?
Enige gedelegeerde of toegewysde bevoegdheid, plig of funksie uitgeoefen of uitgevoer deur die komitee word geag as uitgeoefen of uitgevoer deur die Raad.
(6)(a) Die Hoof- Uitvoerende Beampte kan 'n vergadering van komitee bywoon en daaraan deelneem, maar nie stem nie?
Personeellid van die Raad kan, op uitnodiging deur die relevante komitee, vergadering van daardie komitee bywoon?
17.(1) Die bepalings van artikels 3, 4, 5, 6 en 7 van die KwaZulu-Natal Kommissiewet, 1999 (Wet No. 3 van 1999), is van toepassing met die nodige veranderings op die Raad en komitee van die Raad in so verre as wat die betrokke artikels van toepassing is op die funksies van sodanige Raad of komitee van die Raad?
Lid van die Raad of komitee van die Raad kan, na redelike kennisgewing aan die okkupeerder, ten alle redelike tye enige grond of perseel binnegaan en inspekteer vir doeleindes van 'n ondersoek wat verband hou met die uitoefening van die bevoegdhede of funksies en die uitvoering van die pligte van die Raad of komitee van die Raad?
Die administratiewe en sekretariële werk eie aan die verrigting van die funksies van die Raad of sy komitees, moet verrig word deur personeellede van die Raad aangewys vir sodanige doel deur die Hoof- Uitvoerende Beampte.
19.(1)(a) Lid van die Raad kan sodanige besoldiging of toelae betaal word soos bepaal deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad in oorleg met die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies?
korporasie, liggaam of instelling waarin die nasionale of provinsiale regering?
en wie voortgaan om sodanige besoldiging, toelaes of ander voordele te ontvang gedurende diens as 'n lid van die Raad, mag slegs besoldiging en toelaes ontvang soos vermeld in paragraaf (a) na die mate vereis om sodanige lid in die finansiële posisie te plaas waarin hy of sy sou wees indien dit nie vir sodanige pos of indiensneming was nie.
(2)(a) Lid van die Raad en lid van komitee van die Raad kan, met betrekking tot sy of haar funksies as lid, terugbetaling ontvang vir redelike werklike reis- en verblyfkostes genoodsaak deur die werklike bywoning van vergadering van die Raad of komitee van die Raad?
Die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies moet prosedures bepaal, insluitend beheermaatreëls, vir die bestuur, hantering en verwerking van eise vir reis- en verblyfuitgawes bedoel in paragraaf (a).
20.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad moet, na oorlegpleging met die Raad, toepaslik gekwalifiseerde, vaardige en ervare persoon as Hoof- Uitvoerende Beampte van die Raad aanstel?
(2)(a) Die Hoof- Uitvoerende Beampte word aangestel vir tydperk wat nie vyf jaar oorskry nie?
Die Hoof- Uitvoerende Beampte kan heraangestel word.
(3)(a) Die aanstelling van die Hoof- Uitvoerende Beampte is onderhewig aan die gevolgtrekking van skriftelike prestasie-ooreenkoms wat aangegaan is tussen daardie persoon en die Raad?
Die Raad en die Hoof- Uitvoerende Beampte kan, skriftelik en volgens ooreenkoms, die prestasie-ooreenkoms wysig.
(4)(a) Vir doeleindes van die verklaring van finansiële of ander belange, is die bepalings van artikel 11 van toepassing met die nodige veranderings op die Hoof- Uitvoerende Beampte behalwe dat die Hoof- Uitvoerende Beampte sy of haar belange aan die Raad moet verklaar. (b) Die Raad moet register van finansiële of ander belange soos verklaar deur die Hoof- Uitvoerende Beampte hou en byhou?
Die Hoof- Uitvoerende Beampte is 'n ex officio-lid van die Raad maar het nie die reg om te stem by vergaderings van die Raad nie.
Subartikel (1) is onderhewig aan die oorgangsreëlings vermeld in artikel 66.
21.(1) Die Hoof- Uitvoerende Beampte is die hoof- administratiewe en rekenpligtige owerheid van die Raad soos bedoel in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No.
die administratiewe en finansiële bestuur van die Raad in ooreenstemming met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
in oorleg met die Raad, die bepaling van?
die bevordering en handhawing van?
versekering van nakoming deur die Raad met die bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), en enige ander toepaslike wetgewing.
Indien die Hoof- Uitvoerende Beampte om enige rede nie in staat is om enige van sy of haar funksies uit te voer nie, moet die Raad, skriftelik en in oorleg met die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, ander persoon aanstel as Waarnemende Hoof- Uitvoerende Beampte tot die Hoof- Uitvoerende Beampte in staat is om daardie funksies te hervat?
om die Raad by te staan met die werk gepaardgaande met die verrigting van sy funksies deur die Raad.
Die Raad moet menslike hulpbronbeleid vir personeellede van die Raad, insluitend die Hoof- Uitvoerende Beampte, bepaal?
Vir doeleindes van die verklaring van finansiële of ander belange, en onderhewig aan artikel 21(1)(e), is die bepalings van artikel 11(1), (2) en (4) van toepassing met die nodige veranderings op personeellede van die Raad.
Subartikel (1) is onderhewig aan die oorgangsreëlings vermeld in artikel 66.
Die Raad kan die dienste benut van persone wat vanaf die staatsdiens gesekondeer of oorgeplaas word in ooreenstemming met die bepalings van die Staatsdienswet, 1994 (Proklamasie No. 103 van 1994).
inkomste wetlik afkomstig van enige ander bron.
Die Raad moet sy fondse benut om kostes te dek met betrekking tot die uitvoering van sy pligte en funksies en die uitoefening van sy bevoegdhede ingevolge hierdie Wet.
rekening oopmaak in die naam van die Raad by instelling geregistreer as bank ingevolge die Bankwet, 1990 Wet No?
alle gelde ontvang ingevolge subartikel (1) daarin deponeer.
25.(1) Die Hoof- Uitvoerende Beampte moet toesien dat volledige en behoorlike boeke gehou word van die rekening en al die nodige rekords wat daarmee verband hou.
Die Hoof- Uitvoerende Beampte moet verseker dat die Raad se jaarlikse begrotings, korporatiewe planne, jaarverslae en geouditeerde finansiële state voorberei en voorgelê word in ooreenstemming met die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999).
staat van die Raad se beraamde inkomste en uitgawes, ten opsigte van die volgende drie finansiële jaar of sodanige langer of korter tydperk as wat die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies bepaal.
In enige finansiële jaar kan die Raad aanvullende state van die Raad se beraamde inkomste en uitgawes vir daardie finansiële jaar aan die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies vir goedkeuring voorlê.
Die Raad mag geen finansiële verbintenis aangaan bo en behalwe sy goedgekeurde begroting en die opgehoopte reserwes daarvan nie.
met die goedkeuring van die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies, op enige ander wyse oor daardie gedeelte beskik.
Die Raad kan sodanige reserwefondse instel, en sodanige bedrae as wat die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies goedkeur, daarin deponeer.
26.(1) Onderhewig aan die bepalings van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999), moet die Ouditeur-Generaal die finansiële state van die Raad oudit.
Die Raad moet verslag oor sy aktiwiteite in die Provinsiale Wetgewer ter tafel lê binne vyf maande na die einde van elke finansiële jaar?
relevante prestasie-inligting aangaande die ekonomiese, doeltreffende en effektiewe toepassing van hulpbronne bevat en spesifiek vergelyking tussen beplande en werklike prestasie-aanduiders soos uiteengesit in daardie besigheidsplan?
Binne vyf maande nadat die verslag ter tafel gelê is, moet 'n delegasie bestaande uit die voorsitter van die Raad en ten minste twee ander lede van die Raad die relevante Portfoliokomitee oor die jaarverslag inlig.
27.(1) Die Raad kan, met die goedkeuring van die Lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies, vaste eiendom in die loop van sy besigheid bekom, hou of oor beskik.
Die Raad moet die beleid en prosedure van die Raad bepaal ten opsigte van die verkryging en beskikking oor vaste eiendom.
28.(1) Enige regstappe teen die Raad moet ingestel word in ooreenstemming met die Wet op die Instel van Geregtelike Verrigtinge teen Sekere Staatsorgane, 2002 (Wet No. 40 van 2002).
Die Raad word, vir doeleindes van subartikel (1), beskou as 'n staatsorgaan bedoel in paragraaf (c) van die omskrywing daarvan in artikel 1 van die gemelde Wet.
29.(1) Onderhewig aan die Grondwet en die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 (Wet No. 2 van 2000), mag geen persoon enige inligting wat aan die Raad voorgelê word in verband met enige regsopdrag of -instruksie openbaar maak nie, tensy hy of sy deur geregshof gelas word om dit te doen of tensy die persoon wat sodanige opdrag of instruksie gee, skriftelik daartoe instem?
uitgevaardig word vir doeleindes van monitering, evaluering, ondersoek of oorweging van enige aktiwiteit wat met die Raad verband hou.
Enige persoon wat subartikel (1) of (2) oortree, is skuldig aan 'n misdryf.
30.(1) Tensy skriftelik deur die Raad gemagtig, mag geen persoon op enige wyse die naam, akroniem, logo's, gedenkplate, ontwerpe of ander materiaal wat deur die Raad gebruik of besit word, verteenwoordig of gebruik nie.
Geen persoon mag valslik beweer dat hulle namens die Raad optree nie.
Enige persoon wat subartikel (1) of (2) oortree, is skuldig aan misdryf?
31.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan, vir die gebied van plaaslike munisipaliteit of tradisionele gemeenskap, 'n plaaslike erfenisforum instel?
nie regspersoon nie?
erfenisverwante plaaslike ekonomiese en sosiale ontwikkeling bevorder.
Plaaslike erfenisforum kan, oor die algemeen, alles doen wat nodig of raadsaam geag word om die pligte en funksies vermeld in subartikel (1) uit te voer.
Bepaling van regeringsraamwerk deur verantwoordelike lid van Uitvoerende Raad 33.
die frekwensie van vergaderings van plaaslike erfenisforums.
34.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan, vir die gebied van distriksmunisipaliteit, distrikserfenisforum instel?
nie regspersoon nie?
Distrikserfenisforum bestaan uit die voorsitters, asook adjunkvoorsitters van plaaslike erfenisforums van die gebied waarvoor dit ingestel is.
erfenisbewustheid en -betrokkenheid deur lede van die gemeenskap bevorder.
Bepaling van regeringsraamwerk deur verantwoordelike lid van Uitvoerende Raad 37. Die bepalings van artikel 33 is van toepassing met die nodige veranderings ten opsigte van die bepaling van die regeringsraamwerk vir distrikserfenisforums.
38.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan, vir die gebied van metropolitaanse munisipaliteit, metro-erfenisforum instel?
nie regspersoon nie?
erfenisverwante plaaslike ekonomiese ontwikkeling bevorder.
Metro-erfenisforum kan, in die algemeen, alles doen wat nodig of raadsaam geag word om die pligte en funksies vermeld in subartikel (1) uit te voer.
Bepaling van regeringsraamwerk deur verantwoordelike lid van Uitvoerende Raad 40. Die bepalings van artikel 33 is van toepassing met die nodige veranderings ten opsigte van die bepaling van die regeringsraamwerk vir metro-erfenisforum?
41.(1) Die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad kan provinsiale erfenisforum instel?
nie regspersoon nie?
die voorsitter van die metro-erfenisforum ingestel ingevolge artikel 38.
Bevoegdhede, pligte en funksies van provinsiale erfenisforum 43.
enige pligte uitvoer soos versoek deur die Raad of die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad.
Die provinsiale erfenisforum kan, oor die algemeen, alles doen wat nodig of raadsaam geag word om die pligte en funksies vermeld in subartikel (1) uit te voer.
Bepaling van regeringsraamwerk deur verantwoordelike lid van Uitvoerende Raad 44. Die bepalings van artikel 33 is van toepassing met die nodige veranderings ten opsigte van die bepaling van die regeringsraamwerk vir die provinsiale erfenisforum.
45.(1)(a) Geen struktuur wat ouer as 60 jaar is of redelikerwys verwag kan word om ouer te wees, mag afgebreek, gewysig of daaraan aangebou word sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat verkry is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
Waar die Raad nie goedkeuring gee nie, moet die Raad spesiale beskerming ingevolge artikels 50, 51, 52, 53 en 55 van hoofstuk 9 oorweeg.
gedefinieerde kategorieë van terreine binne gedefinieerde geografiese gebied, vrystel van die bepalings van subartikel (1) waar die Raad tevrede is dat erfenishulpbronne wat in die gedefinieerde geografiese gebied of kategorie val, geïdentifiseer is en voldoende beskerm is ingevolge artikels 50, 51, 52, 53 en 55 van hoofstuk 9?
Kennisgewing vermeld in subartikel (2) kan, deur middel van kennisgewing in die Koerant, deur die Raad gewysig of onttrek word.
die graf van?
enige deel van?
beskadig, wysig, opgrawe, of van die oorspronklike posisie verwyder sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
Algemene beskerming: Tradisionele begraafplase 47.
wat nie geleë is in formele begraafplaas wat deur?
mag beskadig, gewysig, opgegrawe, verwyder van sy oorspronklike posisie, of andersins verskuif word sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
die aansoeker doelbewuste poging aangewend het om gemeenskappe en individue wat deur tradisie?
die aansoeker en die betrokke gemeenskappe of individue ooreenkoms bereik het aangaande die graf?
48.(1) Geen persoon mag enige slagveldterrein, argeologiese terrein, rotskunsterrein, paleontologiese terrein, meteoriet of meteoriet impakterrein vernietig, beskadig, opgrawe, wysig, of daarop skryf of teken, of dit andersins verskuif sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
By ontdekking van argeologiese of paleontologiese materiaal of meteoriet deur enige persoon, moet alle werksaamhede of bedrywighede in die algemene omgewing van sodanige materiaal of meteoriet onmiddellik gestaak word en die persoon wat die ontdekking gedoen het, moet onverwyld skriftelike verslag aan die Raad voorlê?
Die Raad kan, na oorlegpleging met 'n eienaar of beherende owerheid, deur middel van skriftelike kennisgewing wat op die eienaar of beherende owerheid beteken word, enige werksaamhede verbied wat deur die Raad as ontoepaslik geag word binne 50 meter van rotskunsterrein?
Geen persoon mag enige voorwerp of materiaal opgrawe, van sy oorspronklike posisie verwyder of andersins verskuif, beskadig, vernietig, besit of versamel, wat verbind word met enige slagveldterrein, argeologiese terrein, rotskunsterrein, paleontologiese terrein, meteoriet of meteoriet impakterrein sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
Geen persoon mag enige toerusting of opgrawingstoerusting wat hulp verleen by die opsporing van metale en argeologiese en paleontologiese voorwerpe en materiaal, op enige slagveldterrein, argeologiese terrein, rotskunsterrein, paleontologiese terrein of meteoriet impakterrein bring of soortgelyke opsporings- of opgrawingstoerusting gebruik vir die herwinning van meteoriete, sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
(6)(a) By ontdekking berus eienaarskap van enige voorwerp of materiaal wat verband hou met enige slagveldterrein, argeologiese terrein, rotskunsterrein, paleontologiese terrein, meteoriet of meteoriet impakterrein by die Provinsiale Regering en die Raad word beskou as bewaarder namens die Provinsiale Regering.
Die Raad kan?
Die Raad kan, onderhewig aan sodanige voorwaardes as wat deur die Raad bepaal word, enige voorwerp of materiaal vermeld in subartikel (6) aan nasionale of provinsiale museum of instelling leen?
enige voorwerp wat redelikerwys beskou kan word as herwin van?
of dit uit die provinsie uitvoer of poog om uit te voer nie.
(9)(a) Persoon of instelling in besit van 'n voorwerp of materiaal vermeld in paragrawe (a)- (f) van subartikel (8), moet volle besonderhede van sodanige voorwerp of materiaal, insluitend sodanige inligting as wat voorgeskryf mag wees, aan die Raad voorlê?
Voorwerp of materiaal vermeld in paragraaf (a) moet, onderhewig aan paragraaf (c) en die opdragte van die Raad, onder beheer bly van die persoon of instelling wat die besonderhede daarvan voorlê.
Die eienaarskap van enige voorwerp of materiaal vermeld in paragraaf (a) berus by die Provinsiale Regering en die Raad word beskou as die bewaarder namens die Provinsiale Regering.
49.(1) Lys van spesiaal beskermde erfenishulpbronne word in die bylaag voorsien?
van terrein ten opsigte waarvan kennisgewing vermeld in subartikel (3) gepubliseer is, sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad wat bekom is na skriftelike aansoek aan die Raad?
die spesiale beskerming van erfenislandmerkstatus aan terreine verleen wat, na die Raad se mening, belangrike elemente uitmaak van die erfenis van die provinsie, maar wat nie deur die Provinsiale Regering of?
die terrein in die Register van Erfenisterreine vermeld in artikel 54 moet lys.
Wanneer die Raad besluit om erfenislandmerkstatus te verleen, moet die Raad kennis gee in die Koerant van die bedoeling om erfenislandmerkstatus te verleen.
belanghebbende partye die geleentheid gee om skriftelike vertoë of voorleggings te maak aangaande die verlening van erfenislandmerkstatus binne?
aandag trek na die bepalings van subartikels (1) en (2).
Die Raad moet, buiten die kennisgewing om gepubliseer te word ingevolge subartikel (3),?
wat die persone inlig dat hulle skriftelike vertoë mag rig of voorleggings mag doen aangaande die voorgestelde verlening van erfenislandmerkstatus binne tydperk van nie minder nie as 30 dae vanaf ontvangs van die kennisgewing?
Buiten in gevalle waar die Raad dit as ontoepaslik beskou, moet alle erfenislandmerke gedenkteken dra wat hul status aandui?
Registrateur van akte soos omskryf in artikel 102 van die Registrasie van Akteswet, 1937 (Wet No. 47 van 1937), moet sodanige inskrywings en endossemente maak as wat hy of sy as nodig beskou in of op enige relevante register, sertifikaat of ander dokument in sy of haar kantoor of voor hom of haar geplaas, ten einde die erfenislandmerkstatus van enige grond of gedeelte van grond wat verleen is ingevolge hierdie artikel te weerspieël.
Wanneer die Raad besluit om erfenislandmerkstatus te onttrek, is die bepalings van subartikels (3), (4) en (5) van toepassing met die nodige veranderings.
Indien terrein waarvoor erfenislandmerkstatus verleen is, die eiendom word van die Provinsiale Regering of plaaslike owerheid, word die terrein beskou, op die datum van registrasie van oorplasing, as dat provinsiale landmerkstatus daaraan verleen is?
Erfenislandmerkterrein word beskou as Graad II Erfenishulpbron vermeld in artikel 7(1)(b) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999)?
Spesiale beskerming: Provinsiale landmerkstatus 51.
terrein ten opsigte waarvan?
beskadig, wysig, herversier, verwyder van sy oorspronklike posisie, onderverdeel of wysig sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad bekom na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
die spesiale beskerming van provinsiale landmerkstatus aan terreine verleen wat deur die Provinsiale Regering of?
die terrein in die Register van Erfenisterreine vermeld in artikel 54 moet lys.
Wanneer die Raad besluit om provinsiale landmerkstatus te verleen, moet die Raad kennis gee in die Koerant van die bedoeling om provinsiale landmerkstatus te verleen.
maak aangaande die verlening van provinsiale landmerkstatus binne?
aandag trek na die bepalings van subartikels (1) en (2).
Die Raad moet, buiten die kennisgewing om gepubliseer te word ingevolge subartikel (3),?
wat die persone inlig dat hulle skriftelike vertoë of voorleggings mag maak aangaande die voorgestelde verlening van provinsiale landmerkstatus binne tydperk van nie minder nie as 30 dae vanaf ontvangs van die kennisgewing?
Buiten in gevalle waar die Raad dit as ontoepaslik beskou, moet alle provinsiale landmerks gedenkteken dra wat hul status aandui?
Registrateur van akte soos omskryf in artikel 102 van die Registrasie van Akteswet, 1937 (Wet No. 47 van 1937), moet sodanige inskrywings en endossemente maak as wat hy of sy as nodig beskou in of op enige relevante register, sertifikaat of ander dokument in sy of haar kantoor of voor hom of haar geplaas, ten einde die provinsiale landmerkstatus van enige grond of gedeelte van grond wat verleen is ingevolge hierdie artikel te weerspieël.
(8)(a) Die Raad kan, met die instemming van die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, provinsiale landmerkstatus onttrek deur middel van kennisgewing in die Koerant. (b) Wanneer die Raad besluit om provinsiale landmerkstatus te onttrek, is die bepalings van subartikels (3), (4) en (5) van toepassing met die nodige veranderings.
Indien terrein waaraan provinsiale landmerkstatus verleen is, die eiendom word van ander eienaar as die Provinsiale Regering of plaaslike owerheid, word die terrein beskou, op die datum van registrasie van oorplasing, as dat provinsiale landmerkstatus daaraan verleen is?
Provinsiale landmerkterrein word beskou as Graad II Erfenishulpbron vermeld in artikel 7(1)(b) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne , 1999 (Wet No. 25 van 1999)?
52.(1) Graf van?
word beskou as erfenislandmerkterrein vermeld in artikel 50 of?
word beskou as Graad II erfenishulpmiddel vermeld in artikel 7(1)(b) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No?
moet gelys word in die register van erfenisterreine vermeld in artikel 54.
Die Raad mag geen wysiging, opgrawing of verwydering van graf van lid van die koningsgesin goedkeur sonder om die heerser te raadpleeg nie?
word beskou as erfenislandmerkterrein vermeld in artikel 50 of?
word beskou as Graad II erfenishulpmiddel vermeld in artikel 7(1)(b) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No?
moet vermeld word in die register van erfenisterreine vermeld in artikel 54.
54.(1) Die Raad moet gekonsolideerde register van alle terreine waaraan erfenislandmerkstatus en provinsiale landmerkstatus verleen is, instel en onderhou?
onderhewig aan die bepalings van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 Wet No.
of erfenislandmerkstatus of provinsiale landmerkstatus verleen is ten opsigte van?
ten opsigte van provinsiale staatgrond, die departement of departemente van die Provinsiale Regering verantwoordelik vir die beheer en gebruik van die grond.
as wat die Raad mag voorskryf of andersins bepaal.
ten opsigte waarvan 'n kennisgewing vermeld in subartikel (3) gepubliseer is, sonder vooraf skriftelike goedkeuring van die Raad bekom na skriftelike aansoek aan die Raad nie.
Die Raad kan, deur middel van kennisgewing in die Koerant, die spesiale beskerming van erfenisvoorwerpstatus verleen aan artefakte, of versamelings daarvan, wat van wesenlike estetiese, historiese, wetenskaplike of tegnologiese belang is of wat, na die mening van die Raad, 'n betekenisvolle verband of relevansie het tot 'n terrein waaraan erfenislandmerkstatus of provinsiale landmerkstatus verleen is.
Wanneer die Raad besluit om erfenisvoorwerpstatus te verleen, moet die Raad kennis gee in die Koerant van die bedoeling om erfenisvoorwerpstatus te verleen.
aandag te trek na die bepalings van subartikels (1) en (2).
wat die persone inlig dat hulle skriftelike vertoë of voorleggings mag maak aangaande die voorgestelde verlening van erfenisvoorwerpstatus binne 'n tydperk van nie minder nie as 30 dae vanaf ontvangs van die kennisgewing.
Buiten in gevalle waar die Raad dit as onvanpas beskou, moet 'n erfenisvoorwerp, in ooreenstemming met erkende kurasienorme en -praktyk, 'n fisiese merk dra of deur middel van die vertoon van toepaslike merke of tekens in die omgewing van die voorwerp die status daarvan aandui.
(7)(a) Die Raad mag, met die instemming van die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, erfenisvoorwerpstatus onttrek deur middel van kennisgewing in die Koerant.
Wanneer die Raad besluit om erfenisvoorwerpstatus te onttrek, is die bepalings van subartikels (3), (4) en (5) van toepassing met die nodige veranderings.
'n Erfenisvoorwerp word beskou as 'n Graad II erfenishulpbron vermeld in artikel 7(1)(b) van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999).
Die voorwerpe wat deel vorm van die versameling van enige provinsiale, munisipale of akademiese instelling of liggaam word beskou as om erfenisvoorwerpstatus te hê.
56.(1) Die Raad moet 'n gekonsolideerde register van alle voorwerpe waaraan erfenislandmerkstatus verleen is, instel en onderhou.
onderhewig aan die bepalings van die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, 2000 Wet No.
die bron of oorsprong van die voorwerp.
volledige besonderhede van enige skade, slytasie, wysiging of restourasie van die voorwerp.
as wat die Raad mag voorskryf of andersins bepaal.
aangaande die bewaring, bestuur, administrasie, kurasie en opgrawing van erfenishulpbronne.
op sodanige terme en voorwaardes as waarop ooreengekom is.
moet in die vorm van 'n bindende skriftelike kontrak wees.
59.(1) Buiten die algemene bevoegdhede van onteiening verleen deur die KwaZulu-Natal Grondadministrasiewet, 2003 (Wet No.
'n erfenisterrein bedreig is deur sloping, wysiging, of enige ander handeling wat, na die mening van die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, sy waarde as 'n erfenishulpbron ernstig in gevaar kan stel.
Indien 'n erfenisterrein of 'n terrein waaraan erfenislandmerkstatus verleen is, die eiendom word van die Provinsiale Regering deur onteiening soos bedoel in subartikel (1), word die terrein op die datum van onteiening, beskou as dat daar provinsiale landmerkstatus aan verleen is.
moet deur die munisipale bestuurder van die betrokke munisipaliteit na die Raad verwys word vir kommentaar voordat sodanige verordening of regulasie deur die munisipaliteit goedgekeur word.
voorgelê word aan en ontvang word deur die munisipale bestuurder van die betrokke munisipaliteit.
vergadering tussen die Raad en die munisipaliteit fasiliteer.
Indien geen ooreenkoms tussen die Raad en die betrokke munisipaliteit bereik is na 'n tydperk van 30 dae na die skriftelike kennisgewing vermeld in subartikel (2) nie, moet die munisipale bestuurder die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad en die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir plaaslike regering skriftelik in kennis stel met 'n versoek om 'n verdere vergadering tussen die Raad en die munisipaliteit te fasiliteer in 'n poging om 'n ooreenkoms te bereik.
Die verdere vergadering vermeld in paragraaf (b) moet binne 30 dae nadat die betrokke lede van die Uitvoerende Raad in kennis gestel is, plaasvind.
Indien geen ooreenkoms bereik word nie, mag die munisipaliteit nie voortgaan met die konsepverordening of -regulasie nie.
Indien 'n ooreenkoms tussen die Raad en die betrokke munisipaliteit bereik word, moet die betrokke munisipaliteit by sy volgende vergadering, met inagneming van enige ooreenkoms, die konsepverordening of -regulasie soos gewysig oorweeg en daarmee voortgaan.
Indien die Raad versuim om binne die tydperk vermeld in subartikel (2) aan te dui of dit die konsepverordening of konsepregulasie ondersteun of teenstaan, kan die betrokke munisipaliteit voortgaan met die verordening of regulasie.
61.(1) 'n Lid van die Raad, 'n personeellid, adviseur, agent of ander persoon wat in die Raad se diens is of namens die Raad optree, is skuldig aan 'n misdryf indien hy of sy direk of indirek enige ongemagtigde geld of beloning van enige persoon aanvaar ten opsigte van of in verband met enige diens wat deur die Raad gelewer word of enigiets wat deur die Raad gedoen of aangebied word.
Enige persoon is skuldig aan 'n misdryf indien hy of sy ten opsigte van of met betrekking tot enige diens gelewer of enigiets gedoen of aangebied deur die Raad, enige personeellid of enige adviseur, agent of ander persoon in diens van of wat namens die Raad optree, omkoop of poog om om te koop, of korrup beïnvloed of poog om korrup te beïnvloed.
Enige persoon wat valslik beweer dat hy of sy gemagtig is om geld te eis of te versamel namens of per opdrag van die Raad, is skuldig aan 'n misdryf.
Enige persoon wat skuldig is aan 'n misdryf ingevolge hierdie Wet is aanspreeklik vir 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk wat nie 10 jaar oorskry nie.
uitgevaardig moet word met die instemming van die lid van die Uitvoerende Raad verantwoordelik vir finansies.
Die regulasies kan voorskryf dat enige persoon wat enige regulasie oortree of versuim om daaraan te voldoen, skuldig is aan 'n misdryf en stel hom- of haarself bloot by skuldigbevinding aan 'n boete of ander straf wat nie daardie oorskry wat in die regulasies voorgeskryf is nie.
enige plig wat deur hierdie Wet aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad opgelê is, behalwe enige plig met betrekking tot die aanstelling en beëindiging van amp van die lede van die Raad bedoel in artikels 8 en 14.
Die Raad kan enige bevoegdheid of plig verleen of opgelê aan die Raad deur hierdie Wet aan die Hoof- Uitvoerende Beampte delegeer.
Die Hoof- Uitvoerende Beampte kan enige bevoegdheid of plig verleen of opgelê aan daardie beampte deur hierdie Wet delegeer aan enige personeellid van die Raad, behalwe enige plig as rekenpligtige beampte van die Raad.
Enige bevoegdheid of plig gedelegeer ingevolge subartikel (1), (2) of (3) moet uitgeoefen of verrig word onderhewig aan sodanige voorwaardes wat die persoon of liggaam wat die delegasie doen, as nodig beskou.
Die KwaZulu-Natal Erfeniswet, 1997 (Wet No. 10 van 1997), word hiermee herroep.
66.(1)(a) Die Raad is die wetlike opvolger van die raad wat ingestel is ingevolge artikel 5(1) van die herroepte Wet.
Persone wat, op die dag voor die aanvangsdatum van hierdie Wet, lede was van die raad ingestel ingevolge artikel 5(1) van die herroepte Wet, moet voortgaan as lede van die Raad totdat die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad 'n nuwe Raad aangestel het ingevolge artikel 8 van hierdie Wet.
soos bedoel in die herroepte Wet.
soos bedoel in die herroepte Wet.
soos bedoel in die herroepte Wet.
'n Persoon wat, op die dag voor die datum van aanvang van hierdie Wet, 'n beampte of personeellid vermeld in paragraaf (a) was, word beskou as aangestel ingevolge artikel 22 van hierdie Wet met behoud van alle regte en voordele.
n Plaaslike, distriks- of metro-erfenisforum wat ingestel was voor die aanvang van hierdie Wet word beskou as ingestel ingevolge van artikel 31 of artikel 34 van hierdie Wet welke een van toepassing is.
Hierdie Wet heet die KwaZulu-Natal Erfeniswet, 2007.
Moet steeds deur Amafa/die Direktoraat verantwoordelik vir Erfenis in die Premierskantoor nagegaan en gefinaliseer word.
A. Zoeloeland-distriksmunisipaliteit, (DC 26), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 348 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001 en Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 472 van 5 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Beacon Fort-Wes No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
van Reservaat No.
Reservaat No.20, No.
P.T.O. verw No.
B. Uthungulu-distriksmunisipaliteit (DC 28), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 346 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Mtunzini Dorp S.G. No.
No.15 Tugela, No.
op Perseel No.
C. Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit (DC 27), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 347 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
D. Sisonke-distriksmunisipaliteit (DC 43), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 344 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
E. Ilembe-distriksmunisipaliteit (DC 29), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 345 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No.
Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
Plaas William 15437?
Plaas Perseel No.
F. Ugu-distriksmunisipaliteit (DC 21), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 353 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
G. Amajuba-distriksmunisipaliteit (DC 25), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No.
349 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003 en Provinsiale Kennisgewing No. 203 van 10 Februarie 2005.
Erf / Plaas No.
No T/D No.
ABCD on Diag.
Erf / Plaas No.
H. eThekwini-munisipaliteit (Durban Metro) (DC 25), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 343 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 1 Desember 2000, 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 460 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 649 van 28 April 2005.
Erf / Plaas No.
Perseel 3 No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
I. Uthukela-distriksmunisipaliteit (DC 23), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 351 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 131 van 25 April 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
A Diag SGO Sub.
Erf / Plaas No.
No.2909/31 onder do.
No.2 van C.
Erf / Plaas No.
distrik . ..
J. Umzinyathi-distriksmunisipaliteit (DC 24), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 350 van 19 September 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 1 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 219 van 20 Junie 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 329 van 5 September 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002 en Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003.
Erf / Plaas No.
No T/D no.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
No. T/D no.
K. Umgungundlovu-distriksmunisipaliteit (DC 22), ingestel deur Provinsiale Kennisgewing No. 352 van 1 Desember 2000, wat gevolglik gewysig is deur Provinsiale Kennisgewing No. 462 van 19 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 501 van 29 Desember 2000, Provinsiale Kennisgewing No. 97 van 15 Maart 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 135 van 12 April, 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 299 van 13 Augustus 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 388 van 11 Oktober 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 461 van 13 Desember 2001, Provinsiale Kennisgewing No. 257 van 11 Julie 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 350 van 19 September 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 468 van 4 Desember 2002, Provinsiale Kennisgewing No. 494 van 30 Junie 2003 en Provinsiale Kennisgewing No. 1261 van 7 Oktober 2004.
Erf / Plaas No.
Die figuur . ..
Monument . ..
950 nou . ..
Erf / Plaas No.
distrik diagram S.G.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
Erf / Plaas No.
No T/D No.
Restant van Sub.
Hierdie Wetsontwerp maak voorsiening vir die bewaring, beskerming en administrasie van die fisiese erfenishulpbronne van die provinsie KwaZulu-Natal.
Die Wetsontwerp stel ook 'n statutêre Raad in om erfenisbewaring in die provinsie te administreer en die oogmerke en funksies van sodanige Raad en die wyse waarop dit bestuur, beheer, beman en gefinansier moet word, te bepaal.
Die hoofoogmerk van die Wetsontwerp is om die praktiese probleme wat ondervind mag word met die implementering van die KwaZulu-Natal Erfeniswet, 1997 (Wet No. 10 van 1997), uit te skakel en om stappe gedoen en funksies verrig sonder dat die regulasies deur die Minister gepubliseer is soos in die Wet beoog, te bekragtig.
Klousule 1 omskryf woorde wat in die Wet gebruik word, met die doel om die betekenis van daardie terme te beperk of uit te brei. Ingevolge hierdie klousule, sal die woorde waaraan 'n betekenis geheg is in die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne, 1999 (Wet No. 25 van 1999), daardie betekenis dra. Dit skep sinergie en ooreenstemming tussen hierdie Wet en die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne.
Klousule 2 maak voorsiening vir die regsgebied van toepassing van hierdie Wet, en laat verder ruimte vir die toepassing van die Nasionale Wet, in die geval waar die bepalings van hierdie Wet nie van toepassing is nie.
Hierdie klousule plaas die verantwoordelikheid van handhawing van die algemene beginsels, waarna in deel 1 hoofstuk 1 van die Nasionale Wet verwys word, op die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad en die Raad.
Klousule 4 gee uitvoering aan bepalings van hoofstuk 3 van die Grondwet, deur van die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad en die Raad te vereis om te poog om erfenisaangeleenthede te reguleer binne die raamwerk van nasionale beleid en programme.
Klousule 5 stel 'n statutêre liggaam in om bekend te staan as Amafa aKwaZulu- Natali, wat in sy eie naam kan dagvaar of gedagvaar kan word. Ingevolge hierdie klousule is Amafa aKwaZulu-Natali onderhewig aan die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 (Wet No. 1 van 1999). Aangesien hierdie liggaam reeds bestaan ingevolge die herroepte Wet, is Amafa aKwaZulu-Natali reeds gelys as 'n provinsiale openbare entiteit in deel C van bylae 3 tot die Wet op Openbare Finansiële Bestuur.
Klousule 6 maak voorsiening vir die oogmerke van Amafa aKwaZulu-Natali wat onder andere bewaring en beskerming van die fisiese erfenishulpbronne van die provinsie insluit.
Klousule 7 maak voorsiening vir die bevoegdhede en funksies van die Raad. Dit is belangrik om kennis te neem dat die funksies van die Raad nie beperk is tot dit waarvoor voorsiening gemaak word in hierdie Wet nie, maar ook bevoegdhede en funksies insluit wat provinsiale erfenishulpbronne-owerhede opgelê is ingevolge die Nasionale Wet.
Klousule 8 maak voorsiening vir die soort persone wat benoembaar is vir aanstelling as lede van die Raad. Die klousule maak verder voorsiening vir die aanstelling van 'n keuringspaneel deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad, om deur die benoemings te gaan wat ontvang is ingevolge klousule 10(1).
Hierdie klousule maak voorsiening vir die ampstermyn van lede van die Raad. Hierdie klousule moet gelees word saam met die oorgangsreëlings waarvoor voorsiening gemaak is in artikel 66.
Klousule 10 vereis dat die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad 'n metode moet gebruik wat ontwerp is om die grootste aantal inwoners in die provinsie te bereik, om benoemings vir die Raad uit te nooi.
Klousule 11 maak voorsiening vir die verklaring van finansiële of ander belange deur persone benoem vir aanstelling as lede van Raad. Die verklaring van hierdie belange is deurlopend en die Hoof van die Departement moet 'n register van hierdie verklaarde belange hou.
Ingevolge hierdie klousule, maak versuim om belange te verklaar, soos vermeld in klousule 11, 'n misdaad uit en die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad moet toepaslike dissiplinêre stappe teen die oortreder doen.
Hierdie klousule vereis dat 'n lid van die Raad wat 'n belang in die aangeleentheid het, welke direk of indirek, hom- of haarself onttrek waar daardie aangeleentheid bespreek word.
Klousule 14 maak voorsiening vir vakatures wat voortspruit as gevolg van onbevoegdheid, versuim om agtereenvolgende vergaderings by te woon sonder toestemming, of ontslag uit amp. Daar word ook gemeld dat 'n kennistydperk vereis word sou 'n lid van die Raad bedank voor die verstryking van sy of haar termyn.
Klousule 15 maak voorsiening vir vergaderings en prosedures van sodanige vergaderings van die Raad. Ingevolge hierdie klousule, kan die Raad ook personeellede van die Raad na hierdie vergaderings nooi, soos die Raad nodig ag.
Ingevolge hierdie klousule kan die Raad 'n komitee of komitees instel om die Raad by te staan in die uitvoering van sy pligte. Hierdie komitees tree op binne die bestek bepaal deur die Raad.
Buiten die funksies van die Raad en diè van die komitees beoog in klousule 16, is die bepalings van artikels 3, 4, 5, en 7 van die KwaZulu-Natal Kommissiewet, 1999 (Wet No. 3 van 1999), asook die bevoegdheid om grond of perseel te ondersoek, binne die konteks van erfenishulpbronbestuur.
Ingevolge hierdie klousule, moet die Raad se personeel, as sodanig aangewys deur die Hoof- Uitvoerende Beampte, sekretariële en administratiewe ondersteuning aan die Raad en sy komitees verskaf.
Klousule 19 maak voorsiening vir die vergoeding van lede van die Raad en terugbetaling vir uitgawes aangegaan deur lede van die Raad en sy beoogde komitees.
Klousule 20 maak voorsiening vir die aanstelling van die Hoof- Uitvoerende Beampte wat ook 'n prestasie-ooreenkoms met die Raad moet teken.
Klousule 21 maak voorsiening vir die funksies van die Hoof- Uitvoerende Beampte.
Klousule 22 maak voorsiening vir die aanstelling van personeel van die Raad deur die Hoof- Uitvoerende Beampte in oorleg met die Raad.
Ingevolge hierdie klousule, kan personeellede van die Raad vanaf die staatsdiens na die Raad gesekondeer of oorgeplaas word.
Klousule 24 maak voorsiening vir wat bronne van die fondse van die Raad uitmaak. Ingevolge hierdie klousule, moet die Hoof- Uitvoerende Beampte met die toestemming van die LUR vir Finansies en die Raad, 'n bankrekening vir die Raad oopmaak.
Klousule 25 plaas finansiële verantwoordelikheid met betrekking tot die Raad se fondse op die Hoof- Uitvoerende Beampte.
Klousule 26 maak voorsiening vir die ouditering van finansiële state van die Raad en die ter tafellegging van 'n verslag oor sy werksaamhede voor die Provinsiale Wetgewer en die Portfoliokomitee.
Klousule 27 verleen aan die Raad die bevoegdheid om vaste eiendom te bekom, te hou of daaroor te beskik.
Klousule 28 maak voorsiening daarvoor dat, vir doeleindes van regstappe teen die Raad, die bepalings van die Wet op die Instel van Geregtelike Verrigtinge teen Sekere Staatsorgane, 2002 Wet No.
Klousule 29 verhinder persone daarvan om vertroulike inligting oor die Raad te openbaar, tensy sodanige openbaarmaking ingevolge die wet of 'n hofbevel is.
Klousule 30 verhinder ongemagtigde gebruik van die naam, akroniem, logo's, ontwerpe of materiaal wat deur die Raad gebruik of besit word.
Klousule 31 maak voorsiening vir die instelling van plaaslike erfenisforums binne die gebied van 'n plaaslike munisipaliteit, wat vrywillige strukture en 'n nie- regspersoon is.
Klousule 32 maak voorsiening vir die pligte en funksie van plaaslike erfenisforums wat onder andere insluit koördinering van erfenisontwikkeling, bevordering van beide fisiese en lewende of ontasbare erfenis en bevordering van erfenisverwante plaaslike ekonomiese ontwikkeling binne die provinsie.
Klousule 33 maak voorsiening daarvoor dat die lid van die Uitvoerende Raad 'n regeringsraamwerk vir plaaslike erfenisforums moet voorskryf wat voorsiening maak vir die aanstelling van persone, die ampstermyn vir lede en die frekwensie van vergaderings van plaaslike erfenisforums.
Klousule 34 maak voorsiening vir die instelling van distrikserfenisforums, binne die gebied van 'n distriksmunisipaliteit, wat vrywillige strukture en 'n nie- regspersoon is.
Klousule 35 maak voorsiening vir die samestelling van distrikserfenisforums.
Klousule 36 maak voorsiening vir die bevoegdhede, pligte en funksies van distrikserfenisforums.
Klousule 37 maak voorsiening dat die lid van die Uitvoerende Raad 'n regeringsraamwerk vir distrikserfenisforums moet voorskryf.
Klousule 38 maak voorsiening vir die instelling van 'n metro-erfenisforum, wat 'n vrywillige struktuur en 'n nie-regspersoon is.
Klousule 39 maak voorsiening vir die bevoegdhede, pligte en funksies van 'n provinsiale erfenisforum. Die metro-erfenisforum sal onder andere verantwoordelik wees vir die koördinering van erfenisontwikkelingskwessies, koördinering, fasilitering en bevordering van fisiese en lewende of ontasbare erfenis, en sodoende samewerking met plaaslike belanghebbendes in alle plaaslike erfenisinisiatiewe verseker.
Klousule 40 maak voorsiening dat die Lid van die Uitvoerende Raad 'n regeringsraamwerk vir die metro-erfenisforum moet voorskryf.
Klousule 41 maak voorsiening vir die instelling van 'n provinsiale erfenisforum, wat 'n vrywillige struktuur en 'n nie-regspersoon is.
distrikserfenisforums, asook die voorsitter van die metro-erfenisforum.
Klousule 43 maak voorsiening vir die bevoegdhede, pligte en funksies van 'n provinsiale erfenisforum, wat onder andere insluit om op te tree as adviesliggaam tot die Raad, om distriksbelange in erfenisaangeleenthede te verteenwoordig, of om pligte uit te voer soos deur die Raad of die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad versoek.
Klousule 44 maak voorsiening dat die lid van die Uitvoerende Raad 'n regeringsraamwerk vir die provinsiale erfenisforum moet voorskryf.
Klousule 45 maak voorsiening vir algemene beskerming teen sloping of wysiging van strukture wat redelikerwys verwag kan word om ouer as 60 jaar te wees. Goedkeuring van die Raad moet eers verkry word voordat sodanige sloping of wysiging uitgevoer word.
Klousule 46 maak in die algemeen voorsiening vir beskerming teen skade of wysiging van grafte van konflikslagoffers. Goedkeuring van die Raad moet eers verkry word.
Klousule 47 maak in die algemeen voorsiening vir beskerming teen skade of wysiging van tradisionele begraafplekke. Goedkeuring van die Raad moet eers verkry word.
Klousule 48 maak in die algemeen voorsiening vir beskerming teen slagvelde, argeologiese terreine, rotskunsterreine, paleontologiese terreine, meteoriet of meteoriet impakterreine.
Klousule 49 maak voorsiening vir spesiale beskerming van erfenishulpbronne soos in die bylae genoem.
Hierdie klousule maak voorsiening vir spesiale beskerming van terreine waaraan erfenislandmerkstatus deur die Raad verleen is, asook van daardie terreine wat, na die Raad se mening, belangrike elemente van die erfenis van die provinsie uitmaak, maar wat nie deur die Provinsiale Regering of 'n plaaslike owerheid besit word nie.
Hierdie klousule maak voorsiening vir spesiale beskerming van terreine waaraan provinsiale landmerkstatus deur die Raad verleen is, asook aan daardie terreine wat, na die Raad se mening, belangrike elemente van die erfenis van die provinsie uitmaak, maar wat nie deur die Provinsiale Regering of 'n plaaslike owerheid besit word nie.
Klousule 52 maak voorsiening vir spesiale beskerming aan grafte van lede van die koninklike gesin wat in die bylae uiteengesit word.
Klousule 53 maak voorsiening vir spesiale beskerming aan slagvelde, openbare monumente en gedenktekens wat in die bylae uiteengesit word.
Klousule 54 maak voorsiening vir die instelling en onderhoud, deur die Raad, van die register van alle terreine waaraan erfenislandmerkstatus en provinsiale landmerkstatus verleen is.
erfenisvoorwerpstatus deur die Raad verleen is, asook vir daardie voorwerpe wat, na die Raad se mening, belangrike elemente van die erfenis van die provinsie uitmaak, maar wat nie deur die Provinsiale Regering of 'n plaaslike owerheid besit word nie.
Klousule 56 maak voorsiening vir die instelling en onderhoud, deur die Raad, van die register van alle voorwerpe waaraan erfenisvoorwerpstatus verleen is.
Klousule 57 gee aan die Raad die bevoegdheid om deur middel van kennisgewing in die Koerant, kriteria te bepaal vir die beste praktyk, standaarde, norme en voorwaardes aangaande erfenishulpbronne.
Klousule 58 gee aan die Raad die bevoegdheid om ooreenkomste met derde partye te sluit.
Hierdie klousule gee aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad die bevoegdheid om 'n erfenislandmerkterrein te onteien indien hy dit nodig ag.
Klousule 60 verplig munisipaliteite om die Raad te raadpleeg waar 'n munisipale verordening of konsepregulasie betrekking het op erfenisaangeleenthede.
Klousule 61 kriminaliseer sekere gedrag deur lede van die Raad en privaat individue.
Klousule 62 maak voorsiening vir strawwe vir persone wat skuldig bevind word aan 'n oortreding van hierdie Wet.
Klousule 58 gee aan die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad die bevoegdheid om regulasies uit te vaardig.
Klousule 64 maak voorsiening vir delegering van bevoegdheid deur die verantwoordelike lid van die Uitvoerende Raad aan die Hoof van die Departement, deur die Raad aan die Hoof- Uitvoerende Beampte en deur die Hoof- Uitvoerende Beampte aan personeel van die Raad behalwe pligte wat verband hou met die funksies van 'n rekenpligtige beampte.
Klousule 65 herroep die huidige KwaZulu-Natal Erfeniswet, 1997 (Wet No. 10 van 1997).
Klousule 66 maak voorsiening vir oorgangsreëlings en bekragtig stappe wat gedoen en funksies wat verrig is sonder 'n behoorlike regsgrondslag.
Klousule 67 maak voorsiening vir die kort titel van die Wet.
Die Raad is tans in wese soos ingestel ingevolge die KwaZulu-Natal Erfeniswet, 1997 (Wet No. 10 van 1997), en derhalwe word daar nie voorsien dat die Wetsontwerp organisatoriese of personeelvereistes sal verhoog nie.
verantwoordelikhede van die Raad, daar geen ander ernstige finansiële verantwoordelikhede vir die Raad is nie.
<fn>Kiewiet.BWIAbsa-kontrak.2009-07-27.af.txt</fn>
Absa het op 13 Februarie twee kontrakte met die sentrum vir bedryfswiskunde en informatika (BWI) van die NWU se PUK-kampus onderteken. Die eerste kontrak wat onderteken is deur mnr. Lawrence Mlotshwa namens Absa en prof. Annette Combrink namens NWU, behels 'n beurskontrak ter waarde van R1,475 miljoen per jaar vir 5 jaar. Hierdie fondse sal gebruik word om beurse vir voornemende en huidige BWI-studente te befonds.
Mnr. Lawrence Mlotshwa, direkteur van organisasie-ontwikkelings van Absa, sê BWI-opleiding is van strategiese belang vir Absa en die finansiële industrie in die geheel. "Die BWI-studente ontvang uitstekende opleiding wat weerspieël word deur die gehalte werk wat die studente in Absa en deesdae in Barclays verrig. Deur die hernuwing en uitbreiding van die bestaande kontrak verseker ons 'n konstante talentstroom van hoogs opgeleide mannekrag wat tot voordeel van die hele Suid-Afrika strek."
Die tweede kontrak behels ondersteuning van R2 miljoen per jaar vir vyf jaar vir die operasionele ondersteuning van die sentrum vir BWI. Van die sentrum sal verwag word om in samewerking met Absa, gerigte navorsing op finansiële risikobestuursprobleme te doen.
Dr. Neels Erasmus, hoofbestuurder van risiko-ondersteuning by Absa, sê Absa het in 1998 saam met die destydse PU vir CHO die sentrum vir BWI gestig om finansiële risikobestuurskundigheid te vestig. "Die investering was 'n reuse sukses soos deur die gehalte van die afgestudeerde studente weerspieël word, asook die prestasies van die navorsingsprogram in risikobestuur en in risiko-analise. Met die ondertekening van hierdie kontrak beoog Absa (en Barclays) om praktiese industriegerigte navorsing op risiko-analise verder tot voordeel van Absa en die finansiële industrie in die geheel te ondersteun en uit te bou."
Prof. Riaan de Jongh (direkteur van die sentrum vir BWI) sê hulle is verheug dat Absa weereens die sentrum vir BWI ondersteun. "Sonder die ondersteuning van Absa en ander industrie vennote soos SAS kan die sentrum nie in sy huidige vorm bly voortbestaan nie. Die bydraes is noodsaaklik om topgehalte opleiding en navorsing te bly verseker."
Die sentrum vir BWI het die afgelope jaar vyf jaarkontrakte ter waarde van meer as R22 miljoen onderteken.
FOTO: Voor is prof. Annette Combrink (rektor van die PUK-kampus van die NWU) en mnr. Lawrence Mlotshwa (direkteur van organisasie-ontwikkelings, Absa) Agter is dr. Neels Erasmus (hoofbestuurder ERM risiko-ondersteuning, Absa), mnr. Thomas Mashaba (direkteur van werknemersverhoudinge, Absa), prof. Riaan de Jongh (direkteur van die sentrum vir BWI) en mnr. Thys Cronjé (finansiële bestuurder van die sentrum vir BWI).
<fn>Kiewiet. Ekon28.2009-07-27.af.txt</fn>
Die werkswinkel vir die Noordwes Provinsie word by die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys aangebied. Die sub-program Entrepreneurskap in die navorsingsfokusarea "Besluitneming en Bestuur vir Ekonomiese Ontwikkeling" het met die Provinsiale Jeugkommissie in premier Popo Molefe se kantoor meegewerk om die Shell Livewire opleidingsprogram op die PUK-kampus aan te bied. Die Potchefstroomse Ekonomiese Adviesraad, waarvan prof. Wim Naudé die voorsitter is, het gereël dat die sowat 25 kursusgangers van regoor die Noordwes provinsie by die Damontspanningsoord gehuisves word. Van links is prof. Wim Naudé, direkteur van die navorsingsfokusarea: Besluitneming en Bestuur vir Ekonomiese Ontwikkeling, mnr. Jonathan Brauns, 'n konsultant vir Shell, en prof. Deon de Klerk, dekaan van die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe by die PUK.
<fn>Kiewiet. Ekon29.2009-07-27.af.txt</fn>
Die wenners van die twee studiebeurse in die Survivor Game om aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys te studeer was Hesti Grove van Hoërskool Wesvalia in Klerksdorp en Nicus Venter van die Hoërskool Ferdinand Postma in Potchefstroom. Die Survivor Game vir graad 11 leerlinge is onlangs aan die oewer van die Vaalrivier gehou waar 22 graad elf-leerders uit die Noordwes Provinsie en Vaaldriehoek byeengekom het. Die prysgeld was twee studiebeurse van R10 000 elk om aan die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe by die PUK te studeer.
Die leerders se fisiese sowel as intellektuele vermoëns is by Donkervliet naby Parys op die proef gestel. Die deelnemers is getoets aan fisiese, logika- en kreatiwiteitsaktiwiteite. Van die aktiwiteite het onder meer vlotbou, 'n hindernisbaan, skattejag, vlieërbou en 'n geheue- en psigespel ingesluit. Die spanne moes ook hulle eie kampe bou en etes voorberei.
Slegs leerders wat 'n belangstelling het om in ekonomiese en bestuurswetenskappe te studeer het aan die kompetisie deelgeneem. Volgens prof. Deon de Klerk, dekaan van die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetensappe aan die PUK het die Survivor Game nie net die geleentheid aan twee leerders geskep om 'n beurs te wen nie, maar ook om leierseienskappe van topleerders op 'n unieke manier uit te bou. Dit het ook die geleentheid aan leerders geskep om te bewys dat ons innoverend oor leierskap dink.
FOTO: Van die leerlinge wat aan die Survivor Game deelgeneem het is agter van links Claus Kempen van Hoërskool Transvalia, Rolé van der Merwe van die Hoër Volkskool Potchefstroom en Ayanda Mbongo van Vaal High. Voor sit Alewyn Burger van Hoërskool Westvalia in Klerksdorp en Chantelle Cox van die Hoërskool Gimnasium in Potchefstroom.
<fn>Kiewiet. Farm16aene.2009-07-27.af.txt</fn>
Die Skool vir Farmasie by die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys is vanjaar met 'n diamantpyl vereer vir hul uitstekende opleiding van aptekerstudente. Dit is die derde agtereenvolgende jaar dat dié Skool deur Professional Management Review (PMR) aangewys word as die beste instelling vir die opleiding van aptekers.
Die Skool vir Farmasie het met hierdie toekenning al die ander farmasie-opleidingsinstansies in die land die loef afgesteek. Die aptekersopleiding van die onderskeie instellings is beoordeel deur 'n verteenwoordigende steekproef aptekers wat deur PMR - 'n toonaangewende sakepublikasie - in 'n landwye navorsingsprojek betrek is. Daar is onder meer gekyk na dosente se betrokkenheid in navorsings- en ontwikkelingsprogramme in vennootskap met die mediese en ander industrieë, die relevansie van hulle navorsingsresultate vir die industrie, die Skool se kennis van die wêreldwye mediese omgewing, tegnologiese ontwikkeling en innovasie deur die Skool. Die Skool se status, reputasie en beeld asook die algehele bydrae tot die gesondheid van die publiek is ook beoordeel.
Volgens prof Chris van Wyk, Direkteur van die Skool vir Farmasie by die PUK, kan hierdie standaarde nie oornag bereik word nie, maar kan die prestasie toegeskryf word aan volgehoue harde werk, toewyding, visie en innovasie deur al die personeel van die Skool oor 'n lang periode. Dus moet die huidige personeel sowel as hul voorgangers krediet kry vir dié prestasie.
Die gehalte-opleiding vind ook neerslag in die prestasies van studente aan hierdie Skool. Nicolette Graham was onlangs die nasionale wenner in 'n kompetiese waarin aptekerstudente regoor die land die geleentheid gekry het om hul vaardighede op die gebied van pasiëntsorg te ontwikkel. Sy het die Boehringer Ingelheim pasiëntkompetisie op nasionale vlak gewen tydens die Suid-Afrikaanse Aptekerstudentevereniging se kongres wat in Kaapstad gehou is. Nicolette is as wenner aangewys uit agt Suid-Afrikaanse Farmasieskole wat deelgeneem het en gaan SA eersdaags by die 47ste internasionale kongres vir aptekerstudente in Kaïro, Egipte, verteenwoordig.
'n Fulbright Studiebeurs is ook aan Tharina Janse van Vuuren toegeken om vir 'n periode van twee jaar aan 'n Amerikaanse Universiteit in Mediese Wetenskappe te studeer. Sy is deur die Universiteit van Kansas aanvaar op grond van haar uitstekende voor- en nagraadse studierekord - sy het die BPharm- en die MSc Farmaseutikagraad met onderskeiding geslaag.
"Studente soos hierdie, maar ook al ons ander studente wat afstudeer, is 'n toonbeeld van uitstekende onderrig en toewyding deur dosente en harde werk van die studente. Studente bly van die beste ambassadeurs vir ons Skool en dra grootliks by tot die beeld van ons Skool, wat onder meer ook deur hierdie meningspeiling beoordeel is," aldus prof. Van Wyk.
Byskrif: Van links na regs is prof. Chris van Wyk, prof. Boeta Koeleman, Dekaan van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe, prof. Carools Reinecke, rektor, en mnr. Charl Wepener van Professional Management Review.
<fn>Kiewiet. Gesond22aene.2009-07-27.af.txt</fn>
Sielkundiges aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys het 'n streshanteringsprogram ontwerp vir mense wat MIV-positief is.
Die program het 'n beduidende toename in die ses deelnemers se lewensgehalte meegebring. Dit is gebaseer op Antonovsky se konstruk van "Koherensiesin", wat ten doel het om die mense se vlakke van verstaanbaarheid, beheerbaarheid en betekenisvolheid ten opsigte van hul MIV-positiewe status te verhoog. Ons wil die program egter nog aanpas en weer evalueer voordat finale uitspraak oor die sukses daarvan gemaak word, het dr. Karel Botha, sielkundige aan die PUK, gesê.
Dr. Botha was vir drie jaar saam met nagraadse studente betrokke by die sielkundige evaluering en hantering van mense uit verskillende bevolkingsgroepe wat met MIV/Vigs gediagnoseer is. Op grond van dr. Botha se ervaringe met Vigspasiënte by die Aids Training and Info Centre in Vanderbijlpark en navorsing wat later gepubliseer is onder die titel Posttraumatic stress disorder and illness behavior in HIV+ patients, het hy bevind dat 'n groot aantal mense wat MIV/Vigs onder lede het, ook simptome van post-traumatiese stres ervaar. Hulle toon voorts 'n fobiese preokkupasie met fisieke simptome en ervaar daarom interpersoonlike vervreemding.
Baie MIV-positiewe persone gaan doelbewus voort met onveilige seks om ander mense te besmet. Hulle ervaar geweldig baie stres en blameer gewoonlik iemand anders, of ontken aanvanklik dat hulle MIV-positief is, aldus dr. Botha. Vir meer inligting kotak dr. Botha by (018) 299-1735.
<fn>Kiewiet.LETTERE2.2009-07-27.af.txt</fn>
Die rol van hoër onderwys in volhoubare sosiale ontwikkeling en die belangrikheid van venootskappe in effektiewe volhoubare ontwikkeling is van die onderwerpe wat onder die soeklig kom tydens 'n simposium oor volhoubare sosiale ontwikkeling.
Die simposium word van 10 tot 11 Februarie 2000 by die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys gehou om die terrein van volhoubare sosiale ontwikkeling te verken en om uitdagings en oplossings te identifiseer en ondervinding in volhoubare sosiale ontwikkeling uit te ruil.
Mense wat sal baat vind by die simposium is sosiale wetenskaplikes, navorsers, administrateurs, regeringsamptenare en beleidmakers en besluitnemers in die regering en privaatsektor. Bekende plaaslike en internasionale sprekers sal aspekte aanraak wat van belang is vir dié onderwerp.
Van die onderwerpe wat tydens die simposium behandel word is beleid en bestuur, menslike hulpbronontwikkeling, kommunikasie en implimentering en konseptuele onderwerpe. Registrasie is om 08:00 op 10 Februarie. Vir verdere inligting kontak me Madel de Villiers by (018) 299-2725 of faks (018) 299-2726 of E-pos: aokmdv@puknet.puk.ac.za.
<fn>Kiewiet. Letter2004k.2009-07-27.af.txt</fn>
Prof. Bertus van Rooy van die Skool vir Tale en Navorsingsfokusarea: Tale en Literatuur in die Suid-Afikaanse Konteks van die Potchefstroomkampus van Noordwes-Universiteit is op die pasafgelope kongres van die International Association for World Englishes (IAWE) in Syracuse, New York (VSA) verkies tot vise-president van die vereniging vir die termyn 2004-2006, en as aangewese president vir die termyn 2006-2008. Hy is die eerste Suid-Afrikaner en die tweede wetenskaplike uit Afrika om tot die bestuur van hierdie vereniging verkies te word.
IAWE is in 1992 gestig as spreekbuis vir taalkundiges regoor die wêreld wat die verskeidenheid binne die Engelse taal bestudeer. Die klem val op 'n realistiese benadering tot die studie van kwessies soos toepaslike taalgebruik, internasionale verstaanbaarheid en interpreteerbaarheid in kontekste waar mense met verskillende moedertale Engels as kommunikasiemedium gebruik.
Die wortels van IAWE kan teruggevoer word na kongresse wat sedert 1978 gehou is en die vereniging het lede op elke kontinent en haas elke land waar Engels as eerste, tweede of vreemde taal gebruik word. Onder die vorige presidente van die vereniging tel wetenskaplikes uit die VSA, Indië, Hong Kong, Nigerië en Singapoer.
<fn>Kiewiet. Lettere28.2009-07-27.af.txt</fn>
Van die grondeise in die Noordwes Provinsie is 'n gedeelte afkomstig van blanke boere wat hulle grond vanweë die uitbreiding van Bophuthatswana in die sewentiger jare verloor het. Uit 'n projek wat einde verlede jaar deur die Potchefstroomse Universiteit vir die Noordwes Regering begin is, is dit duidelik dat grondeise nie net deur swart stamme ingedien word wat hulle tradisionele grond verloor het nie.
"Van die eise word deur blanke boere ingedien en baie van die eise word ook deur Indiërs ingedien wat hoofsaaklik hul besighede in stedelike gebiede verloor het. Die persepsie dat grondeise net deur swart mense ingedien word is dus nie altyd waar nie," het prof Willie van Wyk, direkteur van die Skool vir Sosiale Studies aan die PUK verduidelik.
Dié skool en die navorsingsfokusarea Volhoubare Ontwikkeling aan die PUK werk sedert einde 2001 aan die R450 000.00 projek oor grondeise in die Noordwes Provinsie. Die werk word namens die Noordwes Provinsie en nasionale Departement Grondsake gedoen en handel oor die grondeise van mense wat grond die afgelope dekades sedert 1913 verloor het en dit nou teruggeëis. Die meeste van die mense het die grond vanweë politieke redes verloor en is as gevolg van wetgewing vanuit hul gebiede verwyder. Dit het neergekom op die onteiening en gedwonge verskuiwing van mense na voorafgeselekteerde gebiede. Dit is van toepassing op landelike sowel as stedelike gebiede in die Provinsie.
Die projek is veral van belang om die grondbesettingsfiasko van Zimbabwe hier in Suid-Afrika te vermy. Met hierdie projek dra die PUK ook by dat die hantering van grondkwessies wetenskaplik hanteer word en dat regverdigheid geskied.
Die PUK onderneem die projek in samewerking met die Universiteit van Noordwes (UNW). Altesaam 922 grondeise word gevalideer, waarvan 238 reeds afgehandel en aan die Grondeise Kommissie gestuur is vir finale evaluering. Aan die hand van die werk wat ons doen sal die regering dan elke eis op meriete beoordeel en bepaal of die grond aan die eiser terugbetaal gaan word aldan nie.
Nadat die mense die eise by die regering in Mmabatho of Pretoria ingedien het, gaan haal die Universiteit die eise. Elke eis word individueel bespreek, ontleed en geëvalueer. Die nasionale argief word in Pretoria besoek om die agtergrond van elke eis vas te stel. Dit beteken dat die geskiedenis van elke eis nagevors word. Die Akte kantore in die betrokke gebied word dan besoek om die wetlike dokumentasie soos die Transportaktes te bekom. Indien nodig word individue opgesoek en onderhoude met hulle gevoer om die presiese omstandighede van onteiening vas te stel. Verslae oor elke geval word dan deurgestuur na die regering. Die eise word dan deur die Land Claims Commission (Grondeise Kommissie) afgehandel.
Die span by die PUK bestaan uit prof Willie van Wyk, die projekbestuurder, Herman van der Elst en prof. Elize van Eeden as die projek koördineerders. Verder word daar van 10 studente, meestal swart, op honneurs- en magistervlak gebruik gemaak om met die veldwerk te help.
"Die projek hanteer die dringendheid wat daar bestaan dat mense grond moet kry en stel die onregverdighede van die verlede reg," het prof van Wyk gesê. Vir meer inligting kontak prof van Wyk by (018) 299-1627.
<fn>Kiewiet.MUSIEK9.2009-07-27.af.txt</fn>
Die sluitingsdatum vir die PUK-Kanselierstrustprys vir Komposisie is met twee maande uitgestel na 30 Junie 1999. Verder word opnames van die werke wat ingeskryf word nie meer vereis nie.
Die PUK-Kanselierstrust is in 1998 in die lewe geroep en het as primêre doel die bevordering van Afrikaans. Een van die wyses waarop hierdie doelwit bereik kan word, is die bevordering van Afrikaanse musiek. Met die oog hierop is die PUK-Kanselierstrustprys van R10,000 vir komposisie tot stand gebring wat jaarliks toegeken sal word.
In 1999 is die kompetisie vir 'n groep werke vir gemengde koor a cappella. Elke inskrywing moet uit ten minste drie koorwerke bestaan, met 'n minimum totale tydsduur van 10 minute. Die teks vir die werke moet in Afrikaans wees. Daar is geen beperking op die aantal inskrywings per kandidaat nie.
Die sluitingsdatum vir inskrywings is 30 Junie 1999. Slegs komponiste wat 40 jaar en jonger is op die sluitingsdatum mag deelneem. Slegs werke wat sedert 1 Januarie 1998 gekomponeer is, sal oorweeg word. Indien moontlik, sal die oorhandiging van die prys en 'n uitvoering van die werk plaasvind tydens die Aardklop-Kunstefees gedurende September 1999 in Potchefstroom.
Die administrasie van die prys word behartig deur die Inligtingsentrum vir Suider-Afrikaanse Musiek (ISAM) aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys. Vir verdere besonderhede en inskrywingsvorms, skakel Jaco van der Merwe by tel. (018) 299-1699, faks (018) 299-1707, ePos <muspjvdm@puknet.puk.ac.za> of besoek die PUK-Kanselierstrustprys webbladsy by <http://www.puk.ac.za/musdocs/isam/>.
<fn>Kiewiet. Musiek2005g.2009-07-27.af.txt</fn>
Musiekonderwysers hoef nie juis na uitdagings te gaan soek nie. Die omgewing verander gedurig en veroorsaak heelwat spanning. Wat kan musiekonderwysers doen om suksesvol by die veranderende onderwyslandskap aan te pas Hoe kan probleme in geleenthede omskep word?
Die Skool vir Musiek op die PUK-kampus van die Noordwes-Universiteit bied aan die einde van Junie 'n werkswinkel oor twee dae aan waartydens musiekonderwysers gestimuleer sal word om nuut te dink oor hulle omstandighede en om alternatiewe oplossings en benaderings vir probleme te oorweeg. Daar sal sessies wees oor Afrikamusiek, tegnologiese hulpmiddels, musiekteorie-onderrig, en musici en beserings. Musiekonderwysers word uitgenooi om veral by 'n spesiale oop gesprek met kollegas gedagtes te wissel oor die uitdagings vir die hedendaagse musiekonderwyser.
Die werkswinkel begin op Donderdag 30 Junie 2005 om 12:00 en duur tot Vrydag 1 Julie 2005 om 13:00 by die Konservatorium van die Noordwes-Universiteit op Potchefstroom. Die kursusfooi beloop R195 en lede van die Suid-Afrikaanse Vereniging van Musiekonderwysers (SAVMO) kry R50 afslag. Verblyf (bed & ontbyt) kan vir deelnemers gereël word teen 'n billike tarief.
Die sluitingsdatum vir inskrywings is Vrydag 3 Junie 2005. Vir verdere besonderhede en 'n inskrywingsvorm, skakel gerus vir Jaco van der Merwe by tel. (018) 299-1692/9, faks. (018) 299-1707, e-pos muspjvdm@puk.ac.za, of besoek die webblad by http://www.puk.ac.za/music/.
<fn>Kiewiet. Raadnoordwesvoor2004.2009-07-27.af.txt</fn>
Noordwes-Universiteit was vandag die eerste van die hoër onderwysinstellings wat saamgesmelt het om in 2004 'n voorsitter en ondervoorsitter vir sy raad aan te wys. Tydens die raadsvergadering is mnr Litha Nyhonyha, Hoof Uitvoerende Beampte van NBC Holdings aangewys as voorsitter van die Universiteitsraad. Mnr Nyhonyha dien op altesaam agt rade waaronder meer die rade van Energy Africa en die voormalige Universiteit van Noordwes. Hy is ook lid van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters.
Me Lydia Sebego, Adjunk-direkteur generaal van die departement Openbare Werke en Paaie in die Noordwes Provinsie is ondervoorsitter van die Raad. Sy was vroeër adjunk-direkteur van die departement van Onderwys in die Noordwes-Provinsie.
Die ander twee lede van die uitvoerende komitee in die raad is dr. Leon Wessels, lid van die Menseregtekomitee en voorsitter van die raad van die voormalige Potchefstroomse Universiteit en dr. Johan van Zyl, president en hoof uitvoerende beampte van Toyota Suid-Afrika.
Daar is tydens vandag se vergadering gekyk na die proses om 'n kanselier en vise-kanselier vir Noordwes-Universiteit teen einde Mei vanjaar aan te wys. Die voorgestelde statuut vir die nuwe instelling is ook op vandag se vergadering bespreek.
Die samestelling van die nuwe raad van Noordwes-Universiteit weerspieël die transformasie van hoër onderwys in Suid-Afrika en aanvaar die uitdagings wat vir die instelling as 'n ware Suid-Afrikaanse Universiteit voorlê.
Ms Shamiela Letsoalo (082 417 9722)<fn>Kiewiet. Rugbyborg2003.2009-07-27.af.
Potchefstroom - Die Potchefstroom Universiteit (Puk) het 'n groot finansiële inspuiting van Pamodzi Investment Holdings deur hulle filiaal Prestasi Makelaars gekry.
Die rektor van die Puk, dr Theuns Eloff, het tydens die oorhandiging van die borgskap gesê die geld sal die Puk in staat stel om meer studente vanuit die voorheen agtergeblewe gebiede as studente aan die Puk in te skryf en om hulle ook finansiëel te ondersteun.. Hierdie projek gaan spesifiek oor mansstudente en veral mans wat die potensiaal het om ook as rugbyspelers te ontwikkel.
Talentvolle spelers sal van oral, maar veral vanuit die Noordwes provinsie geidentifiseer word en as studente hetsy by die Puk of by die Potchefstroom kampus van die Vuselela Kollege vir Verdere Onderwys en Opleiding ingeskryf word. Potensiële studente wat nog skoolgaan sal by skole in Potchefstroom ingeskryf word.
Die studente sal rugbyopleiding by die Puk se Rugbyinstituut ontvang. Mnr Ndaba Ntsele, Besturende Direkteur van Pamodzi het gesê dat sy maatskappy graag betrokke raak in die opheffing van die gemeenskap en ook op hierdie wyse 'n tasbare bydrae tot die ontwikkeling van rugby kan lewer.
Foto: Dr Theuns Eloff, rektor van die Puk, ontvang die tjek van R5 miljoen van die Besturende Direkteur van Pamodzi, mnr Ndaba Ntsele. Ook op die foto is die Direkteur van die Puk Rugbyinstituut, André Markgraaff en die Besturende Direkteur van Prestasi Makelaars, mnr Giel Muller.
<fn>Kiewiet. Vaaldrieboek.2009-07-27.af.txt</fn>
Die Fakulteit Vaaldriehoek bestaan uit ses Skole wat 'n verskeidenheid van onderrigprogramme aanbied.
Die Skool vir Tale se voor- en nagraadse onderrigprogramme is ontwerp om studente bewus te maak van taal- en letterkunde-ontwikkeling, asook sake uit die verlede wat 'n invloed op die hede uitoefen. Die programme maak voorsiening daarvoor dat 'n student in Tale en/of Vertaalkunde kan spesialiseer. Die volgende vakke word aangebied: Afrikaans en Nederlands, Engels, Sesotho en Vertaalkunde.
Taalvaardigheid is uiters belangrik en 'n plasingstoets kan in sommige gevalle vereis word.
Daar word van studente verwag om die taal wat bestudeer word op eerstetaalvlak te ken. Die voorvereistes vir die neem van Afrikaans en Nederlands, Engels, Sesotho en/of Vertaalkunde is 'n D-simbool op HG of 'n C-simbool op SG in matriek vir elke betrokke taal. Die Skool vir Tale behou die reg voor om aansoeke te keur.
Gegradueerdes kan 'n wye verskeidenheid van beroepe volg, soos in die Taalpraktyk (vertaler, teksversorger, kopieskrywer, subtitelsksrywer), Onderwys, Joernalistiek, Publieke Administrasie en Diplomatieke Diens.
Voortgesette studies is moontlik in al die vakke, met spesifieke fokus op literêre, linguistiese of taalpraktyktemas. Nagraadse studie is tot op 'n doktorale vlak moontlik.
Die Skool vir Basiese Wetenskappe (SBW) bestaan uit 'n aantal basiese dissiplines wat belangrik is vir die wyse waarop ons studente oor wetenskap, godsdiens en die samelewing dink. Die vakke wat in die SBW saam gegroepeer is, sluit Filosofie, Bybelkunde, Geskiedenis en Openbare Bestuur en Administrasie in.
Die kursusse in Filosofie is 'n verlengstuk van die Christelike karakter van die PUK. Die personeel en studente aan die Universiteit is trots op die Christelike karakter waarmee die PUK in die gemeenskap vereenselwig word. Filosofiese onderrig het ook betrekking op die wyse waarop studente van 'n verskeidenheid wetenskappe met die onderskeie dissiplines omgaan. Studente word aangemoedig om krities te dink en die verbande van die onderlinge wetenskapsrigtings te verstaan.
Bybelkunde het met die wetenskaplike bestudering van die Bybel te doen - dit gaan dus om meer as net Bybelstudie of Bybelkennis. Op nagraadse vlak verskuif die fokus in Bybelkunde na die praktiese bedieningsituasie asook gespesialiseerde studie in Bybelinterpretasie. Gevorderde onderrig word dan op verskeie terreine (insluitend teologiese etiek, dogmatiek, pastoraat en sending) aangebied.
Geskiedenis het te doen met die bestudering van die menslike verlede. Op voorgraadse vlak word die aandag toegespits op die wêreldgeskiedenis, Afrikageskiedenis en Suid-Afrikaanse geskiedenis - van die vroegste tye tot vandag. Op nagraadse vlak word gekonsentreer op temas in die omgewingsgeskiedenis en historiese samelewingsdinamika in streeks- en nasionale verband.
In Openbare Bestuur en Administrasie word die administratiewe, tegniese en bestuursvaardighede van mense wat in die openbare sektor optree, bestudeer. Op nagraadse vlak word gespesialiseer in die bestuur van verandering in 'n nuwe demokratiese opset.
Studente in die Skool vir Basiese Wetenskappe kan hulself bekwaam as kerkleiers, onderwysers, navorsers in die sosiale en geesteswetenskappe, asook bestuurders en administrateurs in die openbare sektor.
Navorsingsopleiding in sosiale en geesteswetenskaplike metodes.
Bestuur en administrasie in die openbare sektor.
Teologiese opleiding vir kerkleiers.
Die Skool vir Ekonomiese Wetenskappe bied aan die student die geleentheid om aspekte van ekonomie en bestuur te studeer wat hom in staat sal stel om sy of haar kennis in die huidige veranderende omgewing toe te pas.
In die ekonomiese sfeer bied dit insig en begrip van hoe die ekonomiese wêreld funksioneer en in die eietydse benadering word daar op die ekonomiese evolusie (nasionaal en internasionaal) gekonsentreer.
In die veld van ondernemingsbestuur kry studente insig in die makro- sowel as die mikro-omgewings. Die doel is om studente te help ontwikkel tot bestuurders wat strategies hul portefeuljes hanteer met die hulpmiddels tot hul beskikking.
In al hierdie rigtings word verdere studies op honneurs-, meesters- en doktorale vlak aangemoedig. Die student word voortdurend onderskraag en gelei tot 'n volgende vlak van spesialisasie om uiteindelik 'n deskundige op die hoogste akademiese vlak word.
Rekeningkunde kan as die "transaksietaal" van die sakewêreld beskryf word. Transaksiedata van 'n besondere onderneming word versamel en geklassifiseer, aan geteken, opgesom, geinterpreteer en beskikbaar gestel in die vorm van finansiële state.
Hierdie finansiële state, wat die netto inkomste of netto verlies van die onderneming vir 'n bepaalde tydperk en die stand van die onderneming se bates en laste op 'n bepaalde datum aandui, dien enersyds as verantwoording teenoor belanghebbendes en andersyds as basis vir ekonomiese besluitneming. Om hierdie rede kan geen onderneming wat finansiële transaksies aangaan, sonder Rekeningkunde klaarkom nie.
Bedryfs- en Bestuursrekeningkunde is die wetenskap wat hom besig hou met die aantekening van interne bedryfsgebeure vir interne verslagdoening aan die ondernemingsbestuur sodat doeltreffendheid beoordeel en sinvolle besluite geneem kan word.
In Ouditkunde word die aktiwiteite van 'n ouditeur in die uitvoering van 'n oudit van 'n onderneming bestudeer.
'n ondersoek van die finansiële jaarstate (opgestel vanuit en gebaseer op die rekenings en rekords) sodat hy of sy 'n mening daaroor in die ouditeursverslag kan uitspreek.
Finansiële state deur die ouditeur geattesteer, is hoogs betroubaar as basis vir ekonomiese besluite.
Inkomstebelasting gaan om die bepaling van die belastingsaanspreeklikheid van belastingpligtiges teenoor die staat. In dié proses word die belasbare inkomste van die belastingpligtiges bepaal en die belasting betaalbaar bereken volgens die Inkomstebelastingwet en riglyne van toepaslike hofuitsprake.
Matriekvrystelling met ten minste 40% vir Wiskunde en Rekeningkunde HG of 50% vir Wiskunde (SG) en Rekeningkunde (SG). Studente wat nie aan die Rekeningkunde-vereiste voldoen nie, moet in hul eerste jaar 'n spesiale kursus in Rekeningkunde aan die Universiteit slaag voordat hulle tot die eerste kursus in Rekeningkunde toegelaat word.
Met 'n toepaslike B Com-graad is die kandidaat voorberei vir 'n verskeidenheid van beroepe in die sakewêreld en onderwys. Die graad verleen onder meer toelating tot 'n beroep as ekonoom, finansiële bestuurder, bemarker, rekenmeester, ouditeur, algemene bestuurder en onderwyser.
Bestuurskonsultasie, marknavorsing, strategiese beplanning, finansiële bestuur/vooruitskattings, ondersteuningsprogramme vir die breë gemeenskap en entrepreneurskap-ondersteuning.
Vir die B Com-rigting is Wiskunde in graad 12 'n voorvereiste.
Nagraadse studente kan onder leiding van studieleiers en promotors navorsing vir M en Ph D-studies binne fokusareas doen.
Verskeie kort kursusse en werkwinkels in arbeidsverhoudinge, arbeidsreg en menslike hulpbronbestuur word op 'n deurlopende basis aangebied.
Konsultasiedienste in spesialisrigtings word op versoek aangebied.
Die Skool is betrokke by verskeie ondersteuningsprogramme vir die breë gemeenskap (soos byvoorbeeld menseregte in die algemeen).
Die Skool bied 'n B Sc-graad aan met drie wiskundige wetenskappe (Wiskunde, Rekenaarwetenskap en Operasionele Navorsing) as vakke. Hierdie vakke word geïntegreer om vir die leerder verskillende tegnieke aan te leer om werklike situasies te modelleer. Die studie kan ook vakke insluit uit Ekonomiese Wetenskappe soos Rekeningkunde, Ekonomie, Bedryfsekonomie of Sielkunde. In alle gevalle is die hooffokus modellering. 'n Besondere kenmerk van hierdie studies is die projek wat alle leerders in die laaste jaar van studie moet voltooi. Leerders los werklike probleme op deur teorie wat in een of meer vak geleer is, toe te pas. Die oplossing word geevalueer deur akademici en persone uit die industrie. Die akademiese program word voortgesit met 'n nagraadse program tot Ph D-vlak (met die fokus steeds op Modellering). Alle programme word voltyds en deeltyds aangebied.
Minstens 50% in Wiskunde (HG) of minstens 60% in Wiskunde SG.
n P-telling van minstens 15 (vir toelating tot die Skool vir Modelleringswetenskappe word die Wiskundepunt se waarde verdubbel).
Voornemende studente wat nie aan bogenoemde vereistes voldoen nie, maar wel in matriekwiskunde geslaag het, kan 'n spesiale oorbruggingskursus in Wiskunde neem. Op grond van hul prestasie hierin kan hulle tot studie in Wiskunde toegelaat word.
Ons graduandi volg beroepe soos stelselontleder, programmeerder, finansiële wiskundige, projekbestuurder, kwaliteitbestuurder, stelselingenieur, marknavorser, portefeulje bestuurder, data ontginning analis, navorser, datapakhuisadministrateur, risiko analis, statistiese modelleerder, wiskundige modelleerder, onderwyser en dosent. Die gespesialiseerde kennis en vaardighede van ons afgestudeerde studente is gesog en talle bedryf hul eie suksesvolle konsultasiemaatskappye.
Lede van die skool lewer 'n konsultasiediens op 'n beperkte basis.
Die jaarlikse Vaaldriehoek-Rekenaarolimpiade word deur die Skool georganiseer.
Hoër Onderwysdiploma Sekondêr HOD Sek.
NGOS (Voorligting): 'n B-graad of ander erkende kwalifikasie met 360 krediete op NKR-vlak 5 met 150 krediete in erkende leerareas en/of skoolvakke met Psigologie as driejarige hoofvak.
HOD (Sek.): 'n Aanvaarbare driejarige onderwysdiploma/sertifikaat gerig op sekondêre skoolonderrig of 'n tweejarige onderwyssertifikaat plus minstens vyf jaar onderwyservaring. Indien Wiskunde gekies word, word matriekwiskunde as verdere vereiste gestel.
Hons B Ed: 'n Goedgekeurde vierjarige onderwyskwalifikasie bv. 'n 4-jarige Ed-graad; 'n B-graad plus 'n HOD; 'n 4-jarige HOD; of 'n driejarige kwalifikasie plus 'n eenjarige HOD of VDO.
M Ed: 'n B Ed/Hons. B. Ed. of die status daarvan.
D Phil: M Ed en goedkeuring deur die Fakulteitsraad.
Beroepsmoontlikhede bestaan in staats- en onafhanklike skole asook by ander opleidingsinrigtings soos universiteite, technikons, tegniese kolleges en opleidingsinstansies in die industrie.
By die Vaaldriehoekkampus bestaan navorsingsmoontlikhede in die volgende subdissiplines van die Opvoedkunde waarin dit ook moontlik is om 'n M. Ed of D.
Graad 12-onderwysers in die sogenaamde hoërisiko-vakke: Wiskunde, Natuur- en Skeikunde, Biologie, Rekeningkunde, Ekonomie, Engels en Aardrykskunde.
Die volgende kundighede is vir konsultasiedienste beskikbaar: kurrikulering, multikulturele onderwys, onderwysbestuur en -reg, sielkundige, gedrags-, emosionele en leerprobleme, inligtingstegnologie en rekenaar-ondersteunde onderwys.
Personeel tree dikwels op versoek as sprekers op by vergaderings van onderwyserverenigings en ouerkomitees. Hulle word ook deur individuele ouers en die media geraadpleeg oor onder meer die volgende sake : kurrikulering; multikulturele onderwys; onderwysbestuur; onderwysreg, sielkundige, gedrags-, onderrig- leer- en emosionele probleme asook rekenaarondersteunde onderwys.
<fn>Kiewiet. VirtueleLaboratorium.2009-07-27.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof. Peet van Schalkwyk, 'n dosent in meganiese ingenieurswese aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit, het 'n interaktiewe, virtuele laboratorium op CD ontwikkel waarmee wetenskaplike beginsels op 'n dinamiese wyse aan skoolkinders en studente verduidelik kan word.
Volgens Van Schalkwyk is dit dikwels nie moontlik vir onderwysers om eksperimente in die klaskamer uit te voer om dinamiese beginsels soos impuls, momentum en gravitasie te verduidelik nie. Meestal word dit slegs op 'n statiese wyse in boeke of op swartborde uiteengesit en word daar dan van leerders verwag om self te visualiseer hoe die eksperimente dinamies sou plaasvind.
Met die interaktiewe animasie-CD kan leerders nou eksperimente op 'n rekenaarskerm doen. Die kinders neem self aan die eksperiment deel deur op verskeie moontlikhede op die skerm te klik om sodoende die verskillende komponente van die eksperiment te manipuleer. Hulle kan byvoorbeeld aan die spoed en massa verstel om die verloop van die eksperiment te verander.
Werkkaart, wat uitgedruk kan word, dien as riglyn of 'padkaart' deur die animasie. In die toekoms sal hierdie werkkaart ook in verskillende moeilikheidsgrade beskikbaar gestel word - byvoorbeeld vir hoërskoolleerders en studente onderskeidelik.
Die CD is tans volledig in Afrikaans en gedeeltelik in Engels beskikbaar. 'n Voorskou van die animasies is by www.peetvs.co.za beskikbaar.
Prof. Peet van Schalkwyk, 'n dosent in meganiese ingenieurswese aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit, het onlangs 'n interaktiewe, virtuele laboratorium op CD ontwikkel.
Foto 2: 'n Aantal objekte wat op die animasie-CD verskyn.
<fn>Language Policy 2nd Draft Afrikaans.txt</fn>
Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 Wet Nr.
Die Wet op die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad, 1995 Wet Nr.
Die Nasionale Taalbeleidsraamwerk (NTBR) en Implementeringsplan, 2003.
Provinsiale omstandighede is in ag geneem by die opstel van die VPR se taalbeleid. Volgens die jongste beskikbare sensussyfers , word Sesotho deur die meerderheid van die Vrystaatse bevolking gebruik (64% of 1 742 939 moedertaalsprekers), gevolg deur Afrikaans (12% of 323 082 moedertaalsprekers), isiXhosa (9% of 246 192 moedertaalsprekers), Setswana (7% of 185 389 moedertaalsprekers) en isiZulu (5% of 138 091 moedertaalsprekers). Engels (1,3% of 31 246 moedertaalsprekers), hoewel deur baie min mense as huistaal in die provinsie gebruik, is die taal wat deur die onderskeie moedertaalsprekers gebruik word wanneer met mekaar gekommunikeer word. Dit is 'n taal wat mense uit verskillende gemeenskappe en etniese groepe in staat stel om doeltreffend te kommunikeer en hulle sodoende bemagtig om in 'n globale samelewing te funksioneer. Die waarde van taalbedrewenheid in Engels moet dus nie onderskat word nie, mits die gebruik daarvan nie die gebruik en ontwikkeling van ander inheemse tale benadeel nie. Engels is ook gevestig as die werks- of verslagtaal van die Provinsiale Regering, vir praktiese en funksionele kommunikasiedoeleindes. In die vertaalbedryf dien dit as die brontaal waaruit dokumente na die doeltale, d.w.s. die ander amptelike tale, vertaal word.
Onder die apartheidsregering was Afrikaans en Engels die amptelike tale van Suid-Afrika. Toe die demokraties verkose regering aan die bewind kom, is voorsiening gemaak vir 11 amptelike tale met die aanneming van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika in 1996, wat erkenning verleen aan al ons inheemse tale. Weens die onbruik in 'n amptelike hoedanigheid van die Afrika-tale in Suid-Afrika voor 1994, het groot wanbalanse tussen die tale ontstaan. Sedertdien het die regering die mandaat ontvang om Afrika-tale, naas Afrikaans en Engels, in staatsaktiwiteite in te span en die status van dié tale in alle opsigte te verhoog. Die provinsies het by hierdie nuwe rigting ingepas deur die dominante tale in hul gebiede, hoogstens drie of vier, as amptelike tale in te stel. Die uitdagings vir die regering is om die gebruik van alle amptelike tale te bevorder, wanbalanse uit die verlede reg te stel, inheemse tale (veral Afrika-tale) te ontwikkel en hul status onder die taalgemeenskappe te herstel. Hierdie uitdagings word aangepak deur die taalbeleide wat deur staatsorgane ontwikkel is of ontwikkel word.
In 1994 is Sesotho naas Afrikaans en Engels bygevoeg as amptelike taal op provinsiale regeringsvlak in die Vrystaat. Hoewel dit nie formeel by wyse van beleid of wetgewing aangeneem is nie, is hierdie drie tale gevestig as die amptelike tale van die Vrystaat deur die gebruik daarvan in regeringskommunikasie. Sedert 1994 geniet hulle spesiale status in beide die Vrystaatse Provinsiale Wetgewer en die Vrystaatse Provinsiale Regering. Dit het egter 'n gaping laat ontstaan ten opsigte van die Nguni-tale (isiXhosa en isiZulu) wat in die Vrystaat gepraat word. Tale in die Nguni-groep is onderling verstaanbaar deur sprekers van hierdie tale, soos wat die geval is met die Vrystaatse tale wat onder die Sotho- groep (Sesotho, Setswana) ressorteer. Derhalwe is besluit om isiXhosa in te sluit en hierdie vier tale (Sesotho, Afrikaans, isiXhosa en Engels) as die amptelike tale van die Vrystaatse Provinsiale Regring aan te wys.
Die ander twee amptelike tale wat ook in die Provinsie Vrystaat deur 'n beduidende getal sprekers gebruik word, naamlik Setswana en isiZulu, is as hooftale in sommige Vrystaatse streke gekonsentreer. In sodanige gevalle moet munisipaliteite hierdie feit in ag neem. Daar word van Vrystaatse munisipaliteite, wie se taalbeleide met die provinsiale taalbeleid ooreen moet stem, verwag om hul keuse van aangewese amptelike tale, ná raadpleging met hul gemeenskappe, te grond op plaaslike omstandighede soos taalverspreiding en gevestigde gebruik in hul ampsgebied, en praktiese oorwegings.
Die taalbeleid maak ook voorsiening vir die kommunikasiebehoeftes van gehoor- en visueel gestremdes. Hierdie groepe word nog in 'n groot mate toegang ontsê tot regeringsinligting want daar word nie genoeg gedoen om in hul kommunikasiebehoeftes te voorsien nie.
Sesotho as die taal in die Vrystaat van die meerderheid van die bevolking, verdien spesiale aandag. Genoeg hulpbronne moet toegewys word vir Sesotho-terminologieontwikkeling en die bevordering en produksie van Sesotho-letterkunde.
Om samewerking onder alle belanghebbendes te bevorder om duplisering van pogings te vermy en aktiwiteite te koördineer.
Vir vergaderings, besprekings en konsultasies kan enige van die aangewese amptelike tale van die VPR gebruik word, mits tolking deur professionele of opgeleide tolke gebruik word indien nodig, en die notules van vergaderings of verrigtinge in Engels gehou word vir rekorddoeleindes.
Opleidingskursusse en inligtingsessies vir amptenare word gevoer in die aangewese amptelike taal van die VPR wat geskik is vir die teikengroep, met behulp van professionele of opgeleide tolke en/of oudio-visuele media indien geen opleier of aanbieder wat die taal magtig is, beskikbaar is nie. Die behoeftes van gehoorgestremde amptenare moet geakkommodeer word deur gebaretaaltolking of onderskrifte waar toepaslik.
Engels, vir doeleindes van onderlinge begrip, is die werks- of verslagtaal vir interne skriftelike kommunikasie, tussen en binne staatsorgane.
Braille en grootdruk sal gebruik word om die kommunikasiebehoeftes van visueel gestremde amptenare te akkommodeer indien toepaslik en op versoek.
Elke amptenaar word egter toegelaat om Sesotho, Afrikaans, isiXhosa of Engels te gebruik wanneer hy of sy amptelike skriftelike kommunikasie opstel.
Verder word elke amptenaar toegelaat om die vertaling of verduideliking in Sesotho, Afrikaans, isiXhosa of Engels aan te vra van enige amptelike geskrewe kommunikasie wat deur die Vrystaatse Provinsiale Regering gegenereer word.
Alle amptelike mondelinge kommunikasie deur die VPR met die Vrystaatse publiek word gevoer in die aangewese amptelike taal/tale van die VPR wat die geskikste is vir die teikengehoor, indien nodig met behulp van professionele of opgeleide tolke, amptenare wat bedrewe is in die taal, of oudio-visuele media met klankbane in die verskillende tale, met inbegrip van SA Gebaretaaltolking en onderskrifte indien toepaslik.
In streekkantore, meerdoelige gemeenskapsentra en strukture wat regstreeks dienste aan die publiek lewer, moet verkieslik amptenare aangestel word wat moedertaalsprekers is van die Vrystaatse amptelike tale (met inbegrip van SA Gebaretaal, indien van toepassing) wat deur 'n beduidende getal sprekers in die bepaalde streek of diensgebied gebruik word.
Politieke en openbare funksionarisse wat die publiek toespreek, hulle raadpleeg of met hulle in gesprek tree gedurende besoeke, vergaderings en imbizo's moet vergesel word van tolke vir die aangewese VPR amptelike tale wat geskik is vir die bepaalde gebied of streek, en Gebaretaal indien toepaslik. Alle pogings moet aangewend word om alle taalgemeenskappe in die streek by sodanige interaksie betrokke te kry.
Openbare veldtogte, bekendstellingstoere, werksessies en konferensies moet gevoer word in al vier aangewese VPR amptelike tale en in SA Gebaretaal indien van toepassing, met behulp van opgeleide of professionele tolke en oudio-visuele media.
Ingevolge die Batho Pele Witskrif, moet skriftelike kommunikasie met die publiek eenvoudig, maklik verstaanbaar en kliëntvriendelik wees.
Enige respons deur die regering op skriftelike korrespondensie van 'n lid van die publiek, moet in die SA amptelike taal wees wat deur die korrespondent gebruik word.
Amptelike regeringspublikasies soos hieronder gespesifiseer moet minstens in twee aangewese VPR amptelike tale wees, naamlik die verslagtaal (Engels) en een van die ander drie op 'n rotasiegrondslag: Met dien verstande dat weergawes in die ander twee aangewese VPR amptelike tale binne 'n redelike tydperk in elektroniese formaat beskikbaar gestel word sodat dit op versoek aan die publiek verskaf kan word. Waar van toepassing moet 'n voetnota op die dokumente verskyn waarin vermeld word dat hierdie dokumente op versoek beskikbaar is in die ander aangewese VPR amptelike tale. Vir hierdie doel sal 'n sentrale databank gehou word sodat die dokumente elektronies verskaf word aan die punt vanwaar die versoek gedoen word. Visueel gestremdes moet ook in staat gestel word om afskrifte van hierdie dokumente in Braille, grootdruk of in oudiovorm aan te vra. Die publiek moet weergawes in hul aangewese VPR amptelike voorkeurtaal van hul provinsiale biblioteke en ander geïdentifiseerde sentra kan aanvra en ingelig word dat hulle dit mag doen.
Die lys sal jaarliks hersien word.
Die volgende dokumente moet gelyktydig in al vier aangewese VPR amptelike tale gepubliseer/beskikbaar gestel/vertoon word, en, waar van toepassing ook beskikbaar wees in Braille, grootdruk of in oudiomateriaal, indien aangevra.
Inligtingsdokumente wat die publiek inlig oor dienste wat deur departemente gelewer word.
Alle amptelike vorms wat deur die publiek voltooi moet word.
Die lys sal jaarliks hersien word.
Pamflette en dokumente wat belangrike, kritieke en essensiële inligting bevat waarvan alle inwoners van die provinsie kennis moet neem vir hul eie welsyn, beskerming, gesondheid of goeie orde.
Alle materiaal, dokumente en pamflette wat gemik is op die opvoeding van die publiek oor die voorkoming, behandeling of hantering van MIV/VIGS.
Die lys sal jaarliks hersien word.
Die inhoud van tydskrifte en nuusbriewe, en indien prakties, webtuistes, moet 'n mengsel wees van artikels in die vier aangewese VPR amptelike tale, met subhofies en 'n kort opsomming in Engels, waar toepaslik, maar met uitsluiting van gespesialiseerde letterkundige publikasies vir 'n spesifieke taal. Redakteurs moet hul eie oordeel gebruik by die vasstelling van die persentasie inhoud in elke taal, met inagneming van hul teikengroep lesers. Waar toepaslik moet hoofartikels afwissel tussen al die aangewese VPR amptelike tale en 'n kort opsomming in die ander aangewese VPR amptelike tale bevat.
Advertensies in die media moet in die aangewese VPR amptelike taal wees wat geskik is vir die teikengroep diensverskaffers, lesers of aansoekers.
Aanwysings op inligtingsborde, rigtingwysers en naamborde by die VPR se hoofkantoorgeboue, kantore, departemente en komponente, moet in die vier aangewese VPR amptelike tale wees. By inrigtings wat regstreeks die publiek bedien, soos hospitale, biblioteke en verkeerskantore, asook takkantore en meerdoelige gemeenskapsentra in die streke, moet sodanige aanwysings in die Vrystaatse amptelike tale wat deur 'n beduidende getal sprekers in die bepaalde streek of area gebruik word, verskyn. Die volgorde van tale wat in aanwysings gebruik word, moet die taallandskap van die Provinsie Vrystaat weerspieël soos dit voorkom in die taalverspreiding, vanaf huistaal met die meeste sprekers tot die met die minste sprekers.
Vir alle ander dokumente wat die VPR genereer vir 'n openbare leserskring, word 'n beleid van funksionele veeltaligheid gevolg, d.w.s. die dokumente word aangebied in die aangewese VPR amptelike taal of tale wat die geskikste vir die teikengroep of -groepe lesers is, met inagneming van hul behoeftes en opvoedingsvlak.
Internasionale kommunikasie deur die VPR word normaalweg gevoer in Engels, of die taal van keuse van die betrokke land, indien prakties moontlik.
Om die ontwikkeling van al die Vrystaatse tale aan te moedig, ondersteun die VPR skryfwerk, letterkundekompetisies en -veldtogte, lesersklubs en opnames en vertalings van volksoorlewerings in alle tale van die diverse Vrystaatse gemeenskappe en kulture, met inbegrip van die Khoe- en San- tale en SA gebaretaal. Vir hierdie doel moet 'n inklusiewe Vrystaatse skrywerskomitee gestig word.
Die bevordering van Sesotho-letterkunde verdien spesiale aandag.
As gevolg van die groot behoefte aan die ontwikkeling van tegniese terminologie in die Afrika-tale, en die nasionale neiging om skaars hulpbronne op hierdie gebied te desentraliseer na die provinsies waar hierdie tale dominant is, en gefokus word op een bepaalde taal, gaan die Vrystaatse Provinsiale Regering sy hulpbronne en pogings toespits op die ontwikkeling van Sesotho-terminologie. Die VPR sal proaktief met belanghebbendes saamwerk om Sesotho-terminologie uit te brei in alle tegniese velde ten opsigte van sy 11 departemente wat gemik is op die saamstel van tweetalige termlyste vir gebruik deur taalpraktisyns, opvoeders en ander belanghebbendes.
Nie-vertroulike vertaalde tekste in die ander drie aangewese VPR amptelike tale, naamlik Afrikaans, isiXhosa en Engels, sal op versoek beskikbaar gestel word aan strukture wat gemoeid is met die ontwikkeling van terminologie in hierdie drie tale met die oog op die versameling van terme.
n Gedragskode oor skriftelike en mondelinge kommunikasie met die publiek en kollegas, in ooreenstemming met die Batho Pele-beginsels, sal vir amptenare ontwikkel word.
Die Vrystaatse Provinsiale Regering sal bewusmaking van die taalbeleid bevorder en projekte onderneem en geleenthede aanbied wat daarop gemik is om veeltaligheid te bevorder, wanbalanse uit die verlede reg te stel en voorheen gemarginaliseerde tale te ontwikkel.
Die Vrystaatse Provinsiale Regering sal die aanleer van die vier aangewese VPR amptelike tale ondersteun deur amptenare toe te rus met 'n basiese kennis van hierdie tale vir gesprekdoeleindes. Dit sal amptenare in staat stel om hierdie kennis toe te pas wanneer met kollegas en lede van die publiek gekommunikeer word sodat goeie menseverhoudings gekweek word.
Vrystaatse munisipaliteite moet hul eie taalbeleide ontwikkel wat ooreen moet stem met die VPR-taalbeleid. Die keuse van aangewese amptelike tale op plaaslike regeringsvlak word gegrond op plaaslike omstandighede van die bepaalde munisipaliteite, soos taalverspreiding, gevestigde gebruike en praktiese en finansiële oorwegings, asook sensitiwiteit vir die voorkeure van die plaaslike gemeenskappe.
Die Vrystaatse Provinsiale Regering moedig private ondernemings aan om hul eie taalbeleide te ontwikkel, en sal hulle steun deur toepaslike inligting op versoek aan hulle beskikbaar te stel.
Op VPR-vlak sal 'n struktuur geskep word wat uit verteenwoordigers van die 11 departemente bestaan om kwartaalliks of wanneer nodig byeen te kom om die taalbeleid te hersien, oor vordering met die implementering en enige probleme wat ervaar word, verslag te doen, en om aanbevelings ter verbetering te doen indien nodig.
Op provinsiale vlak sal 'n wyd verteenwoordigende Vrystaatse Provinsiale Taalforum in die lewe geroep word. Die forum sal ook dien as 'n raadplegende- en adviesforum vir nasionale liggame wat betrokke is by besluite oor taalaangeleenthede. Dit sal samewerking en uitruiling van taalverwante inligting onder alle taalbelanghebbendes in die provinsie vergemaklik, sorg vir wye raadpleging, duplisering uitskakel om koste te bespaar en sorg dat redelike standaarde met die voorsiening van taaldienste gehandhaaf word.
Die VPR sal nou saamwerk met die Vrystaatse Provinsiale Taalkomitee (VSPTK), die provinsiale arm van die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad, wat 'n moniterings- en adviserende rol oor taalaangeleenthede in die Provinsie speel. Sy lede verteenwoordig alle Vrystaatse taalgemeenskappe, en lede van die publiek word aangemoedig om taalverwante klagtes of aanbevelings by die VSPTK in te dien. Die VSPTK sal geraadpleeg word oor taalbeleid, implementeringsplanne, en strukture en praktyke wat ingestel word om 'n veeltalige bedeling te weeg te bring.
Om te weet hoe om mense te groet, na hul welstand te verneem en oor alledaagse onderwerpe te gesels, en om algemene opdragte en instruksies in 'n taal te gee. Vir amptenare wat in 'n spesifieke diensomgewing werksaam is, veral diegene wat regstreeks die publiek bedien, behels dit ook die verkryging van 'n werksverwante woordeskat en geselsvaardighede in die tale.
Dokumente in skriftelike vorm wat deur die VPR gegenereer is vir 'n publieke leserskring soos die publikasies wat in klousule 3.4 van die Taalbeleid gespesifiseer word.
Mondelinge kommunikasie tussen die publiek en die VPR, ook via media soos DVDs of video's met klank, gebaretaal.
Gebruik van die toepaslike taal/tale vir 'n bepaalde funksie of doel en vir 'n bepaalde gehoor of leser.
Videos/DVDs waar 'n storie of gedig ens. deur gebaretaal oorgedra word.
Kantore by departementele hoofkantore wat die jongste volledige en akkurate inligting voorsien oor die dienste wat departemente lewer en die amptenare wat verantwoordelik is vir die onderskeie dienste, beman deur moedertaalsprekers van die aangewese tale, wat persoonlik of telefonies kliënte in hul eie tale sal help om toegang te verkry tot regeringsinligting en -dienste, of om klagtes in te dien of voorstelle te doen oor beter dienslewering.
Dokumente in geskrewe vorm wat deur en vir amptenare gegenereer word om gelees en ingelig te word, besluite te neem, rekord te hou, ens., soos voorleggings, memoranda, verslae, planne, programme, omsendbriewe, rekords, lyste, ens.
Onderskrifte aangebring aan die onderkant van 'n skerm wat die dialoog of storie vertaal of transkribeer.
Gebruik van klank, bv. bandopnames
Die gebruik van drie of meer tale.
<fn>LanguagePolicy_Afrikaans.txt</fn>
Alle mense sal die reg hê om hul eie taal te praat en hul eie volksgewoontes en -gebruike te ontwikkel.
n Veeltaligheidsbeleid is 'n wesenlike deel van Suid-Afrika se transformasie tot volkome deelnemende demokrasie. Daar kan nie van mense verwag word om wette te gehoorsaam wat hulle nie verstaan nie.
Die boek is vertaal in feitlik al die tale in die wêreld. Ek kan enige plek in die wêreld gaan en my storie is in daardie taal te vinde. Behalwe hier. Hier bestaan ek net in Engels. Ek wil deel wees van al die tale van my land. 'n Mens se taal behoort nooit 'n doodloopstraat te wees nie. Dis hoekom ek in vertaling glo: om ons in staat te stel om met mekaar te leef.
Voor 1994 was Engels en Afrikaans die enigste twee amptelike tale wat deur die plaaslike owerheid gebruik is in gebiede wat nou deel van die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit is. Die nuwe bedeling wat in 1994 tot stand gekom het, het die Wet op Munisipale Strukture, 2000 (Wet 32 van 2000) teweeggebring, wat die gemeenskap se deelname aan plaaslike regering beklemtoon. Dit is duidelik dat indien die Munisipaliteit optimale gemeenskapsdeelname wil bereik, dit die inwoners in hul eie taal moet bedien.
Die Eenheid Taaldienste van die Munisipaliteit het aan die wekroep tot taalkundige diversiteit gehoor gegee deur die Tshwane-konseptaalbeleid te ontwikkel. Hierdie beleid se doel is om taalkundige ongelykhede van die verlede reg te stel. Die beleid volg die voorbeeld van die nasionale taalbeleidraamwerk wat deur die nasionale taaldiens van die Departement van Kuns en Kultuur ontwikkel is, en wat onder meer bepaal dat provinsiale en plaaslike taalomstandighede in ag geneem moet word wanneer taalbeleide deur provinsiale en plaaslike owerhede ontwikkel word.
Die oogmerk van die Tshwane-konseptaalbeleid is dus om riglyne vir die Munisipaliteit daar te stel oor hoe om veeltaligheid in sy kommunikasieprosesse toe te pas en sodoende te verseker dat alle inwoners toegang tot inligting en munisipale dienste het in 'n taal wat vir hulle die verstaanbaarste is.
werkstaal die amptelike taal wat deur die Munisipaliteit gekies is as die mees praktiese taal vir spesifieke kommunikasiegebeure.
Artikel 1.2.4 van die implementeringsplan vir die nasionale taalbeleidraamwerk, wat aanvoer dat die plaaslike owerheid die taalgebruik en -voorkeure van sy gemeenskappe deur 'n bemagtigende provinsiale taalbeleidraamwerk sal bepaal. Nadat die taalgebruik en -voorkeure van die gemeenskappe bepaal is, moet die plaaslike owerheid, na breë raadpleging met die gemeenskappe, 'n veeltaligheidsbeleid ontwikkel, bekend stel en implementeer.
Hierdie beleid strook met die Grondwet se bepalings met betrekking tot veeltaligheid en die sleutelprestasieaanwysers van die Munisipaliteit.
taaldiversiteit beskerm word en respek vir veeltaligheid en eendrag te midde van uiteenlopendheid bevorder word; en veeltaligheid aangemoedig word vir doeltreffende administratiewe en kommunikasieprosesse in die Munisipaliteit.
Taalregte Om respek vir die taalregte van inwoners, soos in die Grondwet vasgelê, te bevorder.
Taalgelykheid Om die gelyke behandeling van al die amptelike tale van die Munisipaliteit te verseker.
Herstel Om die status en rol van voorheen gemarginaliseerde tale te verhef.
Nie-diskriminasie Om te verhoed dat taal aangewend word vir uitbuiting, oorheersing of diskriminasie.
Mensgerigtheid Om in die gees van Batho Pele aan die behoeftes, wense en belange van die taalgemeenskappe aandag te gee.
Vennootskappe Om saam met die publiek en privaat taalinstansies aan die bevordering van veeltaligheid te werk.
Goeie bestuur Om al die amptelike tale van die Munisipaliteit te gebruik met die oog op 'n deursigtige, verantwoordbare plaaslike regering wat die taalkundige behoeftes van kiesers op die hart dra.
Deelname Om sowel munisipale werknemers as inwoners van Tshwane in staat te stel om aan besluitnemingsprosesse deel te neem.
Hierdie beleid geld vir die werknemers van die Munisipaliteit en die inwoners van Tswhane en ten opsigte van enige versoek aan die Munisipaliteit rakende taalgebruik en taalpraktyk.
Om die amptelike tale van die Munisipaliteit te bepaal is daar van die 2001-sensussyfers en verslae oor eksterne en interne opnames gebruik gemaak.
Die onderstaande tabel, wat uit Sensus 2001 geneem is, gee 'n aanduiding van huistaalverspreiding in Tshwane.
Tshwane se huistaalprofiel dui daarop dat Pedi (Noord-Sotho) die huistaal is wat deur die meeste mense gepraat word, gevolg deur Afrikaans, Tswana, Tsonga, Zoeloe en Engels. Dit is duidelik dat daar nie net 'n enkele oorheersende huistaal in Tshwane is nie, maar 'n veeltalige situasie waarin hierdie ses tale deur 84,68% van die bevolking gepraat word.
Die taalgebruik, -behoeftes en -voorkeure van die inwoners van Gauteng is ook in ag geneem by die samestelling van die Munisipaliteit se taalbeleid. Die Gautengse inligting kom uit die bevindinge van 'n provinsiale taal- en kommunikasieoudit in 2004 wat in Towards a Functional and Cost-effective Language Policy for Gauteng opgeneem is. Die oudit is deur Sarah Slabbert Associates vir die Gautengse Departement van Sport, Kuns, Kultuur en Ontspanning gedoen. Die oudit het gewys dat meeste lede van die publiek of amptenare by diensleweringspunte in staat is om met die publiek in tale buiten Engels en Afrikaans te kommunikeer. Die oudit het ook gewys dat die meeste kliënte verkies om in 'n inheemse taal die staat se dienste te gebruik.
Die bevindinge van die oudit bevestig 'n beduidende behoefte aan vertaal- en tolkdienste om te verseker dat kliënte in hul huistaal bedien word.
Verder moet die Munisipaliteit alles in sy vermoë doen om die ander amptelike tale van die Republiek van Suid-Afrika te gebruik, insluitend, op versoek, Suid-Afrikaanse gebaretaal. Die Munisipaliteit moet ook braille-dokumente, waar moontlik, vir sekere kommunikasiegebeure voorsien.
Daar moet egter kennis geneem word dat die Munisipaliteit se amptelike tale hersien sal word gegrond op die bevinding van taal- en kommunikasieoudits wat in die toekoms in Tshwane gedoen sal word.
Enige van die amptelike tale van die Munisipaliteit mag gebruik word in gesproke intradepartementele en interdepartementele kommunikasie, mits almal wat by die kommunikasiegebeure betrokke is die taal of tale wat gepraat word, verstaan.
Engels word aanbeveel as die werkstaal vir gesproke intradepartementele en interdepartementele kommunikasie. Ander amptelike tale van die Munisipaliteit mag gebruik word, mits dit deur al die partye wat by die kommunikasiegebeure betrokke is, verstaan word.
Enige van die amptelike tale van die Munisipaliteit mag gebruik word vir enige debatte of verrigtinge van die Raad. Die Munisipaliteit moet derhalwe voorsiening maak vir gelyktydige tolkwerk vanaf en na enige van die amptelike tale van die Munisipaliteit.
Tugverhore, werksonderhoude en prestasiebepalings in die Munisipaliteit sal oor die algemeen in Engels gevoer word, mits vertaal- of tolkdienste beskikbaar gestel word vir diegene wat nie Engels praat of verstaan nie.
Die Munisipaliteit moet by gesproke kommunikasie poog om al sy kliënte in die taal van hul keuse te bedien.
Indien daar nie personeellede beskikbaar is om kliënte mondelings in die taal van hul keuse te help by 'n kliëntedienssentrum, betaalpunt, kliniek of ander openbare munisipale plek nie, moet skakeltolke se hulp ingeroep word. Elke moontlike poging moet aangewend word om, waar prakties moontlik, tolkdienste (opeenvolgende, gelyktydige, telefoon- of fluistertolkdienste) te gebruik.
Die Munisipaliteit moet skakeltolke voorsien indien belangrike of strategiese inligting by openbare geleenthede wat deur die Munisipaliteit gereël word, mondelings aan groepe veeltalige inwoners oorgedra moet word, bv by indabas of gesondheidsimbizo's van die Departement Maatskaplike Ontwikkeling.
Engels behoort die werkstaal van die Munisipaliteit te wees om bedryfsdoeltreffendheid te verhoog, en vertalings na ander tale van die Munisipaliteit sal op versoek beskikbaar gestel word.
Die Munisipaliteit moet op versoek vertaaldienste vir intradepartementele en interdepartementele geskrewe kommunikasie voorsien.
Vertaaldienste moet op versoek beskikbaar gestel word om mosies wat by Raadsvergaderings ingedien word in enige van die amptelike tale van die Munisipaliteit te vertaal.
Die Munisipaliteit se beleide, prosedures, diensvoorwaardes, strategiese omsendbriewe, belangrike mensehulpbrondokumente, gesondheids-en veiligheidsinligting en ander strategiese dokumente moet in al die amptelike tale van die Munisipaliteit beskikbaar gestel word.
Die Munisipaliteit moet interne veeltalige skakeltolke beskikbaar stel om ongeletterde personeellede te help om toegang tot munisipale inligting te verkry. Skakeltolkwerk moet as 'n ondersteuningsmeganisme vir geskrewe kommunikasie dien.
Alhoewel geen werknemer van die Munisipaliteit te enige tyd verhoed mag word om die amptelike taal van sy of haar keuse te gebruik nie, moet alle amptelike dokumente wat in 'n argief bewaar moet word, vir praktiese administratiewe doeleindes in die oorspronklike taal en in Engels as argieftaal beskikbaar wees.
Ter wille van verstaanbaarheid en beter kommunikasie moet die gebruik van eenvoudige taal in interne munisipale dokumente aangemoedig word.
Alle amptelike kennisgewings, verklarings, tariewe, verordeninge, regulasies, beleide, advertensies, ens wat vir openbare kennisname deur die Munisipaliteit uitgereik of gepubliseer word, moet sover prakties en finansieel moontlik, in al die amptelike tale van die Munisipaliteit beskikbaar gestel word.
Die Munisipaliteit moet veeltalige skakeltolke vanuit eie geledere voorsien as 'n meganisme om geskrewe kommunikasie aan te vul en ongeletterde kliënte te help om toegang tot munisipale dienste en inligting te bekom. Die skakeltolke moet by kliëntedienssentrums, betaalpunte, klinieke en ander openbare munisipale plekke skakeltolkwerk doen indien veeltalige personeellede nie vir hierdie doel beskikbaar is nie.
Die Munisipaliteit moet alle pogings aanwend om veeltaligheid op sy webwerf en in eksterne publikasies te bevorder deur al die amptelike tale van die Munisipaliteit te gebruik.
Alle eksterne munisipale korrespondensie moet vertaal word in die amptelike taal waarin die oorspronklike dokument ontvang is, mits 'n Engelse vertaling van die dokument in die argief geplaas word vir munisipale rekorddoeleindes en vir moontlike regsaksies. Die Munisipaliteit moet die kliënt inlig dat die Engelse teks in regsaksies gebruik sal word.
Daar moet 'n sinnetjie onderaan elke bladsy van elke eksterne dokument van die Munisipaliteit (veral briewe) wees wat lui dat die dokument in enige van die amptelike tale van Suid-Afrika beskikbaar gestel kan word, en die Munisipaliteit se handleiding oor die korporatiewe identiteit moet dit as 'n vereiste stel.
Alle munisipale dokumente wat in 'n argief geplaas word moet, om praktiese administratiewe redes, ook in Engels beskikbaar wees.
Die Munisipaliteit moet Engels in internasionale kommunikasie gebruik, maar moet vertaaldienste in die voorkeurtaal van die betrokke land vir ad hoc-kommunikasie beskikbaar stel.
In eksterne munisipale dokumente moet die gebruik van eenvoudige taal aangemoedig word ter wille van verstaanbaarheid en beter kommunikasie.
Die Munisipaliteit moet die taalvoorkeure van die plaaslike gemeenskappe behoorlik in ag neem wanneer plaaslike padtekens en rigtingaanwysers aangebring word. Alle identifikasietekens, rigtingaanwysers en padtekens wat met munisipale geboue, dienste, fasiliteite, infrastruktuur of voertuie verband hou, moet waar prakties moontlik in al die amptelike tale van die Munisipaliteit aangebring word. Waar dit weens finansiële beperkinge nie moontlik is nie, kan 'n tweetaligheidsbeleid aanvaar word (naamlik Engels en nog 'n amptelike taal van die Munisipaliteit), mits Engels die een taal is en die oorheersende taal van die betrokke gebied die ander een.
Die Munisipaliteit moet, op versoek en wanneer prakties moontlik, in die behoeftes van mense met taalgebreke voorsien.
Die voertaal vir munisipale opleiding is Engels, mits die beginsel van funksionele veeltaligheid, waar prakties moontlik, toegepas word. 'n Aanbieder mag byvoorbeeld enige van die Munisipaliteit se ander amptelike tale gebruik, afhangend van die taalgebruik en -voorkeure van die studente. Die verlangde resultaat, nl doeltreffende opleiding, moet onder alle omstandighede 'n oorweging wees.
Die mondelinge deel van enige munisipale program of veldtog wat daarop gemik is om die welsyn van werknemers te verbeter, bv video's vir die interne inligtingskanaal, moet in al die amptelike tale van die Munisipaliteit wees.
Werknemers van die Munisipaliteit moet aangemoedig word om op 'n gestruktureerde wyse die amptelike tale van die Munisipaliteit wat hulle nie ken nie, sowel as Suid-Afrikaanse gebaretaal, te leer ten einde die publiek doeltreffend te kan dien.
Die Munisipaliteit moet opleidingsprogramme en opknapkursusse vir werknemers reël om hulle te help om hul vaardighede ten opsigte van die amptelike tale van die Munisipaliteit te ontwikkel sodat hulle 'n doeltreffende en effektiewe diens aan die gemeenskappe kan lewer.
Vertaaldienste moet beskikbaar gestel word om, op die leerders se versoek, interne opleidings- en kursusmateriaal in enige van die amptelike tale van die Munisipaliteit te vertaal.
Opleiers en kursussamestellers moet aangemoedig word om eenvoudige taal in hul studiemateriaal te gebruik om die opleiding meer toeganklik te maak en kommunikasie tussen leerders en opleiers te verbeter.
Daar sal 'n infaseringsbenadering gevolg word om die beleid suksesvol te implementeer, en finansiële en mensehulpbron-implikasies sal in ag geneem word. Hierdie benadering sal verseker dat daar genoeg tyd is om die vermoë op te bou om die proses ten volle te implementeer. Nog 'n rede vir 'n infaseringsbenadering is om genoeg ruimte te laat vir die evaluering en monitering van die beleid. Dit sal verseker dat die implementering van die beleid gereeld hersien word en regstellende maatreëls op vasgestelde tye geneem word.
Die Munisipaliteit moet 'n paneel tolke in die lewe roep om funksionele veeltaligheid te bewerkstellig.
Inligtingstukke moet in al die amptelike tale van die Munisipaliteit vertaal word.
Die Eenheid Taaldienste moet terminologie skep en sodoende help om al die amptelike tale van die Munisipaliteit te ontwikkel, veral die vier amptelike Afrikatale.
Burgemeesterskomitee- en Raadsverslae moet geredigeer word om te verseker dat gepaste taal daarin gebruik word.
Opleiding in al die amptelike tale van die Munisipaliteit moet aangebied word aan werknemers wat dit nodig het om doeltreffende diens aan verskillende taalgemeenskappe te lewer.
Die TISSA-toetsprojek sal by klinieke en sekere kliëntedienssentrums van die Munisipaliteit aangepak word om kommunikasie vlot te laat verloop.
Die implementering van hierdie beleid sal tot 'n groter aanvraag na vertaal-, redigeer-, terminologie-ontwikkeling- en tolkdienste in die Munisipaliteit se vier amptelike Afrikatale lei. Die groter aanvraag sal weer tot 'n behoefte aan verdere opleiding in taalvaardighede lei.
In 'n poging om die vermoë van munisipale taaldienste uit te bou, moet die Munisipaliteit, ingevolge sy beursbeleid, beurse aan studente toeken om een of meer van die amptelike tale van die Munisipaliteit op tersiêre vlak te studeer.
Die Munisipaliteit moet skakeltolke voorsien en opleidingsgeleenthede, bv kortkursusse in skakeltolkwerk, vir departementele skakeltolke bide ten einde funksionele veeltaligheid te bewerkstellig.
Die beleid sal in samewerking met verskillende taalbelanghebbers geïmplementeer word.
jaarliks aan die toepaslike taalbeheerliggame, bv die Nasionale Taalforum en PanSAT, verslag doen oor die vordering van die beleid se implementering; en munisipale werknemers en inwoners bewus maak van PanSAT se rol as die amptelike bewaker en beskermer van hul taalregte, en departements- en afdelingshoofde bewus maak daarvan dat een taal nie ten koste van die ander amptelike tale gebruik moet word nie, aangesien dit die taalregte van werknemers en inwoners skend.
die bevordering van veeltaligheid in Tshwane; en die optimale benutting van die taalhulpbronne van die Munisipaliteit.
Die Munisipaliteit moet gereeld interne en eksterne oudits oor taalvoorkeure en -vaardighede doen om die taalkundige behoeftes en vermoëns van munisipale amptenare en Tshwane-inwoners te bepaal.
Die Eenheid Taaldienste moet die bevindings van hierdie oudits gebruik om die beleid te hersien.
Die Eenheid Taaldienste moet gereeld die implementering van die beleid beoordeel en die nodige veranderinge aanbring.
<fn>Large pelagics allocation policy FINAL (afrikaans).txt</fn>
Hierdie beleid oor die toekenning en bestuur van kommersiële visvangregte in die groot pelagiese langlynvissery ("die vissery") word uitgereik deur die Minister van Omgewingsake en Toerisme ("die Minister").
Groot pelagies verwys na pelagiese haaie en alle visbevolkings wat binne die bestuursjurisdiksie van die Internasionale Kommissie vir die Bewaring van Atlantiese Tunas (ICCAT), die Indiese Oseaan-Tunakommissie (IOTC) en die Kommissie vir die Bewaring van Suidelike Blouvintuna (CCSBT), val.
Die doel van hierdie beleid is om die oorwegings uiteen te sit wat van toepassing sal wees op die toekenning van regte met betrekking tot enige Totale Toelaatbare Poging (TTP) wat oorgebly het ná die toekenningsproses van 2005 in hierdie vissery. Daarbenewens is dit om voorsiening te maak vir die konsolidasie van die tuna-, swaardvis- en pelagiese haai langlynvisserye.
Die Minister is voornemens om die bevoegdheid wat kragtens artikel 18 van die Wet op Lewende Mariene Hulpbronne, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998) ("die WLMH") aan hom toegeken is, om die oorblywende langtermyn kommersiële groot pelagiese visvangregtetoe te ken, aan 'n amptenaar van die Departement van Omgewingsake en Toerisme: Tak Mariene en Kusbestuur ("die Departement") te delegeer in terme van artikel 79 van die WLMH. Hierdie beleidsdokument sal die gedelegeerde owerheid lei met betrekking die neem van besluite in verband met aansoeke vir regte in hierdie vissery.
Die deelname van Suid-Afrikaanse operateurs in groot pelagiese langlynvangste is betreklik nuut. In die verlede is die oes van tuna en swaardvis met langlyne deur Japanese en Taiwanese vlote onderneem wat onder bilaterale lisensie-ooreenkomste in Suid-Afrikaanse waters visgevang het. Hierdie ooreenkomste het aan die einde van Januarie 2003 ten einde geloop, en die Minister het toe besluit om nie die internasionale visvanglisensies te hernieu nie.
Op daardie stadium was daar slegs 'n eksperimentele tuna-langlynvissery.
plaaslike tegnologiese en vangskundigheid in die tuna-langlynvisvangs op te bou; en biologiese en visserydata in te samel ten einde 'n wetenskaplike grondslag te voorsien vir die bestuur van 'n Suid-Afrikaanse kommersiële groot pelagiese vissery.
Die eksperimentele vissery het getoon dat Suid-Afrikaanse operateurs in staat is om voldoende te presteer met swaardvis vangste. Dit het egter ook getoon dat daar 'n behoefte bestaan om visvangkundigheid asook 'n prestasierekord in die oes van tuna te ontwikkel.
Groot pelagiese visspesies is ook gevang in die kommersiële haai-langlynvissery, tuna-stokvissery, tradisionele handlynvissery en die ontspanningsektor. Die tunas wat deur hierdie sektore gevang word, is hoofsaaklik langvin- (albakoor) en geelvintuna. Die haai-langlynvissery is deur permitvoorwaardes beperk tot 'n tunabyvangs van 10% van die totale vangs (per gewig) van die teikenspesie. Kommersiële tradisionele lynvisvaartuie en ontspanningsvissers word beperk deur saklimiete.
In 2005 het die Departement vir die eerste keer langtermynregte (duur 10 jaar) in die groot pelagiese langlynvissery (tuna en swaardvis) toegeken.
die skepping van 'n Suid-Afrikaanse groot pelagiese langlynvissery; en die vestiging van 'n vangsprestasierekord en vangsdatabasis vir die vissery.
Konsolidasie van die tuna-, swaardvis- en pelagiese haai langlynvissery is nie tydens die toekenningsproses in 2005 bereik nie. Die pelagiese haai langlynvissery is op 31 Desember 2005 beëindig, maar nege vrystellings is daarna toegestaan onder die WMLH vir pelagiese haai langlynvissery. Van die nege is twee vrystellings nie hernieu nie, wat sewe huidige vrystellingshouers in die haai-langlynvissery laat.
Die totale toelaatbare poging vir die groot pelagiese langlynvissery het dit moontlike gemaak om 20 swaardvisregte en 30 tunaregte in 2005 toe te ken. Sewentien regte is vir swaardvis toegeken met een bykomende reg wat ná 'n hofhersiening toegeken is. Ses en twintig tunaregte is toegeken. Dit laat twee swaardvisregte en vier tunaregte wat nie toegeken is nie.
As 'n kusstaat wat die VN se Ooreenkoms oor Visvoorraad ratifiseer het, is Suid-Afrika verplig om 'n vissery vir groot pelagiese visspesies te ontwikkel en te bestuur in samewerking met die relevante SVBO's en in ooreenstemming met hulle bestaande bestuurs- en bewaringsmaatreëls. Die groot pelagiese vissery is dus afhanklik van visvangsgeleenthede van die SVBO's (soos ICCAT, IOTC en CCSBT). In 2007 is Suid-Afrika se landstoekenning van swaardvis deur ICCAT van 1 165 ton tot 1 200 ton vermeerder, terwyl die toekenning van suidelike blouvintuna deur die CCSBT van 45 ton tot 40 ton verminder is.
Van die sewe huidige vrystellingshouers in die haai-langlynvissery is twee in 2005 regte in die groot pelagiese langlynvissery toegestaan. Dit laat vyf haai-langlynvrystellingshouers wat nie tans in die groot pelagiese langlynvissery geakkommodeer is nie. As hierdie vrystellingshouers aansoek doen en hulle nie afgekeur word omdat hulle nie aan die uitsluitingskriteria voldoen nie, sal regte gedurende die nuwe toekenningsproses aan hulle toegeken word. Daar sal nie van vrystellingshouers verwag word om met ander aansoekers "mee te ding" nie. Daarbenewens sal vrystellingshouers en alle ander aansoekers toegelaat word om op dieselfde aansoekvorm aansoek te doen vir tuna- en swaardvisregte met aanduiding van hulle voorkeur. Nadat die aansoeke ontvang is, sal die gedelegeerde owerheid soveel van die vrystellingshouers se eerste keuses as moontlik te probeer akkommodeer, indien nodig deur te motiveer vir die omskakeling van beskikbare tunaregte in swaardvisregte of andersom.
Pelagiese haaivangste sal toegelaat word binne 'n voorgeskrewe boonste voorsorgvangsperk (BVVP), wat inkorporeer sal word in permitvoorwaardes wat die bestuur van pelagiese haai as 'n byvangs van die groot pelagiese langlynvissery sal insluit, maar nie daartoe beperk sal wees nie. Die teiken van pelagiese haaie deur vrystellingshouers sal beëindig word wanneer regte kragtens hierdie beleid aan hulle toegeken word. Die teiken van bodemhaaie met langlyne sal nie deur hierdie beleid geraak word nie en sal voortgaan as 'n aparte kommersiële vissery.
Die hoofdoel van hierdie beleid is om die konsolidasie haai-langlynvissery met die groot pelagiese vissery te bereik en om die ontoegekende regte uit te reik. Soos reeds genoem, indien die vyf vrystellingshouers sonder groot pelagiese langlynregte kwalifiseer in terme van die uitsluitingskriteria neergelê in hierdie beleid, sal hulle integreer word in die vissery. Enige oorblywende regte sal toegeken word in terme van 'n mededingende proses, soortgelyk aan die een wat in die verlede deur die Departement vir die toekenning van regte toegepas is. Onsuksesvolle aansoekers wat aan die minimum vereistes voldoen, sal egter nie afgekeur word nie. Hulle sal in 'n rangorde geplaas word en op "reserwe"-lys geplaas word en regte sal aan hulle toegeken word indien en wanneer regte beskikbaar word, en daarmee sal Suid-Afrika in staat gestel word om 'n vangsrekord op te bou.
Daarbenewens is die doel van die toekenning van kommersiële visvangregte in die vissery om 'n ekonomies en omgewingsonderhoubare Suid-Afrikaanse kommersiële groot pelagiese langlynvisbedryf te vestig, wat vang van pelagiese haaie met langlyn sal insluit en die oogmerke soos hieronder uiteengesit, sal bereik.
Transformasie en herstrukturering van die visbedryf is 'n oorhoofse regeringsoogmerk, en dit is die bedoeling van hierdie beleid om die raamwerk te voorsien om hierdie belangrike imperatief aan te spreek.
n Suid-Afrikaanse groot pelagiese langlynvissery n Verdere oogmerk van hierdie beleid en die toekenning van kommersiële groot pelagiese langlynvisvangregte is die toekenning van regte aan Suid-Afrikaanse persone. Die term "Suid-Afrikaanse persoon" word in artikel 1 van die WLMH definieer. Hierdie beleidsoogmerk verhoed Suid-Afrikaners nie om gesamentlike-ondernemings met nie-Suid-Afrikaners aan te gaan nie, mits die Suid-Afrikaanse aandeel in so 'n gesamentlike-onderneming ten minste 51% is, indien 'n regspersoon gevorm word met die doel om aansoek te doen vir regte.
Hoogs migrerende spesies, soos swaardvis en tuna, word deur SVBO's bestuur. Landstoekennings word op verskeie kriteria baseer, waarvan die mees belangrike die land se vangsgeskiedenis is. 'n Sleuteloogmerk van die beleid is om 'n Suid-Afrikaanse vangsrekord te vestig, veral vir tuna, wat dit vir Suid-Afrika moontlik sal maak om te motiveer vir 'n groter deel van die landstoekennings wat deur SVBO's toegeken word.
Die regte wat kragtens hierdie beleid toegestaan word, sal saam met regte wat in 2005 in die vissery toegestaan is, ten einde loop. Met ander woorde, alle groot pelagiese langlynvisregte sal aan die einde van Februarie 2015 ten einde loop.
die behoefte aan die verdere opbou van 'n Suid-Afrikaanse vangsprestasiegeskiedenis vir groot pelagiese visse, veral vir tuna; en die hoë kapitaalinvestering wat nodig is om die groot pelagiese vissery te betree.
Alle aansoeke sal gesif word in terme van 'n stel "uitsluitingskriteria". Regte sal toegeken word aan die huidige haai-langlynvrystellingshouers tensy hulle op grond van die uitsluitingskriteria afgekeur word. Die ander aansoekers wat nie uitgesluit is nie sal dan afsonderlik geëvalueer word ooreenkomstig 'n stel gelaaide "vergelykende balanseringskriteria". 'n Afsnypunt of rang sal vasgestel word om die suksesvolle aansoekers uit hierdie groep aansoekers te kies.
Soos hierbo genoem, die Departement gaan nie 'n verdere toekenningsproses van regte onderneem voor die huidige regte verstryk nie. As regte voor dan beskikbaar word as gevolg van terugtrekking of opgee van regte, sal verdere regte toegeken word indien en soos hulle beskikbaar word, volgens die rangorde wat in hierdie toekenningsproses bepaal is. 'n "Reserwe"-lys sal vir hierdie doel opgestel word.
Onbehoorlike indiening: 'n Aansoek is onbehoorlik ingedien as dit laat ontvang is; as die aansoeker nie die aansoekfooi betaal het nie of te min of te laat betaal het of as die aansoek ingedien is op 'n wyse wat teenstrydig met die instruskies soos per faks of op 'n ander vorm as die voorgeskrewe aansoekvorm. Die gedelegeerde owerheid en die Minister het geen diskresie om nie-nakoming van die indieningsvereistes te verskoon nie.
Wesenlike tekortkomings: 'n Aansoek lei aan 'n wesenlike tekortkoming as die verklaring nie deur die aansoeker onderteken is nie, of as die aansoeker se verklaring nie deur 'n kommissaris van ede beëdig is nie, of as meer as een aansoek van die aansoeker ontvang is vir 'n visvangreg vir dieselfde spesie, of as die aansoeker vals inligting of vals dokumente verskaf het, of versuim het om wesenlike inligting te openbaar, of probeer het om die Minister of die gedelegeerde owerheid gedurende die aansoekperiode te beïnvloed op 'n manier anders as waarvoor in die Algemene beleid voorsiening gemaak word. Die gedelegeerde owerheid en die Minister het geen diskresie om nie-nakoming van die vereistes met betrekking tot wesenlik tekortkoming aansoeke te verskoon nie.
Vorm van die aansoeker: Aansoeke sal slegs oorweeg word van entiteite wat geïnkorporeer is ingevolge die Wet op Beslote Korporasies, 1984 (Wet Nr. 69 van 1984) en die Maatskappyewet, 1973 (Wet Nr. 61 van 1973). Regte sal nie toegestaan word aan natuurlike persone (d.w.s. individue of eenmansake) nie, maar huidige haai-langlyn vrystellingshouers wat as natuurlike persone regte hou, sal die reg hê om staat te maak op hulle prestasie in daardie hoedanigheid, ter ondersteuning van 'n aansoek deur 'n nuut geskepte regspersoon.
Wetsnakoming: As 'n aansoeker, of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers skuldig bevind is aan 'n ernstige oortreding van die WMLH, die regulasies, permitvoorwaardes of enige ander ernstige visseryverwante misdryf, sal daar nie 'n groot pelagiese visvangreg aan die aansoeker toegestaan word nie. Dit sluit nie die betaling van 'n skulderkenningsboete in nie. Regte sal ook nie aan 'n aansoeker toegestaan word nie as die aansoeker, of sy lede, direkteure of beherende aandeelhouers, se visvangregte gekanselleer or ingetrek is ingevolge die WMLH, of as daar beslag gelê is op hul bates onder die Wet op die Voorkoming van Georganiseerde Misdaad, 1998 (Wet Nr. 21 van 1998) of die WMLH. Besluite mag voorbehou word op aansoeke van aansoekers wat ondersoek word weens skendings van die WMLH. 'n Besluit oor so 'n aansoek sal geneem word ná afloop van die ondersoek.
Papierkwotas: Die gedelegeerde owerheid sal nuwe inkomeling aansoekers uitsluit wat lyk na papierkwotarisiko's. Vir hierdie doel sal die gedelegeerde owerheid 'n aansoeker as 'n "papierkwotarisiko" beskou as dit blyk dat die aansoeker van geen ernstige voorneme is om die risiko van volle deelname aan die sektor te deel nie, veral as die gevaar bestaan dat 'n aansoeker nie aansoek gedoen het om tot die bedryf toe te tree nie, maar om die een of ander finansiële voordeel te kry sonder direkte betrokkenheid by die hoofbedrywighede wat gepaardgaan met die uitoefening van enige reg wat toegestaan mag word. Om te bepaal of 'n aansoeker so 'n papierkwotarisiko is, moet die aansoeker se bates, sy toegang tot kapitaal sowel as sy finansiële en sakeplanne en verpligtinge oorweeg word. Die gedelegeerde owerheid sal ook aansoekers as "papierkwotarisiko's" uitsluit wat as "fronte" vir ander begunstigdes beskou word.
Iemand tree as 'n front op wanneer, ten einde 'n beleidsoogmerk te omseil, aansoek gedoen word deur 'n ander entiteit. 'n Voorbeeld hiervan is 'n aansoek wat gedoen word deur 'n oënskynlik getransformeerde entiteit met die bedoeling dat die hoofvoordele sal vloei na ongetransformeerde entiteit of persone wat nie swart is nie.
Toegang tot 'n geskikte vaartuig: Aansoekers sal uitgesluit word as hulle nie kan aantoon dat hulle 'n reg van toegang het tot 'n geskikte vaartuig nie (sien verder paragraaf 6.3 hieronder vir die beskrywing van 'n gepaste vaartuig).
hulle geen beswaar het dat die bestuur van die vaartuig onderworpe sal wees aan die wette en regulasies van Suid-Afrika vir die duur van die huurooreenkoms vir die gesamentlike-ondernemingsooreenkoms nie, en hulle geen beswaar het dat die vaartuig in die toekoms onder Suid-Afrikaanse vlag gebring word en op die Suid-Afrikaanse Skeepsregister gelys word nie.
Aansoekers om kommersiële groot pelagiese visvangregte sal op grond van die volgende vergelykende balanseringskriteria evalueer word, wat gelaai sal word ten einde die sterkte van elke aansoek te evalueer.
Een van die oogmerke in hierdie vissery is om op gehalte van transformasie in die sektor te verbeter.
Breë Basis Swart Ekonomiese Bemagtigingskodes van goeie praktyk onder die Wet op Breë Basis Swart Ekonomiese Bemagtiging, 2003 (Wet Nr. 53 van 2003). Aansoekers moet 'n Breë Basis Swart Ekonomiese Bemagtigingsbewyssertifikaat indien; of hulle moet die Departement van hulle SEB-bydraervlak asook 'n gedetailleerde stawing daarvan voorsien. Aansoekers moet in gedagte hou dat 'n kwalifiserende mikro-onderneming (omset onder R5 miljoen per jaar) as 'n Vlak 4-bydraer beskou word tensy die onderneming besluit om inligting te voorsien wat toon dat dit 'n hoër vlak bydraer is. Aansoekers wat op geagte Vlak 4-bydraerstatus wil aanspraak maak, moet 'n brief van hulle ouditeurs of boekbeampte voorsien wat toon dat hulle omset in die vorige finansiële jaar onder R5 miljoen was.
Nakoming van die Wet op Billike Indiensneming, 1998 (Wet Nr. 55 van 1998) en die verteenwoordiging van swart mense en vroue op verskillende vlakke en kategorieë van indiensname.
Nakoming van wette met betrekking tot vaardigheidsontwikkeling en die bedrae wat bestee word aan die opleiding van swart mense en deelname aan leerlingskapprogramme.
Aansoekers sal beoordeel word op grond van hulle kennis van en vorige betrokkenheid by groot pelagiese langlynvisvangs. Dit sal gedoen word met verwysing na die inligting wat in die visvangplanne voorsien word en enige ondervinding of vorige prestasierekord van groot pelagiese langlynvisvangs van natuurlike persone wat in diens van die aansoeker sal wees of geassosieer sal word.
Aansoekers sal beoordeel word op grond van hulle vermoë om met die oes van groot pelagiese visse te begin met gebruik van langlyngereedskap. Voorkeur sal gegee word aan aansoekers wat kan aantoon dat hulle 'n vaartuig wat uitgerus is met die nodige toerusting en gereedskap sowel as die vaardighede en finansiële vermoë het om onmiddellik ná die toekenning van die reg met die oes van groot pelagiese visse te begin.
Investering in geskikte vaartuie en gereedskap en relevante toerusting. Met betrekking tot vaartuie sal belegging in die vorm aandeelhouding ook in ag geneem word. Aansoekers sal nie beloon word as hulle voorwaardelike vaartuigkoopooreenkomste aangegaan het nie.
Investering in visprosesserings- en bemarkingsaktiwiteite.
Alle aansoekers sal moet aantoomn dat hulle eienaarskap of 'n reg van toegang het tot 'n vaartuig met 'n minimum totale lengte (LOA) van ongeveer 24 m, verkieslik met vriesfasiliteite aan boord vir tunaregte; en 'n lengte van ongeveer 18 m vir swaardvisregte.
Vaartuie wat deur die huidige haai-langlynvrystellingshouers gebruik word, wat nie aan die minimum lengte (LOA) vir tuna voldoen nie, sal beskou word as slegs geskik vir die teiken van swaardvis.
Dit word aanvaar dat daar 'n beperkte aantal vaartuie is onder Suid-Afrikaansse vlag wat geskik is om tunas te vang. Ondervinding ná die toekenningsproses van langtermynregte in 2005 het getoon dat die vlagsveranderingsproses lank en duur kan wees. Die vlagsveranderingsproses is ook afhanklik van die ekonomiese winsgewendheid van die tunavissery, insluitende toegang tot internasionale markte, veral die Japannese sasjimi-mark.
Die regtehouer moet voor die begin van die tweede jaar die Departement van 'n rooster voorsien ten opsigte van vordering die vlagsveranderingsproses asook vaardigheidsoordragskedule, waarop teikens en tydsperiodes aangedui word.
In terme van artikel 39 van die Wet op Mariene Lewende Hulpbronne, 1998 (Wet Nr. 18 van 1998) moet die regtehouer 'n brief van die Vlagstaat indien ooreenkomstig paragraaf 6.
Eienaars en operateurs moet skriftelik saamstem en aanvaar dat die vaartuig onderworpe sal wees aan wette wat heers in die gebied van die Republiek van Suid-Afrika vir die duur van die huurkontrak of gesamentlike-ondernemingsooreenkoms.
Aansoekers mag op dieselfde aansoekvorm en met dieselfde aansoekfooi aansoek doen vir beide 'n tunagerigte reg en 'n swaardvisgerigte reg, mits sodanige aansoekers verskillende geskikte vaartuie vir elke vissery nomineer. Daar sal van aansoekers verwag word om een aansoekvorm vir tuna en swaardvis in te dien waarop hulle moet aandui of hulle vir beide tuna en swaardvis aansoek doen sowel as hulle voorkeur (eerste keuse).
Die aansoekfooi van R7 000,00 (Seweduisend Rand) sal van toepassing wees. Daarbenewens sal die Departement heffings vorder op alle vis wat deur regtehouers ingebring word. Hierdie heffings sal in die Staatskoerant gepubliseer word en sal van tyd tot tyd hersien en aangepas word. Heffings betaalbaar op vis wat ingebring word deur vaartuie onder buitelandse vlag, sal hoër wees as vir vaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag.
Daar sal van regtehouers verwag word om binne een jaar na die toekenning van die reg ten volle te begin met die oes van beide tuna sowel as swaardvis. Die visvangprestasie van regtehouers sal van tyd tot tyd moniteer word en regte wat toegestaan is, mag kragtens artikel 28 van die WMLH teruggetrek word as regte nie voldoende gebruik word nie. Die "reserwe"-lys sal dan oorweeg word om regte toe te staan wat beskikbaar word as gevolg van die terugtrekking van regte.
Die Departement sal vir die volle duur van die kommersiële visvangregte formele prestasiemetingsoefeninge onderneem. Daar is beoog om die eerste prestasiemetingsoefening ná twee jaar te doen, en daarna elke drie jaar.
nakoming van toepaslike wette en regulasies.
Die doel van prestasiemeting is om te verseker dat die oogmerke van die vissery bereik word en dat bestuursmetodiek en -prosedures bygehou word en gepas bly vir die vissery.
Die regulering van die kommersiële groot pelagiese langlynvissery sal wees ingevolge permitvoorwaardes wat ontwerp is om te verseker dat die doel en oogmerk van hierdie beleid en Suid-Afrika se verpligtinge ingevolge die onderskeie bestuursmaatreëls van die toepaslike SVBO nagekom word. Dit sluit die bestuur van pelagiese haaie as 'n byvangs in die groot pelagiese langlynvissery in, maar is nie daartoe beperk nie. Die volgende hoof regulatoriese maatreëls sal van toepassing wees op die oes van tuna en swaardvis in die Atlantiese en Indiese Oseaan.
Geen vangslimiet op swaardvis.
Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvintuna waar 'n vangslimiet toegepas sal word.
Geen vangslimiet op tuna, buiten suidelike blouvintuna waar 'n vangslimiet toegepas sal word.
Olimpiese stelsel tot 50% van landstoekenning van swaardvis bereik word. Daarna moet die bedryf saam met die Departement die oorblywende toekenning bestuur.
n Olimpiese stelsel sal aangeneem word vir swaardvis aangesien geen landstoekenning van toepassing is nie.
Swaardvisgerigte oes sal gestaak word as die ICCAT-bepaalde landstoekenning geoes is.
Geen verdere vangs van suidelike blouvintuna sal toegelaat word wanneer die vangslimiet bereik word nie.
Geen verdere vangs van suidelike blouvintuna sal toegelaat word wanneer die vangslimiet bereik word nie.
seemyl uitsluitingsgrens, tot by 20o O, sowel as die gebied wat as die "Cape Canyon" bekend staan.
seemyl uitsluitingsgrens, van 20o O tot die suidelike provinsiale grens van KwaZulu-Natal (KZN) / Oos-Kaap. 'n Uitsluitingsgrens van 20 seemyl met 'n bykomende buffergebied van 4 seemyl aan die seekant vir die hele KZN provinsie.
Geen landstoekennings vir tuna is van toepassing nie, buiten 40 t vir suidelike blouvintuna, wat van toepassing is ongeag in watter oseaan die vis gevang word.
Geen landstoekennings vir tuna is van toepassing nie, buiten 40 t vir suidelike blouvintuna, wat van toepassing is ongeag in watter oseaan die vis gevang word.
n 15% swaardvisbyvangs (ten opsigte van die aantal tuna gevang) sal toegelaat word vir alle buitelandse vaartuie betrokke by 'n gesamentlike-onderneming.
Swaardvis mag volgens 'n Olimpiese stelsel gevang word deur tuna-langlynvaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag tot 50% van die landstoekenning bereik is. Daarna sal vaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag terugval na 'n 15% swaardvisbyvangs (ten opsigte van die aantal tuna gevang).
Oop see: Geen swaardvisbyvangslimiet.
SA-EES: 'n 15% swaardvisbyvangs (ten opsigte van die getal tuna gevang) sal toegelaat word.
Suidelike blouvintuna sal bestuur word deur individuele verdeling onder regtehouers.
Geen verdere vangs van suidelike blouvintuna sal toegelaat word wanneer die landstoekenning bereik word nie.
Suidelike blouvintuna sal bestuur word deur individuele verdeling onder regtehouers.
Geen verdere vangs van suidelike blouvintuna sal toegelaat word wanneer landstoekenning bereik word nie.
seemyl uitsluitingsgrens, tot by 20o O, sowel as die gebied wat as die "Cape Canyon" bekend staan.
seemyl uitsluitingsgrens, van 20o O tot die suidelike provinsiale grens van KwaZulu-Natal (KZN) / Oos-Kaap. 'n Uitsluitingsgrens van 20 seemyl met 'n bykomende buffergebied van 4 seemyl aan die seekant vir die hele KZN provinsie.
Die bogenoemde regulatoriese regime is onderworpe aan verandering indien die toepaslike SVBO verdere vangslimiete of -beperkings stel op óf tuna óf swaardvis in enige oseaan.
Tunagerigte regtehouers wat gebruik maak van vaartuie onder Suid-Afrikaanse vlag wat in die Atlantiese Oseaan visvang, sal onbeperkte toegang hê tot swaardvis totdat 50% van die landstoekenning gevang is waarna swaardvis bestuur sal word met byvangstogbeperking van 15% (ten opsigte van die aantal tuna wat gevang is) indien tunavangs op die oop see onderneem word.
Tunagerigte regtehouers wat in die Indiese Oseaan visvang sal onbeperkte toegang tot swaardvis op die oop see hê. As die vaartuig gedurende dieselfde tog in die EES en op die oop see visvang, sal die 15%-swaardvisbyvangslimiet van toepassing wees.
Regtehouers sal nie toegelaat word om, terwyl hulle op see is, vangste te verplaas nie. Oorplasing in die hawe sal alleenlik in die teenwoordigheid van 'n Visserybeheerbeampte toegelaat word of moniteer word onderhewig aan die uitreiking van 'n permit wat uitgereik is vir die oorplasing.
Alle vaartuie onder buitelandse vlag, sal verplig wees om Departementeel goedgekeurde waarnemers saam te neem gedurende alle visvangtogte, en die koste moet deur die regtehouer gedra moet word. Daar sal van Suid-Afrikaanse vaartuie vereis word om waarnemers op 'n persentasie van hulle visvangtogte saam te neem.
Permitvoorwaardes vir hierdie vissery sal jaarliks uitgereik word. Die permitvoorwaardes sal vasgestel word in oorleg met regtehouers in hierdie vissery en sal onderhewig wees aan hersiening indien en wanneer nodig. Bestuurs- en bewaringsmaatreëls van SVBO's wat verantwoordelik is vir die bestuur en bewaring van tuna en tuna-agtige spesies, soos ondermeer CCSBT, ICCAT en IOTC, sal in ag geneem word.
<fn>MarketBylaw_Afr.txt</fn>
Die doel van die Tshwane-markverordening is om wetsmiddele aan die Stad Tshwane te verskaf aan die hand waarvan alle bedryfs-, sake- en toevallige aktiwiteite by die Tshwane-mark hanteer kan word.
Wet die Wet op Landbouprodukte-agente, 1992 (Wet 12 van 1992), soos gewysig.
Enige verwysing na 'n geslag in hierdie verordening sluit die teenoorgestelde geslag en enige ander regspersoon wat deur die wet erken word, in.
Die mark moet op die dae en tye oop wees soos wat die Stadsbestuurder van tyd tot tyd bepaal.
Onderworpe aan onderafdeling , mag daar slegs gedurende die tye wat deur die Stadsbestuurder bepaal is, op die markvloer handel gedryf word.
n Verkooptransaksie op die vloer mag slegs nauurs, soos in onderafdeling genoem, plaasvind indien goedkeuring vooraf van die Stadsbestuurder verkry is.
n Markagent mag 'n landbouproduk op 'n ander manier as op die markvloer verkoop slegs met die vooraf goedkeuring van die Stadsbestuurder, mits die landbouproduk wat so verkoop word eers as voorraad op die markstelsel vasgelê word, waarna 'n behoorlike verkoopstrokie vir die verkooptransaksie deur die betrokke markagent geskep word, en verder, mits die fooie vir die transaksie ooreenkomstig paragraaf 20 hier onder aan die Stad Tshwane betaal is.
Die risiko van wins en verlies verbonde aan 'n landbouproduk wat na die markperseel gebring word, moet te alle tye die alleenverantwoordelikheid van die afsender van die landbouproduk wees. Niks wat in hierdie afdeling gestel word, mag só geïnterpreteer word dat dit die markagente onthef van hul verantwoordelikheid vir die nakoming van hierdie verordening nie, mits die Stadsbestuurder gemagtig is om na goeddunke enige eis minder as R100 000,00 te erken en te betaal; en verder, mits enige eis bo hierdie bedrag vir oorweging na die Raad verwys sal word.
die Stad Tshwane op die wyse en in die formaat soos deur die Stadsbestuurder voorgeskryf; en die markagent aan wie die landbouproduk gelewer word, soos in onderafdeling hier onder beskryf.
n Landbouproduk wat na die markperseel gebring word maar nie op die markvloer te koop is nie, moet as sodanig en ooreenkomstig onderafdeling verklaar en geregistreer word, by gebrek waaraan die markadministrasie die landbouproduk mag wegwys en verhoed dat dit op die markperseel gebring word.
Tesame met die registrasie waarna in onderafdeling verwys is, moet nadere besonderhede van 'n landbouproduk wat deur 'n afsender by die bestemde area afgelewer word, soos van tyd tot tyd deur die markadministrasie verlang, verskaf word.
onverwyld al die nodige reëlings tref om die landbouproduk af te laai en in die ruimte of afgekampte area te pak wat vir die landbouproduk aan hom toegeken is; en aanspreeklikheid teenoor die afsender aanvaar vir die hoeveelheid landbouprodukte wat in die vereiste dokumente gespesifiseer is.
Indien enige persoon nalaat of weier om aan die bepalings van onderafdeling of 3 te voldoen, mag die Stadsbestuurder die landbouproduk van die hand wys en verhoed dat dit op die markperseel gebring word.
Die bepalings van onderafdeling en is nie op die landbouproduk waarna in onderafdeling en afdeling 5 verwys is, van toepassing nie.
by die afsluiting van die dag se verkope, al die onverkoopte landbouprodukte herstapel en uitstal soos beskryf in paragraaf (a) hier bo.
koelbewaringsfasiliteite en rypmaakkamers op die markperseel vestig, inrig en bedryf; en fooie hef vir die gebruik van die koelbewaringsfasiliteite en rypmaakkamers, soos van tyd tot tyd deur die Raad bepaal.
onderbreking of fout in elektrisiteitstoevoer; of onderbreking of fout in masjinerie of toerusting; of optrede of versuim van 'n werknemer van die Stad Tshwane in die uitvoer van sy pligte.
Geeneen mag sonder die geskrewe vooraf goedkeuring van die Stadsbestuurder enige landbouproduk, artikel, item of voorwerp van enige aard op of naby die markperseel berg of los nie.
Geeneen mag sonder die geskrewe vooraf goedkeuring van die Stadsbestuurder enige landbouproduk, artikel, item of voorwerp van enige aard in die bergings- of ander fasiliteite wat deur die Stad Tshwane op die markperseel verskaf is, berg nie.
Enige persoon wat nie die bepalings van onderafdeling en nakom nie, ongeag enige ander bepalings in hierdie verordening, is aanspreeklik vir die betaling van bergingskoste aan die Stad Tshwane, soos van tyd tot tyd deur die Raad vasgestel.
verkoop word indien dit onbeskadig en geskik vir menslike gebruik is; of verwyder en vernietig word indien dit beskadig en ongeskik vir menslike gebruik is.
verkoop word en die identiteit van die persoon wat op die opbrengs geregtig is, is onbekend, sal die opbrengs inbetaal word in die trustrekening van die markagent wat in beheer van die produk was net voordat dit onopgeëis geraak het, of, indien dit nie met sekerheid vasgestel kan word wie die markagent was wat in beheer van die produk was net voordat dit onopgeëis geraak het nie, sal die opbrengs inbetaal word in die afsonderlike rekening van die mark, waarna in artikel 79 (a) van die Ordonnansie op Plaaslike Besture, 1939 (Ordonnansie 17 van 1939), verwys word, vir gebruik soos in daardie artikel omskryf word.
n houer moontlik die landbouproduk daarin of enige ander landbouproduk, indien enige, kan besmet, sal hy onmiddellik die houer en landbouproduk onttrek en vernietig.
Aansoek om 'n markagentlisensie moet op die toepaslike vorm, beskikbaar by die markadministrasie se kantore op die markperseel, gemaak word.
vergesel word van al die toepaslike besonderhede en dokumente wat op die vorm vereis word, en ook die aansoekgeld wat die Raad van tyd tot tyd vasstel; en per pos of per hand by die markadministrasie se adres wat op die vorm aangegee word, afgelewer word.
die Raad mag van tyd tot tyd die bedrag waarvoor die markagent die waarborg moet verskaf, verhoog, in welke geval die Stadsbestuurder die markagent skriftelik van die verhoogde bedrag in kennis sal stel; en ii die markagent moet die bykomende waarborg binne 30 dae van die kennisgewing waarna in subparagraaf (i) verwys is, aan die Stad Tshwane verskaf. Die bykomende waarborg moet die verskil dek tussen die verhoogde bedrag en die bedrag waarvoor die waarborg voorheen gestel is, en moet, tot die Stadsbestuurder se bevrediging, in die vorm van kontant of 'n bankwaarborg of 'n kombinasie van kontant en 'n bankwaarborg wees.
Indien die Stadsbestuurder van mening is dat die aansoeker nie aan een of meer van die bepalings in onderafdeling voldoen nie, sal hy weier om 'n markagentlisensie aan die aansoeker uit te reik, en sal hy die aansoeker skriftelik van die weiering in kennis stel. Indien die aansoeker vra dat die rede daarvoor skriftelik aan hom verstrek word, sal die Stadsbestuurder dit binne 30 dae verskaf.
en indien die Stadsbestuurder besluit om die markagent se markagentlisensie terug te trek, sal hy die markagent skriftelik van sy besluit in kennis stel. 'n Markagent wie se markagentlisensie teruggetrek is, moet, onderhewig aan die bepalings van afdeling 36, onverwyld sy bedrywighede as markagent staak, tensy hy interne appèl ooreenkomstig artikel 62 van die Wet op Munisipale Stelsels aangeteken het, in welke geval hy, onderworpe aan die voorwaardes deur die Stadsbestuurder gestel, met sy bedrywighede kan voortgaan totdat hy van die uitslag van sy appèl verwittig is.
die markagent 'n maatskappy of 'n beslote korporasie is wat onder voorwaardelike of finale likwidasie geplaas is.
Geeneen mag 'n onderneming op die markvloer bedryf nie mits hy die houer van 'n verkoopspermit is wat deur die Stadsbestuurder uitgereik is.
n Aansoek om 'n verkoopspermit moet deur die markagent namens die verkoopspersoon gedoen word deur die voorgeskrewe vorm in te vul wat by die markadministrasie se kantoor op die markperseel te kry is.
van 'n aansoekfooi wat van tyd tot tyd deur die Raad vasgestel word, asook toepaslike besonderhede en dokumente soos op die vorm aangevra, vergesel wees; en per pos of per hand by die Stadsbestuurder se adres wat op die vorm aangedui is, afgelewer word.
in diens van 'n gelisensieerde markagent is; en fiks, bevoeg en behoorlik gekwalifiseerd is om 'n onderneming as 'n verkoopspersoon op die markvloer te bedryf.
Indien die Stadsbestuurder van mening is dat 'n aansoeker nie aan een of meer as een van die bepalings van onderafdeling voldoen nie, sal hy weier om 'n verkoopspermit aan die aansoeker uit te reik en sal hy die aansoeker skriftelik van die weiering en van die redes daarvoor in kennis stel.
Terugtrek van 'n verkoopspermit n Verkoopspermit is nie onderhandelbaar of oordraagbaar nie.
die verkoopspersoon enige van die bepalings van afdeling 15 , 24(a) tot (e), 24(f)(ii) of 24(g) tot (h) oortree.
Indien die Stadsbestuurder besluit om die verkoopspermit van 'n verkoopspersoon terug te trek, sal hy die markagent skriftelik van sy besluit in kennis stel. 'n Verkoopspersoon wie se verkoopspermit teruggetrek is, moet, onderhewig aan die bepalings van afdeling 36, dadelik sy bedrywighede as 'n verkoopspersoon staak, tensy hy ooreenkomstig artikel 62 van die Wet op Munisipale Stelsels, 2000, intern appèl aangeteken het, in welke geval hy, onderhewig aan die Stadsbestuurder se voorwaardes, met sy onderneming kan voortgaan totdat die uitslag van die appèl bekend gemaak is.
Markagente en vloerverkope n Markagent moet sy onderneming bedryf in ooreenstemming met die bepalings, beginsels en reëls van die Wet, die bepalings van hierdie verordening en enige ander beleide, prosedures en praktyke van die Stad Tshwane wat van tyd tot tyd gewysig kan word soos aangedui in briewe en omsendskrywes van die markadministrasie.
op die markvloer, onderhewig aan die bepalings van afdeling 3 , mits die landbouproduk wat die markagent verkoop te alle tye op die amptelike stelsel van die markadministrasie vasgelê is; en slegs op 'n kommissie-basis, en hy mag nie by enige direkte verkope betrokke wees nie behalwe as in sy hoedanigheid as markagent.
Met die bedryf van sy onderneming mag 'n markagent slegs verkoopspersone toelaat om op die markvloer te verkoop.
onderhewig aan die bepalings van die Wet op Beroepsgesondheid en Veiligheid, 1993 (Wet 85 van 1993), die vereiste beskermende klere aan sy werknemers voorsien; en seker maak dat die beskermende klere voldoen aan die tersaaklike beleid van die Stad Tshwane.
Die markagent sal geeneen van sy werknemers toelaat om by die Tshwane-mark te werk tensy hulle die beskermende klere dra wat in onderafdeling beskryf word nie.
n naambord op die deur van sy kantoor aanbring.
die naambord in 'n goeie toestand in stand hou; en die naam van sy onderneming in die marksaal vertoon nadat skriftelike goedkeuring daarvoor van die Stadsbestuurder verkry is.
Die partye betrokke by 'n verkooptransaksie moet die koper en die afsender van die betrokke markagent wees; die Stad Tshwane sal aan geen vloerverkope deelneem of enigsins aanspreeklik gehou word vir die behoorlike voldoening aan die bepalings en voorwaardes van die vloerverkope nie.
op die landbouproduk; en ii op die houer as die landbouproduk in 'n houer is; en volgens 'n monster, moet die kwaliteit van die grootste gedeelte van die landbouproduk met die kwaliteit van die monster van die landbouproduk wat vertoon word, ooreenkom, en dit is die verantwoordelikheid van die betrokke markagent om seker te maak dat die kwaliteit van enige monster van die landbouproduk wat vertoon word, dieselfde is as dié van die grootste gedeelte van die landbouproduk.
maatreëls te neem wat hy nodig mag ag om seker te maak dat die bepalings van hierdie afdeling of enige ander bepalings van hierdie verordening nagekom word; en n verbod in te stel dat 'n landbouproduk te koop aangebied word indien enige van die bepalings van hierdie verordening nie nagekom word nie.
n Landbouproduk op die markvloer mag slegs aan 'n koper verkoop word wat 'n geldige koperskaart het wat deur die markadministrasie uitgereik is.
Wanneer 'n kooptransaksie op die vloer plaasvind, moet die koper onmiddellik sy koperskaart aan die betrokke markagent toon en die markagent moet die besonderhede van die transaksie aanteken ooreenkomstig die vereistes wat die Stadsbestuurder van tyd tot tyd neerlê.
Die koper van enige landbouproduk moet dadelik nadat die transaksie beklink is, die koopprys in kontant aan die Stad Tshwane betaal ooreenkomstig die vereistes van die Stad Tshwane.
Indien die koper van 'n landbouproduk ingevolge die finansiële regulasies of ander rekenkundige beleide of praktyke van die Stad Tshwane die houer van 'n kredietfasiliteit is, kan die koopprys aan die Stad Tshwane betaal word deur middel van en by voorlegging van die koperskaart waarna in afdeling 18 en verwys is.
voor 11:45 op die daaropvolgende Dinsdag as die aankope op die Saterdag plaasgevind het; of iii voor 11:45 op die volgende werksdag as die aankope op 'n dag voor 'n openbare vakansiedag plaasgevind het.
b Ondanks die bepalings van onderafdeling 3a, mag die Stadsbestuurder telkens uitstel vir die betaling van die koopprys aan die koper toestaan indien die koper skriftelik daarvoor aansoek doen en mits die uitstel onderworpe is aan die bepalings en voorwaardes wat in die kredietbeheerbeleid van die Stad Tshwane neergelê is.
Nadat betaling van die koopprys van 'n landbouproduk plaasgevind het, of krediet vir die betaling van die koopprys toegestaan is, moet die Stad Tshwane 'n koopstrokie aan die koper uitreik. Besonderhede en inligting soos van tyd tot tyd deur die Stadsbestuurder bepaal, moet op die koopstrokie aangedui word.
Indien die Stad Tshwane krediet aan 'n koper toestaan vir die aankoop van 'n landbouproduk, sal die Stad Tshwane, gelyktydig met die betaling waarna in afdeling 20 hier onder verwys word, 'n bedrag gelykstaande aan die bedrag waarvoor krediet toegestaan is, inbetaal in die trustrekening van die markagent wat vir die verkoping verantwoordelik was, en die Stad Tshwane sal geregtig wees op die onmiddellike invordering van die bedrag wat uit die waarborg betaal is wat aan die Stadsbestuurder ooreenkomstig onderafdeling van afdeling 19 verskaf is.
Die afsender moet aan die Stad Tshwane die fooi wat die Raad van tyd tot tyd sal bepaal, vir elke vloerverkooptransaksie wat hy aangaan, betaal,.
Die Stad Tshwane sal binne twee werksdae na die dag wat die vloerverkooptransaksie plaasgevind het, die fooi waarna in onderafdeling verwys is, van die opbrengs van die koopprys van elke vloerverkoping aftrek, en sal die saldo van die opbrengs op daardie transaksie aan die markagent betaal wat die verkooptransaksie beklink het.
Afhaal en verwydering van 'n landbouproduk n Koper moet, onderhewig aan die bepalings van onderafdeling , binne 'n redelike tyd na die afhandeling van die koop van 'n landbouproduk, al die landbouprodukte wat hy aangekoop het, afhaal en verwyder of laat afhaal en verwyder, maar die Stadsbestuurder mag, indien hy dit goed dink, uitsteltyd vir die afhaal en verwydering van 'n landbouproduk aan die koper toestaan.
hy in besit is van 'n geldige verkoopstrokie vir 'n landbouproduk kyk afdeling 194; of toestemming vir die verwydering van die landbouproduk deur die Stadsbestuurder verleen is.
Indien 'n koper nie 'n koperskaart kan aanbied of die koopprys vir die aangekoopte landbouproduk kan betaal nie, kan die Stadsbestuurder opdrag gee dat die landbouproduk herverkoop kan word op 'n manier wat volgens hom gepas en raadsaam sal wees.
n Koper (soos dié van wie in onderafdeling gepraat is) is aanspreeklik vir die betaling van enige vergoeding aan die Stad Tshwane vir die verlies van fooie wat deur die herverkoop van die landbouproduk gely is, en die Stadsbestuurder het die reg om die koperskaart van die koper op te skort totdat die koste van die koper verhaal is.
In die geval van 'n dispuut van welke aard ook al tussen 'n koper en 'n markagent oor die verkoop of verwydering van 'n produk, kan enige van die partye in die dispuut die dispuut na die Stadsbestuurder verwys, wat sal poog om dit op te klaar. Indien enige van die partye nie met die aanbeveling van die Stadsbestuurder tevrede is nie, kan daardie party sy aanspraak teen die ander party in die hof afdwingbaar laat verklaar.
Die markagent mag nie kontant of enige ander vorm van betaling van 'n koper ontvang nie.
Die markagent mag nie 'n koper toelaat om enige landbouproduk wat aangekoop is van die markvloer te verwyder nie, tensy die koper ooreenkomstig afdeling 19 in besit van 'n koopstrokie vir die landbouproduk is.
Die markagent mag nie enige landbouproduk in 'n houer verkoop wat nie aan die spesifikasies voldoen wat deur die Stadsbestuurder voorgeskryf is nie.
Die landbouproduk wat die markagent voorsien, moet wat kwantiteit, gewig, kwaliteit, graad, variëteit en verpakking betref, ooreenstem met die produk wat die koper gekoop het.
die kwantiteit, gewig, kwaliteit, graad, variëteit en verpakking van die landbouproduk wat die markagent voorsien nie ooreenstem met die produk wat die koper gekoop het nie; of ii n landbouproduk aan die hand van 'n monster gekoop is, en die landbouproduk wat deur die markagent voorsien word, wesenlik van die monster verskil.
Die markagent mag geen landbouproduk op die markvloer koop of toelaat dat sy werknemers dit koop met die doel om daardie landbouproduk op sy rekening te herverkoop of daarin handel te dryf nie.
Die markagent of enige van sy werknemers mag vir eie gebruik of verbruik enige landbouproduk op die markvloer koop teen 'n prys wat nie laer is nie as die prys waarteen die landbouproduk op dieselfde dag op die markvloer verkoop is.
Die markagent moet seker maak dat sy verkoopspersoneel die bepalings van hierdie afdeling en afdeling 15 nakom.
Geeneen mag as 'n karweier op die markperseel optree tensy hy by die Stadsbestuurder as 'n karweier geregistreer is en 'n karweierspermit het nie.
n Karweierspermit mag slegs na voorlegging van 'n bewys van identiteit en die betaling van 'n terugbetaalbare deposito aan die Stadsbestuurder, soos van tyd tot tyd deur die Raad bepaal, uitgereik word.
n Karweier moet te alle tye die behoorlike identifikasie en die klere dra wat deur die Stadsbestuurder aan geregistreerde karweiers uitgereik word en moet homself en sy klere skoon en netjies hou.
wanneer hy nie karweidienste lewer nie, enige deel van die markperseel betree nie, behalwe die lokaal of ander area wat die Stadsbestuurder vir die karweiers opsy gesit het; en klante lok deur te skree of aan te hou om 'n koper of voornemende koper agterna te loop nie.
n geldige karweierspermit het; en die terugbetaalbare deposito vir die verkryging van die stootkarretjie aan die markadministrasie betaal het, waarvan 'n gedeelte, soos bepaal deur die Raad, as gebruiksfooi afgetrek sal word.
a 'n Karweier moet te alle tye die kwitansie van die deposito waarna in onderafdeling 1c verwys is, by hom hê en moet op versoek van die Stadsbestuurder die kwitansie voorlê.
n Karweier mag nie meer as twee stootkarretjies op 'n slag trek nie.
n Karweier mag slegs 'n stootkarretjie gebruik wat deur die Stad Tshwane uitgereik is.
n Karweier is verantwoordelik vir die veilige gebruik van die stootkarretjie wat aan hom uitgereik is.
n Karweier moet seker maak dat die stootkarretjie wat aan hom uitgereik is, só gebruik word dat opsetlike en nalatige skade vermy word.
n Karweier mag nie 'n stootkarretjie aan 'n derde party onderverhuur nie.
Terugtrek van 'n karweier se permit n Karweierspermit is nie onderhandelbaar of oordraagbaar nie.
versuim om die deposito waarna in afdeling 26 (c) verwys is, te betaal; of n stootkarretjie op só 'n manier gebruik dat dit iemand kan beseer of eiendom kan beskadig.
Indien die Stadsbestuurder besluit om die karweier se permit terug te trek, sal hy die karweier skriftelik van sy besluit in kennis stel. 'n Karweier wie se permit teruggetrek is, verbeur die terugbetaalbare deposito waarna in afdeling 25 en 26 (c) verwys is, en hy moet, onderhewig aan die bepalings van afdeling 36, sonder versuim sy bedrywighede as 'n karweier staak, tensy hy interne appèl, soos in artikel 62 van die Wet op Munisipale Stelsels, 2000, voorgeskryf, aangeteken het, in welke geval hy, onderhewig aan die voorwaardes deur die Stadsbestuurder neergelê, sy bedrywighede mag voortsit totdat hy die uitslag van die appèl weet.
Aanspreeklikheid van karweiers n Karweier lewer sy karweidienste op eie risiko, en die Stad Tshwane is nie vir enige verlies van of skade aan 'n persoon of eiendom wat uit die karweidienste voortspruit, teenoor die karweier aanspreeklik nie.
Die Stad Tshwane is nie teenoor enige persoon vir enige verlies van of skade aan 'n persoon of eiendom wat deur 'n karweier in die uitvoering van sy karweidienste veroorsaak word, aanspreeklik nie.
Enigeen kan skriftelik by die Stadsbestuurder aansoek doen om 'n private stootkarretjie op die markperseel te gebruik, en goedkeuring daarvan sal nie onredelik teruggehou of vertraag word nie. Die Stadsbestuurder sal die aansoeker skriftelik van sy besluit in kennis stel, en indien goedkeuring verleen word, moet die persoon dié skriftelike goedkeuring by hom hê as hy op die markperseel is.
Buiten operasionele eenhede, mag geeneen 'n onderneming met 'n voertuig op die markvloer bedryf nie, mits hy weens gesondheidsredes of 'n gestremdheid nie sonder 'n voertuig kan rondbeweeg nie.
Geeneen mag 'n onderneming met 'n voertuig bedryf sonder die vooraf skriftelike goedkeuring van die Stadsbestuurder nie en onderhewig aan die voorwaardes wat deur die Stadsbestuurder neergelê is.
n Persoon wat goedkeuring ontvang kyk onderafdeling 2, moet streng by die voorwaardes, indien enige, hou, by gebreke waaraan die Stadsbestuurder die reg het om die goedkeuring terug te trek.
op die markperseel kos kook of drankies voorberei nie, behalwe in die areas wat daarvoor opsygesit is; en enige dier op die markperseel bring sonder die vooraf skriftelike goedkeuring van die Stadsbestuurder nie.
slegs met die markprodukte wat in die huurooreenkoms gespesifiseer is, handel dryf; en nie die reg het om op die markvloer handel te dryf nie.
Onderhewig aan die voorwaardes van afdeling 5 , mag geen groothandelaar 'n landbouproduk op die markperseel verkoop buiten dié wat op die verkopevloer te koop aangebied word nie.
n Groothandelaar mag, met die vooraf skriftelike goedkeuring van die Stadsbestuurder, 'n landbouproduk verkoop wat direk aan hom deur die afsender gestuur is, mits die fooi wat in afdeling 20 voorgeskryf is, gehef kan word, bereken op die gemiddelde markprys vir daardie landbouproduk op daardie dag of soos deur die Stadsbestuurder van tyd tot tyd bepaal.
die skoonmaak, afstroop of skil van 'n landbouproduk op die markperseel of in enige deel van die markperseel te verbied; en enige opdragte wat hy nodig mag ag om die doeltreffende, doelmatige en behoorlike funksionering van die mark en die veiligheid en welstand van almal op die markperseel te verseker, welke opdragte deur 'n kennisgewing of kennisgewings op 'n kennisgewingsbord of -borde op prominente plekke op die markperseel gegee sal word, en deur almal wat die markperseel binnegaan, gehoorsaam en nagekom moet word.
Werknemers van die Stad Tshwane wat by die mark geplaas of op enige manier by die mark betrokke is, mag enige landbouproduk koop, mits dit vir persoonlike gebruik of verbruik is, op voorwaarde dat die koopprys van die landbouproduk wat vir persoonlike gebruik of verbruik gekoop is, nie laer is as die prys waarteen die landbouproduk dieselfde dag op die markvloer verkoop is nie.
Die fooie wat aan die Stad Tshwane ooreenkomstig hierdie verordening betaalbaar is, is die fooie wat van tyd tot tyd deur die Stad Tshwane bepaal sal word.
Enigeen wat benadeel is deur enige besluit van die Stadsbestuurder wat ooreenkomstig dié verordening gemaak is, mag ingevolge die bepalings van artikel 62 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels, 2000, teen dié besluit appèl aanteken, welke bepalings mutatis mutandis op die appèl van toepassing sal wees.
n verkoopspersoon waarna in afdeling 14 verwys is, die reg om met sy onderneming as 'n verkoopspersoon voort te gaan; en n karweier waarna in afdeling 27 verwys is, die reg om met sy onderneming as 'n karweier voort te gaan.
Enigeen wat die markperseel betree, doen dit op eie risiko, en die Stad Tshwane of enige van sy werknemers is nie vir enige verlies van of skade aan 'n persoon of sy eiendom, voortspruitend uit enige optrede of versuim deur die Stad Tshwane of sy werknemers in die uitvoering van hul pligte, aanspreeklik nie, tensy hulle nalatig opgetree het.
versuim om enige bepaling, aanwysing of vereiste wat ingevolge hierdie verordening neergelê, uitgereik of opgelê is, na te kom, of wat dit oortree; of versuim om enige bepaling van dié verordening na te kom, of wat dit oortree, is aan 'n oortreding skuldig.
Enigeen wat aan 'n oortreding ingevolge dié verordening skuldig bevind word, kan tot 'n maksimum van drie jaar tronkstraf gevonnis word of 'n boete van R60 000 opgelê word, of albei, soos deur 'n hof ingevolge die Wet op die Aanpassing van Boetes, 1991 Wet 101 van 1991, bepaal.
Die Pretoria Munisipale Markverordening wat kragtens Administrateurskennisgewing 208 van 24 Maart 1965, soos gewysig, gepubliseer is, word hiermee herroep.
<fn>Microsoft Word - FS Liquor Act AFR.txt</fn>
Om die sosio-ekonomiese en ander koste van alkoholmisbruik te verminder; om die ontwikkeling van 'n verantwooordelike en volhoubare drankbedryf te bevorder; om 'n Drankowerheid in te stel wat verantwoordelik is vir die registrasie van mikro-vervaardigers en kleinhandelverkopers; om 'n aansoekprosedure vir sodanige registrasie te voorsien; om vir voorwaardes vir registrasie te voorsien; om 'n doelmatige toepassings- en klagtemeganisme te vestig; en om voorsiening te maak vir sake wat daarmee verband hou.
Engelse teks deur die Premier bekragtig en geteken.
dobbelary die speel van enige casino-speletjie soos beoog in die Vrystaatse Wet op Dobbel en Wedrenne, 1996 Wet Nr.
Plaaslike Regering: Munisipale-stelsels, 2000 Wet Nr.
Nasionale Drankwet die Drankwet, 2003 Wet Nr.
Aksyns, 1964 Wet Nr.
voorskryf" voorskryf by wyse van regulasie ingevolge hierdie Wet en voorgeskryf" het 'n soortgelyke betekenis; en wyk" 'n wyk soos afgebaken vir doeleindes van plaaslike regeringverkiesings.
d die bestaan of afwesigheid van enige getuienis van advertensie, promosie- of bemarkingsaktiwiteit deur daardie persoon wat betrekking het op die verkoop van drank of brandspiritus; en e die aard van enige verhouding tussen daardie persoon en 'n geregistreerde persoon.
n etos van maatskaplike verantwoordelikheid in die bedryf; en iv plaaslike toerisme en ekonomiese groei.
Hierdie Wet is van toepassing op alle kleinhandelverkope, verbruik en mikrovervaardiging van drank of brandspiritus.
Enige aansoek om registrasie, verwydering of oordrag van registrasie of enige transaksie of verrigtinge ingevolge hierdie Wet, moet geskied in een van die amptelike tale.
a die mikro-vervaardiging van drank of brandspiritus; of b die kleinhandelverkope van drank of brandspiritus onderneem sonder om as sodanig geregistreer te wees ingevolge hierdie Wet.
Geen persoon mag 'n konkoksie vervaardig, verkoop, verskaf as drank of bier of dit in sy of haar besit hê nie.
n Geregistreerde kan sy geregistreerde aktiwiteite slegs in of vanaf geregistreerde persele uitvoer en in ooreenstemming met hierdie Wet en enige toepaslike registrasievoorwaardes.
n Geregistreerde kan drank of brandspiritus slegs in geregistreerde persele berg, en in ooreenstemming met die toepaslike wetgewing en registrasievoorwaardes.
i wat aan die werknemer of namens die werknemer aan 'n persoon voorsien word; of ii gekoop word deur, of namens, die werknemer.
i op 'n valse of misleidende manier voorstel nie, ii op 'n manier voorstel wat minderjariges teiken of hulle belangstelling prikkel; of b enige stof wat ingevolge die Wet verbode is adverteer nie.
n Persoon mag nie enige stof as drank of brandspiritus adverteer indien sodanige stof nie as drank of brandspiritus in hierdie Wet omskryf word nie.
'n Persoon mag nie drank of brandspiritus aan 'n minderjarige verkoop of voorsien nie.
Ondanks subartikel 1, kan 'n ouer, die volwasse voog van 'n minderjarige of 'n persoon wat verantwoordelik is vir die bediening van godsdienstige sakramente, per geleentheid 'n matige hoeveelheid drank aan 'n minderjarige voorsien wat deur die minderjarige in die teenwoordigheid en onder die toesig van daardie ouer, voog of ander persoon verbruik moet word.
'n Persoon moet redelike stappe neem om noukeurig te bepaal of 'n persoon 'n minderjarige is of nie, voordat drank of brandspiritus aan daardie persoon verkoop of voorsien word.
n Minderjarige mag nie valse aansprake maak oor sy of haar ouderdom ten einde n persoon te beweeg om drank of brandspiritus aan hom of haar te verkoop of te voorsien nie.
'n Persoon mag nie valse aansprake maak oor ouderdom van 'n minderjarige ten einde 'n persoon te beweeg om drank of brandspiritus aan die minderjarige te verkoop of te voorsien nie.
n Minderjarige mag nie drank of brandspiritus aan enige ander persoon voorsien nie.
Die Vrystaatse Drankowerheid word hiermee ingestel as 'n onafhanklike regspersoon.
d hoogstens ses 6 ander persone.
n Lid wat ingevolge subartikel 1 aangestel is kan bedank deur minstens 30 dae kennis aan die LUR te gee.
Die LUR moet die voorsitter en adjunk-voorsitter van die Owerheid aanstel.
d enige ander bevoegdheid uit te oefen wat ingevolge hierdie Wet toegeken of opgelê word.
b kleinhandelverkope van drank vir verbruik binne die perseel; of c kleinhandelverkope van drank of brandspiritus vir verbruik buite die perseel.
c hy of sy sonder verlof van die voorsitter vir langer as twee agtereeenvolgende vergaderings van die Owerheid afwesig was.
Owerheid vul vir 'n tydperk soos wat die LUR mag bepaal.
jaar soos wat die LUR mag bepaal en is benoembaar vir her-aanstelling aan die einde van die aanvanklike termyn.
Geen persoon is benoembaar vir meer as twee 2 agtereenvolgende termyne nie.
Raad verantwoordelik vir Finansies in die Provinsie.
Die LUR moet, nà oorleg met die Owerheid, 'n hoof uitvoerende beampte aanstel vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar.
Die hoof uitvoerende beampte is ex officio 'n lid van die Owerheid.
Die hoof uitvoerende beampte moet nie ingevolge artikel 12 gediskwalifiseer wees nie.
b hy of sy om 'n goeie rede deur die LUR uit sy amp verwyder word en dit in die beste belang van die Owerheid en behoorlike kontrole en regulering van drankaangeleenthede is om so te doen.
LUR, binne 'n redelike tydperk en onderhewig aan die bepalings van artikel 15, 'n ander hoof uitvoerende beampte aanstel.
Owerheid bepaal, met inbegrip van hul vergoeding en toelaes.
f professionele, eerlike, onpartydige, regverdige, etiese en billike diens.
Die hoof uitvoerende beampte het die bevoegdheid om betrokke te raak by sodanige finansiële transaksies soos wat vereis word vir die bedryf van 'n openbare entiteit, met inbegrip van maar nie beperk tot die bevoegdheid om vennootskappe aan te gaan met ander staatsorgane en om die dienste van kontrakteurs en diensverskaffers te verkry.
Die hoof uitvoerende beampte kan meubels en toerusting aanskaf vir gebruik deur die Owerheid en die administratiewe personeel.
b sy bates beswaar; en c ooreenkomste aangaan vir die voorsiening van dienste wat betrekking het op menslike hulpbrone- en finansiële bestuur.
Die hoof uitvoerende beampte moet die verantwoordelike verkope, voorsiening en verbruik van drank of brandspiritus bevorder en die negatiewe maatskaplike gevolge van drank- of brandspiritusmisbruik bekamp en kan sodanige stappe neem soos hy of sy goed dink.
Die sittings van die Owerheid moet op die datums, plekke en tye gehou word soos deur die voorsitter bepaal.
a die voorsitter of die adjunkvoorsitter; en b 'n persoon soos beoog in artikel 101b.
Owerheid is 'n besluit van die Owerheid en in die geval van 'n staking van stemme kan die voorsitter buiten sy gewone stem 'n beslissende stem uitbring.
n Adjunkvoorsitter moet as voorsitter by vergaderings optree wanneer die voorsitter afwesig is of nie in staat is om op te tree nie.
Indien die voorsitter en adjunkvoorsitter afwesig is, moet die LUR 'n ander lid as waarnemende voorsitter aanstel.
Die sittings van die Owerheid moet op rekord geplaas word en die voorsitter moet sorg dat sodanige rekord onder alle lede van die Owerheid voor of op die volgende sitting van die Owerheid versprei word.
Die rekord moet aangeneem word by die volgende sitting van die Owerheid en, tensy die teendeel bewys word, moet dit as as 'n ware en korrekte rekord beskou word van die sitting wat dit voorgee om 'n rekord van te wees.
Die rekord wat ingevolge subartikel 2 aangeneem word maak prima facie getuienis uit van die vergadering van die Owerheid.
(Wet Nr. 1 van 1999) en dokumente wat ingevolge daarvan uitgereik word.
Die Owerheid is aan die Provinsiale Wetgewer verantwoordbaar.
Inkomste wat aan die Owerheid toeval, behalwe gelde uitgesluit deur nasionale wetgewing, moet jaarliks in die Provinsiale Inkomstefonds soos beoog in die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, inbetaal word.
Die finansiële state van die Owerheid moet deur die Ouditeur-generaal ge-oudit word.
n Persoon, wat nie gediskwalifiseer is soos beoog in subartikel nie, insluitende enige geregistreerde persoon, kan op die voorgeskrewe wyse en vorm aansoek doen om as mikro-vervaardiger of kleinhandelverkoper van sterk drank, of beide, geregistreer te word.
Onderhewig aan die Nasionale Drankwet, kan 'n mikro-vervaardiger of 'n gemagtigde handelaar van brandspiritus op die voorgeskrewe wyse en vorm aansoek doen om as 'n mikro-vervaardiger of gemagtigde handelaar van brandspiritus registreer te word.
i nadat hierdie Wet in werking getree het; en ii binne drie jaar wat die datum van aansoek onmiddellik voorafgaan.
a verdere inligting vereis met betrekking tot die aansoek; en b 'n aansoek weier indien die applikant nie al die inligting binne die voorgeskrewe tyd voorsien wat ingevolge paragraaf (a) vereis word nie.
die doeltreffende werking van die drankbedryf; of v mededinging binne die drankbedryf.
Vir die registrasie van mikro-vervaardiging, kan die Owerheid die applikant se verbintenis tot swart ekonomiese bemagtiging in ag neem.
b weier om die applikant te registreer.
Indien die Owerheid 'n aansoek weier, moet die Owerheid skriftelik redes verstrek vir die besluit.
Registrasie is onderhewig daaraan dat die relevante perseel redelik toeganklik is vir doeleindes van inspeksie deur lede van die Suid-Afrikaanse Polisiediens en inspekteurs.
Die owerheid kan ook registrasies uitreik onderhewig aan enige ander redelike voorwaardes.
Registrasie mag nie vir 'n tydperk langer as vyf 5 jaar wees nie, maar 'n aansoek mag van nuuts af ingevolge die bepalings van hierdie Wet ingedien word.
a 'n voorgeskrewe sertifikaat van registrasie aan die applikant uitreik; en b die registrasie in die register inskryf.
n Geldige sertifikaat van registrasie is voldoende bewys dat die geregistreerde ingevolge hierdie Wet geregistreer is.
i die registrasie gekanselleer word ingevolge hierdie Wet; of ii die registrasiesertifikaat verstryk.
c deur die geregistreerde of sy of haar agent op versoek aan 'n inspekteur of aangewese polisiebeampte voorsien word.
Waar 'n sertifikaat weg of vernietig is of onbruikbaar of onleesbaar word, kan die geregistreerde skriftelik aansoek doen by die Owerheid vir die uitreiking van 'n duplikaatsertifikaat en indien die Owerheid oortuig is dat die sertifikaat werklik verlore of vernietig is of onbruikbaar of onleesbaar geword het, sal dit 'n duplikaatsertifikaat uitreik met die oorhandiging van die onbruikbare of onleesbare sertifikaat, afhangende van die geval.
Elke aansoek vir 'n nuwe registrasie moet ingedien word by die relevante plaaslike munisipaliteit in wie se area die registrasie verlang word.
f die volledige besigheidsadres en ligging van die perseel waarop die aansoek betrekking het; en g 'n gesertifiseerde kopie van die identiteitsdokument van die applicant of 'n gesertifiseerde bewys ingeval van 'n trust, consortium, vennootskap of regsentiteit.
a die aansoek na die Owerheid stuur; en b 'n verslag gereed kry vir indiening by die Owerheid binne die voorgeskrewe tydperk wat die inligting bevat wat beskryf word in artikel 28.
b 'n verslag van die Suid-Afrikaanse Polisiediens betreffende die aansoek, wat inligting betreffende die geskiktheid van die applikant en die inligting beoog in artikel 28 bevat, aanvra.
'n Verslag deur 'n drankinspekteur soos beoog in artikel 27 moet besonderhede gee oor daardie sake wat voorgeskryf word of wat na die mening van die drankinspekteur ten opsigte van die betrokke aansoek in ag geneem moet word.
'n Verslag deur 'n aangewese polisiebeampte beoog in artikel 27 moet besonderhede gee van daardie voorgeskrewe aangeleenthede of wat, na die mening van die aangewese polisiebeampte, ten opsigte van die betrokke aansoek in ag geneem moet word.
c omgewingsgesondheid; of d enige ander saak wat, na die mening van die munisipaliteit, ten opsigte van die aansoek om registrasie, in ag geneem moet word.
Enige persoon kan, op die voorgeskrewe wyse en binne 21 dae vanaf die datum van publikasie van die kennisgewing in die Provinsiale Koerant, 'n beswaar indien teen die toekenning van 'n registrasie.
Die beswaar moet volledige redes verstrek en volle besonderhede en kontakbesonderhede van die beswaarmaker bevat en vergesel wees van stawende dokumente.
Owerheid indien en 'n afskrif daarvan aan die beswaarmaker stuur.
Die Owerheid kan 'n sitting byeenroep op 'n datum, tyd en plek soos deur die voorsitter bepaal, om enige besware teen die betrokke aansoek te oorweeg.
Die applikant en 'n persoon wat 'n beswaar teen die aansoek ingedien het, moet 'n geleentheid gegun word om aangehoor te word en kan deur 'n persoon van sy of haar keuse verteenwoordig word.
'n Verhoor kan uitgestel word en op 'n latere datum, tyd en plek hervat word soos deur die Owerheid bepaal.
b registrasiegeld wat by registrasie betaalbaar is; en c jaarlikse hernuwingsgeld wat deur geregistreerdes betaal moet word.
Die LUR kan ingevolge subartikel 1 verskillende gelde voorskryf vir die verskillende kategorieë applikante of geregistreerdes.
a Indien die geregistreerde die Owerheid in kennis gestel het van enige wesenlike verandering soos beoog in subartikel.
b Op versoek van die geregistreerde en ingedien by die Owerheid op die voorgeskrewe wyse en vorm.
b die aard of bedryf van enige van die geregistreerde aktiwiteite te verander, op 'n wyse wat wesenlik verskil van dit wat in die aansoek om registrasie gespesifiseer is.
a die Owerheid in die lig van die voorgestelde veranderings òf die registrasievoorwaardes sal hersien; òf b dat die Owerheid die voorgestelde veranderings aanvaar.
i slegs met betrekking tot die geregistreerde se wesenlik-veranderde omstandighede, in die geval van 'n hersiening soos beoog in subartikel a of b; of ii tot die mate toegelaat deur artikel 25, inaggenome die omstandighede ten tyde van die hersiening.
'n Geregistreerde mag nie enige strukturele verandering, aanbouing of herkonstruksie aanbring aan die geregistreerde perseel nie, behalwe met die toestemming van die Owerheid ná 'n aansoek deur die geregistreerde persoon en indien die Owerheid van mening is dat die voorgestelde verandering, aanbouing of herkonstruksie geskik sal wees vir die doel waarvoor dit gebruik gaan word.
Die Owerheid moet nie toestemming ingevolge subartikel 1 verleen sonder die skriftelike toestemming van die munisipaliteit wat die bouplanne vir die voorgestelde strukturele verandering, aanbouing of herkonstruksie aan die geregistreerde perseel, goedgekeur het nie.
b die persoon aan wie die registrasie oorgedra moet word nie gediskwalifiseer is kragtens artikel 23; en c die Owerheid die aansoek oorweeg het en die oordrag goedgekeur het.
Indien 'n aansoek ingevolge subartikel 1 'n oordrag van registrasie voorstel, is artikel 24, saamgelees met die veranderings wat deur die samehang vereis word, van toepassing op daardie aansoek.
Indien 'n geregistreerde persoon beheer verkry oor 'n ander geregistreerde persoon wat in besit is van 'n verskillende kategorie van registrasie, moet die geregistreerde persone die Owerheid op die voorgeskrewe wyse in kennis stel.
Indien twee of meer persone 'n gesamentlike onderneming op die been bring ten einde 'n kategorie van registrasie te vestig wat verskil van die kategorie wat deur elk van hulle besit word, moet 'n nuwe aansoek om registrasie in die naam van die gesamentlike onderneming ingedien word.
b 'n likwidateur of trustee van 'n insolvente boedel; en c 'n kurator.
a in die naam van die boedel voortgaan met die geregistreerde aktiwiteite; of b 'n voorstel maak aan die Owerheid ingevolge artikel 35 om die registrasie aan 'n ander gekwalifiseerde persoon oor te dra.
Enige persoon kan op die voorgeskrewe wyse en vorm by die Owerheid aansoek doen vir die aanstelling van 'n persoon om die geregistreerde aktiwiteite van 'n geregistreerde te bedryf, hangende die die aanstelling van 'n administrateur soos beoog in subartikel.
b 'n administrateur nog nie aangestel is nie; en c daar redelike gronde bestaan om te glo dat 'n administrateur aangestel sal word.
'n Persoon wat aangestel is ingevolge subartikel 3 kan, vir doeleindes van die administrasie van die boedel, voortgaan met die aktiwiteite in die naam van die boedel, totdat 'n administrateur aangestel word.
'n Geregistreerde kan by die Owerheid aansoek doen vir die verwydering van die registrasie vanaf een perseel na 'n ander een, in welke geval die aansoek prosedure vir registrasie gevolg moet word met betrekking tot die nuwe perseel.
b vrywilliglik deur die geregistreerde, ingevolge artikel 39; of c as gevolg van sekwestrasie, likwidasie of ontbinding, ingevolge artikel 40.
b nie 'n registrasievoorwaarde nakom nie; of c nie die bepalings van hierdie Wet nakom nie.
Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000 (Wet Nr. 3 van 2000).
a die registrasiesertifikaat kanselleer; en b die register dienooreenkomstig wysig.
n Registrasie word geregistreer vanaf die datum waarop die Owerheid die voormalige geregistreerde van die kansellering in kennis stel, wat, in die geval van n kansellering ingevolge artikel 39, op die datum moet wees wat deur die geregistreerde gespesifiseer word in die kennisgewing van vrywillige kansellering.
Registrasie verstryk na die verloop van vyf 5 jaar vanaf die datum waarop die registrasie deur die Owerheid uitgereik is.
n Geregistreerde kan weer aansoek doen vir registrasie op die voorgeskrewe manier en vorm voordat die registrasie verstryk soos verwys in subartikel.
a met vermelding van die persoon se voorneme om die registrasie te kanselleer en redes daarvoor te verstrek; en b 'n datum, minstens sewe dae ná die datum van die kennisgewing, te spesifiseer waarop die kansellering van krag moet wees.
Indien 'n geregistreerde se boedel gelikwideer of gesekwestreer word sonder dat die registrasie ingevolge artikel 35 oorgedra is, moet die likwidateur of trustee van daardie boedel die Owerheid binne ses maande na die sekwestrasie of likwidasie inkennis stel, of binne sodanige langer tydperk as wat die Owerheid op skriftelike versoek mag toestaan.
Owerheid binne drie maande na die sterfte op die voorgeskrewe wyse of vorm in kennis stel, of binne sodanige langer tydperk as wat die Owerheid op skriftelike versoek mag toestaan.
Owerheid die betrokke registrasie kanselleer.
Die Owerheid moet 'n rekord in stand hou van alle persone wat onder hierdie Wet geregistreer is, met inbegrip van diegene wie se registrasie oorgedra, verander of gekanselleer is.
b die register op 'n webtuiste publiseer; en c te eniger tyd aan 'n persoon wat dit aanvra 'n gedrukte afskrif van die register voorsien by betaling van die voorgeskrewe geld.
a 'n afskrif van 'n registrasiesertifikaat nagaan wat uitgereik is ingevolge hierdie Wet, en b 'n afskrif daarvan bekom, by betaling van die voorgeskrewe geld.
ix registrasiesertifikaat vir 'n Dobbelary; of x registrasiesertifikaat vir 'n Nagklub.
Brandspiritus; of vii registrasiesertifikaat vir 'n Spesiale Geleentheid.
Indien 'n behoefte ontstaan, kan die LUR verdure kategorieë vir binne- en buiteverbruik van die perseel voorskryf.
Regulasies beoog in subartikel 2 moet binne 30 dae na publikasie daarvan by die provinsiale wetgewer ingedien word, of indien die provinsiale wetgewer nie in sessie is nie, binne 30 dae na die begin van die volgende sessie.
Indien die provinsiale wetgewer die regulasies afkeur, moet die LUR dit herroep.
Owerheid, welke toestemming slegs gegee kan word vir die doel van spesiale geleenthede.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat kan op enige dag gedurende die voorgeskrewe tye drank verkoop en moet sy of haar besigheid nie later as 30 minute ná die voorgeskrewe tyd sluit vir die verkope van drank nie.
'n Houer van 'n registrasiesertifikaat vir binneverbruik moet sorg dat drank wat kragtens dit verkoop word alleenlik op die geregistreerde perseel verbruik word.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n akkommodasie-onderneming moet te alle tye 'n bona fide akkommodasie-onderneming op die perseel in stand hou.
n Rekord moet te alle tye op die geregistreerde perseel gehou word van alle gaste.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir akkommodasie-onderneming moet drank op die geregistreerde perseel aan gaste vir die verbruik van gaste in die akkommodasie-perseel, verkoop.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n restaurant moet te alle tye op die geregistreerde perseel 'n bona fide restaurant bedryf waar etes op gereelde grondslag aan gaste bedien word.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat mag drank slegs aan 'n persoon verkoop wat n ete nuttig op die geregistreerde perseel.
g geen wins van die verkope van drank deur die klub aan enige individu toeval nie; en h wat lidmaatskap betref daar nie op grond van ras gediskrimineer word nie.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n klub moet te alle tye op die geregistreerde perseel 'n bona fide klub bedryf ten opsigte waarvan die vereistes van die Wet nagekom word.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n taverne moet te alle tye sorg dat die geregistreerde perseel deur soliede mure geskei is van enige ander woning.
Die geregistreerde mag verskillende vorms van ligte musikale vermaak voorsien wat nie desibels oorskry nie soos gereguleer deur munisipale regulasies wat op die geregistreerde perseel van toepassing is.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n drankkroeg moet te alle tye op die geregistreerde perseel vir geriewe sorg soos die voorsiening van ligte etes, dans en vermaak.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir poolklubs moet 'n bona fide poolklub op die perseel bedryf.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir sorghumbier moet slegs sorghumbier verkoop vir verbruik op die geregistreerde perseel.
Slegs geregistreerdes mag aansoek doen vir spesiale geleenthede registrasie.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir spesiale geleenthede moet sorg dat die drank wat by 'n geleentheid voorsien word bedoel is vir verbruik op die perseel ten opsigte waarvan 'n registrasiesertifikaat toegestaan is.
Registreerdes moet aansoek doen vir spesiale geleenthede sertifikaat op die voorgeskrewe wyse en vorm ingevolge hierdie Wet.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir dobbelary moet drank voorsien vir verbruik op die geregistreerde perseel.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir dobbelary moet 'n wettige dobbelary onderneming op die geregistreerde perseel bedryf.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n nagklub moet te alle tye fasiliteite instandhou wat dans en lewendige vermaak insluit.
Die houer van elke registrasiesertifikaat vir buiteverbruik moet sorg dat geen drank of brandspiritus op die geregistreerde perseel verbruik word nie.
Die houer van registrasiesertifikaat vir 'n drankwinkel moet onder geen omstandighede drank of brandspiritus versprei kragtens hierdie Wet nie.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir mikro-vervaardigers moet sorg dat geen drank of brandspiritus op die geregistreerde perseel verbruik word nie.
Registrasiesertifikaat vir mikro-vervaardiging moet slegs uitgereik word aan persone wat drank of brandspiritus vervaardig.
Wet verwys word.
Onderhewig aan subartikel , kan die houer van 'n registrasiesertifikaat vir 'n drankwinkel drank aan enige persoon wat nie minderjarig is nie, verkoop.
Die houer van die registrasiesertifikaat vir 'n drankwinkel moet sorg dat die drank verkoop word in houers wat behoorlik en dig verseël is.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir kruidenierswyn moet te alle tye sake as kruidenier doen op die geregistreerde perseel.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir kruidenierswyn mag nie enige drank behalwe wyn verkoop nie.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir kruidenierswyn mag nie drank in 'n houer verkoop met 'n inhoudsmaat van meer as vyf liter en wat nie behoorlik en dig verseël is nie.
Die houer van 'n registrasiesertifikaat vir sorghumbier mag nie sorghumbier in 'n houer met 'n inhoudsmaat van meer as vyf liter verkoop nie en wat nie behoorlik en dig verseël is nie.
Die Provinsiale Kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens kan enige polisiebeampte aanwys van die rang of bo die rang van Sersant as aangewese polisiebeampte.
Die aangewese polisiebeampte moet verslae soos beoog in die Wet saamstel.
Ten einde die funksies in subartikel 2 uit te voer, mag die aangewese polisiebeampte enige relevante perseel in ooreenstemming met bepalings van hierdie Wet, betree.
d te enige tyd 'n rekord of ander dokument wat ingevolge hierdie Wet vereis word om gehou te word, inspekteer.
Wet; en b moet aan elke inspekteur 'n sertifikaat op die voorgeskrewe vorm uitreik wat vermeld dat die daardie persoon as inspekteur aangewys is.
n Geldige sertifikaat uitgereik ingevolge subartikel 1b is voldoende bewys van die gesag van die inspekteur wie se naam daarop verskyn.
Die LUR kan die Minister van Justisie versoek om inspekteurs aan te stel as vredebeamptes soos omskryf in artikel 1 van die Strafproseswet, 1977 Wet Nr.
van 1977, ten einde die magte uit te oefen wat deur die wet aan 'n vredesbeampte verleen is.
i nakoming van hierdie Wet of daardie wet monitor en toepas; of ii 'n inspeksie kragtens hierdie Wet uitvoer.
f vir doeleindes van die inspeksie, foto's neem of oudio-visuele opnames maak van enigiets of enige persoon, proses, handeling of toestand wat betrek word by die inspeksie op of wat verband hou met enige perseel; en g alles doen wat redelikerwys nodig is om die inspeksie uit te voer.
Afrikaanse Polisiediens en enige ander persoon wat redelikerwys benodig word om bystand te lewer by die uitvoering van die inspeksie.
b aan daardie persoon verduidelik kragtens watter bevoegdheid die ispeksie uitgevoer word; en c aan die persoon die inspekteur se sertifikaat van aanstelling toon.
Voordat 'n persoon ingevolge hierdie Hoofstuk ondervra word, moet 'n inspekteur eers die persoon inlig oor sy of haar toepaslike Grondwetlike regte.
b die aflê van valse verklarings; of c die versuim om wettige vrae volledig en bevredigend te beantwoord.
Enige persoon wat in besit is van 'n dokument wat relevant is vir 'n inspeksie moet op versoek van die inspekteur sodanige dokument voorlê.
'n Eienaar of bewoner van enige terrein of perseel moet toegang verleen tot enige fasiliteit en bystand wat redelikerwyse benodig word deur 'n inspekteur om op effektiewe wyse 'n ondersoek te kan uitvoer.
'n Persoon wat deur 'n inspekteur ondervra word ingevolge hierdie Hoofstuk moet elke vraag eerlik en tot die beste van sy vermoë beantwoord.
a die geregistreerde; of b die eienaar van die geregistreerde perseel of 'n persoon in beheer van die geregistreerde perseel.
c enige stappe wat gedoen moet word en die tydperk waarbinne daardie stappe gedoen moet word; en d enige boete wat ingevolge hierdie Wet opgelê kan word indien daardie stappe nie gedoen word nie.
'n Nakomingskennisgewing soos beoog in subartikel 1 bly van krag totdat 'n inspekteur 'n nakomingsertifikaat soos beoog in subartikel ten opsigte van daardie kennisgewing uitreik.
Indien daar voldoen is aan die vereistes van 'n nakomingsertifikaat, moet die inspekteur 'n nakomingsertifikaat uitreik.
Owerheid toegelaat kan word.
Na oorweging van enige vertoë deur die beswaarmaker en enige ander toepaslike inligting, kan die Owerheid enige nakomingskennisgewing of enige gedeelte daarvan, verander, bevestig of kanselleer.
Die Owerheid moet 'n afskrif van die kennisgewing wat gedoen is ingevolge subartikel aan die beswaarmaker beteken en, indien die beswaarmaker nie 'n persoon is wat ingevolge hierdie Wet geregistreer is nie, aan enige geregistreerde persoon wat deur die kennisgewing geraak word.
Indien die Owerheid die kennisgewing of enige gedeelte daarvan bevestig of verander, moet die beswaarmaker daardie kennisgewing nakom binne die tydperk wat in die kennisgewing gespesifiseer word.
Die Owerheid kan, onder buitengewone omstandighede, en na aansoek deur 'n inspekteur of 'n polisiebeampte, en waar daar 'n naderende dreigement is vir die gesondheid, welstand of veiligheid van die publiek, 'n tussentydse bevel toestaan wat registrasie opskort.
b bewyse ingedien word dat die aansoek en ondersteunende verklarings nie vroeër as agt-en-veertig uur voor die indiening van die aansoek op die geregistreerde beteken is; en c dit uit die aansoek blyk dat die saak dringend is.
n Bevel wat ingevolge subartikel 1 toegestaan word, moet op die geregistreerde beteken word soos deur die Owerheid aangewys en tree in werking op die datum en tyd van die betekening daarvan.
'n Bevel wat ingevolge subartikel 1 toegestaan word moet 'n datum stipuleer waarop die geregistreerde voor die Owerheid moet verskyn om redes aan te voer waarom dit nie 'n finale bevel gemaak moet word nie.
Die geregistreerde kan, vòòr die datum gestipuleer in subartikel 4, 'n kennisgewing van opposisie by die Owerheid indien en moet daarna beëdigde verklarings indien waarin hy of sy redes aanvoer waarom die aansoek teengestaan word en moet daar terselfdetyd 'n afskrif van sodanige kennisgewing en beëdigde verklarings aan die inspekteur of polisiebeampte beteken word na wie in subartikel verwys word.
gestipuleer word by die voorsitter aansoek doen om die saak ter rolle te plaas om op 'n vroeëre datum aangehoor te word, en moet terselfdetyd 'n afskrif van sodanige aansoek beteken aan die inspekteur of aangewese drankbeampte na wie in subarttikel verwys word.
Die voorsitter kan gelas dat die keerdatum vervroeg word na 'n vroeëre datum.
Op die datum waarop die aansoek aangehoor word kan die Owerheid die tussentydse bevel ophef of bevestig, onderhewig aan sodanige wysigings soos wat dit goed ag.
Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000 Wet Nr.
'n Inspekteur kan enige terrein of perseel betree as 'n landdros 'n lasbrief uitgereik het om sodanige terrein of perseel te betree of inspekteer.
a dit nodig is om inligting in die belang van die publiek te verkry, wat nie rederlikerwys verkry kan word sonder om die terrein of daardie perseel te betree nie; of b daar is geen nakoming met hierdie Wet nie.
n Lasbrief ingevolge subartikel 2 kan uitgereik word te eniger tyd en moet ingevolge die bepalings van die Strafproseswet, 1977 Wet Nr.
c die doel waarvoor dit uitgereik is, verstryk het; of d 90 dae verloop het na die datum van sy uitreiking.
b indien die eienaar of persoon in beheer van die terrein of perseel afwesig is of weier om 'n afskrif te aanvaar, 'n afskrif van die lasbrief op die terrein of perseel aanbring op 'n prominente en sigbare plek.
b terrein of persele indien gemagtig word deur 'n ander wet; of c met die toestemming van die eienaar of persoon in beheer van terrein of die perseel.
n Inspekteur moet hom- of haarself aan die persoon in beheer van die perseel identifiseer en sy of haar magtiging verduidelik en bewys lewer van sy of haar aanwysing.
'n Inspeksie sonder 'n lasbrief moet alleenlik uitgevoer word gedurende normale besigheidsure.
is, na te kom.
wanneer die openbaarmaking gelas word deur 'n bevoegde hof; of iii indien openbaarmaking geskied ter nakoming van die bepalings van enige wet.
f enige drank of brandspiritus inbring, besit of verbruik op 'n sportterrein, of enige deel daarvan, waartoe die publiek toegang het of verleen word ongeag of toegang teen betaling verleen is behalwe op geregistreerde persele wat op die sportterrein geleë is, is skuldig aan 'n misdryf.
'n Persoon wie in beheer is van die geregistreerde perseel mag nie 'n persoon wat n wapen in sy of haar besit het toelaat om die perseel te betree nie.
b 'n sosiale geleentheid wat op daardie terrein gehou word deur 'n persoon aan wie die terrein behoort of wat dit wettig okkupeer; of c die gebruik van daardie terrein deur daardie persoon in die gewone loop van sy of haar okkupasie daarvan.
By die toepassing van subartikel 3e word enigiemand wat die betrokke perseel okkupeer as 'n werknemer van die eienaar of wettige okkupeerder van die terrein waarop daardie perseel geleë is, geag nie die wettige okkupeerder van die perseel te wees nie.
Enige persoon wat die bepalings van hierdie Wet oortree of wat versuim om dit na te kom, is by skuldigbevinding blootgestel aan 'n boete of gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar, of beide 'n boete en sodanige gevangenisstraf.
Voorkoming van Georganiseerde Misdaad, 1998 (Wet Nr. 121 van 1998).
a die handeling deur die bestuurder, agent of betrokke werknemer òf oogluikend toelaat òf daartoe instem; of b nie alle redelike stappe geneem het om die handeling of versuim te verhoed nie.
Vir doeleindes van subartikel 1 is die feit dat 'n persoon instruksies uitgereik het wat 'n handeling of versuim verbied, nie op sigself voldoende bewys dat alle redelike stappe geneem is om die handeling of versuim te verhoed nie.
Enige persoon wat gegrief voel oor aktiwiteite by 'n geregistreerde perseel kan op n voorgeskrewe wyse skriftelik 'n klagte by die Owerheid indien.
LUR appél aanteken binne 30 dae vanaf die datum waarop die kennisgewing van die Owerheid se beslissing ontvang is.
Die LUR kan die besluit van die Owerheid beoog in subartikel 2 bevestig, wysig of tersyde stel.
n Besluit van die LUR ingevolge hierdie artikel is onderhewig aan hersiening dermate voorsiening daarvoor gemaak word, en in ooreenstemming met die Wet op Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000 (Wet Nr. 3 van 2000).
n Geregistreerde, sy of haar agent of werknemer kan enige persoon verwyder wat dronk, geweldadig of onbetaamlik of wie se teenwoordigheid op die geregistreerde perseel die registreerde onderhewig kan maak aan vervolging.
'n Geregistreerde, sy of haar agent of werknemer kan 'n polisiebeampte versoek om 'n persoon waarna in subartikel verwys word, te verwyder of behulpsaam te wees met die verwydering.
a wat deur hierdie Wet vereis of toegelaat word; of b wat nodig of dienstig geag word om voorgeskryf te word ten einde die oogmerke van hierdie Wet te bereik.
b die regulasie of kennisgewing in die Provinsiale Koerant te publiseer en kommentaar van die publiek te vra; en c enige kommentaar wat ontvang is en enige aanbeveling deur die Raad oorweeg.
n Beslissing deur die LUR ingevolge hierdie Hoofstuk is onderhewig aan hersiening dermate daar vir dit voorsienig gemaak is in, en in ooreenstemming met, die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000Wet Nr.
Nòg die Staat nòg enige staatsorgaan of persoon wat enige bevoegdheid uitoefen of enige plig ingevolge hierdie Wet uitoefen is aanspreeklik vir enige verlies of skade wat die gevolg is van 'n handeling of versuim te goeder trou in die uitoefening van sodanige gesag of die uitvoering van sodanige plig.
n Registrasie wat opgeskort is ingevolge enige bepaling van hierdie Wet bly in alle opsigte geldig, behalwe dat die lisensiehouer nie drank of brandspiritus ingevolge daarvan mag verkoop gedurende die opskortingstydperk nie.
Die registrant wie se registrasie opgeskort, gekanselleer is of verstryk het, kan binne dertig dae van sodanige opskorting, kansellering of verstryking, enige drank op die perseel op die datum waarop die opskorting, kansellering of verstryking in werking getree het, verkoop per openbare veiling wat gehou word deur 'n gelisensieerde afslaer.
n Registrasie wat verstryk het is van nul en gener waarde vanaf die datum waarop dit verstryk het.
Departement wat deur die Hoof van die Departement aangewys word, delegeer, behalwe die bevoegdheid om regulasies uit te vaardig.
Die LUR kan te eniger tyd 'n delegasie van bevoegdheid kragtens hierdie artikel herroep, en daardie bevoegdheid regstreeks uitoefen.
Die hoof uitvoerende beampte kan enige bevoegdheid van die hoof uitvoerende amptenaar ingevolge hierdie Wet aan 'n personeellid van die Owerheid delegeer.
c 'n komitee van lede; of d 'n komitee van lede en personeel.
n Delegasie kragtens subartikel 4 verhoed nie die Owerheid sigself om die bevoegdheid uit te oefen of die funksies uit te voer nie.
Enige lisensie tesame met sy voorwaardes wat van krag was onmiddellik voor die aanvang van hierdie Wet, wat uitgereik is ingevolge die Drankwet, 1989 Wet Nr.
van 1989, word beskou as 'n lisensie wat ingevolge hierdie Wet uitgereik is.
n Kennisgewing uitgereik ingevolge artikel 33 van die Drankwet, 1989, en wat onmiddellik voor die inwerkingtreding van hierdie Wet van krag is, moet beskou word as die skriftelike voorwaardes ingevolge hierdie Wet.
Nieteenstaande die herroepping van enige wet as gevolg van die inwerkingtreding van hierdie Wet, moet enige aansoek wat voor sodanige inwerkingtreding gedoen is oorweeg en afgehandel word in ooreenstemming met die bepalings van die wet ingevolge warvan dit ingedien was.
Owerheid ten tyde van aansoek, sal na drie jaar vanaf die datum van implementering van hierdie Wet verstryk.
Enige toestemming, goedkeuring of voorreg wat aan die lisensiehouer ingevolge die Nasionale Drankwet of enige Wet wat daardeur herroep is, toegestaan is, wat nie teenstrydig is met die bepalings van hierdie Wet, word geag toestemming, goedkeuring of voorreg te wees ingevolge hierdie Wet.
word geag as sodanig aangewys te wees ingevolge hierdie Wet.
Hierdie Wet heet die Vrystaatse Drankwet, 2007, en tree in werking op 'n datum wat deur die Premier by wyse van proklamasie in die Provinsiale Koerant bepaal moet word.
<fn>Microsoft Word - POLITICAL PARTY FUND ACT Afrikaans.txt</fn>
Vrystaat Wetgewer; om die Vrystaat Politieke Partyfonds in te stel; om vir rekenpligtigheid betreffende die Fonds voorsiening te maak; om voorsiening te maak vir die regulering van openbaarmaking van politieke partye; en om voorsiening te maak vir sake wat daarmee verband hou.
Engelse teks deur die Premier bekragtig en geteken.
Speaker" beteken die Speaker van die Wetgewer verkies kragtens artikel 111 van die Grontwet; en voorgeskrewe" voorgeskryf by regulasie kragtens artikel 10.
Vrystaat Provinsiale Wetgewer meedoen, te befonds soos hieronder bepaal.
c rente verdien op geld ingevolge artikel 31 gedeponeer en op geld ingevolge artikel 3 belê, d geld wat ingevorder word of die Fonds vanuit enige ander bron toeval.
Republiek bekom is.
Sekretaris van die Vrystaat Provinsiale Wetgewer geopen word by 'n bank wat in die Republiek geregistreer is.
Die Sekretaris van die Vrystaat Provinsiale Wetgewer is verantwoordelik vir die bestuur en administrasie van die Fonds.
Die Sekretaris van die Vrystaat Provinsiale Wetgewer sal beleidsriglyne aan elke politieke party wat geld uit die Fonds ontvang op die voorgeskrewe wyse uitreik.
c uitgawe voortspruitend uit die toekenning van geld uit die Fonds; en d 'n rekord van die kapitaal en laste van die Fonds, gedurende daardie jaar.
Die eerste boekjaar strek vanaf die dag waarop hierdie Wet in werking tree tot die eersvolgende 31ste Maart, altwee dae ingesluit.
Elke politieke party is daarop geregtig om geld uit die Fonds toegeken te word vir elke boekjaar wat hy aan die Vrystaat Provinsiale Wetgewer meedoen.
Behoudens subartikel 7 kan die geld wat so aan 'n politieke party toegeken word, gebruik word vir enige doeleindes wat met sy funksionering as 'n politieke party in 'n moderne demokrasie te versoen is.
Toekennings aan politieke partye vanuit die Fonds word bepaal en gedoen op die voorgeskrewe tye of tussenposes, in voorgeskrewe paaiemente, en op die voorgeskrewe wyse.
a die totale jaarlikse geldelike toekenning beskikbaar vir verspreiding gedeel deur die totale aantal stemme vir elke politieke party in die mees onlangse algemene verkiesing vir provinsiale wetgewers wat 'n gemiddelde geldwaarde per kieser sal bepaal.
b die gemiddelde geldwaarde per kieser wat vernmenigvuldig moet word met die die werklike aantal stemme uitgebring ten gunste van elke politieke party gedurende die mees onlangse algemene verkiesing om die geldwaarde te bepaal vir elke kwalifiserende politieke party.
Die inligting en besonderhede wat vir die toepassing van die voorgeskrewe formule op 'n party nodig is, moet vasgestel word uit die tersaaklike feite en omstandighede soos op die tydstip waarop die toekenning gedoen staan te word.
d om ; reg of belang in onroerende eiendom te bekom, behalwe waar die reg of belang in die onroerende eiendom alleenlik vir gewone partypolitieke doeleindes deur die party gebruik gaan word; of e vir enige ander doel wat nie met 'n politieke party se funksionering in 'n moderne demokrasie te versoen is nie, soos wat voorgeskryf mag word.
b Binne 30 dae na die datum waarop 'n politieke party opgehou het om te kwalifiseer, moet hy die onbestede saldo's van alle geld wat ingevolge hierdie artikel aan hom toegeken is, terugbetaal.
a by 'n bank in die Republiek geregistreer, 'n afsonderlike bankrekening hou waarin alle geld wat so aan die party toegeken word, gedeponeer moet word; en b 'n ampsdraer of beampte van daardie party aanstel as sy rekenpligtige beampte in verband met geld wat vanuit die Fonds aan daardie party toegeken word.
Wet is nie en die stappe wat geneem word vir die terugvordering op die voorgeskrewe wyse van sodanige uitgawe.
Fonds toegewys en alle transaksies waarby daardie geld betrokke is.
a al die bedrae aantoon wat deur die party uit die Fonds gedurende daardie boekjaar ontvang is en sy aanwending van daardie geld; en b die doeleindes waarvoor die onderskeie bedrae aangewend is, uiteensit.
Rekenmeesters en Ouditeurs, 1991 (Wet 80/1991), as sodanig geregistreer is en praktiseer.
'n Ouditeur wat 'n oudit uitvoer soos beoog in subartikel 5 uitvoer, moet in die ouditeursverslag 'n mening uitspreek oor die kwessie of die toegekende geld bestee is vir doeleindes wat nie deur hierdie Wet gemagtig word nie.
Ten spyte van subartikel 4 kan die Ouditeur-generaal te eniger tyd enige politieke party se rekeningboeke, rekeningkundige rekords en finansiële state wat betrekking het op geld wat aan die party uit die Fonds toegeken is, ouditeer.
i gelas dat die toekenning van geld aan 'n politieke party vanuit die Fonds opgeskort word indien hy op redelike gronde daarvan oortuig is dat die party nagelaat het om 'n vereiste van hierdie Wet na te kom; en ii die opskorting beëindig indien daarvan hy oortuig is, in die lig van die party se daaropvolgende optrede, dat die opskorting nie meer geregverdig is nie.
i die politieke party by wyse van skriftelike kennisgewing verwittig het van die voorgestelde opskorting en van die redes daarvoor; en ii 'n beroep op die party gedoen het om, binne die tydperk in die kennisgewing vermeld, redes te verstrek waarom sy toekennings vanuit die Fonds nie opgeskort behoort te word nie.
Sekretaris van die Vrystaat Provinsiale Wetgewer terug te betaal.
a ten opsigte van die bedrag wat onreëlmatig bestee is, 'n siviele eis teen die rekenpligtige beampte van die betrokke politieke party soos beoog in artikel 6 (b) in te stel; of b die bedrag wat onreëlmatig bestee is in verrekening te bring teen enige toekenning wat aan die politieke party betaalbaar mag wees.
die saldo van die Fonds en enige bedrae verskuldig aan of deur die Fonds soos aan die einde van dié jaar; en v die Speaker moet daardie verslag en state en die Speaker se rekeningboeke en rekeningkundige rekords met betrekking tot die Fonds, aan die Ouditeur-generaal vir ouditering voorlê.
a die geld wat oorgedra mag word, beperk kan word tot 'n bedrag wat n voorgeskrewe persentasie verteenwoordig van die toekennings wat vir daardie boekjaar gedoen was; en b geld wat na die volgende boekjaar oorgedra word, nie in berekening gebring mag word by die bepaling van enige toekenning wat aan die betrokke party gedurende daardie boekjaar gedoen staan te word nie.
Geld waarmee die Fonds aan die einde van 'n boekjaar gekrediteer staan, word na die volgende boekjaar as 'n kredietsaldo oorgedra.
Provinsiale Wetgewer terugbetaal nie later as die dag onmiddellik voor die datum wat vir die verkiesing bepaal is nie.
Sekretaris van die Vrystaat Provinsiale Wetgewer verstrek moet word ten einde te sorg vir behoorlike en doelmatige toepassing, administrasie en nakoming van hierdie Wet; en e oor enige aangeleentheid wat ingevolge hierdie Wet voorgeskryf kan of moet word.
Hierdie Wet heet die Wet op die Vrystaat Politieke Partyfonds, 2008.
Verskillende voorskrifte van hierdie Wet kan op verskillende datums in werking tree.
<fn>Microsoft Word - Petitions Act Afr.txt</fn>
Provinsie Vrystaat; om voorsiening te maak vir die algemene beginsels en prosedures rakende die indien van 'n petisie aan die Wetgewer; om voorsiening te maak vir die oorweging van 'n petisie deur die komitees van die Wetgewer; en om voorsiening te maak vir toevallige sake.
Engelse teks deur die Premier bekragtig en geteken.
hierdie Wet sluit die regulasies in wat ingevolge hierdie Wet gepromulgeer is.
van die Grondwet.
Onderworpe aan die bepalinge van hierdie Wet en enige ander wet, het 'n petisionaris die reg om 'n petisie aan die Wetgewer voor te lê.
b Die administratiewe ondersteuningsdiens moet hulp verleen aan 'n voornemende petisionaris wat 'n petisie aan die Wetgewer wil voorlê.
'n Petisionaris moet skriftelik 'n petisie in enige van die amptelike tale van die Republiek van Suid-Afrika voorlê.
b toepaslike stappe neem om deelname aan die regeringsproses van die Provinsie deur die burgers van die Provinsie te bevorder en te fasiliteer; veral persone wat voorheen deur onregverdige diskriminasie van welke aard ook al benadeel is; en c die demokrasie versterk deur optimale aanspreeklikheid en deursigtigheid in hul oorweging van petisies uit te oefen.
Die Wetgewer moet 'n regverdige en gelyke proses bevorder en fasiliteer by die oorweging van petisies wat ingevolge hierdie Wet aan die Wetgewer voorgelê is.
d 'n massa- of groeppetisie wees, wat bestaan uit individuele of groepvoorleggings van 'n aantal petisionarisse rakende dieselfde of wesenlik ooreenstemmende klagtes of versoeke.
c as 'n lid van, of in die belang van 'n groep of deel van 'n gemeenskap; of d in openbare belang.
Grondwet gestig is.
i wat 'n merk op die petisie gemaak het as simbool van sy of haar bevoegdheid om die petisie in te dien; en ii daardie merk gemaak is in die teenwoordigheid van twee getuies wat kan skryf, en wat, deur die ondertekening van daardie petisie, sertifiseer dat die merk dié van die petisionaris is.
f indien van toepassing, 'n kwessie aanroer wat die petisionaris nog nie onder die aandag van die betrokke owerheid gebring het nie, of as die petisionaris dit onder die aandag van die betrokke owerheid gebring het, die betrokke owerheid nog nie redelike tyd gegee is om die saak te oorweeg nie.
Die Speaker moet, onderworpe aan hierdie Wet en die Reglement van Orde, elke petisie wat aan hom of haar voorgelê is, vir goedkeuring oorweeg.
Indien die Wetgewer in sitting is, verwys die Wetgewer kragtens besluit 'n petisie na die betrokke Komitee.
g waar toepaslik, ander paslike oplossings beskikbaar aan die petisionaris, by die Wetgewer aanbeveel.
i onderworpe aan hierdie Wet, 'n subkomitee aanstel kragtens die Reglement van Orde om enige funksies en magte van die Komitee uit te voer.
Die prosedure vir die oorweging van 'n petisie is soos voorgeskryf in die regulasies en in ooreenstemming met die Reglement van Orde.
Komitee in ooreenstemming met die Reglement van Orde Reëls.
Die Voorsitter moet kennis gee van 'n sitting van die Komitee in ooreenstemming met die Reglement van Orde.
d enige addisionele plig uitvoer wat die Komitee in staat sal stel om die petisie behoorlik te oorweeg en sy ander funksies kragtens hierdie Wet en die Reglement van Orde uit te voer.
a in die belang van geregtigheid is, of b in belang is van die veiligheid van 'n petisionaris of 'n getuie.
Die administratiewe ondersteuningsdiens moet die Voorsitter van 'n lys van petisies voorsien wat nie deur die Komitee gefinaliseer is nie, om tydens elke vergadering van die Komitee ter tafel gelê word.
Die Komitee moet verslag lewer aan die Wetgewer soos in artikel 6 bedoel.
'n Debat oor 'n kwessie wat geopper word in 'n verslag van die Komitee aan die Wetgewer moet plaasvind as dit deur meer as drie lede van die Wetgewer vereis word.
Wetgewer voorgelê, na die Komitee terugverwys vir heroorweging.
n Lid van die Wetgewer het toegang tot die petisielêer te eniger redelike tyd.
Terwyl die Komitee 'n petisie oorweeg, mag die Wetgewer slegs 'n interpellasie doen rakende daardie petisie vir die proses van oorweging van die petisie, en nie ten opsigte van die meriete daarvan nie.
'n Lid van die Wetgewer mag, terwyl die Komitee besig is om 'n petisie te oorweeg, slegs 'n vraag ten opsigte van daardie petisie stel rakende die proses van oorweging van die petisie en nie rakende die meriete daarvan nie.
i 'n persoon ontbied om 'n sitting van die Komitee by te woon, ten einde te getuig of om enige boek, dokument, voorwerp of ander bewysmateriaal te verskaf indien die Komitee dit vereis, of ii 'n persoon dagvaar om 'n sitting van die Komitee as 'n getuie by te woon, ten einde te getuig of om enige boek, dokument, voorwerp of ander bewysmateriaal te verskaf, en voor die Komitee te verskyn op n tyd en plek soos in die dagvaarding bepaal.
'n Persoon wat voor die Komitee verskyn om mondelinge getuienis te lewer, moet, voordat daardie getuienis gelewer word, 'n eed aflê of 'n plegtige verklaring doen wat deur die Voorsitter of enige ander persoon wat deur hom of haar gemagtig is om dit te doen, afgeneem word om slegs die waarheid te praat.
Onderhewig aan goedkeuring deur die Speaker is 'n persoon wat gedagvaar is om 'n sitting van die Komitee as getuie by te woon of wat getuienis voor die Komitee afgelê het, geregtig op die bedrag wat betaalbaar is aan 'n getuie wat in 'n strafgeding in die Hooggeregshof van die Republiek getuig.
'n Persoon wat voor die Komitee verskyn om mondelinge getuienis te lewer mag deur 'n verteenwoordiger van sy or haar keuse bygestaan word.
Die Komitee moet 'n kopie of afdruk in enige formaat maak van bewysmateriaal wat by hulle ingedien is.
Die Komitee moet sodanige kopie of afdruk vir 'n onbepaalde tydperk na die afhandeling van die oorweging van 'n petisie terughou.
Die administratiewe ondersteuningsdiens moet die kopie of afdruk in subartikel bedoel in die spesifieke petisielêer insluit.
d weier of in gebreke bly om enige boek, dokument, voorwerp of ander bewysmateriaal te verskaf wat in sy of haar besit of onder sy of haar beheer is en wat hy of sy beveel is om te verskaf, is skuldig aan 'n misdryf.
b anders bewustelik valse getuienis lewer, is skuldig aan 'n misdryf.
c wat enige boek, dokument, voorwerp of ander bewysmateriaal wat hy of sy weet of redelikerwys verwag mag word om te weet toepaslik mag wees vir 'n petisie wat deur die Komitee oorweeg word of oorweeg moet word, vernietig, versteek, vervals, versin of onwettig of valslik wysig; of d wat bewustelik die Komitee van inligting voorsien of 'n verklaring voor die Komitee doen wat vals of misleidend is, is skuldig aan 'n misdryf.
Wet gemagtig is, is skuldig aan 'n misdryf.
Wetgewer kragtens hierdie Wet, is skuldig aan 'n misdryf.
Die Sekretaris sal enige besluit wat deur die Wetgewer geneem is rakende 'n petisie en die redes daarvoor skriftelik aan die petisionaris kommunikeer.
'n Persoon wat veroordeel is weens 'n misdryf ingevolge artikel 13 is blootgestel aan n boete of tronkstraf vir 'n tydperk van nie langer as 12 maande nie of vir beide sodanige boete en tronkstraf.
Wetgewer nie in sitting is nie; en f die prosedure om botsende belange te hanteer.
g enige maatreëls wat deur die Wetgewer en Komitee geneem moet word om deelname deur die burgers van die Provinsie in die proses van staatsbestuur van die Provinsie te bevorder en te fasiliteer; of h oor die algemeen, enige kwessie waarvoor daar nie in hierdie artikel voorsiening gemaak word nie en wat nodig mag wees om voor te skryf ten einde die doelwitte van hierdie Wet te bereik of bevorder.
Hierdie Wet heet die Vrystaatse Wet op Petisies, 2008.
<fn>Microsoft Word - Wet op Finansiele Bestuur van VSPW.txt</fn>
Om die finansiële bestuur van die Wetgewer te reguleer op 'n wyse wat strook met sy status ingevolge die Grondwet; om te sorg dat alle inkomste, uitgawe, bates en laste van die Wetgewer bestuur word op 'n doeltreffende, doelmatige en deursigtige wyse; om voorsiening te maak vir die verantwoordelikhede van persone aan wie die finansiële bestuur in die Wetgewer opgedra is; en om voorsiening te maak vir sake wat daarmee verband hou.
Afrikaanse teks deur die Premier bekragtig en geteken.
die WOFB die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999 Wet No.
in te lig oor die voorgestelde jaarlikse begrotings en aansuiweringsbegrotings van die Wetgewer vir insluiting in die provinsiale jaarlikse begrotings en aansuiweringsbegrotings; en iii met gereelde inligting oor uitgawe by die Wetgewer te voorsien; en d om voorsiening te maak vir oorsig van die Wetgewer se begroting en uitgawe deur 'n gepaste komitee van die Wetgewer.
d enige ander funksies uit te voer wat in hierdie Wet of die Reëls van die Wetgewer gespesifiseer word, of strook met die doelstellings van hierdie Wet.
a nie lede mag wees van die Komitee nie; en b slegs mag deelneem aan die besprekings van die Komitee op versoek van die Komitee.
Die Komitee kan die Rekenpligtige Beampte of enige ander amptenaar van die Wetgewer vra om voor hom te verskyn.
Die Speaker van die Wetgewer is die Uitvoerende Gesag van die Wetgewer.
Die Uitvoerende Gesag is verantwoordelik vir die tesourie funksies ten opsigte van die Wetgewer.
d sorg dat die Wetgewer se fiskale beleide in ooreenstemming is met die nasionale en provinsiale beleide; en e uitvoering van enige ander funksies wat in terme van hierdie Wet opgelê is.
Die Uitvoerende Gesag moet aan die Wetgewer verantwoord vir die doelmatige en doeltreffende finansiële bestuur van die Wetgewer.
Die Rekenpligtige Beampte moet aan die Uitvoerende Gesag vir die finansiële bestuur van die Wetgewer verantwoord.
i waar toepaslik, strafregtelike verrigtinge aan die gang gesit word teen enige persoon wat na bewering 'n misdryf gepleeg het ingevolge artikel 68.
Die Uitvoerende Gesag en die Rekenpligtige Beampte moet jaarliks 'n skriftelike prestasieooreenkoms vir die Rekenpligtige Beampte aangaan.
Gesag van die Rekenpligtige Beampte se werkverrigting; en d die gevolge van onderprestasie spesifiseer.
Rekenpligtige Beampte toeken maak deel uit van die prestasieooreenkoms van 'n Rekenpligtige Beampte.
Die jaarlikse beoordeling van die Rekenpligtige Beampte se werkverrigting moet kennis neem van die ouditverslag oor die jaarlikse finansiële state van die Wetgewer.
Uitvoerende Gesag aangewys word.
Rekenpligtige Beampte deur hierdie Wet verleen word delegeer aan 'n beampte van die Wetgewer ooreenkomstig 'n stelsel van delegering.
Die Rekenpligtige Beampte moet gereeld delegerings hersien wat gedoen is ingevolge subartikel en, indien nodig, sodanige delegerings wysig of terugtrek.
d kan daardie amptenaar magtig om die gedelegeerde bevoegdheid of plig na 'n ander amptenaar, of die bekleder van 'n bepaalde pos in die administrasie van die Wetgewer te sub-delegeer; en e onthef nie die Rekenpligtige Beampte van enige verantwoordelikheid in die beoefening van die gedelegeerde bevoegdheid of die uitvoering van die gedelegeerde plig nie.
Die Rekenpligtige Beampte kan 'n besluit wat geneem is deur 'n beampte ingevolge 'n delegering kragtens subartikel bevestig, verander of herroep, onderhewig aan die regte wat gevestig geraak het as gevolg van die besluit.
alle inkomste verskuldig aan die Wetgewer ingevorder word; en v die Wetgewer se bates en laste doelmatig bestuur word, en dat bates beveilig en in stand gehou word tot watter mate dit nodig is.
b alle materiele feite openbaar maak wat aan daardie persoon beskikbaar is of redelikerwyse blootgelê is, en wat op enige wyse enige besluit of optrede ingevolge hierdie Wet kan beïnvloed; en c poog om te verhoed dat die finansiële belange en goeie naam van die Wetgewer benadeel word.
a kan optree op 'n wyse wat nie met die Wet ooreenstem; of b mag nie hul posisie gebruik of enige vertroulike inligting verkry in die beoefening van hul verantwoordelikhede, vir persoonlike gewin of om op onbehoorlike wyse hulself of enige ander persoon te bevoordeel.
a toesig hou oor die voorbereiding van die Wetgewer se strategiese plan, jaarlikse prestasieplan, begroting en aansuiweringsbegrotings ooreenkomstig hierdie Hoofstuk; en b die strategiese plan en jaarlikse prestasieplan in die Wetgewer ter tafel lê.
Wetgewer, of op enige ander datum soos deur die Wetgewer vasgestel, 'n konsep strategiese plan vir die Wetgewer aan die Uitvoerende Gesag opstel en voorlê.
d meerjarige projeksies van alle inkomste en uitgawe insluit; en e prestasie-meting en aanwysers bevat vir die beoordeling van sy prestasie in die implementering van die strategiese plan.
Die Rekenpligtige Beampte moet, binne agt maande voor die begin van die boekjaar, 'n konsep jaarlikse prestasieplan vir die Wetgewer opstel en dit by die Uitvoerende Gesag indien.
die doel van die projekte; en iii die prestasiemaatstawwe en aanwysers vir die beoordeling van die Wetgewer se prestasie in die verwesenlik van die doelstellings van die projekte.
Ten spyte van die bepalings van artikel 141 moet die jaarlikse prestasieplan vir die boekjaar waarin 'n verkiesing gehou word binne ses maande nà die verkiesing voorberei word.
Die Rekenpligtige Beampte moet, binne tien maande voor die begin van die boekjaar, 'n konsep jaarlikse prestasieplan vir die Wetgewer opstel en dit by die Uitvoerende Gesag indien.
Wetgewer wat deur skenkers befonds is; en h in 'n voorgeskrewe formaat wees.
Wetgewer se eie fondse.
c die begroting en aansuiweringsbegroting by die Provinsiale Tesourie indien; en d die Wetgewer verteenwoordig in alle besprekings met die LUR oor enige aspek van die Wetgewer se begroting of aansuiweringsbegroting.
en c die gebruik van fondse goedkeur soos beoog in artikel 152biii.
a deur 'n provinsiale aansuiweringsbegroting waarna verwys word in artikel 31 van die WOFB; en b in ooreenstemming met die prosedure soos beoog in artikel 162.
Wetgewer goedgekeur word.
a kan fondse onttrek word uit die Provinsiale Inkomstefonds vir die vereistes van die Wetgewer gedurende daardie boekjaar as 'n regstreekse las teen die Fonds totdat die begroting aangeneem is; en b fondse uit die Wetgewer se eie inkomstebronne kan gebruik word om vereistes van die Wetgewer na te kom.
c in totaal die bedrag oorskry wat in die vorige begroting toegewys en goedgekeur is nie.
Die fondse waarvoor voorsiening gemaak is in subartikel 1is nie bykomend tot die fondse wat toegewys of goedgekeur is vir die desbetreffende boekjaar, en enige fondse wat onttrek of gebruik word ingevolge daardie subartikel moet geag word as dat dit deel uitmaak van die fondse toegewys en goedgekeur in die begroting vir daardie boekjaar.
Wetgewer, behalwe die ongemagtigde uigawe van skenkerfondse.
Die Wetgewer moet die Provinsiale Tesourie in kennis stel van enige ongemagtigde uitgawe wat ingevolge subartikel gemagtig word.
Indien die Wetgewer ongemagtigde uitgawe ingevolge subartikel 2 magtig maar nie 'n bykomende bedrag toewys om die ongemagtigde uitgawe-bedrag te dek, word die ongemagtigde uitgawe 'n las teen die Wetgewer se eie fondse.
Ongemagtigde uitgawe wat nie deur die Wetgewer goedgekeur word nie moet verhaal word van die persoon wat verantwoordelik is vir die ongemagtigde uitgawe.
Enige ongemagtigde uitgawe van skenkerfondse wat deur die Wetgewer goedgekeur word, word 'n las teen die Wetgewer se eie fondse.
Ongemagtigde uitgawe wat nie deur die Wetgewer goedgekeur word nie moet verhaal word van die persoon wat verantwoordelik is vir die ongemagtigde uitgawe.
Uitvoerende Gesag anders sou gelas.
b toegewys of goedgekeur is vir oordrag na 'n ander instelling; of c toegewys of goedgekeur is vir kapitaalbesteding wanneer dit gebruik is om lopende uitgawe te betsry.
Die bedrag wat bespaar is onder 'n hoofindeling van die Wetgewer se goedgekeurde begroting wat ingevolge subartikel gebruik kan word, mag nie agt persent oorskry van die bedrag toegewys en goedgekeur onder die hoofindelin.
Hierdie artikel magtig nie die gebruik van 'n besparing van 'n bedrag wat 'n regstreekse las is teen die Provinsiale inkomstefonds die Wetgewer se toegewysde fondse aan te vul nie.
Die Uitvoerende Gesag kan ooreenkomstig artikel 64 en 65 regulasies uitvaardig of opdragte uitreik betreffende die toepassing van hierdie artikel.
Provinsiale Inkomstefonds, wat toegewys of goedgekeur is vir 'n bepaalde boekjaar maar wat nie bestee is nie.
Fondse wat toegewys maar nie bestee is in 'n bepaalde boekjaar nie, moet beskou word as fondse wat afkomstig is uit die Wetgewer se eie inkomstebronne, en die goedkeuring van die gebruik daarvan in daaropvolgende boekjare moet ooreenkomstig artikel 17 (b) geskied.
Fondse afkomstig uit die Wetgewer se eie inkomstebronne wat goedgekeur is vir 'n bepaalde boekjaar maar nie in daardie jaar bestee is nie moet goedgekeur word vir gebruik in daaropvolgende boekjare ooreenkomstig artikel 17 (c).
a om te sorg dat doeltreffende en doelmatige bankdeponering en kontantbestuur plaasvind; en b vir die belegging van geld wat nie onmiddellik benodig word nie.
Die Rekenpligtige Beampte is verantwoordelik vir die instel van stelsels en prosedures vir die doelmatige implementering van die beleid wat voorgeskryf is ingevolge subartikel.
a 'n bankrekening open waarin alle gelde ontvang deur die Wetgewer onmiddellik betaal moet word; en b ander bankrekenings soos wat nodig geag mag word open vir die doelmatige en doeltreffende bestuur van die Wetgewer se fondse.
Bankwet, 1990 (Wet nr. 94 van 1990); of c anders as in die naam van die Wetgewer.
n Bankrekening wat ingevolge hierdie artikel geopen word maak nie deel uit van die Provinsiale Inkomstefonds.
Die Rekenpligtige Beampte moet voorsgeskrewe tenderprosedures nakom.
b is verantwoordbaar aan die Uitvoerende Gesag betreffende die Wetgewer se bankrekenings; en c moet nakoming van artikel 26 afdwing.
Slegs die Rekenpligtige Beampte of 'n amptenaar aan wie die bevoegdheid gedelegeer is ingevolge artikel 9, mag geld onttrek of die onttrekking van geld magtig uit enige van die Wetgewer se bankrekenings.
n Delegering ingevolge subartikel 1 moet geskied ooreenkomstig die beleid wat gemaak is kragtens artikel 23.
of e kontanbestuurs- of beleggingsdoeleindes ooreenkomstig die beleid wat ingevolge artikel 23 gemaak is.
b 'n waarborg of sekuriteit uitreik nie; of c enige soortgelyke transaksies aangaan wat hom verbind of kan verbind tot enige toekomstige finansiële verpligting.
Die Wetgewer is nie verbind deur 'n lening, waarborg, sekuriteit of ander transaksie wat aangegaan is in stryd met subartikel.
c kredietkaarte, vlootbeheerkaarte of ander kredietfasiliteite te gebruik wat binne dertig dae betaalbaar is vanaf die datum waarop die rekening gelewer word.
Die Uitvoerende gesag moet na raadploeging met die LUR 'n proses vasstel vir die aanvraag van toegewese fondse om voorsiening te maak vir kontantvloeibestuur.
a die Wetgewer se bates, wat ook die beveiliging en instandhouding van daardie bates behels; en b die Wetgewer se laste.
b die Wetgewer se bates en laste getakseer word ooreenkomstig die standaarde van algemeen-erkende rekenkundige praktyk; en c die Wetgewer 'n stelsel van interne beheer handhaaf vir die beheer van bates en laste, met inbegrip van 'n register van bates en laste.
Die Rekenpligtige Beampte mag nie die Wetgewer verbind tot 'n uitgawe waarvoor geld nie toegewys is nie.
Wetgewer se inkomste.
die Wetgewer 'n stelsel van interne beheer in stand hou ten opsigte van inkomste; en iv alle inkomste deur die Wetgewer ten minste op 'n weeklikse grondlag gerekonsilieer word.
a die byhou van toepaslike rekeninge en rekords vir alle debiteure, met inbegrip van gelde wat as gedeeltelike betaling ontvang word, en b indien toepaslik, regstappe neem.
Die Rekenpligtige Beampte kan skuld vereffen of afskryf slegs soos voorgeskryf.
Wetgewer verskuldig is.
Wetgewer se inkomste.
i die bedrag onduidelik is of in twyfel getrek word; of ii daar andersins ooreengekom word; en f alle finansiële rekeninge van die Wetgewer maandeliks gesluit en met sy rekords gerekonsilieer word.
Die Uitvoerende Gesag moet regulasies uitvaardig betreffende die toewysing en gebruik van enige fondse wat deur die Wetgewer voorsien word aan politieke partye of aan Lede van die Wetgewer.
Uitvoerende Gesag die politieke partye raadpleeg.
h voorsiening maak vir die terugvordering van fondse wat onreëlmatig bestee is; en i 'n prosedure instel vir die beslegting van geskille.
en iii enige ander inligting ontvang het wat redelikerwys nodig is om te bevestig dat die politieke party of Lid geregtig is op die fondse; en b in die geval van 'n gekwalifiseerde ouditverslag ten opsigte van sodanige befondsing, totdat voldoende maatreëls ingestel is om die kwalifikasie reg te stel.
Wetgewer uit te voer.
a skriftelike versekering verkry vanaf die entiteit dat dit doelmatige, doeltreffende en deursigtige finansiële bestuur- en interne beheerstelsels implementeer ; of b die oordrag lewer onderhewig aan voorwaardes en remediërende maatreëls wat die entiteit verplig om doelmatige, doeltreffende en deursigtige finansiële bestuur- en interne beheerstelsels in te stel en te implementeer.
Subartikel 1 is nie van toepassing op oordragte na entiteite in ander lande of na internasionale instellings nie.
Enige oordrag soos beoog in subartikel 2 word beheer deur die instrument wat die verhouding tussen Suid-Afrika en daardie entiteit of instelling reguleer.
a besteding geskied ooreenkomstig die geodgekeurde begroting; en b inkomste en uitgawe behoorlik gemonitor word.
a op skrif wees; en b geaddresseer wees aan die Rekenpligtige Beampte.
a nie voortgaan met die implementering van die voorskrif nie; en b die Uitvoerende Gesag skriftelik verwittig van die moontlikheid dat die voorskrif tot ongemagtigde uitgawe kan lei.
Indien die Rekenpligtige Beampte voortgaan met die implementering van die voorskrif soos beoog in subartikel , sonder dat 'n verdere opdrag van die Uitvoerende Gesag ontvang is ingevolge subartikel , en dit ongemagtigde uitgawe tot gevolg het, sal die Rekenpligtige Beampte daarvoor verantwoordelik gehou word.
Rekenpligtige Beampte 'n skriftelike opdrag uitreik om met die implementering voort te gaan.
a 'n uitgawe van 'n buitengewone aard waarvoor daar nie op die oomblik voorsiening gemaak word in die Wetgewer se begroting en wat nie, sonder om die belange van die Wetgewer erg te benadeel, uitgestel kan word na 'n toekomstige toewysing of goedkeuring van fondse nie; of b 'n onvoorsiene en onvermydelike uitgawe wat deur die Wetgewer goedgekeur is.
Indien die Uitvoerende Gesag die Rekenpligtige Beampte opdrag gee om voort te gaan met die implementering van 'n voorskrif soos beoog in subartikel , moet die Uitvoerende Gesag die opdrag en die redes vir daar die opdrag skriftelik spesifiseer en sonder versuim a 'n afskrif daarvan aan die Rekenpligtige Beampte gee; en b 'n afskrif daarvan in die Wetgewer ter tafel lê vir spoedigeverwysing na die Komitee.
Rekenpligtige Beampte spoedig'n afskrif by die Ouditeur-Generaal liasseer.
enige maatreëls wat getref is om sodanige tekorte of oorbesteding te voorkom of reg te stel; en iii voldoening gee aan enige remediërende maatreëls wat deur die Uitvoerende Gesag opgelê word om sodanige tekorte of oorbesteding te voorkom of reg te stel.
a die verkryging deur die Wetgewer van goedere en dienste; en b die wegdoening en verhuring van die Wetgewer se bates, met inbegrip van die wegdoening van goedere wat nie meer benodig word nie.
voldoening aan ander toepaslike wetgewing.
i die bestuur van kontrakte en die prestasie van kontrakteurs; en ii die implementering van die beleid.
a word nie verplig om enige aanbieding soos beoog in subartikel 1 te oorweeg nie; en b kan 'n aanbieding soos beoog in subartikel 1 slegs ooreenkomstig die voorgeskrewe beleid oorweeg.
Gesag skriftelik in kennis stel indien 'n kontrak aangegaan is ten opsigte van n tender, kwotasie, of ander bod anders as die een wat aanbeveel is.
Subartikel 1 is nie van toepassing nie indien 'n kontrak aangegaan is ten einde 'n onreëlmatigheid reg te stel.
b enige vergadering van sodanige komitee as 'n waarnemer bywoon nie; of c op enige wyse deelneem om tenders, kwotasies, kontrakte of ander botte vir die Wetgewer te evalueer of goed te keur.
b die Rekenpligtige Beampte verhinder in die nakoming van sy verantwoordelikhede ingevolge hierdie Hoofstuk; of c enige tender, kwotasie, kontrak of bod wysig of daarmee peuter nie.
Direkteur is of 'n beherende aandeel of ander wesenlike belang besit.
Gesag aangestel is.
a saamgestel word op 'n wyse wat sy onafhanklikheid verseker; en b bestaan uit minstens drie persone met toepaslike ondervinding en kennis.
a nie in diens is van die Wetgewer of die staat nie en nie lede is van die Parlement, 'n provinsiale wetgewer, of 'n munisipale raad nie; en b geen persoonlike of finansiële belang het by enige aangeleentheid wat met die Wetgewer verband hou nie.
aanstel, wat oor die nodige kennis en kundigheid van die funksionele gebied van die ouditkomitee beskik en ook beskik oor sake-, finansiële en leierskapsvaardighede, as voorsitter van die komitee.
'n Lid van die ouditkomitee wat 'n persoonlike of finansiële belang het in enige aangeleentheid wat voor die komitee dien moet sodanige belang aan die komitee bekend maak en uit die verrigtinge onttrek wanneer die aangeleentheid oorweegword.
Ouditeur-generaal oor te dra indien hy dit nodig ag.
die persoon wat deur die Ouditeur-generaal aangewys is om die finansiële state van die Wetgewer te oudit.
Gesag en die Komitee gerapporteer word.
Die Rekenpligtige Beampte moet die Wetgewer se interne ouditfunksie instel wat interne ouditering moet uitvoer ooreenkomstig die standaarde wat gestel word deur die Instituut vir Interne Ouditeurs.
b 'n drie jaar risikogebaseerde ouditplan; en c 'n interne ouditprogram vir elke boekjaar wat die voorgestelde omvang van elke oudit uiteensit.
Rekenpligtige Beampte en die ouditkomitee oor sy prestasie teenoor die jaarlikse ouditplan.
a onafhanklik wees van die aktiwiteite wat geoudit word; en b toegang hê tot die finansiële rekords en ander relevante inligting van die Wetgewer.
i enige wesenlike afwykings van die Wetgewer se geprojekteerde inkomste per bron, en van die Wetgewer se uitgaweprojeksies per hoofindeling; en ii enige remediërende of korrektiewe stappe wat gedoen is of gedoen moet word om te verseker dat geprojekteerde inkomste en uitgawe binne die Wetgewer se goedgekeurde begroting bly.
Die verslag moet 'n projeksie bevat van inkomste en uitgawe vir die res van die boekjaar, en enige hersienings uit die aanvanklike projeksies.
Die bedrae wat in die verslag weerspieël word moet in elke geval vergelyk word met die ooreenstemmende bedrae wat in die geprojekteerde kontantvloei en in die Wetgewer se begroting uiteengesit word.
Die Rekenpligtige Beampte moet, binne dertig dae vanaf die einde van elke kwartaal, verslag doen aan die Uitvoerende Gesag oor die Wetgewer se prestasie met die implementering van die jaarlikse prestasieplan gedurende daardie kwartaal.
Die Wetgewer se finansiële verslae vir die kwartaal moet ingesluit wees by die kwartaallikse prestasieverslae.
b die afgelope jaar se se jaarverslag, en vordering met die oplossing van probleme wat in die verslag geïdentifiseer is; en c prestasie met die implementering van die jaarlikse prestasieplan.
a aanbeveel of 'n aansuiweringsbegroting nodig mag wees; en b projeksies vir inkomste en uitgawe hersien tot die mate waartoe dit nodig mag wees.
Die Uitvoerende Gesag moet die maandelikse, kwartaallikse en halfjaarlikse verslae binne vyf werksdae na ontvangs van die verslae in die Wetgewer ter tafel lê.
Die Wetgewer moet die verslae spoedig na die Komitee verwys.
Die Rekenpligtige Beampte moet, vir elke boekjaar, 'n jaarverslag voorberei.
b 'n verslag te voorsien oor die prestasie van die Wetgewer; en c rekenpligtigheid te bevorder vir besluite wat gedurende die jaar deur die Wetgewer geneem is.
f die ouditkomitee se verslag; en g enige ander voorgeskrewe inligting.
Uitvoerende Gesag vir die doel om ooreenstemming met ander staatsorgane te handhaaf.
enige dissiplinêre of strafregtelike stappe wat ingestel is as gevolg van sodanige verliese of ongemagtigde, onreëlmatige of vrugtelose en verkwistende uitgawe; en iv enige wesenlike verliese wat afgeskryf is.
b die Ouditeur-Generaal vir ouditering ; en c die Provinsiale Tesourie vir insluiting in die gekonsolideerde finansiële state.
Indien die Ouditeur-generaal nie in staat is om 'n oudit binne twee maande na ontvangs van die finansiële state te voltooi nie, moet die Ouditeurgeneraal o 'n verslag by die Uitvoerende Gesag indien waarin redes verskaf word vir die oponthoud.
Die Uitvoerende Gesag moet spoedig die verslag waarna verwys word in subartikel in die Wetgewer ter tafel lê.
Die Rekenpligtige Beampte moet die Wetgewer se jaarverslag binne een maand nadat dit van die Ouditeur-generaal ontvang is by die Uitvoerende Gesag indien.
Die Uitvoerende Gesag moet die jaarverslag in die Wetgewer ter tafel lê.
Die jaarverslag, met inbegrip van die geouditeerde finansiële state en ouditverslag, moet openbaar gemaak word.
Die jaarverslag van die Wetgewer moet, na tertafellegging, verwys word na die Begrotings- en Oorsigkomitee.
a spoedig enige sake wat deur die Ouditeur-generaal in 'n ouditverslag geopper word aanpak; en b die Uitvoerende Gesag adviseer oor die stappe wat gedoen word om die sake aan te pak.
Rekenpligtige Beampte of die amptenaar wat verantwoordelik is vir die versuim; en c die Ouditeur-generaal kan 'n spesiale verslag oor sodanige versuim aan die Wetgewer uitreik wat openbaar gemaak moet word.
Rekenpligtige Beampte of die amptenaar wat verantwoordelik is vir die versuim.
Die Rekenpligtige Beampte moet besonderhede van enige ongemagtigde, onreëlmatige of vrugtelose en verkwistende uitgawe, of die waarskynlikheid van enige sodanige uitgawe, onmiddellik nadat dit ontdek is aan die Uitvoerende Gesag rapporteer.
Komitee, die Uitvoerende Gesag, of die Ouditeur-generaal vir inligting, dokumente, verduidelikings en motiverings.
Wetgewer wat die toepassing van hierdie Wet mag fasiliteer.
Regulasies ingevolge subartikel 1 kan voorskryf dat die vooraf-goedkeuring van die Uitvoerende Gesag verkry moet word vir bepaalde optredes.
b van tyd tot tyd regulasies hersien wat kragtens hierdie Wet uitgevaardig word; en c wanneer toepaslik, sorg dat konsepwysigings voorbereil word.
a Die Uitvoerende Gesag kan afwykings van regulasies goedkeur of 'n versuim om 'n regulasie na te kom kondoneer mits die doelstellings van die Wet nie ondermyn word nie.
b Die redes vir enige besluit geneem ingevolge paragraaf a moet skriftelik aangeteken word en spoedig by die oorsigmeganisme ingedien word.
vir kommentaar gepubliseer word.
Regulasies wat deur die Uitvoerende Gesag ingevolge subartikel 1 uitgereik word kan in werking tree slegs na beraadslaging met 'n portefeuljekomitee van die Wetgewer.
Komiteeverslae van die Wetgewer; en b in die Provinsiale Koerant, indien die regulasies met 'n saak handel soos beoog in subartikel.
Wet, skriftelike opdragte uitreik wat nie teenstrydig is met hierdie Wet of die regulasies kragtens hierdie Wet.
n Afskrif van enige opdragte uitgereik ingevolge subartikel 1 moet spoedig ingedien word by die Begrotings- en Oorsigkomitee.
Gesag, die Provinsiale Tesourie of die Ouditeur-generaal.
b indien die ondersoek so 'n stap regerdig, dissiplinêre verrigtinge spoedigen ooreenkomstig die toepaslike stelsels en prosedures instel.
a enige bewering van finansiële wangedrag teen 'n amptenaar ondersoek; en b indien die ondersoek so 'n stap regverdig, dissiplinêre verrigtinge binne dertig dae ooreenkomstig enige toepaslike stelsels en prosedures instel.
of e opsetlik valse of misleidende inligting te verskaf in enige dokument wat ingevolge 'n vereiste van hierdie Wet by die Uitvoerende Gesag of Ouditeur-generaal ingedien moet word.
Dit is 'n misdryf vir enige persoon om artikels 43, 44, of 46 te oortree.
'n Persoon wat skuldig bevind is aan 'n misdryf ingevolge artikel 68 is onderhewig aan 'n boete of aan gevangenisstraf vir 'n tydperk van hoogstens vyf jaar of beide.
Die Uitvoerende Gesag, die Rekenpligtige Beampte of enige ander amptenaar wat ingevolge hierdie Wet 'n bevoegdheid uitoefen of 'n funksie verrig, is nie aanspreeklik vir enige verlies of skade wat spruit uit die uitoefening van daardie bevoegdheid of die verrigting van daardie funksie in goeie trou.
Koerant, sowel as in terme van die oorgangsreëlings in Bylaag 3.
Die oogmerk van hierdie Kode is om die vertroue van die publiek en van Lede te versterk in die integriteit van die bestuur van die Wetgewer. Dit is van toepassing op die Uitvoerende Gesag van die Wetgewer en is aanvullend tot die Wetgewer se Etiese Kode.
Uitvoerende Komitee in sy bekleding van 'n hoë openbare amp 'n verpligting het om amptelike funksies en pligte te verrig op 'n wyse wat die noukeurigste openbare ondersoek sal deurstaan, 'n verpligting wat nie nagekom word deur bloot net binne die wet op te tree nie.
c in alle opsigte optree op 'n wyse wat ooreenstem met die integriteit van sy of haar amp; en d sy of haar private sake reël op 'n wyse wat sal verhoed dat werklike, potensiële of skynbare belangebotsings sal ontstaan indien sodanige botsing wel ontstaan, die botsing ten gunste van die belange van die Wetgewer en die publiek sal oplos.
c vergoeding ontvang vir enige werk of diens behalwe vir die verrigting van haar of sy funksies as Uitvoerende Gesag; of d enige toelaag wat deur die Wetgewer toegestaan word gebruik vir 'n doel behalwe dit waarvoor dit toegestaan is.
Enige klagtes betreffende die nakoming van hierdie Kode moet bepaalword deur die Etiekkomitee kragtens die Staande Reels van die Wetgewer om oorsig te hou oor die Etiese Kode vir Lede van die Wetgewer.
Artikel 13 en daardie gedeeltes van ander artikels van hierdie Wet wat verwys na die strategiese plan tree in werking op die datum van die eerste verkiesing vir die Wetgewer nadat die Wet in werking tree.
Artikels 14 tot 19, 21, 22 en 50 tot 61 tree in werking aan die begin van die eerste boekjaar nadat hierdie Wet in werking tree.
Wetgewer voortgaan om te voldoen aan enige toepaslike vereiste van die WOFB en die regulasies daarvan.
Tot tyd en wyl enige regulasie wat uitgevaardig moet word ingevolge hierdie Wet in werking tree, bly enige beleide, regulasies of reels betreffende die inhoud van sodanige regulasie van krag.
Rekenpligtige Beampte soos vereis ingevolge artikel 7, moet 'n ooreenkoms binne 'n maand opgestel word.
Rekenpligtige Beampte voordat hierdie Wet in werking getree het, kanvoortgaan om dit te doen; en b as 'n bevoegdheid of plig gedelegeer was aan 'n ampsbekleKr in die Wetgewer voordat hierdie Wet in werking getree het, kan die daardie ampsbekleKr en enige toekomstige ampsbekleKr voortgaan met die uitoefening van die bevoegdheid of die uitvoering van die plig.
en 41 uitgevaardig word kragtens artikel 64.
Regulasies wat deur hierdie Wet vereis word moet binne 'n redelike tyd van die inwerkingtreding van die Wet uitgevaardig word.
<fn>NWU-NEWS. News1.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Shamiela Letsoalo Link: mailto:bkksl@puk.ac.
Noordwes-Universiteit was vandag die eerste van die hoër onderwysinstellings wat saamgesmelt het om in 2004 'n voorsitter en ondervoorsitter vir sy raad aan te wys. Tydens die raadsvergadering is mnr Litha Nyhonyha, Hoof Uitvoerende Beampte van NBC Holdings aangewys as voorsitter van die Universiteitsraad. Mnr Nyhonyha dien op altesaam agt rade waaronder meer die rade van Energy Africa en die voormalige Universiteit van Noordwes. Hy is ook lid van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Geoktrooieerde Rekenmeesters.
Me Lydia Sebego, Adjunk-direkteur generaal van die departement Openbare Werke en Paaie in die Noordwes Provinsie is ondervoorsitter van die Raad. Sy was vroeër adjunk-direkteur van die departement van Onderwys in die Noordwes-Provinsie.
Die ander twee lede van die uitvoerende komitee in die raad is dr. Leon Wessels, lid van die Menseregtekomitee en voorsitter van die raad van die voormalige Potchefstroomse Universiteit en dr. Johan van Zyl, president en hoof uitvoerende beampte van Toyota Suid-Afrika.
Daar is tydens vandag se vergadering gekyk na die proses om 'n kanselier en vise-kanselier vir Noordwes-Universiteit teen einde Mei vanjaar aan te wys. Die voorgestelde statuut vir die nuwe instelling is ook op vandag se vergadering bespreek.
Die samestelling van die nuwe raad van Noordwes-Universiteit weerspieël die transformasie van hoër onderwys in Suid-Afrika en aanvaar die uitdagings wat vir die instelling as 'n ware Suid-Afrikaanse Universiteit voorlê.
<fn>NWU-NEWS. News100.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die vyfde jaarlikse konferensie van die Suider-Afrikaanse Navorsings- en Innovasiebestuur-vereniging (SARIMA) is onlangs deur die Noordwes-Universiteit (NWU) aangebied en is deur 110 afgevaardigdes van 15 lande bygewoon.
Die tema van die Konferensie was "Navorsings- en Innovasiebestuur: Sleutel tot Voorspoed".
In sy openingstoespraak het dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, aan afgevaardigdes van lande soos Ghana, Kenia, Sierra Leone, Canada, die VSA en die VK gesê hy glo dat innovasie 'n nuwe manier van kyk en doen is wat tot waardetoevoeging lei. "Een van die NWU se strategiese prioriteite is om 'n voortreflike universiteit in Afrika te word, gedrewe deur die strewe na kennis en innovasie," het dr Eloff gesê.
Hy ondersteun die standpunt dat leer kennis 'voed', en dat kennis tot innovasie lei. Innovasie gee aanleiding tot verandering, wat op sy beurt weer die leerproses bespoedig, en daarmee die virtuele innovasie-siklus voltooi.
Hy het bygevoeg dat dit baie belangrik is om na die kritiese faktore te kyk wat 'n rol speel in die bevordering van innovasie. So moet 'n instelling se prosesse byvoorbeeld innovasie ondersteun. Daar behoort ook insentiewe te wees om innovasie aan te moedig.
Die subtemas van die Konferensie was "Die bestuur van navorsing en ontwikkeling", "Bestuur vanaf die akademiese idee tot kommersiële uitset", "Beste praktyk in navorsings- en innovasiebestuur" en "Gevallestudie oor navorsings- en innovasiebestuur".
Die hoofspreker by die Konferensie was me Sara Farley, 'n wetenskap- en tegnologiestrateeg by die Wêreldbank, VSA. Haar voorlegging se titel was "Die globale wetenskapsnetwerk: hoe om daaruit te put."
SARIMA het in 2002 tot stand gekom en is betrokke by die fasilitering en ontwikkeling van alle aspekte van navorsing en innovasie.
Die SARIMA-konferensie, aangebied deur die Noordwes-Universiteit, is deur 110 afgevaardigdes van 15 lande bygewoon.
<fn>NWU-NEWS. News101.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Baanbrekerswerk op die gebied van inheemse kos en tradisionele Afrika-kookkuns is die sleutel tot die toekenning van 'n eredoktorsgraad wat die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) eersdaags aan me Renata Coetzee oorhandig.
Die eredoktorsgraad is die eerste wat die NWU sedert die samesmelting vier jaar gelede toeken.
Me Coetzee het haar onderskei van ander oor haar werk op die gebied van kos en voedingswetenskap, asook massaspyseniering in Suid-Afrika. Sy het baanbrekerswerk gedoen met die dokumentering van inheemse kos en tradisionele voedselvoorbereidingstegnieke in die land.
Sy het voorts 'n reusebydrae gelewer in die kommersialisering van inheemse kossoorte in onderskeie ontwikkelingsprogramme om armoede te help verlig en vroue in plattelandse gebiede te bemagtig. Me Coetzee het dus waarde toegevoeg tot die gebruik van inheemse kos in gesondheidsbevordering en ontwikkelingsprogramme.
Die oud-student van die Potchefstroomkampus was vroeër die afdelingsbestuurder vir dieetkunde en spyseniering by Anglo American se goud- en uraanafdeling, waarna sy vir tien jaar as senior dieetkundige by die Universiteit van Stellenbosch gewerk het. Dit het die kosvoorbereiding by 21 koshuise, ses banketsale en twee studente-kafeterias ingesluit.
Coetzee het vir veertien jaar ook haar kennis en ervaring gedeel as lektor by verskeie universiteite in Suid-Afrika en die VSA.
Sy word ook as 'n navorser van formaat bestempel en het vir haarself 'n lewenslange doelwit gestel om tradisionele koskulture en eetgewoontes van die onderskeie kulture in Suid-Afrika asook die van ander Afrika-lande na te vors.
Me Coetzee het onder meer wetenskaplike navorsing gedoen in die bevriesing van kos vir gebruik deur hospitale en universiteite. Dié navorsing is in samewerking met die WNNR gedoen en sy het uitgebreide besoeke aan die VSA, Engeland, Duitsland, Holland en Noorweë onderneem om vriesmetodes vir gedroogde en lae-vog voedselsoorte te ondersoek.
Me Coetzee het verskeie professionele toekennings vir haar werk ontvang waaronder die Cordon Blue-toekenning van die Silwood-kombuis vir navorsing oor tradisionele disse in SA, die kanseliersmedalje van die Universiteit van Pretoria vir haar werk, nasionaal en internasionaal, oor Afrika en SA se koskulture en 'n eretoekenning van die Instituut vir Kookkuns.
Sy het ook verskeie boeke die lig laat sien en met meer as sestig opvoedkundige programme oor kosvoorbereiding en voeding vir televisie gehelp. Met haar uitgebreide navorsing was Coetzee instrumenteel daarin om Afrika- en Suid-Afrikaanse kos wêreldwyd gewild te maak.
Me Renata Coetzee ontvang eersdaags 'n eredoktorsgraad van die NWU.
<fn>NWU-NEWS. News102.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Werner Nel, sangdosent by die skool vir musiek aan die Noordwes-Universiteit se Potchefstoomkampus, is deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer met die Huberte Rupert-prys vir klassieke musiek.
Prof Nel is die eerste ontvanger van die gesogte prys wat verlede jaar ingestel is. Vanjaar het die soeklig veral geval op uitnemende prestasie in die opvoeding van klassieke kunstenaars en - in die Potchefstroomkampus-professor se geval - sangers in die klassieke genre. Hy is die afgelope dertig jaar volgehoue betrokke en lewer 'n uitmuntende bydrae tot die opleiding van jong sangers in Suid-Afrika.
Die SA Akademie se Keurkomitee vir die uitvoerende kunste het by die toekenning in ag geneem dat prof Nel self een van Suid-Afrika se voorste konsert- en operasangers is. Sy operaloopbaan het in Gelsenkirchen, Duitsland begin. Hy het hoofrolle vertolk in 'n verskeidenheid oratoriums en operas van die wêreld se grootste komponiste en het ook besondere bekendheid verwerf as uitvoerder van Duitse en Afrikaanse kunsliedere.
Ook deur sy studente het prof Nel groot roem verwerf. Van hulle het in die bekendste operahuise in die wêreld opgetree en het ook internasionale en nasionale pryse gewen. Hulle sluit onder meer die volgende in: Kobie van Rensburg (München, Duitsland), Sally du Randt, Erica Eloff, André Howard (Stellenbosch), Jacques Imbrallo, Wilhelm Theunissen (Wallis), Mandie de Villiers (Oslo, Noorweë), Tina Tshupane (Londen), Ernst Labuschagne (Zürich, Switserland) en Chris Mostert (St. Gallen, Switserland). Imbrallo is een van 25 genooide deelnemers aan die Cardiff Singer of the World-kompetisie wat eersdaags gehou word en wat deur Nel bygewoon sal word.
Op die gebied van die populêre musiek was Rina Hugo en Charl van Heyningen onder meer van prof Nel se leerlinge. In 2001 het die Aardklop-kunstefees 'n spesiale prys aan Nel toegeken vir sy uitstaande diens aan musiek en veral opera in Suid-Afrika. Hy is 'n gerekende beoordelaar by sangkompetisies in Suid-Afrika en elders in die wêreld.
Die Huberte Rupert-prys is in 2006 ingestel en word geborg deur die Rupert Stigting. Die prys sal op 22 Junie 2007 tydens die Akademie se bekroningsplegtigheid in Pretoria oorhandig word.
Prof Werner Nel is deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer met die Huberte Rupert-prys vir klassieke musiek.
<fn>NWU-NEWS. News103.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Sanette Marx van die skool vir chemiese en mineraalingenieurswese 'n uitsonderlike prestasie behaal deurdat sy die mede-leerstoel in biobrandstofnavorsing verkry het.
Die aanstelling is deur die South African Energy Resource Institute (Saneri) gemaak en behels die koördinering en leiding van bio-etanolnavorsing by die skool.
Prof Marx ontvang jaarliks 'n bedrag van R1,5 miljoen vir die volgende vyf jaar, met 'n verdere R500 000 vir studentebeurse. Dit beteken dus dat daar 'n hegter samewerking met navorsers op die Mafikengkampus sal wees om te verseker dat voorheen benadeelde studente ook toegang tot topnavorsing kan kry.
Die vernaamste doelwit van haar navorsing is om vas te stel watter graanprodukte of selfs ander afvalprodukte voldoende etanol kan lewer om in die energiebehoeftes van die land te kan voorsien. Uit die afgelope jaar se navorsing is al altesame drie patente vir registrasie voorgelê en 'n wye reeks moontlike bronne vir etanol, buthanol en selfs diesel is al ondersoek.
Prof Marx werk reeds met een swart nagraadse student en twee laboratoriumassistente wat haar in die toenemende vraag na navorsing op die gebied bystaan.
Haar werk is deel van navorsing van die hub-en-spoke-model van biobrandstofnavorsing wat by Stellenbosch Universiteit, haar alma mater, gedoen word.
Prof Sanette Marx in haar laboratorium wat nou ná die Saneri-toekenning aansienlik uitgebrei sal word.
<fn>NWU-NEWS. News104.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n silwer sertifikaat van die Nasionale Finansiëlehulpskema vir Studente (Engels: NSFAS) ontvang vir die wyse waarop hierdie instelling die administrasie rondom die NSFAS-beurse hanteer.
Mnr Danie Hefer, Hoof: Finansiële Steundienste, het die toekenning tydens die jaarlikse NSFAS-kongres in Kaapstad namens die NWU in ontvangs geneem.
"Sover bekend is dit die eerste keer dat ons kantoor 'n toekenning tydens die galadinee by die Kongres ontvang, hoewel ons hantering van die administrasie van die beursaansoeke en kwaliteit van eise wat ingedien word, die afgelope paar jaar konstant as 'uitstekend' gegradeer is," sê mnr Hefer.
Finansiële Steundienste is institusioneel verantwoordelik vir al drie kampusse se NSFAS- administrasie. In 2006 het ongeveer 2 500 studente van die NWU by NSFAS-fondse gebaat. Die Universiteit se toekenning uit NSFAS-fondse vir 2007 beloop R52 021 000.
NSFAS is 'n staatsorganisasie wat fondse bestuur wat deur die Tesourie bewillig word om studente wat potensiaal het, maar van wie die ouers nie oor die nodige finansiële middele beskik nie, te help om hul studies te finansier. Dit is 'n beurs-leningskema en, onderhewig aan die student se akademiese rekord elke jaar, kan tot 40% van die lening as 'n beurs afgeskryf word. Die balans is teen 7% rente terugbetaalbaar as die student afgestudeer het. Die skema was voorheen bekend as Tefsa.
Tydens die onthaal het die Universiteit van Johannesburg 'n goue en die Universiteit van KwaZulu-Natal 'n brons sertifikaat ontvang.
Mnr Danie Hefer het onlangs namens die NWU 'n silwer sertifikaat van die Nasionale Finansiëlehulpskema vir Studente (Engels: NSFAS) in ontvangs geneem. By hom is me Naledi Pandor, Minister van Onderwys, en mnr Sipho M Pityana, voorsitter van die NSFAS-raad.
<fn>NWU-NEWS. News105.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Een van die wyses waarop akademici van die Noordwes-Universiteit hul kennis terugploeg in die gemeenskap, is deur boeke te skryf. Grafiese ontwerpers en ander kreatiewe persone kan nou baat by dr Hanri de la Harpe se boek, CREATIVE INTELLIGENCE: the designer's creativity handbook, wat onlangs op die rakke verskyn het.
Dr De la Harpe is 'n senior lektor by die Skool vir Grafiese Ontwerp aan die Potchefstroomkampus en haar boek spruit voort uit haar doktorsgraadstudie. Dit word bestempel as 'n selfhelpgids vir mense wat betrokke is by kreatiewe werk, en is ook geskik om as handboek te dien vir kursusse op tersiêre vlak.
Dr De la Harpe het in haar proefskrif, wat die basis vir die boek vorm, 'n unieke metodologie ontwerp vir die sistematiese en strategiese bevordering van kreatiwiteit in grafiese-ontwerp-opleiding op universiteitsvlak. In die boek word wenke - met voorbeelde en praktiese illustrasies - uiteengesit, onder meer oor hoe om die kreatiewe proses effektief te bestuur. Die vernaamste voordeel van die boek is die ideevormingstegnieke wat studente en professionele ontwerpers heelwat tyd behoort te bespaar.
Dr Piet Muller, PhD-nasiener, beskou die boek as baanbrekerswerk wat 'n belangrike invloed sal hê oor hoe grafiese ontwerp geleer en toegepas kan word en hoe ontwerpateljees in die toekoms bestuur sal word.
Dr Hanri de la Harpe.
<fn>NWU-NEWS. News106.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomse Besigheidskool (PBS) het vanjaar 126 MBA-grade toegeken.
Me Jeanette Robberts, hoofrekenmeester van Chemiese Besigheid by Sasol, is onlangs tydens 'n glansgeleentheid as die beste student aangewys, en het 'n Ou Mutual goue medalje ontvang. Tydens haar driejaar-studie het sy 'n gemiddeld van 78 persent gehandhaaf.
Me Robberts is ook as die beste student in Algemene Bestuur, Ekonomie, Bestuursrekeningkunde en Produksiebestuur aangewys. Sy was ook deel van die groep wat die beste werkstuk ingehandig het.
Mnr Petrus van der Walt, Hoof Uitvoerende Beampte van Persoonlike Bankdienste by ENB, het gesê 'n sakeloopbaan is 'n konstante reis na sukses wat dikwels eensaam, maar ook bevredigend kan wees. Hy het studente aangemoedig om hul ervaring van hul studies te gebruik om 'n sukses van hul loopbane te maak.
Die PBS het die afgelope jaar van krag tot krag gegaan, met 'n 30%-toename in studentegetalle. Die PBS is ook onlangs onder die vergrootglas geplaas en geëvalueer op grond van hul graduandi se ervaring van die program.
In 'n vergelykende opname met twaalf geakkrediteerde besigheidskole is die PBS as een van die leiers binne die Suid-Afrikaanse industrie geplaas.
Prof Tommy du Plessis, direkteur van die PBS, sê talle strategiese veranderinge is aangebring om die kwaliteit van hul MBA-program te verbeter sedert die Onderwysdepartement se herakkreditasie van MBA's twee jaar gelede.
Hy sê die PBS beywer hom om praktiese besigheidsoplossing te bied en hoëgehalte professionele bestuurders op te lei. Die fokuspunt is die aanbieding van 'n kursus wat relevant, prakties en toepaslik is binne die hedendaagse sakewêreld.
FOTO: Van links is mnr. Andile Ncontsa, Hoof: Belanghebber-verhoudinge, Ou Mutual; me Jeanette Robberts (beste student); mnr Petrus van der Walt, Hoof Uitvoerende Beampte: Persoonlike Bankdienste, ENB; prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus, Noordwes-Universiteit; en prof Tommy du Plessis, Direkteur: PBS.
<fn>NWU-NEWS. News107.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Esté Vorster, Direkteur van die Africa Unit for Transdisciplinary Health Research (AUTHeR) by die Fakulteit Gesondheidswetenskappe op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) ontvang op 22 Junie die Havengaprys vir Geneeskunde van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Die oorhandiging vind plaas by die Sanlam Ouditorium, Universiteit van Pretoria.
"Dit is nie net 'n uitsonderlike prestasie nie, maar ook 'n welverdiende erkenning vir 'n leeftyd van besondere nasionale en internasionale bydraes op die terrein van voeding," sê prof Nico Malan van die Skool vir Fisiologie, Voeding en Verbruikerswetenskappe op die Potchefstroomkampus.
Prof Vorster se meer as 200 publikasies in wetenskaplike tydskrifte en die aflewering van 27 doktorsgraad studente getuig van 'n oorspronklike en produktiewe navorsingsloopbaan van hoë gehalte.
Sy dien op verskeie internasionale komitees en groepe wat globale beleid oor openbare gesondheidsvoeding bepaal. Sy is reeds ses keer op ekspert-konsultasieliggame van die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) en die Voedsel- en Landbou-organisasie (Engels: FAO) aangestel. Sy word gereeld genooi om as gasspreker of voorsitter by internasionale kongresse dwarsoor die wêreld op te tree. Hierdie uitnodigings en aktiwiteite spruit uit die erkenning wat sy geniet vir haar insig in en in-diepte-navorsing oor voeding en fisiologie in Suid-Afrika.
Die Havengaprys is 'n jaarlikse prestigeprys wat toegeken word vir oorspronklike navorsing op natuurwetenskaplike en/of tegniese gebied. Dit word in agt vakgebiede toegeken, en roteer al om die drie jaar om die volgende vakgebiede in te sluit: wiskundige wetenskappe, fisika, geneeskunde (eerste jaar); chemiese wetenskappe, biologie, ingenieurswese en boukunde (tweede jaar); en geologie en landbouwetenskappe (derde jaar).
Die vereistes by die beoordeling van kandidate is eerstens navorsingspublikasies en tweedens bewys van die bevordering van Afrikaans. Ander prestasies in belang van die wetenskap word ook in aanmerking geneem.
<fn>NWU-NEWS. News108.2009-12-02.af.txt</fn>
Prof Marlene Verhoef, Direkteur van die Institusionele Taaldirektoraat van die Noordwes-Universiteit (NWU) en mnr Johan Blaauw, Hoof van Taaldienste, lewer op 19 Junie 2007 tydens 'n bemagtigingseminaar van die Mpumalanga-streek van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie (SAOU) op Ermelo 'n referaat oor die moontlikhede van tolkdienste vir die skoolomgewing.
Hierdie referaat spruit voort uit een van twee loodsprojekte by buite-instansies waarmee die NWU-Taaldirektoraat tans besig is, naamlik 'n tolkprojek by Hoërskool Frikkie Meyer in Thabazimbi en tolkdiens by die Potchefstroomse Landboukollege. By Hoërskool Frikkie Meyer word die klas in Afrikaans aangebied vir die gr. 11 rekenaarstudieleerlinge en die tolking vind in Engels in plaas.
Die projek is begin nadat die skoolhoof, mnr Deon Azar, 'n opedag by die NWU bygewoon het waar die Taaldirektoraat tolkdienste voorsien het en hy dadelik die moontlikhede hiervan vir die skoolomgewing raakgesien het.
"Die strategiese doel met die loodsprojek by Hoërskool Frikkie Meyer is om te bepaal tot watter mate opvoedkundige tolkdienste 'n bydrae kan lewer om 'n meertalige onderrigleeromgewing te fasiliteer," sê prof Verhoef.
Mnr Azar, wat saam met prof Verhoef en mnr Blaauw by SAOU se bemagtigingseminaaar gaan optree, sê die volgende in 'n onlangse statusverslag: "Ek glo dat die tolkstelsel 'n oplossing vir die taalkwessie in die onderwys kan wees - in primêre sowel as sekondêre onderwys."
Wat die loodsprojek by die Potchefstroom Landboukollege betref, word al die eerstejaarsvakke sowel as verskeie tweedejaarsvakke sedert die begin van die jaar getolk. Die diens sal aanstaande jaar na al die tweedejaarsvakke uitgebrei word. Die dosent se voorkeurtaal bepaal in watter taal daar getolk word; sommige modules word in Afrikaans in getolk en ander in Engels in.
By die NWU word tolkpare bestaande uit sleuteltolke en tolke in opleiding in die klasse gebruik. In totaal is daar 25 tolke en 20 assistente op die Potchefstroomkampus waar 300 periodes per week getolk word, terwyl daar op Vanderbijlpark vier tolke en vier assistente vir 30 periodes is.
Die moontlikhede van tolkdienste op die Mafikengkampus word tans ondersoek.
Foto: Mnr Johan Blaauw, Hoof van Taaldienste, en prof Marlene Verhoef, Direkteur: Institusionele Taaldirektoraat, NWU.
<fn>NWU-NEWS. News109.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Projek wat deur 'n groep lektore van die Noordwes-Universiteit onderneem word, kan bydra om die bekende eikelaan in Tomstraat in Potchefstroom te red.
Prof Sarel Cilliers, stedelike ekoloog van die Skool vir Omgewingswetenskappe en Ontwikkeling in die Fakulteit Natuurwetenskappe op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is sedert verlede jaar saam met voorgraadse Plantkundestudente en twee van sy kollegas, dr Riekert van Heerden en prof Gert Krüger, besig met 'n vyfjaarprojek om die fisiologiese toestand van die eikebome te bepaal.
Die eikebome word bedreig deur watertekorte wat deur stedelike ontwikkeling veroorsaak word. Die groot plaveiseloppervlakte onder die bome en die gepaardgaande kompaktering van die grond veroorsaak dat die blaarwaterpotensiaal en gevolglik die vitaliteit van die bome laer is.
"Ná net een jaar kan ons reeds sien dat die blaarwaterpotensiaal hoër is waar die tuinoppervlakte om die bome groter is," sê prof Cilliers.
Hy sê dit is ook duidelik dat die bome baie meer vatbaar is vir peste en plae soos dopluise en termiete wanneer hulle onder fisiologiese stres verkeer.
Prof Cilliers meen dat die bome gered kan word deur 'n omvattende omgewingsvriendelike benadering wanneer die navorsingsresultate bekend gemaak word.
Die NWU span saam met die Potchefstroomse Munisipaliteit en plaaslike boomliefhebbers om dié laning, wat 'n nasionale gedenkwaardigheid is, te red.
<fn>NWU-NEWS. News11.2009-12-02.af.txt</fn>
Kom laat ons sing...
Stil gange by die Noordwes-Universiteit sal binnekort iets van die verlede wees wanneer die nuwe Universiteitslied bepaal word. 'n Proses om 'n nuwe Universiteitslied te kry is in Junie begin toe 'n paneel met verteenwoordigers van regoor die Universiteit verkies is om 'n gepaste Universiteitslied te vind. Konsultasie met verskillende belangegroepe het plaasgevind en na vele besprekings, harde dinkwerk en heelwat singwerk, is op 'n paar konsepte besluit.
Hierdie konsepte is uitgevoer by 'n werksessie vir 'n paneel bestaande uit liriekskrywers, komponiste en raadgewers van alle kampusse wat toe 'n kortlys van twee moontlike opsies opgestel het. Die onderskeie komponiste sal nou hierdie opsies vereenvoudig. Volgens Awie van Wyk, een van die komponiste, is wonderlike voorstelle gemaak by die werksessie wat nou in die liedere geïnkorporeer sal word. "Hierna sal ons personeellede en studente van alle kampusse nooi om na die liedere te luister (en saam te sing, as hulle wil) waarna 'n finale besluit geneem sal word."
<fn>NWU-NEWS. News110.2009-12-02.af.txt</fn>
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU) is op 19 Junie 2007 tydens 'n algemene jaarvergadering van Hoër Onderwys Suid-Afrika (HESA) onbestrede tot voorsitter van hierdie liggaam gekies.
Dr Eloff, wat die afgelope twee jaar as ondervoorsitter van HESA gedien het, sal vanaf 1 Januarie 2008 die leisels by die huidige voorsitter, prof Barney Pityana, Rektor van Unisa, oorneem.
"HESA speel 'n belangrike rol wat die deel van inligting oor beste praktyk betref, veral op die gebied van akademiese bestuur," sê dr Eloff.
Hy glo dat selfregulering ook baie belangrik is. Ten einde te verhoed dat regulering deur wetgewing nodig word en só inbreuk maak op die akademiese vryheid en outonomiteit van universiteite, moet die instellings selfregulering toepas wat sake soos akademiese regulasies en die vergoeding van senior bestuur betref.
Hy is van mening dat die NWU ook by sy aanstelling kan baat, aangesien dit goeie blootstelling en strategiese posisionering vir die NWU beteken wanneer 'n bestuurslid die Universiteit op 'n openbare liggaam verteenwoordig.
"Dit plaas die NWU op die voorpunt wat inligting en netwerking betref," sê dr Eloff. "Aan die ander kant bring dit ook 'n groot verantwoordelikheid mee, aangesien die NWU nou in die kollig is, en seker moet maak dat sy stelsels en prosedures in orde is."
Hy het gesê HESA is 'n plek waar visekanseliers sáám oplossings kan vind vir die uitdagings wat hoër onderwys in Suid-Afrika in die gesig staar. "Dit is ook belangrik dat ons die ondersteuning geniet van die Departement van Onderwys en die Minister van Onderwys, wat haar onlangs baie positief oor die stabiliteit en goeie leierskap in die sektor uitgespreek het. Hoër onderwys het 'n rol om te speel in alle aspekte van die lewe in Suid-Afrika. Om dit moontlik te maak, moet ons staatmaak op vennootskappe met die Departement van Onderwys sowel as die sakesektor en die burgerlike samelewing."
Die nuutverkose uitvoerende komitee wat dr Eloff vanaf 1 Januarie 2008 gaan ondersteun, bestaan uit die volgende lede: prof Errol Tyobeka, Rektor van die Tshwane-Universiteit van Tegnologie (TUT) as ondervoorsitter, prof Loyiso Nongxa, Rektor van die Universiteit van die Witwatersrand, prof Rachel Gumbi, Rektor van die Universiteit van Zululand, prof Vuyisa Mazwi-Tanga, Rektor van die Kaapse Skiereiland-Universiteit van Tegnologie en dr Saleem Badat, Rektor van Rhodes-Universiteit.
Dr Eloff se termyn as voorsitter sal op 31 Desember 2009 verstryk.
HESA is op 29 Mei 2005 tot stand gebring, en verteenwoordig al 23 universiteite en universiteite van tegnologie in Suid-Afrika.
Foto: Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit.
<fn>NWU-NEWS. News111.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Digby die byna voltooide Dieregesondheid-gebou op die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit is 'n stuk grond onlangs gereedgemaak vir nog 'n opwindende en welkome ontwikkeling op hierdie kampus, naamlik die oprigting van die R2 miljoen se Sentrum vir Toegepaste Stralingswetenskap en -tegnologie (STSWT).
Hierdie jongste bouprojek is amptelik van stapel gestuur tydens 'n sooispitseremonie op 21 Junie 2007. Die geleentheid is deur talle personeellede bygewoon, meestal van die Fakulteit Landbou, Wetenskap en Tegnologie, sowel as lede van die senior bestuur, insluitende prof Dan Kgwadi, die Rektor van die Mafikengkampus, prof Michael McPherson, Dekaan van die Fakulteit, prof Hendrik van der Linde, bestuurder van die Sentrum, en mnr Sam Motabogi, Kommunikasie- en Bemarkingsbestuurder.
Ter opening van die seremonie het prof Van der Linde die bestuur bedank vir die versiendheid waarmee hulle die pogings van die Sentrum ondersteun het. Met verwysing na 'n koerantberig wat hy teëgekom het, het hy gesê dat die energiebehoefte in Suid-Afrika binne die volgende 25 jaar gaan verdubbel. 25 persent van hierdie energie sal gevolglik atoomenergie wees. Dit beteken dat daar 'n groter behoefte vir universiteite is om studente op te lei wat toegerus sal wees om in hierdie snelgroeiende industrie te werk. Prof Van der Linde het belowe om STSWT uit te bou tot 'n baie unieke en produktiewe sentrum.
In sy toespraak het prof McPherson gesê STSWT dra baie by tot die Fakulteit, veral wat betref finansies deur middel van studentegelde en laboratoriumgeriewe wat verkry word deur samewerking met die industrie. Hy het bygevoeg dat die Sentrum se belangrikste bydrae die gespesialiseerde kundigheid is wat dit via sy personeel aan die Fakulteit bied. Om die Sentrum verder uit te bou, sal bykomende personeel vir die Sentrum gewerf word.
Op sy beurt het die Kampusrektor, prof Kgwadi, gesê die oprigting van die STSWT -gebou 'n bewys van die kampus se snelle ontwikkeling is. Die bou van die sentrum is een van die belangrikste uitbreidingsprojekte wat die kampus tydens die volgende 18 maande gaan onderneem. Die ander projekte sluit in die bou van die vierdefase-koshuis langs die kampusgesondheidsentrum, die oprigting van die studentesentrum waaroor daar tans baie gepraat word, en die uitbreiding van die sportgeriewe.
Die Sentrum sal in vier fases voltooi word, waarvan die eerste fase R2 miljoen sal kos. Bestuur het reeds onderneem om toerusting ter waarde van R1,5 miljoen aan te koop. 'n Verdere R1,5 miljoen sal deur die privaatindustrie geskenk word. Volgens plan sal die eerste fase teen November 2007 voltooi word, en die ander fases in die volgende twee jaar.
Van links na regs is prof Dan Kgwadi, Rektor van die Mafikengkampus, prof Michael McPherson, Dekaan van die Fakulteit Landbou, Wetenskap en Tegnologie, prof Hendrik van der Linde, bestuurder van die Sentrum vir Toegepaste Stralingswetenskap en tegnologie (STSWT), en dr Nandi Mumba, ook van STSWT.
<fn>NWU-NEWS. News112.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Een van die jongste navorsers van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het 'n toekenning van die International Union for Pure and Applied Physics (IUPAP) ontvang.
Dr Stefan Ferreira, 'n senior lektor in Fisika, sal die toekenning vir jong wetenskaplikes vroeg in Julie tydens die openingseremonie van die dertigste internasionale konferensie oor kosmiese strale in Mexiko ontvang.
Die toekenning van IUPAP is in 2006 ingestel om erkenning te verleen aan jong wetenskaplikes wat 'n maksimum van agt jaar se navorsing gedoen het en oor 'n doktorsgraad beskik. Die IUPAP het in 1922 in Brussel tot stand gekom en die doel van die unie is om internasionale samewerking in Fisika te bewerkstellig en om navorsing en onderrig te bevorder.
Dr Ferreira het verlede jaar die presidentstoekenning vir navorsing van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) ontvang vir jong navorsers wat moontlik as toekomstige leiers in hul navorsingsvelde beskou word. Dié toekenning word slegs aan 'n paar navorsers in die land gemaak.
Hy het sy navorsing begin met die numeriese modellering van die beweging van gelaaide deeltjies (kosmiese strale) binne die son se invloedsfeer, wat as die heliosfeer bekend staan. Die navorsing sluit die modulasie van lae-energie-Jupiter-elektrone in, die effek van die son se aktiwiteit-siklusse op die voortplanting van kosmiese strale asook die versnelling van deeltjies by die terminasieskok van die sonwind.
Dr Ferreira is ook die afgelope paar jaar besig met 'n nuwe projek oor die hidrodinamiese modellering van die heliosfeer, en werk nou saam met navorsers in Duitsland. Daar word ook op 'n gereelde basis met oorsese navorsingsgroepe saamgewerk wat betrokke is by die Ulysses-sending van die Europese Ruimte-agentskap (ESA), asook die Voyager 1 en 2-sendings van die Amerikaanse Ruimte-agentskap (NASA).
Hy beskou prof Marius Potgieter as sy rolmodel. Hy was ook sy studieleier en hulle werk steeds baie nou saam. Prof Potgieter is self 'n vooraanstaande internasionale navorser en het reeds sy A-gradering van die NNS ontvang.
Dr Ferreira was in 1993 'n eerstejaarstudent aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys, en het ná sy BSc-graad ook sy meesters- en doktorsgrade verwerf. Hy is in 2000 as lektor in Fisika aangestel en word twee jaar later 'n senior lektor in dié vakgebied. Hy het ook in 2002 vir ses maande in Duitsland aan die Ruhr-Universität, Bochum, navorsing gedoen.
FOTO: Dr Stefan Ferreira, een van die jongste navorsers van die NWU se Potchefstroomkampus, wat 'n internasionale toekenning ontvang het.
<fn>NWU-NEWS. News113.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Een van die voorste navorsers van die Fakulteit Teologie het pas sy agtste boek die lig laat sien.
Prof Koos Vorster, Direkteur van die Skool vir Kerkwetenskappe op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se boek, Christian attitude in the South African liberal democracy, is pas vrygestel.
Die skrywer is aangegryp deur die opdrag dat Christene die gesindheid van Christus moet weerspieël, nie net in hulle persoonlike lewe nie, maar ook in die makro-etiek van die samelewing waarin God hulle geplaas het. Vandaar die belangrike begrip "attitude" in die titel.
Die boek spreek vanuit Christelike perspektief die roeping van gelowiges aan in die nuwe morele konteks, dié van 'n liberale demokrasie. Prof Vorster hanteer met helder wetenskaplike denke en tog vir enige leser verstaanbaar, aspekte soos nasiebou, grondhervorming, armoedeverligting, regstellende aksie, arbeid, besigheid, vryheid van geloof, beskerming van kinders, homoseksualiteit en die rol van die kerke in al hierdie vraagstukke.
Prof Vorster is die outeur van agt boeke en het reeds 65 artikels in geakkrediteerde publikasies gepubliseer. Hy is ook 'n NNS-gegradeerde navorser en is pas deur die NWU vereer as die navorser wat in 2005 die meeste wetenskaplike artikels op die Potchefstroomkampus gepubliseer het.
Die Potchefstroomse Teologiese Publikasies publiseer wetenskaplike boeke in die teologie nadat die manuskripte deur interne en ekstern internasionale keurders geëvalueer is. Die projek word deur die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika gefinansier.
Prof Ben de Klerk (regs), Rektor van die Teologiese Skool, oorhandig die boek aan die skrywer, prof Koos Vorster.
<fn>NWU-NEWS. News114.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die Noordwes-Universiteit (NWU) het 600 graad 12-leerders van verskeie skole van regoor die provinsie geregistreer vir die Winterskool wat onlangs op die Mafikengkampus gehou is.
Die projek het verlede jaar afgeskop met slegs 331 leerders. Die toename in leerders dui op positiewe groei, wat 'n beter toekoms vir leerders kan verseker. In die Bophirimadistrik was daar in vergelyking met die vorige jaar 'n 30 persent-verbetering in die prestasie van leerders wat die Skool bygewoon het.
Die hoofdoel van die projek is om te fokus op probleemareas in die vakke wat aangebied word en om leerders te help voorberei vir hul finale eksamen. Die leerders word ook gehelp om aan die toelatingsvereistes van tersiêre instansies te voldoen. Die Winterskool spesialiseer in Wiskunde, maar Natuur- en Skeikunde, Biologie, Landbouwetenskap, Geografie, Rekeningkunde, Ekonomie en Bedryfsekonomie word ook aangebied. Daar word ook aandag gegee aan die ontwikkeling van lewensvaardighede, soos leierskap, tydsbestuur, studiemetodes en hoe om effektief op te som.
Die projek word gekoördineer deur mnr Ngoako Malatji en 14 gekwalifiseerde en ervare tutors is verantwoordelik vir die implementering daarvan. "Die projek verskaf aan leerders die geleentheid om hul vaardighede op te skerp vir hul matriekeksamens en hul kennis uit te brei met betrekking tot aangeleenthede wat vir hulle van belang is. Dit is ook 'n geleentheid om die universiteitslewe te ervaar en vriende te maak," sê mnr Malatji.
Dit lyk asof leerders wat die Winterskool bywoon 'n positiewe ingesteldheid het en gelukkig is met hulle studies. "Ons was agter met die sillabus as gevolg van die nasionale staking, maar het nou byna alles ingehaal," sê Kgomotso Mogshane, 17, van die Sol Plaatjie Sekondêre Skool.
Winterskool-leerders tydens klastyd.
<fn>NWU-NEWS. News115.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gaan in samewerking met die Sedibeng Distriksraad 'n inisiatief van stapel stuur om die moontlikheid van sekondêre nywerheidsontwikkeling in die streek te ondersoek.
Die voorgestelde ontwikkeling sal veral gefokus wees op die bevordering van ekonomiese klusters binne die plaaslike ekonomiese struktuur. 'n Aansienlike skenking van R100 000 deur Malesela Taihan Electric Cable (M-Tec) in Vereeniging sal vir die befondsing van die navorsingsprojek aangewend word. Met hierdie skenking herbevestig M-Tec die organisasie se verbintenis tot voortgesette korporatiewe sosiale investering.
Die projekspan word gelei deur dr. Wynand Grobler en mnr Leonard van Vuren, beide verbonde aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit. Volgens hulle kan die huidige ekonomiese stand moontlik toegeskryf word aan die dominansie van hulpbrongebaseerde ekonomiese aktiwiteite. Hierdie aktiwiteite word gekenmerk deur die teenwoordigheid van groot kapitaalintensiewe maatskappye met beperkte raakvlakke binne die plaaslike ekonomie.
Die doelstelling van die voorgestelde navorsingsprojek is om die potensiaal vir die ontwikkeling van 'n staal-kluster binne die Vaaldriehoek te ondersoek. Volgens dr Grobler is die grootste uitdaging die identifisering en daarstelling van 'n platvorm vanwaar klein, medium en mikro-besighede ontwikkel kan word ten einde werkskepping te bevorder.
Teenwoordig tydens die oorhandiging van die R100 000 was, van links: dr Wynand Grobler (Skool vir Ekonomiese Wetenskappe, Vaaldriehoekkampus), mnr June-Young Hah (M-Tec) en mnr Tielman Slabbert (Skool vir Ekonomiese Wetenskappe, Vaaldriehoekkampus).
<fn>NWU-NEWS. News117.2009-12-02.af.txt</fn>
Twee Suid-Afrikaners staan nou aan die hoof van die Vereniging vir Statebondsuniversiteite (Association of Commonwealth Universities - ACU).
Op Vrydag 20 Julie 2007 is prof Brenda Gourley, 'n Suid-Afrikaner wat op die oomblik die Visekanselier van die Open University in die Verenigde Koninkryk is en voorheen Visekanselier van die voormalige Universiteit van Natal was, as voorsitter gekies, en dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU), as ondervoorsitter. "Ek ken dr Eloff al baie jare, en dit sal 'n plesier wees om saam op die Uitvoerende Bestuur van die Vereniging te dien. Ons deel sekere gemeenskaplike doelwitte en ons albei glo dat hoër onderwys kan bydra tot die verbetering van die samelewing," sê prof Gourley.
Die ACU, wat in 1913 gestig is, is die wêreld se oudste interuniversiteitsnetwerk en verteenwoordig ongeveer 500 universiteite dwarsoor die Statebond. Die Vereniging se doelwit is om internasionale samewerking en begrip in hoër onderwys in die Statebondslande te bevorder.
Dr Eloff, wat ook onlangs as voorsitter van Hoër Onderwys Suid-Afrika ("HESA") verkies is, sien uit na die uitdagings wat sy verkiesing meegebring het, en bestempel dit as 'n groot eer - vir homself sowel as vir hoër onderwys in Suid-Afrika.
Hy is van mening dat die ACU in besonder, maar ook tersiêre opvoedkundige instellings wêreldwyd, 'n waardevolle bydrae tot die mensdom kan lewer. "Deur die lewering van goed afgeronde graduandi met hoëvlakvaardighede en die vermoë om lateraal en krities te dink, en deur navorsing en innovasie van hoë gehalte te voorsien, kan universiteite van regoor die wêreld 'n betekenisvolle rol speel om innoverende oplossings te vind vir die uitdagings wat die wêreld in die gesig staar."
Sy verkiesing as visevoorsitter van die ACU sal hoër onderwys in Suid-Afrika wêreldwyd op die voorpunt plaas wat inligting, netwerking en in besonder normering teen internasionale standaarde betref.
"Internasionalisering en in besonder netwerking en die skepping van strategiese bande met universiteite wêreldwyd, is een van die hoëronderwyssektor se strategiese prioriteite. In die lig hiervan strek my betrokkenheid as visevoorsitter van die ACU tot groot voordeel van hoër onderwys in Suid-Afrika."
Dr Eloff se verkiesing is onmiddellik van krag en sy termyn verstryk oor twee jaar.
Prof J McWha, Visekanselier van die Universiteit van Adelaide, is as Ere-tesourier van die ACU verkies. Ander pasverkose lede van die uitvoerende komitee is proff K Mohandas, SS Katiyar, L Tsui en DDA Razak.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit.
<fn>NWU-NEWS. News118.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Instituut vir Toerisme en Vryetydstudies aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gaan in samewerking met ander belanghebbendes in die biltongjagbedryf in Augustus en September vanjaar die grootste nasionale biltongjagteropname ooit van stapel stuur.
In 2005 het 'n opname onder ongeveer 18 000 lede van die SA Jagters- en Wildbewaringsvereniging getoon dat 'n biltongjagter gemiddeld R15 752 per seisoen aan jag bestee. Dit verteenwoordig 'n direkte ekonomiese impak van R3 150 miljoen vir die 2005-seisoen.
"Die 2007-opname gaan aansienlik groter wees en ons beoog om ongeveer 50 000 vraelyste onder die meeste jagverenigings in Suid-Afrika te versprei," sê dr Peet van der Merwe van die Instituut vir Toerismebestuur en Wildlewe-ekonomie aan die Potchefstroomkampus.
Een van die belangrikste doelwitte van die opname is om te bepaal wat die impak van die nuwe wapenwet op die jagbedryf is. Ander aspekte behels die ekonomiese impak en profiel van biltongjagters. Enige persone wat voel dat hulle 'n bydrae kan lewer, kan die Instituut gerus by die volgende nommer skakel: 018 2991812 / 1810 of 'n e-pos stuur na peet.vandermerwe@nwu.ac.za Link: mailto:peet.vandermerwe@nwu.ac.
<fn>NWU-NEWS. News119.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) spog tans met nie minder nie as ses patente wat in die Verenigde State van Amerika goedgekeur en geregistreer is. Wat hierdie prestasie so besonders maak, is die feit dat die standaarde wat binne die Amerikaanse jurisdiksie toegepas word, baie streng is.
Gedurende 2006 is agt Suid-Afrikaanse voorlopige en finale patentaansoeke namens die Noordwes-Universiteit, Potchefstroomkampus by die Suid-Afrikaanse Patentekantoor ingedien. Hierbenewens is drie Suid-Afrikaanse finale patente wat voorheen ingedien is, finaal goedgekeur en toegeken.
Die NWU beskik oor drie geregistreerde planttelersregte, en is die eienaar van meer as 70 aansoeke in 45 klasse wat voorsiening maak vir handelsmerkwetgewing, met inbegrip van die NWU se naam en nuwe logo.
Die Potchefstroomkampus het ook ses internasionale patentaansoeke ingedien onder die vaandel van die Patente-samewerkingsverdrag (PSV) met die Internasionale Buro van die Wêreld Intellektuele-eiendom-organisasie (WIEO) in Genève, Switserland.
Tot dusver is 'n totaal van 39 patentaansoeke ingedien en/of toegeken en geregistreer, na aanleiding van aansoeke wat deur die NWU ingedien is in meer as 48 lande. Dit sluit Europese lande soos Frankryk, Duitsland, Italië, Switserland en die Verenigde Koninkryk in, en ook Afrika-lande soos Botswana, Kenia, Malawi, Namibië en Tanzanië.
<fn>NWU-NEWS. News120.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Adjunkminister van Onderwys, mnr ME Surty, het huidige onderwysbeurshouers, voornemende onderwysstudente, asook ampsdraers en bestuurslede van die Noordwes-Universiteit (NWU) op 13 Augustus 2007 in die Ouditorium van die Potchefstroomkampus toegespreek as deel van die Onderwysdepartement se Fundza Lushaka-beursprogram en veldtog om jong Suid-Afrikaners aan te moedig om onderwysers te word.
"Die groot getal onderwysstudente aan die NWU getuig daarvan dat ons onderwysopleiding baie ernstig bejeën" het dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, tydens die geleentheid gesê.
"Met meer as 3 000 onderwysstudente wat kontakonderrig ontvang in 2007, bevind die NWU hom onder die top vyf universiteite in Suid-Afrika, maar wanneer die meer as 12 000 afstands- en deeltydse onderwysstudente bygereken word, is die NWU die grootste voorsiener van afgeronde onderwysers in die land ná Unisa."
"Die doel van die Fundza Lushaka-beursprogram is om in die nasionale behoefte aan goeie onderwysers in prioriteitsareas te voorsien," het Adjunkminister Surty gesê. Hy het daarop gewys dat Suid-Afrika 'n tekort het aan skaars vaardighede soos ingenieurs en rekenmeesters en dat onderwysers kan bydra om in hierdie behoefte te voorsien deur die vakke op skool aan te bied wat toegang tot opleiding in hierdie rigtings gee.
Die Fundza Lushaka-beursprogram, waarvan R7,2 miljoen aan die NWU toegewys is, stel onderwysstudente in staat om sonder finansiële kwellinge te studeer.
Daar is op die oomblik 205 beurshouers aan die NWU. 'n Fundza Lushaka-beurs dek die student se registrasiefooi, klasgeld, boekegeld, reiskoste, verblyfkoste in 'n koshuis of ander goedgekeurde akkommodasie, en etes.
Van links is Mr H Motara, Waarnemende Streeksdirekteur: Departement van Onderwys, Suidelike Streek, Noordwes-provinsie; dr T Eloff, Visekanselier, Noordwes-Universiteit, prof ND Kgwadi, Rektor: NWU-Mafikengkampus, mnr ME Surty, Adjunkminister van Onderwys, prof PJJ Prinsloo, Rektor: NWU-Vaaldriehoekkampus, prof AL Combrink, Rektor: NWU-Potchefstroomkampus, en dr FM Nzama, Hoofdirekteur: Institusionele en Mensehulpbron-ontwikkeling, Departement van Onderwys.
<fn>NWU-NEWS. News121.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) spog met nog 'n eerste in die provinsie deur die vestiging van 'n unieke skeppingslaboratorium.
Die nuwe FabLab (fabrikasielaboratorium), 'n wêreldklasfasiliteit van die Fakulteit Ingenieurswese, maak dit moontlik vir gebruikers - van skoolkinders tot ingenieurs - om bykans enige idee te ontwerp deur voorstellings te maak, ontwerp, ontwikkel, aan mekaar te sit en te toets.
Die vernaamste doelwit van die laboratorium is om wetenskap en tegnologie in te span om gemeenskappe te versterk in die uitbou van hul onderskeie ekonomieë. Volgens mnr Mosibudi Mangena, Minister van Wetenskap en Tegnologie, wat die nuwe fasiliteit amptelik op die kampus geopen het, het talle van die besoekers aan 'n FabLab reeds die unieke toerusting gebruik in die maak van waardevolle produkte soos 'n gemeenskapsgebaseerde alarmstelsel, 'n bekostigbare, weggooibare termometer en 'n gloeilamp wat deur 'n jong entrepreneur van die landelike gebied buite Pretoria ontwerp is.
Die FabLab is die vyfde van sy soort in die land en die moontlikheid dat dit deur middel van satelliet-laboratoriums ook na ander gebiede in die provinsie uitgebrei kan word, is reeds in die vooruitsig gestel. Die ander laboratoriums is geleë in Soshanguve, Kaapstad, Bloemfontein en Kimberley, en al die FabLabs word ondersteun deur die Departement van Wetenskap en Tegnologie se Advanced Manufacturing Technology Strategy-program (AMTS).
Volgens mnr Mangena het die Potchefstroomkampus se FabLab sy ontstaan te danke aan die Noordwes se Wetenskap en Tegnologie-beraad wat in 2004 gehou is. Tydens dié beraad is metodes wat klein-, medium- en makro-ondernemings kan toepas in onder meer die bevordering van en waardetoevoeging tot die provinsie se ryk mineraalhulpbronne, as vernaamste prioriteite geïdentifiseer. Deur mense die geleentheid te gee om hul skeppende idees verder te ontwikkel, wat moontlik tot nuwe produkte kan lei, kan 'n vername bydrae lewer tot navorsing, ontwikkeling en uiteindelik die land se bruto binnelandse produk.
Mnr Mangena het die versekering gegee dat sy departement toegewyd sal bly in die pogings om die tegnologiese en innovasiegapings wat steeds in die onderskeie gemeenskappe bestaan, te verklein. "Die toekomstige ekonomiese en sosiale ontwikkeling van die wêreld is afhanklik van 'n stewige basis van wetenskap, ingenieurswese en tegnologie. Die internasionale mening is dat lande wat stewige en volhoubare vlakke van groei nastreef, elkeen sy kapasiteit behoort te gebruik om nuwe kennis daar te stel," het hy bygevoeg.
Volgens prof LJ Grobler van die Skool vir Meganiese Ingenieurswese, bewerkstellig die FabLab 'n nuwe dimensie in ingenieurswese en dui die vestiging daarvan op die innoverende gees van die Universiteit. Prof Grobler is van mening dat hul toegang tot die laboratorium skoolkinders meer opgewonde behoort te maak oor wetenskap en tegnologie, en dít behoort 'n vername bydrae te lewer in die sektore wat gebuk gaan onder mannekragtekorte.
Prof LJ Grobler van die Skool vir Meganiese Ingenieurswese, mnr Mosibudi Mangena: Minister van Wetenskap en Tegnologie, en mnr Darkey Africa: LUR vir Plaaslike Regering en Ontwikkeling, by die extruder-masjien in die nuwe FabLab.
<fn>NWU-NEWS. News122.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Mnr Sampie Lundie, 'n dosent in die Fakulteit Opvoedingswetenskappe aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), het 'n kursus ontwerp om onderwysers op te lei in assessering vir uitkomsgebaseerde onderwys.
"Uitkomsgebaseerde onderwys (UGO) blyk 'n beweging in die regte rigting te wees wat sal lei tot die bevordering van gehalte-onderwys en leer in die klaskamer, mits dit reg geïmplementeer word," sê mnr Lundie.
Die voorwaardes vir suksesvolle UGO-assessering is volgens hom hoëvlak-opleiding vooraf en indiensopleiding van onderwysers, en die implementering daarvan veronderstel dat skole hul programme sal herskeduleer sodat onderwysers genoeg tyd sal hê om deeglike beplanning en voorbereiding te doen. Uitkomsgebaseerde assessering veronderstel ook bevoegdheidsgebaseerde assessering waar leerlinge hul bekwaamheid in die klas moet demonstreer onder toesig en waarneming van onderwysers.
Om te voldoen aan die behoefte van onderwysers in die suksesvolle implementering van UGO-assessering bied die NWU 'n geakkrediteerde kortkursus in assessering vir onderwysers aan. Die kursus, wat ook deur die ETDP-Seta geakkrediteer is, fokus op die praktiese opleiding van onderwysers om toepaslike assesseringstake te ontwerp sodat geldige en betroubare besluite oor die leerling se vordering geneem kan word.
"Onderwysers wat reeds die kortkursus voltooi het, is baie positief," sê mnr Lundie. Onderwysers is egter van mening dat die stelsels in skole moet verander om reg aan UGO-assessering te laat geskied. Om sukses te behaal, sal 'n hele skool se personeel opgelei moet word en betrokke wees by die implementering van die assesseringsbeleid wat in die kursus geleer is.
Die kursus maak tans deel uit van die verpligte kurrikulum van die vierdejaarstudente wat dan afstudeer as geakkrediteerde assessors. Mnr Lundie bied die kursus ook by die Universiteit van Stellenbosch en by die Wes-Kaapse Onderwysdepartement aan.
<fn>NWU-NEWS. News123.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - 'n Projek wat deur 'n onderwyskenner van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) van stapel gestuur is, geniet nie net internasionale blootstelling nie, maar word ook binnekort in verskeie provinsies regoor Suid-Afrika geïmplementeer.
Die 'Resilient Educators Programme' (Reds) is deur Dr Linda Theron saamgestel in samewerking met Dr Ike Xaba en Me Mada Watson en poog om onderwysers te bemagtig met beter hanteringsmeganismes en verhoogde weerbaarheid ten opsigte van die HIV/Vigs-pandemie.
Tot dusver is die program met groot sukses onder vrywillige onderwysers van drie provinsies - Gauteng, Noordwes en die Vrystaat - geïmplementeer deur studente van die NWU en die Universiteit van Pretoria (UP) wat tans met hul meesters- en PhD-grade besig is.
In 'n poging om die omvang van die program te vergroot het die hoofnavorser, dr Theron, en haar medenavorsers, proff Herman Strydom van die NWU en Rina Delport van UP, onlangs met prof Jane Gilgun van die Universiteit van Minnesota in Amerika vergader.
Tydens hierdie vergadering is daar terugvoer gegee oor die implementering van die program tot dusver, met die oog op verdere ontwikkelingswerk wat gedoen moet word. Die program sal na verwagting eersdaags in Mpumalanga, Noordwes en die Vrystaat geïmplementeer word. Die besoekende akademikus word hoog aangeskryf as 'n kwalitatiewe navorser, en sy is ook 'n ervare maatskaplike werker.
Die projek word deur die Nasionale Navorsingstigting (NNS) en die NWU onderskryf.
Die span betrokke by die REds-projek is, van links agter, me Hanelie Malan, prof Herman Strydom, prof Rina Delport en dr Stephan Geyer. Voor, van links, is mee Minette du Toit, Steffie Esterhuizen, Violet Moeketsi, dr Linda Theron, prof Jane Gilgun, en mee Lillian Radebe en Viola Kupa.
<fn>NWU-NEWS. News124.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is vanjaar gasheer vir die 29ste jaarlikse kongres van die Vereniging vir Studentevoorligting in Suider-Afrika (VSSA).
Die kongres sal vanaf 17 September tot 21 September plaasvind en besoekers van regoor die land, sowel as van lande soos Brittanje, Swede, Australië en Amerika, word verwag.
Die tema vir die kongres is: "Student Counselling: A positive proactive view on the future". As diensorganisasie het die VSSA sedert sy totstandkoming in 1978 daartoe bygedra om 'n platform te stel vir studentevoorligters, van wie sommige professionele sielkundiges van verskeie tersiêre instellings is, om die hoogste moontlike vlakke van professionele dienslewering en internasionale normering te verseker.
Een van die belangrike funksies wat Studentevoorligting op tersiêre vlak vervul, is dié van beroepsleiding en -voorbereiding. In 'n poging om die studente te bemagtig, word standhoudende werksverhoudinge met potensiële werkgewers opgebou, terwyl beroepsadvertensies op studentewebblaaie geplaas word, loopbaanskoue geloods word, studente voorberei word vir die werksoekproses, en daar geskakel word tussen potensiële werknemers en werkgewers.
Nóg 'n belangrike fokusarea is die belangrike kwessie van deurvloei. Studentevoorligting moet die nodige buitekurrikulêre ondersteuning bied om te verseker dat studente se potensiaal ten volle ontgin word.
Die hoogtepunt van die kongres is die Uitnemendheidstoekennings wat tydens 'n gala-geleentheid op 21 September aangekondig sal word. Hierdie geleentheid sal deur onder meer die Visekanselier en die onderskeie kampusrektore van die NWU asook ander tersiêre instellings bygewoon word.
Vir meer inligting, skakel mnr Harm Stavast by (016) 910 3194 of 083 227 4592.
<fn>NWU-NEWS. News125.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) nooi graag, vir die tweede opeenvolgende jaar, alle voornemende en kwalifiserende kandidate wat in loopbane in die wetenskaplike en handelsrigtings belangstel, om sifting- en keuringsessies by te woon op 1 September.
In die NWU se strewe om toegang tot Hoër Onderwys te fasiliteer, is dit die mikpunt van die Mafikengkampus om die nasionaal geïdentifiseerde skaars vaardighede in die Handel en Wetenskap aan te spreek. Kwalifiserende kandidate kan na afloop van die sifting- en keuringsproses aansoek doen vir studie en registrasie aan die Mafikengkampus vir 'n BSc- of BCom-graad.
Die sifting van voornemende kandidate vind op 1 September 2007 vanaf 08:00 plaas in die Robinsonlokaal in die Great Hall langs die Administrasiegebou op die Mafikengkampus, in kamer G38 in die J Chris Coetzee-gebou op die Potchefstroomkampus, in kamer G02 in die Samancor-gebou op die Vanderbijlparkkampus, die PH Moeketsi Landbouskool in Taung, die Batlharo-Tlhaping Sekondêre Skool in Kuruman, die Tlhabane Kollege in Rustenburg en die Ganyesa Primêre Skool in Ganyesa. Kandidate moet gewaarmerkte afskrifte van hul matrieksertifikate of puntestate, en identiteitsdokumente of paspoorte, asook penne, potlode en uitveërs saambring.
Die Gestandaardiseerde Assesseringstoets en Plasing-toetsing (SATAP-toetsing) van kwalifiserende kandidate sal op 15 September 2007 vanaf 08:00 plaasvind, en die voltooiing van aansoekvorms deur suksesvolle kandidate op 13 Oktober 2007, by bogenoemde lokale.
Kandidate moet die Mafikengkampus voor of op 29 Augustus 2007 kontak om te verseker dat hulle vir die SATAP-toets kwalifiseer, veral indien hulle nie die siftingsgeleenthede kan bywoon nie.
Vir verdere navrae, kontak mnr Kenny Nkgothoe - kenny.nkgothoe@nwu.ac.za (Link: mailto:kenny.nkgothoe@nwu.ac.za), (018) 389 2339, of me Tlaki Mokoena, tel: (018) 389 2054, faks: (018) 389 2593.
<fn>NWU-NEWS. News126.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Meer as 3 000 kleuters in die D8 munisipale distrik, wat Boipatong, Bophelong en omstreke insluit, sal baat vind by 'n projek wat onlangs deur die Skool vir Opvoedkunde van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) van stapel gestuur is.
Die ECD-projek (Early Childhood Developmental Project) het ten doel om die standaard van voorskoolse ontwikkeling te verbeter en om kleuterskoolonderwysers en -hoofde in hierdie opsig te bemagtig.
Volgens dr Elsa Fourie, Direkteur van die Skool vir Opvoedkunde, word 50 kleuterskole by die projek wat in Julie geloots is, betrek met die vooruitsig om die projek ook na ander areas in Vereeniging en Sasolburg uit te brei. Deur die loop van die projek sal aspekte soos daaglikse beplanning, lesplanne, die bestuur van kleuterskole sowel as dieetkundige en higiëniese behoeftes aangespreek word.
Die uiterste behoefte aan 'n intervensie is deur mnr Jaco Verster van die Departement van Gesondheid onder die projekfasiliteerders se aandag gebring. Volgens mnr Verster is daar sommige gevalle waar kleuters géén opvoedkundige stimulasie ontvang nie en net die heeldag speel en slaap. Die higiëne by sommige van die skole is ook nie bevorderlik vir die kinders nie.
Volgens dr Fourie is dit die Skool vir Opvoedkunde, wat die projek self befonds, se oogmerk om hierdie behoefte in die gemeenskap proaktief aan te spreek deur die implementering van die ECD-projek . "As leiers op die gebied van opvoeding is dit ons plig om te verseker dat hierdie kinders kwaliteitonderrig ontvang," verduidelik Fourie, en voeg by dat onderrig tydens die voorskoolse fase die grondslag van 'n kind se totale skoolloopbaan vorm.
In die lig hiervan doen die Skool 'n beroep op die gemeenskap om deel te neem aan die projek en só 'n verskil te maak in 'n jong kind se lewe. Enige hulpmiddels soos kryte, stoeltjies en tafels, papier en boeke sal in hierdie verband welkom wees. Na raming beloop die koste van die loodsprojek bykans R50 000. Vir meer inligting, skakel dr Fourie by (016) 910 3060/66.
Teenwoordig tydens die bekendstelling van die ECD Projek was, van links Steffie Esterhuizen (dosent, Vaaldriehoekkampus), Ria Booysen (dosent, Vaaldriehoekkampus), Elsa Fourie (direkteur, Skool vir Opvoedkunde Vaaldriehoekkampus) en Jaco Verster (Departement Gesondheid).
<fn>NWU-NEWS. News127.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM -Prof Kobus Pienaar, Dekaan van die Fakulteit vir Natuurwetenskappe op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is die ontvanger van die Suid-Afrikaanse Chemiese Instituut (SACI) se Merck-medalje vir 2007.
Prof Pienaar het die toekenning ontvang vir 'n artikel op die terrein van Fisiese Chemie wat in die Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Chemie gepubliseer is. Die titel van die artikel, wat in 2005 verskyn het, is: "Die kinetika van die silwer(l)-geïnduseerde oksidasie van chromium(lll) deur peroksodisulfaat".
In die artikel is ondersoek ingestel na die chemiese meganisme waarvolgens trivalente chroom na heksavalente chroom geoksideer kan word. Trivalente chroom is 'n spoorvoedingstof, terwyl heksavalente chroom 'n welbekende karsinogeen en toksiese vorm van chroom vir mens en dier is.
Die toekenning vir 2007, vir artikels wat tussen 2002 en 2006 in die tydskrif verskyn het, is aan prof Pienaar as senior skrywer van die artikel gemaak. Sy mede-skrywers was me AM Bogopane, NWU, dr GL Lachman, NWU, dr MSA Hamza, NWU en prof Rudi van Eldik van die Universiteit van Erlangen Nürnberg, Duitsland.
<fn>NWU-NEWS. News128.2009-12-02.af.txt</fn>
Hester van der Westhuizen, 'n oud-student van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus het 'n requiem spesiaal vir Suid-Afrikaanse slagoffers van misdaad en geweld gekoponeer.
Die wêreldpremière van hierdie requiem is op Vrydag 17 Augustus 2007 in die Voortrekkermonument deur die Rheinberger-kamerkoor en die Oos-Randse Jeugkoor, soliste en 'n orkes-en-ensemble onder leiding van die dirigent Richter Grimbeek uitgevoer. Die nege bewegings van die requiem simboliseer die nege provinsies van Suid-Afrika.
Me Van der Westhuizen het haar BMus-graad aan die NWU verwerf en het komposisie onder prof Henk Temmingh bestudeer. Sy spesialiseer in komposisies en verwerkings vir kore en ensembles, wat al deur verskeie provinsiale kore soos die Noordwes-kinderkoor, Noordwes-universiteitskoor, Tukkie-jeugkoor, Oos-Randse jeugkoor en die Suidwes-Kaaplandse kinderkoor gesing is.
In 2006 het die Hoërskool Jeugland se meisieskoor 'n komposisie van me Van der Westhuizen by 'n internasionale koorkompetisie in Praag gesing. Verskeie van haar komposisies word ook gereeld deur skoolkore by ATKV-Applous-kompetisies gesing.
Requiem for the Victims of Crime and Violence in South Africa word in Desember in Duitsland uitgevoer deur die Oos-Randse Jeugkoor en die Maulbronner Kammerchor - gedirigeer deur Jurgen Budday. Die Rheinberger-kamerkoor voer die requiem in September in die Dias-museum in Mosselbaai uit.
<fn>NWU-NEWS. News129.2009-12-02.af.txt</fn>
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU) en die nuwe voorsitter van Hoër Onderwys Suid-Afrika (HESA), het sy verbintenis tot die Know Your Status, Each One Reach Five-veldtog getoon deurdat hy op 4 September 2007 openlik 'n MIV-toets ondergaan het by die kantore van die Hoëronderwys-VIGS-program (HEAIDS) in Pretoria, en weer by die NWU twee dae later.
Die veldtog, wat Vrywillige Berading en Toetsing (VBT) in die hoëronderwyssektor aanmoedig, word gekoördineer deur HEAIDS, 'n gesamentlike inisiatief van die Departement van Onderwys en HESA, en word deur die Europese Unie befonds.
Die NWU se veldtog het vanaf die 3de tot die 7de September geduur, waartydens studente en personeel van die Institusionele Kantoor en al drie kampusse vrywillige toetsing ondergaan het.
Die toetsketting sal voortgesit word op kampusse regoor die land. In die bestek van drie weke sal kampusveldtogte by 13 hoëronderwysinstellings geloods word - onder leiding van hul raadslede, visekanseliers, studenteleiers, akademici en administrateurs wat gereed is om die daad by die woord te voeg en MIV-toetsing te ondergaan.
"Ons het 'n groot verantwoordelikheid ten opsigte van ons studente om hul veilig deur hul studiejare te lei. Die beste manier waarop ons ongeveinsde besorgdheid oor die gesondheid en welstand van ons studente kan bewys, is om hulle deur ons voorbeeld te lei," sê Dr Eloff.
Prof Brian O'Connell (Visekanselier van die Universiteit van die Wes-Kaap), mnr Lucky Phosa, (President van die Suid-Afrikaanse Studente-Unie), prof Duma Malaza (Uitvoerende Bestuurder van HESA), dr Molato Qhobela (Adjunk-direkteur-generaal: Hoër Onderwys in die Departement van Onderwys) en dr Shaidah Asmall (Direkteur van die Hoëronderwys-MIV/VIGS-program) het saam met dr Eloff meegedoen aan die HESA-toetsingsprojek.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU doen MIV-toetse tydens die nasionale Know Your Status, Each One Reach Five-veldtog.
<fn>NWU-NEWS. News130.2009-12-02.af.txt</fn>
Die eerste plek wat die Noordwes-Universiteit (NWU) in 2007 se PriceWaterhouseCoopers-toekenning vir Uitnemendheid in Hoër Onderwys (Korporatiewe Beheer) behaal het, getuig van die instelling se toewyding in sy strewe na beste praktyk ten opsigte van effektiewe bestuur en korporatiewe beheer.
Die NWU het gevorder van vierde plek verlede jaar tot in die eerste plek vanjaar, wat hy deel met die Sentrale Universiteit van Tegnologie (CUT).
"In haar begrotingstoespraak vroeër vanjaar het die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, gesê 2007 is die jaar waarin ons uitnemendheid moet bevestig en middelmatigheid moet verwerp. Hierdie toekenning demonstreer ons toegewydheid aan voortreflikheid en ook dat ons voortdurend besig is om ons prestasievlak te verhoog," sê prof Chris van der Walt, Institusionele Registrateur van die NWU.
Die kompetisie vind jaarliks plaas en het ten doel om hoëronderwysinstellings aan te moedig om daarna te streef om die hoogste standaarde in korporatiewe beheer te handhaaf en om aan die 2002-King II-verslag oor Korporatiewe Beheer in Suid-Afrika se beginsels vir goeie korporatiewe beheer te voldoen. Hierdie verslag beklemtoon die sewe beginsels van goeie korporatiewe beheer, naamlik dissipline, deursigtigheid, onafhanklikheid, toerekenbaarheid, verantwoordelikheid, billikheid en sosiale verantwoordelikheid.
<fn>NWU-NEWS. News131.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroom Besigheidskool (PBS) aan die Skool vir Ekonomiese en Bestuurswetenskappe van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n afdeling tot stand gebring wat alleenlik toegewy word aan koöperasies. Prof Louw van der Walt, wat erken word as een van die mees kundige en praktykgerigte koöperasiedeskundiges, staan aan die hoof van hierdie afdeling.
Die koöperasie as besigheid het in die afgelope klompie jare in gewildheid toegeneem. Koöperasies is nie slegs van toepassing op die landbousektor nie, maar kan ook 'n belangrike rol speel in die opheffing van gemeenskappe en die bevordering van die kleinsakesektor.
Die PBS het die behoefte aan praktiese opleiding en ondersteuning in hierdie sektor geïdentifiseer, en volgens navorsing ondervind baie bestaande koöperasies tans probleme om hul besighede operasioneel te hou. Die koöperasie-afdeling het ten doel om 'n belangrike bydrae te lewer tot die voortbestaan van die koöperasiesektor in Suid-Afrika.
Kontak gerus vir prof Van der Walt by (018) 299-1365 of e-pos: Louw. VanderWalt@nwu.co.za (Link: mailto: Louw. VanderWalt@nwu.co.za) vir meer inligting.
Prof Louw van der Walt, hoof van die koöperasie-afdeling.
<fn>NWU-NEWS. News132.2009-12-02.af.txt</fn>
Help ons dink aan 'n slagspreuk vir ons nuwe logo!
Personeellede en studente van die Noordwes-Universiteit (NWU) word uitgenooi om deel te neem aan 'n kompetisie om 'n slagspreuk te vind wat, as deel van die handelsmerk-ontwikkelingsplan, die nuwe logo en handelsmerk-kern komplementeer.
Noudat die Raad die handelsmerk-implementering-plan goedgekeur het, gaan dit voor die wind met die ontwikkeling van die NWU se nuwe handelsmerk. Gedurende die volgende paar maande sal die nuwe logo en die handelsmerk met trots hul plekke inneem op skryfbehoeftes, aanwysingsborde, bemarkings- en kommunikasiemateriaal, sertifikate, kleredrag, seremoniële drag en ander handelsmerk-raakpunte.
'n Slagspreuk is 'n institusionele posisionerende idee wat die wese van die handelsmerk vasvang en duidelik maak. Dit druk die handelsmerk se betekenis op so 'n manier uit dat dit maklik herken en onthou sal word.
Die huidige slagspreuk "ons doen dit reg, doing it right, re dira sentle" is ná die samesmelting maar vóór die finalisering van die NWU se handelsmerk-strategie ontwikkel. Met die finale handelsmerk-strategie in plek, het die tyd aangebreek om 'n kragtige nuwe slagspreuk te vind wat saam met die logo en die handelsmerk-kern gebruik kan word.
Wanneer 'n finale posisionerende slagspreuk gekies en op ooreengekom is, sal dit deur die Institusionele Kantoor en die drie kampusse gebruik word vir institusionele boodskapoordrag en handelsmerk-vestiging.
Klik gerus op die plakkaat hieronder om in te skryf vir die slagspreukkompetisie, en so in aanmerking te kom vir 'n kontantprys van R5 000!
<fn>NWU-NEWS. News133.2009-12-02.af.txt</fn>
PUKfm, die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se eie gemeenskapsradiostasie, het die Sonitus Community Radio Award in die Noordwesprovinsie gewen.
PUKfm (beskikbaar op 93.6 fm), het voorts onder die top tien gemeenskapsradiostasies in die land geëindig en skuur nou skouers met stasies soos Jozi fm, Eastwave Radio en Radio Kragbron.
Die kompetisie het ten doel om die onderskeie stasies se gemeenskappe se betrokkenheid te meet. Die gemeenskapsradiostasies moes ook bewys dat hulle die mees innoverende, motiverende en opwindende programme en musiek vir hul onderskeie teikenmarkte bied.
"Ons is verheug daaroor om as die provinsiale wenner uit die stryd te tree. Dit is 'n bewys dat ons toenemend 'n gevestigde radiostasie word waarin die gemeenskap verder kan belê," sê mnr Edohan Burger, stasiebestuurder.
Wat volgens mnr Burger hierdie prestasie selfs meer merkwaardig maak, is die feit dat PUKfm se joggies vrywillig werk, en nie soos die meeste van die landwye teenstanders permanente personeel is wat vir hul dienste vergoed word nie.
PUKfm se luisteraarsgetalle het sedert 1 Februarie verlede jaar reeds twee keer verdubbel, en navorsing wat vroeër vanjaar op die Kampus gedoen is, dui daarop dat die getalle tot 10 500 gestyg het.
<fn>NWU-NEWS. News134.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Gideon Greyvenstein, Direkteur van die Nagraadse Skool vir Kernwetenskap en Ingenieurswese op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), het 'n Tegnologietoekenning van die Departement van Handel en Nywerheid (dti) ontvang by 'n spesiale geleentheid wat onlangs by die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in Port Elizabeth gehou is.
Prof Greyvenstein is as die wenner in die Program vir Tegnologie en Menslike Hulpbronne vir die Bedryf (THRIP) se kategorie vir Menslikehulpbron-ontwikkeling: Kwaliteit en Kwantiteit van Studente aangewys. Hy het die toekenning ontvang vir die "Korrelbed modulêre reaktor (KBMR)-tegnologie"-projek wat in vennootskap met die PBMR Maatskappy en M-Tech Industrial, 'n multidissiplinêre ingenieursmaatskappy in Potchefstroom, ontwikkel en bedryf word.
As die wenner van 'n dti-tegnologietoekenning, voldoen die projek aan die doelwitte van die THRIP-program om die getal en gehalte van mense met toepaslike vaardighede in die ontwikkeling en bestuur van tegnologie vir die bedryf te verhoog. Die projek bevorder ook groter samewerking tussen hoëronderwys- en wetenskap- en ingenieurstegnologie-instellings.
"KBMR-tegnologie is 'n hoë-gehalte ingenieurs- en tegonologie-navorsingsprojek en die uitsette van hierdie projek sal 'n beduidende bydrae tot die ontluikende kernkragbedryf lewer," sê prof Gideon Greyvensteyn.
Die "KBMR-tegnologie"-projek betrek meer as 20 voltydse nagraadse studente en bestaan uit drie KBMR-geborgde toetsfasiliteite. Hierdie fasiliteite is die Korrelbed-mikromodel (KBMM), die Hoëdruk-toetseenheid (HDTE) en die Hoëtemperatuur-toetseenheid (HTTE).
Prof Gideon Greyvenstein saam met dr Rob Davies, Adjunkminister van die Departement van Handel en Nywerheid, tydens die aankondiging van die dti-tegnologietoekennings.
<fn>NWU-NEWS. News135.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Noordwes-Universiteit (NWU) se leierskap in kernwetenskap-onderrig en sy innoverende dryfkrag was in die kollig gedurende die onlangse Wêreldkernkragvereniging se 32ste jaarlikse simposium wat by die Queen Elizabeth II-konferensiesentrum in Londen in die Verenigde Koninkryk gehou is.
Die NWU was die enigste Suid-Afrikaanse universiteit wat by hierdie internasionale simposium teenwoordig was, en is ook die enigste Suid-Afrikaanse universiteit wat lid is van die Wêreldkernkragvereniging sowel as van die Wêreld-Kernkraguniversiteit.
Afgevaardigdes van die Nagraadse Skool vir Kernwetenskap en -Ingenieurswese op die Potchefstroomkampus het die Universiteit op die simposium verteenwoordig, waar kenners onderwerpe soos die sienings van leiers in die kernkragbedryf, die wêreldbrandstofmark - vraag en aanbod 2007-2030, die rol van kernkrag in die verskaffing van veilige energie, die skep van 'n betroubare bedryfstruktuur vir die kernkrag-renaissance, uraanmarkte en die slotfase van die brandstofsiklus bespreek het.
Die Nagraadse Skool vir Kernwetenskap en -Ingenieurswese is daartoe verbind om kerningenieurs te lewer wat aan internasionale standaarde voldoen en dit selfs oortref.
Die simposium het internasionale samewerkingsgeleenthede, spesifiek gerig op navorsing en opleiding, uitgebrei. Die NWU se teenwoordigheid by die simposium getuig nie slegs van die Universiteit se leierskap in kernwetenskapopvoeding in Suid-Afrika nie, maar bevestig ook opnuut sy volgehoue strewe om op die voorpunt van nuwe verwikkelinge in die kernenergiebedryf te bly.
Afgevaardigdes van regoor die wêreld het die Wêreldkernkragvereniging se simposium bygewoon. Tweede van regs is me Elmarie Bester, die kommunikasiebeampte van die Skool vir Kernwetenskap en Ingenieurswese.
<fn>NWU-NEWS. News136.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is die trotse borg van die Curriebeker-skeidsregters se rugbybroeke.
Die borgskap is tydens die onlangse NWU-rugbyinstituut se Manne-aand amptelik aan mnr Steve Meintjies, voorsitter van die SA Skeidsregtersvereniging, oorhandig. Mnr Theo Cloete, Direkteur van die Departement Bemarking en Kommunikasie aan die Potchefstroomkampus, het die deurbraak gemaak na voortgesette onderhandelings met die Suid-Afrikaanse Rugbyunie.
Die unieke bemarkingsveldtog se vernaamste doelwit is die vestiging van die nuwe handelsmerk, en die land se voorste skeidsregters, soos Jonathan Kaplan, Marius Jonker, Craig Joubert, Mark Lawrence, Willie Roos en Jerome Fortuin, sal vir die volgende vier jaar tydens die Curriebekerwedstryde rugbybroeke met die NWU-Puk-embleem dra.
Minstens drie Curriebekerwedstryde word elke naweek op televisie uitgesaai, en dus sal die NWU-Puk-embleem vir altesaam sowat vier uur per naweek te sien wees.
Só lyk die Suid-Afrikaanse rugbyskeidsregters se broeke wat deur die Potchefstroomkampus geborg word, wys mevv Hannatjie Visagie en Annemarié Hefer van Bemarking en Kommunikasie.
<fn>NWU-NEWS. News137.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Twee junior lektore van die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs afstand-studiebeurse van die Statebondskommissie in die Verenigde Koninkryk ontvang.
Me Noziphiwo Kgati en mnr Titus Williams is uit sowat 800 aansoekers uit Afrika gekies om hul meestersgraadstudies in Onderrig vir Volhoubaarheid te doen, en maak deel uit van die slegs 20 kandidate wat uiteindelik vir die kursus gekeur is.
Albei lektore sal met behulp van afstandsonderrig oor die volgende vier jaar hul MSc-studies aan die South Bank University in Londen doen.
Die Dekaan van die Fakulteit Opvoedkunde, prof Petra Engelbrecht, en die Direkteur van die Skool, prof Manie Spamer, het die lektore vir die beurse benoem en hulle gemotiveer om daarvoor aansoek te doen.
Me Kgati is tans 'n junior lektor in Opvoedkundige Bestuursonderrig en Entrepreneurskap in die NWU se afstandsonderrigprogram. Mnr Williams is tans 'n junior lektor in Geskiedenis en Aardrykskunde, ook deel van die NWU se afstandsonderrigprogram.
Mnr Titus Williams en me Noziphiwo Kgati het onlangs afstand-studiebeurse van die Statebondskommissie in die Verenigde Koninkryk ontvang.
<fn>NWU-NEWS. News138.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die innovasiegees van die Noordwes-Universiteit (NWU) is weer eens gedemonstreer toe die wenners van die Jong Innoveerders-kompetisie, geloods deur die NWU se Innovasie-eenheid, op 18 Oktober 2007 tydens 'n glansgeleentheid in die Gallery op die Potchefstroomkampus aangekondig is.
Hans Viljoen, 'n graad 12-leerder van Gimnasium Hoërskool, het die eerste prys van R2 000 verower vir die perspekslamp wat hy ontwerp en gemaak het.
Ofelia Andrade and Simone Pears, graad 11-leerders van Potchefstroom Girls' High, was tweede en derde en het onderskeidelik R800 and R300 gewen.
"Dit is vir ons belangrik om jong innoveerders reeds op 'n vroeë ouderdom te identifiseer, aan te moedig en te ontwikkel, aangesien hulle ons innoveerders van die toekoms is," sê kompetisie-organiseerder, me Susan van Rooyen van die Innovasiekantoor.
Met die oog op die kompetisie is die jong innoveerders by die Open Café in Potchefstoom opgelei om Linux-sagteware te gebruik om hulle lampe te ontwerp. Die ontwerpe is daarna by die Ingenieursfakulteit se fabrikasielaboratorium (FabLab) op die Potchefstroomkampus van die NWU met behulp van Opensource-sagteware gefinaliseer, waarna die perspeks deur 'n CO2-laserpresisiesnyer gesny is.
Die Open Café is 'n nie-winsgerigte internetkafee wat in die opleiding, verspreiding en tegniese ondersteuning vir Open Source-sagteware spesialiseer, terwyl die FabLab 'n wêreldklasfasiliteit is waar mense - van skoolkinders tot ingenieurs - die unieke toerusting kan gebruik om bykans enige idee of produk te ontwerp, te ontwikkel, aanmekaar te sit of te toets.
Die Jong Innoveerders Kompetisie is gelyklopend met die Departement van Wetenskap en Tegnologie se Innovasiefondskompetisie vir studente van stapel gestuur.
By die prysuitdelingsfunksie was, voor van links, mnr Pieter Tolmay, FabLab, Jessica Brink, High School for Girls, Potchefstroom, Simone Pears, High School for Girls, Potchefstroom, me Susan van Rooyen, Innovasiekantoor, NWU, me Anna Dani, Open Café, Ofelia Andrade, High School for Girls, Potchefstroom, en Johan Heath, Hoër Tegniese Skool, Potchefstroom. Agter van links is Dawie Botha, Hoër Tegniese Skool, Potchefstroom, Sarel Coetzee, Hoër Tegniese Skool, Potchefstroom Innes Coetzee, Hoër Tegniese Skool, Potchefstroom, Hans Viljoen, Hoërskool Gimnasium, Potchefstroom, (eerstepryswenner).
<fn>NWU-NEWS. News139.2009-12-02.af.txt</fn>
Die bekende Suid-Afrikaanse kunstenaar Bronwen Findlay is die ontvanger van die gesogte Helgaard Steyn-prys ter waarde van R150 000.
Die kunstenaar het die toekenning van me Hanneli Rupert-Koegelenberg - NWU-raadslid en verteenwoordiger van die Helgaard Steyn Trust - ontvang tydens 'n funksie wat op 17 Oktober 2007 op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gehou is.
Me Findlay, deeltydse dosent in Beeldende Kunste aan die Universiteit van Johannesburg (UJ) wat haar eerste uitstalling in 1977 gehou het, het haar verbasing uitgespreek oor die toekenning, maar dit as 'n groot eer bestempel.
"Ek hou elke paar jaar 'n uitstalling en ek hou daarvan om te werk met die oog op 'n spesifieke uitstalling," sê sy. Hoewel haar werk gewoonlik in Johannesburg en Durban uitgestal word, was sommige van haar skilderye ook al deel van groepuitstallings in die buiteland.
Die Helgaard Steyn-prys word jaarliks beurtelings aan 'n komponis, skilder, skrywer of beeldhouer toegeken. Die NWU kry elke tweede jaar 'n versoek van die Helgaard Steyn Trust om 'n beoordelaar aan te wys. Dr John Botha, dosent aan die NWU se Potchefstroomkampus, is as een van die beoordelaars vir 2007 aangewys. Sy medebeoordelaars was dr Lydia de Waal, Direkteur van die Sasol Galery in Stellenbosch, en prof Dirk van den Berg van die Universiteit van die Vrystaat.
Die beoordelaars beskou me Findlay as 'n waardige opvolger van werke wat al in die verlede met die Helgaard Steyn-prys bekroon is. Hulle meen dat haar werk, All about everything, daarin slaag om 'n buitengewoon subtiele en komplekse estetiese voorstelling te kombineer met 'n eenvoudige vertolkende boodskap van integriteit. Volgens die beoordelaars is Bronwen Findlay 'n gevestigde en gesiene kunstenaar en verteenwoordig hierdie skildery jare van toegewyde werk van hoogstaande gehalte.
"Niks wat hierdie kunstenaar al in haar roemryke loopbaan aangepak het, kan as "alledaags" beskryf word nie; tog blyk dit dat sy juis uit die alledaagse voorwerpe wat haar in haar daaglikse leefwêreld omring, inspirasie put vir hierdie uitsonderlike werk."
Die bekroonde kunswerk van 2 x 3,6 m, olie op doek, maak tans deel uit van Standard Bank se versameling in Morningside, Johannesburg. In hierdie skildery bring die kunstenaar hulde aan haar oorlede moeder. Die skildery bevat verskeie voorwerpe wat vir haar moeder belangrik was, wat die tema van die "alledaagse" beklemtoon.
In 2006 is die Helgaard Steyn-prys aan die komponis Roelof Temmingh toegeken, vir sy komposisie Kantorium. Volgende jaar se prys sal weer aan 'n skrywer toegeken word.
Teenwoordig by die prysuitdelingsfunksie was van links: prof CFC van der Walt, Institusionele Registrateur van die NWU, prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus, NWU, me Hanneli Rupert-Koegelenberg, NWU-raadslid en verteenwoordiger van die Helgaard Steyn Trust, me Bronwen Findlay, kunstenaar, en dr Theuns Eloff, Visekanselier, NWU.
<fn>NWU-NEWS. News14.2009-12-02.af.txt</fn>
Nuwe idees en nuwe maniere om dinge te doen is ryklik beloon by 'n prestige-dinee wat onlangs gehou is toe die finaliste van die Universiteit se Innovasiekompetisie bekendgemaak is.
Hierdie toekenning vorm deel van 'n landwye soektog na die mees innoverende studente. Die doel met die Nasionale Innovasiekompetisie, aangebied deur die Nasionale Innovasiefonds vir tegnologiese innovasie, is om entrepreneurskap te bevorder deur die kommersialisering van die innoverende idees van jong entrepreneurs.
Paulus Kruger, Barend Visser, Okkie de Jager en Gerhard Moerdyk het die eerste plek verower met hul projek, "Automobile Ignition sytem"; Uys Jonker, Johannes Bosman, Riaan de Bruyn en Attie Jonker het die tweede plek gekry met hul projek, "JSI Revelation" en Roelf Botha, Barend Visser, Okkie de Jager en Gerhard Moerdyk het met hul projek, "Hardware Number Generation," die derde plek verower. Die top finaliste het onderskeidelik R50 000, R30 000 en R20 000 gewen. Hulle sal nou outomaties ingeskryf word vir die Nasionale Innovasiekompetisie waar hulle in aanmerking sal kom vir nóg groter pryse en die geleentheid om hul idees te kommersialiseer met die ondersteuning van potensiële borge en die Innovasiefonds se Kommersialiseringskantoor.
Volgens Rudi van der Walt van die Institusionele Innovasiekantoor het die reaksie op die kompetisie alle verwagtinge oortref. "Ons slagspreuk, 'wees skerp - innoveer,' het lewe gekry in hierdie kompetisie. Hierdie kompetisie sal net groter word."
Eerste plek wenners van die Nasionale Innovasiekompetisie.
<fn>NWU-NEWS. News140.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Toestel wat metaal vinnig en koste-effektief smelt en induksieverwarmingstegnologie verbeter, het vir Monique Coffee, 'n vierdejaarstudent in elektriese ingenieuswese op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), die eerste prys in die Nasionale Innovasiekompetisie en R50 000 prysgeld besorg.
Die prys is op 18 Oktober 2007 tydens 'n glansgeleentheid in die Gallery op die Potchefstroomkampus aan haar oorhandig. Haar weninskrywing, 'n mikro-induksie-oond, is 'n toestel wat metaal vinnig en koste-effektief smelt sonder enige element, vlam of ander verhitting, maar deur middel van elektromagnetiese induksie. Hierdie tegnologie word algemeen gebruik in onder meer die tandarts- en juweliersbedrywe. Wat Monique se werk uniek maak is dat sy, deur gebruik te maak van 'n skakelelektronika-patent wat deur die NWU gehou word, die effektiwiteit van bestaande induksieoonde aansienlik kan verbeter. Oonde sal ook goedkoper en ligter raak, aangesien haar tegniek meebring dat die aantal komponente wat gebruik word drasties verminder kan word.
Die tweede prys, ter waarde van R30 000, is verower deur Pieter Vergeer, Gareth Stott en Wynand Cilliers. Hulle het 'n proses ontwikkel waarmee die saadstrook, bekend as UNBUNTape, vervaardig kan word. UNBUNTape bevat reeds die regte hoeveelheid saad, kunsmis en insekdoder in elke papiervakkie en kan net so in die grond gesit word. Dit is veral gemik op gemeenskapsgroentetuine waar persone nie oor die nodige tuinmaakvaardighede en middele beskik nie. Dit sal ook aan hulporganisasies bemark word.
Die derde prys van R20 000 is toegeken aan Ruan van den Heever wat die APMS Real Time Heart Monitor ontwerp het. Dit is 'n intydse afstandsmonitor waarmee die toestand van die hart - die elektrokardiogram - van atlete gemeet kan word terwyl hulle op die veld deelneem.
Hierdie drie wenners dring nou deur na die tweede fase van die Nasionale Innovasiekompetisie en sal te staan kom teen die wenners wat deur ander hoëronderwysinstellings in Suid-Afrika aangewys is.
Die NWU se ander eerstefasefinaliste sluit die volgende in: Dale du Plooy en Ziegfried van Huyssteen met hul Nemo Key Ring, wat help om verlore apparate in die huis op te spoor, Ruth Davies en Heinrich Schultz met hul Shpinx Security, 'n sekuriteitstelsel wat 'n sms aan die eienaar stuur wanneer 'n kunswerk gesteel word, en Tony Plotz met sy Ubuntu Sports Consultants, wat 'n sagtewareprogram is waarmee inligting oor sportdeelnemers se fisiese status intyds verwerk word en 'n verslag oor hulle status onmiddellik saamgestel kan word.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, het gesê dat die wenners deur hul innovasies meehelp om die visie van die Universiteit - om 'n toonaangewende Universiteit in Afrika te wees, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie - waar te maak.
Die Nasionale Innovasiekompetisie (NIC) word deur die Innovasiefonds van die Departement Wetenskap en Tegnologie geloods ter bevordering van tegnologiese innovasie in Suid-Afrikaanse hoëronderwysinstellings.
Teenwoordig by die prysuitdelingsfunksie was vanaf links: Ruan van den Heever (derdepryswenner), Monique Coffee (eerstepryswenner), Pieter Vergeer (tweedepryswenner), dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU), prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus (NWU), Gareth Stott (tweedepryswenner), Wynand Cilliers, (tweedepryswenner) en prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie, Potchefstroomkampus (NWU).
<fn>NWU-NEWS. News141.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Skool vir Verpleegkunde op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs in samewerking met die Universiteit van Malawi die sewende jaarlikse kongres van die Tau Lambda-at-Large Chapter - Delivering Evidence-Based Nursing and Midwifery in Africa - in Llongwe, Malawi georganiseer.
Tau Lambda is die grootste ere-organisasie vir verpleegkundiges is maak deel uit van Sigma Theta Tau International (STTI). Lede van die organisasie word genooi om lidmaatskap te aanvaar en sluit die boonste 30 persent van top presteerders, asook leiers in Verpleegkunde in.
Tydens die kongres is prof Sebi Lekalakala-Mokgele as Visepresident van Tau Lambda (2007-2009) verkies. Die Skooldirekteur, prof Hester Klopper, is sedert 2005 die sekretariaat-tesourier.
Tau Lambda deel STTI se visie om leierskap en wetenskaplikheid in die praktyk, onderrig en navorsing te bevorder.
Verklaring wat 'n implementeringstrategie voorstel om verpleegkunde en vroedvroue in Afrika te behou asook die ontwikkeling van verpleegkundiges om kundige sorg aan gemeenskappe te lewer.
Die volgende kongres van Tau Lambda vind in Eldoret, Kenia in Julie 2008 plaas.
Van links na regs is prof Judy Bruce (verkose President van Wits), me Marjorie Ngaunje (Minister van Gesondheid van Malawi), prof Hester Klopper (NWU) en dr Naomi Seboni (President van die Universiteit van Botswana).
<fn>NWU-NEWS. News142.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Twee nasionale navorsings-leerstoele is pas deur die Departement Wetenskap en Tegnologie aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) toegeken.
Prof Okkie de Jager het die leerstoel in astro- en ruimtefisika ontvang en dr Holger Bettinger in toegepaste molekuulmodellering.
Prof de Jager het reeds twee keer (in 1988 en 1992) die presidentstoekenning van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) ontvang en was vroeër vanjaar in die internasionale span navorsers wat met die Descartes-prys vir wetenskap van die Europese Kommissie bekroon is.
Dr Bettinger is tans verbonde aan die Departement Chemie en Biochemie van die Ruhr Universiteit in Duitsland. Hy is ook reeds verskeie kere vir sy navorsingswerk in Duitsland bekroon en is lid van die Duitse en die Amerikaanse Chemievereniging.
Volgens prof Manie Vosloo van die Skool vir Chemie, is dit vir hulle 'n besondere eer om die leerstoel te ontvang en is hulle opgewonde oor wat dit vir uitbou van die navorsingsveld kan beteken.
Die leerstoele is deel van die Departement se landwye navorsingsleerstoel-inisiatief (SARChI). Die SARChI-model word wêreldwyd aanvaar in die ontwikkeling van navorsingsmoontlikhede om wêreldklas navorsers na die land, asook gekwalifiseerde wetenskaplikes terug na die hoëronderwys sektor te lok.
Die departement beoog om 210 leerstoele teen 2010 te vestig.
<fn>NWU-NEWS. News143.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs die eerste fasiliteit van sy soort in die land geopen om die uitwerking van lugbesoedeling op plante te bestudeer.
Die "Open-Top" kamers (OTC's) is só ontwerp dat die reaksie op plante binne die gekontroleerde omgewing steeds so na as moontlik aan natuurlike toestande is. Die OTC-kamers is deur prof Gert Krüger, plantfisioloog van die Potchefstroomkampus, en sy studente ontwerp en gebou.
Dié navorsing maak die NWU 'n leier op die gebied van die bestudering van lugbesoedeling op gewasse en natuurlike plantegroei. Volgens prof Krüger werk hulle ook nou saam met internasionale kenners van die Universiteite van York in die Verenigde Koninkryk en Götenburg in Swede.
Die navorsing van prof Krüger en twee nagraadse studente, Pieter Smit en Elmien Heyneke, fokus op stres-fisiologie van plante in 'n poging om plante se reaksie op omgewingstres (soos besoedeling) en die fisiologiese en biochemiese grondslag daarvan te bestudeer. Hierdie inligting is volgens prof Krüger noodsaaklik vir beleidmaking ten opsigte van lugbesoedeling in Suid-Afrika.
Die NWU is aangewys as die ondersteuningsentrum vir die aktiwiteite van Air Pollution Information Africa (Apina) in Suidelike Afrika. Hierdie navorsing sluit ook aan by die NWU se navorsing op atmosferiese chemie onder leiding van prof Kobus Pienaar, Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe.
Die NWU het sowat R1,4 miljoen in die projek belê.
Die "Open-Top" kamers wat gebou is om die effek van lugbesoedeling op plante te bestudeer, is onlangs amptelik in gebruik geneem. Hier is proff Leon van Rensburg (Omgewingswetenskappe), Gert Krüger (plantfisioloog), Mariëtte Lowes (Viserektor: Akademie), Amanda Lourens (Direkteur: Navorsingsondersteuning) en Annette Combrink (Rektor: Potchefstroomkampus).
<fn>NWU-NEWS. News144.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroom Besigheidskool (PBS) van die Noordwes-Universiteit (NWU) het die uitdagings aanvaar wat die veeleisende omgewing van die 21ste eeu bied. Sy MBA-program het wyd bekend geword vir die "lewering van praktiese besigheidsoplossings" vir lewensegte probleme, kwessies en geleenthede.
Die ten volle geakkrediteerde MBA-program is 'n omvattende kwalifikasie wat 'n wye reeks sleutelaktiwiteite uit die sakewêreld insluit. Die filosofie van praktiese besigheidsoplossings rus studente toe om hulle verworwe kennis sonder verwyl in die werkplek toe te pas.
Omdat dit 'n invloedryke en gehalte-geouditeerde besigheidskool in die MBA-mark in Suid-Afrika is, het die PBS strategiese veranderinge en toevoegings tot sy MBA-program gemaak om sy waarde vir die besigheidsmark uit te brei. Die herkurrikulering van die MBA-program, tesame met die vaardigheids-georiënteerde studieskole, dien as impetus vir die Fakulteit Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe se strewe na volhoubare uitnemendheid in besigheidstudie en verwante netwerking deur die stelsel van sindikaat-groepleermetodologieë.
"Dit is met die uiterste trots dat ek my stempel van goedkeuring gee aan 'n kursus wat MBA-studente toerus en ondersteun om 'n volhoubare kultuur van strategiese denke in hulle eie organisasies te skep en uit te bou," sê prof Tommy du Plessis, Direkteur van die PBS.
Die MBA word in Engels op die Vaaldriehoekkampus en in Afrikaans op die Potchefstroomkampus aangebied, met 'n deeltydse program en struktuur om aan die behoefte van werkgewers te voldoen. Belangstellendes moet die aansoekvorm invul wat op die internet beskikbaar is (www.nwu.ac.za/p/pbs (Link: http://www.nwu.ac.za/p/pbs)). Alle aansoeke sal 'n papierkeuringsproses deurloop en kandidate sal die Suvell & Holtzworth Limited (SHL)-toelatingstoets moet skryf, wat potensiële bestuursbevoegdhede evalueer.
Vir meer inligting kontak asseblief vir Cornelia Veldman by (018) 299 1413 / Cornelia. Veldman@nwu.ac.za (Link: mailto: Cornelia. Veldman@nwu.ac.za), of prof Ronnie Lotriet by (018) 299 1406/ Ronald. Lotriet@nwu.ac.za (Link: mailto: Ronald. Lotriet@nwu.ac.za).
Prof Tommy du Plessis, Direkteur van die Potchefstroom Besigheidskool.
<fn>NWU-NEWS. News145.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Skool vir Tale op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het sy kurrikulum op derdejaarsvlak in die gewilde veld van Kommunikasiestudies uitgebrei. Dit is nou 'n volwaardige hoofvak op hierdie kampus.
Die Skooldirekteur, dr Jan-Louis Kruger, verduidelik: Die Skool het reeds sedert 2000 sy opleiding volgens die behoeftes in die mark aangepas. Net soos die uitbreiding van die Taalpraktykprogram tot op PhD-vlak, is die insluiting van Kommunikasiestudies as 'n hoofvak daarop gerig om graduandi te lewer wat 'n betekenisvolle verskil in ons veeltalige samelewing se kommunikasiebehoeftes sal maak, en wat in staat sal wees om werk te kry.
Die nuwe en die huidige Kommunikasie-modules ondersteun die taal- en taalpraktykkurrikula van die Skool vir Tale, sowel as die ander BA-kurrikula met Geskiedenis of Politieke Studies as hoofvak(ke). Totdat die vak tot op Honneursvlak gevorder het op die Vaaldriehoekkampus, sal nagraadse studente op die Potchefstroomkampus vir 'n Honneursgraad kan inskryf.
Eerstejaarstudente in Kommunikasie dek inleidende modules oor massamedia en joernalistiek. Tweedejaarstudente dek modules oor die korporatiewe media, uitgewery en filmstudies, en derdejaarstudente dek 'n reeks modules wat visuele- en klankestetika, multimedia vir grafiese ontwerp, navorsingsmetodologie, korporatiewe joernalistiek en multimedia-kommunikasie insluit.
Studente uit ander studievelde is welkom om een of meer Kommunikasie-vakke ter verryking te neem. Vir meer inligting, skakel asseblief vir Christine van Aardt by (016) 910 3463.
<fn>NWU-NEWS. News146.2009-12-02.af.txt</fn>
Vier visekanseliers van bekende internasionale universiteite het onlangs die NWU besoek met die oog op die stigting van 'n netwerk van eendersdenkende universiteite.
Prof dr Lex M Bouter, Rector Magnificus van die Vrije Universiteit van Amsterdam, dr Susan A Cole, President van die State University, New Jersey, en prof Deian Hopkin, Visekanselier van die London South Bank University is deur 'n groep senior bestuurders vergesel.
"Die NWU het die inisiatief geneem om 'n netwerk tot stand te bring met die oog op die jaarlikse uitruil van idees oor die uitdagings wat die moderne universiteit in die gesig staar," sê dr Theuns Eloff, Visekanselier.
Diversiteitbestuur en internasionalisasie.
Op Maandag 12 November 2007 het die afgevaardigdes van die Vrije Universiteit van Amsterdam en dié van die Montclair State University New Jersey die Mafikengkampus en die Sokkerinstituuut besoek, terwyl die afgevaardigdes van die London South Bank University deur die Potcehfstroom- en Vaaldriehoekampus ontvang is.
Afgevaardigdes van die London South Bank University is van links: dr Phil Cardew, Pro-Visekanselier: Onderrig en Studentesake, dr Ed Tinley, Hoof van die Navorsings- en Sakeontwikkelingskantoor, me Carol Campayne, Direkteur: Gelykheid en Diversiteit, dr Deian Hopkin, Visekanselier, en dr Theuns Eloff, NWU-Visekanselier.
Afgevaardigdes van die Montclair State University, New Jersey, het onlangs die NWU besoek. Hulle is van links: dr Karen Pennington, Visepresident, Studente-ontwikkeling en Kampuslewe, dr Ada Beth Cutler, Dekaan: Onderwyskollege en Mensdienste, dr Susan Cole, President, dr Theuns Eloff, NWU-Visekanselier, en me Lauretta Bruno, NWU-verteenwoordiger in New York.
Die span van die Vrije Universiteit van Amsterdam was van links: prof Peter Beek, Dekaan: Bewegingswetenskappe, dr Harry Wels, Departement van Kultuur, Organisasie en Bestuur, prof dr Lex Bouter, Rector Magnificus, dr René Smit, Voorsitter: Uitvoerende Raad, en prof Harmen Verbrugge, Dekaan: Ekonomiese en Sakewetenskappe.
Dr Ada Beth Cutler (heel regs) van die Montclair Universiteit, New Jersey, is diep in gesprek met (van links) prof Dan Kgwadi, Rektor: Mafikengkampus, NWU, me Lauretta Bruno, NWU-verteenwoordiger in New York, en dr Harry Wels van die Vrije Universiteit, Amsterdam.
<fn>NWU-NEWS. News147.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs een van twee kwadrubadstelsels aan Aandblomtuiste in Strydenburg geskenk.
Die kwadrubad is deur meganiese ingenieurswese-studente aan die Kampus ontwerp as praktiese projek in die studieveld van Stelselingenieurswese. Die bad is spesifiek ontwikkel om verpleegpersoneel te help om pasiënte in en uit 'n bad te kry en sodoende rugbeserings by personeel te verminder.
Volgens prof Johan Roberts, senior lektor in Meganiese Ingenieurswese, het hy op hierdie projek besluit omdat dit aangepas het by die kennisvlak van studente in die derde en vierde studiejare in meganiese ingenieurswese.
Die aanvanklike ontwerp is deur Ricus Coetzee en JJ Groenewald ontwikkel en in die daaropvolgende jare is dit deur Gert van Eeden, Jacques Silvis en Corrie du Plessis aangepas en verbeter. In 2006 het Francois de Waal die eerste prototipe van die kwadrubad afgerond deur dit verder vir die pasiënt te beveilig, die dreinering van water uit die stelsel te verbeter, en die bad by Witrand aan gebruikerstoetse te onderwerp.
Aandblomtuiste se behoefte aan so 'n badstelsel het onder die aandag van die NWU gekom nadat Adri van der Merwe (Farmasie-student) en Hennie Maré, albei inwoners van Strydenburg, die Universiteit genader het oor die kwadrubad.
Die spesifikasies van hierdie stelsel sal versorgers by Aandblomtuiste in staat stel om daagliks tot 30 pasiënte met 'n liggaamsmassa van tot 120 kilogram in en uit die bad te tel en sodoende 'n groot werkverligting vir versorgers teweeg bring.
Die Skool vir Meganiese Ingenieurswese het goedgunstiglik besluit om die prototipe van die bad aan Aandblomtuiste te skenk as deel van hulle diens aan die breër gemeenskap. Alhoewel die kwadrubad nog in die eksperimentele ontwikkelingsfase is, kan hierdie "rou" produk reeds met groot sukses deur Aandblomtuiste gebruik word.
<fn>NWU-NEWS. News148.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het in 2006 die eerste instelling in Suid-Afrika geword om 'n MCom-graad in Forensiese rekenmeesterskap aan te bied, met 'n honderd studente uit alle gebiede van die forensiese veld wat oor die afgelope twee jaar vir hierdie graad geregistreer het.
Buitengewone professore en gassprekers wat te doen het met die "Forensic Service Lines" van die "Groot Vier"-ouditeursfirmas word aan hierdie program gekoppel om met die aanbieding, moderering en gehaltebeheer van hierdie graad te help, om sodoende die relevansie en toepaslikheid daarvan ten opsigte van die forensiese mark te verseker.
Terugvoer van studente wat die graad voltooi het, dui daarop dat hulle dit relevant en toepaslik vir die forensiese werksomgewings gevind het.
Toelating tot die MCom-graad in Forensiese rekenmeesterskap word tot 50 studente per akademiese jaar beperk, en daarom word voornemende studente aangemoedig om vroegtydig aansoek te doen om teleurstelling te vermy. Vir meer inligting, kontak asseblief Jan van Romburgh by (018) 299 4427 of Jan. VanRomburgh@nwu.ac.za (Link: mailto: Jan. VanRomburgh@nwu.ac.za).
<fn>NWU-NEWS. News149.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Meganiese ingenieurstudente van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se vindingrykheid oor die afgelope sewe jaar gaan verpleegpersoneel van Witrand Hospitaal se taak om kwadrupleë te bad, aansienlik makliker maak.
Volgens dr Ebrahim Sooliman, hoof uitvoerende beampte van Witrand Hospitaal, sal die toestel veral in die rehabilitasie van kwadrupleë gebruik word. Hy sê terapie het baie dinamies geraak en die ideaal is om gestremdes in so 'n mate te rehabiliteer dat hulle weer 'n sinvolle rol in die samelewing kan speel.
Volgens mnr Johan Roberts, senior lektor in Meganiese Ingenieurswese, was die projek ideaal vir opleidingsdoeleindes, met die bonus dat dit ook aan 'n gebruikersbehoefte van die gemeenskap voldoen. Verpleegpersoneel by Witrand Hospitaal wat ernstig gestremde mense versorg, sal veral baat by die hystoestel, aangesien dit rugbeserings, wat kan voorkom wanneer gestremdes in en uit 'n bad te getel word, sal beperk..
Die quadrulift is in samewerking met arbeidsterapeute, fisioterapeute en verpleegsters ontwerp as deel van die studente se ingenieursopleiding om teoretiese beginsels en vakkennis van stelsel- en meganiese ontwerp te integreer. Aspekte soos instandhouding, bekostigbaarheid, logistieke steun, ergonomie en vervaardigbaarheid is ook in ag geneem.
'n Span studente, JP Steyl, Henry Townsend, Thys Uys, Le Roux van den Berg, Jaco Vermaak, CJ Vos, Justin Willemse en Jaco Wood het die konsep voorgestel wat volgens Witrand se kundiges die beste aan hul behoefte sou voldoen. Lucas Pitso het die grootste gedeelte van die prototipe ontwerp, gebou en voorlopig getoets. In die daaropvolgende jaar het Gideon Jacobs die res ontwikkel, die swakker punte van die bestaande toestel verbeter en die volledige stelsel getoets. Mnr Thabo Diobe, 'n tegnikus by die fakulteit, het die studente met die vervaardiging bygestaan.
Die quadrulift voldoen aan die Suid-Afrikaanse Buro van Standaarde (SABS) se vereiste dat toerusting met 'n spanning van minder as 12 V reg bo 'n bad geïnstalleer mag word. Die hystoestel kan 'n massa van tot 120 kg hanteer, het 'n reikafstand van meer as 1,6 m en kan tot 190° draai.
Die quadrulift is met die amptelike oorhandiging aan personeel van Witrand Hospitaal gedemonstreer. Hier is mnre Johan Roberts, senior lektor in meganiese ingenieurswese, Thabo Diobe, tegnikus by die Skool vir Meganiese Ingenieurswese, me Catherine Motitimi, verpleegster, dr Ebrahim Sooliman, Hoofuitvoerende beampte van Witrand, en me Annetjie du Bruin, Verpleegbestuurder van Witrand.
<fn>NWU-NEWS. News150.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Marius Potgieter van die Eenheid vir Ruimtefisika en tans Direkteur van die Skool vir Fisika aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n A1-gradering as navorser van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) ontvang. Dit is die hoogste gradering wat wetenskaplikes van die NNS kan ontvang.
Prof Potgieter is tans die enigste navorser in sy vakgebied wat 'n A1-gradering by die NWU het. A-graderings word aan navorsers toegeken wat internasionaal as wêreldleiers op hulle navorsingsgebied erken word. Prof Potgieter het ook as jong navorser die gesogte NNS-presidentstoekenning ontvang.
Prof Potgieter is al die afgelope dertig jaar aan die NWU verbonde en beskou prof Pieter Stoker as sy mentor. Prof Stoker, emeritus professor in fisika en steeds 'n aktiewe navorser, het onlangs sy 80ste verjaardag gevier. Hy is bekend daarvoor dat hy navorsing en nagraadse onderrig in fisika in 1950 aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) gevestig het.
Prof Potgieter se navorsing gaan oor heliosferiese ruimtefisika en in besonder oor wat die son se invloed op kosmiese strale en die nabye interstellêre ruimte is. Dit sluit ook studies oor Ruimteweer en Ruimteklimaat in. Sy hoofaktiwiteit is die wiskundige en numeriese modellering van die eienskappe van die heliosferiese ruimte en die gedrag van kosmiese strale as gelaaide deeltjies in die heliosfeer en aan watter fisiese prosesse dit onderhewig is.
"Die modelle word vergelyk en getoets aan waarnemings van die Voyager ruimtetuie van NASA en die Ulysses-ruimtetuig van ESA wat die heliosfeer onderskeidelik vanaf die aarde tot naby die rand van die heliosfeer en rondom die son waarneem. Deur verskeie navorsingsooreenkomste maak die heliosferiese fisika-groep waarby ook proff Harm Moraal, Adri Burger en Stefan Ferreira betrokke is, rigtinggewende bydraes tot die heliosferiese fisika om hierdie waarnemings te verklaar en om voorspellings te maak wat die ruimtetuie mag waarneem," sê prof Potgieter.
<fn>NWU-NEWS. News151.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Sewe persent van skoolkinders rook, ses persent het hul eerste sigaret opgesteek toe hulle jonger as tien jaar oud was, die gewildste vryetydsaktiwiteit is om op 'n selfoon te klets, minstens 40% van kinders oefen min of glad nie en die onaktiefste groep is meisies tussen 16 en 19 in arm gemeenskappe.
Dit is van die bevindinge van 'n gesondheidsrapport wat onlangs deur 'n groep navorsers, insluitende prof Salomé Kruger, een van die voorste navorsers oor kindervoeding op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), opgestel is.
Nege navorsers van oor die hele Suid-Afrika, wat aktief in die gebied van kindergesondheidnavorsing is, het in samewerking met die Suid-Afrikaanse instituut vir sportwetenskap en Discovery Vitality die rapport opgestel om te bepaal om die gesondheid van kinders in Suid-Afrika te bepaal.
Die groep navorsers van die universiteite van Kaapstad, Wes-Kaap, Noordwes, Witwatersrand en die Mediese Navorsingsraad, het onlangs in Kaapstad vergader om bestaande navorsingsresultate op te som en te interpreteer. Die werkgroep beplan om die rapport jaarliks op te dateer.
Die rapport plaas die fokus op watter suksesse behaal is en watter stappe geneem moet word om gesondheid onder kinders te bevorder.
Die gesondheidsrapport wat onlangs deur 'n groep navorsers opgestel is.
<fn>NWU-NEWS. News152.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Sowat 38 persent van die eerstejaars wat Saterdag 19 Januarie op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU)aangemeld het, spog met 'n gemiddeld van 75 persent en hoër.
Dit dui daarop dat die kwaliteit van studente wat aan die NWU se Potchefstroomkampus studeer jaarliks verbeter, en bydra tot die feit dat die NWU een van die beste voorgraadse slaagsyfers van al die universiteite in die land het. Voorts is dit ook in lyn met die regering se aandrang op 'n verbeterde deurvloeisyfer in die tersiêre onderwyssektor.
Prof Annette Combrink, die Kampusrektor, het in haar verwelkomingstoespraak aan sowat 3 200 nuwelinge en hul ouers gesê dat die Potchefstroomkampus weereens sy doelwit vanjaar oortref het met die hoër getal aanvaarde studente, wat hoofsaaklik in strategies-belangrike vakrigtings soos farmasie, wiskunde, gesondheidswetenskappe en ingenieurswese gaan studeer.
"Daar word groot erns gemaak met die handhawing en uitbou van kwaliteit-onderrig deur gereelde internasionale oudits van navorsingsgroepe en assessering deur die beroepsrade."
Volgens prof Combrink is dit die primêre taak van die NWU om studente te verander in denkende, probleemoplossende en gefokusde mense om hulle na behore op hul beroepe voor te berei.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, het gesê hy is trots om na drie jaar te sê dat die samesmelting van die NWU inderdaad baie suksesvol was. Die strategie van 'n balans tussen die diversiteit van die kampusse en die eenheid van die Universiteit, asook die balans tussen effektiwiteit en ervaring en die behoud van stabiliteit, verseker dat die NWU se kernbesigheid, onderrig en navorsing vooruitgaan.
Die Potchefstroomkampus van die NWU het Saterdag sowat 3 200 eerstejaars en hul ouers verwelkom. Onder die nuwelinge is die tweeling van die bekende filmmaker en grapjas, Leon Schuster. Van links is dr Theuns Eloff (Visekanselier van die NWU), prof Annette Combrink (Kampusrektor), Shelley, haar ma, Lalie, Leon, Ernest en mnr Willem Pienaar (Direkteur: Akademiese Administrasie). Shelley gaan kommunikasiekunde studeer, terwyl Ernest BCom Entrepreneurskap gaan aanpak.
Die wenner van die ATKV se redenaarskompetisie (seniors, Afrikaans as tweede taal) en onderhoofseun van Hoërskool Waterkloof, Piet Matipa, het hom vir BA kommunikasie by die NWU ingeskryf. Hier gesels hy met die rektor, prof Annette Combrink, en die Visekanselier, dr Theuns Eloff, kort na die eerstejaarsverwelkoming.
<fn>NWU-NEWS. News153.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Petra Engelbrecht, Dekaan van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), het tydens die Onderwysvereniging van Suid-Afrika (OVSA) se nasionale konferensie die senior navorsingsmedalje ontvang.
Prof Engelbrecht is vereer vir haar uitsonderlike bydrae tot navorsing in die onderwys, haar sleutelrol in die daarstel van 'n uitvoerbare, regverdige onderwysmodel, asook haar bydrae tot haar kollegas se persoonlike en professionele ontwikkeling in die onderwys en sielkunde.
"Dit is 'n groot eer om hierdie medalje te ontvang, vir die navorsing wat ek die afgelope 16 jaar voltooi het," sê sy. "Hierdie medalje is ook erkenning vir my kollegas wat as navorsingspan saam met my gefokus het op ons doel - om inklusiewe onderwys in Suid-Afrika te ontwikkel en te vestig!" voeg sy by.
Prof Engelbrecht geniet nasionale en internasionale aansien as navorser en onderwyskundige, en het haar professionele opleiding in sielkunde en onderwys aan die Universiteit van Pretoria en UNISA voltooi . Sy het haar professionele beroep aan die Universiteit van Pretoria begin as senior lektor en mede-professor en het daarna verskuif na die Universiteit van Stellenbosch, waar sy die posisies van professor en voorsitter in die Departement Opvoedkundige Sielkunde en Gespesialiseerde Onderwys beklee het. In 2004 is sy bevorder tot direkteur en later senior direkteur van navorsing, en in Maart 2007 is sy as Dekaan van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe by die NWU aangestel.
Prof Petra Engelbrecht, Dekaan van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe.
<fn>NWU-NEWS. News154.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof Tommy du Plessis, Direkteur van die Potchefstroom Besigheidskool (PBS) aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), bied hierdie jaar weer die kursus, How to start and run your own business , vir voornemende entrepreneurs aan.
Die kursus is spesifiek ontwerp om potensiële entrepreneurs op 'n baie praktiese wyse deur die hele besigheidsproses te neem, en is spesifiek gemik op almal wat beoog om hul eie ondernemings te vestig of om 'n bestaande een oor te neem.
In module 1 word die profiele van suksesvolle sakeondernemers ontleed en kursusgangers kry die geleentheid om hulleself daaraan te toets. Die tweede module behandel tegnieke om die lewensvatbaarheid van ondernemings te bepaal, en in module 3 word kursusgangers geleer hoe om 'n besigheidsplan saam te stel. Die finale module fokus daarop om kursusgangers bewus te maak van die vaardighede wat hulle nog moet bekom om die langtermyn-sukses van hulle besigheid te verseker.
Die kursus is drie jaar gelede vir die eerste maal in Londen aangebied toe die PBS en die Londense regsfirma, Breytenbachs, kragte saamgesnoer het om Suid-Afrikaners wat in Londen werksaam is, by te staan met advies oor hoe om hul eie onderneming te begin wanneer hulle na Suid-Afrika terugkeer.
Prof Du Plessis is die skrywer van 'n gereelde rubriek in Sake 24 wat wenke vir die klein en medium-grootte sakeonderneming gee, asook advies lewer oor 'n wye reeks onderwerpe rakende entrepreneurskap en bestuur. Hy is ook 'n gereelde gas op Radio sonder Grense (RSG) se program, Rand en Sent, en lewer gereeld bydraes tot die SA Times in Londen se rubriek oor die vestiging van nuwe sakeondernemings.
Die kursus duur twee dae en word in Potchefstroom teen R 1 200 per kursusganger aangebied. Vir verdere navrae, kontak asseblief vir Laurette Strauss by (018) 299 1636.
Prof Tommy du Plessis, Direkteur van die Potchefstroom Besigheidskool.
<fn>NWU-NEWS. News155.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Noordwes-Universiteit het die afgelope tien jaar die meeste bygedra tot meertaligheid en nasiebou in die hoëronderwyssektor. Hierdie merkwaardige prestasie het daartoe gelei dat die Universiteit op 2 Februarie 2008 tydens die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSAT) se prestigegeleentheid by die Emperor's Palace in Gauteng as kategoriewenner bekroon is.
Prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur: Taaldirektoraat, glo die wyse waarop die Universiteit sy beleid van funksionele meertaligheid toepas, het die deurslag gegee en daartoe gelei dat die Universiteit gewen het.
"Die NWU is verheug oor die toekenning," sê prof Verhoef. "Dit dien bepaald as aanmoediging om voort te gaan en voort te bou op die meertaligheidspad wat die NWU reeds ingeslaan het."
Die NWU se Taaldirektoraat het talle kreatiewe en innoverende projekte geloods om funksionele meertaligheid by die Universiteit en in die omgewing te bevorder.
Een van die innoverende projekte is dieTransTips-begripshulpmiddel wat die personeel-intranet in vier werkstale - Afrikaans, Engels, Setswana en Sesotho - beskikbaar stel. 'n Ander baanbrekerprojek is die klaskamertolkdienste wat maksimum toegang tot skaars akademiese programme vir NWU-studente verseker. Tolkdienste word nie net op die NWU-kampusse gelewer nie: dit word reeds geruime tyd by die Potchefstroom Landboukollege gelewer en is onlangs ook na skole uitgebrei. Hoërskool Frikkie Meyer in Thabazimbi en Central Primary School in Potchefstroom pluk reeds die vrugte hiervan, en daar word beoog om hierdie dienste ook na ander skole in ander provinsies uit te brei.
Die NWU moes 'n bondige verslag, waarin die taalbeleid en implementering daarvan uiteengesit is, indien vir beoordeling deur PanSAT. Die veeltaligheidswedstryd is ter viering van Pansat se eerste dekade aangebied.
Rhodes Universiteit was die naaswenner in die kategorie vir hoëronderwysinstellings.
Prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur: Taaldirektoraat, spog trots met die toekenning van PanSAT wat die NWU vir sy bydrae tot meertaligheid en nasiebou in die hoëronderwyssektor ontvang het.
<fn>NWU-NEWS. News156.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Méér Meer as 5 000 leerders van verskeie skole in die Vaaldriehoek sal baat vind by die Koerant-In-Onderwysprojek (KIO) wat in samewerking met die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) en MooiVaal Media aangebied word.
Dié projek, wat onlangs op die Kampus van stapel gestuur is, poog om die standaard van onderwys in die Vaaldriehoekgemeenskap te verbeter deur 'n 'n nuwe generasie van lesers te kweek en ongeletterdheid te beveg.
Die KIO het ondermeer ten doel om leerders se kennis en analitiese vaardighede te verbeter; om begrip en waardering vir die rol van die media in 'n 'n demokratiese samelewing te kweek , en die fundamentele waardes van vryheid van spraak te illustreer, asook om goeie burgerskap te bewerkstellig bevorder deur leerders sensitief te maak vir verskille tussen mense en by aktuele vraagstukke in die gemeenskap betrokke te laat raak.
Gedurende Tydens die duur van die projek sal daar van deelnemende leerders verwag word om 'n 'n "leespaspoort" te voltooi wat vrae sal bevatoor aktuele gebeure in die media en die omliggende gemeenskap sal bevat. Na afloop van die projek sal elke deelnemende leerder wat deelgeneem het, 'n 'n sertifikaat ontvang.
In sy toespraak het prof Piet Prinsloo: Kampusrektor, daarop gewys dat die skole in die Kampus se voedingsarea as't 'ware die "kweekhuise" van toekomstige leiers en entrepreneurs is, en dat die Kampus juis daarom 'n belangrike verantwoordelikheid het om genoegsame voldoende ondersteuningsnetwerke te vestig.
"Die projek speel nie net 'n belangrike rol in die bewusmaking van die gemeenskap deur middel van die media nie, maar is ook 'n aanduiding van die verbintenis van die Vaaldriehoekkampus tot die sosiale maatskaplike opbou en bemagtiging van die streek," meen me Annette Willemse, korporatiewe kommunikasiebeampte.
KIO is oorspronklik 'n internasionale inisiatief wat met groot welslae in Suid-Afrika toegepas word. MooiVaal Media is 'n gemeenskapsfiliaal van die groep Media24.
Lede van die Bemarkingspan van die Vaaldriehoekkampus tydens die bekendstelling van die Koerant-In-Onderwysprojek. Van links na regs is me Alwine Naude, prof Piet van Wyk en me Carla Dippenaar.
Mnr Daan Marx, skoolhoof van Heidelberg Volkskool, en mee Ria van Vuuren en Penelope van Vuuren, verteenwoordigers van MooiVaal Media.
Mnre Bertie Visser, Hoofdirekteur: Finansies en Fasiliteite (tweede van links) en Thys Foord, senior bestuurder: MooiVaal Media (tweede van regs) saam met skoolhoofde verteenwoordigend van die Vaaldriehoekstreek.
<fn>NWU-NEWS. News157.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Potchefstroomse Besigheidskool (PBS) van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs die Program vir Ontluikende Bestuurders (POB) vir toesighouers en eerstelynbestuurders ontwikkel om hul toetrede tot bestuursposisies te bevorder.
Baie potensiële bestuurders vind dit dikwels moeilik om tot bestuursposisies te vorder, omdat hulle nie oor die toepaslike kwalifikasies of ervaring beskik nie. Die POB hanteer juis hierdie vaardigheidsgaping deur 'n goeie basis van kennis en vaardighede aan eerstelynbestuurders te bied om hul intellektuele vermoë ten volle te ontwikkel, betekenisvolle waarde tot 'n organisasie toe te voeg, en vir verdere bevordering te kwalifiseer.
Die program sluit temas soos effektiewe bestuursgewoontes, die bestuur van mense, operasionele bestuur en die bestuur van finansiële hulpbronne in, en is op vlak vyf van die Nasionale Kwalifikasieraamwerk (NKR) geregistreer.
Die program bestaan uit vier voltydse studieblokke van twee dae elk wat in Maart, Mei, Julie, en Oktober sal plaasvind. Die klem word deurlopend op die praktiese toepassing van teoretiese beginsels geplaas, en studente moet ook opdragte inlewer en 'n oopboekeksamen skryf. Vir verdere inligting, kontak asseblief vir Cornelia Veldman by (018) 299 1419 of pbsinfo@nwu.ac.za (Link: mailto:pbsinfo@nwu.ac.za).
Klik hier vir meer inligting Link: http://www.puk.ac.za/fakulteite/ekon/pbs/Programme_for_Emerging_Managers_e.
<fn>NWU-NEWS. News158.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Sewe van die veertien leerders in die grondslagfase remediërende klas by Central Primary School in Potchefstroom het vanjaar met die tolkdienste van die Noordwes-Universiteit (NWU) kennis gemaak en kon so hulle wiskundeles in Setswana, hul moedertaal, aanhoor.
Me Dipuo Maphakathi, 'n tolk in die diens van die NWU se Institusionele Taaldirektoraat, sorg dat die Setswana-kinders voortaan hul lesse in hulle huistaal sal hoor. Die doelwit van die projek is onder meer om te bepaal in watter mate die tolking na die kinders se huistaal 'n bydrae tot beter begrip van die lesinhoud lewer, asook tot verbeterde deelname en hoër punte.
Benewens die NWU is Central Primary nou die derde onderwysinstelling wat by die NWU se tolkdienste baat. Die Taaldirektoraat van die NWU het aanvanklik die intydse tolking van lesings op die NWU-kampusse op tou gesit het om maksimum toegang tot skaars akademiese programme te verseker. Dit is daarna na die Potchefstroomse Landboukollege en die Hoërskool Frikkie Meyer in Thabazimbi uitgebrei.
Hoewel daar in Thabazimbi slegs met die tolking van rekenaarstudieklasse begin is, word die diens tans ook na biologie en bedryfsekonomie vir die junior grade uitgebrei . Ekstra tolke is reeds opgelei en aangestel. "Weens die sukses by Frikkie Meyer ondersoek ons tans die moontlikheid om die diens na nog skole - hopelik in al die provinsies - uit te brei," sê prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur van die Taaldirektoraat van die NWU.
By die Landboukollege word die volle kurrikulum reeds getolk en op die universiteitskampusse groei die getal klasse jaarliks totdat die programme waarbinne die diens gelewer word tot op derde- of vierdejaarsvlak uitgebrei is.
Daar is tans sowat 60 tolke en assistente by die verskillende kampusse van die NWU in diens van die Institusionele Taaldirektoraat, en sedert die totstandkoming van die tolkdienste is die NWU reeds deur die meeste ander meertalige universiteite besoek wat eerstehands wou sien hoe die tolkdienste werk.
Die Taaldirektoraat beplan ook voorts om die uitgebreide navorsingswerk wat tot dusver rakende opvoedkundige tolking gedoen is, in samewerking met kollegas van ander universiteite te publiseer.
Die twee leerlinge van Central Primary School span oorfone in om hulle klas in Setswana, hulle huistaal, te geniet. In die agtergrond is me Dipuo Maphakathi, 'n tolk van die Taaldirektoraat van die NWU, wat die leerlinge se lesse van Engels na Setswana tolk.
<fn>NWU-NEWS. News159.2009-12-02.af.txt</fn>
Hierdie projek, wat tot Mei 2009 loop, beoog om onder andere hoër onderwysinstellings aan te moedig en te ondersteun om opvoeders wat opgelei word, effektief toe te rus om die talle uitdagings te hanteer wat die MIV/vigs-pandemie aan hulle stel.
Benewens die HEAIDS-projek sal prof Theron se Nasionale Navorsingstigting (NNS)-ondersteunde projek, "Resilient Educators" (REds), in die loop van 2008 onder Lewensoriëntering-opvoeders in Gauteng, die Vrystaat, Mpumalanga en die Noordwes-provinsie geïmplementeer word. Prof Herman Strydom, NWU, prof Rina Delport, Universiteit van Pretoria (UP), dr Stephan Geyer, UP en mev Steffie Esterhuizen, NWU, sal aan hierdie implementering saamwerk.
Die aanvanklike navorsingsresultate van REds dui daarop dat deelnemende opvoeders bemagtig word om die veelvuldige verantwoordelikhede te hanteer wat die gevolg van die MIV/vigs-pandemie is.
Lewensoriëntering-opvoeders wat wil deelneem, is welkom om prof Theron by (016) 910 3076 / 910 3082 te skakel of by Linda. Theron@nwu.ac.za (Link: mailto: Linda. Theron@nwu.ac.za) te e-pos.
Prof Linda Theron.
<fn>NWU-NEWS. News160.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het vanjaar meer as 1 000 eerstejaars verwelkom.
Die Kampusrektor, Prof Piet Prinsloo, het tydens die amptelike verwelkoming die nuwe eerstejaars gelukgewens met hul keuse om by die Vaaldriehoekkampus te studeer en hulle aangemoedig om hulle tyd as studente ten volle te benut. In sy toespraak het hy die nuwe eerstejaars daarop gewys dat die werksomgewing baie anders daar uitsien as 'n paar jaar gelede en dat daar van graduandi verwag word om nie net kritiese denkers te wees nie, maar ook leiers en entrepreneurs. "Universiteite is vandag nie net bloot instansies wat grade toeken nie, maar 'n mikro-kosmos waarin studente tot gebalanseerde en verantwoordbare volwassenes met 'n doelgerigte toekomsvisie omvorm word, om nie net as ambassadeurs vir vooruitgang en verandering te dien nie, maar ook om boustene vir 'n gesonde Suid-Afrika te wees," het hy verduidelik.
Volgens prof Prinsloo val die klem in die huidige werksomgewing op 'mense' as die fokuspunt en daarom kom graduandi meer as ooit tevore voor unieke uitdagings te staan. "Die kuns lê daarin opgesluit om jouself as 'n leier te onderskei. Stel jouself oop vir ander kulture, ander weergawes van die geskiedenis, nuwe verhoudings, en toets die grense van jou denke en jou optrede," het hy gesê.
Prof Prinsloo het gesê dat die studente op die Vaaldriehoekkampus reeds vanaf hulle eerste jaar die voordele van die filosofie van "Ubuntu" geniet, aangesien die Kampus 'n ryk kulturele diversiteit verteenwoordig. Die visie wat op die Kampus voorgehou word, is een waar elke lid van die kampusgemeenskap diversiteit verwelkom, maar ook terselfdertyd die unieke eendersheid wat bestaan, soek en dit vier.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, het in sy boodskap daarna verwys dat die samesmeltingsproses van die Universiteit as 'n suksesverhaal beskou moet word, en dat die NWU tans die sesde grootste universiteit in die land is met sowat 52 000 ingeskrewe studente op die drie kampusse. Hy het voorts die versekering gegee dat die NWU in die jaar wat voorlê van krag tot krag sal gaan, en dat die kernbesigheid van die NWU, naamlik onderrig en navorsing, dienooreenkomstig sal vooruitgaan.
Die nuwe eerstejaars is onlangs hartlik op die Vaaldriehoekkampus verwelkom. Saam met 'n groep van die nuwelinge is mnr Mega Tebakang, studenteraadsvoorsitter, prof Piet Prinsloo, Kampusrektor, en dr Theuns Eloff, Visekanselier.
<fn>NWU-NEWS. News161.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, het onlangs die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) tydens die inhuldiging van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe se nuwe geboue besoek.
Minister Pandor is van mening dat een van die grootste uitdagings vir universiteite in Suid-Afrika nie net is om op formele onderrig te fokus nie, maar ook om die jong mense ten volle toe te rus om verantwoordelike leiers binne hulle gemeenskappe te kan wees. Die gebeure die afgelope tyd op die kampusse van verskeie hoër onderwysinstellings is 'n aanduiding van die uitdagings wat die nuwe samelewing voortdurend konfronteer.
Volgens Minister Pandor moet daar nie net na die formele kant van die kurrikulum gekyk word nie, maar ook na die totale ontwikkeling en vorming van 'n jong mens, sodat hy/sy uiteindelik 'n verantwoordelike rol in die land kan vervul.
"Hoër onderwysinstellings het 'n wyer funksie in hulle gemeenskappe - 'n burgerlike leierskapsrol. Dit is die verantwoordelikheid van ons universiteite om toe te sien dat die rol wat hulle in die hoër onderwys speel, beskerm en versterk word deur onafhanklike intellektuele insigte te verskaf en 'n bydrae tot ons breër sosiale, menslike en kulturele begrip te lewer," het sy gesê.
"Ons wegspringpunt vir die transformasie van hoër onderwysinstellings is dat dit 'n hoofrol in die sosiale, kulturele en ekonomiese ontwikkeling van die samelewing moet speel. Die sektor moet veral reageer op die tweeledige uitdagings wat gelykheid en ontwikkeling stel. Om dit te bereik sal universiteite beter beplan, bestuur en befonds moet word. Fondse sal onttrek word as universiteite nie hieraan gehoor gee nie," het sy bygevoeg.
Met verwysing na die nuwe opvoedkundige fasiliteite van die Potchefstroomkampus het sy gesê daar is onderwystekorte in verskeie strategiese vakrigtings in skole. Die tekorte is veral by wiskunde, wetenskap, die grondslagfase en onderwysers in inheemse tale. Sy het 'n beroep op die NWU gedoen om aandag aan hierdie tekorte te skenk.
Die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, het die inhuldiging van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe se nuwe geboue op die Potchefstroomkampus van die NWU bygewoon. Van links na regs is proff Mariëtte Lowes, Viserektor Akademie, Annette Combrink, Kampusrektor, dr Themba Mosia, Registrateur van die NWU, me Naledi Pandor, prof Petra Engelbrecht, Dekaan van die Fakulteit Opvoedingswetenskappe en dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU.
<fn>NWU-NEWS. News162.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT™) op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is tans besig om leksikale data vir Afrikatale as deel van Microsoft se "Local Language Programme" ontwikkel. Leksikale data bestaan uit woorde van 'n spesifieke taal wat met addisionele inligting verryk is, en kan gebruik word in die ontwikkeling van 'n verskeidenheid taaltegnologiese toepassings soos speltoetsers.
Hierdie inisiatief het ten doel om individue in Afrika toegang tot rekenaarsagteware in hulle moedertaal te gee, en sodoende bloot te stel aan tegnologie op 'n manier wat hulle taalkundige en kulturele uniekheid respekteer. Die projek beoog om leksikale data in te samel vir vyf streekstale in Afrika, naamlik Hausa, Igbo, Kinyarwanda, Wolof en Yoruba, wat in onder andere Nigerië, Senegal, Ekwatoriaal-Guinee, Burkina Faso, Togo, Ghana, Rwanda en Mauritanië gepraat word.
Rekenaarlinguiste en taalkundiges van CTexT, Nigerië en die VSA asook die Skryfhulpmiddelspan van Microsoft in Ierland werk nou saam aan die projek. "Microsoft het 'n voortdurende verbintenis tot die lokalisering van sagteware om dit sodoende ook relevant te maak vir die mense en lande in Afrika," het dr Cheick Modibo Diarra, voorsitter van Afrika by Microsoft, gesê. "Ons 'Local Language Programme' is een van die maniere waarop ons ons reikwydte kan verbreed en ons kliënte en vennote kan bemagtig. Dit bring die ontwikkeling en groei van plaaslike tale en vooruitgang in tegnologie byeen op 'n manier wat komplementêr en noodsaaklik is vir ekonomiese ontwikkeling," het hy bygevoeg.
CTexT was reeds voorheen betrokke by die bemagtiging van plaaslike tale deur speltoetsers vir vyf Suid-Afrikaanse tale, Afrikaans, isiXhosa, isiZulu, Sesotho sa Leboa en Setswana, te ontwikkel.
Kontak asseblief vir Moira Müller by (018) 299 1541 of Moira. Muller@nwu.ac.za (Link: mailto: Moira. Muller@nwu.ac.za) vir meer inligting.
<fn>NWU-NEWS. News163.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Uitblinker-finalejaarstudente het weer daarvoor gesorg dat die Creative Intelligence Lab (Ci-Lab) aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) aan die einde van 2007 vir die tweede agtereenvolgende jaar as die naasbeste grafiese ontwerp-opleidingsinstelling in die land benoem is.
Hierdie aankondiging is tydens die galageleentheid van die South African Communication Design Council se jaarlikse ThinkAhead-kompetisie vir finalejaarstudente bekend gemaak. Nagenoeg 200 studente van 25 tersiêre instellings het aan die kompetisie deelgeneem.
Die NWU se uitblinkers tydens hierdie geleentheid was Tanya Geel, wat 'n goue portefeulje en twee silwertoekennings ontvang het, asook Christo Kruger, met 'n silwer- en 'n merietetoekenning, en Wynand Botha en Raché Kitching, wat elk 'n merietetoekenning ontvang het.
Hierdie sukses volg op 'n jaar propvol prestasies, waaronder 'n Sappi Ideas That Matter-borgskap en twee SABS Design Achiever-finaliste.
Ci-Lab het ook in 2007 hulle eerste Loeries ingepalm en ook tydens die jaarlikse Pendorings en die Institute of Packaging South Africa se Student Goldpack Awards met die meerderheid goue toekennings weggestap.
Benewens die nasionale sukses, spog Ci-Lab ook met 'n indrukwekkende getal internasionale prestasies. Ci-Lab het onder andere instellings soos die AAA School of Advertising (met vier toekennings), die Universiteit van Pretoria (met een toekenning) en Vega, The Brand Communications School (met twee toekennings) uitgestof deur agt uit die vyftien Suid-Afrikaanse toekennings te verower, sowel as een van slegs twee meriete-toekennings wat deur die International Society of Typographic Designers toegeken is.
Ander internasionale toekennings sluit semifinaliste in die Adobe Design Achievement-kompetisie, en toekennings van die World Packaging Organization in.
Vir verdere navrae kontak asseblief vir Richardt Strydom by richardt.strydom@nwu.ac.za (Link: mailto:richardt.strydom@nwu.ac.za), (018) 299 4207, 082 575 0923 of Ian Marley by ian.marley@nwu.ac.za (Link: mailto:ian.marley@nwu.ac.za), (018) 299 4091, 082 495 6307.
Van links na regs is mnr Richardt Strydom, lektor, Catherine van Jaarsveld, Leana de Beer, Carla Erasmus, prof Paul Schutte, Direkteur van die Skool vir Kommunikasiestudies, Gert Schoeman, me Colette Lotz, lektor, mnr Wessie van der Westhuizen, lektor, prof Annette Combrink (Kampusrektor), Christo Kruger, Renier Zandberg en mnr Ian Marley, lektor.
Tanya Geel het uitstekend gevaar tydens die ThinkAhead-kompetisie vir finalejaarstudente.
<fn>NWU-NEWS. News164.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Naaldwerkgroep van vroue in Promosa gaan van krag tot krag onder die bekwame leiding van 'n groep navorsers van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus en met behulp van skenkings uit die gemeenskap.
Die Promosa Arts and Crafts-groep is deel van die Holding Hands-projek om vroue van die nodige vaardighede te voorsien om uiteindelik 'n eie inkomste te kan genereer.
Die NWU het in 2001 onder leiding van dr Annamarie Kruger, hoofvakkundige in die Fakulteit Gesondheidswetenskappe se navorsingsfokusarea Voorkomende en Terapeutiese Intervensies, met die Flagh-projek (Farm Labour and General Health) op plase in die Ventersdorp-distrik begin. Die Holding Hands- en Lifeplan-projekte (Life Inequalities amongst Females addressed by means of Purposeful Living And Nutrition Interventions) het daaruit gevloei.
Bernina Potchefstroom het tot dusver vyf naaimasjiene en drie omkapmasjiene aan die Promosa Arts and Crafts-groep geskenk. Dié groep vroue het die afgelope ses maande opleiding in die kerksaal van die Gereformeerde Kerk ontvang en kom twee dae 'n week byeen om naaldwerk te doen. Die vroue maak verskillende items soos togas vir laer- en kleuterskole, skoolsakke, tafellinne wat vir troues verhuur word, asook borduurwerk.
Die eienaar van Bernina Potchefstroom, me Christi Niesing, sê dit is 'n voorreg om by die NWU se Holding Hands-projek betrokke te wees en te sien watter verskil die geleenthede aan die vroue, wat voorheen geen inkomste gehad het nie, se lewens maak.
Me Liezel van Niekerk, 'n navorser by die Fakulteit Gesondheidswetenskappe se navorsingsfokusarea Africa Unit for Trans-disciplinary Health Research (AUTHeR), sê 'n projek soos hierdie, waar mense geleer word om 'n eie inkomste te genereer, gee weer hoop aan die vroue en bring hulle ook in 'n sosiale atmosfeer byeen.
"Die vroue word voortdurend opgelei om hulle vaardighede te verbeter en 'n fasiliteerder van die NWU werk nou saam met die groep. Ons benodig egter baie hulp vanuit die gemeenskap en is tans op soek na 'n ander lokaal waar die vroue hulle werk kan voortsit", sê me Van Niekerk.
Enigeen wat meer van die projek wil weet, kan me Van Niekerk by (018) 299 2461 skakel.
Die vroue van Promosa Arts and Crafts is hard aan die werk aan togas vir 'n kleuterskool. Van links is mee Tricha Locke, Joyce Matsietso (NWU-fasiliteerder), Susanna van Wyk en Ria Moos.
Die eienaar van Bernina, me Christi Niesing, het 'n omkapmasjien aan die Promosa Arts and Craft-groep oorhandig. Hier is mee Susanna van Wyk, Joyce Matsietso (NWU-fasiliteerder), Tricha Locke, Ria Moos, Christi Niesing en Liezel van Niekerk (navorser van AUTHeR).
<fn>NWU-NEWS. News165.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK -Die Ikateleng Projek op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n welkome geldelike hupstoot gekry toe Graftech 'n donasie van R120 000 tot die projek bewillig het.
Die projek, wat vryelik vertaal "bemagtig jouself" beteken, is in 1988 op die Vaaldriehoekkampus in die lewe geroep nadat die gemeenskappe in die Vaaldriehoek, ontevrede met die kwaliteit van onderrig in die townshipskole, by die Vaaldriehoekkampus om hulp gaan aanklop het. Sedertdien is die projek met groot welslae in vier provinsies - in Potchefstroom, Mafikeng, Taung, Zeerust, Brits en Upington - deur die NWU geïmplementeer.
Wat Graftech se donasie nog meer noemenswaardig maak is die feit dat hulle reeds sedert die bekendstelling van die projek 'n aktiewe rol ten opsigte van befondsing speel, en vas glo daaraan om in die jeug te investeer. Volgens prof Piet Prinsloo, Rektor van die Vaaldriehoekkampus, is hierdie korporatiewe investering 'n teken van Graftech se volgehoue verbintenis tot die opheffing van die gemeenskappe waarbinne hulle funksioneer. "Deur bydraes tot waardige projekte soos hierdie te lewer, skep korporasies 'boustene van vooruitgang' waarop 'n volhoubare en suksesvolle toekomsvisie vir Suid-Afrika gebou kan word," het prof Prinsloo gesê.
Die doelwit van die projek is om die aantal leerders met universiteitstoelating te verhoog deur die aanbied van aanvullende onderwys vir geselekteerde graad 12-leerders in onder meer Wiskunde, Wiskundige Geletterdheid, Biologie, Wetenskap, Rekeningkunde, Ekonomie en Engels. Die onderwysers wat aan die projek deelneem is verteenwoordigend van die skole wat deelneem en is deur die onderskeie skoolhoofde aangewys.
Befondsing vir hierdie projek word hoofsaaklik in die korporatiewe sektor gewerf, en maak dit vir die Universiteit moontlik om vir kostes soos vervoer, maaltye, honoraria aan deelnemende onderwysers, en selfs handboeke voorsiening te maak.
Graphtech het onlangs 'n donasie van R120 000 tot die Ikateleng Projek bewillig. Teenwoordig tydens die oorhandiging was, van links: Mnre Kosie Marx (Graftech), Abey Kgotle (Graftech), Rajen Dewnarain (Graftech) en prof Piet Prinsloo (Kampusrektor).
<fn>NWU-NEWS. News166.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Oud-dosent van die voormalige Potchefstroom Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO), nou die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), word die afgelope paar dae vermis nadat hy op sy familieplaas gaan stap het en nooit weer teruggekeer het nie.
Mnr Adrianus Juyn, beter bekend as oom Adri (78), het Saterdag 3 Mei 2008 op die plaas Kromdraai naby die Schoemansdrift-brug gaan stap en word sedertdien vermis.
Volgens radioberigte word verneem dat oom Adri saam met 'n persoon vanaf die Vredefort-Parys-kruising tot by Rhenosterspruit digby Kroonstad op die S156-roete gery het, maar die polisie soek nog onverpoos.
Oom Adri het 'n blou trui, groen broek en geruite blou hemp aangehad. Hy is nagenoeg 1,85 m lank en weeg 70 kg. Hy dra 'n bril en is grys, met 'n snor en baard. Hy is 'n Alzheimerlyer, en mag verward voorkom.
Oom Adri was voorheen 'n dosent by die PU vir CHO, waar hy joernalistiek en bladuitleg aangebied het. Hy het ook destyds vir Rapport, Potchefstroom Herald, Vaderland, Dagbreek en Sondagnuus verslaggewing gedoen. Hy is bekend in landboukringe deur sy assosiasie met Nampo.
Sy seun, Attie Juyn, is Direkteur: Inligtingstegnologie (IT) by die NWU.
Enigiemand met inligting kan kapt Gemis Taljaard by 082 411 2612 kontak, of indien iemand hom raakloop, neem hom asseblief na die naaste polisiestasie.
Lees meer - http://www.adri.co.za/ Link: http://www.adri.co.
Oom Adri Juyn 'n oud-dosent van die voormalige Potchefstroom Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO), nou die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), word die afgelope paar dae vermis.
<fn>NWU-NEWS. News167.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die ikoniese skrywer en talentvolle dosent, Joseph Matlhasedi Ntsime, het by die Mafikeng-kampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se onlangse lente-gradeplegtigheid 'n eredoktorsgraad ontvang.
Dr Ntsime het tydens aanvaardingstoespraak vanuit sy vroeëre ondervinding en inspirasie as skrywer aan 193 graduandi in die Menslike en Sosiale Wetenskappe gesê dat kinders deur idiome moreel opgevoed kan word. Hy het die belangrikheid beklemtoon om vanaf 'n vroeë ouderdom 'n leeskultuur onder jong mense te vestig. "Ander volke bewaar hulle tale deur slaaptydstories aan hulle kinders voor te lees, terwyl ons ons s'n tot in die vroeë oggendure laat TV kyk," het hy gesê.
Die 78-jarige Setswana-skrywer en voormalige Adjunkminister van Onderwys in die voormalige Boputhatswana-regering het 'n rol gespeel in die oprigting van die Taaldienste-afdeling van die Departement van Onderwys en Opleiding. Dr Ntsime was betrokke by die vertaling van staatsdokumente, insluitend Hansard, en die ontwikkeling van terminologie oor die algemeen. Hy was ook redakteur en uitgewer van 'n Setswana-tydskrif, "Utlwang", wat nuus en sake van die dag gedek het.
Dr Ntsime is in 1964 as eksaminator en moderator van Setswana-skooleksamenvraestelle aangestel. Hy het wyd gepubliseer, insluitend Algemene Wetenskap en Godsdiensonderrig op primêre sowel as sekondêre skoolvlak, asook Setswana-gedigte (insluitend 'n digbundel Tswina saam met die PSL se Leepile Taunyane), volksverhale en kortverhale.
Dr Ntsime is in 1977 as hoofredakteur van die Setswana-woordeboek by die Instituut vir Afrikastudies aan die destydse Universiteit van Botswana (nou die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit) aangestel. Hy het op talle komitees gedien, insluitend die Setswana-taalkomitee van die Onderwysdepartement en die Setswana-taalkomitee van die destydse Radio Bantoe. Hy het ook bygedra tot die ontwikkeling van Setswana-radioprogramme om 'n bewustheid van die Setswana-taal en literatuur te kweek.
Dr Ntsime het reeds talle toekennings ontvang, insluitend die Sol Plaatje Literêre Toekenning in die 1980's, die toekenning as voortreflike skrywer in Setswana-literatuur, wat in 2005 deur die Nasionale Departement van Kuns en Kultuur toegeken is, die toekenning vir veeltaligheid en nasiebou - skrywer van die dekade in Setswana, sowel as die toekenning vir produktiewe skrywer in Setswana, beide in 2008 deur die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PANSAT) toegeken.
Dr Ntsime het beloof om sy bydrae tot taalbehoud voort te sit, en ondersteuners wag gretig vir 'n volgende aflewering van sy spannende boeke.
Dr Ntsime, 'n ikoniese skrywer en talentvolle dosent, het 'n eredoktorsgraad ontvang by die gradeplegtigheid van die Menslike en Sosiale Wetenskappe wat onlangs op die Mafikengkampus van die NWU gehou is.
Dr Ntsime en Dr Dan Kgwadi, Rektor van die Mafikengkampus.
<fn>NWU-NEWS. News168.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) is die enigste universiteit in Suid-Afrika waar verskeie vakke met die behulp van simultane tolking onderrig word, en die sosiale voordele van hierdie eksperiment het die Parlement se Onderwyskomitee genoop om voor te stel dat die Universiteit van die Vrystaat (UVS) die praktyk aanvaar nadat rassisme sy aaklige kop vroeër vanjaar daar uitgesteek het. Daarmee saam stel die Departement van Justisie ook in hierdie tegniek belang vir sy hofsale, sê dr Theuns Eloff, die Vise-kanselier van die NWU.
Dr Eloff het simultane tolking in werking gesien tydens die Konvensie vir 'n Demokratiese SA (KODESA) in die vroeë 1990's. "Ek is nie 'n linguis nie, maar my gesonde verstand het aan my gesê dat as dit daar kon werk, waarom nie in die klaskamer nie" het hy gesê?
Die meeste ander universiteite in Suid-Afrika gee óf in Engels onderrig, óf gebruik parallelmedium-onderrig, waar twee aparte klasse oor dieselfde onderwerp in verskillende tale, hoofsaaklik Engels en Afrikaans, aangebied word.
Die NWU het in 2003 met sy tolking-eksperiment begin, en daar is besluit dat die tolke tussen die studente in die klasse sal sit en saggies in klanksensitiewe toerusting praat en van Afrikaans na Engels sal tolk, sê prof Marlene Verhoef, Direkteur van die NWU se Institusionele Taaldirektoraat.
Die NWU het bevind dat simultane tolking geen negatiewe uitwerking op die studente se punte het nie, en die grootste bonus is dat dit nie die studente in rassegroepe verdeel nie. Dit is ook goedkoper en beteken minder werk vir die dosente, wat in hulle sterkste taal kan klasgee en nie dieselfde klas meer as een keer hoef aan te bied nie.
"Dit maak wel 'n verskil. Dit is nie dieselfde as om 'n dosent te hê wat in Engels klasgee nie, maar jy het 'n beter aanvoeling vir wat gesê word en verstaan dit beter," sê Pontso Motsau, 22, 'n vierdejaarstudent in chemiese ingenieurswese.
Volgens prof Verhoef beplan die NWU om die projek volgende jaar uit te brei deur tolking na Setswana op die Mafikengkampus te implementeer. Dit het ook nog 'n belangrike voordeel, aangesien die klasse wat na Setswana getolk sal word vir dié studente sal wees wat studeer om grondslagfase-onderwysers te word. Die grondslagfase is die eerste drie jaar van formele skoolonderrig, en volgens die nasionale beleid moet kinders tydens hierdie skooljare in hulle moedertaal onderrig word sodat hulle konsepte beter kan begryp.
Die NWU het ook nog 'n projek by die Potchefstroom Central Primary School suksesvol van stapel gestuur, waar wiskundeklasse deur NWU-tolke van Engels na Setswana getolk word.
<fn>NWU-NEWS. News169.2009-12-02.af.txt</fn>
Innovasie deur diversiteit - die nuwe slagspreuk van die Noordwes-Universiteit (NWU) - sal binnekort die kollig betree met behulp van die bemarking-, kommunikasie- en reklameveldtogte wat daarop gerig is om die nuwe handelsmerk van die Universiteit uit te bou en te versterk.
Die nuwe slagspreuk, wat inpas by die wese van die universiteit se handelsmerk en handelsmerkposisionering, is deur 'n kompetisie-inskrywing van me Malebo Matlala, 'n meestersgraad-student op die Potchefstroomkampus, geïnspireer.
Me Matlala het die kontantprys van R5 000 ontvang vir die voorlegging van 'n slagspreuk wat die Universiteit se handelsmerk en posisionering weerspieël.
Die slagspreuk is op 22 April 2008 deur die Institusionele Bestuur goedgekeur na 'n deeglike evalueringsproses van die 231 kompetisie-inskrywings deur die Institusionele Korporatiewe Handelsmerk en Identiteitskomitee (IKHIK) en handelsmerkdeskundige, mnr Gordon Cook van Johannesburg.
Die slagspreuk sal die huidige slagspreuk, "Getting it right, Ons doen dit reg, Re dira sentle", vervang en sal op die Institusionele Kantoor en die drie kampusse van toepassing wees.
"Die nuwe slagspreuk gee die kern van ons strategiese oogmerk weer, en sê dat ons diversiteit inspan en ons studente en personeel toelaat om te wees wie hulle wil om op hierdie wyse ons innoverende gees te verryk," sê dr Theuns Eloff, Visekanselier.
Volgens me Phumzile Mmope, Uitvoerende Direkteur: Korporatiewe Sake en Verhoudinge, vat die nuwe slagspreuk die kern saam van dit wat ons binne die hoër onderwyssektor en daarbuite onderskei.
<fn>NWU-NEWS. News17.2009-12-02.af.txt</fn>
Dit het sestien onderhandelingsvergaderings, ure se beraadslaging deur taakspanne en bladsye vol dokumentasie gekos, maar gister kon die Noordwes-Universiteit se bestuur en onderskeie vakbonde sê "ja, ons stem saam met mekaar." Hulle het die nuwe erkenningsooreenkoms met vakbonde sowel as die institusionele diensvoorwaardes onderteken.
Die erkenningooreenkoms stel die terme van erkenning en funksionering van vakbonde vir alle vakbonde verbonde aan die Universiteit, naamlik NEHAWU, MESHAWU, SAPTU, NTESU en Staff Association volgens die bepalings van die Wet op Arbeidsverhoudinge. Volgens prof. Chris van der Watt, Hoofdirekteur: Menslike Hulpbronne, was die uitdaging om ooreenkomste wat gegeld het in die drie voormalige instellings te vervang met 'n enkele gemeenskaplike erkenningsooreenkoms." Hierdie ooreenkoms vorm die arbeidsregtelike basis vir alle konsultasie, onderhandelings en interaksie tussen bestuur en personeel op 'n kollektiewe wyse," het hy gesê. Die ooreenkoms kan slegs gewysig word deur wedersydse onderhandelings.
Wat die institusionele diensvoorwaardes betref, is daar ooreengekom op 'n enkele stel voorwaardes vir alle personeellede. Dit sluit aspekte soos die terme van aanstelling, hantering van intellektuele eiendom, groepvoordeleskema's, verlof en aftree-ouderdom in. "Die imple-mentering van hierdie voorwaardes sal in lyn met hersiene personeelbeleid, prosedures en stelsels hanteer moet word vanaf 1 Januarie 2005," het prof. van der Watt gesê.
<fn>NWU-NEWS. News170.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) steun en bevorder die idee van diversiteit, interkulturele harmonie en samewerking ten sterkste, en verwelkom die besoek op 12 Junie 2008 van die ministeriële komitee wat menseregte in die hoër onderwyssektor ondersoek.
Die Minister van Onderwys het onlangs die komitee gestig om alle vorms van diskriminasie in die openbare hoër onderwysinstellings te ondersoek, en om toepaslike aanbevelings te maak om diskriminasie te bekamp en sosiale samehorigheid te bevorder.
In die nastrewing van sy mandaat, nooi die komitee individue, instellings en organisasies met 'n belang by die transformasie van hoër onderwys om skriftelike voorleggings te doen. Die voorlegging moet op organisasies of individue se ervaring van die aard en omvang van diskriminasie in hoër onderwys fokus.
Voorleggings kan per e-pos aan HEtransformation@doe.gov.za (Link: mailto:HEtransformation@doe.gov.za) gestuur word of gefaks word aan (012) 328 6029. Individue kan ook mev Babalwa Ntabeni-Matutu by (012) 312 5251/5239 skakel.
Die sluitingsdatum vir voorleggings is 30 Mei 2008.
Die Raad van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs sy kommer uitgespreek oor die probleme wat in die land en die hoër onderwyssektor met kwessies soos rassisme, seksisme, onverdraagsaamheid, xenofobie, geweld en misdaad ondervind word. In sy erkenning en waardering van wat in hierdie opsig deur die NWU-gemeenskap gedoen is, het die Raad sy voorneme bevestig om op konstruktiewe wyse by hierdie kwessies betrokke te raak.
Kliek hier (Link: http://www.nwu.ac.za/opencms/export/NWU/html/news/Persvrystellings/press06_a.html) om die persverklaring te lees.
<fn>NWU-NEWS. News171.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Groep nagraadse studente aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Instituut vir Toerisme, Wildlewe-ekonomie en Vryetydstudies het vir die tweede agtereenvolgende jaar die internasionale toekenning vir die beste navorsingsprojek ingepalm.
Volgens prof Melville Saayman, 'n dosent in toerismebestuur aan die Skool vir Ondernemingsbestuur op dié Kampus, het die tien studente teen nege ander internasionale universiteite deelgeneem en die NWU was die enigste tersiêre instelling uit Afrika wat aan die jaarlikse Internasionale Studente-Toerismekongres deelgeneem het. "Die toekenning is 'n ongelooflike voorreg waarvoor ons baie dankbaar is," het prof Saayman gesê.
Die navorsingsprojek waaraan dié studente sowat twee maande gewerk het, handel oor aansporingsprogramme vir internasionale maatskappye. Die span het ook 'n tweede plek met hulle uitstalling oor Suid-Afrika en die NWU verwerf.
Die Internasionale Studente-Toerismekongres bestaan al vir die afgelope 23 jaar en is vanjaar in Oostenryk gehou. Die Instituut het ook verlede jaar tydens 'n glansgeleentheid in Swede vir die eerste keer met dié toekenning weggestap.
Agter is prof Melville Saayman, dosent in toerismebestuur by die Skool vir Ondernemingsbestuur van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus, mee Martinette Kruger, Lara Engelbrecht, Marna Havenga, Malie Mouton, Adri Dreyer en mnr Pierre-André Viviers, ook 'n dosent in Toerisme- en Vryetydstudies by die Skool vir Ondernemingbestuur, saam met die groep nagraadse studente. Voor is mee Talitha Schoeman, Susan Oberholser, Helga Streicher, Belinda Bouwer en Elicha Jonker.
<fn>NWU-NEWS. News172.2009-12-02.af.txt</fn>
Die regsfirma, DM Kisch, het onlangs 'n aansienlike bedrag aan die Noordwes-Universiteit (NWU) geskenk vir die skep, effektiewe bestuur en kommersialisering van sy intellektuele eiendom, insluitend handelsmerke, innovasies en patente.
Mnr André van der Merwe, patentespesialis van DM Kisch, het die tjek tydens 'n patente-seminaar aan prof Annette Combrink, Rektor van die NWU se Potchefstroomkampus, oorhandig. Die seminaar is deur die NWU op die Potchefstroomkampus aangebied en bygewoon deur afgevaardigdes van die Wêreldorganisasie vir Intellektuele Eiendom (World Intellectual Property Organisation - WIPO).
Die geld sal gebruik word deur die personeel van die NWU se Institusionele Regskantoor om nasionale en internasionale konferensies oor intellektuele eiendom by te woon, of om hul eweknieë oorsee te besoek ten einde wedersydse kennisuitruiling met betrekking tot intellektuele eiendom te bewerkstellig.
Prof Combrink het daarop gewys dat universiteite 'n daadwerklike verantwoordelikheid het om dit vir uitvinders moontlik te maak om in die winste van hul uitvindings te deel, maar dit moet binne die raamwerk van 'n stewige beskermingstelsel vir intellektuele eiendom geskied.
Vanaf links is mnr Frans Kruger, Institusionele Direkteur: Regskantoor, NWU, mnr André van der Merwe, DM Kisch, prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus, NWU, en prof Francois Venter, Dekaan: Fakulteit Regte, Potchefstroomkampus, NWU.
<fn>NWU-NEWS. News173.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) sal as mede-gasheer optree vir die provinsiale viering van Internasionale Vertaaldag in September, wat as voorloper vir die nasionale verrigtinge op 30 September 2008 in Polokwane, Limpopo sal dien.
"Die doel van die dag is om erkenning te gee aan die belangrikheid van vertaling as 'n beroep asook om die vele uitdagings wat gestel word, aan te spreek," het Prof Thapelo Selepe van die Skool vir Tale gesê. Volgens Prof Selepe is die Skool genader weens sy noue betrokkenheid by verskeie nasionale taalstrukture. Dit is om dié rede dat dié dag in samewerking met die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSAT) Gauteng op die Kampus gehou word, het Prof Selepe bygevoeg.
Die Gauteng streeksviering van wat sedert 1991 as St. Jerome Dag bekend staan, sal op 18 September 2008 in die Lapa op die Kampus plaasvind.
Kontak asseblief Me Christine van Aardt by die Skool vir Tale by (016) 910 3463 vir meer inligting oor die gebeurtenis.
Oor die afgelope paar jaar het die Skool vir Tale homself gevestig as 'n skool vir tale wat nie net plaaslik nie, maar ook nasionaal erkenning geniet vir taalvoortreflikheid. Die kern van die opleiding en navorsingsaktiwiteite is die taaltegnologie-laboratorium waar studente in die gebruik van rekenaargesteunde vertaalhulpmiddele (CAT), 'desktop publishing'-ontwerp, sagteware en netwerklokalisering, sowel as die ontwerp van televisie-onderskrifte opgelei word. 'n Taalkantoor, Babel, bied indiensopleiding aan studente vanaf derdejaarsvlak en dienste soos vertaling, redigering en uitgewersdienste word teen mededingende tariewe binne die opset van 'n mentorskapprogram gelewer.
Die NWU is onlangs deur PanSAT aangewys as die universiteit wat die afgelope tien jaar die meeste bygedra het tot meertaligheid en nasiebou binne die hoëronderwyssektor. Prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur: Taaldirektoraat, glo die wyse waarop die Universiteit sy beleid van funksionele meertaligheid toepas, die deurslag gegee het en daartoe gelei dat die Universiteit die toekenning gewen het. Die NWU se Taaldirektoraat het talle kreatiewe en innoverende projekte geloods om funksionele meertaligheid by die Universiteit in die omgewing te bevorder.
Die Vaaldriehoekkampus sal in samewerking met PanSAT as mede-gasheer optree in die provinsiale viering van die Internasionale Vertaaldag. 'n Afvaardiging van PanSAT Gauteng het onlangs die Kampus besoek. Agter van links is: Me PN Gcali sameroeper: vertaling en interpretasie, PanSAT, prof Thapelo Selepi, van die Skool vir Tale, en me T Mmotsa, taalpraktisyn, PanSAT. Voor van links is Dr Ia Esterhuizen, waarnemende Direkteur: Skool vir Tale, me S Maepa, provinsiale bestuurder van PanSAT, prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur: Taaldirektoraat.
<fn>NWU-NEWS. News174.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 49 studente van die Potchefstroomse Besigheidskool (PBS) aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs tydens 'n prestigegeleentheid hulle Meestersgraad in Besigheidsadministrasie (MBA) ontvang.
Volgens me Marilize Minne, skakelbeampte van die PBS, het die aand aan mnr Aldeon Barend Grobler behoort, wat as die student met die beste akademiese uitslae oor die drie MBA-studiejare aangewys is. Die Old Mutual Goue Medalje is aan hom toegeken vir hierdie uitsonderlike prestasie. Mnr Marius Bezuidenhout van Old Mutual se Klerksdorp-tak het die oorhandiging waargeneem.
Me Juanita Esther Erasmus is aangewys as die toppresteerder in die sesde semester met 'n gemiddeld van 77%, en het 'n silwer medalje van die Professional Provident Society (PPS) ontvang. Mnr JC Vorster, die verteenwoordiger van die PPS-tak in Potchefstroom het die medalje oorhandig.
"Die MBA-graduandidinee was 'n aand van feesvieringe, goeie herinneringe en afskeid," het me Minne gesê. "Verskeie studente is by dié geleentheid vir hul uitmuntende prestasies en harde werk oor die drie jaar beloon," het sy bygevoeg.
Altesaam 100 gaste, insluitend studente, PBS-personeel en alumni het die spoggeleentheid bygewoon. Van die 49 MBA-grade is agt grade op die Vaaldriehoekkampus verwerf. Sertifikate vir die beste prestasie op verskeie vakgebiede is ook aan graduandi oorhandig.
Volgens me Minne sal PBS voortgaan om professionele bestuurders van hoë kwaliteit op te lei om op hierdie wyse ook 'n bydrae tot die ontwikkeling van die landsekonomie in Suid-Afrika te lewer.
Kontak asseblief me Minne by (+27-18) 299 1419 vir meer inligting oor die Potchefstroomse Besigheidskool.
Aldeon Grobler het die Old Mutual Goue Medalje as die student met die beste akademiese uitslae oor die drie MBA-studiejare gewen.
49 studente van die Potchefstroomse Besigheidskool (PBS) het onlangs tydens 'n prestigegeleentheid hulle Meestersgraad in Besigheidsadministrasie (MBA) ontvang. In die voorste ry van links na regs is Marietjie Grobler, Corlea Pearce, Frances Wright, John Beneke, Juanita Erasmus, Marelize Joubert, Inge Potgieter, Deon Grobler en Louis Swanepoel. In die tweede ry van links na regs is Michelle van Tonder, Anneri Haasbroek, Leon Haasbroek, Lana Marais, Francois Breedt en Yvette Brits. In die derde ry van links na regs is Lourens van Tonder, Kevin Strydom, Henk Heath, Albert Wessels, Les Nel, Rupert Jacobs, Hendrik Vorster, Elize van den Heever en Gielie Fourie. In die agterste ry van links na regs is Le Roux Louw, Flip van Schalkwyk, Emile Marais, Ian Victor, Sidney Farrel en Sias Heyns.
Voor van links na regs is prof Tommy du Plessis, Direkteur van die PBS, mnr Aldeon Barend Grobler, wenner van die Old Mutual Goue Medalje, me Juanita Erasmus, wenner van die PPS-silwermedalje en mnr JC Vorster van PPS. Agter van links na regs is mnr Marius Bezuidenhout van Old Mutual, waarnemende direkteur prof Willie Coetzee en prof Theuns Eloff, Dekaan: Fakulteit Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe.
<fn>NWU-NEWS. News175.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die NWU-Puk-koor van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs die algehele vyfde plek tydens 'n internasionale koorkompetisie in Oostenryk verower.
Tussen 60 en 80 kore doen jaarliks aansoek om aan die kompetisie deel te neem, waarvan slegs 12 uiteindelik genooi word. Die NWU-Puk-koor is ook die enigste koor in Afrika wat uitgenooi is, en het vir die derde keer vanjaar deelgeneem en het al in 1993 'n algehele tweede plek en 'n "publicums"-prys met hulle optrede verdien.
Altesaam 45 koorlede het op 24 Junie op die toer na Hongarye, Oostenryk, Duitsland, Nederland en die Tsjeggiese Republiek vertrek, waar hulle ook verskeie uitvoerings gehou het. Die kompetisie in Spittal, Oostenryk, word sedert 1964 by die Porcia-kasteel aangebied en meer as 400 kore het oor die jare aan die kompetisie deelgeneem.
Die Rektor van die Potchefstroomkampus, prof Annette Combrink, wat in dié tyd op 'n amptelike besoek aan die Universiteit van Suid-Bohemië in Tsjeggië was, het ook van die konserte bygewoon. Volgens mnr Peet Ryke, toerleier, kan die NWU baie trots wees op hierdie groep talentvolle studente, aangesien hulle werklik die ander Europese lande laat regop sit en kennis neem het van hul uitsonderlike vermoëns.
Die bekende afrigter van die NWU-Puk-koor, prof Awie van Wyk, tussen sy koorlede.
<fn>NWU-NEWS. News176.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Op grond van die suksesvolle implementering in die intranetomgewing van die Noordwes-Universiteit (NWU) gedurende 2007, sal TransTips, 'n meertalige begripsassistent, na die hele NWU-webomgewing uitgebrei word.
Die ontwikkeling van TransTips is een van die sleutelprojekte om 'n meertalige werksomgewing by die NWU te vestig, aangesien die NWU-taalbeleid die gebruik van vier werkstale, naamlik Afrikaans, Engels, Sesotho en Setswana, vereis.
TransTips sal eindgebruikers help om 'n teks in 'n ander taal te verstaan, wat beteken dat dit vir 'n leser moontlik is om 'n dokument wat byvoorbeeld in Engels gepubliseer is, in Afrikaans, Setswana of Sesotho te lees, na gelang van watter woordelys geaktiveer word. TransTips bied slegs woordvertalings en nie kontekssensitiewe vertalings nie.
Terwyl die Direktoraat Taalsake die vertaling van die kernwoordeskat hanteer het, het CTexT die programmatuur ontwikkel en behou ook die kopiereg daarop. TransTips is ook CTexT se eerste oopbronkode-inisiatief, wat beteken dat die programmeringskode vryelik beskikbaar gestel sal word vir ander ontwikkelaars.
Die bevordering van meertaligheid is van onskatbare waarde in 'n land soos Suid-Afrika waar 'n aantal amptelike landstale voorkom. Daarom bied inisiatiewe soos TransTips groot moontlikhede om lewensvatbare meertalige werksomgewings in die hand te werk.
Kontak gerus vir prof Marlene Verhoef, Institusionele Direkteur: Taaldirektoraat by (018) 299 1505 of Marlene. Verhoef@nwu.ac.za (Link: mailto: Marlene. Verhoef@nwu.ac.za) vir meer inligting.
Klik hier (Link: http://www.nwu.ac.za/news/static-content/Movie.TTips. Afr. Tutorial.1.0.0.MJP.2008-04-17.wmv) om 'n tutoriaal te sien oor hoe om TransTips te gebruik.
<fn>NWU-NEWS. News177.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Sympathetic Activity and Ambulatory Blood Pressure of Africans- (SABPA-) projek van die Skool vir Fisiologie, Voeding en Verbruikerswetenskappe aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is aangewys as een van die drie beste projekte wêreldwyd in die stryd teen die toenemende voorkoms van die metaboliese sindroom.
Met dié benoeming deur die internasionale wetenskaplike komitee van die Metabolic Syndrome Institute (MSI) in Frankryk het dr Leoné Malan, projekleier, prysgeld van sowat 10 000 Amerikaanse dollar ontvang. Sy is voorts genooi om in Julie van die studie-resultate in New York te gaan voordra.
Volgens dr Malan, 'n voormalige onderwyser en tans senior lektor aan die Fakulteit Gesondheidswetenskappe, is leefstylsiektes aan die toeneem in verstedelikte gebiede en mense in sekere beroepe, soos onderwys, is meer vatbaar hiervoor. Onderwysers is die afgelope jare veral blootgestel aan die toenemende druk van tegnologie, onsekerheid en veranderinge in die kurrikula. Voorts gaan onderwysers gebuk onder die veranderende ratio van onderwyser tot leerling, dissiplinêre probleme, geweld in skole, meer druk om te presteer en 'n gebrek aan hanteringsvaardighede.
Dr Malan meen die impak hiervan kan in hoër aktiwiteit van die senuweestelsel reflekteer wat lei tot meer liggaamstres wat die algemene gesondheid beïnvloed. "Die projek is begin omdat 'n siek onderwyser, hetsy fisies of geestelik, nie optimaal vir die onderwysberoep is nie," sê sy.
Die doelwit van die projek is om biologiese en genetiese merkers van leefstylsiektes by onderwysers met 'n spesifieke hanteringstyl te meet. Leefstylsiektes soos obesiteit, tipe 2-diabetes/metaboliese sindroom, hoë bloeddruk en swak psigologiese gesondheid soos depressie, angs en slaaploosheid word by die studie ingesluit.
Volgens dr Malan is die projek 'n multidissiplinêre studie en word beplan om 400 swart en wit onderwysers van Potchefstroom in te sluit. Die projek van sowat twee jaar sluit verskeie nasionale en internasionale medewerkers in.
"Dit is een van my ideale dat elke skool beraders op die personeel sal hê wat kinders van jongs af kan help om effektiewe hanteringsvaardighede aan te leer. Dit kan help om leefstyl-, omgewings- en persoonlike uitdagings beter te beheer," sê dr Malan.
Vir meer inligting, skakel gerus vir dr Malan by (018) 299 2438.
<fn>NWU-NEWS. News178.2009-12-02.af.txt</fn>
Sakai Solo, 'n nuwe produk wat deur die Noordwes-Universiteit (NWU) in samewerking met UNISA en Psybergate ontwikkel is, kan die antwoord wees vir studente wat sukkel om aanlyn te studeer as gevolg van hoë internetkostes en gebrekkige bandwydte. Die ontwikkeling van Sakai Solo is geïnisieer en word deur die institusionele departement Inligtingstegnologie-sentraal (ITS) en Akademiese Steundienste (AS) van die NWU bestuur.
Afgevaardigdes van ITS en AS het onlangs 'n Sakai-konferensie in Frankryk bygewoon, waar hulle met groot sukses Sakai Solo aan die Sakai-gemeenskap bekend gestel het. Volgens mnr Boeta Pretorius, IT-bestuurder Toepassings en Navorsing, kan Sakai Solo help om 'n meer positiewe leerervaring vir studente te skep deur hul die geleentheid te gee om hulle studies "aflyn" te doen gedurende periodes wat hulle nie internettoegang het nie. Met Sakai Solo hoef studente slegs vir kort periodes aan die internet te koppel om hul studiemateriaal na 'n plaaslike rekenaar af te laai, asook vir deelname aan aanlyn-leeraktiwiteite soos groepsbesprekings.
"Ons het 'n tegniese demonstrasie van Sakai Solo tydens die konferensie aangebied en is met geweldige belangstelling en toejuiging begroet. Selfs die Europese lande wat nie bandwydteprobleme ervaar nie, het belang gestel, aangesien dit ook hulle werkprosesse kan revolusioneer," sê mnr Pretorius.
Sakai is 'n wêreldwye inisiatief om e-studie en samewerkings-sagteware te ontwikkel, en word deur 'n stigting bestuur. Die raadslede van die Sakai Stigting was ook baie beïndruk en opgewonde, en volgens Michael Korcuska, die Uitvoerende Direkteur van Sakai, is "Solo 'n belangrike kerneienskap vir die toekoms van Sakai".
Sakai Solo is deel van die Sakai e-studie en samewerkingsomgewing wat 'n gratis en oopbronproduk is wat deur die Sakai-gemeenskap opgebou en in stand gehou word. eFundi, 'n stelsel wat ook uit hierdie sagteware bestaan, is ook met sukses as die NWU se e-studie omgewing geïmplementeer. eFundi stel studente in staat om aanlyntoegang tot hul studiemateriaal te kry, asook in 'n verskeidenheid leeraktiwiteite deel te neem soos die pos van opdragte, lees van kennisgewings, kry van nuttige hulpbronne, ensovoorts.
Volgens mnr Kobus le Roux, eFundi-stelselbestuurder, is die behoefte aan so produk geïdentifiseer as gevolg van hoë internetkostes en die gebrekkige bandwydte-internetinfrastruktuur in Suid-Afrika. Veral die leerervaring van afkampusstudente kan nadelig beïnvloed word, aangesien baie van hulle slegs inbel-toegang tot die internet het.
Die NWU het die inisiatief geneem en die spesifikasies vir die stelsel opgestel. Hulle bestuur die projek in samewerking met UNISA, terwyl Psybergate vir die eintlike programmering verantwoordelik is. Sakai Solo is tans in die finale ontwikkelingsfases, en 'n loodsprojek sal tydens die tweede semester van hierdie jaar deur die NWU geloots word. Die volledige bekendstelling sal in Januarie 2009 plaasvind.
Indien jy meer van Sakai Solo wil weet, kontak asseblief vir Boeta Pretorius by (018) 299 2138.
Mnr Kobus le Roux, eFundi-stelselbestuurder by die NWU, en mnr Louis Botha van Psybergate met Sakai Solo in die agtergrond.
<fn>NWU-NEWS. News179.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Mnr Terseus Liebenberg, atletiekbestuurder van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), is aangewys as die gooie-afrigter van die nasionale atletiekspan wat aan die Olimpiese Spele in Beijing gaan deelneem.
Mnr Liebenberg, wat spog met 'n rits prestasies onder sy atlete, en nog 'n NWU-Puk, Justine Robbeson, huidige Suid-Afrikaanse en Afrika-rekordhouer in vrouespiesgooi, het onlangs saam met die ander atlete vir 'n oefenkamp van tien dae na Korea vertrek. Daarna sal hulle op 13 Augustus in Beijing aankom om hulle staal te wys.
Benewens me Robbeson, wat tans sewende op die ranglys van vrouespiesgooiers wêreldwyd is en spog met 'n afstand van 63,49 m, het mnr Liebenberg al talle atlete help slyp om as kampioene uit te troon.
Onder hulle is Marius Corbett, die skitterspiesgooier wat met sy afstand van 88,75 m steeds die Suid-Afrikaanse en Afrika-rekord hou. Mnr Corbett was Suid-Afrika se eerste baan- en veldatleet wat tydens die Olimpiese Spele in 1997 in Athene 'n wêreldkampioen geword het. Hy het die jaar daarna die kampioen op die Statebondspele geword. Hy was in 1994 die junior wêreldkampioen en het in die jaar wat hy die goue medalje op die Olimpiese Spele verower het, ook die wêreldstudente-titel ingepalm. Hierbenewens het mnr Liebenberg in 2000 nog 'n ster opgelewer toe Hardus Pienaar die junior wêreldkampioen in spiesgooi geword het.
Mnr Liebenberg, wat in 1993 by die NWU-Puk aangesluit het, sê dit is vir hom 'n groot eer om Suid-Afrika en die NWU by die Olimpiese Spele te gaan verteenwoordig. "Ek en Justine gaan alles in ons vermoë doen om goeie ambassadeurs vir die universiteit en die land te wees. Ons is dankbaar vir die geleentheid," sê hy.
Nog 'n atleet van mnr Liebenberg, Sunette Viljoen, is tans nie in die span nie, maar daar word nog onderhandel oor haar moontlike insluiting. Sy is voorverlede jaar se Statebondspele-kampioen in spiesgooi. Ockert Celliers (400 m-hekkies), die ander atleet wat die kwalifiserende standaard behaal het, is nie in die finale span nie.
Leslè-Ann George is ingesluit by die Suid-Afrikaanse hokkiespan wat aan die spele gaan deelneem, terwyl Ian Symons, wat vir die NWU-Puk-klub speel, lid van die manshokkiespan is.
Mnr Terseus Liebenberg, atletiekbestuurder van die NWU, is aangewys as die gooie-afrigter van die nasionale atletiekspan wat aan die Olimpiese Spele in Beijing gaan deelneem.
<fn>NWU-NEWS. News18.2009-12-02.af.txt</fn>
1 Januarie 2005.
Dr Kgwadi het 'n doktorsgraad in Fisika - Opvoedkunde en is 'n senior bestuurder by die Nasionale Kernkragreguleerder. Benewens sy uitgebreide onderrig- en navorsingservaring by verskeie tersiêre instellings, was hy ook voorheen hoof van Fisika by die voormalige Universiteit van Noordwes waar hy ook 'n SR-lid was in sy studentedae. Hy was verder hoof van Fisika by die Vaal Universiteit van Tegnologie en het 'n MPhil-graad in Eiendomsreg van die Universiteit van die Noorde.
In antwoord op wat sy piroriteite vir die kampus is, het Dr Kgwadi aangedui dat sy wens is om studente eerste te stel, personeel te ondersteun, interdissiplinêre programme te fasiliteer, sigbaarheid van die Universiteit te bevorder en venootskappe tussen die Universiteit en die regering en industrie te bevorder.
Volgens dr Theuns Eloff, Visekanselier en lid van die Raadskomitee wat die proses om 'n kampusrektor aan te stel gefasiliteer het, was die komitee baie beïndruk met dr Kgwadi se ryke ondervinding, sy uitslae in die toetsingsproses en sy visie vir die kampus. Hy het ook aangedui dat die Raad opgewonde is om vir Kgwadi as deel van die instelling te hê.
Die nuut aangestelde senior bestuur van die saamgesmelte instelling het nou nege lede waarvan vier van die aangewese groepe is.
<fn>NWU-NEWS. News180.2009-12-02.af.txt</fn>
Mnr Cobus Steenkamp, 'n sake-ontleder van die Projek-kantoor in die Institusionele Kantoor van die Noordwes-Universiteit (NWU), beplan om vir die eerste keer die Visriviervallei-staproete van sowat 90 km in sy werkspak met sy aktetas in die hand te voltooi. Die rede - om geld vir nuwe beddens en matrasse vir die Abraham Kriel-kinderhuis in Potchefstroom in te samel.
Mnr Steenkamp is deur sy selgroep van die Nederduitse-Gereformeerde Kerk Grimbeekpark by die Abraham Kriel-kinderhuis betrokke. Al die kinderhuis se beddens en matrasse moet vervang word, en om geld hiervoor in te samel, het hy besluit om die Vis - soos die staptog ook bekend staan - in sy werksklere aan te pak.
Volgens mnr Steenkamp het hy aan maniere begin dink oor hoe "om dit die moeite werd te maak" nadat hy gehoor het hy kan die roete van 3 tot 7 Augustus saam met Potchefstroom se voetslaanklub stap.
As sy voete net hou in 'n paar gemaklike werkskoene, voorsien hy nie probleme om die roete te voltooi nie. Hy beplan om sy enkels met breë kleefband (duct tape) te stut. "My skoenpolitoer gaan ook saam. Ek beplan nie om met vuil skoene in Ai-Ais aan te kom nie," sê mnr Steenkamp.
Alles wat hy op die roete mag nodig kry, moet boonop in sy aktetas pas. 'n Leatherman, waterhouer, sakbybel, kleefband (duct tape), twee onderbroeke, 'n paar kouse, omgewingsvriendelike seep, 'n koppie en piering (vir oggendtee), gedroogde kos, 'n tandeborsel en 'n skeermes, skoenpolitoer, 'n rol toiletpapier, 'n silwer noodkombers, pleisters, inspuiting en jodium (vir blase) maak sy staptoerusting uit.
Volgens mnr Steenkamp beplan hy nie om 'n las vir sy medestappers te wees nie. Hy het 'n "beginselbesluit" geneem om nie by hulle kos te bedel of komberse te vra nie. As dit warm genoeg is, sal sy baadjie as kussing ingespan word. 'n Sonbril en hoed moet bedags die son se strale van sy gesig wegkeer. En ja, hy sal sy das 'n bietjie losmaak en sy baadjie oor sy skouer gooi as dit te warm raak.
Mnr Hennie Knell, stapleier, het gesê hy weet nie of hy moet "lag of 'worry' of huil" oor mnr Steenkamp se planne nie. Hy oorweeg dit om hom om te praat om liewer in behoorlike stapskoene te stap.
Me Catharien Saayman, hoof van Abraham Kriel-kinderhuis in Potchefstroom, het gesê die kinders se matrasse is gedaan, en pogings om die beddens reg te maak is nie meer 'n opsie nie. Nog sowat R88 000 is nodig vir die vervanging.
"Ons is verheug dat iemand soveel omgee om, soos die spreekwoord lui, letterlik en figuurlik 'n tweede myl vir ons te stap," het me Saayman gesê. Vir navrae en rekeningbesonderhede skakel gerus vir mev Lanie Crewe by 084 511 1651.
Mnr Cobus Steenkamp wat met sy werkspak en aktetas in die hand die Visriviervallei gaan aanpak om geld vir die Abraham Kriel-kinderhuis in Potchefstroom in te samel.
<fn>NWU-NEWS. News181.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is lank reeds bekend vir sy akademiese uitnemendheid, pragtige natuurskoon en gemeenskapsbetrokkenheid, en eersdaags ook vir 'n inskrywing in die Guinness Book of Records.
Tydens die 2007 Wheels@Vaal-geleentheid (Link: mailto: Wheels@Vaal-geleentheid), is 'n suksesvolle aanslag gemaak op die wêreldrekord vir die meeste statiese enjins wat terselfdertyd vir 'n vasgestelde tyd geloop het. 'n Totaal van 205 enjins het vir vyf minute ononderbroke geloop. Statiese enjins dateer terug na die vroeë 1900's en is aanvanklik deur boere gebruik om ondermeer water te pomp en krag op te wek, asook later in fabrieke as deel van die vervaardigingsproses. Baie van hierdie enjins het met stoom gewerk en brandstof is eers op 'n later stadium begin gebruik. Volgens mnr Mauritz Meyer, organiseerder van Wheels@Vaal (Link: mailto: Wheels@Vaal), hou hierdie enjins groot bekoring in vir diegene wat hul versamel en word daar geen tyd of onkoste ontsien om hierdie enjins uit vervloë dae tot hul eertydse glorie te restoureer nie.
Statiese enjins kry veral in Brittanje en Amerika groot aftrek. Een van die meer bekende handelsname vir statiese enjins, Lister, het aan die begin van die eeu in Vereeniging enjins gebou en voer vandag veral kragopwekkers na Suid-Afrika in. Lister SA het as hoofborg vir hierdie rekordpoging opgetree. Volgens mnr Meyer het uitstallers van sover as Carolina, Bela-Bela, Stilfontein, Kroonstad en Johannesburg aan die wêreldrekordpoging deelgeneem. Ten einde vir 'n wêreldrekordpoging in aanmerking te kom, moet die poging amptelik by die Guinness Book of Records geregistreer word. Omdat Brittanje nog nie 'n rekord geregistreer het nie, het die Suid-Afrikaanse versamelaars die sprong geneem en die resultaat is 'n insluiting in die Guinness Book of Records vir 2009. Die reëls het as volg daaruit gesien: die enjins moet in werkende toestand wees en vir vyf minute aanmekaar loop. 'n Notaris sowel as twee beoordelaars was tydens die rekordpoging teenwoordig om toe te sien dat die proses deursigtig afgelê word.
'n Sirene het die begin en einde van die rekordpoging aangedui. Op die eerste dag het 184 enjins geloop, terwyl 'n totaal van 205 op die tweede dag aan die rekordpoging deelgeneem het. Die organiseerders van die rekordpoging, die Vaal Ou Wiele Klub, spog met meer as 250 motorentoesiaste as lede en neem elke jaar aan die suksesvolle motorskou by die Wheels@Vaal (Link: mailto: Wheels@Vaal) deel. Hierdie is die grootste motorskou in sentraal Suid-Afrika en lok elke jaar duisende besoekers.
Die uitstalling van veteraanmotors is elke jaar 'n groot trekpleister by die Wheels@Vaal (Link: mailto: Wheels@Vaal), met uitstallers en motorgeesdriftiges wat van regoor die land kom om die geleentheid by te woon.
Mauritz Meyer (links) en Alan Heyns, voorsitter van die Vaal Ou Wiele Klub met die sertifikaat ter erkenning van die wêreldrekord.
Die amptelike sertifikaat ter erkenning van die rekordpoging deur die Guinness Book of Records.
Teenwoordig tydens die viering van die wêreldrekord is, van links: Willie Boshoff (Lister SA), Neville Botha (organiseerder van die statiese enjins) en Awie van Wyk (beoordelaar).
'n Voorbeeld van 'n statiese enjin.
<fn>NWU-NEWS. News182.2009-12-02.af.txt</fn>
Twee groepe studente van die vakgroep Grafiese Ontwerp op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) kan dalk vanjaar met twee gesogte pryse - die International Adobe Design Achievement- of die 2008 SABS Design Institute's Design Achiever-toekenning - wegstap.
Drie finalejaar grafiese ontwerpstudente, Phutheho Ranooe, Leana De Beer en Melissa Maloney, is as finaliste in die 2008 SABS Design Institute se Design Achiever Awards aangewys.
Phutheho se mediaveldtog, getitel Golden Egos, wat daarop gemik is om Afro-pessimisme hok te slaan deur die daarstel van positiewe Afrika-rolmodelle, het haar 'n plek in die uitkloprondte verseker. Phutheho het die beoordelaarspaneel beïndruk met haar visie en leierseienskappe, asook haar empatie en begrip vir komplekse sosio-kulturele kwessies.
Die SABS Design Institute het die Design Achievers-toekenningskema in 1987 begin. Dit kan van ander Suid-Afrikaanse ontwerptoekennings en -kompetisies onderskei word deur die nasionale en multidissiplinêre aard waar die klem op ontwerp-entrepreneurskap en leierskap sowel as kreatiewe uitnemendheid val.
Dit is die sesde agtereenvolgende jaar dat studente van die NWU se Potchefstroomkampus die kortlys van die Design Achiever Awards haal, maar ook die eerste keer dat die Universiteit met drie finaliste in hierdie prestige-ryke kompetisie kon spog.
Carla Erasmus, Leana de Beer en Gert Schoeman se projek, Mossie, wat op plaaslike front al met 'n Goue Pendoring en 'n Construction New Media Grand Prix-toekenning weggestap het, is ook op die kortlys in die interaktiewe ontwerpafdeling geplaas.
Gert se individuele projek, A sleepless night , is ook in hierdie kategorie vermeld. In die illustrasiekategorie het twee projekte, een van Christo Kruger en 'n groepprojek deur Carla Erasmus en Yvonne Lombard, die finale rondte gehaal. In die afdeling vir gedrukte media het twee groepprojekte, een deur Aletti Marx en Christell Badenhorst en 'n ander deur Gert Schoeman en Suzan van Wyk, die pylvak gehaal.
Die NWU is een van slegs twee Suid-Afrikaanse instellings wat tot die finale rondte van hierdie kompetisie deurgedring het. Die Adobe Design Achievement Awards fokus daarop om uitmuntende individuele en groepsprojekte wat met Adobe se sagteware geskep is, te beloon. Die kompetisie word jaarliks in 34 lande gehou en vereer die mees talentvolle en belowende studente van die wêreld se top tersiêre instellings.
Phutheho Ranooe, 'n finalejaarstudent, is een van die grafiese ontwerpstudente op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) wat as finalis in die 2008 SABS Design Institute se Design Achiever Awards aangewys is.
In die illustrasiekategorie het Christo Kruger die finale rondte gehaal. Hier is twee van sy illustrasies.
<fn>NWU-NEWS. News183.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Span studente en 'n dosent van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs vir die eerste keer aan die nasionale kompetisie vir Students in Free Enterprise (SIFE) South Africa deelgeneem en besonder goed gevaar.
Die SIFE-NWU-studentespan - Brian van Wyngaardt (voorsitter), Maribe Mamabolo, Kelebogile Modingoana, Jennifer Mokqweng en Carien van der Merwe - moes binne enigeen van die ses pilare van SIFE (sake-etiek, finansiële geletterdheid, entrepreneurskap, suksesvaardighede, markekonomie en volhoubaarheid) projekte in hulle gemeenskap loods. Hulle het tweede in hulle afdeling geëindig en het trofeë vir vyf van die ses pilare ontvang.
Prof Japie Kroon, programleier vir entrepreneurskap in die Skool vir Besigheidsbestuur en Entrepreneurskap aan die Potchefstroomkampus van die NWU en fakulteitsraadgewer vir SIFE-NWU, het die toekenning vir die beste nasionale SIFE-fakulteitsraadgewer ontvang en 'n reis na die internasionale SIFE-kompetisie in Singapoer gewen.
Agtien universiteite van regoor die land het aan hierdie jaar se geleentheid deelgeneem. Die universiteite is in vier afdelings verdeel - SIFE-NWU is saam met die Universiteit van KwaZulu-Natal (UKZN), die Universiteit van die Wes-Kaap (UWK) en die Vaal Universiteit van Tegnologie (VUT) ingedeel. UKZN is as die wenner aangekondig, met SIFE-NWU wat 'n verrassende en welverdiende tweede plek behaal het.
Prof Kroon is baie trots op hulle prestasies: "Ons voel dat ons net kan verbeter, en dit was 'n ongelooflike leerervaring vir almal betrokke. Die bywoon van die nasionale kompetisie het ons bewus gemaak van die feit dat ons as ambassadeurs van die NWU met ons pogings 'n beter land vir ander kan skep."
SIFE is 'n internasionale studente-organisasie wat aan 1 600 universiteite in 47 lande funksioneer. Studente wat aan SIFE-projekte deelneem, ontvang 'n SIFE-sertifikaat wat baie waardevol is vir diegene wat werk soek, aangesien groot borge en sakeondernemings SIFE-studente aktief werf. Kontak asseblief vir prof Krone by (018) 299 1423 vir meer inligting of besoek die SIFE-webwerf: www.sife.org (Link: http://www.sife.org).
Carien van der Merwe, Jennifer Mokweng, prof Japie Kroon en Kelebogile Modingoana.
Die SIFE-NWU-studentespan: Carien van der Merwe, Jennifer Mokweng, Maribe Mamabolo, Kelebogile Modingoana en Brian van Wyngaardt (voorsitter).
<fn>NWU-NEWS. News184.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Trane van blydskap het gevloei toe 'n meestersgraadstudent in farmaseutika aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), Telanie Weys, aangewys is as die wenner van 'n internasionale kompetisie van die International Federation of Societies of Cosmetic Chemists (IFSCC).
Wat dié prestasie nog meer spesiaal maak, is dat haar studieleier, prof Jeanetta du Plessis, wat die nuus aan haar oorgedra het, self dié kompetisie van die IFSCC in 1994 gewen het.
Telanie doen tans haar meestergraadstudie in die kosmeseutika-navorsingsgroep van die Eenheid vir Geneesmiddelnavorsing en -ontwikkeling.
Sy het vroeër vanjaar ná baie wik en weeg ingeskryf vir die Maison G De Navarre Young Scientist-kompetisie, waarvoor sy 'n essay moes skryf oor "Die IFSCC in sy vyftigste bestaansjaar. Hoe die kosmetiekbedryf in dié tydperk verander het en hoe dit moontlik oor vyftig jaar gaan lyk." Telanie was die enigste NWU-student wat vir die kompetisie ingeskryf het.
Telanie het haar essay geskryf oor laserterapie, wat al gewilder en veiliger sal raak en só ver sal vorder dat mense hul eie klein lasertoestel in hulle kosmetieksakkie sal dra. Sy het ook oor geneesmiddel-aflewering deur die vel uitgebrei, en daarop gewys dat dit minder newe-effekte sal hê en dat die aktiewe bestanddele dadelik by die plek sal uitkom waar dit moet werk.
Telanie sal in Oktober die kongres van die IFSCC in Barcelona, Spanje bywoon, waar sy haar sertifikaat sal ontvang.
Prof Du Plessis is baie trots op Telanie en sê die wen-essay wat sy self destyds geskryf het, gesorg het dat sy vandag nog in kosmetiek belangstel. Sy het al sowat vyftig meestersgraad-studente en tien doktorale studente in dié vakgebied begelei.
Telanie en prof Du Plessis is "kinders" van Brakpan. "Sien jy nou, ons kan Brakpan ook "famous" maak," sê hulle.
FOTO: Telanie Weys en haar studieleier, prof Jeanetta du Plessis, kyk na die sertifikaat wat Du Plessis in 1994 vir die IFSCC-kompetisie ontvang het.
<fn>NWU-NEWS. News185.2009-12-02.af.txt</fn>
Die wenners van die webherontwikkelingopname!
Bykans 1 000 respondente het deelgeneem aan 'n webopname wat deel gevorm het van die NWU se webherontwikkelingsproses. Sewe deelnemers het deur middel van 'n trekking wonderlike pryse gewen.
Die respondente het in verskillende kategorieë deelgeneem - alumni, studente se ouers, huidige en voornemende studente asook personeellede. In die kategorie vir studente het drie gelukkige deelnemers elkeen 'n iPod gewen. Hulle is mnr Letlhogonolo Chacha (Mafikengkampus), mnr Barend Havenga (Potchefstroomkampus) en me Nadia de Beer (Vaaldriehoekkampus).
Me Jasenta Makena van Orange Farm het nog 'n iPod opgeraap nadat sy in die kategorie vir voornemende studente deelgeneem het.
Drie respondente het elkeen 'n kontantprys van R1 000 gewen. Hulle is me Monique Joubert van Pretoria (alumnus), me Marlize Louw van Klerksdorp (ouer) en me Brualda Abrahams van die Potchefstroomkampus (personeellid).
Die opname se bevindinge word tans geëvalueer ten einde te verseker dat die oorgedoende webwerf in ons primêre belanghebbendes se behoeftes sal voorsien. Na afloop van die evaluering sal 'n projekplan met teikendatums opgestel word en gebruik word om rigting te gee aan die strukturele ontwerp en inhoudsdefinisie, webontwerp, implementering, ontplooiing en toetsing voor die finale bekendstelling. Lees meer oor die webherontwikkelingsproses in die volgende uitgawe van Eish!
Hou ook die webwerf dop vir die opname se bevindinge.
Me Marelize Louw ontvang haar kontantprys van me Marelize Santana, Aanlyn-inligtingsbeampte van die Departement van Korporatiewe Sake en Verhoudinge.
Mnr Vincent Eastes, Senior Bestuurder: Web- en Elektroniese Kommunikasie, Potchefstroomkampus (regs), het die pryse aan die twee wenners van die Potchefstroomkampus oorhandig. Hulle is mnr Barend Havenga (middel) en me Brualda Abrahams (regs).
Studentewenner mnr Letlhogonolo Chacha (Mafikengkampus) ontvang sy iPod van mnr Lester Mpolokeng, Waarnemende Direkteur: Bemarking en Kommunikasie, Mafikengkampus.
Me Nadia de Beer is die gelukkige studente-wenner van die Vaaldriehoekkampus.
Me Jasenta Makena, 'n voornemende student van Orange Farm, het ook 'n ipod gewen.
Me Monique Joubert, 'n NWU-alumnus, het 'n kontantprys van R1000 losgeslaan.
<fn>NWU-NEWS. News186.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Meer as 5 000 leerders sal baat vind by 'n intervensieprogram wat wil help om die onderpresterende skole in die Vaaldriehoek se matriekslaagsyfer te verbeter.
Hierdie program is 'n gesamentlike inisiatief tussen die Skool vir Opvoedkunde aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) en die Sedibeng-Wes (D8) Departement van Onderwys. Totaal van 37 skole neem daaraan deel?
n Onderpresterende skool is skool met slaagsyfer van laer as 60%, en gedurende die onlangse winterreses het die leerders bykomende opleiding in Engels, Wiskunde, Wiskundige Geletterdheid, Lewenswetenskappe, Rekeningkunde en Natuurwetenskappe ontvang?
Wat hierdie projek so waardevol maak, is dat daar na afloop van verskeie voor- en na-toetsings gevind is dat die leerders se begrip en kennis in sommige vakgroepe met tot 80% verbeter het.
Soos verwag kan word, is baie tyd aan logistieke beplanning bestee. Dosente verbonde aan die Skool vir Opvoedkunde het as vakkoördineerders opgetree, terwyl meer as 200 opvoedkundestudente - besig met hul derde en vierde jaar se studie - as fasiliteerders opgetree het.
Vaksameroeper is vir elk van die onderskeie vakgroepe aangewys, en dosente was verantwoordelik vir die opleiding van die fasiliteerders sowel as vir die ontwikkeling van die leermateriaal wat gebruik is. Die fokus van die intervensieprogram was nie net om sekere hoeveelheid werk aan die leerders te verduidelik nie, maar ook om te verseker dat die leerders die werk deeglik onder die knie het?
Lede van die Departement van Onderwys, tesame met die onderskeie vaksameroepers, het elke sentrum gereeld besoek om kwaliteit te verseker. Volgens dr Elsa Fourie, Direkteur van die Skool vir Opvoedkunde, kan die program gesien word as gesamentlike poging om nie net graad 12-leerders "eksamengereed" te maak nie, maar ook die erns van goeie punte en toekomsbeplanning by die leerders in te skerp?
Dr Fourie het ook bygevoeg dat die projek gedurende September tweede siklus sal betree, waartydens 'n finale intervensie sal plaasvind. "Dit is ons hartewens dat hierdie projek in langtermyn-verbintenis sal ontwikkel en sodoende nie net waarde toevoeg deur die jeug te bemagtig nie, maar ook tot die volhoubare herlewing van die Vaaldriehoekstreek sal bydra," het dr Fourie gesê?
Meer as 200 opvoedkundestudente is opgelei om tydens die onlangse intervensieprogram as fasiliteerders op te tree.
Terug skool toe. Meer as 5 000 leerders neem deel aan die intervensieprogram.
<fn>NWU-NEWS. News187.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Dit was 'n aand so reg uit die glansblaaie van 'n Hollywood-tydskrif, kompleet met 'n rooi tapyt en flitsende kameras. Lede van die alumni-korps van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Vaaldriehoekkampus (VDK) is onlangs getrakteer op "'n Aand saam met die sterre". Tydens dié spoggeleentheid is verskeie alumni-lede vereer vir hul bydrae in hul onderskeie gemeenskappe en beroepsvelde.
Volgens me Alwine Naude, koördineerder van die VDK-alumni, was die aand nie net daarop gerig om die netwerk tussen die Kampus se alumni-lede te versterk nie, maar ook om vir hierdie "ambassadeurs" dankie te sê. "Ons is baie trots op ons alumni en dit is net reg om ook van die Kampus se kant af ons erkenning oor te dra," meen me Naude. Sy voeg by dat dit juis die studente van gister was wat die fondasie vir vandag se studente gelê het.
Die gaskunstenaar vir die aand was die sanger en vermaaklikheidskunstenaar, Manuel Escorcio.
Mnr Heinrich Kriel, Uitvoerende Bestuurder van Saldanha Staal en sy vrou Christelle, ook 'n VDK-alumnus.
Mnr Corrie Botha, Fabriekbestuurder - Ystervervaardiging by Arcelor Mittal. Sy vrou, Marianne, is ook 'n alumni-lid.
Me Lindokuhle Dingiswayo, wenner van die Old Mutual/Nedbank Begrotingstoespraak-kompetisie in 2008. Me Dingiswayo die eerste swart vrou om dié prestige kompetisie te wen, werk tans by die Suid-Afrikaanse Reserwebank.
Dr Mojaki Mosia, Direkteur: Menslike Hulpbronne by BMW Suid-Afrika. Sy vrou, Magauta - ook 'n alumnus - is die Direkteur: Menslike Hulpbronne by Rand Merchant Bank.
Mnr André Mellet, Ekonoom van die Jaar vir 2006 en naaswenner in 2007. Hy is tans 'n dosent verbonde aan die Fakulteit Ekonomie en Inligtingstegnologie.
Me Haidee Kruger, dosent verbonde aan die Fakulteit Geesteswetenskappe asook die skrywer van Lush: poems for four voices. Haar man, dr Jan-Louis Kruger, ook 'n alumnus, is die Direkteur: Skool vir Tale aan die VDK..
<fn>NWU-NEWS. News188.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Studente Jool Gemeenskapsdiens (SJGD) van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het vanjaar nagenoeg R1 miljoen aan organisasies, instansies en individue in Noordwes uitbetaal.
SJGD is die grootste studente-liefdadigheidsorganisasie in die land wat hulle fondse jaarliks tydens Jool-week in die provinsie insamel. Tydens die SJGD-uitbetalingsgeleentheid is R380 000 aan 45 organisasies en individue geskenk. Dié instansies is oor die Noordwes-provinsie versprei.
Die voorsitter van SJGD, Egbert Meyer, het gesê dat hulle vanjaar voor dié geleentheid meer as sewentig aansoeke verwerk het.
Volgens Egbert is die res van die geld wat ingesamel is onder 42 projekte van die Potchefstroomkampus-studente versprei. Hieronder tel 26 projekte van dié Kampus se koshuise, die Studenteraad se Bopanang-fonds, SJGD se noodfonds vir kosvoorsiening aan minderbevoorregte studente, asook SJGD se eie 16 projekte.
Die Kampusrektor, prof Annette Combrink, het gesê die Potchefstroomkampus is trots op die werk wat komiteelede jaarliks doen om die nood van soveel mense en organisasies in die provinsie te help verlig.
Van links na regs is Johann Steyl, vorige Jool-voorsitter, Phillip Moolman, kunstenaar, Junita Oelofse, ondervoorsitter van SJGD, Egbert Meyer, voorsitter van SJGD en prof Annette Combrink, Kampusrektor, tydens die SJGD se uitbetalingsgeleentheid.
Klein Selouna Visser het geld van SJGD ontvang vir 'n rolstoel. Hier gee die voorsitter van SJGD, Egbert Meyer, vir haar ma, Roma, 'n drukkie tydens die oorhandiging.
<fn>NWU-NEWS. News189.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Vyf honneursstudente in Mikrobiologie by die Skool vir Omgewingswetenskappe en -ontwikkeling aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het aan die eerste nasionale interuniversitêre mikrobrouerye-kompetisie deelgeneem en 'n R5 000-prys in die Best Label-kategorie vir hul produk met die naam Wernicken - liquid enlightenment losgeslaan.
Daarbenewens het die span se deelname aan die kompetisie die knoop deurgehak vir finansiële ondersteuning om 'n mikrobrouery op die Potchefstroomkampus geïnstalleer te kry.
Die NWU-span was die enigste span onder dié van ses universiteite wat die kompetisie van Suid-Afrikaanse Brouerye (SAB) in samewerking met die Foodbev SETA en die International Brewery & Distillery (IBD) sonder 'n mikrobrouery aangepak het. Die Potchefstromers het intussen die groen lig van SAB gekry om so 'n brouery as 'n ekstra fasiliteit by mikrobiologie te vestig.
Die vernaamste doelwit van die kompetisie is om universiteite by Suid-Afrika se trotse bierbroukultuur te betrek en om aan hulle blootstelling te gee vir beursgeleenthede. Dit is voorts daarop gemik om talent onder entoesiastiese studente te bevorder en 'n loopbaan in die brouersbedryf aan te moedig.
Die NWU het teen die Universiteit van Pretoria, Witwatersrand, Kaapstad, Stellenbosch, en KwaZulu-Natal deelgeneem. Elke span is aan die gehalte van hul bier, botteletikette en voordrag gemeet. Lager, ale en 'n spesialiteitsbier is deur gesertifiseerde bierproeërs beoordeel, terwyl botteletikette en die voordragte deur verteenwoordigers van SAB en Foodbev SETA en IBD Afrika geëvalueer is.
Mnr Jaco Bezuidenhout, lektor by die Skool vir Omgewingswetenskappe en -ontwikkeling (Mikrobiologie), is verheug oor die vooruitsig van 'n mikrobrouery op die Potchefstroomkampus. "Dit sal die NWU in staat stel om in die toekoms op gelyke voet met ander universiteite mee te ding. Met 'n mikrobrouery op die Kampus, is ons studente van voorneme om met ons Wernicken-bier die Ben Lamaletie - IBD Legend wisseltrofee in 2009 Potchefstroom toe te bring!" het hy bygevoeg.
Tukkies se brouers is vir hul American Pale Ale met die Ben Lamaletie - IBD Legend-wisseltrofee beloon en het beursgeld van R125 000 vir toegepaste studies in brou- en distillasieverwante onderwerpe ontvang. Die spanlede het ook R10 000 gekry om te deel, terwyl R10 000 aan hul Chemiese Ingenieursdepartement toegeken is.
Die mikrobiologiestudente van die NWU se Potchefstroomkampus wat aan die mikrobrouerye-kompetisie deelgeneem het, is voor: Andia van Niekerk, Abraham Mahlatsi en Simone Ferreira, en agter: Jerry Lourens en Danie Brink.
Die etiket van die mikrobiologiestudente het vir 'n wenplek gesorg tydens die mikrobrouerye-kompetisie. Die NWU-span se bier staan as Wernicken - liquid enlightenment bekend.
<fn>NWU-NEWS. News19.2009-12-02.af.txt</fn>
Dat 2004 'n groot én moeilike jaar was, sal niemand seker betwis nie.
Goeie prestasies op talle gebiede behaal is: akademies, sport, navorsing, die samesmelting noem maar op.
Dit was 'n jaar waarin spanwerk, motivering en harde werk ons die suksesvolste samesmelting in Suid-Afrika gemaak het.
En daarvoor kan ek maar net groot dankie sê! Dis 'n ervaring wat jou tot nederigheid stem om te sien en te ervaar hoe dinge net gebeur, hoe personeel gewoon verantwoordelikheid aanvaar en voortgaan met die werk. Baie maal het die inisiatief, entoesiasme en stille vasberadenheid my verstom En dit het ek op al die kampusse ervaar!
Dit was werklik 'n voorreg om hierdie eerste jaar van die Noordwes-Universiteit met u te kon meemaak. As ons die doelwitte wat ons almal gestel het, moes meet teen die uitkomste tot dusver, is ek daarvan oortuig dat ons universiteit 'n onderskeidingskandidaat is! En ons kan in 2005 op hierdie fondament verder bou.
Ek hoop dat almal wat so beplan het, 'n heerlike rustyd gaan hê - ons is almal moeg, maar met die genoegdoening dat dit van goeie, harde en eerlike werk is. Ek hoop ook dat u hierdie vakansietyd en Kerstyd saam met u geliefdes sal kan deurbring.
Ons besef almal dat 2005 sy eie unieke en komplekse uitdagings gaan hê. Rus dus goed uit, kry die liggame reg, maak die koppe skoon, en kry die idees en inisiatief gereed. Die Noordwes-Universiteit het u nodig! Want volgende jaar word ons nog beter...
<fn>NWU-NEWS. News190.2009-12-02.af.txt</fn>
'n Alumnus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus wat 'n ma van 24 Afrika-mammas is, gaan nou ook kommunikasiestudente en -dosente onder haar vlerk neem wanneer sy haar kennis en vaardighede met hulle kom deel.
Prof Elain Vlok, Bestuurder van Korporatiewe Dienste by die suiwelmaatskappy, Clover, is onlangs as 'n buitengewone professor by die Skool vir Kommunikasiestudies van die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte aangestel. Prof Vlok is 'n oud-Puk en het van 1976 tot 1988 op die Kampus klas gegee.
Dié bekende en bekroonde in die bemarkingskringe sal nou van tyd tot tyd vir studente in ontwikkelings- en korporatiewe kommunikasie gaslesings aanbied.
Sy word ook daarvan "beskuldig" dat sy grade as nóg 'n stokperdjie inryg. Sy het aanvanklik haar studies aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) met 'n BSc Huishoudkunde-graad begin, en onder meer 'n graad in Biblioteekkunde, 'n Honneurs in Zoeloe en Kommunikasiekunde, 'n meestersgraad in Zoeloe en Sosiologie (Berading) en 'n doktorsgraad in Kommunikasiekunde behaal.
Sy het ná haar dae as dosent vir vyf jaar by Trust Bank as reklamebestuurder gewerk en is al die afgelope vyftien jaar by Clover. Prof Vlok het in dié tyd verskeie toekennings op 'n verskeidenheid forums vir haar sosiale verantwoordelikheidsprojek, Mama Afrika, ontvang. Daarby kan dié knap vrou ook met agt resepteboeke op haar kerfstok spog.
Volgens prof Paul Schutte, Direkteur van die Skool vir Kommunikasiestudies, is hulle verheug dat sy haar praktykgerigte kundigheid nou op 'n vaste grondslag deur middel van lesings en studiebegeleiding met die dosente sowel as die voorgraadse en nagraadse studente kan deel.
Proff Paul Schutte, Direkteur van die Skool vir Kommunikasiestudies, Elain Vlok, Bestuurder van Korporatiewe Dienste by Clover, met die trofee wat sy vir die beste presteerder of projek in sosiale verantwoordelikheid geskenk het, en dr Lynette Fourie, Vakvoorsitter van Kommunikasiestudies.
<fn>NWU-NEWS. News191.2009-12-02.af.txt</fn>
INSTITUSIONELE KANTOOR - Die webtuiste van die Noordwes-Universiteit (NWU) is gereed om op grond van die behoeftes van sleutelbelanghebbers 'n nuwe voorkoms, ervaring en verbeterde elektroniese kenmerke in werking te stel.
Die NWU het onlangs sy vernaamste belanghebbers genooi om aan 'n web-herontwikkelingsopname deel te neem ten einde hulle menings oor die huidige webtuiste te lug. Die doel van hierdie opname, wat as deel van die herontwikkeling, integrasie, implementering en bestuur van die NWU se nuwe webtuiste geloods is, was om te bepaal hoe belanghebbers die huidige NWU-webtuiste ervaar en wat hulle primêre behoeftes is.
Alumni, ouers van huidige studente, huidige en voornemende studente, en personeellede van die Institusionele Kantoor en die Mafikeng-, Potchefstroom- en Vaaldriehoekkampus het aan die opname deelgeneem. 'n Totaal van 901 response is aangeteken. Die belanghebbers het hulle menings, ervarings en frustrasies rakende 'n wye verskeidenheid onderwerpe gedeel.
Respondente wil graag volledige inligting hê oor elke graad, kursus of program wat die NWU aanbied, insluitend 'n kort beskrywing, werksgeleenthede binne 'n spesifieke studieveld, kostes, duur, aansoek- en registrasievereistes, ens.
Noudat die resultate bestudeer is, is die volgende stap om 'n projekplan met teikendatums te ontwikkel om die strukturele ontwerp en inhoudsdefinisie, webontwerp, implementering, ontplooiing en toetsing te bestuur voordat die nuwe, verbeterde NWU-webtuiste in werking gestel word.
Hou gerus die landingsbladsy dop vir meer inligting oor die webherontwikkelingsproses.
<fn>NWU-NEWS. News192.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Honneursstudente in Ontwikkelingskommunikasie van die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs met behulp van die GIRLL-projek (Girls in risk reduction leadership) 21 tienermeisies in die Sonderwater-gemeenskap help bemagtig.
Die vyf studente - Kristel Fourie, Yolanda Maartens, Jeanne Oliver, Amoré Truter en Madge Lourens - het as vrywilligers by die GIRRL-projek van me Kylah Forbes Biggs, 'n navorsingsgenoot by die Afrikasentrum vir Rampstudies met dr Dewald van Niekerk aan die hoof, opgetree.
Dié projek het 21 tienermeisies in die Sonderwater-gemeenskap in Ikageng help bemagtig deur praktiese inligting- en toepassingsessies aan te bied. Temas soos MIV/Vigs, seksuele gesondheid en noodhulp het aandag gekry sodat dié meisies op hulle beurt weer die gemeenskap kan help. Die plaaslike owerheid, kundiges en dosente is ook ingeroep om die sessies aan te bied.
Die sessies het nie net inligting gebied nie, maar ook selfvertroue gebou en die meisies bemagtig om meer effektiewe en ingeligte besluite te neem.
Volgens me Biggs het die studente veel meer gedoen as wat van hulle verwag is. Sy het bygevoeg: "Die teorie en praktyk het op hierdie wyse met mekaar gepraat." Die groep het ook onlangs 'n gemeenskapsdag in Ikageng gehou en die meisies het hulle nuwe kennis deur middel van drama-opvoerings aan hul gemeenskap oorgedra.
GIRRL word deur die Wêreldbank gefinansier en is onlangs by die Verenigde Nasies (VN) se internasionale strategiese program vir rampvermindering ingesluit.
Volgens me Biggs sal hulle graag die projek in ander gemeenskappe ook wil aanbied. Skakel gerus vir me Biggs by (018) 299 1620 vir meer inligting.
Me Kylah Forbes Biggs (derde van links), Kristel Fourie, Yolanda Maartens, Amoré Truter en Jeanne Oliver, (die studente wat haar met die GIRRL-projek gehelp het), saam met die tienermeisies van Sonderwater.
<fn>NWU-NEWS. News193.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Grafiese ontwerpstudente van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus het die 2008 Pendoring-toekennings behoorlik oorheers. Benewens die ses finalisprojekte het die NWU met drie van die vier goue Pendorings wat vanjaar toegeken is, weggestap.
Twee vierdejaar-groepprojekte van René Julyan, Gerda van der Walt, Terese Potgieter en Christi de Jager, Die Kloppers, en Christel Badenhorst, Marlize Bergh, Winette Pretorius en Johnny Thomas se Kultuur in jou are (beide veldtogte vir die Aardklop Nasionale Kunstefees) het daarvoor gesorg dat die NWU in die gemengde mediaveltogkategorie geseëvier het deur albei met goud weg te stap. 'n Groep derdejaarstudente, Jaco Burger, Roscher Maritz en Zinelda McDonald, het 'n goue Pendoring in die alternatiewe media-afdeling ontvang.
Benewens hierdie prestasies het die NWU beide hierdie twee kategorieë oorheers met die meeste aantal finaliste. Braam Kempen, Lauren Moses en Freda Raubenheimer se webblad, Luiardia, en Emarie Gouws, Astrid Gevers en Ilze Vermaak se Planeet Pierewiet was twee van drie ander finaliste in die alternatiewe media-afdeling. Suzan van Wyk en Gert Schoeman se Sus en Daan-veldtog vir Oppikoppi was een van twee ander finaliste in die gemengde mediaveldtog-afdeling.
Die NWU se sukses is verder onderstreep deur die sukses van sy alumni. Twee oudgrafiese ontwerpstudente, Antoinette Fourie en Renier Zandberg, het onderskeidelik met drie en een goue Pendoring weggestap. Fourie het ook die Pendoring-prestigetoekenning vir 2008 ontvang.
Een van die beoordelaars, Coenie de Villiers, het gesê die kreatiewe skeppings van die jong ontwerpers is bemoedigend. "Studente het hulle staal gewys teen deurwinterde ontwerpers in die advertensie-wêreld."
Die drie goue Pendorings vir die NWU-Potchefstroomkampus word hier bewonder deur mnr Ian Marley, dosent in Grafiese Ontwerp, proff Paul Schutte van die Skool vir Kommunikasiestudies en Mariëtte Lowes, Viserektor Akademie.
<fn>NWU-NEWS. News194.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - 'n Verpligte entrepreneurskapkursus bied vir die tweedejaar BEd-studente op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) die geleentheid om nie net hul kreatiwiteit op die proef te stel nie, maar ook om 'n paar rand in hul sak te steek.
Entrepreneurskap is 'n gonswoord wat almal aan die dink het, veral wanneer 'n uiters kompeterende beroepsomgewing en die ekonomiese onsekerheid wat tans in die land ervaar word, in ag geneem word. Volgens dr Lenie Holtzhausen, programbestuurder en dosent verbonde aan die Skool vir Opvoedkundige Wetenskappe, word die noodsaaklikheid van entrepreneurskap ook in die Nasionale Kurrikulumverklaring vervat. Dit impliseer dat alle leerders bemagtig moet word om as entrepreneurs te kan ontwikkel.
Op skoolvlak word daar veral vanaf Graad R tot Graad 9 aandag geskenk aan die Ekonomiese- en Bestuurswetenskappe en volgens dr Holtzhausen beklemtoon dié vroeë blootstelling juis die belangrikheid van entrepreneurskap. Vanaf Graad 4 word die leerders, volgens die gestelde assesserings-uitkomste, aangemoedig om aan markdae deel te neem en hul kennis oor entrepreneurskap prakties te beoefen. Namate die leerder deur die onderskeie grade vorder, word die fokus van entrepreneurskap verbreed om aspekte soos bemarking, advertering, strategiese beplanning en besigheidsplanne te dek.
Die studente kry 'n geleentheid om weekliks hul vaardighede ten toon te stel en aan kreatiwiteit is daar geen tekort nie. Personeel en studente word getrakteer op lekkernye soos spookasem, pap en braaivleis, bunny chow en pannekoek, en handwerkartikels trek ook aandag. "Dit is belangrik om leeruitkomste met praktiese ervaring te ondersteun," verduidelik dr Holtzhausen en voeg by dat as toekomstige onderwysers hierdie studente bemagtig word om die waarde van entrepreneurskap uit te leef.
<fn>NWU-NEWS. News195.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit het onlangs 'n baie suksesvolle galadinee ter ere van sy alumni in die Gauteng-provinsie gehou. 'n Rekordgetal van 240 lede het die prestige-gebeurtenis bygewoon wat by die Gallagher Estate in Johannesburg gehou is.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, en prof Dan Kgwadi, Rektor van die Mafikengkampus, het tydens die geleentheid die alumni toegespreek en die huidige statistiek en sukses van die samesmelting beklemtoon.
Me Susan van Rooyen, alumni-koördineerder, het gesê dat die prestasies van die NWU-alumni 'n weerspieëling is van die gehalte en uitnemendheid van die opvoeding aan die Mafikengkampus en dat die NWU baie trots is op hulle. Me Van Rooyen het ook met entoesiasme en opgewondenheid van die alumni gepraat en hulle vir hulle teenwoordigheid bedank en dat hulle die aand onvergeetlik gemaak het. "Ons wil hê dat die alumni 'n permanente verwantskap met die NWU moet hê, en hierdie geleentheid is die begin van die bou van 'n verwantskap wat lewenslank moet hou, en dit is maar die begin!" het sy gesê.
"Aangesien dit so 'n groot sukses was, sal hierdie geleentheid beslis herhaal word," het me Van Rooyen gesê. Dit is begin van 'n deurlopende reeks funksies regoor die land om afdelings te stig wat verteenwoordigend sal wees van die suksesvolle en lojale studente wat aan die Mafikengkampus afgestudeer het. "Ons volgende mikpunt is die Mafikeng-alumni, en spoedig daarna die alumni van Venda en Botswana," het sy bygevoeg. Een van die hoofdoelwitte van die funksies is om 'n uitgebreide en bygewerkte databasis van alle alumni van die Mafikengkampus op te stel en hulle van relevante nuus en inligting te voorsien.
Nadat hy eiehandig ongeveer 150 voormalige medestudente gekontak het, het Katlego Lekwakwe 'n prys, bestaande uit 'n wegbreek vir twee persone by die Zebra Country Lodge, gewen. Hierdie prys is deur Thabiso Magodielo en sy vrou Thabeo van Legend Lodges geborg. Katlego is nou ook die amptelike vrywilliger-verteenwoordiger vir die Gauteng-area.
Van die ander alumni teenwoordig was regter Yvonne Mokgoro en dr Happy Sithole.
Van links is Mee Izette Schouwstra, Institusionele Konvokasiekoördineerder en Susan van Rooyen, Alumnikoördineerder van die Mafikengkampus.
Van links is regter Yvonne Mokgoro, die eerste vrou wat as regter in die Konstitusionele Hof in Suid-Afrika aangestel is, dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, en mnr Lester Mpolokeng, waarnemende Direkteur: Bemarking en Kommunikasie op die Mafikengkampus.
<fn>NWU-NEWS. News196.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Grafiese-ontwerpstudent van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus het onlangs 'n goue Loerie-toekenning verwerf, terwyl nog drie projekte brons toekennings ontvang het.
Magdel Smith het die goue Loerie vir haar inskrywing Who Cares in die afdeling vir publikasie-ontwerp ontvang.
Die ander projek wat met 'n brons Loerie bekroon is in die afdeling vir publikasie-ontwerp is The Art of Being. In die afdeling vir gemengde mediaveldtog is twee projekte, Oppikoppi - Sus en Daan, en Oppikoppi - No Strings Attached, bekroon.
Die Loeries is 'n jaarlikse Suid-Afrikaanse toekenning wat kreatiewe uitnemendheid beloon en uitbou in die velde van bemarking en advertensiewese, en ook in terme van grafiese ontwerp en digitale media.
Studente in dié vakgroep het verlede jaar drie Loeries - een silwer en twee brons - ontvang.
Die voorsitter van die Loerie-toekennings, mnr McCann Erickson, het gesê die hoë standaarde van die Loeries verseker dat die wenners internasionaal kan meeding.
Hier is vanjaar se Loerie-wenners saam met hulle dosent, mnr Wessie van der Westhuizen. Die wenners is Gert Schoeman (brons), Suzan van Wyk (brons), Yvonne Lombard (brons), Magdel Smith (goud) en Carla Erasmus (brons).
Magdel Smith met haar goue Loerie en haar dosent, mnr Wessie van der Westhuizen.
<fn>NWU-NEWS. News197.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Wêreldwye eer het 'n postdoktorale student van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) te beurt geval toe hy 'n navorsingsbeurs van NASA - die National Aeronautics and Space Administration in die Verenigde State van Amerika (VSA) - ontvang het.
Dr Christo Venter van die vakgroep Fisika is een van slegs 60 wetenskaplikes in die wêreld wat dié beurse in verskillende vakrigtings ontvang. Hy het ook die gesogte Fermi GLAST-navorsingsbeurs ontvang. GLAST is die Gammastraal-grootoppervlakte-ruimteteleskoop wat vroeër vanjaar gelanseer is.
Die NASA-postdoktorale program bied unieke navorsingsgeleenthede aan hoogs talentvolle mense om in navorsingsprogramme by NASA te kan deel en om pioniers vir die toekoms te slyp. Die driejaar-beurs is ontwerp om by te dra tot NASA se ruimtewetenskap, astrobiologie, lugvaartkunde en ruimte-operasies en verkennings.
Dr Venter het sy doktorsgraad in September 2008 aan die NWU behaal. Volgens sy eksterne eksaminator, dr Alice Harding van die Goddard Ruimtevlugsentrum by NASA, het hy nuwe kennis ontsluit en vir die eerste keer 'n ten volle driedimensionele model vir vinnig roterende neutronsterre ontwikkel.
Volgens die promotor van sy proefskrif, prof Okkie de Jager (self 'n voorste navorser in ruimtefisika), was hulle in Pole by 'n kongres toe hulle die nuus van sy beurstoekenning gehoor het. Talle topwetenskaplikes wat ook die kongres bygewoon het wou dadelik weet hoe iemand uit Afrika dié topposisie kon bereik. "Hulle wou ook weet waar Potchefstroom is, want die NWU is dan nie op die wêreld se radarskerm nie. Ek wonder net wanneer laas het 'n pas afgestudeerde NWU-student so 'n hoë toekenning gekry wat die bestes van Amerika se universiteite beny," skryf prof De Jager uit Pole.
Dr Venter het aan Potchefstroom Gimnasium gematrikuleer en agt onderskeidings behaal, asook die hoogste gemiddeld vir matriek in Noordwes. Hy het sy BSc- en MSc-graad aan die NWU met lof geslaag en het sedertdien as lektor in die Skool vir Fisika verskeie internasionale konferensies bygewoon. Hy was ook mede-outeur van 56 internasionale publikasies, waarvan 46 in samewerking met die High Energy Stereoscopic System (HESS)-transnasionale groep is. Dié groep is met die Descartes-wetenskapsprys van die Europese Unie bekroon.
Dr Christo Venter is binnekort op pad na NASA.
<fn>NWU-NEWS. News198.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Rapport Onderwysfonds (ROF) het onlangs R1,7 miljoen se beurse aan 72 studente aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) vir 2009 toegeken.
Die ROF het R468 000 in 2008 bewillig vir studente op die Potchefstroomkampus en tot op hede het studente van dié kampus reeds meer as R1,6 miljoen se studiebeursgeld ontvang.
Volgens mnr Kobus Rossouw, bestuurder van die ROF, is die fonds daarop gemik om Afrikaanssprekende studente toegang tot studiebeurse en -lenings te gee, en fokus die ROF se raad van trustees op onderwysstudente aan wie 75% van die beskikbare geld bewillig word. Die res word veral toegeken aan studente van die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe.
Hy het voorts benadruk dat baie van die studente wat gehelp word, sewe of agt onderskeidings in matriek behaal het, maar nie elders studiebeurse kon kry nie. Die ROF-beurshouers handhaaf 'n gemiddeld van tussen 70 en 74%.
Prof Annette Combrink, Kampusrektor, het gesê dit is noodsaaklik dat goeie onderwysers opgelei word, en omdat tersiêre studies baie duur is, word enige bydrae verwelkom. "Ons is dankbaar dat die fonds dit vir soveel studente moontlik maak om 'n universiteit te kan bywoon. Dit is ook lekker om te weet dat Afrikaanse onderwysers hierdeur bevorder word en Afrikaans verder uitgebou word as wetenskap- en onderrigtaal," het sy bygevoeg.
"Dit is ons droom om meer te gee as die R12 000 wat studente tans per jaar ontvang. Die uiteindelike doelwit wat ons nastreef is dat die ROF jaarliks 250 studente kan help met 'n omvattende studiebeurs wat klas- en boekgeld, verblyf en etes insluit," het mnr Rossouw gesê.
Mnr Danie Hefer, Hoof: Finansiële Steundienste, prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus, mnr Kobus Rossouw, bestuurder van die Rapport Onderwysfonds, en mnr Pieter van der Walt, 'n voormalige hoof van Finansiële Steundienste, tydens die beursgeselligheid.
n Drieling op die Potchefstroomkampus baat ook by die studiebeurse wat deur die Rapport Onderwysfonds moontlik gemaak word. Die drie Oppermans, Lerine, Nadia en Adéle, is tweedejaar-onderwysstudente. By hulle is prof Annette Combrink, Kampusrektor.
<fn>NWU-NEWS. News199.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Dosent in dokumentêre video van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus is aangewys as 'n beoordelaar in die belangrikste en grootse natuurhistoriese filmfees in Suid-Afrika.
Prof Attie Gerber van die Skool vir Kommunikasiestudies gaan saam met 'n uitgelese groep internasionale filmmakers, -kenners en bedryfsleiers dokumentêre films beoordeel wat vir die jaarlikse Wild Talk Filmfees in Durban ingeskryf word.
Die hoogtepunt van die filmfees is die Roscar-toekennings en prof Gerber is 'n beoordelaar in die kategorie eko-toerisme.
Dié filmfees, wat volgende jaar vanaf 19 tot 23 April gehou word, lok jaarliks filmmakers van regoor die wêreld. Dit is ook die belangrikste geleentheid vir plaaslike regisseurs en vervaardigers om internasionale kollegas, besluitnemers en aankopers te ontmoet. Uitvoerende regisseurs van kanale soos National Geographic, Discovery Channel en Animal Planet woon die filmfees by om films te koop.
Een van sy studente, Liesl-Dana van Schalkwyk, se film vir haar meesterstudie is verlede jaar in die kategorie vir films met 'n beperkte begroting genomineer. Voices of the Drylands is alreeds in verskeie lande oorsee vertoon.
Prof Gerber, die medestigter van die immergewilde tydskrifprogram 50/50, het 'n besonder kreatiewe jaar agter die rug. In Januarie vanjaar het die Natural History Magazine in New York van sy foto's oor bobbejane gepubliseer en sy foto's oor die Vredefort-koepel pryk in 'n reuse muurpaneel op die OR Tambo Internasionale Lughawe.
Prof Gerber is tans besig om sy derde prestige-kalender oor die Koepel af te rond, wat in die begin van Desember beskikbaar behoort te wees. Die gesogte kalenders word in opdrag van die Noordwes-provinsie se Departement van Landbou, Omgewing en Bewaring gedoen.
Prof Gerber werk tans ook aan drie dokumentêre rolprente wat hy beplan om vir internasionale filmfeeste in te skryf. Sy storie oor die leefwyse van tradisionele veewagters in die Kalahari, Namakwaland en die Richtersveld word volgende jaar klaar verfilm.
Intussen is Gerber besig om die teks vir 'n biografie oor Rita Miljo, die wêreldbekende bobbejaankenner van Phalaborwa, te finaliseer.
Gerber se derde dokumentêre film handel oor 'n oorlewende van die Boereoorlog-konsentrasiekampe.
n Bobbejaan bekyk die werk van prof Attie Gerber van naderby tydens sy verfilming van die spesie.
Die muurpaneel met prof Attie Gerber se foto's op die OR Tambo Internasionale Lughawe.
Chert-breksies, nog 'n foto in prof Gerber se 2009-Koepelkalender.
Een van prof Attie Gerber se bobbejaanfoto's wat die Natural History Magazine in New York gebruik het.
<fn>NWU-NEWS. News2.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Shamiela Letsoalo Link: mailto:bkksl@puk.ac.
Daar is op Vrydag 12 Maart 2004 geskiedenis gemaak toe die raad van een van Suid-Afrika se grootste universiteite die proses vir die aanstelling van die eerste permanente visekanselier van die onlangs gestigte Noordwes-Universiteit (NWU) goedgekeur het. Die raad het verskeie opsies vir die aanstelling van die visekanselier oorweeg, maar het besluit om 'n deursigtige, openbare en legitieme pad te volg en die pos te adverteer. Indien alles volgens plan verloop, sal dit die eerste aanstelling wees van 'n permanente visekanselier by een van die instellings wat vanjaar saamgesmelt het.
Die uitvoerende komitee het gedurende die raad se werkswinkel en vergadering van twee dae by Muldersdrift beklemtoon dat die proses in alle opsigte legitiem moet wees en dat 'n deursigtige en oop proses gevolg sal word. 'n Soekkomitee wat verteenwoordigend is van al die belanghebbendes is aangestel om aan die stuur van die proses te staan. Die raad voorsien dat die pos vroeg in Mei gevul sal word. Tans is dr Theuns Eloff die tussentydse visekanselier en dr Ngoato Takalo die tussentydse adjunkhoof van hierdie groeiende instelling. Gedurende die vergadering is die proses van die aanstelling van die kanselier, wat 'n titulêre amp is, ook bevestig. Daar word voorsien dat die aanstelling in Junie vanjaar gemaak sal word.
n Ander belangrike ontwikkeling is dat die raad goedgekeur het dat die 23e konsep van die statuut die formele statuut van die NWU word. Die statuut is die regsgrondslag op grond waarvan die universiteit beheer word. Die dokument is na maande van raadpleging met belanghebbendes gefinaliseer. Die statuut sal aan die Departement van Onderwys voorgelê word vir goedkeuring deur die minister en publisering in die Staatskoerant.
By die werkswinkel waar hierdie deurbraakontwikkelings gemaak is, het Nigel Payne, wat 'n lid was van die King-komitee oor Korporatiewe Bestuur, onder andere 'n bespreking gefasiliteer oor die rol en funksie van 'n universiteitsraad. Dit was duidelik dat die raadslede, wat uit 'n verskeidenheid van agtergronde en sektore kom, besig was om 'n samehorige eenheid te begin vorm.
<fn>NWU-NEWS. News20.2009-12-02.af.txt</fn>
"Die eerste hekkie is met vlieënde vaandels oorgesteek. Ons het goed gedoen - ons het dit reggekry." Dit is die woorde van dr. Theuns Eloff, visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU), op die vooraand van die amptelike bekendstelling van die nuut saamgestelde universiteit.
Tydens die spoggeleentheid op 14 April in die banketsaal in Potchefstroom word nog 'n mylpaal behaal deurdat dr. Popo Molefe, voormalige premier van Noordwes, as die nuwe instelling se eerste kanselier en Eloff amptelik as eerste visekanselier ingehuldig word.
Nog 'n eerste in die bestaan van die nuwe universiteit is die nuwe universiteitslied wat deur die kore van die onderskeie kampusse aan die gaste voorgedra gaan word. Geskiedenis sal ook gemaak word wanneer Eloff verslag gaan doen oor die resultate van die eerste bestaansjaar van die nuwe NWU asook die toekomstige doelwitte.
Sowat elf visekanseliers van ander universiteite sal teenwoordig wees by die inhuldigingseremonie en mev. Edna Molewa, premier van die Noordwes, sal haar voorganger en Eloff gelukwens in 'n spesiale boodskap.
Molefe, wat as "gesig" van die universiteit dien, is tans hoofuitvoerende beampte van die maatskappy, Lereko Investments, voorsitter van Petro SA, 'n raadslid van die sentrale energiefonds en strategiese brandstoffonds, asook lid van die rade van Xantium Technology Holdings Ltd en Anoorag Resources Corporation. Molefe is voorts lid van die ANC se nasionale uitvoerende komitee en is die voorsitter van die party se subkomitee vir regering en wetgewers.
Die nuwe statuut is reeds op mev. Naledi Pandor, minister van onderwys, se tafel vir goedkeuring en die nuwe instelling se visie- en missieproses nader die voorfinale fase. Dit is verlede Woensdag op die senaatsvergadering bespreek en sal op 15 April voor die Raad dien.
<fn>NWU-NEWS. News200.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Navorser op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is die wenner van die Third World Academy of Science (TWAS) toekenning vir jong navorsers vir 2008.
Dié eer het prof Stefan Ferreira van die Skool vir Fisiese en Chemiese Wetenskappe te beurt geval.
Hy het van Suid-Afrika se voorste navorsers beïndruk met sy navorsing, sy goeie rekord om nagraadse studente op te lei, die potensiële bydrae wat sy navorsing vir die land se gemeenskap kan oplewer, en sy betrokkenheid om die openbare bewustheid van wetenskap te bevorder.
Die hoofdoel van TWAS is om wetenskaplikes in ontwikkelende lande te erken en te ondersteun wat buitengewone bydraes tot die bevordering van wetenskap maak. Die bydraes word gemeet aan die getal en die uitwerking wat die wetenskaplike se navorsingsartikels in internasionaal erkende publikasies gehad het. TWAS word deur ASSAF (Academy of Science of South Africa) geadministreer.
Prof Ferreira het sy navorsing begin met die numeriese modellering van die beweging van gelaaide deeltjies (kosmiese strale) binne die son se invloedsfeer, wat as die heliosfeer bekend staan. Die navorsing sluit die modulasie van lae energie Jupiter-elektrone in, die effek van die son se aktiwiteit-siklusse op die voortplanting van kosmiese strale asook die versnelling van deeltjies by die terminasieskok van die sonwind.
Hy is ook die afgelope paar jaar besig met 'n nuwe projek oor die hidrodinamiese modellering van die heliosfeer, ander astrosfere, asook skokgolwe wat voortplant in die interstellêre medium na 'n sterontploffing (supernova). Hy werk ook op 'n gereelde basis met oorsese navorsingsgroepe saam wat betrokke is by die Ulysses-sending van die Europese Ruimte-agentskap (ESA), asook die Voyager 1 en 2-sendings van die Amerikaanse Ruimte-agentskap (NASA).
Prof Ferreira het in 2007 'n toekenning vanInternational Union for Pure and Applied Physics (IUPAP) as jong wetenskaplike ontvang en in 2006 die Presidentstoekenning van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) vir jong navorsers wat as toekomstige leiers in hul navorsingsveld beskou word.
Hy was in 1993 'n eerstejaarstudent aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) en het na sy BSc graad, sy meesters- en doktorsgrade verwerf. Hy is in 2000 as lektor in Fisika aangestel, was twee jaar later 'n senior lektor en is verlede jaar as medeprofessor in dié vakgebied aangestel. Hy het ook in 2002 vir ses maande in Duitsland aan die Ruhr-Universität, Bochum, navorsing gedoen.
Prof Stefan Ferreira van die Skool vir Fisiese en Chemiese Wetenskappe op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU).
<fn>NWU-NEWS. News202.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Ses derdejaarstudente van die Skole vir Elektriese, Elektroniese en Rekenaaringenieurswese en Meganiese Ingenieurswese het opnuut gewys wat steek in die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se ingenieursfakulteit toe hulle onlangs as die algehele wenners van die Siemens Cyber Junkyard-kompetisie vir industriële outomatisering aangewys is.
Die studente se inskrywing, 'n koffiemasjien van industriële kwaliteit, het nege ander genooide universiteitspanne uit Suider Afrika gewys waar Dawid die wortels begrawe het. Hulle het vroeër vanjaar deurgedring tot een van die finale 10 spanne in dié kompetisie wat gemik is op alle tersiêre instellings in Suider Afrika waar ingenieurswese aangebied word. Spanne tot sover as Zambië het ingeskryf.
Die wenners is tydens 'n glansgeleentheid in Johannesburg, waar meer as 400 kundiges in die industrie teenwoordig was, aangewys. Dit is sedert 2006 die tweede keer dat studente van die NWU-Potchefstroomkampus die kompetisie wen. Die vorige wen-inskrywing was 'n masjien wat sleutelhouers vervaardig en aanmekaarsit.
Volgens prof Jan de Kock, Direkteur van die Skool vir Elektriese, Elektroniese en Rekenaaringenieurswese, moes die studente aanvanklik 'n voorlegging doen vir die keuringsproses waarna hulle die koffiemasjien moes ontwerp en bou. Sekere vereistes het behels dat die masjien met afstandbeheer 'n versoek vir koffie ontvang, dit maak en per robot aan die klant wat 'n afstand van die masjien is, lewer.
Hoewel sekere toerusting verskaf is, het die studente self die stelsel vervaardig en ingewikkelde rekenaarprogramme daarvoor geskryf. Die Instrumentmakery op die Kampus het van die onderdele gemaak.
Die NWU se suksesvolle span het die werk onder leiding van mnr Piet van Huyssteen, dosent in Rekenaaringenieurswese, gedoen. Die spanlede, Adelle Bouwer, Tanya Steyn, Abrie Nieuwoudt, Pieter Goosen, Wichert Huyser en Frikkie van Zyl, het as wenners R50 000 se ingenieurstoerusting vir die NWU losgeslaan. Elkeen van die studente het voorts 'n skootrekenaar ryker geword en sal in Junie 'n konferensie by Sun City gratis bywoon as deel van hul beloning. Die groep kry ook die geleentheid vir 21 dae se gevorderde opleiding by Siemens, die hoofborg van die kompetisie.
Die NWU se Cyber Junkyard-wenners by hul wen-koffiemasjien wat jou warm drankie per robot aflewer. Agter is mnr Abrie Nieuwoudt en mee Tanya Steyn en Adelle Bouwer. Voor is mnre Piet van Huyssteen, dosent in Rekenaaringenieurswese, Pieter Goosen, Wichert Huyser en Frikkie van Zyl.
<fn>NWU-NEWS. News203.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT™) aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs speltoetsers vir 10 Suid-Afrikaanse tale aan die Departement Kuns en Kultuur afgelewer vir evaluasie.
CTexT en die Departement se Nasionale Taaldiens (NTD) het aan die einde van 2006 die kontrak vir hierdie projek gesluit. Die doel van die projek was om speltoetsers wat spesifiek pasgemaak is vir die regeringsdomein, te ontwikkel. Die speltoetsers sluit pasgemaakte weergawes van die reeds bestaande Afrikaanse, isiXhosa, isiZulu, Sepedi en Setswana speltoetsers en eerstegenerasiespeltoetsers vir Sesotho, Tshivenda en Xitsonga, en tweedegenerasiespeltoetsers vir isiNdebele en Siswati in.
CTexT het die speltoetsers by die NTD gaan aflewer en 'n werkswinkel aangebied wat bygewoon is deur die evaluasiekerngroep van die Nasionale Taaldiens. Gedurende die werkswinkel het Suléne Pilon, lid van CTexT se bestuurskomitee, verduidelik hoe speltoetsers werk en wat gebruikers van 'n speltoetser kan verwag. Sy het klem gelê op die feit dat speltoetsers nie die konteks waarbinne 'n woord voorkom in ag kan neem nie en dat dit daarom nie die verkeerde gebruik van 'n reggespelde woord as fout sal merk nie.
Die Departement is verseker dat die data wat in die speltoetsers gebruik is deur linguiste nagegaan is en dat die resultate van die speltoetsers ingevolge internasionaal aanvaarde standaarde is. Dit beteken dat al die speltoetsers se leksikale herroepping (die vermoë om korrekgespelde woorde as korrek te herken) en foutherroeping (die vermoë om verkeerdgespelde woorde as foute te merk) hoër as 90% is.
Die speltoetserprojek, wat toegeken is aan CTexT van die NWU, is een van die Departement Kuns en Kultuur se groot inisiatiewe in die area van Mensetaaltegnologie. Die doel daarvan is om die kwaliteit en konsekwentheid van dokumente wat geskryf word in of vertaal word na amptelike landstale te verbeter.
Taalbeleidsraamwerk, sê dr Mbulelo Jokweni, Hoofdirekteur van die Nasionale Taaldiens. Regeringsvertalers sal die speltoetsers evalueer en terugvoer aan CTexT lewer. Die finale weergawes van die speltoetsers sal vroeg in 2009 amptelik aan die Departement Kuns en Kultuur oorhandig word.
Agter van links na regs is mnr Tshikani Mabasa, me Christine Marais, dr Mbulelo Jokweni, Hoofdirekteur: Nasionale Taaldiens en me Alice Motsei, almal van die Nasionale Taaldiens. Voor van links na regs is me Suléne Pilon, CTexT-bestuur, mnr Romeo Mohare van die Nasionale Taaldiens en mnr Martin Puttkammer, CTexT-bestuur.
<fn>NWU-NEWS. News204.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Rekordgetal studente het na nege maande se intensiewe opleiding pas hulle sertifikate in kunste-administrasie van Artéma aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) ontvang.
Vanjaar is 33 studente van oor die hele land uit 622 aansoeke gekeur om dié gewilde kursus in Potchefstroom te doen.
Volgens die bestuurder van Artéma - die Instituut vir Kunstebestuur en -ontwikkeling, mnr Chris de Bruyn, het hulle vanjaar vir die eerste keer 'n nasionale veldtog van stapel gestuur om studente te werf. Uiteindelik is slegs 33 uit Noordwes, Gauteng, Mpumalanga, Limpopo en die Oos-Kaap gekeur.
Een van die studente, me Omphemetse Mokgosi, het gesê hulle pluk die vrugte van hulle harde werk die afgelope nege maande en dat elke student nou vir die land en die wêreld moet wys waartoe hulle in staat is. "Die Suid-Afrikaanse kunstebedryf wag vir ons, kom ons wys vir hulle wat ons kan doen," het sy bygevoeg.
Die Departementshoof van Kultuur op die Potchefstroomkampus, mnr Horst Bütow, het gesê die studente moes as deel van hulle kursus 'n projek van 15 produksies van die begin tot einde vir Aardklop 2008 beplan, reël en uitvoer. Hulle is ook op twee akademiese besoeke na Johannesburg en Pretoria geneem waar hulle aan bekende kuns- en kultuurstrukture en -organisasies bekendgestel is.
Volgens mnr Bütow dek die kursus verskeie onderwerpe in bestuurs- en organisatoriese aspekte in die kunste-omgewing. "Alles word gedoen om leerders beter toe te rus in die beginsels van kunste-administrasie sodat hulle 'n bydrae tot die ontwikkeling van kuns in hulle eie woongebiede te lewer," het hy gesê.
Die kursus is vanjaar met die bydrae van die Media, Advertising, Printing, Publishing and Packaging Seta (MAPPP-Seta) vir die vierde keer aangebied. MAPPP Seta het R35 000 per student vir die kursus bygedra.
Van links is mnre Chris de Bruyn, bestuurder van Artéma, Romeo Langeveld, administratiewe beampte van Artéma, Fani Moropa van Witbank wat die trofee as die beste student verower het, me Thendo Nkhumeleni van Thohoyandou in Limpopo, en mnr Mosiuoa Lebone, van die MAPPP-Seta.
<fn>NWU-NEWS. News205.2009-12-02.af.txt</fn>
Stel julle voor as daar vir 16 dae geen verkragting, geen kindermolestering, geen seksuele teistering, geen emosionele mishandeling is nie. In Suid-Afrika word daar elke veertien minute 'n verkragtingsaak aangemeld, elke uur en 'n kwart word 'n vrou of kind onsedelik aangerand, en elke twee uur word 'n saak van kinderverwaarlosing aangemeld.
Dit behoort meer as genoeg rede tot kommer te wees en meer as genoeg rede vir almal om betrokke te raak by watter program ookal nodig is om hierdie monster die nek om te draai. Die 16 dae van aktivisme vir die veldtog: Geen geweld teen vroue en kinders daag Suid-Afrikaners uit om geweld teenoor die weerloses in ons gemeenskap vir 16 dae lank te staak - en om dit uiteindelik 'n permanente situasie te maak.
Hierdie veldtog is 'n internasionale een en het ontstaan by die eerste Women's Global Leadership Institute wat in 1991 deur die Centre for Women's Global Leadership geborg is. Alhoewel die wêreldwye veldtog slegs op geweld teenoor vroue fokus, het Suid-Afrika kinders by sy veldtog gevoeg as gevolg van die hoë voorkoms van kindermishandeling in die land.
Suid-Afrika wil vir die elfde keer in sy veertien jaar as 'n demokrasie aan hierdie veldtog deelneem om die gruwel van geweld teen vroue en kinders hok te slaan. Die veldtog skop af op 25 November - die Internasionale Dag vir Geen Geweld teen Vroue, en word op 10 Desember - Internasionale Menseregtedag - afgesluit.
Hierdie veldtog is slegs een van die regering se jaar lange, geïntegreerde en kruis-sektorale veldtogte om geweld teen vroue en kinders uit te wis. Die veldtog hoop om by te dra tot die regering se primêre ontwikkelingsdoelwit wat poog om individue se menswaardigheid binne die konteks van 'n veiliger gesinsopset en gemeenskap te herstel.
Die veldtog gebruik elke jaar die wit strikkie as 'n simbool van persoonlike en organisatoriese verbintenis tot die uitwissing van geweld teen vroue en kinders. Die wit strikkie simboliseer die verbintenis van die draers om nooit geweld teen die weerloses te pleeg of goed te keur nie, en om standpunt in te neem teen geweld waar hulle dit teëkom.
Die NWU is trots daarop om aan hierdie veldtog deel te neem en ons verbintenis tot hierdie saak te toon. Ons neem aktief deel en deur middel van hierdie videoboodskap (Link: http://www.nwu.ac.za/static-content/16DaysCampaign.wmv) moedig ons ons personeel, studente en belanghebbers aan om hulle wit strikkies te dra en hulle stemme te laat hoor.
<fn>NWU-NEWS. News206.2009-12-02.af.txt</fn>
Arcelor Mittal Steel het 'n navorsingstoekenning ter waarde van R240 000 aan die Noordwes-Universiteit (NWU) gemaak om hulle te help om hul besoedelingsprobleme hok te slaan.
Hierdie multidissiplinêre projek, wat dissiplines soos ingenieurswese en omgewingswetenskappe kan insluit, streef daarna om met oplossings vorendag te kom vir die besoedeling wat veroorsaak word deur slykstorting by die staalmaatskappy se Holfontein-aanleg.
In ooreenstemming met Arcelor Mittal Steel se doelwit om 'n poel hoogs opgeleide jong swart Suid-Afrikaanse ingenieurs vir die toekoms te vestig, sal 'n beurs ter waarde van R120 000 per jaar aan verdienstelike swart studente toegeken word vir hierdie navorsing.
n Afvaardiging gelei deur die maatskappy se me Marianne Thompson, Fasiliteerder: Transformasie het die NWU ontlangs besoek vir samesprekings en om die tjeks te oorhandig.
"Daar is nog befondsing beskikbaar; daarom wil ons hê die Universiteit moet vir ons sê watter aansporingsmaatreëls nodig is om swart Suid-Afrikaners aan te moedig om meesters' en doktorsgraadstudies aan te pak," het me Thompson gesê.
Die vergadering tussen Arcelor Mittal Steel en die NWU was daarop gemik om meer formele bande tussen die twee instellings te bewerkstellig, veral met die oog op die maatskappy se Wetenskapsentrum. 'n Voorbeeld van die samewerking wat reeds bestaan, is die Universiteit se gemeenskapsprojek, Ikateleng. Arcelor Mittal Steel is een van die borge van die projek, wat belowende graad 12-leerders voorberei vir hul matriekeksamen.
Teenwoordig by die oorhandigingseremonie is voor van links: mnr Funani Mojono, Besturende Direkteur: Collect-A-Can, en prof Johan Fick, Dekaan: Fakulteit Ingenieurswese, Potchefstroomkampus. Agter van links is: Prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie, Potchefstroomkampus, dr Themba Mosia, Institusionele Registrateur, NWU, me Marion Green-Thompson, Transformasiebestuurder, Arcelor Mittal Suid-Afrika, en me Matahbo Phomane, Bestuurder: Openbare Betrekkinge, Collect-A-Can.
<fn>NWU-NEWS. News207.2009-12-02.af.txt</fn>
Vir die eerste keer in die Noordwes-Universiteit (NWU) se geskiedenis is 'n Navorser van die Jaar, 'n Junior Navorser van die Jaar en 'n Navorsingsentiteit van die Jaar aangewys by die Toekenningseremonie vir Uitnemendheid in Navorsing wat onlangs in Potchefstroom plaasgevind het.
Prof Ian Rothmann van die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe op die Potchefstroomkampus is aangewys as 2007 se Navorser van die Jaar, en prof Louis Kotzé van die Fakulteit Regte, ook op die Potchefstroomkampus, as 2007 se Junior Navorser van die Jaar. Die Navorsingsentiteit van 2007 is die Afrika-eenheid vir Transdissiplinêre Gesondheidsnavorsing (AUTHeR), waarvan prof Esté Vorster die Direkteur is. Hierdie entiteit is binne die Fakulteit Gesondheidswetenskappe op die Potchefstroomkampus geleë.
Erkenning is ook gegee aan 11 navorsers wat nuwe graderings van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) ontvang het, sowel as aan 22 wat hergradeer is en aan vier nuut aangestelde NNS-gegradeerde navorsers van ander universiteite.
Volgens prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsingsondersteuning, is die verkryging van NNS-gradering 'n uitsonderlike prestasie - slegs 10% van alle navorsers aan Suid-Afrikaanse universiteite slaag daarin om dit te behaal?
Die NWU se navorsingstoekenningskema is gebaseer op uitstaande navorsingsprestasie in 'n spesifieke verslagjaar, en vanjaar se toekennings is gedoen op grond van 2007 se navorsingsuitset.
Die wenners van die S2A3- en ABSA-medaljes vir die beste magisterstudente op die gebied van, onderskeidelik, Wetenskap, Ingenieurswese en Tegnologie; en Sosiale en Geesteswetenskappe het ook erkenning gekry tydens die galadinee. Mnr Petrus Jansen van Vuren van die Fakulteit Natuurwetenskappe was die ontvanger van die S2A3-medalje terwyl die ABSA-medalje toegeken is aan prof Nico van der Merwe van die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe. Albei is van die Potchefstroomkampus.
Vir meer inligting oor die navorsingstoekenningskema, kontak asseblief vir prof Amanda Lourens by Amanda. Lourens@nwu.ac.za (Link: mailto: Amanda. Lourens@nwu.ac.za) of (018) 299 4848.
By die Toekenningseremonie vir Uitnemendheid in Navorsing was, van links na regs: prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie, Potchefstroomkampus, prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsingsondersteuning, prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus, prof Ian Rothmann, Navorser van die Jaar, prof Esté Vorster, Direkteur van AUTHeR, die Navorsingsentiteit van die Jaar, en dr Theuns Eloff, Visekanselier, NWU.
<fn>NWU-NEWS. News208.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) het die suksesvolle meertalige pad wat hy ingeslaan het met intydse tolking pas verder verstewig met 'n boek, Multilingualism and Educational Interpreting: Innovation and Delivery, wat nou op die rakke verskyn.
Prof Marlene Verhoef, die NWU se dryfveer agter die suksesvolle intydse tolking in lesingsale, is die mederedakteur van dié boek wat die sewende in die reeks, Studies in Language Policy in South Africa, is. Die nuutste toevoeging is deur prof Theodorus du Plessis, Mederedakteur en Taalfundi van Universiteit van die Vrystaat, tydens die bekendstellingsgeleentheid in Potchefstroom as baanbrekerswerk beskryf.
"Wat julle hier aangepak het, het op 'n vlak plaasgevind wat nie net in Suid-Afrika ongekend is nie, maar ook in baie ander wêrelddele. Ook die wyse waarop die NWU dié tipe projek gepak het is die eerste van sy soort in die suidelike halfrond," het Prof Du Plessis gesê.
Hy het onder meer verwys na die gloeiende kommentaar wat ontvang is toe die manuskrip onderwerp is aan internasionale en nasionale eweknie-evaluering. Een buitelandse evalueerder meen hy sal verbaas wees as die boek nie wyd buite Suid-Afrika gelees gaan word nie. Die ander het gesê die inhoud lewer 'n waardevolle bydrae tot literatuur rakende tolking.
Prof Du Plessis meen die NWU is gewis 'n leier op die gebied van opvoedkundige tolking en het die hoop uitgespreek dat verskeie publikasies nog sal volg aangesien die NWU met 'n indrukwekkende hoeveelheid inligting sit wat die veld vir onderskeie ander navorsers kan oopmaak. Prof Verhoef het tydens die bekendstelling die boek opgedra aan drTheuns Eloff, Visekanselier en die man wat reeds daarvoor bekend is dat opvoedkundige tolkdienste by die NWU sy breinkind is. Sy het dr Eloff geloof vir sy visionêre planne wat tot suksesvolle veeltaligheidsprogramme by die universiteit gelei het.
Volgens me Leanne Martini, Hoofuitvoerende Beampte van Van Schaik Uitgewers, is die eerste boek in die reeks waarin 'n verskeidenheid taalkwessies bekyk word, in 2000 gepubliseer. Sy meen die nuutste toevoeging is tydig en bied opvoedkundige tolking as 'n praktiese oplossing vir die meertalige onderrig-leeromgewing van Suid-Afrika.
Ander personeellede van die NWU wat 'n bydrae tot die nuwe boek gelewer het, is mnre Johan Blaauw en Gene Mathey en mee Rhoda Bothma, Elma de Kock, Herculene Olivier en Maristi Partridge.
Prof Marlene Verhoef, die NWU se Taaldirekteur en Mederedakteur van die unieke boek, Multilingualism and Educational Interpreting: Innovation and Delivery, saam met prof Theodorus du Plessis van die Universiteit van die Vrystaat en me Leanne Martini, Hoofuitvoerende Beampte van Van Schaik Uitgewers, tydens die bekendstelling van die nuwe boek in Potchefstroom.
Prof Marlene Verhoef, Taaldirekteur van die NWU, oorhandig 'n kopie van die boek, Multilingualism and Educational Interpreting: Innovation and Delivery, aan prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie. By hulle is prof Hein Viljoen, Direkteur van die Navorsingseenheid Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse konteks, Potchefstroomkampus.
<fn>NWU-NEWS. News209.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die president van die Mediese Navorsingsraad (MNR) van Suid-Afrika het onlangs 'n eregaslesing op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gelewer.
Prof Anthony Mbewu het sy lesing gelewer oor "gesondheid is nie 'n uitgawe nie, maar 'n belegging". Hy het die belangrike en noodsaaklike rol wat gesondheidswetenskappe se navorsing vir Suid-Afrika se bevolking speel, uitgelig. Hy het gesê die Fakulteit Gesondheidswetenskappe en ander instansies in die land se navorsing word baie hoog deur die MNR aangeslaan omdat dit positiewe ingrepe op die bevordering van almal se gesondheid het.
Twee hooggeplaastes van die MNR, proff Pieter Jooste, 'n buitengewone professor by Voeding, en André Oelofse van die Universiteit van Pretoria het die dag bygewoon.
Die programme van die Fakulteit se ses navorsingsentiteite is ook aan die besoekers bekendgestel. Die entiteite sluit die Sentrum van Uitnemendheid vir Voeding, die Afrika Eenheid vir Transdissiplinêre Gesondheidsnavorsing, die nisarea Hipertensie in Afrika navorsingspan, die Eenheid vir Geneesmiddelnavorsing en -Ontwikkeling, asook die nisareas Medisyneverbruik in Suid-Afrika en Fisiese Aktiwiteit, Sport en Rekreasie in.
Dit is die eerste keer in die geskiedenis van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe dat die president van die MNR die Kampus besoek.
Proff Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie, Annette Combrink, Kampusrektor, André Oelofse van die Universiteit van Pretoria, Anthony Mbewu, president van die MNR, Pieter Jooste van die MNR, en Marlene Viljoen, Dekaan van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe.
<fn>NWU-NEWS. News210.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die spog botaniese tuin van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n paar bome ryker geword.
Die hoof van die tuinbou-advieskomitee van die botaniese tuin en plantkundedosent, prof Sarel Cilliers, het gesê hoewel boomplantdag reeds verby is, is dit nou 'n goeie tyd van die jaar om bome in die Potchefstroom-gebied te plant. Verskeie akademici het gehelp om die wildeperske, witolien en ouhout bome te plant.
Die Puk se botaniese tuin is onlangs by Botanical Garden Conservation International geregistreer en is een van slegs twee botaniese tuine in die land by 'n universiteit wat by BGCI geregistreer is. Dit is ook die enigste erkende botaniese tuin in Noordwes.
Prof Cilliers sê die tuin is in 1962 ontwikkel en is sedert 2003 met die hulp van die kurator, mnr Peter Mortimer, en sy opvolger mnr Martin Smit, weer na sy oorspronklike toestand verbeter. Smit is tans besig om die sowat 1 500 spesies in die tuin met naambordjies te merk.
Die botaniese tuin word primêr aangewend om plantmateriaal vir opleiding te verskaf, asook navorsingsondersteuning aan die universiteit. Cilliers sê sowat 700 studente gebruik van die spesies in hulle opleiding.
Hy sê skaars en bedreigde inheemse plante word in die tuin bewaar en verskaf belangrike inligting aan die publiek oor watter plantsoorte in die gebied aard en omgewingsbewaring in die algemeen.
Leerders van Seiphemelo Sekondêre Skool wat ook opgelei word as junior veldwagters het die boomplantseremonie saam met hulle onderwyser, mnr John Tlale, bygewoon. Tlale is self 'n ere-velwagter. 'n Kunsgalery is pas in die tuin voltooi waar uitstallings binnekort gehou sal word.
Enige besoekers is welkom om die tuin weeksdae te besoek tussen 08:00 en 16:30 in die somer en tot 16:00 in die winter. Belangstellendes kan mnr Smit by 018 299 2753 skakel.
FOTO 05: Prof Daan van Wyk, viserektor kwaliteit en beplanning, plant 'n wildeperskeboom terwyl sy kollegas toekyk. Van links is proff Kobus Pienaar, dekaan van natuurwetenskappe, Huib van Hamburg, Direkteur van die Skool vir Omgewingswetenskappe en -Ontwikkeling, Sarel Cilliers, Plantekundedosent en Hoof van die tuinbou-advieskomitee van die botaniese tuin, en Martin Smit, Kurator van die botaniese tuin.
Leerders van Seiphemelo Sekondêre Skool wat ook opgelei word as junior veldwagters, kyk toe terwyl die Dekaan van Natuurwetenskappe, prof Kobus Pienaar, 'n witolienboom plant. Agter is prof Huib van Hamburg, direkteur van die skool vir omgewingswetenskappe en -ontwikkeling, Tsholofelo Kolise, Ntshepe Ramosena, prof Daan van Wyk, Viserekt: Kwaliteit en Beplanning, Shadrak Tshabalala, Mr John Tlale, Ere-veldwagter en Onderwyser by Seiphemelo, en Kelvin Khumisi.
<fn>NWU-NEWS. News213.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Skool vir Elektriese, Elektroniese en Rekanaaringenieurswese op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) bly op die wenpad.
Die nuutste prestasie op die lys van die Skool se rits skitterende werk is 'n eerste plek in die Suid-Afrikaanse Instituut vir Elektriese Ingenieurs (SAIEE) se nasionale kompetisie.
Jacques Germishuys is verlede jaar aangewys as die student met die beste finalejaarsprojek in Suid-Afrika. Jacques het die wenplek verseker met 'n indrukwekkende ossilloskoop wat hy gebou het.
Volgens mnr Christo van der Merwe, sy studieleier en dosent by die Skool vir Elektriese. Elektroniese en Rekenaaringenieurswese, is die meetinstrumente wat elektroniese ingenieurs gebruik in die algemeen baie duur, veral vir studente. Jacques het 'n goedkoop ossilloskoop teen 'n totale koste van sowat R3 000 ontwikkel wat deur studente gebruik kan word om metings op hulle rekenaars te vertoon.
Die toestel word bloot by die USB-poort ingeprop en kan dan seine meet, analiseer en stoor vir latere gebruik. "Wat die produk merkwaardig maak is dat dit volledig funksioneel is en baie naby aan 'n bemarkbare produk is. Jacques het baie goeie terugvoer van die beoordelaars gekry," het Van der Merwe verduidelik.
Die slimkop van die NWU-Puk het studente van sewe ander universiteite in Suid-Afrika uitgestof en 'n prysgeld van R3 000 ontvang. Prof Jan de Kock, Direkteur van die Skool, het gesê hulle is voorwaar trots op die prestasies van die afgelope jaar. Die Skool se derdejaars het onlangs die Siemens Cyber Junkyard-kompetisie vir Industriële Outomatisering gewen. Dit beteken die skool spog vanjaar met die beste derdejaars - sowel as die vierdejaarsprojek.
Jacques Germishuys, die NWU-Pukstudent, wat aangewys is as die nasionale wenner van die kompetisie van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Elektriese Ingenieurs (SAIEE), saam met sy studieleier, mnr Christo van der Merwe (links) en mnr Victor Wilson, President van die Instituut.
Die indrukwekkende USB-ossilloskoop van Jacques Germishuys.
<fn>NWU-NEWS. News215.2009-12-02.af.txt</fn>
Institusionele Kantoor - Die Visekanselier en die drie Rektore van die Noordwes-Universiteit (NWU) het hul hande vol gehad tydens die verwelkoming van die sowat 6 200 eerstejaarstudente op die verskillende kampusse.
By die Potchefstroomkampus is sowat 4 200 aansoeke uit die sowat 4 800 aanvaar terwyl Mafikengkampus met 1 200 aansoeke spog. Meer as 800 eerstejaars is ook vanjaar by die Vaaldriehoekkampus geregistreer - 'n rekordgetal registrasies.
Prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus, het die eerstejaars op 17 Januarie verwelkom toe meer as 12 000 mense dié kampus besoek het. Prof Piet Prinsloo, Rektor van die Vaaldriehoekkampus, het sy eerstejaars die 23ste verwelkom, terwyl prof Dan Ngwadi, Rektor van die Mafikengkampus, sy nuwelinge die 26ste ontvang het.
Die Visekanselier, dr Theuns Eloff, het in sy boodskap aan die studente en hul ouers op die Universiteit as belangrike en gerekende rolspeler in die veld van hoër onderwys in Suid-Afrika gefokus. Hy het voorts genoem dat die Universiteit nou finaal die samesmeltingshoofstuk kan afsluit en met sekerheid die toekoms tegemoet kan loop?
Hoogtepunte wat deur die dr Eloff uitgewys is, sluit onder meer in PricewaterhouseCooper se 2007-Korporatiewebestuurstoekenning vir Uitnemendheid in Hoëronderrig wat die NWU in 2008 ontvang het, die toekenning in 2008 deur die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad vir die grootste bydrae tot meertaligheid en nasiebou gedurende die afgelope tien jaar in die Suid-Afrikaanse hoëronderwyssektor, asook die aanwysing deur die Departement Wetenskap en Tegnologie van die NWU as die mees progressiewe tegnologies-innoverende universiteit in Suid-Afrika.
Die Visekanselier, dr Theuns Eloff, het die opening op die Vaaldriehoekkampus behartig. Hy word omring deur eerstejaars asook die Kampusrektor, prof Piet Prinsloo, en die Studenteraadsvoorsitter, Siphiwe Mbata.
Een van die bekende omroepers op Radio Sonder Grense (RSG), mnr Niekie van den Berg, het sy jongste dogter, Carla, aan die Potchefstroomkampus ingeskryf. Carla was in Hoërskool Florida en gaan BA Kommunikasie studeer.
Van die eerstejaars wat hulle vanjaar aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) ingeskryf het. Van links na regs is Edward Dipheko van Ga-Khunwama in Noordwes, wat onderwys gaan studeer, Corné Zandberg van Reitz, wat BCom Regte gaan studeer, dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, prof Annette Combrink, Kampusrektor, en Dale Abercrombie van Mafikeng, wat LLB gaan studeer. Voor is twee skoolmaats van Alberton, Inge Venter, wat BA Menslike Bewegingskunde gaan studeer, en Mandy Ryan, wat BSc Mikrobiologie gaan studeer.
n Eerstejaarstudent met sy aankoms op die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU).
<fn>NWU-NEWS. News216.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Boulevard Harmoniste van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het die afgelope vakansie 'n prag-trofee tydens 'n internasionale Kersfees-koorkompetisie in die Tsjeggiese Republiek gewen.
Die Harmoniste, die Pukkampus se elite A Capella sang-ensemble, het die "Prague Christmas International Competition" vir kleiner kore gewen. Sowat 25 kore van hoofsaaklik Europa en Asië het in twee afdelings meegeding. 'n Russiese koor het die afdeling vir groter kore gewen.
Volgens mnr Peet Ryke van die Departement Kultuur, wat die toerleier was, het die groep van ses lede elf konserte in Serwië, Hongarye, Pole, die Tsjeggiese Republiek en Oostenryk gehou.
Ryke sê die toer is deur die Departement onderneem om begaafde studente aan die Europese musiekkultuur bekend te stel en om hul kuns-horisonne te verbreed. "Ons het ook ons Suid-Afrikaanse musiek aan gehore in dié lande bekend gestel," verduidelik mnr Ryke.
Hy sê konserttoere soos dié is van onskatbare waarde vir talentvolle studente se kulturele menswees. "Dit is waar hulle hul kunstenaarskap, opleiding, kuns- en kultuurkennis, asook hul visie en beskouing van die wêreld kan verbreed."
Die Boulevard Harmoniste bestaan uit ses lede waarvan vyf huidige of oudstudente van die skool vir musiek is. Me Mandie de Villiers-Schutte van die Skool vir Musiek het as hulle afrondingsleier tot die groep se sukses bygedra.
Ryke sê die koor is baie trots op die trofee van loodglas wat hulle ingepalm het.
Die Boulevard Harmoniste van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchesftroomkampus is (agter) Annari van Jaarsveld en Marnus Nothnagel. Voor is Marshell Lombard, Grethe Uren, Pierre-Louis le Grange en Jana du Plooy.
<fn>NWU-NEWS. News218.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - 'n Oudstudent van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is pas as sportsielkundige van 'n Super 14-span in Australië aangewys.
Dr Pieter Kruger is deur die Brumbies gekontrakteer om toepaslike span en individuele sielkundige assesserings en intervensies te behartig. Kruger was die afgelope drie jaar by die bekende Harlequins-span in Londen betrokke.
Die vorige afrigter van die Harlequins, Andy Friend, is deur sy tuisland gewerf om die Brumbies af te rig. Hy het sy eie bestuurspan saamgestel en Kruger gevra om die span se sportsielkundige vir die komende seisoen te wees.
Weens Dr Kruger se betrokkenheid by die Harlequins en die feit dat hy 'n vennoot in 'n privaat praktyk in Londen is, kon hy nie permanent na Australië verhuis nie.
Dr Kruger het 'n kleurryke loopbaan van meer as tien jaar by rugbyspanne in Suid-Afrika en Engeland agter die rug. Hy het as student betrokke geraak by die o.14- en o.15-spanne van Potchefstroom Gimnasium, wat albei die halfeindstryde van die nasionale skoletrofee gehaal het. Hy het sy BA-graad, en twee honneursgrade in psigologie en sportwetenskap met lof aan die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) verwerf.
Ná hy sy meestergraad in kliniese sielkunde ook met lof aan die Vrystaatse Universiteit (UV) behaal het en sy internskap en gemeenskapsdiensjare voltooi het, het hy na die Puk teruggekeer om sy doktorsgraad in sportsielkunde te verwerf. Hy het sy navorsing gedoen oor die Super 12-spanne en in 2003/4 opgetree as konsulterende sportsielkundige vir Rudy Joubert se Super 12 Bulls.
In 2004 was Kruger die sportsielkundige vir die NWU-Puk se Rugbyinstituut en het die eerste span gehelp om die Suid-Afrikaanse Studentesportunie SASSU-kampioenskap en die Super Sport nasionale klubkampioenskap vir die eerste keer in die bestaan van die NWU-Puk te wen. Hy was ook sportsielkundige vir Mnr Peter de Villiers se o.21-span wat in die Wêreldbeker vir o.21-spanne gespeel het.
In 2005 het hy na die Luiperds rugby-unie vertrek, wat in daardie jaar die eindstryd van die Vodacom-beker gehaal het, asook in die Curriebeker se top agt gespeel het. Hy was benewens sy bedrywighede by die Luiperds, ook 'n dosent in sportsielkunde by die NWU-Puk en het ook 'n kliniese sielkunde-praktyk bedryf.
Dr Kruger het in 2006 na die Verenigde Koninkryk verhuis en gou as sportsielkundige by die Harlequins aangesluit. In Londen het hy sy werk in kliniese, bedryfs- en sportsielkunde voortgesit en aan die Albert Ellis Instituut in New York en die Beck Instituut in Philadelphia in die VSA verder studeer. Hy is tans ook 'n senior lektor in die Departement Sielkunde aan die London Metropolitan University.
Dr Kruger het die Harlequins die afgelope drie jaar gehelp waar hulle in die Guinness Premierskap gespeel het en word hoog aangeskryf 'n in die Europese Heineken-beker.
Dr Kruger sê dit is vir 'n sportsielkundige in 'n spansport van kritieke belang om die balans tussen span- en individuele prosesse te bewerkstellig. Vanuit 'n spanperspektief moet spelers dieselfde visie op die veld deel en ook daartoe in staat wees om onder groot druk duidelik te kan kommunikeer.
Dr Kruger is getroud met 'n oud-Potchefstromer, Suzanne Mulder, wat tans by 'n privaat praktyk in Londen as 'n mediese dokter praktiseer.
Dr Pieter Kruger saam met die bekende Wallabie-kaptein, Mnr Stirling Mortlock, tydens 'n oefening van die Brumbies. Mortlock is ook die kaptein van die Brumbies.
Dr Pieter Kruger en Mnr Andrew Mehrtens, die bekende Nieu-Seelandse skopper, tydens 'n jaareindfunksie van die Harlequins.
Dr Pieter Kruger by Twickenham Stoop, die Harlequins se tuisgronde, kort voor 'n wedstryd.
Dr Pieter Kruger se e-posadres is P. Kruger@sky.com Link: mailto:P. Kruger@sky.
<fn>NWU-NEWS. News219.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - 'n Rekordgetal van 300 alumni van die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n galadinee by die Gaborone Sun-konferensiesentrum in Gaborone, Botswana bygewoon.
Me Susan van Rooyen, Waarnemende Bestuurder: Bemarking en Kommunikasie, het die alumni verwelkom en hulle verseker dat die Universiteit trots is op hulle buitengewone prestasies en die leidende rolle wat hulle in Botswana speel. "Alumni is ambassadeurs vir en vennote van hierdie universiteit en ons wil hê u moet betrokke bly by u alma mater," het me Van Rooyen gesê.
Prof Dan Kgwadi, Kampusrektor, het sy vreugde uitgespreek oor die getal Botswana-alumni wat steeds in hulle alma mater glo, en hulle genooi om die Kampus te besoek en 'n meer aktiewe rol te speel om die huidige studenteleiers te mentor deur hulle kundigheid beskikbaar te stel.
Die Rektor het die alumni ingelig dat die Kampus in 2008 deur onluste geteister is en dat die situasie nou onder beheer is.
"Danksy 'n suksesvolle herstelplan wat in werking gestel is, is die akademiese jaar gered en studente kon hulle eindeksamen sonder onderbrekings aflê," het hy verduidelik. Prof Mogege Mosimege, Viserektor: Akademies, het die gehoor op hoogte gebring van akademiese sake, terwyl die alumni vir mnr Joseph Sathekge, Bestuurder: Studentesake, hartlik verwelkom het. Dit was duidelik dat hy vir hierdie voormalige studente tydens hulle verblyf op die Kampus 'n vaderfiguur was.
Mnr Louis Jacobs, Direkteur: Korporatiewe Kommunikasie, het die Visekanselier verteenwoordig. Hoogtepunte wat mnr Jacobs genoem het, het die Universiteit se eerste plek in die 2008 PriceWaterhouseCoopers-toekenning vir uitnemende korporatiewe bestuur in hoër onderwys, die toekenning deur die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad vir die grootste bydrae tot veeltaligheid en nasiebou oor die afgelope tien jaar in die hoëronderwyssektor in Suid-Afrika, asook die NWU se benoeming deur die Departement van Wetenskap en Tegnologie as die mees progressiewe tegnologies-innoverende universiteit in Suid-Afrika ingesluit.
Onder die glansfigure wat die geleentheid bygewoon het, was voormalige SR-voorsitters en -lede mnre Friday Leburu, Mpho Mfoloe, Treasure Mothobi en Tefo Kebabope.
Aktiwiteite is afgewissel met melodieuse uitvoerings deur die kulturele dans- en sanggroep van Botswana, Matsosangwao. Mnr Chillie Samtisi, bestuurder en stigter van hierdie groep en ook 'n voormalige student van hierdie Universiteit, het die vermaak vir die gala-aand geborg.
<fn>NWU-NEWS. News22.2009-12-02.af.txt</fn>
[Luister na die lied,&nbsp; lees die woorde,&nbsp;&nbsp;kommentaar] Link: http://www.nwu.ac.za/nwu/songpoll/songpoll_a.
Daar is geskryf, gekomponeer en geluister. Kommentaar is ingewin en personeellede en studente het hul keuse gemaak. Dit is finaal - die Noordwes-Universiteit se nuwe (en eerste) universiteitslied is gekies en gaan nou op al die kampusse gesing word.
Die oorgrote meerderheid het aangedui hulle verkies die tweede weergawe van die voorgestelde lied sedert dit maande terug vir kommentaar en insitte beskikbaar gestel is.
Die institusionele bestuur het - na die omvattende konsultasieprosesse op al die kampusse - gedurende April eenparig besluit dat die tweede weergawe goedgekeur word.
Die komposisie van prof. Awie van Wyk is reeds verlede maand by die inhuldingingsgeleentheid van die kansellier en visekansellier en die amptelike bekendstelling van die nuwe Noordwes-Universiteit gesing deur 'n gesamentlike koor van al die kampusse.
Die nuwe aanvaarde lied sal nou breedvoerig bekendgestel en onder alle rolspelers bevorder word.
"Ek is trots daarop dat die lied ons eie inhuis-produksie is," se dr. Theuns Eloff, visekansellier.
Hy het prof. Hein Viljoen geprys vir die lirieke wat in samewerking met mnr. Tshwaro Abram Pule, me. Vera Motsilanyane en me. Thersio Tsambo van die Mafikengkampus geskryf is. Hulp en advies rakende Setswana is van dr. Rigardt Pretorius, mnr. JohanZerwick, dr. Maria Letsie en me. Karien Brits van die Potchefstroomkampus ontvang.
Van Wyk en Hein Louw was verantwoordelik vir die musiek, terwyl Pieter de Bruin vir die ontwikkeling en orkestrasie gesorg het.
Daar is nog nie 'n besluit geneem of die nuwe lied die onderskeie kampusliedere sal vervang nie. Die saak kan waarskynlik na die voltooiing van die visioneringsproses gefinaliseer word.
<fn>NWU-NEWS. News220.2009-12-02.af.txt</fn>
Institusionele Kantoor - Die onlangse Kanselierstrust-gholfdag waarin die voormalige staatspresident, mnr FW de Klerk gespeel het, het sowat R50 000 vir dié fonds opgelewer.
Mnr de Klerk het tydens die prysuitdeling gesê hy het destyds besluit om 'n wesenlike deel van sy Nobelprys in die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) te belê. Hy het dié fonds in September 1994 gestig om die funksionele status van Afrikaans te behou en uit te bou.
"Ek is trots op die kreatiewe wyse waarop fondse aangewend is. Afrikaans staan sterk as 'n eerste en tweede taal in die land, maar moet nog 'n paar struikelblokke oorkom. Ons moet planne maak om jongmense met innoverende projekte sover te kry om Afrikaans na aan hul bors te dra."
Die Visekanselier van die NWU, dr Theuns Eloff, het gesê die trust het die afgelope dertien jaar meer as R1 miljoen aan voetsoolprojekte vir Afrikaans buite die akademiese wêreld bestee.
Die wenners van die gholfdag was twee gaste van die Vaaldriehoek, Mnre Camm Dickson en Bronkie Bronkhorst.
Die span van mnr FW de Klerk wat in die Kanselierstrust-gholfdag gespeel het, is mnr Danie Cronjé, voormalige Kanselier van die Potchefstroomkampus van die NWU, De Klerk, dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, en dr Leon Wessels van die Menseregtekommissie.
Die wenners van die Puk-Kanselierstrust se gholfdag is Camm Dickson (links) en Bronkie Bronkhorst (regs), saam met mnre FW de Klerk en Danie Cronje en dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU.
<fn>NWU-NEWS. News221.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die nuwe jaar se bedrywighede in die rektorskantoor op dié kampus het 'n luisterryke geleentheid ingesluit waartydens die skildery van die vorige rektor amptelik onthul is.
Die spoggerige skildery van dr Theuns Eloff, die sewende rektor van die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) en tans Visekanselier van die (nuwe) Noordwes-Universiteit (NWU), hang nou saam met dié van die ses ander vorige rektore in die ontvangsgedeelte by die kantoor van die rektor op die tweede vloer van die Joon van Rooy-gebou.
Lede van die NWU se Institusionele Bestuur (IB) was teenwoordig toe prof Annette Combrink, die huidige rektor, die skildery bekendgestel het. Sy is bygestaan deur prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie.
Prof Combrink het tydens die geleentheid elkeen van die vorige rektore kortliks beskryf. Prof Ferdinand Postma, wat van 1919 tot 1950 rektor was, is bestempel as die man wat 'n enorme rol in die vestiging van die Universiteit gespeel het. Hy het veral tyd spandeer om geld vir die instelling bymekaar te kry, en as 'n boer nie geld kon gee nie, is 'n koei aanvaar. Vandaar die sogenaamde "koeifonds".
Na hom was prof Joon van Rooy vir drie jaar lank die rektor. Hy is in 1953 opgevolg deur prof J Chris Coetzee, wat vir tien jaar in die rektorstoel gesit het.
Daarna het prof Hennie Bingle aan die beurt gekom. Sy bynaam was Klipoog - hy was baie streng en 'n opvoedkundige in die ware sin van die woord. Bingle was van 1964 tot 1977 aan die bestuur van sake.
Prof Tjaart van der Walt, 'n teoloog, het in 1977 sy intrek in die rektorskantoor geneem en die universiteit tot in 1988 bestuur. Hy is opgevolg deur prof Carools Reinecke, wat van 1989 tot 2001 die leisels gehou het.
Prof Combrink het na Reinecke se bynaam verwys as CSS Carools sê so. Hy was ook 'n streng man, maar iemand wat daarin geslaag het om die Universiteit se navorsing goed op dreef te kry.
Dr Eloff was vanaf 2002 tot 2003, die kort tyd voor die stigting van die nuwe universiteit, in die rektorstoel.
Hy het Combrink vir die gebaar en sy "plekkie in die hoek" bedank. Volgens hom is dit beduidend dat daar nie 'n streep deur die verlede getrek word nie, maar eerder 'n pad van samewerking aangedui word. Sy skildery is deur Diane McLean gedoen. Die meeste van die vorige skilderye is die werk van Fleur Ferri, wat afgetree het.
<fn>NWU-NEWS. News222.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is aangewys as die nuwe voorsitter van die direksie van die Aardklop Nasionale Kunstefees. Combrink is die eerste vrou wat die voorsitterstoel oorneem en volg dr Theuns Eloff, Visekanselier, op - wie se termyn as voorsitter verstryk het.
Combrink is passievol oor die kunste en in haar lang universiteitsloopbaan, onder meer as Direkteur van die Skool vir Tale en Dekaan van die Fakulteit: Lettere en Wysbegeerte, het sy baie gedoen om die kunste op die kampus te bevorder.
Combrink is die voorsitter van die kunstekomitee op die NWU-Pukkampus wat sy op 'n vaster basis uitgebou het. Sy het die universiteit se galery gestig en uitgebou waar puik uitstallings gereeld gehou word. Die amfiteater op kampus is ook omskep in 'n prima venue waar tot 3 000 mense vertonings sal kan bywoon.
Drama is egter Combrink se groot liefde. Haar meesters- en doktorsgrade was oor Engelse drama, maar sy het ook baie navorsing oor Suid-Afrikaanse drama gedoen.
Dit is vir my belangrik dat mense 'n kunste-omgewing moet skep. Ek dink darem ons het op die Pukkampus daarin geslaag.
"Ek beskou my aanstelling as voorsitter as 'n groot uitdaging. Weens die wêreldwye ekonomiese druk gaan die kunste beslis aan die kortste ent trek en sal ek my daarvoor beywer om die fees se borggrondslag uit te brei," verduidelik sy.
Eloff was die afgelope drie jaar voorsitter van Aardklop. "Dis 'n goeie tyd om nou uit te tree. Die Aardklop Nasionale Kunstefees is 'n suksesvolle fees en nuwe bloed en insigte kan die fees nog groter trefkrag gee."
Eloff sê sy aanstelling vir 'n tweede vyfjaar-termyn as Visekanselier van die NWU sal nou sy aandag verg. Hy sal egter in die toekoms weer in die Direksie van die Aardklop-Stigting dien.
Die Aardklop-direksie bestaan uit vrywilligers uit verskeie spesialisvelde in die Afrikaanse taalgemeenskap wat sonder vergoeding die bevordering van die kunste op die hart dra. Hulle visie is om Aardklop as een van die leidende en standhoudende kunsgebeurtenisse in die land te vestig en voortdurend uit te bou.
Aardklop vind vanjaar vanaf 29 September 2009 tot 3 Oktober 2009 plaas.
Prof. Annette Combrink.
<fn>NWU-NEWS. News223.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - 'n Erepenning is deur die Onderwysvereniging van Suid-Afrika (OVSA) aan prof Linda Theron van die Skool vir Opvoedkundige Wetenskap aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU-Vaal) toegeken.
Die toekenning is in die kategorie Jong Navorser 2009 toegeken, en is die resultaat van prof Theron se bydrae tot en bevordering van die wetenskaplike status van onderwys. Die voorvereistes in hierdie kategorie sluit die volgende in: die genomineerde moet 'n akademikus of 'n navorser wees, moes geakkrediteerde artikels (nasionaal en/of internasionaal) gepubliseer het, en moes betrokke gewees by 'n befondsde navorsingsprojek wat tot die ontwikkeling van onderwys in Suid-Afrika bygedra het, of so 'n projek voltooi het.
Die toekenning is gemaak ter erkenning van prof Theron se prestasies van die verlede, wat bewys lewer van volgehoue navorsingsuitsette en groeiende navorsingsnetwerke oor die vyf jaar wat sy by navorsing betrokke is. As 'n aanpasbare navorser is sy tans by vier groot projekte betrokke. Sy staan ook aan die hoof van twee daarvan. Die eerste hiervan is 'n Nasionale Navorsingstigting (NNS) Thutuka-befondsde projek wat Resilient Educators (of Reds) genoem word, en daarop gemik is om aanpasbaarheid te bevorder onder opvoeders wat deur die MIV-pandemie geraak word. Reds is in 2005 begin en nader voltooiing.
Die tweede projek, Read-me-to-Resilience, het in Januarie 2009 'n aanvang geneem en word deur die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad en SANPAD befonds. Hierdie projek poog om te bepaal of die voorlees van kultuursensitiewe metaforiese stories aan vigs-wesies aanpasbaarheid kan bevorder. Medenavorsers van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit (NMMU), die Universiteit van die Witwatersrand (Wits) en die Universiteit van Pretoria (UP), asook talle studente, neem aan hierdie projek deel.
Prof Theron is ook as die Suid-Afrikaanse navorser betrokke by twee internasionale aanpasbaarheidsprojekte, met prof Michael Ungar van Dalhousie University in Kanada aan die hoof, en met medenavorsers uit China, die Verenigde State, Indië, Thailand, Kanada en Colombië.
Volgens OVSA het prof Theron se navorsing tot vakkennis bygedra, die opvoedersgemeenskappe versterk en nasionale en internasionale netwerke gesmee. Haar navorsing het voorts veelvuldige geleenthede vir haar studente geskep. Die fondse wat sy ontvang het en haar insluiting by grootskaalse nasionale en internasionale projekte is bewys van die erkenning van haar belowende navorsingspad.
Die toekenning is op 14 Januarie op 'n galadinee tydens die jaarlikse OVSA-konferensie in KwaZulu-Natal oorhandig. Die OVSA-konferensie sal in 2010 deur die Vaaldriehoekkampus aangebied word.
Prof Linda Theron en haar man, prof Tinie Theron.
<fn>NWU-NEWS. News224.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Vir Yifu Zhang, 'n jongman van Yiyang in die Hunan-provinsie van China lyk die toekoms baie belowend.
Dié internasionale student aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is onlangs tydens 'n prysuitdelingsplegtigheid beloon vir sy besondere deursettingsvermoë en akademiese vordering nadat hy sy graad in Opvoedkunde voltooi het.
Na vier en 'n half jaar in Vanderbijlpark sal Yifu eersdaags die Vaaldriehoek vaarwel roep om sy loopbaan as gekwalifiseerde onderwyser in sy tuisdorp te begin. Wat Yifu se prestasie so uitsonderlik maak is die feit dat hy nie net ver van sy vriende en familie was nie, maar ook 'n groot struikelblokke moes oorkom waaronder die taalverskille en nuwe kulturele omgewing die grootste uitdaging gebied het.
Volgens Prof Mary Grosser van die Skool vir Opvoedkundige Wetenskappe is Yifu se prestasie 'n voorbeeld vir almal. "Ons het elkeen opnuut weer die les geleer dat indien jy iets werklik met 'n passie nastreef, jy geen moeite sal ontsien om jou doel te bereik nie," sê prof Grosser.
Onderwys is ast'ware in Yifu se gene en beide sy ouers bevind hulself in die onderwysberoep. "Ek het na Suid-Afrika gekom om my studies te voltooi en om my Engels te verskerp," verduidelik Yifu. Die student glo dat onderwys 'n universele beroep is wat baie standvastigheid bied.
Yifu ontvang vanjaar die Bed-graad en sy hoofvakke sluit in Rekenaarwetenskap, Aardrykskunde en Wetenskap.
Prof Mary Grosser van die Skool vir Opvoedkundige Wetenskappe en Yifu Zhang.
<fn>NWU-NEWS. News225.2009-12-02.af.txt</fn>
Prof Hans du Plessis, Direkteur van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Afrikaanse Taal en Kultuurvereniging (ATKV)-skryfskool en skrywer van die immergewilde Griekwapsalms, se sesde roman is kraakvars op die rakke.
Dié roman, Verbrande paradys, is die verwikkelde verhaal van mense uit die ekologies verbysterende omgewing van die Vredefortkoepel. Prof Du Plessis se nuwe roman beloof om weer 'n blitsverkoper te wees: Dit is 'n roman in die tradisie van Dalene Matthee se bosromans, sê mnr Daniël Hugo in 'n verslag oor die boek. Sybrand Venter word in sy laaste skooljaar gedwing om baie vinnig volwasse te word, want sy pa se dood het soos 'n meteoriet in die lewens van die Venters, die Spogters en die Nels ingeplof. In die middelpunt van die verwikkelinge op Eden staan Reinet Venter met haar geheime verlede.
Dit bepaal die verloop van die ontluikende liefde tussen Sybrand en Emma Nel van die buurplaas. Ook Andries Spogter, die atleet, en Henro Venter, wat so graag wil boer, se lewens bly nie onaangeraak deur dié enigmatiese vrou nie. Is die donker toekoms van Eden ook die toekoms van die Koepel Die omgewing van die wêrelderfenisgebied vorm die ideale ruimte vir dié boeiende verhaal. Maar al is bewaring van die omgewing 'n tema, is dit nie 'n eko-roman nie, ook nie 'n tradisionele plaasroman nie. 'n Verhaal van liefde, sonder dat dit 'n liefdesroman word, die storie van jongmense, maar dit is nie 'n jeugverhaal nie. Verbrande paradys is 'n roman wat nie binne die grense van die genres vasgeskryf word nie, maar dit is die intense storie uit die pen van 'n Afrikaanse woordkunstenaar wat die leser vir vierhonderd bladsye vashou en aangryp?
Meer as 150 publikasies - waaronder artikels in nasionale en internasionale tydskrifte -asook 'n aantal taalkundeboeke het reeds van hom verskyn. Du Plessis het in 1978 gedebuteer as skeppende skrywer met die digbundel, Kleinwild. Daarna het Gewete van glas verskyn, gevolg deur die roman, Grensgeval. In die vroeë negentigs is die jeugroman, Disse flippen stukkende wêreld dié, my ou, bekendgestel. In 1995 volg die roman, Bakgat, en wat dan van my, in 1996 Ditsem, Dawid en in 2001 die digbundel Innie skylte vannie Jirre, waarvan reeds byna 60 000 eksemplare verkoop is - die hoogste ooit vir enige Afrikaanse fiksie.
In September 2002 verskyn 'n bundel Griekwagedigte oor Hooglied, Boegoe vannie liefde, waarvan daar in die eerste jaar ook 10 000 eksemplare verkoop is. In 2003 verskyn die geskenkboek, Hie neffens my, met foto's deur Heleen Theron. In September 2004 verskyn Splinters, 'n keur uit rubrieke.
Verbrande paradys (Link: /opencms/export/system/galleries/pics/nwu-news/Internet_20_Februarie_2009_pics/final_cover.jpg.pdf), die nuutste roman uit die pen van prof Hans du Plessis, herinner aan Dalene Matthee se bosromans. Dit beloof om lesers vir vierhonderd bladsye vas te hou en aan te gryp.
<fn>NWU-NEWS. News226.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Hons BSc Kwantitatiewe Risikobestuursprogram (KRB) van die Sentrum vir Bedryfswiskunde en Informatika® (Sentrum vir BWI) van die Noordwes-Universiteit (NWU) het internasionale erkenning ontvang van twee wêreldwye professionele risikobestuursliggame, naamlik die Professional Risk Manager's International Association (PRMIA) asook die Enterprise Risk Management Institute International (ERM-II). Hierbenewens is die Direkteur van die Sentrum vir BWI, prof PJ de Jongh, versoek om die Actuarial Society of South Africa (ASSA) op die ERM Global Syllabus Committee te verteenwoordig.
ERM-II (kyk http:/www.ermii.org/) is in die lewe geroep deur 'n internasionale groep universiteite, hoofsaaklik van die VSA, met 'n fokus op onderwys navorsing en opleiding binne 'n ondernemingswye risikobestuur (ERM) konseptuele raamwerk. ERM-II is in die lewe geroep om in die behoeftes en uitdagings van toekomstige risiko-beroepslui en ondernemingsrisiko-bestuurders te voorsien, en is veral op die aktuariële professie gerig. Talle aktuariële verenigings ondersteun die aktiwiteite van ERM-II, naamlik die Society of Actuaries (VSA), die Casualty Actuarial Society (VSA) en die Institute of Actuaries Australia.
Om akkreditering te verwerf, het beide organisasies (PRMIA en ERM II) die gehalte beoordeel van die Sentrum vir BWI se risikonavorsingsprogramme, die gehalte van die risiko-opleidingsprogramme, die gehalte van personeel wat hierdie programme onderrig (aan die hand van hul CV's) en die samewerking met die finansiële bedryf.
Onlangs het die Actuarial Society of South Africa (ASSA), deur sy president, mnr Garth Griffin, prof de Jongh versoek om ASSA op die Global ERM Syllabus Committee van die International Association of Actuaries te verteenwoordig. Wêreldwyd raak aktuarisse toenemend betrokke by ondernemingswye risikobestuur, en die doelwitte van die ERM-sillabus is om standaarde en inhoud vir 'n spesialisberoepslui risiko-opleidingsprogram vir aktuarisse saam te stel.
Volgens prof De Jongh is die akkreditering by PRMIA en ERM-II, asook die erkenning deur ASSA, duidelike bewys daarvan dat die risiko-opleidingsprogram van die Sentrum vir BWI en NWU hom as die beste in Suid-Afrika bewys het en verkeer op gelyke vlak met die beste in die wêreld. Dit sou nie moontlik gewees het sonder die ondersteuning van personeel van besondere gehalte van die vakgroepe statistiek, ekonomie, rekeningkunde, wiskunde en rekenaarswetenskap en, natuurlik, NWU-bestuur nie.
Ander internasionale ondernemings van die Sentrum vir BWI sluit in die bemarking van die stelsel wat deur prof Dawie de Jong (UltimateAlpha: om bestuurders in die VK te befonds) en prof A de Waal (AutoGann: aan banke in die VK) ontwikkel is. Prof Machiel Kruger besoek Europa dikwels om kursusse in Risikodimensies, 'n SAS-produk, aan te bied, en onlangs het 'n meestersgraadstudent, Eddie King, sy nywerheidsgerigte navorsingsprojek by Barclays in Londen voltooi. Mnr Ian Wilson (Barclays, Group Credit Risk) het Eddie geloof as die beste meestersgraadstudent met wie hy ooit die geleentheid gegun is om te werk.
Dit is die moeite werd om daarop te let dat Absa (deel van die Barclays-groep) nog steeds hierdie program daadwerklik ondersteun via 'n operasionele ondersteuningstoekenning, 'n beursprogram om 10 MSc-graadstudente jaarliks te lewer en om 'n toegepaste risikonavorsingsprogram tot stand te bring. SAS Instituut het ook 'n RisikoLab by die Sentrum vir BWI op die been gebring. Natuurlik word die meeste programmeringstake van studente in SAS uitgevoer, wat die markwaarde van studente verhoog, aangesien SAS-oplossings wyd in die finansiëledienste-bedryf gebruik word.
<fn>NWU-NEWS. News227.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die deurwinterde koerantvrou wat diep spore in die Afrikaanse en Suid-Afrikaanse koerantwese getrap het, het haar eerste kennismaking met die mediawêreld op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gehad.
Me Anne-Marie Mischke, senior adjunk-redakteur van Rapport wat onlangs uitgetree het, het in 1962 as eerstejaarstudent by die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) ingeskryf vir 'n Graad in die Perswetenskap. Sy het in haar tweede jaar besluit om eerder die wêreld van tale te verken met Afrikaans-Nerderlands en Duits as hoofvakke.
Daarna het sy ingeskryf vir die Nagraadse Diploma in Biblioteekkunde en met haar twee kwalifikasies in die hand is sy na die voormalige Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) waar sy die Honneursgraad in Biblioteekkunde voltooi het. Sy was destyds die eerste Nagraadse student wat by dié nuwe Afrikaanse universiteit in Johannesburg aangesluit het en het tydens haar studies by die instelling se biblioteek gewerk.
Met haar honneursgraad agter die rug het sy 'n reuse stap gemaak deurdat sy Duitsland toe is en onder meer in 'n fabriek gaan werk het - iets wat weinig Suid-Afrikaners daardie jare oorweeg het. Terug in haar geboorteland het die joernalistiek steeds "diep in my hart" geroep. Dié oud-inwoner van Klawerhof het toe die mediawêreld betree en vir agttien maande by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) berigte vir radionuus geskryf . Dit was in die jare voor televisie.
Daarna het sy by die vroueblad van die destydse Transvaler aangesluit. Die begin van haar politieke beriggewing bestempel sy as 'n "natuurlike neiging" in die rigting van die politieke speelveld. Eers het sy munisipale beriggewing behartig wat uitgebrei het tot provinsiale - en nasionale politieke nuusdekking. Sy vertel daar was daardie jare nog nie Afrikaanse vroue politieke joernaliste nie en was haar aankoms by die persgalery in die parlement - as Afrikaansspreke en boonop nog 'n vrou - 'n nuwigheid. Gelukkig was me Helen Zille, destyds 'n joernalis van die Engelse dagblad, Rand Daily Mail, saam met haar in dieselfde bootjie.
Dit is vanuit dieselfde persgalery dat me Mischke, wat later by Rapport aangesluit het, die grootste politieke gebeure in die afgelope paar dekades beleef het. So byvoorbeeld was sy daar toe die Nasionale Party (NP) geskeur en die Konservatiewe Party gestig is, sy was daar toe die wettiging van die African National Congress (ANC) aangekondig is en sy was daar toe mnre FW de Klerk en Nelson Mandela die eerste keer saam die parlement binnegestap het.
Met hierdie en vele ander groot gebeurtenisse waaroor sy as politieke joernalis in diepte verslag gedoen het, het me Mischke haar volgens akademici bewys as 'n skrywer met insig wat 'n vername bydrae gelewer het sodat 'n verskeidenheid van mense se stemme in Afrikaans gehoor kon word. Prof Jakes Gerwel het in 'n huldeblyk geskryf me Mischke het meegewerk om van die Afrikaanse geselsruimte in Rapport een van verskeidenheid en verdraagsaamheid, teenoor verskil te maak.
Prof Hermann Giliomee, navorser en historikus van Stellenbosch, het haar geprys vir die sleutel - en verantwoordelike rol wat sy oor 'n lang periode in die Afrikaanse koerantwese gespeel het om die gesprek in Afrikaans te verbreed, verdiep en oop te maak. "Sy was nooit een van die flambojantes met haar naam in neon-ligte nie. Sy het op haar stil wyse daaraan meegewerk om 'n verskeidenheid van stemme in Afrikaans te laat hoor," het hulle in die huldeblyk gesê.
Volgens me Mischke gaan sy haar nou besig hou met vertaal- en redigeerwerk. En die eerste opdragte lê reeds vir haar en wag.
Saamgestel deur Lieze du Preez.
<fn>NWU-NEWS. News228.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Hypertension in Africa Research Team (HART), een van die nuwe nisareas van die Noordwes-Universiteit (NWU), het hul eerste internasionale besoeker onlangs op die Potchefstroomkampus verwelkom.
Personeellede van HART het prof Luc van Bortel op vorige kongresse ontmoet en besluit om hom na Suid-Afrika uit te nooi. Van Bortel is 'n wêreldbekende internasionale navorser op die gebied van arteriële styfheid en het 'n werkswinkel rakende arteriële struktuur en funksie kom aanbied wat deur verskeie personeel van die Fakulteit Gesondheidswetenskappe bygewoon is.
Volgens prof Alta du Plooy, leier van die HART-projek, het Van Bortel aangedui dat hy die nisarea in die toekoms met projekte en verdere navorsing behulpsaam wil wees.
Van links is dr Rudolph Schutte, mnr Ruan Kruger, prof Hugo Huisman, mev Carla Fourie, proff Schutte, Luc Van Bortel, Leoné Malan, Nico Malan, me Lisa van Lill, dr Szabolcs Peter, me Lanthe Palmer en prof Johannes van Rooyen.
<fn>NWU-NEWS. News229.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is nou gereed om enige kragonderbreking te hanteer sonder om werkure, klas- of navorsingstyd in te boet.
Die sentrale noodkragstelsel is onlangs amptelik deur die Kampusrektor, prof Annette Combrink, in gebruik geneem. Die stelsel wat bestaan uit ses Cat-noodkragstelle van 1 100kVA, met 'n totale kapasiteit van 6600kVA (6,6MVA), is enig van sy soort in Suid-Afrika deurdat dit drie sones afsonderlik kan bedien. Die ses opwekkers kan afsonderlik aangewend word afhangende van die behoefte aan krag in verskillende sones. Die hoofsubstasie van die kampus is ook opgradeer om die nuwe stelsel te akkommodeer.
Indien die kragtoevoer deur die munisipaliteit onderbreek word, sal die opwekkers outomaties aanskakel en by die hoofsubstasie inskakel om die kampustoevoer een vir een te herstel in volgorde van prioriteit.
Dié proses behoort binne vyf minute afgehandel te wees. Die terugskakeling na munisipale krag sal outomaties plaasvind met geen onderbrekings nie.
Indien Eskom weer kragladings instel en die tye bekend is, sal die noodkragstelsel vooraf geaktiveer kan word om die oorskakeling sonder onderbreking te kan doen. Die televisie-uitsendings van die Varsity Cup-wedstryde vind tans so plaas. Supersport het versoek dat die wedstryde wat Maandagaande direk uitgesaai word op noodkrag gedoen word om te verseker dat daar geen onderbreking in uitsendings sal wees nie. Die noodkragstelsel is ook toegerus met 'n dieseltenk van 23 000 liter.
Mnr Louis van der Ryst, Direkteur van Fisiese Infrastruktuur en Beplanning, sê kraggebruikers moet in gedagte hou dat dié maatreël slegs 'n noodkragstelsel is. Die kampus gebruik tans tot 8,5MVA krag en die noodkrag kan slegs 6,6 MVA voorsien. Hy het personeel versoek om tydens 'n noodkragsituasie slegs noodsaaklike toerusting te gebruik en ander toerusting soos lugversorgers af te skakel. "Toerusting wat baie sensitief is vir kragonderbrekings moet verkieslik van 'n UPS voorsien word aangesien die kragtoevoer van die munisipaliteit dikwels ook nie konstant is nie."
Prof Annette Combrink bekyk die panele van die nuwe noodkragopwekkers wat op Weskampus ingerig is.
Ses van die reuse Cat-noodkragstelle van 1 100kVA, met 'n totale kapasiteit van 6600kVA (6,6MVA), kort voor dit in die gebou op Weskampus geïnstalleer is.
<fn>NWU-NEWS. News23.2009-12-02.af.txt</fn>
n Oudleerling van Afrikaanse Hoërskool Sasolburg is aangewys as die beste MBA-student van die Potchefstroom Besigheidskool by die Noordwes-Universiteit (NWU).
Mev. Judy Cilliers (28), 'n voorsieningsketting-konsultant by Sasol Ltd., het 'n Ou Mutual goue medalje ontvang as student met die beste akademiese punt oor die drie MBA-studiejare asook 'n silwer medalje van Professionel Provident Society vir die beste skripsie in haar studiegroep.
Die Potchefstroomse Besigheidskool het Vrydagaand (6 Mei) op sy jaarlikse MBA graduandi-dinee die toekennings gemaak. Altesame 158 MBA-grade is vroeër die dag tydens die MBA-gradeplegtigheid op die Potchefstroom-kampus oorhandig.
Mnr. Lambert van der Nest (37), die entrepreneur en sakeman wat tans hoofuitvoerende beampte is van die maatskappy, Fraser Alexander, het 'n spesiale ere-toekenning ontvang vir sy waardevolle bydrae tot ekologiese rehabilitasie in Suid-Afrika. Hy is 'n oudstudent van die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) het in 2001 'n toekenning vir uitstaande prestasie van die Potchefstroom Besigheidskool ontvang nadat hy sy MBA-graad voltooi het.
Cilliers het haar matriekeksamen met vyf onderskeidings voltooi en is in 2000 as die beste B. Sc.-student aangewys toe sy haar graad aan die destydse PU vir CHO met lof verwerf het.
Haar huidige pos by Sasol Ltd. behels onder meer die ontwikkeling 'n infrastruktuurplan vir die maatskappy se verskaffingsketting. Haar skripsie se titel is: Beraming van Beleggingspotensiaal - 'n Analise Model.
Prof. Tommy du Plessis, direkteur van die Potchefstroom Besigheidskool, het gesê die skool sal hom steeds beywer om praktiese besigheidsoplossings te verskaf en kwaliteit bestuurders op te lei sodat 'n bydrae gelewer kan word tot die ontwikkeling van Suid-Afrika se ekonomie.
Altesame 22 van die MBA-graduandi het tydens die prestige-dinee sertifikate ontvang vir die beste prestasies in die onderskeie vakke.
Mev. Judy Cilliers van Sasolburg is Vrydagaand aangewys as die beste MBA-student van die Potchefstroom Besigheidskool by die Noordwes-Universiteit. Sy het tydens die spogdinee wat na die gradeplegtigheid gehou is verskeie toekennings ontvang. By haar is van links proff. Tommy du Plessis, direkteur van PBS, Annette Combrink, rektor van die Potchefstroom-kampus, Deon de Klerk, dekaan van die fakulteit ekonomiese en bestuurswetenskappe en dr. Theuns Eloff, visekanselier.
<fn>NWU-NEWS. News230.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Een van die Noordwes-Universiteit se Potchefstroomkampus se honneursstudente van die Skool vir Ekonomie, Carike Claassen, is aangewys as die naaswenner in die Nedbank Old Mutual Begrotingskompetisie vir 2008.
Carike het dié gesogte prys gewen met 'n artikel wat sy verlede jaar geskryf het. Sy moes ook 'n paneelonderhoud in die Kaap voer. Dit is 'n landwye kompetisie wat jaarliks gehou word en sy is R15 000 ryker ná haar prestasie.
Die organiseerders kies elke jaar 'n ekonomie-onderwerp vir die kompetisie. Deelnemers moet dan 'n opstel skryf waarin hulle die vrae beantwoord en gewoonlik ook voorstelle maak oor hoe hulle Suid-Afrika se begroting sou opstel.
Prof Wilma Viviers, Direkteur van die Skool vir Ekonomie, sê dit is 'n uitdagende en stimulerende oefening en studente word elke jaar aangemoedig om hiervoor in te skryf.
Dr Riaan Rossouw en me Jacky van der Merwe het die studente vanjaar met die afronding van hulle opdragte gehelp. Dr Rossouw het saam met Carike die begroting bygewoon en bevestig dat sy uitstekend in die paneel-onderhoude gevaar het en 'n baie goeie verteenwoordiger van die NWU-Puk was.
Prof Viviers sê almal in dié skool en die Fakulteit Ekonomiese en Bestuurswetenskappe is baie trots op Carike se prestasie.
<fn>NWU-NEWS. News231.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Drie grafiese ontwerp-studente van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is gekies Nampak Packaging Design-uitdaagkompetisie deel te neem.
Carien Roberts, Adele Jonker en Nadia Roodt, is drie van slegs vyf studente in die land wat gekies is. Toegang tot die studentekategorie in hierdie kompetisie is alleenlik moontlik op uitnodiging.
Die voorafkeuring van studente is gebaseer op individuele prestasies in die Institute of Packaging's (IPSA) Student Gold Pack Awards. Dit is by die Student Gold Pack Awards van 2008 dat Carien Roberts die algehele wenner was van die Propack Gold in die ontwerpkategorie-toekenning. Sy het ook die toekenning vir die beste verpakking in die kategorie vir tandsorg ontvang. Adele Jonker was die algehele wenner van die Propack Bronze in Design-toekenning asook van die Nando's-verpakkingskategorie, met Nadia Roodt wat merietetoekenning in dié kategorie ontvang het?
Die finale uitstalling van die Nampak Packaging Design-Uitdaagkompetisie se wenontwerpe het op 27 Februarie tot 1 Maart by die Ontwerp-indaba Expo plaasgevind, en dit sal ook in die tydskrif Design Indaba ten toon gestel word.
Studente wat genooi is om deel te neem staan 'n kans om verdere kennis te maak met die interessante wêreld van verpakkingsontwerp en dit as 'n beroep los te slaan. Hulle kry ook die geleentheid om hulle werk as 'n belangrike sigbare voorbeeld van hulle vaardighede tot hul portefeuljes toe te voeg.
Van links: Adel Jonker, Carien Roberts en Nadia Roodt van die Pocthefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU).
<fn>NWU-NEWS. News232.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Twee kontrakte ter waarde van R10 miljoen is pas tussen die Noordwes-Universiteit (NWU) en Palama (Public Administration Leadership and Management Academy) onderteken om opleiding aan senior staatsdiensamptenare te fasiliteer.
Die NWU is die leidinggewende instansie in ses van die nege provinsies. Die twee ander konsortiums van tersiêre instellings behartig die ander provinsies. Hulle is die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit (NMMU) en die Vaal Universiteit vir Tegnologie (VUT).
Die Skool vir Sosiale en Owerheidstudies (SSOS) het dié kontrakte beding om senior regering amptenare in provinsiale regerings op te lei. Palama is 'n statutêre liggaam binne die Departement vir Staatsdiens en Administrasie wat verantwoordelik is om opleiding en kapasiteitsbou binne die breër staatsdiens te fasiliteer en te koördineer.
Verskeie personeel het die kampusrektor van die NWU, prof Annette Combrink, vergesel tydens die ondertekening in Pretoria. Die opleidingsprogram sal eersdaags in die Noordelike en Sentrale streke aangebied word, wat die provinsies, Noordwes, Vrystaat, KwaZulu-Natal, Gauteng, Mpumalanga en Limpopo insluit.
Die Kantoor vir Kortkursusse is by die Skool vir Sosiale en Owerheidstudies gevestig en dien as voertuig vir die fasilitering van hierdie en ander gehalte derde geldstroom kortkursus programme wat met formele akademiese programme van die SSOS belyn is.
Mnr Willem Mostert is aangewys as die Bestuurder van die Kantoor en Projekbestuurder van die NWU konsortiums (Noordelike en Sentrale streke) en me Marli Moolman is hoof van Logistiek en Administrasie van die kantoor.
Prof Annette Combrink (Rektor van die Potchefstroomkampus van die NWU, dr Mark Orkin (Direkteur-Generaal van Palama), proff Leon Fourie (Uitvoerende Dekaan van Bestuurswetenskappe by Vaal Universiteit vir Tegnologie en verteenwoordiger van die VUT konsortium - nasionaal) en Christo van Loggerenberg (Visekanselier vir Akademie by die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit verteenwoordiger van die NMMU konsortium - suidelike streek) tydens die ondertekening van die kontrakte in Pretoria.
Van die NWU se personeel het die ondertekening van kontrakte met Palama bygewoon. Agter is proff Johan Zaaiman (Direkteur van die Skool vir Sosiale en Owerheidstudies), Mariëtte Lowes (Viserektor: Akademie van die Potchefstroomkampus), Mark Orkin (Direkteur-Generaal van Palama), Annette Combrink (Kampusrektor van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU)), Jan Swanepoel (Dekaan van Lettere en Wysbegeerte van die Potchefstroomkampus), Gerrit van der Waldt (Openbare bestuur en regering - Potchefstroomkampus) en me Louise Lepan (Hoofdirekteur van Uitvoerende Ontwikkelingsprogramme by Palama). Voor is mnr Willem Mostert (Bestuurder van die Kantoor vir Kortkursusse by die Skool vir Sosiale en Owerheidstudies by die Potchefstroomkampus) en me Marli Moolman (Administratiewe- en Logistiekebeampte van dié kantoor).
<fn>NWU-NEWS. News233.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - 'n Oudstudent van die Noordwes Universiteit se Potchefstroomkampus (NWU Puk) wat bestempel word as die vader van inligtingstegnologie in Suid-Afrika se naam kan nou saam met die van Charlize Theron genoem word nadat hy 'n gesogte internasionale toekenning gekry het.
Die LEO-toekenning, wat vernoem is na een van die wêreld se kommersiële toepassings van die rekenaarwese (The Lyons Electronic Office), is gemaak tydens die Internasionale Inligtingstelsel-konferensie. Die toekenning word gemaak aan individue in die inligtingstelsel-gemeenskap wat uitstaande bydraes gelewer het rakende navorsing en die toepassing van die stelsels. Hy is die eerste inwoner van Afrika wat die groot eer te beurt geval het.
Prof John King van die Universiteit van Michigan het tydens die toekenningsgeleentheid gesê Roode het pionierswerk gedoen deurdat hy daarin geslaag het om inligtingstelsels 'n belangrike studieveld in die suidelike halfrond te maak. Hierdeur is die gemeenskappe verder in kontak gebring met kollegas noord van die ekwator.
<fn>NWU-NEWS. News234.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - Drie internasionale navorsers van verskillende instellings het onlangs die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) besoek om hulle kundigheid met die Universiteitsgemeenskap te deel.
Prof Masood Khalique, Hoof van IISAMM en Tasawar Hayat van die Quaid-i-Azam-Universiteit in Pakistan.
Prof Tasawar Hayat van die Quaid-i-Azam-Universiteit in Pakistan, prof Anjan Biswas van die Centre of Research and Education in Optical Sciences and Applications, Delaware State University in die Verenigde State van Amerika (VS), en prof Gazanfar Unal van Yeditepe-Universiteit, Istanbul, Turkye het seminare aan personeel en studente van die Internasionale Instituut vir Simmetrie-analise en Wiskundige Modellering (IISAMM) aangebied.
Volgens prof Masood Khalique, Hoof van IISAMM, het die internasionale navorser, prof Hayat van die Quaid-i-Azam-Universiteit, sy twee meestersgraad-studente gehelp om wiskundige modelle te ontwikkel vir pypvloei wat in verskeie industrieë van toepassing is. Prof Hayat het 'n seminaar oor "Wiskundige modellering en roterende vloei" vir die studente en personeel by die instituut aangebied.
Prof Biswas van die Delaware State University het ook verlede jaar die Kampus besoek. Prof Biswas, van die Departement van Toegepaste Wiskunde en Teoretiese Fisika, het twee seminare oor "Optical Soliton Perturbation in a non-Kerr law Media" en "Perturbation of topological Solitons" aangebied.
Prof Unal, van die Yeditepe-Universiteit, het in Desember praatjies oor "Derivative Pricing 1: Black-Scholes Equation" en "Derivative Pricing 2: Bond pricing Equation" aan personeel en studente gelewer. 'n Artikel getiteld "Explicit solution processes for non-linear jump-diffusion equations" is aan die tydskrif Computers and Mathematics with Applications vir moontlike publikasie voorgelê.
"IISAMM wil die begrip van Simmetrie-analise en Wiskundige Modellering (SAMM) ontwikkel en bevorder deur die universiteitsnavorsing en -onderrig aan industriële behoeftes en bekommernisse te koppel, asook om studente op te lei om hierdie veld te betree," het prof Khalique verduidelik.
Die doel is om internasionaal-erkende navorsing in die veld van SAMM te publiseer, om navorsingstudente te lok en begelei, en om as 'n sentrum van uitnemendheid nasionale en internasionale erkenning te verkry. "Dit sal nie moeilik wees om te bereik nie, aangesien die instelling reeds oor sommige van die navorsingsprojekte met nasionale en internasionale kundiges meewerk," het hy verduidelik.
"Ek bedank die Dekaan vir al die ondersteuning en aanmoediging wat sy vir navorsing in die Fakulteit gee, en ek hoop dat die leerders aan hoërskole asook studente by die universiteit by ons navorsingsveld sal aansluit," het prof Khalique gesê.
Professor Khalique het reeds talle oorsese universiteite vir navorsingsdoeleindes besoek - in Rusland, die VSA en Turkye.
<fn>NWU-NEWS. News235.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Prof Herrie van Rooy van die Fakulteit Teologie aan die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus is uitgenooi om saam te werk aan 'n projek van die Cambridge Universiteit wat verband hou met Siriese manuskripte wat tans in Berlyn gehuisves word.
Die Department of the Study of Religions van die School of Oriental and African Studies aan die Universiteit van Cambridge het onlangs 'n nuwe projek van stapel gestuur onder die titel, The Christian Library of Turfan Project.
Die projek handel oor manuskripte in verskillende tale wat aan die einde van die negentiende eeu in die dorp Turfan in Sjina ontdek is en wat tans in Berlyn gehuisves word. Die manuskripte dateer uit die negende en tiende eeu nC en is afkomstig van 'n Christelike gemeenskap wat op daardie stadium dáár bestaan het.
Hierdie manuskripte word in die projek gekatalogiseer met die oog op verdere navorsing. Geen van hierdie fragmente is nog gepubliseer nie. Onder die manuskripte is ongeveer 300 manuskripte in Siries, die taal van die sogenaamde Nestoriaanse Kerk en ander Oosterse Kerke. Die Nestoriaanse Kerk bestaan vandag nog in onder andere die Church of the East, met lidmate in Irak, Turkye en verskeie westerse lande. Siries is 'n ou Semitiese taal wat in sommige van die Oosterse Kerke gebruik is en waarin die Bybel heel vroeg vertaal is.
Onder dié manuskripte is daar 'n aantal manuskripte van die Oos-Siriese Psalmbundel. In die Oos-Siriese tradisie is die Psalmopskrifte soos in die Hebreeuse Ou Testament vervang met ander opskrifte wat 'n samevatting gee van 'n Christelike interpretasie van die psalms.
Prof Van Rooy werk tans aan 'n kritiese uitgawe van die Oos-Siriese Psalmopskrifte, met gebruikmaking van manuskripte uit veral die sesde tot dertiende eeu.
<fn>NWU-NEWS. News237.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Noordwes Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus en die Vrije Universiteit in Brussel het 'n ooreenkoms aangegaan waarin hulle Laerskole meer bewus wil maak van hoe om omgewingsbestuur in skole te kan toepas.
Prof Luc Hens van dié Universiteit sê die doel van die projek is om skole te oortuig om 'n omgewingsbestuurstelsel teimplementeer sodat leerders en onderwysers onder meer die hulpbronne van die skool, water, energie, tuine en afval, verantwoordelik kan bestuur. Sowat sestig skole sal in drie streke in die land by die projek van drie jaar betrek word.
Prof Hens sê skole sal ook geleer word om die vordering van die imlementering van omgewingsbestuur te meet, wat weer by die navorsing van die stelsels sal aansluit.
Die Direkteur van die Skool vir Kurrikulumgebaseerde studies, prof Barry Richter, sê die projek bied die geleentheid vir skole om die omgewing by die kurrikulum te integreer, asook om die skool as inrigting op 'n omgewingsverantwoordelike wyse te bestuur.
Die projek word deur die Vlaamse gemeenskap se departement van onderwys geborg. 'n Soortgelyke projek genaamd Mileuzorg op School bestaan al vir etlke jare in Vlaandere.
Die ooreenkoms tussen die Vrije Universiteit in Brussel en die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroom word onderteken deur prof Luc Hens en die kampusrektor, prof Annette Combrink. Agter is dr Schalk Raath van Museumpark, die derde vennoot in die ooreenkoms, en prof Barry Richter, Direkteur van die Skool vir Kurrikulumgebaseerde Studies.
<fn>NWU-NEWS. News238.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Internasionale en nasionale verteenwoordigers van die vakgroep Onderwysreg het onlangs op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) besoek afgelê. Een van die onderwerpe wat bespreek is, is internasionale en interuniversitêre samewerking rakende Onderwysreg.
Besoekende akademici het ondermeer ingesluit Prof Charlie Russo van die University of Dayton, Ohio en sy vrou, Debbie asook Prof Rai Mestry van die Universiteit van Johannesburg (UJ).
Onderwysreg let op die regsaspekte wat veral demokrasie en regsgeldigheid op skoolvlak kan bevorder, onder andere die uitwis van onbillike diskriminasie en onregverdige optredes.
Prof Elda de Waal van die NWU Vaal was vanaf 2003 tot 2008 die President van South African Educational Law Association (SAELA) en is vanjaar as die Vise-President aangewys. 'n Hoogtepunt vir Prof de Waal tydens haar amp as president van SAELA was die organisering van 'n spesiale Onderwysreguitgawe van die Journal for Juridical Science (JJS-UOVS) vir 2009. 'n Afvaardiging van SAELA (wat Prof De Waal en Prof Ralph Mawdsley van die VSA insluit) is genooi om deel te neem aan die skryf van 'n Memorial Volume ter nagedagtenis aan Prof Hans Visser (UP) wat eersdaags bekend gestel word.
Een van die internasionale gaste wat op die kampus verwelkom is, Prof Charlie Russo, hou 'n ere-Professoraat (Onderwysreg) aan die NWU en besoek jaarliks die instelling. In Mei-maand sal Prof De Waal op 'n Onderwysreg navorsingsbesoek na die VSA vertrek. In hierdie tyd sal sy saam met Proff Charlie Russo, Ralph Mawdsley en Nelda CambronMcCabe - almal van die University of Dayton, Ohio werk.
Na afloop van die bespreking is die afvaardiging op 'n vlotvaart op die Vaalrivier getrakteer.
Voor van links is mee Jeanine Keating (ingeskrewe MEd Onderwysreg), Rina Landsberg, mnr Marius Smit, Prof Elda de Waal (NWU Vaal) en me Debbie Russo (VSA). Agter van links is Dr Erika Serfontein (Vaaldriehoek), Annamagriet de Wet , Elize Küng (ingeskrewe PhD Onderwsyreg -NWU Vaal), Prof Charlie Russo (VSA), Prof JP Rossouw, Prof Raj Mestry van die Universiteit van Johannesburg (UJ).
<fn>NWU-NEWS. News239.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Skool vir Tale is 'n plek waar mense met kreatiwiteit gewis nie die uitsondering is nie. Die skool spog met meer as 'n halfdosyn bekende Afrikaanse skrywers in hul geledere.
Dié skrywers blink uit op uiteenlopende gebiede wat insluit digkuns, romans, jeugliteratuur en akademiese handboeke.
Prof Heilna du Plooy is 'n digter en haar nuutste digbundel heet In die landskap ingelyf. Sy het ook verskeie vertalings van poësie tussen Afrikaans, Engels en Nederlands gedoen. Sy is Professor in die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde en is tans die voorsitter van die vakgroep Afrikaans en Nederlands. Sy het reeds wyd as akademikus gepubliseer en het ook 'n akademiese boek, Verhaalteorie in die twintigste eeu, op haar kerfstok.
Prof Hein Viljoen is ook digter en sy jongste bundel se titel is Holtrom en groot kabaal. Hy is die huidige Direkteur van die Navorsingseenheid Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse (SA) konteks. Hy is ook Professor in die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde. Naas talle tydskrifartikels oor die eietydse literêre teorie en oor die Afrikaanse letterkunde het hy en 'n medeskrywer 'n inleiding tot die literatuurwetenskap geskryf met die titel Alkant olifant en drie boeke geredigeer, nl. Metodologie en representasie en Storyscapes: South African perspectives on literature, space and identity en Beyond the threshold: Explorations of liminality in literature.
Prof Franci Greyling spesialiseer in skryfkuns, kinder- en jeugliteratuur, toepassingsmoontlikhede van die internet en interdissiplinêre kreatiewe navorsingsprojekte. Agt jeugboeke uit haar pen sluit titels in soos Die meisie van Melrosehuis en Vleuels soos die arende. 'n Prenteboek, Formule drie, twee, een! wat deur Vian Oeloefsen geïllustreer is, het in 2007 verskyn. Van haar kindergedigte is opgeneem in die nuwe Kinderverseboek. Sy is voorts die stigter van Storiewerf, 'n webtuiste vir kinder- en jeugboeke en jong skryftalent, wat sy reeds vir nege jaar onderhou.
Mev Sophia Kapp is sedert begin vanjaar die nuwe Dosent in Vertaal- en Tolkstudie. Sy is die skrywer van vier gewilde Afrikaanse liefdesromans (Die erflating, 'n Nuwe lente, Waar die hart is en Die tuiskoms). 'n Vyfde een is op pad. Afgesien hiervan is die Dekaan van die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte, prof Jan Swanepoel, self ook 'n gepubliseerde digter die digbundels (My Rome brand so mooi, Wat ver is en naby en By wyse van skrywe) op sy naam.
Die Direkteur van die Skool vir Tale, prof Wannie Carstens, is weer skrywer van akademiese handboeke en hy is tans besig met 'n derde een, Teksredaksie, wat hy saam met 'n kollega van die Universiteit van Antwerpen, België, skryf. Sy vorige boeke is Norme vir Afrikaans en Afrikaanse tekslinguistiek. 'n Inleiding.
<fn>NWU-NEWS. News242.2009-12-02.af.txt</fn>
Institusionele Kantoor - Ongeveer 500 studente van die drie kampusse het onlangs die eerste Institusionele Studente-Sportdag (ISSD) op die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) bygewoon.
Die verskillende spanne van die Kampusse - Potchefstroom, Vaaldriehoek en Mafikeng - het aan talle verskillende nommers deelgeneem. Die studente het basketbal, skaak, sokker, netbal, tafeltennis, tennis, raakrugby en vlugbal geniet.
Volgens dr Edward Sedibe, Direkteur: Studentesake en Sport, was die doel van die dag om studente van al drie kampusse die geleentheid te gee om deur middel van sport te sosialiseer en met mekaar te verkeer. "Deur dit te doen het hulle hulle samehorigheid as een Universiteit bevorder," het Dr Sedibe gesê.
Elke kampus het sy ongelooflike talent vertoon en die ondersteuners was nie teleurgesteld nie. Die mededinging was straf, maar al die spanne het onthou om pret te hê en die spel so veel as moontlik geniet.
Die Mafikengkampus se aërobiese klub het tydens die openingseremonie die studente verras met 'n aërobiese vertoning om die sport bekend te stel en te demonstreer.
Die geleentheid was 'n reuse sukses en al die spanne het hulle beste vertonings gelewer.
Die vrouesokkerspan van die Potchefstroomkampus.
Die rugbyspan van die Mafikengkampus.
<fn>NWU-NEWS. News243.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Ses akademici van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is vanjaar deur die Suid-Afrikaanse (SA) Akademie vir Wetenskap en Kuns vir uitmuntende navorsing vereer.
Dié personeel is benoem in kategorieë wat wissel van taalwetenskap, onderwys, wiskundige-, biologiese-, farmaseutiese en plantkundige wetenskap. Hulle sal die toekennings op 27 Junie tydens die Akademie se eeufeesvieringe in Bloemfontein ontvang.
Prof Daan Wissing, senior navorser in spraaktegnologie by die Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT), het die CJ Langenhovenprys vir taalwetenskap ontvang. Die prys word driejaarliks toegeken vir taalwetenskaplike of taalskeppende werk in Afrikaans. Sy bydrae tot die uitbou van fonologie as besondere dissipline en taalkunde as vakwetenskaplike dissipline in Afrikaans word baie hoog geag in Afrikaanse taalkundekringe.
Die Dekaan van Opvoedingswetenskappe, prof Petra Engelbrecht, het 'n erepenning vir wetenskaplike vakbevordering op die terrein van onderwys ontvang. Sy is nasionaal en internasionaal bekend veral in die veld van opvoedkundige sielkunde. Haar bydrae op dié terrein word wêreldwyd erken.
Prof Jan Swanepoel van die Departement Statistiek het die Havengaprys vir wiskundige, chemiese of fisiese wetenskappe ontvang. Erkenning is aan hom gegee vir die leidende rol wat hy nasionaal en internasionaal in die vak statistiek vertolk het. Prof Swanepoel is verskeie jare al een van die land se belangrikste figure op dié vakgebied, nie net met betrekking tot die wiskundig-teoretiese onderbou van die vak nie, maar ook in die praktiese aanwending daarvan. Sy leierskap word gekenmerk deur sy vermoë tot hoogs oorspronklike denke en sy skerp wiskundige insig.
Die FARMOVS-prys vir farmakologie en geneesmiddelontwikkeling is aan prof Theo Dekker van die Skool vir Farmasie toegeken. Hy het nasionaal en internasionaal indrukwekkende bydraes gemaak op die gebied van kwaliteitsversekering en -kontrole van medisyne met betrekking tot die farmaseutiese akademie, -nywerheid en die regulatoriese medisynebedryf. Prof Dekker lewer steeds wêreldwyd sleutelbydraes tot die kwaliteitsversekering en -kontrole van medisyne.
Twee gedenkmedaljes is ook toegeken aan personeel in die Skool vir Omgewingswetenskappe en -ontwikkeling. Prof Gert Krüger het die senior Kaptein Scott-medalje ontvang vir sy uitmuntende werk wat hy as bioloog in suidelike Afrika gelewer het. Prof Krüger het die afgelope 36 jaar veral bydraes tot navorsing en opleiding in plantfisiologie gelewer. Die belangrikste navorsing wat hy en sy studente gedoen het, het gehandel oor droogtebestandheid van gewasse en natuurlike plante. Prof Krüger het homself as wêreldleier op dié gebied gevestig.
Die junior Kaptein Scott-medalje is aan me Elmien Heyneke oorhandig vir die beste MSc-verhandeling in die plantkundige wetenskappe aan 'n Suid-Afrikaanse universiteit. Haar verhandeling is die produk van 'n omvattende studie oor die invloed van swaweldioksied op die groei en fisiologie van sojaboonplante. Dié studie is uitgevoer in groeikamerstelsels (enig in sy soort in die land) op die Astro Villa-terrein. Dié navorsing is verskeie kere op nasionale en internasionale kongresse voorgedra.
<fn>NWU-NEWS. News245.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Sport Afdeling van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs geskiedenis gemaak met die aanbied van die eerste prestige Sportdinee.
Tydens dié spoggeleentheid is daar erkenning gegee aan verskeie prestasies wat op die sportveld behaal is. Volgens mnr Sean McCallaghan, Sportbestuurder, sal hierdie geleentheid 'n jaarlikse instelling word en sal kleure en ere-kleure aan verdienstelike spanne en individue toegeken word.
Die Suid-Afrikaanse krieket-legende en Stellavista-voorsitter, dr Ali Bacher het 'n spesiale boodskap aan die sportmanne en -vroue gestuur en dit gestel dat sport 'n belangrike rol in enige gemeenskap speel, ook binne die grense van 'n universiteitskampus. Die gees van goeie sportmanskap en die kompeterende aard van sport maak van elke deelnemer 'n "ambassadeur van eenheid" het dr Bacher gesê.
In sy toespraak het die Kampusrektor, prof Piet Prinsloo die sportmanne en - vroue gelukgewens met die merk wat hulle op die sportveld maak en dat dié toekenningsgeleentheid 'n gepaste manier is om ook die kampusgemeenskap se erkenning oor te dra.
"Elkeen van die sportmanne en -vroue wat vanaand vereer word verdien om op die wennerspodium te staan," het prof Prinsloo gesê en bygevoeg dat sport op die kampus van krag tot krag gaan omdat die deelnemers gemotiveerd is en met trots die Universiteit verteenwoordig.
Vyf spesiale toekennings is tydens die dinee gemaak en het ook die hoogtepunt van die aand verteenwoordig. Die toekennings is: Sportman van die Jaar (Wilfred Mandiza), Sportvrou van die Jaar (Nadia Pretorius), Afrigter van die Jaar (Reginah Motuang), Belowendste Sportman (Nuno Rodriques) en Belowendste Sportvrou (Dimakatso Moloma).
Enige span in enige sportsoort wat aan 'n amptelike Universiteite Sport Suid-Afrika (USSA)-reeks deelneem kwalifiseer vir kampus kleure terwyl ere-kleure toegeken word aan spanne of individue wat in die top drie posisies by 'n USSA-reeks eindig. Dit geld ook vir sportlui wat provinsiale - of nasionale kleure verwerf.
Vyf spesiale toekennings is tydens die eerste Sportdinee van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) gemaak.
Die Vaadriehoekkampus se Verteenwoordigende Studenteraadsvoorsitter, Siphiwe Mbatha het gewys dat hy ook op die sportveld gesag afdwing. Siphiwe het kampus-kleure ontvang vir sy deelname in die onlangse Universiteite Sport Suid-Afrika (USSA) Liggaamsbou-toernooi. Mnr Harm Stavast het as die seremoniemeester opgetree terwyl die Kampusrektor die toekennings oorhandig het.
Lede van die Kampusbestuur saam met die trofeë-wenners. Van links na regs is: Mnr Jacob Simango (Direkteur: Studente Sake), mnr Bertie Visser (Hoofdirekteur: Finansies en Fasiliteite), mee Dimakatso Moloma, Elbie Steyn (Kampusregistrateur), mnr Harm Stavast (Direkteur: Studente Ontwikkeling), mnr Wilfred Mandiza, prof Piet Prinsloo (Kampusrektor), mev Reginah Motaung, mnr Sean McCallaghan (Sportbestuurder), me Nadia Pretorius en mnr Nuno Rodriques.
<fn>NWU-NEWS. News246.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - 'n Navorsingstoekenning is aan die Skool vir omgewingswetenskappe en -ontwikkeling op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) oorhandig om die impak van geneties gemodifiseerde (GM) Bt-mielies op nie-teikenorganismes te ondersoek.
Prof Johnnie van den Berg van dié skool sal die navorsing vir Biosafety South Africa lei. Prof van den Berg is een van die land se prominentste entomoloë en het reeds 'n goeie baanrekord in GM-verwante bioveiligheidsnavorsing opgebou het.
Prof van den Berg sê Bt-mielies verwys na mielies wat geneties gewysig is om die insekdodende proteïen van die bacterium Bacillus thuringiensis (Bt) te produseer, wat die GM-mielies meer insekweerstandbiedend maak.
Hy sê die tweejaar-projek sal ondersoek instel na die moontlike uitwerking van Bt-mielies op geselekteerde nie-teikeninsekte, erdwurms en amfibieë wat direk of indirek aan die Bt-insekdodende proteïen (wat deur die GM-mielies geproduseer word) blootgestel is.
Suid-Afrika is die agtste grootste gebruiker van GM-gewasse in die wêreld, met meer as 1,8 miljoen hektaar GM-mielies, katoen en sojabone wat jaarliks in die land geplant word. Verder beslaan Bt-mielies 51 persent of 1,34 miljoen hektaar van die totale beplante mieliegebied.
Biosafety South Africa is nuut gestigte nasionale tegnologieplatform wat deur die nasionale departement van wetenskap en tegnologie gestig is om innovasie in biotegnologie te ondersteun deur die ontwikkeling van veilige, volhoubare biotegnologiese produkte te verseker. Die hoofdoel van Biosafety South Africa se navorsingsprogram is om die vereiste inligting en vaardighede te ontwikkel om die nasionale regulerende raamwerk vir geneties gewysigde organismes (GMOs) te ondersteun?
Prof van den Berg sê etlike van die spesies wat in die projek ondersoek sal word, sal die eerste data ooit in die wêreld oor hierdie spesifieke interaksies genereer en sal van onskatbare waarde wees vir toekomstige omgewingsrisiko-assesserings. Die projek bied verder die geleentheid om kapasiteit in bioveiligheid-navorsing in Suid-Afrika te bou deur beurse aan vier nagraadse studente te bied.
Prof Johnnie van den Berg en sy span wat die navorsing vir Biosafety South Africa gaan doen. Van links is prof van den Berg, Marlene Kruger, Emil Engelbrecht, Jean-Maré Truter, Danie Brink, Martijke Coetsee en Rozelle Keulder.
<fn>NWU-NEWS. News247.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Dosente van die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding (SVO) op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het besluit om die ekstra myl te stap om twee blinde studente met hul eksamen-aflegging te help.
Me Hettie Sieberhagen, 'n dosent by dié Skool, sê 'n fasiliteerder in Giyani, me Jean Cumming, het hulle in 2006 vertel van twee blinde studente wat vir die nasionale professionele onderwysdiploma geregistreer het. Mnre Ben Ngobane en Laurence Ntshani was destyds albei onderwysers by die Rivoni Society for the Blind naby Elim-hospitaal in Limpopo.
Sy sê aangesien die program inklusiewe onderwys insluit, het hulle besluit om dié studente te help. Die SVO se administratiewe medewerker, Open Learning Group in Johannesburg, het onderneem om twee dosente wat verantwoordelik is vir die erkenning van vorige leer (recognition of prior learning) na Giyani te stuur om die studente se portefeuljes te evalueer. Albei het baie goed gevaar en daar is besluit om die studente se werk op band te laat lees en is aan hulle gestuur.
Me Sieberhagen sê die studente het hulle werkstukke ingestuur en hul eksamen op Braille-tikmasjiene afgelê. Dié werk is deur die vereniging vir blindes oorgetik en aan die SVO gestuur. "Albei het hulle eerste jaar goed geslaag".
Volgens me Cumming het dié studente se portefeuljes weer geevalueer voordat hulle met hulle derde jaar kon voortgaan. Albei se werk is weer op band gelees en aan hulle verduidelik.
Me Sieberhagen sê ná onderhandeling met die skool se bestuur en Open Learning Group is daar besluit om die studente mondeling te eksamineer.
Mnr Ntshani is intussen na 'n ander skool, Bosele School for the Blind an Deaf, sowat 43km oos van Groblersdal, waar hy Braille, rekenaartik en Engels gee. Ngobane is steeds by Rivoni waar hy Braille onderrig.
Albei studente was weer eens goed voorberei en het hulle eksamens suksesvol afgelê. Sieberhagen sê albei het 'n laaste skof van hulle derde jaar oor en sal weer in Oktober in hul eie omgewing mondelinge eksamen aflê.
"Dit is werklik 'n kosbare ondervinding om in hierdie omgewing te kom en hierdie mense se positiewe gesindheid te ervaar", sê me Sieberhagen.
Hier is personeel van die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding by Bosele School for the Blind and Deaf tydens mnr Laurence Ntshani se mondelinge eksamen. Agter is mee Nozi Kgati, Charlene Brits en mnr Phillip Modisakeng. Voor is mnre James Varughese, Ntshani en me Hettie Sieberhagen.
Mnr Ben Ngobane (voor in die middel) het sy mondelinge eksamen by die Rivoni Society for the Blind in Limpopo afgelê. By hom is personeel van die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding. Weerskante van hom is mee Nozi Kgati en Hettie Sieberhagen. Agter is mnr Phillip Modisakeng en me Charlene Brits.
<fn>NWU-NEWS. News249.2009-12-02.af.txt</fn>
SIFE- (Students In Free Enterprise-) NWU het onlangs die feit gevier dat dit tans die enigste studentegedrewe organisasie is wat op al drie kampusse van die Noordwes-Universiteit (NWU) bestaan.
SIFE het vyf jaar gelede op die Potchefstroomkampus begin, maar sluit nou ook lede van die Mafikeng- en Vaaldriehoekkampus van die NWU in. Die Potchefstroomse SIFE-span het die Vaaldriehoekkampus aan die einde van 2008 besoek. By hierdie geleentheid is twee en twintig studente gewerf, en op 26 Maart 2009 is 'n verdere 13 studente tydens 'n besoek aan die Mafikengkampus gewerf. Maribe Mamabolo is tans die voorsitter van SIFE-NWU, en Charl Muller die visevoorsitter.
Volgens prof Japie Kroon, programleier vir entrepreneurskap in die Skool vir Ondernemingsbestuur aan die Potchefstroomkampus en fakulteitsraadgewer vir SIFE-NWU, is die NWU-studente toegewyd en werk hulle hard om hulleself en die gemeenskappe waarin hulle woon, te verbeter. Dit word gedoen deur hulpbronne en vaardighede te kombineer en geskiedkundige verskille agter te laat om saam vorentoe te beweeg en 'n Universiteit te word wat werklik die slagspreuk van die NWU, Innovasie deur diversiteit, omarm.
SIFE is 'n wêreldwye organisasie wat aan 1 600 universiteite in 47 lande funksioneer en 'n betekenisvolle bydrae tot 'n beter wêreld lewer deur die lewens van meer as 4 miljoen mense wêreldwyd te raak. SIFE-studente kyk na besigheids- en ekonomiese kwessies deur spanprojekte wat gebaseer is op die ses pilare van SIFE, naamlik die markekonomie, suksesvaardighede, entrepreneurskap, finansiële geletterdheid, sake-etiek en volhoubaarheid. Studente wat aan SIFE-projekte deelneem ontvang 'n SIFE-sertifikaat wat baie waardevol is vir diegene wat werk soek, aangesien groot borge en besighede SIFE-studente aktief werf. Besoek die SIFE-webblad vir meer inligting: www.sife.org (Link: http://www.sife.org).
Die Potchefstroomkampus se SIFE-span het in Julie 2008 aan die nasionale SIFE-kompetisie deelgeneem en derde in hulle afdeling geëindig en daarmee vyf trofeë en die toekenning vir Fakulteitsraadgewer van die jaar gewen. Die uiteindelike wenner was die Universiteit van KwaZulu-Natal.
Die NWU se SIFE-span berei nou voor vir die volgende nasionale kompetisie wat in Julie plaasvind, en het hoë verwagtinge om hierdie jaar selfs beter te vaar met verskeie nuwe projekte.
Van links na regs is prof Japie Kroon, die Potchefstroomkampus se fakulteitsraadgewer, en prof Kobus Cronjé, Fakulteitsraadgewer van die Mafikengkampus.
SIFE-NWU se Potchefstroomkampus-lede en die nuwe lede van die Mafikengkampus tydens hulle onlangse besoek.
<fn>NWU-NEWS. News25.2009-12-02.af.txt</fn>
n Senior lektor van die Noordwes-Universiteit (NWU) se Vaaldriehoekkampus se toewyding aan studente maak hom een van die uitblinkers op vanjaar se Herfsgradeplegtigheid waar die meeste doktorsgrade ooit toegeken word.
Prof. Fred Venter van die department ondernemingsbestuur by die fakulteit ekonomiese en bestuurswetenskappe, wat verlede jaar die Akademikus van die Jaar was op die Vaaldriehoekkampus, sal Vrydag (14 Mei) toekyk hoe ses van sy nagraadse studente hul doktorsgrade ontvang.
Die ses doktorandi is onder die agt studente van die Vaaldriehoekkampus wat hul doktorale studies suksesvol voltooi het.
Dit is benewens die meestersgrade van twee van Venter se studente wat Donderdag (13 Mei) toegeken word.
Die NWU ken op die Herfsgradeplegtigheid 57 doktorsgrade toe. Dit is die meeste studente nog wat op een dag hul doktorsgrade sal ontvang.
Die prestasie om altesame ses studente te help met hul proefskrifte word in akademiese kringe as uitsonderlik bestempel aangesien die gemiddelde getal doktorale studente per promotor meestal net twee of drie is.
Die ses doktorandi is net soveel soos 'n vorige prestasie van Venter toe hy in 1997 by die voormalige Vista Universiteit ook vir ses doktorsgrade onder studente gesorg het.
Hy is op die oomblik die studieleier van sewe doktorsgraadstudente en gee leiding in vier meestersgrade. Die moontlikheid is dus nie uitgesluit dat hy sy uitsonderlike prestasie kan verbeter nie.
"Ek wil kyk of ek die rekord kan verbeter. Dis nie 'n kwessie van getalle najaag nie. Die kwaliteit werk word steeds gehandhaaf en dit is waarom ek gespesialiseerde eksaminators van ander universiteite se hulp inroep. Ek bestempel eksaminering as van die belangrikste bepalings vir suksesvolle nagraadse studie," sê Venter.
Omdat hy 'n groot passie het vir die werk wat ingesit word in doktors- en meestersgrade is dit nie vir hom snaaks dat studente hom in die aand tot so laat as 22:00 nog nader vir leiding nie. Ook Sondae na kerk staan sy deur oop om nagraadse studente wat byna almal voltyds werk, te help.
Bedags gee hy klas in entrepreneurskap vir voorgraadse studente en help met navorsingsmetodologie op honneursvlak. Die enigste tyd wanneer hy nie gepla wil wees nie is wanneer hy rugby kyk.
Venter, wat vyftien jaar in die vervaardigingsektor gewerk het voordat hy die akademiese wêreld betree het, het sedert 1990 leiding gegee aan altesame 36 studente wat hul doktorsgrade verwerf het en 22 meestersgrade.
<fn>NWU-NEWS. News250.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - 'n Doktorsgraadstudent in kerningenieurswese aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is pas aangewys as die enigste Suid-Afrikaner wat die land op 'n internasionale konferensie oor energetika sal verteenwoordig.
Werner van Antwerpen sal die land verteenwoordig by die European Nuclear Education Network Association (ENEN) se internasionale konferensie op 5 Junie in Boedapest, Hongarye. Die NWU is die eerste tersiêre instansie buite Europese grense wat as lid van ENEN aangewys is en Van Antwerpen is die enigste Suid-Afrikaanse verteenwoordiger wat deur ENEN-lede en beoordelaars gekies is om aan die konferensie deel te neem.
Die NWU is ook die eerste Suid-Afrikaanse universiteit wat 'n leerstoel in kerningenieurswese by die Departement van wetenskap en tegnologie, asook die PBMR (Pebble Bed Modular Reactor) ontvang het.
Die Skool vir kerningenieurswese is sinoniem met baanbreker innovasie en Van Antwerpen se PhD studie is geen uitsondering nie. "Ek wil skanse afbreek en mense se verwysingsraamwerk vergroot. My passie is om die skakel tussen die sakewêreld, energie-prosesse en Greenpeace te wees", sê Van Antwerpen.
Sy respek vir Greenpeace se stigters, dr Patrick Moore en mnr James Lovelock, tesame met die universiteit se posisionering om uitstekende, hoë kwaliteit opleiding te verskaf en sy beplande MBA studies by Hult Internasionale Besigheidskool in die VK en VSA sal Van Antwerpen met al die nodige hulpbronne en determinasie toerus om 'n verskil te maak.
Die Fakulteit Ingenieurswese se deskundigheid is die resultaat van legio substansiële navorsingsprogramme ter ondersteuning van die PBMR-projek, waarop meer as vyftig nagraadse studente tans hul studies toespits. Die PBMR is in 1999 gestig met die doel om 'n kleinskaalse hoë temperatuur reaktor nasionaal en internasionaal op te rig en te bemark. Die PBMR is 'n hoë temperatuur reaktor (HTR) met 'n helium verwante geslote-siklus gasturbine kragoorskakelingsisteem. Hoewel dit nie die enigste HTR is wat tans in die wêreld ontwikkel word nie, is die Suid-Afrikaanse projek op skedule om die eerste kommersiële skaal HTR in die energieopwekkingsindustrie te wees.
Van Antwerpen se aanbieding by die internasionale jeugkonferensie fokus op die "Modellering van die effektiewe termiese konduktiwiteit in die wand-area van 'n gepakte korrelbed". Dié onderwerp is van uiterste belang omdat hierdie uitvindsel 'n belangrike deel uitmaak van die selfreagerende hitteverwyderingsskakel wat direk verband hou met die PBMR se veiligheidsaak. Standaard korrelasies wat gebruik word deur die algemene termiesevloeigemeenskap vir die korrelbedreaktore word ondersoek. Daar word ook spesiale aandag geskenk aan die toelaatbare speling wat van toepassing is vir die korrelasies wanneer die wand-area se termiese konduktiwiteit gesimuleer word.
Die resultate van hierdie studie word getoets by die NWU se fasiliteite, 'n korrelbed mikromodel wat ses jaar gelede opgerig is. Die hoë temperatuur toetseenheid (HTTE) en die hoë druk toetseenheid (HDTE) vorm deel van die hitteoordragtoetsfasiliteit (HOTF). "Navorsing wat vir die PBMR uitgevoer word by hierdie fasiliteite is van nasionale belangrikheid vir ons poging tot volhoubare energiebronne," sê dr Johan Slagger, hooftegnologiebeampte by die PBMR.
Die HDTE is 'n eerste in sy soort projek. Die toetse op die HTTE skei die termiese hidroliese effekte in die korrelbedreaktore wat voorheen nie geëvalueer kon word nie. Dit demonstreer ook die vermoë van Suid-Afrikaners om aanlegte met oorleg op te rig om sodoende beter toekoms vir almal te verseker?
Van Antwerpen is geesdriftig oor die alternatiewe toepassings van kerningenieurswese. Hy voel dat hierdie veld te gereeld uitsluitlik met energieopwekking geassosieer word en dat kernenergie se toepassings baie verder strek as blote energieopwekking. Die hitte wat gegenereer word van die kernprosesse kan ook gebruik word om waterstof te produseer wat as alternatiewe energiebron gebruik kan word as brandstof in motorvoertuie. Die resultaat hiervan is omgewingsvriendelike voertuig wat water as byproduk het in plaas van vernietigende koolstofgasse?
"In die verlede is kernkrag geassosieer met oorlogvoering, my droom is om die wanpersepsies rondom kerningenieurswese te breek en 'n produk te ontwikkel wat sal sorg vir 'n veiliger, skoner Suid-Afrika," sê van Antwerpen.
Die hoë temperatuur toetseenheid (HTTE) by die Skool vir Kerningenieurswese op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU).
Werner van Antwerpen.
<fn>NWU-NEWS. News251.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Personeellede en oudstudente van die groep vir Beroepshigiëne by die Skool vir Fisiologie, Voeding en Verbruikerswetenskappe aan die Fakulteit Gesondheidswetenskappe het die afgelope tyd presteer en onderskeie toekennings huis toe gebring.
Prof Fritz Eloff het tydens die 25-jarige viering van die South African Institute for Occupational Hygiene (SAIOH) 'n toekenning ontvang vir sy bydraes en prestasies op die gebied van beroepshigiëne en ter erkenning van sy getroue diens aan die instituut.
Mev Goitsemang Keretetse, wat haar meestersgraad in beroepshigiëne verlede jaar aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universitiet (NWU) voltooi het, is deur die SAIOH aangewys as Student van die Jaar.
Die artikel wat voortgespruit het uit haar MSc-studie met die titel: DNA damage and repair detected by the comet assay in lymphocytes of African petrol attendants: A pilot study, is deur die SAIOH aangewys as Artikel van die Jaar. Die artikel het laat verlede jaar in die internasionale joernaal, Annals of Occupational Hygiene, verskyn.
Oudstudente van die beroepshigiënegroep het ook uitstekend gevaar. Mnr Jaco van Rensburg is aangewys as die SAIOH se Beroepshigiënis van die Jaar terwyl mev Melinda Venter verkies is tot President van SAIOH. Voorts is me Milly Ruiters aangestel as uitvoerende bestuurder van Gesondheid en Higiëne by die Departement van Arbeid.
Mev Goitsemang Keretetse wat aangewys is as die South African Institute for Occupational Hygiene (SAIOH) se Student van die Jaar, en haar studieleier, prof Petrus Laubscher.
<fn>NWU-NEWS. News252.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - Meer as twee dekades nadat die Ikateleng-projek op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) in die lewe geroep is, gaan die projek steeds van krag tot krag. Dié projek - wat vry vertaal "bemagtiging" beteken - bied aanvullende onderwys vir geselekteerde graad 12-leerders en het dit ten doel om die aantal leerders met universiteitstoelating te verhoog.
Meer as 400 leerders en hul ouers het die amptelike opening van die 2009 Ikateleng-projek bygewoon en meer as 250 leerders is reeds vir vanjaar se projek geregistreer. In 2008 het die Ikateleng Winterskool-inisiatief meer as 5 000 leerders vanuit die Vaaldriehoek bereik, en het dit bygedra tot die verbeterde slaagsyfer in die streek. Die Winterskool was 'n gesamentlike inisiatief deur die Skool vir Opvoedkundige Wetenskappe op die kampus en die Departement van Onderwys (D8-distrik). Aanvullende onderwys is aangebied in vakke soos wiskunde, wetenskap, biologie, rekeningkunde en ekonomie.
Die leerders wat deelneem aan hierdie projek is verteenwoordigend van al die townships in die Vaaldriehoek asook verskeie ander provinsies regdeur Suid-Afrika. Die NWU bied hierdie projek in vier provinsies aan en deelnemende streke sluit in: Mafikeng (14 skole), Mooinooi (7 skole), Potchefstroom (19 skole), Upington (9 skole) en die Vaaldriehoek (27 skole). In geheel baat leerders van 71 skole by hierdie projek.
<fn>NWU-NEWS. News253.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - Die alumnikorps van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs geskiedenis gemaak toe die 4 000ste naam by die databasis van oudstudente gevoeg is - 'n merkwaardige prestasie, veral as daar in ag geneem word dat die alumnikantoor nog net drie jaar op die kampus bestaan.
Nóg 'n pluimpie vir die alumni van die Vaaldriehoekkampus is die feit dat daar reeds 'n groot getal oudstudente is wat internasionaal vir hulself naam gemaak het en so hul alma mater buite landsgrense verteenwoordig.
Een van hierdie internasionale uitblinkers is dr Wynand Steyn, wat onlangs as die assistent-adjunkminister in die Ministerie van Omgewing in die Regina Saskatchewan-streek in Kanada aangestel is. Hy het op 19 Mei 2009 in die pos begin.
Dr Steyn is 'n boorling van Vereeniging (waar sy ouers en skoonouers steeds woonagtig is) en het in 2001 na Kanada geïmmigreer, waarna hy in 2005 volle Kanadese verblyfreg ontvang het. In 1986 verwerf hy die graad BCom aan die NWU en in 2000 voltooi hy sy meestersgraad ook aan dié Universiteit. Volgens dr Steyn het hy sy doktorsgraad "onder unieke omstandighede" verwerf en hy verduidelik dat hy ten tye van sy PhD-aansoek reeds in Kanada gewoon het en dat prof Pierre Lucouw (Direkteur: Skool vir Rekeningkunde) homself bereid verklaar het om as promotor op te tree. "Ek is baie dankbaar vir die geduld wat hy (prof Lucouw) aan die dag gelê het," vertel dr Steyn, en voeg by dat die enigste kontak wat hy en sy promotor in daardie tyd met mekaar gehad het, e-posboodskappe was.
Volgens dr Steyn sluit sy huidige pligte onder meer die bestuur van finansies, inligtingstegnologie, personeel, brandvoorkoming en -bestryding asook kommunikasie in. "Die einddoel is om die ministerie te help om na 'n resultaat-gebaseerde besigheidsomgewing te groei," verduidelik dr Steyn en voeg by dat hy direk aan die adjunkminister rapporteer. Dr Steyn is 'n kenner op die gebied van plaaslike owerheidsbestuur en -beplanning en het ook vroeër by Sasolburg en Vereeniging se munisipaliteite gewerk.
<fn>NWU-NEWS. News254.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - Meer as 600 diplomas en grade is tydens die herfsgradeplegtigheid van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) aan verdienstelike graduandi toegeken.
Die gradeplegtigheid het oor 'n tydperk van drie dae by die Quest Conference Estate plaasgevind en het die toekenning van ses doktorsgrade ingesluit. In sy boodskap aan die graduandi het die Kampusrektor, prof Piet Prinsloo, 'n kort oorsig oor die profiel van die NWU gegee en daarop gewys dat 'n kwalifikasie van die NWU 'n kwaliteitkwalifikasie is wat nie net getuig van akademiese uitnemendheid nie, maar wat ook internasionaal erken word.
Die hoëronderwys-landskap in Suid-Afrika bestaan uit 23 universiteite en volgens prof Prinsloo ontvang die NWU 5.2% van die nasionale regering se begroting vir hoëronderwysinstellings - hierdie befondsing verteenwoordig 41% van die NWU se totale begroting. Die Vaaldriehoekkampus spog in 2009 met 'n studentetal van 4 000 geregistreerde studente, en volgens die kampusrektor is die aantal studente 'n aanduiding van die gesonde groei van die kampus.
In 2008 is 126 878 diplomas en grade nasionaal toegeken, waarvan die NWU 'n totaal van 11 345 toegeken het - verteenwoordigend van 8.9% van die nasionale totaal. Laasgenoemde gee aanleiding daartoe dat die NWU tans as die derdebeste universiteit in die land gereken word. Volgens prof Prinsloo beklee die Universiteit een van die vyf topposisies landwyd vir sover dit onderrig-leer betref en is die NWU agste ten opsigte van navorsingsuitsette. In die kategorie vir innovasie beklee die NWU met trots die posisie as een van die beste universiteite in die land.
Die tema van die kampusrektor se toespraak aan die graduandi was dat verandering nie net 'n gegewe is nie, maar dat verandering elke individu voor 'n persoonlike keuse stel. Jy kan óf verandering as negatief beskou en stagneer óf jy kan verandering pro-aktief benader en in die proses 'n verskil in jou professie of omgewing bewerkstellig. "As graduandi het elkeen van julle die potensiaal om agente vir verandering te wees," verduidelik prof Prinsloo, en voeg by dat daar in die strewe om sukses ook 'n geleentheid is om 'n verskil te maak, en van die wêreld 'n beter plek.
Me EM Bartie was een van die graduandi aan wie 'n kwalifikasie tydens die herfsgradeplegtigheid toegeken is. Sy het 'n nagraadse onderwysdiploma (NGOS) verwerf. Die Kampusregistrateur, me ME Steyn, het die fakulteitsbande oorhandig.
Die President van die Studenteraad (SR), Siphiwe Mbatha, het die graad Baccalaureus Commercii (BCom) verwerf. Die Kampusregistrateur, me Elbie Steyn, het die fakulteitsbande oorhandig.
<fn>NWU-NEWS. News255.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Potchefstroom Besigheidskool (PBS) van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 64 meestersgrade in Besigheidsadministrasie (MBA) toegeken.
"Tydens dié geleentheid het die PBS erkenning gegee aan verskeie MBA-studente vir hul uitmuntende prestasies en harde werk oor die drie jaar. Elke graduandus is goud werd vir die PBS en ons beste wense vergesel elkeen op sy/haar loopbaan vorentoe in die sakewêreld," het me Marilize Minne, skakelbeampte verduidelik.
Mnr Christo Vorster is aangewys as die toppresteerder met die beste akademiese prestasie oor die drie MBA-studiejare. Mnr Vorster het die Ou Mutual Goue Medalje vir sy uitsonderlike prestasie ontvang. Mnr Theuns Truter van Ou Mutual het die medalje oorhandig.
Mnr Peet Brits is aangewys as die presteerder met die beste skripsiepunt, met 'n gemiddelde van 83%, en het 'n silwer medalje van die Professional Provident Society (PPS) ontvang. Mnr JC Vorster, die verteenwoordiger van die PPS se Potchefstroomtak, het die medalje aan hom oorhandig.
Verskeie sertifikate vir die uitsonderlike prestasies in die onderskeie vakgebiede is deur prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie en prof Tommy du Plessis, Direkteur van die PBS aan die graduandi oorhandig.
Die direkteur van die besigheidskool, prof Tommy du Plessis, het gesê die PBS is baie trots om leiers van 'n hoë gehalte op te lei en te weet dat elkeen in die toekoms 'n besondere bydrae op hul gebied sal lewer.
Prof Mariëtte Lowes (Viserektor: Akademie van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit), mnre Christo Vorster (gouemedalje-wenner van Ou Mutual), Frik Vermaak (Alumni-voorsitter) en prof Tommy du Plessis (Direkteur van die Potchefstroom Besigheidskool).
<fn>NWU-NEWS. News256.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Verskeie oudstudente van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is onlangs in nasionale rugbyspanne of oefengroepe ingesluit.
Die heel beste prestasie is dié van Deon van Rensburg wat as senter in die opkomende Bokke se span ingesluit is vir die wedstryd teen die Britse en Ierse Leeus op 23 Junie.
Van Rensburg spog met 'n meestersgraad in farmasie en het ook vir die Rugbyinstituut uitgedraf. Hy is tans 'n voltydse rugbyspeler wat ook vanjaar Super 14-rugby vir die Lions gespeel het. Hy was 'n leerling van die Hoër Tegniese Skool (HTS) Potchefstroom.
Albei Deon se ouers werk ook by die Potchefstroomkampus. Sy ma, Christelle, is die senior administratiewe assistent wat die finansies van die skool vir kurrikulum gebaseerde studies (opvoedingswetenskappe) hanteer en sy pa, Dawid, werk by inwoning en voedseldienste (IVD).
Nog twee spelers is in die span ingesluit. Franco van der Merwe het lank vir die Instituut en die Luiperds gespeel voor hy na die Goue Leeus gegaan het. Losskakel Burton Francis is eintlik deur die Instituut "ontdek", maar is na sy eerste jaar met groot geld na die Blou Bulle gelok.
'n Vorige kaptein van die Rugbyinstituut, Wilhelm Koch, is nader getrek vir 'n opkomende Bokke 7's oefengroep wat 10 June tot 13 Junie in Stellenbosch plaasgevind het. Jovan Bowles van die Luiperds is ook in die groep.
<fn>NWU-NEWS. News257.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die radiostasie van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), PUKfm, het die afgelope tyd 'n vindingryke projek op tou gesit om klere vir minderbevoorregte kinders in die Potchefstroom-omgewing in te samel.
In hierdie projek is die leerlinge van onderskeidelik Hoër Volkskool en Potchefstroom Gimnasium aangespoor om groot kartondose met klere wat nie meer gedra word nie te vul. In ruil daarvoor het die onderskeie skole 'n tydgleuf op PUKfm losgeslaan vir die nuwe Skolie Show.
Die leerlinge het voorwaar hul allerbeste gegee en meer as vyftig groot kartondose vol nuttige klere is op dié wyse bymekaargemaak. Só het hulle verseker dat drie gekose leerlinge van elke skool tydens die komende wintervakansie opleiding kry by PUKfm om volgende semester deel te vorm van die aanbiederspan van die Skolie Show. Skoliere in die omgewing vorm 'n groot deel van die luisteraarstal van die radiostasie.
Volgens Liomee van der Merwe, bestuurslid vir gemeenskapskakeling en aktuele sake van PUKfm, is ontwikkeling en skakeling met die gemeenskap vir hulle as 'n gemeenskapradiostasie 'n belangrike doelwit. Die projek om tieners bewus te maak van ander jong mense wat met baie min tevrede moet wees, het hieruit ontstaan en is Community Cuddle gedoop. Nog 'n doelwit is om jong mense op te lei in die radiowese.
Die skole het elk sowat twintig kartondose gekry om te vol te maak, maar het alle verwagtings oortref toe daar uiteindelik meer as vyftig ingesamel is. Drie ligte vragmotorvragte vol! Onder meer het Volkies het met vindingrykheid vorendag gekom toe hulle spesiaal 'n Sivvie-dag gehou het om leerlinge aan te spoor om klere te skenk. Hierdeur het Volkies vir hulle drie maande verseker met uitsendings oor hul skool en Gimmies het gesorg dat daar vir 'n maand lank van hulle gehoor sal word.
Die musiek en die programformaat sal deur die leerlinge uitgewerk word in samewerking met die programbestuur van PUKfm.
Die klere is verlede week versprei - onder meer aan die Hope Village en Koningskinders in die omgewing. Nog klere sal onder projekte van Studente Jool Gemeenskapdiens (SJGD) versprei word.
PUKfm het vanjaar verskeie gemeenskapsprojekte geloods. Lede het aan Blikkieskosdag deelgeneem en geld en artikels aan 'n arm kleuterskool geskenk deur sowat 'n duisend pannekoeke te verkoop. Die stasie was ook deel van Kansa se Relay for Life.
Meyer Conradie van Hope Village het hope klere gekry vir mense wat deur die sentrum bygestaan word. By hom is Liomee van der Merwe, PUKfm se bestuurslid vir gemeenskapskakeling en aktuele sake.
<fn>NWU-NEWS. News258.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - Die Rektor van die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), prof Dan Kgwadi, het onlangs 'n dag in sy besige skedule afgeknyp om saam gestremde studente op die kampus te kuier.
Die idee was om te sien watter fasiliteite op die kampus aandag moet geniet wanneer die opgraderingsproses begin. Die datum van die opgraderingsproses is nog nie bekend nie. Die Kampusrektor, saam met me Vida Mutlaneng, koördineerder van die Eenheid vir Gestremdheid, en liggaamlik gestremde studente het die kampustoer aangepak. Hy was vir die hele duur van die toer in 'n rolstoel om te ervaar hoe gestremdes se dae op die kampus verloop.
Die Rektor sal nou 'n duidelike prentjie aan die kampusbestuur kan skets om die kampus so toeganklik as moontlik vir gestremde studente te maak. Dit is nog nie duidelike watter fasiliteite op die kampus vir opknapping identifiseer is nie.
<fn>NWU-NEWS. News259.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Prof Annette Combrink, rektor van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), en ander lede van die kampusbestuur het onlangs teruggestap op die geskiedkundige pad na waar die eerste plantjie van die Puk geplant en begin groei het.
Die bestemming was Burgersdorp, die plek in die Oos-Kaap waar twee dosente en vyf studente 140 jaar gelede aan die werk gespring het ná 'n besluit van die Gereformeerde Kerk om 'n teologiese skool te begin. Eenvoudig en met net die allernodigste is lesse op 29 November 1869 in buitegeboutjie agter die pastorie vir die eerste keer aangebied.
Die kuier in Burgersdorp het onder meer 'n reünie met oudstudente van die omgewing en 'n welwillendheidsbesoek aan mnr. William Ngoqo, die burgemeester, ingesluit. Die groot hoogtepunt was egter die draai wat gemaak is by die geskiedkundige kultuurhistoriese museum waar die ontstaan van die teologiese skool op indrukwekkende wyse uitgebeeld word.
Die NWU se personeellede by die argief en museum het die afgelope tyd hard gewerk aan 'n nuwe ontwerp om die ontstaan van die universiteit uit te beeld. Die nuwe uitstalmateriaal is nou voltooi en keurig in die museum geplaas om die ontstaansgeskiedenis in Burgersdorp ten toon te stel.
Prof Combrink het voorts 'n spesiale uitgawe van die Bybel wat die Gereformeerde Kerk van Suid-Afrika (GKSA) vanjaar ter viering van hul 150ste bestaansjaar uitgee, asook 'n eksemplaar van die dagboek van prof. Dirk Postma, eerste leeraar by die teologiese skool en stigter van die GKSA, aan mnr. Gerhard Coetsee, voorsitter van die museum se trusteeraad, oorhandig.
Onder die groep besoekers was ook proff Mariëtte Lowes, Viserektor vir Aakademie, Jan Swanepoel, Dekaan van Lettere en Wysbegeerte, Dries du Plooy, Dekaan van Fakulteit Teologie, mnre Tom Larney, Hoof van die Ferdinand Postma-biblioteek, Theo Cloete, Direkteur: Bemarking en Kommunikasie, Jan Schutte, Hoof van Tegniese Dienste, mevv Annette Kellner, Johanna Bornman en mnr Jaap Verhoef, almal van die NWU se argief en museum.
Met dié besoek is die feesvierings om die 140ste bestaansjaar van die universiteit amptelik afgeskop. Die Potchefstroomkampus se kalender vir die res van die jaar is propvol ander geleenthede wat beplan word om die veertien dekades te vier. Onder meer is die reëlings op koers om die Totius-standbeeld op die kampus te verwelkom. 'n Studentegedenkmuur word ook in die vooruitsig gestel.
<fn>NWU-NEWS. News26.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) is gisteraand deur die Innovasiefonds van die department wetenskap en tegnologie aangewys as die mees progressiewe tegnologiese innoverende universiteit vir 2004.
Die NWU het met die prestasie 'n prysgeld van R500 000 ontvang in die institusionele innovasiekompetisie en was die enigste universiteit wat met al drie sy individuele studente inskrywings onder die twaalf finaliste geëindig het.
kansgetal generator (albei deur die eenheid vir ruimtefisika) en die * JS1 Revelation - nuwe generasie 18m klas sweeftuig (skool vir meganiese ingenieurswese).
In die nasionale kompetisie het die NWU die tweede prys (R200 000) ontvang vir die intelligente vonkprop. Die Mandela-Universiteit was eerste met nuwe dakboute vir die mynbedryf.
Die intelligente vonkprop word bestempel as 'n nuwe generasie vonkprop wat die bestaande klos en vonkverdeler vervang. Die nuwe vonkprop maak vonkkrag reguleerbaar.
Die nuwe generasie sweeftuig behels 'n reeks innoverende verbeterings in die sweeftuig wat veroorsaak die dit verder kan sweef sonder enige hulp. Die slimkoppe agter die nuwe konsep is mnre. Johan Bosman en Riaan de Bruyn wat onder hul studieleier, mnr. Attie Jonker van die skool vir meganiese ingenieurswese, saamwerk met mnr. Uys Jonker, die hoof van JS1, wat saam met die NWU die sweeftuig ontwikkel.
Die kansgetal generator verhoog die doeltreffendheid van sekuriteit in bankstelsels en word suksesvol ingespan in finansiële simulasie en rekenaarspeletjies. Die generator is ontwerp deur mnr. Roelf Botha en mnr. Barend Visser. De Jager is ook die studieleier.
Dr. Rudi van der Walt, direkteur vir innovasie by die NWU, het na die toekennings gese universiteite sal nie kan innoveer sonder die hulp van die Innovasiefonds nie. Hy het die fonds geprys omdat hulle uit hul pad gaan om te help met die oordrag van tegnologie en die bevordering van innovasie.
Vir meer inligting skakel asb. dr. Rudi van der Walt of me. Ilse Louw by 018 299 2857 of 018 299 1366.
<fn>NWU-NEWS. News260.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - 'n Student van die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding (SVO) aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is as die nasionale wenner in die kategorie uitmuntendheid in Laerskoolonderrig aangewys.
Erica Magerman van die Laerskool Aggeneys in die Noord-Kaap het dié toekenning van die nasionale onderwysdepartement ontvang. Erica is tans 'n B. Ed honneursstudent in onderwysbestuur by die SVO. Sy het haar in 2007 aan die NWU geregistreer en haar gevorderde onderwyssertifikaat deur die Upington Kollege Flexi-program verwerf. Sy het al haar modules met lof geslaag en was die kollege se beste student.
Erica is verantwoordelik vir die leerareas, Language, Literacy and Communication vir graad 4 tot 6, asook vir ekonomiese en bestuurswetenskappe vir graad 4. Sy dien op die skool se beheerliggaam, is die skool se veiligheidskoördineerder en verantwoordelik vir die kwaliteitsbestuurstelsel. Sy is ook netbalkoördineerder van die Khai Ma-distrik en by talle organisasies in haar gemeenskap betrokke.
Erica is 'n boorling van Nababeep in Namakwaland en haar matriek aan die Sekondêre Skool SA Van Wyk, Bergsig, Springbok verwerf. Sy het haar onderwysopleiding in Kimberley begin en in 1994 haar senior primêre diploma ontvang.
Die Direkteur van SVO, prof Manie Spamer, sê hy is baie trots op Erica en dat sy 'n uitblinkerstudent van die skool is.
<fn>NWU-NEWS. News261.2009-12-02.af.txt</fn>
Met sy inhuldiging as die eerste Kanselier van die NWU op 14 April 2005 het dr Popo Molefe die samesmelting van die voormalige Universiteit van die Noordwes en die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys en die inkorporering van die Sebokengkampus van die Vista-Universiteit beskryf as 'n sterk simboliese handeling van versoening en nasiebou.
"Hoewel die NWU van vandag geen toonbeeld van volmaaktheid is nie, is dit beslis een van die suksesverhale in die Suid-Afrikaanse hoëronderwyslandskap," het hy kort voor die verstryking van sy ampstermyn gesê. "Behalwe dat die Universiteit aangewys is as die bes bestuurde universiteit in Suid-Afrika, het dit ook erkenning ontvang as die Suid-Afrikaanse universiteit wat oor die afgelope 10 jaar die grootste bydrae tot meertaligheid en nasiebou gelewer het."
"Verder is die NWU al twee keer - in 2005 en weer in 2008 - aangewys as Suid-Afrika se mees tegnologies innoverende hoëronderwysinstelling."
Volgens dr Molefe was dit gedurende die vyf jaar van sy Kanselierskap duidelik dat die Raad en die Bestuur nie geskroom het om die bul by die horings te pak wanneer dit gekom het by die meer netelige aspekte van Suid-Afrika se sosiopolitieke erfenis nie. "Hierdie kwaliteit, tesame met die NWU se kernwaardes van integriteit, toewyding, toerekenbaarheid en respek, gee my hoop vir sy toekoms as 'n model-hoëronderwysinstelling en 'n prototipe van hoe gemeenskappe saam kan leef, werk, en floreer."
<fn>NWU-NEWS. News262.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n ooreenkoms met Mafikeng Industrial Development Zone (MIDZ) aangegaan vir die ontwerp van navorsingsprogramme wat gekoppel is aan die Besigheidsplan van die MIDZ, wat 'n platform sal verskaf waardeur die Universiteit se kennis, vaardigheid en innovasie getoets en bevorder kan word.
Die navorsingsareas sluit in: beesvleisveredeling; vervoerekonomie; veeartsenywetenskappe; mineraalveredeling; omgewingsreg; vaardigheidsontwikkeling; landbou- en gemeenskapsontwikkeling Lees meer (Link: http://www.nwu.ac.za/opencms/export/NWU/html/news/Persvrystellings/press32_a.html).
Mnr Tebogo Kebotlhale, Hoof- Uitvoerende Beampte (HUB) van Mafikeng Industrial Development Zone (MIDZ) en prof Dan Kgwadi, Rektor van die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit, onderteken die memorandum.
<fn>NWU-NEWS. News263.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Werner van Antwerpen van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het bewys dat hy 'n ware ambassadeur is toe hy onlangs die Harry Mandill-toekenning vir uitsonderlike meestersgraadnavorsing op die gebied van kerningenieurswese ontvang het.
Van Antwerpen is tans 'n PhD-student in kerningenieurswese by die nagraadse skool vir kernwetenskap en ingenieurswese. Hy het sy meestersgraad met lof in dieselfde vakrigting in August 2007 voltooi.
Hy sê dit is werklik 'n eer om die toekenning te ontvang. "Ek is op meer as een wyse geseën. Ek is net die resultaat van die uitnemendheid van opvoeding wat die skool bedoel het om te bereik," het Van Antwerpen gesê. Harry Mandil was een van die stigters van MPR, 'n interdissiplinêre ingenieursfirma wat in 1964 gestig is. Die firma het 'n wye internasionale praktyk en het ook onlangs in Suid-Afrika wortel geskiet. Die MPR ondersteun onderrig en navorsing en het die internasionale toekenning in die lewe geroep om die beste meestersgraadstudent in kerningenieurswese te vereer.
Die nagraadse skool vir kernwetenskap en ingenieurswese was die eerste om 'n leerstoel in kerningenieurswese in Suid-Afrika te ontvang en die prestasies hiervan spreek boekdele van die NWU se ywer om baanbrekerswerk ten opsigte van innovasie te doen.
Van Antwerpen was ook die enigste Suid-Afrikaanse afgevaardigde wat gekies is om deel te neem aan die European Nuclear Education Network Association's (ENEN) International Youth Conference on Energetics in Budapest wat vroeg in Junie plaasgevind het. Tydens hierdie konferensie is Van Antwerpen ook as een van die drie wenners aangekondig. As deel van die prys is hy genooi om 'n voordrag by 'n ENEN-konferensie aanstaande jaar in Barcelona te doen.
Werner van Antwerpen (middel), prof Jat du Toit by Meganiese Ingenieurswese) en prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie.
<fn>NWU-NEWS. News265.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs by die Amerikaanse Ope Jujitsu-kampioenskap sy eerste wêreldkampioen in Jujitsu opgelewer.
Reboane Mokolobate (27) is as wêreldkampioen gekroon in die onder 75 kg-afdeling ná sterk opposisie van lande soos die VSA, Jamaika, Pole, Kanada, en Trinidad en Tobago. Die kampioenskap is vanaf 28 Junie tot 9 Julie by die Colorado Spring Resort in die staat Florida gehou.
Reboane en medestudent Tshepo Botipe (26), ook van die NWU, het albei goue medaljes verower tydens verlede jaar se Suid-Afrikaanse Nasionale Jujitsu-kampioenskap wat op die Mafikengkampus gehou is. Hierdie prestasie het hulle laat kwalifiseer vir deelname aan die Amerikaanse Ope-kampioenskap. Tshepo, wat in die onder 65 kg-afdeling, geveg het, het 'n bronsmedalje huis toe gebring. Hy het dus in 'n hoër kategorie meegeding.
Die Suid-Afrikaanse span, bestaande uit Reboane en Tshepo en vier ander Jujitsu-mededingers (vier mans en 'n dame), het 'n derde plek in die kompetisie behaal en het 'n bronsmedalje verower.
"Die Amerikaanse Ope was baie taai en ons mededingers was uiters vernuftig. Maar ons het elke oomblik geniet en baie oor die sport geleer," het Reboane gesê.
Die twee atlete, Tshepo Botipe (26 en Reboane Mokolobate (27), hoop om aan die volgende toernooi, Destiny, te kan deelneem wat in Augustus vanjaar in Kaapstad gehou word.
<fn>NWU-NEWS. News266.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Twee grafiese ontwerpstudente van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is finaliste in vanjaar se Design Achiever Awards-kompetisie van die SABS Design Institute.
Die finalejaarstudente, Freda Raubenheimer en Sophia Strydom, se ontwerpkonsepte is onder die finaliste in dié gesogte kompetisie.
Dit is die sewende agtereenvolgende jaar dat studente van die Potchefstroomkampus die kortlys van hierdie kompetisie haal. Freda se konsep wat haar na die finale ronde geneem het is sosiale handelsmerkvestiging wat tot voordeel van klein plaaslike besighede en nie-winsgewende organisasies gebruik kan word. Sophia het 'n volhoubare studente-indiensopleidingsprogram ontwikkel wat tot voordeel en ontwikkeling van die ontwerp-industrie gebruik kan word.
Die SABS Design Institute het die Design Achievers-toekenningskema in 1987 begin. Dit word onderskei van ander Suid-Afrikaanse ontwerptoekennings en kompetisies omdat die nasionale en multi-dissiplinêre aard daarvan die klem plaas op ontwerp-entrepreneurskap en leierskap, sowel as kreatiewe uitnemendheid. Studente uit alle ontwerpdissiplines, hetsy grafies, interieur, industrieel, mode, keramiek, tekstiel, juweliersware of kommersiële fotografie kan deur hul instellings genomineer word.
Finaliste in die kompetisie neem deel aan werkswinkels en seminare. Vanjaar is van die voorste ontwerp- en tegnologiese instellings besoek en het finaliste deelgeneem aan voorleggings en besprekings rakende die sleutelkwessies in die ontwerppraktyk.
Die program bied ook goeie geleentheid vir interaksie met vorige wenners, prominente persoonlikhede in die bedryf, potensiële werkgewers en die media. Die kompetisie vind jaarliks op Jeugdag plaas.
Freda Raubenheimer en Sophia Strydom tydens vanjaar se Design Achiever Awards-kompetisie.
<fn>NWU-NEWS. News267.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Noordwes-Universiteit het pas 'n ooreenkoms wat landwyd as die eerste van sy soort uitstaan onderteken met die maatskappy Sasol Technology. Die unieke navorsingsooreenkoms stel die raamwerk vir groter samewerking op onderskeie gebiede en behels enersyds dat die universiteit self projekte vir navorsing kan identifiseer en andersyds dat die maatskappy projekte kan identifiseer soos wat daar behoefte ontstaan.
Die omvattende ooreenkoms is voorafgegaan deur twee jaar se onderhandelings waartydens 'n verskeidenheid aspekte onder die vergrootglas geplaas en deurtrap is. Die navorsingsooreenkoms is van toepassing op al drie die kampusse en sluit terselfdertyd navorsers van dié kampusse in. Van die vernaamste projekte tans is hoofsaaklik by die fakulteite ingenieurswese en natuurwetenskappe gesetel.
Prof Annette Combrink, kampusrektor, het die ondertekening van die ooreenkoms as 'n heuglike gebeurtenis bestempel en meen nog groter samewerking kan in die toekoms hieruit spruit. Volgens prof Kobus Pienaar, dekaan van Natuurwetenskappe, benadruk die ooreenkoms opnuut die belangrike samewerking tussen die NWU en Sasol Technology. Hy het die maatskappy as 'n strategiese vennoot van die universiteit bestempel.
Pienaar het gesê vennootskappe soos hierdie is baie belangrik op die gebied van navorsing sowel as opleiding en dat ooreenkomste soos hierdie bydra tot die ontwikkeling van die land en sy inwoners. Volgens me Elani Engelbrecht van die NWU se regsafdeling, het die NWU 'n sleutelrol gespeel deurdat die universiteit voortdurend onderhandelaars om die tafel byeengebring het om die ooreenkoms te bespreek en te verfyn.
"Hoewel ander universiteite by soortelyke ooreenkomste betrek is, het Potchefstroom die grootste bydrae gelewer in die werk wat tot hierdie uitsonderlike ooreenkoms gelei het," het mnr Johan Nel, die maatskappy se tegnologiebestuurder, gesê.
Prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), mnr Johan Nel en dr Sven Godorr, onderskeidelik Sasol Technology se bestuurder van tegnologie en bestuurder van navorsing en ontwikkeling, tydens die ondertekening van die ooreenkoms tussen NWU en Sasol Technology. Agter is me Elani Engelbrecht van die NWU se Regsafdeling, proff Albert Helberg, waarnemende Dekaan van Ingenieurswese, Christien Strydom van Fisiese en Chemiese wetenskappe, Kobus Pienaar, Dekaan van Natuurwetenskappe, en Mariëtte Lowes, Viserektor: Akademie.
<fn>NWU-NEWS. News268.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK. - Twee studente van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes Universiteit (NWU) verruil eersdaags die kampus vir die sneeubedekte kampus van die Molde Universiteit in Noorweë om hul nagraadse studies binne die vakgroep Ekonomiese Wetenskappe te voltooi. Die twee studente, Jabulile Makhalima en James Moleli is albei besig met hul meestersgraadstudies in die veld, MSc-logistiek.
Volgens prof Roy Dhurup, Dekaan: Fakulteit Ekonomiese Wetenskap en Inligtingstegnologie, is die studiebeurse deel van 'n inisiatief van die Noorweegse regering om studente van ontwikkelende lande te bemagtig om hul studies in Noorweë voort te sit. Die studente vertrek later vanjaar na Noorweë om hul oorsese eweknieë te ontmoet. Volgens prof Dhurup het die NWU vroeër vanjaar 'n samewerkingsooreenkoms met die Molde Universiteit gesluit en sien die studente baie daarna uit na hul leersame ervaring in Noorweë.
Op pad na Noorweë om hul nagraadse studies te voltooi.
<fn>NWU-NEWS. News269.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Daar is net iets omtrent regisseurwerk wat vir my werk, dik kom nogals natuurlik en ek is in my element wanneer ek dit doen. So sê Sanet Olivier, oud-Puk en tans Direkteur van Homebrew Films wat die nuwe televisieprogram, Shoreline, vir SABC2 gemaak het.
Sanet sê sy vat nie grond nie, want behalwe dat sy die regisseur van Shoreline is, doen sy ook haar eie kookprogram, ROER!, vir kykNET en het hulle ook met 'n program, Jou show met Emo, begin skiet wat drie weeklikse programme op kykNET en SABC 2 sal wees.
Sanet sê sy het ná matriek 'n fotografiekursus in Stellenbosch gedoen. Daar het sy vir die eerste keer met video redigering kennis gemaak en dit fassinerend gevind. Sy het gehoor dat prof Attie Gerber by Kommunikasiestudies op die Potchefstroomkampus "hands-on" opleiding vir sy studente gee en dat as mens eendag daar uitstap, jy nie net 'n graad het nie, maar ook fisies 'n program aanmekaar kan sit. "Dít het my oorreed en ek is nie een oomblik spyt nie."
Sy het in haar honneursjaar praktiese ondervinding by Homebrew Films in Kaapstad gaan doen en as die regisseur se assistent op die program, Pampoen tot Perlemoen, gewerk. Ek het baie tee gemaak, rond gehardloop en skottelgoed gewas. Ek doen dit nog steeds - die verskil is net dat ek dit nou as regisseur op ROER! doen.
Sanet sê daar is min dinge so bevredigend soos om te sien hoe iets waaraan jy vir maande gewerk het, elke dag in die redigeer-kamer bymekaar kom. "Die industrie is hard en jy is regtig net so goed soos jou laaste program, maar ek vermoed ons sal dit nie op enige ander manier wil hê nie. Dit hou jou gefokus en op jou tone!"
"Shorline was regtig 'n uitdaging. Ons het vier aanbieders gehad waarvan drie nog nooit op TV was nie. Dit het nogal energie gekos om die beste uit almal te haal. "Behalwe vir die twee vroulike aanbieders wat nou en dan saam met ons was, was ek die enigste vrou in die produksiespan - en dit was soms erg. Gelukkig werk ek en Chris Lotz al ses jaar saam op ROER! En het ons mekaar goed verstaan. Dit was nie nodig om mekaar se 'taal' van voor af te leer ken nie.
"Televisie is 'n groot spanpoging en dit gaan maar aan die einde daaroor om die beste uit jou aanbieders en 'crew' te kry. "Maar nou ja - 'n paar plooie, grys hare en baie leë bottels sunblock later, voel ek regtig meer volwasse as 'n regisseur en waardeer ek my werk nog meer.
Hoeveel mense kry die geleentheid om langs die hele kus af te reis vir hulle werk?
Sy sê egter min mense sal besef hoe baie harde werk Shoreline was. Baie lang ure se reis, laaang dae - want ons moes elk minuut se daglig benut en min slaap. Ons moes soms na 'n hele dag - vanaf 6 uur die oggend - in die aande ook tonele skiet. Dan kom ons 3 uur die oggend in die bed net om weer 6 uur op te staan om na die volgende plek te ry.
"Ons het soms nie genoeg tyd gehad om die kameras se batterye te laai nie. Ons het baie kere met die voertuie vasgesit en dan is jy boonop nog bekommerd want jy moet nog steeds 'n hele invoegsel skiet op 'n plek wat jy geen idee het hoe dit lyk of wat om te verwag nie" Sanet sê egter sy is nie oomblik spyt oor haar loopbaankeuse nie.
Sy is 'n boorling van Prins Albert in die Wes-Kaap en was 'n finalejaarstudent in 2003 en het twee jaar later die ATKV-prys vir die beste program in die tydskrif- of leefstylkategorie ontvang.
Shoreline het vandeesmaand begin en word Maandagaande om 19:30 op SABC 2 uitgesaai. Dit is 'n opwindende reis/omgewingsprogram met goeie kwaliteit fotografie wat die agtergrond van gemeenskappe en ongesiene natuurlike rykdomme van Suid-Afrika uitbeeld.
Sanet Olivier en lede van haar produksiespan tydens die verfilming van Shoreline.
<fn>NWU-NEWS. News27.2009-12-02.af.txt</fn>
Dr. Theuns Eloff, vise-kanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU) is aangewys as die nuwe voorsitter van die direksie van die Aardklop-kunstefees.
Eloff bestempel sy verkiesing as voorsitter as 'n voorreg en volgens hom dui dit daarop dat die NWU - en spesifiek sy Puk-kampus - ernstig is oor Afrikaans en diversiteit.
gemeenskappe toeganklik gemaak sal word. Op díe manier, kan die langtermynvolhoubaarheid van die fees op alle vlakke verseker word.
Oor sy betrokkenheid en bestuurstyl sê Eloff die volgende: "Omdat spanwerk en effektiewe bestuur vir my belangrik is, sou ek sterk stimulasie en leiding wou gee om die bestuurskant van die fees op 'n nog hoër vlak te plaas as wat dit tans is. Ek sien daarna uit om saam met die direksie en bestuurspan te bou op die stewige fondament wat so bekwaam deur my voorganger gelê is".
Eloff volg dr. Frederik Van Zyl Slabbert op, wie se termyn as voorsitter verstryk het. Hy sal egter steeds as direkteur op die direksie dien.
Die Aardklop-direksie bestaan uit vrywilligers uit verskeie spesialisvelde in die Afrikaanse taalgemeenskap wat sonder vergoeding die bevordering van die kunste op die hart dra. Hulle visie is om Aardklop as een van die leidende en standhoudende kunsgebeurtenisse in die land te vestig en voortdurend uit te bou.
Aardklop vind vanjaar vanaf 27 September tot 1 Oktober plaas.
<fn>NWU-NEWS. News270.2009-12-02.af.txt</fn>
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU), is in Julie 2009 onbestrede tot Voorsitter van die Vereniging vir Statebondsuniversiteite (Association of Common Wealth Universities - ACU) verkies, nadat hy die afgelope twee jaar as ondervoorsitter van daardie liggaam gedien het.
Dr Eloff neem as Voorsitter van die ACU oor by prof Brenda Gourley, Visekanselier van die Open University in die Verenigde Koninkryk en 'n eertydse Visekanselier van die voormalige Universiteit van Natal. Hy beklee hierdie posisie tot Julie 2011. Dr Eloff se termyn as Voorsitter van HESA loop op 31 Desember 2009 tot 'n einde.
Dr Eloff sê dat hy dankbaar en geëerd voel oor sy aanstelling as Voorsitter van die ACU en glo dat sy aanstelling verskeie strategiese voordele vir die NWU inhou.
Hy voeg verder by dat die NWU goed vergelyk met die ander lede-instellings, maar ons missie om 'n gebalanseerde onderrigleer- en navorsingsuniversiteit te wees, onderskei ons, aangesien talle ander universiteite óf op die een, óf die ander element fokus.
Die Visekanselier se verkiesing tot hierdie nuwe posisie handhaaf nie net nasionaal in internasionaal ons posisie in die openbare oog nie, maar skep ook groot geleenthede om met die proses voort te gaan om die NWU strategies te posisioneer..
<fn>NWU-NEWS. News271.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Talle studente van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het die afgelope tyd op die sportveld gepresteer en dis veral in rolbal en ringbal waar die sportlui hul staal gewys het.
Pierre Breitenbach, 'n finalejaarstudent, is in die Protea-span ingesluit wat einde Augustus aan die Afrika State-toernooi in Swaziland gaan deelneem. Hy is die eerste man uit die provinsie wat Protea-kleure kry en is ook die jongste speler in die geskiedenis van die sport in Suid-Afrika om die Protea-baadjie te kan aantrek.
Die sportster speel al van 'n baie jong ouderdom rolbal en het so te sê langs die rolbalbaan groot geword. Sy pa, Piet, is die President van Rolbal SA terwyl sy ma, Corrie, ook voorheen Protea-kleure verower het.
Pierre speel al sedert 2004 verteenwoordigende rolbal en het sy eerste ligawedstryde in 1998 begin speel. Hy is tans lid van die Potch Dorp-rolbalklub en sal in November deel wees van die nasionale span wat Namibië die stryd aansê.
Nog studente het skitterend gepresteer in ringbal en is na die afgelope vakansie se nasionale weke ingesluit in die o23-Aksie-ringbalspanne. Ander lede van die kampus se ringbalklub (voorheen korfbal) is weer tot uitnodigingspanne verkies.
Die sewe ringbalspelers wat tot die nasionale spanne verkies is, Eduan Naude (mans o/23 Aksie Ringbal Suid-Afrika) en vir die vroue o/23 Aksie Ringbal Suid-Afrika staan Nadine Heyneke, Elanie Basson, Hanliette Basson, Charlene Scullard, Hanri Kruger en Jeannelle Kinnear gereed. Scullard is tydens die vakansie se kragmetings ook aangewys as Speler van die Toernooi.
Die NWU-Puk se rugbyspan speel Saterdag om 16:00 op die Fanie du Toit-sportterein teen Impala in die laaste van die Luiperds se Uitspeelliga om te bepaal wie die Luiperds by die nasionale klubtoernooi in September in Pretoria gaan verteenwoordig.
<fn>NWU-NEWS. News272.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Teologiese Skool op Potchefstroom het prof Rantoa Letšosa as sy eerste swart Vise-Rektor aangestel.
Prof Letšosa is op die onlangse sitting van die kuratore van die teologiese skool vir die volgende drie jaar aangestel. Prof Letšosa, Lektor in die Vakgroep praktiese teologie, is nou ook lid van die uitvoerende komitee van die Fakulteit Teologie aan die Noordwes-Universiteit (NWU) se Potchefstroomkampus. Prof Jorrie Jordaan wat Vise-Rektor was, is aangewys as die rektor van die teologiese skool vir dieselfde termyn. Prof Ben de Klerk se termyn as rektor verstryk aan die einde van die jaar.
Prof Letšosa is in 2006 beroep na die Teologiese Skool as Teologiese professor. Hy is in Fauresmith in die Vrystaat gebore en het aan die destydse Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) studeer. Ná sy teologiese opleiding het hy sy meestersgraad met lof in Grieks behaal en sy doktorsgraad in liturgiek in 2005 behaal.
Prof Letšosa was van 2000 tot 2005 predikant van die Gereformeerde Kerk by gemeentes rondom Potchefstroom by Boskop, Tlokwe-Botshabela en Kokosi. Hy het al heelwat gereis en internasionaal en nasionaal opgetree en is veral 'n kenner van die liturgie binne die Afrika-konteks. Verder het hy ook 'n besondere verbintenis met die Bybelgenootskap van Suid-Afrika.
Hy is sowat 'n jaar gelede verkies as lid van die uitvoerende raad van die genootskap op nasionale vlak en is sedert die begin van vanjaar 'n direkteur van die Bybelgenootskap. Op dieselfde vergadering is ook tot vise-voorsitter verkies.
Hy is getroud met Sylvia en die egpaar het een seun.
Prof Rantoa Letšosa, nuwe Vise-Rektor van die Teologiese Skool van die Gereformeerde Kerke op Potchefstroom.
<fn>NWU-NEWS. News273.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Twee internasionaal bekroonde ontwerpers, Peet Pienaar en Garth Walker, het die grafiese ontwerp-vakgroep van die Noordwes-Universiteit (NWU) vandeesmaand besoek vir gaslesings en werkswinkels.
Walker word alom gereken as die belangrikste en invloedrykste Suid-Afrikaanse ontwerper weens sy bydrae tot die ontwikkeling van 'n eg plasslike ontwerp-estetika. Hy is veral bekend vir sy i-jusi tydskrif. Dit was Walker se derde besoek aan die Pukkampus. Hy het vanjaar sy kennis met die derdejaar grafiese ontwerp-studente kom deel. Die oud-Pukstudent, Peet Pienaar, het op sy beurt die vierdejaarstudente-werkswinkel gelei.
Pienaar het die afgelope paar jaar sy merk as grafiese ontwerper gemaak. As kreatiewehoof van Daddy buy me a pony, en nou The President, het Peet al menige nasionale- en internasionale erepennings ontvang vir onder andere die veelbekroonde Afro Magazine en die byderwetse MK Bruce Lee-tydskrif.
Die werk wat by die werkwinkels gedoen is sal later vanjaar by die CQ-fest tydens Aardklop te sien wees.
Peet Pienaar en Garth Walker wat werkswinkels vir grafiese ontwerpstudente aangebied het.
<fn>NWU-NEWS. News274.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Noordwes-Universiteit se Students in Free Enterprise-span het die eerste plek behaal in die ligarondes, en 'n algeheel vyfde plek in die agtste jaarlikse SIFE Suid-Afrikaanse Nasionale Kompetisie wat onlangs by die Universiteit van Johannesburg gehou is.
Ten einde NWU-studente van al drie kampusse te verenig, het agt studente en drie fakulteitsadviseurs (proff Japie Kroon, Christopher May en Kobus Cronjé) die nasionale kompetisie bygewoon. Die NWU-SIFE-span het die NWU se slagspreuk - Innovasie deur diversiteit - as hul persoonlike motto aanvaar en daarop gefokus om hulself en hul gemeenskappe te verbeter deur hulpbronne en vaardighede saam te voeg en historiese verskille tersyde te stel.
SIFE-NWU het verlede jaar vir die eerste keer deelgeneem en vyfde geëindig, maar intussen hul projekte en aanbiedings heelwat verbeter. Hierdie verbetering het nie ongesiens verbygegaan nie en die span het baie goeie terugvoer ontvang van mede-SIFE-deelnemers sowel as verskeie ander mense wat die geleentheid bygewoon het.
Dit was 'n waardevolle leerervaring vir die jong span wat met rasse skrede vooruitgaan en wys dat hulle die SIFE-slagspreuk aktief uitleef: 'n hart vir die wêreld en 'n kop vir besigheid. Die SIFE Nasionale Kompetisie is 'n uitdagende, spangeoriënteerde gebeurtenis wat 'n sin vir toerekenbaarheid kweek en spanne motiveer om die gehalte van hul projekte deurlopend te verbeter. Die kompetisie skep ook 'n geleentheid vir samewerking en die deel van beste praktyk, wat die waarde van die leerervaring en die algehele doeltreffendheid van die program verder verhoog.
Elke land wat oor 'n SIFE-program beskik, kan 'n nasionale kompetisie reël vir die spanne in die betrokke land. Lande met groter programme hou dikwels 'n reeks streekskompetisies, waarvan die wenners dan kwalifiseer om deel te neem aan die nasionale kompetisie. Die beste span van elke land word dan genooi om deel te neem aan die SIFE-wêreldbeker.
Foto 109. Dr Edward Sedibe, Direkteur: Studentesake en Sport, mev Maria Mopelong, Bestuurder: Institusionele Bevordering en Sakeontwikkeling, mnr Victor Motobi, Uitvoerende Direkteur: Mensontwikkeling, en prof Japie Kroon, Programleier en professor in Entrepreneurskap aan die Skool vir Ondernemingsbestuur, met SIFE-studente Charl Muller, Palesa Letlape, Maribe Mamabolo, Wernich Hein, Christy Wolhuter, Rafael Khoza, Dennise Kordom, en Edwin Molaletsi.
Prof Rantoa Letšosa, nuwe Vise-Rektor van die Teologiese Skool van die Gereformeerde Kerke op Potchefstroom.
<fn>NWU-NEWS. News275.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Totius-beeld wat sedert 1977 sy staanplek in die Totius-gedenktuin by die Wasgoedspruit het, gaan herstel word tot sy volle koperglorie en na die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) verskuif word.
Dit kom nadat die Tlokwe-stadsraad verlede week finaal goedkeuring gegee het dat die bekende skrywer se beeld 'n staanplek op die kampus kry. Die verskuiwing is deel van die Pukkampus se inisiatief om die groot skrywers en digters van Noordwes op 'n baie spesiale manier te vereer.
Gesprekke oor die skrywerstuin-inisiatief op die kampus het twee jaar gelede begin en ander bekende skrywers sluit in Sol Plaatje en Herman Charles Bosman.
Die Totius-beeld is in brons gegiet maar is tans 'n vaal kleur geverf. Vandale het voorts onder meer sy bril beskadig wat binnekort herstel sal word. Jo Roos, die beeldhouer wat die Totius-beeld destyds gemaak het, is verantwoordelik vir die opknapping en herstel daarvan.
Die nuwe staanplek op die kampus is skuins voor die bekende hoofgebou en 'n hanetree vanaf die Totius-gedenksaal.
Prof Annette Combrink, kampusrektor en die persoon wat die vernaamste dryfveer in die projek is, sê die nuwe adres vir die gevierde digter, Bybelvertaler en Psalmdigter sal hom plaas waar hy inderdaad hoort en het die hoop uitgespreek dat die vandalisme van die afgelope jare dan tot 'n einde sal kom.
Volgens prof Combrink vorder die werk aan Sol Plaatje se beeld fluks en sal dit waarskynlik voor einde vanjaar ook 'n spesiale staanplek in die skrywerstuin kry. Jo Roos is ook die beeldhouer hiervan. Die rektor is verheug oor die groen lig wat verkry is om Totius 'n veilige staanplek in die geskiedenis en in die stad te gee. Die publiek sal steeds vrylik toegang tot die beeld hê.
Omdat sy self 'n letterkundige is, is hierdie skrywerstuin vir haar 'n belangrike nagedagtenis aan die groot skrywers en dat hulle op sigbare wyse vereer kan word. Prof Combrink is voorts ywerig oor die kunste en onderskeie soortgelyke projekte het sedert haar rektorskap vorm aangeneem.
Die Totius-beeld word op 16 Oktober - tydens die Potchefstroomkampus se 140ste verjaarsdagvierings - op die kampus onthul.
<fn>NWU-NEWS. News276.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs gasheer gespeel vir twee studente van die Vrije Universiteit (VU) van Amsterdam.
Susan Kraakman en Evita van der Tol is tans in die proses om hulle meestersgrade in Sosiologie/Antropologie te voltooi, en met die oog daarop het hulle vir vyf weke in samewerking met die vakgroep Politieke Wetenskap navorsing gedoen.
Dié twee nagraadse studente se besoek was die uitvloeisel van 'n samewerkingsooreenkoms wat tussen die NWU en die VU bestaan en waarop daar uitgebou word.
Die studente se navorsingstemas fokus onderskeidelik op die bemagtiging van vroue as deel van die NWU-samesmelting en op die gevolge van die samesmelting vir die personeel van die onderskeie kampusse.
Tydens hul besoek aan die Vaaldriehoekkampus het hulle derhalwe 'n reeks diepgaande onderhoude met 'n verskeidenheid akademiese en sleutel-ondersteuningpersoneellede gevoer. Hulle studietydperk het ook navorsingsbesoeke aan die Potchefstroom- en Mafekingkampus ingesluit.
Dr Herman van der Elst (middel) saam met Susan Kraakman en Evita van der Tol.
<fn>NWU-NEWS. News277.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - 'n Besondere eer en onderskeiding het 'n akademikus en navorser van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU), prof Bertus van Rooy, te beurt geval toe hy onlangs as lid van die NNS (Nasionale Navorsingstigting) se Uitvoerende Evalueringskomitee verkies is.
Volgens prof Van Rooy is hierdie komitee verantwoordelik vir die finale graderings van navorsers. "Ek verteenwoordig die stuk of tien geesteswetenskaplike graderingspanele op die uitvoerende komitee," verduidelik prof Van Rooy. Hy voeg by dat dit hierdie komitee se taak is om deurlopend na die struktuur van die proses en die geldigheid van die graderingskategorieë te kyk. Voorts kontroleer hulle alle P- en A-graderings wat deur die panele toegeken word en raak betrokke in gevalle waar die panele nie onderling op 'n gradering kon ooreenkom nie. Prof Van Rooy is voorts die sameroeper van die paneel vir Letterkunde, Tale en Taalkunde wat behels dat hy, tesame met drie kollegas, keurders moet aanwys vir alle graderingsaansoeke en daarna die keuringsverslae moet interpreteer om die gradering van die aansoekers te bepaal. Hierdie bepalings geskied in konsultasie met twee onafhanklike partye - 'n assessor uit 'n ander vakgebied wat ervare is met die NNS-proses en 'n voorsitter, wat 'n senior NNS-beampte is.
"Ek is baie dankbaar vir die geleentheid om so 'n groot verantwoordelikheid te dra en meer te leer oor hoe navorsing landswyd werk en bevorder kan word. Ek is partykeer verstom oor die geleentheid wat die NNS my bied. Die erkenning dui daarop dat die NNS van mening is dat ek in die verlede billik en gebalanseerd in my beoordeling van ander se navorsing was", meen prof Van Rooy.
As navorsingsprofessor verbonde aan die Skool vir Tale is prof Van Rooy nie net regstreeks betrokke by die navorsingspoging van die Skool nie, maar ook verantwoordelik daarvoor om kollegas in hulle navorsing te ondersteun. Laasgenoemde vereis van prof Van Rooy om as klankbord en adviseur op te tree en om saam met sy kollegas 'n navorsingseenheid te vestig.
As taalkundige, stel prof Van Rooy veral belang in hoe mense taal gebruik. "Die afgelope agt jaar het ek veral op die Engels van tweedetaalsprekers in Suid-Afrika gefokus," vertel prof Van Rooy en voeg by dat dit sy doel was om vas te stel watter sistematiese eienskappe daar in hierdie taalvorme voorkom en hoe dit verklaar moet word. Hy is tans in die proses om 'n boek hieroor te skryf en hoop om teen die middel van volgende jaar daarmee klaar te wees. Gedurende die afgelope twee jaar het sy fokus toenemend verskuif na kwessies van 'n meer teoretiese aard, soos die tipe inligting wat in 'n mens se geheue gestoor word - dit wat jou in staat stel om taal te gebruik en te verstaan. Die vraag wat hy hoofsaaklik vra, is hoe ons kennis van taal lyk: bestaan dit uit reëls met min gememoriseerde kennis, of bestaan dit uit redelike eenvoudige analises van 'n groot klomp (gedeeltelik gememoriseerde) voorbeelde van vorige taalgebruik?
Dit word gou duidelik dat navorsing 'n passie is vir prof Van Rooy - iets waarvan hy reeds as voorgraadse student bewus was. Dít was 17 jaar gelede en steeds word hy deur navorsing geboei. "Ek het nog nooit opgehou navorsing doen nie, en ek wil ook nie," lag prof Van Rooy.
Hy vertel dit is vir hom "ontsettend" lekker om te verstaan hoe taal werk en dat hy nie kan rus voordat hy antwoorde het vir onopgeloste raaisels nie. Prof Van Rooy se vrou, Susan, deel sy liefde vir navorsing en die oorvleueling van hierdie belangstelling maak dit vir hom nog meer opwindend om navorsing te doen, want hy het nie net 'n kollega nie, maar 'n "sielsgenoot" om daaroor te gesels.
Prof Bertus van Rooy en sy vrou, prof Susan Coetzee-van Rooy.
<fn>NWU-NEWS. News278.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) is in die pylvak om sy 140-jarige bestaan binnekort behoorlik te vier met 'n verskeidenheid unieke verwikkelings en nuwighede op die kampus.
Die Potchefstroomkampus van die NWU se 140 jaar vieringe bereik 'n hoogtepunt op Vrydag 16 Oktober wanneer onder meer die Totius-standbeeld op die kampus onthul word. Gedenksuile met die name van studenteleiers sal rondom die oudstudente-monument, beter bekend as die wasgoedpennetjie, onthul word. Studenteleiers sedert 1894 se name sal op dié suile verewig word.
Dieselfde dag word 'n groepie eerstejaars, wat in 1959 hul studies by die voormalige Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys (PU vir CHO) afgeskop het, terug verwelkom op die kampus. Die 50-jaar reünie vorm deel van die 140-jaar feesvieringe van die Potchefstroomkampus. Die alumnikantoor wil graag soveel as moontlik van die studente opspoor vir hierdie reünie.
Die Fakulteit Opvoedingswetenskappe (ingesluit die voormalige Potchefstroom Onderwyskollege) van die Potchefstroomkampus van die NWU is vanjaar 90 jaar oud en hou 'n reünie vir oudstudente om die geleentheid te vier. Dit sluit alle voormalige studente van die destydse Potchefstroom Onderwyskollege (POK) in. Die reünie word vir 17 Oktober beplan. Alle oudstudente wat sedert 1919 aan die kollege sowel as die fakulteit in Potchefstroom gestudeer het, moet asseblief van hulle laat hoor.
Kontak asseblief so gou as moontlik die alumnikantoor as jy graag van die bogenoemde geleenthede wil bywoon. Tel: (018) 299-2562 of stuur 'n e-pos aan vincent.eastes@nwu.ac.za (Link: mailto:vincent.eastes@nwu.ac.
<fn>NWU-NEWS. News279.2009-12-02.af.txt</fn>
Institutionele Kantoor - Die regsfirma, DM Kisch en Dramatiese, Artistieke en Letterkundige Regte-organisasie (DALRO) het onlangs weer aansienlike bedrae aan die Noordwes-Universiteit (NWU) geskenk vir die bestuur, instandhouding en uitbouïng van die universiteit se intellektuele eiendomsreg portefeulje.
Mnr Marius le Roux, patentespesialis van DM Kisch en mnr Gérard Robinson, Bestuurende- en Hoofuitvoerende Direkteur van DALRO, het hul jaarlikse donasies namens die twee maatskappye tydens 'n informele geselligheid in Johannesburg aan dr Theuns Eloff, Visekanslier van die NWU, oorhandig.
Die geld sal gebruik word deur die personeel van die NWU se Institusionele Regskantoor om nasionale en internasionale konferensies oor intellektuele eiendom by te woon, asook hul eweknieë by ander hoer instellings en privaatsektor te besoek ten einde wedersydse kennisuitruiling met betrekking tot intellektuele eiendom te bewerkstellig.
Dr Eloff het tydens die geleentheid die twee maatskappye bedank vir hul volgehoue professionele steun aan en betrokkenheid by die universiteit. Hy het gesê hy is dankbaar vir die postiewe samewerking en verhoudinge wat daar oor die jare gesmeë is en steeds uitgebou word.
Mnre At van Rooy, Kevin Dam en Marius le Roux van DM Kisch en mnr Gérard Robinson, Hoofuitvoerende Direkteur: DALRO saam dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU), mnr Frans Kruger, Institusionele Direkteur: Regsdienste en Mpho Modupe van die Kantoor van die Taaldirektoraat.
<fn>NWU-NEWS. News28.2009-12-02.af.txt</fn>
Meer as 750 studente van die Noordwes-Universiteit (NWU) het vanjaar aangesluit by die Golden Key International Honour Society.
Die puik presteerders is einde verlede maand op 'n spesiale geleentheid op die Potchefstroom-kampus ingehuldig waartydens prof. Annette Combrink, kampusrektor, die spreker was.
Om lid te kan wees van Golden Key berus slegs op meriete. Die vereniging eer, erken en moedig akademiese prestasie onder studente aan en slegs 15% van die top studente wat minstens een studiejaar voltooi het kan ingesluit word.
Sewentig studente van die Vaaldriehoekkampus en 699 van die Potchefstroomkampus het gekwalifiseer vir lidmaatskap.
Golden Key International ken jaarliks drie toekennings toe by elk van sy streke in Suid-Afrika en vanjaar se wenners by die NWU is Daniëlla du Plooy, Paulette Goedhart en Lusilda Boshoff.
"Die drie wenners word objektief deur Golden Key International gekies. Daar word gekyk na hul akademiese prestasies, toegewydheid tot hul werk, buite kurrikulêre bedrywighede, leierskapsposisies en hul verbintenis tot gemeenskapsdiens," sê me. Corrie Postma, adviseur van die vereniging op die Potchefstroomkampus.
Twee studente van die Vaaldriehoekkampus is vanjaar ingehuldig tot verteenwoordigers van die vereniging op hul kampus. Hulle is Leandra van Wyk en Ntloobone Makhongoana.
Voorts is proff. Daan van Wyk, viserektor akademies op die Potchefstroomkampus, Nhlanhla Maake, direkteur by die Vaaldriehoekkampus en Postma ingehuldig as ere-lede. Maake en Postma sal ook as nuwe adviseurs bedrywig wees.
Postma en vier studente, Leandra van Wyk, Christelle van Dyk, Micole Froneman en Betina Louw woon Augustus die internasionale konferensie van Golden Key in die VSA by.
Die Potchefstroomkampus was in 2000 die eerste tuiste van Golden Key in Suid-Afrika. Sedertdien is onderskeie internasionale toekennings gewen, onder meer vir die beste lidmaatskapsplan, bestee streek en beste gemeenskapsprojek.
<fn>NWU-NEWS. News281.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Die voormalige staatspresident en kanselier van die Potchefstroomkampus, mnr FW de Klerk, sal eersdaags in die agtste van die FW de Klerk-lesingreeks 'n voordrag op die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) lewer.
Mnr De Klerk se titel van die voordrag op 12 Oktober is "'n Toekomsperspektief op grondwetlike stabiliteit geprojekteer vanuit my vertolking van die relevante gebeure van die afgelope twintig jaar".
Die Fakulteit regte op die Potchefstroomkampus van die NWU het in 2002 die lesingreeks ingestel toe mnr De Klerk die eerste lesing gelewer het. In dié lesing het hy die hoop uitgespreek dat die reeks 'n lanseerpunt sal word vir skeppende denke, opbouende kritiek en hoopgewende visie tot voordeel van die land en sy mense.
Die Dekaan van die Fakulteit, prof Francois Venter, sê geen politieke assosiasie, huidig of uit die verlede kleef aan die lesingreeks nie. Die Fakulteit en die Potchefstroomkampus het die reeks ontwikkel tot 'n gevestigde geleentheid vir die uitspreek van weloorwoë, aktuele regsverwante menings deur leidende figure in die Suid-Afrikaanse gemeenskap. Vorige lesings is gegee deur regter Dikgang Moseneke, regter Louis Harms, regter Kate O'Regan, adv Jan Henning, adv Paul Hoffman en regter Deon van Zyl.
Die lesing van 12 Oktober word om 18:00 in die skynhofsaal van die ou hoofgebou op die kampus gehou. Vir navrae skakel me Doepie de Jongh by 018 299 1948 of stuur 'n e-pos aan doepie.dejongh@nwu.ac.za Link: mailto:doepie.dejongh@nwu.ac.
<fn>NWU-NEWS. News282.2009-12-02.af.txt</fn>
Institutionele Kantoor- Die NWU se nuut-gestigte Trust vir Maatskaplike Ontwikkeling het op 31 Augustus 2009 vir die eerste keer vergader. Mnr Lambert van der Nest, Hoof Uitvoerende Beampte van die rehabilitasie- en konstruksiemaatskappy, Frazer Alexander, is as die eerste voorsitter van dié raad verkies.
Die trustees moet oor die fondse en gemeenskapsprojekte van die Universiteit en ander donateurs toesig hou.
Een van die trustees, mev Reanna Rossouw van Next Generation Consultants, was baie beïndruk met die NWU se strategie vir volhoubare ontwikkeling. "Die NWU is een van slegs twee instansies in Suid-Afrika wat hierdie model volg. Die ander een is Tshikululu Social Investments, een van die belangrikste agentskappe vir die bestuur van korporatiewe maatskaplike beleggingsfondse in Suid-Afrika."
Mev Bibi Bouwman, NWU-Bestuurder: Gemeenskapsverbintenis sê hulle sal bekend maak wanneer die nodige beleide in plek is en die trust gereed is om aansoeke vir fondse te ontvang.
Die Trust vir Maatskaplike Ontwikkeling vergader weer in November.
<fn>NWU-NEWS. News283.2009-12-02.af.txt</fn>
Vanderbijlpark - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWUl) spog vanjaar met sewe deelnemers aan die gesogte Nedbank en Ou Mutual Begrotingskompetisie. Volgens mnr Andre Mellet, 'n dosent verbonde aan die Skool vir Ekonomiese Wetenskappe, presteer die kampus baie goed in die jaarlikse kompetisie en die hoop is dat die kampus weer 'n nasionale wenner in een van die kategorieë sal oplewer.
en Henri Mans.
Twee jaar gelede het 'n student verbonde aan die kampus, Me Linda Dingiswayo, geskiedenis gemaak toe sy as die eerste vroulike wenner aangewys is in die nagraadse kompetisie.
Die Noordwes-Universiteit is vanjaar goed geposisioneer met 'n totaal van tien deelnemers uit die 40 posisies in die kompetisie en is daarom die top universiteit in terme van deelname aan die kompetisie.
Op die NWU Vaal dien Mellet en me Diana Viljoen onderskeidelik as kampus koördineerder en assistent koördineerder met betrekking tot die kompetisie.
<fn>NWU-NEWS. News285.2009-12-02.af.txt</fn>
Institusionele Kantoor - Agt en dertig Verteenwoordigende Studenteraad (VSR) lede van die drie kampusse van die Noordwes-Universiteit het onlangs 'n werkswinkel by Valley Lodge bygewoon.
Volgens dr Edward Sedibe, Direkteur; Studentesake en Sport, was die doel van die werkswinkel om die studenteleiers van die drie kampusse aan mekaar voor te stel en om hulle begrip te laat ontwikkel vir mekaar se kulturele agtergronde.
Mnr Tonny Manning het as fasiliteerder opgetree. Dr Theuns Eloff en mnr Theo Venter het aanbiedings gedoen oor sleutelkwessies met betrekking tot die NWU se bestuursmodel.
Mnr Ishmael Mkhabela het 'n oorsig gegee oor die Dinokeng-scenario. Sy aanbieding was oor "Student and Key Challenges for South Africa: A conversation on Dinokeng Scenario".
Na afloop van die werkswinkel was die studente van mening dat sulke werkswinkels op 'n gereelde basis gehou behoort te word.
<fn>NWU-NEWS. News286.2009-12-02.af.txt</fn>
Institusionele Kantoor - De la Rey Venter is onlangs as wêreldwye hoof van LNG (Liquefied Natural Gas) van die Shell-groep aangestel. Hy is in Den Haag in Nederland gesetel. Die pos behels leierskap van die vloeibare aardgas-besigheid van Shell.
LNG is die vinnigste groeiende komponent van die energie-industrie, en Shell is beide pionier en industieleier in hierdie segment.
Dit is 'n ongelooflike uitdagende en fassinerende wêreld van multi-miljard-dollarprojekte regoor die wêreld, geo-politiek, energiepolitiek, onderhandelinge op die hoogste vlak en intense kompetisie. Deur tegnologiese deurbrake kan ons vandag aardgasbronne met markte enige plek ter wêreld verbind, en werk aan nuwe deurbrake om gas in die diepsee en bo die Arktiese Sirkel veilig en winsgewend te ontgin.
De la Rey het in die Karoo grootgeword voordat hy BCom aan die Potchefstroomkampus studeer het. Hy vertel dat die Karoo en sy mense diep spore op 'n mens laat. "Dit is 'n wêreld waar opregtheid, sterk basiese waardes, hoop, vooruitkyk en deursettingsvermoë nie skaars is nie - en met 'n mooi (en altyd byderhand) sin vir humor ongeag voorspoed of nie." In 1990 was hy 'n eerstejaar op die Potchefstroomkampus.
<fn>NWU-NEWS. News287.2009-12-02.af.txt</fn>
Mafikeng - Ofentse Sebitlo, 'n tweedejaarstudent van die Noordwes-Universiteit se Mafikengkampus is onlangs aangewys as jong entrepreneur in Jong Entrepreneur kompetisie.
Sebitlo is tans besig met 'n BCom-graad in Vervoerekonomie en het 'n toekenning ontvang van die KMMO (klein, medium en mikro-onderneming) Jong Entrepreneur-toekenning Afrika 2009.
'n Tweede plek in Afrika is merkwaardig. "Hoewel ek aangewys is as die tweede-beste jong entrepreneur in Afrika is daar niks 'tweede-beste' aan ons vermoë om met die beste in die wêreld mee te ding nie," het Sebitlo gesê.
Sebitlo het die land verteenwoordig as projekbestuurder verantwoordelik vir die ontwikkeling van 'n besigheidsmodel vir die MIDZ (Mafikeng Industrial Development Zone), wat tegelykertyd getuig van erkenning vir Montsamaisa Bosigo se vermoë om by te dra tot die ontwikkeling van die Mafikeng-streek.
Montsamaisa Bosigo is Sebitlo se maatskappye wat al vir vier jaar lank deur hom bedryf word. Die maatskappy lewer dienste soos die opstel van besigheids- en bemarkingsplanne, projekbestuur, herontwikkeling van besigheidsprosesse, besigheids- en finansiële administrasie, lewensvatbaarheidstudies, mentorskap, hulp met aansoeke vir befondsing, en rekenaaropleiding.
"Vir alle jong entrepreneurs wil ek net herinner aan die spreukwoord: wie nie waag nie, sal nie wen nie. Daar is nie plek vir onbevoegdheid en 'n gebrek aan selfvertroue nie. Jy moet jou sterkpunte en talente identifiseer en dit ontwikkel tot op 'n vlak waar jy selfversekerd kan sê dat jy die beste op die betrokke spesialisgebied is," het hy bygevoeg.
<fn>NWU-NEWS. News288.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Atletiek het weer koning gekraai in die aanwys van die sportmanne en vroue van die Noordwes-Universiteit Potchefstroomkampus.
Die jaarlikse sportdinee het onlangs op luisterryke wyse in die stad se Banketsaal plaasgevind. Die gasspreker was die rektor van die Potchefstroomkampus, prof Annette Combrink, wat vanjaar die tuig neerlê.
Atletiek het drie uit die vier toekennings ingepalm. Die senior sportman van die jaar is Elroy Gelant, wat 'n bronsmedalje by die Wêreldstudente Spele in Serwië in die 5000m verower het.
Sunette Viljoen is weer die senior sportvrou van die jaar en sy het in 2003 en 2004 ook die kroon gedra. Sy het vanjaar die Afrika vrouespiesgooirekord tot 65.43 verbeter en ook die goue medalje by die Wêreldstudente Spele in Serwië gewen.
Ulrich Damon is die Junior Sportman van die Jaar. Hy het vanjaar die volgende goue medaljes verower; SA Junior, USSA en Afrika Junior. Sy afstand van 78.58 is die tweede beste poging in die wêreld vanjaar.
Nadia Uys is Potchefstroomkampus sport se Junior Sportvrou van die Jaar. Dié kranige netbalspeler het vanjaar die SA Sone 6-span, die SA o.20-span en die SA o.21-span (by twee toernooie) verteenwoordig.
Die Potchefstroomkampus het vanjaar 21 spanlede vir USSA-spanne gelewer en dertien Potchefstroomkampus studente het junior nasionale en nasionale B-spanne verteenwoordig.
Agt Potchefstroomkampus studente het senior nasionale erkenning gekry; Loreen Irvine (hokkie), Chrisna Bootha (netbal), Sunette Viljoen (atletiek), Linda van den Biggelaar (duathlon), Kobie Ross (karate), Leon Els (rolstoel-tennis), Pierre Breitenbach (rolbal) en SF Scheepers (bisleyskiet).
Potchefstroomkampus sport lewer 'n reuse bydrae tot sport in die Noordwesprovinsie. Meer as 350 Potchefstroomkampus studente het die provinsie in agt sportsoorte verteenwoordig.
<fn>NWU-NEWS. News289.2009-12-02.af.txt</fn>
Potchefstroom - Finalejaarstudente in grafiese ontwerp aan die Noordwes Universiteit (NWU) het die afgelope drie jaar se sukses herhaal met ses studente wat lidmaatskap van die International Society of Typographic Designers (ISTD) ontvang het.
Die NWU was ook die enigste inrigting in Suid-Afrika om eervolle vermelding (80% en hoër) en onderskeidings (''n punt bo 70%) te behaal.
Liani Herbst, Tilana Hoffman en Ilze Vermaak het geslaag, terwyl Sophia Strydom en Jaco Burger beide onderskeiding behaal het. Emarie Gouws het eervolle vermelding ontvang.
Die ISTD assesseringskema is nou in sy 31ste jaar en streef daarna om tipografie van hoë gehalte op studentevlak binne plaaslike inrigtings aan te moedig. 'n Verskeidenheid ingewikkelde en konseptueel veeleisende opdragte word aan studente gegee waaruit hulle moet kies en, indien hulle die assessering slaag, word hulle genooi om as gekwalifiseerde tipograaf by die vereniging aan te sluit.
Anders as ander skemas is die ISTD Studente-Assessering nie 'n kompetisie nie - as die werk die assessering slaag, word die student beskou as dat hy/sy 'n hoë vlak van prestasie getoon het en word dan ISTD-lidmaatskap aangebied.
Die skema word beskou as die deeglikste en doeltreffendste studente-assessering waar ook al en word as 'n marknorm deur opvoeders oor die hele wêreld beskou.
Die ISTD is gevestig in Londen en stel en onderhou tipografiese standaarde binne professionele ontwerp en opvoedingsgemeenskappe, deur die debatsforum en ontwerppraktyk. Die vereniging beoog om 'n simbiotiese verhouding tussen opvoeding en die nywerheid te koester deur die hoogste gehalte kontemporêre praktyk onder sy internasionale lidmaatskap te publiseer en te bevorder.
Die skema word op 'n jaarlikse basis bedryf en vind in vier lande plaas.
Mnr. Wessie van der Weshuizen (dosent op die Potchefstroomkampus) het die ISTD-assesseringskema gebruik as 'n projek vir finalejaarstudente.
<fn>NWU-NEWS. News29.2009-12-02.af.txt</fn>
Twee professore van die Noordwes-Universiteit se Vaaldriehoekkampus is deur die departement van kuns en kultuur vereer vir hul uitgebreide bydrae tot die ontwikkeling van inheemse letterkunde.
Prof. Nhlanhla Maake, direkteur van Sebokengkampus, het vir sy gepubliseerde verhale in Sesotho 'n toekenning ontvang in die kategorie vir uitstaande letterkunde terwyl prof. Thapelo Selepe, hoof van die skool vir Afrika-tale, in dieselfde kategorie 'n toekenning gekry het vir 'n reeks letterkundige essays wat oor jare saamgestel is.
Selepe is ook deur die nasionale literêre Sesotho-museum vereer. Die instansie versamel, bewaar en bevorder alle materiaal in Sesotho wat betrekking het op letterkunde en erfenisse.
Maake en Selepe is albei lede van 'n komitee van beoordelaars wat die letterkundige standaard van jong skrywers se werk evalueer.
Daar is tans nie 'n eenvormige plan waarvolgens die ontwikkeling van letterkunde in Afrikatale ondersteun kan word nie. Daar is ook 'n ebrekkige raamwerk waarin die aktiwiteite gekweek en versterk kan word.
Dus werk die departement van kuns en kultuur saam met universiteite en word die onderskeie taalnavorsings- en ontwikkelingsentrums gebruik om stukrag te gee vir die pogings om inheemse letterkunde is Suid-Afrika te bevorder.
Die universiteite se taalnavorsings- en ontwikkelingsentrums sal ook 'n positiewe omgewing skep waar navorsing gedoen kan word wat noodsaaklik is vir die ontwikkeling van letterkunde.
<fn>NWU-NEWS. News3.2009-12-02.af.txt</fn>
Mediaverklaring uitgereik deur Maryke Steenkamp Link: mailto:bkkms@puk.ac.
Dr Popo Molefe, uitgaande premier van die Noordwes Provinsie, het vandag 'n spesiale eretoekenning van die Noordwes-Universiteit ontvang. Die toekenning is gemaak in dankbare herinnering vir sy besondere rol as premier van die Noordwes Provinsie vanaf 1994-2004, en veral vir sy bydrae in nasiebou, demokrasie en sosio-ekonomiese ontwikkeling, waardeur hy die basis vir voortgesette vryheid en toekomstige welvaart vir die provinsie en sy mense gelê het.
Dr Theuns Eloff, Interim Visekanselier van die Noordwes-Universiteit, het gesê dit is gepas dat die Universiteit eer betoon aan "hierdie besonderse man wat nou die kantoor van die Premier van die Noordwes verlaat." Hy het gesê dr. Molefe het 'n stewige grondslag gelê vir voorspoed en groei in die provinsie en dat hy 'n groot leemte sal laat. "Met hierdie toekenning wil ons die werk wat ons premier gedoen het eer - ons hoop dat hy dit sal koester waar sy nuwe kantoor ookal sal wees.
Dr Molefe het gereageer deur te sê dat hy die toekenning in nederige dankbaarheid ontvang. Hy het erken dat die Noordwes-Universiteit die kritiese take waarvoor ons land te staan kom verstaan en dat die Universiteit oorgehaal is om 'n verskil te maak. "Ons is almal deel van 'n groter familie as inwoners van hierdie land en dit is nodig dat ons almal deel sal wees van die dryfveer om hierdie land vorentoe te neem, " het hy gesê. Hy het ook gesê dat die Noordwes-Universiteit, net soos ander inisiatiewe in die Noordwes, die eerste universiteit in die land was wat gesê het dat hulle gereed is vir die samesmelting. "Die vordering wat ons in die provinsie gemaak het is die produk van 'n kollektiewe poging van die Universiteit, die inwoners van die stad Potchefstroom en die inwoners van die provinsie wat almal verbind is tot die opbou van die provinsie," het hy afgesluit.
Die seremonie is bygewoon deur verskeie hooggeplaasdes, waaronder Mnr Zacharia Tolo, LUK vir Onderwys in die Noordwes en Mnr Martin Kuscus, LUK vir Finansies in die Noordwes.
Dr Theuns Eloff, Interim Visekanselier van die Noordwes Universiteit, oorhandig die eretoekenning van die Universiteit aan Dr Popo Molefe, uitgaande premier van die Noordwes Provinsie, tydens 'n funksie wat vandag in Potchefstroom gehou is.
<fn>NWU-NEWS. News30.2009-12-02.af.txt</fn>
Voormalige aartsbiskop Desmond Tutu en dr. Theuns Eloff
Die Noordwes-Universiteit (NWU) is goed op dreef met planne om skole in die voedingsgebiede van sy onderskeie kampusse se vermoë te verbeter om meer effektiewe vlakke van leer en onderrig te lewer.
Die NWU het die behoefte vir 'n omvattende skoolontwikkelingsplan raakgesien en afgeskop met 'n proses om 'n vennootskapsprogram vir kwalitieitverbeterings in onderwys te implementeer. Die doel van die program is om die poel van potensiële suksesvolle graad- en diplomastudente te vergroot - veral in voorheen benadeelde gemeenskappe.
Ter ondersteuning van die NWU se planne het voormalige Aartsbiskop Desmond Tutu 'n groep verteenwoordigers van die sakesektor, regering en die media in Londen uitgedaag om voort te gaan met die "wonderwerk om Suid-Afrika te ontwikkel" deur by te dra tot die onderrig van die land se mense.
Tydens 'n ete by Suid-Afrika Huis wat deur die NWU gereël is het die voormalige Nobelpryswenner aangevoer Suid-Afrika en sy "baie magtige vriende" kan die stryd teen armoede oorwin - net soos wat apartheid oorwin is.
Tutu was die eregas by die NWU-geleentheid wat gehou is om internasionale vennootskappe te bou sodat die universiteit sy sosiale verantwoordelikheidsprogramme kan nakom. Die Suid-Afrikaanse Hoë Kommissie in Londen was die gasheer vir die geleentheid met die tema "Die rol van onderwys in armoedevermindering".
Tutu het die nuutsaamgestelde NWU as 'n "wonderwerk opsigself" bestempel.
Hy het verwys na die voormalige Potchefstroomse Universiteit wat die hartklop van Afrikaner-nasionalisme was en wat moes saamsmelt met die universiteit in Mafikeng wat die produk was van die apartheidsera se Bantustan-onderwys.
"Ek kan myself twee meer verskillendes nie voorstel nie. Maar hierdie skynbare teenstrydigheid verskil nie veel van die verhaal van Suid-Afrika opsigself nie. Soos wat Suid-Afrika teen alle verwagtings die rolmodel geword vir rasse-harmonie, net so kan die NWU met sy eenheid en diversiteit 'n rolmodel word vir universiteite in Afrika."
Tutu het die Afrikaner geprys vir sy vermoë om te transformeer binne die nuwe Suid-Afrika en verwys na drie voormalige Afrikaanse universiteite wat nou die land se mees getransformeerde tersiêre instellings is.
Dr. Theuns Eloff, visekanselier van die NWU, het gesê dit wat waar is van Afrika is ook waar in Suid-Afrika: hoër onderwys is oor die jare verwaarloos.
Volgens Eloff is een van die grootste probleme wat universiteite in Afrika in die gesig staar die kaliber student wat hulle van skole kry. Daarom pak die NWU die probleem deur sowat R1,2 miljoen in te samel ten einde tien voorheen benadeelde skole in die voedingsgebiede te ontwikkel.
Benewens onderrig, leer en navorsing sien die NWU die toepassing van kennis as sy derde vernaamste fokusarea.
"Universiteite kan nie meer die impak wat hulle op plaaslike gemeenskappe het ignoreer nie. Die NWU sal dus sy "eie hout groei" deur die kapasiteit van benadeelde skole te ontwikkel met sy ontwikkelingsprogram," het Eloff gesê.
Die doelwit is om 50 skole teen 2007 te betrek by die kapasiteitsbou-program van 3 jaar.
Volgens mnr. John Battersby, hoof van die Internasionale Bemarkingsraad van Suid-Afrika, is die skeiding tussen ryk en arm wat bestaan tussen ontwikkelde en ontwikkelende nasies nie volhoubaar nie.
"Ons moet skole volhoubaar maak sodat hulle kan bydra tot volhoubare universiteite, wat 'n voorvereiste is vir 'n volhoubare Afrika, wat weer op sy beurt 'n voorvereiste is vir 'n volhoubare wêreld."
<fn>NWU-NEWS. News32.2009-12-02.af.txt</fn>
Lees ook: CTexT stel vier nuwe speltoetsers bekend Link: http://www.puk.ac.za/fakulteite/lettere/index.
Met die bekendstelling van die Afrikaanse Speltoetser 3.0 , Tesourus 1.0 & Woordafbreker wys CTexT™ (Sentrum vir Tekstegnologie) weer hulle staal in die ontwikkeling van toonaangewende taaltegnologieprodukte vir Afrikaans. CTexT™, 'n eenheid van die Navorsingseenheid: Tale en Literatuur in die Suid-Afrikaanse Konteks by die Noordwes-Universiteit, is al vir langer as 'n jaar bedrywig en die Afrikaanse Speltoetser 3.0, Tesourus 1.0 & Woordafbreker is die nuutste toevoeging tot hulle reeds stewige produkreeks.
Vandat die Speltoetser in die negentigerjare die eerste keer die lig gesien het, het die leksikon al verdubbel en vandag herken dit meer as 350 000 woorde - wat 'n wye verskeidenheid eiename, vakterme en akronieme insluit. Danksy gevorderde morfologiese analise herken die nuutste speltoetser nou ook 'n groot aantal nuwe samestellings en verbuigings.
Wat hierdie nuwe weergawe kop en skouers laat uitstaan bo sy voorganger (die Afrikaanse Speltoetser 2.1 & Woordafbreker), is die insluiting van 'n tesourus. Die tesourus is gebaseer op LG de Stadler se Groot Tesourus van Afrikaans, en die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) se Woordkeusegids.
Mnr. Roald Eiselen, projekleier van die span wat die tesourus ontwikkel het, beskryf 'n tesourus as 'n tipe "omgekeerde woordeboek" waar dit nie oor die spesifieke betekenisbeskrywing van die woord gaan nie, maar oor die verhouding waarin die woord tot ander verwante woorde en ander betekenisse staan (as't ware die "familie" van die woord). So byvoorbeeld hoort "straatkat", "wildekat" en "huiskat" saam onder die inskrywing "kat", wat weer opgeneem word onder "soogdier". In die tesourus word woorde dus in klasse verdeel op grond van die gedeelde betekenisse en verbande tussen die woorde.
Hoewel die tesourus dikwels sinonieme van woorde verskaf, is dit streng gesproke nie 'n sinoniemwoordeboek nie. As jy "kat" opsoek, kry jy 'n lys van verskillende soorte katte: die gebruiker moet dus die woord kies wat in die betrokke konteks die beste sal werk. In ander gevalle bied die tesourus wel alternatiewe wat as sinonieme beskou kan word: as jy "sien" opsoek, kry jy woorde soos "waarneem", "gewaar" of "aanskou".
Die belangrikste funksie van die tesourus is dus om aan 'n gebruiker alternatiewe woorde te gee om uit te kies. So byvoorbeeld kan jy lastige herhalings voorkom deur verskillende woorde met verbandhoudende betekenisse te gebruik. Op hierdie manier skep jy nie net 'n interessanter en lewendiger teks nie, maar brei jy ook sommer jou woordeskat uit!
Die program is maklik om te installeer en is ook volledig geïntegreerd met Microsoft Office 2000/XP/2003. Dit sluit ook 'n woordafbreker in wat woorde aan die einde van die reël korrek kan afbreek. Die Afrikaanse Speltoetser 3.0 , Tesourus 1.0 & Woordafbreker word op 3 Augustus 2005 by Protea Boekhuis in Pretoria bekendgestel en sal binnekort op winkelrakke dwarsoor die land beskikbaar wees.
<fn>NWU-NEWS. News33.2009-12-02.af.txt</fn>
Tydens 'n besoek van prof. Jose-Luis Herce-Vigil aan die Potchefstroomkampus het hy laat blyk die NWU is die gepaste plek vir so 'n soekstasie weens die groot hoeveelheid patente wat die universiteit jaarliks registreer.
Indien die stap wel geneem word sal die NWU die plek wees waar die ander Suid-Afrikaanse universiteite kan aanklop vir inligting oor bestaande patente.
Herce-Vigil, van WIPO in Genève, Switserland, bestempel die NWU as een van die toonaangewende universiteite in Afrika wanneer dit kom by intellektuele eiendomsreg en innovasie.
Sy besoek by die NWU het gekom na 'n versoek van die departement van handel en nywerheid aan die institusionele regskantoor om hom as gasspreker te ontvang sodat hy sy kennis en internasionale ervaring rakende patentering en innovasie kan oordra. Volgens me. Patricia van Stavel, hoof van die departement se openbare betrekkinge, is die NWU juis gekies omdat hy 'n model universiteit is met patentering.
Herce-Vigil het tydens sy besoek informele gesprekke gehad met die NWU se navorsers, patenthouers, outeursregkenners en ander kundiges in intellektuele eiendomsreg en innovasie.
Tydens die ontmoeting, onder voorsitterskap van prof. Frikkie van Niekerk, istitusionele direkteur vir menslike hulpbronne, studente, innovasie en navorsing, is die wereldkenner op hoogte gebring oor die ontstaan van die universiteit asook die huidige eiendomsregportefeulje.
Herce-Vigil het benadruk dat daarteen gewaak moet word om patente te herontdek. Soekwerwe van WIPO moet gebruik om te bepaal watter patente reeds bestaan. Daar moet dus eerder gekyk word na die verbetering van 'n produk.
Meer as 120 lande wêreldwyd is lid van die vereniging.
Mnr. Frans Kruger van die NWU se institusionele regsdienste bestempel Herce-Vigil se besoek as 'n eer vir die universiteit. Die geleentheid het voorts baie blootstelling van die NWU by die departement van handel en nywerheid tot gevolg gehad.
<fn>NWU-NEWS. News34.2009-12-02.af.txt</fn>
Voedingswetenskaplikes, - navorsers en -praktisyns maak hul reg vir die 18de internasionale voedingskongres wat vanjaar in Durban gehou word.
Minstens 2 500 verskillende rolspelers van oral in die wêreld sal na verwagting die kongres tussen 19 en 23 September bywoon.
Volgens prof. Este Vorster, direkteur van die sentrum vir voorkomende en terapeutiese ingryping by die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit, is die doel van die vergadering om kennis en ondervinding uit te ruil onder al die sleutelrolspelers wat betrokke is by voedingsnavorsing, opleiding en beleidsontwikkeling.
Ten einde die mens se oorlewing op aarde te verseker meen Vorster dat voedingkundiges moet besef dat 'n paradigmaskuif nodig was vir die wyse waarop voedingswetenskappe gedefinieer word.
"Ons het beginsels nodig wat ons aksies sal lei vanaf 'n generiese perspektief na 'n gemeenskappe basis wat sal lei tot die verbouing van kultureel aanvaarbare gesonde voedsel, en op so 'n wyse dat die omgewing steeds bewaar word," sê Vorster.
Sowat 1 500 artikels sal tydens die kongres aangebied word. Dit is reeds aan die organiseerders voorgelê. Altesame 500 van die uittreksels vir die kongres is ontvang van lande in Afrika.
Vanjaar se kongrestema is "voedingsafari vir innoverende oplossings". Die kongres word elke vier jaar aangebied en dit word vanjaar vir die eerste keer in Afrika aangebied.
die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Parenterale en Enterale Voeding asook die voedingsdirektoraat van die gesondheidsdepartement.
<fn>NWU-NEWS. News35.2009-12-02.af.txt</fn>
Met die nege nuwe doktorandi wat hul grade op die Lentegradeplegtigheid sal ontvang bring dit vanjaar se totaal op altesame agtien te staan. Dit is 12 PhD's meer as verlede jaar.
Die meeste meestersgrade is ook vanjaar deur die kampus behaal. Met negentien meestersgrade meer as verlede jaar is die totaal vir 2005 altesame 43. Die nuwe meestersgrade word ook tydens die Lentegradeplegtigheid toegeken.
Tydens die gradeplegtigheid vandeesweek ken die Noordwes-Universiteit (NWU) 'n totaal van 34 doktorsgrade toe. Die onderskeie fakulteite met die getal doktorandi is: lettere en wysbegeerte (1), natuurwetenskappe (4), teologie (7), opvoedingswetenskappe (4), ekonomiese en bestuurswetenskappe (5) gesondheidswetenskappe (4) en Vaaldriehoek (9).
Minstens tien van die nuwe doktorandi is verbonde aan die NWU se kampusse in Potchefstroom en Vanderbijlpark. Onder die groep is mnr. Werner Nell (Sosiologie) van die Vaaldriehoekkampus wat sy PhD verwerf het.
Volgens prof. Tinie Theron, dekaan van die fakulteit Vaaldriehoek, spog 50,6% van dié kampus se akademiese personeel met doktorsgrade.
<fn>NWU-NEWS. News36.2009-12-02.af.txt</fn>
Hulle het dit gemaak!
Hulle het dit gesê en dit ís gedoen. En nou wapper die universiteitsvlag op Uhuru, die hoogste piek van die hoogste vrystaande berg in Afrika.
Daar is vier dae geswoeg deur die reënwoud en die "maanlandskap" voordat die groep Sondagnag 23:00 die laaste tog van 1 100m na die sneeubedekte piek - 5 895m bo seespieël - aangedurf het.
Sewe-en-'n-half ure later (6:30) het die vlag begin wapper en die aftog het begin.
1 800m moes daal en Dinsdag nog 'n verdere 1 200m.
"Dit was 'n groot uitdaging maar nog 'n groter sukses. Ons het dit almal gemaak - met baie genade. Daar was hoofpyn en naarheid weens die lugdruk maar almal het deurgedruk," het Eloff die tog opgesom.
Die visekanselier keer vandag (Donderdag) terug na Suid-Afrika waar ons waarskynlik môre eerste-hands van die ekspedisie sal hoor.
Die ander lede wat in die NWU-groep was is prof. Melvin Mbao van die regsfakulteit op die Mafikengkampus en mev. Elbie Steyn, registrateur by die Vaaldriehoekkampus.
Twee dokters van Potchefstroom was ook saam - drs. Emile Kotzé en Ian Duursema.
Hulle is vergesel deur mnr. Adrian Brink en me. Bianca van Vuuren van 'n studentebemarkingsmaatskappy, wat die klimmery beplan het. Twee redaksielede van 'n manstydskrif en was ook saam en sal binnekort 'n artikel oor die unieke projek van die universiteitsbestuur publiseer.
<fn>NWU-NEWS. News37.2009-12-02.af.txt</fn>
Die navorsingsfokusarea Voorkomende en Terapeutiese Interventsies in die Fakulteit Gesondheidswetenskappe se vaardigheidsontwikkelings-projek vir werklose plaasvroue is as een van slegs drie finaliste aangewys in vanjaar se Santam Projekkompetisie vir Tersiêre Instansies.
Die projek is deel van die FLAGH-navorsingsprogram (Farm Labour And General Health) wat in 2001 geloots is onder die leiding van Dr A Kruger met die doel om deur middel van intervensienavorsing die kwaliteit van lewe van plaasbewoners op kommersiële plase te verbeter. Die motivering vir die FLAGH-Program spruit uit navorsingsresultate uit die THUSA-studie (Transition, Health and Urbanisation in South Africa) waarin bevind is dat mense wat op plase woon en werk die mees kwesbaarste is rakende fisiese en psigiese gesondheid in vergelyking met mense van ander sosio-ekonomiese vlakke.
Sowat dertig vroue van drie aanliggende plase het in 2002 by die program aangesluit waar hulle aanvanklik deur vierdejaar verbruikerswetenskapstudente geleer is om hul eie klere te herstel. Daarna het nagraadse verbruikerswetenskapstudente verdere vaardighede aangebied en het hulle ook op 'n praktiese wyse kennis gemaak met finansiële beplanning. Hierna het agt vroue die geleentheid aangegryp om 'n inkomste te verdien en hul eie besigheid begin met die ondersteuning en hulp van navorsers in die FLAGH-program.
Volgens me. Liezel van Niekerk, M-student en leier van die vaardigheidsprojek, was die eerste produk denim voorskote wat vir tuinwerk en by die braaivleisvuur ingespan kan word. Die vroue borduur hul eie interessante prentjies daarop. Hulle het die projek "Holding Hands" gedoop. Die projek gaan van krag tot krag en nuwe produkte vorm reeds deel van hulle repetoir wat bestaan uit drasakke, voorskote, rugsakke, konferensiesakke, pennesakkies en kleuterstoel boeksakkies. Die heel nuutste is handsakke wat met bruin leerbande en kralewerk versier word.
Die werkery vind plaas in 'n gebou wat een van die boere in die omgewing op sy plaas beskikbaar gestel het. Elke vrou word na eie vermoë ingespan wat beteken dat sommiges knip, ander die masjienwerk doen en sommiges borduur. Die borduurwerk word tuis in eie tyd gedoen.
Die kopersmark sluit benewens die Ferdinand Postma biblioteek en private plaaslike belangstellendes sowel as uit Johannesburg ook 'n plaaslike blommewinkel, die Tswane Rampbestuursentrum asook die Nasionale Rampbestuursentrum in.
Volgens Van Niekerk verdien die vroue reeds 'n gereelde maandelikse inkomste. Voortdurende evaluering van die projek toon ook aan dat die vroue die geld aanwend om ‚n groter verskeidenheid kos op die tafel te sit, hul persoonlike besittings uitbrei, klere vir hul kinders aanskaf en skoolgelde self betaal . Daar is 'n beduidende afname in drankmisbruik onder hierdie vroue wat met merkbare verhoogte selfvertroue, 'n positiewe uitkyk en die wilskrag om 'n sukses te maak openbaar.
Benewens die vaardigheidsprojek vir vroue behels die FLAGH-program ook die vestiging van groentetuine by plaasskole en indiepte navorsing in die veld van voedselsekuriteit.
Die beoordelaars van Santam besoek die projek Maandag. Die wenner sal later aangekondig word.
<fn>NWU-NEWS. News38.2009-12-02.af.txt</fn>
Die geledere van die navorsingsgemeenskap aan die Noordwes-Universiteit is deur beikomende breinkrag verstek. Navorsingskundige, prof Amanda Lourens, is met ingang van die 1 Februarie 2006 as direkteur van die Institusionele Kantoor vir Navorsingsondersteuning aangestel.
Lourens, wat van die Tshwane Universiteit vir Tegnologie (TUT) afkomstig is, bring 'n ryk navorsingskennis wat oor meer as 15 jaar afgebou is saam met haar. Sy neem die pos oor van haar voorganger, prof Jan Geertsema, wat onlangs afgetree het, hoewel hy steeds die kantoor op 'n deeltydse grondslag sal bystaan.
Sy het haar luisterryke loopbaan as 'n junior lektor aan die Universiteit van Pretoria begin. In 1996 het sy haar by die Technicon Pretoria (nou die TUT) aangesluit, waar sy verskeie senior leierskapsposisies beklee het. Sy was onder andere instrumenteel in die ontwikkeling and implementering van die TUT se beleid en strategie vir navorsing en ontwikkeling.
In 2004 is sy in die Fakulteit Natuurwetenskappe as buitengewone professor in statistiek aangestel.
Sy is goed bekend in navorsings-sowel as akademiese kringe en het reeds wyd in gesaghebbende vaktydskrifte in Suid-Afrika gepubliseer. Verder het sy oor die jare heen ook talle referate by plaaslike en internasional konferensies gelewer.
Voordat sy haar by die NWU aangesluit het, het sy die pos van direkteur van navorsing en ontwikkeling aan die TUT beklee.
Sy is taans die Voorsitter van die Suider-Afrikaanse Raad van Navorsing en Innovasiebestuur (SARIMA). In 2002 het sy die amp van Voorsitter van die Suid-Afrikaanse Statistiese Vereneging beklee, en in 1999 en 2000 was sy die voorsitter van die Suider-Afrikaanse Vereniging vir Institusionele navorsing.
<fn>NWU-NEWS. News4.2009-12-02.af.txt</fn>
Noordwes-Universiteit het vandag die pas aangegee deur die eerste van die saamgesmelte universiteite te word wat sy eerste permanente visekanselier aangewys het. Die aanstelling is gemaak tydens 'n vergadering van die Universiteit se Raad in Potchefstroom. Dr. Theuns Eloff, wat 'n gedugte rekord het vir sy rol in transformasie in Suid-Afrika, is aangewys as die eerste visekanselier van die nuwe Noordwes-Universiteit.
Die proses om die visekanselier aan te wys, het op 12 Maart 2004 begin toe die Raad besluit het om die deursigtige en openbare roete te volg. 'n Soekkomitee bestaande uit ses raadslede, verteenwoordigend van die verskillende belangegroepe is aangewys wat op hul beurt die soekfirma, Leaders Unlimited - Korn/Ferry International aangestel het om die komitee by te staan. Nadat ooreenstemming rakende die posprofiel bereik is, het die komitee 'n proses van eksterne advertering op 4 en 8 April begin. 'n Uitnodiging vir nominasies vanaf alle belangegroepe en geaffillieerdes van die Universiteit is gerig.
Met die doeldatum van 19 April is 24 aansoeke ontvang en drie kandidate is genomineer waarvan een ook 'n aansoeker was. Leaders Unlimited het hierna tien kandidate deur 'n proses van vooraftoetsing teen die minimum vereistes soos in die posprofiel uiteengesit, geïdentifiseer.
Die Institusionele Forum (IF) het volgens statutêre voorskrifte sekere aanbevelings rakende die seleksie van kandidate aan die Raad gemaak. Die Raad het op 12 Maart besluit om ook die Senaat te versoek om aanbevelings te maak. Die IF en Senaat het op 26 April hul aanbevelings aan die soekkomitee deurgegee.
Die soekkomitee het op 28 April 'n lys van agt kandidate gefinaliseer wat genooi is om leierskapsgedragstoetsing te ondergaan. Dit het bepaal of hulle aan die minimum bestuursbevoegdheidsvlakke voldoen sodat 'n kortlys van vyf kandidate vir onderhoude saamgestel kon word. Die onderhoudpaneel het uit lede van die soekkomitee, bygestaan deur prof. M.W. Makgoba en prof. D. Ncayiyana as eweknie evalueerders en Leaders Unlimited bestaan. Deeglike verwysingsondersoeke is uitgevoer.
"Op aanbeveling van die soekkomitee en na deeglike beraadslaging het die Raad besluit om dr. Theuns Eloff as eerste visekanselier van die Noordwes-Universiteit aan te stel," het mnr. Litha Nyhonyha, voorsitter van die Raad, gesê.
"Met die aanstelling van dr. Eloff is die momentum van die samesmelting merkbaar verstewig. Hy verleen noodsaaklike kontinuïteit aan die proses. Dit is baie belangrik dat almal deel het daaraan om die Universiteit doeltreffend te laat funksioneer. Die oorhoofse doelwit is om die Noordwes-Universiteit 'n unieke en suksesvolle Suid-Afrikaanse universiteit, gewortel in Afrika, en kompeterend in die wêreld te maak."
<fn>NWU-NEWS. News5.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Maryke Steenkamp Link: mailto:bkkms@puk.ac.
Mmabatho: Na aanleiding van die ontwrigting van akademiese bedrywighede en onrus op die kampus wat uiteindelik gelei het tot die sluiting van die Mafikengkampus op 5 Mei 2004 verlede week, het die bestuur vandeesweek 'n vergadering belê met die studenteraad (SR) sowel as verteenwoordigers van die studentefront, om kwessies wat deur studente geopper is en die moontlike hervatting van akademiese bedrywighede op die kampus te bespreek. Na intensiewe onderhandelings en toegewings aan die kant van alle betrokke partye het die bestuur besluit om die kampus Vrydag 14 Mei 2004, om 12:00 vir studente te heropen ten opsigte van noodsaaklike dienste, soos die biblioteek en rekenaarlaboratoriums. Klasse sal egter eers op Maandag 17 Mei 2004 hervat.
Voorts het alle partye ooreengekom op 'n memorandum van ooreenkoms wat die grondslag vir toekomstige interaksie tussen die bestuur en die studente van die Mafikengkampus sal verteenwoordig.
Om die skorsing van 8 studente wat op 6 en 8 April 2004 geskors is op te hef. Die partye het ooreenkom om die uitvoerende komitee van die raad te versoek om 'n eenmankommissie, onafhanklik van die Universiteit, aan te wys om die klagtes teen bogenoemde studente te ondersoek in die konteks van die gebeure wat aanleiding gegee het tot die sluiting van die kampus op 5 Mei 2004.
Dat die interdik wat op 6 Mei 2004 verkry is, opgehef word en dat die MVO 'n hofbevel gemaak word. Die partye het ook ooreengekom dat alle studente die ooreengekome optrede sal respekteer (bv. geen ontwrigting van onderrig, eksamens of enige ander wettige bedrywigheid van die Universiteit nie; geen gewelddadige optrede of dreiging van enige student of personeellid nie; geen optrede soos die verbranding van bande nie, ens.).
Daar is kennis geneem daarvan dat die herstruktureringsproses van die studentebestuur op die Mafikengkampus moet plaasvind in ooreenstemming met die vereistes van die Wet op Hoër Onderwys, artikel 32(2) en paragraaf 37(4) van die Standaard Institusionele Statuut, sowel as 'n resolusie van die raad van die Noordwes-Universiteit van 7 Mei 2004, ingevolge die Standaard Institusionele Statuut en die Wet op Hoër Onderwys.
Dat die onderhandelingsproses rakende die oorblywende kwessies (bv. die konstitusie van die institusionele SR; die konstitusie van die Mafikengkampus se SR; registrasieprobleme; Nasionale Studente Finansiële Hulpskema (NSFAS); sekuriteit op kampus; verhoging in studentegeld; ondergekwalifiseerde personeel; akkommodasie; biblioteek; studente- dissiplinêre kode) wat aanleiding gegee het tot die onrus op die kampus voortgesit moet word tydens 'n forum wat bekend sal staan as die Kampusonderhandelingsforum en wat voor 21 Mei 2004 daargestel moet word. Hierdie forum sal inklusief wees ten opsigte van alle studente en die raad moet hierdie proses onderskryf tydens sy volgende vergadering.
Die bestuur, in samewerking met die dekane van die fakulteite, het besluit dat die eksamens wat volgens die Universiteit se jaarboek vir 24 Mei 2004 geskeduleer was, geherskeduleer word om vanaf 31 Mei 2004 tot 9 Junie 2004 plaas te vind. Hierdie eksamens sal geskeduleer word om op ook op Saterdae en Sondae plaas te vind.
"Ek wil graag beklemtoon dat dit 'n deurbraak vir alle partye is, en dat die samesprekings wat hierdie week gehou is, 'n manifestasie is van die goeie dinge wat voorlê. Dit het 'n nuwe hoofstuk vir die kampus en die instelling as geheel ingelei, om vorentoe te beweeg en te verseker dat hierdie instelling een van die bestes in die land word. Al die partye het getoon dat hulle beskik oor goeie leierskap en die bereidwilligheid om dinge te bereik waaroor ander instellings nog tob," het dr. Takalo, rektor van die Mafikengkampus, gesê.
Die bestuur bedank graag al die partye vir hulle geduld tydens die uitdagende tye wat ervaar is sedert die begin van die jaar.
Hierdie reeks gebeure verteenwoordig 'n nuwe begin vir die proses van samewerking en sinergie by die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit en moet gesien word as 'n belangrike eerste voordeel van die samesmelting tussen die twee voormalige universiteite.
<fn>NWU-NEWS. News56.2009-12-02.af.txt</fn>
Dr Lydia Sebego is tydens die Raadsvergadering wat op 24 November 2006 gehou is tot die nuwe voorsitter van die Raad verkies.
Haar verkiesing het 'n vakature in die amp van ondervoorsitter van die Raad tot gevolg gehad. Mnr Peet van der Walt is vervolgens as die nuwe ondervoorsitter van die Raad verkies.
Twee lede van die Uitvoerende Komitee van die Raad (benewens die voormalige voorsitter van die Raad) was nie meer beskikbaar om in die Uitvoerende Komitee te dien nie.
In die geval van dr Johan van Zyl sal hy egter as voorsitter van die Finansiële Komitee aanbly, terwyl die termyn van dr Leon Wessels op 11 Februarie 2007 sal verstryk.
Die vergadering het mnr Flip Buys en mnr OJJ Tabane verkies om onmiddellik vanaf hul verkiesing in die Uitvoerende Komitee te dien.
Die Raad het dr Neels Smit aangewys om hulle in die Institusionele Forum te verteenwoordig.
<fn>NWU-NEWS. News57.2009-12-02.af.txt</fn>
'n Ooreenkoms van R15 miljoen is tussen die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit en BioPAD onderteken om 'n unieke metaboliese platform op die kontinent tot stand te bring.
Twee derdes van die geld sal deur die Skool vir biochemie aangewend word om tegnologie in laboratoriums te vestig, terwyl die res oor drie jaar gebruik sal word om dit te bedryf.
"Die totstandkoming van die platform staan aan die voorpunt van die wetenskap wêreldwyd en is 'n groot stap vorentoe in biotegnologiese innovasie," sê die bestuurder van Biotegnologie in die Departement van Wetenskap en Tegnologie, mnr. Ben Durham.
Volgens die projekleier, prof Carools Reinecke, kom die inisiatief vir die projek van die uitvoerende bestuurder van bioPAD, mnr Butana Mboniswa. Die aansoek vir die platform is gegrond op die bestaande metaboliese tegnologie by die Potchefstroomkampus en verdere kundigheid wat tydens besoeke aan vyf metaboliese sentrums in Europa opgedoen is.
<fn>NWU-NEWS. News58.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) beplan om in 2007 'n Sokkerinstituut op hul Mafikengkampus tot stand te bring.
Die Instituut is daarop gerig om studente holisties te ontwikkel en die Universiteit is ook daartoe verbind om geleenthede en steun te voorsien vir die ontwikkeling van sport op alle vlakke. Die ervaring wat oor die jare deur die NWU se Rubyinstituut en Krieketakademie opgedoen is, sal in hierdie onderneming handig te pas kom. Aanvanklik sal 40 studente by die Instituut registreer.
Die Instituut sal alle bestaande akademiese diploma- en graadprogramme aanbied, asook 'n diploma in Sportwetenskap met die fokus op sokker. Voorsiening sal gemaak word vir opleidingskursusse en oefenkampe vir sokkerafrigters op skool-, klub-, provinsiale en nasionale vlak.
Een van die NWU se onmiddellike doelwitte met betrekking tot die Instituut is om sokker as 'n katalisator te gebruik vir opvoedkundige en gemeenskapsontwikkeling en om die opbou na die 2010-Wêreldbeker te gebruik om die Sokkerinstituut op die Mafikengkampus tot stand te bring en sodoende 'n sigbare en waardevolle bydrae tot die ontwikkeling van sokker in die provinsie en in die land in die geheel te lewer.
<fn>NWU-NEWS. News59.2009-12-02.af.txt</fn>
Die kombinasie van goeie weer, die grasbaan en die uitstekende geriewe van die FNB Hoëprestasie-instituut maak die NWU die ideale oefenbestemming vir die besoekende Britse Olimpiese atletiekspan.
Die Britse span het vroeg in Januarie 2007 in Suid-Afrika aangekom vir 'n drie weke lange oefenkamp by die sportsentrum van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit, het aan die besoekende span gewys wat egte Suid-Afrikaanse gasvryheid behels toe hy hulle op Sondag 17 Januarie 2007 genooi het vir 'n braai by die visekanselierswoning.
"Die NWU, wat as die voorste sportuniversiteit in Suid-Afrika geag word, beskou sport in 'n baie ernstige lig," het dr Eloff gesê toe hy die span Sondagaand verwelkom het.
Volgens mnr Aston Moore, die hoof naellope-afrigter van die span, vorm die oefenkamp in Potchefstroom 'n belangrike deel van die span se voorbereiding vir die Europese Binnenshuise Atletiekkampioenskappe in Maart vanjaar.
Een van die spanlede is me Jo Pavey, wat tans onder die top vyf middelafstandatlete in die wêreld gereken word. Me Pavey is reeds 'n bekende gesig in Potchefstroom, aangesien sy al verskeie kere in die verlede hier geoefen het.
Een van die ander sterre in die span is mnr Mark-Lewis Francis, een van die vier Britse mansatlete wat die wêreld in 2004 verras het toe hulle, in plaas van die Amerikaanse gunstelinge, die 4 x 100 meter-aflos tydens die Olimpiese Spele in Athene gewen het.
Me Kelly Sotherton, wat die bronsmedalje vir sewekamp tydens die Olimpiese Spele in Athene, Griekeland in 2004 gewen het, is ook deel van die besoekende span.
n Bekende Potchefstroomse medikus en sportbeseringskenner, dr Paul Dijkstra, vergesel die span as hulle hoof mediese beampte.
Volgens mnr Jean Verster, wat die span na Potchefstroom gebring het, het besoeke soos dié van die Britse span die bykomende voordeel dat waardevolle kennisuitruiling tydens interaksie tussen die internasionale atlete en afrigters en hul Potchefstroomse eweknieë plaasvind.
Van links na regs: Prof.
prof. Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus, Noordwes-Universiteit.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (heel links), het die Britse Olimpiese atletiekspan onlangs by sy huis onthaal. Saam met hom is lede van die mediese span wat die atlete vergesel het. Hulle is vanaf links: dr Paul Dijkstra, me Paula Clayton, me Rhoné Thompson, me Sam Stear en mnr Neil Black.
<fn>NWU-NEWS. News6.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Shamiela Letsoalo Link: mailto:bkksl@puk.ac.
Die nuwe Noordwes-Universiteit (NWU) is die eerste van die saaamgesmelte universiteite om 'n proses vir die aanstelling van sy topbestuur te begin.
Die instelling het die voortou geneem deur die proses goed te keur tydens vandag se raadsvergadering. Dié stap is geneem te midde van vrae oor werksekuriteit en permanensie onder personeel van saamgesmelte universiteite en universiteite wat binnekort saamsmelt. Tydens vandag se vergadering het die raadsvoorsitter, mnr. Litha Nyhonyha, gesê dat hierdie besluit weereens wys dat die NWU-samesmelting die voortou neem in terme van stabiliteit, kwaliteit, opleiding en navorsing. Volgens mnr. Nyhonyha is die besluit geneem in die belang van sekerheid en personeelmotivering.
Die proses om die senior bestuur aan te stel, sal deur 'n raadskomitee gefasiliteer word wat aanbevelings rakende geskikte kandidate vir die poste aan die Raad sal maak. Die poste sluit dié van viseprinsipaal, kampusrektore, institusionele registrateur en institusionele direkteure in. Hierdie poste sal intern geadverteer word, waarna die relevante kandidate die nodige bevoegdheidstoetse sal aflê. Sodoende volg die raadskomitee 'n absorpsie strategie wat beteken dat beskikbare kandidate in lyn gebring sal word met die vakante poste. Formele onderhoude sal gevoer word in gevalle waar meer as een kandidaat aansoek gedoen het. Die faktore wat in ag geneem sal word sluit bevoegdheid, ervaring, ekwiteit, transformasie, kontinuïteit en die advies van die visekanselier, Institusionele Forum, Senaat en die kampus bestuurskomitees in, waar toepaslik.
Die uitvoerende komitee van die Raad het benadruk dat die proses voldoen aan die kriteria van legitimiteit, deursigtigheid, stabiliteit, effektiewe bestuur, ekwiteit en transformasie. Die Raad beplan om die aanstellings tydens sy volgende vergadering te maak.
In nog 'n opwindende verwikkeling, is die voormalige premier van die Noordwes Provinsie, dr. Popo Molefe, aangestel as kanselier van die universiteit. Dr. Molefe was premier van die Noordwes vanaf 1994 tot 2004. Die kanselier is 'n titulêre posisie en sal die simboliese "gesig" van die universiteit wees.
<fn>NWU-NEWS. News60.2009-12-02.af.txt</fn>
Die NWU Vaaldriehoekkampus het pas die eerste drie fases van 'n bou- en opgraderingsprojek van bykans R30 miljoen voltooi.
Die projek, waarby sowel personeel as studente gaan baatvind, sluit in 'n dubbelverdieping kantoorblok vir akademiese personeel van Opvoedingswetenskappe, Modelleringswetenskappe en Inligtingstegnologie en Bestuur. Die eerste akademiese blok bestaan uit ses opleidingslokale vir Opvoedingswetenskappe en vyf rekenaaropleidingslokale. Die tweede akademiese blok huisves vier algemene lesingslokale wat honderd studente elk kan huisves.
Die opknapping van die twee akademiese geboue wat die ander vier akademiese skole huisves, sal voor die aanvang van die klasse voltooi wees. Die gebou wat voorheen die biblioteek en rekenaaropleidingslokale gehuisves het, word nou verander en opgegradeer na 'n drieverdieping biblioteek wat waarskynlik teen middel Februarie ten volle in gebruik sal wees. Die koste van hierdie opgraderingswerk beloop ongeveer R3 miljoen.
'n Eerste vir die Studenteleiers van die Vaaldriehoekkampus sal hulle eie goed ingerigte studenteleierskantore wees. Dit word tans ingerig in 'n gebou wat voorheen deur Opvoedkunde gebruik is. Nog 'n eerste vir die studente en personeel van die kampus is 'n ABSA-OTM by die nuwe biblioteekgebou.
Die inkorporering en verskuiwing van die eks-Vista-personeel en -studente vanaf die Sebokengkampus na die Vaaldriehoekkampus is nou afgehandel. Dit was deel van die samesmeltingsproses wat in 2004 begin het - met 'n tekort aan fasiliteite en infrastruktuur op die Vaaldriehoekkampus as een van die grootste uitdagings.
<fn>NWU-NEWS. News61.2009-12-02.af.txt</fn>
Na raming sal daar vanjaar sowat 5 650 eerstejaars by die NWU registreer. Hiervan sal ongeveer 1 500 op die Mafikengkampus, 750 op die Vaaldriehoekkampus en 3 400 op die Potchefstroomkampus registreer.
Die eerstejaars op die Potchefstroomkampus is op Saterdag, 20 Januarie 2007 amptelik deur die Rektor, prof. Annette Combrink, verwelkom. Op die Mafikengkampus het die Rektor, prof. Dan Kgwadi, die nuwelinge op Maandag 22 Januarie welkom geheet. Eerstejaars op die Vaaldriehoekkampus sal op Vrydag, 2 Februarie deur die Rektor, prof. Piet Prinsloo, verwelkom word.
Nadat die eerstejaars amptelik ontvang en verwelkom is, volg daar op al drie kampusse bekendstellingsprogramme om die eerstejaars te help om tuis te voel in hul nuwe omgewing.
Op die Mafikeng- en Potchefstroomkampus begin hierdie bekendstellingsprogramme op Maandag, 22 Januarie. Die verwelkomingsweek vir eerstejaars op die Vaaldriehoekkampus vind vanaf 2 tot 9 Februarie plaas en word afgesluit met 'n eerstejaarskonsert in die Vereeniging Stadskouburg.
<fn>NWU-NEWS. News62.2009-12-02.af.txt</fn>
Die NWU se Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT™) het onlangs 'n toekenning van die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (PANSAT) ontvang vir die bevordering van meertaligheid in Suid-Afrika.
"CTexT streef daarna om nie net die tale van Suid-Afrika nie, maar ook die mense wat die tale praat, te bemagtig," sê prof. Gerhard van Huyssteen, hoof van CTexT.
CTexT, wat beskou word as 'n leier op die gebied van mensetaaltegnologie (MTT) in Suid-Afrika, is 'n nie-winsgewende, selfstandige sentrum wat deel uitmaak van die Navorsingseenheid vir Tale en Literatuur in die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte op die Potchefstroomkampus.
CTexT is betrokke by navorsing om te help met die ontwikkeling, kommersialisering en instandhouding van elektroniese eindgebruikerprodukte en toepassings. CTexT het reeds verskeie elektroniese produkte soos speltoetsers vir isiXhosa, isiZulu, Sesotho sa Leboa en Setswana ontwikkel, sowel as taalaanleerprogramme vir Afrikaans, isiXhosa, isiZulu en Setswana.
CTexT is tans betrokke by die ontwikkeling van 'n aanlynvertaalfunksie vir die NWU se webwerf wat na verwagting later vanjaar geïmplementeer sal word. Die plan is dat die gebruiker op 'n woord moet kan klik wat hy/sy nie verstaan nie en dat daar dan 'n opwipblokkie verskyn met die woord se betekenis in Engels, Afrikaans of Setswana. Hierdie funksie sal beskikbaar wees vir die vierduisend mees gebruikte woorde op die NWU se webwerf.
n Ander projek waarmee hulle besig is, behels verskeie regeringskontrakte met die oog op ontwikkelingswerk wat verband hou met die bevordering van meertaligheid in Suid-Afrika. Meer inligting sal bekend gemaak word sodra hierdie kontrakte amptelik gesluit is.
Prof. Gerhard van Huyssteen, hoof van CTexT.
Van die produkte wat deur CTexT ontwikkel is.
<fn>NWU-NEWS. News63.2009-12-02.af.txt</fn>
Die opbrengs van die Pick 'n Pay Fast One-fietswedren, wat in Germiston begin en op die NWU se Vaaldriehoekkampus eindig, sal gebruik word om die ondersteuningsfonds vir studente aan dié kampus 'n hupstoot te gee.
Die wedren, voorheen bekend as die Hyper to Hyper-fietswedren, is 'n belangrike bemarkingsgeleentheid wat jaarliks nagenoeg 20 000 mense na die kampus toe lok. Ongeveer 9 000 fietsryers het op Sondag, 28 Januarie aan die resies deelgeneem, wat dit een van vyf grootste fietsrygebeurtenisse in die land maak.
Die gewildheid van hierdie wedren en die feit dat 'n fietsry-akademie, met professionele fietsryer Duncan Viljoen as voltydse afrigter, onlangs op die Vaaldriehoekkampus gestig is, getuig van die groeiende belangstelling in fietsry op die Vaaldriehoekkampus.
Die Fietsry-akademie het onlangs 'n adviesraad tot stand gebring, bestaande uit prof Piet Prinsloo, Rektor, Vaaldriehoekkampus, mnr Peter Viljoen, Voorsitter van Gauteng-Suid-Fietsry, mnr Ertjies Bezuidenhout, oud-PUK en Springbokfietsryer, en mnr Philip Vermeulen, Besturende Direkteur van Vesco.
Een van die beoogde fietsrygebeurtenisse vir 2007 is die kampus se eie wedren, die Campus to Campus Super Classic wat op 30 September op die Vaaldriehoekkampus sal plaasvind.
Die Kampus sal ook optree as gasheer vir die jaarlike Fietsry-Intervarsity, wat op 26 September begin, met die kampus-tot-kampus-wedren as die hoogtepunt. Hierdie intervarsity sal plaasvind onder die beskerming van die Suid-Afrikaanse Studentesportunie (SASSU).
<fn>NWU-NEWS. News64.2009-12-02.af.txt</fn>
Tydens 'n seremonie wat op Vrydag, 20 Januarie by Machavie-plaas buite Potchefstroom gehou is, is 24 beeste ter waarde van R247 000 aan elke boer oorhandig.
Hierdie inisiatief is reeds in Februarie 2006 van stapel gestuur met die oog op die hervestiging van die geharde Nguni-beesras in die provinsie.
Die rol van die NWU, en in die besonder van die Skool vir Landbou in die Fakulteit Landbou, Wetenskap en Tegnologie aan die Mafikengkampus, sal wees om tegniese en wetenskaplike kundigheid by te dra en opleiding te verskaf ten einde die vier boere in staat te stel om kommersiële boere te word.
Die NWU sal op sy beurt ook uit hierdie projek voordeel trek, aangesien die landboustudente die beeste tot hulle beskikking sal hê vir hul navorsingsprojekte.
n Paar van die 96 Nguni-beeste wat aan opkomende boere oorhandig is.
<fn>NWU-NEWS. News65.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Noordwes-Universiteit se Dreamveldt-atletiekklub op die Potchefstroomkampus het weer 'n goeie oes van top junior atlete ingeskryf en sal sy status as die beste klub in die land kan verdedig.
Een van die sterre in die groep is die gewigstoter Simone du Toit, wat die SA junior en senior kampioen is en ook verlede seisoen die goue medalje by die Wêreld-jeugkampioenskap gewen het. Nog 'n topatleet is Noël Meyer wat ook Wêreld-jeugkampioen in spiesgooi was en binnekort in senior geledere sy stem behoorlik dik gaan maak.
Pieter Botha het ook aan die Wêreld-jeugkampioenskap deelgeneem en is 'n uiters belowende 400 m-hekkiesatleet wat onder die afrigting van Ria van der Berg die wêreld aan die brand gaan hardloop. Dayne Lekay was verlede seisoen die tweede beste junior naelloper in die land. Hoogspringer Pieter Smith spog met die beste hoogte in sy item verlede jaar (2,10 m).
Die veldatleet Louis Botha het al oor die 16 m gestoot en sy 48,68 m in die diskus is ook nie te versmaai nie. Pieter van Gent is in beheer van die afrigting vir gewigstoot en diskus. Hy sal ook vir Pieter van Deventer (50,40) onder hande neem.
Die Afrika-jeugkampioen oor 100 m (11,60), Thandi Mngwevu, het ook by die PUK-kampus ingeskryf en afrigter Owen van Niekerk glo sy gaan vanjaar nog vinniger hardloop.
Ferney Kitshoff is 'n baie belowende spiesgooier wat al die magiese 70 m-grens oorskry het en sal onder die sweep van Terseus Liebenberg vanjaar sekerlik die 75 m-grens toets.
Vier van die uitstekende junior atlete wat vanjaar by die NWU-PUK-atletiekklub aangesluit het is Noël Meyer, Simone du Toit, Pieter van Deventer en Ferney Kitshoff.
<fn>NWU-NEWS. News66.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die departement vervoer en ekonomie in die fakulteit handel en administrasie aan die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit het onlangs 'n onwikkelingseenheid vir jong entrepreneurs tot stand gebring.
Hierdie eenheid, wat bekend staan as die Youth Entrepreneurial Development Unit (YEDU), beoog om 'n voorkeur-sakefasiliteringseenheid te word wat potensiële sakeondernemings vanaf hul kinderskoene tot uiteindelike korporatiewe prestasie sal lei.
Die eenheid sal 'n multidimensionele, omvattende, dinamiese en effektiewe sakefasiliteringseenheid aan die Noordwes-Universiteit skep en in stand hou. Die uiteindelike doelwit is om 'n omvattende verskeidenheid dienste aan potensiële toetreders tot die korporatiewe wêreld te lewer. Dit sal gedoen word deur opleiding, fisiese bystand en toegang tot egte netwerkgeleenthede te voorsien en daardeur ook wedersydse verhoudinge met die gevestigde korporatiewe sektor in die Noordwes-Provinsie en uiteindelik ook Suid-Afrika te bevorder.
<fn>NWU-NEWS. News67.2009-12-02.af.txt</fn>
As deel van hul Fundza Lushaka-beursprogram vir Onderwysstudente het die Department van Onderwys R7,2 miljoen aan die Noordwes-Universiteit toegewys.
Teen R40 000 per student sal dit 180 studente in staat stel om aan die NWU te studeer.
Die Departement van Onderwys het landswyd R120 miljoen vir die Fundza Lushaka-program vir 2007/2008 bewillig, en 'n totaal van R700 miljoen vir die program vir die driejaartydperk 2007/2008 - 2009/2010. Die doel van die program is om in die nasionale behoefte aan goeie onderwysers in prioriteitsareas te voorsien.
Die keuring van beurshouers sal deur die NWU gedoen word, in samewerking met die provinsiale Departement van Onderwys. Die toepaslike programme is: BEd, Nagraadse Onderwyssertifikaat, en BA/BSc/BCom/BTech-grade in vakke wat toelating gee tot NGOS.
'n Fundza Lushaka-beurs dek die student se registrasiefooi, klasgeld, boekegeld, reiskoste, verblyfkoste in 'n koshuis of ander goedgekeurde akkommodasie, en etes. Dit word van studente verwag om ná hul opleiding in staatskole onderrig te gee kragtens die dienskontrak wat deel uitmaak van die beursooreenkoms.
Die beurse word deur die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente (NFSAS) geadministreer.
<fn>NWU-NEWS. News68.2009-12-02.af.txt</fn>
VAALDRIEHOEK - Mnr. Hendrik Steyn, 'n blinde student van die Noordwes-Universiteit se Vaaldriehoekkampus, het onlangs teruggekeer van Tübingen, Duitsland, waar hy die NWU as deel van die Tübingen/Suid-Afrika-2007-kultuurprogram verteenwoordig het.
Hy was deel van 'n groep van 22 studente wat die Universiteit van Tübingen vanaf 2 tot 28 Januarie 2007 besoek het.
Die doel van die program is om die Suid-Afrikaanse studente aan die Duitse kultuur, geskiedenis en taal bloot te stel. Die program het lesings oor die Duitse kultuur, ekonomie en politiek ingesluit, asook Duitse taallesse en besoeke aan besienswaardighede in Tübingen en omliggende stede.
Volgens mnr. Steyn was sy reis 'n ware leerervaring. Hy was besonder beïndruk met die openbare vervoerstelsel in Europa. As blinde persoon het hy sonder sukkel altesaam sowat 1 500 km trein gery tydens sy besoek. "Geriewe soos pratende verkeersligte getuig daarvan dat dit Europeërs baie meer bewus is van die behoeftes van gestremde persone," sê hy.
Mnr Steyn was een van vyf studente wat via Fotim gekies is om aan die program deel te neem. Van die kriteria waaraan die kandidate moes voldoen, is dat hulle nie finalejaarstudente moes wees nie, dat hulle goeie ambassadeurs vir hul universiteite en vir die land moes wees, en dat hulle nog nie vantevore buite Suid-Afrika gereis het nie.
Hendrik Steyn met programorganiseerder, Barbara Owen.
Hendrik Steyn en programorganiseerder, Marion Schmitt, geniet die sneeu tydens 'n onlangse besoek aan Tübingen, Duitsland.
<fn>NWU-NEWS. News69.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Prof. Peet van Schalkwyk, 'n dosent in meganiese ingenieurswese aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit, het 'n interaktiewe, virtuele laboratorium op CD ontwikkel waarmee wetenskaplike beginsels op 'n dinamiese wyse aan skoolkinders en studente verduidelik kan word.
Volgens prof. Van Schalkwyk is dit dikwels nie moontlik vir onderwysers om eksperimente in die klaskamer uit te voer om dinamiese beginsels soos impuls, momentum en gravitasie te verduidelik nie. Meestal word dit slegs op 'n statiese wyse in boeke of op swartborde uiteengesit en word daar dan van leerders verwag om self te visualiseer hoe die eksperimente dinamies sou plaasvind.
Met die interaktiewe animasie-CD kan leerders nou eksperimente op 'n rekenaarskerm doen. Die kinders neem self aan die eksperiment deel deur op verskeie moontlikhede op die skerm te klik om sodoende die verskillende komponente van die eksperiment te manipuleer. Hulle kan byvoorbeeld aan die spoed en massa verstel om die verloop van die eksperiment te verander.
'n Werkkaart, wat uitgedruk kan word, dien as riglyn of 'padkaart' deur die animasie. In die toekoms sal hierdie werkkaart ook in verskillende moeilikheidsgrade beskikbaar gestel word - byvoorbeeld vir hoërskoolleerders en studente onderskeidelik.
Die CD is tans volledig in Afrikaans en gedeeltelik in Engels beskikbaar. 'n Voorskou van die animasies is by www.peetvs.co.za (Link: http://www.peetvs.co.za) beskikbaar.
Prof Peet van Schalkwyk, 'n dosent in meganiese ingenieurswese aan die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit, het onlangs 'n interaktiewe, virtuele laboratorium op CD ontwikkel.
n Aantal objekte wat op die animasie-CD verskyn.
<fn>NWU-NEWS. News7.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Maryke Steenkamp Link: mailto:bkkms@puk.ac.
Die volgende vlak van senior bestuur van die Noordwes-Universiteit sal binnekort aangestel word. Na aanleiding van die raadsbesluit van 18 Junie 2004 om die volgende vlak van senior bestuur aan te stel, is huidige NU-personeel genooi om aansoek te doen vir senior bestuursposte. Die aansoeke het op 20 Julie 2004 gesluit en 15 nominasies/aansoeke is ontvang vir die poste van adjunkhoof; die drie kampusrektore; institusionele registrateur; institusionele direkteur: finansies en fasiliteite; institusionele direkteur: mensehulpbronne en studentesake en institusionele bestuurder: korporatiewe kommunikasie.
Prof AL Combrink, Me GC Legodi-Bogatsu, Prof MW Legotlo, Me S Letsoalo, Prof SN Mashego, Mnr S Myburgh, Dr T Ngwenya, Prof PJJ Prinsloo, Prof IJ Rost, Dr MN Takalo, Dr TM Thiba, Prof CFC van der Walt, Prof F van Niekerk, Prof MS Zibi.
Die Raadskomitee sal vervolgens vasstel watter van hierdie aansoekers aan die minimum posvereistes (soos geadverteer) voldoen. Die suksesvolle aansoekers sal dan genooi word om bevoegdheids- en aanlegtoetse af te lê. Op grond daarvan sal die Raadskomitee dan besluit watter kandidate vir onderhoude genooi sal word. Formele onderhoude sal gevoer word waarna die advies van die Senaat en Institusionele Forum ingewin sal word, waar toepaslik. Die aspekte wat in gedagte gehou sal word, sluit in: bevoegdheid, ervaring, billikheid, transformasie en kontinuïteit. Die aanstellingsprosedure sal 'n absorberingstrategie volg, d.w.s. passing van die mees geskikte kandidate by die vakante poste.
<fn>NWU-NEWS. News70.2009-12-02.af.txt</fn>
Tydens die onlangse amptelike openings van die Potchefstroom- en Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit is langdienstoekennings aan 81 werknemers vir altesaam 1 460 jaar diens oorhandig.
Tydens die openingseremonies het dr. Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, vyf strategiese prioriteite vir 2007 uitgelig.
Volgens dr. Eloff beywer die NWU hom om die deurvloeisyfer te verbeter en om die programme op die verskillende kampusse te belyn. Nog 'n prioriteit is navorsing en innovasie, met die fokus op die uitbou van navorsingskapasiteit en die doeltreffende bestuur van hulpbronne.
Die derde prioriteitsfokus is om te verseker dat die bestuursfilosofie en -praktyke van persoonlike verantwoordbaarheid, 'n 'regdoen'-ingesteldheid en aksieplanne op alle vlakke binne die unitêre multikampuskonteks van die NWU bevorder en geïmplementeer word. Verder is dit ook 'n prioriteit om die optimale benutting van stelsels en prosesse te verseker, ten einde oneffektiewe burokrasie te vermy.
Die NWU fokus voorts op kwaliteitsversekering en voorbereiding vir die Institusionele Oudit in 2008, wat dr. Eloff bestempel as die heel belangrikste proses in die bestaan van die NWU, uitgesonderd die samesmelting.
Ander prioriteite wat dr. Eloff genoem het, is die proses van die vestiging van die NWU-handelsmerk, en die Sokkerinstituut wat onlangs op die Mafikengkampus tot stand gebring is.
Die amptelike opening op die Mafikengkampus is vir 12 Februarie geskeduleer, maar is weens onvoorsiene omstandighede uitgestel.
<fn>NWU-NEWS. News71.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - 'n Groep navorsers van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit wat Suid-Afrika in die Hoë-energie Stereoskopiese Sisteem-groep (HESS) verteenwoordig, is die enigste Suid-Afrikaners wat moontlik die Europese Unie se gesogte Descartes-prys vir navorsing vir 2006 kan wen.
Die groep, wat bestaan uit navorsers van Duitsland, Frankryk, die Tsjeggiese Republiek, die Verenigde Koningryk, Pole, Ierland, Armenië en Suid Afrika, is in die kategorie vir basiese wetenskappe vir hulle HESS-projek, 'n Nuwe blik op die hoogste-energieheelal, benoem.
HESS bestaan uit vier gammastraalteleskope in Namibië wat die afgelope paar jaar reeds revolusionêre ontdekkings oor gammastrale vanuit die heelal gemaak het.
Volgens prof Okkie de Jager van die NWU voel hy en sy mede-spanlede baie geëerd om deel te wees van so 'n uitmuntende groep. "Dit het egter ongelooflike harde werk vereis om te verseker dat die standaard van HESS behoue bly," sê prof de Jager.
Hy verduidelik dat hulle 'n nuwe orde in die multigolflengte-landskap van die heelal blootgelê het, omdat hulle effektief in die skoene van mense soos Galileo Galilei kon staan. "Dit beteken dus dat ons 'n nuwe venster op die heelal geopen het."
Die Potchefstroom-span neem ook deel aan waarnemings in Namibië, asook die ontleding en vertolking van data en die uiteindelike publisering van verskeie nuwe ontdekkings.
Die Descartes-prys word in die Europese Unie (EU) as die "Nobel-prys" vir transnasionale wetenskapspanne bestempel.
Die wenners van die vyf kategorieë word op 7 Maart in Brussels bekend gemaak en sal 'n prysgeld van een miljoen Euro deel.
Die span wetenskaplikes van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit wat deel is van die internasionale span wat vir die Descartes-prys benoem is. Vanaf links is mnre. Mathew Holleran, Christo Venter, dr. Ingo Büsching, proff. Christo Raubenheimer en Okkie de Jager. Inlas: mnr. Isak Davids.
<fn>NWU-NEWS. News72.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Noordwes-Universiteit-Konferensiesentrum is onlangs tydens die jaarlikse Professional Management Review (PMR) Leaders and Achievers-toekenningsgeleentheid aangewys as een van die top konferensiesentrums in die Sedibeng-distrikraad.
Die Konferensiesentrum, wat 'n jaar gelede deur die NWU oorgeneem is, het 'n Diamond Arrow-toekenning ontvang. Die toekennings word gemaak op grond van 'n besigheidsoudit wat deur plaaslike sakelui en rolspelers in verskeie plaaslike en provinsiale regeringstrukture gedoen word.
Die Noordwes-Universiteit-Konferensiesentrum, voorheen bekend as die Emfuleni-Konferensiesentrum, is in 2006 ná 'n suksesvolle tenderproses gekoop. Die terrein en geboue, die permanente personeel, asook alle voorraad, bates en destydse kontrakte is amptelik op 3 Januarie 2006 oorgeneem.
Volgens mnr. Bertie Visser, Hoofdirekteur Finansies en Fasiliteite, is dit verblydend dat die konferensiesentrum nie net 'n suksesvolle onderneming is nie, maar ook 'n groot bate vir die gemeenskap in die breë is.
Fasiliteite by die konferensiesentrum sluit onder meer die volgende in: drie groot banketsale, twee algemene sale, tien konferensielokale, 'n bestuurskonferensielokaal, 'n restaurant, sportkafee, tuin-onthaalarea, akkommodasie vir 46 konferensiegangers, 'n ontbytlokaal en vier muurbalbane.
Belangstellendes wat van hierdie fasiliteite gebruik wil maak, kan vir Mariska Kritzinger by (016) 933 4771 skakel.
Die span aan die stuur van sake by die Noordwes-Universiteit-Konferensiesentrum is van links: Annalie Huxham, Finansiële Bestuurder, Mariska Kritzinger, Bemarkingsbestuurder, Bertie Visser, Hoofdirekteur Finansies en Fasiliteite, Pieter Streicher, Bedryfsbestuurder en Jeanette Koekemoer, Algemene Bestuurder.
Sommige van die geriewe by die Noordwes-Universiteit-Konferensiesentrum.
<fn>NWU-NEWS. News73.2009-12-02.af.txt</fn>
Die regsfirma, DM Kisch, het onlangs 'n aansienlike bedrag aan die Noordwes-Universiteit geskenk vir die skep, effektiewe bestuur en kommersialisering van sy intellektuele eiendom, insluitend handelsmerke, innovasies en patente.
Die Direkteur van DM Kisch, mnr Derek Momberg, het tydens 'n seremonie by hul hoofkantoor in Sandton die tjek aan dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, oorhandig.
Die geld sal gebruik word deur die personeel van die NWU se Institusionele Regskantoor om nasionale en internasionale konferensies oor intellektuele eiendom by te woon, of om hul eweknieë oorsee te besoek ten einde wedersydse kennisuitruiling met betrekking tot intellektuele eiendom te bewerkstellig.
Volgens dr Eloff is dit een van die NWU se strategiese prioriteite om navorsing en inovasie te optimaliseer en daardeur 'n gebalanseerde onderrig-navorsingsinstelling te word.
Dr Eloff sê die NWU, as 'n nuwegenerasie-universiteit, het innovasie 'n nisgebied gemaak en kan reeds beskryf word as 'n 'boetiek'-navorsingsuniversiteit wat op spesifieke gebiede fokus. Hierdeur kan die NWU die beste in die land en die wêreld op sekere nis-navorsingsgebiede word.
Die NWU het tans 41 aktiewe patente wat in onder meer Brasilië, Rusland, Indië, Sjina, Hong Kong en Australië ingedien is. In die VSA, waar dit baie moeilik is om 'n patent te registreer, spog die NWU in hierdie stadium met ses patente.
In 2006 het die NWU tantieme ter waarde van R1,4 miljoen vir sy patente verdien.
Vanaf links is die Direkteur van DM Kisch, mnr Derek Momberg, dr Ngoato Takalo, Adjunkhoof van die NWU en dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU.
<fn>NWU-NEWS. News74.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die daarstelling van 'n unieke wetenskappark sal deel uitmaak van 'n Memorandum van Verstandhouding wat binnekort tussen die Noordwes-Universiteit (NWU) en die Suidelike Distriksmunisipaliteit tot stand gaan kom.
n Afvaardiging van die Suidelike Distriksmunisipaliteit het die NWU onlangs besoek met die oog op nouer samewerking tussen dié twee instansies. Gedurende die besoek is die totstandkoming van die Noordwes-Wetenskappark op die NWU se Potchefstroomkampus ten bedrae van ongeveer R30 miljoen bespreek.
Die Wetenskappark-voorstel is 'n uitvloeisel van die Suidelike Distriksmunisipaliteit se Groei- en Ontwikkelingstrategie. Die NWU het, op versoek van die Suidelike Distriksmunisipaliteit, 'n voorlopige uitvoerbaarheidsondersoek van stapel gestuur, wat positiewe resultate opgelewer het.
Volgens dr Rudi van der Walt, Direkteur: Innovasie van die NWU, is 'n wetenskappark 'n gebied met 'n versameling innoverende, hoogs tegnologiese ondernemings wat in 'n goed uitgelegde omgewing geleë is.
Daar word voorsien dat die Wetenskappark die innovasiespil van die Noordwes-Provinsie kan word, waarvandaan kennis-intensiewe en innoverende tegnologie na klein sake-ondernemings sowel as gevestigde industrieë versprei word, ten einde groei en werkverskaffing te stimuleer.
Indien daar 'n gevestigde, innoverende universiteit soos die NWU in die nabyheid is, sal dit tot voordeel van die interafhanklike verhouding tussen die twee instellings strek. Van die voordele van so 'n ooreenkoms is dat voldoende bronne, navorsing en tegnologie deur die NWU verskaf word, terwyl die Wetenskappark tegnologiegroepe in die gebied kan ontwikkel, wat vir gegradueerdes en akademiese personeel geleenthede sal bied om hul loopbane in die provinsie te bevorder.
Behalwe vir die Wetenskappark, sal ander sake ook in die Memorandum van Verstandhouding tussen die NWU en die Suidelike Distriksmunisipaliteit hanteer word.
Volgens dr Monty Mongake van die Suidelike Distriksmunisipaliteit kan noue samewerking tussen die NWU en die Suidelike Distriksmunisipaliteit tot die ontwikkeling van tegniese vaardighede en gevolglik ook beter dienslewering in verskeie munisipaliteite in die gebied van die Suidelike Distriksmunisipaliteit lei.
Prof Annette Combrink, Rektor van die NWU-Potchefstroomkampus, het voorgestel dat die NWU die munisipaliteite bystaan deur 'n situasie- en vaardigheidsanalise op munisipale vlak te doen, waarna die behoeftes waarin die NWU kan voorsien, asook die toepaslike programme of kursusse wat die NWU aanbied, geïdentifiseer word. Sake wat ook hanteer behoort te word, is die ontwikkeling van leierskaps- en bestuursvaardighede en finansiële bystand aan behoeftige studente in die gebied van die Suidelike Distriksmunisipaliteit.
n Afvaardiging van die Suidelike Distriksmunisipaliteit en lede van die NWU-bestuur het onlangs samesprekings gevoer. Agter van links is dr Monty Mongake, Suidelike Distriksmunisipaliteit, dr Rudi van der Walt, NWU-Direkteur: Innovasie, adv Abbey Dlavane, Suidelike Distriksmunisipaliteit, en prof Frikkie van Niekerk, NWU-Uitvoerende Direkteur: Navorsing en Innovasie. Voor: Me Dorothy August, Registrateur: NWU-Potchefstroomkampus, mnr Victor Nicodemus, Suidelike Distriksmunisipaliteit, en mnr Victor Mothobi, NWU-Direkteur: Menslike Hulpbronne.
n Kunstenaarsvoorstelling van hoe die Noordwes-Wetenskappark moontlik kan lyk.
<fn>NWU-NEWS. News75.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Mnr David Hedding, 'n geomorfoloog in die Departement Geografie en Omgewingswetenskappe op die Mafikengkampus het onlangs teruggekeer vanaf Antarktika, waar hy verwering en periglasiale landvorme en -prosesse ondersoek het.
Mnr Hedding was deel van 'n groep wat deur prof Ian Meiklejohn van die Universiteit van Pretoria gelei is. Die hooffokus van die besoek was om die eienskappe van periglasiale landvorme in ysvrye gebiede te dokumenteer, ten einde 'n inventaris van periglasiale verskynsels wat in die ysvrye gebiede of 'nunutaks' naby die Suid-Afrikaanse basis in Westelike Dronning Maud-gebied in Antarktika gevind word, op te stel. Periglasiale verskynsels kan beskryf word as dit wat voorkom op die rand van geyste gebiede of naby gletsers.
Die span het ook 'n grondtemperatuur-moniteringsplek gevestig, waar hulle grondtemperature tot op 'n diepte van twee meter sal waarneem. Hulle kon ook daarin slaag om rotsmonsters te versamel vir ontleding aan die hand van fisiese kenmerke en, belangriker, met die oog op 'n ondersoek na chemiese verweringsprosesse wat weens die lae temperature as uiters beperk in Antarktika beskou word.
Mnr Hedding het ook 'n langtermyn rotsmassaverlies-eksperiment opgestel wat sal help met die bepaling van die tempo waarteen rots afgebreek word en die gevolglike vorming van fyner materiaal, wat die ontwikkeling van grond voorafgaan.
Mnr Hedding het op 7 Desember 2006 op die SA Agulhas na Antarktika vertrek, en op 15 February 2007 teruggekeer.
Twee kollegas van die NWU-Potchefstroomkampus, dr Helena Krüger van die Eenheid vir Ruimtefisika en mnr Leon du Plessis van die Skool vir Natuurwetenskap, Wiskunde en Tegnologie-onderwys, was saam met mnr Hedding op Antarktika.
Van die uitdagings wat die besoekers in die gesig gestaar het, was om die koue en die vier week lange bootreis te trotseer. Volgens mnr Hedding het die waterbeperking by die basis, as gevolg van 'n gebreekte waterpyp, sake nog interessanter gemaak. Die span kon darem ook tyd vir ontspanning inruim, en hy het veral sneeuplankry baie geniet.
Hy sê hy sal graag die einde van die jaar wou terugkeer vir nog 'n somerseisoen.
Mnr David Hedding, 'n geomorfoloog in die Departement Geografie en Omgewingswetenskappe op die Mafikengkampus, tydens sy besoek aan Antarktika.
Mnr David Hedding, 'n geomorfoloog in die Departement Geografie en Omgewingswetenskappe op die Mafikengkampus het onlangs teruggekeer vanaf Antarktika, waar hy verwering en periglasiale landvorme en -prosesse ondersoek het.
Mnr David Hedding bewonder die asemrowende landskap van Antarktika.
<fn>NWU-NEWS. News76.2009-12-02.af.txt</fn>
Prof Jaco Kruger van die Skool vir Musiek op die NWU-Potchefstroomkampus en dr Linda Theron van Opvoedingswetenskappe op die NWU-Vaaldriehoekkampus is onlangs tydens 'n glansgeleentheid aangewys as die beste dosente op hul onderskeie kampusse.
Tydens hierdie funksie is die eerste institusionele onderrig-leer-toekennings gemaak sedert die Noordwes-Universiteit in 2004 tot stand gekom het. 34 dosente van die Potchefstroomkampus en vyf van die Vaaldriehoekkampus het elk 'n Institusionele Toekenning vir Onderriguitnemendheid (ITOU) ontvang.
Van hierdie toekennings is 14 in die kategorie Institusionele Prestige Toekenning vir Onderriguitnemendheid gemaak, 20 in die kategorie Institusionele Toekenning vir Onderriguitnemendheid en vyf in die kategorie Ontwikkelingsprogram vir Onderriguitnemendheid.
Dr Ngoato Takalo, Adjunkhoof van die NWU en Uitvoerende Direkteur: Onderrig-Leer, sê ITOU is daarop gemik om voltydse akademiese personeellede wat betrokke is by kontakonderrig aan die NWU aan te moedig om hul onderrigvaardighede te ontwikkel en om bewysgedrewe te demonstreer dat hul onderrigpraktyke ten volle voldoen aan goeie uitkomsgebaseerde onderrigbeginsels wat tot effektiewe onderrig in die hoëronderwyssektor behoort te lei.
Evalueringspanele, bestaande uit 'n lid van die betrokke fakulteit se onderrig/kurrikulumkomitee, 'n senior vakkundige, asook 'n lid van die kampus se eenheid vir akademiese ontwikkeling en ondersteuning, het die ITOU-deelnemers aan eweknie-beoordeling onderwerp. Die ITOU-kriteria sluit 'n evaluering van innovasie en uitnemendheid in kontaksessies, studente-terugvoer, asook 'n evaluering van 'n portefeulje in. Die stimulering van innovasie en die gebruik van tegnologie in onderrig-leer is ook in ag geneem.
Die ITOU-beleid en -prosedure is in Mei 2006 deur die Institusionele Senaat goedgekeur, waarna met die implementering van die ITOU-proses begin is. Die beleid word in 2006 en 2007 op die Mafikengkampus ingefaseer. Slegs twee Mafikengkampus-akademici neem tans aan die ITOU-proses deel. Hulle het in 2006 met die program begin en sal dit in 2007 voltooi. Dr Takalo moedig die akademici op daardie kampus aan om hul deelname aan die program in 2007 uit te brei. Dit sal dan ook een van die institusionele prioriteite in die portefeulje van die Adjunkhoof wees vir 2007, aangesien dit die eenheid waarna die NWU streef verder sal versterk.
Prof Jaco Kruger van die Skool vir Musiek (middel) is pas aangewys as die beste dosent op die NWU-Potchefstroomkampus. By hom is dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU en prof Susan Coetzee-Van Rooy, Direkteur: Akademiese Ontwikkeling en Steundienste (Institusioneel).
Personeellede van die NWU-Vaaldriehoekkampus het onlangs die ITOU-glansgeleentheid bygewoon. Agter is dr Pieter Möller en prof Piet Prinsloo, Rektor: Vaaldriehoekkampus. Voor is, van links, dr Elsa Fourie, me Daleen Gerber en dr Louisa Meyer. Drr Fourie en Meyer het elk 'n Institusionele Toekenning vir Onderriguitnemendheid ontvang.
<fn>NWU-NEWS. News77.2009-12-02.af.txt</fn>
"Die daarstel van prestasienorme vir die Noordwes-Universiteit is 'n belangrike prioriteit, aangesien dit 'n instrument sal verskaf waarmee die instelling hom nie net aan sy eweknieë nie, maar ook aan sy eie prestasies kan meet," het dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit, onlangs tydens 'n ontbytsessie met 'n aantal nuwe personeellede op die Potchefstroomkampus gesê.
Hy het die nuwelinge verwelkom en verduidelik dat die NWU aan die hand van 'n gedesentraliseerde besigheidsmodel bestuur word, met 'n institusionele kantoor wat die drie kampusse bedien. Op elke kampus is 'n rektor wat as operasionele bestuurder optree en verantwoordelikheid is vir die funksionering van die kampus as 'n afsonderlike, gelyke besigheidseenheid.
Volgens dr Eloff kan die NWU as 'n entrepreneuriese instelling beskou word, aangesien dit 'n beduidende deel van sy inkomste genereer deur entrepreneuriese aktiwiteite, soos die eienaarskap van 'n vulstasie en 'n konferensiesentrum op die Vaaldriehoekkampus en fasiliteite soos die Astra Villas en Cachetpark op die Potchefstroomkampus.
Een van die NWU se strategiese prioriteite is om binne die volgende vyf jaar 'n gebalanseerde onderrig-leer- en navorsingsuniversiteit te word. As 'n sogenaamde 'boetiek'-universiteit streef die NWU daartoe om sy navorsingskapasiteit in die algemeen te optimaliseer, maar ook om op 'n aantal navorsingsgebiede te fokus, met die doel om die beste op daardie gebiede te word.
Die implementering van kundigheid is ook 'n prioriteit vir die NWU. Dr Eloff het verduidelik dat twee aspekte hier ter sprake is, naamlik kommersialisering van kundigheid en gemeenskapgerigte implementering van kundigheid. In laasgenoemde geval deel die NWU sy kundigheid met die gemeenskap en dra só by tot die groei en ontwikkeling van die gemeenskap.
Die NWU is ook een van die min universiteite in Suid-Afrika waar selfs die lede van die akademiese personeel taakooreenkomste sluit, wat bydra tot die oorhoofse doelwit om die NWU tot 'n lewenskragtige, groeiende instelling - en uiteindelik 'n toonaangewende universiteit in Afrika - uit te bou.
Dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, het onlangs saam met 'n aantal nuwe personeellede op die Potchefstroomkampus ontbyt geniet. Van links is dr Alvin Peterson van die Skool vir Musiek, dr Stefan Kruger van die Skool vir Entrepreneurskap en Toerisme, me Phumzile Mmope, Uitvoerende Direkteur: Korporatiewe Sake en Verhoudinge, dr Theuns Eloff en prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus.
<fn>NWU-NEWS. News78.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK. - Navorsers van die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit neem eersdaags deel aan 'n transdissiplinêre navorsingsprojek wat sal fokus op die gehalte van die water van die Vaalrivier - een van Suid-Afrika se grootste natuurlike bates.
Die Vaalrivier en die omliggende Barrage-gebied was verlede jaar in die nuus toe massavisvrektes voorgekom het. Dit was na bewering 'n gevolg van rioolbesoedeling en oorstromings in die sytakke van die rivier.
Die gebeure is voorafgegaan deur 'n ondersoek wat deur die Departement van Waterwese en Bosbou in samewerking met plaaslike regeringsamptenare in die Sedibeng-distriksraad gedoen is. In Desember 2005 het dit aan die lig gekom dat slegs enkele van die meer as 50 rioolpompstasies in die Vaaldriehoek behoorlik werk. Gevaarlike hoeveelhede rou riool het as gevolg hiervan direk in die rivier beland.
Oorhoofs is aanbeveel dat 'n volledige nuwe rioolsisteem van meer as R400 miljoen aangelê word. Hierdie beplande projek sal nie slegs die gehalte van water in die Vaalriviergebied verbeter nie, maar ook die waarde van die riviergebied vir toerisme- en ontspanningsdoeleindes verbeter.
Ingenieurs van die Departement Waterwese en Bosbou, en Randwater, wat die projek bestuur, het waternavorsers van die Vaaldriehoekkampus genader om betrokke te raak by 'n sosio-ekonomiese ondersoek oor die Vaalrivier-Barrage-gebied.
Benewens 'n aanvangsverslag wat later vanjaar die lig sal sien, is die verwagting dat die navorsers oor 'n tydperk van sowat vier jaar by moniteringsaksies en verdere navorsing oor die Vaalrivier-Barrage betrokke sal wees. Die transdissiplinêre navorsingsprojek sal na verwagting in Maart 2007 begin.
Kundiges van Randwater, die Departement Waterwese en Bosbou, natuurbewaring, munisipale amptenare, nywerheidsnavorsers asook lede van 'n aantal nieregeringsorganisasies sal aan die projek deelneem. Lede van die publiek gaan ook regstreeks by die navorsing betrek word.
Massavisvrektes as gevolg van beweerde besoedeling het aanleiding gegee tot intensiewe navorsing oor die gehalte van die Vaalrivier se water.
Die Vaalrivier is nie net een van Suid-Afrika se grootste natuurlike bates nie, maar ook die lewensaar van die toerismebedryf in die Vaaldriehoek.
<fn>NWU-NEWS. News79.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM. - Die Potchefstroomkampus van die Noordwes-Universiteit spog met nog 'n eerste nadat lede van die vakgroep Plantkunde onlangs Suid-Afrika se eerste omvattende gids oor alge bekendgestel het.
Die boek, Easy Identification of the Most Common Freshwater Algae - a guide for the identification of microscopic algae in South African freshwaters, is die geesteskind van drr Sanet Janse van Vuuren en Jonathan Taylor. Dit is 'n praktiese boek waarmee die mees algemene varswateralge geïdentifiseer kan word.
Altesame 78 alg-genusse, met volkleurfoto's en omvattende beskrywings van elk, is in die boek vervat.
Dr Van Vuuren, 'n dosent in plantkunde wat in alge spesialiseer, vertel die gedagte om 'n boek saam te stel strek terug na 1988 toe sy die eerste keer bewus geword het van die wonderwêreld van alge.
Volgens haar het sy verlede jaar besef dat selfs voor- en nagraadse studente, wat alge moet identifiseer vir projekte en konsultasiewerk, 'n behoefte aan 'n gids het wanneer hulle langs die mikroskoop sit.
Dr Taylor, wat tans besig is met sy na-doktorale studies en die kurator van die diatoomversameling op die Potchefstroomkampus is, het ingestem om haar te help met die diatome - wat een van die alggroepe is.
Wat hierdie werk nog meer merkwaardig maak, is dat alge almal van ons se lewens raak, al is die meeste van hierdie organismes nie eers sigbaar met die blote oog nie. Min mense besef byvoorbeeld dat alge suurstof aan die water voorsien en dat hulle net so 'n belangrike rol speel in suurstofvoorsiening as bome en gras.
Die gids sal veral van groot hulp wees vir mense wat waternavorsing doen, maar ook vir die gewone publiek wat hierdie fassinerende organismes beter wil leer ken.
Drr. Sanet J van Vuuren en Jonathan Taylor, skrywers van die gids oor alge.
Kundiges op die Potchefstroomkampus van die NWU het pas Suid-Afrika se eerste omvattende gids oor alge bekendgestel.
<fn>NWU-NEWS. News80.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Me. Fanny Lacroix, dosent in Frans en Duits by die Skool vir Tale op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit, het onlangs in Stuttgart, Duitsland, opleiding ontvang in die gebruik van vertaalgeheue-sagteware.
Dié kampus is die amptelike herverkoper van SDL Trados in Suid-Afrika. Die sagteware help gebruikers om tekste konsekwent en vinnig te vertaal. Volgens me. Lacroix, lid van die SDL-verkoopspan by die Skool vir Tale, is die produk vinnig besig om die internasionale standaard vir die vertaalbedryf te word.
Ms Lacroix het die afgelope twee maande vergaderings oor die produk se nuutste ontwikkelinge bygewoon, asook onderrigsessies vir die effektiewe opleiding van voornemende gebruikers.
Die Skool vir Tale is sedert 2005 die enigste herverkoper van SDL Trados in Suid-Afrika. Die produk en opleiding is reeds aan verskeie universiteite, instellings en vryskutvertalers gelewer.
Vir meer inligting, kontak vir Willem Botha by (016) 910 3468, of stuur 'n e-pos na trados@nwu.ac.za (Link: mailto:trados@nwu.ac.
Me. Fanny Lacroix, dosent in Frans en Duits by die Skool vir Tale op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit, het onlangs in Stuttgart, Duitsland, opleiding ontvang in die gebruik van vertaalgeheue-sagteware.
<fn>NWU-NEWS. News81.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Raad van die Noordwes-Universiteit het onlangs 43 groot bouprojekte ter waarde van R62 miljoen vir 2007 goedgekeur, met sekere projekte onderhewig aan die verkryging van buitefinansiering.
Een van die redes vir hierdie omvattende bou- en opgraderingsprojekte is om die agterstand met betrekking tot geriewe op veral die Mafikengkampus, maar ook die Vaaldriehoekkampus, uit te wis. Die opgraderingsprojekte word jaarliks bepaal aan die hand van die Universiteit se rollende tienjaar-makro-instandhoudingsplan.
Die bouprojekte is ook gekoppel aan die Universiteit se strategiese prioriteite soos uiteengesit in die Institusionele Plan. Een van hierdie strategiese prioriteite is die posisionering van die Universiteit as 'n gebalanseerde onderrig-leer- en navorsingsinstelling.
Van die bouprojekte wat tans onderneem word, is onder meer die derde fase van die geboue vir Dieregesondheid op die Mafikengkampus. Dit sluit 'n rekenaarlaboratorium, 'n lesinglokaal en kantore vir personeel in.
Ander projekte op die Mafikengkampus is nuwe studentebehuising, 'n rekenaarlaboratorium, 'n dakstruktuur en toegangsbeheer vir voetgangers by die ingangshek en 'n palissadeheining om die kampus.
Op die Potchefstroomkampus word geboue, lokale en laboratoria by verskeie fakulteite en skole opgegradeer of heringerig. Verder word die moontlikheid van 'n dakstruktuur vir die Amfiteater ondersoek, Heide Dameskoshuis word opgegradeer, en die installering van noodkrag op die kampus geniet ook aandag.
Op die Vaaldriehoekkampus word die beplanningsfase vir bykomende lesingsale, die installering van noodkrag op die kampus en die eerste fase van die inrig van studenteraadskantore aangepak.
Die meerderheid van die institusionele kantoor se personeel, wat tans oor die Potchefstroomkampus versprei is, gaan in fases teen die einde van die jaar na die Enan-gebou skuif.
Na verwagting sal die vestiging van persone wat daagliks saamwerk in één gebou beter produktiwiteit meebring en sal die skuif ook tot beter onderskeid tussen die kampus- en institusionele werksomgewings en -funksies lei.
Die herinrig van die Enan-gebou is 'n goedkoper opsie as die oprig van 'n nuwe gebou. 'n Bykomende voordeel is dat daar meer plek beskikbaar sal wees op die Potchefstroomkampus, waar ruimte tans baie skaars is. Die personeel in die Enan-gebou sal in ander geboue in daardie deel van die kampus gehuisves word.
Die meerderheid van die institusionele kantoor se personeel gaan in fases teen die einde van die jaar na die Enan-gebou skuif.
<fn>NWU-NEWS. News82.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit het onlangs 'n loopbaanuitstalling en 'n internasionale konferensie: "Bevolking en Ontwikkeling in Afrika: Navorsing en Beleidsdialoog vir Afrika" aangebied.
Graad 12-leerders van 41 hoërskole rondom Mafikeng, Lichtenburg en Setla-Kgobi het die jaarlikse loopbaanuitstalling, wat onder die vaandel van die Loopbaanuitstallings- en Inligtingsvereniging (CEIA) by die SABC se Uitstalsentrum gehou is, bygewoon. Meer as 20 instellings, onder andere universiteite en regeringsdepartemente, het aan die geleentheid deelgeneem.
Die Internasionale Konferensie oor Bevolking en Ontwikkeling in Afrika: Navorsing en Beleidsdialoog vir Afrika het by die Tusk Mmabatho plaasgevind. Afgevaardigdes van so ver as Noord-Afrika en Suid-Amerika het hierdie konferensie bygewoon.
Gedurende Maart gaan die Studieprogram vir Dieregesondheid as gasheer optree vir twee seminare deur prof William J. Silvia van die Universiteit van Kentucky in Lexington, VSA.
<fn>NWU-NEWS. News83.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs tydens 'n glansdinee erkenning gegee aan 16 van sy akademici wat 'n evaluering van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) verwerf het. Navorsers met die hoogste geakkrediteerde artikelekwivalent in 2005 het ook erkenning ontvang. Die algehele wenner van die NWU was prof BJ van der Walt, Skool vir Filosofie in die Fokusarea Volhoubare Sosiale Ontwikkeling op die Potchefstroomkampus.
Een navorser van die Mafikengkampus en nege van die Potchefstroomkampus is herevalueer. Twee navorsers van die Vaaldriehoekkampus, een van die Mafikengkampus en drie van die Potchefstoomkampus is vir die eerste keer geëvalueer.
Volgens prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsing en Innovasie, is die verkryging van 'n NNS-evalueringstatus 'n uitmuntende prestasie, aangesien ongeveer slegs 10% van akademici aan Suid-Afrikaanse universiteite hierdie evaluering verkry het.
Die kandidate wat aansoek doen vir evaluering word aan 'n internasionale evaluering onderwerp, waartydens deskundiges op die betrokke vakgebied uitspraak moet gee oor die kwaliteit van die navorsingsuitsette gelewer oor die afgelope sewe jaar en ook 'n mening moet gee oor die statuur van die kandidaat in die betrokke navorsingsgebied, nasionaal sowel as internasionaal. Hierdie eksterne verslae word dan deur panele van die NNS gekonsolideer tot 'n evalueringsuitslag.
Volgens dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, is een van die Universiteit se strategiese prioriteite om navorsing en inovasie te optimaliseer en om die Universiteit teen 2010 te vestig as 'n gebalanseerde onderrig-navorsingsinstelling.
Volgens dr Eloff het die Universiteit sy navorsingsuitsette die afgelope vier jaar feitlik verdubbel, en word verwag dat die uitsette vorentoe steeds beduidend sal groei.
Die NWU beoog ook om voor Junie vanjaar 'n stel prestasienorme ('benchmarks') daar te stel, waaraan onder meer sy onderrig-leer, navorsing, implementering van kundigheid en innovasie gemeet kan word.
Volgens prof Frikkie van Niekerk, Uitvoerende Direkteur: Navorsing en Innovasie, het die aantal meestersgraad- en doktersgraadstudente die afgelope vyf jaar merkwaardig toegeneem. Dit Universiteit stel hom ten doel om ook die aantal na-doktorale studente onder die akademiese personeel tot 10 persent te verhoog.
Kapasiteitsontwikkeling is baie belangrik en die NWU streef daarna om jonger navorsers aan te moedig en te besiel ten einde die gemiddelde ouderdom van sy navorsers af te bring.
Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs tydens 'n glansdinee erkenning gegee aan 'n aantal akademici wat 'n evaluering van die Nasionale Navorsingstigting (NNS) verwerf het. Agter is prof Michael McPherson, Dekaan: Fakulteit Landbou, Wetenskap en Tegnologie, Mafikengkampus, prof Dan Kgwadi, Rektor: Mafikengkampus en prof Frikkie van Niekerk, Uitvoerende Direkteur Navorsing en Innovasie. Voor is, van links: prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsing en Innovasie, prof Sevid Mashego, Viserektor Akademies, Mafikengkampus, en dr Theuns Eloff, Visekanselier, Noordwes-Universiteit.
NWU-navorsers met die hoogste geakkrediteerde artikelekwivalent in 2005 het onlangs erkenning ontvang. Agter is prof Hans van Deventer, Vaaldriehoekkampus, prof Piet Prinsloo, Rektor: Vaaldriehoekkampus, prof Tinie Theron, Dekaan: Fakulteit Vaaldriehoek. Voor is van links: prof Pieter de Klerk, Vaaldriehoekkampus, prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsing en Innovasie, prof Frikkie van Niekerk, Uitvoerende Direkteur: Navorsing en Innovasie, prof Johann Tempelhoff, Vaaldriehoekkampus, Dr Theuns Eloff, Visekanselier, Noordwes-Universiteit.
Tydens 'n glansgeleentheid vir NNS-geëvalueerde navorsers van die Noordwes-Universiteit was agter, van links: dr Stefan Ferreira, Potchefstroomkampus, prof Frikkie van Niekerk, Uitvoerende Direkteur: Navorsing en Innovasie, en prof Mariëtte Lowes, Viserektor: Potchefstroomkampus. Voor is, van links: prof Amanda Lourens, Institusionele Direkteur: Navorsing en Innovasie, prof Wilma Viviers, Potchefstroomkampus, dr Theuns Eloff, Visekanselier, Noordwes-Universiteit, prof Linda Jansen van Rensburg, Potchefstroomkampus, en prof Annette Combrink, Rektor: Potchefstroomkampus.
<fn>NWU-NEWS. News84.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die goeie nuus is uiteindelik bekendgemaak: die transnasionale Hoë-energie Stereoskopiese Stelsel-navorsingsgroep (HESS-navorsingsgroep), wat navorsers van die Potchefstroomkampus van die NWU insluit, het die gesogte Descartes-prys vir Wetenskap gewen.
Die Europese Kommissie het drie navorsingsprojekte aangewys, wat die prysgeld van 'n miljoen euro deel. Die Descartes-prys word in die Europese Unie (EU) as die "Nobel-prys" vir transnasionale wetenskapspanne bestempel.
Die HESS-groep, wat bestaan uit sowat 100 navorsers van verskillende lande, is in die kategorie vir basiese wetenskappe vir die projek, 'n Nuwe blik op die hoogste-energie heelal, benoem. HESS bestaan uit vier gammastraalteleskope in Namibië wat die afgelope paar jaar reeds revolusionêre ontdekkings oor gammastrale vanuit die heelal gemaak.
Vanjaar se wenners is uit 13 nominasies wat almal baanbrekerswerk gedoen het, gekies. Die dertien is weer uit 66 inskrywings aangewys. Die prys is deur 'n paneel aangewys wat deur die voormalige Franse minister vir Europese Unie-sake, asook 'n ruimtevaarder, me. Claudie Haigneré, gelei is.
Die projekleier van die Suid-Afrikaanse HESS-groep, prof Okkie de Jager, sê dit is 'n besondere groot eer om die prys te wen. "Die prys bewys dat dit moontlik is vir Suid-Afrikaanse wetenskapspanne om op topvlak met die res van die wêreld te kompeteer".
Die meeste van die patente wat deel vorm van die inskrywing vir die Descastes-prys kom uit die geledere van die Potchefstroomkampus en drie van die vier patente wat uit die HESS-navorsing gevloei het, behoort aan die NWU.
Die HESS-navorsingsgroep van die Potchefstroomkampus is van links mnre. Mathew Holleran, Christo Venter, dr. Ingo Büsching, en proff. Christo Raubenheimer en Okkie de Jager. Inlas: mnr. Isak Davids.
<fn>NWU-NEWS. News85.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die VaalPukke Krieket-akademie op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit spog tans met drie spelers wat internasionaal deelneem.
Na verskeie suksesvolle kriekettoere na Engeland gedurende die 2005/2006-seisoen het die spelers wat by die Akademie betrokke is nie net waardevolle ondervinding opgedoen nie, maar ook internasionale sportverhoudinge gevestig waarby die spelers nou direk baat. Drie van die Akademie se talentvolle spelers, Wikus Botha, Francois Haasbroek en Leon Bender, is opgeneem in Engelse klubkrieketspanne en baan só die weg vir nog spelers van die NWU om die internasionale sportarena te betree.
Wikus Botha is genader om in Skotland te speel en na 'n baie suksesvolle eerste seisoen sal hy ook vir 'n tweede seisoen by die klub aansluit.
Nog 'n spanmaat van die Akademie, Francois Haasbroek, neem vanjaar in die premier-krieketliga deel vir 'n klub in Liverpool - dit volg na 'n baie suksesvolle eerste seisoen in Skotland. Die derde speler, Leon Bender, vertrek op 8 April na Swindon vir sy eerste seisoen in die buiteland.
Volgens mnr. Malan Morkel, sportbeampte van die Vaaldriehoekkampus en hoof-afrigter by die Akademie getuig die plasing van hierdie spelers dat die Akademie nie net 'n baie hoë standaard handhaaf nie, maar ook 'n krag is waarmee rekening gehou moet word - plaaslik sowel as internasionaal.
Van links is Wikus Botha, Francois Haasbroek en Leon Bender.
<fn>NWU-NEWS. News86.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Buitelandse evalueerders het die programme in die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding van die Noordwes-Universiteit se Potchefstroomkampus as "selfs beter as soortgelyke kursusse van baie universiteite in die wêreld" aangeslaan.
Proff. Frank Banks en Peter Knight van "The Open University" in die Verenigde Koninkryk, een van die grootste afstandonderrig-instansies in die wêreld, het gesê daar is nie 'n gelyke vir die program in Suid-Afrika nie.
Die Skool vir Voortgesette Onderwysersopleiding (SVOO) bedien tans sowat 18 000 onderwysers in die land en Namibië. Die doel van die program is om ongekwalifiseerde of ondergekwalifiseerde onderwysers minstens tot op 'n driejaar-opleidingsvlak ná matriek te neem.
Die direkteur van die SVOO, prof Manie Spamer, sê hulle volg 'n oop-leer-model van onderrig. Daar is wel 'n minimum en maksimum tydperk van leer, maar onderwysers kan inskryf wanneer hulle wil.
Die reusetaak word deur 36 studiesentrums regoor die land, 26 voltydse dosente en 195 administratiewe personeel vermag. Die SVOO het twee medewerkers in die "Open Learning Group" Johannesburg en die "Institute for Open Learning" in Namibië. Dié instansies verskaf die ondersteunende administratiewe werk vir die program.
"Ons het egter nie geweet of die program aan internasionale standaarde voldoen nie, en het die twee professore van die VK genooi om die evaluering te doen," sê prof Spamer.
Die professore het in hulle opsomming van die evaluering gesê die SVOO was baie "dapper" om hulle as senior lede van een van die beste afstandonderrig-instansies in die wêreld te nooi om die program te evalueer. "Die dapper besluit het egter vrugte afgewerp, want ons is beïndruk. Ons algehele bevinding is dat die NWU se programme Suid-Afrikaanse voorskrifte oortref en selfs beter is as soortgelyke kursusse van baie universiteite in die wêreld," is die paneel se mening.
Volgens prof Spamer het die SVOO verlede jaar 'n kontrak met die Noordwes Onderwysdepartement gesluit om 30 000 onderwysers op te lei. "Ons het ook al 'n soortgelyke kontrak met die Departement in Mpumalanga gesluit."
FOTO: Van links is proff Manie Spamer, Direkteur van die SVOO, Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus van die NWU, Mariëtte Lowes, Viserektor van die Potchefstroomkampus, Peter Knight, Direkteur van die Instituut vir Opvoedkundige Tegnologie by The Open University in die VK, en Frank Banks, Direkteur van die Sentrum vir Navorsing en Ontwikkeling in Onderwysersopleiding, ook van The Open University.
<fn>NWU-NEWS. News87.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Twee vooraanstaande Turkse wiskundiges het onlangs die Internasionale Instituut vir Simmetrie-analise en Wiskundige Modellering (IISAMM) op die Mafikengkampus van die NWU besoek.
Een van hierdie besoekers was prof Gazanfer Unal, 'n professor in die Departement van Bankwese en Finasies en die Departement Wiskunde aan die Yeditepe-Universiteit in Istanbul, Turkye en redakteur van die tydskrif, "Communications in Nonlinear Science and Numerical Simulation," wat deur Elsevier uitgegee word.
Prof Unal het 'n werkswinkel vir nagraadse studente en personeellede aangebied. Die titel van die werkswinkel was: "Stogastiese gewone differensiaalvergelykings: eksakte linearisering."
n Artikel saam met prof Masood Khalique, Direkteur van IISAMM, getiteld "Linearisering van eendimensionele nie-outonome sprongdiffusie stogastiese differensiaalvergelykings" is voltooi en aan die "Journal of Nonlinear Mathematical Physics" voorgelê.
Prof Mehmet Pakdemirli van die Departement Meganiese Ingenieurswese aan die Celal Bayar-Universiteit, Turkye, het ook besoek afgelê by IISAMM.
"Die verbintenis tussen algoritmes vir die bepaling van wortels en perturbasieteorie" vir nagraadse studente en personeellede aangebied. Hy het ook navorsing saam met prof Khalique onderneem, wat gelei het tot 'n artikel getiteld "Symmetries of boundary-layer equations of the modified second-grade fluid," wat aan Acta Mechanica voorgelê is vir publikasie.
"Professore Unal en Pakdemirli se besoeke was baie voordelig vir die ontwikkeling van IISAMM en ook vir die verryking van navorsingsprogramme van personeellede en nagraadse studente in die Departement Wiskunde," sê prof Khalique.
Die doelwit van IISAMM is om beter begrip vir simmetrie-analise en wiskundige modellering te ontwikkel en te bevorder deur die Universiteit se navorsing in pas te bring met industriële behoeftes en belange, en om studente op te lei om hierdie terrein te betree.
Prof Mehmet Pakdemirli van Turkye (agter, vierde van links) saam met personeellede en studente van die Internasionale Instituut vir Simmetrie-analise en Wiskundige Modellering (IISAMM) op die Mafikengkampus van die NWU.
Van links is me Pauline Ntsime, 'n personeellid van IISAMM, prof Gazanfer Unal van Turkye en prof Masood Khalique, Direkteur van IISAMM.
<fn>NWU-NEWS. News88.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit het onlangs biblioteekweek gevier. Die biblioteek het studente en personeellede gewys hoe om toegang te kry tot die nuwe geïntegreerde databasis-soekinstrument, TDNet, wat 'n gesofistikeerde soekinstrument is wat eindgebruikers in staat stel om uitgebreide soektogte te onderneem. Dit is handig om toepaslike inligting tussen veelvuldige bronne soos tydskrifte en databasisse met 'n enkele navraag, in enige taal en deur 'n enkele koppelvlak op te spoor. Hierdie instrument vergemaklik akademiese bedrywighede, onder meer wat navorsing en besluitneming betref.
Gedurende die week het die biblioteek ook vrywaring toegestaan aan biblioteekoortreders. Lede met biblioteekboeke in hul besit waarvan die uitleentydperk reeds verstryk het, is aangemoedig om dit terug te bring sonder dat hulle 'n boete opgelê is. Die biblioteekvrywaring het op 23 Maart 2007 om 16:30 geëindig.
<fn>NWU-NEWS. News89.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - Sir Dave Richards, Voorsitter van die Engelse Premier-Sokkerliga, sal die eregas wees tydens die amptelike opening van die Sokkerinstituut op die Mafikengkampus van die Noordwes-Universiteit op 11 April 2007.
Tydens die bekendstelling sal 'n bronsplaat deur Sir Richards en dr Theuns Eloff, die Visekanselier van die NWU, onthul word, waarna die Instituut se span 'n wedstryd teen die onder 19-span van Mamelodi Sundowns sal speel.
Die Instituut, met die Engelse Premier-Sokkerliga as een van sy vernaamste borge, het tans 40 ingeskrewe studente. Die Instituut bied alle bestaande akademiese diploma- en graadprogramme aan, asook 'n diploma in Sportwetenskap met die fokus op sokker. Voorsiening word gemaak vir opleidingskursusse en oefenkampe vir sokkerafrigters op skool-, klub-, provinsiale en nasionale vlak.
Die NWU beoog om, deur die Sokkerinstituut, sokker as 'n katalisator te gebruik vir opvoedkundige en gemeenskapsontwikkeling en só 'n bydrae te lewer tot die 2010-Wêreldbeker.
Die bestuurder van die Sokkerinstituut is mnr Mark Olckers en die afrigter is mnr Jan Malombo Lechaba, wat in die tagtiger- en vroeë negentigerjare vir Kaizer Chiefs en Mamelodi Sundowns gespeel het.
Die bekendstelling sal by die Chris Hani-sentrum plaasvind en sal 'n verwelkomingstoespraak deur die Kampusrektor, prof Dan Kgwadi, insluit.
Van links is mnr Jan Malombo Lechaba, afrigter van die Sokkerinstituut, dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU, dr Dan Kgwadi, Rektor van die Mafikengkampus, mnr Mark Olckers, bestuurder van die Sokkerinstituut, en mnr Lester Mpolokeng, bestuurder in die kantoor van die Kampusrektor.
<fn>NWU-NEWS. News9.2009-12-02.af.txt</fn>
Verklaring uitgereik deur Maryke Steenkamp Link: mailto:bkkms@puk.ac.
Die Noordwes-Universiteit was vandag die eerste van die saamgesmelte universiteite om sy senior bestuur aan te stel by die Raadsvergadering in Potchefstroom. Die aanstellings volg op die aanstelling van dr. Theuns Eloff as visekanselier vroeër vanjaar.
'n Komitee, bestaande uit dr. Lydia Sebego (voorsitter van die komitee en ook ondervoorsitter van die Raad) dr. Leon Wessels (Raadslid) adv. Zoleka Sicwebu (Raadslid) en dr. Theuns Eloff (Visekanselier), het 'n mandaat van die Raad ontvang om die proses te dryf en om 'n voorstel aan die Raad te maak.
Die Raadskomitee het 'n aantal faktore in ag geneem om die finale aanbeveling te kon maak.
Die kriteria wat gebruik is om die mees geskikte kandidaat vir elke posisie te bepaal het bevoegdheid, ervaring, ekwiteit en transformasie en kontinuïteit in ag geneem. Die Senaat, sy kampuskomitees en die Institusionele Forum is geraadpleeg ten einde hul insette en terugvoer te bekom oor die geskiktheid van kandidate soos voorgestel deur die Raadskomitee.
Wat die kampusrektor vir Mafikeng betref, het die Raad besluit om nie die pos op hierdie stadium te vul nie, maar om dit ekstern te adverteer.
Die visekanselier, Theuns Eloff, het opgemerk dat hierdie keuse van topbestuur 'n sterk begin vir volhoubare transformasie by die Noordwes-Universiteit inlei. "Van die sewe aanstellings is drie van die aangewese groepe en die Raad het ook die beginsel van opvolgbeplanning vir die toekoms aanvaar. Aan die ander kant is dit ook 'n hoogs bevoegde, gekwalifiseerde en toegewyde span met uitgebreide ervaring in hoër onderwys sowel as die samesmeltingsproses tot dusver. Met hierdie besluit van die Raad is die momentum van die samesmeltingsproses (die mees gevorderd in die land) net meer versterk," het Eloff gesê.
Mnr. Litha Nyhonyha, voorsitter van die Raad, het ook sy tevredenheid met die regverdigheid en deursigtigheid van die proses uitgespreek en het gesê dat die Universiteit daarin geslaag het om sy senior bestuur suksesvol aan te stel ten einde stabiliteit te fasiliteer, personeel en studente se onsekerhede te elimineer en personeelmoraal te verbeter.
<fn>NWU-NEWS. News90.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit het onlangs as gasheer opgetree vir die eerste studenteraadsreünie in 30 jaar op die kampus. Dié uitsonderlike gebeurtenis het oudstudente van so ver as Frankryk, Kanada en Brittanje na hul alma mater laat terugkeer.
Die Kampus se eerste studenteraad het in 1978 die lig gesien, met 'n studentekorps van slegs 24 dagstudente. In hierdie tyd het die sogenaamde "rivierkampus" ook die Vaaldriehoekkampus geword. Vandag spog die kampus met 'n studentetal van meer as 3 000.
Die reünie het dit verder ten doel gehad om die Bond van Oud-VaalPukke op die Kampus te vestig, en die alumni-netwerk bestaan reeds uit meer as 2 000 name.
Tydens die reünie het die oud-studenteleiers die geleentheid gekry om hulself eerstehands te vergewis van die uitbreiding van die Kampus asook die uitbouing van die nuwe Noordwes-Universiteit.
Die dag se program het onder meer 'n kampustoer, 'n vlotvaart, uitstallings, asook 'n gesellige saamkuier op die oewer van die Vaalrivier ingesluit. Die tema van die geleentheid was, "Waar lê jou wortels" en almal teenwoordig was dit eens dat die gees van student-wees nooit geblus kan word nie?
Die eerste en die laaste. Die Vaaldriehoekkampus se eerste studenteraadsvoorsitter, mnr Koos Pretorius (1979) deel 'n oomblik met die huidige voorsitter, mnr Wilberforce Runeli.
Terug in die lesinglokale. Oudstudente van die laaste 30 jaar is onlangs byeengebring vir die Vaaldriehoekkampus se eerste SR-reünie.
Studenteleiers van meer as 30 jaar het hul alma mater besoek tydens die onlangse reünie.
<fn>NWU-NEWS. News91.2009-12-02.af.txt</fn>
Die Noordwes-Universiteit (NWU) stel binnekort sy aangepaste en finale handelsmerk-identiteit bekend, wat op 16 Maart 2007 deur die Raad goedgekeur is.
Die nuwe handelsmerk-identiteit behels institusionele korporatiewe kleure wat ondersteun word deur die kampusse se korporatiewe kleure, 'n slagspreuk, die handelsmerkkern, 'n handelsmerkmodel en 'n aangepaste logo.
Die navorsingsresultate het getoon dat die voorkeuruitkomste waarna studente op soek is deur hul betrokkenheid by die Universiteit die volgende insluit: kursusverskeidenheid, 'n opwindende studentelewe, internasionaal-erkende kwalifikasies, kwaliteitopleiding en 'n kwalifikasie wat hul in staat sal stel om 'n goeie bestaan te maak, hetsy deur vir hulself te werk, of andersins. Vir die personeellede van die NWU is die voorkeuruitkomste wat hulle deur hul werk by, en assosiasie met, die Universiteit wil hê werknemersvoordele, gunstige werksomgewing, werkbevrediging en erkenning.
Die verlangde handelsmerkeienskappe en -elemente is saamgevat om 'n enkele idee te vorm, wat die sleutelgedagte agter die handelsmerk is en wat belyn is met die Institusionele Plan.
"Bemagtigend, Innoverend, en Maak 'n verskil."
"Die handelsmerkkern is die handelsmerkbelofte wat ons aan al ons rolspelers maak. Rolspelers moet die Universiteit sien as bemagtigend, innoverend, en as 'n instelling wat 'n verskil maak. Hierdie is die assosiasies wat ons wou ontlok toe ons begin het met die proses om 'n nuwe handelsmerk te ontwikkel," sê me Phumzile Mmope, Uitvoerende Direkteur: Korporatiewe Sake en Verhoudinge.
Die navorsingsresultate het ook aan die lig gebring dat daar geen oorweldigende aanvaarding van die huidige institusionele logo was nie. Na die finalisering van die handelsmerkstrategie is die institusionele logo aangepas om dit in pas te bring met die finale handelsmerkstrategie. Gegrond op die idee van die huidige logo, is 'n derde skakel bygevoeg om die sentrale gedagte van 'n vernuwe, verenigde, lewenskragtige, innoverende, bemagtigende, en koherente instelling met drie kampusse te ondersteun. Die aangepaste logo erken, en bou voort op, die gelykwaardigheid van die bestaande identiteite van die drie kampusse. Verder gee dit erkenning aan die erfenis en diversiteit wat oor die afgelope drie jaar ontwikkel is en skep dit 'n gevoel van tuiswees op die drie kampusse, wat die 'eenheid in verskeidenheid'-aspek van die multikampusuniversiteit weerspieël.
Die volgende stap in die proses van handelsmerkontwikkeling is om die uitrolplan van die nuwe handelsmerk te finaliseer en dit aan die Raad se Uitvoerende Komitee voor te lê. Ná goedkeuring sal die implementering van die finale handelsmerk in alle erns voortgaan.
Me Mmope sê die suksesvolle implementering van die nuwe handelsmerk hang af van die houding en optrede van elke lid van die NWU-gemeenskap.
"Die Raad en die Bestuur het die basiese raamwerk daargestel deur uitgebreide oorlegpleging te verseker. Binne hierdie raamwerk hang die sukses van die handelsmerk nou af van die mate waarin die rolspelers die nuwe handelsmerk aanvaar en die integriteit daarvan handhaaf."
"As elkeen van ons persoonlike verantwoordelikheid aanvaar vir die handelsmerk deur seker te maak dat dit korrek en toepaslik gebruik word, het ek geen twyfel dat dit een van die kragtigste handelsmerke in die tersiêre onderwysomgewing sal word nie."
Klik hier (Link: http://www.nwu.ac.za/gov-man/Branding/Branding_strategy. Council.pdf) om die goedgekeurde handelsmerkstrategie en -identiteit te sien.
<fn>NWU-NEWS. News92.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Gedurende 'n onlangse ontbytbyeenkoms het dr Theuns Eloff, Visekanselier van die Noordwes-Universiteit (NWU) erkenning gegee aan die groep navorsers van die Potchefstroomkampus wat deel was van die transnasionale Hoë-energie Stereoskopiese Stelsel-navorsingsgroep (HESS-navorsingsgroep), wat onlangs die gesogte Descartes-prys vir Wetenskap gewen het.
Die HESS-groep, wat bestaan uit sowat 100 navorsers van verskillende lande, is in die kategorie vir basiese wetenskappe vir die projek, 'n Nuwe blik op die hoogste-energie heelal, benoem.
Die plaaslike groep navorsers wat die ontbytbyeenkoms bygewoon het, is prof Okkie de Jager, leier van die groep, prof Christo Raubenheimer, dr Ingo Büsching, en mnre Mathew Holleran en Christo Venter. Prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus en prof Kobus Pienaar, Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, was ook by die ontbytsessie.
"Ons is baie trots op hierdie navorsers," sê dr Eloff. Volgens hom bevind Suid-Afrika hom nou in 'n stadium in die geskiedenis waar suksesvolle instellings wat effektiwiteit en uitnemendheid nastreef, nodig is.
Een van die NWU se strategiese prioriteite is om binne die volgende vyf jaar 'n gebalanseerde onderrig-leer- en navorsingsuniversiteit te word. Wat navorsing betref, bevind die NWU homself tans in die sesde plek tussen die universiteite in Suid-Afrika, wat werklik 'n prestasie is vir 'n universiteit sonder 'n mediese fakulteit, sê dr Eloff.
Prof Kobus Pienaar het ook die groep navorsers geloof en het die belangrikheid om internasionale netwerke te skep, soos byvoorbeeld deur deelname aan transnasionale navorsingsgroepe soos HESS, beklemtoon.
Tydens die byeenkoms is 'n geraamde kopie van die sertifikaat wat die groep ontvang het, aan dr Eloff en prof Combrink oorhandig. Later daardie dag het die groep navorsers na Krakow in Pole vertrek vir 'n byeenkoms van die HESS-groep. Die volgende HESS-byeenkoms sal in Maart 2008 in Frankryk gehou word en Augustus 2008 in Suid-Afrika of Namibië.
HESS bestaan uit vier gammastraalteleskope in Namibië wat die afgelope paar jaar reeds revolusionêre ontdekkings oor gammastrale vanuit die heelal gemaak.
Die Europese Kommissie het drie navorsingsprojekte aangewys, wat die prysgeld van 'n miljoen euro deel. Die Descartes-prys word in die Europese Unie as die "Nobel-prys" vir transnasionale wetenskapspanne bestempel.
Prof Annette Combrink, Rektor van die Potchefstroomkampus, prof Okkie de Jager, leier van die groep navorsers en dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU.
<fn>NWU-NEWS. News93.2009-12-02.af.txt</fn>
MAFIKENG - 'n Nuwe Sokkerinstituut is vandag op die Noordwes-Universiteit se Mafikengkampus deur dr Theuns Eloff, Visekanselier van die NWU en Sir Dave Richards, Voorsitter van die Engelse Premier-Sokkerliga en trustee van die Suid-Afrikaanse Sokkerstigting, van stapel gestuur.
Die opening van die Sokkerinstituut is deur die gemeenskap en die provinsiale regering verwelkom. Die LUR vir Sosiale Ontwikkeling, me Nikiwe Manqo, het die NWU en die Engelse Premier-Sokkerliga geloof vir hulle bydrae tot ontwikkeling in die provinsie.
Die Instituut het sy deure in Februarie 2007 geopen met 'n aanvanklike inname van 40 studente. Die studente, wat uit agt van die nege provinsies in Suid-Afrika kom, moes aan die Universiteit se gewone toelatingsvereistes voldoen en 'n hoë vlak van sokkervaardigheid demonstreer. Hulle gaan 'n omvattende sportontwikkelingsprogram volg en is ingeskryf vir 'n graad, diploma of ander toepaslike beroepskwalifikasie. Die program weerspieël die uiters suksesvolle programme wat die Universiteit reeds in ander sportsoorte aanbied.
Aanvanklike befondsing vir die Instituut kom uit die Universiteit se eie bronne, van die Departement van Onderwys en die Engelse Premier-Sokkerliga, deur die Suid-Afrikaanse Sokkerstigting (SAFF). Die Premier-Sokkerliga het £300 000 (ongeveer R4,2 m) oor 'n tydperk van drie jaar geskenk om beurse vir die Instituut te finansier. Die beurse dek alle studiegeld, akkommodasie, boeke en etes.
Die Instituut het ondersteuning van 'n wye verskeidenheid Suid-Afrikaanse en internasionale rolspelers ontvang, waaronder FIFA, SAFA en aartsbiskop Desmond Tutu.
In sy kommentaar oor die opening, sê dr Eloff: "Die Instituut sal voortbou op die NWU se ervaring van hoëvlak-sportontwikkeling. Dit is ons doelwit om die Instituut as 'n katalisator te gebruik vir volhoubare opvoedings- en gemeenskapsontwikkeling en om 'n sentrum van uitnemendheid in Afrika tot stand te bring wat tot die verdere ontwikkeling van sokker in Suid-Afrika en ook wyer in Suidelike Afrika kan lei."
"Ons is uiters dankbaar vir die ondersteuning van die SAFF en die Premier-Sokkerliga wat ons in staat gestel het om ons eerste groep studente in 2007 in te skryf."
"Met die naderende 2010-Wêreldbekertoernooi sal die oë van die wêreld op Suid-Afrika en sokker in Suid-Afrika gerig wees. Die NWU-Sokkerinstituut wil deel wees van die blywende erfenis van hierdie groot kompetisie. Dit het die potensiaal om die lewens van talle jong Suid-Afrikaners deur sokker te verander en om nuwe standaarde vir alle aspekte van die spel te stel. Die SAFF en die Priemier-Sokkerliga is verheug om stigtersvennote van hierdie opwindende inisiatief te wees," sê Sir David Richards.
<fn>NWU-NEWS. News94.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK. - Tydens 'n onlangse glansgeleentheid by die Vaaldriehoekkampus is daar erkenning gegee aan die kampus se topnavorsers en -presteerders vir 2006.
Spesiale toekennings is gemaak aan prof Hans van Deventer (beste navorser vir 2006), dr Linda Theron (beste dosent, ITOU, 2006) en me Daleen Gerber (beste dosent, VERKA, 2005).
Die kernaktiwiteite van enige akademikus is, volgens prof Tinie Theron, Dekaan van die Fakulteit Vaaldriehoek, om kwaliteit leer-onderrig te bied wat geanker is en versterk word deur voortdurende navorsing.
Hierdie navorsing verskyn in geakkrediteerde publikasies en is vir beide akademiese kollegas en studente van belang. Die Vaaldriehoekkampus spog met 'n groei van meer as 50% in die hoeveelheid artikelekwivalente gelewer sedert 2004. 'n Totaal van 32.96 artikelekwivalente het in 2006 die lig gesien teenoor die 12.5 in 2003; 17.16 in 2004 en 32.5 in 2005. Wat hierdie prestasie nog meer merkwaardig maak, is die feit dat die 33 artikelekwivalente in 2006 deur slegs 19 personeellede gelewer is.
Die personeel van die Fakulteit Vaaldriehoek het ook tydens vanjaar se Institusionele Toekennings vir Onderrig-uitnemendheid (ITOU) presteer en dr Linda Theron (Skool vir Opvoedingswetenskappe) is aangewys as die beste dosent op die kampus.
Personeel is aangemoedig om aan ITOU deel te neem en op hierdie manier hul onderrigvaardighede te ontwikkel en ten volle te voldoen aan goeie uitkomsgebaseerde onderrigbeginsels. Die Vaaldriehoekkampus se deelname aan ITOU het meer as verdubbel sedert dié toekennings in 2003 tot stand gekom het. In 2006 het 6 voltydse akademiese personeel aan die evaluering deelgeneem.
"Die akademiese personeel moet deur hul prestasies gemotiveer word om sodoende te verseker dat dié Fakulteit sal groei tot 'n krag waarmee daar rekening gehou moet word" meen prof Theron.
Van links is Me Daleen Gerber, beste dosent vir 2005, prof Tinie Theron, Dekaan van die Vaaldriehoekfakulteit en dr Linda Theron, beste dosent vir 2006. Prof Hans van Deventer, beste navorser vir 2006, was afwesig.
<fn>NWU-NEWS. News95.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, het onlangs as eregas opgetree tydens die amptelike ingebruikneming van verskeie nuwe akademiese geboue op die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit.
Dié geskiedkundige gebeurtenis is die spreekwoordelik kersie op die koek na afloop van 'n bouprojek van meer as R30 miljoen wat deur die Kampus onderneem is. Die uitbou van die kampus-infrastruktuur is genoodsaak deur die samesmeltingsproses wat in 2003 deur die Departement van Onderwys van stapel gestuur is. Hierdie samesmeltingsproses het die aantal hoëronderwysinstellings in Suid-Afrika vanaf 36 na 22 verminder, en volgens die Minister het hierdie proses nie net die "gesig" van die Suid-Afrikaanse akademiese speelveld verander nie, maar ook bygedra tot groter internasionale trefkrag.
Volgens die Minister het Suid-Afrikaanse universiteite nie net 'n groot rol om te vervul binne die landsgrense nie, maar ook op die Afrika-kontinent, terwyl die lande van die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADEC) ook by plaaslike kennis en innovasie kan baat.
Die Vaaldriehoekkampus het voor 'n groot uitdaging te staan gekom wat infrastruktuur betref, aangesien die samesmeltingsproses die inkorporering en verskuiwing van die eks-Vista-personeel en -studente vanaf die Sebokengkampus na die Vaaldriehoekkampus van die destydse Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys behels het.
Omdat die geboue en infrastruktuur van die Sebokengkampus nie deel uitgemaak het van die samesmeltingsproses nie, het die Departement van Onderwys fondse bewillig vir die oprigting van nuwe geboue asook vir die verbetering van die bestaande infrastruktuur.
In haar toespraak het die Minister die NWU geloof vir die vordering wat reeds met die samesmeltingsproses gemaak is. Sy het gesê die Noordwes-Universiteit het reeds die eerste treë gegee om die ideaal te verwesenlik om 'n ware getransformeerde instelling te wees.
Die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, onthul die amptelike gedenkplaat.
Die Visekanselier van die NWU, dr Theuns Eloff, die Minister van Onderwys, me Naledi Pandor, en die Rektor van die Vaaldriehoekkampus, prof Piet Prinsloo, tydens die amptelike ingebruikneming van die nuwe akademiese geboue op die Vaaldriehoekkampus.
<fn>NWU-NEWS. News96.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs die eerste Sakai-konferensie vir programmeerders in Suid-Afrika aangebied. Sakai is die oopbron-kursusbestuur- en -samewerkingstelsel, beter bekend as eLeer in Suid-Afrika.
Die NWU-implementering van Sakai word eFundi genoem. Die Universiteit het sowat 'n jaar gelede besluit om na eFundi oor te slaan en die ouer, tuisontwikkelde stelsel, Varsite LMS teen die einde van 2008 uit te faseer.
"Dit was vir ons 'n voorreg om drie van die senior ontwikkelaars van Sakai in ons midde te ontvang," sê mnr Boeta Pretorius, Institusionele Bestuurder: IT-Afdeling Toepassings en Navorsing. Twee van die ontwikkelaars, mnre Antranig Basman en Aaron Zeckoski is van die Cambridge-Universiteit in die Verenigde Koninkryk en die derde, mnr Tony Atkins is van Skotland.
Mnr Pretorius glo dat die konferensie die Universiteit in staat sal stel om beter ondersteuning te verleen aan 'n vinnig groeiende eLeer-gemeenskap aan die NWU en om 'n sukses te maak van die 350 leergemeenskappe of modules wat in die komende 18 maande vanaf Varsite na eFundi toe oorgeplaas moet word.
"Dit was 'n baie produktiewe week vir die 22 kursusgangers van vier universiteite en kolleges en die twee potensiële kommersiële vennote. Hulle het almal baie hard gewerk tydens die vyf dae en was daarna baie uitgeput, maar is van mening dat hulle baie geleer het," sê mnr Pretorius. Mnre Tony Atkins en Aaron Zeckoski het nog etlike maande gelede vir die Virginia Tech gewerk, waar 'n student onlangs verskeie mense doodgeskiet het. Die skietvoorval het plaasgevind tydens die Sakai-ontwikkelaars se besoek aan die NWU.
Die Noordwes-Universiteit het onlangs die eerste Sakai-konferensie vir programmeerders in Suid-Afrika aangebied. Sakai is die oopbron-kursusbestuur- en -samewerkingstelsel - in Suid-Afrika beter bekend as eLeer.
<fn>NWU-NEWS. News97.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK. - Onderwysreg was die fokus van die onlangse besoek van die internasionaal gerekende akademikus, prof Charles Russo, aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit (NWU). Dié gasdosent is van die Universiteit van Dayton in Ohio en het vroeër 'n eredoktorsgraad van die NWU ontvang vir sy bydrae tot Onderwys as vakgroep.
Onderwysreg as akademiese vak gaan van krag tot krag op die Vaaldriehoekkampus en geniet internasionale steun tot op doktorsgraadvlak. Volgens dr Elda de Waal, 'n senior dosent verbonde aan die Skool vir Opvoedkunde, kan die belangrikheid van dié vak nie genoeg beklemtoon word nie, en sy verduidelik dat veral die toepassing van regulerende beleid en prosedures op die speelveld van die Suid-Afrikaanse onderrigstelsel belangrik is.
Die doel van prof Russo se besoek aan die Vaaldriehoekkampus was hoofsaaklik om leiding te gee aan die PhD-studente van die Skool van Opvoedkunde.
As die Joseph Panzer Chair in Education by die Universiteit van Dayton se Skool vir Opvoedkunde en as professor by die Skool vir Regte word prof Russo internasionaal gereken as 'n kenner op die gebied van Onderwysreg. Meer as 150 artikels is reeds deur prof Russo geskryf en hy is ook die outeur, mede-outeur of redakteur van meer as 20 boeke. As lid van die Kantoor van die Ombudsman: Burgerregte en Godsdiensvryheid, het prof Russo al verskeie reise na Sarajewo, Bosnië en Herzegowina onderneem.
'n Gesellige kuier op die Vaalrivier. Van links is me Elize Küng, 'n PhD-student, dr Elda de Waal, 'n senior dosent verbonde aan die Skool vir Opvoedkunde, prof Charles Russo en sy vrou, Debbie, en me Erika Serfontein, nog 'n PhD-student.
<fn>NWU-NEWS. News98.2009-12-02.af.txt</fn>
POTCHEFSTROOM - Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n beurs ter waarde van R25 000 van die Dramatiese, Artistieke en Letterkundige Regte-organisasie (DALRO) ontvang tydens 'n geleentheid wat deur die NWU se Institusionele Regsdienste gereël is.
Mnr Gerard Robinson, Hoofuitvoerende Direkteur van DALRO, het die tjek aan prof Annette Combrink, Rektor van die NWU se Potchefstroomkampus, oorhandig ter bevordering van nagraadse studie in intellektuele eiendom aan die Universiteit.
"Die Universiteit funksioneer in die inligtingsindustrie en daarom erken ons die instelling se verantwoordelikheid om intellektuele eiendom te beskerm en om goeie verhoudinge met organisasies soos DALRO te handhaaf," het prof Combrink gesê.
DALRO stel hom ten doel om die reg van reprografiese reproduksie van boeke en tydskrifte wat in Suider-Afrika gepubliseer en beskikbaar is, ook op die internet, namens die outeurs en uitgewers daarvan te beheer, beskerm en administreer. Reprografiese reproduksie is enige reproduksie op 'n grafiese oppervlak, soos fotostate, fakse, en uitdrukke van databasisse en die internet.
Die Noordwes-Universiteit (NWU) het onlangs 'n beurs van DALRO ontvang. Van links: prof Chris van der Walt, Institusionele Registrateur van die NWU, mnr Frans Kruger, Institusionele Direkteur: Regsdienste, mnr Gerard Robinson, Hoofuitvoerende Direkteur: DALRO, prof Francois Venter, Dekaan: Regsfakulteit, Potchefstroomkampus, en mnr Herman Blignaut, prokureur van Spoor & Fischer.
<fn>NWU-NEWS. News99.2009-12-02.af.txt</fn>
VANDERBIJLPARK - Mnr André Mellet, 'n ekonomie-lektor verbonde aan die Vaaldriehoekkampus van die Noordwes-Universiteit is onlangs aangewys as die nuwe Ekonoom van die Jaar in die Absa/Beeld Ekonoom van die Jaar-kompetisie.
Dié prestige benoeming is op Dinsdag, 8 Mei 2007, tydens 'n glansgeleentheid in Kyalami gemaak toe mnr Mellet koning gekraai het met sy voorspellings oor die ekonomie.
Wat sy prestasie soveel groter maak, is die feit dat hy die eerste akademikus is wat die kompetisie wen en dat hy, volgens die beoordelaars, die ekonoom is wat nog met die grootste verskil tussen hom en die tweede plek gewen het.
Volgens die kompetisie se uitslag was mnr Mellet in die kol met vyf van die tien veranderlikes en was sy vooruitskattings oor rentekoerse die akkuraatste. Hy neem reeds vanaf 2003 aan die kompetisie deel en het vanjaar 'n groep van 30 ander ekonome uitgestof.
Behalwe die titel as Suid-Afrika se beste ekonoom vir 2006 is mnr Mellet ook met 'n trofee en R100 000 beloon.
Mnr Mellet is 'n gerekende finansiële analis wat reeds verskeie artikels vir die Financial Planners Institute (FPI) gelewer het.
As akademikus het hy reeds 'n aantal sertifikaatkursusse die lig laat sien en is hy 'n bekende gasspreker oor ekonomiese aangeleenthede. Sy belangstelling sluit monetêre ekonomie sowel as makro-ekonomie en beleidsaangeleenthede in. Hy het dan ook sy meestersgraad in monetêre ekonomie verwerf.
Mnr Mellet beskou die benoeming as 'n groot eer en 'n hoogtepunt in sy loopbaan. Hy is reeds elf jaar betrokke by die Vaaldriehoekkampus.
n Trotse mnr André Mellet met die trofee wat hy as Ekonoom van die Jaar ontvang het.
<fn>NWU. EmploymentEquityPolicy.2007-11.af.txt</fn>
As 'n toonaangewende universiteit in Afrika, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie, met 'n unieke institusionele kultuur gebaseer op die waardes wat deur die Universiteit voorgestaan word, het die Noordwes-Universiteit hierdie beleid oor Gelyke Indiensneming op 22 September 2006 aanvaar.
(Wet op Gelyke Indiensneming 55 van 1998 soos van tyd tot tyd gewysig).
Om 'n raamwerk van institusionele riglyne te voorsien sodat 'n bekwame, doeltreffende, toegewyde en gemotiveerde werkerskorps gelok, ontwikkel en behou kan word.
Hierdie beleid is van toepassing op al die Universiteit se personeellede (voornemend en huidig), soos gep;as vir die behoeftes van die Universiteit.
Die identifisering, ontwikkeling en aanwending van persone wat 'n relevante bydrae kan maak om die visie en doelwitte van die Universiteit te realiseer.
Die Universiteit verbind hom daartoe om die bepalings van die Wet op Gelyke Indiensneming te bevorder.
Die Universiteit verwerp onregverdige diskriminasie, hetsy regstreeks of indirek, op alle genoemde gronde, wat die volgende insluit, maar nie daartoe beperk is nie: ras, geslag, huwelikstatus, geloof of oortuiging, ouderdom, HIV-status, kultuur, swangerskap, taal, seksuele voorkeur, kleur, etniese of sosiale oorsprong en gestremdheid.
Die Universiteit streef daarna om 'n werknemersprofiel te hê wat die nasionale, streeks- en sektorale demografiese samestelling in aanmerking neem.
Keurings- en aanstellingsprosesse moet verseker dat voorkeur gegee sal word aan kandidate uit die aangewese groepe op grond van meriete soos in die Wet gedefinieer, in terme van die werwingsbeleid en soos vervat in die Gelyke Indiensnemingsplan.
Die Gelyke Indiensnemingsprogram sal verseker dat daar voldoende verteenwoordiging is van die aangewese groepe in die verskillende beroepskategorieë en -vlakke.
Geen gedwonge afleggings sal plaasvind om posisies te skep vir kandidate van gelyke indiensneming nie.
Die Raad (deur die Transformasie- en Gelykheidskomitee) is verantwoordelik vir die bestaan en monitering van die implementering van die Gelyke Indiensnemingsbeleid.
Die Institusionele Bestuur is verantwoordelik vir die implementering van hierdie beleid ten opsigte van die nodige prosessisteme en prosedures.
Lynbestuurders is, as deel van hulle KPAs, verantwoordelik vir die uitvoer van die beleid en prosedures.
Die Institusionele Menslike Hulpbronne-departement is verantwoordelik vir die administrasie en die verskaffing van bestuursinligting.
Huidige gegewens: h:\3. human resources\3p policy\employment equity policy.
<fn>NWU. HumanRightsPolicy.2007-11.af.txt</fn>
As 'n toonaangewende universiteit in Afrika, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie, met 'n unieke institusionele kultuur gebaseer op die waardes wat deur die Universiteit voorgestaan word, het die Noordwes-Universiteit hierdie Beleid oor Menseregte op 22 September 2006 aanvaar.
Die Noordwes-Universiteit erken dat hierdie fundamentele regte en waardes nie in isolasie beskou moet word nie, maar toegepas moet word as 'n integrale deel van al die Universiteit se praktyk- en beleidsmaatreëls.
2.8 bied (nie-akademiese) opvoedingsprogramme oor menseregte binne die Universiteits-gemeenskap aan.
Die beleid is van toepassing op die lede van die Universiteit (insluitende personeel en studente) asook op diensverskaffers aan die Universiteit.
4.6 Internasionale, streeks- en buitelandse dokumente en -kommentaar oor menseregte.
Die Raad is verantwoordelik daarvoor om die implementering van die Beleid oor Menseregte te vestig en te moniteer.
Die Raad is verantwoordelik vir die daarstelling van 'n onafhanklike Menseregtekommissie van die Noorwes-Universiteit.
Die Menseregtekommissie van die Noordwes-Universiteit sal onafhanklik en onpartydig funksioneer en sy aktiwiteite te goedertrou verrig sonder vrees, voorkeur, partydigheid of vooroordeel.
Die lede van die Menseregtekommissie van die Noordwes-Universiteit sal verteenwoordigend van die Universiteitsgemeenskap wees met in agneming van ras, geslag en gestremdheid.
Die Menseregtekommissie van die Noordwes-Universiteit sal aan die Raad verantwoording doen.
Huidige gegewens: h:\3. human resources\3p policy\human rights policy.
<fn>NWU.ICTPolicy.2007-11.af.txt</fn>
As 'n toonaangewende universiteit in Afrika, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie, met 'n unieke institusionele kultuur gebaseer op die waardes wat deur die Universiteit voorgestaan word, het die Noordwes-Universiteit hierdie Beleid ten opsigte van die verantwoordelike gebruik van inligtings- en kommunikasietegnologie, netwerke en inligtingshulpbronne op 16 Maart 2007 aanvaar.
Hierdie beleid vervang die vorige beleidsmaatreëls ten opsigte van die verantwoordelike gebruik van die IKT- infrastruktuur en -stelsels. Die oogmerk is dat die aard van die beleid meer algemeen sal wees as vorige beleidsmaatreëls, aangesien die voortdurende veranderinge in tegnologieë, stelsels en toepassings voortdurende veranderinge aan die beleid sou vereis. Dit is ook die eerste IKT-beleid wat op institusionele vlak geïmplementeer word met die oog daarop om 'n algemene grondslag daar te stel vir die formulering van reëls en prosedures op al die kampusse.
Aangesien die beleid betrekking het op verantwoordelike gebruik, is dit primêr gemik op elke gebruiker of potensiële gebruiker van die IKT hulpbronne van die Noordwes universiteit.
Om 'n beleidsraamwerk daar te stel vir reëls en prosedures wat met IKT verband hou en wat deur die verantwoordelike IKT-ondersteuningstrukture geformuleer sal word, sowel op institusionele as op kampusvlak.
Dit is die beleid van die Universiteit om vir sy gemeenskap toegang tot plaaslike, nasionale en internasionale inligtingsbronne te verseker en om 'n atmosfeer te skep wat toegang tot kennis en die uitruil van inligting bevorder. As deel van die fisiese en sosiale infrastruktuur van leer, verkry die Noordwes-Universiteit inligtings- en kommunikasietegnologie en -sisteme, en ontwikkel en onderhou dit. Hierdie hulpbronne en sisteme wat gebaseer is op inligtings- en kommunikasietegnologie, het universiteitsverwante oogmerke en bied direkte en indirekte ondersteuning aan die Universiteit se aktiwiteite van onderrig en leer, navorsing en gemeenskapsbetrokkenheid; aan die Universiteit se administratiewe funksies; aan aktiwiteite wat met die studente- en kampuslewe verband hou; en aan die vrye uitruil van idees onder lede van die Universiteitsgemeenskap en tussen die Universiteitsgemeenskap en die wyer plaaslike, nasionale en wêreldgemeenskappe.
Hulpbronne en sisteme wat gebaseer is op informasie- en kommunikasietegnologie moet met verantwoordelikheid teenoor die publiek en in ooreenstemming met toepaslike reëls gebruik word.
Dit is die beleid van die Universiteit dat die gebruik van inligtingshulpbronne deur die lede van sy gemeenskap gepaard sal gaan met die nodige respek vir die openbare vertroue waardeur hulle voorsien is en in ooreenstemming met die beleid en reëls soos van tyd tot tyd deur die Universiteit en sy funksionele eenhede vasgestel.
Ooreenkomstig hierdie beleid, werk die Universiteit daaraan om 'n intellektuele omgewing te skep waarin studente en personeel vry kan voel om te skep en met kollegas by die Noordwes-Universiteit en by ander instellings saam te werk sonder die vrees dat die produkte van hulle intellektuele pogings deur wanvoorstellings, vervalsing, vernietiging en/of diefstal geskend sal word.
Toegang tot die infrastruktuur van die inligtingshulpbronne sowel binne die Universiteit as buite die kampus, die deel van inligting en die sekuriteit van die gemeenskap se intellektuele produkte, vereis dat elke gebruiker mede-verantwoordelikheid aanvaar om die regte van die gemeenskap te beskerm.
Om die bestaan van hierdie omgewing van die inligtingshulpbronne te verseker, sal lede van die Universiteitsgemeenskap in samewerking met regeringsagentskappe en ander belanghebbende groepe, optree om tegniese en prosedure-meganismes te identifiseer en op te stel om die inligtingstegnologie-omgewing by die Noordwes-Universiteit saam met sy interne en eksterne netwerke, teen ontwrigting en/of wangebruik te beskerm. Omdat die voorsiening van inligtingshulpbronne nie onbeperk is nie, mag die Universiteit boonop redelike maatreëls instel om die gebruik van daardie hulpbronne te beperk sodat daar nie 'n oormatige hoeveelheid van daardie hulpbronne verbruik word of daar onredelik met die aktiwiteite van ander gebruikers ingemeng word nie.
Gebruikers word verbied om die inligtings- en kommunikasiehulpbronne vir enige doel te gebruik wat mag bots met die Universiteit se Missie en Waardestelling, vir persoonlike kommersiële doeleindes of vir persoonlike of ander wins. Persoonlike gebruik van die Universiteit se rekenaar-hulpbronne vir ander doeleindes word toegelaat as sodanige gebruik nie meeding met hulpbronne wat nodig is vir amptelike Universiteitswerk nie, nie inmeng met die uitvoering van die gebruiker se werk of ander verantwoordelikhede teenoor die Universiteit nie en andersins in ooreenstemming met hierdie beleid is. Die Universiteit mag te enige tyd en volgens sy eie diskresie verdere beperkings op persoonlike gebruik instel.
Wanneer die gebruiker van hierdie hulpbronne gebruik maak, erken hy/sy die Universiteit se reg om sodanige gebruik te monitor en dat regstellende stappe deur die bestuur geneem kan word in gevalle waar sy beleid, reëls en prosedures oortree word. Sodanige monitering en bestuursoptrede moet egter vooraf deur die Institusionele IT-direkteur of sy/haar benoemde gemagtig word.
Die IKT-departemente vir Ondersteuningsdienste is gesamentlik daarvoor verantwoordelik om die beleid te implementeer en af te dwing. Dit is ook die verantwoordelikheid van elke gebruiker van hierdie hulpbronne om die gees van die beleid te bevorder en te verseker dat die beleid gerespekteer en die reëls nagevolg word.
Geen lid van die Universiteitsgemeenskap mag 'n ander persoon se identiteit om watter rede ook al aanneem nie.
Geen gebruiker mag onder die skyn, naam, identifikasie, e-posadres, handtekening of indicia van 'n ander persoon kommunikeer of optree nie, of onder die titel van 'n organisasie, entiteit of eenheid kommunikeer sonder die magtiging om so 'n liggaam te verteenwoordig nie.
Waar die gebruiker se werk vereis dat so 'n gebruiker iemand anders se rol vervul, mag dit net gedoen word as die gebruiker sy/haar eie identiteit gebruik.
Enige lid van die Universiteitsgemeenskap wat sonder magtiging toegang verkry tot die Universiteit se inligtingstegnologieë, -eiendomme of -fasiliteite, insluitende dié wat aan derde partye behoort, dit gebruik, vernietig, verander, aftakel of beskadig en daardeur die atmosfeer van uitgebreide toegang en die deel van inligting bedreig, of wat die sekuriteit waarbinne lede van die gemeenskap intellektuele produkte mag skep en rekords hou, bedreig, sal, in die lig van die Universiteit se beleid in hierdie verband, geag word om hom/haar aan onetiese en onaanvaarbare gedrag skuldig te maak.
Toegang tot die netwerke en tot die inligtingstegnologie-omgewing by die Noordwes-Universiteit is 'n voorreg en moet deur alle gebruikers van hierdie stelsels as sodanig beskou word.
Die vermoë om toegang tot die rekenaarbronne te verkry impliseer nie op sigself magtiging om dit te doen nie en daarom moet gebruikers vasstel watter magtiging vereis word en moet hulle sodanige magtiging verkry voordat hulle voortgaan.
Rekenings en toegangskodes en ander identifikasiemeganismes mag onder geen omstandighede gedeel word met, of gebruik word deur, ander persone as diegene aan wie die Universiteit dit toegeken het nie.
Die gebruiker aanvaar, in medewerking met alle ander gebruikers, mede-verantwoordelikheid vir die gesondheid en welsyn van hierdie hulpbron, en moet spesifiek waak teen misbruike wat die langtermyn-lewensvatbaarheid van die stelsels aan die Noordwes-Universiteit en daardie stelsels buite die Universiteit ontwrig en/of bedreig.
<fn>NWU. ManagementOfResearchAndInnovation.2007-11.af.txt</fn>
As 'n toonaangewende universiteit in Afrika, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie, met 'n unieke institusionele kultuur gebaseer op die waardes wat deur die Universiteit voorgestaan word, het die Noordwes-Universiteit hierdie Beleid vir Navorsing en Innovasie op 24 Oktober 2007 aanvaar.
Die doel van die beleid vir navorsing en innovasie is om kwaliteit te verseker en om die raamwerk vir navorsing en innovasie asook vir navorsings- en innovasiebestuur aan die Noordwes-Universiteit daar te stel.
Hierdie beleid moet in samehang met die Institusionele Strategie vir Navorsin- en Innovasie , goedgekeur deur Senaat op 24 Oktober 2007, gelees word. Die beleid moet ook gelees word in die lig van die missie van die NWU om tersaaklike en gefokusde navorsing van hoë gehalte, algemeen asook toegepas, te lewer, en om innoverende oplossings te bied vir uitdagings waarvoor die vakkundige gemeenskap, die land, die kontinent en die wêreld te staan kom. Soos in die Institusionele Plan aangedui, streef die NWU verder daarna om 'n gebalanseerde onderrig-navorsingsuniversiteit te word, met 'n groeiende derde geldstroom inkomste uit kommersialisering, en om 'n beduidende impak deur gemeenskapsbetrokkenheid te maak.
Dit is die NWU se beleid dat navorsing gedoen word binne geïdentifiseerde navorsingsentiteite wat innoverende navorsing en innovasie vir die ekonomiese ontwikkeling van die land, die kontinent en die wêreld bevorder.
Die bestuursmodel wat vir navorsing en innovasie gebruik word, skep 'n institusionele identiteit terwyl dit terselfdertyd voorsiening maak vir differensiasie binne die vermoëns en kapasiteit van kampusse. Die navorsingsentiteitsmodel is gerig op die verhoging van die gehalte van navorsing en innovasie, navorsings- en innovasiedeelname en -produktiwiteit, navorsings- en innovasie-ontwikkeling en befondsing. Die navorsings- en innovasiebestuursmodel ondersteun, fasiliteer en stimuleer navorsing en innovasie op al die kampusse. Elke kampus sal sy eie navorsingsentiteite ontwikkel en bestuur. Deelname sal primêr beperk word tot navorsers van 'n spesifieke kampus, met die moontlikheid vir samewerking met ander kampusse.
'n Navorsingsnisarea is 'n klein navorsingsgroep met 'n duidelike fokus deur die kampus geïdentifiseer, en is deel van die oorkoepelende strategiese plan van die universiteit en kampus met plaaslike navorsingsimpak. Die kampus moet grade goedgekeur deur die Departement van Onderwys op minstens Meestersvlak aanbied in die studievelde wat die primêre fokus van die nisarea uitmaak. Die spanlede van die nisarea moet bewys lewer van navorsingsuitsette.
'n Navorsingsfokusarea is 'n navorsingsgroep met 'n duidelike fokus deur die kampus geïdentifiseer, en is deel van die oorkoepelende strategiese plan van die universiteit en kampus gekoppel aan nasionale prioriteite met streeksnavorsingsimpak. Minstens 50% van die navorsingsinkomste van 'n fokusarea behoort van eksterne befondsingsbronne afkomstig te wees. Meester- en Doktorale studente moet deur middel van hulle betrokkenheid in die fokusarea opgelei word. Die spanlede van die Fokusarea se navorsingsuitsette moet toenemend ontwikkel.
'n Navorsingseenheid is 'n beduidende, landswyd erkende, langer-termyn multidissiplinêre en trans-dissiplinêre navorsingsaktiwiteit. 'n Duidelike fokus is deur die kampus geïdentifiseer en vorm deel van die oorkoepelende strategiese plan van die universiteit en kampus, gekoppel aan nasionale prioriteite met nasionale navorsingsimpak. Die eenheid verteenwoordig 'n beduidende organisasie-groepering en die vlak van aktiwiteit binne die eenheid weerspieël 'n beduidende krities-belangrike konsentrasie. Meester- en Doktorale studente behoort direk aan die sentrum gekoppel te wees. Navorsingsinkomste (minstens 60%) word uit 'n verskeidenheid bronne verkry, insluitend kompeterende, industriële en internasionale bronne. Bewyse van beduidende navorsingsuitsette en deelname van Nadoktorale studente binne die Navorsingseenheid moet aangetoon kan word.
'n Navorsingsentrum van Uitnemendheid is 'n internasionaal erkende, langer-termyn multidissiplinêre en trans-dissiplinêre navorsingsaktiwiteit. Die sentrum behoort 'n duidelike fokus soos deur die kampus geïdentifiseer te hê, en vorm deel van die oorkoepelende strategiese plan van die universiteit en kampus, gekoppel aan nasionale prioriteite met internasionale navorsingsimpak. Minstens 75% van die navorsingsinkomste behoort uit eksterne befondsingsbronne verhaal te word. Die sentrum moet omvangryke navorsingsuitsette hê met diepgaande nadoktorale studentebetrokkenheid. Daar moet 'n geskiedenis wees van nagraadse studente-opleiding (M en D) deur individuele lede asook gesamentlik.
Die aantal navorsingsleerstoele, sentrums van uitnemendheid, sentrums van doeltreffendheid, navorsings- of innovasiebeleidprojekte, nisareas toegeken aan die NWU deur befondsingsagentskappe (namens staatsdepartemente), staatsdepartemente, die privaatsektor.
DWT beloon uitvinders met bedrae wisselend tussen R18 000 en R25 000 vir geselekteerde Suid- Afrikaanse goedgekeurde patente.
Raad oefen beheer uit oor en keur beleide ten opsigte van navorsing en innnovasie goed.
Senaat oefen beheer uit oor akademiese kwaliteit.
Die Institusionele Komitee vir Navorsing en Innovasie (IKNI) adviseer Senaat aangaande die strategie, planne en kwaliteit van Navorsing en Innovasie van die Universiteit.
Institusionele Navorsingsteunkommissie het die verantwoordelikheid om die navorsing wat binne die navorsingsentiteite van die NWU onderneem word, te evalueer en om aanbevelings aan Senaat en Bestuur te maak.
Die Uitvoerende Direkteur: Navorsing en Innovasie aanvaar in alle opsigte verantwoordelikheid vir die beleid en strategie van Navorsing en Innovasie aan die Universiteit. Kampusrektore en kampus vise-rektore verantwoordelik vir navorsing en innovasie aanvaar volle verantwoordelikheid vir die bestuur van navorsing en innovasie op die kampusse.
Navorsing en innovasie word uitgevoer binne die gedefinieerde navorsingsentiteite soos gekategoriseer in die Navorsing- en Innovasiestrategie. Alle navorsingsentiteite is aan fakulteite gekoppel.
Interne Korporatiewe Ondernemings (IKO), gekoppel aan navorsingsentiteite, is die verantwoordelikheid van die direkteure of hoofde van navorsingsentiteite. Sodanige IKO's word binne afgebakende kostesentrums binne die beleide van die NWU bestuur.
Die betrokke Uitvoerende Direkteur mag, na konsultasie met die Innovasiekantoor en die betrokke lynhoofde, die oprigting van voortspruitende maatskappye by IB aanbeveel.
Navorsing word bestuur volgens die voorgeskrewe riglyne vervat in die Institusionele Navorsing- en Innovasiestrategie.
Navorsing en Innovasie word befonds in ooreenstemming met die Navorsing- en Innovasiestrategie.
Die Fakulteitshoërgraad-/Navorsingskomitees is rigtinggewend vir fakulteitsnavorsing en -innovasie binne die NWU strategie. Die Fakulteitshoërgraadkomitee ontwerp die strategieë wat nodig is om nagraadse werksaamhede binne die Fakulteit te vestig, te bevorder, te monitor en te hersien.
Die Institusionele Innovasiekantoor adviseer kampusse en fakulteite aangaande die beskerming van intellektuele goedereregte, patentaansoeke en professionele vrywaring, met betrekking tot navorsings- en innovasie aktiwiteite.
Navorsings- en innovasieprestasie word geëvalueer of geassesseer deur middel van indikatore vir navorsings- en innovasieprestasie en 'n jaarlikse Navorsings- en Innovasieverslag.
Meting en normering van die uitsette gedefinieer in 4.5.
vyfde geldstroom befondsing (van internasionale bronne).
'n Navorsingsetiekkomitee (NEK) as 'n staande komitee van Senaat. Die doel van die Hoofkomitee van die NEK is om te verseker dat navorsing wat mense, diere en die omgewing insluit of affekteer, uitgevoer word volgens betroubare navorsingsetiekbeginsels. Die doel van die NEK is om die welstand van mense, diere en die omgewing te beskerm en verder om te verseker dat die regte van mense tydens 'n navorsingsprojek beskerm word. Die belangrikste funksie van die subkomitees van die NEK is die aanbevole goedkeuring van navorsingsprotokol vir etiese klaring aan die NEK.
Die NWU wil, deur middel van die Navorsingsbestuurstrukture, die voorsiening van effektiewe, doeltreffende en billike ondersteuning aan navorsers verseker.
The oorkoepelende proses vir navorsing en innovasie is vervat in die dokument "Quality Assurance process for Research at NWU".
Original details: DNVCM c:\documents and settings\administrator\my documents\policies\research and innovation policy_rev#1.
<fn>NWU. PolicyOnArchives.2007-11.af.txt</fn>
As 'n toonaangewende universiteit in Afrika, gedryf deur die strewe na kennis en innovasie, met 'n unieke institusionele kultuur gebaseer op die waardes wat deur die Universiteit voorgestaan word, het die Noordwes-Universiteit (NWU) hierdie Institusionele beleid op 23 November 2007 aanvaar.
Argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede van die NWU bekom, bestuur en bewaar rekords, museumstukke en versamelings sodat dit kan dien as 'n institusionele geheue en 'n onderrig- en of navorsingsfasiliteit.
Die Beleid rakende Argiewe, Museums en Versamelings is van toepassing op alle NWU-personeel wat in argiewe en museums werk en op administratiewe of akademiese eenhede wat verantwoordelik is vir die bestuur van rekords, museumitems of versamelings wat van blywende en beduidende waarde vir die Universiteit is.
Argief: 'n administratiewe departement of eenheid wat die Universiteit dien as 'n argiefbewaarplek.
Museum: 'n akademiese of administratiewe departement of eenheid wat verantwoordelik is vir die bestuur van museumitems of versamelings, en wat die Universiteit en die breër gemeenskap dien.
Departemente of Eenhede: akademiese of administratiewe departemente of eenhede, buiten formele Argiewe of Museums, wat verantwoordelik is vir die bestuur van rekords en museumitems of versamelings.
Rekords: opgetekende inligting, ongeag die vorm of medium, wat van blywende waarde is.
Museumitems of versamelings: driedimensionele objekte, kunswerke, voorbeelde of memorabilia van belang wat estetiese, argitektoniese, historiese, wetenskaplike, sosiale, spirituele, taalkundige of tegniese waarde vir die Universiteit het.
Die argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede moet alle argiefrekords, museumitems en ander versamelings van die NWU identifiseer, bekom, beskryf en bewaar.
Onaktiewe korporatiewe rekords met blywende waarde wat nie meer in kantore benodig word nie moet deur die rekordbestuurprogram oorgeplaas word na argiewe en of verantwoordelike departemente of eenhede, wat dit sal aanvaar, bestuur en bewaar namens die Universiteit.
Om die volle reeks aktiwiteite en funksies van die Universiteit aan te vul en in konteks te plaas, sal die argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede ook geselekteerde fakulteitslede, administrateurs en oudstudente se private rekords, museumitems of versamelings wat verband hou met sekere aspekte van die Universiteitslewe bekom, sowel as versamelings wat bevorderlik is vir die Universiteit se navorsing en prestige.
Die argivaris of kurator van 'n versameling sal die bevoegdheid hê om die materiaal in die argiewe, museums en versameldepartemente of -eenhede te herevalueer na gelang van toepaslike kriteria, standaarde, wetgewing en skenkerooreenkomste.
Die rekords of versamelitems wat nie meer blywende waarde het nie, moet ooreenkomstig die vereistes van die rekordbestuursprogram en skenkerooreenkomste in die geval van private skenkings uitgeskakel word.
Enige beperking tot toegang op rekords, museumitems of versamelings in argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede sal toegepas word op 'n eenvormige manier ten opsigte van alle gebruikers. Toegang tot korporatiewe rekords van die Universiteit word gebied ooreenkomstige die bepalings van die Wet op Bevordering van Toegang tot Inligting. Toegang tot nie-korporatiewe rekords word gereguleer deur ooreenkomste wat bereik is tussen die Universiteit en die skenkers.
Die argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede behou die reg om materiaal te kopieer deur middel van meganiese, elektroniese of fotografiese tegnieke vir bewarings-, sekuriteits- of navorsingsdoeleindes. Die argiewe, museums en verantwoordelike departemente of eenhede behou die reg om 'n tarief te hef vir enige kopiëring of ander navorsingsdienste. 'n Tariefskedule word gereeld beskikbaar gestel aan die navorsingspubliek.
met ander argief-, museum- en versamelingsbewaringsplekke te skakel op 'n akademiese, nasionale en provinsiale vlak.
Die Institusionele Registrateur is verantwoordelik vir die daarstel en implementering van die beleid rakende argiewe, museums en versamelings.
Die personeel van die Institusionele Argiewe en Museum is aanspreeklik teenoor die Institusionele Adjunkregistrateur.
Die Kampusregistrateurs is verantwoordelik vir die implementering en bestuur van die beleid op kampusse.
Personeel wat verantwoordelik is vir argiewe, museums en ander versamelings op kampusse funksioneer onder die bestuur van die Kampusregistrateurs.
<fn>PAIA Manual Premier's Office.txt</fn>
Om aan die voorpunt te wees met uitmuntende diens in die Vrystaatse Provinsiale Regering.
Om die mense van die Vrystaat te dien deur strategiese leiding te gee om te sorg vir gekoördineerde en geïntegreerde dienste binne die Vrystaatse Provinsiale Regering in ooreenstemming met die Grondwet.
Die Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie het 'n gids saamgestel oor hoe om die Wet te gebruik.
Eksemplare beskikbaar by Kamer 341, Lebohanggebou, Tel.
Eksemplare is verkrygbaar teen R0.
Toegang tot daardie rekord nie geweier word op enige gronde vir weiering wat in die Wet vermeld word.
n Aanvraer moet die vorm gebruik wat in die Staatskoerant gedruk is Regerings Kennisgewing R187 -15 Februarie 2002.
Die Aanvraer moet ook aandui of die versoek vir 'n afskrif van die rekord is of indien die aanvraer die rekord wil nagaan by die kantore van die Adjunkinligtingsbeampte.
Alternatiewelik, indien die rekord nie 'n dokument is nie, kan dit besigtig word in die vorm waarin dit aangevra word, indien moontlik artikel 292.
Indien iemand vir toegang vra en versoek dat dit in 'n bepaalde vorm geskied, moet daar voldoen word aan sy of haar versoek. Voldoening aan die versoek hoef nie op 'n onredelike wyse met die werksaamhede van die departement in te meng, die rekord te beskadig, of inbraak te maak op 'n kopiereg wat nie deur die staat besit word nie. Indien daar om praktiese redes nie toegang verleen kan word in die vereiste vorm nie, maar wel in 'n alternatiewe vorm, moet die die gelde bereken word ooreenkomstig die persoon se eeste versoek artikel 293 en 4.
Indien, benewens 'n skriftelike antwoord op sy of haar versoek vir die rekord, die aanvraer verlang dat hy of sy op 'n ander manier ingelig word, bv. telefonies, moet dit aangedui word artikel 182e.
Indien die aanvraer vir inligting dit namens iemand anders aanvra, moet die hoedanigheid waarin die versoek gedoen word, aangedui word artikel 182f.
Indien die aanvraer nie in staat is om te lees of te skryf nie, of indien hy of sy gestremd is, kan die aansoek mondelings gedoen word. Die inligtingsbeampte moet die vorm namens die aanvraer invul en hom of haar met 'n afskrif daarvan voorsien artikel 183.
n Aanvraer wat toegang tot 'n rekord verlang wat persoonlike inligting oor die aanvraer bevat, hoef nie die aanvraagfooi te betaal nie.
Die inligtingsbeampte moet die aanvraer (behalwe 'n persoonlike aanvraer) by wyse van kennisgewing inlig dat hy of sy die voorgeskrewe geld (indien enige) moet betaal voordat daar met die prosessering van die versoek voortgegaan word.
Die aanvraagfooi betaalbaar aan openbare liggame is R35. Die aanvraer kan 'n interne appél indien, indien toepaslik, of 'n aansoek by die hof doen teen die aanbieding of betaling van die aanvraagfooi.
Nadat die inligtingsbeampte tot 'n besluit gekom het rakende die aanvraag, moet die aanvraer in kennis gestel word van sodanige besluit op die wyse soos versoek deur die aanvraer.
Indien die versoek toegestaan word, moet 'n addisionele toegangsfooi betaal word vir die naspeur, voorbereiding en reproduksie en vir die tyd wat die voorgeskrewe ure oorskry word vir die naspeur en voorbereiding van die rekord. Die gelde word deur wetgewing voorgeskryf.
Die doel van die Departement is nie bloot om dienste regstreeks aan die publiek te lewer nie, maar om strategiese leiding te gee en om dienste te koördineer in die Vrystaatse Provinsiale Regering.
Hierdie program voorsien doelmatige bestuur en administratiewe ondersteuning aan die Premier en die Uitvoerende Raad om die regering se doelwitte en prioriteite te verwesenlik. Die program bestaan uit die volgende komponente: Premier ondersteuning, Uitvoerende Sekretariaatdienste, Kantoor van die Direkteur-Generaal, Institusionele Versterking, Sekuriteit Advies/Koördinasie, Interne Oudit en Finansiële Bestuursdienste.
Program 2 strewe na die verwesenliking van die doelwitte van die Departement van die Premier deur die voorsiening van en onderhoud van goed-opgeleide en bemagtigde menslike hulpbronne, die fasilitering en koördinering van die bou van dwarsliggende kapasiteit binne die provinsiale regering deur opleiding en vaardigheidsontwikkeling, en voorsien strategiese leiding en die voorsiening en koördinering van regsdienste in die Vrystaatse Provinsiale Regering.
Hierdie program is die middelpunt van provinsiale beleidskoördinasie en die bevoorrading van strategiese rigting. Die program bestaan uit die volgende drie subprogramme en vier sub-subprogramme. Spesiale programme, Interregeringsverhoudinge en Strategiese Beleidbestuur.
EXCO-Ontmoet-die-Mense veldtogte word op gereelde tussenposes regdeur die provinsie gereël. Die doel is om aangesig-tot-aangesig interaksies tussen die provinsiale regering en gemeenskappe te weeg te bring en rekenskap en verduidelikings te gee oor beleide, programme en projekte.
Izimbizo veldtogte word ook gereël. Die doel is om aangesig-tot-aangesig interaksies tussen die nasionale regering en gemeenskappe te weeg te bring en rekenskap en verduidelikings te gee oor beleide, programme en projekte.
Ingevolge die Reglement van Orde van die Provinsiale Wetgewer, word alle wetgewing vir kommentaar gepubliseer voordat dit ter tafel gelê word. Die publiek word die geleentheid gebied om skriftelik vertoë te rig of om voor die verskillende portefeuljekomitees te verskyn.
Verskillende provinsiale wette maak voorsiening vir lede van die publiek om lede te benoem wat op sekere komitees moet dien. Hierdie verteenwoordigers kan besluitneming beïnvloed.
Wanneer regulasies opgestel word, word die publiek ook ingevolge die bepalings van die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid, 2000, uitgenooi om insette te lewer met betrekking tot sake wat hul regte affekteer.
G. DIE REGSMIDDELS WAT BESKIKBAAR IS INDIEN DIE BEPALINGS VAN HIERDIE WET NIE NAGEKOM WORD NIE artikel 141h n Aanvraer kan 'n interne appél aanteken teen die besluit van die inligtingsbeampte by die Premier of 'n persoon wat deur die Premier aangewys word. Die aanvraer kan by die hof aansoek doen om regshulp nadat die aanvraer die interne prosedure uitgeput het.
Die Provinsiale Administrasie sal, indien nodig, hierdie handleiding bywerk en publiseer, op tussenpose van nie langer as 'n jaar.
n Eksemplaar in elk van die drie amptelike tale moet beskikbaar gestel word by die Suid-Afrikaanse Kommissie vir Menseregte, en by elke kantoor van hierdie openbare liggaam.
<fn>Paja booklet A5 Afrikaans-sm.txt</fn>
Wat is die Wet op die Bevordering van administratiewe geregtigheid (PAJA)?
Wat is administratiewe optrede?
Wat word deur die PAJA hanteer?
Wat is die "billike prosedures" wat administrateurs moet volg?
Waarom het ons die PAJA nodig?
Wat kan ek verwag wanneer ek om iets aansoek doen?
Wanneer kan ek redes versoek?
Water redes sal gegee word?
Wanneer kan ek verwag om redes te ontvang?
Kan redes mondeliks gegee word?
Wat as ek steeds nie tevrede is nie?
Is daar enige ander maatreëls?
Waarom moet mense oor die PAJA ingelig word?
Wat moet mense weet?
Wat van opleiding vir lede van die administrasie?
Die PAJA-wet (Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid) is 'n wet wat uiters belangrik is om te verseker dat Suid-Afrika se demokrasie steeds groei, aangesien dit die administrasie aanspreeklik maak vir hulle optrede teenoor mense. Saam met die Grondwet (spesifiek Artikel 33 - die reg tot regverdige administratiewe optrede) en die Batho Pele beginsels, vorm die PAJA deel van 'n nuwe benadering wat daarop gemik is om 'n meer effektiewe en mensgerigte administrasie te verseker.
gee aan mense die reg om redes te versoek; en gee aan mense die reg om administratiewe optrede deur die howe te laat hersien.
Deel 1 van hierdie boekie verskaf inligting oor die PAJA en beklemtoon wat mense aangaande die Wet behoort te weet.
Deel 2 bespreek hoe jou organisasie hierdie inligting kan gebruik om mense wat julle dien, te kan bystaan en wat jy kan doen om seker te maak dat mense van die Wet leer.
Aan die einde van elke afdeling is daar 'n blok wat belangrike inligting uitlig wat mense moet weet. Dit kan gebruik word om lesuitkomste of doelwitte te ontwikkel vir enige inligting of opleiding wat jy oor die Wet verskaf. Dit is die sleutel inligtingsbrokkies waarvan lede van die publiek bewus moet wees. Daar is ook ander belangrike stukke inligting en riglyne wat jy sal moet aanwend rakende die spertye vir versoeke onder die PAJA.
Wat is die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid (PAJA)?
Die Suid-Afrikaanse Handves van Regte waarborg die reg tot "regverdige administratiewe optrede" aan almal in Suid-Afrika.
tot billike en redelike administratiewe optrede wat deur die wet toegelaat word; en om redes gegee te word vir administratiewe optrede wat hulle op 'n negatiewe wyse raak.
Hierdie Artikel het ook van die regering vereis om 'n wet deur te voer wat die besonderhede van hierdie reg stipuleer. Dit is die Wet op die Bevordering van Administratiewe Geregtigheid (Wet 3 van 2000).
Wat is administratiewe optrede?
Wanneer die administrasie 'n besluit neem wat mense se regte raak, oefen hulle 'n administratiewe optrede uit.
Wanneer 'n persoon vir 'n ongeskiktheidstoelaag of ouderdomspensioen aansoek doen, moet die provinsiale departement van welsyn besluit om dit toe te staan of nie. Hierdie besluit is 'n administratiewe optrede.
Die PAJA hanteer slegs administrasie wat regte nadelig (negatief) raak. Besluite wat ten gunste van mense strek (soos die besluit om aan iemand 'n ongeskiktheidstoelaag toe te ken) word met ander woorde nie deur die PAJA gedek nie.
n Besluit ten gunste van een persoon mag egter soms die regte van 'n ander persoon ('n derde party) nadelig raak. As iemand byvoorbeeld aansoek doen om toestemming om veranderings aan sy huis aan te bring, mag dit die uitsig van hulle bure raak. In so 'n geval sal die bure deur die PAJA beskerm word.
Wat word deur die PAJA hanteer?
mense inlig aangaande enige interne appèlle binne hulle departement. Indien daar geen interne appèl is nie, moet hulle vir mense sê dat hulle die beslui deur 'n hof kan laat hersien; en vir mense sê dat hulle die reg het om vir geskrewe redes vir die besluit te vra.
Wat is die "billike prosedures" wat administrateurders moet volg?
Vir die optrede van die administrasie om "regverdig" te wees, moet die prosedures wat hulle by besluitneming volg, billik wees. Hoewel hierdie boekie slegs besluite rakende individue hanteer, stipuleer die PAJA ook prosedures vir besluite wat die algemene publiek raak.
behoorlike kennis gee van wat hulle beplan om te doen; en genoeg tyd toelaat vir mense om voorleggings te maak.
Administrateurders moet hierdie voorleggings oorweeg voordat hulle besluit.
kennis gee van enige reg tot hersiening of interne appèl; en inlig dat hulle redes vir die besluit kan versoek.
vir hulle toelaat om deur 'n prokureur verteenwoordig te word; en hulle toelaat om enige argumente of getuienis wat teen hulle gaan, te betwis (hetsy in geskrewe vorm of in persoon).
Kennisgewing en kommentaar. Hier moet die administrateurder 'n kennisgewing publiseer wat sê wat hulle beplan en waarin hulle mense vra om kommentaar te lewer. Die administrateur moet dan hierdie kommentaar oorweeg voordat hulle besluit wat om te doen.
Openbare ondersoek. In hierdie prosedure, word 'n persoon of paneel aangestel om argumente van mense by 'n openbare verhoor aan te hoor. Hierdie argumente moet ook oorweeg word voordat 'n besluit geneem word.
In sommige gevalle, mag administrateurders kies om beide kennisgewing en kommentaar sowel as openbare ondersoekprosedures te gebruik.
Waarom het ons die PAJA nodig?
In die verlede het die regering dikwels besluite geneem wat mense se lewens raak sonder om regtig te verduidelik wat hulle doen. Deur die regte wat mense het, duidelik te stipuleer, maak die PAJA seker dat die administrasie billik optree en dat mense weet waarom besluite geneem is. Dit gee vir hulle ook geleentheid om hulle kant van die saak te laat hoor voordat enige besluit geneem word. Op hierdie manier maak die PAJA seker dat die administrasie op 'n manier werk wat deursigtig is en verantwoordbaar vir hulle optrede. Dit maak ook seker dat besluite behoorlik geneem word. 'n Besluit van 'n administrateurder wat bevooroordeeld is of gebaseer is op irrelevante oorwegings, kan dus byvoorbeeld tersyde gestel word.
Wat kan ek verwag wanneer ek om iets aansoek doen?
op versoek behoorlike redes gegee te word; en in staat te wees om die besluit in die hof te beslis.
Indien iemand om 'n ongeskiktheidstoelaag aansoek doen, kan hulle verwag om, voordat die finale besluit geneem word, gesê te word of dit aan hulle toegestaan sal word of nie. Indien nie, kan hulle voorleggings maak soos om enige verwante inligting wat nie in ag geneem is nie, uit te wys. Indien die besluit steeds teen hulle gaan, kan hulle vra vir geskrewe redes wat verduidelik waarom dit gebeur het. Indien hulle steeds glo dat die besluit verkeerd is, kan hulle by die appèlraad binne die provinsiale departement appèlleer. Indien hulle steeds nie suksesvol is nie, kan hulle 'n hof vra om die saak te hersien.
Wanneer kan ek redes versoek?
Enigeen kan redes versoek vir besluite wat hulle regte nadelig (negatief) beïnvloed. Soms sal hierdie redes verstrek word sonder dat dit aangevra word. Indien nie, moet die redes binne 90 kalenderdae na van die besluit gehoor is, versoek word.
Die metode vir die versoek van redes word in die regulasies van die PAJA uiteen gesit.
jou naam, posadres, e-posadres en kontak faks- en telefoonnommers insluit; en per pos, faks of e-pos gestuur word of per hand afgelewer word.
Indien 'n persoon nie kan skryf nie, moet hulle 'n vriend, familielid of parajuris vra om hulle te help. Die regulasies sê ook dat administrateurders hulp moet verskaf aan mense wat nie kan skryf nie. 'n Persoon kan dus na die kantoor gaan wat die besluit geneem het en vir hulp vra om hulle versoek neer te skryf.
Watter redes sal gegee word?
Die PAJA sê dat administrateurders "voldoende" redes moet verskaf. Die gebruik van die woord use of the word "voldoende" is uiters belangrik. Administrateurders kan nie net sê dat hulle oor die saak nagedink en tot 'n besluit gekom het nie. Hulle moet sê hoe hulle daarby gekom het. Indien die persoon wat redes versoek het, vrae gevra het, moet hulle almal beantwoord word. Kortom moet administrateurders 'n bevredigende verduideliking vir hulle optrede verskaf.
Dit beteken nie dat hulle die persoon moet oortuig dat hul besluit korrek was nie.
Wanneer kan ek verwag om redes te ontvang?
Die PAJA sê redes moet binne 90 dae dat die administrateurder die versoek ontvang, gegee word.
Kan redes mondeliks gegee word?
Die kort antwoord is "nee". Die PAJA stel dit duidelik dat redes skriftelik gegee moet word. Indien daar egter vir 'n persoon mondeliks redes gegee word waarmee hy tevrede is, is daar geen probleem nie. Selfs dan behoort die persoon te vra dat die redes skriftelik aan hom gegee word sodat hy maklik daarna kan verwys as hy sou beslui om op 'n latere stadium die besluit te betwis.
Wat as ek steeds nie tevrede is nie?
Sommige departemente het 'n interne appèlprosedure. Waar daar 'n interne appèlprosedure is, moet dit gebruik word voor enige ander optrede kan plaasvind.
Die Departement van Binnelandse Sake het 'n Appèlraad om appèlle aan te hoor aangaande besluite van beamptes wat vlugtelingstatus bepaal.
of vlugtelingstatus en dit geweier word, kan hulle by hiedie Raad appèlleer.
Waar daar geen interne appèlprosedure is nie, of waar dit gebruik is en die persoon is steeds nie met die besluit tevrede nie, het hulle die reg om die saak na die hof te neem en te vra dat die saak hersien word.
Waar daar 'n interne appèlprosedure is, moet die saak hersien word binne 180 dae (6 maande) vandat hierdie interne appèl beslis is. Waar daar geen interne appèl is nie, moet die saak hersien word binne 180 dae nadat die persoon bewus geword het van die besluit.
Waar departemente 'n interne appèlprosedure het, sal hulle gewoonlik ook tydsbeperkinge hê waarbinne appèlle gemaak moet word. Dit verskil tussen departemente, maar kennis van die besluit en die reg tot appèl moet ook die tydsbeperking aandui.
Is daar enige ander maatreëls?
Soos met enige hofprosedure, kan die hersiening van 'n saak baie duur wees. Gelukkig is daar ander, goedkoper maniere om besluite te hanteer waarmee mense nie gelukkig is nie.
Baie departemente en staatstrukture het interne appè-lliggame. Dit moet gebruik word voordat 'n saak vir hersiening geneem word en gewoonlik is daar geen koste verbonde aan die appèl nie.
by die area of streeksbestuurder van die betrokke departement kla; of by die wyksraadslid of die provinsiale LUR van die betrokke departement kla.
Dit kan baie help om aan die minister of direkteur-generaal in beheer van die betrokke departement te skryf. Dit is goedkoop en in sommige gevalle baie effektief. Briewe behoort soortgelyke inligting te bevat as 'n versoek om redes.
Daar is baie nie-regeringsorganisasies (NRO's), gemeensakpsgebaseerde organisasie (GBO's) en parajuriste in Suid-Afrika wat kan help. Die meeste sal dit gratis doen. Mense moet aangemoedig word om seker te maak odaar in hulle gemeenskap enige sodanige organisasies is vir wie hulle om hulp kan vra.
Waar dit blyk dat daar wanadministrasie was, (byvoorbeeld, as dit lyk asof iemand omgekoop is om 'n besluit te neem of bevooroordeeld was of as daar enige vorm van korrupsie betrokke was), kan mense die Openbare Beskermer vir bystand nader. Dit is gratis.
Grondwet kan behels, kan mense die SAHRC vra om hulle te help.
glo dat daar 'n skending is.
Regshulpraad en regsentrums.
Regsentrums word in howe regoor die land ingestel. Hulle het prokureurs beskikbaar om gratis dienste aan arm mense te verskaf. Indien daar nog nie 'n regsentrum in 'n persoon se area is nie, kan hulle die regshulpbeampte by die naaste hof vra om vir hulle gratis 'n prokureur aan te wys.
Waarom moet mense aangaande die PAJA ingelig word?
Suid-Afrika het 'n lang geskiedenis van 'n openbare diens wat nie teenoor die publiek aanspreeklik was nie en wat op maniere gewerk het wat geheim was en tot wantroue gelei het. Terwyl mense om dienste, lisensies ensovoorts aansoek gedoen het, is daar dikwels vir hulle gesê dat hulle onsuksesvol was, maar nooit waarom nie.
Die administrasie is daar om die publiek te dien vandaar die term "openbare diens". Dit is egter nie tradisioneel so gesien of hoe hulle hulself gesien het nie. Almal het staaltjies te vertel van die frustrasies waaraan hulle blootgestel is wanneer hulle met die openbare diens moes skakel.
weet waarom besluite geneem is; en te help om 'n openbare diens te ontwikkel wat verantwoordbaar aan die mense.
Wat moet mense weet?
Mense moet hoofsaaklik weet dat daar reëls is wat administrateurders moet volg wanneer hulle besluite neem. Die notas in Deel 1 sal jou help om te verstaan wat hierdie reëls is.
Dit kan gebruik word om opleiding te gee, asook bewustheid en inligting oor die Wet in die gemeenskappe wat hulle dien. Dit sal help om lede van hierdie gemeenskappe te bemagtig om hulle regte af te dwing.
NRO en GBO personeel behoort hierdie boekie te lees oor hoe die PAJA hulle werk raak. As 'n parajuris gereeld werk met pensioen of ongeskiktheidstoelaag probleme, kan hulle die inligting in die boekie gebruik om uit te vind hoe om geskrewe redes te versoek, hoe om daarop aan te dring dat mense se sienings in ag geneem word voordat besluite geneem word ensovoorts.
Wat van opleiding vir lede van die administrasie?
Hierdie boekie verskaf inligting oor hoe die PAJA die lewens van gewone mense raak en is nie werklik geskik om administrateurders op te lei nie. Dit is omdat die opleiding wat administrateurders ondergaan, meer omvattend is en nie slegs op die PAJA fokus nie, maar ook op hoe om besluite te neem, hoe om die briewe en kennisgewings te skryf wat deur die Wet vereis word en hoe om geskrewe redes op te stel.
inligting oor die projek om administrateurders op te lei; of afskrifte van enige van die genoemde publikasies.
Afskrifte van die PAJA en sy regulasies kan aangekoop word by die Staatsdrukkery.
<fn>Parliament and oversight Afrikaans.txt</fn>
Die werklike toets vir demokrasie is die mate waarin die Parlement kan verseker dat die regering aanspreeklik teenoor die mense is. Dit word gedoen deur voortdurende toesighouding (monitering) te handhaaf oor die regering se werksaamhede.
Die Parlement en sy Komitees beskik oor die bevoegdheid om enige persoon of instelling te ontbied om getuienis te lewer of dokumente beskikbaar te stel, en aan hulle verslag te doen.
Die Grondwet bepaal dat die Parlement die mag het om toesig te hou oor alle staatsinstellings, insluitend dié op provinsiale en plaaslike regeringsvlak.
Toesighouding is 'n funksie kragtens die Grondwet aan die Parlement verleen om die regering se werksaamhede te moniteer en daaroor toesig te hou.
die deurvoer van wette . die aanwending van begrotings . die streng nakomingvan wette van die Parlement en die Grondwet . die doeltreffende bestuur van staatsdepartemente.
Grondwet te verseker.
burgers 'n beter lewensgehalte kan te verseker dat alle uitvoerende hê. staatsinstellings in die nasionale regeringsfeer teenoor hom aanspreeklik is, en deur toesig te hou oor die uitoefening van die nasionale uitvoerende gesag, en die om misbruike op te spoor en te toepassing van wetgewing. voorkom.
Die Nasionale Raad van Provinsies optrede deur die regering te verteenwoordig die provinsies om voorkom te verseker dat provinsiale belange . om die regte en vryhede van in berekening gebring word in die burgers te beskerm nasionale regeringsfeer..
Die NRP se rol is om toesig te te hou vir die wyse waarop hou oor nasionale aspekte van belastingbetalers se geld bestee provinsiale en plaaslike regering.
Die NRP kan van 'n lid van die.
Kabinet , 'n amptenaar van die deursigtig te maak en openbare nasionale regering of 'n LUK van 'n vertroue in die regering te verhoog. provinsiale regering vereis om 'n sitting van die Raad of 'n komitee by te woon.
Parlementêre komitees word gestig en as instrumente van die Huise . die Nasionale Raad van Provinsies ooreenkomstig die Grondwet om (NRP).
toesighouding te behartig en die regering te moniteer.
Dié komitees is die "enjinkamers" toesighoudingsrol te speel.
van die Parlement se toesighoudings- en wetgewende werk.
Komitees ondersoek wetgewing noukeurig, hou toesig oor die regering se werksaamhede, en skakel met die publiek.
Een van die mees belangrike aspekte van die toesighoudingsfunksie is die oorweging deur komitees van die jaarverslae van staatsinstellings, en verslae deur die Ouditeur-generaal.
Na gelang van die doel van toesighouding, sal die Komitee óf 'n opdrag van die staatsinstansie aanvra, óf dit met die oog op 'n feiteondersoek besoek.
Die Minister van Finansies kondig die begrotingsramings vir die volgende boekjaar aan, sowel as die begrotingsposte van elke departement.
Die Parlement moet die Begroting goedkeur.
Ná die voorlegging van die begrotingsposte het elke Komitee 'n verhoor met die bepaalde Staatsdepartement waaroor hy toesig hou.
Dit dien om vas te stel of die Department sy beloftes van die vorige jaar nagekom het, en belastingbetalers se geld na behore bestee het.
Om Vrae aan die regering te stel, is een van die maniere waarop die Parlement die regering aanspreeklik hou.
Vrae vir mondelinge of skriftelike beantwoording kan aan die President, die Adjunkpresident en Ministers gestel word oor aangeleenthede waarvoor hulle verantwoordelikheid aanvaar.
Vraetyd bied aan Parlementslede die geleentheid om lede van die regering uit te vra oor aangeleenthede rakende dienslewering, namens hul politieke partye of die kieserskorps.
Deur dié proses kan lede van die Parlement oor enige aangeleentheid verklarings in die Huis doen.
Deur 'n Kennisgewing van Voorstel kan 'n lid van enige politieke party sake vir bespreking in die Parlement opper, en daardeur help om hul verantwoordelikheid van toesighouding na te kom.
Volle sittings is nog 'n manier om belangrike inligting onder die aandag van die regering te bring rakende spesifieke regeringsprogramme of wetgewing wat vereis word om dienslewering te verbeter.
Kiesafdelingwerk bied Parlementslede die beste geleentheid om individuele toesighouding uit te oefen.
Kiesafdelingwerk verskaf die mees direkte skakeling tussen Parlementslede en die publiek.
Dit is lede se plig om die Parlement in kennis te stel van enige aangeleenthede wat gedurende sodanige toesighouding geïdentifiseer is.
Om 'n voorlegging te doen aan 'n komitee van die parlement is een manier om jou stem in die Parlement te laat hoor.
Deur 'n voorlegging te doen, het jy 'n geleentheid om die mening van lede van die Komitees te beïnvloed wat spesifieke konsepwetgewing bespreek voordat dit 'n wet word.
Elke burger het die reg om 'n versoekskrif tot die Parlement te rig, soos bepaal word in die Grondwet.
Enige persoon, groep mense of organisasie mag 'n versoekskrif tot die Parlement rig.
n Versoekskrif is 'n formele versoek tot 'n owerheid om stappe te doen. Dit kan geskied by wyse van 'n eis, 'n versoek om 'n guns, óf om aandag te skenk aan 'n grief.
<fn>Pula Imvula. LandMaize.2010-07-01.af.txt</fn>
Hoe kry ek toegang tot grond?
Een van die mees gereelde versoeke wat ons kry is - "Ek wil grond hê, kan jy my help" Die eerste antwoord is "Nee". Die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsente is nie betrokke daarby om mense te help om toegang tot grond te verkry nie?
As ons dit sou doen, sou daar nie tyd wees vir enigiets anders nie, omdat byna elkeen daarvan droom om grond te hê en 'n produsent te wees. In ons program ondersteun ons mense wat alreeds toegang tot grond en toerusting het.
Die nuwe Departement van Grondsake het na 1994 begin met 'n grondhervormingsprogram deur verskillende programme. Vir hierdie bespreking sal ons bly by grondhervorming deur herverdeling en nie grondeise bespreek nie. Onthou dat ons program bemagtigde kommersiële produsente wil vestig en daarom is ons fokus om die grond in produksie te kry deur 'n nuwe produsent by te staan, eerder as om dié te help wat net grond wil hê om ander redes.
Die eerste program van Grondsake was die Skikkings en Aankoop Toelaag (SLAG). Dit was reg in lyn met behuising waar elke huishouding 'n toelaag van R15 000 kon ontvang. Ongelukkig is daar geen plaas vir R15 000 te koop nie, dus moes mense wat grond wou koop, groepe vorm en die plaas saam koop.
Die begunstigdes het min, of geen boerdery -en bestuurservaring gehad.
Daar was nie van begunstigdes verwag om op die plaas te bly nie.
Die Departement van Grondsake het besef dat hierdie stelsel nie baie goed werk nie en is vervang deur die Grondverdeling vir Landbou Ontwikkeling.
Eie kapitaal kon aangevul word deur 'n verhoogde toelaag (tot 'n maksimum van 'n R100 000 toelaag vir 'n eie bydrae van R400 000). Dit was 'n manier om mense te lok wat alreeds kapitaal het (gewoonlik deur ander besighede).
Daar was nie van begunstigdes verwag om op die plaas te bly nie.
Omdat hierdie stelsel steeds nie suksesvol was nie, het die Departement van Grondsake weer eens 'n nuwe skema probeer - Pro-aktiewe Grond Hervormingskema. Hierdie skema moes in teorie begunstigdes voorsien van 'n geleentheid om hulself te bewys, voordat hulle 'n plaas kon ontvang.
PLAS werk op 'n stelsel waardeur die regering 'n plaas koop vir herverdeling. Hierdie plaas word geadverteer en mense wat belanggestel het, moes motiveer waarom hulle 'n geleentheid gegun moes word om te boer. Die periode was vir drie jaar, waarna die persoon die plaas kon koop indien hy/sy hulself bewys het, of hulle sou vervang word deur 'n ander persoon of aspirantprodusent. Hierdie stelsel van grond hervorming het 'n nuwe stel probleme gehad.
Die persone neem 'n lopende saak oor, maar baie dikwels het hulle geen idee oor bedrywighede op die plaas nie. Hulle het geen ervaring van lewende hawe, gewasse en meganisasie op die plaas nie en hulle misluk totaal.
In sommige gevalle is die trekkers en toerusting op die plaas in 'n baie swak toestand of selfs gebreek. Sonder die kennis en ervaring en sonder geld benodig vir die herstelwerk, is die persoon nie in staat om die toerusting te gebruik nie.
Wanneer dit by gewasboerdery kom, is die koste per hektaar in die omgewing van R5 000. Indien 'n produsent 200 hektaar wil plant (wat nie 'n groot area is in terme van kommersiële produksie nie), beteken dit 'n belegging van R1 000 000 net om die gewas in die grond te kry (dit sluit nie die geld in om die trekkers en implemente te diens en herstel nie). Die produsent besit nie die plaas nie en het geen vorige boerdery ervaring nie. Dit beteken dat hy nie toegang tot 'n produksielening kan kry nie. Sonder 'n produksielening kan hy nie die R1 000 000 hê wat vereis word om 200 hektaar te plant nie.
Kom ons neem aan dat die produsent die geld het om die trekkers en implemente te herstel en die gewas aan te plant. Sou dit wys wees om jou geld op grond en masjinerie te spandeer wat nie aan jou behoort nie?
Daar is verskillende implemente op 'n plaas - 'n ploeg, 'n kontrasny-eg, 'n skeurploeg, 'n beitelploeg, 'n krultandskoffel, 'n rotovator, om maar net 'n paar te noem.
Een van die klousules in die kontrak tussen die persoon en die Departement van Grondsake bepaal dat die grond nie aan 'n kommersiële produsent herverhuur mag word of in 'n ooreenkoms met 'n ander produsent mag gaan om 'n gewas te deel nie. Sonder 'n produksielening en geen toelating om saam met iemand anders te boer nie, hoe gaan die produsent leer en in volle produksie kom?
Uit die bogenoemde bespreking kan gesien word dat ons pogings tot grondhervorming baie uitdagings inhou. Baie van die probleme was nie voorsien nie en pogings om die landbousektor te hervorm het goeie bedoelings gehad.
Ons het 'n baie hartseer en teleurstellende verlede. Ons moet egter feite in die oë kyk. Gedurende die vorige regering was landbou in die hande van die wittes en as gevolg daarvan moet ons die betrokkenheid van die kommersiële boerderysektor aanmoedig in ons pogings om die sektor te hervorm.
Regeringspogings moet gekoördineer word en die tydsberekening moet korrek wees.
As gevolg van vorige beleid en programme is daar 'n aantal projekte wat misluk het. Hulle het misluk as gevolg van 'n aantal redes (soos bo genoem). Dit is heeltemal verstaanbaar dat die nuwe Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming hierdie projekte weer aan die gang sou wou kry en daardie grond terugkry in produksie, voordat hulle nuwe projekte aanpak.
Indien die vernuwing van hierdie projekte suksesvol is, is dit van die uiterste belang dat die oorsaak van die mislukking verstaan moet word - en dit is uniek vir elke probleem. Dit was té maklik om te sê dat die projekte misluk het as gevolg van 'n tekort aan geld. Ja, in baie gevalle was 'n tekort aan geld een van die probleme, maar om net geld in die projek te stort, sal niks oplos nie en sal nuwe konflik kweek, omdat begunstigdes wat belangstelling verloor het en die projek verlaat het, terug sal kom in die hoop om geld te kry van die hersiene projek.
Slegs begunstigdes ondersteun wat gewillig is om op die plaas te bly. Boerdery kan nie deeltyds gedoen word nie.
Indien ons landboutransformasie werkbaar in Suid-Afrika wil kry, moet ons hande vat, leer om mekaar te vertrou, die sektor verenig en landbou help om sy regmatige plek in te neem as die hoeksteen van ons plattelandse ekonomie.
<fn>Pula Imvula. Loan.2010-07-01.af.txt</fn>
Uitneem van 'n lening - wat jy wil hê en wat vereis die instansie?
Almal moet soms geld leen - veral in boerdery vandag. Dit is byna onmoontlik om 'n besigheid te bedryf sonder om gebruik te maak van geleende kapitaal. Die uitdaging is om nie meer te leen as wat jou besigheid kan bekostig om terug te betaal nie!
Onthou, hoe meer 'n mens leen en hoe langer dit vat om dit terug te betaal, hoe hoër die koste van die lening.
Rente - dit is die koers wat gehef word vir geleende geld. Dit word gewoonlik uitgedruk as 'n jaarlikse persentasie van die geld geleen. Koerse is nie gewoonlik vas nie en kan verander as 'n resultaat van inflasie of regeringsbeleid.
Kapitaal - dit is die hoeveelheid geld geleen vir die spesifieke doel wat beskryf word in die besigheidsplan.
Die vyf jaar lening van R100 000 kos R130 000 en die tien jaar lening van R100 000 kos R155 000. Dit kos dus R24 000 meer om dieselfde R100 000 te leen vir 'n ekstra vyf jaar.
Besigheidsplanne word gewoonlik spesifiek gerig daarop om fondse in te samel vir besigheid. Jou plan sal 'n lys van doelwitte, prioriteite en finansiële state insluit om aan te dui of jy die winsgewendheid van jou besigheid in ag geneem het en hoe dit bevoordeel sal word deur die lening in die toekoms. Die plan moet duidelik aandui hoe jy die besigheid gaan struktureer en bedryf en dit moet op so 'n wyse gedoen word wat vertroue by jou potensiële finansierders inboesem.
Kontantvloei dui die vloei van inkomste in jou rekening aan, sowel as die uitgawes wat betaal word uit jou rekening. Dit stel die potensiële finansierder in staat om te sien gedurende watter maande jou inkomste inkom en hoe die terugbetaling van jou lening 'n impak sal hê op daardie inkomste. Dit is ook baie belangrik dat jy al die inligting van al jou rekeninge sal voorsien - selfs al is hulle by verskillende instansies. Dit is 'n vorm van bedrog om aansoek te doen vir finansiering en nie jou hele finansiële status te openbaar nie.
Banke word nie toegelaat om geld te leen aan mense wat dalk nie in staat is om die lening terug te betaal nie. Dit beskerm die bank sowel as die kliënt. Indien jy misluk om 'n lening terug te betaal, reflekteer dit op jou kredietgeskiedenis en kan jy selfs op die swart lys geplaas word as 'n krediet risiko. Niemand wil dit op hulle rekord hê nie, veral as jy weet dat jy in die toekoms weer sal moet geld leen! Hierdie beskermingsmaatreëls is presies wat die banke in Suid-Afrika gedurende die 2009 ekonomiese resessie beskerm het. Baie lande wêreldwyd het biljoene verloor omdat mense in 'n posisie was waar hulle nie hulle lenings kon terugbetaal nie as gevolg van die feit dat hulle hulle leningsrekening te ver gerek het. Die Nasionale Kredietwet is daar om te voorkom dat mense geld spandeer wat hulle nie het nie. Dit is daar om banke te help om die massiewe kredietskuld in die land te bestuur en om roekelose uitleen deur banke te help stop.
Dit is belangrik dat alle produsente en plaasbestuurders professionele persone aanstel wat hulle kan adviseer oor gespesialiseerde sake rakende die finansiering van hulle boerdery en wat die ingewikkelde boerderyfinansiering verstaan. Produsente kan nie verwag om ingelig te wees oor al die gedetailleerde, tegniese sake wat nodig is in die finansiële beplanning van boerdery nie.
Dit is belangrik dat produsente, soos alle besigheidsmense wat van lenings gebruik maak, bewys moet kan lewer dat hulle betroubaar is oor die lang termyn. As daar 'n probleem met die terugbetaling is, moet dit betyds met die finansierder bespreek word sodat die nodige reëlings getref kan word.
Enige belegging met geleende geld beteken dat die produsent 'n onmiddellike uitleg doen met die hoop op 'n opbrengs in die toekoms. Die produsent moet homself afvra hoe seker hy is dat die belegging suksesvol sal wees om positiewe opbrengste te lewer. Met spesifieke verwysing na die aanplant van mielies in die nuwe seisoen wat voorlê, is dit noodsaaklik om al jou berekeninge deeglik te doen om te sien of dit winsgewend is om mielies te plant teen die huidige markpryse en kostestruktuur. Daar is geen sin daarin om by te dra tot die probleem van 'n ooraanbod soos huidiglik nie, omdat dit beteken dat ons 'n verdere prysverlaging kan verwag - veral as ons 'n goeie 2010 - 2011 oes het. Dit maak dus besigheidsin om nie geld te leen vir so 'n riskante situasie nie.
Finansiële sake is ingewikkeld en nie altyd een van die mees aangename aspekte van besigheid nie. Baie produsente sal verkies om liewer buite aan 'n trekker te werk as om by sy lessenaar te sit met 'n sakrekenaar. Dit is egter waar dat daar geen trekker meer sal wees of geen plaas om op te boer as finansiële bestuur verwaarloos sou word nie! Produsente moet te alle tye 'n duidelike oorsig van hulle finansiële posisie hê en moet nie skroom om kundiges aan te stel wanneer nodig nie.
<fn>Pula Imvula. PlanningMaize.2010-06.af.txt</fn>
Die laaste seisoen se gewasse is skaars geoes of die volgende seisoen se beplanning begin. Dit is 'n goeie tyd om voorraadopname te doen van wat die vorige seisoen gebeur het en ondersoek in te stel na verskillende bestuurs- en produksiefaktore wat 'n rol gespeel het om die finale kwaliteit en opbrengs van 'n gewas te bepaal. Indien historiese rekords van elke land nie gehou is nie, is dit nou 'n goeie tyd om die vorige jaar se data te gebruik om met 'n rekordhoudingsisteem te begin.
Basiese rekords van die volgende fisiese aspekte van die lande behoort gehou te word en van jaar tot jaar opgedateer te word: plaasnaam, distrik, totale oppervlakte, oppervlakte bewerkbare grond, weiding, aangeplante weidings, besproeiing, opstal, plaasgeboue en store.
Elke land op elke plaas kan gemonitor word deur die volgende fisiese insette: landoppervlak, gronddiepte, grondtipe, grondvrugbaarheid, veranderinge oor verskeie jare, (indien beskikbaar vanaf die grondontleding resultate), wisselbou stelsels en wisselbou beplanning, laaste gewas aangeplant (insluitend plantdatums), kultivar, saaidigtheid, gemiddelde reënval, reën ontvang in die periode voor elke gewasaanplanting, reën ontvang in die groeiperiode, onkruidbeheer toegedien (insluitend chemikalieë en toedieningshoeveelheid en die effektiwiteit daarvan), insekdoders toegedien en hulle effektiwiteit, gewasopbrengs en kwaliteit.
Die koste van kunsmis is een van die belangrike direkte insetkostes in 'n gewasprogram. Die effektiewe aanwending van 'n beplande kunsmisprogram gedurende elke seisoen en daaropvolgende seisoene, sal die produksie van optimum tot hoë opbrengste bepaal. Dit is krities om jou grondstatus te ken, veral na 'n hoë opbrengsgewas, sowel as oortollige reën in sekere areas ontvang, wat verskeie belangrike plantvoedingstowwe kan loog. Vergeling as gevolg van 'n gebrek aan stikstof en sulfaat was sigbaar in verskeie distrikte gedurende die vorige seisoen. In die geval van 'n bo-gemiddelde gewas, moet die voedingstowwe wat verwyder is, vervang word om te verseker dat die volgende gewas die verwagte opbrengs kan behaal.
Met die inligting in gedagte, behoort grondmonsters van elke land wat vir somergewasse bedoel is, geneem te word en weggestuur te word vir ontleding. Wanneer die besluit geneem is watter gewas van die volgende die hoofgewas sal vorm, kan die ontledings gebruik word om die optimum kunsmisvlakke vir die winsgewendheid van elke gewas te bepaal: mielies, sonneblom, sojabone, sorghum, grondboontjies, aartappels, suikerbone of enige ander gewas. Elke gewas sal 'n aparte kunsmisaanbeveling vereis. Toekomstige markpryse en risikobeheer sal bepaal watter gewasse jou boerdery die beste sal pas.
Verskeie stappe moet gevolg word om te verseker dat 'n goeie bekalking- en kunsmis ontledingsprogram geskik is vir jou plaas. Dit sluit in die behoorlike insameling en sorg van grondontledings, voldoende ontledingsprosedures, goed nagevorsde riglyne vir die interpretasie van die resultate, ontwikkeling van die korrekte voedingsaanbevelings en die inskakeling van die aanbevole voedingsbehoeftes van die gewas in 'n voedingsbestuurprogram.
Die doel van grondontledings is om die vermoë van die grond om die vereiste voedingselemente aan groeiende gewasse te voorsien te bepaal, en om enige probleme wat effektiewe gewasgroei- en ontwikkeling kan verhinder, te bepaal. Grondontledings vir klei-inhoud bepaal ook die korrekte onkruiddoder in die onkruidbeheerprogram.
Dit is belangrik om 'n verteenwoordigende monster van elke land te neem. 'n Finale monster wat na die laboratorium gestuur word, kan 0,5 kg weeg, waarvan slegs 'n paar gram ontleed word. Dit is dus krities om lande met verskillende gronddieptes te isoleer en monsters van verskillende gronddieptes en grondtipes binne 'n land wat nie verteenwoordigend van die hele land is nie, te neem. Die toets is so goed as die monster wat in die land geneem is. Onthou dat daar 'n ongelooflike verskeidenheid van grond binne 'n land kan wees. In die verlede was dit voldoende om monsters van elke tien hektaar van 'n land te neem. Dit word egter deesdae aanbeveel om 'n grondboor te koop of te leen en kruis en dwars oor die land te loop van bo na onder. Twee persone kan saam loop, terwyl een die sakke vir elke monster dra, en die ander monsters neem op 'n diepte van tussen 15 cm en 20 cm, maar nie dieper as 20 cm nie.
Indien 'n ou kunsmissak gebruik word, moet seker gemaak word dat die sak omgedop is, omdat een kunsmiskorreltjie genoeg is om die toetsresultate te beiinvloed. Soveel monsters as wat jy wil, kan geneem word, byvoorbeeld elke 100 tot 200 meter, terwyl jy kruis en dwars loop. Neem die monsters tussen die rye van die vorige oes, omdat 'n area waar min plante was, 'n hoë vrugbaarheidsone kan aandui. Hierdie saamgestelde monster word dan goed gemeng en 'n monster van ongeveer 500 gram word op verskillende plekke in die sak geneem en in 'n houer wat deur die laboratorium voorsien is, geplaas en na die laboratorium gestuur.
Die monsterhouer moet duidelik gemerk word met die landnommer, naam, plaasadres, kontaknommers en datum om enige verwarring in die laboratorium te verhoed. Dit is altyd beter om alles op die land te finaliseer sodat geen toevallige omruiling van monsters kan plaasvind nie.
Indien 'n deel van die land buitengewone goeie groei en opbrengs bied, word dit aanbeveel dat 'n aparte monster van die land geneem word. Hierdie monster kan, in vergelyking met die gemiddelde monster, gebruik word om spesifieke vrugbaarheidswanbalanse in 'n blok aan te dui en reg te stel.
Grondmonsters moet nie geneem word op ontoepaslike plekke soos wenakkers, slote, ou gekomposteerde stoorplekke vir hooi of enige verspoelde areas nie.
Dit is nou tegnies moontlik om 'n GPS te gebruik om punte op 'n grid sisteem te identifiseer binne 0,5 tot vier meter vanaf die punte waar lyne mekaar kruis of oor 'n verspreide area op die grid sisteem. Die monsters kan dan van tyd tot tyd vorentoe vergelyk word en verskillende veranderinge in grondvrugbaarheid kan dan oor tyd meer akkuraat gemonitor word. Die data resultate kan dan deur 'n GIS geskandeer word en 'n kleurkaart van die land wat die pH, kalsium, magnesium, fosfaat sulfaat, stikstof, mikro voedingstowwe en ander grond veranderlikes aandui, kan saamgestel word wat 'n visuele indruk gee van die veranderlikes of probleme in die land. In die meeste dele word spilpunte gemonitor deur die grid metode op 'n hektaar per blok basis.
Die beste tyd om monsters te neem, is wanneer jy tyd het om dit goed te doen, wanneer jy 'n visuele oordeel kan neem om die land in gelyke areas in te deel en ook gedurende dieselfde tyd elke jaar na oes of op dieselfde tyd in 'n wisselboustelsel. Dit is altyd handig om monsters na die laboratorium te stuur wanneer hulle nie so besig is nie. Die stormloop vir die komende seisoen vind gewoonlik plaas gedurende September en Oktober elke jaar. Die ontledings moet betyds wees sodat deeglike besigheidsbeplanning gedoen kan word en om te koördineer met die konsultante wat die kunsmisaanbevelings doen.
Vir die meeste toetse wat gedoen sal word vir fosfaat,(P), potas (K), organiese materie en pH, moet mikrovoedingstowwe grondmonsters geneem word op 'n konstante diepte van 0 cm - 15 cm. Afhangend van die oppervlak verdigting, kan 'n betroubare diepte wissel tussen 0 cm - 20 cm.
Kontroleer dat elke sak duidelik geïdentifiseer is en 'n unieke nommer het. Sakke moet styf toegemaak word, weg van intense hitte gestoor word en baie gou nadat dit geneem is, na die laboratorium gestuur word.
Die minimum toerusting benodig vir monsterneming is plaaskaarte, grondtipe verwysings, GPS verwysings (indien nodig), korrekte grondbore, of grawe (indien 'n konstante diepte gehandhaaf kan word), monstersakke, laboratorium sakke, penne vir die merk van houers en landrekords.
Die veiligste laboratoriums om te gebruik, is die wat nie verbind is aan 'n spesifieke maatskappy nie - hierdie resultate word befonds deur die produsent en word sy eiendom. Die LNR het 'n aantal baie goeie laboratoriums wat gebruik kan word. Ongelukkig doen sommige kunsmismaatskappye die ontleding gratis, maar hulle is slegs gewillig om die resultate bekend te maak indien die produsent hulle kunsmis koop.
Die meeste laboratoriums het 'n basiese versameling toetse wat normaalweg gedoen word as 'n standaardtoets, en ook teen 'n redelike prys as dit opgeweeg word teen die bruikbaarheid van die resultate.
Dit word aanbeveel om te vra vir die volgende toetse wat hieronder gelys word sodat 'n agronoom of konsultant goeie advies kan gee deur te kyk na die grondontledings, saam met 'n opsomming van die lande op jou plaas en ook die omgewingsfaktore waarin jou plaas geleë is. Toetse vir ph, P, K, Ca, Mg, Na en persentasie suur, asook die volgende wat 'n aparte toets vereis: S (indien die laboratorium die toerusting het om dit te doen), Zn (HCL), klei persentasie en kalkbehoeftes as 'n minimum.
Daar is dikwels kostes verbonde aan die ontleding van jou grondmonsters - maar onthou dat die uitgawe van 'n paar honderd rand jou duisende rande kan spaar aan oesproduksie. Dit is baie beter om elke jaar monsters te neem as om 'n paar rand te spaar en die verkeerde hoeveelheid of tipe kunsmis te gebruik.
<fn>Pula Imvula. PoliticiansMaize.2010-05.af.txt</fn>
Die dag toe die produsente met die politici gepraat het...
Byline: Jenny Mathews, voorsitter van die Graan SA Ontwikkelingprogram vir Produsente.
Photo: Mev Jane McPherson, Dr Willie Kotzé, Moss Malo, Monica Mpetshu-Matamba, Tom Gwala, Samuel Moloi, Elias Monaisa, William Matasane, en Mev Jenny Mathews het onlangs die Agri-SA Kommoditeits en Ontwikkelingsprogram vir Boere konferensie in Kaapstad bygewoon.
Dit het krities geraak dat ons die aandag van politici fokus op die ekonomiese krisis wat landbou in Suid-Afrika in die gesig staar omdat ons nie kan aanhou gewasse plant wat nie wins genereer nie - en ons kan definitief nie die transformasie proses en grondhervorming bystaan deur die suksesvolle vestiging van nuwe produsente op hulle plase wanneer hulle nie kan deur wins te maak groei tot volhoubare kommersiële produsente nie! Daarom is die produsente Kaapstad toe met die hoop dat politici na hulle sal luister. Hulle was daar - en ons ook!
Die Graan SA Ontwikkelingspan is genooi om foto's en skyfies van die werk wat hulle dwarsoor die land doen, uit te stal en die Mielietrust het die rit Kaapstad toe geborg vir 'n verteenwoordigende groep van sewe opkomende produsente. Ons afvaardiging is verteenwoordig deur Mev Jane McPherson, Dr Willie Kotzé, Moss Malo, Monica Mpetshu-Matamba, Tom Gwala, Samuel Moloi, Elias Monaisa, William Matasane, en Mev Jenny Mathews.
Minister Tina Joemat-Pettersson was die gasspreker op die eerste dag van die konferensie. Die Minister het die rol erken van kommoditeits organisasies in die ontwikkeling van die landbou sektor waar gesien kan word hoe kommersiële produsente hande hou met hulle opkomende kollegas en waardevolle vaardighede en kennis deel. Sy het afgevaardigdes die versekering gegee dat plattelandse ontwikkeling en grondhervorming 'n prioriteit vir die regering is en dat voedsel sekuriteit en werkskepping fokuspunte is. Sy het opgelet dat werkskepping in die landbou sektor tekort skiet en aangespreek moet word. Haar ministerie sal ook fokus op die ontwikkeling van kleinboere en kommersiële produsente, maar terselfdertyd het sy erken dat daar 'n afname in die belegging van kapitaal in die sektor is, dus is die regering huidiglik besig om die belegging van infrastruktuur met die Departement van Vervoer te beplan. Sy het ook gesê dat hulle erken dat daar probleme ontwikkel as gevolg van die feit dat produsente min of geen ondersteuning kry en moet kompeteer met produsente in ontwikkelde lande wat regeringsubsidies ontvang. Die volgehoue probleme van 'n tekort aan kapitaal en die groeiende probleem van verhoogde insetkoste wat lei tot groot areas grond wat onbewerk lê en onproduktief is, is sake waarvan beleidsmakers bewus is, en meer ondersteuning word beloof aan kleinboere en nuwe produsente.
Die Minister het in haar toespraak gesê dat die departement beplan om produsente te help om sekwestrasie te vermy deur verskeie ondersteuningsisteme aan hulle, maar dat produsente slegs 'n drie jaar grasie periode gegee sal word om te wys dat hulle boerderye in 'n goeie toestand is. Dit is 'n bemoedigende teken vanaf die regering se kant, maar die bekommernis is dat produsente steeds nie enige graan of oliesaad winsgewend kan verbou nie, en hul langtermyn volhoubaarheid sal dus nie onseker bly.
Die Minister het ook gesê dat landbouproduktiwiteit voortdurend afneem en dat Suid-Afrika meer en meer landbouprodukte invoer. Die vraag moet gevra word: Hoekom voer ons produkte in wat ons produsente hier op ons eie grond kan produseer, met ons eie graan en ook werksgeleenthede kan voorsien Die invoer van beesvleis, kalfsvleis, hoender en eiers is blykbaar aan die toeneem. Dit beteken dat ons buitelandse produsente betaal vir 'n produk wat hulle mense van werk voorsien en wat hulle graan voorraad gebruik het. Hierdie invoere beteken ook dat ons ons kontantvloei buite ons grense versprei, in plaas van om dit binne ons te land te hou tot voordeel van die landbou waardeketting en ook om ons landelike ekonomie te stimuleer?
Mnr Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, was die sleutel spreker by die tweede dag, wat gefokus het op sake rakende die ontwikkeling van nuwe produsente. Hy het gesê hy glo dat baie werk nog nodig is om die suksesvolle oordrag van grond te verseker en ook dat spesiale aandag aan nuwe produsente wat alreeds op plase is, wat sukkel om 'n sukses te maak, verleen moet word. Minister Nkwinti het erken dat georganiseerde landbou 'n belangrike rol speel in die mentorskap en opleiding van nuwe produsente. Die Graan SA afvaardiging het die geleentheid gehad om te praat oor die baie struikelblokke in die pad na sukses en het uiting gegee aan die frustrasies van baie ander toe hulle gepraat het van die onsuksesvolle oordrag van grond, omdat die gee van grond nie genoeg is nie en dat 'n holistiese benadering tot elke plaas nodig is en dat ontwikkeling en ondersteuning oor 'n lang tydperk gegee moet word. 'n Ander frustrasie is die groep plase waar dit gewoonlik op eindig met 'n klein hoeveelheid toegewyde produsente wat werk vir die oorblywende begunstigdes.
Die Minister was so beïndruk met Graan SA se werk, dat hy 'n vergadering met die afgevaardigdes aangevra het wat beloof om sy departement nader aan die Graan SA span te bring en ons is steeds hoopvol dat dit 'n positiewe impak op die toekoms sal hê.
<fn>Pula Imvula. ProfitsMaize.2010-06.af.txt</fn>
Waardetoevoeging - kan dit wins verhoog?
Die proses van waardetoevoeging is in sekere gevalle 'n suksesvolle strategie vir produsente om hulle winsmarges te verhoog en hulle boerderybedrywighede moontlik te maak. Waardetoevoeging is in 'n neutedop die verwerking van produkte om sodoende 'n hoër waarde toe te voeg.
Wat is waardetoevoeging?
Om waarde toe te voeg tot die gewas, beteken om betrokke te raak by die waardeketting deur middel van verwerking van die plaas se produkte op een of ander manier. Hierdie proses beteken gewoonlik dat die produsent moet belê in verdere bedrywighede soos om ekstra persone aan te stel of om ander toerusting aan te skaf. Versigtige berekeninge is dus nodig om te verseker dat winste gemaak word na die waardetoevoegingsproses. Hierdie berekenings moet egter nie net eenmalig gedoen word nie, aangesien pryse wisselvallig is en veranderings in die markomgewing plaasvind en dit die berekeninge beïnvloed, sodat die waardetoevoegingsproses sekere tye winsgewend kan wees en ander tye nie.
Hoekom moet produsente betrokke raak by die waardetoevoegingsproses?
Te dikwels is produsente die prysnemers en nie die prysmakers nie. Dit beteken dat die kopers van die plaasprodukte bepaal wat betaal sal word vir die produk en produsente nie die bedingingsmag het om 'n beter prys te beding nie. Produsente moet gevolglik moontlike maniere oorweeg om in die waardetoevoeging te kan deel nadat die produk die plaas verlaat het, deurdat hulle die produksieproses plaaslik so ekonomies as moontlik te hou.
Die huidige 2010 mielieprys is baie laag en mielieprodusente moet enige moontlike opsies oorweeg om die potensiële inkomste van hulle gewas te verhoog. 'n Eenvoudige berekening kan byvoorbeeld gedoen word om die winspotensiaal te bepaal om waarde toe te voeg deur die mielies te maal vir mieliemeel.
Kom ons doen 'n berekening deur te aanvaar dat een ton wit mielies vir R1 000,00 verkoop kan word. In plaas daarvan dat Mnr Boer die mielies aan die plaaslike koöperasie verkoop, kan hy die mielies omskep in mieliemeel vir menslike gebruik. Dit kan gedoen word deur óf self die mielies te maal, óf dit na 'n meule te neem waar dit verwerk kan word tot meel en hy dan net die mieliemeel daar kan gaan haal.
Mnr Boer kan die langtermynvoordele opweeg deur die mielies op sy eie plaas te maal en ook sodoende 'n Mnr Meule-eienaar te word.
Het hy spasie op sy eie eiendom of sal hy eiendom moet huur?
Watter gesondheidsregulasies sal hy aan moet voldoen en wat sal dit kos?
Watter toerusting benodig hy en sal die uitgawes die moeite werd wees oor die langtermyn, byvoorbeeld meule, skale, awegaar, mengers en masjinerie vir die stik van die sakke, ensovoorts?
Watter verpakking sal hy benodig en waarvandaan sal hy dit verkry?
Wat sal die koste van 'n embleem ontwerp, die prys van goedere en 'n handelsmerk wees?
Sal hy ekstra arbeiders benodig?
Waar sal die mieliemeel bemark word?
Hierdie strategie is 'n langtermyn verbintenis van Mnr Boer aan die meule wat in ag geneem moet word.
'n Ander opsie vir Mnr Boer is om sy witmielies na 'n meule in die omgewing te neem vir verwerking na mieliemeel. Hierdie is 'n meer aanpasbare opsie wat Mnr Boer in staat stel om die winsmarge te verhoog indien pryse vir mielies baie laag is, of die onverwerkte mielies te verkoop indien die markprys reg is. Dit verg geen verdere kapitale belegging nie, maar gee wel die geleentheid vir waardetoevoeging. Elke produsent moet egter sy eie huiswerk in sy eie gebied doen.
20% maalverlies, aangesien die vesel en byproduk deur Mnr Meule-eienaar gehou word as deel van die maalkoste.
Dit beteken dat ek 800 kg mieliemeel sal ontvang vir my 1 000 kg mielies.
Daar is ook 'n addisionele R320 kontant maalkoste vir die dienste deur Mnr Meule Eienaar gelewer.
Maar 800 kg mieliemeel wat in presies die regte grootte sakke verpak sal word, kan verkoop word teen 'n minimale koste van die huidige koers van R2,20 per kilogram.
Plaaslike werkskepping vind plaas.
Daar is baie verskillende aspekte van waardetoevoeging wat gebruik kan word. Hoe winsgewend is dit om Mnr Boer se mielies te gebruik as veevoer vir hoenders, varke, skape of beeste Wat is die voordele vir mielieprodusente indien etanol industrieel bemark word Sal Mnr Boer meer geld vir sy mielies kry aan die einde van die waardeketting waar hy homself betrek het Ons sal vorentoe ander prosesse meer in diepte bestudeer?
<fn>Pula Imvula. Soil1.2010-07-01.af.txt</fn>
Diagram 1: Die effek van kompaksie op lugdeeltjies.
Diagram 2: Die wortels aan die linkerkant van die tekening dui onbeperkte groei aan, terwyl die wortels aan die regterkant van die plant beperkte groei aandui as gevolg van verdigting sones in die grond profiel.
Photo 1: Die foto van 'n reëndruppel wat op 'n nat grondoppervlakte val, illustreer die skadelike kragte wat inwerk met impak.
Photo 2: Wanneer droog, vorm die oppervlakte 'n kors en seël dit af vir enige uitruiling van gasse of penetrasie van vog gedurende die volgende reënbui.
Photo 3: Hou jou lande deeglik dop vir oortollige water en verwyder beeste van aangeplante weidings. Wanneer die lande afgedroog is, kan die beeste weer ingejaag word.
Grondverdigting vind plaas wanneer gronddeeltjies saamgepers word en die oop spasies tussen hulle verminder word. Grond wat swaar verdig is, bevat 'n paar groter oop spasies en laat minder water in, asook minder dreinering. Die uitruiling van lug wat suurstof, stikstof, koolstofdioksied en ander gasse bevat wat noodsaaklik is vir wortel ontwikkeling en groei, word ook beperk en vertraag.
Wat veroorsaak grondverdigting?
Die verkeer van trekkers en implemente oor bewerkbare lande en aangeplante weiding, kan grondverdigting veroorsaak. Grondverdigting word hoofsaaklik geassosieer met bewerking, aanplanting, spuit en oes operasies wat normaalweg by kontantgewasse vereis word. Oor baie dekades is baie moeite gedoen om trekkers te ontwerp met verhoogde perdekrag en geskikte implemente om verdigtingslae op te breek.
Die gewig van trekkers het toegeneem vanaf drie ton in die 1940's tot oor die 20 ton vir groot vierwieldryf- eenhede vandag. Verdigting veroorsaak deur swaar asladings van ten ton of meer op nat grond, kan verdigting vergroot tot 0,60 van 'n meter. Bewerkingsoperasies word uitgevoer wanneer grond nat en vatbaar vir verdigting is en dit veroorsaak skade aan die grondstruktuur. Die potensiaal van grond om optimale opbrengs te lewer, word verhinder. Die aanhoudende gebruik van skaarploeë op dieselfde diepte sal definitief verdigtingslae veroorsaak reg onder die diepte van die bewerking.
Grond met 'n hoër waterinhoud kan maklik met die hand gevorm word en is in 'n sogenaamde "plastiese" toestand. Swaar verkeer of bewerkings veroorsaak dan dat die gronddeeltjies bymekaar vloei in 'n digte massa. Diep spore van bande of ploeë wat aangepak is, is bewys dat die grond te nat was vir hierdie operasies wat gedoen is. Droër grond breek uitmekaar, wat dan 'n ideale struktuur skep eerder as om die grond aanmekaar te smeer.
Die grondstruktuur bepaal die vermoë van grond om water te behou, voedingstowwe en lug te gelei wat noodsaaklik is vir wortelaktiwiteit. Aktiewe groeiende wortels benodig lugdeeltjies groter as 0,1mm wat die grootte is van die meeste wortelpunte, wat hulleself in 'n lugdeeltjie anker voordat hulle verder kan groei. Hoër weerstand van verdigte grond beteken dat die wortels groter krag moet gebruik om die verdigtingslaag binne te dring.
Hoe kan die produsent verdigting oorkom?
Diep bewerking, nie meer as 25cm nie, is genoeg om enige harde laag wat gevorm is deur spoorverkeer op te breek, maar is dalk nie 'n langtermyn oplossing om hoër gewasopbrengs te verseker nie. Met die meeste stelsels moet diep bewerking elke seisoen herhaal word. Bewerkingsoperasies na ploeg kan die grond weer kompakteer tot 80% van die digtheid voor bewerking. Daar is dus 'n groot hoeveelheid energie in die vorm van diesel en masjinerie onkoste benodig vir bewerking.
Die huidige kontantgewasstelsel gebruik die konvensionele metode van bewerking wat insluit, ploeg na oes, snybewerking, diep losmaak, verskeie ander bewerkings, dan plant, sowel as spuit vir onkruid en insekbeheer na plant en oes. Dit is dus moontlik dat jy sowat agt tot nege keer oor die land kon beweeg tussen oes en die aanplant van die volgende gewas. Hierdie stelsel is duur om te onderhou. Die belegging in toerusting en implemente, die tyd wat dit neem om die operasies te voltooi, brandstof en herstelwerk vir trekkers is baie hoog.
Die konvensionele stelsel is hoofsaaklik gebruik om onkruid te beheer en om enige grondkors wat deur swaar reën veroorsaak is, los te maak. Reën wat gedurende die braakperiode ontvang is, kon gestoor word vir gebruik deur die volgende gewas. Die vorming van 'n stof bolaag het baie van die transpirasie van die ondergrond en bogrond vog verhoed.
Die gebruik van ploeg om die verdigtingslaag te breek, kan verdere skade aan die grondstruktuur veroorsaak en kan oneffektief wees wanneer die grond nat is tydens die operasie. Bewaringsbewerkings metodes wat verminderde, minimum en geen bewerking insluit, sal grondverdigting verminder en algehele bewerkingskostes verlaag.
Die meeste plantermeganismes kompakteer die grond rondom die saad. Goeie kontak tussen die saad en die grond bespoedig wateropname en dus saadontkieming. Matige kompaksie verhoed waterverlies as gevolg van verdamping en verhoed dat die grond rondom die saad uitdroog. In 'n droë land kontantgewas situasie, word droë en los grond liggies oor die aangeplante saad geplaas. Dit dien as 'n droë voglaag wat verdere vogverlies verhoed. Dit is egter noodsaaklik om nie die bogrond en ondergrond onderkant die saad te kompakteer nie.
Grond wat te los is, het 'n nie 'n konstante digtheid nie en sal ook goeie wortelgroei en ontwikkeling verhoed. Wortels pas aan by verandering in grondtoestande deur te groei na areas met min weerstand en sal dus nie maklik deur harde lae groei of in harde areas binne die grondprofiel nie.
Die effek van 'n verdigtingslaag is dat die area rondom die wortels waarheen die wortels groei, verminder word. Opneem van voedingstowwe en verminderde watervloei en stoor van water, verhinder die plant se vermoë om maksimum opbrengs te produseer. Tydens droë jare kan grondverdigting lei tot plante met droogte stres. Sonder tydige reëns en goeie kunsmis sal opbrengste verminder word.
Tydens nat jare sal grondverdigting veroorsaak dat grondlug in die bolaag van die grond verminder word, dreinering sal afneem en dit kan lei tot bogrond erosie tydens verdere reën. Dit kan ook lei daartoe dat kunsmis en stikstof uitgeloog word en stikstof in die atmosfeer verlore gaan. Die opneem van potas vereis dat die plant energie moet verbrand om dit op te neem. Die verminderde blootstelling aan lug beïnvloed die metabolisme van die wortels en dus verminderde opneem van potas. Omdat fosfaat nie in die grond beweeg nie, selfs wanneer aangewend tydens plant, sal 'n verminderde wortelstelsel die opneem van hierdie belangrike plantvoedsel ook beperk. Sandgrond met 'n verspreiding van eenderse grootte gronddeeltjies, kompakteer baie maklik. Hierdie grond het aanvaarbare vogpenetrasie in die grondprofiel, maar verdigtingslae verhoed die wortels om dieper te groei en hierdie water tydens 'n droë periode op te neem.
Indien die wortels in staat is om die voglaag te penetreer of bygestaan word deur openinge in die voglaag, is hulle in staat om goed genoeg te groei om die sagter grondmateriaal dieper in die grondprofiel te benut. Toegang tot genoeg water en voedingstowwe kan dus optimale opbrengs produseer.
Grondverdigting kan in die breë gedefinieer word as oppervlakverdigting of ondergrond verdigting.
Lente reëns val baie hard en kan groot hoeveelhede grond beskadig, asook erosie en verlies aan vrugbare grondoppervlak veroorsaak.
In grond met lae organiese materie of wat nie beskerm word deur plant reste nie, kan 'n reëndruppel 'n kompakte laag van 12 mm tot 20 mm op die grondoppervlak vorm.
Reëndruppels tydens normale reëns wissel vanaf 1mm tot 7 mm in grootte en tref die grond teen 30 km per uur. Gronddeeltjies kan versprei word verder as 'n meter van die impak sone. Dit verstop oppervlak lugdeeltjies verder, wat wateropname verminder en veroorsaak dat water wegloop.
Wanneer dit droog is, vorm die oppervlak 'n kors en seël enige gasuitruiling of penetrasie van vog tydens die volgende reënbui. Hierdie laag beïnvloed die opkoms van saailinge, soos die meeste produsente al gesien by sojabone en sonneblom in hulle eie lande.
Los gronddeeltjies beweeg saam met die water weg na waterbane en veroorsaak dat spruite en riviere toe slik. Wanneer daar oormatige reën val soos met 'n wolkbreuk op 'n onbeskermde grondoppervlak, waar die water nie die harde oppervlak kan binnedring nie, kan erosie groot skade en verlies aan vrugbare grond veroorsaak.
Wanneer lewende hawe na oes of enige ander tyd tussen gewasse op lande gehou word, kan grondverdigting plaasvind as gevolg van die impak van beeste of skape se hoewe. Dit gebeur wanneer die grond te nat is en wanneer die voginhoud bo-gemiddeld is. Die graad van kompaksie sal bepaal word deur die hoeveelheid gewasbeskerming op die grondoppervlak. Verdigting kan gesien word in die grond oppervlak tussen 7 cm en 10 cm van die grond profiel. Hierdie effek is erger in hoër klei-inhoud gronde.
Lugdeeltjies word verminder en lei tot al die probleme wat bo genoem is en deur verdigting veroorsaak word. Wanneer beeste op nat aangeplante weidings gehou word, kan opbrengs verminder tot 20% van die normale verwagte produksie. Die oplossing is om jou lande deeglik te ondersoek vir oormatige water en die beeste te verwyder van aangeplante weiding of veld kampe wat hoër lê of wat hellings het wat minder nat is as die aangeplante lande. Wanneer die lande afgedroog is, kan die beeste weer toegelaat word.
Opervlakverdigting kan maklik gesien word deur in jou lande te loop na 'n swaar reënbui. 'n Mes kan gebruik word om die kors op te lig om sodoende 'n idee van die diepte van die kors te kry.
Om ondergrond verdigting op jou plaas te sien, moet meer deeglike evaluasie plaasvind.
'n Graaf kan gebruik word om 'n klein toetsgat te grawe en dit sal gou sigbaar word indien 'n verdigtingslaag teenwoordig is ongeveer 20 tot 25 cm vanaf die grond oppervlakte. Hierdie laag is dikwels baie moeilik om los te steek met die graaf wanneer droog is. Wanneer hierdie laag bereik word, of selfs dieper verdigting vermoed word, moet 'n grond profiel gegrawe word en die mates is ten minste 1 m x 1 m x 1 m in diepte. Dit laat toe dat jy binne in die gat kan klim en die grond profiel deeglik ondersoek vir verdigting. 'n Geoloog se hamer of enige instrument met 'n skerp punt word ingedraai vanaf die bopunt van die profiel tot die onderpunt. Enige harde laag sal maklik sigbaar wees en kan dan gemeet word. Die diepte en dikte van die laag sal dan bepaal wat die mees geskikte tand implement is, asook die diepte van grond penetrasie benodig sodat die laag opgebreek kan word en die laag van onder die verdigtingslaag opgebreek kan word.
Die profielgat kan gebruik word om grond monsters te neem en effektiewe worteldiepte te evalueer asook grondtipe en enige ander dieper laag wat nie gepenetreer kan word nie. Verskeie profielgate kan binne 'n hele land ondersoek word, sodat 'n deeglike ondersoek gedoen kan word.
Indien die wortels van 'n groeiende gewas steeds teenwoordig is, kan die wortels geïsoleer word deur die grond rondom hulle weg te was met 'n handspuit met genoeg waterdruk. Op hierdie manier kan die verspreiding van die wortels en die impak van die verdigtingslaag duidelik gesien word. Wanneer diep losgemaak word, tydens planttyd, kan 'n mense wortel ontwikkeling sien tot by die laag met beperkte groei deur die laag en verdere verspreiding van wortels onder die verdigtingslaag.
Die grondprofiel kan gebruik word om die effektiwiteit van bewerkingsmetodes te sien wat gebruik is om vorige grondverdigting teen te werk. Die effektiwiteit van 'n bestuurstelsel of die praktiese effektiwiteit van 'n spesifieke implement kan ook gemonitor word.
Wanneer lande bewerk word, kan die teenwoordigeheid van 'n verdigtingslaag of die effektiwiteit van die implement wat gebruik word om die verdigtingslaag op te breek gemonitor word deur altyd in jou bakkie 'n eenvoudige tuisgemaakte metering rod te hê. Die yster kan gemaak word van 8 mm ronde yster met welded handbar tee op die bopunt met die punt liggies skerp gemaak en elke 10 cm afgemerk deur 'n angle gronder. Die yster word dan deur matige krag in grond ingedruk, weereens met gemiddelde grondvog en sodoende sal verdigting baie gou sigbaar wees. Indien jy elke 0,5 van 'n meter toets, kan vasgestel word of die verdigting oral teenwoordig is of slegs in 'n sekere deel van die land. Die effektiwiteit van die implement wat daar werk kan op hierdie manier gemonitor word.
<fn>Pula Imvula. Soil2.2010-07-01.af.txt</fn>
Diagram 1: 'n Grondverdigtings toetsapparaat gee 'n kykie van wat in die grond aangaan.
In die artikel op bladsy 5 tot 8 het ons grondverdigting verduidelik en hoe dit gebeur. Hierdie artikel sal verduidelik hoe 'n grondverdigtings toetsapparaat werk en hoe om grondverdigting te bestuur.
Die gebruik van grondverdigtings toetsapparaat.
'n Grondverdigtings toetsapparaat sal 'n kykie gee van wat in die grond aangaan, maar is slegs een van verskeie apparate en metodes wat gebruik word om grondverdigtheid te meet. Die voordeel van die instrument is dat lande enige tyd, binne of buite die groei seisoen, geëvalueer kan word. Indien plante met gesondheidsprobleme opgemerk word, kan baie gou geëvalueer word of die probleem grondverdigting is of nie. Die beste tyd om die apparaat te gebruik is wanneer die hele land se vogstatus gemiddeld is. Té droë of modderige toestande sal nie betroubare lesings gee nie.
Die toetser bestaan uit 'n 30 grade ronde staalpen met 'n dryfas en 'n drukmeter. Penne vir sagter en harder grond word ook voorsien. Die punte word ontwerp om die groei van 'n plantwortel deur die grond na te maak. Die instrument gee lesings in kilopascal wat die weerstand van die grond vir penetrasie meet. Hierdie lesings kan jou 'n aanduiding gee van die verskillende verdigtings op sekere vlakke in die grond profiel. Hierdie lesings kan gebruik word om 'n hele plaas of 'n spilpunt area op 'n kaart aan te dui om sodoende 'n potensiële grondverdigtingsprobleem oor 'n groter area te evalueer.
Verminder bewerking met die doel om oor te skakel na bewaringsbewerking, insluitend minimum bewerking.
Doen bewerking met trekkers en implemente of selfaangedrewe toerusting wanneer die land gemiddeld of onder-gemiddeld nat is. Die grondvog kan gekontroleer word voordat bewerking begin, deur 'n grondmonster te neem omtrent 15 cm diep in die bogrond. Probeer 'n bal vorm. Indien dit maklik vorm en vasklou, is dit te nat. Indien dit krummel is dit droog genoeg vir bewerking of swaar verkeer.
Verminder die gebruik van 'n skaarploeg drasties.
Verruil diep ploeg vir tandimplemente, sodat jy diep kan losmaak of stoppelbewerking kan toepas.
Wanneer jy losmaak, gebruik 'n tandimplement wat nie die grondoppervlak versteur nie, maar wat enige laag tussen 25 cm en 45 cm opbreek.
Plant met tandimplemente wat nie die grondoppervlak versteur nie, maar wat enige verdigting wat veroorsaak is deur swaar reën of verkeer, opbreek onder of naby die aangeplante ry. Verseker dat die saad aan die een kant van die kunsmis en die losgemaakte ry geplaas word.
Maak diep los tussen die rye van 'n aangeplante gewas om oppervlakverdigting te breek, lug aan die grond te gee en reën toe te laat om diep te penetreer.
Dit is belangrik om wisselbou toe te pas en gewasse met verskillende wortelstelsels te plant wat sal help om die grondprofielverdigting op te breek of te verander. Koring, sonneblom, mielies en sojabone in 'n wisselbou stelsel sal help om die vorming van 'n verdigtingslaag in die grondprofiel te verminder. Plante met 'n egalige verspreiding van wortels, word afgewissel met penwortel gewasse. Hawermout en triticale, wat baie effektiewe wortelstelsels het, kan ingesluit word om verdigting en terselfdertyd grondkwaliteit te verbeter wanneer die produsent nie aangeplante weiding wil vestig nie. Kontantgewasse kan ook met weidingsgewasse vir twee tot drie jaar afgewissel word om die grond te laat rus van skade aan masjinerie. Opbrengste word ook gewoonlik verbeter wanneer die siklus herhaal word.
Gebruik trekkers en implemente met optimale wielwydte, sodat 'n verkeerbeheersisteem aangewend kan word vir die hele boerdery operasie. Wanneer trekkers op alreeds gekompakteerde spore loop, vereis dit minder krag en meer effektiewe gebruik van diesel. Die areas en rye waar die plante aangeplant word, sal dan nooit vir die huidige seisoen gekompakteer nie. Die lande kan ook makliker bereik word na swaar reën deur die bestaande wielspore te gebruik.
Begin met bewaringsboerderytegnieke deur bewerkingsoperasies te verminder en beweeg na die opbou van organiese materie in die grond oor die volgende drie tot vier jaar.
<fn>Pula Imvula. TractorMaize.2010-06.af.txt</fn>
In die Mei 2010 uitgawe van die Pula Imvula het ons 'n aantal kontroles gelys wat gedoen moet word voordat jy jou trekker gebruik. 'n Trekker is noodsaaklik op die plaas en as jy nie na jou trekker kyk nie, sal dit jou duur te staan kom. Deel 2 van hierdie artikel volg.
Kontroleer die watervlak terwyl die enjin koud is. Indien daar nie 'n aanvullende waterhouer op die trekker is nie, moet die watervlak in die verkoeler aangevul word tot 25 mm vanaf bo. Maak seker dat daar voldoende anti-vries in die verkoelingsmengsel is.
Maak seker dat daar te alle tye die regte grootte haakpenne en veiligheidspenne gebruik word.
Maak seker dat die boonste verstelbare haakarm geghries is en dat die regte grootte penne gebruik word.
Maak seker dat al die boute op die trekstang vas is en gebruik die korrekte dikte trekstang haakpen.
Ken die veiligheidsmaatreëls van elke trekker. By sommige trekkers moet die koppelaar ingetrap wees, terwyl die rathefboom in 'n neutrale posisie is.
Laat die trekker vir 'n paar minute luier en kontroleer alle meters en waarskuwingsligte op die instrumentpaneel. Indien iets nie reg is nie, herstel dit voordat daar verder beweeg word. Moet nooit die enjin rewolusies van 'n trekker onnodig opjaag nie.
Gebruik altyd die trekker in die korrekte rat en moet nooit toelaat dat 'n trekker swaarkry nie.
Laat die trekker vir 'n minuut of twee luier ten einde die turbo aanjaer instaat te stel om af te koel alvorens die enjin afgeskakel word. Vul die dieseltenk aan na die dag se werk ten einde kondensasie en waterdruppel vorming in die dieseltenk te voorkom.
<fn>PulaImvula.250Tonclub(maize).2010-11-08.af.txt</fn>
En die 250 ton klub wenners is...
Foto 9: Die wenner vir die Mpumalanga Kleinboer van die jaar is Vincent Mdluli. Saam met hom is Jerry Mthombothi (Koördineerder: Mpumalanga), links, en Pat Shiba (Ndwandwa-trust Bestuurder), regs.
Foto 15: Die Oos-Kaap Kleinboer van die jaar is Colbert Timakwe.
Foto 11: Kommersiële produsente en lede van die 250 ton klub wat sertifikate ontvang het, was: Reuben Maphira, Klerk Melken, Frans Gaoganediwe en Dawid Malo.
Foto 12: Die ander drie lede van die 250 ton klub is David Maleleka, Thabo Macholo en Maseli Letuka.
Foto 13: Kommersiële produsente en lede van die 500 ton klub: Johannes Setshego, Lebby Machuisa, Lasarus Mothusi en Deliwe Ntebele-Mutlwane. Pogiso Dikobe was nie teenwoordig nie.
Foto 14: Kommersiële produsent en lid van die 1 000 ton klub, William Matasane.
1 000 ton klub, Paul Morule, was nie teenwoordig nie.
Op 26 Augustus, in Bloemfontein, het die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsente weer eens erkenning gegee aan die produsente wat jaarliks meer as 250 ton graan geproduseer het. Erkenning is ook gegee aan die kleinboer van die jaar.
<fn>PulaImvula. AccessMaize.2009-05.af.txt</fn>
Alle boerdery vereis die gebruik van grond. In Suid-Afrika het ons verskillende sisteme van grondgebruik. Elke sisteem het sterkpunte en swakpunte. Dit is nie 'n probleem as jy een spesifieke sisteem gebruik nie, maar dit is wel belangrik om die sisteem waarvolgens jy werk, te verstaan.
Een van die belangrikste dinge is om 'n plaaskaart te hê, omdat dit is waar jy begin met jou beplanning. Indien jy nie toegang tot 'n kaart het nie, (in die geval van kommunale grond), kan jy iemand kry om die grond vir jou op te meet met 'n GPS. Dit sal die spesifieke posisie van die grond aandui, asook die akkurate grootte van die grond. Onthou dat dit belangrik is om te weet hoe groot die grond is, omdat alle berekeninge rondom jou begroting afhang van die aantal hektare betrokke.
Een van die groot kwessies rondom die gebruik van grond, is dat dit noodsaaklik is om sekuriteit aan te bied indien jy geld wil leen. Indien jy nie oor die titelakte beskik nie, kan jy nie die grond aanbied as sekuriteit nie. Dit kan 'n nadeel wees, maar onthou, indien jy 'n verband registreer teen jou grond, kan jy dalk 'n lening kry, maar indien jy om een of ander rede nie jou lening kan terugbetaal nie, sal hulle jou grond verkoop om die uitstaande verband te delg. Dit is 'n gesonde beginsel in die vryemark ekonomie in 'n kapitalistiese sisteem (wat regoor die wêreld werk). Jy as ontwikkelende produsent moet egter leer om nie alles op die spel te plaas nie. Hierdie is een van die redes hoekom ek glo dat jy klein moet begin sonder groot lenings - as dinge sou verkeerd loop, sal jy nie alles verloor nie. Onder die kommunale sisteem, waar tradisionele leiers die grond bestuur, kan jy begin op die stuk grond aan jou toegestaan deur die hoofman en wanneer jy suksesvol is, kan jy grond "huur" van jou bure wat nie self boer nie. Onthou dat nie almal produsente is of wil wees nie. Ons het baie voorbeelde van suksesvolle produsente wat op kommunale grond boer en nie self 'n hektaar grond besit nie.
Toestemming om stamgrond te beset?
Sekere areas is meer geskik vir sekere tipes boerdery. Die reënval, die eerste en laaste datums vir verwagte ryp en die gronddiepte bepaal dit. Dit is ook belangrik om te weet of die grond toegang tot besproeiing het - onthou dat besproeiingsboerdery meer bestuursintensief is, maar ook minder reskant is, omdat die gewas besproei kan word wanneer nodig. Vir sekere tipes boerdery is toegang tot elektrisiteit baie belangrik. Die waarde van omheining is groot - indien jy nie vee uit jou lande kan hou nie, kan jy nie gewasse suksesvol bestuur nie.
Kaart van die plaas - maak seker dat jy 'n kaart van die plaas het en oriënteer jouself ten opsigte van Noord, Suid, Oos en Wes.
Dit is belangrik om toe te sien dat elke kamp en land genommer is (dit sal later gebruik word vir grondmonsters en beplanning van die gebruik van die grond).
Kontroleer die grootte van elke land en kamp (dit is belangrik vir beplanning in grondgebruik en begroting). Indien hierdie inligting nie op die kaart beskikbaar is nie, sal dit noodsaaklik wees om dit vas te stel.
Kaarte vir kommunale grond is nie altyd beskikbaar nie. Indien jy op kommunale grond boer, sal 'n GPS nodig wees om die koördinate van die spesifieke grond te bepaal.
Daar is verskillende metodes om die grootte van grond vas te stel - jy kan om die grond loop en jou treë tel, 'n maatwiel- of die trekkerwielmetode gebruik, maar die mees akkurate metode is die gebruik van 'n GPS.
Grondtipes, soos klei, leem of sandtipes.
Gronddiepte bepaal of daar enige lae is wat wortelgroei kan beperk - dit kan bepaal word deur 'n grondboor te gebruik of deur 'n profielgat te grawe.
Dit is noodsaaklik om die huidige status van die grond te bepaal, omdat dit 'n invloed sal hê hoe die grond in die onmiddellike toekoms bestuur sal word.
Daar sal altyd afvalgrond wees - dit sluit in paaie, panne, asook die grond waarop geboue opgerig is.
Dit is belangrik dat grondmonsters ten minste elke twee jaar geneem word. Kunsmistoediening is een van die belangrikste koste faktore by gewasverbouing en sorg moet gedra word dat die korrekte kunsmis op elke land gebruik word.
Dit mag dalk vir die produsent nodig wees om te betaal vir die neem van grondmonsters. Dit is geld wat goed bestee word.
Die korrekte metode vir die neem van grondmonsters moet gebruik word.
Grondmonsters van beide die bo-grond en onder-grond moet geneem word.
Elke monster moet duidelik gemerk word met die naam en adres van die produsent, naam van die plaas en die landnommer (daar kan ernstige gevolge wees indien dit nie korrek gedoen word nie).
Omnia (en ander kunsmismaatskappye).
Onthou om te versoek dat die klei-inhoud ook bepaal word.
Vra terselfdertyd 'n kunsmisaanbeveling ook aan.
Die teiken-opbrengs van die gewas.
Hoeveel water mag jy gebruik?
<fn>PulaImvula. Activities.2009-10.af.txt</fn>
Boerdery aktiwiteite - wat probeer jy doen?
Daar is baie moontlike redes waarvoor jy die grond tot jou beskikking wil gebruik.
Vir die gebruik van beskikbare landbougrond.
Boerdery handel oor die produksie van voedsel en vesel. Om suksesvol te boer, is goeie kennis van plante, diere, meganisasie en bestuur nodig.
Verskeie dele van plante kan vir kommersiële doeleindes gebruik word - wortels (soos wortels), blare (soos kool), vrugte (soos perskes) of die saad (soos mielies). Hierdie plante kan direk deur mens en dier gebruik word of dit kan in 'n ander vorm verwerk word.
Plante benodig grond, water, hitte, lig en voedingstowwe om te groei. Gedurende die groeifase het plante wortels, stamme en blare. Dit funksioneer as 'n fabriek om die plant te help om sy saad te produseer (reproduksie).
Trekdiere (perde, donkies en osse).
Diere werk regtig soos 'n mini fabriek, hulle skakel wat hulle eet (gewoonlik op die plaas geproduseer) om in dit waarvoor hulle aangehou word (melk, vleis, wol ensovoorts). Die meeste plaasaktiwiteite behoort gerig te word op die produksie van kos vir die diere (byvoorbeeld 'n produsent met vleisbeeste kan ook as 'n grasprodusent gesien word, omdat hy sonder gras geen vleis kan produseer nie).
Die produsent moet 'n besluit neem watter diere om aan te hou, afhangend van verskeie faktore soos die tipe plaas, die klimaat, plaaslike markte, ens.
Perde en donkies - hoofsaaklik as trekdiere.
Arbeid op 'n plaas kan baie stadig en duur wees. Die proses van meganisasie is gerig op verhoogde kapasiteit - om dinge vinniger en beter te doen.
Die bron van energie vir trekdoeleindes kan osse, perde, donkies of trekkers wees. Hulle kan gebruik word om implemente te trek vir grondbewerking, gewasaanplanting, onkruidbeheer, stroop van gewasse of vervoer. Die keuse van bron van trekkrag sal afhang van die hulpbronne van die produsent, sowel as die grootte en tipe grond wat die produsent bewerk.
Bestuur kan beskryf word as die samevoeging van alle aspekte van die beskikbare hulpbronne (grond, plante, diere, meganisasie) om sodoende die doelwitte van voedselproduksie, inkomsteskepping of die beskikbare grond te bereik.
Indien boerdery suksesvol is, moet al die verskillende hulpbronne optimaal gebruik word - dit sluit in finansies, mense, grond, plante, diere, masjinerie en markte.
Finansiële bestuur en rekordhouding is 'n baie belangrike deel van plaasbestuur en dit behoort gereeld en met groot sorg gedoen te word. As jy nie 'n wins uit die boerdery maak nie, sal jy nie baie lank kan aanhou boer nie, behalwe as jy 'n ander vorm van inkomste het om jou boerdery te subsidieer.
Gebruik asseblief jou tyd om die vrae hieronder te hersien - vra jouself elke vraag en dink eerlik na oor die antwoord. As jy nie duidelikheid het wat jy probeer bereik nie, is die kanse goed dat jy sal misluk - as jy nie weet waarheen jy oppad is nie, is dit onwaarskynlik dat jy jou eindbestemming sal bereik!
Die volgende faktore behoort in ag geneem te word voor 'n besluit geneem word oor watter gewasse om aan te plant, watter lewende hawe om aan te hou of watter kombinasies om te maak.
Hoekom boer jy?
Is die plaas die enigste bron van inkomste?
Hoeveel mense is van die plaas afhanklik vir oorlewing?
Gaan jy al die werk self doen?
Gaan produksie vir eie gebruik wees of gaan dit verkoop word?
Het jy 'n natuurlike voorkeur vir enige kommoditeit?
Watter wins kan jy van jou boerdery verwag?
Benodig jy enige opleiding om jou kennis en vaardighede te verbeter?
Hoekom is gewaarborgde toegang tot grond belangrik?
Het jy wetlike toegang tot grond?
Hoe kan jy toegang tot grond verkry?
Is dit jou eie grond?
Is jy 'n lid van 'n groep wat die grond besit?
Indien jy 'n lid van 'n groep is, deur watter wetlike entiteit is die groep geregistreer?
Het jy 'n konstitusie/trustakte of iets soortgelyks wat die verhouding tussen lede van die groep bestuur?
Is daar sommige lede van die groep wat nie meer betrokke by die boerdery is nie?
Wat sal gebeur indien daardie onaktiewe lede van die groep terugkeer plaas toe?
Het jy toestemming om stamgrond te beset?
Het jy 'n wettige huurooreenkoms?
Wat is die huurtermyn?
Tot hoeveel hektaar het jy toegang?
Hoeveel hektaar natuurlike weiveld?
Hoeveel hektaar aangeplante weiding?
Hoeveel hektaar bewerkbare grond?
Hoeveel hektaar besproeiingsgrond?
Wat is die totale drakapasiteit van die plaas?
Is die grond maklik padlangs toeganklik?
Indien jy swaar goedere produseer (graan of groot hoeveelhede groente), sal die vragmotors dit kan vervoer?
Is die grond naby 'n residensiële area waar diefstal 'n probleem kan wees?
Word die grond beskerm deur goeie omheining?
Watter tipe grond het jy?
Wat is die klei-inhoud van die grond?
Wat is die gronddiepte?
Wat is die helling van die grond?
Wat is jou verwagte jaarlikse reënval?
Wanneer verwag jy om reën te kry?
Watter maande is gewoonlik droogtemaande?
Kry jou area ryp in die winter?
Wanneer verwag jy die eerste ryp van die jaar?
Wanneer kan jy die laaste ryp van die jaar verwag?
Het jy jou eie trekkers en implemente?
Kan jy 'n trekker en implemente huur indien jy nie jou eie besit nie?
Sal die implemente wat jy beoog om te huur beskikbaar wees wanneer jy dit nodig het of gaan jy in 'n ry staan soos die seisoen ontwikkel?
Wat gaan dit kos om implemente te huur?
Het jy 'n mark vir die produk wat jy beplan om te produseer?
Wie is die kopers van die produk wat jy wil produseer?
Het jy kontak met die kopers?
Wat is die huidige prys van die produk wat jy wil produseer?
Hoe gaan jy jou produk by die mark kry?
Verstaan jy die kwaliteitstandaarde van die produk wat jy wil produseer?
Het jy enige ondervinding met bemarkingskontrakte?
Het jy toegang tot water vir besproeiing?
Het jy geregistreer by die plaaslike waterraad om die water te kan gebruik?
Hoeveel water mag jy gebruik?
Hoeveel grond is geregistreer om te besproei?
Indien jy boorgatwater gebruik, is jou boorgat geregistreer?
Wat is die kapasiteit van die boorgat?
Wat is die watervereistes van die gewas wat jy produseer?
Wat beplan jy om te plant?
Weet jy wat die direkte koste (diesel, saad, kunsmis, onkruiddoders, plaagdoders en gewasversekering) per hektaar sal wees?
Weet jy wat jou oorhoofse koste (elektrisiteit, rente, salarisse en lone, instandhouding ensovoorts) per jaar beloop?
Het jy die nodige geld beskikbaar?
Het jy aansoek gedoen vir 'n lening?
Watter rentekoers gaan jy op die lening betaal?
Wanneer gaan die geld beskikbaar wees?
Teen gemiddelde opbrengs, sal jy in staat wees om 'n wins op die gewas te maak?
Hoe gaan jy oorleef totdat die gewas geoes word?
Het jy vervoer om jou insette op die plaas te kry?
Het jy vervoer om die produk van die plaas na die mark te kry?
Wat is die koste van vervoer?
Het jy hierdie koste in jou beplanning ingesluit?
Weet jy watter insette jy benodig om die oes te produseer?
Waar kan jy insette koop?
Hoe gaan jy hierdie insette vervoer?
Wat is die prys van hierdie insette en hoe vergelyk dit met dié van ander verskaffers?
Weet jy hoeveel van elke inset jy gaan benodig?
Het jy genoegsame beplanning gedoen?
Hoe ver bly jy van die grond waarop jy boer?
Hoe dikwels kan jy op die plaas kom?
Sal daar te alle tye 'n verantwoordelike persoon op die plaas wees?
Wat gaan dit kos om heen en weer te reis?
Wanneer die graan geoes is, waar gaan jy dit stoor?
Wat is die stoorkoste?
Teen watter voginhoud kan die graan gestoor word?
Waar gaan jy die gewas droog tot die korrekte voginhoud?
Gaan jy die gewas onmiddellik verkoop of beplan jy om dit te stoor en te wag vir 'n beter prys?
Het jy toegang tot ondersteuning van die plaaslike voorligtingsbeamptes van die Departement van Landbou?
Watter ander mense kan jou ondersteun?
Het jy kontak met plaaslike kommersiële produsente wat gewillig sal wees om jou te ondersteun en by te staan?
Watter tipes boerdery beoefen die plaaslike kommersiële produsente?
Het jy kontak met plaaslike produsente met wie jy belangrike aspekte kan bespreek?
Is daar enige moontlikheid dat jy waarde kan toevoeg tot die gewas wat jy produseer?
<fn>PulaImvula. AssetsMaize.2009-07.af.txt</fn>
Bates en laste - besit jy of skuld jy?
As besigheidsman en produsent, moet jy 'n duidelike uiteensetting van jou bates en laste hê. Wat besit jy en wat skuld jy?
Boerdery is 'n besigheid en gewasboerdery het groot finansiële implikasies.
Gewoonlik moet 'n produsent sommige of al die insette leen.
Uitleen-instansies moet 'n volle prentjie van die produsent se besigheid hê - hulle moet al die besonderhede van die bates (realisties gewaardeer) en al die laste hê. Dikwels is produsente sensitief om hierdie inligting te openbaar, maar finansiële instansies het toegang tot al die finansiële rekords (soos deur die kredietwet bepaal) en indien jy nie die waarheid vertel nie, sal hulle alles uitvind en sal jy jou kredietwaardigheid, sowel as die moontlike lening verloor.
Indien jy 'n volhoubare produsent is, moet jy in staat wees om al jou lenings te diens - plaas die totale prentjie op die tafel en laat mense met die nodige finansiële vaardighede toe om jou by te staan.
<fn>PulaImvula. Banner.2007-12.af.txt</fn>
Watter studiegroep het die beste banier gemaak?
Insert: Nasionale Beste Studiegroep Banier Kompetisie!
Een van die belangrike projekte in ons ontwikkelingsprogram vir ontwikkelende produsente is die stigting en bediening van studiegroepe.
Philip Olivier in die Oos-Kaap.
Die doel van die studiegroepe is: Om ontwikkelende produsente wat toegang tot grond het, aan te moedig om studiegroepe te vorm waar hulle gereeld bymekaar sal kom om toegang te verkry tot opleiding en inligting rakende die mielie-industrie.
Vir die eerste keer, het Johan Kriel hierdie jaar 'n kompetisie begin tussen die studiegroepe vir die beste banier. Hierdie baniere word gebruik by elke studiegroepvergadering en boeredag en word gebruik om die produsente hulle eie identiteit te gee, asook 'n gevoel van samehorigheid. Die meegaande foto's is 'n aanduiding van die kwaliteit van die baniere.
Omdat die kompetisie slegs in die Vrystaat geloods word, dien die artikel as 'n bekendstelling van die gedagte aan ander streke.
Ons sien daarna uit om foto's te ontvang van die baniere van die provinsiale koördineerders. Mag die beste banier wen!
<fn>PulaImvula. Barley(wheat).2011-06-07.af.txt</fn>
2010 was 'n jaar vol uitdagings vir die aanplanting van gars in die Taung Besproeiingskema. Verskeie uitdagings moes oorkom word, onder andere die bekendstelling van die "cocktail" tipe, die ryp en koue wat voortgeduur het tot September, die reën wat geval het, haelstorms en minimum bewerking.
Die bekendstelling van "cocktail" as 'n nuwe kultivar in die Taung Besproeiingskema was 'n groot uitdaging. "Cocktail" het homself bewys as 'n kultivar wat die potensiaal het om baie hoë tonnemaat te produseer. In die geskiedenis van garsaanplanting in Taung, is "cocktail" die eerste om die tonnemaat te produseer wat in die vorige seisoen geproduseer is. Daar was 'n paar lande wat 7,9 ton per hektaar geproduseer het. As dit nie was vir die uitdagings hierbo genoem nie, sou "cocktail" sy waarde bewys het. Die probleem was siftings en stikstof wat nie aan die SABM standaarde voldoen het nie. Dit het 'n verbetering in die tonnemaat van gars getoon sedert dit in die Taung besproeiingskema in 1981 bekendgestel is.
2010 was 'n jaar wat deur koue/sneeu geteister was. Koue en ryp het voortgeduur tot Oktober. Dit beteken dat die ryp die gars beïnvloed het op verskillende stadiums wat wissel van die bot stadium, die bloeisel stadium, die sagte deeg stadium en ook toe dit reeds ryp was. Dit het die gars baie negatief beïnvloed. Klimaatstoestande is baie belangrik by die aanplanting van gars. Daar was 1 129 ton en stikstof wat laer was as 1,35, wat 'n aanvaarbare standaard vir die SABM was toe 33 ton verlede jaar verkoop is as siftings.
Te veel reën kan ook die kwaliteit van gars beïnvloed. Ten tye van die oestyd in 2010, was dit ook die begin van die somerreëns. Die oes van gars begin op 8 November en op 12 November het die somerreën begin val. Op daardie stadium was baie min van die gars geoes. Lande wat nie geoes is nie, is gevang deur die reën en het 'n toestand gehad bekend as "voor-ontkieming". SABM het egter ondersoeke gedoen oor hoe hulle en die produsente mekaar kan help en ook oor hoe hulle die gars tot hul voordeel kan benut.
Haelstorms kan verlaagde produksie en opbrengs tot gevolg hê. Ongeveer 140 hektaar is beïnvloed deur die hael. Haelstorms het vir drie agtereenvolgende kere voorgekom. Volgens die versekeringsmaatskappye wissel die skade tussen vyf en sewe en veertig persent. Dit is 'n bewys van hoeveel en tot watter mate die opbrengs verlaag het. Lande wat gewoonlik tussen ses en sewe ton per hektaar kon produseer, kon slegs daarin slaag om 4,9 ton per hektaar te produseer.
Dit was ook belangrik om 'n manier te vind om die koste van implemente te verlaag. Dit is dus beter om minimum bewerking te gebruik. Hierdie metode verminder die gebruik van implemente - jy kan meer as een operasie gelyktydig uitvoer. Op hierdie manier kan jy diep losmaak, plant en kunsmis toedien, alles gelyktydig. Met die gebruik van hierdie metode was dit moontlik om ongeveer 6,8 ton per hektaar op honderd en twintig hektaar te produseer.
Produsente het hierdie jaar uitdagings gehad waaruit hulle baie geleer het. Van die oes is 3 688 ton ook gebruik as veevoer.
<fn>PulaImvula. Beef(maize).2011-07-07.af.txt</fn>
Die voorbereiding van jou beeskudde vir 'n droë seisoen vereis deeglike beplanning. Produsente moet versigtig beplan en voorberei vir die seisoen om te verseker dat die beste resultate bereik word en dit vereis 'n gesonde en volhoubare besigheidsplan in aksie.
Natuurlike weiding is die hoofbron van voer vir huishoudelike vee in Suid-Afrika. Terwyl die winter naderkom, begin hierdie natuurlike gras droog word en gevolglik daal die hoeveelheid beskikbare voer vinnig, en so ook die gehalte van die voer.
Gedurende die winter is die proteïen-inhoud van grasse laag en die lignien-inhoud hoog. Vee verloor vinnig kondisie wanneer die natuurlike weiding nie goeie kwaliteit is en nie meer aan die diere geskikte voeding in die vorm van proteïen kan voorsien nie en terselfdertyd veroorsaak die hoër vlakke van lignien dat die beeste minder gras vreet, omdat hulle dit toenemend onsmaaklik vind.
Oorweeg die verkoop van diere wat nie presies pas in die langtermyn sakeplan nie. Hierdie diere vreet voervoorrade wat deur die meer lewensvatbare lede van die trop verbruik kan word. Hierdie strategie sal vereis dat die produsent moet bereken hoeveel addisionele winter voervoorraad aangekoop moet word en wat hy kan bekostig om te bestee. Hierdie inligting stel die produsent in staat om te besluit hoeveel diere hy kan bekostig om volhoubaar te voer deur die winter. Dan vereis dit dat teeldiere met die beste genetika geïdentifiseer moet word om waarde tot die kudde in die toekoms by te voeg. Dit is die beste om diere wat geïdentifiseer is vir verkoop, te verkoop voordat hulle 'n gebrek aan voer het en wanneer hulle steeds aantreklik genoeg vir die koper is om billike pryse te betaal. Hierdie diere sal dan geen verdere koste vir die produsent beteken nie en geen verdere druk op die beskikbare weiding plaas soos die seisoen verander nie. Hou die mark dop wanneer pryse geneig is om te daal as gevolg van groot getalle diere wat verkoop word net voor die winter. Die inkomste wat verkry word uit die verkoop van sommige diere in die kudde sal ook 'n belangrike rol speel sodat die produsent die nodige wintervoer kan bekostig en die beste toestande vir die oorblywende kernkudde kan skep om die droë wintermaande te oorleef.
Veevermindering kan tyd, geld, weiding en grond hulpbronne bespaar en is beslis die moeite werd om te oorweeg as 'n bestuursmetode. Jy kan altyd die diere vervang aan die einde van die droë periode indien die begroting versigtig bestuur is.
Aanvullende voeding is 'n fundamentele deel van lewendehawe bestuur vir oorwintering.
Gedurende uitgebreide droë tydperke, wanneer die weiding nie meer voedingswaarde het nie, sal diere hulle vetreserwes gebruik, wat sal lei tot 'n verlies aan gewig en kondisie. Energie, proteïen en vesel is noodsaaklike elemente in voer vir diere dwarsdeur die jaar en aanvullende voeding kan aan hierdie vereistes voldoen indien die produsent gebruik maak van voerbronne soos hooi, graan, geformuleerde voermengsels en natuurlike lekke as aanvulling tot natuurlike weiding.
Indien vleisbeesprodusente nie hul wintervoeding strategieë vroegtydig beplan nie, sal swaar finansiële verliese ervaar word indien voer gekoop word op 'n laat stadium wanneer voerkoste op hul hoogste is. Bereken jou koste vroegtydig en sluit jou vervoerkoste in by jou begroting. Besluit of dit beter sou wees om grootmaat of per sak te koop. Brandstofkoste sal jou begroting beïnvloed.
Nog 'n onvoorsienbare verlies is die onnodige verlies as gevolg van swak konsepsie van die kudde en daarna die verlies aan inkomste uit kalwers wat vroeg die volgende somer gebore kon word. In werklikheid is dit bewys dat selfs indien koeie maer is gedurende kalftyd, konsepsie 60 tot 90 dae later sal plaasvind en so die volgende kalfsiklus negatief sal beïnvloed.
Wanneer diere bekendgestel moet word aan nuwe rantsoene ter voorbereiding vir die droë seisoen, moet dit geleidelik gedoen word, omdat 'n oorgangstydperk van tot vier weke nodig is. Byvoeding moet begin wanneer daar nog redelik gras op die veld is en voor die diere te veel kondisie verloor. Bring nuwe voer geleidelik in omdat skielike veranderinge in die voer swak gesondheid by die kudde veroorsaak. Graanvoorraad veral moet baie versigtig ingebring word, omdat diere dit gulsig kan vreet en asidose kan kry. Die onderliggende oorsaak van asidose is te veel stysel en te min verteerbare vesel in die rantsoen. Hooi en ruvoer is 'n belangrike element in die mengsel, omdat dit die dieet balanseer en siektes help voorkom. Kommersiële rantsoene is baie gerieflik en wetenskaplik gebalanseerd, maar hulle is ook duur. 'n Goed georganiseerde produsent moet in staat wees om sy eie mengsels te meng deur gebruik te maak van wat hy beskikbaar het of wat hy plaaslik kan kry. Dit is altyd wys om raad vanaf plaaslike diere voedingkundiges te kry oor ideale resepte, omdat elke klas vee verskillende voedingsbehoeftes het.
Selfs tydens die droë seisoen moet die produsent die veld bestuur. Dit moet nooit gebeur dat oorbeweiding plaasvind nie, omdat kaal grond die risiko verhoog dat waardevolle grond weggewaai of weggespoel kan word tydens donderstorms en die meeste van die voedingstowwe kom in die bogrond voor. Indien die droë seisoen uitgestel word, kan produsente oorweeg om diere op kleiner areas aan te hou om die skade wat hulle aan die natuurlike plantegroei veroorsaak, te beperk.
Die gesondheid van die diere moet noukeurig gemonitor word, omdat die effek van parasiete of siektes by die kudde dikwels toeneem gedurende die droë maande as gevolg van diere wat swakker is.
Die duurste aspek van die bestuur van 'n vleisbeeskudde, is die wintervoerperiode, daarom moet dit oordeelkundig bestuur word om te verseker dat die winsgrens gesond is. Elke produsent sal besluit watter plan van aksie die beste sal pas by sy unieke kombinasie van omstandighede, beide op die plaas en sy sak. Soms sal hy aanvullende voeding gebruik slegs om die gewig van sy diere instand te hou gedurende die wintermaande, terwyl 'n gesonde bankbalans hom in staat kan stel om te verseker dat sy speenkalwers daagliks toeneem in gewig. 'n Suksesvolle beesvleisprodusent moet die weiding reg bestuur, die korrekte veelading toepas en die somer so lank as moontlik maak!
<fn>PulaImvula. BioEthanol.2008-03.af.txt</fn>
Bio-etanol - wat gebeur in die politieke arena?
Indien jy die mediadekking rondom beleidsontwikkeling vir biobrandstof gevolg het, sal jy weet dat daar baie kommer bestaan rondom die gebruik van mielies, 'n belangrike bron van voedsel, in die vervaardiging van brandstof. Terselfdertyd is daar ingeligte meningsvormers wat glo dat die mielie-na-etanol industrie 'n positiewe impak op voedselsekuriteit kan hê.
Mielieprodusente is blootgestel aan geweldige skommelings in produkpryse, omdat pryse afhanklik is van die grootte van die oes. Twee jaar gelede het die mielieprys in 'n goeie seisoen tot 'n rekord laagtepunt gedaal en mielieprodusente het desperaat begin soek na nuwe markte vir hul graan.
Wessel Lemmer, 'n senior ekonoom van Graan SA, het gesê dat Suid-Afrika 8,6 miljoen ton mielies jaarliks produseer, terwyl die land die kapasiteit het om 12 miljoen ton te produseer. Meer as 'n miljoen hektaar beskikbare grond lê onbewerk as gevolg van swak markte oor die laaste twee dekades. Produsente moes vinnig stygende insetkoste hanteer, teenoor 'n veranderende mielieprys wat mielieproduksie onseker maak. "Indien ons 'n mark het vir 'n potensiele 3 miljoen ton", het hy uitgewys, "kan ons 'n groot bydrae tot ekonomiese groei in hierdie land maak."
Daar is egter ander rolspelers wat vrees dat, indien mielies as 'n alternatiewe energiebron gebruik sou word, dié stapelvoedsel se produkpryse sal styg, wat 'n bedreiging vir voedselsekuriteit sal inhou, in 'n land wat van mielies afhanklik is om in sy mense se basiese voedselbehoeftes te voorsien. Mosibudi Mangena, minister van Wetenskap en Tegnologie, het in Julie 2007 genoem dat sommige amptenare die wysheid om mielies as hoofbron vir energie te gebruik, begin bevraagteken. Een van die vrae wat gevra word, is: Indien ons suiker en mielies vir etanolproduksie gebruik, watter invloed sal dit op voedselsekuriteit hê?
Gedurende Augustus 2007 het Tito Mboweni, goewerneur van die Reserwebank in Suid-Afrika, gewaarsku dat die globale tendens om mielies as 'n bron vir etanol te gebruik, kospryse aansienlik laat klim het. Hy het sy besorgdheid oor die gebruik van mielies vir etanol uitgespreek en genoem dat, hoewel hy die noodsaaklikheid van biobrandstof besef, hy eerder suiker na etanol sal omskakel.
Graan SA, tesame met die Landbou Besigheidskamer, die Nasionale Bemarkingsraad en verteenwoordigers van die SA Bio-brandstof Assosiasie (SABA), het met mnr Mboweni vergader en 'n verslag aan hom voorgelê waarin die positiewe invloed wat die omskakeling van mielies na etanol op beide mielieproduksie en voedselsekuriteit kan hê, vervat is.
Andrew Makenete, die president van SABA, glo dat die geleenthede wat die biobrandstof-bedryf bied, beleggings na die platteland sal lok en sodoende broodnodige ontwikkeling in die landbou sal aanmoedig. Hierdie ontwikkeling sal 'n positiewe impak op heelwat nuwe produsente in die land hê. Volgens SABA is die beste benadering wat Suid-Afrika kan volg een wat van 'n verskeidenheid gewasse gebruik maak, insluitende mielies, suikerriet, suikerbeet en soet- en graansorghum.
Kobus Lindeque, besturende direkteur van Monsanto vir sub-Sahara Afrika, is ook ten gunste van mielies-na-etanol produksie. Hy glo dat so 'n projek die perfekte geleentheid vir die regering skep om opkomende produsente op plase te vestig as deel van die grondhervormingsbeleid.
Die regering het sy biobrandstof-strategie uiteindelik vroeg in Desember 2007 aangekondig.
A significant change to the draft strategy is to adopt a short term focus (5 year pilot) to achieve a 2% penetration level of biofuels in the national liquid fuel supply, or 400 million litres per annum. The target has been revised down from the 4,5% target that was initially proposed in the draft strategy document. The following crops are proposed for the production of biofuels in the country: for bio-ethanol, sugar cane and sugar beet and for biodiesel sunflower, canola and soya beans. The exclusion of other crops and plants such as maize and Jatropha is based on the food security concerns. Further research is still needed to test usability of these in the country.
"A number of potential investors have expressed interest in biofuels development. Some sugar industry players are already producing bio-ethanol for the potable and export alcohol markets and are developing fuel ethanol capacity in neighbouring countries. Some maize growers, in collaboration with private investors, have announced their intention to build several maize-to-ethanol factories. This has faltered due to uncertainty over regulations and incentives and due to the significant increase in local and world maize prices. The maize price increase has occurred largely due to the USA, which produces about 50% of world traded maize, diverting 25% of its crop to ethanol production, as well as to the phasing down of agricultural export support. The global maize price increases and the shortage of basic food stuffs in Mexico, which were directly linked to biofuels investments, have influenced South Africa to exclude maize use in its initial stages of biofuels development."
Kortliks: die regering het sy besorgdheid oor voedselsekuriteit beklemtoon toe die besluit geneem is om mielies van die lys van moontlike kommoditeite (wat in die aanvangsfase van die langverwagte biobrandstofstrategie gebruik kan word) te verwyder, maar die huidige strategie stel steeds 'n 2% biobrandstofproduksie teen 2013 voor.
Op uitnodiging van die minister van Landbou en Grondsake, me Lulu Xingwana, het 'n bespreking plaasgevind op Donderdag 13 Desember 2007, tussen haar departement, Graan SA, Agri-SA en NAFU. Die bespreking het gefokus op die besluit deur die kabinet om mielies uit te sluit in die bio-brandstof industriele strategie. Sy het die vergadering ingelig dat die besluit deur die kabinet gebaseer is op die besorgdheid dat daar nie genoeg mielies beskikbaar sal wees om volhoubare vooraad aan die bio-etanol industrie te voorsien, sonder om voedselsekuriteit te benadeel nie.
Sy het bygevoeg dat dit nie die doel van die kabinet is om mielies uit te sluit as daar 'n produksiesurplus is nie en dat dit moontlik is om voort te gaan met besprekings met die minister van Minerale en Energie, me Buylwa Sonjica en die kabinet. Addisionele ondersoeke deur die bio-brandstof taakspan is geregverdig op voorwaarde dat Suid-Afrika meer mielies produseer as wat vir binnelandse gebruik benodig word.
Om die proses op hierdie stadium voort te sit, is dit die verantwoordelikheid van die industrie om meer mielies te produseer, om sodoende die minister van die nodige argumente te voorsien en om sodoende die kabinet te oortuig om mielies in te sluit in die bio-brandstof industriële strategie. Die mees belangrike argument is dat die skep van nuwe markte vir die surplus produksie kapasiteit bo huidige aanvraag, sal bydra tot voedselsekuriteit op 'n positiewe manier.
<fn>PulaImvula. Boom.2008-11.af.txt</fn>
By gewasproduksie word bespuiting gewoonlik gebruik om onkruid te vernietig, insekte te dood of blaarvoeding aan te wend (kunsmis wat deur die blare opgeneem word). In hierdie artikel gaan ons kyk na die komponente van die onkruidspuit en hoe dit werk.
Spuit van onkruid kan gedoen word voordat die onkruid uitspruit (voor-opkoms spuit), of wanneer die onkruid reeds op die land staan (na opkoms). Dieselfde geld vir insekte of wurms - soms spuit jy die grond net nat om insekte of wurms wat in die grond mag wees te vernietig, of jy kan direk op die insek spuit (dit word kontak spuit genoem en dit dood die insek direk) of jy kan die plant bespuit en die insek vrek nadat dit die giftige plant geëet het (dit word sistemies genoem- die insek vrek omdat dit die giftige plant eet en nie deur die druppels nie).
Dit is belangrik om te verstaan dat die sproei aangewend moet word teen 'n sekere hoeveelheid per hektaar om die verlangde effek te verkry. Indien te min gif per hektaar aangewend word, sal jy nie die verlangde resultate verkry nie en dit is ook nie goed om te veel gif te spuit nie, omdat dit baie duur en selfs gevaarlik kan wees.
Die druppels kan grof (groot) of fyn (klein) wees. Hoe growwer die sproei, hoe minder sal dit deur die wind beïnvloed word, maar dit sal ook vinniger van die blare afgly. Fyner sproei gly nie van die blare af nie, maar dit kan gedurende aanwending deur die wind weggewaai word.
Hoe fyner die sproei, hoe minder vloeistof word aangewend - hoe growwer die sproei, hoe meer vloeistof word aangewend. Fyner sproei sal gewoonlik die oppervlak beter bedek, terwyl die oppervlak tussen growwer druppels groter kan wees en dus nie die hele oppervlak beslaan nie.
Dit is baie belangrik dat jy op die regte stadium van ontwikkeling (van die onkruid) of die optimale besmetting (van die insek) spuit. Dit is ook belangrik om instruksies te volg met betrekking tot watter tyd van die dag gespuit moet word asook ander faktore soos droogte stres van die gewas. Dit sal nutteloos wees om onkruid te spuit nadat dit saad gevorm het omdat die onkruid alreeds in die grond gevestig is vir die volgende jaar. Verder het dit nie nut dat die onkruid met die gewas vir vog en voedingstowwe kompeteer nie. Hoewel dit nie koste-effektief is om te spuit as daar slegs 'n paar insekte sigbaar is nie, kan daar nie gewag word totdat die oes byna opgevreet is voordat die insekte bespuit word nie.
Hoe werk spuite?
Verskillende spuitpunte is ontwerp om verskillende spruitpatrone te produseer. Verskeie spuitpunte en spuitpunt groottes is beskikbaar. Die waaiervormige spuitpatroon word gewoonlik aanbeveel wanneer op die grond gespuit word terwyl die keëlvormige spuitpatroon gebruik word wanneer plante bespuit word.
n Pomp word benodig om die vloeistof uit die tenk te spuit. Die pomp moet druk op die vloeistof toepas sodat die spuitpunt kan spuit.
Daar is verskillende tipes raamwerke waaraan die spuitbalk geheg is. Die spuitbalk kan toe- en opgevou word vir vervoer - dit kan hidroulies of met die hand gedoen word. Op die raamwerk van die spuit is daar twee verstellings om die spuitbalk te lig of te laat sak. Hierdie verstellings wissel van spuit tot spuit en sommige word hidroulies beheer terwyl ander met 'n sisteem van boute verstel kan word.
Die tenk moet van erosievrye materiaal vervaardig word bv. vlekvrye staal, gegalvaniseerde staal of veselglas. Die materiaal wat gebruik word is gewoonlik ondeurdringbaar wat beteken dat daar geen neerslag van die gif in die tenk sal wees na gebruik nie. Dit is belangrik om enige skade aan die tenk te herstel veral waar verwering plaasvind, omdat dit kan lei tot lekkasies.
Die pomp en al sy komponente moet in goeie werkende toestand wees. Pompseëls en wassers van leer of sintetiese materiaal kan uitdroog en krimp indien die spuit vir 'n tyd lank nie gebruik word nie of nie ordentlik gestoor word nie. Die oplossing in sommige insekdoderformulasies kan pompseëls beskadig wat kan lei tot lekkasies rondom die pomp of lei tot oneffektiewe pompaksie.
Die meeste pompe word deur olie gesmeer en dit is belangrik dat die olievlak gereeld nagegaan word om te verseker dat dit bokant die minimum vlak bly.
Vervang pype wat gekraak is of lek. Onthou dat pype wat vir plaagdoders gebruik word nooit heeltemal gedekontamineer kan word nie. Daar sal altyd 'n neerslag agterbly. Die wat vervang word, moet weggegooi word en nie vir ander doeleindes hergebruik word nie.
Gebruik altyd filters wanneer die spuit in werking is. Dit verhoed dat onsuiwer en vreemde voorwerpe spuitpunte kan verstop en spuitverrigting kan verminder.
Die vloeistofdruk in die spuit word gemonitor deur die drukmeter. Die meter meet die spuitdruk deur die spuitpunte omdat dit tussen die druk reguleerder en spuitpunte geleë is. Gevolglik kan 'n verandering in druk beteken dat daar 'n disfunksie bestaan. Maak seker dat drukmeters in 'n goeie werkende toestand is en behoorlik gekalibreer is.
'n Drukverligtingklep in die sisteem kan gebruik word om die druk aan te pas. Dit kan oopgemaak word om die verlangde hoeveelheid mengsel na die spuitpunte deur te laat en die orige vloeistof in die tenk te hou, of dit kan heeltemal oopgemaak word wat beteken dat die mengsel deur die sisteem sirkuleer. Dit is 'n belangrike kenmerk wat verhoed dat die aktiewe bestanddeel na die bodem van die tenk sak wanneer dit in 'n rustende posisie is. 'n Smaller of wyer sproei word gewoonlik toegelaat deur ander krane wat die sproei na ander dele van die spuit kan afsny.
Los of gekraakte hegstukke is dikwels 'n bron van lekkasies. Verseker dat hegstukke en klampe styf pas voordat die sisteem onder druk geplaas word en vloeistof pomp. Wanneer die sisteem onder druk is, moet daar vir lekkasies nagegaan word.
Gaan spuitpunte gereeld na om te verseker dat dit nie verstop is nie. Geslyte spuitpunte veroorsaak dat meer chemikalieë gespuit word en ook lei tot oneweredige bespuiting en onkonsekwente resultate. Spuitpunt openinge kan ook verander, veral wanneer formulasies met 'n vretende aksie, soos benatbare poeiers, gereeld gebruik word. Vervang die spuitpunte wanneer die verwering veroorsaak dat die vloeilewering 5-10% as die van 'n nuwe punt meer is.
<fn>PulaImvula. BusinessMaize.2009-06.af.txt</fn>
Wat word benodig om 'n besigheid te bestuur?
Wanneer jy 'n lys saamstel van dit wat benodig word om 'n besigheid te bestuur, kan dit lei tot 'n lang en uitgebreide lys. Die behoeftes of hulpbronne word beïnvloed deur faktore soos die tipe besigheid, grootte, tyd, ensovoorts.
Vir 'n boerderybesigheid word behoeftes soos grond, water, weiding, behuising, werkswinkel, melkstal, besproeiingstoerusting, voertuie, masjinerie, trekkers, gereedskap, arbeid of werknemers, finansies en bestuurders ingesluit. In breë terme word hierdie hulpbronne geklassifiseer as bestuur, grond, kapitaal en arbeid.
Grond - sluit in die fisiese grond, veld, aangeplante weidings, geboue en ander permanente strukture soos krale, store, dierebehuising en omheining.
Kapitaal - verwys na fisiese geld en ander bates soos voertuie, trekkers, beeste en skape.
Arbeid - bedoelende die mense wat op die plaas werk onder instruksie van die bestuurder.
Bestuur - die persoon of persone wat die besluite neem met betrekking tot die bestuur van die besigheid.
Met die uitsondering van arbeid, wat nooit die besitting van die besigheid kan wees nie, behoort die ander produksiefaktore en alles ingesluit tot die besigheid. Dit mag uitgeleen of verhuur word aan ander entiteite. Wanneer grond, kapitaal en bestuur uitgeleen of verhuur word, staan die produksiefaktore bekend as vreemde faktore. Die faktor behoort aan 'n ander entiteit. Die ander entiteit of eienaar moet dan vergoed word vir die gebruik van die faktor - met ander woorde, daar is kostes of uitgawes betrokke.
Salaris - vergoeding vir die gebruik van vreemde bestuur.
Let egter daarop dat alhoewel arbeid nooit tot 'n besigheid kan behoort nie, dit nie as 'n vreemde faktor bekend kan staan nie. Die koste betrokke as vergoeding vir arbeid, lone en alles daarby ingesluit, kan daarom nie as vreemde faktor-koste bekendstaan nie. Arbeid staan bekend as 'n normale produksie en/of oorhoofse uitgawe. 'n Werknemer stel sy fisiese vermoëns en/of kennis beskikbaar aan 'n besigheid waarvoor hy/sy dan vergoed word.
<fn>PulaImvula. BusinessMaize.2009-07.af.txt</fn>
Watter tipe besigheidsentiteit moet jy kies?
Byline: Inligting saamgestel vanuit die Plaasbestuur vir Wins handleiding deur Marius Greyling.
Die keuse van 'n besigheidsentiteit is 'n belangrike besluit wanneer 'n nuwe besigheid gevestig word. Die rede hiervoor is dat die tipe besigheid verreikende implikasies vir die bestuur, die posisie van die eienaars en bestuurders, en die finansiële sake van die nuwe besigheid inhou.
Elkeen van die ses belangrike besigheidsentiteite word bespreek. Die bespreking is gebaseer op sewe belangrike kenmerke. Die alternatiewe besigheidsentiteite sluit in eenmansaak, vennootskap, maatskappy, beslote korporasie, besigheidstrust en 'n koöperasie. Die sewe kenmerke sluit in, die aard van elke tipe besigheid, aspekte van korporatiewe bestaan, verantwoordbaarheid, vestigingsprosedures, bestuursverantwoordelikhede, winsdeling, belastingpligtigheid, finansieringsgeleenthede en kontinuïteit. In hierdie artikel sal ons nie maatskappye en koöperasies bespreek nie, omdat hulle groot entiteite is wat in latere artikels op hulle eie bespreek kan word.
'n Eenmansaak is belangrik vir kleiner besighede omdat dit minder kapitaal vereis en eenvoudiger is om te vestig en te bestuur. Die ekonomiese aktiwiteite van 'n eenmansaak is egter gewoonlik beperk.
Die eenmansaak het nie korporatiewe bestaan nie en is daarom afhanklik van die fisiese en geestelike denkwyse, asook die solvensie van die eienaar. Hierdie feit hou ook 'n gevaar in vir die eienaar se persoonlike bates. Indien die besigheid faal, sal dit lei tot die likwidasie van die eienaar in sy of haar persoonlike kapasiteit.
Vestiging is relatief eenvoudig, in die sin dat daar van die eienaar verwag word om 'n naam te registreer en 'n handelslisensie te bekom. Daar is geen addisionele vereistes vir eenmansake nie, behalwe unieke regulasies waaraan individuele besighede onderworpe mag wees. Gesondheidsregulasies vir restaurante is 'n voorbeeld hiervan.
Eenmansake word gewoonlik deur die eienaar self bestuur. Die eienaar mag verkies om 'n bestuurder aan te stel. Onthou dat geleenthede vir bevordering beperk is by eenmansake.
Omdat eenmansake deur een persoon bestuur word, kan hulle gewoonlik relatief vinnig by veranderende omstandighede aanpas. 'n Negatiewe aspek van die eienaar/bestuurder situasie is, dat die kennis van die individu wat die besigheid bestuur, beperk mag wees. Dit is moeilik vir een persoon om alle aspekte van finansiering, bemarking, operasies, aankope, administrasie en personeel optimaal te bestuur.
Omdat daar geen onderskeid tussen die bates en laste van die eienaar en dié van die besigheid gemaak word nie, sal enige besigheidswins deel van die eienaar se persoonlike inkomste vorm. Geen direkte belasting word op die besigheid gehef nie, maar die eienaar word belas in sy persoonlike hoedanigheid op die winste van die besigheid. Die eienaar is egter geregtig op normale individuele belastingaftrekkings.
'n Eenmansaak het nie korporatiewe bestaan nie. Die eienaar is daarom grootliks verantwoordelik om die besigheid vanuit persoonlike bronne te finansier. Dit impliseer dat die finansiering en uitbreidingsgeleenthede van 'n eenmansaak beperk is tot die kredietwaardigheid van die eienaar. Herinvestering van die winste vanaf die besigheid is daarom 'n belangrike bron van kapitaal vir die eenmansaak.
n Eenmansaak vorm deel van die eienaar se boedel. Dood of insolvensie van die eienaar beëindig die besigheid. Wanneer die besigheid verkoop word, bestaan dit nie meer in die naam van die verkoper nie, maar in die naam van die koper. Indien die eienaar die besigheid wil verkoop, moet sekere kennisgewings gegee word om sodoende die krediteure van die besigheid te beskerm.
Indien die eienaar die besigheid wil beëindig, word geen formele prosedure benodig nie. Omdat die laste van die besigheid die eienaar se verantwoordelikheid bly, sal die beëindiging van enige operasies lei tot die einde van die besigheid.
Vennootskappe word oor die algemeen gebruik deur professionele mense, soos dokters en prokureurs. Vennootskappe is ook ideaal in omstandighede waar gematigde hoeveelheid kapitaal benodig word of waar die bestuursvaardighede van meer as een persoon gebruik word. 'n Vennootskap is 'n kontraktuele ooreenkoms tussen twee of meer individue. Die hoeveelheid vennote mag nie 20 oorskry nie.
Stil en geheime vennote.
Korporatiewe persoonlikhede is geregtig om lede van 'n vennootskap te word op dieselfde wyse as natuurlike persone. 'n Voorbeeld hiervan is wanneer 'n aantal maatskappye 'n konsortium stig. Senior vennote word onderskei van junior vennote deur die aantal jare in die vennootskap, of die hoeveelheid kapitaal in die vennootskap belê. Aktiewe vennote neem deel aan die bestuur van die vennootskap, terwyl passiewe vennote nie deel het nie. Stil vennote is bekend aan partye wat handel met die vennootskap, maar tree nie op namens die vennootskap nie. 'n Geheime vennoot se identiteit word egter weerhou.
Die doel van 'n vennootskap is om wins te genereer deur ekonomiese aktiwiteite. Sonder hierdie doel kan 'n groep mense of persoonlikhede nie 'n vennootskap stig nie. Elke vennoot is verplig om by te dra tot die kapitale basis van die vennootskap. So 'n bydra kan die vorm van geld, dienste, ander bydraes of 'n kombinasie van al drie aanneem.
Terwyl die vennootskap bestaan, is alle vennote gesamentlik verantwoordelik vir die laste, maar na ontbinding is hulle gesamentlik en individueel verantwoordelik vir enige laste.
'n Vennootskap word gestig deur 'n vennootskapsooreenkoms tussen voornemende vennote. So 'n ooreenkoms beteken die sluit van 'n kontrak tussen vennote en om geldig te wees moet dit voldoen aan die minimum vereistes vir 'n kontrak.
n Verklaring waarin vennote hulle verbind tot winsgenerering.
Bestuursverantwoordelikhede en funksies word gereguleer deur die vennootskapsooreenkoms. Die ooreenkoms kan daarom aandui dat bestuursverantwoordelikhede aan 'n sekere vennoot, sommige vennote of al die vennote gegee word.
'n Winsdelingsverhouding moet in elke vennootskapsooreenkoms ingesluit word. Indien 'n verhouding nie aangedui word nie, is die algemene reël dat winste gedeel word in dieselfde verhouding as bydraes tot die vennootskap. Indien die waarde van bydraes nie bepaal kan word nie, moet vennote gelyke aandeel in winste hê.
Die vennootskap self is nie belasbaar nie, maar vennote in hulle persoonlike hoedanigheid is wel. Alle betalings aan vennote word gesien as deel van hul persoonlike inkomste en hulle word dienooreenkomstig belas. Belastingaftrekkings vir individue word daarom toegepas.
Die finansiële en ander vermoë van twee of meer mense word binne 'n vennootskap gekombineer. Die resultaat hiervan is meer aantreklike finansieringsgeleenthede as in 'n eenmansaak. Die gekombineerde kredietwaardigheid van die vennote word in ag geneem deur finansieringsinstansies wanneer vennote aansoek doen vir krediet of lenings. Krediet is vrylik beskikbaar, maar langtermyn kapitaal bly moeilik, omdat vennootskappe nie korporatiewe persoonlikhede is nie en daarom nie oor kontinuïteit beskik nie.
Die kontinuïteit, soos by 'n eenmansaak, word bedreig deur die gesondheid of insolvensie van die vennootskap. Enige verandering in 'n vennoot se omstandighede kan die vennootskap beëindig. 'n Nuwe vennootskap moet dan tot stand gebring word. Die dood van een vennoot beëindig die ooreenkoms tussen daardie spesifieke vennote.
Die Beslote Korporasie Wet van 1984 het 'n vorm van besigheid geskep wat geregtig is op wetlike persoonlikheid, maar nie onderworpe is aan al die formele reëls en regulasies vir maatskappye nie.
'n Beslote Korporasie is daarom 'n ekonomiese eenheid met 'n wetlike persoonlikheid, geïnkorporeer in terme van die Beslote Korporasie Wet (1984). Dit bestaan uit nie meer as tien lede nie, waar elkeen bydra tot die kapitale basis. Dit is nie uitsluitlik verbind aan winsskepping nie.
'n Beslote korporasie bestaan uit lede, nie aandeelhouers nie. Lede moet natuurlike persone wees, maar onder sekere omstandighede mag 'n testamentêre trust deur die trustee, ook 'n lid word. Die verhouding tussen 'n lid en die beslote korporasie is dieselfde as die verhouding tussen 'n direkteur en sy maatskappy.
Bydraes deur lede kan die vorm aanneem van geld, bates of dienste. Bydraes kan verminder of vermeerder word gedurende die lewensduur van die beslote korporasie. Verminderde bydraes kan beïnvloed word deur die beslote korporasie wat sy belange terugkoop (dit beteken eenhede van eienaarskap in 'n beslote korporasie, soos aandele in 'n maatskappy). In teenstelling met 'n maatskappy hoef 'n beslote korporasie nie sy kapitale basis onaangeroer te laat nie. Lede se belange hoef nie proporsioneel tot hulle bydraes te wees nie. Belange word gedeel in terme van 'n samewerkingsooreenkoms tussen lede en vorm gewoonlik die basis van winsdeling.
Al die bates, laste, regte en skuld is die verantwoordelikheid van 'n beslote korporasie. 'n Lid kan verantwoordelik gehou word wanneer die ooreenkoms vir vertroulikheid verbreek word of wanneer besigheidsake onverantwoordelik bestuur word.
Om 'n beslote korporasie te stig moet 'n stigtingsbrief, tesame met 'n fooi, aan die Registrateur van Beslote Korporasies oorhandig word. Dit dien as 'n publieke dokument en bevat die naam, adres en besigheid van die beslote korporasie, sowel as name van lede en inligting oor hulle bydraes en belange. Wanneer die registrateur tevrede is met die inligting, sal hy die beslote korporasie registreer en 'n sertifikaat van inkorporasie uitreik. 'n Samewerkingsooreenkoms word deur lede van die beslote korporasie geteken om interne verhoudings te reguleer. Die samewerkingsooreenkoms is 'n privaat dokument van die beslote korporasie en bevat aspekte aangaande die bestuur en prosedure van die besigheid, asook die verantwoordelikhede en verpligtinge van lede.
Die samewerkingsooreenkoms spel die bestuur van die beslote korporasie uit. Die ooreenkoms tussen lede kan die regulasies van die Beslote Korporasie Wet van 1984 vervang. Sekere regulasies mag egter nie vervang word deur die ooreenkoms nie. Dit sluit die reg in van enige lid om 'n ledevergadering saam te roep of om sekere mense deelname in die bestuur van die besigheid te weier.
'n Geregshof mag op versoek van die beslote korporasie of van 'n lid, betrokke raak by die bestuur van die besigheid. Dit beskerm beide die beslote korporasie van sy lede en lede van mekaar. Hierdie vertrouensposisie bepaal dat geen lid se eie belange in konflik met die van die beslote korporasie mag wees nie. Die beslote korporasie se belange geniet voorkeur. Dit is ook duidelik van die term "beslote korporasie", waar "beslote" impliseer dat lede nou betrokke by die besigheid is. Lidmaatskap en bestuur word daarom nie geskei soos by 'n maatskappy nie.
'n Beslote korporasie betaal sy lede vir dienste gelewer. Netto inkomste na belasting kan verdeel word tussen lede deur middel van dividende. As dit by salarisse kom, word lede belas volgens persoonlike belastingstrukture en sluit dividende uit. Dubbele belasting word dus vermy, omdat beslote korporasies belas word volgens maatskappybelasting. Dividende wat ontvang word deur 'n beslote korporasie, word egter gesien as deel van die inkomste en word daarom proporsioneel belas in terme van maatskappybelasting. Onverdeelde wins wat in 'n reserwefonds gestoor word, is nie belasbaar nie.
Die beslote korporasie se eienaarsbelang is beperk tot die bydraes van 'n maksimum van tien lede. Dit is daarom moeiliker vir 'n beslote korporasie as vir 'n maatskappy om kapitaal te bekom. Lede van 'n beslote korporasie geniet ook beperkte verantwoordelikheid in terme van die skuld van die besigheid. Dit, tesame met die feit dat die finansiële state van 'n beslote korporasie private dokumente is, bemoeilik die bekombaarheid van krediet. Lede mag skuld waarborg, maar enige aansoeke om beperkte verantwoordelikheid, sal weggewys word.
'n Beslote korporasie het 'n wetlike persoonlikheid. Kontinuïteit word daarom nie beïnvloed deur die dood of aftrede van enige lid nie. Belange in 'n beslote korporasie kan bekom word en 'n beslote korporasie kan ook belange terugkoop. Die insolvensie van 'n lid bedreig nie die beslote korporasie nie, omdat belange verkoop of teruggekoop word deur die besigheid.
'n Beslote korporasie word beëindig deur likwidasie wat deur lede of krediteure gedoen word. Vrywillige likwidasie is onderworpe aan die goedkeuring van alle lede. Likwidasie vind plaas deur die indiening van spesifieke dokumente aan 'n geregshof.
Die beginsel van 'n trust is dat 'n stigter spesifieke bates onder beheer van 'n trustee plaas, wat die trust-kapitaal namens hom hanteer tot voordeel van 'n begunstigde. In Suid-Afrika is daar verskillende vorms van trusts. 'n Testamentêre trust word gestig om te voorsien vir die testateur se naasbestaandes. Die naasbestaandes is dus die begunstigdes. Die kontraktuele trust word gestig by wyse van 'n kontrak en dien as 'n vorm van besigheid. Sorg moet egter gedra word dat daar onderskei word tussen besigheidstrusts en die name van sekere maatskappye wat misleidend kan wees, byvoorbeeld beleggings of unit trusts.
Kontraktuele trusts word gebruik om statutêre en ander beperkings te omseil. Hierdie beperkings sluit statutêre beheermaatreëls in, wat geld vir maatskappye of belasting verwante sake. Trusts beperk nie die aantal stigterslede of begunstigdes nie en weerhou ook nie die identiteit van trustees nie.
n Trust het unieke bates. Dit bestaan ook apart van die trustees, begunstigdes of stigters, bedryf besigheid in sy eie naam en word onafhanklik bestuur. Dit geniet egter nie wetlike persoonlikheid nie. Begunstigdes, trustees en stigters geniet beperkte verantwoordbaarheid.
Die kontraktuele trust word gestig in terme van 'n kontrak of trust-akte wat spesifieke bates namens die trust skei. Hierdie bates word onder beheer van die trustee geplaas wat dit bestuur namens die begunstigdes. Die trust-akte bevat die name en doelwitte van die trust, verantwoordelikheid van trustees, besonderhede van begunstigdes en voorwaardes verwant aan die bestuur van die trust. 'n Afskrif van die trust-akte moet ingehandig word by die Meester van die Hooggeregshof. Die Meester tree as 'n waghond vir die administrasie van die trust deur die trustee op.
Die trust-akte moet aan die voorwaardes van die Trust Eiendoms Beheer Wet van 1988 voldoen. Enige ander statutêre vereistes wat 'n invloed het op die aktiwiteite van die trust, moet ook nagekom word, byvoorbeeld: wanneer vaste eiendom na die trust oorgedra word, moet alle statutêre vereistes verwant aan die oordrag nagekom word.
Veranderinge aan die voorwaardes van die trust-akte kan slegs ingestel word met die toestemming van alle trustees, stigters en begunstigdes. 'n Geregshof kan hierdie verandering bekragtig indien een van die partye onredelik is deur sy toestemming te weier.
Die trustee bestuur die trust in terme van die vereistes van die trust-akte en die Trust Eiendoms Beheer Wet van 1988. Dit is die Meester van die Hooggeregshof wat egter 'n sertifikaat uitreik wat die trustees in staat stel om die trust te bestuur.
Vereistes rakende die bestuur van die trust se bates moet ook nagekom word. Hierdie vereistes sluit die deeglike bestuur van trustbates in, die instandhouding van 'n posisie van vertroue met betrekking tot begunstigdes en skeiding van trustbates van persoonlike bates. Enige wangedrag of nalatigheid deur trustees kan lei tot hulle ontslag as trustees en die instelling van siviele of publieke aksies teen hulle.
n Trust word bestuur om die belange van die begunstigdes te dien. Winste van die aktiwiteite van die trust moet aan begunstigdes toegedeel word in terme van die trustakte. Trustees moet egter proporsioneel vergoed word volgens hul verantwoordelikhede teenoor die trust.
Vir belastingdoeleindes word die trust gesien as 'n ongetroude individu. Persoonlike inkomstebelasting word gehef. Die trust word bestuur as 'n ongetroude individu wat geregtig is op sekere belastingsaftrekkings. Onthou egter dat slegs die gedeelte van die trust-inkomste wat nie aan begunstigdes toegedeel word nie, op hierdie manier belas word. Inkomste vanaf die trust aan begunstigdes word gesien as rente-inkomste en dienooreenkomstig belas. Op hierdie manier word dubbele belasting vermy. Indien trust-inkomste tussen meer begunstigdes verdeel word en indien hierdie begunstigdes nie 'n alternatiewe bron van inkomste het nie, kan dit laer belasting-tariewe vir die wins van die trust meebring.
Gesonde finansiering ontstaan vanuit die bates wat deur die stigter in die trust-akte geïdentifiseer word. Addisionele kapitaal word moeilik bekom, omdat nie die trustees, of die begunstigdes, verantwoordelik is vir die skuld van die trust nie. Trustees of begunstigdes kan die skuld van die trust waarborg, maar dit neem nie die beperkte verantwoordelikheid van hierdie partye in ag nie. Die vraag kan ontstaan oor ondernemingskapitaal deur die trust. Dit kan beantwoord word deur te kyk na die vereistes van die trust-akte of die doelwitte van die trust.
Kontinuïteit van die trust word bepaal deur die vereistes van die trust akte.
Die keuse van 'n besigheidsentiteit verteenwoordig een van die mees belangrike sake van 'n nuwe besigheid. Ons het verskillende besigheidsentiteite in Suid-Afrika in hierdie artikel bespreek. Elke keuse het verreikende gevolge vir die bestuur en beheer van die besigheid. Versigtige oorweging is daarom uiters belangrik om te verseker dat die besigheidsentiteit wat gekies word, voldoen aan die persoonlike omstandighede van die entrepreneur en die nuwe besigheid.
<fn>PulaImvula. Calculate.2008-07.af.txt</fn>
Boerdery is oor die algemeen daarop gerig om wins te genereer. Beduidende bedrae geld word benodig om sonneblom aan te plant en die koste verwant aan die produksie van sonneblomsaad is een van die belangrikste aspekte van produksiebestuur.
Voordat 'n gewas aangeplant word, is dit noodsaaklik om te bereken wat die koste sal wees en wat die moontlike inkomste kan wees. Daar was die afgelope jaar 'n skerp toename in insetkoste vir die produksie van gewasse en dit is belangrik dat produsente hulle berekeninge baie sorgvuldig doen.
Koste kan verdeel word in twee verskillende kategorieë - direkte of veranderlike koste en oorhoofse of vaste koste.
Dit is die koste verwant aan die bestuur van die boerdery as 'n geheel - dit is die koste wat nie direk verwant is aan die aanplant van die spesifieke gewas nie. Hierdie koste is deurlopend, ongeag die tyd van die jaar of die seisoen. Hierdie koste sluit in rekenmeestersgelde, bankkoste, salarisse en lone, onttrekkings, elektrisiteit, lisensies en heffings, herstel en onderhoud, rente op lenings, voertuigkoste en skryfbehoeftes. Hierdie koste kan beduidend wissel van produsent tot produsent, afhangende van die grootte van die plaas, die skuld lading en die styl en koste van bestuur.
Hierdie is die koste wat direk gekoppel is aan die gewas wat aangeplant is. Koste sluit in items soos diesel, kunsmis, saad, chemikalieë, stroopkoste, bemarking en tydelike arbeid. In die meeste gevalle is hierdie koste per hektaar vergelykbaar, ongeag die tipe boerdery en die potensiële opbrengs van die gewas wat beplan is.
Dit is belangrik om finansiële beplanning te doen voor die aanplant van enige gewas. Dit is baie beter om 'n kleiner area sorgvuldig voor te berei en aan te plant om sodoende die beste kans op 'n oes te hê. Die risiko vir is so hoog dat dit nie sinvol is om enige risiko's te neem nie - die weer is ook onvoorspelbaar, daarom kan geen ander kortpaaie geneem word nie. Daar is dikwels koste wat nie in oorweging geneem word wanneer 'n oes aangeplant word nie - hieronder is voorbeelde van die tipes bewerking wat gedurende die proses van gewasproduksie benodig mag word.
Vervoer van die produk.
Tabel 1: 'n Voorbeeld van direkte koste verwant aan sonneblom aanplanting (gebruik die nuutste pryse wanneer huidige scenario's bereken word).
Tabel 2: Moontlike opbrengs en inkomste/ha by verskillende pryse/ton.
Die produksie van sonneblom is tans baie aantreklik - ondersoek die moontlikheid of jy nie miskien sonneblom moet aanplant in plaas van ander moontlike gewasse wat in jou area verbou word nie.
<fn>PulaImvula. Calibration.2008-11.af.txt</fn>
Die voorafgaande artikel het al die komponente asook die werking van die onkruidspuit gedek. In hierdie artikel gaan ons die kalibrasie van die spuit van nader bekyk.
Wat is kalibrasie?
Die proses van die kalibrasie van die spuit is ontwerp om te verseker dat jy die korrekte hoeveelheid vloeistof (water en gif) op die verlangde oppervlak aanwend.
Wat kan verstel word?
Die spuitpunt. Die spuitpunt met 'n kleiner gat sal minder vloeistof lewer as 'n spuitpunt met 'n groter gat. Die spuitpunt kan 'n wyer of smaller sproeipatroon hê.
Die spuitdruk. Indien jy harder pomp sal die druk verhoog en meer vloeistof deurlaat. Hoe hoër die druk, hoe kleiner die druppels.
Wanneer met 'n trekker gespuit word, sal die pomp se druk beïnvloed word deur die rewolusies/min (rpm).
Die ratte van die trekker beinvloed die spoed van die trekker.
Die trekkeroperateur moet besluit op die rpm, sowel as die rat wat gebruik moet word en dit moet konstant gehou word wanneer die kalibrasie afgehandel is.
Verander die hoeveelheid gif in die mengsel. Meer gif beteken dat meer van die aktiewe bestanddele met dieselfde hoeveelheid water aangewend word.
Vul die tenk van die spuit.
Besluit watter rat gebruik gaan word en teen hoeveel rpm (bv. 4de rat teen 2 500 rpm).
Meet 'n afstand van 100 m.
Gebruik daardie rat en die korrekte rpm, bepaal die tyd wat dit neem vir die trekker om 100 m af te lê (bv. 21 sekondes).
Laat die trekker enjin in 'n stilstaande posisie teen 2500 rpm werk en kontroleer die spuitbedekking op die grond.
Stel die druk op die spuit om die verlangde effek te gee (bv. drie bar).
Gebruik dieselfde tyd (bv. 21 sekondes) wat dit vir die trekker neem om 100 m af te lê, maak die spuit oop en meet die hoeveelheid water wat deur een spuitpunt geproduseer word (bv. 1 200 ml / 1,2 liter).
Herhaal bogenoemde prosedure met twee of drie verskillende spuitpunte en bepaal die gemiddelde spuitvolume per spuitpunt.
Gebruik die hoeveelheid vloeistof wat deur een spuitpunt geproduseer is (bv 1200 ml/1,2 liter) en vermenigvuldig dit met die totale aantal spuitpunte (bv. twaalf spuitpunte) sodat jy weet hoeveel liter jy oor 'n 100 m spuit (met al die spuitpunte 12 x 1,2 liter = 14,4 liter)
Bepaal die wydte van die spuitbalk (bv. 4,7 m).
Nou weet jy wat die wydte is wat jy spuit en jy weet wat die hoeveelheid water is wat jy oor die wydte van 'n 100 m spuit.
Die oppervlak gedek oor 100 m: 100 m x 4,7 m = 470 vierkante meter.
14,4 Liter water is op hierdie oppervlakte gebruik.
Die oppervlakte van een hektaar = 10 000 vierkante meter (100 m x 100 m).
Die volume wat op een hektaar gebruik word sal 10 000 / 470 = 21,27 x 14,4 l = 306 l / hektaar wees.
Die etiket op die gifhouer sal 'n aanduiding van die hoeveelheid water wat per hektaar nodig is, sowel as die hoeveelheid liters gif per hektaar gee.
Indien jy die hele oefening afgehandel het en dan uitvind dat die hoeveelheid vloeistof nie binne die norm is nie, herhaal die oefening en verstel die druk op die spuit of die rat op die trekker of die spuitpunt grootte.
Wanneer die hoeveelheid water korrek is, bereken die hoeveelheid gif wat bygevoeg moet word.
Die tenk hou byvoorbeeld 500 liter water. Jy benodig vier liter gif per hektaar. Dus 500 liter / 360 (liters per hektaar) x vier (liters gif per hektaar).
Jy moet 6,5 liter gif per 500 liter water byvoeg.
<fn>PulaImvula. CalibrationMaize.2008-10.af.txt</fn>
Identifiseer al die verstelbare dele van die planter wat gebruik word vir kalibrasie (ratte en plate).
Bepaal wat die lewering van die planter is in terme van saad en kunsmis met die huidige verstelling.
Bepaal die afstand tussen die planter-eenhede sodat jy weet wat die rywydte is - dit sal jou in staat stel om die aantal rye per ha te bereken (bv. Indien ryspasiëring 0,9m is, is daar 100 m oor die wydte van 1 ha. 100 m/0,9 m = 111 rye per ha).
Merk 'n afstand van 10 m.
Maak seker dat daar saad en kunsmis in die bakke is (maak seker dat die saadgrootte wat jy gebruik vir die kalibrasie, die korrekte grootte vir die plate is - slegs een pit behoort deur die gat in die plaat te gaan).
Trek 'n plastieksak oor die kunsmispyp om kunsmis op te vang om te weeg.
Laat die trekker en planter 10 m ver ry asof dit besig is om te plant (m.a.w. die planter se dryfwiel moet gekoppel wees, alhoewel alle eenhede wat in die grond loop, bo die oppervlak moet wees).
Tel die aantal pitte wat oor 10 m gelewer is.
Vermenigvuldig dit met 10 om te bereken wat jy oor 100 m sou lewer (onthou 'n ha is 100 m x 100 m).
Vermenigvuldig hierdie syfer met die aantal rye oor 'n 100 m (met ons voorbeeld was die rye 0,9 m wyd wat beteken dat daar 111 rye oor 100 m was).
Daar is bv. 30 pitte oor 10 m. Dit is gelykstaande aan 300 pitte oor 100 m. Daar is 111 rye per ha x 300 = 33 300 plante per ha.
Indien die antwoord hoër was as wat jy wou hê, moet die ratte op die planter aangepas word sodat die plaat stadiger draai (of die omgekeerde as jy meer plante wil hê).
Herhaal die oefening totdat jy die verlangde resultaat verkry.
Weeg die kunsmis wat in die sak oor 10 m opgevang is.
Vermenigvuldig dit met 10 om te bereken wat jy sou lewer oor 100 m (onthou 'n hektaar is 100 m x 100 m).
Vermenigvuldig hierdie syfer met die aantal rye oor 100 m (in ons voorbeeld was die rye 0,9 m wyd wat beteken dat daar 111 rye oor 100 m was).
Daar is bv. 100 g (0,1 kg) oor 10 m. Dit is gelykstaande aan 'n 1 000 g (1 kg) oor 'n 100 m. Daar is 111 rye per hektaar, x 1 000 = 1 110 g per hektaar /111 kg per hektaar.
Indien die antwoord hoër is as wat jy wil hê moet die ratte op die planter aangepas word sodat die plaat stadiger draai (of die omgekeerde, indien jy meer kilogram wil hê).
Herhaal die oefening totdat jy die verlangde resultaat verkry.
<fn>PulaImvula. Celebrate.2009-11.af.txt</fn>
Mentors Eduard Foord en Fanie Pienaar ontvang erkenning vir die bydrae wat hulle gemaak het.
S.M. Mpahleni, M. Sobuza, M.S.
Lawrence Watch en Jarius Metswamere.
Voorste ry: Dudu Mashile, Muzi Hlongwane en Salome Modise.
Opleiders speel 'n belangrike rol in die ontwikkeling van Ontwikkelende Produsente.
Danie van den Berg (Spesialis: Velddienste) en Israel Mokoto van Wolmaransstad.
N.R. Mhlanga, E.R. Serahe, F.J. Mhlanga (wenner), M.G.
koördineerder en A.P. Masina.
Nothando Mzini, S.H.
en Themba Mkiva.
I. Abdool, P. Nolundi Msengana en S. Jonas Mokoka.
S. Motswenyane, J. Mokoto, R.E. Pholo en George Letlojane was nie teenwoordig nie.
Agterste ry: J. Metswamere, R.M. Ramoholi, William Matasane en Malefane Makubo.
Voorste ry: Philip Xaba en Me Mponeng Lentoro.
Afwesig: M.A. Bantseke en M.J. Komako.
Karabo Peele en Moss Malo.
Thando Lolwane was nie teenwoordig nie.
Op 29 September 2009, het die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsenete 'n dag van feesvieringe gehad - die 250 Ton Klub feesvieringe.
Die missie van die Graanprodusent Ontwikkelingsprogram is om swart, kommersiële produsente te ontwikkel en te bemagtig. Die feesvieringe in die Fanie Ferreira-saal NAMPO Park was gemik daarop om produsente te vereer wat ingelyf kan word by die breë landbou industrie as swart, kommersiële produsente - dié wat meer as 250 ton graan produseer.
Die pad na kommersiële graanboerdery is nie maklik nie en daar is geen kortpaaie nie. Boerdery is vol uitdagings en winsmarges is klein. Hierdie produsente is ondersteun deur die personeel in die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir produsente, sowel as deur ander rolspelers in die industrie, soos banke, agribesighede, insetverskaffers, voorligtingsbeamptes van die Departement Landbou en ander kommersiële produsente.
Verlede jaar is 'n 250 Ton Klub gestig om die suksesse van dié wat reeds meer as 250 ton graan per jaar lewer en dié wat baie naby aan kommersiële produsente is, te erken. Baie van hierdie produsente sal slegs vir nog 'n jaar of twee deel van die program wees en hulle vordering moet erken word.
Die lede van die 250 Ton Klub groei geleidelik. Daar is sewe 1 000 Ton-lede, dertien 500 Ton-lede en een-en-twintig 250 Ton-lede. Hierdie jaar het agt nuwe produsente lede van die klub geword.
Tydens hierdie jaar se funksie is 'n nuwe kategorie bygevoeg - die Kleinskaal Boer van die Jaar. In Mpumalanga en die Oos-Kaap is daar baie produsente wat slegs toegang het tot een of twee hektaar van gemeenskaplike grond. Hierdie produsente speel 'n baie belangrike rol in plattelandse voedselsekuriteit. As deel van die program word dié produsente opgelei en ondersteun om sodoende hul produksietegnieke te verbeter. Daar is besluit om 'n kompetisie vir hierdie produsente in te stel om hulle te vereer. Hierdie jaar se wenners was Mnr F.J. Mhlanga van Mpumalanga en Mnr S.E. Shabhu van die Oos-Kaap. Alhoewel hierdie produsente nie groot hoeveelhede grond bewerk nie, maak hulle optimaal van die grond tot hulle beskikking gebruik en lewer hulle 'n waardevolle bydrae tot die plaaslike gemeenskappe.
<fn>PulaImvula. Challenges(maize).2011-06-07.af.txt</fn>
Om winsgewend te wees, moet 'n boerdery eerstens produkte produseer wat kliënte nodig het. Om daarna volhoubare wins te genereer, moet die bestuur van 'n boerdery-onderneming met tyd verbeter.
Van die skepping van die mensdom af, het die mens goedere nodig gehad om te kan leef. Kos was nog altyd 'n basiese behoefte, tesame met klere en skuiling. In die begin het die mensdom self in sy behoeftes voorsien deur te jag, wilde plante te oes, eie klere te maak en geskuil in grotte.
Soos die mens gevorder het, het sy behoeftes ook gevorder tot die hoë vlak behoeftes van vandag. Die mens het ook verskuif van selfversorgend na die aankoop van die meeste van sy behoeftes. Oor die algemeen voorsien besighede vandag in die moderne wêreld in feitlik al die behoeftes van die mens in ruil vir geld.
Ons het dus vandag geld nodig om te ruil vir al ons behoeftes. Ons kan net geld kry deur te werk om 'n inkomste te verdien. Jy werk of vir jouself, of vir iemand anders. As jy gekies het om vir jouself te werk, soos met die geval van 'n boerdery-onderneming, moet die besigheid finansieel suksesvol wees. In die landbou is dit slegs moontlik as jou besigheid 'n produk of produkte bied wat mense nodig het, om vir die eienaar 'n inkomste te verkry.
Slegs indien 'n besigheid winsgewend is, kan die eienaar 'n inkomste (salaris) verdien. Indien daar 'n verlies is, is daar geen inkomste vir die eienaar of eienaars nie.
Die behoeftes wat deur besighede voorsien word, word verkoop aan verbruikers. Die geld wat ontvang word in ruil vir die behoeftes, is die inkomste van 'n besigheid.
Tydens die proses van vervaardiging en/of lewering van die behoeftes van 'n besigheid, word sekere koste of uitgawes aangegaan.
Produksiekoste - saad, kunsmis, plaagdoders, medisyne, oes-en bemarkingskoste.
Oorhoofse koste - bankkoste, kantoorkoste, rekenmeesters-en voertuigkoste.
Totale koste wat die totaal van al hierdie koste is.
Wins is gelyk aan inkomste wat meer as die totale uitgawes is.
Tydens die primêre produksieproses is produsente prysnemers, beide in terme van inkomste (prys) en uitgawes. Beide inkomste en uitgawes neem oor tyd toe, maar op verskillende vlakke. J. Willemse het in die Landbouweekblad van 26 Maart 2010 berig, dat met inagneming van die totale landbou-(boerdery) industrie, die inkomste in 2009 met slegs 2,6% vir die jaar toegeneem het, terwyl uitgawes met 8% toegeneem het. Hierdie persentasies wissel van jaar tot jaar, maar skep die sogenaamde koste-prys knyptang. Die knyptang geneem oor jare, kan uitgebeeld word in figuur 1. (Bron lys: Willemse, J. 2010, Resessie sweepslag knyp Landbou Landbouweekblad. 26 Maart 2010).
Indien die manier waarop dinge op 'n plaas gedoen word dieselfde bly jaar na jaar, sal die gaping tussen inkomste en uitgawes verdwyn en sal dit al hoe moeiliker word om 'n wins te maak. Vanuit 'n finansiële oogpunt is dit dus nodig dat die bestuur van 'n boerdery voortdurend moet verbeter om finansiële sukses te handhaaf.
Dit kan gedoen word deur ernstige en volgehoue ​​aandag om die bestuur op alle gebiede van 'n boerderyonderneming te verbeter. Die doel moet wees om inkomste wat meer as uitgawes is, met verloop van tyd te verbeter, soos aangedui in figuur 2.
Nie 'n maklike taak vir 'n plaasbestuurder nie, as alle faktore buite sy/haar beheer in ag geneem word. Dit is die grootste uitdaging vir 'n eienaar/bestuurder van 'n boerdery-onderneming. In die praktyk moet 'n mens altyd kyk na die finansiële uitwerking in terme van inkomste en uitgawes wat gedoen of nie gedoen is in terme van ons besigheid.
Ten slotte, om winsgewend te wees, moet 'n boerdery eerstens produkte lewer wat kliënte nodig het. Daarna moet die bestuur van 'n boerdery-onderneming voortdurend verbeter om volhoubare wins te verseker.
<fn>PulaImvula. Challenges.2010-01.af.txt</fn>
Boerdery het nog altyd harde werk behels. Dit kan van produsente gesê word dat hulle nie bang is vir harde werk nie. Dit is egter so dat graanboerdery deesdae baie meer as net harde werk vereis.
Ons het sekere faktore geïdentifiseer wat die proses van ontwikkeling vertraag.
Wanneer jy enigiets nuuts begin, is daar 'n tydperk waarin jy nie optimaal funksioneer nie - dit is ook die geval met produsente. Foute is onvermydelik. Tans is daar geen marge vir foute as jy hoë insetkoste in ag neem, gekoppel aan lae pryse vir graan nie. Produsente, indien hulle ooit wins maak, se wins is klein en dus kan hulle nie in trekkers en implemente belê nie. Hulle gaan voort om met geleende kapitaal te werk. Dit is beide riskant en duur. Om lenings te verseker, moet produsente omvattende versekering uitneem, wat die winste verder verswak.
Boerdery is 'n baie wye veld en 'n groot verskeidenheid van sake moet hanteer word. Teoretiese kennis is nie genoeg nie - produsente leer uit jare en jare se ondervinding. In die Suid-Afrikaanse konteks is die ontwikkelende produsente merendeels nuwe toetreders tot die spel en die reëls van die spel is ingewikkeld - goeie prestasie vereis uitstekende fiksheid! Met die winsmarge onder uitermatige druk, is daar geen ruimte vir foute nie. Hoe doen jy ondervinding op en wie sal jou "vang" as jy val?
Ontwikkelende produsente vind dit toenemend moeilik om tot produksielenings toegang te verkry. Dit is die resultaat van die vorige besprekingspunte hierbo genoem; winsmarges is klein en die risiko is hoog. Dit is te verstane dat finansierders nie geld kan verloor nie - hulle moet beleggers se kapitaal verstandig belê. Op hierdie stadium steun ons swaar op die Landbank vir produksiekrediet - dit is hulle mandaat om geld vir ontwikkelende produsente te leen. Die Landbank moet egter hulle risiko verminder - daarom dat daar 'n goeie vennootskap tussen ons en die Landbank is.
Jare van klein winste het tot gevolg dat die toestand van trekkers en implemente afgeneem het - jy moet geld maak om jou in staat te stel om in implemente te belê.
Daar is produsente wat toegang tot grond vir gewasproduksie het, wat nie meer vandag winsgewend is vir die aanplant van gewasse nie (as 'n resultaat van die hoë insetkoste/produkteprys/potensiaal van die grond). Daar is ander wat goeie grond het wat nie afgekamp is nie en dus nie suksesvol op geboer kan word nie. Ander vereis groot hoeveelhede kalk en fosfate om die grond reg te stel. Ander bekwame produsente kan ook nie toegang tot grond deur Grondsake verkry nie ('n debat vir 'n ander geleentheid). Daar is dus 'n aantal probleme verwant aan grond - dit alles maak produsente-ontwikkeling 'n bietjie moeiliker.
In die lig van die bogenoemde probleme het ons die ontwikkeling van produsente benader vanuit verskillende projekte en programme.
<fn>PulaImvula. ChemicalMaize.2009-02.af.txt</fn>
Onkruiddoders word suksesvol gebruik in die meeste onkruidbeheer programme. Dit moet gebruik word in samewerking met ander beskikbare metodes en toerusting.
Ander metodes sluit goeie landbo praktyke, soos voldoende kunsmis en kalk om gewasse 'n goeie begin te gee, wisselbou en voldoende bewerking, wat belangrik is in 'n totale onkruidbeheer program, asook meganiese bewerking in.
Die onkruiddoder word op die grond aangewend na meganiese bewerking, maar 'n rukkie voordat die gewas geplant word. Dit word gewoonlik gemeng met die boonste paar sentimeter grond, terwyl verskillende implemente gebruik word om dit te meng.
Die onkruiddoder word op die grond aangewend na meganiese bewerking en saadbedvoorbereiding, maar voor plant, en word gemeng met die boonste paar sentimeter grond deur van verskillende implemente gebruik te maak om dit te meng.
Die onkruiddoder word aangewend nadat die gewas geplant is, maar voordat dit opkom. Grondvog, ligte reën of vlak bewerking mag nodig wees om goeie onkruidbeheer toe te pas met baie van die voor-opkoms onkruiddoders.
Hierdie onkruiddoder word aangewend op die blare van die plant nadat die gewas opgekom het.
Hierdie is 'n oppervlak-aktiewe middel wat die oppervlakspanning verminder en dus 'n meer eenvormige aanwending bevorder. Dit versprei die onkruiddoder-oplossing eweredig oor die plant materiaal of die grond. Verskeie terme word gebruik om oppervlakaktiwiteite te beskryf, byvoorbeeld kleefmiddel, suiweringsmiddel, emulsifiseerder of benatter.
Die meeste van die aanbevole onkruiddoders wat in die landbou gebruik word, werk selektief. Teen die aanbevole dosis sal hulle selektiewe beheer toepas of onkruid beskadig, maar sal nie ernstige skade aan die gewas waarin die onkruid groei, aanrig nie. Met die gebruik van die meeste selektiewe onkruiddoders, moet jy die aanbevole dosis noukeurig volg, omdat hoër dosisse die gewas kan beskadig of vernietig. Jy moet die verantwoordelikheid aanvaar indien jy die onkruiddoder anders aanwend as wat op die aanwysings voorgeskryf word. Lees die etiket op die houer en volg die instruksies.
Die akkuraatheid wat onkruiddoders benodig is baie groter as by ander take op die plaas. Drie faktore beheer die hoeveelheid wat aangewend word: druk, spuitpuntgrootte en grondspoed.
Die aanbevole hoeveelhede wissel oor die algemeen by verskillende grondteksture, (grof, medium en fyn) en organiese materiaalinhoud. Lae dosisse onkruiddoders word in die algemeen op growwe grond wat laag is in organiese materiaal gebruik, terwyl hoë dosisse gebruik word by fyn grond hoog in organiese materiaal. Raadpleeg die etiket vir die regte dosis vir jou grond.
Onkruiddoder-weerstandige onkruidpopulasies kan ontwikkel deur die herhalende gebruik van onkruiddoders. Wisselbou, afwisseling van onkruiddoders of die meng van onkruiddoders kan help om die weerstand af te breek.
Die aanwending van na-opkoms onkruiddoders vereis 'n reën-vrye tydperk. Hou in gedagte dat die effektiwiteit van enige onkruiddoders 'n reën-vrye tydperk vereis. Indien dit reën gedurende hierdie tydperk, word dit aanbeveel dat aanwending herhaal word om effektiwiteit te verseker. Voorbeelde is: 2,4 - D amine 6 - 8 ure; 2,4 - D ester 1 - 2 ure; Atrazine 4 ure; Basagran 8 ure.
Die kritiese tydperk vir onkruidbeheer is 'n belangrike konsep in Integrale Onkruid Bestuur (IOB)-sisteme. Hierdie tydperk word gedefinieer as 'n interval in die lewenssiklus van die gewas wanneer dit vry moet wees van onkruid om sodoende opbrengsverlies te verhoed.
Hierdie konsep dra by om die mees effektiewe tyd vas te stel vir na-opkoms onkruiddoders wat nie 'n neerslag laat nie en verminder die praktyk van onkruiddoders met 'n neerslag gedurende die seisoen, asook die onnodige laat aanwending van onkruiddoders. Die kritiese tye word bepaal in verhouding met die groeistadium van die gewas om te kompenseer vir grond, weer en seisoenale variasies. Die kritiese periode is gebaseer op 'n opbrengsverlies van minder as 5% as gevolg van onkruid. Die gewas moet onkruid-vry wees gedurende hierdie periode om te verhoed dat die verlies meer as 5% is. Indien onkruid beheer word gedurende hierdie kritiese tydperk, sal onkruid wat later opkom nie die gewas beïnvloed nie.
Die kritiese periode kan wissel afhangende van weer en groeitoestande. Sommige navorsing met mielies en sojabone het getoon dat die kritiese periode kan wissel by grondtipe en bewerkingsisteme en ook 'n bietjie langer kan wees by klei-tipes grond of wanneer geen-bewerking metodes gebruik word.
Die kritiese tydperk word langer vanaf die drie tot agt blaar-stadium. Uitstekende onkruidbeheer moet gehandhaaf word gedurende hierdie kritiese tydperk. Mielies wat onkruid-vry gehou word vir ongeveer 34 dae na plant (DAP) of tot die ses tot agt blaar-stadium (agt tot tien blaarpunte) het 'n opbrengsverlies van 0% - 5% onder toestande van swaar onkruiddruk.
Ekonomiese drumpels by onkruidbeheer help om te bepaal of die digtheid van die onkruid voldoende is om beheermaatreëls te regverdig, bv. of die opbrengsverlies groter is as die koste van die onkruidbeheer. Die tydperk wanneer onkruid opkom, in vergelyking met die gewas, is 'n bepalende faktor by opbrengsverlies. Vroeë onkruid wat saam met die gewas opkom, veroorsaak groter opbrengsverlies as onkruid wat opkom nadat die gewas gevestig is. Ekonomiese drumpelstudies wat gedoen is, het gevind dat die tyd van onkruidopkoms in verhouding met die stadium van die gewas, belangriker is as die hoeveelheid onkruid, wanneer onkruidbeheer-opsies geëvalueer word. Gewas opbrengsverlies hang af van die tyd wanneer onkruidsaailinge opkom. Die boonste tabel beraam die opbrengsverlies geassosieer met sekere onkruide in mielies en sojabone.
Persentasie opbrengsverlies by mielies as gevolg van bekende populasies van eenjarige breëblaaronkruide wat saam met die gewas opgekom het en nie beheer is nie (Amerikaanse navorsing, maar kan toegepas word op Suid-Afrika as 'n aanduiding van potensiële verliese. Identifiseer die eenjarige breëblare op jou plaas vanaf die lys van algemene onkruide in Suid-Afrika).
<fn>PulaImvula. Chemicals(maize).2011-09-27.af.txt</fn>
Dit is altyd belangrik om die spesifieke onkruidprobleme op jou eie plaas te identifiseer. Verbouingspraktyke, chemiese onkruidbeheer en wisselboustelsel in elke distrik en op elke plaas verskil. Die onkruidprobleme op jou plaas kan radikaal verskil van jou bure.
Evalueer die aard van die onkruid op jou plaas en gebruik die korrekte kombinasie geskikte onkruiddoders. Sien tabel 1 hieronder vir 'n paar van die opsies en gesertifiseerde kombinasies wat in Suid-Afrika beskikbaar is vir die beheer van onkruid by mielies.
Die chemikalieë en chemiese kombinasies beskikbaar is saamgestel uit 'n paar hoof aktiewe bestanddele wat óf eenjarige grasse of eenjarige breëblaar onkruid beheer. Die aktiewe bestanddele is die spesifieke chemiese komponente wat die onkruid doodmaak deur in te meng of die biochemiese prosesse te stop wat die onkruid in staat stel om sonlig op te vang en te bly groei en om uiteindelik te reproduseer.
Die chemikalieë word dus gekombineer indien die produsent se lande beide 'n gras en 'n breëblaar probleem het. In sekere gevalle, te danke aan die korrekte wisselbou en onkruidbeheer, is daar dalk net 'n potensiële eenjarige breëblaar onkruidprobleem in jou mielielande. Dit sou dus 'n vermorsing van geld wees om te spuit vir grasse. 'n Akkurate beoordeling van die probleem in staat sal stel om die uitgawes op onkruidbeheer optimaal te beheer en te minimaliseer.
Dit is nuttig om die klei-inhoud van die beste gronde op elke land op jou plaas te ken uit die grondontledings. Die aanwendingshoeveelhede van chemikalieë vir doeltreffende onkruidbeheer styg so vinnig as wat die klei-inhoud van die grond toeneem. Dit gebeur omdat die klei kolloïed sommige van die aktiewe bestanddele wat aangewend is absorbeer en dus die chemikalieë wat die plant uit die grond kan opneem, beperk.
Dit is dwaas om nie die korrekte aanbevole chemiese konsentrasies per hektaar toe te pas nie, om te bespaar op die onmiddellike koste per hektaar. Onkruid wat nie effektief doodgemaak word nie, sal lei tot hoë verliese aan oes-opbrengs gedurende hierdie seisoen. Aanwending van 'n kleiner dosis as die aanbevole dosis, sal veroorsaak dat sommige onkruide nie vrek nie. Oor baie geslagte, kan hierdie "weerstand" onkruid ontwikkel wat sal oorleef teen 'n honderd keer meer aktiewe bestanddeel as wat nou benodig word.
Dit is dus in die belang van die hele boeregemeenskap dat aanbevole aanwendings gevolg moet word. Dit kos 'n enorme bedrag in navorsing en ontwikkeling van nuwe chemikalieë vir doeltreffende onkruidbeheer indien weerstand ontwikkel word.
Om die ekstra chemikalieë wat aangewend moet word om vir die klei-inhoud voorsiening te maak, te illustreer, sien aanbevole aanwendings van acetochlor, wat hoofsaaklik eenjarige grasse beheer, met betrekking tot klei-inhoud van grond. Acetochlor word gewoonlik gebruik in kombinasie met 'n buffer. Dit is 'n bestanddeel wat in kombinasie met acetochlor verhoed dat hierdie chemikalieë die mielieplant doodmaak wat in gedagte gehou moet word, ook 'n gras is.
Pre-of voor opkoms beteken bespuiting van die chemikalieë op grond of minimum bewerking grondoppervlak na plant, maar voor die plante deur die grondoppervlak kom.
Die hoër dosisse per hektaar sal gebruik word in gevalle waar daar veral aanhoudende swaar besmettings van sekere vorme van eenjarige grasse in sekere lande voorkom.
Die koste per hektaar, net vir die chemikalieë, kan wissel van R97,50 per hektaar vir sanderige grond (0% - 10% klei-inhoud) tot R150 vir hoë klei-grond (41% - 55% klei-inhoud).
'n Mielie-oes met 'n potensiaal van 4,5 ton/ha sal gewaardeer word teen sowat R7 200 per hektaar. Dit is dus baie kortsigtig en nie raadsaam nie om R60 per hektaar te spaar as jy in gedagte hou al die huidige en toekomstige potensiële probleme wat kan ontstaan. Weer eens moet jy die probleem saam met jou chemiese konsultant evalueer en beheer behoorlik toepas.
Dit is ook belangrik om te weet watter chemikalieë jy gaan gebruik om te weet wanneer die spuit beskikbaar moet wees gedurende die seisoen. Die onkruidbeheer aanwendings kan gedoen word voor die plante opkom na plant, kort ná die plante opgekom het of tydens of kort na plant op 'n goed voorbereide grondoppervlak. 'n Goed voorbereide plantoppervlak beteken 'n grondoppervlak wat vry is van organiese materiaal wat van die chemikalieë wat aangewend is, kan absorbeer.
Vir die aanwending tydens of kort na plant kan die produsent besluit om die spuit so te monteer dat die chemikalieë 'n breë strook agter die planter spuit of op 'n beperkte baan op elke ry. Alternatiewelik kan die spuit kort na plant gebruik word. Meer tyd is beskikbaar om na-opkoms bespuiting te doen.
Die metode van keuse hang ook grootliks af of die trekker en toerusting besit of gehuur word deur die individuele produsent. Beplanning moet egter baie faktore in ag neem, insluitend die moontlikheid dat jy sal moontlik net 'n klein tydjie sal hê om jou bespuitingsoperasie uit te voer as gevolg van 'n ​​bo-gemiddelde reënval.
'n Opsomming van sommige van die mengsels wat in die mark beskikbaar is, word in tabel 2 op bladsy vyf verduidelik. As 'n produsent of plaasbestuurder moet jy vertroud wees met die belangrikste chemikalieë wat gebruik word en die konsentrasies van die aktiewe bestanddele in elkeen. Daar is baie handelsmerke met goeie name in die mark wat dieselfde of soortgelyke mengsels en aktiewe bestanddele bevat. Wanneer jy pryse en die doeltreffendheid van verskeie produkte vergelyk, bepaal wat die prys per gram van die aktiewe bestanddele per liter is om sodoende die koste op 'n regverdige basis te vergelyk.
Hoofsaaklik eenjarige grasse.
Hoofsaaklik een jarige grasse.
Voor opkoms. Wend aan op 'n goed voorbereide saadbed.
Eenjarige breëblaar onkruide en sekere grasse.
Voor opkoms Wend onmiddellik aan op 'n goed voorbereide saadbed.
Eenjarige breëblaar onkruide en sekere grasse.
Acetochlor/atrazine terbuthylazine (met en sonder buffers).
Eenjarige breëblaar onkruide en sekere grasse.
Voor opkoms. Wend onmiddellik aan op goed voorbereide saadbed. Nie later as 2 dae.
Hoofsaaklik eenjarige grasse.
Voor opkoms. Wend onmiddellik aan op 'n goed voorbereide saadbed. Nie op grond met minder as 16% klei.
Eenjarige breëblaar onkruide en sekere grasse.
Eenjarige breëblaar onkruide en sekere grasse.
Baie kombinasies met baie ander aktiewe bestanddele.
Wend aan op aktiewe groeiende onkruide.
Hoofsaaklik eenjarige breëblaar onkruide.
Voor opkoms of kort na opkoms.
Hoofsaaklik eenjarige breëblaar onkruide.
Hoofsaaklik eenjarige breëblaar onkruide.
Wend 5 - 6 dae na plant aan op vogtige saadbed.
Hoofsaaklik eenjarige breëblaar onkruide.
Wend aan op goed voorbereide saadbed en meng met grond.
Hoofsaaklik eenjarige grasse, geel en pers uintjies.
Voor opkoms. Wend aan op goed voorbereide saadbed binne 3 dae na plant.
Hoofsaaklik eenjarige grasse, geel uintjies.
Soos verwag kan word van hierdie paar voorbeelde is dit bykans onmoontlik vir 'n produsent om tred te hou met al die nuwe chemiese samestellings. Daarbenewens moet die produsent 'n evaluasie doen wat die beste is om aan te wend teen die korrekte dosis op 'n bepaalde land met 'n unieke onkruidprobleem. Raadpleeg altyd 'n professionele persoon in die onkruiddoder veld.
<fn>PulaImvula. Chemicals.2008-01.af.txt</fn>
Landbou-chemikalieë kan in plaas van jou oes beskerm, jou oes vernietig indien dit nie volgens die voorgeskrewe aanbeveling en met die nodige sorg gebruik word nie. Deur die basiese beginsels van chemikalieë-aankope en -toediening te volg, kan 'n produsent groot skade aan sy oes voorkom.
Is die landboumiddel geregistreer vir die betrokke gewas (in Suid-Afrika) en teen die spesifieke onkruid, swam of plaag?
Word die aanbevole dosis van die middel toegedien soos voorgeskryf?
Stem die weerstoestande tydens en ná die toediening ooreen met die toestande voorgeskryf?
Word die tyd van toediening nagekom, byvoorbeeld vroeg in die oggend of laat in die middag?
Val die toestand en aard van die grond waarop die gewas verbou word binne die raamwerk van die voorskrifte, byvoorbeeld tipe grond en grondvog?
Word die beheermaatreëls teen die plaag toegepas op die groeistadium soos deur gebruiksaanwysings voorgeskryf?
Nawerking - hou die landboumiddel 'n gevaar in vir 'n wisselboustelsel, met ander woorde vir die daaropvolgende gewas?
Is die landboumiddel mengbaar met ander middels - spesifieke onkruiddoder met ander onkruiddoders en/of met ander insek- en swamdoders?
aanbevelings moet skriftelik wees en deur die agent onderteken wees.
Produsente moet ook let op die "drift" (drywing) wat kan plaasvind tydens die aanwending van chemikalieë, veral met lugbespuiting, en dit minimaliseer. Groot skade kan veroorsaak word indien dié chemikalieë op aangrensende lande, met vatbare gewasse, beland.
Voedselveiligheid is van kardinale belang. Deur chemikalieë reg aan te wend en rekord te hou van hierdie aanwendings het 'n produsent reeds die ergste voedselveiligheidsvereistes oorbrug.
<fn>PulaImvula. Commercial1.2008-11.af.txt</fn>
Agterste ry: Job Metswamere, Amos Njoro (provinsiale koordineerder), Orapeleng Bankies.
Voorste ry: Phillip Xaba, Deliwe Ntebele-Mutlwane, David Malo en Solomzi Boozene.
George Mahlangu, Jerry Mthombothi (provinsiale koördineerder) en Josias Masombuka.
Agterste ry: Samuel Moloi, Isaac Khuto, Moss Malo.
Voorste ry: Lungile Malo, Israel Motlhabane, Paul Morule en Thando Lolwane.
Agterste ry: Nico Vermaak (bestuurder: Korporatiewe Dienste, Graan SA), Jane McPherson (programbestuurder).
Voorste ry: Basie Ntsimane, Lepati Macaphasa en Boy Mokoena.
Afwesig: Labious Manoto.
Agterste ry: Johan Kriel, (provinsiale koördineerder), Arnold Jenkins, Petrus Monnane, Simon Motsima.
Voorste ry: Jacob Khomako, Michael Ramoholi, Malefane Makubo, Samuel Nyambose.
Agterste ry: Tonie Loots, (provinsiale koördineerder), Karabo Peele.
Voorste ry: Simon Mazwi, Lasarus Mothusi, John Setshwaro, Daniel Mocwiri.
Afwesig: Abednigo Zilimbola.
25 September 2008 sal deur die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir produsente onthou word as 'n baie spesiale gebeurtenis - 'n dag om te onthou.
Die missie van die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir produsente is om bevoegde swart kommersiële produsente te ontwikkel. Die vieringe by NAMPO Park, Bothaville op 25 September 2008 was om erkenning te gee aan produsente wat by die breër landbou industrie ingelyf kan word as ware kommersiële swart produsente.
Die pad na kommersiële graanboerdery is nie maklik nie en daar is nie kortpaaie nie. Boerdery is uitdagend en winsmarges is klein. Hierdie produsente is bygestaan deur die personeel in die GSA Ontwikkelingsprogram vir produsente sowel as baie ander rolspelers in die industrie - banke, agribesighede, insetverskaffers en ander kommersiële produsente.
"Na baie jare van diens aan produsente by wyse van studiegroepe, demonstrasieproewe, boeredae, Boer van die Jaar kompetisie, opleidingskursusse, radio uitsendings en 'n maandelikse nuusbrief, Die Pula/Imvula, het ons besluit om die gevorderde program vir produsente daar te stel om meer intensiewe en individuele bystand aan produsente wat die vermoë, belangstelling, verbintenis en 'n wil het om sukses te behaal, te verleen. Die meeste van die produsente wat tydens hierdie funksie vereer is, was deel van hierdie program vir gevorderde produsente, alhoewel ander reeds lank deel van die program was", het Jane McPherson gesê. "Ons het dit goed gedink dat die tyd ryp is om hierdie produsente wat ten spyte van baie probleme wat hul in die gesig moes staar steeds sukses behaal het, te vereer - die werklike kommersiële produsente.
Ons het dit ook goed gedink om 'n 250 Ton Klub te stig om die prestasie van produsente wat alreeds meer as 250 ton graan per jaar produseer en wie na regte byna kommersiële produsente genoem kan word, te erken. Hoewel baie van hierdie produsente slegs nog 'n jaar of twee deel van ons program sal wees, moet hul erkenning geniet, het Jane McPherson gesê.
Die ontwikkelingsprogram is al vir baie jare in werking met behulp van die Graan Trusts, met die Mielie Trust, wat veral baie in die ontwikkeling van produsente belê het. Dit is daarom verblydend om agt produsente te hê wat ware kommersiële produsente is en aan die landbougemeenskap oorhandig kan word, asook 'n verdere 26 produsente wat vereer word deur as lede van die 250 Ton Klub genooi te word. Daar is verskillende kategorieë binne die 250 Ton Klub en ons het vier produsente wat meer as 'n duisend ton produseer, sewe wat meer as 500 ton produseer en 21 wat meer as 250 ton produseer.
"Ons beplan hierdie funksie as 'n jaarlikse gebeurtenis en sien uit na die feesvieringe in 2009," het Jane McPherson afgesluit.
<fn>PulaImvula. Commercial2.2008-11.af.txt</fn>
Kommersieel aan alle standaarde!
Nico Vermaak (Graan SA), Basie Ntsimane, Boy Mokoena, Karabo Peele, Paul Morule, Job Metswamere, Thando Lolwane, Jane McPherson (Graan SA), Dr Kobus Laubscher (Graan SA), Moss Malo, Lepati Macaphasa, Jenny Mathews (Voorsitter van die Ontwikkelingsprogram vir produsente : Werkgroep).
Exploding quote: "Niemand weet wat voorlê nie Die belangrike ding is om vandag met wysheid aan te pak en môre met ywer en opgewektheid tegemoet te gaan, met die wete dat ons opgewasse sal wees vir wat die môre bring". Pollock.
Gedurende 'n funksie by NAMPO Park naby Bothaville, het nege produsente van die Graan SA Ontwikkelingsprogram gegradueer.
In die Suid-Afrikaanse konteks, het ons tradisioneel "wit" kommersiële produsente terwyl swart produsente as opkomende-, bestaans-, kleinskaal-, of ontwikkelende produsente bekend staan. "Ons het gevoel dat die tyd ryp is om daardie produsente wat volle kommersiële produsent status bereik het, ten spyte van al die probleme op hul pad, te vereer," het Jane McPherson gesê.
Dit spreuke, "Probleme wys wat die mens regtig is," is beaam deurdat die produsente wat op 25 September 2008, vereer is, gewys het wat waarlik in hulle steek.
Lae winsgewendheid van graanproduksie.
Sake verwant aan grond.
Verskillende moontlikhede van grondbesit sonder sekuriteit.
Herverdeling en grondeise.
Kommunale eienaarskap van grond met die onsekerhede en probleme vir kommersiële produsente.
Arm grond status met betrekking tot fosfate en kalk behoeftes.
Hoë koste van masjinerie en onderhoud.
Die ingewikkelde en moeilike vrye markstelsel.
Tekort aan toegang tot finansiering en produksie krediet.
Tekort aan voldoende inligting, kennis en ondersteuning.
Agribesighede - veral, MGK, NWK, VKB en OVK.
Wat word met die status van kommersiële produsent is bereik?
Trekkers, implemente, toerusting en masjinerie.
Lenings en finansiering.
Algemene plaas en besigheidsbestuur.
Karabo Peele, Thando Lolwane, Paul Morule, Job Metswamere, Labious Manoto, Boy Mokoena, Lepati Macaphasa, Basie Ntsimane en Moss Malo. Hulle het hierdie mylpaal bereik deur talent, harde werk, kennis, toegewydheid - daar is nie 'n kortpad as jy wil bereik wat hulle alreeds gedoen het nie. "Moet nooit, nooit ingee nie!"
<fn>PulaImvula. CommunicationMaize.2008-12.af.txt</fn>
Die Ontwikkelingsprogram vir Produsente streef deurentyd daarna om met jou, die produsent, te kommunikeer.
Verskeie mediums word gebruik om die produsent te bereik, insluitend die Pula Imvula nuusbrief, radio uitsendings, DVD, baniere, plakkate en inligtingspamflette.
Ons berei, dupliseer en versprei die maandelikse nuusbrief (agt bladsye, volkleur met foto's), in sewe tale - Engels, Afrikaans, Sesotho, Setswana, Sesotho sa Leboa, IsiXhosa en IsiZulu.
Die Pula Imvula is 'n aaneenlopende projek met 'n produksiesiklus - die oorspronklike artikels word in Engels voorberei, en dan gestuur na Infoworks waar die uitleg van die Engelse weergawe gedoen word. Die artikels word in die korrekte formaat vir vertaling uitgelê, en dit word dan uitgestuur na die ses vertalers. Daarna word dit weer na Infoworks teruggestuur, sodat die ander tale uitgelê kan word. Nadat dit dan goedgekeur is, word dit gestuur vir druk en grootmaat pos. Hierdie siklus neem ongeveer twee maande om te voltooi.
Die Pula Imvula is hierdie jaar uitgebrei om ander gewasse in te sluit - ons het 'n vier blad addisionele kwartaallikse uitgawe in Desember, Maart, Junie en September vir Koringproduksie in die Oos-Vrystaat, wat deur die Winter Graan Trust befonds word. 'n Vier blad kwartaallikse uitgawe in Januarie, April, Julie en Oktober vir Sonneblomproduksie wat deur die Olie en Protein Saadontwikkeling Trust befonds word.
Om inligting aangaande die industrie te versprei na almal betrokke by die program - daar is baie produsente en voorligtingsbeamptes in die veld wat kennis moet dra van die program, wat dit behels en wie hulle moet kontak vir inligting, (hierdie pamflette moet in al sewe tale beskikbaar wees).
Inligtingspamflette is voorberei en gedupliseer in die sewe tale (Engels, Afrikaans, isiXhosa, en isiZulu, Sesotho, Setswana en Sesotho sa Leboa). Kopieë van hierdie pamflette is uitgegee aan al die provinsiale kantore en versprei aan betrokke partye. Hierdie pamflette was beskikbaar by NAMPO en sal deurlopend deur die jaar gebruik word.
"'n Agt-minuut DVD oor die program is ontwikkel en baie goed gebruik deur die jaar. Gedurende NAMPO, het ons "vriende van die program" uitgenooi om na die eerste DVD te kom kyk en hulle reaksie was baie goed. Kopieë van die DVD is beskikbaar gestel aan al die Provinsiale koördineerders, asook die opleiers, en word vertoon tydens elke geleentheid. Tydens 'n studiegroep vergadering in die Vrystaat, het Johan Kriel die DVD vertoon en die produsente het versoek om dit drie maal te sien - hulle was verheug om die omvang van die program te sien.
Baniere is in die vervaardigingsproses en sal gebruik word deur elke Provinsiale Bestuurder tydens studiegroep vergaderings en produsente dae.
Ons maak gebruik van weeklikse radio uitsendings oor vier radiostasies om inligting deur te gee aan 'n wye luisteraars basis.
<fn>PulaImvula. Competition.2010-01.af.txt</fn>
As 'n beroep het boerdery ongelukkig gedurende die afgelope jare onder Suid-Afrikaanse jongmense ongewild geraak. Daar is ook 'n persepsie dat daar geen swart kommersiële produsente is wat goed presteer nie. Met hierdie kompetisie wys ons mense dat daar suksesvolle swart produsente is en dat mense wat hard werk kán presteer.
Die gala-aand waar die Produsent van die Jaar aangekondig is, het gedurende hierdie periode plaasgevind, alhoewel die finaliste gedurende die vorige periode geïdentifiseer is. Mnr Samuel Moloi van Fouriesburg, mnr Isak Khuto van Ficksburg en mnr Labious Manoto van Mooifontein was die drie finaliste. Die wenner was mnr Labious Manoto van Mooifontein wat vir baie jare 'n lid van hierdie ontwikkelingsprogram was (hy is 'n 1 000 ton lid van die 250 ton klub en het vanuit ons program "gegradueer"). Ons het daarom hierdie jaar voortgegaan met die kompetisie soos in vorige jare. Daar was sewe genomineerdes vir die Ontwikkelende Produsent van die Jaar: mnr Philip Xaba van Bothaville, mnr Lungile Malo van Delareyville, mnr Simon Mazwi van Makouspan, mnr Shimi Mokoka van Vanderbijlpark, me Nolundi Msengana van Vanderbijlpark, mnr William Matasane van Senekal en mnr Samuel Moloi van Fouriesburg.
Die lede van die paneel van beoordelaars wat die finaliste gedurende Junie hierdie jaar beoordeel het, was mnr Karabo Peele van die Mielie Trust, mnr André Smit van die Land Bank, mnr Dirk van Rensburg (afgetrede lid van die Graan SA Uitvoerende Komitee), mnr Jabulani Zitha en mev Jenny Mathews (lede van die Graan SA Uitvoerende Komitee en werkgroep vir produsente-ontwikkeling) en drie personeellede van die program (Jane McPherson, Willie Kotzé en Danie van den Berg). Die kandidate van die Vrystaat het veral beïndruk en die drie finaliste is van die Vrystaat. Dit is die eerste keer in die geskiedenis dat daar geen finalis van Noordwes af is nie. Soos in die Desember-uitgawe van Pula/Imvula berig is, is die 2009-wenner van Graan SA Ontwikkelende Produsent van die Jaar, Samuel Moloi van Fouriesburg.
Ons het hierdie jaar vir die eerste keer 'n kompetisie vir die Mini-produsent van die Jaar aangebied - in Mpumalanga en die Oos-Kaap. Daar was vyf kandidate vir elke streek en hierdie kompetisie is gedurende dieselfde week as die ander kompetisie beoordeel. Ons het lank reeds die behoefte gesien om produsente wat presteer ten spyte van 'n klein stukkie grond, te beloon. Ons hoop om baie mense te inspireer om klein te begin op watter grond hulle ook toegang kan verkry en hulle vaardighede te ontwikkel, sodat hulle in 'n posisie kan wees om die grootte van hulle bedrywighede te vergroot.
<fn>PulaImvula. Congress(Maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Mnr Jan Botha van Thaba'Patchoa het 'n paar bekommernisse namens ontwikkelende produsente tydens die jaarlikse Graan SA Kongres op 9 Maart 2011 geopper. Hy fokus hoofsaaklik op die uitdagings wat ontwikkelende produsente het en die regering se onvermoë om hulle te help.
"As swart produsente, staan ons ​​voor dieselfde uitdagings as die kommersiële produsente en in baie gevalle tref die uitdagings ons harder want ons het nie reserwes nie," het Jan gesê voordat hy voorbeelde van probleme gegee het en hoe die regering in gebreke gebly het om hulle te help.
Die eerste saak waaroor hy gepraat het, was die lae pH-vlak van grond. Hy het daarop gewys hoe die DAFF in die Vrystaat verlede jaar kalk aan produsente belowe het. GPS kaarte is gemaak, grondmonsters is geneem, aanbevelings gemaak, kalkhoeveelhede bepaal en die geld was beskikbaar in die begroting. Dit was al gedoen in Mei 2010 en nog steeds is die kalk nie op die lande uitgestrooi nie. "Dit het die somergewas verlede jaar beïnvloed en sal weer 'n invloed op die koringoes hierdie jaar hê," het Jan gesê.
Die swak toestand van masjinerie en trekkers was sy tweede kommer. Hy het gepraat oor hoe Graan SA 'n deeglike evaluering van die trekkers en masjinerie van 42 produsente in die Vrystaat gedoen het en die DAFF versoek het om produsente te help met R2,5 miljoen vir die herstelwerk. Dit was gereed op 12 Maart 2010, maar tot op datum het niks gebeur nie.
Sy volgende bekommernis was beskadigde kontoere en waterbane. "Die DAFF het 'n Land Care program wat goed werk, maar hul begroting is te klein is en die grond spoel vinniger weg as wat hulle kan werk."
Hy het ook die swak toestand van ons land se paaie genoem en die negatiewe uitwerking daarvan op produsente, voordat hy na die probleem van oorbeweiding beweeg het. "Oorbeweiding moet deur die DAFF bestuur word deur 'n program wat bekend staan as bodem beskerming," het Jan voorgestel.
Die versuim van munisipaliteite om dorpsgrond te bestuur, het ook sy lys gehaal, sowel as die probleem om produksielenings te verkry. Jan verduidelik dat net 25% van lande van swart produsente geplant is, omdat die produsente nie toegang tot produksielenings kon kry nie. Winste is te klein om 'n lening te regverdig. Graan SA het besigheidsplanne vir 152 produsente in die program voorberei wat somergewasse wou aanplant. Die produsente het tydelike toelae benodig om 'n sukses hiervan te maak, maar die regering het nooit 'n besluit oor die aangeleentheid geneem nie. "27 000 hektaar grond kon deur hierdie swart produsente aangeplant gewees het . Die regering het niks gedoen om hulle te help nie, maar hulle sê hulle is bekommerd oor voedselsekuriteit".
Jan het ook sy kommer uitgespreek oor die feit dat voorligters nie in staat is om produsente te help nie."Hulle het nie praktiese boerdery-ondervinding nie en die meeste kom nie eens op die plase nie."
Die laaste voorbeeld van die regering se versuim om die belange van ontwikkelende produsente aan te spreek, is die kwessie van die Departement van Grondsake om grond te gee aan mense wat nie produsente is nie. "Goeie produsente moet voortgaan met die stryd sonder grond van hul eie, terwyl grond gegee word aan ander wat dit nie kan gebruik nie."
Mnr Jan Botha het sy toespraak geëindig deur 'n pleidooi aan die voorsitter van die Kongres om hul boodskap aan die hoogste vlak van regering oor te dra. "Hulle faal die swart produsente en ons sal nooit die sektor transformeer, tensy hulle begin om die mense te help nie," het hy afgesluit.
<fn>PulaImvula. Congress(maize).2011-02-08.af.txt</fn>
Elke jaar, gedurende Maart, bied Graan SA die jaarlikse Kongres op Bothaville aan. Die datums vir die Kongres vir hierdie jaar is 9 en 10 Maart 2011.
Ter voorbereiding van die Kongres, sal daar sewe mini kongresse vir die lede van die studiegroepe gehou word - streeksvergaderings word gehou vir die lede van Graan SA. In die verlede is daar slegs vier vergaderings gehou, maar ons het besef dat dit somtyds vir produsente moeilik is om lang afstande te reis na dié vergaderings.
Indien jou lidmaatskap betaal is, word jy as Graan SA lid uitgenooi om die vergadering in jou streek, wat gereël word deur die provinsiale koördineerder van jou studiegroep by te woon.
Die vergaderings word soos in tabel 1 beplan: (die presiese plek sal later gekommunikeer word).
Wat behoort Graan SA, as jou kommoditeitsorganisasie, vir jou as graanprodusent te doen?
Is Graan SA gerat vir die toekoms?
By die mini kongres word produsente gereed gemaak vir die Kongres en die studiegroeplede kry die kans om hulle verteenwoordigers na die Kongres te kies. In die verlede het ons probeer om die studiegroeplede in Noord-, Suid-, Wes- en Oosstreke in te deel, maar dit het toenemend moeilik geraak, aangesien die grense nie duidelik is nie. Om dinge sodoende makliker te maak, het ons besluit om 'n streeksvergadering te hou in elke provinsiale koördineerder se streek. Volgens die Graan SA konstitusie, sal 32 afgevaardigdes toegelaat word om die Kongres te Bothaville op 9 en 10 Maart 2011 by te woon. Vanuit hierdie 32 afgevaardigdes kan vier verteenwoordigers gekies word om op die Uitvoerende Komitee van Graan SA te dien. Op bladsy vyf kan jy meer lees oor die voorgestelde aanpassings tot die konstitusie.
Uit ons ervaring het ons gevind dat die verkose persone tot die Uitvoerende bestuur nie altyd bona fide graanprodusente was nie en kon hulle nie altyd die nodige bydraes gedurende die vergaderings lewer nie. Ons hoop dat die ontwikkelende produsente die toepaslike verteenwoordigers sal kies om op die Uitvoerende Komitee te dien. Hierdie komitee lede moet die kommersiële graansektor verstaan om sodoende 'n bydrae tot besprekings en beleidsformulerings te lewer.
<fn>PulaImvula. Conservation(maize).2010-11-08.af.txt</fn>
Bewaring van ons grond - wat kan ons doen?
Gronderosie van waardevolle landbougrond in Suid-Afrika is te wyte aan mense se onkunde en misbruik van die grond. Dit is belangrik dat produsente meer leer oor die beheer van erosie en verspoeling en verantwoordelikheid aanvaar vir bewaringspraktyke wat die aarde sal beskerm.
"If mankind cannot devise and enforce ways of dealing with the earth, which will preserve the source of life, we must look forward to a time - remote it may be, yet clearly discernible, when our kind, having wasted its great inheritance, will fade from the earth because of the ruin it has accomplished." Professor N.S. Shaler van Harvard Universiteit, 1896.
Hierdie woorde is geskryf in 1896; vandag kan ons nie meer die probleem ignoreer nie. Die Dalai Lama erken dat gronderosie 'n krisis is wat stil-stil nader kruip.
"The threat of nuclear weapons and man's ability to destroy the environment are really alarming. And yet there are other almost imperceptible changes. I am thinking of the exhaustion of our natural resources and especially of soil erosion and these are perhaps more dangerous still, because once we begin to feel their repercussions it will be too late." (Bladsy 144 van die Dalai Lama se Little Book of Inner Peace: 2002, Element Books, London).
Gronderosie is 'n natuurlike proses, maar die probleem is dat menslike aktiwiteite die agteruitgang vinniger laat plaasvind as wat dit natuurlik sou gebeur. Wanneer grond vanaf individuele lande of die plaas weggespoel word, vat dit waardevolle voedingstowwe, kunsmis, plaagdoders en organiese materiaal met dit saam. Produsente kan nie die ekonomiese verlies of die omgewingsimpak van grondverlies bekostig nie.
Studies toon dat die jaarlikse grondverlies in Suid-Afrika soveel as 300 tot 400 miljoen ton is, wat bereken word as byna drie ton per hektaar. Die waarde van grondvoedingstowwe en kunsmis wat in die see gestort word deur Suid-Afrikaanse riviere, beloop jaarliks onberekenbare miljoen rande. Vir elke ton landbouproduk soos mielies, koring, sorghum en suiker, verloor Suid-Afrika gemiddeld 20 ton grond. Die voedsel en landbou organisasie van Amerika skat dat die globale verlies aan produktiewe grond deur erosie jaarliks vyf tot sewe miljoen hektaar beloop. (Enviro Facts, University of Western Cape).
Suid-Afrika is 'n semi-woestyn land. Vars water is ons mees beperkte natuurlike hulpbron. Water beskikbaarheid nou en in die toekoms is grootliks afhanklik van klimaat, waterverbruik en bestuur en grondpraktyke. Omdat water so 'n skaars kommoditeit is, is dit belangrik dat produsente sover moontlik, die beste praktyke om dit te bewaar, gebruik. Swaar reënval teen enige hang veroorsaak waterlope (diep krake op die oppervlakte van landbou grond), wat erge gronderosie en afloop veroorsaak.
Kontoerboerdery word algemeen gebruik op lande met 'n helling waar gewasse jaarliks geplant word. Dit is 'n metode waar die produsent kontoerwalle en holvore gedurende bewerking vorm om die rigting van die direkte afloop van die water te verander om parallel met die helling te hardloop. Kontoerbewerkingspraktyke verhoed oortollige afloop van water omdat al die water parallel met die helling afloop. Hierdie kontoerwalle sal help om die afloop van water na reënbuie te help verhoed en te verminder en die grond kans gee om die waardevolle water te absorbeer.
Verhoog water infiltrasie.
Sommige bewaringspraktyke kos geld, maar verhoogde opbrengs as 'n resultaat van kontoere wat waardevolle bogrond en water behou, sal opmaak vir die korttermyn verliese so vinnig as binne twee tot drie jaar. Studies het getoon dat kontoere opbrengs kan verhoog met 5% tot 10% en brandstof en masjinerie kostes verminder, wanneer dit vergelyk word bewerking op en af met die helling.
Die ploeg van kontoere word aangemoedig deur grondbewaringsdeskundiges as een van die metodes om die groeiende probleem van gronderosie op te los. Die hoeveelheid grond wat verlore gaan hang af van die bewerkingsprogram deur die produsent. Die beste resultate is gevind waar geenbewerking metodes gebruik word en die minste grondverlies en laagste persentasies van water afloop gemeet is. Met geenbewerking word die grond nie versteur nie en die sade van die nuwe gewas word geplant in die deklaag en stoppels wat op die land gelos is na die laaste gewas.
Klaarblyklike metodes moet verfyn en aangepas word om elke individuele land op elke plaas te pas en elke bewaringsplan moet aan die doelwitte van die individuele produsent voldoen. Bewaringspraktyke soos kontoere laat die veilige verwydering van afloop water wat op die grond val toe en bied beskerming teen skadelike winde. 'n Goeie bewaringsplan moet egter ook die verstandige gebruik van kunsmis (kommersieel of lewende hawe mis) versigtige hantering van plaagdoders, bevordering van natuurlike wild lewe habitat en instandhouding van vleilande insluit. Bewaring sal die grond beskerm en sy produksiebasis verbeter. Dit verhoog ook grondwaarde.
Daar is 'n sekere graad van kundigheid en selfs landbou ingenieursvernuf nodig vir die aanvanklike beplanning en vestiging van kontoere.
Wat die grens tussen kontoere sal vorm byvoorbeeld kontoerwalle, holvore of grasweiding.
Ons moet met ons ondersteuningsisteme van die regering, die Departement van Landbou en voorligtingsbeamptes praat, wat produsente moet bystaan met kennis en vaardigheid oor grondbewaring.
As produsente moet ons ons rol as rentmeesters van die aarde en ons land se waardevolle natuurlike hulpbronne aanvaar. Ons moet versigtig wees wat ons uit die aarde vat en die effek wat dit het op die natuurlike hulpbron. Een van ons top produsente van die Rustenburg area, Karabo Phele, het gereageer op 'n aanmerking oor hoe gelukkig hy is om top sonneblomopbrengste te kry met geen kunsmis in die ryk swart turf grond wat 'n mens daar kry, " If you take something out of the soil year after year, no matter how good it is and if you never put something back, you are depleting it and either you or a future generation will find the earth cannot give up what it once did".
Top gewasgronde verloor waardevolle bogrond, die opbrengs op daardie grond verlaag en die produsent is voortdurend besig om te sukkel om 'n goeie opbrengs te verkry. Erosie en die verlies aan grondvrugbaarheid veroorsaak dooie grond. Die is nie die natuur nie, maar die mens wat die aarde in 'n woestyn omskep. Die bewaring van ons grond en water hulpbronne is krities vir ons ekonomiese voortbestaan en oorlewing!
<fn>PulaImvula. Constitution(maize).2011-02-08.af.txt</fn>
Voorgestelde aanpassings tot die konstitusie (verteenwoordigend deur werkgroepe, die Uitvoerende Gesag en Kongres deur opkomende produsente), sal aangebied word by die Maart 2011 Kongres.
Studiegroepe (nie-kommersiële produsente) sal afgevaardigdes kies vir die Werkgroep vir Ontwikkeling van Boere en nie na die Kongres nie.
Die 250 Ton Klub (kommersiële swart produsente) sal afgevaardigdes na die Kongres verkies waar vier swart lede vir die Uitvoerende Gesag uit hulle geledere gekies sal word.
Die doelwit van afgevaardigde lede van die 250 Ton Klub na die Kongres en die verkiesing van lede vir die Uitvoerende Gesag sal verseker dat kommersiële swart graanprodusente die kongres bywoon en op die Uitvoerende Gesag dien en nie mense wat primêre graanprodusente is nie. Die kwalifikasie vir deelname aan die Werkgroep, Kongres, en die Uitvoerende Gesag sal steeds graanproduksie bly.
Twee studiegroep verteenwoordigers per streekskantoor area sal verkies word gedurende die jaarlikse streeksvergaderings wat voor die kongres gehou word, om te dien op die Werkgroep vir Ontwikkeling van Boere.
Die Uitvoerende Gesag het die graanproduserende-area in die Republiek verdeel in Oostelike en Westelike streke met die N1 Noord/Suid die grens tussen hierdie twee streke. Die skeiding tussen die streke mag van tyd tot tyd deur die Kongres aangepas word, soos op aanbeveling van die Uitvoerende Gesag om te verseker dat die streke so prakties as moontlik is om die belange van alle opkomende graanprodusente op nasionale vlak te verteenwoordig.
Studiegroepe word gevorm binne die Oostelike en Westelike streek soos gestipuleer in Artikel 7.7. Elke studiegroep bestaan uit ten minste 10 studiegroeplede wat graan in die streek produseer. 'n Studiegroeplid sal slegs aan een studiegroep behoort.
n Afvaardiging van 32 sal toegeken word na aanleiding van Artikel 25.3, wat verwys na afgevaardigdes van swart kommersiële graanprodusente na die Kongres. Hierdie afgevaardigdes sal nie bepaal word op die basis van produksie of betalings of kommoditeitsheffing in hulle streke nie. Die 250 ton klub sal jaarliks die 32 afgevaardigdes na die Kongres verkies gedurende die jaarlikse vergadering voor die kongres. 16 afgevaardigdes van die Oostelike area en 16 van die Westelike area sal verkies word (soos verwys in Artikel 7.7). Die afgevaardigdes na die kongres moet voldoen aan die kwalifikasies vir lidmaatskap soos gestipuleer in Artikel 5.1.4.
Art. 11.3 Vier verteenwoordigers wat elkeen die belange van die kommersiële swart graanprodusente en die studiegroepe in die Oostelike en Westelike areas verteenwoordig (soos verwys na in Artikel 7.7). Twee lede van die Oostelike en twee lede van die Westelike areas sal gedurende die Kongres genomineer word deur die afgevaardigdes van die betrokke areas en sal verkies word deur 'n stembrief. Een lid van die Oostelike en een lid van die Westelike area sal jaarliks verkies word. Hierdie lede van die uitvoerende gesag sal dien op die Werkgroep vir die Ontwikkeling van Boere.
13.3 sal in die geval van lede genoem in Artikel 11.2 en 11.
Let wel: Dit word aanbeveel dat die vereiste in 13.3 van toepassing sal wees op beide kommersiële, sowel as die swart kommersiële produsente op die Uitvoerende Gesag. Die res van die stipulasies vir die kwalifikasie van lede vir die Uitvoerende Gesag sal dus behou word.
250 Ton Klub lede (swart kommersiële produsente).
5.1.4.3 Die doelwitte van GSA onderskryf, sal kwalifiseer vir lidmaatskap van GSA.
Lidmaatskap sal bekom word soos uiteengesit in die regulasies. 250 Ton Klub afgevaardigdes na die kongres sal die reg hê om te stem.
5.2 'n Lid genoem in artikel 5.1.1, 5.1.2, 5.1.3 en 5.1.4, sal lidmaatskap van GSA behou in slegs een van die lidmaatskap kategorieë wat in artikel 5.1 genoem word.
<fn>PulaImvula. ConsumptionMaize.2009-09.af.txt</fn>
Waterverbruik - tot watter mate word dit deur besproeiing beïnvloed?
Waterverbruik deur sektore en vereiste hoeveelhede word verskaf deur die Departement van Waterwese en Bosbou. Die statistieke vir die jaar 2000, deur die volgende waterverbruikers in Suid-Afrika, word hieronder aangedui. Waterverbruik word uitgedruk as miljoene kubieke meter per jaar.
Dit is duidelik dat landboubesproeiing byna die helfte van die beskikbare watervoorraad gebruik. Met die bevolking wat tot meer as 47 miljoen gegroei het, is dit duidelik dat hierdie sektor onder toenemende druk sal kom om water meer oordeelkundig te gebruik, en slegs vir produktiewe doeleindes in ooreenstemming met wetgewing. Daar word beraam dat waterhulpbronne in Suid-Afrika tot volle kapasiteit ontwikkel is en dat verdere ontwikkeling baie duur sal wees.
Ongeveer 1,3 miljoen hektaar boerderygrond in Suid-Afrika is tans onder besproeiing, terwyl 'n verdere 233 600 hektaar die potensiaal het om ontwikkel te word. Dit word beraam dat slegs ongeveer 178 000 hektaar in die toekoms ontwikkel sal word, omdat water so skaars is. Mielieproduksie van ongeveer 660 000 ton op 110 000 hektaar besproeiingsgrond, maak 10% uit van die totale nasionale gewasse onder besproeiing.
<fn>PulaImvula. ContractingMaize.2008-10.af.txt</fn>
Die produsent wat jou as 'n kontrakteur gebruik, het sekere verwagtings rondom die werk wat gedoen moet word. As 'n kontrakteur het jy 'n verantwoordelikheid teenoor die produsent van wie se besigheid jy grootliks afhanklik is.
Dit is belangrik om in gedagte te hou dat alle grondbewerking gerig is op die voorbereiding van die land vir die aanplant van gewasse.
Indien die fisiese toestand van die grond sodanig is dat behoorlike bewerking nie kan plaasvind nie, is dit die kontrakteur se verantwoordelikheid om dit aan die produsent te noem, in plaas daarvan dat hy swak werk verrig en betaling verwag. Swak grondvoorbereiding kos die produsent geld en waarborg hom nie die volgende oes nie. Indien die produsent nie wins kan maak van gewas-aanplantings nie, sal die kontrakteur nie meer 'n werk hê nie.
Primêre grondbewerking volg na die oes van die vorige gewas. In die somerreënvaldele waar 'n wintergewas aangeplant moet word (bv. koring), afhangende van die landbou-area, word dit aanbeveel dat die eerste bewerking so gou moontlik na die vorige koringoes afgehaal is, gedoen word. Dit verseker dat soveel as moontlik van die normale somerreën die grond binnedring.
Nadat somergewasse geoes is (bv. mielies), moet die land slegs voor die lentereëns bewerk word om te verseker dat die reën die grond binnedring vir die volgende plantseisoen. Elke spesifieke gewas in verskillende areas het 'n optimale planttyd. Die regte planttyd is absoluut noodsaaklik vir die sukses van die oes. Die bewerking wat aanplanting voorafgaan, moet so gedoen word dat die land gereed is vir aanplanting op die beplande tyd.
'n Goeie kontrakteur weet wat die beste praktyk in 'n spesifieke area is en dit is ook die verantwoordelikheid van die kontrakteur om die produsent in te lig wanneer dit te laat is, of indien toestande ongeskik is vir die verskillende bewerkingsoperasies. Dit is in niemand se belang om te laat te plant nie, omdat verskeie risiko's (bv. ryp of droogte tydens blomtyd) winsgewendheid onwaarskynlik maak. 'n Kontrakteur wat aanhou plant na die afsnydatum, vernietig die produsent se besigheid, sowel as sy eie.
Die is nie moontlik om standaarde te stel vir elke operasie in elke area nie. Die produsent en die kontrakteur moet ooreenkom oor die verskillende take voordat die werk gedoen word. Indien die produsent bv. vereis dat die kontrakteur sekere hoeveelheid hektare op 'n sekere diepte ploeg, moet dit duidelik deur beide partye verstaan word en verkieslik in 'n kontrak ingesluit word - dit mag bv. 30 hektaar op 'n diepte van 300 mm wees.
Aanplanting deur kontrakteurs het spesifieke standaarde. Die produsent sal 'n sekere plantpopulasie per hektaar vereis, sowel as die aanwending van 'n sekere hoeveelheid kilogram kunsmis per hektaar. Dit is absoluut noodsaaklik dat die kontrakteur verseker dat hierdie standaarde bereik word - die sukses van die gewas is afhanklik van akkurate aanplanting. Die kontrakteur moet homself toerus om te verseker dat hy die verwagte standaarde kan nakom.
Met kontrakbespuiting is dit ook baie belangrik dat berekeninge korrek gedoen word - die korrekte hoeveelheid gif per hektaar en ook die korrekte hoeveelheid water per hektaar.
Oor die algemeen is kontrakteurs geneig om meer werk in te neem as wat hulle binne die optimale raamwerk van tyd en vereiste standaard kan behartig. Die kontrakteur sal dus meer inkomste genereer indien hy meer hektaar kan bewerk. Die gevaar van hierdie situasie is dat die kliënt wat teleurgesteld is (die kliënt is die produsent) nie weer van die kontrakteur in die toekoms gebruik sal maak nie.
Daar is algemeen aanvaarbare norme wat gebruik kan word in die berekening van hoeveel hektaar 'n trekker, met 'n sekere implement, in 'n dag kan doen (Tabel 1).
Die koste van bewerkings kan baie gekompliseerd wees, omdat daar twee tipes koste is wat in die berekening ingesluit word. Die masjinerie moet aangekoop word (kapitale uitgawes) en daarna instand gehou word.
Elke trekker en stuk masjinerie het 'n verwagte lewensduur, in ag genome normale standaarde van instandhouding en gebruik, waarna dit vervang moet word of groot herstelwerk moet ondergaan. Vir die doel van bespreking het die industrie sekere standaarde bv. die lewensduur van 'n trekker word bereken op 12 jaar (1 000 ure werk per jaar vir 'n tydperk van 12 000 ure = 12 jaar). Hierdie standaarde word bepaal deur die ontwerp van die masjien, sowel as lewensduur wat deur ondervinding in die veld opgedoen is. Wanneer die kapitale koste van die trekker bereken word, word die aanvanklike koste verdeel in 12 dele - een deel vir elke jaar van die trekker se lewe.
Vir die doel van die berekening word dit ook aangeneem dat die geld om die trekker aan te koop deur 'n lening bekom is en die rente op die kapitale bedrag ook deel vorm van die berekening van koste per hektaar.
Dit het 'n belangrike invloed op die hoeveelheid werk wat in 'n maand gedoen kan word. Onthou altyd dat boerdery blootgestel is aan die elemente - die invloed wat reën het op die werk van 'n kontrakteur, moet nie onderskat word nie. Baie dae gaan gedurende die jaar verlore a.g.v. reën en ook dae wanneer die grond te nat is om te bewerk.
Raadpleeg die plaaslike weerstasie (LNR vir Grond, Klimaat en Water in Pretoria by (012) 310- 2500 en praat met Derick Vermaak).
Die toestand van die toerusting en verwagte tye wanneer werk staan a.g.v. brekasies.
Hierdie is een van die belangrikste aspekte van kontrakteurswerk. Onthou dat masjinerie nie breek wanneer hulle staan nie - dit is wanneer hulle werk en druk ontstaan en die masjinerie teen volle kapasiteit werk, dat hulle breek. Dit is daarom belangrik dat voorkomende instandhouding gedoen word tydens stil tye.
Wanneer jy as kontrakteur die aantal hektare bereken wat jy gedurende die seisoen wil bewerk, onthou om voorsiening te maak vir dae wat verlore gaan a.g.v. breekskade.
Dit is dit nie algemene praktyk om geskrewe kontrakte aan te gaan nie, omdat daar so baie veranderlikes is wat 'n rol kan speel - bv. brekasies en weersomstandighede, en ander omstandighede wat deur die Here bepaal word. Die kontrak moet los bewoord word om toe te laat vir onvoorsiene omstandighede - en die feit dat dit los bewoord word, maak dit moontlik vir albei partye om hulle van die ooreenkoms te onttrek.
Kontrakte van hierdie aard kan mondelingse ooreenkomste wees, of verbintenisse, van voorneme. Beide partye kom ooreen om werk te verrig teen 'n sekere vergoeding.
Een van die areas waar konflik kan ontstaan tussen die kontrakteur en produsent, is die bepaling van landgroottes. Dit is in die belang van die kontrakteur om die hektaar meer te maak en in die belang van die produsent om dit minder te maak.
Landgroottes behoort akkuraat bepaal te word, ten einde enige probleme uit die weg te ruim. Die gebruik van 'n GPS maak die berekening van oppervlaktes baie makliker en is baie akkuraat. Alle persone het egter nie toegang tot hierdie tegnologie nie. Daar is egter eenvoudige metodes om landgroottes te bepaal deur die gebruik van basiese area berekeninge.
Mnr JP le Roux van Pretoria het 'n studie gemaak van die kostes van masjinerie en 'n gedetailleerde en omvattende meganisasie-gids saamgestel. Hierdie gids word gesien as 'n goeie en betroubare basis waarvandaan kostebesluite gemaak kan word. Mnr Koos le Roux kan gekontak word by (012) 998-2803, óf 082 828 9531, of e-pos koosleroux@absamail.co.za.
Let daarop dat hy direkte en oorhoofse kostes in sy berekeninge insluit, maar nie arbeidskoste en enige beloning aan die kontrakteur nie, sowel as die vervoer van masjinerie na nuwe plekke - die winsmarge moet gevoeg word by die voorgestelde syfers, plus arbeid en die koste van vervoer tussen verskillende plekke.
<fn>PulaImvula. Crop(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Die Nasionale Oesskattingskomitee maak op verskeie stadiums gedurende die groeiseisoene syfers bekend wat 'n skatting gee van die oes op die land op daardie stadium. Hierdie oesskattings speel 'n belangrike rol in die bepaling van die prys van daardie oes.
Wat is oesskattings?
Graan SA besef dat oesskattings 'n baie omstrede kwessie is. Daar moet helder gedink word oor die rol en funksie van die Nasionale oesskattingskomitee voordat veranderinge voorgestel word wat 'n verdere negatiewe gevolg vir produsente kan hê.
Daar moet onthou word dat die Nasionale Oesskattingskomitee 'n skatting doen op die hele oes en nie net dit wat aangebied word vir die kommersiële mark nie. Dit is ook nie moontlik om te bepaal hoe groot die oppervlakte is wat aangeplant is nie, en ook nie die opbrengs wat verkry word nie - dit bly 'n skatting. Die kwaliteit van die skatting kan net so goed wees as diegene wat deelneem in die voorsiening van die inligting. Die grootste bron van inligting bly die produsente.
Wie is die Nasionale Oesskattingskomitee (OSK)?
Ongeveer 3 000 produsente wat saamwerk en hul inligting aan die komitee op 'n maandelikse basis stuur.
Instellings met die naam van Ruimtelike Intel en Geoterra Image bepaal die gebied wat aangeplant is met die hulp van satellietversending.
Die LNR-Instituut vir Graangewasse, sowel as die Kleingraaninstituut wat werk op statistiese data in samewerking met die produsente.
Verteenwoordigers van die Provinsiale Departemente van Landbou wat inligting oor die status in die produksie gebiede gee.
Agri besighede het hul eie oesskattings in hul gebiede. Hierdie inligting word gegee aan die NOK, maar hul verwagte areas geplant word nie gebruik in die begroting nie.
Die Direktoraat van Landbou Statistieke van die Nasionale Departement van Landbou wat die inligting versamel, verwerk die data en maak die amptelike skattings.
Indien die OSK ophou met ramings, sal daar nie meer nasionale oesskatting gedoen word nie Die antwoord hierop is nee, omdat ander organisasies ramings sal maak en dan sal dit nie duidelik wees wie se ramings korrek is?
Is die OSK onafhanklik of word dit gemanipuleer word deur rolspelers in die bedryf Dit is baie moeilik vir enige individu om die OSK te manipuleer, want daar is 'n aantal onafhanklike rolspelers wat almal bydra tot die suiwerheid van die inligting?
Wat is Graan SA se opinie?
n Onafhanklike, akkurate en tydige oppervlak en oesskatting noodsaaklik is vir die korrekte funksionering van graanmarkte.
Produsente, die Nasionale Oesskattingskomitee en ander rolspelers moet saamwerk om dit te bereik.
Die lede van Graan SA en al die ander produsente en rolspelers moet aangemoedig word om die korrekte inligting konsekwent te gee.
<fn>PulaImvula. CropMaize.2009-04.af.txt</fn>
90% van die grond in Suid-Afrika is geklassifiseer as woestyn of semi-woestyn. Behalwe waar besproeiing moontlik is, is die boerdery blootgestel aan elemente soos reën, sonskyn, ryp, sneeu, hael en winde. Dit is belangrik dat elke produsent die klimaat en ander risiko's vir sy boerdery se fisiese produksie in ag neem.
Boerdery is 'n besigheid en die besigheid sal slegs oor die langtermyn oorleef, indien elke jaar winsgewend is en die reserwes van die besigheid opbou. Wins is nie gewaarborg nie en 'n besluit om in 'n landboubesigheid te belê, is gebaseer op die evaluering van al die produksie-risiko's betrokke.
Persepsie van die produksiekapasiteit van hulpbronne.
Verminder die kanse van slegte gebeure. Die kanse vir 'n slegte gebeurtenis kan verminder word deur die keuse van meer as een kultivar, meer as een gewas, die geografiese verspreiding van produksie en prysvasstelling vir jou gewas.
Versprei die risiko deur versekering uit te neem en kontrakte vooruit te verseker.
Verminder die risiko deur die impak van ongunstige gebeure te verminder.
Die beginsel van versekering as 'n risikoverdelingsmeganisme is die aanvaarding van geskikte premies vanaf 'n groot aantal kliënte, wat die versekeringsmaatskappy in staat stel om die risiko saam te voeg. Die versekeringmaatskappy sal inligting oor die herhaling en graad van eise gebruik om premies vas te stel, op vlakke wat die maatskappy in staat sal stel om eise uit te betaal vanaf die premies wat bygedra is, en steeds 'n marge te laat vir bedryfsuitgawes en wins. In kort sal die versekeringsmaatskappy dus premies van al die kliënte neem, wat hulle in staat sal stel om uitbetalings te doen vir die skade wat in sekere gebiede plaasgevind het.
Versekering is egter slegs aanloklik vir produsente wat risiko's dra wat ernstig genoeg is om 'n premie te vereis wat gelykstaande aan of meer is as die verwagte verlies sonder versekering. Klein risiko's word normaalweg nie verseker nie, terwyl groot risiko's wat die voortbestaan van die plaas of die bestaan van die eienaars kan beïnvloed, gewoonlik verseker word. 'n Omvattende reeks van produkte is beskikbaar om die verskillende risiko's en gevare wat in die landbou as 'n geheel ervaar word, te dek.
Gewasverliese as 'n resultaat van die sigbare en direkte fisiese beskadiging van dele van die plant of die plant as 'n geheel. Verliese wat gedek word sluit in, saad of pitte wat uitgeslaan word, groeipunte wat beskadig word, blare wat beskadig word deur gedeeltelike of totale afsnyding en haelskade aan stamme wat gekneus is, geknak is of afgebreek is. Haelversekering is veral belangrik vir koring produksie, sowel as sonneblom in 'n vroeë stadium.
Hierdie skade is dieselfde as diévan hael, soos saad of pitte wat uitgeslaan word en blare en stamme wat afgebreek word. Soos by haelskade, word die sigbare skade van wind op dele van die plant of die plant as geheel, gedek.
Die beskadiging van skade aan produkte terwyl dit vervoer word, nadat dit geoes is, deur byvoorbeeld vuur, 'n botsing of voertuie wat omgegooi word, word gedek. Dekking is egter beperk tot 'n 100 km radius vanaf die plaas waar die produkte geproduseer is.
Slegs sekere gewasse soos koring en druiwe, word teen graadverlies gedek as 'n gevolg van te veel reën gedurende die fisiologiese rypwording-stadium van hierdie gewasse.
Skade wat deur onbeheerbare brande aan sekere gewasse veroorsaak word, word gedek. Die versekerde moet egter die nasionale regulasies rondom die voorsiening van voorbrande nakom, om vir hierdie dekking te kwalifiseer.
Verliese as gevolg van ryp (koue skade), insluitende swak bestuiwing, word gedek. Die impak van die skade word beoordeel deur die sigbare ondersoek van die plantstruktuur. Onsigbare skade, soos vertraagde groei, word nie gedek nie.
Risiko's wat nie altyd sigbaar en verantwoordbaar is nie, val onder hierdie dekking. Risiko's sluit, droogte in, behalwe gewasse onder besproeiing, onbeheerbare insekte, peste, hael, wind, ryp ens. Met ander woorde, die produsent word met hierdie tipe dekking beskerm teen die onbeheerbare elemente van die natuur.
Waar kan ek om hulp aanklop?
Die meeste kommersiële banke, sowel as die agri-besighede, is agente vir oesversekering - kry advies van 'n persoon wat jy kan vertrou. MAAK SEKER DAT JY DIE FYNSKRIF IN DIE KONTRAK LEES SODAT JY NIE LATER VERRAS WORD NIE.
<fn>PulaImvula. Cultivation(maize).2011-09-27.af.txt</fn>
Ongeveer 600 mm tot 2 000 mm reën is in die somer mielieproduksie gebiede ontvang en tydens 'n paar geleenthede het 50 mm tot 75 mm reën per dag gedurende 'n wolkbreuk geval. Hierdie swaar gewig van die water per hektaar in 'n kort tydperk lei tot 'n gekompakteerde en versadigde grondprofiel.
Die addisionele effek van die gewig van stropers, trekkers en grootmaat sleepwaens en vastrap van die bande tydens oes, sal met die versadigde grondtoestande wat hierdie jaar ervaar word, tot meer gekompakteerde grond as die normale lei.
Beeste wat die oesreste op mielielande bewei, sal ook onder baie nat of versadigde toestande die grond kompakteer. In uiterste gevalle van versadiging sal diepbewerking net voor of met planttyd die enigste manier wees om te verseker dat gewasse betyds geplant kan word.
Die baie koue winter en reën in sommige gebiede het ook bygedra tot 'n stadige afdroog van die versadigde grondtoestande. Dit sal wys wees om die grondprofiel van mielielande wat geplant word te evalueer en geskikte tandimplemente te gebruik om die grondprofiel onder die verdigtingslae los te maak. Hierdie operasie sal ook die grond deurlug, wat die belangrikste is. Die grondbakterieë en mikrobes leef slegs aktief in aërobiese toestande in die boonste 150 mm tot 180 mm van die grond.
Die term aërobies verwys na die teenwoordigheid van lug, suurstof, stikstof en koolstofdioksied gasse in die losgemaakte grond en waterdeeltjies. Die tandimplement bewerking is van kritiese belang sodat bakterieë geaktiveer kan word om die reste van die vorige gewas af te breek voor die aanplant van die nuwe oes. Dit bakteriële proses sal begin as die grondtemperatuur begin styg gedurende die laaste week in Augustus, dwarsdeur September, tot in Oktober.
Dit word sterk aanbeveel dat tandimplement bewerking plaasvind so gou as moontlik nadat die grond veldkapasiteit bereik het. 'n Bewerking uitgevoer bo veldkapasiteit sal waarskynlik lei tot meer kompaksie. Die produsent sal sy implemente moet aanpas by die spesifieke bewerking indien verkeer beheer of minimum bewerking verbouingspraktyke gevolg word.
Onderhoud van planters en meganiese aanpassings wat vereis word en nog nie voltooi is nie, moet gedurende vroeë Oktober uitgevoer word.
<fn>PulaImvula. Demand.2007-11.af.txt</fn>
Grabber: Vir Afrika, skep die globale biobrandstof ontwikkeling geleenthede om die uitstekende aansporingsbonus te regverdig. Entrepreneurs mag in die toekoms aan hierdie ekonomiese aktiwiteite deelneem en sodoende mense instaat te stel om hulle lewensstandaarde oor tyd te verbeter.
Intro: Indien lande in die noordelike halfrond ernstig is oor die voorstelling van biobrandstof, moet hulle hul aandag vestig op die ontwikkeling van hierdie geleenthede in die suidelike halfrond. Verder, word dit verwag dat die globale vraag vir graan en oliesade binne die volgende 20 - 30 jaar sal verdubbel.
Ten einde in die vraag na brandstof en veevoer vir die toekoms te kan voorsien, moet Europa die natuurlike potensiaal in Sub-Sahara Afrika oorweeg. Die voorkoms van natuurlike hulpbronne sal Afrika lande instaat stel om veevoer teen 'n laer koste per eenheid te produseer. Hierdie koste voordele word moontlik gemaak deur uitstekende klimaat en grond, veral in lande so Angola, Mosambiek en Zambië. Vryemarkbeginsels moet egter gerespekteer word deur Sub-Sahara lande wanneer beleggings gelok word, bv. deur beginsels soos eiendoms regte te eerbiedig.
Om ekonomiese aktiwiteite tot optimale vlak te kry en om hulpbronne optimaal te benut in die ekonomie, moet ons instaat wees om hulpbronne te verhandel vir die hoogste bruikmiddel in die ekonomie. Slegs dan sal ons instaat wees om die nodige effektiwiteit in Sub-Sahara Afrika streke te kan produseer. Suid-Afrika is 'n leierland in Sub-Sahara Afrika waar vryemark beginsels eerbiedig word. Sub-Sahara Afrika het Suid-Afrika nodig om vir die res van die wêreld te demonstreer dat ons daartoe instaat is om 'n stabiele en beleggingsvriendelike omgewing, wat positief is vir ekonomiese groei, kan ondersteun. Indien Suid-Afrika nie slaag om die noordelik halfronde te oortuig dat ons die vermoë het om infrastruktuur saam met behoorlike aansporingsbonusse uit ons eie hulpbronne te ontwikkel nie, sal ons ander Sub-Sahara lande in die steek laat om die huidige biobrandstof ontwikkelings tot volle potensiaal aan te gryp.
Vir Afrika, skep die globale biobrandstof ontwikkeling geleenthede om die uitstekende aansporingsbonus te regverdig. Entrepreneurs mag in die toekoms aan hierdie ekonomiese aktiwiteite deelneem en sodoende mense instaat te stel om hulle lewensstandaarde oor tyd te verbeter. Dit moet egter nie net wees vir ruilhandel vir voedsel, of om eie voedsel te produseer nie, maar om 'n addisionele inkomste te hê om op luukshede te spandeer.
Hoekom moet ons die gulde geleentheid vir ontwikkelings laat verby gaan Suid-Afrika het 'n verantwoordelikheid teenoor die res van Afrika se ontwikkeling. Deur die ondersteuning van biobrandstof ontwikkelings in Suid-Afrika, sal ons die voedsel sekuriteit verhoog. Suid Afrikaanse produsente het nie nodige vaardigheid en ekstra produksie kapasiteit ontwikkel, maar het 'n gebrek aan markte om hul produkte te bemark. Die ontwikkeling van die biobrandstof industrie mag die ontwikkeling van 'n groter kommoditeit mark ondersteun. In die proses sal ons 'n kritiese hoeveelheid kundigheid opbou wat na die res van Afrika uitgevoer kan word. Die koste om die industrie daar te stel word wêreldwyd al hoe meer en daarom die noodsaaklikheid om 'n omgewing te skep, wat behoorlike aansporingsbonusse insluit vir die biobrandstof ontwikkelings. Ons gemeenskappe nodig in ooreenstemming 'n duidelike visie vir die toekoms en om beduidende aansporingsbonusse te regverdig?
In die VSA was die hoof drywers vir die biobrandstof ontwikkelings aanvanklik die boerdery probleem(oorproduksie) en die vervanging van MTBE met bio-etanol as 'n oxygenate. Wat dryf biobrandstof ontwikkelings in Suid-Afrika Is dit ook omgewing besorgdheid of die geleentheid om plaaslike ekonomie te bevorder In terme van stygende voedsel pryse - is ons in die proses om sien hoe 'n wêreldwye strukturele verandering plaasvind wat ons nie met hiper inflasie moet verwar nie. Ongelukkig kom dit op 'n tyd waar dit van ons regering afhang, en waar ons op die randjie van 'n verkiessing staan. Met die gevolg, ons ondervind 'n onsekerheid, wat besluitnemers aanbesterf, op die pad vorentoe in terme van biobrandstof ontwikkelings in Sub-Sahara Afrika. Dit is egter belangrik om 'n langtermyn uitkyk op risiko's te neem aangaande hierdie ontwikkelings en nie beïnvloed te word deur die kwessies wat as negatief in die korttermyn gesien word nie?
Graan SA sien die biobrandstof ontwikkelings as 'n geleentheid vir die regering om 'n beleggings vriendelike klimaat te skep en om dan terug te staan om die vrye mark omgewing die kans te gee om die industrie vrylik te ontwikkel sonder onnodige teenstrydighede deur lisensies, regulasies en voorskrywings op veevoer ens.
In terme van plant ontwikkeling moet ons die kennis neem dat hierdie geleentheid nie net suiker as die enigste veevoer bevoordeel nie, ook nie dat die Suid Afrikaanse toestande vergelyk kan word met ons ander suidelike halfrond lande sonder kwalifikasie nie. 'n Groot hoeveelheid potensiële bio-etanol afskop markte is geleë naby mielie en sorghum produksie areas in die noordelike dele van ons land, asook in die winter reënval streke waar gewasse soos lae graad koring, triticale en self barley die ontwikkeling van biobrandstof kan ondersteun deur die produksie van behoorlike veevoer.
In kort, om sodoende die aanbod gaping vir die vraag na veevoer te oorbrug, het ons groot genoeg aansporingsbonusse nodig om 'n nominale opbrengs te verseker vir aandeelhouers. Indien vrylik toegelaat om te ontwikkel binne omgewings beperkings glo ons dat die aanbod ketting in die produksie van biobrandstof verseker die landbouproduksie sal stimuleer en daardeur die afname in produksie van graan en oliesaad elimineer. Dit sal eerder die geleenthede vir landboukundige ontwikkelings stimuleer tot voordeel van ons plaaslike gemeenskappe.
Die wêreld moet kennis neem dat Suid-Afrika daartoe instaat is om biobrandstof ontwikkelings in Sub-Sahara Afrika te ondersteun, nie slegs deur ons eie ASGISA beleide nie, maar ook die van NEPAD in die soeke vir 'n beter toekoms vir toekomstige generasies.
<fn>PulaImvula. Difference(maize).2011-02-08.af.txt</fn>
Wit en geel mielies - wat is die verskil?
Wit mielies is biologies en geneties baie dieselfde as geel mielies, alhoewel daar 'n verskil in voorkoms is as gevolg van die afwesigheid van karoteenolie pigmente in die pit wat andersyds die geel kleur van die mielies veroorsaak. Produksietoestande en bewerkingsmetodes is grootliks dieselfde.
Wit mielies is 'n produk met baie minder belang vir die ontwikkelde wêreld. In die Verenigde State van Amerika, die grootste produseerder van witmielies in die wêreld, maak witmielies minder as een persent van die totale huishoudelike mielieverbruik uit en word grootliks onder kontrakboerdery verbou as gevolg van die relatief beperkte mark.
Tot onlangs is geglo dat geel mielies slegs geskik is vir diere en nie vir menslike gebruik nie. Dit was 'n bydraende faktor tot die tipes mielieproduksie en bemarkingsisteme wat ontstaan het. Daar is geglo dat geel graan en meel baie min of geen aanvraag vir menslike verbruik het nie en dus nie beskikbaar was vir verbruikers nie. Die afwesigheid van geel graan of meel het die koste van voedsel aan die verbruiker verhoog omdat geel mielies se prys op wêreldmarkte laer was as die van wit mielies. Die wêreldmark vir geel mielies is baie groter en meer stabiel as die van wit mielies, wat dit 'n meer betroubare versaffingsbron maak, veral gedurende droogte tye.
Het jy al probeer om geel mielies te eet Dit is interessant om te sien hoe ons oor die algemeen bevooroordeeld is teenoor geel mielies. Interessant genoeg, produseer ons in Suid-Afrika vandag te veel wit mielies en te min geel mielies - miskien met ons kyk na geel mielies en indien ons 'n tekort het aan wit mielies, kan ons geel mielies eet?
<fn>PulaImvula. Economy(maize).2011-09-27.af.txt</fn>
Grabber: Ploeg 'n produsent altyd en saai nooit Is hy voortdurend besig om die grond te bewerk en plant dit nooit Plant hy nie uiteindelik verskillende soorte graan, elk op sy eie deel van die land nie Hy weet net wat om te doen, want God laat hom sien en verstaan​​die Here die Almagtige is 'n wonderlike onderwyser en hy gee die produsent wysheid. Jesaja 28 vers 23 - 29?
Boerdery was die heel eerste beroep in die wêreld en dit was 'n opdrag van God. Dit is noodsaaklik vir lewe. Daarom is dit belangrik dat ons as produsente ons werk sien as 'n baie noodsaaklike en belangrike taak.
Ons moet nie net 'n fokus daarop om geld te maak en om produksie te verhoog nie, maar eerder fokus op die vervaardiging van kwaliteit gewasse en voedsel vir lewe en gesondheid sal voorsien wat ander nodig het.
Hoe dra produsente by tot die ekonomie?
Hulle maak 'n belangrike bydrae tot die ekonomie en die nasionale begroting.
Saam is produsente 'n groot werkgewer in ons land wat hoë vlakke van werkloosheid het.
Produsente produseer hoë gehalte, gesonde kos en dra by tot nasionale voedselsekuriteit.
Produsente maak regoor die land 'n belangrike belegging in hul plaaslike gemeenskappe en is noodsaaklik vir die ekonomiese lewensvatbaarheid van beide hul tuisdorpe en die nasie.
As rentmeesters van die land, werk produsente hard om die grond, lug, water en biodiversiteit te beskerm om te verseker dat die grond in staat sal wees om voedsel vir toekomstige geslagte te produseer.
Die produsent is selfonderhoudend, produktief, onafhanklik, hardwerkend, gemeenskapsgerig en verantwoordbaar. Die produsent vervaardig mielies, sonneblom en suiker van die son!
Ongelukkig ly produsente, soos baie ander besighede, as gevolg van die dramatiese ekonomiese afswaai.
Met toenemende bedryfskoste en nou dalende pryse vir landbouprodukte, sal baie produsente en veeboere dit moeilik of onmoontlik vind om tred te hou met hul lening terugbetalings van hul plase.
Terselfdertyd is die beskikbaarheid van bekostigbare, lang-termyn krediet ook onseker, wat selfs 'n groter bedreiging vir elke produsent se sakebedrywighede inhou.
Die harde werklikheid is dat produsente gedwing word om staat te maak op lenings om te betaal vir die voer, saad en ander insette wat nodig is om gewasse in die grond te kry en te laat groei.
As gevolg van onstabiliteit in die markprys vir hul produkte en bedreiging van weerverwante rampe, is die veiligheid van die aanvanklike belegging nie gewaarborg nie. As 'n resultaat hiervan het tradisionele geldleners baie versigtig geword!
Gevolglik moet ons voortgaan om 'n beroep op die regering van die dag te doen om produsente te help met 'n meer gunstige, gestruktureerde en veilige stelsel vir produksielenings.
Wisselvallige markpryse vir kommoditeitgewasse en stygende produksiekoste, insluitend kunsmis, saad, voer en ander landbou-insette, sal voortgaan om produsente finansieel in 'n moeilike situasie te plaas as hulle min beheer het oor die vraag en aanbod van hul produk.
Wanneer die markprys vir die produsent val, word dit nie altyd in voedselpryse op die winkelrak weerspieël nie - dit verhoog kommer dat graankopers en ander wins maak ten koste van beide produsente en verbruikers.
Hoe sal Suid-Afrikaners beïnvloed word?
As produsente hul besigheid en hul huise verloor en as nuwe produsente nie in staat is om die bedryf te betree nie, word Suid-Afrikaners beïnvloed word. Produsente is die ruggraat van die nasie en die eerste vlak op die ekonomiese leer. Wanneer boerderye misluk, misluk hoofstraat besighede ook. Die teenoorgestelde is ook waar - wanneer boerderye floreer, sal hoofstraat besighede en plaaslike gemeenskappe floreer.
Produsente skep ware rykdom, vervaardig werklike waarde, produseer vanaf saad en sonlig 'n produk wat ons fisies sowel as ekonomies voed. Die ondersteuning van 'n diverse gedesentraliseerde familie boerdery is wat nodig is vir die stabiliteit en vitaliteit van ons land. As ons selfs net een produsent verloor of dit toenemend moeilik maak vir nuwe of beginner produsente om te begin boer, stel ons ons omgewing, ons voedselsekuriteit en ons plaaslike ekonomie in gevaar..
<fn>PulaImvula. EducationMaize.2009-07.af.txt</fn>
Byline: Jane McPherson, programbestuurder van die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir boere.
Sommige van die mees suksesvolle produsente het baie min opleiding - hulle het wel baie ondervinding en geniet wat hulle doen. Boerdery is hul lewe.
Boerdery is 'n kuns, 'n wetenskap en 'n lewenswyse. Boerdery vereis geloof - jy is selde in beheer, omdat boerdery buite beoefen word en aan die genade van weerstoestande onderworpe is.
Boerderywetenskap is ver ontwikkel en gesofistikeerd - baie inligting is rondom die kleinste aspek van boerdery beskikbaar. Jy benodig hulp en advies van opgeleide mense - jy is die praktiese produsent. Die ontleding van 'n grondmonster is byvoorbeeld baie tegnies. Jy hoef nie die ontleding self te doen nie - al wat jy moet doen is om gereeld grondmonsters te neem, die ontleding te kry en die raad van 'n wetenskaplike wat jy kan vertrou, te volg. Pas die aanbevole kunsmisprogram toe en versorg jou gewas. Maak seker dat jy goeie advies verkry en die advies toepas - jou oog en ondervinding sal egter van die gewas 'n sukses maak.
Maak gebruik van elke beskikbare geleentheid om opleiding te kry by mense wat die kennis en boerdery-ondervinding het. Jy kan nie uit 'n boek leer boer nie - maak dus seker dat jy opgelei word deur iemand wat regtig kennis van die onderwerp het. Wanneer jy jou profiel opstel, moet jy die inligting in die onderstaande tabelle insluit. Moet egter nie te bekommerd wees oor jou akademiese kwalifikasies nie - dit is nie die alfa en die omega van jou kans op sukses nie.
<fn>PulaImvula. EstablishingMaize.2009-05.af.txt</fn>
Wanneer jy begin boer, bedryf jy 'n besigheid en benodig jy dus 'n portefeulje van jouself en jou besigheid. Een of ander tyd sal jy 'n finansiële instansie moet nader vir bystand en hulle sal baie inligting oor jou en jou besigheid benodig.
Hieronder is 'n voorbeeld van inligting wat jy gereed moet hê. Jy moet 'n afskrif van jou ID, asook jou vrou se ID hê.
Hierdie inligting is belangrik. Gee altyd die besonderhede waar jy as die produsent gebore is, waar jy grootgeword het en waar jou belangstelling in boerdery begin het, asook hoe jy betrokke geraak het by boerdery.
Hierdie inligting is handig wanneer jy kursusse wil bywoon, sodat die kursus aangebied word in 'n taal wat jy sal verstaan.
Onthou dat boerdery elke dag jou aandag vereis. Indien jy ernstig is oor boerdery, is dit noodsaaklik dat jy elke dag op die land moet wees. Hulle sê, "Ver van jou goed, naby jou skade" en "die beste kunsmis is die voetspore van die boer op die land". Boerdery vereis die hantering van lewende dinge en hulle benodig deurentyd jou aandag.
Bly jy op die plaas?
<fn>PulaImvula. FactorsMaize.2009-01.af.txt</fn>
Navorsing deur die Ontwikkelingsprogram vir Produsente het verskeie faktore geïdentifiseer wat dit moeilik maak vir opkomende produsente om na kommersiële graanproduksie oor te skakel.
Die trekkers en toerusting in gebruik is in 'n swak toestand en hulle is nie in 'n finansiële posisie om die situasie te verbeter nie. Die winsmarges van graanproduksie is laag en daar is min of geen marge toegelaat vir foute nie.
Baie van die produsente ondervind probleme met moderne toerusting bv. die Departement van Landbou het aan sekere groepe produsente in Mpumalanga trekkers en moderne toerusting geskenk en hulle is nie instaat om dit te gebruik of te kalibreer nie.
Baie produsente het nie die nodige toerusting soos onkruidspuite nie, wat beteken dat hulle nie onkruid en plae chemies kan beheer nie. Instansies is nie bereid om tweedehandse landboutoerusting te finansier nie en nuwe toerusting is so duur dat baie produsente nie in 'n posisie is om dit aan te koop nie.
Die huidige rentekoerse is hoog en indien hierdie koste by die alreeds hoë produksiekoste gevoeg word, is die produksie van graan in baie dele nie meer winsgewend nie.
Baie produsente het grond vanaf die herverdeling van grond ontvang wat nie geskik is vir gewasverbouing nie - hierdie produsente wil baie graag gewasse verbou, maar ons kan nie aanbeveel dat produsente mielies aanplant in grond wat vlakker is as 700 mm nie - die risiko vir mislukking is net te hoog.
'n Ander probleem wat aandag vereis, is die arm entiteite en/of die swak bestuursisteme wat ontwikkel het vanuit die herverdeling van grond. In baie gevalle is grond gegee aan 'n Trust bestaande uit begunstigdes en trustees (baie dikwels meer as 30 persone). Dit is net aanvaar dat almal betrokke sou wees by die boerdery, maar met verloop van tyd het dit baie problematies geword. Daar is nou slegs 'n paar begunstigdes oor op die plaas wat die werk moet doen, maar hulle posisies is nie verseker nie.
Toegang tot insette (produksie krediet) is vir baie produsente 'n probleem en dit is goed dat daar oplossings gevind kan word, bv. die loodsprojek wat ons met die Departement van Landbou in die Vrystaat en OVK tot stand gebring het - waar sekere geïdentifiseerde produsente ondersteun word - OVK het die volle produksie krediet aan hierdie produsente verskaf, sodat die gewas op die regte tyd aangeplant kan word, en die DvA het 'n subsidie van 50% van die insette terug gegee aan OVK om die rekeninge van hierdie produsente te krediteer. Hierdie loodsprojek het baie goed gefunksioneer en almal was instaat om hulle lenings af te los en 'n wins te toon, maar toe ons probeer om hierdie projek uit te brei soos ooreengekom, het die Departement net gesê dat hulle nie vir hierdie projek begroot het nie!
Indien die produsente suksesvol is in hulle lenings aansoek, is finansiële instansies onwillig om finansiering te verskaf vir meganiese herstelwerk en onderhoud - sonder werkbare toerusting kan hulle nie kommersiële produsente word nie.
In die Bronkhorstspruit area, en ook nou in die Lichtenburg area, boer AFGRI vir die ontwikkelende produsente - hulle maak gebruik van groot wit kontrakteurs wat die werk doen en aan die einde van die seisoen kry produsente 'n deel van dit wat oor is (AFGRI vat die insetkoste en 50% van die wins).
Die produsente leer nie om te boer nie, omdat daar geen oordrag van vaardighede is nie.
Daar is geen voordele vir produsente wat probeer om betrokke te wees nie - dit blyk dat al die grond saam bewerk word en dat produsente 'n pro-rata aandeel kry van die oppervlakte en nie ten opsigte van die opbrengs wat op hulle grond gerealiseer is nie.
Indien die winsgewendheid van hierdie praktyk afneem, word aanvaar dat AFGRI boerdery sal stop, wat die produsente in 'n slegte posisie sal plaas, en sal hulle nie in staat wees om op hulle eie te boer nie..
Die hoë pryse van kunsmis beteken dat produsente nie die korrekte hoeveelhede gebruik nie. Die resultaat is laer opbrengs, asook die uiteindelike degradering van die grond.
Die Mielietrust beskik oor 'n wonderlike betalingsondersteuning stelsel vir bekalking, primêre grondbewerking, mentorskap en insetversekering. Hierdie ondersteuning word egter slegs gekanaliseer deur agri-besighede. In baie gevalle is 'n produsent nie lid van 'n agri-besigheid nie, of hy kan nie 'n lening deur die agri-besigheid bekom nie of in sommige gevalle is daar geen agribesighede nie (soos bv. in die Oos-Kaap) - dit beteken dat die produsent nie gebruik kan maak van die ondersteuning van die Mielietrust nie.
Die voorligtingsdiens van die Departement van Landbou is nie op standaard nie - die voorligtingsbeamptes beskik nie oor die kennis nie en in baie gevalle stel hulle nie belang om die produsente by te staan nie.
Toegang tot bewerkbare grond is 'n probleem in sommige provinsies - veral waar daar kommunale grond is, soos in die Vrystaat. Die Departement van Grondsake is nie effektief nie - hulle is onwillig om 'n aanvaarbare prys vir goeie grond te betaal, en waar hulle wel grond koop, sien hulle nie toe dat produsente oor die nodige toerusting beskik om te boer nie - om 'n produsent te wees, vereis baie meer as net kaal grond.
<fn>PulaImvula. FactorsMaize.2010-02.af.txt</fn>
Boerderygrond was tradisioneel gebaseer op sy landbouproduktiwiteit. In die meer plattelandse areas geld dit nog steeds dat netto opbrengs die basiese waarde van boerderygrond bepaal.
Hoë of lae rentekoerse beïnvloed ook produsente, omdat baie produsente met sommige of totaal geleende geld werk. Kapitale investering in plaas strukture en verbeterings het ook 'n belangrike invloed op die waarde van grond.
Deur gedeelde oes-ooreenkomste met ander produsente te sluit.
Die langtermyn kapitale gewin geassosieer met die toename in waarde oor tyd.
Hierdie langtermyn gewin is ook afhanklik van die persentasie opbrengs vanaf die produktiewe gebruik wat hoër en laer ekonomiese siklusse oor tyd beleef. Oor die algemeen het waardes oor tyd toegeneem en die wêreldtendens is dat produktiewe grond in die hande van minder persone sal wees. Dit maak dit daarom moeiliker vir nuwe toetreders om grond oor die korttermyn te bekom en daarvoor te betaal deur effektiewe produksie. Die posisie is natuurlik verskillend indien die grond bekom kan word deur 'n skenking (LRAD), of erfporsie, of deur 'n lening met gesubsidieerde rentekoerse (soos die geval is met die nuwe skema van die Departement van Grondsake, wat genoem word die Pro-aktiewe Grondbesitskema (PLAS).
Die huur van grond het verander: vanaf 'n manier vir beginners om die boerdery te betree, tot 'n manier vir gevestigde produsente om addisionele grond te bekom en hulle boerdery uit te brei. Dit behoort ernstig oorweeg te word by kommunale grond, waar daar baie grond is wat nie gebruik word nie en terselfdertyd 'n aantal goeie produsente is wat meer grond nodig het om winsgewend te boer. Huur maak dit moontlik vir produsente om hulle besigheid uit te brei sonder die skuld en verbintenis van kapitaal, wat geassosieer word met eienaarskap.
<fn>PulaImvula. Farmer(maize).2011-07-07.af.txt</fn>
Photo 1: Jane McPherson (links) was aangenaam verras deur 'n besoek van mnr Mzebenzi Zwane, die LUR vir Landbou in die Vrystaat en me Nandi Mayathula-Khoza, die LUR vir Landbou in Gauteng by die NAMPO Oesdag. Hulle is ook vergesel deur Dr Limakatso Moorosi (regs), die Hoof van die Departement Landbou in die Vrystaat.
Photo 2: Gideon Ralepedi (Senwes), G. Motseng, Jane McPherson, B. Tswene (LUR, Noordwes), N. Maloyi (Spreker) en in die voorste ry, Japie Fransman (Senwes), C. Kanyaneen en Sello Lesupi het ook die Ontwikkelingsprogram vir Produsente se stalletjie ​​by die NAMPO oesdag besoek.
Die missie van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente van Graan SA is om bevoegde swart kommersiële graanprodusente te ontwikkel. Om hierdie doel te bereik, is dit belangrik om te fokus op die individu, ons moet die persoon ontwikkel.
Ontwikkeling gaan NIE oor die grond nie.
Ontwikkeling gaan NIE oor masjienerie nie.
Ontwikkeling gaan NIE oor markte nie.
Ontwikkeling gaan NIE oor geld nie.
Ontwikkeling gaan NIE daaroor om te boer vir die produsent nie.
Die hele proses begin met die ontwikkeling van die persoon - al die ander aspekte volg daarop. Ontwikkeling is 'n proses en nie 'n sprong nie.
Die huidige minister van Landbou, Me Tina Joemat-Pettersson het aangedui dat sy 'n behoefte sien om produsente in verskillende kategorieë te verdeel. Die kategorieë is soos volg: (alhoewel ons ons eie kriteria gemaak het, want daar bestaan nie ooreengekome kriteria vir die verskillende kategorieë nie).
Dit mag dalk vir mense 'n bietjie verwarrend wees wanneer ons sê dat Vlak 1 en produsente op 1-10 hektaar in dieselfde kategorie is. Dit is belangrik om 'n program te hê wat duidelik identifiseerbare stappe het - 'n produsent wat by ons program aansluit, begin as 'n Vlak1 - die grootte van sy/haar land is irrelevant. As 'n vlak 1 persoon is daar sekere kursusse wat bygewoon word wat die grondslag van kommersiële boerdery vorm. Daar is ongelukkig sommige produsente wat dalk nooit verder sal vorder as 'n Vlak 1 produsent as hulle nie toegang tot meer grond of meganisasie het nie.
Vlak 2 produsente is die volgende kategorie en daar is sekere kursusse wat op hierdie vlak bygewoon word - 'n voortbou op inligting wat op Vlak1 versamel is. Hierdie produsente kan dalk nie instaat wees om verder as hierdie vlak te vorder nie, weer eens as gevolg van finansies, grond of meganisasie beperkinge wat nie oorkom kan word nie.
Vlak 3 produsente is diegene wat verder as vlakke 1 en 2 gevorder het, wat inligtig wat tydens die eerste twee vlakke bekom is, kan gebruik en wat in 'n posisie is om meer as 250 ton graan per jaar te produseer. 'n Beginner produsent wat toegang het tot 1 000 hektaar deur middel van PLAS (byvoorbeeld) kan nie begin by Vlak 3 nie - dit is baie belangrik dat elke produsent op die eerste vlak begin en vandaar af bou. Sommige produsente sal uiteindelik volle kommersiële status bereik, maar daar is ander mense wat om verskeie redes'n bestaansboer of 'n kleinboer sal bly.
Mielieproduksie basiese kursus.
Inleiding tot Mielieproduksie kursus.
Inleiding tot Sonneblomproduksie kursus.
Inleiding tot Sorghumproduksie kursus.
Inleiding tot Koringproduksie kursus.
Inleiding tot Grondboneproduksie kursus.
Grond pH en fosfaatstatus.
Saad en plantdigtheid.
Netwerk met die breër bedryf.
Oordrag van inligting.
Oordrag van inligting.
Trekker en plaasimplemente Instandhoudingskursus.
Gevorderde Mielieproduksie-en Bemarkingskursus.
Gevorderde Sonneblomproduksie en Bemarkingskursus.
Hulpbron Ontleding en Plaasbeplanningkursus.
Meganiese herstelwerk en instandhouding.
Optimale gebruik van natuurlike hulpbronne.
Risikobestuur en versekering.
Bemarking en berging.
Kalibrasie van planters en spuite.
Instel van implemente.
Toegang tot toelaes en regeringsteun.
Verskillende vlakke van bemesting.
Chemiese onkruidbeheer (programme).
Netwerk met die breër bedryf.
Oordrag van inligting.
Oordrag van inligting.
Kursus om winsgewend te boer.
Mielieproduksie onder Besproeiingskursus.
Gars onder Besproeiing Produksiekursus.
Instandhouding van hoëverrigting trekkers kursus.
Bemarking van graan.
Diversifikasie en optimale gebruik van hulpbronne.
Banke en finansierders.
Integrasie van produsente tot die kommersiële landbousektor.
Netwerk met die breër bedryf.
Oordrag van inligting.
Oordrag van inligting.
<fn>PulaImvula. Farmer1.2010-08-06.af.txt</fn>
Die Mpumalanga Kleinskaalprodusent van die jaar genomineerdes, sowel as die finaliste, is aangekondig. Die aankondiging van die wenner sal plaasvind by die 250 Ton Klubfunksie op 26 Augustus 2010.
Alpheos Masina is gebore in 1948 op Badplaas. Hy is getroud met Christina Ncongwane en hulle het ses kinders. Hy het grootgeword op Badplaas en het nooit skool gegaan nie. In 1965 het hy by 'n bosboubesigheid begin werk in Newtown en het ook as 'n kontrakteur gewerk vir Kruger konstruksie wat die pad van Baberton na Badplaas gebou het. In 1968 het hy op 'n plaas begin werk waar verskillende tipes graan en verskeie groente geplant is. Tans boer hy met mielies, boontjies en verskeie groente op vier hektaar bewerkbare grond.
Hy is een van die Ndwandwa Trust begunstigdes wat 'n plaas ontvang het in Badplaas wat hulle geëis het onder Grondhervorming. Hy is vol energie en is altyd gewillig om te leer.
Nkomisheni Mhlongo is gebore in 1953 in 'n klein dorpie in die Nkomazi-streek, genaamd Langeloop. Hy het grootgeword in hierdie dorpie en het in 1959 by Driekoppies LP skool begin skoolgaan. Hy is toe verplaas na Lomati Dry skool in standerd 1 (graad 3) en het standerd 6 (graad 8) geslaag in 1971. In 1974 het hy sy ouers se klein kafee oorgeneem en dit bestuur. Hy is in 1975 met Nomasonto Ngwenya getroud en hulle is geseën met 7 kinders, 2 seuns en 5 dogters. Sommige van sy kinders werk terwyl die jongste nog op skool is.
Nadat hy die besigheid oorgeneem het, het hy dit uitgebrei in 1975 tot 'n veel grootter winkel. Hy het twee lounges gekoop, 'n slaghuis gebou en ook lewende hawe aangekoop. Hy het tans 345 beeste.
In 1997 het hy besluit om na die boerdery terug te keer omdat sy ouers nog altyd geboer het. Hy het begin boer met mielies, grondboontjies, suikerriet en ander gewasse. Tans boer hy met suikerriet op 7 hektaar, sowel as mielies en ander graansoorte soos grondboontjies, botterskorsies, okra en veselperskes - wat alles verbou word op ongeveer 20 hektaar grond. Die mielies is onder besproeiing op ongeveer ses hektaar grond. Hy het ongeveer 40 ton mielies, 15 ton grondboontjies en 20 ton botterskorsies geoes. Hy is tans besig om akkerbone te oes.
Nyosi Mhlanga is gebore op Gutshwa in 1941 en het grootgeword op Gutshwa, onder die Khumalo tradisionele gesag. Dit is 'n baie klein dorpie, ongeveer 20 km vanaf Witrivier in Mpumalanga. Hy het in 1952 by Gutshwa skool begin skoolgaan. Hy het skool verlaat nadat hy in 1959 standerd 5 geslaag het. In 1960 begin hy werk op Plaston as 'n huishulp. Hy het 'n groot deel van sy lewe in hotelle gewerk as 'n sjef en as 'n kelner. Hy is getroud met Evah Khumalo in 1964. Hulle is geseën met twee kinders, 'n seun en 'n dogter. Sy vrou is in 2009 oorlede. Hy bly tans alleen.
Hy het in 'n dorpie grootgeword waar hulle op gemeenskapsgrond geboer het. Hulle het met mielies, grondboontjies en jugoboontjies geboer. Terwyl hy grootgeword het, het hy ook na sy pa se lewende hawe omgesien. Hy het op sy eie begin boer in 1978 tot en met 1982 toe 'n droogte hom geforseer het om op te hou boer. Hy het toe in Ngodwana gewerk as arbeider. In 2003 het hy na boerdery teruggekeer waar hy toe met groente, mielies, jugoboontjies en grondboontjies geboer het. Hy het sy groente op een hektaar grond geplant en sy ander gewasse op vier hektaar bewerkbare grond. 'n Mielieproef is vir twee agtereenvolgende jare op sy plaas geplant.
Vincent Mdluli is gebore in 1941 op Mahukhube (Spelanyane), naby Nelspruit, onder die Mpakeni tradisionele gesag. Dit is 'n klein dorpie, ongeveer 50 km vanaf Nelspruit in Mpumalanga. Hy het begin skoolgaan by die Rooms Katolieke skool op Daantjie Trust in 1949. Hy het die skool verlaat in 1957, nadat hy standerd 7 geslaag het. Hy het as arbeider begin werk by die Nelspruit Meule in 1960. In 1964 is hy bevorder na toesighouer en het die maatskappy verlaat in 1972. In 1976 was hy in diens van Ellerines Meubelwinkel as verkoopsman en is in 1980 bevorder tot toesighouer. Hy het Ellerines in 1999 verlaat.
Hy is in 1964 met Josphinah Mndawe getroud - sy is oorlede in 2003. Hulle het ses kinders, twee seuns en vier dogters. Hulle eerste kind is in 1966 gebore en die laaste in 1985. Hy is in 2007 met Nonhlanhla Mavuso getroud en hulle het geen kinders saam nie.
Vincent het grootgeword op die plaas waar sy ouers geboer het. Hulle het beeste gebruik om hulle bewerkbare grond te bewerk. Tydens sy grootworddae, het hy dit geniet om met lewende hawe te boer en gewasse te plant. In 2003 het hy self begin boer.
Hy het in 2003 op ongeveer 10 hektaar tot 15 hektaar begin boer met mielies, grondboontjies en jugoboontjies. Onlangs het hy met mnr. Eros Mazibuko, 'n advokaat wat hom finansieel ondersteun, 'n vennootskap gesluit om meer winsgewend te boer. Hulle plant tans ongeveer 30 hektaar mielies, ses hektaar grondboontjies en twee hektaar jugoboontjies. Hulle het agt arbeiders en drie trekkerdrywers in diens. Hulle het vier trekkers, een hamermeule, drie ploeë, twee snyploeë, een planter, twee skoffels en een tandbewerker. Vincent het ook elf beeste en 15 bokke.
<fn>PulaImvula. Farmer2.2010-08-06.af.txt</fn>
Oos-Kaap Kleinskaalprodusent van die jaar - en die wenner is...
Byline: Jane McPherson, program bestuurder van die Graan SA Produsente Ontwikkelingsprogram.
Photos: Bruce Nqezo, Simphiwe Tshabu, Leonard Nondonga, Colbert Timakhwe en Caledon Quta.
Die genomineerdes, sowel as die finaliste, vir die Oos-Kaap Kleinskaalprodusent van die jaar is aangekondig. Die wenner sal aangekondig word by die 250 Ton Klubfunksie op 26 Augustus 2010.
Bruce is 56 jaar oud en is gebore op Kwadike A/A in Lusikisiki. Hy het begin werk by Gold Fields in Vaal Reefs van 1974 - 1976 nadat hy gematrikuleer het. Hy het teruggekeer huis toe en het gewerk as trekkerbestuurder by die Departement van Landbou en het ook gewerk as 'n Ontwikkelings-assistent. Hy is getroud in 1984 en het drie seuns en twee dogters. Sy een seun is besig met tersiêre opleiding, terwyl die ander nog op hoërskool is. Bruce is afgedank as trekkerbestuurder in 2000 en het daarna begin mielies produseer op twee hektaar grond. Tans produseer hy mielies, boontjies en aartappels op vyf hektaar.
Simphiwe Elliot Tshabu is op 26 Mei 1956 gebore in die Ntshiqo Administratiewe Area in Tsolo. Hy het skoolgegaan tot in standerd 4 (graad 6). Hy het vir ses jaar by die Dokke in Kaapstad gewerk en toe ook by Vandarly Esco vir 20 jaar. Hy is in 1997 terug huis toe en het begin om met skape en beeste te boer. Terselfdertyd het hy mielies, boontjies en aartappels geproduseer op grond in die dorp. Hy is in 1982 getroud en hy en sy vrou het ses kinders: drie seuns en drie dogters. Die een seun werk en die ander is nog steeds op skool. As gevolg van aflegging by die myne en werkloosheid het Simphiwe besluit om die grond tot sy beskikking te gebruik om voedsel te produseer en 'n inkomste te genereer. Tans produseer hy mielies op 14 hektaar grond.
Leonard Nondonga is op 27 Oktober 1950 gebore in die Njezweni Administratiewe Area. Hy het skoolgegaan tot standerd 6 (graad 8). Hy het in Rustenburg, in die mynindustrie, gewerk waar hy in platinummyne gewerk het van 1981 - 1988. Hy is in 1977 getroud en het vyf seuns - twee werk en die ander is nog op skool. In 1989 het hy sy werk by die myn verloor. Hy het huiswaarts gekeer waar hy begin mielies en boontjies produseer het. Hy het later 'n trekker gekoop om die grond deeglik, en vinnig, te bewerk. Hy doen tans kontrakwerk wat hom help om 'n inkomste te verdien. Leonard het toegang tot vier hektaar gemeenskapsgrond.
Colbert Timakhwe is op 5 Desember 1944 gebore. Hy het by sy ouers grootgeword wat by boerdery betrokke was. Hy het skoolgegaan tot en met standerd 5 (graad 7). Hy het vir tien jaar by die goudmyne by Lesley in die Oos-Transvaal gewerk. In 1989 het hy die myn verlaat en Kaapstad toe verhuis waar hy vir Murray Konstruksie begin werk het. In 1991 het hy huiswaarts gekeer om te gaan boer. Terwyl hy in Transvaal was, is hy getroud en het ses kinders: vier seuns en twee dogters. Al die seuns werk en een dogter is nog op skool. Colbert het vir drie jaar vir 'n produsent gewerk en sodoende ondervinding opgedoen in landbouproduksie. Tans produseer hy mielies op vyf hektaar grond.
Caledon Qutha is gebore op 30 Junie 1959 op Njijini Administratiewe Area. Hy het daar groot geword en daar skoolgegaan. Hy het sy hoërskool loopbaan by Mt Frere Hoërskool voltooi waar hy 'n graad 12 sertifikaat behaal het, asook 'n Onderwysdiploma. Hy is na Kaapstad waar hy by verskeie skole gewerk het. Hy is getroud in 1983 en hy en sy vrou het twee kinders: 'n seun en 'n dogter. In 1989 het hy 'n kruidenierswinkel oopgemaak waar hy vrugte en groente verkoop het. In 2004 het hy 'n winkel gehuur en is toe terug na Njijini by Mt Frere waar hy 'n winkeleienaar is. Caledon het begin belangstel in mielieboerdery, aangesien baie gemeenskappe opgehou het om hul stapelvoedsel, mielies, te produseer. Daar is ook 'n klomp gemeenskapsgrond wat nie gebruik word nie. Hy was baie beïndruk en is gemotiveer deur produsente rondom Kokstad wat mielies op 'n groot skaal produseer. Caledon produseer tans mielies op 20 hektaar grond.
<fn>PulaImvula. FarmerMaize.2008-09.af.txt</fn>
Byline: Saamgestel deur A.P.N. du Toit (LNR-Graangewas Instituut), S.J. Terrblanche (Universiteit van Pretoria) en J.
Twee koppe is beter as een.
Produsente leer nuwe idees in groepe.
Produsente kan van mekaar leer.
Groepe voorsien bedingingsmag.
Dit is tyd dat ontwikkelende produsente in Suid-Afrika minder afhanklik moet wees van formele staatinstansies en beheer moet neem van hulle eie toekoms.
Die sleutel tot selfbemagtiging lê in die mobilisasie van plaaslike produsente aksie. Die uitdaging vir produsente is om doelmatig te werk om die totstandkoming van onafhanklike produsente-groepe te verseker, met eienaarskap geheel en al in die hande van die lede. Produsente-groepe voorsien die ideale organisatoriese struktuur (werktuig) om gesamentlik te werk aan verandering op plaasvlak en aan landbousisteem in die algemeen.
Dit is egter duidelik dat die mobilisasie van produsente in effektiewe groepe 'n proses is wat tyd sal neem. Die doel met hierdie riglyne is om leiers in die landbou te motiveer en rigting te gee om die meeste voordeel te trek uit spanwerk tussen produsente.
Hoekom plaaslike produsente-groepe?
Produsente kan leer van mekaar. Op hierdie manier verkry hulle nuwe kennis, ondervinding en vaardighede.
Individuele produsente kan beter besluite in 'n groep maak. Omdat meer kennis tot die groep bygevoeg word, word die moontlikheid van foute verminder. "Twee koppe is beter as een".
In groepe leer produsente om nuut te dink en nuwe horisonne te verken. Lede in 'n groep word aangemoedig om te kyk na alternatiewe.
Groepe voorsien skakeling met dienste soos navorsing, voorligting, insetverskaffing en bemarking. Diensverskaffers wil graag van 'n geleentheid gebruik van maak om te onderhandel met goed georganiseerde groepe, asook in grootmaat te koop of verkoop.
Groepe help om produktiwiteit op plaasvlak te verhoog. Dit gebeur as gevolg van 'n kombinasie van kennis, vaardighede en ondervinding tussen groeplede.
Groepe stel produsente in staat om hulle bedingingsmag te versterk. Produsente in die ontwikkelende sektor benodig 'n sterk stem. 'n Effektiewe studiegroep dien as die mondstuk vir die lede.
Wat is die eienskappe van 'n effektiewe studiegroep?
Sterk leierskap - "Leiers moet dien en nie gedien word nie".
Word nie gedomineer deur die leier of enige van die lede nie.
Duidelike visie, doelwitte, 'n plan van aksie en dringendheid vir prestasie.
Lede is op dieselfde vlak van vordering en deel gemeenskaplike belange en behoeftes. Hoe meer homogeen 'n groep is, hoe groter samehorigheid is daar tussen die lede.
Lede moet 'n duidelike begrip van sy of haar taak en doelwitte binne die studiegroep hê.
Beskik oor sy eie finansiële kapasiteit en hulpbronne. Finansies word hoofsaaklik bygedra en gekontroleer deur die lede self.
Lede het verantwoordelikheid vir die uitkoms van die aksieplan geneem; hulle is verbind tot die groep en vind bevrediging deur deelname in die groep se aktiwiteite.
Alle lede is angstig om te leer en lede is gewillig om hulle kennis en ondervinding te deel.
Selfonderhoudend in die beplanning en bestuur van hulle eie sake en in staat om hul eie maniere te vind om effektiewe dienste te bekom.
Moet buigsaam wees in die keuse van prosedures en metodes in die nastreef van groepdoelwitte eb doelstellings.
Gebruik verskillende vaardighede en vermoëns van individuele groeplede op 'n effektiewe wyse.
Oop kommunikasie. Lede moet vry voel om hulle gevoelens te lug oor 'n taak, sowel as oor die groep se bedrywe.
Gereelde self-evaluering. Die span moet gereeld stop en ondersoek hoe goed hulle funksioneer en hoe effektiwiteit verbeter kan word.
Verbind aan hoër vlakke van georganiseerde landbou. Sulke groepe is geaffilieer met organisasies met 'n wyer verteenwoordiging.
Is objektief oor sy eie funksionering en kan probleme en tekortkominge hanteer. Om effektiwiteit te verbeter sal die nodige veranderinge gemaak word.
Groepe bied aanmoediging aan hulle lede - alhoewel elkeen 'n verantwoordelikheid het om in die groep te dien, moet lede weet dat dit tot hulle voordeel sal wees om deel van 'n groep te wees.
Groepe moet gestig word binne konteks met bestaande gemeenskap- en sosiale strukture. Indien nodig, is skakeling met die stamowerhede belangrik. Daar moet goedkeuring wees by die stamhoofde en ander plaaslike organisasies wees oor die vraag na 'n produsentegroep.
Produsente behoort self groeplede te kies.
Groepe kan informeel begin en ontwikkel na formele status teen hulle eie pas (Sien die "Werk eerste en organiseer later" benadering). Hierdie benadering word aanbeveel omdat dit meer buigsaam is en produsente toelaat om te groei in die proses van groepvestiging.
Bestaande groepe kan herorganiseer of nuwe lewe gegee word. Groepe wat stagneer moet egter ten alle koste vermy word.
In gevalle waar mense nog nie aan groepe behoort nie, sal organiseerders of groep promotors benodig word om die proses te inisieer en te fasiliteer.
Waar organiseerders/fasiliteerders nie lede van die gemeenskap is nie, moet kontakpersone met goeie kredietwaardigheid uit die gemeenskap optree as sleutelrolspelers om met die landbougemeenskap te skakel.
Deursigtigheid vanaf organiseerders en leiers is krities belangrik vir die suksesvolle vorming van 'n groep.
Die behoeftes en probleme van die spesifieke groep produsente moet bekend wees aangesien dit 'n voorvereiste is vir toekomstige beplanning en doelwitte.
Hierdie benadering help produsente om onmiddellik te begin. 'n Klein informele groep begin deur te fokus op 'n spesifieke probleem en werk saam om dit op te los. Groeplede is verbind om die groep se doelwitte te bereik. Gevolglik sal spangees sterker word en groeplede nader aan mekaar beweeg op 'n natuurlike wyse. Op hierdie wyse kan vorming van groepe vergelyk word met lewende organismes wat van binne af groei.
Groepe ontwikkel spontaan sonder inmenging van buite.
Dit skep 'n atmosfeer vir goeie leierskap in 'n proses van natuurlike seleksie.
Die doelwitte van die groep is die dryfkrag en nie die aspirasies van groepleiers of buite-organisasies nie.
Die vorming van 'n effektiewe studiegroep sal die resultaat wees van gemotiveerde produsente in 'n gemeenskap met 'n gemeenskaplike behoefte om te werk na die vervulling van hulle behoeftes en oplossings van hulle probleme. Geen produsentegroep kan geforseer word nie, nie van binne en ook nie van iemand buite nie. Die proses van groepvorming sal definitief verskil in elke spesifieke situasie.
Omdat die behoefte vir die vorming van 'n studiegroep tussen produsente in 'n gemeenskap ontstaan, kan leiers begin deur 'n voor-groep vergadering by 'n neutrale plek te reël. Hierdie vergadering sal bestaan uit 'n klein aantal sleutelpersone wat entoesiasties is oor die idee van 'n studiegroep wat hulle boerdery sal bevoordeel. Die doel van hierdie vergadering is om 'n deeglike evaluasie van die huidige boerdery-situasie te maak. Terselfdertyd is dit ook 'n geleentheid om die behoeftes vir die stigting van die groep te bepaal en om die doelwitte en verwagtings van potensiële lede te bespreek. Potensiële lede moet weet wat die voordele is wat hulle gaan geniet. 'n Voor-groep sessie is 'n uitstekende manier om lede voor te berei en aan mekaar voor te stel. Hierdie vergadering sal produsente in staat stel om seker te maak of hulle aan so 'n groep verbind wil wees. Op hierdie stadium is dit nodig dat sommige breë riglyne met betrekking tot groepdoelwitte neergelê word.
Die volgende stap is om 'n datum vas te stel vir die stigting van die groep. Dit word aanbeveel dat die organiseerders die vergadering op 'n informele basis benader. Gedurende die vergadering moet die teenwoordige potensiële lede besluit of dit die geskikte tyd is om 'n formele groep te vorm. Indien die beginsel goedgekeur word, kan leiers voortgaan om struktuur aan die groep te gee.
Organiseerders/fasiliteerders dien as aanvanklike leiers van die groep in 'n tydelike hoedanigheid. Produsente wat geïdentifiseer word as potensiële lede, word uitgenooi na hierdie vergadering.
Verkiesing van die leierskap, sowel as duidelikheid oor die ampstermyn. Watter tipe voorsitter benodig die groep Die groep promotor of fasiliteerder self behoort nie die groep te lei nie - die groep behoort verantwoordelikheid daarvoor te neem?
Langtermyn doelwitte van die groep moet deeglik bespreek, verwoord, herhaal en nagesien word. Lede moet dit duidelik maak wat hulle van die doelwitte verstaan en enige misverstand uit die weg ruim.
Lede behoort in staat te wees om hulle doelwitte en prioriteite vir die volgende ses maande of 'n jaar te stel. Bepaal take en verantwoordelikhede benodig om hierdie doelwitte te bereik. Evalueer die take en doelwitte in terme van prioriteit in die groep.
n Besluit behoort geneem te word wanneer, hoe dikwels en waar hulle sal vergader om al die behoeftes van hulle lede te akkommodeer.
Aangesien hierdie gebeure gesien kan word as die geboorte van die groep moet daar genoeg tyd spandeer word om sterk leierskap te verseker, asook duidelike en goed gedefinieerde doelwitte en oogmerke daar te stel.
Die groepvorming proses moet met 'n opvolg vergadering na die fondasie vergadering opgevolg word.
Om doelwitte en oogmerke te finaliseer.
'n Plan van aksie te ontwikkel en 'n tyd- en datumskedule vir 'n gepaste tydperk saam te stel.
Formuleer die konstitusie deur spesifieke groep reëls of norms neer te lê aangaande lidmaatskap, lidmaatskapsfooie, bywoning van vergaderings, groep dissipline en belangegroepe.
In die meeste gevalle sal die komitee bestaan uit vyf lede, naamlik, 'n voorsitter, ondervoorsitter, sekretaris en twee addisionele lede. Sommige groepe verkies om 'n assistent-sekretaris, sowel as 'n tesourier aan te stel om deeglike beheer oor finansies te verseker. Hierdie twee lede van die groep kan verkies word in plaas van twee addisionele lede, of bykomend. Dit word aanbeveel dat die geslag van verkose lede verteenwoordigend sal wees van die verspreiding van mans en vrouens in die groep. 'n Goeie benadering is om twee mans en twee vroue te hê om die liggaam van die komitee te vorm en die vyfde lid, die voorsitter, manlik of vroulik. Hierdie komitee verteenwoordig die lede in alles wat hulle doen. Die komitee is verantwoordelik vir dissipline en orde in die groep, wat krities is vir die sukses van die doelwitte van die groep.
Oor die algemeen lyk dit asof klein groepe meer effektief is. Die ideale grootte sal afhang van die fokus of mandaat van die groep, die unieke interne dinamika van die groep en die vermoë van die bestuurskomitee om die groep te bestuur, dissipline te handhaaf en om doelwitte te verseker. Dit is belangrik om te konsulteer met tradisionele owerhede en/of gemeenskapsleiers. Om effektief in die gemeenskap te funksioneer moet die bestuur van 'n studiegroep konflik vermy oor sake van eksklusiwiteit. Sommige groepe verhoed dit deur 'n oop uitnodiging aan alle produsente in die gemeenskap na hul jaarlikse boeredag te rig.
Vergaderings moet gereeld plaasvind om kontinuiteit van groepaktiwiteite te verseker. Gedurende die vroeë stadium van die groep word maandelikse vergaderings aanbeveel. Op die lang duur lyk dit asof vergaderings elke twee maande 'n praktiese opsie kan wees, maar aktiwiteite gebaseer op seisoenale gebeure in die landbou sal egter die kalender van elke spesifieke studiegroep dikteer. Gassprekers en spesialiste speel 'n belangrike rol om 'n studiegroep op datum te hou met kennis en inligting. Dit is die voorreg van elke groep om hierdie spesialiste selektief te kies en te nooi na hulle vergaderings. Dieselfde beginsel is van toepassing op ander diensverskaffers en insetverskaffers. Studiegroepe bied 'n uitstekende geleentheid aan produsente om die vlak van vaardigheid en dienste wat hulle wil bekom, te bereik.
Effektiewe produsentegroepe is 'n voorvereiste vir landbou-ontwikkeling in Suid-Afrika. "Sonder leierskap en organisasie sal 'n gemeenskap stagneer en selfs talentvolle individue binne die gemeenskap sukkel om te ontsnap van die kettings van onderontwikkeling," sê Japie Grobler, president van AgriSA. Die sleutel tot selfbemagtiging lê in die mobilisering van produsente-aksie!
<fn>PulaImvula. FarmerMaize.2008-12.af.txt</fn>
Caption 2: Neels Ferreira (GraanSA), Johan Kriel, (provinsiale koördineerder), Labious Manote en Tonie Loots, (provinsiale koördineerder).
Die wenner van die Graan SA Ontwikkelende Produsent van die Jaar kompetisie is bekend gemaak tydens 'n glansgeleentheid op 17 Oktober 2008, by "The Theatre" by die renbaan op Kyalami. Met hierdie kompetisie wil Graan SA erkenning gee aan uitmuntendheid van ontwikkelende produsente in die mielie bedryf en rolmodelle voorsien aan ander wat ook tot die bedryf wil toetree.
Isaac Khuto van Ficksburg, Vrystaat.
Hierdie jaar se Ontwikkelende Graan Produsent is Labious Manoto van Mooifontein distrik in Noordwes. Ons wil hiermee graag ons gelukwense oordra aan Labious en al die ander finaliste met hierdie uitstekende prestasie.
Hieronder is 'n paar opmerkings wat die lede van die paneel na die toer oor Labious gemaak het.
Sterkpunte - Baie toegewyd, harde werker. Goeie ondervinding. Hy het kennis van sy besigheid.
Aanbevelings - Hy is lankal reeds 'n kommersiële produsent.
Sterkpunte - Hy beskik oor voldoende trekkers en implemente. Hy weet wat hy doen, sy oeste lyk goed en sy implemente is in 'n goeie toestand. Goeie skure en werkswinkel.
Sterkpunte - Hy beskik oor grond, het implemente, hy het twee seuns wat saam met hom werk en hy het baie jare ondervinding.
Sterkpunte - Goeie gemengde boerdery met mielies, sonneblom, skape en beeste. Hy is 'n gevestigde produsent met jare se ondervinding. Hy het 'n vloot trekkers met implemente, sowel as 'n goeie skuur en goeie werkswinkel. Hy het goeie kennis en begrip van boerdery en weet wat hy doen en hoekom hy dit doen. Maak gebruik van inset verskaffers vir raad - saad, kunsmis en chemikalieë.
Swakpunte - Hierdie man het alreeds sy swakpunte uitgeskakel en hy boer winsgewend en volhoubaar.
Aanbevelings - Hierdie produsent doen alles reg en voldoen aan die vereistes vir 'n kommersiële produsent.
Sterkpunte - Hy beskik oor goeie boerderyondervinding en het goeie kennis van boerdery. Goeie grond word produktief gebruik, asook voldoende trekkers en implemente.
Aanbevelings - Hou aan met die uitstekende werk!
Sterkpunte - Goeie ondervinding, goeie grond en goeie reënval, sowel as goeie trekkers en implemente.
Swakpunte - Aandag moet gegee word aan onkruidbeheer, veral kweekgras. Sy bemarking kan verbeter.
Aanbevelings - Handhaaf voldoende trekkers met uitbreiding van grond. Doen ondersoek na grond vir besproeiing.
Sterkpunte - Uitstekende kennis oor dit wat hy doen.
Aanbevelings - Groter deelname aan boeredae en kursusse vir beter en nuutste veranderinge en kennis.
Sterkpunte - 'n Groot man - groot skoene -'n groot voetspoor - die moeite werd om te volg. 'n Rolmodel wat ander kan inspireer - veral sy seuns. Hy inspireer vertroue dat die toekoms van boerdery in sulke hande, veilig is. Hy het baie bereik ten spyte van moeilike jare. Ek respekteer hom en staan verstom. Hierdie is 'n man wat uitstaan bo ander. Hy groei steeds as 'n produsent en is nie bang om swakpunte waar hy hulp benodig, uit te lig nie. Hy sal verseker dat hy dit ontvang.
Aanbeveling - Produsent van die Jaar vir 2008!
<fn>PulaImvula. FarmerOfTheYear(maize).2010-12-01.af.txt</fn>
2010 Produsent van die Jaar - Vrystaat triomfeer weer eens!
Photo: William Matasane, ons 2010 Produsent van die Jaar.
Daar is die afgelope paar jaar 'n vriendelike kompetisie tussen twee belangrike graanproduserende provinsies, die Vrystaat en Noordwes.
Soos gesien kan word, was vyf van die nege wenners uit die Noordwes en vier uit die Vrystaat. Die jaar 2011 sal 'n waterskeidingsjaar wees om te sien watter provinsie die beste produsent lewer!
William Matasane is hierdie jaar inderdaad 'n waardige wenner. Dit is 'n man wat boerdery as 'n beroep gekies het en hy blink uit. Soos in vorige artikels gemeld, boer William met mielies en sonneblom, hy het 'n groot beeskudde en 'n paar skape. Hy het sy eie plaas gekoop en huur addisionele grond om sy boerdery uit te brei. William is 'n toegewyde gesinsman en 'n werkgewer wat omgee - 'n wenner in elke sin. Ons beste gelukwensings aan hom.
<fn>PulaImvula. FarmerOfTheYear(maize).2011-06-07.af.txt</fn>
Judges: Die lede van die paneel was Karabo Peele, Jane McPherson, Gerhard Mamabolo, Jenny Mathews, Dirk van Rensburg en Willie Kotzé.
Koos: Koos en Lydia Mthimkhulu in hulle kombuis.
Thando: Thando Lolwane staan gereed om te begin werk op sy land.
Malefane: Malefane Makubo verduidelik sy liefde vir boerdery.
John: John Dipane op sy lande.
Boy: Boy Mokoena wys sy sonneblomoes aan die paneel.
David: David Motswene op sy lande.
Dit is byna onmoontlik om te dink dat ons weer by hierdie tyd van die jaar is. Ons het besluit om die produsente vanjaar vroeër te besoek, sodat ons die gewasse kan sien terwyl hulle nog groen is.
Ons besoek was van 11 - 14 April en die lede van die paneel was Karabo Peele (Mielietrust), Gerhard Mamabolo (AgriSETA), Jenny Mathews (werkgroep), Dirk van Rensburg (werkgroep), Willie Kotzé en Jane McPherson (personeel in die program).
Ons is baie dankbaar dat Volkswagen in Klerksdorp ons geborg het met 'n voertuig om te gebruik tydens die toer en dus kon ons almal saam reis.
Koos is gebore in Paul Roux, op die plaas van Julius Bobbert. Hy het die plaaslike plaasskool bygewoon tot Standerd 1. Van hierdie vroeë ouderdom af speel hy met die produsent se seuns totdat hy verskillende take op die plaas begin verrig het. Hy het begin in die melkery met koeie melk, toe met beeste en ander vee gewerk, later met trekkers en verskillende implemente. Dit het hy vir vyf jaar gedoen. Koos was die vragmotorbestuurder op die plaas en begin sweis in die plaas werkswinkel waar hy implemente bou en herstel. Op die ouderdom van 26 het hy verhuis na die plaas Mieliebult van Frikkie du Preez, waar hy baie geleer het oor implemente, sweiswerk en oesaanplanting.
Frikkie het 'n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van Koos, van 'n plaaswerker tot 'n kommersiële produsent. Hy het 'n baie ondervinding opgedoen terwyl hy vir Frikkie gewerk het. Frikkie het ook aan hom 'n aantal implemente verkoop, wat Koos betaal het soos geld beskikbaar geword het. Met behulp van die implemente wat Koos gekoop het van Frikkie, het hy kontrakteurswerk begin doen vir ander ontwikkelende produsente in die Senekal area. Die kontrakteurswerk het die inkomste gegenereer wat hy gebruik het om die toerusting mee af te betaal.
Koos het 'n John Deere 3140 en 265 Massey Ferguson trekkers en 'n paar implemente bekom om die kontrakteurswerk te doen. Hy het 'n deel van die inkomste van die kontrakteursbesigheid in beeste belê. Later huur hy 55 hektaar bewerkbare grond waar hy mielies plant en 'n gemiddeld van drie ton per hektaar gedurende die eerste jaar ge-oes het. Die Departement van Grondsake het die plaas Astoria in 2007 vir hom aangebied, waar hy tans 'n opsigter produsent is. Koos is 'n uiters bekwame produsent en sê hy is dankbaar vir die ondersteuning wat hy kry van Graan SA en die Departement van Grondsake en wat hulle gedoen het vir hom, maar hy besef dat die produksie van kontantgewasse op marginale grond nie volhoubaar op die lang termyn is nie. Die kontrakte loop van jaar tot jaar en die huidige getekende kontrak tussen die Departement van Grondsake strek vanaf 10 November 2008 tot November 2009 met die opsie van Grondsake om die jaarlikse kontrak te hernu indien die plaas goed onderhou en bewerk is. In die verlede was dit vir produsente moontlik om die titelakte van grond te verkry, maar die beleid is verander en dit is nie duidelik of Koos ooit titelakte van hierdie grond sal kry nie. Grondsake is baie tevrede met die prestasie tot dusver en het aangedui dat die opsigter ooreenkoms hernu sal word.
Omdat Koos bekommerd is oor die winsgewendheid van graanproduksie op laer potensiaal gronde in die Senekal-distrik, wil hy sy kontrakteursbesigheid verhoog. Hy is ook op soek na hoër potensiaal gronde wat hy kan huur vir mielies en sonneblom produksie. Hulle wil ook die getal vleisbeeste verhoog op die plaas. Van sy grootste bekommernisse sluit wanpraktyke in die Departement van Landbou in, wanneer dit kom by die uitreiking van implemente aan produsente. Koos wil graag die watertoevoer uitbrei na al die kampe op sy plaas, meer beeste koop en aangeplante weiding op die vlakker gronde aanplant.
Koos is 'n baie goeie voorbeeld van iemand wat met niks begin het nie en homself opgewerk het tot waar hy vandag is. Dit gee 'n mens baie plesier om hom op sy plaas te besoek, want alles word goed onderhou en netjies gehou. Al sy toerusting is goed versorg en word in 'n skuur gestoor. Hy is getroud met Lydia en het drie kinders, twee dogters wat albei getroud is en 'n seun Clifford. Petunia, een van sy dogters, het 'n graad in landbou en werk as 'n voorligtingsbeampte in die Ficksburg omgewing. Clifford het 'n tweejaar-kursus in bemarking en landbou, het in die polisiemag vir twee jaar gewerk en is permanent op die plaas, waar hy saam met sy pa boer. Hy is baie sterk meganies en dit word in die uitstekende toestand van sy eie implemente weerspieël. Koos en sy familie woon op die plaas en is 'n goeie voorbeeld van die transformasie wat in die sektor nodig is.
Thando is gebore in1957 op Gelukspan (Bapong). Hy is die negende seun van Stention en Francinah Lolwane se 12 kinders. Hy begin skoolgaan in 1966 by Motswenyane Primêre Skool en verlaat skool in 1971 net na Standerd 5 (graad 7).
In1997 het hy begin werk by Stilfontein Paneelkloppers as 'n algemene werker en daarna by die Marico Foodstar as 'n masjienoperateur vir 'n paar maande. Daarna het by die Stilfontein goudmyn as 'n ondergrondse treinbestuurder gaan werk.
Hy is getroud met Atholia Lolwane en hulle is geseën met vyf kinders, twee dogters en drie seuns. Sy oudste kind Jakob (32), is tans werksaam by die Departement van Gesondheid op Schweizer-Reineke. Progress (30) werk vir Maatskaplike Ontwikkeling. Gladwin (28) werk vir die weermag en werk tans saam met sy pa op die plaas. Primrose (24) is besig met Landboustudies by Talese VOO, terwyl Nomvalo (16) besig is met haar graad 10 by Bethel Hoërskool. Gladwin is baie geïnteresseerd in landbou en help sy pa op die plaas.
Thando begin boer in1982 deur sy pa te help. In 1983 het hy daarin geslaag om 'n lening te kry van Agribank (Bophuthatswana) en begin sy 75 hektaar met een trekker bewerk. In 1989 koop hy 'n ander 6010 Ford trekker. Hy koop 'n plaas van 400 hektaar in Klippan, huur 'n ander plaas van 249 hektaar by Lareystryd en huur ook kommunale grond by Gelukspan. In 2008 was Thando dieToyota New Harvest Boer van die Jaar. Volgens Thando is landbou die lewe!
Malefane is gebore in Petrus Steyn op 25 September 1949. Hy het grootgeword op die plaas van mnr CA Claasen in die Petrus Steyn area. Hy begin skool en voltooi Graad 4 op Danielsrus Primêre Skool naby Petrus Steyn. Malefane is lief vir die plaas en begin werk op die ouderdom van twaalf. Hy was voltyds in diens op die ouderdom van 15. Malefane sê dat hy op daardie stadium 50 sent per maand verdien het en het die volle salaris (R2 per maand) eers verdien toe hy in staat was om 'n 200 pond sak mielies op sy kop te dra!
Malefane het die plaas verlaat en vir VKB gewerk - hy sê hy het goed verdien en dit het dit moontlik gemaak om te trou (dit was R10 per maand). Na 'n paar jaar het die kommersiële produsent hom gevra om terug te keer plaas toe. Hy sê hulle het goed geleef en 'n bonus ontvang na die oes van 20 sakke mielies - dit was goeie geld.
Malefane wou in stede op konstruksieterreine werk en daarom verhuis hy na QwaQwa sodat sy pasboek hom kon toelaat om die gebied te verlaat. In 1990 besluit Malefane om die stede te verlaat en huis toe te gaan om in QwaQwa 'n plaas te koop. Aanvanklik is die plaas net aan hom verhuur (R3 500 elke ses maande), maar hy is later in staat om die plaas met 'n Landbank lening te koop, wat hy ten volle terugbetaal het. Hy koop die plaas van 560 hektaar waarvan 200 hektaar bewerkbare grond is.
Malefane sê dat dit sy beleid is om lenings terug te betaal wanneer hy 'n inkomste uit die plaas kry - sy eie behoeftes moet wag totdat die terugbetaling nagekom is. Hy het al sy lenings terugbetaal en boer nou met koring, mielies, sojabone, droëbone, vleisbeeste en ook 'n klein melkery. Malefane is positief oor die toekoms en geniet boerdery.
John is gebore op die plaas Vaalbank in die Senekal distrik. Hy gaan skool op Vaalbank plaasskool tot graad 6. Na vier jaar op die plaas het hy by die Paaie Departement in 1970 aangesluit as 'n skraperoperateur. Hy het 23 jaar lank skrapers vir die Departement van Paaie en Openbare Werke bestuur. John is getroud met Jeanette (wat skoolgehou het by 'n primêre skool in Senekal vir 30 jaar) en hul kinders is getroud.
John en vier vriende het die plaas Rooikoppies gekoop, maar hulle verkoop dit in 2005 aan mnr Mohapi. John het die plaas Concordia met die hulp van Grondsake in 2005 gekoop. Hy het reeds 'n titelakte vir die plaas. Hy is gelukkig met die hulp wat hy tot dusver ontvang het vanaf die Departement van Landbou, Grondsake en Graan SA. Hy is 'n baie konserwatiewe produsent. Sy plaas beslaan 'n totaal van 277 hektaar en hy huur ook 'n bykomende 114 huur hektaar bewerkbare grond.
Sommige van die uitdagings wat veroorsaak dat hy bekommerd is, is die hoë insetkoste en lae graanpryse. Sy boerderypraktyke is goed en hy werk met goeie toerusting op die plaas. Omdat John nie meer 'n jong man is nie, beplan en organiseer hy baie goed om al die werk binne 'n goeie tyd klaar te kry.
Boy is gebore in Middelburg in 1948 op die plaas waar sy ouers werksaam was. Hy is getroud en het vier kinders. Hy het nooit skoolgegaan nie en het as 'n jong seuntjie liefde vir die landbou ontwikkel as 'n veewagter. In daardie dae was dit nie verpligtend om skool te gaan nie en sodoende het hy sy liefde vir die natuur ontwikkel.
Hy begin werk op die plase van kommersiële produsente en werk homself op van 'n gewone arbeider na 'n trekkerbestuurder en uiteindelik as 'n voorman. As 'n voormalige veewagter het hy ook 'n passie vir beesboerdery. Hy besit tans twee honderd kommersiële beeste op sy plaas.
Ongeveer vyftien jaar gelede het Boy ongeveer agthonderd kommersiële vleisbeeste besit en een van die grootste foute wat hy ooit gemaak het, was om die beeste te verkoop om toerusting te finansier en akkerbougewasse te plant. Boy het ook 'n spilpunt van ongeveer 40 hektaar op sy plaas wat vyf jaar gelede opgerig is. Ongelukkig is die kabels op die spilpunt en die pompstasie gesteel.
Omdat hy nie geletterd is nie, het Boy nie sy kinders benadeel deur nie aan hulle geleerdheid te gee nie. Sy drie kinders het die platteland verlaat en doen goed in die stad. Sy dogter help hom met die administrasie en ander finansiële sake op die plaas.
Ongelukkig is Boy baie negatief oor die komende seisoen. Dit sal uiters tragies wees om so 'n uitstekende produsent te verloor wat alles op sy eie doen.
David is gebore in Middelburg in 1949 op die plaas Patatfontein. Hy help sy pa en oupa op die plaas, vandaar sy liefde vir boerdery vanaf 'n jong ouderdom. Hulle het volgens die ou metode, "derde deel" geboer, waar hulle die lande met osse bewerk en die insette voorsien het, maar wanneer oestyd gekom het, het hulle slegs 'n derde van die oes ontvang.
David het self sy finansiering gedoen, want hy het ander besighede soos die Naga varkboerdery, wat 'n goed ontwikkelde en volhoubare boerdery is. Hy glo dat elke boerdery-onderneming 'n entiteit op sy eie is en indien nie suksesvol is nie, beëindig hy dit. Hy koop sy saad by Monsanto en gebruik nie GM's nie. Die chemikalieë koop hy by Quemico en die kunsmis van Sasol Nitro. Hy is tevrede met sy insetverskaffers, omdat hulle nie verdwyn na die bestellings afgelewer is nie.
David wou nie kommentaar lewer op die rol wat die regering speel in landbou en in die ontwikkeling van produsente nie. Hy glo dat sy sukses in homself en sy finansies lê en 'n deel van sy sukses is dat hy nie glo aan kortpaaie nie - daar is net een manier en dis die regte manier.
Die grootste bedreiging vir sy vordering is natuurrampe, byvoorbeeld droogte, hael, of enige ander natuurramp. Die ander gevaar is die skommelinge in die mark, waar insettekoste nie tred hou met opbrengs nie en daar geen beheer is oor pryse is as gevolg van oorproduksie nie.
David sou graag wou uitbrei en meer hektare plant en hy het die meganisasievermoë om dit te doen. Oorlewing in die komende jaar sal wees om die mark korrek te ontleed en kommoditeite wat in aanvraag is, aan te plant om te oorleef.
Hierdie kompetisie is baie kompeterend, maar ons is verheug om die drie finaliste, Thando Lolwane, Malefane Makubo en Koos Mthimkhulu aan te kondig. Ons wens hulle alle sukses toe.
<fn>PulaImvula. FarmersDaysMaize.2009-01.af.txt</fn>
Die doel van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente is om proefpersele te ontwikkel en te bestuur waar produsente blootgestel kan word aan die voordele van korrekte grondvoorbereiding, kunsmistoediening, kultivar keuse, onkruid-en plaagbeheer en oes.
Die personeel in die program, koördineer die ontwikkeling van hierdie proewe met ander rolspelers in die industrie - die kontrakteur, die saadmaatskappye, die kunsmismaatskappye en die agro-chemiese maatskappye - sodat produsente blootgestel kan word aan die bes moontlike produksie-inligting en -tegnieke.
Sodra die persele vir die demonstrasie proewe ontwikkel is, is dit baie belangrik dat die ontwikkelende produsente in daardie area blootgestel word aan al die aspekte van aanplant en versorging van die gewasse wat op hierdie persele geplant moet word. Die boeredae bied 'n geleentheid vir die produsente om bymekaar te kom met ander produsente, maatskappye wat insette voorsien en alle ander rolspelers in die industrie wat uitgenooi is om deel van hierdie dae te wees - produsente bekom baie inligting en blootstelling gedurende hierdie samekomste.
Lawrence Luthango (wat sedert Mei 2008 werk) in die Oos-Kaap het 4 kleiner boeredae gehou.
Ons probeer in ons program om verskillende rolspelers in die landbou industrie te betrek en in te sluit by die ontwikkeling van produsente - elkeen het 'n spesifieke rol in sy eie veld te speel. Koördinasie is belangrik vir konstante en volhoubare vordering.
<fn>PulaImvula. Farming.2008-11.af.txt</fn>
Waaroor gaan boerdery?
Dit is veilig om te sê dat sedert die begin van landbou soos ons dit vandag ken, beskikbare land vir boerdery doeleindes, altyd beperk is.
Hoewel produksie praktyke bestaan (bv. hidroponiese produksie) wat produksie moontlik maak sonder die gebruik van grond as 'n groeimedium, is grond vir die meeste boerderypraktyke beperk. In die breë gesien, gaan boerdery oor die produksie van kos en vesel. Die tipe boerdery wat bedryf word in 'n sekere deel van die land is gebaseer op sekere faktore soos klimaat, grond en tradisie. Mense wat afhanklik is van grond, het 'n basiese behoefte om hulle naaste familie te ondersteun en te voed - voedselsekuriteit vir die huishouding. Slegs wanneer die behoeftes van die familie bevredig is, kan produksie oorgaan in 'n besigheidsonderneming waar die produk op 'n groter skaal geproduseer en verkoop word om 'n inkomste te genereer.
Oor die jare het dit duidelik geword dat lande wat rampe kan oorleef, die lande is wat genoeg voedsel het. Met moderne voedsel praktyke is baie lande instaat om meer voedsel en vesel te produseer as wat hulle vir eie gebruik benodig. Baie ontwikkelde lande produseer meer voedsel as wat hulle benodig en in basiese ekonomiese terme veroorsaak die feit dat die aanbod die aanvraag oorskry, prysverlagings, wat dan sommige produsente verhoed om 'n sekere gewas te produseer. In sommige lande ontvang produsente 'n subsidie om met produksie voort te gaan omdat die regering wil verseker dat die land voedselsekuriteit geniet.
Lande wat meer voedsel produseer as wat hulle benodig voer die surplus na ander lande uit. Dikwels is hierdie voedsel in 'n ander land teen 'n laer prys bekombaar as wat daardie land soortgelyke voedsel kan verskaf. Dit kan die oorsaak van subsidies wees, maar dit kan ook die gevolg van 'n meer geskikte klimaat vir die produksie van daardie kommoditeit wees (bv. produsente in Nieu-Seeland kan melk goedkoop vanaf hulle weiding produseer en daarom is hulle in staat om melk en melkprodukte na ander dele van die wêreld waar die produksiekostes hoër is uit te voer).
Soos reeds bespreek, is grond beskikbaar vir voedsel- en veselproduksie in enige land beperk. Vir voedselsekuriteit in 'n land is dit noodsaaklik dat al die grond in produksie bly. Dit is egter slegs moontlik indien die produsente 'n wins kan toon. Ons land is tans in 'n dilemma, omdat produksiekoste van mielies, sonneblom, sorghum en sojabone baie skerp gestyg het en dit die winsgewendheid van graan produksie bedreig.
Wat moet ons die produsente aanraai om te doen?
Ons adviseer produsente om nie te plant tensy hulle 'n mark vir die produk het teen 'n prys per ton wat die produksiekoste oorskry nie.
Ons stel voor dat indien jy vir eie gebruik plant, doen dit so dat jy en jou familie voedselsekuriteit het.
Nadat jy voedselsekuriteit vir jou huishouding verseker het, probeer 'n mark vind en produseer slegs vir daardie mark.
Terwyl die plantseisoen nader, wens ons jou alle sukses toe. Kgotso, Pula, Nala - Vrede, Reën, Welvaart.
<fn>PulaImvula. February(maize).2011-02-08.af.txt</fn>
Die hoeveelheid werk wat gedurende elke someraanplanting seisoen plaasvind, behoort nou af te skaal en die produsent is in 'n posisie om te kyk na die gewasse wat op die land staan. Hopelik is die plantpopulasie voldoende, is die kleur van die gewas die gewensde donkergroen kleur en is daar geen onkruide wat met die gewas kompeteer nie - in kort, dat alles goed lyk vir 'n bogemiddelde oes.
Daar is egter dikwels dinge wat nie volgens plan verloop het nie en die gewas is dalk nie so goed as wat gehoop is nie. Dit is die ideale tyd om dinge wat moontlik kon verkeerd loop te ondersoek.
Plantpopulasie - maak dit regtig saak?
Wanneer 'n gewas aangeplant word, moet die produsent beplan om 'n sekere aanbevole plantpopulasie te bereik. Elke plant het 'n sekere potensiaal om graan te produseer - die faktore wat die opbrengs beperk is die beskikbaarheid van grondwater, voedingstowwe, lig en hitte. Die aantal plante wat deur 'n area eenheid ondersteun kan word, is grootliks afhanklik van die hoeveelheid grondwater wat beskikbaar is. Die plantpopulasie per area is meer belangrik as die spesifieke rywydte, omdat plante tot 'n sekere mate kan kompenseer. Rywydtes onder droëlandtoestande kan varieer van 0,9 m tot 2,1 m of 2,3 m, afhangende van die meganiese toerusting wat beskikbaar is en die tipe grondbewerking wat gebruik is. Wyer rye word aangedui waar die opbrengsdoelwit laer is, die vereiste plantpopulasie laer is, die reënval laer is, waar daar probleme met winderosie is en waar die onkruid meganies tussen die rye beheer gaan word.
Smaller rye word gebruik waar die opbrengsdoelwit hoër is, waar daar hoë reënval is, waar daar 'n helling op die land is en waar die onkruid chemies beheer word (dit is nie moontlik om die onkruid meganies in baie smal rye te beheer nie, omdat daar nie plek vir die trekker in die spasies tussen die rye is nie).
Die opbrengsdoelwit speel 'n belangrike rol om die vereiste plantpopulasie te bepaal. Plantpopulasies wat te laag is, beperk die potensiële opbrengs en 'n populasie wat te hoog is, lei tot verhoogde stres op die plant, wat ook die opbrengs verlaag. Plante wat baie na aanmekaar geplant word, het 'n verhoogde siekte risiko (soos stamvrot) en omval kom meer voor.
Elke area en elke kultivar het 'n aanbevole plantpopulasie. Indien die vereiste plantpopulasie nie bereik word nie, kan die potensiële opbrengs negatief beïnvloed word (in kort, sal daar nie genoeg plante wees om die hoeveelheid graan wat vereis word te produseer nie).
Wat is die oorsake van 'n swak plantpopulasie?
Daar is 'n aantal faktore wat die oorsaak van 'n swak plantpopulasie kan wees en die oorsake is verwant aan verskillende stadiums in die ontwikkeling van die gewas.
Swak ontkieming is een van die grootste oorsake van 'n finale swak stand.
Die kalibrasie van die planter kon verkeerd gewees het, wat gevolg gehad het dat te min saad aangeplant het.
Die grootte van die saad kon verkeerd gewees het vir die planterplate wat gebruik is.
Die saad kon te klein gewees het vir die planter, wat kon gelei het daartoe dat twee saadjies gelyktydig in die gaatjie geval het, verstop het en niks geplant is nie.
Die tikker meganisme op die planter kon foutief gewees het en die saad gebreek het soos wat hulle verby beweeg.
Oor die algemeen veroorsaak swak planterinstandhouding 'n aantal meganiese probleme wat lei tot te min of gebreekte saad wat aangeplant is.
Die kwaliteit van die saad kon swak gewees het - ou saad, of saad met siektes wat 'n swak ontkiemingspersentasie het.
Onder baie nat omstandighede kon die saailing doodgegaan het van te min suurstof in die grond.
Onder baie droë toestande kon die saad nie toegang kry tot voldoende grondvog om ontkieming te laat plaasvind nie.
Met die gewas reeds aangeplant, kon swaar stortreën die grond gekompakteer het en die ontwikkeling van 'n harde kors veroorsaak het wat die saailing kon verhoed om op te kom.
Daar kon chemiese reste in die grond agtergebly het wat die ontkiemende plantjie kon laat vrek het.
Saad was dalk gedurende die vroeë plantseisoen aangeplant toe die grondtemperatuur te laag was vir ontkieming.
Die saad kon te diep geplant gewees het wat dit onmoontlik maak om op die kom.
By lugdruk planters was die druk dalk nie genoeg om die saad in die korrekte posisie te hou totdat dit geplant is nie.
Insekte, voëls of klein diertjies kon die saad geëet het voordat dit kon ontkiem.
Een van die mees algemene probleme naas ontkieming, word veroorsaak deur insekte - veral snywurms wat die plant net op die oppervlak af eet.
Voëls kan klein saailinge eet (alhoewel dit nie 'n groot probleem is nie).
By droë, sanderige toestande kan winderosie die saailinge begrawe terwyl hulle probeer opkom.
Hael kan aansienlike skade aan saailinge aanrig.
Uitermatige hitte (soos 'n hittegolf) kan die saailinge heeltemal laat uitdroog.
Ryp in die vroeë seisoen kan die saailinge doodmaak.
Soms, soos die geval met sonneblom, is die algemene praktyk om 'n roleg te gebruik om die oppervlak kors wat na reën veroorsaak is te breek. Hierdie roleg kan skade aan die saailinge veroorsaak.
Weiding deur lewendehawe is 'n groot probleem in baie areas.
Meganiese onkruidbeheer veroorsaak dikwels skade aan plante - indien die skare nie korrek gestel is nie en indien die drywer nie genoeg aandag aan die taak gee nie (indien die aanplanting nie goed gedoen is en die rye nie reguit is nie, kan bewerking skade en probleme aan die gewas veroorsaak).
Siektes kan verlies aan plante veroorsaak.
Ernstige kompetisie deur onkruid kan lei tot plantverliese.
Wat is die oplossing vir swak plantpopulasie?
Indien tyd dit toelaat, kan die gewas weer aangeplant word (alhoewel dit ernstige koste implikasies het).
Waar daar een ry kort (as 'n resultaat van wanfunksie van die planter), kan hierdie ry weer geplant word sodra die probleem opgemerk word.
Dit is baie belangrik dat die oorsaak van swak plantpopulasie geïdentifiseer word, sodat dit reggestel kan word en nie in die volgende seisoen herhaal word nie.
<fn>PulaImvula. February.2008-02.af.txt</fn>
Foto 1: Mieliesaad wat te groot is vir die gate in die planterplaat - dié saad is nooit geplant nie.
Foto 2: Reën kan die grond laat kompakteer en 'n harde kors veroorsaak wat die saailinge verhoed om op te kom.
Foto 3: 'n Mielieplant wat te diep geplant was en toe gesukkel het om op te kom.
Foto 4: Een van die algemeenste probleme na ontkieming is insekskade.
Die koorsagtige gewerskaf wat gedurende elke somergewas-plantseisoen plaasvind behoort nou af te neem en die produsent is nou in 'n posisie om na die gewasse op sy lande te kyk. Hopelik is die plantpopulasie voldoende, die kleur van die gewasse die verlangde donkergroen kleur en is daar nie enige onkruid wat meeding met die oes nie - in kort, dat alles goed lyk vir 'n goeie, welige oes.
Dikwels het alles egter nie volgens plan verloop nie en is die oes nie so goed soos aanvanklik gehoop is nie. Dit is die ideale tyd om ondersoek in te stel na die dinge wat moontlik fout kon gegaan het.
Plantpopulasie - maak dit werklik saak?
Wanneer 'n gewas geplant word, behoort die produsent te beplan om 'n sekere aanbevole plantpopulasie te behaal. Elke plant het 'n sekere potensiaal om graan te produseer - die faktore wat die opbrengs beperk, is die beskikbaarheid van grondwater, voedingstowwe, lig en hitte. Die getal plante wat per eenheidsarea op die land ondersteun word, is grootliks afhanklik van die hoeveelheid vogwater wat beskikbaar is. Die plantpopulasie per eenheidsarea is belangriker as die spesifieke rywydte aangesien plante tot 'n sekere mate in staat is om te kompenseer. Rywydtes onder droëlandtoestande kan verskil van 0,9 m tot 2,1 m of 2,3 m - afhangend van die meganiese toerusting wat beskikbaar is en die soort grondbewerkingstelsel wat gebruik word. Die wyer rye word aangedui waar die teikenopbrengs laer is, die verlangde plantpopulasie laer is, die reënval laer is, en waar daar probleme met winderosie is, asook waar die onkruid meganies beheer word tussen die rye.
Die nouer rye word aangedui waar die teikenopbrengs hoër is, waar daar 'n hoër reënval is, waar daar 'n helling of skuinste op die land is en waar die onkruid chemies beheer gaan word (dit is nie moontlik om onkruid meganies te beheer in baie smal rye nie, omdat daar nie ruimte is vir die trekker om tussen die ryspasies te beweeg nie).
Die teikenopbrengs speel 'n belangrike rol om die verlangde plantpopulasie te bepaal. Plantpopulasies wat te laag is, beperk die potensiële opbrengs, en 'n populasie wat te hoog is, lei tot verhoogde stres op die plant wat ook die opbrengs verlaag. Plante wat na aan mekaar geplant is, het gewoonlik 'n verhoogde risiko vir siektes (soos stamvrot) en opeenhoping kom meer voor.
Elke area en elke kultivar het 'n aanbevole plantpopulasie. Indien die verlangde populasie nie behaal word nie, dan word die opbrengspotensiaal negatief beïnvloed. In kort: daar sal nie genoeg plante wees om die kwantiteit graan wat verlang word te produseer nie.
Wat kan die oorsake wees van swak plantpopulasies?
Daar is verskeie faktore wat 'n swak plantpopulasie kan veroorsaak en die oorsake hou verband met die onderskeie stadia in die ontwikkeling van die gewas.
Swak ontkieming is een van die grootste oorsake van 'n swak finale stand.
Die kalibrasie van die planter kon foutief gewees het en dit kon daartoe gelei het dat te min saadjies in die grond geplant is.
Die grootte van die saad kon verkeerd gewees het vir die planterplate wat gebruik is (sien foto 1).
Die saad kon ook te klein gewees het vir die planter wat daartoe lei dat twee saadjies tegelykertyd die gaatjie probeer binnedring het - wat dan vassit en gevolglik word niks geplant nie.
Die 'tikker'-meganisme op die planter kon foutief gewees het en gevolglik die saadjies gebreek het soos dit deurkom.
By die lugplanters was die vakuum dalk nie sterk genoeg gewees om die saad in die korrekte posisie te hou totdat dit geplant is nie.
In die algemeen kon swak planteronderhoud verskeie meganiese probleme veroorsaak het wat daartoe kan lei dat te min of gebreekte saad geplant word.
Die kwaliteit van die saad kon swak wees - ou saad, of siek saad wat 'n swak ontkiemingspersentasie het.
Onder baie nat toestande kan die ontkiemende saailing ontneem word van suurstof in die grond.
Onder baie droë toestande kan die saad nie toegang hê tot genoegsame grondwater om ontkieming te laat plaasvind nie.
Sodra die gewas geplant is, kan 'n swaar reënbui die grond so kompak maak en 'n harde kors veroorsaak wat die saailing verhinder om deur die grond te breek (sien foto 2 ter illustrasie).
Daar kan oorblywende chemikalieë in die grond wees wat die ontkiemende plant kan doodmaak.
Die saad was dalk te vroeg in die plantseisoen geplant toe die temperatuur te laag was om ontkieming te veroorsaak.
Die saad kon te diep geplant word wat dit onmoontlik maak vir die plant om op te kom (foto 3).
Insekte, voëls of klein soogdiertjies kon die saad geeët het voordat dit kon ontkiem.
Een van die mees algemene probleme na ontkieming is skade veroorsaak deur insekte - veral snywurms wat die plant net onder die oppervlak afvreet (foto 4).
Voëls kan die klein saailinge opvreet (hoewel dit gewoonlik nie 'n groot probleem is nie).
In droë, baie sanderige toestande, kan winderosie die saailing begrawe as dit probeer opkom.
Hael kan aansienlike skade aan saailinge aanrig.
Uitermatige hitte (soos in 'n hittegolf) kan veroorsaak dat die saailing heeltemal uitdroog.
Ryp vroeg in die seisoen kan die saailinge doodmaak.
In sommige gevalle, soos met sonneblomme, is dit algemene praktyk om 'n skoffel/rol-eg te gebruik om die oppervlakkors te breek wat dalk ontstaan het weens reën op die geplante land. Die skoffel/rol-eg kan egter die saailinge beskadig.
Weiding van lewende hawe is 'n groot probleem in baie gebiede.
Meganiese onkruidbeheer lei dikwels tot skade by plante - indien die bewerkingsmasjinerie nie korrek gestel is nie, en indien die bestuurder nie genoegsaam aandag gee aan die taak op hande nie (indien die plantaksie nie na behore gedoen word nie en die rye nie gelyk en reguit is nie, word bewerking 'n probleem en gevolglik lei dit tot skade aan die oes).
Siektes kan lei tot 'n verlies van plante.
Ernstige mededinging met onkruid kan ook plantverliese tot gevolg hê.
Wat is die oplossing vir swak plantpopulasie?
Indien tyd dit sou toelaat, kan die gewas herplant word (hoewel dit ernstige koste-implikasies inhou).
Indien daar een ry gemis is (weens 'n foutwerking van die planter), kan hierdie ry ingeplant word sodra die fout agtergekom word.
Dit is baie belangrik dat die oorsake van swak plantpopulasie geïdentifiseer word sodat dit reggestel kan word en nie die volgende seisoen herhaal word nie.
<fn>PulaImvula. FinalistOpot.2009-10.af.txt</fn>
Ons kan uiteindelik die finaliste vir die Ontwikkelende Graanprodusent van 2009 aankondig. Baie geluk aan Samuel Moloi, William Matasane en Philip Xaba - mag die beste man wen. Die wenner sal op 9 Oktober tydens 'n funksie in Midrand aangekondig word.
Samuel is gebore op 3 Maart 1969 op die plaas Magdalena, waar sy pa as plaaswerker gewerk het. Hy was een van agt kinders. Hy het skool gegaan op Mashaeng, net buite Fouriesburg, waar hy graad 12 voltooi het.
As kind het Samuel soveel moontlik op die plaas gewerk en gedroom om eendag sy eie plaas te besit. Samuel is getroud met Diane, 'n onderwyseres in Fouriesburg, en hulle het drie kinders.
Samuel besit nie sy eie grond nie en was dit nie vir die Ontwikkelingspan vir Boere van Graan SA nie, sou hy nooit vandag geboer het nie. Hy het daarin geslaag om goeie, diep grond, vir 'n termyn van vyf jaar, by die Fouriesburg Munisipaliteit te huur.
Hy het ook daarin geslaag om addisionele grond by 'n groep plaaswerkers, wat deel vorm van 'n grond hervormingsprojek, en wat self nie die grond kon benut nie, te huur. Samuel produseer huidiglik gewasse op 375 hektaar. Hy maak gebruik van 'n wisselboustelsel met mielies, sonneblom en koring.
Samuel verstaan die noodsaaklikheid van diep grond by gewasproduksie. Hy is altyd op die uitkyk vir goeie grond om te huur en ry dus met sy grondboor oral saam met hom op die bakkie rond. Aangesien Samuel nie sy eie grond besit nie, het hy geen lewende hawe wat sy boerdery kan balanseer nie. Ten spyte van menige aansoeke by die Departement van Grondsake, het hulle nog geen hulp aan hom verleen nie.
Samuel is 'n lid van die Dishweshwe tsa Dikorong-studiegroep in Fouriesburg en hy het al die Graan SA-kursusse bygewoon: Inleiding tot mielie-/sonneblom-/koringproduksie; Gevorderde mielieproduksie en-bemarking; Basiese enjinherstelwerk; Hulpbronassessering en Plaasbeplanning.
Samuel is 'n man wat geleenthede raaksien en planne maak om addisionele inkomste te genereer. Het het 'n werkswinkel in Fouriesburg waar hy sy eie toerusting onderhou en herstel, asook addisionele werk vir ander mense doen. Hy besit ook 'n besigheid wat hout kap en verkoop.
Hy het in trekkers en masjinerie belê, maar sy mees waardevolle bate is sy vermoë om homself te omring met mense wat kennis het en wat bereid is om hom te ondersteun en raad te gee. OVK het Samuel gehelp met finansiering vir somergewasproduksie en VKB het hom bygestaan met produksiefinansiering vir sy koringoes.
Samuel het twee voltydse werknemers en is geregistreer vir WVF en Werknemersvergoeding. Samuel het ook 'n regterhand, Piniki Hlaphu, wat dien as 'n vaderfiguur en ook as steunpilaar. Samuel maak baie staat op Ntate Piniki deur gebruik te maak van sy jare se ondervinding.
Mielieproduksie in die Oos-Vrystaat was die afgelope twee seisoene baie goed, maar daar is egter nie baie produsente wat kan sê dat hulle 'n opbrengs van oor die ses ton per hektaar vir die twee agtereenvolgende jare behaal het nie - iets om op trots te wees!
Dit was ongelooflik om hierdie man se ontwikkeling dop te hou - in drie kort jare staan hy uit as 'n ware produsent wat 'n aanvoeling het vir grond en gewasproduksie, asook goeie besigheidsvernuf.
William is gebore in die Winburg-distrik en het skoolgegaan in 'n plaasskool vir sy primêre skoolopleiding en het later die hoërskool in Winburg bygewoon. Na skool het hy gewerk as 'n sjef by die Aventura Oord by Allemanskraal tot 2004.
Tydens sy kinderjare op die plaas, het hy 'n liefde vir die boerdery ontwikkel deur sy pa te help. William het deur middel van 'n bietjie spaargeld, tesame met 'n lening van Landbank, daarin geslaag om die plaas Verblyden in die Senekal distrik te koop. William, sy vrou Alina en hulle vier kinders bly tans op die plaas.
William is 'n lid van die Senekal studiegroep en het die meeste van die Graan SA-opleidingskursusse bygewoon. Hy het daarin geslaag om sy plaas van 397 hektaar volledig af te betaal. 253 hektaar is bewerkbare grond en William huur ook 'n addisionele 380 hektaar vir sy beeste en skape. Hy glo in gemengde boerdery om so sy risiko te versprei.
William het 84 hektaar koring gedurende 2008 geplant, maar dit was ongelukkig nie 'n goeie jaar vir koring nie. Die somergewasseisoen is gelukkig beter en sy mielies en sonneblom op die lande lyk goed. William sê hy plant mielies, want dit word deur mense, beeste, skape en pluimvee verbruik! William het egter gesukkel om produksiefinansiering te kry, aangesien hy in 'n kategorie val wat nie goed deur agribesighede gediens word nie.
Wanneer daar met William gepraat word, is dit duidelik dat hy 'n persoon is wat sukses wil behaal. Hy is vinnig om nuwe en beter tegnologie aan te leer en het oorgeskakel na BT mielies en gebruik ook tande in plaas van 'n ploeg. Onkruidbeheer in gewasse word goed bestuur en dit is duidelik dat William weet wat volhoubare en winsgewende boerdery is.
Hy het 'n goeie verhouding met die omliggende produsente en verwys spesifiek na vier kommersiële produsente wat hom tydens sy jare op die plaas ondersteun het.
Philip is 'n gebore produsent - hy is gebore op 'n plaas in 1952 en sy eerste herinneringe is dié van lewende hawe boerdery en gewasproduksie.
In 1973 het Philip begin werk as trekkerbestuurder op 'n plaas, waarna hy later vir Senwes gewerk het vir tien jaar. Philip is met Julia getroud en alhoewel Julia haar eie beroep as onderwyseres op Kgotsong net buite Bothaville volg, is sy baie betrokke by die boerdery en ondersteun Philip ten volle op die plaas.
Philip besit die plaas Tweespruit, ongeveer 5 km vanaf Kgotsong. Hy bly egter nie op die plaas nie, maar twee van sy voltydse werknemers bly daar om om te sien na die lewende hawe.
Philip het slegs graad 3 behaal, maar dit is duidelik dat die man nie teruggehou word deur sy gebrek aan hoëronderwys nie - hy weet waaroor boerdery gaan en sy boerdery is winsgewend. Philip het 'n liefde vir masjinerie en sy trekkers en implemente word baie goed instand gehou.
Hy is 'n lid van die Kgotsong-studiegroep en het verskeie kursusse bygewoon soos Mielie-en sonneblomproduksie; Trekker- en plaasimplementinstandhouding; Gevorderde mielie- en sonneblomproduksie; Hulpbronassessering en Plaasbeplanning. Philip het 'n produksielening by Senwes.
Philip se plaas is 197 hektaar en is ten volle betaal. Hy het voorheen 'n paar taxi's besit, wat hy verkoop het om die grond en toerusting te bekom. Hy weet egter dat die grond te klein is om hom te onderhou as voltydse produsent en het daarom 'n addisionele 100 hektaar goeie, bewerkbare grond bygehuur.
Vir die komende seisoen is hy besig om te onderhandel met 'n buurman vir 'n addisionele 500 hektaar grond. Philip maak planne en boer baie goed - en hy is op goeie voet met die plaaslike kommersiële produsente, wat hom ondersteun indien nodig.
Philip is 'n produsent wat getoon het dat dit moontlik is om volhoubare winste op 'n klein stukkie grond te genereer. Begin klein en groei stelselmatig soos jou kennis en hulpbronne verbeter.
<fn>PulaImvula. FinancialMaize.2009-04.af.txt</fn>
Baie produsente ondervind groot frustrasies wanneer hulle probeer om 'n nuwe bankrekening oop te maak. Dit is omdat die "Financial Intelligence Centre Act" (FICA) van banke of agri-besighede verwag om spesifieke inligting oor kliënte te bekom en om bedenklike transaksies, wat vanuit kriminele aksies kan onstaan, te monitor en te rapporteer.
Die wêreld het baie verander. Die toename in misdaad en terrorisme het baie lande forseer om saam te werk in 'n poging om die verskynsel te beheer. Kriminele word nou geslaan waar dit seermaak - hul beursies - en dit is te danke aan nuwe wetgewing en internasionale samewerking. Kriminele en terroriste benodig kontant om te floreer. Hulle skakel die "vuil" kontant, wat hulle maak vanuit bedrog, dwelms, smokkelary en diefstel, om in "skoon" geld, deur gebruik te maak van vals identiteite of deur die gebruik van onskuldige mense, soos jy, se name. Dit word geldwassery genoem. Dit kos nie slegs biljoene rande per jaar nie, maar voorsien ook hulpmiddele vir internasionale terrorisme om te kan groei. Om dit te beheer, het die regering die "Financial Intelligence Centre Act 38 of 2001" in werking gestel.
Alle banke moet, in lyn met nuwe wetgewing, streng maatreëls toepas vir die opening van nuwe rekeninge. Dit beteken dat, om te voldoen aan die wetlike aspekte, jy addisionele bewyse van identiteit sal moet voorsien wanneer jy 'n nuwe bankrekening oopmaak. Die wet vereis ook dat jou persoonlike inligting gereeld opgedateer word. Hierdie prosedures moet deur alle banke geïmplementeer word.
Jou geldige kaart-tipe bestuurslisensie.
Om jou woonadres te bevestig, moet jy die bank of agri-besigheid van 'n goedgekeurde dokument met jou naam en fisiese adres (posbus nommer is nie voldoende nie) of erfnommer en woongebied voorsien.
<fn>PulaImvula. FinancialMaize.2009-06.af.txt</fn>
Grabbing quote: Ons het geld nodig om ons fisiese en sekuriteitsbehoeftes te bevredig.
Captions: Figure 1.1: Die totale koste funksie.
Figure 1.2: Wins, verlies en gelykbreek punt.
Wat is 'n besigheid Hoe ontstaan 'n besigheid In terme van die bestuur van 'n besigheid is dit belangrik om hierdie vrae deeglik te verstaan en hierdie artikel sal dit verduidelik?
Sedert die ontstaan van die mens, was daar altyd die behoefte om te oorleef. Kos, skuiling en klere is van die behoeftes wat vir oorlewing nodig is. In die begin het die mens in sy eie behoeftes voorsien deur te jag, wilde plante te oes en in grotte te skuil. Saam met vooruitgang het die mens se behoeftes egter verander en het produksie en/of vervaardiging 'n integrale deel van die lewe geword.
Wat is geld en waar kom dit vandaan?
Wanneer iets gekoop word, word geld gebruik om daarvoor te betaal. Geld is slegs papier en ons wonder hoe papier kan betaal vir waardevolle items. Papiergeld het sy oorsprong in 'n funksionele benadering tot geld. In die verlede het ruilhandel plaasgevind (die ruil van een item vir 'n ander item van dieselfde waarde). 'n Persoon sou byvoorbeeld 'n koei vir vyf sakke mielies verruil. Die probleem met hierdie tipe transaksie was dat, indien jy 'n koei gehad het en mielies wou hê, moes jy 'n persoon vind wat mielies gehad het en 'n koei wou hê. Dit kon soms lank vat iemand te vind wat jou koei wou ruil vir mielies.
Hierdie proses het baie moeite gevra. Mense het dit opgelos deur iets te vind wat vir almal aanvaarbaarbaar was, naamlik goud. Jy kon jou koei ruil vir 30 gram goud en dan mielies koop vir tien gram goud. Goud is deur almal aanvaar. Mense het later gevrees dat hulle goud gesteel kon word. Goud is toe in 'n veilige plek in die bank geplaas en die bankier kon dan op 'n stuk papier skryf hoeveel goud jy in die bank het. As jy hom die papier gewys het, kon hy jou goud terug gee.
Later het hulle die stuk papier geruil vir wat hulle wou hê, in plaas daarvan om eers hulle goud op te eis met die stuk papier. Die persoon vir wie hulle die papier gegee het, kon dan later die goud opeis. Die mense het later glad nie eers meer die moeite gedoen om die goud te eis nie, omdat hulle die stuk papier gehad het, wat gewys het hoeveel goud hulle het. Vandag aanvaar almal papiergeld.
Hoe verdien mense geld?
Mense kan slegs geld verdien deur 'n salaris of deur sy eie suksesvolle besigheid.
Besighede voorsien in vandag se moderne wêreld direk of indirek in al die mens se behoeftes. Dienste gelewer of produkte voorsien, word verkoop deur die besighede en die geld vanaf hierdie dienste en produkte is die inkomste van 'n besigheid. Voorbeelde van produkte is kos, klere, voertuie, meubels en behuising. Voorbeelde van dienste is mediese dienste, voorsiening van skole en opleiding en kommunikasiedienste. Hierdie inkomste-konsep benadruk die feit dat die mens geld nodig het om in die meeste van sy behoeftes te voorsien.
Gedurende die proses van dienslewering en/of produsering van produkte, genereer 'n besigheid sekere kostes of uitgawes. Hierdie kostes word in drie groepe verdeel.
Veranderlike koste is 'n uitsetfunksie en vind slegs plaas indien daar produksie is. Daar is dus 'n verhouding tussen die produksievolume en koste. Indien 'n produsent slegs tien koeie melk, sal sy veranderlike koste soos salarisse, konsentrate, kuilvoer en vervoer, minder wees as wanneer hy vyftig koeie sou gemelk het. Voorbeelde van veranderlike koste is kunsmis, saad, plaagdoder, kontrakwerk, vee medisyne, lekke, konsentrate, brandstof, seisoenarbeid, pakmateriaal en bemarkingskoste.
Vaste koste is daardie deel van die totale koste wat onveranderlik bly vir 'n spesifieke produksieplan ongeag of meer of minder geproduseer word. Vaste koste is daarom nie-veranderlik op die korttermyn. Hulle mag egter oor die langtermyn verander as 'n resultaat van die verandering in die produksieplan.
Indien 'n produsent 'n melkstal vir vyftig koeie opgerig het (sy produksieplan) sal die vaste koste van die skuur, soos rente op kapitaal en depresiasie van toerusting, vas bly, ongeag of hy die skuur vir tien of vyftig koeie gebruik. Indien die produsent egter sy produksieplan verander en die skuur uitbrei om tagtig koeie te huisves, sal die vaste koste ook verander as gevolg van die verandering in produksieplan. Voorbeelde van vaste koste is depresiasie (nie-kontant), rente, versekeringspremies, huur en permanente arbeid. Kostes is slegs vas indien hulle plaasgevind het. Voordat 'n trekker aangekoop word, is alle trekkerkostes veranderlik. Indien die trekker aangekoop word, is alle koste daarteen, soos depresiasie, rente, lisensies en versekering, vaste koste. Hierdie koste-items gaan nie wissel gedurende uitset nie en word daarom nie beïnvloed deur verandering in produksie oor die korttermyn nie.
Depresiasie is 'n nie-kontant uitgawe verwant aan die afname in waarde van bates as gevolg van gebruik en ouderdom van die bate.
Rente is die vergoeding in geld vir die gebruik van vreemde of geleende kapitaal.
Totale koste is die totaal van die vaste en veranderlike koste en word voorgestel in figuur 1.1.
Wins ontstaan wanneer die inkomste meer as die totale koste is. Indien uitgawes meer as die inkomste is, word 'n verlies gemaak.
Dit is belangrik om te verstaan dat indien 'n besigheid wins maak, sal alle werknemers sowel as die eienaar geld ontvang om in hulle eie behoeftes te voorsien. Daarom moet wins oor die langtermyn gehandhaaf word, wat die belangrikheid van volhoubare boerderypraktyke beklemtoon. Indien 'n besigheid egter 'n verlies maak, kan dinge verander. Alhoewel die werknemers salarisse ontvang het, sal die eienaar geen inkomste hê nie en gedwing word om sy besigheid te heroorweeg om verliese te sny. Een van hierdie stappe kan afdanking van personeel insluit.
Die inkomste en uitgawes van boerderybesighede het oor die jare toegeneem as gevolg van die hoër inkomste vir produkte en hoër koste. Die inkomstehoek verskil van die kostehoek, daarom word die gaping kleiner. Dit word al hoe moeiliker om 'n wins te maak. Boerderybesighede is prysnemers en kan nie hierdie produkte verkoop teen hoër pryse nie.
Inkomste kan verhoog word deur hoër produksie per eenheid (mielies - ton/hektaar) en/of verbeterde produksieplanne (presisieboerdery) en/of verhoogde produktiwiteit. Koste kan beperk word deur onderhandeling vir hoër pryse of insette, en/of verbeterde produksieplanne, en/of vermindering van koste deur afdanking van personeel, en/of kostebeheer deur die implementering van begrotings, en/of hoër produktiwiteit.
Samevattend voorsien 'n besigheid in die behoeftes van mense. 'n Besigheid kan egter slegs suksesvol wees indien wins gehandhaaf word op 'n volhoubare basis. Indien winste op 'n volhoubare basis gemaak word, sal almal op die plaas voordeel daaruit trek. Indien daar aanhoudende verliese is, sal almal op die plaas sukkel deur kleiner salarisverhogings of afdankings, maar dit is slegs die eienaar wat die risiko loop om alles te verloor, insluitend sy persoonlike besittings.
<fn>PulaImvula. Fire(maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Winter kom nou ná 'n besonder nat laat somer en herfs. As gevolg van die nat seisoen, is daar genoeg weiding vir die diere, maar dit beteken ook dat veldbrande 'n ernstige probleem hierdie jaar kan inhou.
Brand kan ernstige skade op plase veroorsaak. Een vuurhoutjie kan duisende hektaar landbougrond vernietig. Die meeste brande by gewasse vind plaas voor of kort na die oes, want teen hierdie tyd is die gewasse gewoonlik ryp en droog.
Kinders moet nie met vuurhoutjies speel nie.
Moenie brandende vuurhoutjies of sigarette in droë gras, blare, bosse of skure gooi nie.
Moenie oop vure in die veld of in winderige weer maak nie.
Maak seker dat alle vure behoorlik geblus word.
As jy 'n veldbrand sien, rapporteer dit onmiddellik aan jou bure en die plaaslike brandweerhoof. Vertel hulle presies waar die brand is.
Los iemand by die huis om inligting oor die vuur deur te gee. Indien jy 'n radio of telefoon het, moet die lyne oopgehou word, sodat nuwe inligting deurgegee kan word sodra dit ontvang is.
As jy nie die grondeienaar is nie, moet jy hom of haar inlig oor die presiese posisie van die vuur.
Verwyder alle plaasdiere en toerusting en stoor op 'n veilige plek.
Brandblussers - water of droë poeier tipe.
Maak 'n brandslaner van ou bande, repe rubber of nat sak. Die slaan van die vuur met die bande of nat sakke, verwyder die lug (suurstof) wat die vuur nodig het om te brand. As daar nie genoeg suurstof is nie, sal die vuur versmoor en stadig vrek.
Gebruik rugsakspuite om plante en gras naby en aan die voorkant van die vuur nat te spuit. Rugsakspuite is ook handig as kontrole vir plekke wat opvlam nadat die brand geblus is.
Gebruik waterhouers en 'n waterpomp wat genoeg water kan voorsien.
Skoppe, harke en grawe kan gebruik word om 'n brandstrook te maak om te verhoed dat die vuur verder versprei. 'n Voorbrand kan gemaak word wat in die rigting van die vuur brand, kan vanaf die brandstrook gemaak word. 'n Brandstrook is 'n skoon strook grond, amper soos 'n pad, waarop daar niks is om te brand.
Gebruik skoppe en harke om die vuur met sand en grond te blus. Gebruik hulle ook om droë gras en takkies wat maklik kan brand, te verwyder.
Gebruik handsnyers om gras en plante voor 'n aankomende vuur te sny.
Benader die brand van een of beide kante en probeer om die voorkant van die vuur kleiner te kry.
Indien daar 'n brandstrook of 'n natuurlike versperring soos 'n rivier is, probeer om die vuur teen die versperring vas te druk.
Plaas brandbestryders op strategiese plekke om vonke wat deur die wind gedra word, te blus. Sterk wind kan vonke so ver as een kilometer dra.
Dit is belangrik om na die binnekant van die vuur te slaan, sodat vonke nie spat op gras en blare wat nie brand nie.
Monitor windrigtings ten alle tye.
Maak seker dat die brandbestryders nie beseer is nie.
Patrolleer die gebied vir ten minste drie ure om te kyk of daar nie plekke is wat opvlam nie.
Bêre toerusting op die regte plek.
Herstel beskadigde toerusting.
Elke eienaar op wie se grond 'n veldbrand kan ontstaan ​​of brand, of van wie se grond dit kan versprei, moet 'n brandstrook voorberei en in stand hou op sy of haar kant van die grenslyn, tussen sy of haar grond en enige aangrensende grond. Dit is jou plig en verantwoordelikheid om te verseker dat 'n vuur nie op jou grond begin nie. 'n Brandstrook kan jou en jou plaas (grond, geboue, gewasse en vee) beskerm teen 'n ramp. Eienaars van aangrensende grond kan instem om 'n gemeenskaplike brandstrook weg van die grenslyn te maak.
Moet redelik vry wees van vlambare materiaal wat 'n veldbrand kan versprei na die ander kant.
Toegangspunt na die vuur.
<fn>PulaImvula. First-aid.2008-01.af.txt</fn>
Byline: Aangepas vanaf www.health24.
Elke huis behoort 'n noodhulptas met genoeg voorraad te hê. Hou een in jou huis en een in jou motor. Stoor die tas op 'n koel, droë plek, buite bereik van klein kindertjies. Maak seker dat jy weet hoe om elke item te gebruik en waarvoor elkeen gebruik word.
Waaruit behoort 'n noodhulptas te bestaan?
<fn>PulaImvula. Food.2008-01.af.txt</fn>
Byline: Aangepas vanaf www.health24.
Die eet en drink van voedsel en water wat besmet is, kan tot verskeie infeksies lei.
Voedselvergiftiging is 'n algemene term vir infeksies wat deur voedsel veroorsaak is. Tipiese simptome van voedselvergiftiging sluit die volgende in: maagkrampe, diarree, naarheid en braking. Bakterieë is die algemeenste oorsaak van voedselvergiftiging, gevolg deur virusse en parasiete.
n Mens kan nie altyd vasstel of voedsel of water besmet is deur hoe dit lyk, ruik of proe nie, maar jy kan egter die risiko grootliks verminder deur die volgende basiese stappe te volg.
nadat jy vleis, vis of pluimvee hanteer het.
Verbind wonde op jou hande om besmetting te verhoed wanneer daar met voedsel gewerk word. Maak seker dat verbande en pleisters skoon is.
Kook drinkwater voordat dit gedrink word as jy onseker is oor die suiwerheid daarvan. Kraanwater is gewoonlik skoon, maar water van ander bronne, soos riviere en putte, is nie.
Stoor veilige water in 'n skoon, bedekte houer - verkieslik in 'n yskas.
Maak seker dat koeldranke en ysblokkies met skoon water gemaak word.
Onthou om nie onveilige water in te sluk terwyl daar gebad of geswem word nie.
Was oppervlaktes soos die kombuistafel, werkoppervlak of wasbak voor en na voedselvoorbereiding. Hou voedselstoorplekke (soos rakke en yskaste) skoon.
Maak onmiddellik skoon nadat daar gemors is.
Gebruik verskillende lappe vir die kombuis en die res van die huis.
Ontsmet kombuislappe, sponse en skuurders met bleikmiddels en laat dit in die son (wat help om die kieme dood te maak) droog word. Indien jy oor 'n mikrogolfoond beskik, plaas lappe, sponse en skuurders in die mikrogolf vir 60 sekondes om kieme dood te maak.
Was die kombuisvloer ten minste een keer per week met lappe wat slegs vir dié doel gebruik word.
Was borde, eetgerei en snyborde baie goed - verkieslik in warm seepwater wat jy vervang wanneer dit te vuil word. Spoel borde, indien moontlik, met skoon water af.
Vervang gekraakte of erg gekrapte eetgerei. Kieme woon in krake in koppies en borde en in die krapmerke op plastiese houers en snyborde.
Gebruik 'n snybord vir rou voedsel. Gebruik verkieslik een snybord vir vleis, vis en pluimvee en een vir ander voedsel of was die snybord goed met warm seepwater vir gebruik met ander voedselsoorte. Plastiek of klip borde is die veiligste om vir rou vleis te gebruik.
Moet nie gerei weer gebruik nadat dit met rou vleis, vis of hoender in aanraking gekom het nie, tensy dit ordentlik gewas is nie.
Hou vullis in 'n bedekte drom wat jy gereeld uitgooi en skoonmaak.
Hou die kombuisdeur en vensters soveel as moontlik oop om goeie ventilasie te verskaf - dit help in die voorkoming van skimmel en fungusse.
<fn>PulaImvula. GearsMaize.2008-10.af.txt</fn>
Verskeie masjinerie maak gebruik van ratte. 'n Baie goeie voorbeeld is 'n fiets wat ratte het om makliker te ry, veral teen opdraandes uit. Fietse het normaalweg 'n groot ratwiel waaraan 'n aandrywings rat geheg is en 'n keuse van verskillende groottes ratwiele op die agterwiel. Wanneer die aandrywings rat draai, word die ratwiele aan die agterkant deur die ketting getrek.
Kyk na die ratwiel met die aandryfrat en vergelyk dit met die ratwiele in die middel van die agterwiel. Wat merk jy op?
Die meeste mense het al met 'n fiets teen 'n opdraande gery. Hoe steiler die opdraande, hoe moeiliker is dit om te trap en daarom sal 'n fietsryer ratte verander om dit makliker te maak. Wanneer die fietsryer ratte verander, sal die ketting beweeg van 'n klein rat na 'n groter rat, met meer tande, wat dit makliker sal maak om die pedaal te trap. Hoe meer tande die agterste rat het, hoe makliker is dit om teen die opdraande te trap, alhoewel die fiets stadiger sal beweeg.
Wat gebeur wanneer 'n fietsryer ratte verander teen 'n opdraande vanaf 'n groter na 'n kleiner ratwiel Sal dit moeiliker of makliker wees om te trap?
Die rede waarom fietsryers makliker teen 'n opdraande ry wanneer ratte verander word, word genoem ratverhouding (snelheidsverhouding). Ratverhoudings kan bereken word en voorbeelde word hieronder bespreek. Ratverhouding word basies bepaal deur die aantal tande op elke ratwiel. Die ketting word geïgnoreer en nie gebruik in die berekening nie.
Indien die aandryfrat een omwenteling ondergaan, hoeveel kere sal die ratwiel omwentel?
Die voorbeeld hierbo toon aan dat elke keer wanneer die aandryfrat omwentel, sal die ratwiel op die agterwiel twee maal omwentel, wat dit makliker sal maak om teen die opdraande te trap.
Indien die pedaalrat een maal omwentel, hoeveel keer sal die ratwiel omwentel?
Indien die aandryfrat een maal omwentel, hoeveel keer sal die ratwiel omwentel?
Indien die pedaalrat een maal omwentel, hoeveel keer sal die ratwiel omwentel?
Wat is die invloed van ratverhouding op spoed?
Die ratverhouding dui aan hoe vinnig een rat roteer in verhouding met 'n ander.
Indien die insetrat (10 tande) roteer teen 5 rpms, en gekoppel is aan die uitsetrat (50 tande) sal ons uitsetrat roteer teen 1 rpms.
Indien die kleiner rat een maal roteer, sal die groot rat 1/5 roteer. Die neem 5 omwentelinge van die klein rat tot = 1 omwenteling vir die groot rat. Die groot rat roteer dus teen 1/5 van die spoed = 1 rpm.
Wat sal gebeur wanneer ons ratverhouding 1:3 is?
In hierdie geval is ons insetrat 3 maal groter as ons uitsetrat.
Indien ons insetrat roteer teen 20 rpms, sal elke rotasie gevolglik 3 rotasies van die uitsetrat gee. Die uitset sal wees 60 rpms.
Die drywer is die rat wat direkte krag het. In die voorbeeld van die fiets trap die persoon wat op die fiets ry die pedale. Die groot rat waaraan die pedale geheg is, is die drywer (het die krag) en die kleiner rat op die agterwiel is die aangedryfde. Dis nie altyd noodwendig dat die groter een of die kleiner een die drywer is nie - grootte is nie belangrik nie. Wat belangrik is, is watter een eerste krag gee.
Onthou wanneer daar 'n aantal ratte is wat deur kettings saamgevoeg word en aangeheg is aan dieselfde as, is daar 'n ander rat wat die drywer vir die volgende opeenvolging van ratte sal wees.
Wanneer na die opeenvolging van ratte gekyk word, is dit belangrik om te kyk na die groottes van die ratte. Die ratte beïnvloed die spoed waarteen die dryfas draai. Die omwentelingspoed van die dryfas bepaal hoe vinnig die saadmeganisme draai, wat weer bepaal hoeveel saad geplant word. Hoe vinniger die dryfas draai, hoe meer saad sal geplant word.
Indien jy tydens kalibrasie vind dat te veel saad geplant word, moet jy weet dat die aandryfas te vinnig draai en verstel moet word om stadiger te draai. Die enigste manier om dit te doen is om die grootte van die ratte wat betrokke is by die dryfas te verander.
<fn>PulaImvula. Goal.2008-04.af.txt</fn>
Het ons visie op die doelpale verloor?
Daar word groot bedrae geld bestee deur die Departement van Grondsake, die Departement Landbou, die verskeie Graan Trusts, Landboubesighede, insetverskaffingsmaatskappye, kommoditeitsorganisasies en "NGO's" (om slegs 'n paar te noem) op landbouontwikkeling in Suid-Afrika. Die vraag bly - word die verlangde uitkoms bereik?
Ontwikkeling, wat ontwikkeling van die produsent self insluit, gaan oor mense. Dit is mense wat moet groei, ontwikkel, leer en ondervinding moet opdoen. Die fokus op ontwikkeling van die produsent is nie wie die meeste graan kan produseer nie, maar eerder om die produsent by te staan om kennis en vaardighede te ontwikkel wat hom in staat sal stel om onafhanklik en volhoubaar te boer en 'n wins te toon.
Indien ons werklik 'n verskil wil maak, is dit belangrik om te fokus op die individu sowel as die gemeenskap, en te bepaal watter hulpbronne hulle tot hul beskikking het en dan op hierdie hulpbronne voort te bou. Dit is dikwels te maklik om 'n area binne te kom, te fokus op dit wat mense nie het nie en dan voor te gee dat jy hulle bystaan deur alles te doen wat jy dink vir hulle behoort gedoen te word. Wat sal gebeur sodra jy ophou om hierdie dinge te doen Ons behoort mense stadig en versigtig te neem van waar hulle nou is, na waar hulle wil wees en terselfdertyd te verseker dat hulle gemaklik is met die veranderinge en ontwikkelinge (en nie waar ons dink hulle behoort te wees nie)?
Dit blyk dat daar 'n fokus is op "groter is beter". Daar is verseker 'n punt waar mense begin, selfs al is dit op 'n klein skaal. Daar is mense wat bestaansprodusente is en wat geen ambisie het vir enigiets anders nie - dit is ook in orde. Dan is daar diegene wat regtig op 'n klein skaal vooruit boer en in die toekoms groter produsente gaan wees. Daar is ook diegene wat op 'n groot skaal boer en dit baie goed doen (en natuurlik is daar verskillende stadiums tussen-in).
Indien ons ontwikkelingsinisiatiewe bestaansprodusente insluit, moet ons mense neem van waar hulle is. Ek is nie beïndruk met groot kontrakteurs wat kom om te plant en te oes en dit dan ontwikkeling van die produsente noem nie - hierdie is nie ontwikkeling nie en hierdie kontrakteurs kan net sowel die grond huur. Hierdie produsente sal inteendeel beter af wees indien hulle hul grond verhuur aan die kontrakteurs, omdat die insetkostes baie hoog is en die kontrakteur deel dan in die wins (hy eet twee maal, terwyl die produsent dalk nie eers een maal eet nie).
Ons moet terugkeer na die basiese en fokus op die ontwikkeling van mense. Indien jou grond gebruik word deur 'n groot kontrakteur - dink goed daaroor na waarheen jy oppad is en hoe lank dit jou gaan neem om 'n produsent te wees eerder as 'n grondeienaar.
<fn>PulaImvula. Graanprodusent.2008-08.af.txt</fn>
Die ses genomineerdes wat sal meeding om die titel, Ontwikkelende Graanprodusent van die Jaar, is onlangs aangewys. Die wenner sal op 17 Oktober tydens 'n glansgeleentheid van Graan SA aangekondig word.
Deliwe is gebore in 1961 in Krugersdorp Kagiso as die oudste kind van mnr en mev Ntebele. Haar pa was 'n produsent en haar ma 'n verpleegster. Deliwe is getroud met mnr Olebogeng Mutlwane en hulle het twee kinders. Sy kry haar motivering en ondersteuning van haar skoonma en haar man.
Deliwe was in Laerskool Aobakwe op Itsoseng in die Noord-Wes Provinsie en in Hoërskool Reeitumetse, waar sy Graad 12 voltooi het. Sy sit haar studies voort by Bethal seminaar waar sy 'n onderwyskursus doen asook 'n N6-boukursus. Sy doen daarna bouwerk vir die plaaslike Regering en Behuising.
In 1991 gee Deliwe haar beroep prys en begin deeltyds boer. In 2002 word sy voltyds produsent. Sy huur 'n plaas, Marotse, (Delareyville-omgewing) en boer ook saam met haar skoonma. Sy is 'n lid van die Frischgewaagd studiegroep in die Delareyville-omgewing; het kursusse bygewoon en woon steeds kort kursusse by soos trekker-en-plaasimplement instandhoudingskursus, inleiding tot mielieproduksie, gevorderde mielieproduksie en bemarking, Agri-besigheidsbestuur en projekbestuur van Graan SA, NWK en "Promise Farmer" en "Business Today".
Deliwe is 'n onafhanklike sonneblom- en mielieprodusent vir die afgelope vier jaar en besit ook lewende hawe, soos beeste, varke, bokke en skape.
Isaac Khuto is in 1944 in Boksburg gebore, waar sy pa as 'n klerk in 'n winkel gewerk het. Op tweejarige ouderdom het sy ouers hom Ficksburg toe gestuur om op 'n plaas saam met sy oom en tante te bly, waar hy sy kinderjare deurgebring het. Vanaf sewejarige ouderdom kan hy onthou hoedat hy skape opgepas het en kan vandag nog die reuk van gras vroegoggend ruik, toe die lig so skoon was dat hy die berge in Lesotho kon sien. Terwyl hulle die trekkers in die lande van Lesotho dopgehou het, het hy altyd gewonder hoe dit sou wees om een te bestuur.
Isaac het 'n plaasskool bygewoon en ook later 'n hoërskool in Ficksburg, waar hy Graad 8 geslaag het. Hy het vir twaalf jaar vir Frasers in Ficksburg gewerk. Sy belangstelling in handel het daartoe gelei dat hy op sy eie begin het met die koop en verkoop van groente en vrugte. Omdat die besigheid gegroei het, kon hy sy eerste taxi koop en het hierdie besigheid tussen 1978 en 1998 ontwikkel. In 1983 het hy 'n geleentheid gesien in die gasvryheidsbedryf en 'n hotel/gastehuis gekoop. Hy besit steeds die hotel en het 'n dranklisensie.
Isaac was ook 'n professionele bokser. Hy het in 1960 as 'n amateur begin en later 'n beroepsbokser geword. Hy sê: "In die bokskryt is dit net jy en jou vermoëns", en dit is waar hy geleer het om op homself staat te maak. "Jy kan nêrens wegkruip of weghardloop nie en jy leer om die lewe in die oë te kyk", het Isaac gesê. Isaac rig steeds die Fickburg boksklub af, was die voorsitter van die Vrystaat boksklub en is huidiglik die provinsiale voorsitter van die Vrystaat Boks Federasie. Hy is ook voorsitter van die Imperani studiegroep van Graan SA op Ficksburg.
Isaac koop die plaas, Diyatalana, van 230 ha, in 1998 en begin sy beroep as 'n produsent. Hy wou die hele plaas van 460 ha koop, maar was bang vir te veel skuld - die plaas is verdeel in twee en hy het een helfte gekoop. In 2006 was hy in staat om 'n addisionele 65 ha hoëpotensiaal bewerkbare grond naby hom te huur.
In 2007/2008 oes hy gemiddeld 3,5 ton per ha koring op 79 ha en ten spyte van haelskade op sy mielies is die oes tans op die land nog goed.
Isaac is getroud met Lerato en hulle het 'n seun en twee dogters.
Maphale is gebore op die plaas, Magdalena waar sy pa 'n plaaswerker was in die Fouriesburg-distrik. Hulle was agt kinders: twee seuns en ses dogters. Hy gaan skool in die Mashaeng area buite Fouriesburg, waar hy Graad 12 slaag. Oor naweke het hy uitgehelp op die plaas van mnr Linde du Plessis, waar hy trekker bestuur het. Maphale het gesien hoe mnr du Plessis die grond bewerk het en het altyd daarvan gedroom om sy eie plaas te besit. "Mnr du Plessis het baie gehelp om my belangstelling te prikkel en ek het ook geluister na mev Jane McPherson oor Lesedi FM wanneer sy oor graanboerdery praat . Sy het my geïnspireer om my droom waar te maak," het Maphale gesê.
Maphale het vanaf 1993 tot 2007 vir Binnelandse Sake gewerk op die Fouriesburg grenspos. In 1996 begin hy boer met beeste en skape op gemeenskapsgrond by Fouriesburg. In 2004 huur hy 30 ha vanaf 'n kommersiële produsent, mnr Osborne, en plant mielies. In 2006 huur hy 179 ha vanaf Fouriesburg munisipaliteit en dit is waar hy tans boer. "Ek mag moontlik vanjaar 400 ha hoëpotensiaal grond huur, maar Graan SA moet eers kom en kyk na die grond," sê Maphale.
Maphale is getroud met Dianne en hulle woon in Mashaeng met hulle drie kinders.
Boy is in 1948 gebore op 'n plaas in die Middelburg-distrik waar sy pa 'n plaaswerker was. Hy het skoolgegaan by die plaaslike plaasskool, waar hy Graad 5 geslaag het. Gedurende hierdie tyd was sy pa 'n deeltydse produsent op gemeenskapsgrond in die Vlaklaagte-area. Boy vertel hoe hy onthou dat hy saam met sy pa geboer het, en hoe hulle nog osse gebruik het om die ploegwerk te doen.
In 1981 het Boy op sy eie begin boer op 10 ha staatsgrond, wat hy huur. Hy verkry later toegang tot 50 ha grond in die Vaalspruit area (naby Bronkhorstspruit). Tans boer hy op 545 ha wat hy huur van die staat en huur ook 300 ha goeie bewerkbare grond vanaf aangrensende produsente. Hy het vanjaar mielies op al sy lande geplant. Boy besit ook 300 beeste wat hy laat wei op gemeenskaplike grond in die somermaande en dan op die mielielande gedurende die winter.
Boy is getroud met Linah, sy skoolliefde. Hulle het vier kinders. Hy is 'n aktiewe lid van 'n Graan SA studiegroep en het 'n Mielieproduksiekursus, asook 'n Trekker en Plaasimplement Instandhoudingskursus bygewoon. Gedurende die volgende paar maande sal hy 'n Gevorderde Mielieproduksie- en Bemarkingskursus, asook die Agri Besigheids Bestuurskursus bywoon.
Labious se pa is van Koppies in die Vrystaat. Hy vestig hom op Lombaardslaagte waar Labious in 1948 as een van twaalf kinders gebore is. Sy pa het besef dat hulle goeie bewerkbare grond besit en het begin ploeg deur van osse gebruik te maak. "My liefde vir boerdery is iets wat ek van my pa geërf het," sê Labious.
Labious slaag Graad 8 in 1966, waarna hy 'n boukursus in 1969 voltooi. Hy het skole gebou vanaf 1970 in die Mafikeng omgewing en ook gewerk aan die eerste dubbelverdiepinggebou in Mafikeng. Daarna het hy vir die Departement van Openbare Werke gewerk.
"Omdat ek 'n liefde vir boerdery het, het ek in 1975 deeltyds begin boer. Ek het 15 ha van my eie grond (in die gemeenskapsomgewing) en ek huur nog 30 ha," sê Labious. Gedurende die tyd toe hy vir die Departement Openbare Werke gewerk het, was hy geregtig op 30 dae verlof per jaar. Hy het seker gemaak dat hy hierdie verlof neem gedurende die plantseisoen, sodat hy 'n oog kon hou op die aanplant van sy gewasse. Labious het een werker gehad en hulle het dag en nag gewerk gedurende die plantseisoen - op sy Massey Ferguson 65. "Gedurende die week het ek in die dorp gewerk en naweke huis toe gekom om na die boerdery om te sien," sê Labious.
Sy boerdery het vergroot en vanaf 1991 woon hy op die plaas en ry elke dag werk toe. Labious het deeltyds geboer tot 1996 en het op daardie stadium 500 ha bewerk. Sedert 1997 boer hy voltyds en plant tans in die omgewing van 1 000 ha.
Samuel is gebore op 'n plaas in die Reitz-distrik, waar sy pa 'n plaaswerker in 1944 was. Hy is een van vyf seuns. Hy woon 'n skool in Reitz by en slaag Graad 8. Na skool gaan hy Johannesburg toe waar hy vir ses jaar as 'n nutsman by 'n ingenieursmaatskappy werk. Daarna is hy na Phuthaditjhaba, waar hy 'n klein kruidenierswinkel geopen het. "Omdat ek op 'n plaas gebore is, wou ek altyd 'n produsent wees en toe ek in 1997 die kans kry om 'n plaas te huur in die Kaallaagte-distrik, het ek die geleentheid aangegryp," sê Samuel. Hy woon vir drie jaar op hierdie eiendom. In 2000 koop hy die plaas, Lorelei, in die Paul Roux-distrik met 'n skenking van R30 000 en 'n lening van die Land Bank.
"Daar was moeilike tye, maar met die hulp van Graan SA en OVK was ek in staat om vanjaar my produksielening by OVK en die Land Bank af te betaal en ek het nog geld oor om 30 ha koring te plant," sê Samuel.
<fn>PulaImvula. Harvest.2007-12.af.txt</fn>
Die meegaande foto's dui aan watter rampe produsente kan oorval indien sy/haar reëlings vir stropers nie in plek is nie. Hierdie foto's is geneem in Februarie in lande in die Oos-Kaap - hierdie koring is nooit geoes nie en die lande moes afgebrand word!
Dit is 'n groot jammerte om na 'n jaar se harde werk nie die graan in die silo te kry nie en baie moeite moet gedoen word om te verhoed dat dit gebeur.
Ongelukkig is koring 'n gewas wat meganies geoes moet word om optimale opbrengs en graad te verseker en wat daarmee gepaard gaan, is die feit dat koringstropers self-aangedrewe is wat dit betreklik duur masjinerie maak. Die gradering van koring is krities vir die prys en koring se graad verlaag baie vinnig as dit nie op die korrekte tyd geoes word nie. Die koring moet so gou as moontlik geoes word, want slegs 'n klein hoeveelheid reën kan die graad van die koring beskadig en dan tot produksieverlies lei.
Die meeste klein produsente maak egter staat op stroperkontrakteurs om hulle graan te oes.
Gaan gewoonlik vroeg in die seisoen 'n ooreenkoms aan met die produsent.
Hy is gedrewe om soveel as moontlik hektare te oes, omdat dit 'n groter inkomste beteken.
Hy kan nie voorspel wanneer en waar dit gaan reën nie en dit kan vertraging tot gevolg hê.
Verkies om groot lande sonder kontoerwalle te oes aangesien die masjien meer hektaar per dag kan stroop as gevolg van minder draaie in die land.
Wil nie wag vir sleepwaens nie.
Word betaal volgens die hoeveelheid hektaar geoes en nie volgens die graad van die produsent se graan nie.
Staar vertraging in die gesig - omdat masjiene hard werk, kan masjinerie breek wat nie vooruit voorspel kan word nie.
Kan nie altyd onderdele in die hande kry nie, want al hierdie dinge gebeur tydens Kersfees en Nuwe Jaar wanneer meeste mense op vakansie is.
Al hierdie dinge klink baie negatief, maar dit is noodsaaklik om die struikelblokke raak te sien en om voldoende te beplan om die probleme te oorkom.
Vroegtydig reëlings tref met kontrakteurs.
Probeer om te verseker dat die kontrakteur homself nie oorbelas het met werk nie.
Seker maak dat daar so min as moontlik klippe op die landerye is wat die stropertafel kan beskadig.
Reëlings tref dat genoeg sleepwaens beskikbaar is en sodoende vertragings verhoed.
Reëlings tref vir berging van koring indien dit nie dadelik gelewer kan word nie.
Reëlings tref met die plaaslike silo's vir die droog van die koring, want daar bestaan 'n kans dat dit gedoen sal moet word.
Daar is twee opwindende dinge omtrent die oesseisoen - die voltooiing van een oessiklus en ook die begin van 'n volgende seisoen. Vir die produsente wat koring in die Vrystaat produseer, is die hele aspek van die behoud van voginhoud in die grond seker die belangrikste aspek van die hele koringproduksie proses op 'n somer braakland.
Die belangrikheid in die behoud van grondvog inhoud kan nie genoeg beklemtoon word nie. Die proses moet onmiddellik begin na die oes van die vorige gewas.
Afloop wat gebeur as gevolg van 'n te harde oppervlakte waar water nie kan penetreer nie of swaar reën wat nie penetrasie toelaat nie.
Die beweging van grondvog na die oppervlakte waar dit dan verdamp en verlore gaan in die atmosfeer. Dit gebeur wanneer die oppervlakte gekompakteer en hard is.
Die kompetisie van onkruid. Onkruid op die landerye gebruik die vog wat jy as produsent probeer behou vir die volgende gewas.
Jy moet jou lande vanaf die tyd wat die vorige gewas geoes is bestuur tot wanneer jy die volgende oes wil plant om te verseker dat jy soveel water as moontlik in die grondprofiel behou. Die sukses van die volgende oes hang grootliks van jouself af.
<fn>PulaImvula. Hat(maize).2011-01-12.af.txt</fn>
Grabber: Dit is baie goed om jou waardevolle grond te beskerm!
Wanneer ons in ag neem dat statistieke aandui dat grondvrugbaarheidsvlakke in Suidelike Afrika afneem en die organiese inhoud van grond onder droëland bewerking afneem, is daar baie goeie redes om die voordele van bedekkingsgewasse aan te plant, veral in met inagneming van laat reëns of die hoë inset- en produksie koste wat toeneem - beide verskynsels wat ons hierdie seisoen ondervind, wat 'n produsent kan verhoed om mielies te plant.
Alhoewel aangeplante weiding al vir baie jare in wisselboustelsels gebruik word, het produsente daaraan gewoond geraak om kunsmis en onkruiddoders in die plek daarvan te gebruik. Die groeiende bewustheid vir omgewingsbewaring laat moderne produsente weer eens na wisselbou, aangeplante weidings en die voordele wat dit bied, kyk.
Grondstruktuur word verbeter wanneer 'n plant se wortels vorm en in kompakte grond groei. Die grond word poreus en is in staat om vog te absorbeer en te behou. Wanneer 'n land nie vir 'n sekere tydperk geplant word nie, word die oppervlak gekompakteer en waardevolle water vloei weg. Aangeplante weiding beskerm die oppervlak teen die warm son en verlaagnie net hulle die vlakke van kompaktering nie, maar bring ook lewende organismes soos erdwurms, wat floreer in die plantmateriaal wat afgebreek word.
Aangeplante weidings hou die grond in plek, sodat water- en wind erosie aansienlik verminder word.
Baie aangeplante weidings bied 'n natuurlike bron van ryk organiese kunsmis. Peulgewasse gee waardevolle stikstof aan die grond. Wanneer jy goed bemes het gedurende 'n gewasseisoen en oortollige stikstof vlakke in die grond het, wat byvoorbeeld 'n resultaat kan wees van 'n swak oes wat veroorsaak is deur droogte, kan hierdie voedingstowwe aangewend word vir verdere voordeel deur aangeplante weiding vir 'n hooi gewas wat hoog is in kalium en fosfor.
'n Algemene probleem wat deur produsente ondervind word, is 'n gebrek aan voedingstowwe, veral N en P. Dit kan maklik reggestel word deur die korrekte kunsmis by te voeg. Die klein produsent kan dikwels nie hierdie opsie uitoefen nie en dan is die wisselbou aangeplante weiding 'n waardevolle oplossing wat ekonomiese winsgewendheid en grondvrugbaarheid sal verbeter. Dit word oor die algemeen aanvaar dat 'n somer peulgewas soos akkerboontjies, in 'n wisselboustelsel met 'n mieliegewas, opbrengs en produksie kan verbeter, grondvrugbaarheid verhoog en kunsmiskoste verlaag.
n Digte stand van aangeplante weiding soos akkerboontjies of tef, beskerm die grond teen die son en onderdruk onkruide wat andersins vrylik sou groei.
In sommige gevalle waar gewasse soos akkerboontjies en tef aangeplant word, bevoordeel die gewas nie alleenlik die grond in 'n seisoen waar 'n kontant mieliegewas aangeplant is nie, maar bied dit ook die produsent die voordele van voeding vir sy diere, wat waardevol sal wees vir die droë seisoene vorentoe.
Die meeste gewasse het vervoerkoste van die land na die punt van bemarking, terwyl aangeplante weidings gebruik word waar hulle aangeplant is, of ten minste op die plaas self.
Wanneer word dit aangeplant?
Wat is die doel van gebruik?
Watter aangeplante weiding doen goed in my omgewing?
Benodig die land 'n peulgewas of nie-peulgewas Onthou dat peulgewasse stikstofvlakke verhoog deur dit uit die atmosfeer te haal, terwyl nie- peulgewasse bestaande stikstof en ander voedingstowwe sal gebruik?
Sommige peulgewasse is: suikerbone, sojabone, lusern, ertjies of akkerboontjies, klawer ens. Nie-peulgewasse is: tef, rog, hawer, koring, radyse of Japannese radys.
Akkerboontjies is 'n somergewas wat droogte en hitte bestand is. Dit is 'n eenjarige plant wat 'n hoogte van 80 cm bereik en 'n sterk penwortel het. Dit groei maklik in arm, sanderige grond. Dit bevoordeel die grond, omdat dit in stikstof arme grond kan groei, sonder die byvoeging van kunsmis, maar belangrik is dat dit ook uitstekend vir menslike en diere verbruik is, omdat die blare, die peule en die saad hoë voedingswaarde bevat. Akkerboontjies kan ook gedroog word en suksesvol gestoor word.
Hierdie aangeplante weiding is 'n vinnig-groeiende, eenjarige gewas, oor 'n periode van 8 tot 12 weke. Dit floreer in matige, somertoestande en groei goed op goed gedreineerde grond. Tef vorm 'n uitstekende bedekking en die digte groei sal onkruide beheer. Dit word as hooi gebruik en sal twee snysels in 'n goeie seisoen bied. Die hooi moet gesny word net voordat die saad gereed is.
Die moontlikhede wat aangeplante weidings wat in 'n nat seisoen aangeplant word, wanneer die produsent vir een of ander rede nie sy normale kontantgewas kon aanplant nie, is baie opwindend. Produsente dwarsoor die wêreld noem hierdie gewasse die "aarde se hoed", omdat dit beskerming bied aan die grond. Dit is duidelik dat dit goed is om jou waardevolle grond te beskerm.
<fn>PulaImvula. Heart.2010-01.af.txt</fn>
Graan SA bestuur 'n Ontwikkelingsprogram vir Produsente wat deur die Mielie Trust, die Olie en Proteïnesade Ontwikkelingstrust, Sorghum Trust en die Wintergraan Trust befonds word, met die doel om die produsente van Suid-Afrika met kennis te bemagtig deur opleiding en diens met praktiese ondersteuningstrukture wat maklik toeganklik is.
Omdat Graan SA 'n span kundiges het wat ideaal geposisioneer is om top kwaliteit vaardighede en kennis aan die nuwe produsente van Suid-Afrika te lewer, is dit baie vinnig besig om erkenning te verdien as 'n leier op die gebied van produsente-ontwikkeling in die land. Die lede van Graan SA glo dat hierdie program sal help met die transformasieproses, deur voorheen benadeelde individue te bemagtig om in die graanindustrie op 'n billike vlak te kompeteer. Dit is egter belangrik dat dit duidelik verstaan moet word wie Graan SA is en watter rol die organisasie in die breër konteks van landbou in Suid-Afrika speel.
Wie is Graan SA?
Graan SA is 'n vrywillige organisasie met 'n gespesialiseerde fokus op die nasionale en internasionale graanindustrie. Die fokus is om die belange van al die graanprodusente van Suid-Afrika te bevorder.
Enige aktiewe graanprodusent wat die doelwitte van Graan SA onderskryf, mag by die organisasie aansluit en word aangemoedig om dit te doen nadat die vereiste ledegelde betaal is.
Watter rol speel Graan SA in die Suid-Afrikaanse landbou omgewing?
Graan SA is kundig oor die nasionale en globale graanindustrie en sy doel is om op te tree as 'n mondstuk vir al die graanprodusente in Suid-Afrika op so 'n wyse dat dit die belange van graanprodusente en die breër netwerk van die graanindustrie bevorder.
Graan SA tree as 'n waghond vir die industrie op en raak namens sy lede betrokke by die beleid en besluitnemingsprosesse wat die belange van graanprodusente beïnvloed. Graan SA is aktief besig om die siening en opinies van graanprodusente aan die regering voor te lê, probleme op te los en wetgewing, in samewerking met die regering, daar te stel.
Die primêre fokus van Graan SA is om te streef na effektiewe produksie en 'n billike bemarkingsomgewing vir graan. Die organisasie is ook diep betrokke by alle ander rolspelers in die waardeketting, om die wedywering van die groter graanindustrie - in kompetisie met groot internasionale rolspelers, soos die VSA en Brasilië - te verbeter.
Hierdie groepe bestaan uit Graan SA personeel, gespesialiseerde kundiges en produsente op die uitvoerende komitee.
Ondersoek die omgewing namens nuwe produsente en streef daarna om toegang tot die graanproduksie en bemarkingsarenas te bevorder. Hierdie groep monitor ook die werk van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente.
Dit is duidelik dat, alhoewel Graan SA nie enige finansiële bystand aan lede verleen nie, dit die nodige ondersteuning en kundigheid aan elke graanprodusent in die land voorsien. Die aktiwiteite van hierdie organisasie maak dit moontlik vir produsente om te fokus op dit wat hulle die beste kan doen - om graan te verbou en te bemark! Dit is nodig dat alle graanprodusente verstaan dat Graan SA baie meer bied as net kennis en opleiding!
Elke graanprodusent van Suid-Afrika moet daarna streef om 'n volle lid van Graan SA, met volle stemreg, te word. Graan SA is die graanprodusent se oë, ore en mond in 'n toenemend, ingewikkelde landbou-omgewing, wat toenemende druk van eksterne kragte, soos globale kompetisie, ervaar. Indien dit 'n uitdaging vir goed gevestigde graanprodusente is om in hierdie markte te kompeteer, hoeveel moeiliker is dit vir nuwe produsente om hulself as suksesvolle, volhoubare kommersiële produsente te vestig Sonder die ondersteuning van 'n kundige, gevestigde struktuur in die vorm van Graan SA, sal die bedinging en beskerming van die belange van alle graanprodusente in hierdie land op die spel geplaas word?
<fn>PulaImvula. HelpMaize.2009-05.af.txt</fn>
Help my asseblief - ek wil boer!
Daar is baie produsente wat ons skakel met die versoek - "Help my asseblief, ek wil boer". Sommige besit niks, terwyl ander oor grond en toerusting beskik. Boerdery is 'n besigheid en om 'n besigheid te bestuur, is moeilik - jy moet toegerus wees, toegewyd wees en oor die kennis beskik.
Vir diegene met aspirasies om produsente te wees, maar nie toegang tot grond of masjinerie het nie, is die probleem meer ingewikkeld. Onthou egter dat dit nie noodsaaklik is om grond te besit om 'n produsent te wees nie. In werklikheid is alle grond net aan ons geleen - ons moet die aarde versorg en grond sal steeds daar wees wanneer ons al dood is. Indien jy ernstig is oor boerdery, verkry toegang tot grond, al is dit klein, en begin. Jy kan grond huur (onthou dat privaatgrond gehuur kan word en baie munisipaliteite het ook dorpsgrond wat gehuur kan word). Jy moet begin oefen - jy kan nie 'n produsent wees vanuit boekekennis nie, omdat die praktiese deel van boerdery baie meer ingewikkeld as die teoretiese deel is.
Die volgende wat noodsaaklik is, is kennis - boerdery het baie fasette. Afhangende van die tipe boerdery wat jy beplan, mag dit noodsaaklik wees dat jy kennis moet dra van plante (alle graan en oliesade-gewasse, groente, voergewasse en vesel), diere (grootvee, kleinvee, pluimvee, wild en varke), masjinerie (trekkers, planters, spuite en bewerkingstoerusting) en die belangrikste moet jy kennis dra van die bestuur van die hulpbronne wat jy gaan gebruik (kapitaal, arbeid, masjinerie en grond).
Indien jy toegang tot 'n klein stukkie grond het, selfs net 'n hektaar of twee - kom aan die gang! Wanneer jy 'n begin gemaak het, is jy reeds op pad om 'n kommersiële produsent te word. Jy het die korrekte manier geleer om alles te doen - doen dit reg. Ongelukkig kom ons mense teë wat die regte metodes geleer het, maar aanhou om dinge op dieselfde ou manier te doen. Oprah Winfrey sê, "If people know better, they do better". Indien jy geleer het hoe om grondmonsters te neem om die voedingstatus van jou grond te bepaal - doen dit! Wanneer jy kunsmisaanbevelings terug ontvang - gebruik die regte kunsmis (selfs al is dit op een hektaar). Koop die regte saad, maak seker dat jy die regte aantal plante in die ry plant en dat jou ry spasiëring reg is. Beheer jou onkruid - onkruid is die nommer een vyand by gewasverbouing, hulle steel van jou gewas! Hulle steel water, voeding, sonlig en lug - niemand kan dit bekostig nie, selfs nie eers jou gewasse kan bekostig dat iets van hulle steel nie.
Wanneer jy seker is dat jy verstaan wat boerdery behels, is dit tyd om die grootte van jou grond uit te brei. Ons hoor so baie mense sê dat hulle te min grond het om op te boer - gebruik jy die grond wat jy het optimaal Is dit moontlik om meer te produseer op die klein stukkie wat jy het Gebruik jy al die raad wat jy kan. Onthou dat daar altyd mense is wat meer weet as jy en hulle is gewoonlik bereid om jou te help?
<fn>PulaImvula. Hunger.2010-04-01.af.txt</fn>
Die nuut-gestigte Graanboer Ontwikkelingsassosiasie (GFADA), in samewerking met die Graanwaardeketting-netwerk, is nie alleen bekommerd oor die nie-winsgewendheid van grootskaalse graanproduksie in Suid-Afrika nie, maar ook oor die katastrofiese impak wat dit het op nuwe toetreders tot die landbou.
Die vestiging van hierdie nuwe produsente is een van die prioriteite van die staat en daarom wil die GFADA sy volle gewig agter die nuwelinge ingooi. Om hierdie nuwelinge egter van grond te voorsien sonder die nodige ondersteuning en aanmoediging, is byna 'n siniese ontkenning van die realiteite wat hierdie mense in die gesig staar. Die lede van die GVCN het die vaardigheid en ondervinding om hande te vat en ondersteuning te bied, maar dit is die rol van die staat om die nodige finansiering te verskaf vir die nodige toerusting, om hulle ten minste 'n redelike kans op volhoubaarheid te gee.
Dit is van die uiterste belang dat die toestand van die totale graanbedryf onder oë geneem word. Tyd loop uit en dit sal 'n hartseer dag wees as Suid-Afrikaners voedseltekorte ondervind. Dit is tyd dat almal besef dat hongersnood onder die huidige omstandighede 'n groter realiteit word.
Waar lê die probleem?
Produksiekoste is direk verbind aan internasionale insetkoste en Suid-Afrika is een van die lande met die hoogste insetkoste in die wêreld. Die toename in produksiekoste styg vinniger as produktepryse en plaas produsente onder uitermatige druk.
Produktiwiteit en effektiwiteit is twee van die mees belangrike oorsake van die probleem. Navorsing is daarom noodsaaklik om produksiepraktyke te verbeter. Die feit dat die staat nie genoegsame fondse vir navorsing bewillig nie, is een van die faktore wat die probleem vererger.
Stygende pryse vereis groter winsmarges per hektaar, of die omvang van produksie moet toeneem. Dit beteken dat boerdery-eenhede moet uitbrei om die volume van die kritiese netto inkomste te vergroot. Andersins kan nuwe toetreders slegs die vereiste netto inkomstevlakke bereik deur groter effektiwiteit en die nuutste tegnologie. Die doel bly om deel te wees van die ekonomie van skaal. In hierdie geval is nuwe toetreders afhanklik van die oordrag van vaardighede en voortdurende ondersteuning, wat die visie is van die GFADA. Hierdie is die grootste hindernis vir nuwelinge in die landbou. Boerdery is 'n bedryf met risiko's wat goeie marges gedurende slegte jare vereis.
Aan die inkomstekant is pryse ook verbind aan internasionale tendense en is wisselvallig as gevolg van wisselkoerse. Dit is buite die beheer van produsente en beïnvloed onderhandelingsooreenkomste dramaties. Pryse wissel voortdurend tussen invoer- en uitvoerpariteit en is tans nader aan uitvoerpariteit, wat winsgewendheid beperk.
Graanpryse word deur vryemark-meganismes bepaal, wat die belangrikheid van vraag en aanbod verhoog. Suid-Afrikaanse produksie oorskry plaaslike vraag, dus is uitvoermoontlikhede nie noodwendig winsgewend nie. Wêreldwye aanbod is tans baie hoog en druk pryse afwaarts. Beperkende plaaslike regeringsbeleid verhinder die ontwikkeling van nuwe markte (bio-brandstof), wat waardetoevoeging beperk.
Suid-Afrikaanse produsente geniet min of geen ondersteuning van die staat nie, wat hulle verhoed om met uitvoerlande wat tradisioneel regeringsondersteuning aan hulle produsente bied, te kompeteer. Die Suid-Afrikaanse regering kan daarom oorweeg om tariefkontrole te hersien en beter ondersteuning aan die produsent te bied, asook bekostigbaarheid aan die verbruiker.
<fn>PulaImvula. Hybrid(maize).af.txt</fn>
Figure 1: Gemiddelde graanopbrengs behaal gedurende die 2008 en 2009 seisoene.
Produsente gee 'n verskeidenheid redes aan waarom hulle nie belê in bastersaad nie, soos hoë saadkoste, gebrek aan finansies tydens planttyd, nie-beskikbaarheid van bastersaad, die behoefte om kunsmis aan te koop, 'n klein of geen verskil in opbrengs, gebrek aan aanpassing, swak berging en swak verwerkingskwaliteit van kommersieel beskikbare basters.
Hierdie argumente het vrae laat ontstaan​​ of basters 'n voordeel het bo oor bestuifde kultivars saad (OPV) vir produsente met swak hulpbronne waar bastersaad nie redelik beskikbaar is nie, insette nie baie gebruik word nie en misoeste algemeen is. Die vraag is watter tipe baster of OPV is die mees volhoubare vir die produsent om voedselsekuriteit te bewerkstellig en volgehoue inkomste te verseker.
Saad is 'n belangrike inset by alle gewasproduksie. Alle aktiwiteite is gemik daarop om die volle genetiese potensiaal van die saad wat geplant is, te ontgin. Geen landboupraktyke (byvoorbeeld grondbewerking, onkruidbeheer, kunsmis, pes -en siektebeheer) kan gewasopbrengs verhoog meer as wat die saadkwaliteit toelaat nie. Saad is dus die basis vir die sukses of mislukking van die gewas wat geplant word.
Om hoë opbrengste te behaal, moet 'n mens hoë gehalte saad plant. Om seker te kan wees van goeie gehalte saad, moet 'n mens gesertifiseerde saad koop en plant, hetsy dit 'n baster of OPV is. Gesertifiseerde saad is minstens 98% suiwer en het 'n ontkiemingspersentasie van minstens 90%. Die koste van gesertifiseerde saad word geneutraliseer deur die hoër opbrengspotensiaal.
Kleinskaal -en bestaansprodusente wat kontantprobleme het, plant dikwels mielies wat teruggehou is van die vorige oes. Indien hulle dit doen met bastersaad, het hulle dikwels 'n laer opbrengs (tot 50%) in vergelyking met mielies geproduseer van vars saad. Saad van oop bestuifde kultivars het egter nie oesverliese tot gevolg nie.
Wat is 'n baster?
'n Baster is die produk (eerste generasie nageslag) van 'n kruising tussen twee onverwante (geneties verskillend) ouers, 'n aangewese vroulike een en die ander manlik. Selfbestuiwing is die proses van die neem van die stuifmeel van 'n enkele plant en dan dieselfde plant bestuif. Wanneer mielies self bestuif, word elke generasie swakker. Dit staan ​​bekend as inteling en na opeenvolgende geslagte, lei dit tot verswakte plante wat genoem word ingeteelde lyne. Hierdie ingeteelde lyne is klein in grootte, het klein koppe en verlaagde opbrengs. Maar wanneer twee ingeteelde lyne gekruis is, is die volgende geslag weer meer kragtig en die opbrengs neem baie toe. Dit staan ​​bekend as basterkrag. Dit word verkry as gevolg van die interaksie tussen die stelle gene verkry uit twee verskillende ingeteelde lyne.
Basters het oor die algemeen hoër opbrengste as oop bestuifde kultivars.
Basters is eenvormig in kleur, ouderdom en ander eienskappe van die plant wat die produsent in staat stel om sekere aktiwiteite (byvoorbeeld bemesting, bespuiting en oes) op dieselfde tyd uit te voer.
Die eenvormigheid van die graan geoes kan ook bemarkingsvoordele hê wanneer dit verkoop aan kopers met gehalte standaarde.
Basters lewer gemiddeld 18% hoër opbrengs as OPV.
Saad is duur.
Die produsent moet meer as twee ton per hektaar opbrengs behaal om die hoër koste van saad te regverdig.
Nuwe saad moet elke plantseisoen aangekoop word.
Die graan geproduseer van bastersaad kan nie gebruik word as saad vir die volgende aanplantingseisoen nie.
Die produsent mag dalk nie betyds saad bekom nie.
Basters is meer vatbaar vir strestoestande (byvoorbeeld pluimvorming).
Onder swak bestuur en moeilike omgewingstoestande, verminder die opbrengsvoordeel van basters teenoor OPV.
Wat is 'n oopbestuifde kultivar (OPV)?
By OPV kultivars word saad geproduseer deur kruisbestuiwing (daar is geen bestuiwingsbeheer nie). Die bestuiwing van plante word nie beheer nie, wat beteken dat die gewas nie eenvormig sal wees nie, die plant sal byvoorbeeld wissel in hoogte, die kleur sal verskil, die koppe sal nie dieselfde grootte en vorm hê nie en die plante sal op verskillende tye volwasse wees.
Lae of geen saadkoste. Die produsent kan 'n deel van die oes hou vir saad.
Die koste van saad is baie minder as by bastersaad.
Meer geld kan aangewend word vir die aankoop van kunsmis of plaagdoder.
Saad kan herwin word. Graan van hierdie seisoen kan volgende seisoen geplant word.
Lae potensiaal gebiede regverdig nie die hoë koste van bastersaad nie.
OPV het 'n breë genetiese basis en verskillende blomdatums. Dit lei tot 'n langer blomtydperk, wat bestuiwing tydens kort periodes van hoë stres (byvoorbeeld vogstremming, temperatuur, ensovoorts) sal laat plaasvind. Hierdie variasie kan soms meer stabiele opbrengste bied as meer eenvormige basters.
Dit is belangrik om elke drie jaar gesertifiseerde saad aan te koop om genetiese suiwerheid te handhaaf.
Die opbrengspotensiaal is 10 - 25% minder.
In hoë potensiaal gebiede sal OPV se winsgrens afneem.
Hulle sal nie eenvormig in kleur, ouderdom en ander planteienskappe wees nie.
Kan 'n impak hê op die prys van die graan, dit wil sê gehalte.
Gebrek aan eenvormigheid kan lei tot probleme in die uitvoering van sekere aktiwiteite, soos bespuiting en oes (veral wanneer jy stroop).
Om 'n OPV suiwer te hou, moet dit ten minste 300 m van ander variëteite af geplant word.
Swak kwaliteit saad (saad wat gehou word vir die volgende jaar word gewoonlik gestoor onder swak toestande en is blootgestel aan hoë temperature, plae en siektes) kan lei tot swak ontkieming en swak plante wat nie goed kan kompeteer met onkruid nie.
As 'n reël is OPV nie geneties gemodifiseer vir weerstand teen insek of onkruiddoders nie.
Eerstens, plant OPV aan wat vir jou area aanbeveel is.
Bestuur jou grond goed, pas bewaringsboerdery toe, gebruik kunsmis, mis of albei. Beheer onkruid en plae.
Plant jou gewas ten minste 100 m weg van die ander mielielande, of plant jou mielies drie weke vroeër of later, sodat pluimvorming op 'n ander tyd as nabygeleë gewasse plaasvind. Op hierdie manier sal jy verseker dat onnodige besoedeling van stuifmeel nie plaasvind nie.
Oes vanaf die middel van die land om stuifmeelkontaminasie te verminder.
Voordat pluimvorming plaasvind, inspekteer jou lande en verwyder enige plante wat baie verskillend lyk van die ander (dit wil sê baie lank of baie kort of siek lyk).
Kies die beste koppe van die mooiste plante tydens oes. Kies koppe wat eenders lyk, vry van siekte is en die gewenste graankwaliteit het.
Oes ten minste 300 koppe.
Die koppe moet uitgedop, gedroog en gestoor word onder goeie toestande ('n droë en beskermde donker area).
Maak seker dat die saad droog is (die lewe van die saad verdubbel vir elke 1% afname onder 13% voginhoud). Om te toets of jou saad ongeveer 13% voginhoud het, neem 100 sade en meng met 1 g sout en los in 'n verseëlde bottel. As die sout na 5 minute klam voel, moet die koppe moet langer gedroog word.
Saad hou langer in koue toestande (nie vries nie). Die lewe van saad verdubbel wanneer die stoortemperatuur verlaag word na 5 ºC.
Kalanders, swamme en bakterieë verkort die lewe van saad. Om dit te verminder, hou die saad so droog as moontlik.
Hou jou saad in droë, skoon, lugdigte houers met etikette (volgende jaar sal jy nie onthou wat dit was nie).
Dit absorbeer vog binne-in die houer en verhoed die groei en toename van kalanders. Voeg 0,5 kg as vir een kilogram saad by.
Dit kan gebruik word op dieselfde manier as droë as. Meng 15 teelepels (50 g), vir elke een kilogram saad.
Meng kookolie saam met jou saad om toename van kalanders te voorkom. Gebruik een teelepel van die olie vir 'n kilogram saad.
Kalanders is sensitief vir sterk reuke van plante. Gebruik brandrissie (meng vyf teelepels rissiepoeier vir een kilogram saad).
Droog en vergruis die blare en meng vyf teelepels vir elke een kilogram saad.
Toegang tot genetiese voordeel.
Voordeel trek uit saadbehandeling en gehaltebeheer.
Slegs wanneer aangekoop as gesertifiseerde saad.
Teenwoordigheid van 'n lewensvatbare saadverskaffer wat toegang bied tot nuwe genetiese materiaal.
Onafhanklikheid van die boeregemeenskap.
'n Baie goeie baster kan 'n swak OPV met meer as 70% oortref. 'n Goeie OPV kan egter dieselfde of selfs beter vaar as 'n swak baster. Die effek van die aanplant van 'n tweede generasie (geoes) saad is weglaatbaar by ' n OPV, maar is groot by 'n baster (tot 50% verlies). Elite basters produseer 18% meer graan as elite OPV's. Herwonne saad produseer 32% minder graan as nuwe bastersaad. Herwonne OPV saad produseer 5% minder graan as vars OPV saad.
Indien gesertifiseerde saad aangekoop word, sal die koste van saad hoër wees as wanneer vars OPV saad aangekoop of herwin is.
Die aankoop van bastersaad elke jaar, word beskou as die mees winsgewende opsie indien bestuursvlakke twee ton per hektaar of hoër is. Indien bestuursvlakke verhoog, word die herwinning van saad minder winsgewend. Daar is baie min voordeel vir die produsent in die oorskakeling van OPV saad na bastersaad sonder die gebruik van kunsmis en indien daar geen verandering in bestuur is nie. Indien die produsent bastersaad koop teen hoër koste, moet sy vlak van bestuur dienooreenkomstig verhoog.
Mielieprodusente verbou mielies en kan die waarde van hul mielies kwantifiseer as 'n kontantgewas. Tog weet ons dat huishoudelike voedselsekuriteit, risikovermyding, voorkeure en tradisie 'n rol speel by die produsent se besluit oor plantmateriaal, sowel as gewas bestuurspraktyke. Terselfdertyd is huishoudelike saadsekuriteit 'n belangrike oorweging vir herwinning van graan as saad, veral in afgeleë gebiede wat nie gediens word deur saadverskaffers nie. Toegang tot graanmarkte met billike pryse, is 'n belangrike oorweging vir produsente wat arm is aan hulpbronne wanneer 'n besluit geneem word watter saad om te koop. Daar is baie sosiale en kulturele faktore betrokke by die "baster teenoor OPV" kwessie.
OPV's kan 'n waardevolle opsie vir mielieprodusente word onder sekere omstandighede, maar die gebruik van OPV saad sal 'n stap agteruit vir graanopbrengs word. Oor die algemeen sal 'n baster 18% meer graan as die meeste van die beter OPV saad produseer.
Toegang tot voordeel uit navorsing in die genetiese verbetering van nuwe variëteite.
Toegang tot voordeel van saadbehandeling en saadgehalte.
Die teenwoordigheid van 'n lewensvatbare saadverskaffer.
Oorlewingstrategieë van arm gemeenskappe met min hulpbronne.
Ekonomiese analise van die opbrengs op die belegging.
Lengte van die seisoen.
Tyd tot volwassenheid.
Chemiese weerstand (Round-up Ready-mielies).
<fn>PulaImvula. ImprovementsMaize.2009-05.af.txt</fn>
Onontwikkelde grond is minder waardevol as ontwikkelde grond. Dit is daarom noodsaaklik dat die geboue, heinings en paaie goed instand gehou word.
Die geboue op die grond moet in 'n goeie toestand gehou word sodat hulle gebruik kan word vir stoor, graanhantering of die skeer van skape. Dit is daarom voordelig om jou trekkers en toerusting onderdak te hou, omdat hulle buitenshuis baie verniel.
"Goeie heinings behou goeie bure" - jy moet lewende hawe in die area waar hulle hoort, kan hou. Indien jy gewasse aanplant, is dit belangrik dat die gewas beskerm word teen diere. In 'n goeie weidingsisteem word sekere kampe sekere tye van die jaar gebruik. Dit beskerm die gras en gee smaaklike grasse tyd om te herstel.
Kontoere en waterafleibane is absoluut krities om gronderosie te bekamp - erosie veroorsaak permanente skade en dit is die verantwoordelikheid van elke inwoner om die grond te beskerm sodat toekomstige generasies ook die grond kan gebruik vir volhoubare landbou.
Paaie is baie belangrik vir kommersiële boerdery. Produkte soos kunsmis moet die plaas kan bereik en jou produk moet die plaas kan verlaat en by die markte uitkom. Instandhouding van paaie is noodsaaklik vir kommersiële landbou.
<fn>PulaImvula. InputMaize.2009-04.af.txt</fn>
Insetversekering - behoort jy jou oes te verseker?
Omdat boerdery in die buitelug bedryf word, is daar baie risiko's en in sommige gevalle oorskry die koste van die gewas die waarde van die grond waarop dit verbou word. Gewoonlik moet produsente geld vanaf 'n finansiële instansie of agri-besigheid leen om die gewas te finansier. Om geld te leen en uit te leen is 'n risiko, omdat diegene wat die geld uitleen dit nie wil verloor nie. Gewoonlik moet die lener 'n vorm van sekuriteit vir die lening aanbied - met ander woorde hoe sal die uitlener sy/haar geld terug kry indien die oes om een of ander rede misluk.
Indien jy die grond waarop jy boer besit, sal die lener dikwels verwag dat jy 'n verband teen die titelakte van die eiendom registreer. Dit beteken dat, indien jy nie in staat is om die lening terug te betaal nie, hulle jou eiendom kan verkoop om die bedrag wat aan hulle verskuldig is te verhaal. Wanneer dit by ontwikkelende produsente kom, veroorsaak dit baie probleme - dit sal hartseer wees indien jy die grond moet verloor net omdat jy 'n swak oes gehad het. Daar is 'n groot aantal produsente wat nie die grond besit waarop hul boer nie - sommige is huurgrond en baie daarvan is kommunale grond (hierdie grond behoort aan die staat en word deur stamhoofde bestuur). Kommunale grond kan nie belas word nie omdat jy, as produsent, nie die titelakte van die grond besit nie. In die verlede kon produsente wat op kommunale grond boer, nie lenings aangegaan het nie, omdat hulle geen sekuriteit gehad het om teen die lening aan te bied nie. Dit is waar insetversekering in die prentjie kom. Jy kan jou oes teen natuurlike rampe verseker.
Omdat produksiekoste in die landbou so gestyg het en sekuriteit van produsente verminder het, het die behoefte aan insetversekering in Suid-Afrika aansienlik gegroei. Die produk is gebaseer op die produsent se langtermyn gemiddelde produksieopbrengs van sy totale boerdery, waarvan 'n sekere persentasie gewaarborg is.
Ligging van die eiendom.
Plaaskaarte wat met 'n GPS opgemeet is en wat al die verskillende lande, landnommers en verskillende areas aandui.
Huurooreenkomste op die grond - is dit eie grond, huurgrond, kommunale grond, ens.?
Wie sal die produsent finansier?
Opbrengs behaal vir ten minste die laaste vyf produksieseisoene.
Grondontledings nie ouer as twee jaar nie en met verwysing na lande op die plaas.
Besonderhede van die plaasaktiwiteite - primêre en sekondêre bewerkingsoperasies, gewasse wat aangeplant moet word, kunsmis, onkruid en plaagbeheer praktyke, ens.
Besonderhede van die kontrakteur wat die werk moet doen.
Plant en opkomstye - sekere gespesifiseerde datums word toegelaat en geen gewas wat buite hierdie datums aangeplant is, sal verseker word nie.
Hoe sal die grond teen diefstal beskerm word?
Hoe sal die gewas beskerm word teen skade wat deur lewende hawe aangerig word?
Die insetkostepolis vir die somer reënval-area is altyd gekoppel aan 'n haelpolis met 'n versekerde opbrengs van ten minste gelykstaande of meer as die langtermyn gemiddelde produksie opbrengs van die produsent op die spesifieke plaas. Die produsent besluit watter persentasie skade van die haelrisiko hy wil dra deur sy keuse van bybetaling.
Die insetkostepolis vir die winter reënval-area funksioneer op sy eie en is nie verbind aan 'n haelpolis nie. Hael vorm deel van die versekerde inset risiko's en word daarom ingesluit by die ander insetrisiko's.
Die risiko's wat gedek word onder droëland-insetdekking sluit die volgende in: hael, brand, ryp, droogte, vervoer, oortollige reën, watererosie, sneeu, koue, wind, orkane en enige ander verlies wat aan weerstoestande toegeskryf kan word sowel as onbeheerbare plantsiektes, insekplae en wilde diere.
Produsente praktyke sal deurentyd noukeurig gemonitor word om te verseker dat goeie boerderypraktyke gevolg word.
Onkruiddoders wat nie tydens sensitiewe stadiums toegedien is nie.
Die risiko's wat onder besproeiing gedek word sluit die volgende in: hael, brand, vervoer, ryp, oortollige reën, watererosie, sneeu, wind, koue, orkane en enige ander verlies as gevolg van slegte weersomstandighede, onbeheerbare plantsiektes, insekplae en wilde diere. Droogte word nie gedek nie, ongeag die oorsaak.
Insetversekering kom teen hoë koste en wanneer die prys van die insette hoog is en die prys van die produk relatief laag is (soos in die meeste gevalle met gewasse op hierdie stadium), is versekering noodsaaklik, maar dit kan ook die einde van enige wins na die oes beteken. Jy het dalk die geld geleen en daarin geslaag om dit terug te betaal, maar hoeveel wins het jy gemaak Het jy as produsent enige keuse Nie regtig nie - jy kan of jou eiendom belas, óf insetversekering uitneem om die lening te dek. Anders sal jy nie 'n produksie lening kry nie?
Dit is egter nie nadelig vir jou nie - indien jy alles reg doen, soos vereis deur die versekeringsmaatskappy, sal jy baie goed boer deur gebruik te maak van moderne produksie praktyke en jou kanse op 'n goeie oes sal vergroot.
<fn>PulaImvula. Inputs.2008-07.af.txt</fn>
Grafiek 1: Internasionale kunsmispryse.
Grafiek 2: Internasionale Brent-ru olie pryse en die groothandelprys van diesel.
Graan- en oliesade produsente is prysnemers, met ander woorde, die produsente kan nie eenvoudig verhoogde insetkoste byvoeg by die prys van hulle produk nie. Om hierdie rede word die winsgewendheid van die produksie van graan en oliesade bedreig deur die volgehoue toename in insetkoste.
Dit is baie belangrik dat produsente en verbruikers ingelig moet bly oor insetkoste toename.
Die plaaslike prys van kunsmis het tussen Mei 2007 en Mei 2008 dramaties toegeneem. Die hoof oorsaak van hierdie toename is die wêreldwye verhoogde aanvraag na kunsmis, terwyl produksievlakke van kunsmis dieselfde gebly het. Groei in aanvraag deur lande soos China en Indië is 'n groot faktor. China het ook uitvoerbelasting op kunsmis geplaas, wat die situasie versleg het.
Tabel 1: Internasionale toename in pryse van produkte.
Grafiek 1: Internasionale kunsmispryse.
Plaaslike kunsmispryse het sedert Mei 2007 rekord hoë vlakke bereik. Die toename in pryse word in Tabel 2 aangedui.
Tabel 2: Gemiddelde plaaslike pryse van kunsmis.
Kunsmis vorm ongeveer 25% van insetkoste vir graan en oliesade produsente en is daarom die rede vir Graan SA se kommer oor hierdie toenames. Hierdie toenames plaas groot druk op die winsgewendheid van graan en oliesade produksie.
Die internasionale prys van landbou chemikalieë het drasties toegeneem gedurende die afgelope twaalf maande. Die aanvraag vir sekere chemikalieë het baie vinniger toegeneem as die verhoogde produksie van hierdie chemikalieë. Invoerbelasting deur China, asook die hoë prys van ru-olie, het 'n groot invloed op die pryse. 99% van alle bestanddele van landbou chemikalieë in Suid-Afrika word ingevoer en die swak randwaarde teenoor ander belangrike geldeenhede het ook 'n invloed op die prys.
Produkte wat gebaseer is op Glifosaat (soos Roundup), het toegeneem vanaf 150% tot 250% gedurende die afgelope twaalf maande. Die koste van hierdie chemikalieë het gemiddeld toegeneem met ongeveer 45%.
Die gemiddelde prys van Brent ru-olie het sedert April 2007toegeneem met 63%. Daarmee saam het die waarde van die rand teenoor die dollar met 9,6% afgeneem.
Die plaaslike groothandelprys van diesel in Gauteng het toegeneem vanaf R6,21 per liter in Mei 2007 tot R10,10 per liter in Mei 2008 (Grafiek 2). Hierdie pryse neem maandeliks toe, tesame met die ander toenames genoem, en veroorsaak dat winsgewendheid onderworpe is aan risiko.
Grafiek 2: Internasionale Brent ru-olie pryse en die groothandelprys van diesel.
Die meeste landboutoerusting wat in Suid-Afrika gebruik word, word ingevoer - die invloed van die swakker rand speel 'n belangrike rol in die aanhoudende toename in die prys van implemente en trekkers.
Tabel 3: Persentasie verandering in die pryse van landboutoerusting gebaseer op 'n jaar-tot-jaar basis.
Wie is verantwoordelik vir verhoogde voedselpryse Is dit regtig die graan- en oliesade produsente?
Met die huidige koers waarteen insetkoste styg, gaan dit vir graan- en oliesade produsente baie moeilik wees om volhoubare gewasse te produseer, behalwe as pryse van graan en oliesade teen dieselfde koers verhoog. Met huidige insetkoste en geprojekteerde pryse vir graan en oliesade, sal produsente baie noukeurig moet begroot. Produsente moet ook verseker dat hulle die regte pryse vir insette betaal - vergelyk vir die beste pryse en moet nie die eerste prys aanvaar sonder om die mark te toets nie. Kontak Graan SA vir die nuutste pryse wat in onderhandelings gebruik kan word.
Jy moet noukeurige berekeninge doen in jou besluit om 'n gewas aan te plant - jy moet 'n wins kan maak, anders sal jy nie oorleef nie. Onthou dat insetpryse moontlik, selfs voor die volgende plantseisoen, kan styg.
<fn>PulaImvula. Intro.2007-12.af.txt</fn>
Deur hierdie Pula-Imvula te lees, behoort jy bewus te wees van die Ontwikkelingsprogram vir produsente van Graan SA. In die verlede was hierdie program uitsluitlik befonds deur die Mielietrust en as gevolg daarvan, kon ons slegs artikels publiseer wat op die mielie-industrie van toepassing is.
Jy sou egter onlangs opgemerk het dat ons artikels oor oliesade tot die tydskrif bygevoeg het - dit is a.g.v. befondsing van die Olie en Proteïnsaad Ontwikkelings Trust. Ons is nou verheug om u in te lig dat ons befondsing verseker het van die Wintergraan Trust en vanaf hierdie Desember uitgawe, sal ons kwartaalliks 'n aanvullende bylaag hê tot die Pula-Imvula, wat sal bestaan uit artikels oor koringproduksie in somerreënvalgebiede.
Vir nou sal ons hierdie bylaag slegs in Engels en Sesotho druk en sal dit tot die normale Pula-Imvula sirkulasielys bygevoeg word vir die Vrystaat. In die aansoek tot die Wintergraan Trust, het ons vir 'n hele paar projekte gevra ter ondersteuning van ontwikkeling in die oostelike en sentrale Vrystaat. Ons beoog om twee demonstrasieproewe te plant - een by Modderpoort, naby Ladybrand, vir die produsente in die oostelike streek en 'n proef by Glen, naby Bloemfontein, vir die sentrale streek.
Die doel van hierdie proewe sal wees om die beste gebruike aan produsente te demonstreer - die korrekte bewerkingsmetodes vir optimale grondvogbehoud in die somermaande, kultivarkeuse, plantstand, bemesting en onkruid- en plaagbeheer. Daar sal twee boeredae gehou word by die demonstrasieproewe. Dit is goed om te hoor van praktyke, maar dit word beter verstaan indien dit prakties toegepas word.
Alhoewel daar baie literatuur bestaan met betrekking tot die produksie van koring in somerreënval gebiede, gaan ons spesiaal 'n handleiding saamstel vir die ontwikkelende produsente in die omgewing. Die fokuspunt van hierdie handleidings sal die behoud van grondvog wees - die belangrikste faktor in die produksie van koring in somerreënval gebiede. Die handleiding sal ook hoofstukke insluit oor grond, die koringplant, die voedingstofbenodigdhede van koring, planttegnieke wat kultivarkeuse, onkruidbeheer en plantdatums sal insluit, onkruidbeheer in die groeifase van die gewas, plaagbeheer, siektebeheer sowel as oes, gradering en bemarking.
Na die afhandeling van die kursus, sal ons drie opleidingskursusse aanbied (vir sommige, opknappingskursusse)- een vir voorligtingsbeamptes en twee vir produsente. Hierdie kursusse sal oor 'n tydperk van een week aangebied word. Teorie sal in die oggend behandel word en die middae sal dan aan praktiese demonstrasies gewy word.
Om die produsente doeltreffend te ondersteun sal ons vier studiegroepe, wat sal fokus op koringproduksie, stig. Hierdie studiegroepe sal maandeliks vergader en relevante kwessies van die spesifieke maand, sal die besprekingspunte tydens hierdie vergadering uitmaak.
Ons waardeer die geleentheid wat aan ons gegun word om hierdie koringprodusente in die Vrystaat te ondersteun en ons sien uit daarna om in noue samewerking met die produsente te werk, sowel as die agribesighede en die Klein Graan Sentrum in Bethlehem.
<fn>PulaImvula. IrrigationMaize.2009-09.af.txt</fn>
Besproeiing - waaroor gaan dit?
Die wêreld beleef 'n waterkrisis omdat die bevolking aanhou groei, terwyl die beskikbare water beperk is. Die kaart hieronder dui waterbeskikbaarheid in verskillende dele van die wêreld aan.
Baie mense in die wêreld het nie vrye toegang tot voedsel en vars drinkwater nie.
Produseer gewasse vanaf opgegaarde water in dele waar die reënval laag of onbetroubaar is.
Gebruik opgegaarde water oor lang afstande.
Verminder die risiko vir mislukte gewasse en verhoog nasionale voedselsekuriteit.
Verhoog produksie per hektaar.
Produseer gewasse gedurende nat en droë seisoene.
Produseer meer as een gewas per jaar.
Gebruik kapitale beleggings effektief.
Voorsien in 'n ewig-groeiende mark.
Produseer beter kwaliteitgewasse.
Ontwikkel en stabiliseer landelike gebiede.
Produseer gespesialiseerde gewasse in droë dele (hierdie dele het die voordeel van genoeg vog op die regte tyd).
Groot dele in Suid-Afrika is onderworpe aan warm en droë klimaatstoestande, hoë verdamping en ondervind relatief lae en wisselvallige reënval, wat veroorsaak dat gewasproduksie nie moontlik is sonder die toediening van aanvullende water nie. Gewasproduksie sonder die hulp van besproeiing word droëland gewasproduksie genoem.
Die hoofsaaklik warm en sonnige klimaat is egter voordelig vir plantgroei en dit is moontlik om 'n wye verskeidenheid gewasse onder besproeiing te verbou in dele waar geskikte grond en genoegsame watervoorrade voorkom. Ongeveer 44% van die grond onder besproeiing is ontwikkel deur privaat ondernemings, 26% deur Staat-waterskemas, wat 4% deur kleinskaalprodusente-skemas en 30% deur besproeiingsraad-skemas insluit.
<fn>PulaImvula. Jane.2011-03-14.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Wat het jy as produsent (of as huishouding) Het jy enige toegang tot grond, markte, trekkers of implemente In ons Ontwikkelingsprogram vir Produsente is die uitgangspunt Wat het jy en hoe kan ons jou help om dit beter te gebruik?
Indien jy toegang tot grond het, hoe gebruik jy dit tans Kan dit beter gebruik word en wat verhinder jou om dit te doen Ons glo dat elkeen bygestaan kan word om beter opbrengste te realiseer deur beter gebruik te maak van die hulpbronne tot hulle beskikking?
As kommersiële produsent beteken dit dat jy meer kan produseer as wat jy en jou familie nodig het. Wanneer jy jou produk verkoop, maak jy 'n bydrae tot voedselsekuriteit en verdien jy ondersteuning. Ons as Graan SA, is gewillig om in jou te belê.
Hierdie somerseisoen het baie uitdagings gehad. Eerstens het lae graanpryse toegang tot produksielenings verhinder. Ten spyte van al ons pogings, het die Nasionale Departement van Landbou misluk met die bystand aan ons produsente. Vir die wat kon plant, het die seisoen droog begin en planttoestande was baie sleg. Daarna het die reën begin en nie gestop nie. Nou is die uitdaging onbeheerbare onkruid en gewasse wat versuip.
Ten minste het die pryse van graan en oliesade verbeter en die wat kon plant, is beloon vir hulle moeite. Die prys van koring het ook verbeter en die volgende seisoen lyk baie goed vir koringaanplanting, (in geskikte dele).
Ons werk hard daaraan om 'n goeie verhouding te ontwikkel met die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming. Ons hoop om hierdie vorderingsverslag deur te gee in die volgende Pula. Indien ons kan hande vat met die departement, kan ons meer produsente bystaan.
Ons wens julle alle sukses toe vir die volgende maand - mag julle gewasse floreer en mag julle hoop hê vir die toekoms van landbou in Suid-Afrika.
<fn>PulaImvula. JourneyMaize.2010-02.af.txt</fn>
Die missie van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente is om bevoegde, volhoubare, swart kommersiële produsente te ontwikkel. Hierdie program is die finale deel van die pad na kommersiële produksie.
Al die verskillende projekte wat deel uitmaak van ons program, dra by tot die verwesenliking van ons doel - die studiegroepvergaderings, demonstrasieproewe, boeredae, vennootskapvorming, Produsent van die Jaar-kompetisie, program vir gevorderde produsente, opleidingskursusse, radio- uitsendings en Pula Imvula.
Toegang tot goeie bewerkbare grond wat geskik is vir graanproduksie, met die moontlikheid van addisionele grond om hom/haar in staat te stel om kommersiële status te bereik met ten minste 250 ton. (Toegang tot grond moet veilig wees, alhoewel ons nie omgee of dit eie grond, huurgrond of kommunale grond is nie).
Waar moontlik, moet die produsent as 'n individu optree en nie deel van 'n groep uitmaak nie. Ons ondervinding is, waar mense deel uitmaak van 'n groep, daar soveel konflik is dat min vordering gemaak word. Die mense is nie instaat om te konsentreer op produksie nie.
Voldoende trekkers en implemente. Dit is regtig nie moontlik om 'n kommersiële produsent te word, indien jy nie toegang tot trekkers en implemente het nie. (In sommige gevalle kan 'n produsent 'n kontrakteur benodig vir bewerking of om te oes, ensovoorts, maar hy moet die meeste van die werk, indien nie alles nie, self kan doen).
Die produsent moes lid van 'n studiegroep gewees het en ten minste drie/vier toepaslike Graan SA-kursusse bygewoon het. Produsente bekom inligting oor graanproduksie deur studiegroepe. Die opleidingskursusse dra almal by tot die bemagtiging van die produsent. Hy moet die kursusse bywoon en dan bygestaan word om die lesse wat hy op sy eie plaas geleer het, te implementeer.
Die produsent moet gewillig wees om raad te volg, hy moet toegewyd wees en moet 'n positiewe houding hê. Om 'n graanprodusent te wees, vereis toegewydheid en ons het gevind dat die meeste deeltydse boere misluk. Die ontwikkeling van 'n produsent na volle kommersiële status neem baie lank en is daarom 'n groot belegging - dit is nie die moeite werd om geld te spandeer op iemand wat nie ernstig is oor boerdery nie.
Die produsent moet kredietwaardig wees, sodat hy toegang kan verkry tot 'n produksielening, behalwe as hy genoegsame kapitaal het om sonder 'n lening te werk (die nuwe kredietwet maak dit byna onmoontlik vir produsente om toegang te verkry tot lenings en daarom kan hulle nie vordering maak nie).
Daar is waarde daarin dat 'n produsent ander besighede het wat ook 'n inkomste genereer. Die produsent moet egter self betrokke wees en op die plaas wees. Ons werk nie saam met 'n "afwesige eienaar" nie.
<fn>PulaImvula. Key.2008-07.af.txt</fn>
Doeltreffendheid - om dinge reg te doen.
Produktiwiteit is nie gelykstaande aan uitkoms of produksie nie, maar reflekteer die verbetering in die vermoë om insette om te skakel in uitsette (resultate of produkte). Dit is die resultaat van die bydrae tot groei in uitkoms nadat alle ander faktore aangespreek is. Dit is die nie-fisiese produk van innovering, effektiwiteit, bestuur, navorsing, weersomstandighede en geluk.
Wanneer die gebruik van insetmiddele soos kunsmis, brandstof en masjinerie 'n maksimum bereik het of selfs wanneer die netto bydrae van alle insette effens negatief begin vertoon, sal toenemende produktiwiteit die enkele bron van uitset groei wees.
Die groei in produktiwiteit is 'n refleksie van tegnologiese verandering en die effektiewe verbetering in bestuur of ekonomieë, wat veroorsaak dat 'n groter produksie vanaf 'n gegewe vlak van uitsette kan realiseer. Om produktief te werk beteken om slimmer te werk en nie noodwendig harder te werk nie. Die groei in produksie is moeilik om te bepaal - om produksie groei te meet, vereis dat alle insette en uitsette in berekening gebring moet word, en moet gepoog word om verbeteringe en die vloei van dienste vanaf die insette te meet.
Wanneer jy met fisiese en finansiële beplanning vir die volgende seisoen begin, is dit belangrik om die vorige jaar se fisiese produksie na te gaan vir verskillende aspekte van produksie op jou plaas.
<fn>PulaImvula. KeyPerformanceAreas.2007-11.af.txt</fn>
Wat is sleutel prestasie areas?
Byline: Jane McPherson, program bestuurder van die Graan SA ontwikkelings program.
As 'n boer is daar baie dinge wat jy doen - alles vir 'n rede.
Jy evalueer en klassifiseer jou grond, hoekom?
Om die beste gebruik van jou grond te maak.
Jy neem grondmonsters en stuur dit weg vir ontleding, hoekom?
Om die korrekte kunsmis toe te dien vir die optimale opbrengs.
Jy rip en ploeg die grond, hoekom?
Sodat die reën die grond kan binnedring.
Jy bewerk die grond gedurende die fallow period, hoekom?
Om die grond vry van onkruide te hou en grondvog te bewaar.
Jy ondersoek moontlik markte vir die gewas wat jy gaan aanplant, hoekom?
Om te verseker dat jy 'n mark het, wanneer die gewas aangeplant is.
Jy sluit 'n kontrak teen 'n spesifieke prys, hoekom?
Om te verseker dat die produksie van die gewas winsgewend is.
Jy berei 'n saadbed voor, hoekom?
Om te verseker dat die saad op die korrekte diepte geplant kan word en in goeie aanraking met vogtige grond kom om ontkieming te verseker.
Jy plant spesifieke aantal plante per hektaar van die mees geskikte variteit, hoekom?
Om die beste oes af te haal.
Jy plant 'n gewas met 'n spesifieke kunsmis teen 'n spesifieke kilogram/ha, hoekom?
Om optimale opbrengs te verseker.
Jy spuit die land met vooropkoms-onkruiddoders, hoekom?
Om te verhoed dat onkruide ontkiem en met die oes kompeteer vir vog, kunsmis, lig en lug.
Jy spuit die land met insekdoder na plant, hoekom?
Om te verhoed dat insekte die oes beskadig.
Jy bewerk tussen die ry gewas, hoekom?
Om enige onkruide wat in kompetisie met jou gewas kan wees, te vernietig.
Jy dien top bemesting toe, hoekom?
Om jou gewas die nodige kunsmis te gee vir maksimum opbrengs.
Jy kontroleer peste en spuit indien nodig, hoekom?
Om ons gewas die beste moontlike kans te gee, om goeie opbrengs te lewer.
Jy stroop op die korrekte tyd, hoekom?
Om die beste moontlike graad te kry.
Al die dinge hierbo genoem, is binne jou beheer - jy maak die besluite en neem dan aksie.
Die volgende vraag is hoe jy sal weet of jy al hierdie dinge korrek gedoen het Die enigste manier om te weet of jy reg is is om vir jou self 'n standaard te stel en jouself dan te meet teen daardie standaard. As jy kyk na sommige van die vrae hierbo sal jou weet dat die antwoord slegs 'n ja of 'n nee is - bv die vraag op grond klassifikasie en grondmonsters - jy het dit gedoen of jy het nie?
Teen 'n sekere afsny datum en 'n sekere diepte.
Disk of bewerk die grond gedurende die rusperiode.
Het jy genoeg grondvog bewaar om die gewas aan te plant en deur te dra totdat normale reëns verwag kan word?
Teen watter verwagte opbrengs en teen watter prys?
Is die saadbed voorbereiding voldoende en het jy dit betyds gedoen sodat die oes teen die optimale planttyd aangeplant kan word?
Hoeveel plante per hektaar het jy beplan om te plant en het jy dit bereik?
Hoeveel kg/ha het jy beplan en het jy dit bereik?
Watter chemiese middels het jy gebruik en het jy die korrekte aantal per ha toegedien?
Het jy die onkruid beheer?
Wat het beplan om toe te dien en het jy dit toegedien?
Watter opbrengs per hektaar het jy behaal en wat was die gemiddelde prys waarteen jy jou oes verkoop het?
Daar is versekering beskikbaar vanaf ARS (en ander maatskappye) wat ontwerp is om jou te beskerm teen natuur verskynsels - dit is droogte, vloede, hael, ryp, wind en vuur. Geeneen hiervan kan jou egter teen jou eie swak bestuur verseker nie. Dit is daarom baie belangrik dat jy die beste bestuurspraktyke evalueer, beplan en implementeer.
<fn>PulaImvula. Knowing.2008-01.af.txt</fn>
Plante word in twee breë groepe geklassifiseer - die breëblaar plante (tweesaadlobbig) en die smalblaar plante (eensaadlobbig). Die are van smalblaar plante loop parallel met die blaaroppervlak, terwyl die are van breëblaar plante vertak is.
Die belangrikheid van hierdie verskil kan nie genoeg beklemtoon word nie omdat chemiese onkruidbeheer van die verskil tussen hierdie twee hoof groepe afhang.
Die doel van wortels is om die plant in 'n regop posisie te hou en om water en voedingstowwe uit die grond te absorbeer.
Die mielieplant het 'n goed vertakte wortelstelsel en kan onder optimale toestande 'n wortelstelsel van so lank as 1 500 m hê. Indien die wortelstelsel optimaal kan ontwikkel, kan die wortels 1,5 m versprei na die kante toe en tot 'n diepte van 2 m groei.
In breë trekke is daar twee tipes wortelstelsels - die penwortel (een baie lang, baie sterk wortel wat 'n paar bywortels mag hê) en die bywortelstelsel (baie wortels wat in verskillende rigtings in die grond groei). Die mielieplant het 'n bywortelstelsel en daarmee saam ontwikkel stutwortels wat die plant stut terwyl dit langer word en die blomstadium bereik. Dit is dik, gekleurde wortels wat wasagtig voorkom en bokant die grond ontwikkel.
Die stam van die mielieplant is silindervormig. Dit is duidelik sigbaar dat daar nodusse is (waar die blare ontwikkel) en internodiums (die area tussen die nodus). Die lengte van die stam word bepaal deur die kultivar en die groeitoestande.
Die mielieplant kan tussen 8 en 21 internodiums hê. Die verskillende internodiums kan verskillende lengtes hê. Die mieliekop ontwikkel gewoonlik op die agtste nodus.
Twee blare ontwikkel vanaf elke nodus. Die doel van die blare is om sonlig te absorbeer en om op te tree as 'n fabriek om kos vir die plant te vervaardig. Die blare op die mielieplant kom alternatiewelik op die stam voor en kom voor in twee teenoorgestelde rye op die plant. Die blaar is lank, smal en vernou na die punt. Die blaar word ondersteun deur 'n prominente blaar rif in die lengte.
Die blaar van die plant haal asem deur baie klein 'kliertjies' wat op die oppervlak van die blaar voorkom. Dit word stomata genoem. Daar is meer stomata op die onderste blaaroppervlak, alhoewel daar stomata op die boonste blaaroppervlak ook is. Die stomata het 'n meganisme waarmee die selle vog verloor wanneer dit warm en droog is en die blaar laat vou. Hierdie proses laat die blaar toe om na binne te vou en dit verhoed vogverlies. Gedurende baie droë en warm tye, is die plant in staat om die blare te vou gedurende die warmste deel van die dag en op hierdie manier vog te bewaar. Later gedurende die dag wanneer die temperature val, is die proses omgekeer en die blare is dan in staat om normaal te funksioneer. Indien die baie warm en droë toestande vir verlengde periodes voortduur kan die proses nie omgekeer word nie en die blare sterf af - hierdie is dan permanente skade en sal 'n negatiewe effek op die graanopbrengs hê.
Die mielieplant het beide manlike en vroulike blomme - dit laat selfbestuiwing toe. Die vroulike deel ontwikkel in die mieliekop, terwyl die manlike blom die pluim aan die boonste deel van die plant vorm. Elke potensiële mieliepit is verbind met 'n baie dun pypie (die stuifmeeldrade). Die stuifmeel van die manlike blom (helmknop) val op die vrugbeginsel en groei af met die styl (stuifmeeldrade) na die eiersel (die baie klein mieliepitjie). Bevrugting vind plaas wanneer die stuifmeel die eiersel bereik.
Wanneer die toestande baie warm en droog is, is dit moontlik dat die stuifmeeldrade kan opdroog en dan bevrugting verhoed. In hierdie geval sal daar min of geen saad op die kop wees nie. Die stuifmeeldrade is ontvanklik vir bevrugting vir ongeveer 10 tot 14 dae. Dit is krities om matige weer te hê gedurende hierdie baie sensitiewe fase.
Die totale proses van mielieproduksie is gefokus op saadproduksie. Die kwaliteit en kwantiteit van die saad is beslissend in terme van die winsgewendheid van die boerdery.
Faktore wat die kwaliteit en kwantiteit van saad beïnvloed is siekte, voedingsbehoeftes van die plant, vogbeskikbaarheid en temperatuur tydens verskillende fases en kultivar keuse.
Die belangrikheid van hierdie differensiasie is dat daar sekere chemikalieë is wat toegedien moet word voor-opkoms en ander wat na-opkoms toegedien moet word.
Voor-opkoms beskryf die tydperk tussen die aanplant van die gewas (die ontkiemingsperiode) maar voordat die plant opkom uit die grond.
Dit beskryf die tydperk nadat die saad ontkiem het en reeds bokant die grond verskyn het.
Die groeifases van die mielieplant word in identifiseerbare fases van 0 tot 10 genommer.
Die mielieplant word tussen 2,5 cm en 5 cm onder die oppervlakte van die grond geplant. Tydens warm en vogtige toestande neem die saad tussen ses en tien dae om op te kom. Tydens koel en droë toestande kan die saad tot twee weke neem om op te kom. Die optimum temperatuur bestek vir ontkieming is tussen 20°C en 30°C. Die optimale grondvoginhoud behoort ongeveer 60% van die landkapasiteit te wees. (Te veel of te min water sal ontwikkeling strem).
Die maksimum aantal blare en syspruite word geneties bepaal. 'n Nuwe blaar ontvou elke drie dae. Gedurende hierdie stadium is die groeipunt nog steeds onder die oppervlak. Vorming van die pluim vind gedurende hierdie stadium plaas.
Gedurende hierdie periode neem die blaar area vyf tot tien maal toe, terwyl die stam massa 50 tot 100 maal toeneem. Kopvorming vind gedurende hierdie tydperk plaas. Nuwe uitlopers begin ontwikkel vanaf die nodus onder die grondoppervlak. Die groeipunt is 5 cm tot 7,5 cm bokant die grondoppervlak.
Die pluim begin baie vinnig ontwikkel. Syspruite wat koppe dra begin vinnig ontwikkel vanaf die sesde tot die agtste nodus bokant die grondoppervlak. Die potensiële aantal saadpitte op die kop is alreeds bepaal.
Die stam word vinnig langer en die pluim is byna heeltemal ontwikkel. Style begin ontwikkel en verleng vanaf die basis van die boonste kop.
Alle blare is heeltemal ontvou en die pluim is binne twee tot drie dae sigbaar. Die syspruit wat die hoofkop dra, asook die skutblaar is byna volwasse. Gedurende hierdie stadium is die voedings- en vogbehoeftes hoog.
Die kop, syspruite en die skutblare is heeltemal ontwikkel.
Graanmassa hou aan vermeerder.
Die saad begin verhard.
Wanneer die pit sy maksimum droë massa bereik het, ontwikkel 'n laag swart selle aan die basis van die pit. Graan is fisiologies volwasse en slegs die voginhoud moet voor stroop verlaag word.
Die graan moet die voginhoud verlaag om biologiese volwassenheid te bereik. Droging vind plaas met ongeveer 5% per week tot die 20% vlak, waarna daar 'n afname in die drogingsproses is.
<fn>PulaImvula. Kobus.2008-01.af.txt</fn>
Dr Kobus Laubscher is met ingang 1 Januarie 2008 aangestel as die nuwe hoofbestuurder van Graan SA.
Dr Laubscher, tans verbonde aan die Vrystaatse Universiteit, is 'n landbou-ekonoom met uitgebreide betrokkenheid in en ervaring van die landbou op plaaslike, provinsiale en nasionale vlak, onder andere as strategiese raadgewer vir landboubesighede, navorser en dosent. Benewens verskeie navorsingsopdragte wat verband hou met grondhervorming en strategiese bemarking, was hy lid van 'n taakspan met die premier van die Noord-Kaap wat ondersoek moes instel na die vestiging van opkomende besproeiingsprodusente.
Binne 'n Suider-Afrikaanse konteks, is hy ook aktief betrokke by landbousake in Namibië en Botswana.
Dr Laubscher is getroud met Annemarie en spog met twee dogters en een seun.
<fn>PulaImvula. KweekgrasMaize.2009-02.af.txt</fn>
Kweekgras - is daar 'n kitsoplossing?
Cynodon dactylon ("kitsgras", kweekgras) het waarskynlik sy oorsprong in tropiese Afrika of Asië. Hierdie gras kom wydverspreid in Suid-Afrika voor en is verantwoordelik vir baie verliese by weiding sowel as graangewasse.
Kweekgras is 'n platgroeiende, rankende meerjarige gras wat versprei deur rankers en wortels. Hierdie gras kan ook deur implemente (meganiese grondbewerking) en plaasdiere versprei word. Kweek groei nie baie hoog nie - gewoonlik nie hoër as 40 cm nie. Die saadkop (Figuur 1) bestaan uit drie tot sewe vingeragtige uitgroeisels van ongeveer 3 - 6 cm in lengte Die saad is donkerbruin, glad, blink en ovaal en is van 1,1 mm lank tot 0,7 mm breed. Dit ontkiem maklik en groei welig.
Kweek is so 'n sterk groeier dat dit in staat is om beton en teer te verwoes. Dié feit maak kweek bruikbaar op areas waar gronderosie beperk moet word. Verskeie kultivars van kweek is ontwikkel vir waterlope (NK37), grasperke, gholfbane en sportvelde.
Kweek bied sterk kompetisie vir gewasse - van die meerjarige grasse is kweek een van die sterkstes en daarom die moeilikste om te beheer. As gevolg van die feit dat dit deur saad, wortels en lopers versprei word, word effektiewe beheer slegs verkry deur 'n deeglike kennis van die lewensiklus, metabolisme en voortplanting.
Kweek besoedel lande deur wortelsnysels en saad, wat versprei kan word deur diere, asook plaasimplemente. Soos met ander grasse, ontkiem kweeksaad baie na aan die oppervlak, vorm wortels baie vinnig en 'n ondeurlaatbare mat word gevorm. Kweek kompeteer met gewasse vir spasie, lig, water en grondvoedingstowwe en vorm aanpaksels op implemente, wat ernstige ekonomiese verliese tot gevolg het.
Die vraag wat almal vra is: Kan ons kweek beheer Ja, ons kan kweek beheer, maar daar is geen kitsoplossing nie. Meganiese beheer alleen is nie voldoende nie. Baie dikwels breek meganiese bewerking die lopers en bevorder die groei van die gras, waarna dit vinniger en meer effektief versprei?
Gedurende die herfs (Februarie en Maart) verander die metabolisme van die gras en neem voedingstowwe op in die wortels om te gebruik vir oorlewing gedurende die koue wintermaande. Herfs is dus die perfekte tyd om kweek te spuit. 6 liter "Glyphosate" (Round-up) per hektaar is voldoende vir die beheer van kweek op hierdie stadium. Die "Glyphosate" sal na die wortels vervoer word en die hele plant vernietig. In enkele gevalle waar daar hergroei is, kan die plante individueel behandel word. Dit is belangrik om die gras langs die land, sowel as op die paaie te beheer, omdat dit 'n bron van herbesoedeling kan wees.
'n Ander gepaste metode van beheer is om die lopers en wortels gedurende die winter op te breek deur gebruik te maak van meganiese bewerking. Ná die winterbewerking, gedurende die volgende lente, wanneer die lopers en wortels goed ontwikkel is, kan 'n aanwending van 6 liter "Glyphosate" per hektaar gebruik word - laat 'n wagperiode van drie weke toe voordat voortgegaan word met grondvoorbereiding vir die volgende somerseisoen.
Die beheer van breëblaaronkruide in breëblaargewasse en die beheer van grasonkruide in grasgewasse bly vir produsente 'n probleem. Dit is daarom moeilik om kweek in mielies te beheer. Indien moontlik, wissel die produksie van mielies af met 'n breëblaargewas (sojabone, grondbone of sonneblom) en beheer die gras, soos onkruid, gedurende die produksie van breëblaargewasse. Kontak jou naaste landbouchemiese agent vir plaaslike advies. Ná die oes van die breëblaargewas in die winter, kan die wortels en lopers deur bewerking gebreek word en dan opgevolg word deur 'n aanwending van 6 liter "Glyphosate" per hektaar.
Herhaal die program soos bo. Na twee jaar van behandeling behoort die kweek onder beheer te wees.
Wanneer "Glyphosate" aangewend word, moet die kweek aktief groei en moet daar genoegsame blaaroppervlak wees om die chemiese middel op te neem.
Moet nie "Glyphosate" aanwend wanneer die plant onder stres is nie (koue, droogte of versuiping) omdat dit die opneem negatief sal beïnvloed.
Volg die instruksies op die etiket noukeurig.
Wees versigtig vir chemiese afloop na ander gewasse.
Neem kennis van die feit dat "Glyphosate" sensitief is vir die kwaliteit van water wat gebruik word.
Die byvoeging van ammoniumsulfaat by "Glyphosate" kan onder sekere omstandighede aanbeveel word.
Onthou dat besparing op die kort termyn baie duur in die lang termyn kan wees - gebruik die aanbevole dosis van die chemikalieë indien effektiewe beheer vereis word.
<fn>PulaImvula. Land.2008-07.af.txt</fn>
Hoe kan ek toegang tot grond verkry?
Algemeen gesproke vereis alle tipes van boerdery toegang tot grond - dit kan 'n klein stukkie grond wees wat gebruik word vir 'n tonnel met groentegewasse of uitgestrekte grond wat gebruik word vir weidingsdoeleindes in droë areas.
Indien grond vir boerdery doeleindes gebruik word, moet daar wettige toegang tot daardie grond wees - dit kontroleer die verhouding tussen die grondeienaar en die gebruiker van die grond (in sommige gevalle sal die grondeienaar en die gebruiker van die grond dieselfde persoon wees).
Daar is verskillende opsies van boerdery beskikbaar en almal het positiewe en negatiewe aspekte. Die belangrike ding om te onthou is dat alle kontrakte verwant aan grond geskrewe moet wees indien dit in 'n hofsaak gebruik wil word - mondelingse ooreenkomste op grond is nie bindend nie.
Met die totstandkoming van enige verhouding is die partye baie dikwels in ooreenstemming oor wat gedoen moet word en albei verwag die beste van die ander party. Met verloop van tyd kan die verhouding egter versuur en die saak in die hof eindig. Groot bedrae geld is betrokke by die meeste sake wat op grond betrekking het en dit is dus noodsaaklik om geskrewe kontrakte aan te gaan voordat enige werk gedoen word, om albei partye te beskerm teen verskille wat mag ontstaan.
Elke stukkie grond in Suid-Afrika, en in die wêreld, het 'n titel akte. Indien jy die regmatige eienaar van 'n stuk grond is, sal jy in besit wees van die titel akte tot daardie grond. Die akte bevat 'n beskrywing van daardie spesifieke grond. 'n Akte is 'n wettige instrument wat gebruik word om reg toe te ken. Die akte is bekend as die metode om grondeienaarskap van een persoon na 'n ander oor te dra. In die oordrag van grond sal 'n akte eienaarskap van die vorige eienaar na die nuwe eienaar oordra. Die oordrag van eienaarskap word geregistreer by titel akte kantore in groot sentra van Suid-Afrika. Die titel akte is die bewys van eienaarskap van die grond.
Wanneer 'n persoon geld wil leen sal uitleen instansies in die meeste gevalle sekuriteit vir die lening benodig. Die uitleen instansies belê die geld wat hulle kliënte in die bank belê het en die bank moet seker maak dat die geld wat hulle uitleen veilig is. Die eienaar van die grond (die titel akte houer) kan die eiendom gebruik as sekuriteit vir 'n lening. 'n Verband word teen die titel akte geregistreer. Die verband is vir 'n sekere gespesifiseerde bedrag geld.
Vir die doeleindes van 'n voorbeeld, kan ons aanneem dat die titel akte houer 'n R100 000 van die bank wil leen. Die bank sal 'n verband van 'n R100 000 teen die spesifieke titel akte registreer. Indien die persoon nie die geld soos ooreengekom terugbetaal nie, sal die verbandhouer (in hierdie geval, die bank) die titel akte houer dwing om die eiendom te verkoop sodat die verbandhouer sy/haar geld kan terugkry. Indien die eiendom verkoop word vir bv. R200 000 sal die bank die bedrag aan die bank verskuldig, kan terugneem. Indien die titel akte houer slegs R50 000 geleen het, sal die bank slegs R50 000 kan vat alhoewel die verband vir 'n R100 000 geregistreer is.
Indien 'n persoon gebruik wil maak van grond of eiendom wat aan 'n ander persoon behoort, gaan die twee partye 'n huurooreenkoms aan. Dit is belangrik dat die persoon wat die grond wil gebruik, seker maak wie die grond besit wat hy/sy wil gebruik. Die huurooreenkoms is 'n geskrewe ooreenkoms tussen die twee partye en dit dui besonderhede van die eiendom aan, asook die tydperk vir die ooreenkoms, die bedrag huurgeld betaalbaar en ook die tussenpose van betaling.
Die huur is bv. tussen mnr X (die verhuurder - of persoon wat die grond besit) en mnr Y (die huurder - persoon wat die grond wil huur), vir die plaas Dawn in die Tweespruit distrik, bestaande uit 400 ha, vir 'n periode van drie jaar, vir 'n bedrag van R150/ha per jaar, betaalbaar ses maandeliks vooruit. Daar kan ook ander klousules in die huurooreenkoms wees, bv. redes vir opskorting van huur, toestemming om bome te verwyder of enige ander voorwaardes wat van toepassing is op 'n spesifieke stuk grond.
Die persoon wat die grond huur kan nie die grond as sekuriteit vir 'n lening aanbied nie - dit kan slegs gedoen word deur die titel akte houer of eienaar van die grond. Dit is ook interessant om te weet: huur kom voor verkoop. Dit beteken dat indien daar 'n huurkontrak vir 'n tydperk van drie jaar op 'n plaas is en die eienaar van die grond besluit om te verkoop voordat die huurkontrak verstryk, moet die eienaar met die huurder onderhandel - of om rëelings te tref dat die nuwe eienaar die huurkontrak oorneem of die eienaar kan instem om die huurder 'n sekere bedrag (waarop ooreengekom) te betaal om die huurkontrak op te sê.
In landbou konteks is huurkontrakte gewoonlik tussen twee produsente - die een wat die grond besit en die een wat die grond wil gebruik; of tussen die munisipaliteit en die produsent (dit is gewoonlik grond wat deur die munisipaliteit besit word); of met die regering - daar is baie grond wat deur die staat besit word, maar deur privaat mense gebruik word deur middel van 'n huurkontrak.
13% van grond in Suid-Afrika is in beheer van die stamsisteem - 17 miljoen ha. Die grond word besit deur die staat - gewoonlik deur die Departement van Grondsake, Landbou of Publieke Werke en word deur stamhoofde bestuur.
Alhoewel sommige mense sê dat daar geen werklike geskrewe rekords oor die toegang ooreenkoms tot gemeenskapsgrond is nie, is die hele toedeling sisteem bekend onder daardie gemeenskappe (en moet miskien gedokumenteer word, dalk ook in die akte kantoor soos in die geval van titel aktes). Baie akademiese artikels is al geskryf oor die gebruik van stamgrond en baie mense lewer kommentaar op die tweevoudigheid van die sisteme in lande wat eens onder koloniale regering was - 'n gedetailleerde sisteem met volledige rekords vir "wit eienaarskap" en geen geskrewe sisteem vir die grond onder gemeenskapsbestuur nie. Indien die doel van die toegang tot grond landbouproduksie is en uiteindelik die vermindering van armoede tot gevolg het, is dit miskien tyd dat die gemeenskapsisteem meer ernstig benader moet word en metodes ontwikkel moet word om te pas binne die riglyne van die uitleen instansies ten opsigte van die bestaande realiteit van hierdie tipe van toegang tot grond. 'n Voorstel is dat verdere navorsing gedoen moet word oor die registrasie van die regte van gemeenskapsgrond - dit is lyn met die tema van hierdie voorlopige navorsing studie wat ten doel het om moontlike maniere te vind om grond wat tans onder gemeenskapstoegang bestaan meer landbou produktief te maak.
'n Nuwe wet is in 2003 deur die Parlement van Suid-Afrika goedgekeur - die Gemeenskap Grondreg Wet. Die wese van hierdie wet is dat alle grond wat huidiglik aan die staat behoort en gebruik word onder stamregering, oorgedra moet word aan die gemeenskap wat die grond gebruik - die gemeenskap moet dan 'n wettige entiteit vorm (gemeenskapseiendom assosiasie word aanbeveel) en dan titel van die grond verkry. Die implikasies van hierdie wet het egter verrykende gevolge op die magsbasis van tradisionele leiers. Tans word die toedeling van gemeenskapsgrond deur stamhoofde gedoen - indien die wet geïmplementeer word, sal die gemeenskap titel van die grond verkry en sal stamhoofde geen mag hê om grond, wat tans hulle magsbasis is, toe te deel nie.
Die kwessie van boerdery op gemeenskapsgrond het om verskeie redes verrykende gevolge in terme van die kommersialisering van produsente.
Wanneer 'n produsent nie grond besit nie, kan hy/sy nie die grond as sekuriteit vir lenings gebruik nie (daar is egter 'n positiewe kant ook - indien jy nie die grond belas nie, kan dit ook nie van jou teruggeneem word as jy nie die lening kan betaal nie). Hierdie sisteem kan vooruitgang vertraag, maar indien die produsent toegewyd is, kan hy/sy vordering maak deur klein treë vorentoe te neem en laer risiko te hê.
Die aantal bewerkbare grond wat aan elke familie toegedeel word deur die PTO sisteem, is gewoonlik nie groot nie - dit verskil ook vanaf die Ooste (waar produsente toegang het tot 1 ha - 2 ha grond) na die Weste (waar produsente toegang het tot ongeveer 15 ha).
Beweibare grond word gemeenskaplik gebruik, wat veroorsaak dat dit baie moeilik is om weidingsbestuur toe te pas, omdat alle gebruikers moet instem tot dieselfde bestuursisteem (bv. watter areas om te bewei en watter om te laat rus vir 'n sekere tyd en wanneer om die bulle by die koeie te plaas en wanneer om hulle weg te vat).
Mense wat nie die grond gebruik wat aan hulle toegedeel is nie, is 'n probleem. In sommige streke kan ander mense onderhandel om hierdie grond te gebruik (deur die "eienaar" sommige van die produkte te gee of "huur" te betaal vir die grond). In ander dele sal die "eienaar" egter die grond verloor indien hy dit uitgee aan ander persone om te gebruik. Dit veroorsaak dat baie bewerkbare grond in onbruik is, omdat die "eienaars" nie die risiko wil loop om toegang tot die grond te verloor nie.
Deel-oes is 'n sisteem waar een persoon wettige toegang tot grond het, maar nie hulpbronne het om die grond te gebruik nie. In die deel-oes ooreenkoms sal een persoon gewoonlik die grond voorsien, terwyl die ander persoon die insette, sowel as die masjinerie voorsien en die werk doen. Die presiese besonderhede van die ooreenkoms sal verskil van persoon tot persoon - in sommige gevalle kan dit 'n deel van die wins wees (alhoewel dit moeilik kan wees om te bereken) of 'n deel van die opbrengs. 'n Voorbeeld hiervan kan wees 'n deel-oes ooreenkoms waar die grondeienaar 10% van die opbrengs kry - een sak vir elke tien sakke geproduseer (of 1 ton vir elke 10 ton). Hierdie tipe ooreenkoms veroorsaak dat beide partye goed doen in 'n goeie seisoen en swak doen in 'n swak seisoen. Met 'n huurooreenkoms, kry die verhuurder dieselfde bedrag geld vanaf die huurder, ongeag die seisoen - wat beteken dat die huurder finansiële probleme kan hê in 'n slegte seisoen wanneer daar klein of geen inkomste is.
Ten slotte is daar 'n aantal ooreenkomste beskikbaar wat aangegaan kan word om toegang tot grond te verkry. Indien jy wil boer en jy nie jou eie grond besit nie, stem in tot 'n ooreenkoms wat vir jou aanvaarbaar is en kom aan die gang - die persoon wat nooit begin nie sal nooit 'n produsent wees nie.
<fn>PulaImvula. Leaves.2007-12.af.txt</fn>
Hoekom is die mielieblare nie groen nie?
Gedurende hierdie tyd van die jaar is mielieplante in die meeste areas goed ontwikkel en is dit moontlik om die voedingstoftekorte te sien.
Hierdie is 'n wonderlike geleentheid vir jou om deur die lande te loop en te sien watter probleme daar is wat nou aangespreek kan word (bv. 'n tekort aan stikstof wat reggestel kan word deur LAN toe te dien), en ander wat in die volgende seisoen aangespreek en reggestel kan word.
'n Genoegsame hoeveelheid stikstof kan geassosieer word met 'n sterk plantegroei en 'n donkergroen kleur van die plant. 'n Stikstoftekort word gekenmerk deur verminderde plantegroei en 'n vaal groen of geel kleur. Die verkleuring na 'n geel kleur begin gewoonlik by die punt van die blaar en beweeg dan in die middel van die blaar af. Indien daar 'n ernstige tekort is, sal die area wat geaffekteer is later bruin word en doodgaan. Aangesien stikstof beweeglik is in die plant, sal ouer blare die eerste tekens van 'n tekort toon.
Mielies kan verskeie simptome toon, bv. nuwe groeigedeeltes wat wit verkleur. Dit kan ook wye geel stroke op een of albei kante van die blaarrif vertoon. Simptome van sinktekorte verskyn as tussenaarse verlies van die groen kleur en algemene verkleuring van die boonste blare na 'n geel kleur. Die kante, middelrif en blaarpunte bly groen. Oor die algemeen is plante onderontwikkel.
Swawel is 'n noodsaaklike bestanddeel by verskeie aminosure en proteïen. Aangesien hierdie boustene in die plant is, word swawel gevind in die plantstruktuur. Die algemene simptome van 'n tekort is die vaal kleur van die jonger gedeeltes van die plant. Daar is egter meeste van die tyd 'n vaal kleur oor die hele plant en die verskil in kleur van die jong en ou dele kan nie maklik van mekaar onderskei word nie. Dit kan dan lei tot 'n verkeerde diagnose van 'n N-tekort in plaas van 'n S-tekort (simptome van stikstoftekort verskyn eerste op die ouer blare). In sekere gevalle kan die are in die blaar ligter wees as die gedeeltes rondom die are.
Swaweltekorte ontstaan na lang periodes van kunsmisgebruik wat nie voldoende swawel bevat nie, asook ander oplossings en ander produkte wat baie fosfaatkonsentrasies bevat.
Kaliumtekorte kan gekenmerk word deur verminderde plantegroei en 'n geel en/of blaarrant wat gebrand is. Aangesien kalium beweeglik is in die plant, kom die simptome eerste by ouer blare voor. 'n Ander aanduiding van kaliumtekort is verminderde strooi of stamsterkte wat lei tot omval, lae siekteweerstand en lae wintergehardheid van meerjarige gewasse en wintergewasse.
Kaliumontleding, wat verkry kan word deur verskeie ekstraksiemetodes, is vergelykbaar. Kaliumontleding van die bogrond van sanderige grond is nie 'n betroubare aanduiding van tekorte nie, as gevolg van kalium wat na die ondergrond deursyfer.
<fn>PulaImvula. Lepati.2008-01.af.txt</fn>
"Ek is vanaand 'n dankbare man. Ek dank God vir die liefde vir boerdery wat hy in my geskep het." Dit is die woorde van Lepati Macaphasa, Graan SA/Absa se Ontwikkelende Graanprodusent 2007, wat duidelik wys dat 'n liefde vir boerdery noodsaaklik is om suksesvol te kan boer.
Lepati is gebore op 'n plaas in die Fouriesburg-distrik en sy liefde vir boerdery loop reeds van kindsbeen af saam met hom. Na drie jaar se leer by die plaasskool, het hy sy eerste van 54 jaar se arbeid op die Fouriesburg-plaas begin, waar hy vinnig tot plaasvoorman gevorder het.
Uiteindelik het hy egter die pad van sy hart gevolg en vir homself 'n eie stuk grond aangeskaf, wat hy, ten spyte van sy ongeletterdheid, binne veertien jaar tot 'n suksesvolle boerdery opgebou het. "Ek is een van daardie geëerde mense vir wie God 'n liefde in die hart gesit het om kos te produseer."
"Met die begin van my boerdery was dit maklik, omdat ek al soveel jare dié tipe werk doen," het Lepati oor sy boerdery-loopbaan gesê. Hy besit 506 hektaar grond en huur 'n ekstra 200 hektaar van 'n produsent in die Kestell-distrik. Lepati se boerdery bestaan uit twee vertakkings, met gewasse aan die een kant en 'n suksesvolle veeboerdery aan die ander.
As deel van die Graan SA Ontwikkelende Produsente studiegroep werk Lepati nou saam met Johan Kriel, die provinsiale koördineerder van die Graan SA Ontwikkelende Landbouprogram in die Vrystaat. "Lepati is 'n waardige man met 'n teenwoordigheid, wat respek afdwing by almal wat hom ontmoet. Hy dwing agting af by mense, behandel ander met gasvryheid en is baie lief vir sy kleinkinders," het Johan vertel.
Lepati het 320 hektaar grond onder gewasse en volg 'n wisselboustelsel tussen mielies, koring en suikerbone. Grondmonsters word elke twee jaar geneem om seker te maak die bemestingsformule vir die grond is in die regte verhouding. Onkruidbeheer word chemies en meganies toegepas. Lepati het in die vorige seisoen ook vir die eerste keer BT-mielies suksesvol aangeplant.
vergemaklik, het Lepati vertel.
As gevolg van die goeie toepassing van meganisasiebeheer is Lepati se trekkers en implemente almal in 'n goeie toestand. Met die begin van sy boerdery het Lepati 'n 1974 Ford 5000 by 'n kommersiële produsent gekry. Hierdie trekker is steeds in 'n uitstekende werkende toestand, sonder soveel as 'n olielek. Soos wat Lepati se boerdery gevorder het, het hy ook 'n Massey 188, Ford 66, Ford 7610 en New Holland 6640 by sy stal gevoeg. Die trekkers word gereeld gediens en deeglike rekordhouding word in hierdie opsig toegepas.
Lepati se twee seuns, wat ook by die boerdery betrokke is, bestuur die trekkers. Daar is ook twee permanente werkers op die plaas en wanneer dit nodig is, word tydelike werkers ingeneem.
Geen boerdery is sonder uitdagings nie en in Lepati se geval is die tekort aan elektrisiteit iets wat nog haper. Hy het egter 'n aansoek tot Eskom gerig om elektrisiteit na sy plaas te laat aanlê, wat hom in staat sal stel om sy trekkers en implemente selfs beter in stand te hou.
Lepati se veefaktor bestaan uit beeste en skape. Sy beeskudde is hoofsaaklik Bonsmara-kruisings en is ongeveer 85 koeie groot, en sy skape om en by 'n honderd. Volgens Lepati dra die veeboerdery 'n kwart van sy algehele boerdery se inkomste by - hy verkoop speenkalwers in die laat herfsseisoen by plaaslike veilings. Sy speenkalwers is van topgehalte en hy het selfs 'n kompetisie vir die beste groep speenkalwers gewen. Die kompetisie is tydens een van die plaaslike veilings aangebied en Lepati het met verskeie kommersiële produsente om die wenplek meegeding. 386 hektaar van Lepati se grond word as natuurlike weiding aangewend.
Phuthaditjhaba is Lepati se gekose woonplek, waar hy saam met sy vrou, Nooi, en twee seuns bly. Met die kontantprys wat Lepati gewen het as Graan SA/Absa se Ontwikkelende Graanprodusent van die Jaar, het Lepati aan Johan Kriel gesê: "Weet jy, Johan, nou kan ek nog saad koop en mielies op my ander stuk grond ook plant." Dis mos hoe 'n ware produsent praat!
<fn>PulaImvula. Livestock(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Caption 2: Die rumen en sy inhoud.
Caption 3: 'n Naderby foto van die rumen wand.
Caption 4: Die retikulum wand.
Caption 5: 'n Aansig van 'n gevoude weefsel van die omasum wand.
Soos ons almal weet, is boerdery 'n besigheid en om te oorleef moet 'n besigheid 'n wins maak. Oor die afgelope aantal jare het dit toenemend moeiliker geraak om 'n wins te maak uit mielieproduksie.
Die koste van insette neem toe en die prys van graan hou net nie by nie. Vandag probeer produsente verskeie maniere om die winsgewendheid van mielieboerdery te verhoog. Daar is verskeie maniere om dit te bereik en een is om lewendehawe deel te maak van jou boerdery.
Die meeste produsente beskik oor lewendehawe, beeste, skape en/of bokke. Hulle het toegang tot weiding wat gewoonlik voldoende is vir die somerseisoen, maar talle kere is daar nie genoeg voorsiening gemaak om die diere te voer tydens die wintermaande nie. Indien jy wil, of jouself beskou as 'n lewendehawe produsent, moet jy aan jouself dink as 'n voerprodusent; jy kan slegs lewendehawe aanhou indien jy oor die nodige voer beskik.
Om die impak van lewendehawe tot die maksimum te benut, is dit nodig om te verstaan hoe die spysvertering van 'n herkouer werk. Daar is twee tipes spysverteringstelsels: by huishoudelike diere die enkel maag, soos byvoorbeeld varke, perde (en mense ook) en dan is daar die herkouers, soos koeie, skape, bokke (en ander grasvreters). 'n Herkouer het vier mae wat elk oor 'n eienaardige funksie beskik.
In die normale dag van 'n koei, sal agt ure spandeer word om te wei (om die ruvoer in te neem), agt ure sal bestee word aan slaap en die ander agt ure sal bestee word aan herkou. Nadat die koei die gras gevreet het, drink sy water en gaan lê sy om die spysverteringsproses te begin. Die grootte van die stukke gras wat tydens weiding ingeneem is, is groot. Die koei bring dan gedeeltes op en kou dit vir 'n tweede keer om die stukke gras kleiner te maak en om dit deeglik met speeksel te meng (nodig vir vertering). Hierdie meganiese afbreking maak dit makliker vir die mikro-organismes om daarop te voed (word later bespreek in hierdie artikel).
Kom ons kyk na die spysverteringskanaal van 'n herkouer om sodoende die bespreking te begin.
Die bek vorm deel van die algehele proses, aangesien kos ingeneem moet word. Die bek bevat die tandheelkundige blok (palet), tande (wat na geboorte ontwikkel), die tong en speekselkliere. Dit is moontlik om die ouderdom van 'n herkouer te bepaal deur na die tande te kyk, aangesien sekere tande op 'n sekere ouderdom ontwikkel.
Die esofagus is die kanaal wat die bek met die eerste maag verbind (wat die rumen genoem word).
Die rumen of die eerste maag, funksioneer soos 'n groot fermentasie vat. Daar is nie suurstof (lug) in die rumen nie en word dus anaërobies genoem. Die rumen bevat die kos en ruvoer (grasagtige materiaal) wat deur die koeie gevreet word en het 'n kapasiteit van 100 - 120 liter. 'n Volwasse koei moet daagliks, in die omgewing van tien kilogram droë materiaal en 50 liter water inneem. Die rumen-inhoud word in konstante beweging gehou.
In die rumen is daar mikrobes (klein organismes) wat die ruvoer afbreek in 'n vorm wat deur die koei verteer kan word. Sonder die rumen bakterieë en protozoa (organismes,) sou die koei nie die kos kon verteer nie. Die rumen bakterieë verteer ruvoere om vlugtige vetsure, proteïene en vitamiene te vervaardig.
Die rumen mikro-organismes werk aan baie spesifieke tipes ruvoer; daar is verskillende organismes vir verskillende voere. Dit is waarom die dieet van 'n koei so konstant moontlik gehou moet word en verandering aan die dieet geleidelik ingebring moet word. Wanneer die dieet verander, moet verskillende organismes gekweek word om die nuwe kos te hanteer, dit neem ongeveer drie dae.
Die tweede maag staan bekend as die retikulum. Dit vorm 'n deurgang tussen die rumen (eerste maag) en omasum (derde maag waar absorpsie van water plaasvind). Die retikulum vang ook enige onverteerbare items op wat deur die koei ingesluk is, byvoorbeeld 'n stukkie draad of klip, ens.
Die omasum is die derde maag en is saamgestel uit baie gevoude weefsel. Die belangrikste funksie is die absorpsie van water.
Die abomasum is die vierde en laaste maag waar die kos wat gekou en herkou is, verwerk word deur die verteringsensieme om die kos te omskep in 'n formaat wat deur die dunderm opgeneem kan word.
Die dunderm is waar die opname plaasvind. Die kos word uiteindelik deur die bloedstroom van die koei opgeneem en word vervoer na die verskillende organe van die koei vir verdere verwerking.
Uit hierdie eenvoudige bespreking hierbo, kan jy begin om te besef hoe belangrik dit is om jou vee behoorlik te voer. Die rede vir die aanhou van lewendehawe is om hul produkte (soos melk, wol of bokhaar) te verkoop, die nageslag te verkoop (kalwers, lammers en boklammers), of die vleis te verbruik. Indien die diere goeie voeding kry en versorg word, sal hulle vir jou kan produseer en op so 'n wyse bydra tot die winsgewendheid van jou boerderyonderneming.
<fn>PulaImvula. Machinery(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Gedurende die besige somerseisoen, is daar altyd 'n gejaag om al die werk in die beskikbare tyd gedoen te kry. Veral gedurende die afgelope somerseisoen, het die reën laat gekom en dus was die tyd beskikbaar meer kosbaar as ooit.
Gewoonlik is instandhouding en skoonmaak van trekkers en implemente gedurende hierdie tyd onderaan die lys van prioriteite. Noudat die gejaag verby is, moet jy tyd maak om na jou implemente te kyk.
Verwyder grond, aanpaksel en ghries van die implemente en verf plekke wat gekrap of verweer is. Dit verhoed dat roes implemente verniel en hulle leeftyd verkort.
Ghries die hele masjien/implement soos in die operateurshandleiding voorgeskryf.
Vir veilige storing, moet opvouseksies tot op die grond gesak word.
Beskerm alle onderdele wat direk met grond in aanraking kom teen roes met 'n goeie smeermiddel of roeswerende verf.
Maak 'n lys van parte of herstel wat nodig is. Koop en installeer dit voor die volgende seisoen.
Stoor die implement binnenshuis indien moontlik en verwyder gewig van die bande.
Plaas borde onder die implemente om aanraking met die grond te verhoed, asook teen roes te beskerm.
Verwyder hidroliese silinders om te verhoed dat dit roes.
Deeglike diens van die planter kan die verskil beteken tussen 'n winsgewende oes en hoë verliese. Die keuse, plasing, bedekking en vasdruk van saad is die mees kritiese operasie gedurende gewasproduksie. Indien die planter nie goed werk as gevolg van swak diens nie, sal resultate swakker opbrengs as wat verwag is, tot gevolg hê.
Verwyder die kunsmis, onkruiddoder en insekdoder bakke, sowel as die saadbakke om roes en verwering te verhoed.
Kontroleer vir verweerde of gebreekte parte en vervang dit voor die volgende seisoen.
Bedek alle snylemme wat verantwoordelik is om voortjies oop te sny vir saadplasing en kunsmis en ander gepoleerde dele met ghries om roes te verhoed.
Smeer alle laers.
Plaas merkers in vervoer posisie stoor die planter in 'n gebou. Sit die planter op blokke met die wiele weg van die grond.
<fn>PulaImvula. Machinery(opot).2011-01-12.af.txt</fn>
Gedurende die besige somerseisoen, is daar altyd 'n gejaag om die werk gedaan te kry binne die beskikbare tyd. Gedurende die afgelope somerseisoen veral, het laat reëns voorgekom en die beskikbare tyd was meer kosbaar as ooit tevore.
Gedurende hierdie stresvolle tyd, is die instandhouding en skoonmaak van trekkers en implemente gewoonlik op die onderpunt van die prioriteitslys. Noudat die spitstyd verby is, is dit tyd om te kyk na jou implemente.
Verwyder grond, gemors en ghries van die implemente en verf plekke wat gekrap of verweer is. Dit verhoed dat roes verniel en verleng die leeftyd van die implement.
Smeer die hele masjien of implement soos deur die operateurshandleiding aanbeveel.
Indien daar opvoubare seksies is, moet dit om veiligheidsredes laat sak word tot op die grond.
Beskerm alle dele wat met die grond in aanraking kom, asook die skottels, teen roes met swaar ghries of roeswerende verf.
Maak 'n lys van nodige parte. Koop en installeer voor die volgende seisoen.
Stoor die implemente binnenshuis indien moontlik, en verwyder gewig van die bande.
Plaas 'n houtvel onder die implement om kontak met die grond te verhoed en teen roes te beskerm.
Verwyder hidroliese silinders en verwyder alle spanning op die hidroliese sisteem om silinders teen roes te beskerm.
Deeglike diens op die planter kan die verskil beteken tussen 'n winsgewende oes of groot verliese. Die seleksie, plasing, bedekking en behoorlike grondkontak van die saad is die mees kritiese operasies by gewasproduksie. Indien die planter nie goed werk as gevolg van swak diens nie, sal die resultate swakker wees as wat beplan is.
Verwyder alle kunsmis, onkruiddoder en insekdoder bakke, sowel as die saadbakke, om roes en verwering te verhoed.
Kontroleer vir verweerde of gebreekte parte en vervang voor die volgende plantseisoen.
Bedek die meganisme wat los grond vooraan die plantereenheid verwyder en ook toestelle wat los grond agter die plantereenheid met los grond bedek (lepel of klein skottels) en enige ander "gepoleerde" dele met olie of ghries om roes te voorkom.
Smeer alle laers.
Stel die merkers in vervoerposisie en stoor die planter in 'n gebou. Plaas die planter op blokke met die wiele weg van die grond of vloer.
<fn>PulaImvula. Maintenance.2007-12.af.txt</fn>
Wat het met die instandhouding gebeur?
Hierdie foto's van die hen wat broei in die planterbakke en die eiers in die trekker se gereedskapkis het ons aandag gelei na die vraag oor meganiese instandhouding. Hierdie agteruitgang gebeur nie binne 'n dag nie - dit is die resultaat van maande en jare se verwaarlosing.
Meganisasie is 'n integrale deel van kommersiële landbou. Daarsonder is ons beperk tot die aantal werk wat deur 'n enkele persoon per dag gedoen kan word. Instandhouding van masjinerie het 'n leefwyse geword - 'n klein bietjie aandag elke dag en daar behoort nie probleme te wees nie.
Breke vind plaas wanneer 'n trekker of implement werk - dit is ook die tyd wanneer dit die meeste benodig word. Indien jy egter tyd spandeer aan voorkomende instandhouding, kan jy jouself baie tyd en geld spaar. Wanneer 'n produsent tydens die besige seisoen staan, kan dit hom maak of breek.
Hierdie is die Desember Pula-Imvula en een van die maande waartydens baie produsente baie hard op hulle lande werk - besig om die laaste mielies te plant, die lande te bewerk vir onkruidbeheer, te spuit vir stronkboorder en koring te stroop.
Daaglikse instandhouding aan 'n trekker is meer belangrik as wat die meeste operateurs glo.
Die lugsuiweraar kan verstop raak deur onsuiwerhede, wat dan verhoogde brandstofverbruik tot gevolg het en dus 'n verlies aan krag.
Die lugsuiweraar kan perforeer, wat onsuiwer na die enjin deurlaat en voortydige slytasie veroorsaak.
Die enjin olie vlak kan daal en dan tot gevolg hê dat die enjin beskadig as gevolg van 'n gebrek aan voldoende smering.
Die enjin olie kan vuil word en buitengewone slytasie aan enjinonderdele veroorsaak.
Die verkoelingsisteem kan sy verkoelingsmiddel verloor, wat die enjin laat oorverhit en dan ernstige skade aan laers, suiers en kleppe aanrig.
Stof en roes kan die brandstoffilter verstop waardeur die enjin swak sal trek en selfs kan vrek.
Los of verkeerdelik ingestelde onderdele kan staak, afval of beskadig en die trekker onveilig maak om te bestuur.
Gaan die lugfilter na en diens dit.
Gaan die enjin olievlak na.
Kontroleer die verkoelingsvloeistof.
Ghries alle ghriespunte.
Kontroleer die brandstoffilter.
Hierdie mag klink asof dit baie werk is, maar as jy hierdie klein roetine elke dag uitvoer, sal jou trekker aanhou werk en jou in staat stel om die oes aan die einde van die seisoen te stroop.
Aan die einde van die seisoen word baie implemente gestoor tot die volgende seisoen.
Verwyder alle onsuiwerheid, grond en vuil ghries van die masjien.
Verf plekke waar verf gekrap of af is.
Bedek dele wat met grond in aanraking kom met verf of ghries om roes te voorkom.
Smeer die hele enjin volgens die operateurs handleiding.
Stoor die implemente onderdak (indien moontlik) om verwering te voorkom.
Lig die implement op blokke om die gewig op die bande te verlig. Beskerm die bande teen die son indien dit buite gestoor word ('n eenvoudige sak sal voldoende wees).
Indien die implement oor 'n hidroliese sisteem beskik, installeer 'n veiligheidsmeganisme en verlig die druk op die hidroliese silinders of laat sak die masjien tot op die grond. Trek die suierstang volledig terug om roes te voorkom.
Maak die kunsmis, onkruiddoder- en insekdoderbakke, asook die saadbakke skoon om roes en erosie te voorkom.
Kontroleer geslyte of gebreekte onderdele en vervang hulle voor die volgende seisoen.
Bedek alle toestelle wat grond wegskraap, asook alle ander skoon oppervlaktes met olie of ghries om roes te voorkom.
Smeer alle laers.
Sluit merkerarms in 'n padvervoerposisie en stoor die planter in 'n gebou.
Stoor die planter op blokke met die wiele weg van die vloer.
<fn>PulaImvula. MaintenanceMaize.2008-12.af.txt</fn>
Deeglike instandhoudings- en stoortegnieke sal nie alleen die volgende jaar se voorbereidings vir die nuwe seisoen vergemaklik nie, maar sal ook die onkruidspuit se werking beïnvloed en sy produktiewe jare verleng.
Langtermyn blootstelling aan baie plaagdoders wat deur die spuit beweeg, kan planterdele, verf en elektriese konneksies laat roes en verweer. Die neerslag vanaf hierdie produkte kan skadelik wees vir enigeen wat op of naby die spuit werk. Klein hoeveelhede plaagdoders wat in planterdele agterbly, kan ook oeste beskadig as dit na die volgende spuitseisoen oorgedra word.
Jou persoonlike veiligheid en die van jou familie, werknemers en jou gewasse maak dit belangrik om die spuit deeglik skoon te maak en te dekontamineer gedurende die seisoen, tussen oeste en voordat jy dit stoor vir die winter. Onthou dat die meeste van die chemikalieë wat in die landbou gebruik word, gevaarlik is vir plante en/of diere en die beste moontlike sorg moet gedra word dat hierdie gevaar duidelik verstaan word en die situasie so goed as moontlik bestuur word.
n Volledige instandhoudings- en stoorproses bestaan uit vyf stappe:.
Voordat jy begin om die spuit skoon te maak, moet jy seker maak dat jy die aanwysings van die plaagdoder wat jy gebruik het, lees.
n Uitleg gee van die Persoonlike Beskermingstoerusting wat jy benodig om jou spuit veilig skoon te kan maak.
Die doel van spoel is om enige konsentrasie of groot hoeveelhede van die produk wat nog in of op die spuit teenwoordig mag wees, te verwyder. Die skoonmaak van spuittoerusting behels die sirkulasie van water deur die hele sisteem en dit dan aan te wend op 'n area wat op die aanwysings van die plaagdoder wat jy gebruik het, aangedui word (met ander woorde, om die water/verdunde chemikalie mengsel op 'n veilige plek uit te spuit).
Om te verseker dat jy die tenk, sowel as die pype en spuitpunte skoonmaak, moet jy die tenk halfvol skoon water maak en dan met die trekker 'n entjie gaan ry op 'n plaaspad - die skud op die pad sal die water laat spat teen die hele binnekant van die tenk. Verskeie spoelaksies met 'n klein volume water (10% van die kapasiteit van die tenk) is beter as om dit net eenmaal te vul met skoon water. Dit word aanbeveel dat die spoelproses ten minste drie maal herhaal word.
Kies 'n terrein waar die mengsel nie water voorraad, stroompies, gewasse en ander plante sal kontamineer nie en waar groot poele nie sal opdam, wat giftig sal wees vir mense, diere en die omgewing nie. Jy kan dit uitspuit langs die kant van die land of op 'n plaaspad.
Maak altyd seker dat jy die spuittenk dreineer in ooreenstemming met die plaagdoder se aanwysings. Moet nie net die kleppe oopmaak en op die grond dreineer nie. Gebruik groter volume spuitpunte vir 'n vinniger metode om van die mengsel ontslae te raak. Die buitekant van die spuit behoort ook gewas te word. Verseker dat daar nie tydens die spoelproses staande poele gevorm word wat toeganklik vir kinders, troeteldiere, vee of wild kan wees nie.
Om ontslae te raak van plaagdoder mengsels in ooreenstemming met die aanwysings, moet die mengsel uitgespuit word op die plek waar die oorspronklik aangewend is (langs die kant van die land waar die chemikalieë aangewend is, is dikwels 'n aangewese plek). Herhaal die proses na dekontaminasie en spoel die spuit weer uit. Maak seker dat jy ook skoon watertenks spoel om skade uit te skakel van water wat kan vries binne-in die tenks.
Na die finale spoel kan jy jou spuit nagaan om die nodige modifikasies en herstelwerk te doen. Selfs indien die spuit skoongemaak is, moet jy altyd persoonlike beskermingstoerusting dra. Daar mag neerslag op en in die spuit agterbly.
Spuit se raamwerk, identifikasie van enige krake wat reggemaak moet word.
Nou dat die spuit deeglik skoongemaak is, kan jy parte wat gedurende die stoorproses beskadig kan word, verwyder.
Verwyder filters en was hulle met die hand met seepwater (onthou om handskoene te dra wat bestand is teen chemikalieë), spoel hulle en bêre hulle of sit terug in die spuit.
Gee spesiale aandag aan spuitpunte, spuitpunt houers en gaan kleppe na. 'n Neerslag van chemikalieë kan opbou in hierdie dele en verhard gedurende die winter wat die werking van die spuit tydens die volgende seisoen dramaties kan beïnvloed.
Verwyder spuitpunte, filters, kleppe, proppe en spuitpunthouers. Koppel die spuitpunthouers korrek aan die spuitbalk.
Maak die spuitpunte en spuitpunt houers skoon en gaan kleppe na. Stoor in 'n houer wat gemerk is. Stoor kleppe teen kamertemperatuur gedurende die winter om skade wat deur vriespunt temperature aangerig kan word, te vermy.
Verwyder alle drukmeters en plaas proppe oor al die openinge van die spuit. Stoor die meters op 'n plek waar hulle nie blootgestel is aan vriespunt temperature of skade nie.
Laastens moet anti-vriesmiddel deur die spuit en ander kanale soos die spuitbalk, kleppe , openinge, vloeimeters, roerder en terugvloeilyne gesirkuleer word. Laat die anti-vriesmiddel deur die rubberpype ook sirkuleer. Dit sal die wande smeer en verhoed dat hulle uitdroog en kraak. Deur alle openinge van die spuitbalk toe te maak, sal help om anti-vriesmiddel in die sisteem te behou, maar jy moet dalk een of twee spuitpunte oopmaak om die anti-vriesmiddel toe te laat om deur die spuitbalk te sirkuleer. Plaas proppe oor hierdie openinge sodra die anti-vriesmiddel heeltemal deur die sisteem beweeg het.
Die doel van die stoor fase is om water wat in die sisteem agtergebly het, te verwyder deur die anti-vriesmiddel en al die komponente van die spuit te smeer. Laat anti-vriesmiddel in die kleppe en pomp agter om roes en skade te voorkom wat aangerig kan word deur vogtige lug wat in die sisteem vasgevang word. Omdat sekere toestelle se pompe verwyder is voordat die spuit gestoor word, kan die installasie van sluitkleppe aan beide kante van die pomp handig wees.
Anti-vries vir rekreasie voertuie (RV's) word algemeen gebruik in die stoorproses van landbou spuite. Dit is, anders as die van motorvoertuie, nie so skadelik vir diere nie. Baie van die anti-vries produkte vir RV's sal 'n gel vorm gedurende baie koue toestande, maar nie vries nie. Lees egter altyd die anti-vries etiket om vas te stel hoedat dit sal reageer onder koue winter toestande.
Noudat die spuit skoongemaak is , gedekontamineer is en reg is vir die winter, is dit gereed om gestoor te word. Dit is altyd voordelig om die spuit binnenshuis te stoor, weg van die skadelike natuurelemente. Enige binnenshuise area behoort egter weg te wees van vloeibare en droë kunsmis. Die stof en neerslag van hierdie produkte kan die verf en raamwerk van die spuit beskadig.
Indien jy verkies om nie die anti-vries metode van stoor te volg nie, is die goed om die pomp te verwyder en in die stoor te bêre tot die volgende seisoen. Baie dikwels bly daar water in die pomp agter en vries dan gedurende die wintermaande, wat dit laat kraak en onbruikbaar laat.
<fn>PulaImvula. MaintenanceOpot.2008-10.af.txt</fn>
Deeglike diens van die rygewasplanter kan die verskil beteken tussen 'n winsgewende oes en groot verliese. Die keuse, plasing, toegooi en kompaktering van saad is die mees kritiese operasies in gewasproduksie. Indien die planter nie goed funksioneer a.g.v. die feit dat dit nie goed gediens is nie, sal die opbrengs laer wees.
Die rygewasplanter is 'n presiese instrument en soos enige presisie instrument, vereis dit goeie sorg. Kom ons kyk wat dit inhou.
Maak die planter deeglik skoon.
Kontroleer of daar enige obstruksies in die plantereenheid is wat die meganisme kan verhoed om doeltreffend te funksioneer.
Gaan die vinger-optelmeganisme na vir verweerde of gebreekte parte; herstel of vervang beskadigde dele.
Kontroleer die waaier op lugdrukplanters en gaan die seëls na, veral rondom die drom.
Gaan die bodemplaat van die plaattipe saadbak na.
Vervang parte wat verweer is soos die skraper, saaduitdruk-meganisme, vere en saadbakbodems.
Kontroleer of alle boute vas is; gaan ook rubberpyp-konneksies en pakstukke na op die vloeibare kunsmiseenheid.
Indien droë kunsmis, onkruiddoder- en insekdoder-eenhede geolie is tydens stoor, moet hulle nou skoon gevee word.
Gedurende die plantseisoen moet die planter oornag onderdak gestoor word of toegemaak word om versameling van vog in die bakke te verhoed.
Smeer die planter gereeld soos in die operateurs handleiding aangedui.
Gebruik die korrekte tipe smeermiddel.
Vee altyd onderdele skoon voor dit geolie word, om stof in die laers te verhoed.
Verwyder kunsmis- onkruiddoder- en insekdoderhouers en maak hulle skoon, sowel as die saadbakke, om roes en erosie te verhoed.
Kontroleer of daar enige verweerde of gebreekte parte is en vervang voor die volgende plantseisoen.
Smeer of verf alle meganismes wat vore vooraf sny of oopmaak, asook skottel- of lepelgrondbedekkings meganismes, en ook enige ander gepoleerde areas met olie of ghries om roes te voorkom.
Smeer alle laers.
Stel die merkers in vervoerposisie en stoor die planter in 'n gebou. Stoor die planter met die wiele weg van die grond.
WAARSKUWING: Moet nie die planter stoor met hidroliese druk in die hidroliese silinder nie. Om hidroliese druk te verlig, skakel die trekker enjin af, beweeg die hidroliese arms verskeie kere vorentoe en agtertoe. Daarna kan die hidroliese lyne ontkoppel word en die hidroliese silinder verwyder word indien verkies.
Die planter en trekker operateurshandleiding sluit spesifieke veiligheidsmaatreëls in. Ons gaan 'n paar algemene idees gee.
Laat sak die planter altyd op die grond wanneer dit nie in gebruik is nie. Wanneer moontlik, moet enige diens en verstellings gedoen word met die planter op die grond.
Maak seker dat die planter op 'n domkrag of blok staan wanneer jy onder die planter werk, om te verhoed dat hy val.
Laat slegs een persoon, die operateur, op die trekker toe terwyl die trekker en planter in werking is.
Die skoonmaak, smering of verstelling van 'n bewegende masjien kan beserings veroorsaak. Loop of staan op die bewegende planter kan veroorsaak dat jy val.
Hanteer landbouchemikalieë met volledige beskermingstoerusting. Verkeerde keuses of hantering kan mense, plante, diere, grond of ander eiendom beskadig. Volg instruksies van die chemiese vervaardiger.
<fn>PulaImvula. Management(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Versorg jy jou diere deeglik Of toon die weiding op die plaas tekens van oorbeweiding Het jy die bevrediging om 'n suksesvolle oes te sien Ondersoek jy jou lande na oestyd?
Wat maak een produsent meer suksesvol as 'n ander Dit kan eindeloos bespreek word. Maar uiteindelik is alle redes verwant aan die gehalte van bestuur en in die geval van 'n boerdery-onderneming -boerderybestuur?
Daar is verskeie definisies vir boerderybestuur, maar 'n kombinasie van al die definisies is min of meer soos volg "die doeltreffende gebruik of 'n kombinasie van alle hulpbronne, menslike en fisiese, om die doelwitte van die boerdery-onderneming te bereik."
'n Bietjie teoreties, sal sommige sê, maar kom ons ontleed die definisie deur te begin by die doelstellings of oogmerke van 'n boerdery-besigheid. 'n Mens kan waag om te sê dat die algehele of belangrikste doel sou wees om 'n wins en sodoende 'n volhoubare wins te maak. Ja, daar kan bykomende doelwitte wees, soos om die standaard van jou lewe te verbeter, om 'n produk te produseer wat verbruikers sal verkies ens. Maar alle bykomende doelwitte kan slegs bereik word indien daar uiteindelik 'n wins gemaak word. Alhoewel dit nie regtig 'n doelwit is nie, verkies baie produsente om aan te bly en 'n boerdery-besigheid te bestuur as gevolg van die goeie lewe wat dit bied. Wanneer daar geen winste gemaak word nie, is selfs die goeie lewe nie so goed nie. In finansiële terme sal die doelwit wees, 'n goeie opbrengs op jou belegging, maar ter wille van die eenvoud sal ons na 'n wins verwys. In die mees basiese vorm word wins bepaal deur inkomste minus uitgawes (P = I - E of I - E = P).
Die menslike en fisiese hulpbronne, soos genoem in die definisie, ook verwys na as produksiefaktore, is bestuur, arbeid, grond en kapitaal. Arbeid verteenwoordig alle werknemers. Grond verteenwoordig die fisiese land (grond), plantegroei (weiding), water). Kapitaal is die term wat gebruik word vir fisiese geld en ander vaste bates soos geboue, heinings, krale, skure ens. en roerende bates soos voertuie, implemente, trekkers, beesboerdery en produksie-insette ensovoorts.
Beplanning is wat om te doen, hoe om dit te doen, wanneer om dit te doen.
Organisering is wie wat sal doen, wanneer dit gedoen sal word, waar dit gedoen sal word (toewysing van hulpbronne).
Implementering is om prakties en fisies uit te voer wat beplan en georganiseer was.
Beheer is om te vergelyk wat gebeur het, goed of nie so goed nie, wat beplan en georganiseer was en om redes te soek vir afwykings ten einde in die toekoms te verbeter.
Terselfdertyd, terwyl elke bestuurstaak toegepas word, moet die produsent/bestuurder die leier wees, hy moet besluite neem, intern en ekstern kommunikeer, werk delegeer, afdelings koördineer, sy werkers motiveer en dissipline in stand hou, informeel sowel as formeel.
Om in 'n posisie te wees om volhoubare wins te maak en al die doelwitte te bereik moet 'n boerdery-onderneming 'n produk vervaardig en in staat wees om die produk te verkoop - dit moet dus voldoen aan die behoeftes van kliënte. In breë terme kan produkte voedsel, vesel, hout of wild wees. Die uitdrukking "behoeftes" sluit in aspekte soos gehalte en hoeveelheid van die produk, spesifieke tyd van aflewering en /of konstante lewering, die plek van lewering en verpakking.
Ten opsigte van die basiese formule van inkomste - uitgawes = wins / verlies (I - E = P / L), is dit belangrik om te onthou dat wat ons doen of by tye nie doen wat gedoen moes gewees het nie, in terme van ons besigheid uiteindelik weerspieël in ons formule. Inkomste kan verhoog of verlaag word en dieselfde met uitgawes. Moet ons kyk na alle telefoonoproepe wat ons maak Is alle oproepe regtig nodig Oorweeg ons alle reise na die stad Gee ons ons vee aanvullende voeding wanneer nodig Laat ons ons trekkers en ander masjinerie gereeld diens en onderhou?
In die lig van die bespreking kan die term plaasbestuur verduidelik word om jou werknemers, jou grond en alle onroerende en roerende bates waaronder produksie-insette, te beplan, organiseer, implementeer en te beheer, die neem van besluite, kommunikeer, delegeer, mede- koördineer, te motiveer en die handhawing van dissipline om produkte wat kliente benodig, teen 'n wins te produseer.
Die vrae by die begin van die artikel kan nou gewysig word deur te vra, beplan jy, organiseer jy, implementeer jy en beheer jy om jou vee behoorlik te versorg Is die produksie van 'n gewas behoorlik beplan, georganiseer, geïmplementeer en beheer, insluitend byvoorbeeld 'n aspek soos grondontleding?
Die vier bestuurstake kan ook gesien word as die wiele van 'n voertuig of 'n trekker. Elke wiel moet behoorlik opgeblaas wees om die voertuig / trekker effektief vorentoe te laat beweeg. Indien net een wiel nie behoorlik opgeblaas is of heeltemal pap is, sal die voertuig steeds in staat wees om vorentoe te beweeg, maar met minder doeltreffendheid en vroeër of later skade veroorsaak in so 'n mate dat die voertuig tot stilstand kom. Dieselfde sal gebeur met 'n besigheid. Indien een van die bestuurstake nie behoorlik uitgevoer word nie, sal jou besigheid nog steeds 'n wins maak, maar vroeër of later, vyf of tien jaar of later, sal jou besigheid tot stilstand kom. En dit is ook 'n uitdaging vir die toekoms, as jou bestuur nie elke jaar verbeter nie, sal jou besigheid uiteindelik tot stilstand kom, omdat nie meer wins gemaak word nie. 'n Mens kan nie dinge dieselfde doen elke jaar nie, jy moet verbeter deur jou inkomste en/of beheer van jou uitgawes.
Inkomste kan verhoog word deur byvoorbeeld hoër pryse en/of hoër produksie per eenheid (mielies - ton/hektaar) en/of verbeterde produksiebeplanning (presisieboerdery) en/of verhoogde produktiwiteit en/of 'n verandering van ondernemings en/of diversifiseer.
Koste kan beperk word byvoorbeeld deur bedinging vir laer pryse van insette en/of verbeterde produksiebeplanning (presisieboerdery) en/of vermindering van koste soos deur die vermindering van personeel en/of beherende koste deur die implementering van begrotings en/of hoër produktiwiteit.
Algemenebestuur (aspekte soos beroepsgesondheid en-veiligheid, brandbeheer en plaasveiligheid).
Alhoewel die areas apart genoem is, is dit verwant aan mekaar en terwyl jy besig is om een area te bestuur (beplan of organiseer of uitvoer of beheer), sal jy heel waarskynlik besig wees om een of meer van die ander areas ook te bestuur. Terwyl jy byvoorbeeld besig is met produksie bestuur, kan jy ook besig wees met finansiële bestuur, aankoopbestuur en menslike hulpbronbestuur. Dit maak boerderybestuur so 'n uitdaging.
Dit is egter ook waar dat mens nie kan bestuur sonder inligting nie, beide intern en ekstern. Inligting moet dus soveel as moontlik versamel word, en kan slegs gedoen word deur lees, luister, waarneming en rekordhouding. Almal moet vertroud wees met die uitdrukking, as jy nie kontroleer nie, kan jy nie bestuur nie. As jy nie weet dat die kalfpersentasie van jou vleisbeeste slegs 60% is nie, wat gaan jy doen om die kalfpersentasie te verbeter Jy begin dus met rekordhouding, dan versamel jy inligting oor die redes vir die swak kalfpersentasie en dan hoe om die moontlike oorsake te verbeter of reg te stel. Dieselfde geld vir byvoorbeeld die opbrengs van jou oes, melkproduksie, die produksie van wol, groeipersentasie van jou braaikuikens of wat ook al?
Laastens moet ons as plaasbestuurders ook onthou dat dit is deel van ons verantwoordelikheid om die bewaring van die omgewing in ag te neem wanneer ons ons besighede bestuur deur die toepassing van goeie landbou praktyke.
<fn>PulaImvula. ManagementMaize.2009-06.af.txt</fn>
Grabbing quote: Indien jy nie meet nie, kan jy nie bestuur nie.
Soos ons almal weet, is boerdery 'n besigheid en indien jy 'n kommersiële produsent wil wees, is daar verskeie faktore wat in aanmerking geneem moet word om jou besigheid winsgewend te maak.
Die primêre oogmerk is om volhoubare wins te genereer en te behou.
Elke aksie op die plaas het 'n impak op inkomste. Inkomste - Uitgawes = Wins/Verlies.
Aanbevelings word gemaak wat kan/behoort gedoen te word en/of wat wetlik verplig is ten opsigte van die bestuur van die verskillende areas op 'n plaas. Of aanbevelings uitgevoer word, is die keuse en verantwoordelikheid van elke produsent/bestuurder.
Inligting - ekstern en intern (interne rekords) is van die allergrootste belang.
n Boerderybesigheid in Suid-Afrika vorm deel van die globale gemeenskap en word dus beïnvloed deur wêreldgebeure.
'n Plaas word gesien as 'n totale sisteem waar elke area ander areas beïnvloed, met ander woorde die bestuursbenadering moet 'n holistiese benadering wees.
'n Mens hoor dikwels die volgende: "Hoekom floreer sommige produsente in 'n spesifieke area meer as ander in dieselfde area onder dieselfde omstandighede, of waarom oorleef sommige produsente moeilike tye terwyl hulle bure deur dieselfde situasies geruïneer word" Die antwoord is dat sommige produsente hulle boerdery beter as ander bestuur. Wat is bestuur of, in hierdie geval, plaasbestuur?
Plaasbestuur kan beskryf word as die neem van die beste besluite ten opsigte van menslike hulpbronne en ander fisiese hulpbronne om die doelwitte van die spesifieke besigheid te bereik.
Om in staat te wees om volgens bogenoemde definisie te bestuur, impliseer dat 'n produsent die volgende vier bestuurstake effektief moet aanwend naamlik: beplanning, organisering, implementering en beheer. Alhoewel dit moontlik is om tussen die vier take te onderskei, is die bestuursproses 'n aaneenlopende proses. Binne die bestuursproses moet die produsent 'n aantal bestuursaktiwiteite aanwend naamlik besluitneming, kommunikasie, motivering, koördinering, handhawing van dissipline, delegering en leiding.
Plaasbestuur word gedefinieer as doelwitgerigte besluitneming.
Inligting oor die plaas wat hy bestuur.
Algemene bestuur - beroepsgesondheid en-veiligheid, brandbeheer, diefstal en plaasveiligheid.
Die verbetering van die bestuur van elk van hierdie areas en hoe om wins te verhoog en te behou, sal in die Pula Imvula gedurende die komende maande bespreek word. Voorstelle en/of aanbevelings oor die verhoging van wins sal ten opsigte van elke bestuursarea gemaak word. 'n Aanduiding van wat wetlik vereis word, sal ook voorsien word. Dit bly egter die keuse van elke produsent/bestuurder om die wenke aan te wend. Niemand kan gedwing word nie. Indien hulle egter nie aangewend word nie, sal die produsent/bestuurder die verantwoordelikheid van sy besluit dra.
<fn>PulaImvula. ManagingMaize.2009-04.af.txt</fn>
Byline: F.B. Peairs, Colorado Staatsuniversiteit, Uitbreiding entomologie en professor, Bio landbouwetenskappe en plaagbeheer.
Bacillus thuringiensis (Bt) is 'n grond bakterie wat insekdodende gifstowwe produseer.
Gene van BT kan by plante bygevoeg word om hulle bestand te maak teen sekere peste deur die vorming van insekdodende gifstowwe.
Mielie-asters met een of meer Bt-gene (Bt-Mielies) is teen sekere belangrike peste bestand.
Bt-mieliebasters is 'n hoogs doeltreffende en ekonomiese alternatief vir konvensionele plaagbeheermaatreëls, indien die plaag wat geteiken word, sekere ekonomiese vlakke bereik.
Nuwe tegnologie laat ons toe om gewasvariëteite te verbeter deur die byvoeging van gene vanaf ander spesies. Dit is handig, omdat karaktereienskappe soos insekbestandheid wat dalk nie natuurlik in die spesie voorkom nie of wat moeilik oorgedra kan word deur klassieke teeltegnieke by plante, verander kan word.
Een van die suksesvolle aanwendings van hierdie nuwe tegnologie is die ontwikkeling van mieliebasters wat bestand is teen sekere insekte, deur die toevoeging van 'n geen vanaf 'n natuurlike grondbakterium. Daar word na sulke basters verwys as geneties gemanipuleerde basters, alhoewel nie alle geneties gemanipuleerde basters insekbestande eienskappe bevat nie.
Alhoewel hierdie insekbestande mieliebasters baie effektief is in die beheer van insekte, het daar tog kommer ontstaan deur die gebruik daarvan. Die volgende is 'n reeks vrae en antwoorde wat 'n oorsig bied op hierdie mieliebasters en hulle gebruik in plaagbeheer.
Wat is Bt?
Bt is 'n afkorting vir 'n algemene bakterie wat in die grond oorleef, met die naam van Bacillus thuringiensis. Bt verwys ook na insekdoder produkte wat vervaardig word vanaf hierdie bakterie.
Watter rol speel Bt by insekte?
Sommige Bt teellyne dood insekte met gif wat genoem word insek kristalproteïen, of delta endotoksiene. Hulle is relatief skadeloos vir mense en meeste ander spesies wat nie peste is nie.
Wat is BT-mielies?
Die produksie van delta endotoksiene word beheer deur 'n enkele geen in die bakterie. Gewysigde variasies van hierdie gene kan by mielieplante bygevoeg word. Mielieplante wat die gene bevat, kan delta endotoksiene produseer en daarom toksies wees vir insekte wat gevoelig is vir hierdie proteïen.
Hoekom word Bt-gene in mielies gebruik?
Delta endotoksiene wat op plante gespuit word, breek gou af wanneer dit blootgestel word aan UV lig. Delta endotoksiene wat in die plant geproduseer word, is beskerm teen UV lig. Sekere mieliepeste word ook moeilik beheer en is duur wanneer hulle beheer word deur konvensionele plaagdoders, maar is gevoelig vir delta endotoksiene wat in plantmateriaal geproduseer word. Boonop is die tegnologie om Bt-gene by mielies by te voeg, beskikbaar.
Is die hele Bt-mielieplant toksies?
Dit hang af. Twee faktore, die proses en tegniek, oefen beheer uit oor waar die delta endotoksiene in die plant geproduseer word en in watter hoeveelhede. Verskillende saadmaatskappye gebruik verskillende prosesse en tegnieke, dus sal hulle basters verskil in plantweefsel wat delta endotoksiene produseer.
Die byvoegingsproses is die fisiese aksie om die Bt-gene in die mielieplant se genetiese weefsel te plaas. Hier is waar die fisiese area van die Bt-gene bepaal word (watter chromosome, watter deel van die chromosome, ensovoorts). Die plasing van gene bepaal waar die delta endotoksiene geproduseer sal word en hoeveel daarvan geproduseer word. Tans het ons nie die tegnologie om die plasing van die Bt-gene te beheer nie, dus verskil plante in die hoeveelheid delta endotoksiene wat geproduseer word en waar hulle voorkom.
Die tegniek is die genetiese byvoeging wat bepaal waar en wanneer die Bt-gene delta endotoksiene moet produseer. Verskeie tegnieke is beskikbaar en die keuse van tegnieke bepaal die verskille tussen basters.
Hoeveel verskillende soorte Bt-mielies bestaan?
Daar is baie verskillende soorte Bt-mielies beskikbaar en sommige kan bestand wees teen beide mielieboorder en wortelvrot.
Sal alle Bt-mieliebasters dieselfde vlak van beheer bied?
Die vlak van beheer by peste en die spektrum van beheer deur 'n baster word bepaal deur die proses wat gebruik is. Dit is beter om insekbeheer te vergelyk deur die proses eerder as die baster. Selekteer basters wat goed sal werk in jou area en vra vir insekbeheer-data wat spesifiek gerig is op die prosesse van die basters.
Sal Bt-mielies goed werk in my area?
Bt-eienskappe behoort nie basterprestasie te beïnvloed nie. Indien die konvensionele baster goed gewerk het, sal die Bt-variasie ook goed werk.
Is Bt die enigste eienskap wat geneties by mielies toegevoeg word?
Ander basters met genetiese eienskappe, soos bestandheid teen plaagdoder, is ook beskikbaar. Baie ander eienskappe word ontwikkel en sal in die toekoms beskikbaar wees.
Is mielies die enigste gewas wat geneties met Bt behandel is?
Nee, sekere ander gewasse is ook aangepas om delta endotoksiene te produseer. Mielies en katoen maak egter die grootste deel van die kommersiële gebruik uit.
Is daar enige ander voordele om Bt-mielies te gebruik in plaas van insekdoders om mielieboorders te beheer?
Bt-mielies sal mielieboorder beheer sonder om predatore of ander voordelige insekte te beïnvloed. Dit behoort die beheer van ander peste, soos spinnekopmyte, makliker te maak, hoewel daar geen inligting is om dit te staaf nie.
Is daar enige nadele by die gebruik van Bt-mielies teenoor konvensionele mielieboorder beheer?
Daar is addisionele koste verbonde aan Bt-mieliesaad, ongeag of daar 'n ekonomiese boorderbesmetting is. Konvensionele chemiese beheer laat jou toe om te wag en te kyk of daar besmetting ontwikkel, voordat geld in beheer maatreëls belê word.
Kan ek Bt-mielies plant en vergeet van insekte en myte?
Nee, Bt-mielies sal jou nie heeltemal laat vergeet van insekte nie. Bestuur sal nog steeds noodsaaklik wees.
Is daar ander nadele met die gebruik van Bt-mielies vergeleke met konvensionele plaagbestuur praktyke?
Dit kan moeilik wees om Bt-mielies internasionaal te bemark. Die internasionale bemarkingsituasie verander so vinnig, dat dit onmoontlik is om te weet hoe die reëls kan verander tussen die keuse van die baster en oestyd. Dit is die mees algemene probleem met die nuwe prosesse wat gebruik word.
Waar moet ek Bt-mielies in my boerdery gebruik?
Bt-mielies behoort slegs gebruik te word waar die risiko van besmetting deur peste hoog is.
Wat word gedoen om te verhoed dat mielieboorders nie weerstand opbou teen Bt-mielies nie?
Navorsers van die Universiteit, die saad-industrie en die EPA werk saam om weerstandbestuur effektief en prakties te hou. Dit word op hoë dosisse en weerstand-strategieë gebaseer.
Wat is weerstand-strategieë?
Indien 'n sekere area aangeplant is met gewone basters, sal enige mielieboorders vanaf hierdie dele gevoelig wees vir Bt. Hulle sal dan paar met enige oorlewendes van Bt-mielies en die hele populasie geneties gevoelig hou vir Bt.
<fn>PulaImvula. March(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Maart is 'n stil tyd in terme van mielieproduksie, maar 'n besige tyd vir die suksesvolle produsent. Vir die mielieprodusent is die besige somerseisoen verby en dit is tyd om 'n ruskansie te neem.
Suksesvolle mielieprodusente het 'n lewendehawe komponent wat bydra tot die optimale gebruik van al die natuurlike hulpbronne en die risiko wat geassosieer word met gewasboerdery, verminder.
Daar is 'n aantal belangrike aspekte wat geassosieer word met winsgewende beesboerdery, wat die mees algemene vorm van lewendehawe boerdery is wat deur graanprodusente beoefen word. Al hierdie aspekte hou noue verband met die kondisie en goeie toestand van die koei.
Om kalwers groot te maak vir toekomstige teelkoeie is duur, omdat sy nie inkomste genereer totdat sy haar eerste kalf produseer nie. Produsente stem nie almal ooreen oor die optimale ouderdom vir eerste kalf nie, maar dit sal veilig wees om te sê dat dit kan wees tussen twee en drie jaar. Indien die kalf nie genoeg gevoer is nie, sal sy te lig wees om dragtig te raak en dit sal die datum vir eerste kalf uitstel. Die doelwit is om gedurende die leeftyd van die koei, elke 365 dae 'n kalf te hê (elke jaar gedurende dieselfde maand). Hoe ouer sy is voordat sy haar eerste kalf het, hoe minder kalwers sal sy gedurende haar produktiewe leeftyd produseer.
'n Koei kan gesien word as 'n fabriek vir die produksie van kalwers. Die dragtigheidstydperk vir 'n koei is nege maande en gewoonlik word sy dan vir twee maande van die bul weggehou sodat haar liggaam kan rus sodat sy melk kan produseer vir die jong kalf (wat heeltemal afhanklik is van melk vir die eerste paar weke van sy lewe). Dit is ideaal dat die koei weer dragtig moet wees binne drie maande na kalf sodat sy 'n kalf kan produseer gedurende dieselfde maand elke jaar. Dit is die ideale maksimum produksie per koei per jaar sonder om 'n negatiewe impak op die gesondheid van die koei te hê. Indien die koei nie goed gevoer word nie, sal sy nie in 'n posisie wees om dragtig te word en 'n kalf elke jaar te dra nie.
Hoe hoër die kalfpersentasie, hoe meer kalwers sal daar wees om te verkoop aan die einde van die seisoen. Tegnies is dit vir elke koei moontlik om 'n kalf elke jaar te produseer. Daar is natuurlik 'n aantal faktore wat die kalfpersentasie beïnvloed, maar die kondisie van die koei is een van die belangrikste faktore (ander faktore is kuddegesondheid, die verhouding van bulle teenoor koeie, vrugbaarheid van die bulle, ensovoorts). Koeie wat nie elke jaar 'n kalf produseer nie, moet nie in die kudde behou word nie - hulle is passasiers en is nie winsgewend of dra hulle deel by tot die skepping van inkomste op die plaas nie.
'n Lewende gesonde pasgebore kalf is 'n goeie begin, maar om inkomste te genereer moet die kalf grootgemaak word tot speenouderdom, waarna dit verkoop kan word. Die kalf moet met geboorte groot en sterk genoeg wees om op te staan en gou aan die ma te kan drink om te kan groei. Die voedingstatus van die ma is baie belangrik. Indien die koei in 'n goeie kondisie is, sal sy in 'n beter posisie wees om 'n gesonde kalf te dra en groot te maak. Kalwers wat vrek voor speen is 'n verlies vir die produsent. Alles moontlik moet gedoen word om te verseker dat 100% van die kalwers wat gebore is, gespeen word.
Die meeste speenkalwers word per kilogram verkoop en hoe swaarder die kalf, hoe hoër die prys wat behaal sal word. Die grootte van die kalwers hou verband met die voedingstatus van die koei en die kalf gedurende die jaar en ook die ras van die koei. Hoe groter die speengewig, hoe beter die inkomste vir die boerdery.
Soos bespreek, het baie suksesvolle graanprodusente ook 'n groot lewendehawe komponent in hulle boerdery - die beeste (of ander lewendehawe) vreet die natuurlike veld, weidings (wat geplant op is lae potensiaal grond), en ook die res van die mieliereste. Om 'n suksesvolle lewendehawe produsent te wees, moet genoeg goeie kwaliteit voer dwarsdeur die jaar voorsien word. Gedurende die somermaande is baie produsente afhanklik van die veld en weiding vir hulle diere, maar goeie produsente maak voorsiening vir hulle diere vir die koue, droë wintermaande.
Gedurende die laat somer, plant baie produsente groenvoer (gewoonlik hawer) tussen die mielierye. Nadat die mielies gestroop is, wei die skape en beeste op die lande waar hulle gebruik maak van die mieliereste, mieliekoppe wat afgeval het, sowel as die groenvoer. Sommige produsente plant seradella tussen die mielies. Dit is 'n hoogs smaaklike en voedsame peulgewas wat nie alleen goeie kwaliteit weiding bied nie, maar ook stikstof in die grond terugsit wat deur die volgende gewas gebruik kan word. Maart is te laat vir aanplanting van hawer en seradella, maar daar is nog tyd om rog te plant. Onthou egter om nie al die rog op een slag te plant nie, omdat dit te gou sal ontwikkel en jy sal dan op 'n sekere stadium te veel voer hê, wat gevolg word deur 'n periode waar daar nie genoeg voer is nie. Rog is nie smaaklik wanneer dit in die saad is nie, omdat die harige baard die bek, neus en oë van die dier prikkel.
Indien jy eragrostis weiding aangeplant het, is Maart 'n goeie tyd om jou finale snysel te sny. Die kwaliteit van die gras (hooi) sal nie goed wees op hierdie tydstip nie, behalwe as jy goed bemes het nie, maar jy sal ten minste hooi hê om deur die wintermaande te gebruik. Onthou dat jy altyd 'n goeie lek kan byvoeg sodat die diere die swak kwaliteit hooi beter kan benut, maar as jy nie hooi het nie, sal jy nie die diere deur die winter kan kry in 'n goeie kondisie nie. Deur die gras te sny en baal, kan jy die lande in die lente bemes en 'n goeie snysel gras vroeg in die volgende seisoen kry. Indien dit enigsins moontlik is, moet bale beskerm word teen die weer deur hulle onderdak te stoor, of ten minste so te pak dat hulle minimum blootstelling van die reën kry.
Gedurende die wintermaande wil jy verseker wees dat net jy jou diere voer. Jy wil nie dat parasiete op jou diere teer nie. Dit is 'n goeie tyd om jou diere te behandel teen inwendige (wurms) en uitwendige (bosluise) parasiete. Indien jy raad benodig daarmee, kan jy jou plaaslike agribesigheid, koöperasie of veearts kontak (hulle sal die dipmiddels en doseermiddels beskikbaar hê). As jy gebruik maak van kommunale weiding, is dit in almal se belang indien al die lewendehawe eienaars hulle diere op dieselfde tyd behandel; dit verhoed dat die parasiete beweeg van onbehandelde diere na die behandelde diere.
Na 'n nat seisoen, is daar gewoonlik 'n opbou van insekte waarvan baie draers van dieresiektes is. Maak seker dat jy goeie advies kry oor 'n inentingsprogram vir beeste en skape. Dit is beter om geld te spandeer op inentings en siektes te verhoed, as om onnodig diere te verloor. Indien jy jou diere goed versorg en seker maak dat hulle altyd genoeg voer het, sal hulle na jou kyk en 'n inkomste genereer wat jou graanboerdery sal stabiliseer.
<fn>PulaImvula. Marketing(maize).2011-01-12.af.txt</fn>
Grabber: Suksesvolle bemarking beteken om die regte kommoditeit te hê, op die regte plek, teen die regte prys en op die regte tyd.
Niks is finaal geproduseer tensy dit die verbruiker bereik nie. Dit beteken dat die potensiaal van enige produk nie afgehandel is, tensy dit aan die behoefte van die verbruiker wat dit moet gebruik, voldoen nie.
Melk, is byvoorbeeld nie finaal geproduseer tensy dit in die hande van die verbruiker is nie. Aartappels is nie ten volle geproduseer tensy dit in die hande van die huisvrou is wat dit moet kook vir haar familie nie. Dieselfde met mielies, dit is nie ten volle geproduseer tensy dit in die hande van 'n verbuiker is wat dit wil verwerk en gebruik nie. Tot op daardie punt sal die mielieprodusent nie enige opbrengs op sy belegging hê nie en dit is hoekom die bemarkingsfase van die produksieproses krities is en oorweeg moet word selfs voordat 'n gewas aangeplant word.
Produksie en bemarking is nie twee verskillende prosesse soos sommige dink nie. Dit is eerder een aaneenlopende proses om rou materiaal te bring by die punt waar dit bruikbaar is vir 'n verbruiker. Dit is akkuraat om te sê dat niks geproduseer behoort te word wat nie in aanvraag is nie.
Wees mark georiënteerd!
Die produk wat geproduseer word, moet in aanvraag wees en voorsien word teen 'n prys wat die verbruiker bereid is om te betaal. Die vermoë om hierdie ekonomiese beginsel in perspektief te hou beteken dat die produsent sy besigheid bedryf teen gesonde ekonomiese beginsels wat langtermyn oorlewing sal verseker. Byna al die besluite wat 'n produsent maak is uiteindelik bemarkingsbesluite.
Daar is 'n aantal besluite wat 'n produsent moet maak wanneer hy 'n produk produseer.
Wat gaan ek produseer?
Hoeveel gaan ek produseer?
Aan wie gaan ek my produk verkoop?
Wanneer gaan ek produseer en wanneer gaan ek verkoop?
Watter uitgawes kan ek bekostig en watter prys sal ek aanvaar?
Watter kwaliteit gaan ek produseer?
Produsente moet ook besluit waar en hoe hulle hulle produk gaan verkoop.
Gaan ek aan my plaaslike koöperasie verkoop?
Gaan ek met 'n kontrak verkoop?
Gaan ek my produk stoor en op 'n later datum verkoop wanneer die aanvraag hoër is of die mark nie 'n ooraanbod het nie?
Moet ek my eie mielies maal of vir my diere voer?
Hoe dringend moet ek verkoop en hoeveel risiko kan ek bekostig om te neem?
Die antwoord op hierdie vrae moet almal aansluit by die basiese ekonomiese konsepte wat vroeër bespreek is oor effektiewe vraag en verbruik! Produsente word aangemoedig om meer bewus te wees van bemarking wanneer hulle hulle seisoenproduksie beplan.
Alhoewel 'n toenemende aantal produsente hierdie ekonomiese beginsels erken, is daar steeds te veel wat bemarking sien as 'n aktiwiteit wat ná die groei seisoen plaasvind en dink dat hulle eerder op die regte werk moet konsentreer en dit is die produksie van die gewas!
Ja, produksie teen die beste vlakke moontlik is nodig, maar met toenemende globale kompetisie en die geleenthede vir die potensiële koop en verkoop op SAFEX op die Johannesburg aandele beurs (JSE), is dit meer as ooit tevore belangrik dat 'n produsent goed ingelig is oor bemarkingsgeleenthede en prys strategieë wat beskikbaar is.
Die SAFEX platform wat bekend is as 'n kommoditeits afgeleide mark, word erken as 'n effektiewe instrument vir produsente om markgeleenthede en prysrisiko binne die Suid-Afrikaanse landbou-markte te bestuur. Produsente kan hulle graan op SAFEX verskans om die gewensde prys vir hulle produk op 'n gewensde datum in die toekoms te verseker. Hierdie oefening kan hulle kwesbaarheid verlaag en hulle so beskerm teen moontlik swak pryse teen oestyd wanneer die mark 'n ooraanbod het en oorvoorsien is.
Graanproduksie in Suid-Afrika is onder druk. Insetkoste is hoog, risiko's is hoog, aanbod is hoër as vraag, wat oorvoorsiening en pryse onder druk plaas en die produsent nie vergoed vir sy insetkoste en risiko's nie. Die waarheid is dat produsente nie in staat is om 'n graangewas in die huidige klimaat winsgewend te produseer nie!
Elke produsent moet sy eie situasie evalueer en betyds kritiese bemakingsbesluite maak. Sommige kon gekies het om minder graan te plant totdat die mark meer gunstig is. Sommige mag kies om te fokus op verskillende produksiepraktyke wat produktiwiteit verhoog, maar insetkoste verlaag. Ander produsente het minimum bewerking of geen bewerking wat insetkoste verlaag, ondersoek.
Die graanprodusent is ongelukkig deel van 'n globale masjien wat prys bepaal en een produsent kan nie 'n prysverandering beïnvloed nie. Dit is hoekom produsente dikwels gesien word as prysnemers, eerder as prysmakers en dit is waarom die bemarkingstrategie wat die produsent kies 'n sorgvuldige, ingeligte keuse, wat lank voor plantseisoen geneem word, moet wees.
<fn>PulaImvula. Marketing.2008-04.af.txt</fn>
Dit is altyd beter om 'n mark vir jou gewas te hê voordat jy plant, maar daar is baie mense wat eers plant in die hoop dat hulle 'n goeie prys sal kry wanneer die gewas geproduseer is. Op hierdie stadium is dit belangrik om 'n plan in plek te hê om die gewas so effektief as moontlik te bemark om soveel geld as moontlik vir die produk te ontvang.
Bemarkingsbeplanning moet in samewerking met die fisiese beplanning vir produksie onderneem word. 'n Produsent se bemarkingsvaardighede is net so belangrik as die vaardighede wat benodig is om die produk te produseer. Om jou bemarkingsvaardighede te verbeter, moet 'n logiese en suksesvolle gesindheid teenoor bemarking gekweek word. Die bemarkingstrategie deur 'n individuele produsent of boerderymaatskappy, is deel van die totale risikobestuurspakket wat gebruik word om finansiële oorlewing oor die lang termyn te verseker. Die landbou staar baie onsekerhede en risiko's in die gesig. Prysonsekerheid bemoeilik beplanning, maar basiese bemarkingsbeplanning help die produsent om prysrisiko's te verminder, maar skakel dit nie heeltemal uit nie.
Jou gesindheid teenoor risiko sal 'n invloed hê op die wyse waarop jy jou bemarkingsbesluite neem. Baie jare gelede toe daar 'n beheerde bemarkingsisteem met 'n vasgestelde prys was, het baie produsente gekla dat hulle nie 'n wins maak teen die vasgestelde prys nie. Nou dat gekontroleerde pryse weggeval het en dit 'n vrye markstelsel is, kla baie produsente dat hulle nie die mark kan bestuur nie. Enige bemarkingsisteem kom met 'n stel uitdagings en dit is belangrik om beskikbare geleenthede aan te gryp.
Foute is 'n onafwendbare deel van die lewe - boerderyfoute is deel van boerdery. Indien ons egter voortgaan om dieselfde foute te maak, is daar geen vooruitgang nie. Ons moet minder foute maak, en slegs nuwe foute maak, om vorentoe te kan beweeg.
Was jy gelukkig met pryse wat jy in die verlede behaal het?
Watter markaktiwiteite het goed gewerk?
Hoekom sou jy dink dat die strategie wat jy geïmplementeer het, goed gewerk het?
Watter pryse het jy behaal vergeleke met die laagste, hoogste lokale en gemiddelde nasionale waardes?
Watter bemarkingsaktiwiteite het nie goed gewerk nie?
Hoekom het sommige van jou bemarkingstrategieë nie gewerk nie?
Wat is jou besigheidsdoelwitte vir die volgende twaalf maande en die volgende vyf jaar - hoe sal hierdie doelwitte die bemarkingsplan raak?
Hoe funksioneer my boerderybesigheid?
Die finansiële status van jou hele besigheid.
Dit is belangrik dat die vorige jaar se fisiese en finansiële rekords, insluitende bruto marge gewaskoste, inkomstestate, kontantvloei en balansstate gefinaliseer word en op datum gebring word.
Geprojekteerde inkomstestate, kontantvloei en balansstate, tesame met die huidige bruto winsgrens ontledingskoste kan dan voorberei word om akkuraat uit te wys wat die effek van verskillende mielieprys scenario's op die besigheid sal hê.
Onvoldoende kontantvloei op verskillende tye van die jaar sal help om aan te dui wat die beste bemarkingsplan is om te volg.
Fisiese produksie, versekering en bemarking gaan hand aan hand met finansiële beplanning.
Indien jy geen idee het wat die koste van jou gewas is nie, is dit moeilik om te weet hoeveel jy benodig (per ton) om 'n wins te genereer.
Bereken die totale koste van produksie per hektaar en per ton geproduseer.
Neem die direkte koste in ag - saad, kunsmis, diesel, onkruiddoders, plaagdoders, tydelike arbeid en oesversekering.
Bereken die vaste koste wat die mielie oes sal moet dra om gelyk te breek en die winsprys wat op die mark behaal moet word. Die vaste koste sluit huur, rente, permanente arbeid en elektrisiteit in (al die koste wat deurlopend bestaan, of daar 'n gewas geplant word of nie).
Die gelykbreekpunt word gedefinieer as die prys waarby direkte en pro-rata vaste oorhoofse koste gedek word om 'n nul netto wins te wys.
Mielieproduksie is normaalweg deel van 'n produksiesisteem op 'n spesifieke plaas. Ekstensiewe en intensiewe veeproduksie of die maal en meng van mielies vir voedselrantsoene, kan die dryfveer vir mielieproduksie wees. Mielies kan ook 'n kritiese gewas wees wat gebruik word in die lang termyn wisselboustelsel vir die plaas. Dit is daarom belangrik om al hierdie faktore in ag te neem, wanneer berekeninge van die minimum prys gedoen word. Onthou om ander voordele van die gewasproduksie ook in ag te neem.
Jy bedryf 'n besigheid en indien jy in besigheid wil bly, moet jy 'n wins maak uit elke aktiwiteit op die plaas.
Om 'n produsent te wees is moeilik en daarom is daar 'n aantal faktore wat jy in ag moet neem met elke besluit. Indien jy jou bemarking nagelaat het en onseker is wat jou te doen staan, besoek gerus jou naaste agribesigheid of graanhandelaar en kry soveel advies as wat jy moontlik kan. Alhoewel 'n mens versigtig moet wees met enige advies, is daar goeie en eerlike mense wat jou kan bystaan - vind hulle!
<fn>PulaImvula. MarketingMaize.2009-10.af.txt</fn>
Voedselbemarking omsluit alle besigheidsaktiwiteite wat betrokke is by die vloei van voedselprodukte en-dienste, vanaf die produsent tot die verbruiker.
Die voedselbemarkingsisteem is 'n komplekse en duur netwerk van kanale, middelmanne en bemarkingsaktiwiteite wat die produksie, verspreiding en uitruiling van die volk se voedselvoorsiening vergemaklik. Hierdie sisteem het uitgebrei in grootte en betekenis met die groei van gespesialiseerde landbou, verstedeliking en sosio-ekonomiese tendense. Bemarking is 'n produktiewe proses wat vorm-, plek-, tyd- en eiendomsnut aan boerderykommoditeite toevoeg. Die waarde toegevoeg tot die voedselbemarkingsproses komplimenteer die produktiewe prosesse van boerdery. Die bemarkingsproses vorm 'n lewensvatbare brug tussen voedselprodusente en verbruikers en word beïnvloed deur sosiale hulpbronne, tegnologie en die wette en norme van die samelewing. Die voedselbemarkingsisteem het ontwikkel in reaksie tot die veranderende behoeftes van produsente en voedselverbruikers.
Bemarkingsfunksies bevat al die verskillende aksies wat uitgevoer word in die beweging van 'n produk, vanaf sy aanvanklike staat. tot in sy finale vorm as 'n verbruikersproduk.
Bemarkingsbestuur handel dus oor die proses vanaf oes tot die finale verkoop van die produk/te, hetsy in rou vorm of met toegevoegde waarde, wat op die plaas geproduseer word.
Beheer oor die uitset.
Die effektiwiteit van bemarking het 'n belangrike uitwerking op pryse wat deur produsente ontvang word en dus ook op hulle inkomste.
'n Mark word gedefinieer as 'n plek waar gewillige verkopers gewillige kopers ontmoet en produkte en dienste oorgedra word teen 'n ooreengekome prys.
Om ten minste die finansiële resultate en finansiële posisie van die besigheid te behou en te verbeter.
Om die standaard van beplanning, organisering, implementering en beheer van die bemarkingsbestuur te verbeter.
Om die besluitnemingsproses aangaande bemarkingsbestuur te vergroot - wat, waar en wanneer.
Om die beskikbaarheid van behoorlike bemarkingsinligting te verseker.
Pryse en inkomste speel 'n sleutelrol in bemarkingsbesluite. Pryse en inkomste beïnvloed wins en die allokering van bemarkingshulpbronne. In die afwesigheid van markinmenging, dui aanvaarbare pryse aan dat die prys, die vlak van verbruik en die vlak van uitset bepaal word deur vraag en aanbod.
Verbruikers word gekonfronteer met keuses. Verbruikers het baie en selfs onbeperkte behoeftes - maar beperkte inkomste. Hulle probeer om spesifieke goedere en dienste te kies wat in hulle behoeftes sal voorsien, binne hulle beperkte inkomste. Die vraag na 'n produk kan beskryf word as die verhouding tussen prys en die hoeveelheid aangekoop in 'n spesifieke mark. Die wet op vraag bepaal dat, hoe hoër die prys, hoe minder sal dit aangekoop word en omgekeer. Hoe hoër die prys, hoe minder kopers sal geïnteresseerd wees om die produk te koop en andersom. Ander mense sal wel aanhou koop, maar meestal in kleiner hoeveelhede.
Vraag is die verhouding tussen die prys van goedere en die hoeveelheid gekoop. Indien die prys van 'n hamburger styg vanaf van R9,00 tot R10,50, koop verbruikers minder. Hulle mag besluit om eerder pizzas te koop. Indien die prys verminder na R7,50, koop hulle meer.
Tabel 5.3.1: Hoeveelheid van produk in aanvraag teen verskillende pryse. Hierdie verhouding is grafies geïllustreer in figuur 5.3.
Die afwaartse lyn tussen prys en hoeveelheid word die vraag kurwe genoem.
Die aanbod van enige produk of diens is die hoeveelheid wat verkopers gewillig is en in staat is om teen 'n spesifieke prys te verkoop.
Terwyl vraag die verhouding is tussen die prys van 'n produk en die hoeveelheid gekoop, is aanbod die verhouding tussen die prys van 'n produk en die hoeveelheid wat kopers gewillig is om te verkoop. Wanneer die prys van 'n produk laag is, is dit nie winsgewend om die produk te verkoop nie en is die aanbod kleiner. Wanneer die prys van die produk verhoog, is die besigheid meer winsgewend en die verkopers bied meer aan. Dus is die hoeveelheid aangebied positief verbind tot die prys. Hierdie verhouding tussen prys en aanbod word die wet op aanbod genoem. Let daarop hoe die hoeveelheid aangebied wissel teenoor die prys indien insetpryse, tegnologie en verwagtinge konstant bly. Tabel 5.3.2 dui die hoeveelheid hamburgers aan wat deur 'n verkoper teen verskillende pryse aangebied word. Indien die prys verhoog, voorsien die produsent groter en groter hoeveelhede.
Die kurwe wat prys en hoeveelheid verbind, word die aanbodkurwe genoem. Die aanbodkurwe neig opwaarts, omdat 'n hoër prys beteken dat 'n groter hoeveelheid voorsien word.
In Figuur 5.3.3 word aanbod- en vraagkurwes tesame aangedui. Let daarop dat die aanbod en vraag op 'n sekere punt kruis. Hierdie punt word die mark ekwilibrium genoem. Die prys waarteen die twee kurwes kruis, word die ekwilibrium prys genoem, en die hoeveelheid die ekwilibriumhoeveelheid.
Teen die ekwilibriumprys, balanseer die hoeveelheid produkte wat verkopers gewillig is om te verkoop, met die hoeveelheid wat kopers gewillig is om te koop. Hierdie ekwilibriumprys word soms die mark suiweringsprys genoem, omdat almal in die mark tevredenheid het. Kopers het gekoop wat hulle wou en verkopers het verkoop wat hulle wou.
Eerstens; aanbodtoestande wat die prys van landbouprodukte en voedsel beïnvloed. Dit sluit in produksiebesluite, weer, peste en plae, die area geoes en invoere.
Tweedens; vraagtoestande sluit in inkomste, pryse, voorkeure en smake, bevolking en uitvoere.
Die voedselbemarking sektor sluit die derde kategorie in; dit beïnvloed landbouprodukte se pryse deur middel van waarde-toevoegingsaktiwiteite, pryse, koste en bemiddelingstrategieë.
Laastens kan die regering landbouprodukte beïnvloed deur prysondersteuning, aanbodbeheer, subsidies, handelsbeleid of beleid wat die plaaslike vraag na voedsel beïnvloed.
In die verlede is die Suid-Afrikaanse landbou dikwels as geïsoleer en apart van nasionale en internasionale ekonomieë gesien. As gevolg hiervan is landouprodukte se pryse, en daarom ook inkomste vanaf landbouprodukte, primêr beïnvloed deur interne faktore soos produsentebesluite, regeringsbeleid, landboutegnologie, die weer en verbruikersvraag na voedsel.
Vandag bestaan hierdie uitgangspunt nie meer nie. In die eeu van globalisasie, kan geen sektor, insluitend die landbou, totaal van die wêreld geïsoleer word nie. Dit het ook meegebring dat regeringsinmenging in Suid-Afrika verminder moet word. Die pryse van Suid-Afrikaanse produkte word nou gekenmerk deur internasionale, sowel as plaaslike vraag en aanbod.
Verskeie faktore dra by tot die onstabiliteit van landbouprodukte. Aan die aanbodkant beïnvloed variasies in produsente se produksiebesluite, weer, peste en plae en ander onvoorsiene omstandighede die area aangeplant, opbrengste en pryse. Produsente kan sommige aanbodfaktore beheer, maar egter nie almal nie. Selfs terwyl produsente probeer om vraag en aanbod te balanseer, kan die natuur dinge laat skeefloop. Die produsent kan aanpas by prysvooruitskouings of verwagte aanplantings van 'n sekere gewas, net om uit te vind dat sy opbrengs laer is as die gemiddeld of, dat groeitoestande surplusse met lae pryse teweeg gebring het, of dat die produk ingevoer word teen lae pryse.
Prys variasies word dikwels veroorsaak deur die pogings van produsente om uit te brei of produksie te verlaag. 'n Hoër prys sal verhoogde produksie of bemarking stimuleer, wat dan in ruil sal lei tot laer pryse. Laer of hoër pryse in die landbou het die vermoë om self te herstel. Daar is gewoonlik logiese vertragings in die landbou, wat die produsent verhoed om onmiddellik te reageer op prysveranderinge. Dit is die algemene gedrag van alle produsente wat pryse beïnvloed.
Faktore wat verwant is aan vraag dra ook by tot prysskommelings in die landbou. Internasionale handelsooreenkomste verbind Suid-Afrikaanse produsente en markte aan produsente en verbruikers regoor die wêreld. As gevolg hiervan het prysskommelinge in wêreldpryse onmiddellike invloede op plaaslike pryse. Suid-Afrika is 'n klein rolspeler in wêreldmarkte vir landboukommoditeite, omdat ons uitvoere 'n klein deeltjie uitmaak van wêreldhandel of selfs van die belangrike landboukommoditeite, soos mieliehandel, wat gedomineer word deur die VSA, wol deur Australië en wyn deur Frankryk. Toestande op die wêreldmark het 'n groot invloed op plaaslike pryse.
Die plaaslike inkomste van verbruikers, werkskepping en besigheidstoestande beïnvloed die vraag na en die pryse van voedsel.
Op hierdie stadium staar produsente in die graanproduksiesektor 'n krisis in die gesig, omdat hulle nie meer graan teen huidige pryse kan produseer nie. Die insetkoste oorskry die waarde van die graan wat geproduseer word.
Boerdery is 'n besigheid, en soos met enige besigheid, sal die besigheid moet sluit indien wins nie gegenereer word nie. Die produsente in Suid-Afrika voed die nasie en wat sal die mense eet indien hulle besighede sluit Die waarskynlike antwoord is dat ons die voedsel wat ons benodig sal moet invoer. Die waarheid is dat, behalwe vir die feit dat ons voedsel sal moet invoer, ons die buitelandse valuta moet hê om te betaal vir die invoere. In elke land is daar 'n betalingsbalans en dit is basies die balans tussen die geld wat die land verdien vanuit uitvoere, en die geld wat die land spandeer op invoere. Indien ons nie die nodige goedere het om uit te voer om buitelandse valuta te genereer nie, sal die land nie die nodige valuta hê om kos in te voer nie en dit sal 'n direkte impak hê op nasionale voedselsekuriteit?
Huidiglik plaas die markplek Suid-Afrika binne die risiko van nasionale voedseltekorte - ons land het die kapasiteit om al die kos wat ons nodig het te produseer, sowel as 'n oorskot om na buurlande uit te voer. As daar egter nie iets gedoen word aan pryse wat graanprodusente ontvang nie, sal dit nie veel langer die geval wees nie. Die probleem is dat winsgewendheid kommersiële en ontwikkelende produsente beïnvloed - almal moet 'n wins maak. Ons moet realisties wees oor graanproduksie - hoekom is pryse so laag en wat gaan die regering doen om ons produsente- die bron van ons voedsel en vesel te beskerm?
<fn>PulaImvula. Measure.2007-12.af.txt</fn>
Jare gelede, voordat landbou 'n hoogs kommersiële besigheid geword het, het produsente nie veel gemonitor nie.
Hulle het mis op die lande gebruik, soveel as wat hul gehad het of soveel as wat hul kon gooi, voordat dit tyd was om te oes. Hulle het diere gebruik om die ploeg te trek - so diep as wat die perd, donkie of os kon behartig. Hulle het saad met die hand gesaai uit 'n sak wat aan hul sy vasgebind was - so goed verspreid as wat die hand kon doen. Die onkruid is met die hand uitgetrek, peste is so goed moontlik met die hand behartig en die gewas is ook met die hand geoes - sonder om te weet hoeveel hektaar hulle geplant het en sonder dat hulle weet hoeveel graan geoes is. Al wat hul geweet het is of die oes voldoende was om familie en vee te voed vir die komende jaar. En hoe het dinge nie verander nie...
Vandag is dit nodig om te monitor - hoe meer ons monitor en bereken, hoe meer akkuraat kan ons wees en hoe meer beheer kan ons uitoefen oor die landbouderybedryf. In hierdie artikel bespreek ons van die aspekte wat ons, as produsente, moet monitor.
Ons moet weet wat die oppervlak is van die land wat ons wil plant. Al die berekeninge van die hoeveelheid trekkerkrag, diesel, saad, kunsmis en chemikalieë wat ons in die seisoen sal gebruik is gebaseer op die oppervlakte van die land.
Grond verskil baie van mekaar, in diepte en in karakter. Ons moet weet wat die tipe grond is en ook wat die diepte van die grond is wat ons wil bewerk - moenie dink dat alle grond dieselfde is nie! Die tipe en diepte van die grond speel 'n baie belangrike rol in die besluitneming van die gewas wat geplant moet word. Sommige gewasse kan nie in vlak grond geplant word nie. Indien jy wel oor vlak grond beskik, is dit nie noodwendig 'n ramp nie, dit beteken slegs dat jy 'n besluit sal moet neem oor watter gewas winsgewend op die grond gekweek sal kan word (of andersins, die voergewasse wat jy moet plant om die grond winsgewend te bestuur).
Alle plante onttrek voedingstowwe uit die grond om te groei en te ontwikkel. Ander faktore soos reënval en water wat deur die grond syfer het 'n impak op die beskikbare voedingstowwe in die grond. Deur grondmonsters te neem kan die produsent die voedingstatus van die grond, sowel as die pH van die grond bepaal (dit is die bepaling van die suurheidsgraad van die grond). Indien die grond te suur is, ten spyte van beskikbare voedingstowwe, sal die voedingstowwe nie deur die plant opgeneem kan word nie. Die tipe en hoeveelheid kunsmis vir 'n goeie opbrengs sal nie bereken kan word as die status van die grond nie bekend is nie.
Alle gewasse het 'n sekere beperking van temperatuur wat dit kan uitstaan. Dit is vir ons nodig om te weet wat die minimum en maksimum temperature is wat deur die jaar verwag kan word, sowel wanneer die eerste ryp verwag kan word. Wanneer ons hierdie inligting het, sal ons instaat wees om te bepaal watter gewas om aan te plant, watter kultivar die beste geskik is vir ons temperature, asook die lengte van ons groeiseisoen. (Onthou die groeiseisoen is vanaf planttyd tot wanneer die oes gereed is vir oes - die datum wanneer die eerste ryp in die area verwag word, bepaal die lengte van die groeiseisoen).
Wanneer droë seisoene verwag word, is dit ongelooflik belangrik om te weet wat die hoeveelheid jaarlikse reënval in jou gebied is. Ons weet almal dat ons geen beheer oor die reënval het nie, maar ons kan die statistiek gebruik vir beplanningsdoeleindes. Deesdae se weervoorspellings is baie akkuraat en baie van die nat en droë toestande word maande vooruit voorspel en dié inligting moet goed benut word. Monitor van reënval is nie 'n moeilike proses nie (die plastiek reënmeters is beskikbaar en moet op verskeie dele van jou plaas geplaas word). Na elke reënval kan jy meet hoeveel dit gereën het en dit neerskryf. Elke millimeter reën wat val, dring die grond binne en maak die grond effens nat - dit is nodig dat jy die reënval so meet dat jy weet hoe diep die grondvog strek.
Dit is baie belangrik dat jy die korrekte hoeveelheid saad per hektaar plant om sodoende die ideale hoeveelheid plante per hektaar te verkry. Die ideale hoeveelheid plante per hektaar verskil vir elke gebied en selfs vir verskillende tipes grond in dieselfde gebied. Die rede waarom die plantestand so belangrik is, is omdat elke plant 'n sekere hoeveelheid water en voedingstowwe benodig om optimaal te produseer. Indien daar te min plante is, kan elke plant nie genoeg produseer om die gewensde opbrengs te lewer nie en as daar te veel plante is, kompeteer die plante te veel om water en voedingstowwe en kan dit dan ook nie die gewensde opbrengs lewer nie. Die produsent moet weet wat die rywydte is en hoe ver die saad uitmekaar moet wees - hierdie is 'n kritiese faktor in graan produksie.
Plante benodig voedingstowwe om te kan groei en graan te produseer. Die hoeveelheid voedingstowwe benodig, word bepaal deur die opbrengs mikpunt (die realistiese opbrengs waarvoor die produsent mik op die spesifieke land en vir die spesifieke gewas). Die grondmonster-resultate sal 'n aanduiding gee van die hoeveelheid beskikbare voedingstowwe in die grond en daarvolgens kan die hoeveelheid voedingstowwe benodig, bereken word. Kunsmis is baie belangrik vir oesproduksie, maar dit is ook baie duur, wat dit baie belangrik maak om die regte hoeveelheid kunsmis benodig te bereken en dan daardie korrekte hoeveelheid toe te dien.
Hierdie is 'n ander terrein waar kontrole ongelooflik belangrik is. Al die chemikalieë het 'n aangehegde aanbeveling vir toediening. Dit word noukeurig bereken om te verseker dat die produsent sy mikpunt van toediening bereik sonder om die oes of die omgewing te beskadig. Die toedieningspeil van die chemikalieë sluit gewoonlik die hoeveelheid water wat per hektaar gebruik moet word, in - byvoorbeeld, 1 liter chemikalieë per 205 liter water per hektaar (hierdie is ook 'n belangrike maatstaf). Die chemikalieë wat in die produksie van 'n gewas gebruik word, is baie duur en gevaarlik en is dus belangrik dat dit gebruik word volgens die aanbevelings. (Die kalibrasie van die spruit is nog 'n belangrike skakel in die ketting van graan produksie).
Na al die harde werk is die vraag: Wat is die opbrengs wat jy bereik het met elke hektaar Daar word ongelooflik baie tyd aan graanproduksie spandeer en aan die einde is dit belangrik om te weet hoe suksesvol jy was. Jy het begin met die grond, daarna het jy die grond bewerk, toe het jy besluit wat om te plant, watter kultivar om te gebruik, hoeveel kunsmis toegedien moet word, watter chemikalieë om te gebruik en hoeveel daarvan gebruik moet word. Al hierdie dinge het tyd, moeite en baie geld geneem. Jy het dan 'n oes om te stroop en te verkoop. Jy moet kan bereken wat elke ton jou gekos het en hoeveel inkomste jy gegenereer het sodat jy kan sien of jy vir jou moeite vergoed is?
In ons Ontwikkelingsprogram vir produsente, het ons besef dat daar sekere produsente is wat nie weet wat die grootte van die lande is waarop hul wil plant nie, die tipe en diepte van die grond, die voedingstatus van die grond, die kunsmis wat hul beplan om te gebruik, die plantestand wat hul benodig of die hoeveelheid chemikalieë wat toegedien moet word nie. Produsente moet die volgende monitor - die land, grond, voedingstowwe, reënval, temperature, plantestand, bemestingspeil, toediening van insekdoders en onkruiddoders en die opbrengs. Hierdeur sal jy beslis oppad wees na die beroep van kommersiële boerdery.
<fn>PulaImvula. MeasurementOpot.2008-10.af.txt</fn>
onthou om te meet!
Verskillende maniere van saadspasiëring word gebruik om korrekte spasiëring te verseker. Die mees algemene meganisme is die plaat-en openingtipe. (Hieronder aangedui).
Die uitmeetplaat het openinge waarvan elkeen groot genoeg is om een pit op 'n slag te hanteer. Terwyl die plaat roteer, gly dit op 'n basisplaat wat net een opening het. 'n Gedeelte van die plaat is bedek en hierdie bedekking het 'n skraper om enige ekstra saad wat nog op die plaat teenwoordig is, af te skraap terwyl die plaat roteer. Daar is ook 'n vingermeganisme, met 'n veer in, wat oor die plaat gly om saad uit die opening te druk wanneer dit oor die uitlaat beweeg. Die vorm en grootte van die plaatopening is belangrik om te verseker dat slegs saad die opening sal binnedring en ook om te verhoed dat saad sal vassit wanneer dit veronderstel is om uit te val.
Daar is 2 tipes lugdrukplanters - die een het 'n negatiewe druk (suig lug om 'n vakuum te vorm om saad vas te trek teen die opening) en die ander het 'n positiewe druk (blaas die saad en forseer dit in 'n opening in). Saadgrootte is nie so belangrik met hierdie meganismes as met plaatplanters nie - die vakuum suig een saadpit teen die opening, ongeag die grootte van die saad. Die hoeveelheid saad wat geplant word is afhanklik van die spoed van die roterende plaat.
Die mees algemene uitmeetmeganisme is die wurm of skroeftipe. Die wurm kom voor op die bodem van die kunsmisbak. Die wurm word geroteer deur 'n ketting-aandrywing vanaf die aandryfwiel. Terwyl dit roteer, word kunsmis opgevang tussen die groewe van die wurm en geskraap na die uitlaat van die bak.
Die enigste metode om enige verandering aan te bring, is deur die ratkettings tussen die aandrywingswiel en die wurm te verstel.
Hierdie metode is baie gewild op eenvoudige, goedkoop planters. Hierdie uitmeet plaat is nie 'n positiewe meganisme soos die wurm nie. Kunsmis vloei grotendeels uit die kunsmisbak, maar word aangehelp deur die rotasie van die plaat. Die roerder is 'n meganisme op die plaat en help om die kunsmis te roer en in die rigting van die uitlaat te stoot.
n Sekere hoeveelheid verstelling kan bereik word deur die skuifopening te verstel.
Hierdie is ook 'n positiewe uitmeetmeganisme.
Die sterwiel is binne in die bak geplaas op so wyse dat die vingers gedeeltelik buite die bak roteer.
Binne die bak word kunsmis vasgevang tussen die vingers van die wiel en terwyl dit roteer word kunsmis uit die bak gestoot binne in die kunsmisbuis.
Verander die aandrywingratkettings om die wiel vinniger of stadiger te laat roteer.
Vervang die sterwiel met een wat langer of korter vingers het.
Sommige sterwiele het 'n skuifopening soos die plaat uitmeetsisteem. Deur die skuifopening oop te maak, sal meer kunsmis deurgelaat word.
Nadat al die komponente van die planter bespreek is, sowel as die basis van saad-en kunsmis-uitmeetsisteme - sal die vraag ontstaan hoe al hierdie dele beweeg.
Die uitmeetsisteem word hoofsaaklik aangedryf vanaf 'n ondersteuningswiel op die planter. Die drukwiele word ook dikwels gebruik as aandrywingswiele en ondersteuningswiele. Somtyds word 'n spesiale wiel op die planter gemonteer. Hierdie wiel is of swaar genoeg om genoeg traksie te weerstaan, of word afgedruk met 'n veer. 'n Spesiale loopvlak word voorsien om te verseker dat hierdie wiel nie te veel gly nie.
Die omwentelingspoed van die aandrywingswiel is afhanklik van die grondspoed van die trekker - hoe vinniger die trekker beweeg, hoe vinniger sal die aandrywingswiel roteer. 'n Sisteem van ratte en kettings word gebruik om die omwentelingspoed van die saadmeganismes te bepaal en 'n ander sisteem van ratte en kettings word gebruik om die omwentelingspoed van die kunsmismeganisme te bepaal.
Let daarop dat verskillende tipes planters, verskillende meganismes het - bv. sommige het hefbome wat minder of meer oopgemaak kan word om die vloei van saad en kunsmis te beheer.
Om die spoed van die meganismes te beheer, word ratverhoudings gebruik - dit is 'n belangrike beginsel wat verstaan moet word.
<fn>PulaImvula. Mechanisation.2008-04.af.txt</fn>
Toerusting: eie, huur of uitkontrakteer?
Die moderne boer streef konstant na groter kapasiteit en effektiwiteit met verwysing na die gebruik van trekkers, stropers en verwante masjinerie.
Dit is veral die geval met die bewerkingsoperasie. Moderne vooruitgang in nuwe masjinerie, wat elke jaar ten toon gestel word by die NAMPO Oesdag, dui 'n tendens van verhoogde perdekrag of kilowatt vir enjinaangedrewe plaastoerusting aan. Dit sluit in die grootte en kapasiteit van die masjinerie, hetsy 'n trekker, selfaangedrewe kuilvoermaker, ploeg wat getrek word met meer tande of wyer tandem skottelploeg.
Die koste van die besit en vervanging van masjinerie, asook bewerkingsoperasies, is besig om drasties toe te neem. Indien bewerkings nie betyds uitgevoer kan word nie, is die resultaat daarvan dat 'n oes nie afgehaal word nie of ondergemiddelde oesopbrengs behaal word.
Om oes- en ander produksiedoelwitte te bereik soos uitgespel in die plaasbeplanning, asook vir die gebruik van hulpbronne en finansiële doelwitte is dit belangrik om rondom die kapasiteit van bestaande toerusting te beplan. Nadat 'n inventaris van bestaande toerusting voltooi is, sal die boer weet watter klas en grootte trekkers beskikbaar is, asook die kilowatt van elkeen.
Die grootte van trekkers en hulle trekkragpotensiaal of werksverrigting moet tesame met die grootte en kapasiteit van bestaande implemente bepaal word. Nadat dit gedoen is, kan die werksverrigting in terme van die tyd benodig vir ploeg, diep tandbewerking, skottelbewerking, vlak bewerking en plant gemeet word.
Die boer kan verkillende besluite neem of hy genoeg toerusting het, al dan nie. Dit mag dalk nodig wees om addisionele kapasiteit aan te koop of kontrakteurs te huur om sekere sleuteloperasies uit te voer. Dit mag byvoorbeeld meer koste-effektief wees om 'n kontrakteur met groot trekkers en gepaste implemente te huur om primêre ploeg, diep tandbewerking of skottelbewerkingsoperasies uit te voer. Die boer kan dan daaropvolgende bewerkingsoperasies hanteer deur die gebruik van sy eie en kleiner toerusting (verwys asseblief na die kontrakteurskursus vir meer inligting).
Die boer moet 'n keuse maak tussen die besit van al die toerusting benodig om beplande operasies op tyd uit te voer of om ekstra toerusting te huur of deur die gebruik van kontrakteurs. Die vaste koste in die eienaarskap van al die toerusting, veral vir beginnerboere, in terme van depresiasie, belasting, stoorplek, versekering en rente, moet in ag geneem word. Die finansiële las op die besigheid om lenings wat vir die aankoop van addisionele toerusting aangegaan is, terug te betaal kan beperkend wees en 'n groot finansiële risiko op die besigheid plaas. Die afwesigheid van toerusting kan egter beteken dat gewasse nie betyds geplant of gestroop word nie.
<fn>PulaImvula. Mechanisation.2009-11.af.txt</fn>
Meganiese bestuur - wie is verantwoordelik?
Jy is dalk gelukkig genoeg om trekkers en toerusting van die Departement van Landbou of van 'n ander organisasie te ontvang. Dit is waarskynlik dat jy nie die toerusting as 'n individu ontvang het nie, maar dat die vereiste is dat jy dit met ander produsente moet deel. Dit is moeilik. Onthou egter dat jy meer gelukkig as ander is, wat geen toegang tot trekkers en implemente het nie.
Meganisasie is 'n seën, maar vereis bestuur. Daar rus groot verantwoordelikheid op almal betrokke by die gebruik daarvan. Verantwoordelike bestuurspraktyke moet bespreek word en besluite moet as 'n groep geneem word - julle moet saamstem oor die wyse waarop dinge gedoen word en julle moet seker maak dat almal in die groep instem oor alle punte, sodat besluite later geïmplementeer kan word.
Moet mense betaal om toerusting te gebruik en indien ja, hoekom?
Wie moet betaal word om die toerusting te kan gebruik?
Indien hulle moet betaal, hoe moet dit bereken word - per uur of per hektaar?
Baie mense wil die toerusting op dieselfde dag gebruik.
Een produsent het baie lande en wil al sy lande bewerk - ander produsente het slegs 'n klein stukkie grond. Hoeveel hektaar mag per individu bewerk word?
Waar kry produsente diesel Moet elke persoon 'n klein houer diesel by die plaaslike garage koop, of sal die groep 'n groot tenk hê waar almal kan diesel tap?
Indien die diesel in grootmaat gekoop word, wie sal verantwoordelikheid daarvoor neem Wie is die verantwoordelike persoon?
Sal die diesel aangekoop en verkoop word teen dieselfde prys, of sal die groep 'n klein wins maak wat gebruik kan word om sommige van die onderhoudskoste te dek?
Indien iets aan die trekker breek, wie is verantwoordelik om dit reg te maak?
Moet die trekker na gebruik met 'n vol tenk diesel teruggegee word?
Die drywers van die trekker - mag enigeen dit bestuur, of moet 'n drywer aangestel word of ten minste iemand met 'n trekkerlisensie?
Aan wie is die toerusting gegee?
Is die eienaars geïdentifiseer byvoorbeeld kan die toerusting slegs deur 'n bepaalde hoeveelheid mense gebruik word of kan enigeen uit die gemeenskap dit gebruik?
Wat is die primêre gebruik van die toerusting Is dit vir bewerkbare grond, of kan dit ook vir vervoerdoeleindes gebruik word?
Waar moet die toerusting gestoor word - in 'n sentrale stoor of by individuele huise?
Waar sal die trekkers gediens word?
Wie sal rekord hou van die dienstye van die trekkers?
Is die eienaars bewus van hul verantwoordelikheid ten opsigte van die gebruik van die toerusting?
Is die prosedures in plek vir die gebruik van die toerusting?
Wie mag die toerusting gebruik en wanneer?
Wie mag die toerusting hanteer?
Diens en herstel?
Opleiding van die operateurs?
Vervanging van trekkers en toerusting?
Versekering van trekkers en toerusting?
Inspeksie van die toestand van die toerusting?
Kontrakte met operateurs Indien die persoon betaal word om te bestuur, ens?
Kontrak met die grondeienaar - wat moet gedoen word en teen watter standaarde?
Prosedures met betrekking tot die kalibrasie van spuite en planters?
Die administrasie na elke operasie - byvoorbeeld nadat die land gespuit is, moet rekord gehou word van die chemikalieë wat aangewend is?
Voorsiening en betaling van die diesel?
Wie kwalifiseer om die trekker te bestuur Wie kan gevra word om die trekker te bestuur?
Is daar enige opleiding nodig vir die operateurs?
Wie sal die operateur oplei met betrekking tot die gebruik van die trekker, soos uiteengesit in die operateurshandleiding?
Wie is verantwoordelik vir die bestuur van die operateurs?
Het elke trekker net een drywer, of is daar verskillende mense wat die trekker op verskillende tye bestuur?
Indien daar meer as een operateur is, wie is verantwoordelik vir die trekker?
Wie is verantwoordelik om die trekker elke oggend na te gaan voordat dit lande toe gaan?
Wie moet verseker dat die daaglikse toestand van die trekker op standaard is?
Is daar toerusting en fasiliteite om die trekkers en implemente skoon te maak?
Aan wie moet probleme gerapporteer word?
Watter prosedures moet gevolg word om foute te herstel?
<fn>PulaImvula. MechanisationMaize.2009-05.af.txt</fn>
Indien jy beplan om 'n kommersiële produsent te wees, sal jy baie gou die noodsaaklikheid van meganisasie besef - trekkers, toerusting en masjinerie. Wanneer jy aanvanklik 'n klein stukkie grond bewerk, kan jy die werk verrig met hande - arbeid of deur die gebruik van 'n trekdier (donkie of os). Wanneer jy egter meer hektare begin bewerk, sal jy meganiseer om sodoende meer werk in 'n korter tydperk te verrig.
Ons het gevind dat baie produsente nie vordering toon nie, omdat hulle of nie toegang tot trekkers en masjinerie het nie, of die swak toestand van hierdie items. 'n Trekker is van geen nut as dit nie in 'n werkende toestand is nie - vir watter rede ook al.
Kontroleer die water en olie-vlakke.
Kry die diensrekord van die trekker.
Kyk na die toestand van die bande.
Kyk vir olielekke - daar behoort geen te wees nie.
Skakel die trekker aan en luister na die enjin.
Ry en kontroleer die koppelaar en ratte.
Hak 'n implement en kontroleer die hyser en hidroliese sisteem.
Werk die kragaftakker?
Is al die meters en waarskuwingsligte in werkende toestand?
Trek die implement en kyk of die trekker krag het.
Kondisie is hierdie trekker in 'n werkende toestand?
Bepaal die tipe planter - is dit 'n plaatplanter, 'n lugdrukplanter of 'n vingermeganisme?
Hoeveel rye plant die planter?
Hak die planter aan die trekker. Plaas saad en kunsmis in die bakke. Ry met die trekker oor 'n afstand van ongeveer 10 m en kontroleer dat die rye werk. Indien die saad en en/of kunsmis nie voldoende uitval nie, moet die bewegende dele deeglik nagesien word om die probleem vas te stel.
Stel vas of daar addisionele plate vir die planter is (indien dit 'n plaat planter is).
Voordat jy die spuit hak, moet die olievlak in die pomp nagegaan word.
Hak die spuit en koppel dit aan die kragaftakker. Kyk of al die spuitpunte in werkende toestand is.
Kontroleer die druk.
Indien daar probleme is, bepaal die probleem. Is dit die pomp, die filter of die spuitpunte?
Indien die spuit nie werk nie, kan dit herstel word?
Ondersoek die raam. Is dit gebuig of gekraak (Kyk vir sweismerke)?
Ondersoek al die boute en koppelings.
Ondersoek alle dele wat in die grond werk (skare en skottels) - moet hulle vervang word?
Ondersoek die hidroliese pype en pompe. Is hulle in 'n goeie werkende toestand sonder lekplekke?
Ondersoek die wiele. Kontroleer die banddruk.
Kontroleer die laers op die implement. Is alles gesmeer en in werkende toestand?
Maak seker dat jy 'n deeglike evaluering doen van al die trekkers en implemente sodat jy nie meer werk aanpak as wat jou toerusting toelaat nie. Dit is beter om wins te maak op 'n kleiner area as om 'n verlies te maak op meer hektare. Bewerk net soveel grond as wat jy behoorlik kan behartig.
<fn>PulaImvula. Member(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Hoe word ek 'n lid van Graan SA?
Enige persoon wat 'n graanprodusent is, kan 'n lid van Graan Suid-Afrika word. Daar is verskillende tipes lidmaatskap van hierdie organisasie, maar die mees algemene is volle kommersiële lede en studiegroeplede.
Die gelde betaalbaar om 'n volle kommersiële lid te word, is 'n bedrag van R2 per ton vir elke ton graan gelewer, met 'n minimum fooi van R570 (BTW ingesluit).
Daar is studiegroep lidmaatskap wat R10 per studiegroeplid per jaar kos. As daar mense is wat graag 'n studiegroep wil vorm en 'n lid van Graan SA wil word, kontak gerus jou naaste Provinsiale Koördineerder, wie se name en kontakbesonderhede op die agterste bladsy van hierdie nuusbrief verskyn. Die doel van die studiegroepe is om gereelde vergaderings te hou, waartydens alle aspekte van graanproduksie bespreek word. Om 'n lid van 'n studiegroep te wees, beteken ook om toegang te hê tot die talle kursusse wat deur Graan SA dwarsdeur die jaar aangebied word.
Ons hoop dat meer en meer ontwikkelende produsente volwaardige kommersiële lede van Graan SA sal word deur die betaling van hul heffing van R2 per ton vir elke ton wat hulle oes. Graan SA benodig jou lidmaatskap sodat ons kan beding namens al die graanprodusente in Suid-Afrika.
<fn>PulaImvula. Miss(maize).2010-10-13.af.txt</fn>
Grabber: Wees wakker, jou beste geleentheid is dalk nader as wat jy verwag!
Grabber: Probeer om nie so besig te wees dat jy jou beste geleentheid mis wat so krities vir suksesvolle graanproduksie is nie.
Omdat graanprodusente so afhanklik is daarvan dat elke gewasseisoen 'n goeie seisoen moet wees, word die meeste aktiwiteite jaar na jaar rondom een produksieseisoen beplan. In so 'n kort periode kom 'n goeie geleentheid in die meeste gevalle slegs een maal. Produsente mis dikwels groot geleenthede omdat hulle kostes wil bespaar of om groot verliese te verhoed omdat hulle nie betyds reageer nie.
Daar is baie goeie geleenthede wat in die voorbereidingsfase voor planttyd, sowel as gedurende die groeiseisoen, kan opkom.
Hou jou oë oop vir spesiale aanbiedinge van goeie kwaliteit. Doen jou eie evaluasie gedurende die groeiseisoen om die kwaliteit van die produkte wat op jou plaas gebruik word, te ondersoek. Dit sal jou instaat stel om goeie besluite te maak en die beste produkte te kies. Ontwikkel jou snuffel vermoëns. Die goedkoper tweedehandse sleepwa wat op die veiling te koop is, kan dalk die geleentheid van 'n leeftyd wees.
Hierdie is 'n geleentheid wat dikwels deur produsente gemis word. In baie gevalle lei verwaarloosde meganiese implemente tot onnodige vertragings. Die beste tyd om jou implemente te versorg, is reg aan die einde van die plantseisoen. Wanneer implemente gestoor word na deeglike skoonmaak en beskerming teen roes, sal baie minder tyd en uitgawes benodig word om die toerusting voor te berei. As jy gereed is wanneer planttoestande ideaal is, sal jy in beheer voel van jou operasie.
Een swaar reënstorm kan groot skade aan gewaslande aanrig. As waardevolle bo-grond eers verlore is, is dit amper onmoontlik om dit te herwin. Alhoewel grondbewaring deel vorm van die langtermyn ontwikkelingsprogram van 'n plaas, behoort produsente altyd op die uitkyk te wees vir potensiële areas waar gronderosie kan plaasvind. 'n Onverwagse reënstorm op jou plaas kan nie voorspel word nie. Wanneer jy 'n swak plek in 'n kontoer opmerk, herstel dit so gou moontlik. Dit kan dalk jou beste geleentheid wees om skade aan jou waardevolle grond te verhoed.
Vir effektiewe onkruidbeheer by mielies byvoorbeeld is daar goeie onkruiddoders (chemiese onkruidbeheer produkte) beskikbaar. Selfs 'n goeie onkruiddoder kan slegs suksesvol werk indien toestande gunstig is. Maak dus gebruik van die geleentheid op 'n dag wanneer die weerstoestande goed is en nie op 'n winderige dag of in baie warm en droë toestande nie. Die grootte van die onkruid is ook belangrik om suksesvolle onkruidbeheer toe te pas. In die meeste gevalle is dit beter as onkruide kleiner is. Gereelde besoeke aan lande om die ontwikkelingsfases van beide die gewas en onkruid dop te hou, is van groot belang. Moet nie uitstel nie. Beheer die onkruid wanneer hulle nog klein is.
Insekte soos die mielie stronkboorder kan groot skade aan mielies en sorghum aanrig. Die skade kan in 'n baie kort tydperk verrig word. Hoë getalle insek larwes in die keël van die plant, kan effektief met insekdoders beheer word. Wanneer beheermaatreëls egter uitgestel word, is die kanse goed dat dit mag misluk. Die rede is: As die gewas ontwikkel tot die volgende fase of die grootte van die larwes neem toe, word die onkruiddoder minder effektief. Deeglike en gereelde observasie van gewasse sal help om die beste tyd vir beheer te bepaal.
Sommige gewasse moet stiptelik op die regte tyd geoes word. In die geval van grondbone sal onnodige verlies aan opbrengs of kwaliteit plaasvind indien te vroeg of te laat geoes word. Om op die beste tyd vir die oes van 'n gewas te besluit, moet die produsent 'n paar dinge in ag neem, soos die kleur van die saad, klimaatstoestande en die voorkoms van siektes. By sojabone sal saad uitskiet oor die land as die gewas volwasse word. Indien te laat geoes word, kan die produsent groot verliese aan opbrengs ondervind. Moet nie die geleentheid mis om alle graan teen oestyd te kan insamel nie.
<fn>PulaImvula. MmeJane(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Ten spyte van baie pogings om onkruid te beheer, het ons gevind dat gedurende hierdie besonder nat seisoen, baie produsente gesukkel het om onkruid te beheer. Hierdie jaar was 'n goeie voorbeeld om produsente te wys dat die gebruik van chemiese onkruidbeheer die pad is om te loop! In baie gevalle was die lande te nat vir produsente om tussen die rye te plant en in baie gevalle het produsente die stryd teen onkruid verloor.
Dit is 'n goeie tyd om te kyk na jou lande sodat jy ten volle bewus is van die probleme wat jy sal moet oorkom volgende jaar. Onkruid moet jou nooit verras nie - hulle kan wees meerjarige onkruide wat teenwoordig was in die land vir baie seisoene, of volgende jaar se onkruid sal wees van onkruidsaad wat op die grond geval het gedurende die huidige seisoen.
Dit is nie te laat om 'n verskil in jou lande te maak nie.
Moet nie klein oppervlaktes onkruid ignoreer nie, kry beheer oor die oppervlakte voordat dit versprei.
Identifiseer die onkruid korrek sodat jy jou vyand ken en in staat is om 'n poging aan te wend om dit te beheer.
Moet nooit toelaat dat die onkruidplant saad skiet nie, die meeste meerjarige onkruide vermeerder vegetatief en deur saad.
Bestuur die onkruid by konvensionele gewasproduksie. Onthou om uit te vind oor moontlike onkruiddoders wat gebruik kan word om die onkruid te beheer.
Moet nie toelaat dat onkruid vrylik op die wenakker groei nie - (of kant van die land). Ernstige besmettings kan hier begin en later uitbrei na die land.
Maak seker dat jou saadbedvoorbereiding goed is, daar mag geen onkruid in die land wees voordat jy plant nie. Dit sal die gewas 'n kans gee om te ontwikkel sonder kompetisie.
Indien onkruide teenwoordig is, oorweeg die gebruik van geen-bewerking metodes sodat jy die onkruid chemies kan beheer.
Bewerk lande waar meerjarige onkruide teenwoordig is. Die bewerking het 'n negatiewe uitwerking op die onkruid. (Sien punt hierbo, in sommige gevalle kan chemiese onkruidbeheer die beter keuse wees).
Wees versigtig om nie die onkruid meganies te versprei deur van die wortel segmente, knolle en wortelstokke na 'n skoon land deur middel van meganiese toerusting te vervoer nie. Die haas om by die volgende land uit te kom, veroorsaak dat mense die skoonmaak van toerusting ignoreer.
Identifiseer die areas op u plaas waar hierdie onkruid teenwoordig is in die herfs, sodat jy kan onthou om dit te bestuur in die volgende seisoen.
Gelukkig lyk dit asof die pryse vir alle graan styg - ek hoop dat hierdie tendens so sal voortduur sodat jy, die produsent, wins kan maak nadat jy geoes en jou gewas verkoop het. Onthou dat boerdery meer is as net 'n lewenswyse - dit is 'n besigheid en jy moet fokus op wins, sodat jy 'n volhoubare produsent kan wees.
<fn>PulaImvula. MmeJane(maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Die afgelope tyd berig die media al hoe meer oor misdaad en bedrog. Wat gebeur met ons mense, ons standaarde en ons etiek Miskien moet ons praat oor etiek?
Werksetiek sluit in houding, gedrag, respek, kommunikasie en interaksie - hoe 'n mens met ander mense saamwerk. Die vraag in enige situasie behels: wat is reg en aanvaarbaar, teenoor wat verkeerd en skelm is.
Oor die afgelope paar jaar was daar maatskappye en individue wie se werksetiek baie verdag was, wat 'n negatiewe impak op ander gehad het. Dit sluit mense in wat wegkyk as ander mense iets verkeerd doen.
Werksetiek, soos eerlikheid, om jou werk goed te doen, waarde te heg aan dit wat jy doen, om 'n doel in die lewe te hê en deel te wees van 'n groter visie of plan, is noodsaaklik. Ons moet nie net die goeie wil doen nie, maar 'n begeerte hê om die goeie te doen. Werksetiek kom van binne.
In die landbou daar is genoeg geleenthede om te lieg en bedrieg. Dink aan mense wat geld leen en dit nie terugbetaal na die oes nie, of mense wat 'n gewas plant, dit lewer en voorgee dat hulle nie 'n oes het nie, of diegene wat geld leen om 'n sekere aantal hektaar te plant en dan meer plant (dus nie al die insette gebruik soos beplan nie). Mense wat nie hul kontrakte nakom nie, mense wat verskonings maak vir harde werk, mense wat dinge verkoop wat nie aan hulle behoort nie en mense wat gesteelde goedere koopdie lys word net langer.
As ons die landbousektor in ons land wil opbou, moet ons teruggaan na die goeie basiese beginsels van eerlikheid, harde werk, integriteit en respek. Almal, insluitende die mense in staatsdepartemente, moet 'n behoorlike dag se werk doen. Dit is die enigste manier waarop ons sal slaag. Indien jy die manier verander waarop dinge gedoen word - verander jouself eerste. Lei deur jou voorbeeld, wees betroubaar. Kom ons kom weer waar ons met vertroue kan sê: my woord is my eer.
<fn>PulaImvula. MmeJaneSays.2011-06-07.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Wat 'n vreugde was dit nie om deel van die paneel van beoordelaars te wees vir die Produsent van die Jaar kompetisie nie. Baie jare se werk is in ons ontwikkelingsprogram ingesit en dit was werklik wonderlik om in staat te wees om die vlakke van uitnemendheid wat deur sommige produsente bereik word, te sien. Die bepaling van die drie finaliste was uiters moeilik, want almal het so goed gedoen!
Terwyl dit so fantasties is om die vordering van sommige produsente te sien, is dit ook teleurstellend om te besef dat sommige mense regtig nie vordering maak nie. Ongelukkig het ons nog steeds produsente gesien wat nie die basiese dinge reg doen nie - grondvoorbereiding, bemesting, korrekte saad keuse en onkruidbeheer. As jy nie die basiese beginsels korrek doen nie, sal jy nooit 'n kommersiële produsent wees nie.
Baie dikwels vertel mense jou dat hulle nie die korrekte praktyke kan volg nie om die volgende redes - sommige sê dat hulle nie 'n trekker het nie, 'n paar blameer die koste van saad en kunsmis en 'n paar blameer die regering. As jy 'n goeie produsent wil word, moet jy 'n plan maak. Ons het die wonderlikste gewasse gesien wat met die hand geplant is - 'n klein stukkie grond kan 'n goeie oes lewer as jy die grond voorberei en gebruik maak van die korrekte saad en kunsmis en onkruidbeheer. Dit is baie beter om 'n kleiner area aan te plant (wat jy kan bekostig) en alles korrek te doen, as wat jy 'n groot area plant en dit nie goed doen nie, om watter rede ook al. Sodra jy 'n klein area bemeester het, kan jy dit uitbrei.
Ons moet onthou dat hierdie ontwikkelingsprogram van Graan SA befonds word deur die graan trusts (veral die Mielietrust) en diegene wat ons befonds, wil ons sien groei. As daar geen vordering sigbaar is nie, sal ons gedwing word om die program in dié area te staak. Dit sou inderdaad 'n hartseer dag wees as ons die ondersteuning aan produsente stop - maar dit is in jou hande. As die ondersteuning en opleiding wat ons verskaf het, waarde vir jou inhou, sal jy die nodige veranderinge implementeer in jou produksiepraktyke. Dit is moeilik om 'n suksesvolle produsent te word, maar dit is totaal in jou eie hande - ons is daar om aan jou al die opleiding en ondersteuning wat ons kan te bied, maar jy moet jou werkswyse verander!
<fn>PulaImvula. MmeJaneSays.2011-07-07.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
In die Pula, het ons vir baie jare slegs gefokus op boerdery en produksie. Soms vergeet ons dat daar sonder die boer geen produksie en geen voedsel of vesel sou wees nie. Weet jy hoe belangrik jy is Weet jy dat jy die wêreld voed?
Ons vermy enige melding van MIV en Vigs - asof dit 'n soort vloek is op die nasies van die wêreld. Ons dink nie iemand het 'n vloek op hulle as hulle hoë bloeddruk, diabetes of kanker het nie. Dit is my oortuiging dat ons MIV en Vigs op dieselfde manier moet behandel. Die virus val jou immuunstelsel aan en maak die deur oop vir ander siektes om jou dood te maak. Die goeie nuus is dat jy 'n gesonde en goeie lewe kan lei ten spyte daarvan dat jy MIV-positief is.
Wat moet ons doen?
Laat jou vir MIV toets, sodat jy weet wat jou status is. "Kennis is mag."
As jy MIV-positief is, kry behandeling van 'n kliniek. Moenie swak diens by enige kliniek aanvaar nie en maak seker dat, indien jy kwalifiseer vir die anti-retro virale hulpmiddels (ARV) (volgens jou cd 4 telling), dat jy hulle gereeld neem soos voorgeskryf. Op hierdie stadium is daar nie 'n geneesmiddel vir MIV nie, maar dit kan hanteerbaar wees, en jy kan 'n vol en 'n lang lewe lei as jy dit goed behandel.
As jy vir MIV getoets is en positief is, laat jou vir TB ook toets. As jou immuniteit laag is as gevolg van MIV, is jy baie vatbaar vir TB. Dit is TB wat jou eetlus wegneem, wat maak dat jy hoes, wat veroorsaak dat jy gewig verloor. Maak seker dat indien jy TB het, jy behandeling kry sodat jy genees word - TB is geneesbaar!
Aan die ander kant, indien jy positief getoets is vir TB, laat jou toets vir MIV - dit is heel waarskynlik dat jy TB opgedoen het omdat jou immuniteit laag is.
Daar is geen rede vir enigiemand om te sterf omdat hulle MIV-positief is nie - jy moet jou status ken en behandeling kry. Asseblief, laat julle toets en indien positief, kry behandeling. Ons het julle almal nodig!
<fn>PulaImvula. MmeJaneSays.2011-09-27.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Van tyd tot tyd moet ons stop en onsself vra waarmee ons besig is. In 'n poging om 'n duidelike antwoord te kry, moet ons ook sê wat ons nie doen nie.
Ons maak nie gebruik van wit kontrakteurs om op swart grond te boer nie.
Ons "boer" nie namens mense nie.
Ons probeer nie om mense boerderygeleenthede te gee wat in die verlede geleenthede gehad het nie.
Ons doen nie "window dressing" nie.
Ons probeer nie om SEB-telkaart punte te kry vir diegene wat hierdie produkte koop nie.
Ons probeer nie om SEB-telkaart punte te kry vir diegene wat insette lewer nie.
Waarmee is ons besig?
Die ontwikkeling van swart produsente - onafhanklike, volhoubare swart produsente.
Opleiding van swart produsente sodat hulle verstaan wat hulle doen​​.
Aanmoediging van produsente om die natuurlike hulpbronne optimaal te gebruik.
Wys swart produsente hoe om te sorg vir die grond wat hulle gebruik.
Hulp aan mense om met dit wat hulle het, 'n inkomste te genereer vir hulself en voedsel vir hulself, hul gemeenskap en ons nasie te produseer.
Die voorkoms van landbou te transformeer - van 'n wit oorheersende bedryf tot een met 'n ware weerspieëling van alle kulturele en etniese groepe.
Hulp aan mense wat toegang tot grond het - kommunale grond, huurgrond of 'n eie stukkie grond (om die grond meer volhoubaar en winsgewend te gebruik).
Om te probeer om met alle staatsdepartemente saam te werk en die hulp wat aan produsente gegee word, te koördineer.
Beplanning sodat produsente masjinerie en toerusting kan bekom.
Beplanning om toegang te verkry tot toelaes van die departemente.
Ek is dikwels teleurgesteld wanneer ek hoor dat mense "vir" swart produsente boer. Sommige individue/organisasies maak gebruik van swart grond vir hul eie gewin en noem dit "produsenteontwikkeling". As jy 'n wit produsent is en gebruik maak van grond wat aan 'n swart produsent behoort, betaal huur daarvoor en erken dat jy die grond vir jouself bewerk. Moet asseblief nie voorgee dat jy produsente help nie.
<fn>PulaImvula. MmeJaneSays.af.txt</fn>
Mme Jane sê...
Onlangse nuus het baie gehad oor wat die ANC-jeugliga oor grond sê (en banke en mynbou) en dit is baie interessant om te sien hoe verskillende mense dink oor die hele grondvraag.
Ek sien grond as 'n hulpbron wat vir ons voedsel en vesel moet produseer. Baie dinge op die aarde vermeerder elke jaar - mense, troeteldiere, motors, ensovoorts. Grond kan egter nie vermeerder nie - dit is beperk. Dink daaraan dat daar meer en meer mense is, met minder en minder produktiewe grond (ons moet onthou dat mense ruimte benodig vir hul huise - stede gebruik grond om te groei); ons moet seker maak dat elke stukkie grond optimaal produseer.
Ons het in Suid-Afrika vandag 'n komplekse situasie waar baie van die produktiewe landbougrond deur wit kommersiële produsente besit word. Nou is daar sprake dat van die hierdie grond sonder betaling weggeneem word en aan swart mense gegee gaan word. Aan die ander kant is daar baie grond onder kommunale eiendomsreg (onder die stamowerheid) en baie van hierdie grond is nie produktief nie. Daar is ook duisende hektaar landbougrond wat deur die programme van die Departement van Grondsake uitgedeel is. Gaan dit dan oor die kleur van die vel van die persoon Volgens my mening, NEE - om 'n suksesvolle bestaansboer, 'n kleinboer of kommersiële produsent te wees, het niks te doen met die kleur van jou vel nie?
Ons weet om 'n suksesvolle produsent te wees, moet jy kennis en vaardighede, masjinerie, markte en finansiering vir produksie-insette hê. Om net grond aan iemand te gee maak hom nie 'n produsent nie - as jy ​​in 'n garage staan, maak dit jou nie 'n kar nie! As jy grond besit, maak dit jou nie 'n produsent nie. As jy 'n produsent genoem wil word, moet jy jou grond optimaal gebruik - soveel as wat jy kan op jou grond produseer.
Ek stel voor dat ons ons bes doen om mense al die ondersteuning te gee wat hulle nodig het op die grond wat hulle reeds het, sodat elke stuk grond vir ons nasie kan produseer. Wanneer al hierdie grond goed produseer, kan 'n mens oor ander kwessies wonder. Grond is kosbaar en as jy toegang tot grond het, het jy 'n verantwoordelikheid om dit te gebruik. Laat ons as produsente in volle produksie kom en ons nie bemoei met die uitlatings van politici wat net voordeel vir hulleself wil trek nie.
<fn>PulaImvula. Moisture(wheat).2011-03-14.af.txt</fn>
Alle gewasse benodig water vir groei en 'n baie belangrike faktor by droëland graanproduksie, is die beskikbaarheid van voldoende vog gedurende die ontwikkeling van jou koringoes.
Vanaf die huidige maand, sal die koringuitgawe van die Pula Imvula gestuur word aan al die lesers en nie net aan die Sesotho sprekende produsente in die Vrystaat nie. Ons moet dus onthou dat die Wes-Kaap 'n Mediterreense klimaat het, wat beteken dat hulle reënval gedurende die winter geskied, wat die seisoen vir koring is. Die belangrikheid van grondvogbewaring vir koringprodusente in die Kaap, is nie naastenby so belangrik soos vir die res van Suid-Afrika nie, waar die somerreën in die grond bewaar moet word vir die plante om te gebruik tydens die droë wintermaande.
Gewasproduksie vereis vog. Verskillende gewasse het verskillende vogvereistes wat in ag geneem moet word, voordat 'n besluit oorweeg word oor watter gewas aangeplant moet word. Vog is ook nodig om die afbreking van die vorige gewasreste aan te moedig, die humus-inhoud in die grond te verhoog en dus voedingstowwe beskikbaar te stel vir die gewas.
Jy het dalk nog nie besluit om koring te plant nie. Jou besluit sal gebaseer wees op die winsgewendheid van koringproduksie, sowel as jou langtermyn beplanning vir jou lande. Baie produsente het 'n besluit geneem om sekere gewasse te plant in 'n wisselboustelsel, ongeag die korttermyn skommeling in prys. Deur elke paar jaar koring te plant, sal jy verseker dat jy 'n oes het wanneer daar 'n goeie jaar is en dat jy koring het om te verkoop wanneer die prys hoog is (hoewel die omgekeerde ook waar is - jy sal koring in 'n slegte jaar ook hê, en jy sal die lae pryse moet aanvaar wanneer dit gebeur).
Dit is belangrik om te probeer verseker dat jou oes toegang sal hê tot voldoende grondvog tydens die hele groeiperiode. Alle grond kan water stoor, hoewel sommige baie beter geskik is vir die stoor van grondvog. Baie sanderige grond is minder geskik om water te stoor, aangesien die water deur die grond kan syfer en verlore gaan, tensy daar 'n ondeurdringbare laag (rots of klei, byvoorbeeld) is, wat sal verhoed dat die water wegsypel. Grond met ondeurdringbare lae (byvoorbeeld klei) met 'n diepte van nie minder as 600 mm tot 1 m nie, is ideaal geskik vir die grondvogbewaring en jaarlikse gewasproduksie. Baie grond in die Oos-Vrystaat pas by hierdie beskrywing, wat die rede is waarom hulle uiters geskik is vir die produksie van winterkoring, alhoewel dit 'n somerreënvalgebied is.
Tensy jy gelukkig genoeg is om besproeiing te hê, sal jy moet staatmaak op reën om vog in die grond te hê. 'n Los grondoppervlak maak dit moontlik vir reën om die grond binne te dring. Jy sou al opgemerk het hoe reën afloop van 'n harde grondoppervlak. Die deklaag bo-op die grond help ook met die penetrasie van die water, maar versag ook die val van die druppels en laat 'n langer tyd toe vir die water om te penetreer.
Die water word gestoor in die ruimtes tussen die gronddeeltjies. Grond wissel van sand, leemgrond, tot klei en elke grondsoort kan 'n wisselende hoeveelheid water stoor. Sanderige grond stoor 'n gemiddeld van 25 mm vog per 150 mm grond. (Vir grond met 'n effektiewe worteldiepte van 1 m, is dit moontlik om 180 mm reën te berg). Die hoeveelheid vog wat in die grond gestoor kan word, is afhanklik van die tipe grond, die toestand van die grondstruktuur, tekstuur en die gronddiepte.
Grondvog kan verlore gaan as gevolg van die bestraling van die son. Die oppervlak van die grond raak warm en dit verhoog verdamping; kapillêre aksie in die grond (dit is die beweging van grondvog tussen die deeltjies van die grond) na aan die oppervlak van die grond waar dit verdamp in die atmosfeer, en ook deur transpirasie van onkruide of enige plant wat in die land as 'n onkruid gesien kan word. (Dit is een van die grootste oorsake aan die verlies van grondvog.
Wat is die beste manier hoe ons grondvog kan bewaar?
Verseker dat die reën wat op die grond val, die grond kan binnedring en dit in 'n goeie toestand hou. 'n Kors op die grondoppervlak vorm 'n harde versperring en verdere reën loop weg in plaas daarvan om diep tot in die grondprofiel in te dring.
Behou so veel oorblyfsels van die vorige oes as moontlik om sodoende die direkte impak van die reëndruppels op die grondoppervlak te verminder en dus te verhinder dat 'n kors vorm. Dit moet onthou word dat, afhangende van die afbreek van die reste, die gewas dalk bykomende stikstofbemestingstowwe sal benodig as gevolg van die stadiger vrystelling van die voedingstowwe wat nog in die oesreste teenwoordig is.
Na swaar reën, breek die kors wat op die oppervlak van die grond gevorm is. Die kors verhoed nie net verdere penetrasie deur addisionele reën nie, maar is ook verantwoordelik vir kapillêre aksie wat die grond uitdroog.
Hou die land vry van onkruide vir die hele tydperk vanaf die vorige oes tot die aanplant van die volgende oes.
Die skepping van 'n stof deklaag op die oppervlak van die grond dien as 'n struikelblok vir die kapillêre aksie wat gevolglike beweging van vog vanuit die grondprofiel in die atmosfeer sal hê. Hoewel die deklaag die hittestrale van die son absorbeer, sal verdamping nog voorkom, maar teen 'n minimale tempo deur die boonste 5 cm droë grond deklaag.
Deklaag kan óf oesreste (in breë trekke) of die stof deklaag wees, wat gehandhaaf moet word gedurende die braakperiode deur meganiese bewerking van die grond.
Sommige elemente van gewasproduksie is absoluut noodsaaklik vir sukses. Jy moet ten alle tye so veel vog as moontlik bewaar en jy moet aanhou om jou lande vry te hou van onkruid. Vog is een van die mees beperkende faktore by gewasverbouing.
<fn>PulaImvula. MoistureMaize.2010-02.af.txt</fn>
n Baie belangrike faktor by droëland graanproduksie is die beskikbaarheid van voldoende vog gedurende die ontwikkeling van die spesifieke gewas.
Inligting oor die hoeveelheid reënval, sowel as wanneer dit verwag kan word, is beskikbaar vir elke area van Suid-Afrika (vra die plaaslike Departement van Landbou). Hierdie kan slegs as 'n riglyn gebruik word in die beplanning van gewasproduksie.
Hoekom moet ons vog in die grond bewaar?
Gewasproduksie vereis vog - verskeie gewasse het verskillende vogvereistes wat in aanmerking geneem moet word voordat 'n besluit geneem word oor die aanplanting van 'n spesifieke gewas.
Die natuurlike reënval val dikwels nie presies op die vereiste tyd vir elke spesifieke gewas nie.
Oor die algemeen het gewasproduksie-areas in Suid-Afrika 'n droë klimaat.
Dit is nodig om voldoende grondvog te verseker tydens die optimale planttyd om ontkieming en vroeë wortelontwikkeling te verseker. Die optimale planttyd neem in ag die plant se vogvereistes op die kritieke stadiums van ontwikkeling, verwant aan die verwagte jaarlikse reënval gedurende daardie seisoen (byvoorbeeld om te beplan vir 'n reëntydperk wanneer mielies in die saad kom of wanneer sonneblom blom).
Om die oesreste van die vorige oes af te breek en die humusinhoud van die grond te verhoog en dus voedingstowwe beskikbaar te maak vir die gewas.
Kan alle grond water stoor?
Ja, alhoewel baie sanderige grond oor 'n deurlaatbare laag beskik en te veel water toelaat om weg te dreineer.
Grond met ondeurlaatbare lae (byvoorbeeld klei) op 'n diepte van nie minder nie as 600 mm tot een meter is ideaal vir grondvogbewaring en jaarlikse gewasproduksie.
Hoe kan ons die absorpsie van reën deur die grond die beste bevorder?
n Deklaag op die grond.
Hoe word die vog in die grond gestoor?
Die water word gestoor in die spasies tussen die gronddeeltjies.
Grond verskil van sand, na leem, tot klei.
Elke grondtipe kan verskillende hoeveelhede water stoor.
Sand, klei en leem kan gemiddeld 25 mm vog per 150 mm grond stoor. (Vir grond met 'n effektiewe worteldiepte van een meter, is dit moontlik om 180 mm reën te stoor).
Wat veroorsaak vogverlies in die grond?
Straling van die son. Die oppervlak van die grond word warm en dit verhoog verdamping.
Grondvogbeweging in die grond. Dit is die beweging van grondvog tussen die gronddeeltjies na die oppervlak van die grond, vanwaar dit dan in die atmosfeer verdamp.
Transpirasie deur onkruide of enige plante wat as onkruid gesien kan word. Dit is een van die hoofoorsake van vogverlies in die grond.
Hoe kan ons vog die beste bewaar?
Verseker dat die reën wat val, die grond kan binnedring deur die oppervlak in die vereiste toestand te hou. 'n Kors op die oppervlak vorm 'n harde obstruksie en verdere reën loop af in plaas daarvan om die grondprofiel binne te dring.
Behou soveel reste van die vorige oes as moontlik om die direkte impak van die reëndruppels op die grondoppervlak te verminder en dus die vorming van 'n kors te verminder. Onthou dat, afhangende van die afbreek van die stoppels, die gewas addisionele stikstofbevattende kunsmis kan benodig as gevolg van die stadiger vrystelling van voedingstowwe in die gewasreste.
Na swaar reën moet die kors, wat moontlik op die oppervlak gevorm kan word, gebreek word. Die kors sal nie alleenlik verdere penetrasie van addisionele reën verhoed nie, maar sal ook grondvogbeweging aanhelp, wat die grond verder uitdroog.
Hou die land vry van onkruid vir die hele tydperk vanaf oes van die vorige gewas tot die aanplant van die volgende gewas.
Die skepping van 'n gronddeklaag op die oppervlak van die grond dien as teenvoeter vir grondvogbeweging, wat veroorsaak dat vog vanuit die grondprofiel beweeg tot in die atmosfeer. Alhoewel die deklaag uitstralingsenergie van die son verhoed, vind verdamping nog plaas, maar teen 'n minimale tempo deur die boonste 5 cm droë grond deklaag.
n Deklaag kan óf gewasreste óf die gronddeklaag wees, wat instand gehou moet word dwarsdeur die rusperiode deur meganiese bewerking van die grond.
Tussen reën is dit noodsaaklik om 'n grond deklaag instand te hou om te help om die maksimum water in die grondprofiel te behou.
<fn>PulaImvula. Money.2008-01.af.txt</fn>
Byline: Inligting verkry vanuit die Graan SA handleiding: Mielieproduksie en bemarking.
Daar moet in gedagte gehou word dat boerdery oor die algemeen daarop gemik is om 'n wins te genereer. Aansienlike bedrae geld word benodig om mielies te plant en die kostes daaraan verwant is een van die mees belangrikste aspekte van graan boerdery bestuur.
Dit is nodig om koste in twee verskillende kategorieë te verdeel - direkte of veranderlike kostes en oorhoofse of vaste kostes.
Hierdie koste hou verwant met die algemene bestuur van die plaas in geheel - dit is die kostes wat nie direk verband hou met die aanplant van die spesifieke gewas nie. Hierdie kostes word egter voortgesit, ongeag die tyd van die jaar of seisoen. Hierdie kostes sluit rekenmeesters fooie, bankkoste, salarisse en lone, onttrekkings, elektrisiteit, lisensies en heffings, herstelwerk en onderhoud, rente op lenings, voertuig-onkostes en skryfbehoeftes in. Hierdie kostes mag verskil van produsent tot produsent, afhangend van: die grootte van die plaas, die dieptelading en die styl en koste van bestuur.
Hierdie is die kostes wat direk verband hou met die tipe gewas geplant word. Die kostes sluit items soos diesel, kunsmis, saad, chemikalieë, stroop, bemarking en geleentheidsarbeid in. In die meeste gevalle is die kostes vergelykbaar per hektaar, ongeag die tipe boerdery en die potensiële opbrengs van die gewas wat geplant word.
Dit is uiters belangrik dat voldoende finansiële beplanning gedoen word voor 'n gewas geplant word. Dit is baie beter om 'n klein stukkie voor te berei en te plant om sodoende die beste kans op 'n goeie opbrengs te hê. Daar is altyd kostes wat nie in ag geneem word wanneer daar geplant word nie - hieronder is 'n voorbeeld van die tipes bewerking wat benodig mag word gedurende die proses van gewasproduksie.
Vervoer van die graan.
<fn>PulaImvula. Money.2010-04-01.af.txt</fn>
Shakespeare het gesê: "Neither a borrower nor a lender be, for loan of't loses both itself and friends". Dit is goeie raad wat jy nooit sal berou nie. Indien jy egter vandag 'n produsent is, sal jy heel moontlik geld moet leen om in produksie te kan wees.
Hoekom moet produsente geld leen?
Of jy nou grond besit of nie, of eenvoudig grond huur, boerdery is 'n besigheid en jy gaan geld nodig hê om jou besigheid te bedryf. Dit maak ook nie saak hoe jy toegang tot grond gekry het nie. Jy kon die ontvanger van grondhervorming gewees het of jy kon die grond gekoop het met jou eie geld wat jy deur 'n ander besigheid gegenereer het - jy het geld nodig om te boer.
Grond is duur en mense wonder dikwels hoe hulle geld gaan bekom om grond te koop. Ongelukkig is die grond slegs 'n deel van die besigheid. Indien jy met lewende hawe gaan boer, moet jy dit aankoop (of dit beeste, skape, bokke, varke of pluimvee is). Indien jy 'n gewas- of groenteprodusent is, moet jy trekkers en implemente koop om die grond te bewerk. Hierdie is nog nie die einde nie. Jy sal ook geld nodig hê vir die produksie-insette (saad, kunsmis, chemikalieë, diesel, ensovoorts). Dit is nie ongewoon om meer in insette en toerusting as in grond te belê nie.
Hoe vind die ooreenkoms plaas?
Geld uitleen is 'n besigheid - iemand het die geld gemaak wat hulle wil belê en hulle wil opbrengs op hulle kapitaal hê. Met ander woorde, die persoon wie se geld dit is, wil seker wees dat hy nie die geld verloor nie en na die leningstydperk meer geld terugkry as wat hy uitgeleen het. Dit gaan alles oor risiko. Hoe hoër die risiko om die geld te verloor, hoe hoër as die prys wat jy betaal om die geld te leen, of hoe meer rente sal jy betaal.
In die meeste gevalle sal jy sekuriteit vir die lening moet aanbied, indien jy geld leen. Dit beteken dat, indien jy nie die lening kan terugbetaal nie, die uitlener die item wat jy as sekuriteit aangebied het, kan verkoop om sy geld terug te kry.
In die verlede het mense geld van een instansie geleen en indien hulle nie die lening kon terugbetaal nie, het hulle na 'n ander instansie gegaan en geld daar geleen. Mense was nie gedwing om hulle lenings te openbaar nie. Die Nasionale Kredietwet het die prentjie egter verander en die uitleen-instansie kan skuldig bevind word aan "roekelose uitleen" en selfs al sou die produsent nie al sy skuld openbaar nie (wat hy behoort te doen), kan die uitleen-instansie die inligting bekom en die lening weier.
Produsente is dikwels baie ongelukkig wanneer hulle aansoeke om lenings geweier word. Indien jy egter nie jou lening kan terugbetaal nie, sal jy uiteindelik insolvent verklaar word en twee slegte dinge sal volg. Die uitleen-instansie kan geld verloor en jy sal 'n swak kredietrekord kry wat jou kan verhoed om weer in die toekoms geld te leen. Dit is baie belangrik om te besef dat enige geld wat geleen word, terugbetaal moet word - lenings is lenings en nie skenkings nie.
Hoekom sukkel nuwe graanprodusente om lenings te kry?
Die terugbetaalvermoë volgens jou kontantvloeiprojeksies. Die persoon wat die geld geleen het, wil weet dat jy die geld aan die einde van die termyn kan terugbetaal. As ons gewasboerdery as 'n voorbeeld kan gebruik, sal jy R5 000 per hektaar benodig om koring te plant. Teen die huidige prys van koring (gedurende die afgelope seisoen het produsente nie R2 000 gemaak nie), sal jy 'n opbrengs van 2,5 ton per hektaar moet hê om gelyk te breek. Onthou dat die langtermynopbrengs in baie dele laer as 2 ton per hektaar is. Indien die produsent geld wil leen om koring te plant, sal die uitlener kyk na die langtermynopbrengs, die verwagte prys van koring en die produksiekoste van die gewas. Op hierdie stadium is niemand gewillig om geld aan produsente te leen om koring te plant nie - vir 'n goeie rede. Koringproduksie is nie winsgewend nie.
Lae opbrengs op beleggingskapitaal. Die koringbedryf is tans in 'n krisis, maar onthou ook dat die winsgewendheid van graanproduksie oor die algemeen onder erge druk verkeer. Daar is 'n surplus van byna elke produk, wat die pryse laag hou en die produksiekoste hoog. Die hele operasie is nie baie winsgewend nie. In sulke gevalle is die uitleen-instansie nie baie angstig om geld te leen nie, omdat die lener nie kan bekostig om die uitlener 'n goeie opbrengs op kapitaal te gee nie.
Die ondervinding van die produsent. Wanneer jy 'n nuwe besigheid of beroep begin, het jy nie ondervinding nie en maak jy maklik foute. Dit is dikwels die geval met ontwikkelende produsente - hulle het nie jare ondervinding en 'n goeie rekord nie. Dit maak dit moeiliker om geld te leen.
Sekuriteit vir die lening. Soos alreeds gemeld, wil die uitlener weet dat hulle jou bates kan verkoop om hulle geld terug te kry indien jy nie die lening kan terugbetaal nie. In baie gevalle kan die produsent nie die grond as sekuriteit gee nie (wat die norm in die kommersiële sektor is). Baie produsente besit nie die grond nie (soos in die geval van kommunale grond of huurgrond), of die produsent het reeds 'n eerste verband op die grond geregistreer by die aankoop daarvan. Indien 'n produsent nie sekuriteit kan gee nie, kan die uitlener weier om geld uit te leen, omdat hulle bang is om hulle belegging te verloor.
Hoe kom produsente verby die feit dat daar normaalweg van hulle vereis word om sekuriteit te verskaf om produksiekrediet te verkry?
Die belegging wat vereis word om 'n gewas aan te plant, is in die omgewing van R4 500 per hektaar (gemiddelde koste slegs vir die doel van hierdie bespreking). Dit is 'n aansienlike bedrag geld.
As ons aanneem dat die produsent goeie grond het, in 'n hoë reënvalarea waar die opbrengs-mikpunt hoog is en waar die gewaspryse dit moontlik maak om 'n wins op daardie gewas te maak, kan 'n produsent die Land Bank, of 'n kommersiële bank, of 'n agri-besigheid, of 'n koöperasie nader vir 'n produksielening.
Ons neem aan dat die produsent nie sy grond kan aanbied as sekuriteit vir die lening nie en moet dus 'n ander vorm van sekuriteit aanbied. Dit is waar insetversekering in werking tree. Insetversekering is ontwikkel om onvoorsiene natuuromstandighede te dek en nie swak boerderypraktyke nie. Met ander woorde, die produsent moet voldoen aan goeie produksiepraktyke en moet 'n aanvaarbare langtermyn gemiddelde opbrengs hê, om te kwalifiseer vir die versekering. Die versekeringsmaatskappy monitor die vordering van die begin af en hulle kan op enige stadium weier om die gewas te dek - hulle kontroleer die grondtipe en-diepte, die grondmonsterontleding, die plantproses, kultivarkeuse, kunsmistoevoeging, opkomsverslag, onkruid- en plaagbeheer en indien al hierdie nie binne hulle spesifikasies is nie, sal hulle weier om die gewas te verseker.
Natuurelemente waarteen die produsent verseker is, indien hy goedgekeur is, kan droogte, ryp, vloede, hael en vuur insluit. Onthou egter dat hulle nie swak boerderymetodes verseker nie. Indien jou oes misluk as gevolg van jou eie foute, sal jy nie verseker wees nie.
Indien jy vir insetversekering goedgekeur is, sal die maatskappy 'n sekere tonne-maat of inkomste waarborg (daar is verskillende polisse wat verskillend werk). Die versekering dek egter slegs 60% - 65% van die versekerde waarde. Kom ons sê dat jou langtermyn gemiddelde opbrengs 4 ton per hektaar vir mielies is, wat R1 500 per ton werd is (daarom 'n versekerde waarde van R6 000 per hektaar). Die versekering dan slegs 60% van daardie waarde dek, wat R3 600 per hektaar is. Onthou nou dat ons gesê het dat die produksiekoste in die omgewing van R4 500 per hektaar is. Met ander woorde, jy sal verseker wees vir minder as die produksiekoste. Indien jy die uitleen-instansie is, sal jy nie gewillig wees om geld te leen aan 'n produsent terwyl jy weet dat indien daar natuurskade is, die produsent nie in 'n posisie sal wees om sy lening terug te betaal nie - ten spyte van insetversekering. Onthou ook dat insetversekering baie duur is - verlede jaar moes ontwikkelende produsente in die Oos-Vrystaat wat koring geplant het, meer as R850 per hektaar betaal vir hulle insetversekering.
Watter uitleen-instansies is vir nuwe produsente beskikbaar vir verskillende gewasse/lewende hawe?
Soos ons kan sien uit die voorafgaande bespreking, is leengeld 'n risiko en daar is baie faktore wat in ag geneem moet word voordat aansoek gedoen word vir 'n lening. Daar is instansies wat geld sal leen, solank hulle van terugbetaling verseker is. Dit is vir produsente moontlik om aansoek te doen vir produksielenings by die Land Bank, die agri-besighede (Senwes, OVK, NWK, MGK, GWK), die landboukoöperasies (VKB), kommersiële banke, ontwikkelingsinstansies (Mpumalanga Landbou Ontwikkelingskoöperasie - MADC, Uvimba bank in die Oos-Kaap) ens. Die uitleen-instansie het nie nodig om die geld aan jou te leen nie - hulle het hulle eie vereistes en beleid vir lenings. Jy kan hierdie organisasies nader en uitvind oor hulle vereistes.
Wat gebeur wanneer 'n produsent oorlaatskuld het?
Met die winsgewendheid van boerdery onder druk, het dit die afgelope jare dikwels gebeur dat produsente die hele jaar gewerk het, 'n gewas geproduseer het wat hulle verkoop het en teen die einde van die seisoen nie genoeg geld gegenereer het om hulle produksielening terug te betaal nie. Dit is 'n vernietigende situasie, omdat die produsent die hele jaar vir niks werk en hy sal heel moontlik nie instaat wees om die volgende gewas te kan bekostig nie. Alhoewel dit die enigste uitweg sal wees om die uitstaande skuld van die vorige gewas te probeer dek, moet uitleen-instansies versigtig wees om hulself nie skuldig te maak aan roekelose uitleen nie.
Watter raad het ons vir produsente oor die leen van geld?
Maak seker dat jy alles betyds doen - moet niks tot die laaste minuut los nie.
Jy as produsent is baie waardevol vir Suid-Afrika - wees trots daarop dat produsente die wêreld voed en klee!
<fn>PulaImvula. Mpumalanga.2008-03.af.txt</fn>
'n Foto beskryf 'n duisend woorde...
Photo 1: Die proefplaas op Malekutu.
Photo 2: 'n Plaas langs die proefplaas op Malekutu.
Photo 3: Die proefplaas op Mbuzini.
Photo 4: Die demonstrasieproewe op Matibidi.
Photo 5: Privaatgrond in die omgewing van die proefplaas op Matibidi.
Photo 6: Privaatgrond in die omgewing van die proefplaas op Matibidi.
Photo 7: Mnr Jerry Mthombothi, provinsiale ontwikkelingskoördineerder in Mpumalanga by die proefplaas op Bronkhorstspruit.
Photo 8: Mnre Jerry Mthombothi (links) en Boy Mokoena (produsent) by die proefplaas op Bronkhorstspruit.
Photo 9: Die proefplaas by Dundonald.
Photo 10: Die proefplaas by Dundonald.
Een van die projekte binne die Graan SA program vir ontwikkelende produsente wat deur die Mielietrust befonds word, is die aanplant en instandhouding van die demonstrasieproewe in die verskillende streke. Die doel van hierdie proewe is om die beste praktyke te demonstreer en die proefplase word ook regdeur die jaar tydens boeredae gebruik.
Foto 1 is in die proefplaas op Malekutu, ongeveer 30 km Noord-Oos van Nelspruit en foto 2 is die grond langs die proefplaas.
Die plantpopulasie en spasiëring in die ry: hoewel dit nie moontlik is om die spasiëring in foto 1 te sien nie, is die spasiëring in die ander mielies duidelik te smal.
Foto 3 is by die proef op Mbuzini, 150 km Suid-Oos van Nelspruit in die rigting van Swaziland. Die mielies hier het baie goed gelyk - veral wanneer dit vergelyk word met die gewasse wat deur plaaslike produsente geplant is. Die belangrikheid van grondmonsters, grond pH, kunsmis, plantpopulasie, kultivarkeuse en onkruid- en plaagbeheer is alles onderwerpe vir bespreking in hierdie area.
Foto's 4, 5 en 6 is geneem by Matibidi (noord van Graskop). Dit is 'n gemeenskapsarea waar die meeste van die werk met die hand deur die vrouens gedoen word (Jerry Mthombothi, die provinsiale ontwikkelingskoördineerder in Mpumalanga sê dit grens aan die misbruik van vroue). Foto 4, van die mense met sambrele, is in die demonstrasieproef geneem, terwyl foto's 5 en 6 privaatgrond in die area is.
Produsente in hierdie area het trekkers en masjinerie van die Mpumalanga Departement van Landbou ontvang. Ten spyte hiervan word die meeste van die werk met die hand gedoen - daar is groot probleme met die toekenning van toerusting aan groepe. Baie aandag sal gegee moet word aan hierdie probleem as beleggings nuttig aangewend wil word. In beginsel is dit moontlik om landboutoerusting en trekkers te deel, maar die vraag van herstel en onderhoud is baie moeilik om te bestuur - wie presies is verantwoordelik?
Foto's 7 en 8 is mnre Jerry Mthombothi en Boy Mokoena (produsent) by die proef in Bronkhorstspruit. Die mielies lyk baie goed, hoewel die nat seisoen meganiese onkruidbeheer bemoeilik het.
Mnr Mokoena was een van die kandidate van die Ontwikkelende Produsent van die Jaar kompetisie in 2007 - toe ons hom in Junie 2007 gesien het, was hy gereed om sy boerdery te staak as gevolg van die droogte. Hierdie jaar het hy 400 ha mielies, soos op die foto's gesien kan word, aangeplant!
Daar is baie produsente in hierdie area wat reeds kommersiële produsente is, maar onkruidbeheer is een van die oorblywende probleme om te oorkom. Ons spesifieke fokus in die volgende seisoen sal op chemiese onkruidbeheer wees.
Fotos 9 en 10 is van die proef by Dundonald, oos in die rigting van Swaziland vanaf Badplaas. Foto 9 dui die resultaat van goeie bestuur aan en die verskil tussen hierdie proef en die ander land in foto 10 is duidelik te sien.
Die probleem in hierdie area, soos in die meeste gevalle, sluit grondmonsters, plantdatums, plantpopulasie, kunsmis en onkruidbeheer in. Die produsente in hierdie area plant algemeen op kleiner stukke gemeenskaplike grond.
Geluk aan mnr Jerry Mthombothi vir die kwaliteit van sy demonstrasieproewe. Ons sien daarna uit om meer te leer gedurende die boeredae wat beplan word in die komende maande.
<fn>PulaImvula. Opot.2008-07.af.txt</fn>
Wat is olie en proteïen sade?
Volgens die SA Graan en Oliesade webtuiste, word graan gedefinieer as geskikte voedsel vir menslike gebruik. Oliesade is ook geskik vir menslike voedsel en is veral waardevol vir die olie wat hulle produseer. Graan en oliesade gewasse in Suid-Afrika is grondbone, gars, rog, koring, hawermout, mielies, sorghum, sojabone en sonneblom.
Oliesade word hoofsaaklik gekweek vir die olie in die saad. Die olie inhoud van kleingraan (koring) is slegs 1% - 2%; dié van oliesade varieer vanaf 20% vir sojabone tot oor die 40% vir sonneblom en kanola. Die hoof bronne van eetbare oliesade is sojabone, sonneblom, kanola, katoen en grondbone. Oliesaad vanaf vlas (lynsaad) en kasteroliebone word vir industriële doelwitte gebruik. Eetbare vette en olies het egter verwante molekulêre strukture. Vette is solied by kamertemperatuur terwyl olies vloeibaar is.
Sonneblom, grondbone en sojabone is almal somergewasse - hulle word aangeplant in die lente nadat die rypgevaar verby is (hulle is rypsensitief) en groei gedurende die somermaande (in die somerreënval gebiede). Hulle is ryp gedurende die herfs en word gewoonlik geoes nadat die eerste ryp geval het. Aan die ander kant is kanola 'n wintergewas - dit is die enigste oliesaad gewas wat nie rypsensitief is nie. Graan wat geoes is word geprosesseer om die olies te onttrek. Vette en olies is basiese voedingstowwe en word gebruik vir die maak van olies, slaai- of kookolie en kan ook gestol word om margarien en ander vette vir kookdoeleindes te maak. Hierdie produkte vervang of vul diereprodukte aan (soos botter of dierevet) wat onvoldoende is om in die aanvraag van 'n toenemende wêreldpopulasie te voorsien.
Die afsaksel wat oorbly nadat die olie vanaf oliesade onttrek is, is 'n belangrike bron van voedingstowwe vir plaasdiere. Oliesade voedsel vanaf sojabone, grondbone, kanola en vlas is ryk in proteïene - wanneer met ander bestanddele (soos graan) gemeng, voorsien hulle gebalanseerde voedsel.
Grafiek 1: Produksie van grondbone in Suid-Afrika.
Grafiek 2: Produksie van sojabone in Suid-Afrika.
Grafiek 3: Produksie van sonneblomsaad in Suid-Afrika.
<fn>PulaImvula. Organise(maize).af.txt</fn>
Om jou planne vir toekomsaktiwiteite uit te voer en om jou doelwitte vir jou besigheid te bereik, is dit noodsaaklik om behoorlik en betyds te organiseer.
Met die Junie 2011 Pula/Imvula in die artikel, 'n halwe plan is beter as geen plan, is beplanning as 'n bestuurstaak bespreek. Die tweede bestuurstaak wat ons wil bespreek, is organisasie. Organisasie impliseer dat jy stelselmatig moet voorberei om jou planne vir toekomstige aktiwiteite uit te voer. In die praktyk geskied beplanning en organisasie egter dikwels tegelyk. Prakties gesien, behels organisering wie wat gaan doen, wanneer en waar en hoe en te besluit watter ander bronne soos masjinerie, toerusting, gereedskap, werktuie, strukture en ook fondse gebruik sal word om die planne te implementeer.
Om dus goed te kan organiseer, is dit van die uiterste belang dat 'n produsent sy hulpbronne sal ken -fisies en menslik. Sover dit sy werknemers betref, moet die produsent hulle vaardighede, opvoeding, opleiding, vermoëns (fisies, tegnies en emosioneel), ondervinding en sterk -en swakpunte ken. Werknemers moet gebruik word waar hulle die beste kan presteer en indien moontlik, moet hulle doen wat hulle geniet om te doen. Dit is ook noodsaaklik om betyds voor te berei en te verseker dat die nodige vervoer, toerusting, implemente, produksie-insette en fondse beskikbaar sal wees op die regte tyd en plek.
Om te organiseer moet 'n mens al die beplande aktiwiteite in ag neem en kyk na die toekenning van hulpbronne om in 'n posisie te wees om die planne soos besluit, uit te voer.
In terme van praktiese organisering, kan 'n mens beplanning en organisering kombineer, soos geïllustreer in tabel 1. Hierdie voorbeeld is 'n voortsetting van die voorbeeld wat gebruik word in die vorige artikel met betrekking tot beplanning.
Inspekteer land vyf.
2 tydelike werkers.
Twee trekkers en waens.
Neem vee waar.
Gaan lekke en krippe na.
Speen, merk, doseer en weeg 100 kalwers.
Moloto, Abram, Kagiso en Hendrik.
Veehanteringsfasiliteite, brandmerktoerusting, middels en doseringsgereedskap, skaal, notaboek.
Berei hok drie voor (verwyder ou strooi (beddegoed).
Hokke een en twee.
Johanna, Minah en Johannes.
Sarah, Monica en Dawid.
Grawe, sakke en 'n sleepwa.
Eie gereedskap, ensovoorts.
Vir die doeleindes van die voorbeeld word aanvaar dat alle werknemers behoorlik opgelei en vaardig is. Verder is alle ander bronne beskikbaar en gereed vir gebruik. As dit nie die geval is nie, moet jou planne en organisering uitgebrei word om die opleiding van personeel in te sluit, die voorbereiding van ander hulpbronne moet beskikbaar wees en gereed wees wanneer die werklike taak, soos plant of inenting van vee, aandag moet geniet.
Dit is net 'n voorbeeld van 'n metode wat gebruik word om te organiseer en kan maklik aangepas word om jou individuele omstandighede en voorkeure te pas. Praktiese ondervinding het getoon dat dit van groot waarde is om te beplan en te organiseer deur dit neer te skryf. Soos met beplanning, kan organisering gedoen word in 'n dagboek, of enige ander geskrewe vorm, op 'n bord, elektronies of enige ander geskikte wyse.
Net soos met beplanning, moet die bestuurder hom tydens die proses van organisering verbind tot sy ander bestuursaktiwiteite, naamlik leierskap, kommunikasie, motivering, delegering, koördinering, besluitneming en die handhawing van dissipline. Die mate van betrokkenheid by hierdie aktiwiteite sal hoofsaaklik bepaal word deur die grootte van die besigheid.
Die produsent moet die inisiatief neem met organisering, dit met sy werknemers kommunikeer en besluite neem rakende die organisasie (watter trekker gebruik moet word of watter implement of watter werknemers). Hy moet ook dissipline handhaaf en organisasie koördineer in verskillende afdelings van die besigheid. Hy moet ook in staat wees om take te delegeer indien nodig; die produsent kan nie alles self doen nie.
Onthou dat indien een van die bestuurstake nie behoorlik uitgevoer word nie, jou besigheid nog steeds 'n wins kan maak, maar vroeër of later - na vyf of tien jaar of langer - sal jou besigheid tot stilstand kom. En dit is ook die uitdaging vir die toekoms - as jou bestuur nie elke jaar verbeter nie - sal jou besigheid uiteindelik tot stilstand kom, omdat daar nie wins gemaak is nie. 'n Mens kan nie dinge op dieselfde manier elke jaar doen nie. Jy moet verbeter deur jou inkomste te verhoog en/of beheer van jou uitgawes. Behoorlike organisasie is 'n belangrike instrument om bogenoemde te bereik.
<fn>PulaImvula. Partneships.2010-01.af.txt</fn>
Soos vroeër gemeld, is produsente-ontwikkeling nie 'n vinnige en maklike taak nie - dit behels baie verskillende mense, baie verskillende dissiplines en baie tyd. Ons kan dit nie alleen doen nie en daarom is ons so dankbaar vir die ondersteuning en betrokkenheid van so baie ander mense.
Amathole Distrik Munisipaliteit.
Karel Taljaard - Suid-Afrikaanse Kalk en Gips.
Khula - deelname gedurende boeredae.
Cliffe Deacon van Agricol - saad.
<fn>PulaImvula. Pest.2008-03.af.txt</fn>
Mieliestronkboorder is 'n plaag wat altyd teenwoordig sal wees waar mielies in Afrika geproduseer word. Hierdie plaag is inheems in Afrika en verskeie grasspesies ondersteun sy lewenssiklus.
'n Algemene standpunt is dat mieliestronkboorder jaarliks 'n verlies van 10% in die mielie-oes kan veroorsaak, maar totale oesverlies kan ook plaasvind. Die larwe vreet aan die blare, stronk en die koppe van die mielieplant.
Dit is belangrik dat die produsent verstaan hoe die lewenssiklus van hierdie plaag verloop om sodoende ingeligte besluite ten opsigte van plaagbeheer te kan neem. Volwasse larwes hiberneer as papies in die stronkbasis van mielies wat gedurende die winter as stoppels op die land gelos word. Die papies ontwikkel in eerste generasie motte en lê eiers wat na sewe tot tien dae uitbroei.
'n Groeiende larwe vreet vir ses weke, waarna dit verander in 'n papie in die stam van die mielieplant. Na drie weke verskyn die tweede generasie motte in groter getalle as die eerste of die derde generasie en ook groter as die laaste vliegsiklus.
Daar is 'n hele aantal maatreëls wat kommersieel vir die beheer van stronkboorder beskikbaar is - chemiese beheer, kultivarkeuse, kulturele praktyke en biologiese beheer. Hierdie beheermaatreëls waarborg nie 100% beheer nie, maar help om besmetting te verlaag en volhoubare mielieproduksie te verseker.
Chemikalieë wat geregistreer is om mieliestronkboorder te beheer, word as kontak of sistemiese plaagdoders geklassifiseer.
Wanopvattings dat duur produkte meer effektief as goedkoper produkte is, is nie waar nie omdat sommige goedkoper produkte uitstekende beheer bied. Die siening dat beheer so lank as ses weke kan duur, is ook ietwat twyfelagtig. Te wyte aan die hoë kostes van chemiese beheer, moet produsente ook seker maak dat die tyd van aanwending reg is. Voorkomende spuit kan oneffektief wees en word nie aanbeveel nie. Chemiese beheermaatreëls moet slegs oorweeg word wanneer 10% van die land tekens van besmetting toon - waar larwes aan die blare gevreet het, lyk dit soos haelskade.
Die 10% maatstaf help ook met die bepaling van die korrekte tydsberekening vir plaagdoderaanwending. 'n Enkele aanwending mag dalk nie voldoende wees nie, omdat herbesmetting op 'n latere stadium kan plaasvind. Gedurende 'n laat seisoen, soos die huidige seisoen, is dit wys om vir baie klein larwes net voor blomtyd op die uitkyk te wees. Indien hierdie klein larwes nie beheer word nie, kan hulle verantwoordelik wees vir die totale vernietiging van die mieliekoppe. Relatiewe goeie beheer kan tot en met 50% van die blomstadium bereik word.
Die bekendstelling van Bt-mieliekultivars het die behoefte vir plaagbeheer laat afneem deurdat die kultivars gene bevat wat weerstand teen stronkboorder-aanvalle kan bied. Hierdie geen aktiveer 'n gifstof wat dodelik is vir die larwe.
Om die opbou van weerstand teen Bt-mieliekultivars te voorkom, moet daar voldoen word aan die instruksies ten opsigte van die persentasie nie-Bt-mielies wat geplant kan word saam met Bt-mielies. Nie alle kultivars wat die Bt-gene bevat bied ewe veel weerstand teen stronkboorder nie en dit behoort in aanmerking geneem te word wanneer kultivars vir elke seisoen gekies word.
Produsente behoort bewus te wees van 'n tien-dag-periode rondom blomtyd, wanneer klein larwes aan die baard kan vreet. Gedurende hierdie tyd is die gifstof te veel verdun in die baard as gevolg van sy hoë waterinhoud, wat dan veroorsaak dat sommige larwes oorleef. Stronkskade as gevolg van hierdie oorlewende larwes sal met oestyd sigbaar wees, maar omdat die skade op so 'n laat stadium gedoen is, sal dit 'n minimale effek op die opbrengs hê. Hierdie larwes sal die voorlopers wees vir die eerste vliegseisoen van die volgende jaar. Wanneer 'n keuse gemaak moet word tussen chemiese beheer teenoor Bt-kultivars, moet die hoër koste van Bt-kultivars in berekening gebring word.
Bewerkings gedurende die winter wat veroorsaak dat stoppels op die oppervlak gelos word, sal help om die besmetting van stronkboorder gedurende die volgende seisoen te verminder. Die papies word aan winterkoue en natuurlike vyande blootgestel, wat dan verlaagde populasie van die plaag tot gevolg sal hê. Ploeg en diep bewerking van die stoppels, sal verhoed dat motte in die volgende seisoen uitbroei.
Parasiete wat aan larwes en eiers vreet bestaan wel, maar die effek is van geen kommersiële belang nie. Napiergras as voorkeur-gasheer kan aangeplant word as beheermeganisme vir kleiner produsente. Daar is egter geen rede waarom kommersiële produsente nie hierdie praktyk kan gebruik nie, omdat Napiergras ook uitstekende kuilvoer maak. Kulturele en biologiese beheer is minder effektief as chemiese beheer en ook as Bt-tegnologie.
Dit is 'n feit dat groot verliese deur stronkboorderbesmetting ondervind word. Beheermaatreëls en goeie gewasbestuur is baie belangrik om verliese te beperk.
<fn>PulaImvula. PivotsMaize.2009-09.af.txt</fn>
Photo 1: Spilpunt dui 'n hoër neerslag aan naby die rand van die buitenste sirkel. Onthou dat die buitekant van die spilpunt veel verder moet beweeg om die sirkel te voltooi, en dus meer water toegedien word hoe verder jy van die kern van die spilpunt beweeg.
Die eerste selfaangedrewe sprinkelbesproeiingstoestel is in 1948 uitgevind en in 1952 deur Frank Zybach in Oos-Colorado in die VSA gepatenteer. Die eerste sisteme het die basis vir die ontwikkeling van moderne, selfaangedrewe spilpunte en liniêre besproeiingstelsels gelê.
Hul potensiaal vir gereëlde, hoogs effektiewe en eenvormige watertoediening.
Hul groot moontlikheid vir outomatisasie wat minder arbeid verg in vergelyking met meeste ander besproeiingsmetodes.
Wesenlike groot toedieningsarea.
Vermoë om water en wateroplosbare voedingstowwe ekonomies toe te dien oor 'n wye gebied grond en topografiese toestande.
'n Spilpunt bestaan uit 'n staalraamwerk en pype, wat met ongeveer 50 meter intervalle deur 'n A- raam op twee wiele ondersteun word.
Dit anker die spilpunt aan 'n sentrale punt en vorm die kern waarom die hele struktuur beweeg.
Dit is die basiese eenheid waaruit die spilpunt saamgestel word en bestaan uit die hoofpyp waarin die water vloei, die raamwerk wat die toevoerpyp stut en die aandryfmeganisme. Die spanlengte hoef nie noodwendig eenvormig te wees nie en kan by landtoestande aangepas word.
'n Oorhang is 'n kleiner pyp met sprinklers wat gewoonlik met kabels buite die verste punt van die toring ondervang word ten einde die besproeiingsarea te vergroot. Hoë volume spuitpunte en hoeksisteme kan ook bygevoeg word op die eindpunt van die toestel ten einde die benatbare oppervlakte in hoeke of addisionele areas te vergroot. Spilpunt toestelle kan langer as 1 000 m wees.
Enige kombinasie van pypgroottes en spanning op 'n spesifieke spilpunt toestel word deur 'n modelnommer geïdentifiseer. Verskillende vervaardigers het verskillende spesifikasies.
Elke vervaardiger sal inligting oor die vryhoogte by gewasse, of verskillende spanningslengtes op hul spilpuntreeks, voorsien. Gewas -vryhoogte kan varieer tussen 4 meter vir 'n hoë profielontwerp, tot 0,3 meter vir 'n lae profielontwerp.
Die belegging in 'n verskuifbare spilpunt kan slegs geregverdig word indien daar meer as een ontwikkelde koppelpunt op verskillende lande bestaan en indien die beplanning van gewasse en weidings voorsiening maak vir die addisionele verbouing van gewasse.
Grond en topografie - kleigrond en dwars hellings kan verskuiwing bemoeilik.
Die maksimum aantal seksies toelaatbaar vir verskuiwing.
'n Ses-meter pad met 'n gelyk oppervlakte behoort tussen koppelpunte voorsien te word. Wees versigtig wanneer die spilpunt oor kontoerwalle en vore verskuif word.
Spanning-kombinasie - slegs sekere spannings kan verskuif word.
Elektrisiteitsvoorsiening moet voor verskuiwing ontkoppel word.
Spilpunt-buigsaamheid. 'n Buigsame koppelstuk maak daarvoor voorsiening dat spilpunte teen skuinstes van meer as 14% tot 30% opdraand of afdraand kan beweeg.
'n Spilpunt-toestel roteer in 'n sirkel rondom 'n basis pypstruktuur in die middel van die land op so 'n wyse dat die besproeide area enige sirkel uitmaak, insluitende gedeeltes van sirkels minder as 360 grade. Bedekking kan 80% tot 90% op 'n vierkantige land wees. 50% van die radius van die spilpunt besproei slegs 25% van die oppervlakte van die area, terwyl dit belangrik is om te onthou dat 75% van die oppervlakte deur die buitenste ander helfte van die radius bedien word.
Vermorsing van water, energie en geld.
Besproeiingsprodusente en bestuurders wat grondvogvlakke monitor verhoog water en energiebesparing aansienlik, optimiseer gewasopbrengste en verhoed gronderosie en waterbesoedeling. Besproeiingsbestuur behels die instandhouding van 'n geskikte omgewing vir plantproduksie, hoofsaaklik deur te verhoed dat die grond te nat of te droog word. Niemand behoort soveel soos jy te weet aangaande jou lande, gewasse en besproeiing nie.
'n Spilpunt is 'n wonderlike stuk toerusting om water aan gewasse toe te dien, maar indien dit verkeerd bestuur word, kan dit misluk, net soos enige ander besproeiingsisteem. Hieronder volg 'n paar belangrike aspekte rondom bestuur wat oorweeg moet word.
Spilpunte verleen 'n groot mate van buigsaamheid en kan baie suksesvol aangewend word om gewasse te laat ontkiem, onkruiddoders te aktiveer, insekmiddels, onkruiddoders en swamdoders toe te dien, en om stikstof drupsgewys volgens behoefte toe te dien. 'n Spilpunt het die unieke vermoë om klein hoeveelhede water meer gereeld toe te dien. Wanneer 'n produsent oorskakel na spilpunte, moet hy verstaan dat die wyse waarop hy besproei, behoort te verander. In plaas daarvan dat hy 1,5 tot 2 duim met elke toediening lewer, kan dit baie beter wees om daardie hoeveelheid in twee tot drie aparte toedienings te gee. 'n Te hoë toediening van water op een slag, kan tot gevolg hê dat groot hoeveelhede water afloop en wielbeweging aan bande gelê word.
Dit is ook belangrik om in gedagte te hou dat die produsent die water eintlik in die wortelsone bestuur. Indien die produsent te lank wag voordat hy begin besproei, gebeur dit dikwels dat dit onmoontlik is om die agterstand in te haal en is gewasstres onvermydelik. Dit kan 'n probleem wees by produsente wat nog nooit voorheen besproei het nie, aangesien hulle nie besef dat dit baie tyd neem vir die spilpunt om een omwenteling volledig te voltooi nie. Moenie bang wees om die spilpunt vinniger aan die gang te kry nie, dit kan goeie dividende afwerp.
In baie gevalle is daar die geleentheid om water te bespaar deur besproeiing behoorlik te skeduleer. Soos met enige ander besproeiingsisteem, is dit belangrik dat die grondvog voortdurend gemonitor moet word, ten einde water slegs toe te dien wanneer dit benodig word. Dit kan lei tot water-en energiebesparings deur die loop van die groeiseisoen.
'n Spilpunt is 'n groot belegging en aangesien dit op die land aanmekaar gesit word en nie in 'n stoor gestoor word nie, vergeet sommige produsente basiese instandhoudingsfunksies. As jy daaraan dink om self die instandhouding te doen, hou die volgende punte in gedagte.
Dreineer die olie en vervang dit met skoon olie op al die wiel-ratkaste en kerndryf-ratkas. Maak seker dat jy die vervaardiger se olie gebruik. Vervang daarna alle ratkas-olies elke derde jaar onder normale toestande. Indien die produsent die spilpunt meer as 1 000 uur per jaar gebruik, oorweeg dit om die olie in die ratkaste jaarliks, of al om die ander jaar, te vervang.
Kontroleer die sand-opvangsif ten einde te verseker dat sand nie opbou nie. Spoel indien nodig.
Maak seker dat die toestel behoorlik ge-aard is.
Dreineer die spilpunt en alle waterkoppelings na die spilpunt.
Dit is belangrik om te onthou dat staantyd (brekasies) gedurende die besproeiingseisoen krities kan wees. Dit is nodig om te besef dat die instandhouding op jou spilpunt net so belangrik is soos jou instandhoudingsprogram vir jou trekkers, planters en strooptoerusting.
<fn>PulaImvula. Plan(maize).2010-10-13.af.txt</fn>
Hierdie artikel is bedoel om elke produsent wat in die proses is om grond te soek, aan te moedig, maar dit is ook belangrik vir die van ons wat reeds grond het, om voortdurend te kyk na ons posisie en die langtermyn oorlewing van ons boerdery as 'n besigheid te evalueer.
Grondeienaarskap het 'n emosionele kwessie geword en is dikwels gebruik as slaansak in die politieke drama. Die produsent wat egter 'n sukses gaan maak wanneer grond beskikbaar word deur watter prosedure ook al, sal die produsent wees wat 'n professionele benadering volg deur al die onderstaande kwessies hieronder te evalueer.
Ten spyte van baie verwarring en ontevredenheid rondom grondhervorming op grondvlak, is dit ook waar dat baie plase alreeds suksesvol aangekoop is op 'n gewillige koper, gewillige verkoper basis en dit is ook waar dat slegs sommige van daardie plase oorgedra is aan begunstigdes wat geïdentifiseer is om grond te ontvang. Die van ons wat hierdie proses van grondhervorming gadeslaan, vra baie vrae oor die seleksie kriteria wat gebruik word om begunstigdes te identifiseer. Ons het meermale al wonderlike nuus van grondtoekennings gehoor, maar skaars was die ink op die papier droog en ons het gehoor van die mislukking van daardie selfde "projek"!
Gedurende Maart 2010, het Gugile Nkwinti, Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming, erken dat die regering se grondhervormings programme onsuksesvol was en dat te veel begunstigdes nie 'n kommersiële sukses van hulle boerdery kon maak nie. Hierdie verleentheid is 'n direkte bedreiging van die regering se grondhervormings beleid wat die oordrag van 30% van landbougrond aan swart produsente teen 2014 teiken. Dit is werklik betreurenswaardig! Alle rolspelers by Graan SA en in die breë Graan Waardeketting glo vas dat die gladde en suksesvolle oordrag van grond krities is vir die langtermyn stabiliteit en sukses van boerdery en dat dit die sleutel is vir voedselsekuriteit vir ons nasie.
Dit is moeilik om te weet hoe dat mense wat met grondhervorming werk, geskikte begunstigdes geëvalueer en geïdentifiseer het. Ons moet glo dat, buiten nepotisme en bevooroordeling, sal daar 'n regverdige en realistiese proses wees wat bestuur sal word met integriteit vir die voordeel van die nasie en vir suksesvolle grondhervorming. Dit is waar die produsent wat 'n ware professionele persoon is, met 'n opregte begeerte om 'n produsent in hart en siel te wees, vir homself 'n saak kan voorberei. Individue wat droom om op hulle eie grond te kan boer en hoop vir 'n geleentheid om voordeel te trek uit die huidige grondhervormingsbeleid, moet hulleself voorberei deur 'n intensiewe proses van deurdagte beplanning. Hulle moet ook selfvertroue hê oor hulle potensiaal om 'n sukses as nuwe produsente te maak. Te dikwels steun hulle op 'n bietjie geluk, eerder as hulle eie dryf om 'n professionele produsent te wees, wat hard gewerk het om te beplan en voorbereid te wees vir die moontlikheid om haar of sy eie grond eendag te kan besit.
Elke besigheidsidee begin net soos 'n saadjie - vanuit en beskryf in 'n besigheidsplan. Geen professionele poging om 'n besigheid te begin of uit te brei kan sonder finansierders begin nie en die besigheidsplan is 'n meganisme vol feite en syfers wat 'n oorredingsboodskap aanbied hoekom jou "droom" verdien om 'n werklikheid te word! Dit is hierdie besigheidsplan wat jou as 'n professionele persoon met realistiese doelwitte voorstel en dit maak jou geloofwaardig deur die stappe wat jy wil neem om daardie doelwitte te bereik. Die besigheidsplan sal hoogtepunte insluit wat jy as besigheids geleenthede beskou en sal beide korttermyn en langtermyn doelwitte aandui om jou planne vir die toekoms te beskryf. Jou professionele aanslag sal aandui dat jy jouself vergewis het van jou voorgestelde mark en die geleenthede en bedreigings wat bestaan, insluit. Natuurlik sal jy fokus op jou sterkpunte as 'n produsent wat kennis en passie, sowel as die nodige ondersteuning van ander boere en professionele mense in die landbou netwerk het, omdat jy jou potensiële finansierders wil beïndruk.
Elke besigheidsplan vir 'n plaas moet alle aspekte van die plaas as 'n eenheid ondersoek. Die plan moet alle finansiële syfers in die vorm van begrotings en toekomstige projeksies insluit. Dit is 'n kritiese fase in die besigheid en veral met die huidige grondoordrag scenario, is 'n algemene probleem dat die regering die grond oorhandig aan begunstigdes en dan verdwyn en individue agterlaat wat swak voorbereid en swak toegerus is, met geen of min insette bv. mentorskap, vaardigheidsontwikkeling of produksie lenings. Dit is wonderlik en opwindend om grond te ontvangmaar! Die realis is goed voorberei en weet dat alle drome finansiële insette benodig om die droom 'n blywende realiteit te maak. Almal kan saad in die grond plant...maar nie elkeen kan dit laat groei en vrugte dra nie! Wees voorbereid om te vra vir hulp om te verseker dat jou syfers realisties is en jy moet selfvertoue hê dat jy weet wat jou boerdery nodig het om dit te laat werk.
Verduidelik wat jy beoog om te doen in jou boerdery.
Jou ondervinding aandui en jou geloofwaardigheid benadruk hoekom jy 'n geskikte kandidaat is.
Wys dat jy die grond gevalueer het, sowel as die huidige klimaat en ook die mark en bemarkingsgeleenthede wat jy geïdentifiseer het.
Bepaal jou doelwitte, sowel as moontlike probleme wat die sukses van die onderneming kan bedreig.
Dit is duidelik 'n kritiese oorweging vir elke produsent en bied baie uitdagings in 'n era waar produsente kompetisie van globale produsente duisende kilometers weg ervaar! Produsente moet markte daagliks dophou en somtyds besluite maak om hulle oes te verkoop, selfs wanneer die gewas nog groen spruite op die land is! 'n Duidelike bemarkingsplan moet altyd 'n produksieprogram insluit, omdat dit van geen waarde is om 'n gewas te kweek waar jy geen kopers sal kry wat gewillig sal wees om pryse te betaal wat sal verseker dat jou besigheid 'n goeie wins produseer nie.
Die koste om toerusting te bekom, sowel as instandhoudings uitgawes.
Insetkoste om jou eerste gewas te plant.
Salarisse en lone.
Reiskoste en brandstofuitgawes.
Kontrakteurskoste moet altyd deel van jou berekening wees as jy besluit om nie onmiddellik te belê in die nodige masjienerie nie.
'n Sleutel aspek vir finansiële beplanning is 'n kontantvloeistaat en dit word gewoonlik gedoen met die hulp van 'n professionele boekhouer of bank adviseur.
<fn>PulaImvula. Planning(maize).2011-06-07.af.txt</fn>
Vir 'n besigheid om suksesvol te wees, moet dit behoorlik bestuur word. Behoorlike beplanning is van kritiese belang omdat dit die grondslag is waarop alle ander bestuurstake gebaseer is.
Behoorlike bestuur impliseer dat die vier bestuurstake, beplanning, organisering, implementering en beheer, behoorlik uitgevoer moet word, elke taak die nodige aandag sal ontvang om die besigheid glad te laat loop om met verloop van tyd sekere doelwitte te bereik, soos om wins te maak.
Beplanning moet sekerlik die produsent se mees kritiese taak wees, aangesien dit die grondslag is waarop al sy boerdery-aktiwiteite gebaseer is. Beplanning kan beskryf word as die bepaling van toekomstige aktiwiteite wat nodig is om die spesifieke doelwitte van die besigheid te bereik en dan die aktiwiteite uit te druk in 'n skedule van een of ander aard (planne) oor hoe die aktiwiteite uitgevoer gaan word.
Dit word dikwels beweer dat 'n persoon nie rasioneel kan beplan binne die boerderysituasie nie en die rede is dat boerdery onderworpe is aan te veel onsekerheid en risiko, soos klimaatstoestande, siektes en prysskommelings van insette en produkte. Sulke risiko's en veranderlikes is uniek aan landbouproduksie en kan nie ontken word nie en stel 'n uitdaging in terme van beplanning aan 'n boerdery-onderneming. 'n Halwe plan is egter beter as geen plan. Dit is raadsaam om te beplan volgens 'n gemiddelde jaar en die beplanning aan te pas, sou daar uiterste omstandighede voorkom.
Wat moet gedoen word?
Waar moet dit gedoen word?
Wanneer moet dit gedoen word?
Hoeveel moet gedoen word?
Hoe moet dit gedoen word?
Praktiese beplanning vereis dat planne uitgedruk word in 'n geskrewe vorm en dit verg dissipline. 'n Mens moet dit doen en doen totdat dit 'n gewoonte word. Beplanning kan gedoen word in 'n dagboek, op 'n bord, elektronies of op enige ander manier. Hoe meer jy beplan, hoe meer realisties sal jou planne word, omdat dit gebaseer is op vorige ondervinding en inligting.
Beplanning is gewoonlik gebaseer en gedoen op 'n jaarlikse basis. Dit wat gedoen sal word gedurende die volgende jaar op die plaas. Maar daar moet ook 'n langtermyn plan wees wat gebaseer is op dit wat geproduseer sal word oor die langer termyn.
Dit is 'n baie breë plan wat aandui wat beplan is om op die plaas te produseer oor die langtermyn - tot vyf jaar of selfs langer. Beplan byvoorbeeld om 500 hektaar kontantgewasse per jaar te produseer, om vleis van die veld af te produseer en braaikuikens te produseer.
Dit behoort in breë terme algemene optrede aan te dui wat gedurende die volgende jaar voltooi moet word, soos die verf van 'n sekere gebou, die oprigting van 'n nuwe heining, die instandhouding van heinings, die aankoop van 'n ander ploeg, kursusse/boeredae wat bygewoon gaan word, ensovoorts.
Wat spesifiek gedurende die jaar geproduseer sal word, hoeveel en hoe en ook hoe elke produk bemark sal word.
Plant 400 hektaar geelmielies vir plaasdoeleindes, die balans moet verkoop word deur 'n kontrak aan 'n nabygeleë voerkraal.
Plant 100 hektaar sonneblom, wat verkoop sal word deur 'n kontrak.
Om 200 20 maande oue osse van die veld af te produseer en te verkoop aan YYY Supermark.
Om 40 000 braaikuikens per maand te produseer wat verkoop sal word aan XXX Hoender Groothandelaars.
Verf die werkswinkel en die trekker stoor.
Bou 'n dam in kamp nege.
Herstel en onderhou alle drade.
Vanaf die jaarlikse plan - algemeen en produksie - moet 'n maandelikse plan saamgestel word.
Algemeen - verf van die werkswinkel en trekkerstoor.
Produksieplan - ondersoek die mielielande en oes 100 hektaar sonneblom.
kalwers, bepaal die massa en merk alle kalwers, doseer kalwers met 'n breëspektrum middel en bepaal die massa van alle diere.
Braaikuikens - voer al die daaglikse aktiwiteite uit, merk huis nommer twee en berei huis nommer drie voor vir die nuwe groep hoenders.
Aan die begin van 'n maand kan die weeklikse planne vir elke week van die maand opgestel word. Die basis vir die weeklikse planne is die maandelikse planne, beide in algemene terme en produksiegewys.
Die finale plan moet dan die daaglikse plan wees, wat gedoen word aan die einde van die vorige week en in meer besonderhede aandui wat elke dag van die volgende week gedoen moet word. Byvoorbeeld: 9 - 13 Mei 2011. (Die weeklikse en daaglikse plan is gesamentlik in tabel 1).
Kontroleer winterlek, kruipvoer.
Speen, merk, doseer, weeg 100 kalwers.
Bere hok drie voor.
Daaglikse aktiwiteite by hokke een en twee.
Kontroleer winterlek, kruipvoer.
Speen, merk, doseer, weeg 100kalwers.
Berei hok drie voor.
Daaglikse aktiwiteite by hokke een en twee.
Kontroleer winterlek, kruipvoer.
Maak tien waterkrippe skoon.
Berei hok drie voor.
Daaglikse aktiwiteite by hokke een en twee.
Kontroleer winterlek, kruipvoer.
Maak res van waterkrippe skoon.
Berei hok drie voor.
Daaglikse aktiwiteite by hokke een en twee.
Kontroleer winterlek, kruipvoer.
Herstel hek van kraal.
Berei hok drie voor.
Daaglikse aktiwiteite by hokke een en twee.
Verf werkswinkel. (Word vandag klaargemaak).
Hoe korter die termyn van die beplanning, hoe meer detail moet by die planne bygevoeg word. Onthou ook dat planne kan en sal nooit vas wees nie, veral nie in 'n boerdery-onderneming nie. Daar is te veel onvoorsiene gebeure, soos veldbrande, breekskade, siekte van 'n stoetbul, ensovoorts.
Beplanning as 'n bestuurstaak dien as die basis vir organisering en implementering wat bespreek sal word in 'n toekomstige artikel. Sonder beplanning kan daar ook geen behoorlike beheer wees nie, omdat beplanning dien as die eerste stap in die stel van standaarde wat nodig is vir beheer.
Tydens die proses van beplanning en ook organisering, implementering en beheer, moet die bestuurder homself verbind aan sy ander bestuuraktiwiteite, naamlik leierskap, kommunikasie, motivering, delegering, koördinering, besluitneming en die handhawing van dissipline. Die mate van betrokkenheid by hierdie aktiwiteite sal bepaal word deur die grootte van die besigheid.
<fn>PulaImvula. Planning(wheat).2011-03-14.af.txt</fn>
Sodra jy jou 2010 koringoes gestroop het, begin die noukeurige beplanning vir die volgende seisoen. Dit is 'n goeie tyd om voorraadopname te neem van wat verlede seisoen gebeur het en verskillende bestuurs- en produksiefaktore wat 'n rol gespeel het ten opsigte van die gewas se finale kwaliteit en opbrengs.
Indien historiese rekords van elke land nie gehou is nie, is dit nou 'n goeie tyd om verlede jaar se data te begin gebruik om 'n rekordhouding sisteem te begin.
Indien 'n besigheidsplan wat bruto marges insluit, die vorige jaar vir elke gewas opgestel was, moet die fisiese hoeveelhede, asook die kostes daarvan, sorgvuldig met die oorspronklike begroting vergelyk word. Faktore wat die fisiese en ekonomiese insette beïnvloed, asook die klimaatstoestande wat bygedra het tot die sukses of mislukking van 'n spesifieke gewas, kan dan aangeteken word en beoordeel word vir verandering of verbetering.
Basiese rekords van die volgende fisiese aspekte van die land moet gehou word en elke jaar opgedateer word. Plaasnaam, distrik, totale area, area bewerkbare grond, veldweiding, verbeterde aangeplante weidings, besproeiing, plaaswoning, store en geboue.
Elke land op elke plaas kan gemonitor word met betrekking tot die volgende fisiese insette: land groottes, gronddiepte, grondtipe, grondvrugbaarheid, grondstatus veranderinge oor verskeie jare. (Indien beskikbaar vanaf die grondontledingresultate), wisselboustelsels en beplanning, die laaste gewas aangeplant, insluitend plantdatums, kultivar, plantdigtheid, gemiddelde reënval, reënval gedurende die braaktydperk voordat elke gewas aangeplant is, reënval gedurende die groeitydperk, onkruidbeheer aangewend (insluitend chemikalieë en die effektiwiteit van die aanwending), insekdoders en die effektiwiteit daarvan, gewasopbrengs en kwaliteit.
Die koste van bemesting is een van die direkte insetkoste in 'n gewasprogram. Die effektiewe aanwending van 'n beplande bemestingsprogram met elke en daaropvolgende seisoene, sal die produksie vir optimum opbrengs bepaal. Dit is krities om te weet wat jou grondstatus is, veral na 'n hoë opbrengs gewas en oortollige reën wat in 'n sekere area ontvang is wat verskeie belangrike plantvoedingstowwe kon uitgeloog het. Vergeling as gevolg van 'n gebrek aan stikstof en swael was sigbaar in verskeie boerderydistrikte die vorige seisoen. In die geval van 'n bo-gemiddelde oes, moet genoeg van die voedingstowwe wat verwyder is, teruggesit word om te verseker dat die volgende oes die verwagte opbrengs behaal. Met dit in gedagte, moet grondmonsters van elke koringland wat vir produksie beplan word, geneem word en weggestuur word vir ontleding.
Verskeie stappe moet gevolg word om te verseker dat 'n goeie bekalking en bemestingsprogram sal aanpas by jou boerdery. Hierdie sluit in, die sorgvuldige neem en sorg van grondmonsters, geskikte toetsprosedures, goeie nagevorsde riglyne vir die interpretasie van die resultate, ontwikkeling van die korrekte voedingstof aanbevelings en die inskakeling van die aanbevole voedingstof behoeftes tot 'n algehele bestuursprogram.
Die doel van grondontledings is om die vermoë van die grond om die nodige voedingstowwe aan die gewasse te voorsien, te bepaal, en ook enige grondprobleme wat effektiewe gewasgroei en ontwikkeling kan verhinder. Oor die algemeen is gewasse meer afhanklik van voedingstowwe in die vorm van kunsmis. Grondontleding vir klei-inhoud laat ook toe vir die korrekte onkruiddoder in die onkruidbeheer program.
Dit is belangrik om 'n verteenwoordigende monster van elke land te neem. 'n Hektaar grond, 15 cm diep, weeg 2 400 ton, afhangende van grondbewerking en kompaksie. 'n Finale monster wat na die laboratorium gestuur word, kan 0,5 kg weeg waarvan net 'n paar kilogram ontleed sal word. Dit is dus krities om lande te isoleer met verskillende gronddieptes en grondtipes en areas binne lande wat die hele land verteenwoordig. Dit is vir produsente die norm om bemesting toe te dien teen koerse wat gewoonlik gekalibreer is vir die hele land, behalwe as satelliet opsporings toerusting (GPS) gebruik word en veranderlike bemestingstoerusting op die planter gemonteer is.
Die toets is dus nie beter as die monster wat op die land geneem is nie. Onthou dat data baie variasie in grond op 'n land insluit. In die verlede was dit voldoende om 'n monster te neem van elke tien hektaar van 'n land. Dit word egter aanbeveel om 'n grondboor te leen of te koop en kruis en dwars oor die land te loop van bo na onder met twee mense, waar een 'n sak vir elke monster dra en monsters neem tot 'n diepte van tussen 15 en 20 cm, maar nie meer as 20 cm nie.
Die monsterhouer moet duidelik gemerk word met die landnommer, naam, plaasadres, kontaknommers en datum van monsterneming om enige verwarring in die laboratorium te vermy. Dit is altyd beter om dit in die land te finaliseer sodat dit nie per ongeluk omgeruil kan word nie. Grondmonsters behoort nie van plekke soos wenakkers, ou gekomposteerde stoorplekke vir hooi, of enige verspoelde dele geneem te word nie.
Dit is nou tegnies moontlik om 'n GPS te gebruik punte te identifiseer in 'n rooster stelsel binne 0,5 tot 4 meter van die kruispunte op die stelsel of vir onwillekeurige punte van die monsters in die rooster stelsel. Die monsters kan dan van tyd tot tyd in die toekoms en verskeie veranderinge in die aspekte van die grondvrugbaarheid kan meer akkuraat gemonitor. Die resultate kan verkry word deur 'n Grond Inligtingstelsel (GIS), sodat 'n kleurkaart van die land die pH, kalsium, magnesium, fosfaat, swael, stikstof en mikrovoedingstowwe aandui en 'n visuele indruk van die veranderlikheid of die omvang van 'n bepaalde probleem in die land sigbaar kan wees. In die meeste gebiede word spilpunte gemonitor deur die hektaar per blok basis.
Die beste tyd vir monsterneming is wanneer jy tyd het om dit goed te doen, wanneer jy die land in eenderse groottes kan verdeel en dan ook elke jaar na oes, of op dieselfde stadium gedurende 'n wisselboustelsel. Dit is altyd handig om monsters na die laboratoriums te stuur wanneer hulle nie so besig is nie. Beplanning behoort betyds gedoen te word deur middel van besigheidsbeplanning en te koördineer met konsultante wat bemestingsaanbevelings doen.
Kontroleer dat elke monstersak die land duidelik identifiseer met 'n unieke nommer, dat sakke goed toegemaak is, weggehou word van intense hitte en in 'n koel plek gehou word en na die laboratorium gestuur word so gou moontlik na dit geneem is.
Kies 'n laboratorium wat gereeld getoets word vir kundigheid met grondmonsterneming deur Agronomiese Assosiasies. Ander faktore wat in ag geneem moet word, is akkurate, analitiese resultate, geskikte grondontledingsmetodes, goeie diens soos nagaan vir moontlike foute, vinnige uitslae, die vermoë om die toetse elektronies te stuur, koste van die diens en die gewilligheid vir openlike kommunikasie kanale tussen jou of jou konsultant en die laboratorium personeel. Die LNR op Bethlehem voldoen aan hierdie vereistes; ander laboratoriums behoort egter gebruik te word indien toetse vir swael vereis word.
Die meeste laboratoriums het 'n klomp toetse wat normaalweg gedoen word as 'n standaard toets teen 'n baie bekostigbare prys wanneer opgeweeg word teen die bruikbaarheid van die resultate.
Maak asseblief seker dat grondmonsters op al die lande wat jy vir koring beplan, geneem word - onthou ook om te kyk na die pH van die grond omdat dit nodig mag wees om kalk toe te dien voor plant.
<fn>PulaImvula. PlanningMaize.2010-02.af.txt</fn>
Jy kan nie net een oggend wakker word en besluit om 'n gewas aan te plant nie. Om gewasse kommersieel te verbou, vereis 'n groot hoeveelheid beplanning.
Wat beplan jy om hierdie seisoen te plant?
Daar is 'n aantal faktore wat oorweeg moet word voordat hierdie vraag beantwoord kan word.
Die beskikbaarheid van produksie-insette.
Waar gaan jy finansiering kry?
Gewasproduksie het baie duur geword en droëland produksiekoste is in die omgewing van R5 000 per hektaar.
Waar kan jy aansoek doen vir 'n produksielening?
Watter rentekoers sal van toepassing wees?
Wat is die tydperk van die lening?
Indien jy 'n lening kry, sal die inkomste uit die verkoop van die gewas genoeg wees om die lening terug te betaal?
Watter sekuriteit kan jy bied aan die uitleeninstansie Onthou dat mense en instansies wat geld leen, 'n besigheid bedryf en wil wins maak op die geld. Die wins wat hulle maak op die lening word gegenereer uit die rente wat hulle vra. Niemand wil geld verloor nie en daarom sal die uitlener seker maak dat die lener die geld kan teugbetaal soos ooreengekom?
Wanneer sal die geld beskikbaar wees Dit mag onbelangrik klink, maar by gewasproduksie begin voorbereiding van die grond reeds maande voordat die gewas geplant word. Indien die geld laat is, kan die lande nie voldoende voorberei word nie en die produsent loop die risiko om lae opbrengste te hê?
Hoe gaan jy die gewas bemark?
Indien jy gewasse vir eie gebruik verbou (selfvoorsieningsboerdery), is die mark nie 'n faktor nie. Indien jy egter gewasse produseer om te bemark, moet jy die mark in ag neem.
Wie gaan die produk koop?
Wat is die prys wat verwag kan word?
Hoe gaan die graan by die mark kom?
Wie gaan die graan vervoer?
Wie gaan betaal vir die vervoer van die graan?
Primêre bewerking is krities, en wat baie belangrik is, is dat alle bewerkingsaktiwiteite op die regte tyd behoort gedoen te word.
Wat presies is die doel van die bewerking?
Wanneer gaan jy begin bewerk?
Watter implement gaan gebruik word?
Tot watter diepte?
Het jy voldoende trekkerkrag om die nodige bewerkingsaktiwiteite toe te pas?
Wat is die toestand van die implemente en kan hulle die werk doen?
Wat presies is die doel van die bewerkingsaktiwiteit?
Wanneer gaan jy begin bewerk?
Watter implement gaan gebruik word?
Wat is die toestand van die implemente en kan hulle die werk doen?
Waar gaan jy jou saad koop?
Wie gaan jou advies gee oor die korrekte saad?
Het jy die lengte van die groeiseisoen in ag geneem en die saad daarvolgens beplan?
Hoeveel plante per hektaar is ideaal?
Het jy grondmonsters geneem?
Het jy die uitslae van die grondontleding ontvang?
Het iemand korrekte aanbevelings vir elke land vir elke gewas gedoen?
Is die kunsmisaanbevelings in lyn met jou beplande opbrengs?
Watter kunsmis gaan jy gebruik?
Hoeveel kilogram per hektaar gaan jy gebruik?
Die plantoperasie is dalk die enkele mees belangrike aktiwiteit in die gewasproduksiesiklus.
Kan die planter gekalibreer word tot die korrekte vlakke Het jy toegang tot die korrekte plate en ratte?
Wat is jou verlangde rywydte?
Hoekom het jy op die rywydte besluit?
Indien jy na opkoms gaan bewerk; is die skoffel geskik om op daardie rywydte gebruik te word?
Watter plantpopulasie vereis jy?
Hoeveel kunsmis beplan jy om toe te dien?
Kan jy self die planter kalibreer Indien nie, wie sal jou bystaan met die kalibrasies?
Hoe beplan jy om onkruidbeheer toe te pas?
Het jy 'n skoffelimplement?
Is die skoffel dieselfde rywydte as die planter gestel?
Is die tande van die skoffel korrek gestel?
Het jy 'n spuit?
Is al die dele van die spuit in goeie werkende toestand?
Wie sal die spuit kalibreer?
Watter chemikalieë sal gebruik word?
Hoeveel en van watter chemikalieë moet toegedien word?
Op watter stadium van die gewasproduksie moet chemikalieë toegedien word?
Is die grondvog genoeg om ontkieming toe te laat?
Hoe diep moet die saad geplant word?
Dien jy die korrekte aantal saad per meter toe?
Dien jy die korrekte hoeveelheid kilogram kunsmis per hektaar toe?
Het jy onkruiddoder en insekdoder toegedien soos beplan?
Is die planter na planttyd skoongemaak en goed gestoor?
Is die spuit na die spuitproses skoongemaak en gestoor?
Watter topbemesting behoort gebruik te word?
Wanneer behoort dit aangewend te word?
Hoeveel moet toegedien word?
Indien jy 'n goeie kommersiële produsent gaan wees, moet jy hard en slim werk! Jy moet beplan, beplan en beplan en dan alles korrek en betyds doen.
<fn>PulaImvula. Plans(maize).af.txt</fn>
Sodra planne vir toekomstige aktiwiteite afgehandel is en die menslike en fisiese hulpbronne georganiseer is, moet implementering van die planne volgens vereiste standaarde verseker word.
Die implementering van beplande aksies en take is gerig op die bereiking van doelwitte vir die besigheid. Dit sou dus dwaas wees om deeglik te beplan en te organiseer en dan die implementering te verwaarloos. Aan die ander kant kan die sukses van implementering in die wiele gery word deur swak beplanning en/of organisasie. Kom ons gee aandag aan implementering, wat die derde bestuurstaak is.
Prakties gesien en met verwysing na die vorige artikels oor beplanning (Junie Pula/Imvula) en organisasie (bladsy 4), kom die dag wanneer beplanning en organisasie geïmplementeer word, byvoorbeeld 9 Mei 2011.
Inspekteer land vyf.
Voltooi, geen siekte opgemerk.
3, 10 hektaar.
2 tydelike werkers.
Twee trekkers en waens.
Voltooi, 9 hektaar.
Neem vee waar.
Gaan lekke en krippe na.
Speen, merk, doseer en weeg 100 kalwers.
Moloto, Abram, Kagiso en Hendrik.
Veehanterings-fasiliteite, brandmerktoerusting, middels en doseringsgereedskap, skaal, notaboek.
Vee in orde.
Kripvoeding in kamp drie aangevul.
100 kalwers en aktiwiteite voltooi.
Berei hok drie voor (verwyder ou strooi (beddegoed)).
Hokke een en twee.
Johanna, Minah en Johannes.
Sarah, Monica en Dawid.
Grawe, sakke en 'n sleepwa.
Daaglikse aktiwiteit gedoen.
Eie gereedskap, ensovoorts.
Werk vorder goed.
Implementering is spesifiek uitgevoer deur die Departement vir Menslike Hulpbronne of die werknemers van die onderneming en hulle moet dus gemotiveer word om die werk effektief te doen. Om die implementering suksesvol uit te voer, word dit al hoe meer van 'n bestuurder vereis om toegewyd te wees aan sy ander bestuursaktiwiteite, naamlik leierskap, kommunikasie, motivering, delegeer, koördinering, besluitneming en die handhawing van dissipline.
Sterk interne leierskap vanaf bestuur is nodig om die proses van implementering te dryf en beter metodes vir die uitvoering van planne moet voortdurend gesoek word. Bestuurders moet die leiding neem in die implementering van die proses, nie deur dit alles self te doen nie, maar deur die aktivering van sy werknemers. Om werknemers te aktiveer, moet hulle gemotiveer word. Bestuur moet mense beweeg om te doen wat hulle moet doen na die beste van hul vermoë. Tydens die proses van implementering moet die nodige leiding deur bestuur verskaf word, dit help om mense te aktiveer.
Goeie kommunikasie is van die uiterste belang om 'n sukses te maak van die implementering van beoogde planne. Instruksies moet duidelik en presies wees. Almal wat betrokke is by 'n spesifieke implementeringsproses moet weet wie moet wat doen, wanneer, op watter standaard en waarheen hulle op pad is.
Tydens implementering is delegering belangrik. Die bestuurder kan nie alles self doen nie. Die omvang van die delegering sal hoofsaaklik bepaal word deur die grootte van die besigheid en/of die spesifieke taak. Dit sal ook afhang van die vraag of bestuur meer aktief betrokke wil wees by die proses van implementering en of hulle op die kantlyn wil staan en optree in 'n adviserende hoedanigheid.
Dit is belangrik om aandag te skenk aan behoorlike koördinering tussen afdelings. Die ratte van die besigheid moet glad verloop om implementering suksesvol te maak. Indien koördinering gekniehalter word, sal dit tyd en geld mors. Onthou inkomste - uitgawes = wins of 'n verlies. Uit ons voorbeeld sal die uitvoering van die taak vertraag word indien die doseringmiddels vir die kalwers nie beskikbaar is die Maandagoggend nie.
In die praktyk is dit dikwels noodsaaklik dat bestuur besluite vinnig sal neem om implementering glad te laat verloop. Indien 'n trekker 'n pap band het gedurende oestyd, hoe sal die probleem aangespreek word Gaan 'n ander trekker gebruik word?
Die handhawing van dissipline van werknemers te alle tye is van die uiterste belang om behoorlike implementering te verseker. Is werk wat onder standaard is, aanvaarbaar Indien swak dissipline nie op 'n behoorlike wyse aangespreek word nie, kan dit implementering van take ernstig in gevaar stel?
In die praktyk sal daar gewoonlik meer as een taak wees om aan aandag te gee en onthou dat onvoorsiene gebeure kan plaasvind - veldbrande, jou duur bul wat vassit in die modder in 'n vlei. Uit ervaring weet ons dat nie al die aksies of take op dieselfde tyd aandag kan geniet nie. 'n Besluit moet geneem word watter optrede/take eerste aandag moet geniet - dit is prioritisering.
Take of werk wat 'n impak op die inkomste en/of uitgawes en/of invloed op jou werknemers het, byvoorbeeld as van hulle verwag word om oortyd te werk, moet as belangrik beskou word.
Minder belangrik/minder dringend.
Take of werk van hoë prioriteit kan gesien word as take van groot belang/baie dringend. Hoë prioriteit dui daarop dat die take 'n impak kan hê op die inkomste - indien dit dadelik gedoen word, sal inkomste toeneem - as dit nie gedoen word nie, kan inkomste afneem. En/of dit kan werk wees wat 'n impak op uitgawes het. Indien dit nie gedoen word nie, sal uitgawes toeneem.
Dringendheid hou verband met die tyd wat beskikbaar is vir 'n spesifieke taak - dit moet onmiddellik/vandag gedoen word of dit kan later gedoen word. Terwyl met die oes van 'n gewas besig is en 'n meganiese probleem opduik, sal die herstel van die implement of trekker beskou word as 'n taak van groot belang, hoë prioriteit. Dieselfde met 'n koei wat kalfprobleme ondervind, veral as dit een van jou stoetkoeie is. Liassering in die kantoor word as 'n taak van lae belang/lae dringendheid hanteer, dit kan later gedoen word.
Dit is daarom noodsaaklik en baie belangrik om al die doelwitte van jou besigheid te bereik, om baie deeglik te wees met betrekking tot die implementering van alle beplanning op die vereiste standaard.
<fn>PulaImvula. PlanterMaize.2008-10.af.txt</fn>
Hoe goed is jou kennis van die verskillende komponente van die planter?
Verfris jou geheue deur hierdie artikel te lees waar al die verskillende onderdele vertoon en verduidelik word.
Dit is die raamwerk waaraan die plantereenheid geheg is, sowel as die verbinding tussen die planter en die trekker.
Hierdie is houers vir saad en kunsmis. Kan bestaan uit sterk plastiek of metaal.
Dit is die wiele waarop die planter vervoer word.
Dit is die wiel wat deur kontak met die grond vanaf die bewegende planter aangedryf word. Hierdie dryfwiel beweeg teen die spoed van die trekker. Die doel van die dryfwiel is om die meganismes van die planter te aktiveer - die meganismes wat die saad en kunsmis meet.
Om die spoed van die saad en kunsmismeganismes aan te pas, word 'n sisteem met kettings en ratte gebruik. Hierdie ratte en kettings kan in verskillende verhoudings gekoppel word om die verlangde verstelling te verkry.
Daar is verskillende tipes plate wat varieer in grootte en vorm, afhangende van die gewas aangeplant, sowel as die grootte van die saad (met die uitsondering van lugdrukplanters).
Hierdie is gewoonlik aan die voorkant van die planter en is altyd teenwoordig by geenbewerking planters, waar daar baie organiese materiaal bo-op die grond teenwoordig is.
Dit word gebruik om grond oor die aangeplante saad en kunsmis te plaas.
Hierdie is klein wieletjies aan die agterkant van die planter op elke ry wat die grond moet saampers en goeie saad/grond kontak moet verseker.
Hierdie het positiewe of negatiewe lugdruk.
<fn>PulaImvula. PlanterOpot.2008-10.af.txt</fn>
Die doel van 'n planter is om saad en kunsmis so akkuraat as moontlik in die grond te plaas om goeie ontkieming van die optimale saad hoeveelheid, met die korrekte aanwending van die verlangde kunsmis te verseker.
Die afstand tussen die rye.
Die afstand tussen die saad in die ry.
Die diepte, hoeveelheid en plasing van kunsmis.
Die diepte en plasing van die saad.
Kontak tussen die saad en die grondvog.
n Planter sny in die grond in, maak die grond oop, plaas die saad in die opening, plaas grond oor die saad en kompakteer die grond liggies om goeie kontak tussen die grondvog en die saad te verseker.
Daar is verskeie tipes planters beskikbaar, maar basies is die konsep dieselfde - daar is 'n eenheid wat die grond oopmaak, 'n metode om die kunsmis te plaas en 'n metode om die saad teen 'n verlangde hoeveelheid te plaas.
Die kunsmis word normaalweg voor die saad in die grond geplaas - dit verseker dat die saad en die kunsmis nie in kontak kom nie, omdat dit 'n negatiewe effek op ontkieming sal hê.
Om dieselfde rede word die kunsmis onderkant die saad geplaas die kunsmiseenheid is langer en sny dieper in die grond in. Die saadeenheid is korter en plaas dus die saad nader aan die grondoppervlak.
Grond val op die saad na die plantaksie, maar daar kan steeds spasies tussen die gronddeeltjies bestaan. Om te verseker dat daar goeie kontak tussen die grond en die saad is, (om te verseker dat die saad vog kan opneem en begin groei), mag dit nodig wees om druk toe te pas om die grond te kompakteer. Die wiele wat vir hierdie doel gebruik word, word drukwiele genoem.
<fn>PulaImvula. Practice.2008-04.af.txt</fn>
Voer jy in die praktyk uit wat ons aanbeveel?
Jy kan 'n perd tot by die water bring, maar jy kan dit nie maak drink nie! Gedurende die afgelope jaar het meer as 2 000 mense opleidingskursusse wat aangebied is deur die Graan SA ontwikkelingsprogram vir boere, bygewoon. Miskien is dit nou die tyd om onsself af te vra - watter invloed het hierdie opleiding op die landboupraktyke van die boere?
Op watter tipe grond produseer ek my oes?
Hoeveel hektaar het ek geplant?
Wat is die effektiewe diepte van my grond?
Wat is die pH-status van my grond?
Wat is die voedingstatus van my grond (N, P en K)?
Wat is die verwagte jaarlikse reënval in my area?
Gedurende 'n normale jaar, watter opbrengs kan ek verwag om in my area te oes?
Het ek 'n ploegblad in my lande?
Watter gewas het ek geplant en was dit die mees geskikte keuse?
Wat is die beste tyd om my gewas te plant en hoekom is dit die beste tyd?
Hoe het ek die keuse van my kunsmis gemaak en besluit hoeveel om te gebruik?
Watter kultivar het ek aangeplant en hoe het ek by daardie keuse uitgekom?
Wat was my plantpopulasie doelwit?
Watter finale plantpopulasie het ek bereik?
Hoeveel kunsmis het ek beplan om te gebruik en het ek dit bereik?
Watter maatreël het ek geneem om peste en plae in my oes te beheer?
Hoe was my onkruidbeheer?
Watter probleem-onkruide is teenwoordig in my lande?
Hoeveel geld het ek bestee om die oes te produseer?
Watter prys per ton het ek behaal en hoe vergelyk dit met ander?
Wat was die koste per ha van die gewas?
Wat was die koste per ton?
Nadat hierdie gewas geoes is, wat beplan ek om op hierdie land in die volgende jaar te plant?
Hoe gaan ek die volgende gewas finansier?
Is my trekker voldoende vir die oppervlakte?
Sal ek instaat wees om die werk te doen op die regte/optimale tyd?
Het ek al die nodige implemente om die oes te produseer?
Indien jy nie instaat is om hierdie vrae te beantwoord nie, moet jy jou handleiding raadpleeg of nog 'n kursus bywoon. Dit is basiese kennis en indien jy 'n kommersiële produsent wil wees, moet jy instaat wees om hierdie vrae aan jouself te beantwoord.
Besit jy grond?
Wie bewerk jou grond?
Wat is jou toekomsplanne met hierdie grond?
Beantwoord asseblief hierdie vrae sodat jy 'n duidelike antwoord kan hê oor jou ontwikkeling as 'n boer - wil jy regtig boer of wil jy inkomste genereer deur 'n afwesige grondeienaar te wees?
<fn>PulaImvula. Price.2007-12.af.txt</fn>
Met die ou seisoen Safex-koringprys wat op 18 September 'n hoogtepunt van R3 460/ton bereik het, is dit baie moeilik om te glo dat die koringprys in Februarie 2007 nog onder R1 880/ton verhandel het.
Hoewel die prysstyging uit 'n produsente oogpunt positief is, het slegs produsente wat 'n gedeelte van hul 2006/2007-koringoes gehou het of lang posisies op Safex ingeneem het, voordeel uit die skerp styging getrek. Ongelukkig is relatief min produsente in die posisie om die grootste gedeelte van hul oes tot lank na oestyd in hul eie hande te kan hou en die risiko van moontlike prysdalings na oestyd te kan dra. Produsente kan natuurlik vra waar was die sogenaamde kenners Kon hulle nie die produsente met beter raad bedien het nie?
Ongelukkig is die beste beskikbare inligting op 'n gegewe stadium nie die enigste faktor wat 'n goeie bemarkingsbesluit verseker nie. Daar is 'n hele aantal faktore, waarvan weerstoestande dalk die grootste is, wat 'n bepalende faktor in prysbewegings speel en nie met sekerheid voorspel kan word nie.
In Tabel 1 word die wêreldkoringproduksie sedert 2005 uiteengesit, asook die skattings vir wêreldkoringproduksie vir die 2007-seisoen soos dit teen einde Februarie geskat is en hoe die jongste skatting daarna uitsien. Volgens die Februarie skatting is die 2007-wêreldkoringoes op 623,7 miljoen ton geprojekteer weens die verwagte groter aanplantings en die opbrengste wat na verwagting na normaal sou terugkeer. Indien hierdie skatting sou gerealiseer het, sou daar 33,5 miljoen ton (6,7%) meer koring as vir 2006 op die koringmark beskikbaar gewees het. Met 'n wêreldverbruik van ongeveer 620 miljoen ton sou daar dus meer as genoeg koring beskikbaar wees om die vraag daarna te diens.
Tabel 1: Wêreldkoringproduksie (miljoen ton).
Bron: Internasionale Graanraad.
Weens ongunstige weerstoestande in verskeie belangrike koringproduserende lande is die skatting vir die 2007-seisoen deur die loop van die jaar telkemale afwaarts aangepas en is die 2007-wêreldkoringoes aan die einde van September as slegs 601,4 miljoen ton geraam. Dit is 22,3 miljoen ton laer as die skatting van Februarie 2007en gevolglik het internasionale koringpryse dramaties gestyg.
Grafiek 1: Safex naaste kontrakmaand en die vry-aan-boordprys van Argentynse en VSA Harde Rooi koring (in VSA dollar per ton).
Bron: Internasionale Graanraad, Safex en Graan SA databasis.
Die Argentynse koringprys het teen einde Februarie teen $177/ton verhandel en het dit sedertdien tot $335/ton gestyg (Grafiek 1). Dit is 'n styging van $158/ton of 89%, ten spyte van 'n effense toename in die Argentynse oes sedert die Februarie-projeksies. Die vry-aan-boordprys van VSA Harde Rooi koring in die Golfhawens het dieselfde tendens getoon, ten spyte van 'n opwaartse aanpassing van 1,5 miljoen ton in die Amerikaanse koringoes sedert einde Februarie (Tabel 1).
In Australië, Kanada en die Europese Unie is koringoeste weens ongunstige weerstoestande dramaties afwaarts aangepas wat gevolglik meegebring het dat wêreldkoringvoorrade in 2007 verder afgeneem het, wat gevolglik groot opwaartse druk op internasionale koringpryse geplaas het.
Uit Grafiek 1 kan dit ook gesien word dat die Safex naaste kontrakmaand koringprys uitgedruk in $/ton, dieselfde tendens as die internasionale koringpryse gedurende 2007 gevolg het. Sedert einde Februarie het die Safex naaste kontrakmaand koringpryse, in $ per ton, met ongeveer $200/ton gestyg, teenoor die styging van $158/ton van Argentynse koring en die $143/ton styging in die vab-prys van VSA Harde Rooi koring.
Die groter styging van die plaaslike koringprys in dollar-terme in vergelyking met internasionale koringpryse kan tot 'n groot mate deur die styging in skeepsvragkoste verklaar word. In Februarie 2007 het dit sowat $43/ton gekos om koring vanaf Argentinië na Suid-Afrika toe te verskeep en $48/ton vanaf die VSA Golf. Skeepsvragkostes het egter deur die loop van 2007 weens die groeiende vraag na skeepsvragvervoer byna verdubbel. Dit kos tans $73/ton om koring van Argentinië na Suid-Afrika te verskeep en $88/ton vanaf die VSA Golfhawens (Grafiek 2). Teen R6,85/$ kos skeepsvragvervoer vanaf Argentinië tans dus R219/ton meer as in Februarie 2007.
Grafiek 2: Skeepsvragkoste na Suid-Afrika (in VSA dollar per ton).
Bron: Internasionale Graanraad.
Die laer as verwagte wêreldkoringproduksie het 'n groot rol gespeel in die styging van internasionale koringpryse en omdat Suid-Afrika amper 'n derde van die plaaslike vraag na koring moet invoer, het die styging in internasionale koringpryse ook die plaaslike koringprys laat styg. Die styging in internasionale skeepsvragkoste het egter verdere opwaartse druk op die koringpryse geplaas aangesien dit die invoerpariteit laat styg het. Die styging in die internasionale koringprys het egter net weer eens bewys watter groot invloed die natuur op landboukommoditeitspryse en gevolglik voedselpryse het. En soos ons goed weet, laat Moeder Natuur haar nie sommer voorspel nie.
<fn>PulaImvula. Prices.2008-08.af.txt</fn>
Die stygende voedselpryse, veral dié van stapelvoedsel, was die afgelope maande in die kollig en verbruikers vind dit moeilik om die hoë prys van brood te sluk. Die redes wat hiervoor gegee word, is die skerp styging in die internasionale prys van landbou kommoditeite, sowel as die plaaslike tekort van hierdie kommoditeite.
In die vergelyking tussen die Safex kontrakprys en die broodprys vir die ooreenstemmende maande, is dit duidelik dat die prys van koring vinniger gestyg het as die prys van brood (Grafiek 1). Groot stygings in die prys van voedsel kan binne die komende maande 'n werklikheid word. Verbruikers wat reeds sukkel om uit te kom, sal die gordel selfs stywer moet intrek gedurende die volgende maande.
Grafiek 1: Die prys indeks van brood sedert Januarie 2000.
Bronne: Graan SA, Safex en Statistiek Suid-Afrika (vanaf die Sagis webblad).
Omdat landbou kommoditeite huidiglik hoë pryse behaal, is baie oningeligte persone van opinie dat graanproduksie hoogs winsgewend is. Produsente wat daarin kon slaag om staande te bly oor die afgelope paar jaar, waar lae pryse en droogtetoestande aan die orde van die dag was, kan nou gemakliker asem haal. Met die skerp styging in insetkoste, sal die moontlikheid van lae voedselpryse egter net 'n droom bly.
Grafiek 2 dui aan dat die prys van koring tussen 2004 en 2007 nie tred gehou het met die stygende pryse van diesel en kunsmis nie - 'n nie-volhoubare situasie. Lae pryse wat vir produkte behaal is, sowel as hoë insetkoste, het 'n groot rol gespeel in die feit dat baie produsente opgehou het om graan te produseer. Hierdie situasie is baie nadelig vir die ontwikkelende produsente sektor - graanproduksie moet winsgewend wees om nuwe produsente suksesvol te kan vestig.
Die afgelope styging in kommoditeitspryse het 'n klein bietjie hoop aan produsente gegee, maar die stygende koste van insette het weer druk veroorsaak - produsente vind dit moeilik om graan te produseer en steeds 'n wins te maak.
Grafiek 2: Die prys indeks van ureum, diesel en koring sedert Januarie 2000.
Bronne: Graan SA, Safex en Statistiek Suid-Afrika (vanaf die Sagis webblad).
Grafiek 3 vergelyk die prys indeks van insette soos ureum en diesel, met die prys van brood en mieliemeel. Dit is duidelik dat produsente stygende insetkoste op 'n baie moeiliker vlak moes hanteer as wat verbruikers verhoogde voedselpryse moes hanteer. Die waardeketting van graan behoort effektief te funksioneer om sodoende meer uitsette vir dieselfde insette te produseer - anders sal verbruikers beduidend meer vir voedsel moet betaal.
Grafiek 3: Die prys indeks van witbrood, mieliemeel, ureum en diesel sedert Januarie 2000.
Bronne: Graan SA, Safex en Statistiek Suid-Afrika (vanaf die Sagis webblad).
Die skerp styging in die prys van stapelvoedsel is 'n resultaat van die gebrek aan behoorlike landboubeleid deur die regering, tesame met die onbevoegdheid van die regering om bestaande beleid en planne alreeds op die tafel, te implementeer. Produsente kan nie alleen funksioneer om goedkoop kos vir die nasie te produseer nie - die regering het 'n rol te speel.
<fn>PulaImvula. Proactivety.2008-08.af.txt</fn>
Exploding quote: Vroeg uit die bed, maak die beursie vet.
Produsente mis dikwels goeie geleenthede om koste te bespaar of die geleentheid om goeie wins te maak omdat hulle eenvoudig nie betyds optree nie.
Soms ervaar hulle groot verliese in terme van skade aan natuurlike hulpbronne, soos gronderosie gedurende 'n swaar reënstorm, omdat hulle vergeet van die belangrike beginsel dat voorkoming beter as genesing is.
Om proaktief te wees, beteken om vooruit te beplan en sekere belangrike aktiwiteite betyds uit te voer. By graanproduksie is hierdie een van die belangrikste aspekte van bestuur. Die bestuurskalender op jou plaas behoort al die aktiwiteite van jou onderneming te dikteer. Die ideale plantdatum ('n belangrike gebeurtenis op jou plaas) sal die 1ste Junie wees, indien jy beplan om koring te plant, of die 1ste November in die geval van 'n somergewas. Die meeste van jou beplanning en voorbereidingsaktiwiteite in die voorafgaande maande, sal wentel rondom hierdie datum. Om voortdurend vooruit te dink, is dus die wagwoord.
Hierdie deurlopende aktiwiteit is belangrik omdat dit die produsent in staat stel om betyds stappe te neem. Waarnemings in die huidige seisoen kan foute verhoed en die produsent help om beter besluite vir die volgende seisoen te neem, soos in die geval van onkruid wat geïdentifiseer word gedurende die groeiseisoen. Dit sal bepaal watter tipe onkruiddoder in die volgende seisoen gebruik moet word. Indien jy nalaat om probleme in die huidige seisoen te identifiseer, sal dit vererger in die volgende seisoen.
Herbeplan die produksiepotensiaal van die grond en bepaal die aantal hektaar wat jy beplan om te plant. Ondersoek die mark en kies winsgewende gewasse gebaseer op betroubare markinligting. Stel 'n begroting saam en berei 'n produksieplan op papier voor wat so akkuraat as moontlik is.
In die huidige marktoestande is dit belangrik om 'n kontrak te teken met 'n betroubare markagent. 'n Kontrak sal jou beskerm teen kommoditeit prysskommelinge. Teken 'n kontrak vir elke gewas teen die beste prys moontlik.
Jy sal aansoek moet doen vir 'n produksielening indien jy meer hektaar wil plant as wat jou kontantvermoëns jou toelaat. Nader 'n finansiële instansie so gou as wat jy jou produksieplan voorberei het. Om 'n produksielening goed te keur, neem tyd.
Indien jy nie in staat is om jou eie grondvoorbereiding en aanplanting te doen nie, moet jy betyds 'n kontrak teken met 'n kontrakteur. Maak seker dat die implemente benodig beskikbaar sal wees wanneer jy gereed is om te plant. Voordat jy die kontrak teken, moet jy spesiale moeite doen om die kontrakteur se implemente te ondersoek. Onthou dat enige breke gedurende grondvoorbereiding of tydens aanplanting nadelig sal wees vir die produsent self.
Die beste tyd om jou implemente te versorg is aan die einde van die plantseisoen. Indien hierdie taak nagelaat word, sal die produsent moontlik later die implemente teen hoë koste moet laat herstel. Waardevolle tyd kan ook so verlore gaan, wat kan lei tot 'n laat plantdatum. Wanneer implemente na deeglike skoonmaak gestoor word, goeie diens ontvang en beskerm word teen roes, sal die minimum voorbereidingstyd benodig word vir die volgende plantseisoen.
Gaan alle huidige strukture, soos kontoere en waterafleibane, na. Spandeer tyd om hierdie strukture in stand te hou of te herstel, om te verhoed dat waardevolle bogrond gedurende die volgende reënseisoen verlore gaan. Indien nuwe strukture gebou moet word, moet dit so gou as moontlik gedoen word. Grondbewaringsmaatreëls benodig deeglike beplanning en genoeg tyd.
Beplan aankope so goed as moontlik. Vergelyk insetprodukte en onderhandel vir die beste prys om sodoende die koste per ha so laag as moontlik te hou. Doen jou eie waarnemings gedurende die groeiseisoen om sodoende die beste produk te kies, soos 'n gewas wat goed presteer, of om dit te vervang met 'n produk wat beter presteer. Moet nie huiwer om druk op die voorsieningsmaatskappy te plaas om te verseker dat die produkte wat jy bestel betyds beskikbaar is nie.
Onthou dat daar baie spesialiste en kenners is wat jou behulpsaam wil wees met hierdie aktiwiteite. Moet nie wag tot op die nippertjie nie - beplan vooruit en bel nog vandag!
<fn>PulaImvula. ProblemMaize.2009-02.af.txt</fn>
Wat is die probleme wat ontwikkelende produsente in die gesig staar?
Dit is van uiterste belang vir die graanindustrie om struikelblokke wat in die pad van opkomende produsente oppad na kommersiële produsente staan, te identifiseer en aan te spreek.
Die grondhervormingsprogram wat deur die Departement van Grondsake geïmplementeer is, is vir baie meer van 'n frustrasie as enigiets anders - oor die algemeen is hulle prosesse só stadig dat ontwikkelende produsente geleentheid na geleentheid misloop en blanke grondeienaars hoop om aan blanke bure te verkoop as gevolg van die onvermoë van grondsake om transaksies deur te voer.
Ons het 'n kombinasie van grondeienaarsisteme in Suid-Afrika - wat die besit van grond, privaat huurgrond en kommunale grond waarop daar geen wettige ooreenkoms is nie (slegs toestemming om te gebruik), insluit. Grond wat in privaatbesit is kan as sekuriteit vir lenings gebruik word, terwyl huurgrond en kommunale grond nie daarvoor gebruik kan word nie. In die kommunale gebiede is die gebruik dat 'n familie 'n klein stukkie grond met 'n spesifieke grootte, besit (wat verskil van provinsie tot provinsie) en indien 'n produsent hy/haar boerdery wil uitbrei, hy/sy moet onderhandel met ander inwoners om hulle stukkie grond te gebruik. Daar is geen langtermyn sekuriteit van grondeienaarskap op hierdie addisionele grond nie.
Om die pH en lae fosfaatstatus van die grond reg te stel, is baie duur prosesse - subsidies word vereis, omdat ontwikkelende produsente nie die hulpbronne het om hiervoor te betaal nie.
Baie grond wat deur ontwikkelende produsente bedryf word, het nie goed beplande en voldoende kontoere en gras-waterlope nie. Alhoewel die Departement van Landbou 'n Land Care afdeling het, is hulle begroting onvoldoende om die enorme behoefte aan te spreek.
In Suid-Afrika is alle grond nie hoëpotensiaal grond wat geskik is vir gewasproduksie nie. Die omskakeling van bewerkbare grond na weiding is 'n duur, langtermyn proses. Die ontwikkelende produsente het nie altyd toegang tot so 'n omskakelingsisteem nie en gaan dikwels voort om gewasse te produseer op grond wat nie geskik is daarvoor nie, of laat dit in onbruik - waarvan nie een die opsie is nie.
Bekamping, of die gebrek daaraan, is 'n algemene probleem wat produsente in die gesig staar, veral in die kommunale gebiede waar kampdrade gesteel is. Beeste en skape loop dan vry oor al die lande.
Daar is baie ontwikkelende produsente wat toegang tot grond het (op watter sisteem van grondbesit ookal), maar hulle het nie die nodige masjinerie om daarop te boer nie. Nuwe masjinerie is baie duur en buite die bereik van baie ontwikkelende produsente. Daar bestaan min, indien enige, instansies wat gewillig is om tweedehandse landboutoerusting te finansier.
Waar landboutoerusting beskikbaar is, is dit dikwels in 'n swak toestand.
Lae winsmarges by graanproduksie, wat dit finansieel moeilik maak om toerusting in stand te hou.
Produsente wat nie oor die kennis beskik vir herstel en instandhouding nie.
Sommige grondhervormingstransaksies sluit die aankoop van 'n lopende saak in en die toerusting is dikwels oud en in 'n swak toestand, wat beteken dat die ontwikkelende produsent 'n moeilike begin het.
Toerusting word geskenk aan groepe om te deel en niemand neem verantwoordelikheid vir die instandhouding nie.
Die winsgewendheid van graanproduksie is gedurende die afgelope jare onder groot druk. Die afgelope seisoen was oor die algemeen 'n winsgewende een, omdat gewasse teen ou insetpryse aangeplant is en die graan verkoop is teen nuwe gewaspryse. In die meeste dele was die reënval ook bo-gemiddeld. Daar is slegs 'n paar produsente wat genoegsame fondse het om gewasse aan te plant sonder om leningsaan te gaan. Wanneer die winsmarge klein is en rentekoerse hoog, is die risiko vir graanproduksie net te hoog om die leen van 'n groot som geld om 'n gewas in die grond te kry te regverdig.
Baie lenings-instansies vereis 'n verband op die eiendom om 'n lening goed te keur. Produsente op huurgrond of kommunale grond kan nie die grond as sekuriteit gebruik nie en daarom word hulle leningsaansoeke afgekeur.
Baie lenings-instansies vereis insetversekering vir 'n produksielening. Insetversekering, indien goedgekeur, is slegs effektief wanneer die gewas opgekom het en teen hierdie tyd is meeste van die koste al aangegaan. Sommige instansies is nie gewillig om die lening goed te keur voordat die versekering nie goedgekeur is nie. Dit skep 'n netelige situasie. 'n Ander dilemma is dat die versekering slegs 65% van die koste waarborg - wie sal die res van die risiko dra?
Daar is ongelukkig voorvalle waar ontwikkelende produsente nie hulle ooreenkomste om lenings terug te betaal nagekom het nie en dit het gelei tot versigtigheid aan die kant van leners.
Boerdery is moeilik en hoe minder ondervinding jy het, hoe groter die risiko. Wanneer die winsgrens klein is, is daar min plek vir foute. Ontwikkelende produsente is dikwels nog besig om hulle boerderyvaardighede te ontwikkel en is daarom 'n groter risiko vir lening-instansies.
Ontwikkelende produsente is "leerders" en daarom benodig hulle ondersteuning, opleiding en mentorskap.
Personeel van die Departement is dikwels nie toegerus om die kwaliteit ondersteuning wat vereis word te gee nie. Baie het geen praktiese boerderyondervinding nie. Hoewel hulle gewillig mag wees en die nodige akademiese kwalifikasies het, is hulle nie in staat om die "hand aan die ploeg te slaan" nie.
Om mense op te lei, is duur en dit neem tyd. Regeringsdepartemente het baie personeel wat betaal word om die werk te doen, maar nie toegerus is nie. Wanneer die privaatsektor betrokke raak, moet iemand dit finansier - wie betaal?
Produsente bevind hulself dikwels in 'n posisie waar hulle nie weet wie se advies om te volg nie - die voorligtingsbeampte van die Departement Of die adviseur van die agri-besigheid wat die produksiekrediet moet verskaf Of die kommoditeitsorganisasie wat die ondersteuning bied Of die mentor Ongelukkig gee hulle nie altyd dieselfde inligting nie?
Om te leer boer is om groot risiko's te neem - indien mense produsente wil word sal hulle heel waarskynlik foute maak. Daar is 'n groot behoefte vir 'n veiligheidsnet om produsente te vang wanneer hulle misluk. Op hierdie stadium is sommige produsente in die bevoorregte posisie om finansiering te ontvang van 'n agri-besigheid en kan daarom toegang verkry tot 'n toelaag van die Mielietrust vir kalk, fosfaat en insetversekering (op hulle mielielande). Daar is egter ander ontwikkelende produsente wat óf nie mielies plant nie óf nie goedkeuring kan kry vir 'n produksielening deur 'n agri-besigheid nie en daar is dus geen ondersteuning vir kalk, fosfaat en versekering nie. Dit sal wonderlik wees indien die regering vorendag kan kom met 'n veiligheidsnet om produsente by te staan.
<fn>PulaImvula. ProblemsOpot.2009-07.af.txt</fn>
Daar bestaan 'n paar redes vir die belangstelling in die ontwikkeling van swart produsente in Suid-Afrika. Produktiewe grond word byvoorbeeld herverdeel, voedselpryse het skerp gestyg en daar is kommer oor nasionale en internasionale voedselsekuriteit.
Baie is reeds gesê oor wêreldvoedsel voorrade, internasionale voedselsekuriteit, die reg tot voedsel en behuising. Tog word al hierdie kos geproduseer deur iemand iewers op aarde - daar is 'n individu betrokke. Dit is belangrik om op die individu te fokus. Ons moet die individu ontwikkel en bevoeg sodat hy/sy 'n totale kommersiële produsent kan word wat kan bydra tot die nasionale voedselmandjie.
Hoekom is mense geïnteresseerd in ontwikkelende produsente?
Die landbousektor moet een gesamentlike en gemeenskaplike stem hê.
Landbou is die bron van voedsel en vesel vir die wêreld en bly die hoeksteen van baie ekonomieë.
Landbou is 'n belangrike werkverskaffer.
Landelike vooruitgang verminder die druk op die reeds gespanne stedelike bronne.
Indien 30% van die grond in die hande van voorheen benadeelde mense moet wees, kan ons aanneem dat 30% van landbouprodukte deur hierdie produsente geproduseer sal word. Dus sal 30% van alle insette vir landbou deur hierdie produsente aangekoop word.
Wat is die probleme wat ontwikkelende produsente in die gesig staar?
Winsgewendheid van graanproduksie was die afgelope jare onder uitermatige druk. Insetkoste is voortdurend aan die toeneem, terwyl die prys van die produk nie ooreenstemmend gegroei het nie. Daar is slegs 'n paar produsente wat genoeg fondse het om 'n gewas aan te plant sonder om gebruik te maak van lenings. Wanneer winsmarge klein is en rentekoerse hoog, is die risiko geassosieer met graanproduksie te hoog om die leen van groot hoeveelhede geld benodig om 'n gewas in die grond te sit, te regverdig. Produsente in Suid-Afrika moet met die internasionale mark kompeteer, terwyl die speelveld nie gelyk is nie.
Ontwikkelende produsente is "leerders" en hulle benodig ondersteuning, opleiding en mentorskap.
Departementele personeel is dikwels nie toegerus om die kwaliteit-ondersteuning wat benodig word, te gee nie. Baie het geen praktiese boerdery-ervaring nie en alhoewel hulle gewillig mag wees, en oor die nodige akademiese kwalifikasie beskik, is hulle nie in staat om "die ploeg in die grond" te sit nie.
Kommoditeite-organisasies doen goeie werk, maar die koste-implikasies is hoog.
Baie ontwikkelende produsente het probleme om produksielenings te bekom.
Baie uitleeninstansies vereis 'n verband op die eiendom om 'n lening te verseker. Produsente op huurgrond of kommunale grond kan nie die grond as sekuriteit aanbied nie en daarom word hulle leningsaansoeke afgekeur.
Baie uitleeninstansies vereis insetversekering vir 'n produksielening. Insetversekering, indien goedgekeur, kom egter eers in werking nadat die gewas opgekom het, terwyl meeste van die kostes reeds aangegaan is. Sommige instansies is nie gewillig om lenings te gee voordat die versekering goedgekeur is nie, wat 'n netelige situasie veroorsaak. Die versekering dek ook net 65% van die kostes - die orige 35% bly 'n risiko.
Boerdery is moeilik en hoe minder ondervinding jy het, hoe groter is die risiko. Wanneer marges klein is, is daar nie ruimte vir foute nie. Ontwikkelende produsente is dikwels besig om hulle boerderyvaardighede te ontwikkel en is daarom 'n groter risiko vir gelduitleners.
Baie ontwikkelende produsente het toegang tot grond, maar het nie die nodige toerusting om daarop te boer nie. Nuwe toerusting is baie duur en buite bereik van baie ontwikkelende produsente. Daar is baie min, indien enige instansies, wat bereid is om tweedehandse landboutoerusting te finansier.
Waar landboutoerusting beskikbaar is, is dit dikwels in 'n swak toestand.
Lae winsmarges, wat in graanproduksie dit finansieel moeilik maak om toerusting in stand te hou.
Produsente wat nie altyd die kennis oor herstel en instandhouding beskik nie.
Sommige grondhervormingstransaksies wat die aankoop van 'n lopende saak behels en die toerusting is dikwels oud en in 'n swak toestand. Dit beteken dat die ontwikkelende produsent 'n stadige begin het.
Die grond-hervormingsprogram wat deur die Departement van Grondsake geïmplementeer is, is 'n frustrasie vir baie. Oor die algemeen is hulle prosesse so stadig dat ontwikkelende produsente geleentheid na geleentheid verloor en wit grondeienaars dwing om aan hulle wit bure te verkoop as 'n resultaat van die onbevoegdheid van Grondsake om 'n ooreenkoms te bereik. Daar is geen behoorlike vereistes vir die identifisering van beskikbare begunstigdes vir grond-herverdeling nie.
Die herstel van die pH van grond deur kalktoediening is 'n baie duur operasie, omdat sommige dele tot 14 ton kalk per ha benodig. Produsente is oor die algemeen nie in staat om hiervoor te betaal nie en daar is nie 'n konstante beleid in plek wat ontwikkelende produsente in staat stel om by die staat aansoek te doen vir bystand nie. Verskillende provinsies het programme gehad, maar daar is geen standaardsisteem nie.
Verkeerde landboupraktyke oor baie jare het fosfaat-hulpbronne in baie dele uitgeput. Soos met bekalking, is hierdie 'n duur operasie en daar is geen subsidies in plek nie.
Baie van die grond waarop ontwikkelende produsente boer, het nie goed beplande en voldoende kontoere en gras-afleibane nie. Alhoewel die Departement van Landbou 'n afdeling van "land care" het, is hulle begroting onvoldoende om die enorme behoefte aan te spreek. Die beskadiging van grond deur wind- en watererosie is dikwels onomkeerbaar.
Wat hou mense arm?
Produsente moet toegang tot grond en masjinerie hê as hulle kommersiële produsente wil wees. In sommige provinsies is daar 'n ernstige tekort aan landbou-infrastruktuur, byvoorbeeld paaie, graansilo's, graandroërs, stropers ens.
Produsente benodig opleiding, ondersteuning en 'n funksionele voorligtingsdiens.
Mense moet bemagtig word om dinge vir hulself te doen. Hulle moet leer om self "vis te vang".
Die onvermoë van staatsamptenare om te doen waarvoor hulle betaal word, hou mense arm byvoorbeeld: gebrek aan dienslewering deur Grondsake en swak dienslewering deur landbou departemente.
Arm mense is kwesbaar en kan uitgebuit word. Dit is belangrik dat almal betrokke by die ontwikkeling van produsente oor eerlikheid en integriteit beskik.
Toepaslike wetgewing en handelsbeleid om die plaaslike landbou te beskerm.
Geld beskikbaar gestel deur Agri-besighede en die Landbank.
Stel fondse beskikbaar vir die heropleiding van voorligtingsbeamptes.
Gedeeltelike befondsing moet deur kommoditeite-organisasies werk.
Oorweeg 'n finansiële pakket vir landboutoerusting.
Ontwikkel, bevoeg en lei produsente op.
Lei voorligtingsbeamptes op en ontwikkel hulle.
Voorsien tegniese bystand aan ontwikkelende produsente.
Voorsien al die vereiste insette teen kompeterende kwaliteit en prys.
Voorsien 'n mark vir die produk.
Voorsien tegniese ondersteuning.
<fn>PulaImvula. Producer.2009-12.af.txt</fn>
Die wenner van die Graan SA Ontwikkelende Produsent van die Jaar is aangekondig tydens 'n spoggeleentheid by The Theater on the Track in Kaylami op 9 Oktober 2009.
Die kandidate van die 2009 Ontwikkelende Produsent van die Jaar-kompetisie is geidentifiseer.
Shimi Makoka van Vanderbijlpark, Gauteng provinsie.
Vanjaar se Ontwikkelende Graanprodusent is Samuel Moloi van die Vrystaat. Ons wil graag vir Samuel, sowel as die ander finaliste, gelukwens met hierdie uitstaande prestasies.
<fn>PulaImvula. Producer.2010-08-06.af.txt</fn>
Die genomineerdes asook die finaliste vir die 2010 Ontwikkelende Graanprodusent van die jaar is aangekondig en die wenner sal aangewys word by 'n glansgeleentheid gehou deur Graan SA op 8 Oktober 2010.
David Maleleka - Kestell, Vrystaat Provinsie.
Thabo Macholo - Kestell, Vrystaat Provinsie.
Daniel Mocwiri - Mareetsane, Noordwes Provinsie.
Frans Gaoganediwe - Ventersdorp, Noordwes Provinsie.
Klerk Melken - Mofufutso, Noordwes Provinsie.
William Matasane - Senekal, Vrystaat Provinsie.
David is gebore in 1954 op 'n plaas in die Kroonstad distrik. Hy het op die plaas grootgeword en het 'n plaaslike plaasskool tot en met standerd 3 (graad 5) bygewoon. Vanaf 14 jarige ouderdom het hy op die plaas van mnr. AJ Jonker gewerk, waar hy sy liefde vir boerdery ontwikkel het. David is getroud met Evelena wat 'n wonderlike vrou is - sy bestuur die trekkers op die plaas!
Na 'n paar jaar het hy hom op Witsieshoek gevestig waar hy kontrakwerk gedoen het vir die myne in die Goudveld area. In 1991 het David gesien dat die regering adverteer vir mense wat geinteresseerd is om grond in die Kestell-distrik te koop. In 1992 het hy die grond gehuur wat hy tans op boer. Dit was later moontlik vir hom om die grond te koop deur middel van 'n lening vanaf die Land Bank. David se plaas strek oor 272 hektaar, waarvan 252 hektaar bewerkbare grond is.
Vir baie jare het David die plaas uitverhuur aangesien hy nie self genoeg geld bymekaar kon maak om te boer nie. David het in 2008 weer begin boer. Gedurende 2009 het hy 'n goeie koringoes geproduseer op 106 hektaar grond en het ook 88 hektaar mielies en 28 hektaar droë bone, geplant. Die droë bone het werk verskaf vir 'n klompie vroue vanaf Qwa-Qwa. David sê hy is besig om sy boerdery soos 'n trapsuutjies (verkleurmannetjie) te ontwikkel.
Thabo is gebore in 1982 en het begin skoolgaan op Laerskool Tweeling. In 1989 het sy pa die plaas gekoop waar hulle tans boer. Sy liefde vir boerdery het op 'n vroeë ouderdom ontwikkel. Hy het in 2003 by Paul Erasmus Hoërskool gematrikuleer en het besluit om by sy pa op die plaas aan te sluit. Op skool het hy aan atletiek deelgeneem en ook rugby gespeel vir sy provinsie, waar hy in die onder 17, 19 en 21 Suid-Afrikaanse rugbyspanne gespeel het.
Thabo is baie lief vir die boerdery en wil graag 'n sukses op sy eie plaas wees. In 2009, saam met sy pa, het hy 25 hektaar koring, 99 hektaar mielies en 33 hektaar droëbone geplant. Thabo is besig om as produsent te groei en wil graag meer leer. Hy het al verskeie kursusse bygewoon, hy is 'n lid van die Maluti studiegroep en luister na ouer produsente wat hul kennis en ondervinding deel.
Thabo is ernstig oor finansiëlebestuur en -beplanning en is baie opgewonde oor die moontlikheid om meer droë bone te plant, aangesien dit meer winsgewend as ander graan is. Hy hoop, soos ander produsente, dat die prys van graan sal toeneem sodat dit moontlik is om 'n wins te maak en terug te ploeg in die boerdery. Thabo wil eendag 'n groot kommersiële produsent wees; hy wil graag saam met ander kommersiële produsente werk sodat hy meer ondervinding kan op doen.
Kokamo Daniel Mocwiri is in 1949 gebore in die dorpie Siberia in die Noordwes (in die omgewing van Mareetsane). Hy is die jongste in sy familie en die enigste seun van 9 kinders. Hy het in Siberia begin skoolgaan, waarna hy sy graad 12 voltooi het by Itlotleng Sekondêre skool in Mareetsane. Hy het daarna verder studeer by die Batswana Opleidingskollege. Hy het ook 'n korrespondensie-kursus gedoen deur Damelin en Vista Universiteit en sodoende sy onderwys diploma verwerf. Hy het sy graad deur die Noordwes-universiteit verwerf en het begin as onderwyser by Monnapula Primêre skool waar hy gewerk het van 1975 - 2008. Hy is met Evelyn getroud en hulle is geseën met 6 kinders, 2 seuns en 4 dogters.
Sy pa het hom geleer dat daar verskillende maniere was om 'n bestaan te voer. As jong seun op skool het hy begin leer om met 'n span osse te ploeg. Dit was die begin van 'n lewenslange liefde vir landbou. In 1975 het hy saam met sy pa 'n winkel in die dorpie gebou en 1977 het hy sy eerste trekker gekoop. In 1988 is sy pa oorlede en, omdat hy in die onderwys was, het hy sy grond uitverhuur aan die Mareetsane boerderyprojek tot 1993. In 1994 het hy op sy eie begin boer op 75 hektaar grond met sy eie trekker.
Daniel het sy boerdery uitgebrei terwyl hy onderwys gegee het en het later 'n familielid gevra om hom by te staan op die plaas. Die skool waar hy skool gehou het, was in die dorpie en het dit vir hom moontlik gemaak om na skool sowel as gedurende skoolvakansies te boer. Daniel boer vandag op 200 hektaar gemeenskaplike grond. Hy het hierdie jaar 100 hektaar mielies en 100 hektaar sonneblom geplant.
Daniel het in 2009 die Siberia-studiegroep gestig en is as die Voorsitter verkies. Hy het in 2009 deel geword van die gevorderde lede van die Graan SA Ontwikkelingsprogram. Daniel verstaan die waarde van 'n ondersteuningsnetwerk en het baie waardering vir die ondersteuning wat hy van mnr. James van der Linde van Technichem ontvang, wat saad en chemikalieë aan hom verskaf, asook mnr. James Moeng wat kunsmis aan hom verskaf. Daniel finansier al vir baie jare sy graan produksie deur die Land Bank.
Frans is op Sterkstroom gebore in 1957; hy is oudste van tien kinders. Frans het by Mesweng Primêre skool, skool gegaan, waar hy graad 7 voltooi het. Sy vrou, Phina, is in die Sterkstroom distrik gebore en het graad 7 voltooi by die Rabana Primêre skool. Sy is tans 'n huisvrou en help met die braaikuiken-boerdery.
Na skool, vanaf 1985 - 1989 het hy op 'n plaas in die Sterkstroom distrik vir Senwes gewerk. Hy het gedurende hierdie tyd proewe geplant. Hy het baie goeie ondervinding in mielieproduksie en goeie boerderypraktyk ervaring opgedoen. Vanaf 1990 - 1993 het hy vir Senwes gewerk in Sterkstroom. Frans is oorgeplaas na die bees- en skaapafdeling waar hy K.I. spuit en dosering gedoen het. Dit was hier waar hy sy liefde vir die Bonsmara beeste ontwikkel het. Nadat die Bonsmaras verkoop is, is hy in 2000, oorgeplaas na die melkboerdery-afdeling, waar hy aangehou het met K.I. op die Frieskoeie. Hy het ook die voeding- en inentingsprogram bestuur. Hy het voortgegaan met die plant van proewe vir Senwes nadat Senwes die plaas verkoop het. In 2002 is Frans na Senwes se Hoofkantoor op Sterkstroom oorgeplaas, waar hy 'n drywer geword het.
Hy het in 2002 begin boer op die bestaande grond. Hy het in 2001 aansoek gedoen vir 'n lening by die Land Bank, wat in 2002 goedgekeur is. Hy het die plaas, met alles daarop, wat twee trekkers, twee ploeë, 'n paar ander implemente en twee braaikuikenhuise (wat 56 000 hoenders huisves) insluit, gekoop. Die huise is in volle produksie en daar is tans sewe en 'n half siklusse per jaar. Frans het 'n vaste kontrak met Rainbow Chickens.
Hy het oor die afgelope agt jaar sy trop beeste uitgebrei tot 38 beeste, sy trop skape het toegeneem tot 63 skape, hy het nog 'n trekker aangeskaf, 'n Toyota Hilux bakkie, 'n hammermeule en ook sy hoenderhokke opgegradeer deur plafonne, waterpunte en voedingslyne te installeer. Hy het ook die heinings verbeter. Storte vir die werkers is steeds in aanbouing.
Frans wil graag sy besigheid uitbrei en nog 'n plaas aankoop. Hy wil 'n volwaardige kommersiële produsent wees. Dit is slegs moontlik deur middel van harde werk, kursusse bywoon en die oplei van personeel. Frans voel ook dat die regering na hulle projekte moet omsien, produsente moet aanmoedig om uit te brei en mense behoort te verwyder van mislukte projekte. Frans sê hy word goed ondersteun deur die plaaslike kommersiële produsente rondom Ventersdorp.
Klerk Melken is in 1970 gebore in Mofufutso dorpie in die Noordwes provinsie. Hy is die tweede van tien kinders van John en Dora Melken, wat nog steeds in dieselfde area boer. Hy het begin skoolgaan in Mofufutso by Khunwana Middelskool en het sy graad 11 by Atamelang Hoërskool voltooi. Hy het as plaaswerker begin in 1992 tot 2000. Klerk is met Joyce in 2002 getroud en hulle het 3 kinders, een dogter en twee seuns.
Klerk het op 'n baie vroeë ouderdom begin boer, met slegs 50 hektaar, toe hy sy eerste produksielening van NWK in 2001 gekry het. Hy het vroeg in Februarie 2003 een kalf gekoop. Hy het tans 16 koeie. In 2008 het hy een skaap en een bok gekoop en het nou 20 skape en 10 bokke. Hy het ook 80 hoenders.
Klerk het in 2000 by die Mofufutso-studiegroep aangesluit, terwyl hy steeds as plaaswerker gewerk het. In November 2008 is hy as Voorsitter van hierdie studiegroep verkies. Hy het meeste van Graan SA se Opleidingskursusse bygewoon wat die volgende insluit: Inleiding tot Mielieproduksie, Inleiding tot Sonneblomproduksie, Kontrakteurskursus, Instandhoudingskursus, Basiese Enjinherstelkursus, Inleiding tot Sorghumproduksiekursus, Gevorderde Mielieproduksie aan Gevorderde Boere, Agri-Besigheidbestuur en Plaasbeplanning en -Bestuurskursus.
Tans boer hy op 150 hektaar gehuurde gemeenskaplike grond wat 'n diepte het van 80 cm. Hy het 60 hektaar sonneblom, 42 hektaar geelmielies en 48 hektaar witmielies geplant. Aangesien hy in 'n droë deel van die land boer, is Klerk baie bewus van die noodsaaklikheid van grondvogbewaring. Klerk droom daarvan om sy eie plaas te besit (asook om oor die titel akte te beskik). Hy sal graag sy boerdery wil uitbrei tot wanneer hy 1 000 hektaar in 'n area waar die grond diep is besit en die reënval hoog is! Klerk word ondersteun deur mnr. Du Toit van Technichem en glo daarin om homself te omring met mense wat hom ondersteun en oor die nodige kennis beskik.
Klerk sê dat hy baie lief is vir landbou omdat hy self 'n gemotiveerde mens is wat homself wil ontwikkel en dinge op die regte manier wil doen.
William is gebore in die Winburg-distrik, waar hy op 'n plaasskool skoolgegaan het. Hy het later op Hoërskool Winburg skool gegaan. Hy het begin werk by Allemanskraal (meer bekend as Aventura oord Aldam). Hy het begin werk as kelner, toe as 'n sjef en uiteindelik was hy restaurantbestuurder tot 2004. Hy het saam met drie vennote by boedery betrokke geraak terwyl hy by Aldam gewerk het. In 2004 het hy die plaas Verblyden gekoop waar hy saam met sy vrou en kinders woon. Hulle boer op hulle eie sonder enige vennote. Hier produseer hulle sonneblom en mielies. (William sê dat hy sy vingers verbrand het met koring twee jaar gelede en huiwerig is om weer te probeer - veral teen die huidige pryse).
William sê dat hy graag vir sy kinders die geleenthede wil gee wat hy nooit gehad het nie. Sy oudste dogter is besig met haar vierde jaar B. Com, sy tweede dogter is in haar derde jaar elektriese ingenieurswese, sy jongste dogter is in haar tweede jaar by die Sekretariële Kollege en Johannes die boer'', is op skool op Senekal in graad 4.
William is 'n suksesvolle produsent en boer tans op 900 hektaar. Sy eie plaas is 400 hektaar en hy huur addisionele grond in Ventersburg (van swartboere wat nie die grond benut nie) en veldgrond vanaf die Winburg munisipaliteit. William wil graag meer grond koop in die Senekal distrik, maar kla dat die regering slegs die mense wil help wat geld sluk en nie hulle wat iets reg kry nie.
William gebruik 'n kombinasie van finansiering - sy eie geld en produksielenings van VKB en die Land Bank. Sy sonneblomoes het hierdie jaar vir sy volle produksielenings betaal en die wins op sy mielies sal hy in sy sak steek. Hy het in Senekal 110 hektaar mielies en 145 hektaar sonneblom geplant. Hy het ook 60 hektaar mielies en 75 hektaar sonneblom in Ventersburg geplant. Hy het 'n trop beeste van 90 koeie en kalwers en is trots op sy 91% kalfpersentasie. Hy het tans 30 skape en sê dat hy nie sy trop kan uitbrei nie aangesien dit te naby is aan die Matwabeng nedersetting in Senekal.
William is bekommerd oor die prys van graan. Nougesette finansiële praktyke is krities tot sy besigheid en hy belê slegs waar hy 'n opbrengs verwag. Hy sê dat hy nie die koop van nuwe toerusting wat die grootste deel van die jaar in die stoor staan nie kan regverdig. Hy gee baie aandag aan sy meganiese instandhouding, waar elke ding 'n plek het en goed versorg word.
William is 'n onafhanklike denker, maar die ondersteuning wat deur Johan Kriel van Graan SA gegee word, is vir hom baie waardevol. Mnr Philip Basson, 'n plaaslike kommersiële produsent help en ondersteun hom deurentyd, wat hy ook baie waardeer.
<fn>PulaImvula. ProducerMaize.2009-03.af.txt</fn>
Gaan die produsent weer die blaam dra?
Daar is in elke storie altyd 'n goeie en 'n slegte ou en in die voedselproduksieketting is die produsent byna altyd die slegte ou. Hy word geblameer wanneer kos duur is of wanneer die kwaliteit swak is. Wanneer ons kyk na die proses wat gevolg word om voedsel op die verbruiker se tafel te kry, is daar verskeie rolspelers en die proses is baie, baie lank.
Hierdie vorm deel van die proses sodat die regte plante verbou kan word - die mielies, koring, sorghum, sonneblom, bone, ens.
Beskik oor aanvaarbare vlakke van proteïne, olie, koolhidrate, ens.
In staat wees om gestoor te word en veilig vervoer te word.
Kunsmis, wat in die produksiesiklus gebruik kan word en in die voedingsbehoeftes van plante kan voorsien, moet ontwikkel word. Plaagdoders en onkruiddoders moet ontwikkel word om gewasse teen onkruid, peste en siektes te beskerm.
Dit versprei word na Agribesighede.
Die graan koop.
Die oes aan die plaaslike silo lewer.
Die gewas aan meulenaars verkoop (of aan die uitvoermark).
Verpak die produk en versprei dit na die groothandelaars.
Om die verpakte produk aan die kleinhandelaar te verkoop.
Om aan die verbruiker te verkoop.
Hierdie kort verduideliking sluit nie al die verskillende stappe in nie, omdat die detail verskil van produk tot produk. Nadat die koring gemaal is, moet dit byvoorbeeld gebak word voordat dit aan die verbruiker verkoop word; indien die gewas gars is, moet dit gemout en gebrou word vir bier.
Mense en prosesse is betrokke by hierdie proses en dit vorm die landbouwaardeketting. Almal langs die pad moet wins genereer om in besigheid te kan bly.
Nou bestaan die vraag - is slegs die produsent te blameer vir prysstygings in voedsel?
n Blikkie bier, is minder as 3% van die prys die gars.
Besigheid dra risiko - alle besigheid dra 'n sekere mate van risiko.
Produsente het nie 'n keuse oor prys nie - hy kan nie besluit wat hy wil hê per ton mielies nie, omdat alle graan opgeveil word en die prys dan is wat die produsent ontvang. In baie gevalle word die produsent gedwing om 'n prys te aanvaar wat minder is as wat dit hom gekos het om die gewas te produseer.
As ons ter illustrasie kyk na die afgelope koringseisoen in die Vrystaat, was dit 'n baie swak jaar met min reën. Die produsente in verskeie dele was nie eers in staat om een ton per hektaar te oes nie. Die produksiekostes vir koring is in die omgewing van R4 200 per hektaar en die prys wat die produsent vir sy koring gekry het, was in die orde van R3 000 per hektaar. Dit beteken dat, indien 'n produsent een ton per hektaar geoes het, hy 'n verlies van R1 200 per hektaar gehad het.
Indien jy 'n bakker is, koop jy die meel en jy besluit oor die prys wat jy vir jou broodrolletjies wil vra. Indien die verbruiker nie bereid is om daardie prys te betaal nie, hou jy op om meel te koop en te bak totdat die prys verbeter. Wanneer die produsent egter besluit het om 'n gewas aan te plant, kan hy nie die proses stop en wag tot toestande verbeter nie - hy het alreeds geld spandeer en moet die gewas oes en verkoop.
Ons produsente is kosbaar - hulle is hardwerkend, neem risiko's, voorsien voedsel en skep werksgeleenthede vir die mense van Suid-Afrika. Onthou dat ons slegs voedsel kan invoer wanneer ander lande 'n surplus het en terwyl ons land die buitelandse valuta het om vir die invoere te betaal. Indien toestande swak is in ander uitvoerlande, sal hulle die voedsel vir hulself hou en ons sal dit nie kan koop nie. Indien die wisselkoers negatief teenoor die rand draai, sal ons nie die fondse hê om te betaal vir invoergraan nie en mense sal honger ly, soos die geval in baie ander Afrika-lande. Voordat ons die produsente blameer vir hoë voedselpryse, moet ons ondersoek instel en verstaan hoekom pryse gestyg het. Indien ons nie ons produsente ondersteun en help om in produksie te bly deur winsgewend te boer nie, sal ons nasie verhonger.
<fn>PulaImvula. Profile(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Xolile Dasheka is gebore op 'n plaas in die Petrusburg distrik. Sy pa was 'n plaaswerker en sy moeder 'n huishulp. Xolile het 'n graad in Bestuur- en Leierskap en 'n Diploma in Arbeidsverhoudingsbestuur. Hy het sy plaas Lemoenkloof in die Jagersfontein distrik, in 2006 met 'n lening van die Land Bank aangekoop. Sy plaas is 1 134 hektaar in grootte, met 145 hektaar bewerkbare grond en 989 hektaar wat gebruik word vir weiding. Xolile boer hoofsaaklik met mielies, beeste, varke, pluimvee en groente.
Hoe finansier jy jou gewas?
Die afgelope twee seisoene het ek nie my graan wat ek geproduseer het, verkoop nie. Ek het dit gebruik my om vee aan te vul. Ek het sommige van my wins gebruik om die volgende jaar se produksie te finansier. As gevolg van stygende koste sal ek probeer om 'n lening by die Land Bank te kry vir hulp.
Wat is jou perspektief op die finansiële aspekte van die landbou?
'n Produsent moet baie dinge wees, byvoorbeeld, hy moet 'n finansiële kundige, ekonoom, bemarker en nog baie meer wees. Winsmarges by graanproduksie is baie klein. Ons het dit nodig dat die publiek lojaal is teenoor die Suid-Afrikaanse produsente en plaaslike produkte koop. Invoertariewe op koring moet in ons land ingestel word. Insetkoste soos diesel en kunsmis, maak ons dood. Landbou is nie 'n loopbaankeuse vir jong swart mense nie, hulle sien geen toekoms daarin nie. As koste en invoere nie beheer word nie, sal onregverdige mededinging teen gesubsidieerde goedere die Suid-Afrikaanse produsent se ondergang beteken.
Waar koop jy jou insette aan?
Nadat ek kwotasies verkry en vergelyk het en gekyk het na naverkope diens wat gelewer word, koop ek by die verkoopsverteenwoordigers van die insetmaatskappye.
Wat is die rol van die Regering in die landbou en hoe vervul hulle dit?
Die regering moet vir die produsente sorg. Produsente verskaf werk en stabiliteit in die landelike gebiede. Daar moet gekyk word na die grond en hulp wat aan opkomende produsente gegee word om suksesvol te wees, deur aan hulle subsidies en toerusting te gee. Mentorskap van kommersiële produsente moet aangemoedig word. Betaal goeie geld en kry hulp waar nodig. Die Regering probeer, maar hulle is nie op die oomblik suksesvol nie.
Waaraan skryf jy jou sukses toe?
Die feit dat ek in staat was om te diversifiseer, het my gehelp. Vee gee jou stabiliteit en help met jou kontantvloei. Varke en hoenders het my gehelp om my lopende koste elke maand te dek. Ek het 'n klein stukkie grond van ongeveer drie hektaar wat ek kan besproei. Ek plant groente vir vinnige kontantomset. Die feit dat ek 'n deeltydse produsent is met 'n vaste werk, help ook. As boerdery meer winsgewend kan raak, sal ek 'n voltydse produsent word.
Wat sien jy as bedreiging vir jou vordering en sukses?
Ek is bekommerd dat die politieke onstabiliteit, misdaad en roekelose toesprake in die media en die pers my kans om suksesvol te wees, sal ontneem. Winsgewendheid is ook 'n belangrike faktor.
Watter aspekte van jou boerderyonderneming sou jy wil verbeter?
Ek wil graag meer deskundige kennis oor grondvoorbereiding, waterbewaring en teling van vee opdoen. Ek wil ook graag opleiding vir my werkers kry.
Wat is jou oorlewingstrategie vir hierdie jaar?
Ek wil seker maak dat my ondersteuningstruktuur in plek is. Graan SA en my studiegroep is belangrik om my by te staan. Ek wil ook graag my lewendehawe uitbrei, naamlik my vleisbeeste. As die misdaad faktor dit toelaat, wil ek met skape begin boer.
<fn>PulaImvula. Profile(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Sibongile Victor Michael Mahlinza is gebore in Estcourt op 14 Julie 1961 en het grootgeword in die Ntabamhlophe (Wit Berg) area. Hy het sy primêre opvoeding in 1968 op Korenveld Primêre Skool begin. In 1976 woon hy die Mtshezi Hoërskool by, waar hy graad 11 in 1982 slaag.
In 1983 het hy besluit om in Johannesburg te gaan werk, en werk as sekretaris by 'n konstruksie kontrakteur vir een jaar. Daarna werk hy as 'n stoorman by 'n chemiese maatskappy in Johannesburg tot 1986. Van 1987-1988 was Victor in diens van M & L Distributors as 'n vragmotorbestuurder. Van 1989 tot 1995 is hy subkontrakteur vir AMCA Konstruksie vir die aflewering van produkte. Gedurende 1996 wou Victor boer en is hy terug huis toe. Hy begin boer en gebruik osse om sy bewerking te doen. Hy koop sy eerste trekker in 2003.
Victor is getroud met Linah en hulle is geseën met vyf kinders, drie dogters en twee seuns. Fikile (26) het twee kinders. Sizwe (19) voltooi graad 12 in Pietermaritzburg by Zakhe Landbou Kollege en voltooi 'n groentekursus by Buhle Kollege in Delmas en werk tans saam met Victor op sy plaas. Zandile (15) is in graad nege in Abantungwa Hoërskool en Mpumelelo (11) is in graad vier in Mathamo Primêre Skool.
Victor is ook verloof aan Norah en hulle het drie kinders, een seun en twee dogters. Ayanda (24) voltooi graad 12 in Mtshezi Hoërskool en verwerf 'n N3 sertifikaat in Siviele Ingenieurswese aan Berea Tegniese Kollege in Durban. Ayanda werk ook saam met sy pa op die plaas. Sy twee dogters, Thakasile (20) is tans in graad elf in Abantungwa Hoërskool en Bongeka (12) is in graad ses in Mathamo Primêre Skool.
Victor het twee trekkers, 'n Massey Ferguson 440 4 x 4 en 'n Massey Ferguson 5465 en besit ook 'n Colt 2,8 motor. Hy gaan baie bereik in boerdery, want hy het grootgeword in 'n boerdery-omgewing. Hy het visie en is mans genoeg om die uitdagings van 'n produsent die hoof te bied.
Hoe gaan hy sy gewasse finansier?
Victor maak nie gebruik van 'n finansierder nie, maar finansier sy eie gewasse, wat tans 'n probleem vir hom is, omdat hy hoofsaaklik kommunale grond gebruik en ongeveer vyftien hektaar bewerkbare grond van 'n kommersiële produsent huur.
Waar kry hy sy insette?
Hy koop al sy insette van TWK in Winterton en koop sy chemikalieë van Farmers Agri-Care in Winterton. Victor koop saad direk vanaf Pannar en Monsanto en is baie tevrede met die diens wat die insetverskaffers bied.
Wat is die rol van die Regering in die landbou en hoe vervul hulle dit?
Victor sien die rol van die Departement van Landbou in sy area as baie positief omdat hulle hom goeie ondersteuning gee en voel dat die Departement van Landbou sy rol vervul. Die plaaslike Departement van Landbou het die produsente gehelp om geelmielies te plant vir die SAB. Sy sukses in die landbou kan toegeskryf word aan goeie beplanning en baie harde werk.
Wat sien hy as 'n bedreiging vir sy vordering en sukses?
Hy voel sy grootste bedreiging vir sy vordering, is die finansiering van sy oes reg deur tot by die bemarking stadium. Arbeidskoste is ook vir hom 'n groot bron van kommer.
Watter aspekte van sy boerdery sou hy graag wou verbeter?
Victor sou graag wou verbeter op sy vee-en bokboerdery, omdat hy dit sien as 'n baie belangrike faktor om sy gewasboerdery te stabiliseer. Sy oorlewingstrategie vir hierdie jaar is diversifisering; daarom plant hy mielies, droë bone, groente en sigorei onder kontrak vir Nestle.
<fn>PulaImvula. Profile(maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Monica Mathamba woon in die Mthatha Mbozisa Administratiewe gebied waar sy deel is van die Mbozisa Boerevereniging. Monica boer op kommunale grond en het daarin geslaag om haar ses hektaar te omhein.
Monica het die volgende Graan SA opleidingskursusse bygewoon: Inleiding tot Mielieproduksie, sowel as die Gevorderde kursus in Mielieproduksie. Monica het haar mielieproduksie verbeter met behulp van die kennis en vaardighede wat sy opgedoen het as 'n lid van Graan SA. Sy het 3,5 ton per hektaar geproduseer, maar nou produseer sy 4,5 ton per hektaar.
Hoe finansier sy haar oes?
Finansiering vind plaas uit haar eie sak en sy is nie gelukkig met haar finansierder nie, omdat lenings te laat goedgekeur word wanneer die seisoen verby is.
Waar kry sy haar insette?
Monica koop haar insette by Mthiza Boere Koöp en Oos-Kaap Koöp. Kostes is relatief hoog en geen tegniese advies word deur die verskaffers gegee nie.
Wat is die rol van die regering in die landbou en hoe vervul hulle dit?
Die rol van die regering is om aan produsente advies en tegniese vaardighede te gee, sowel as om infrastruktuur te voorsien. Monica sê dat die regering nie sy rol vervul nie omdat hulle nie hul beleid uitvoer nie.
Waaraan skryf sy haar sukses toe?
Monica skryf haar sukses toe aan passie en harde werk. Sy glo dat die gebruik van bastersaad, kunsmis en die toepassing van onkruiddoders om onkruid te beheer, haar opbrengs verbeter het. Hierdie jaar sou Monica graag meer implemente wou koop en veral 'n onkruidspuit.
<fn>PulaImvula. ProtectingMaize.2009-03.af.txt</fn>
Photos: Deklae word gebruik as beskermende bedekking rondom plante om verdamping van vog, wortels wat vries en groei van onkruid, te verhoed.
Die effek van reën en reëndruppels op kaal grond, sowel as die stappe om skade te verminder wat veroorsaak word deur swaar reën, is van die grootste belang vir enige produsent.
In die Februarie Pula Imvula het ons gekyk na die beskerming van bo-grond en die resultate van grond erosie uitgelig, asook die tipes erosie. In hierdie artikel verduidelik ons die effek van reën op kaal grond, asook die invloed van grondbedekking.
n Gedeelte van die energie van reëndruppels word gebruik om die grond te versteur en om die gronddeeltjies in alle rigtings te laat spat. Op gelyk grond word gronddeeltjies min of meer eweredig in alle rigtings gespat en baie min grond sal verlore gaan, maar op skuins grond sal grond meer na onder as na bo gespat word. Dus sal skuins grond mettertyd teen die skuinste afsak en sal uiteindelik verlore gaan vir die spesifieke land vanwaar dit kom.
Daar is 'n nou verband tussen die intensiteit van die reënval en die erosie wat dit veroorsaak. Dit is 'n bekende feit dat die meeste van die erosieskade (50% tot 80%) veroorsaak word deur die gereelde hoë intensiteit storms wat in die somerreënvaldele voorkom.
Die afloop sal teen 'n groter tempo plaasvind.
Die skuinste van 'n helling, asook bestuurspraktyke, sal die gewasse wat op 'n sekere area verbou kan word beperk, indien gronderosie binne veilige grense gehou kan word. Hierdie grense is grootliks afhanklik van die beskadigende vermoë van die reën en die kwesbaarheid van die grond in daardie spesifieke area.
Alle bewerkbare grond met 'n helling van meer as 3% moet beskerm word deur kontoere (dit is 'n wal in 'n land wat oortollige water weglei van die land af).
Rygewasse kan slegs verbou word op grond met 'n helling van minder as 10%.
Kleingraan kan slegs verbou word waar daar 'n helling van minder as 15% is.
Weiding kan slegs toegelaat word op hellings van minder as 30%.
Hellings van meer as 30% kan slegs aangewend word vir bosbou en wildbewaring.
Plantegroei is die mees effektiewe hulpmiddel om te help om die erosieeffek van reënval te beperk. Die grootste invloed wat plantegroei op erosie het, wat veroorsaak word deur reën, is die sambreel-effek, met ander woorde die feit dat die plante die reëndruppels onderskep voordat hulle die grond bereik. Reën wat op die stamme en blare van plante val, verloor die meeste van hulle kinetiese energie en breek in kleiner deeltjies op, wat dan of op die grond val teen kleiner snelhede en energie, of teen die stamme van die plante afloop en op die grond val met baie min energie oor.
Deklae is meer effektief as die sambreel-effek. Deklae onderskep die reëdruppels na aan die oppervlak, wat dan die reëndruppels verhoed om vinnig te beweeg. Deklae verhoed ook die afvloei van water, verminder die snelheid en die vermoë om die water te vervoer. Selfs al sou 'n deklaag nie die grond heeltemal bedek nie, kan dit baie effektief funksioneer as 'n sambreel-bedekking.
Natuurlike deklae kan bestaan uit strooi, blare, stokke of houtsaagsels wat oor die land gestrooi word. In die landbou is oesreste die mees praktiese.
Die effektiwiteit van grondbedekking om gronderosie te beveg, vergroot onmiddellik wanneer die persentasie bedekking verhoog. Die teenoorgestelde is ook waar - die hoeveelheid gronderosie hou direk verband met die hoeveelheid kaal grond.
Oesreste moet op die land gelos word, behalwe as daar goeie rede is om dit nie te doen nie, bv. plantsiektes, dentrifikasie van die grond deur verrotte plantmateriaal, die noodsaaklikheid om te ploeg en te bewerk, onkruidbeheer, ens. Daar is ook die tipiese Suid-Afrikaanse praktyk om oesreste te gebruik as veevoedsel.
Sover dit bewerkingsprobleme aangaan, is daar implemente wat die bewerking kan doen en kan plant sonder om die deklae te versteur.
Waar dit by rygewasse kom, kan bewerking beperk word tot die aangeplante rye en die area tussen-in net so gelaat word. Onkruid kan chemies beheer word.
<fn>PulaImvula. Pula.2010-01.af.txt</fn>
Die Ontwikkelingsprogram vir Produsente kommunikeer artikels van belang aan die produsent deur die maandelikse nuusbrief - Pula/Imvula.
18 000 kopieë van Pula/Imvula word elke maand in sewe tale versprei - Engels, Afrikaans, Sesotho, Setswana, Sesotho sa Leboa, isiZulu, isiXhosa. Die Pula/Imvula bestaan elke maand uit agt bladsye wat deur die Mielie Trust geborg word. Die Wintergraan Trust het 'n vier-bladsy-byvoegsel wat gepubliseer word in Sesotho in Maart, Junie, September en Desember. Die OPOT het 'n vier bladsy toevoegsel wat gepubliseer word in alle tale (behalwe isiXhosa) in Januarie, April, Julie en Oktober.
Ons doen baie moeite om artikels van belang vir die produsent in te sluit vir 'n spesifieke maand. Hierdie artikels handel oor grond, boerdery, produksiepraktyke, bemarking, meganisasie en bestuur.
Ons dank weer eens aan die borge van die program vir die geleentheid wat hulle ons bied om 'n bydra tot ontwikkelende landbou en transformasie binne die landbousektor te maak.
<fn>PulaImvula. Radio.2010-01.af.txt</fn>
Die radio is 'n baie kragtige medium vir produsente in die ontwikkelende sektor. Die weeklikse programme word baie goed ondersteun en goeie inligting oor die bedryf kan op hierdie manier aan produsente oorgedra word.
Radio Umhlobo Wenene (Xhosa, vanuit die Oos Kaap).
Ons verloor elke dag grond aan ontwikkeling, grond wat voorheen vir voedselproduksie gebruik was.
Water - om te plant moet jy die grond so bewerk dat jy die water behou, jy kry water van reën en - as jy gelukkig is - van besproeiing.
Voedsel - jy benodig kunsmis om jou plante te laat groei. Jy benodig N, P en K teen die korrekte hoeveelhede vir goeie wortelontwikkeling en groei.
Kontrakteurs: hoekom, waarom en hoe om te gebruik. Ek het die voordele en nadele bespreek. Dit is belangrik om te weet wat die koste van elke bewerkingsoperasie is sodat jy nie meer betaal as wat jy behoort nie. Indien jy jou eie implemente het, gebruik dit.
Ek het 'n reeks programme begin waarin ek die artikels van die Pula/Imvula gebruik oor: Gaan die produsent die blaam neem vir stygende voedselpryse?
Beplan goed en dink helder.
<fn>PulaImvula. RainfallMaize.2009-09.af.txt</fn>
Photos: Figuur 1.1: Gemiddelde jaarlikse reënval gemeet in mm/jaar.
Figuur 1.2: Gemiddelde jaarlikse verdamping gemeet in mm/jaar.
Vog is die mees belangrike faktor wat die produksie van gewasse beïnvloed. Elke area het 'n gedokumenteerde gemiddelde reënval. Hierdie gemiddelde reënval sal 'n baie goeie riglyn gee van watter gewasse in 'n spesifieke area onder droëland toestande gekweek kan word. Waar besproeiing moontlik is, sal ander klimaatsfaktore meer belangrik word, omdat die waterbehoeftes deur besproeiing beheer kan word.
Dit is belangrik om te onthou dat, alhoewel 'n sekere hoeveelheid reën mag val, nie al die water noodwendig beskikbaar vir die plant is nie. Indien die reën vinnig val, sal die afloop verhoog. Indien die grond 'n helling het, sal die afloop ook verhoog. Afhangende van die bewerking van die grond, kan die grond 'n kompakte laag hê wat absorpsie kan verhoed. Indien die grond nie 'n deklaag het nie, kan verdamping verhoog. Die tipe grond sal ook bepaal hoeveel vog in die grond gestoor kan word en die teenwoordigheid van onkruid in die land kan grondvog gebruik, wat dit onbeskikbaar maak vir die gewas. Die gemiddelde jaarlikse verdamping in Suid-Afrika word aangedui in figuur 1.1 en figuur 1.2 (DWAF, 1986).
Minder as 20% van die oppervlakte van Suid-Afrika, wat bestaan uit 1,05 miljoen vierkante kilometer het 'n semi-vogtige klimaat met 'n gemiddelde reënval van meer as 750 mm per jaar en 'n gemiddelde verdamping van minder as 1 400 mm per jaar - dit word beskou as goeie toestande vir plantgroei en gewasproduksie.
Dele met 'n reënval van meer as 500 mm per jaar en verdamping van minder as 1 800 mm per jaar, sluit in die sentrale hoëveld, oostelike kusstreke en die winterreënvalstreek. Besproeiing van 'n groot verskeidenheid gewasse, sowel as droëland produksie van mielies, suikerriet en koring, vind in hierdie dele plaas. Die res van die land het hoofsaaklik 'n warm en semi-droë tot droë klimaat, met 'n gemiddelde reënval wat minder as 50% van die transpirasiebehoeftes van gewasse voorsien. Verdamping is daarom in hierdie dele noodsaaklik vir weiding, boorde en gewasproduksie.
<fn>PulaImvula. Resources.2008-08.af.txt</fn>
Hulpbronne - hoe effektief benut jy dit?
Die evaluasie en optimum gebruik van al die hulpbronne beskikbaar aan die produsent is krities vir die optimale finansiële sukses van enige produsent.
Grond - sluit in gebruik van grond, grondwaardes, grond eienaarskap en plaasbestuur strukture.
Water en vleilande - sluit in besproeiings- en waterkoste, waterkwaliteit, toestand van vleilande en tendense.
Kennis en produktiwiteit - sluit in gewas en diere genetika, navorsing en ontwikkeling, landbou tegnologie en effektiewe produk-uitsetgroei.
Landbouproduksie-bestuur - sluit in boerdery-besigheidsbestuur, grondbestuur en bewaring, plaagbestuurpraktyke, voedingstof-bestuurspraktyke, diereproduksie-praktyke en die omgewing, besproeiingswaterbestuur, inligtingstegnologiebestuur en produksiesisteme gekoppel aan goeie bewaringspraktyke.
Nog 'n belangrike faktor wat as deel van bestuur beskou kan word, is bemarking - sonder 'n mark vir die produk is daar geen sin in die produksie daarvan nie.
Alhoewel al hierdie faktore belangrik is vir suksesvolle en volhoubare landbou, sal hierdie artikel fokus op die evaluasie van grondpotensiaal en die bestuur van grond as 'n produktiewe hulpbron om sodoende 'n winsgewende en volhoubare besigheid te skep. Alle ander faktore moet in gedagte gehou word terwyl fisiese produksienorme geskep word wat die direkte en vaste koste sal bepaal wat benodig word in die beplanning van die allokering van finansiële hulpbronne in die bruto marge ontledings van jou eie boerderybesigheid.
Grond vorm deel van die mees belangrike hulpbronne van enige land. Besluite oor die gebruik van grond word daagliks deur plaasbestuurders geneem, gebaseer op marktoestande, regeringsbeleid en die spesifieke eienskappe van die grond self.
Ingesluit by hierdie gebruike is areas wat gebruik word vir plattelandse vervoer, parke en wildlewe, verdediging en industriële gebruik, plaasopstalle, plaaspaaie en plattelandse dorpe. Die balans word geallokeer na vleilande, moerasse, vleie, riviere, damme, klipperige en woestynareas.
Verhoog verskeidenheid van wildlewe.
Produsente in Suid-Afrika kan hierdie hulpbronne benut deur aan die ekotoeris geleenthede te bied, soos visvang en voëljag, om sodoende inkomste te genereer wat nie verwant is aan direkte produksie nie. Die hulpbronne toegeken aan grond word bepaal deur die relatiewe opbrengs van verskillende gebruike van grond en kan verskil van die kwaliteit van die grond en die gebied.
Prima of hoëproduktiewe grond word gedefinieer as grond wat oor die beste kombinasie van fisiese en chemiese karaktereienskappe beskik vir voedselproduksie, voergewasse en oliesade-gewasse.
Die grond moet in 'n area voorkom waar grondkwaliteit, groeiseisoen en vog voorsien word wat benodig word vir die produksie van volhoubare gewasopbrengs, en moet bestuur word deur aanvaarbare boerderymetodes, wat waterbestuur en bewaringspraktyke insluit.
Is deurdringbaar vir water en lug.
Is beskerm teen vloede.
Produksie vanaf prima boerderygrond sluit in produkte van gewasse soos mielies, sorghum, koring, hawermout, sonneblom, kanola, sojabone, tabak, groente, kweekhuisprodukte, katoen en lewendehawe produkte vanaf beeste, melkkoeie, skape, bokke, pluimvee en wild. Verskeie sisteme produseer een of meer van die gewasse in 'n wisselboustelsel en in samewerking met ekstensiewe en intensiewe lewendehawe sisteme wat deur produsente wêreldwyd geïmplementeer word.
Die verandering in die gebruik van grond kan die omgewing en die volhoubaarheid van produksie beïnvloed. Die impak op die omgewing soos erosie, waterkwaliteit en wildlewe-habitat word nie gereflekteer in privaat winsberekeninge nie en die individuele grondgebruiker kan dalk meer besorg wees oor sy of haar eie sak as oor die volhoubare gebruik van die grond. Die optimale keuses vir die gebruik van grond deur 'n individu is dalk nie die optimale keuse deur die gemeenskap nie.
n Grondeienaar wat streef na maksimum wins, sal grond allokeer vir gebruik wat die hoogste verwagte ekonomiese opbrengs kan lewer.
<fn>PulaImvula. Safety.2008-01.af.txt</fn>
As eienaars van trekkers en implemente, moet jy bewus wees van die feit dat jy verantwoordelik is vir enigiemand wat met jou toerusting werk.
Ons is onderworpe aan verskeie wette wat verwant hou met beligting, sanitasie, ventilasie, beskermende drag, skoonmaak van masjinerie, asook die toesighouding van diegene wat met gevaarlike toerusting werk.
Baie hoë spoed.
Tekort aan die gebruik van beskermende toerusting.
Verstelling van bewegende masjinerie.
Die tekort aan beskerming.
Gebruik die regte gereedskap: Moet nie klein gereedskap forseer om die werk van hoë-verrigting gereedskap te doen nie.
Onderhou gereedskap met sorg: Hou gereedskap skerp en goed verstel en maak dit gereeld skoon. Maak seker dat handvatsels veilig vasgemaak is.
Gebruik 'n veiligheidsbril. Gebruik ook 'n gesig of stofmasker indien snywerk gedoen word.
Hou beskerming in plek en in 'n werkende toestand.
Hou kinders weg: Alle werkswinkelbesoekers moet op 'n veilige afstand van die werksplek gehou word.
Hou die werksplek skoon: Deurmekaar areas en werksbanke is 'n uitnodiging vir ongelukke.
Stoor gereedskap wat nie gebruik word nie: Diskonnekteer alle gereedskap wat met krag werk.
Dra die regte drag: Los klere kan in bewegende parte vashaak.
Hou werk veilig: Gebruik klampe om werk vas te hou. Dit is veiliger as om jou hande te gebruik en jou hande is beskikbaar om te gereedskap behoorlik te gebruik.
Moet nie die gereedskap forseer nie: Dit sal die werk beter en veiliger doen teen die tempo waarvoor dit ontwerp is.
Moet nie verkeerd strek nie: Hou behoorlike balans en goeie voetwerk te alle tye.
Trek aan skroefsleutels - moet nie stoot nie. Indien jy moet stoot, gebruik die basis van jou handpalm en hou jou hand oop. Dit sal die kneukels beskerm.
Hou gereedskap met punte van jou liggaam weg. Dit sal beserings verhoed indien die gereedskap gly.
Alle kraggereedskap moet aan die aardlek gekoppel word. Gebruik 'n driepuntprop of 'n passtuk met draad gekoppel aan 'n aardlek.
Goeie beligting en ventilasie is nodig. Maak seker dat werksbanke goed belig is en dat uitlaatgasse uit die werkswinkel vloei.
Hou 'n noodhulptas byderhand. Behandel alle klein beserings dadelik om infeksie te verhoed.
<fn>PulaImvula. Safex.2008-04.af.txt</fn>
As kinders het ons geleer, "do not count your chickens before they hatch", maar wanneer jy die oes gestroop het, is dit regtig joune. Jy moet nou besluit om dit óf onmiddellik te lewer, óf te stoor en te wag totdat die prys verhoog (of verlaag as jy ongelukkig is) - dit is slegs as aangeneem word dat jy nie 'n bemarkingskontrak het nie, wat jy natuurlik sou moes nakom.
Watter faktore behoort in oorweeg te word indien die oes gestoor word?
Het ek hanterings-, skoonmaak- en storingsgeriewe op die plaas?
Moet ek direk vanaf die lande lewer (gedurende oestyd), aan 'n privaat silo-operateur, 'n ander boer, 'n meule of 'n ander gebruiker van mielieprodukte?
Indien die mielies op die plaas of by 'n kommersiële silo-operateur gestoor word, wat die koste per ton sal beloop?
Wat sal die nettokoste wees na rente en as storingskoste betaal is (lees die fynskrif in enige kontrak vir storing)?
Wat is die verwagte beweging in die graanprys?
Nadat met jou makelaar of bemarkingsadviseur onderhandel is, behoort enige bemarkingsplanne gebaseer te word op ten minste 'n weeklikse markondersoek van klimaats- en prystendense.
Wat is die faktore wat die prys van mielies in Suid-Afrika beïnvloed?
Indien daar 'n oorskot mielies in Suid-Afrika beskikbaar is (soos in 2004 en 2005), sal die Safex mielieprys neig om te verhandel na aan uitvoerpariteit.
Indien dit voorkom asof daar 'n mielietekort in Suid-Afrika kan wees (soos in 2006 en 2007), sal die Safex mielieprys neig om te verhandel na aan invoerpariteit.
Die internasionale mielieprys is die grootste komponent in die berekening van die invoer- en uitvoerpariteitpryse.
Internasionale mieliepryse varieer ook van dag tot dag volgens die internasionale situasie.
'n Verandering in internasionale pryse sal 'n verandering in die invoerpariteit-prysvlakke veroorsaak.
Die invoerpariteitpryse van die VSA en Argentinië se mielies, word hoofsaaklik gebruik as maatstaf vir die Suid-Afrikaanse mielieprys.
Die kostes geassosieer met die invoer- en uitvoerpariteit prysberekening, soos die aankoopprys van mielies in die internasionale mark (die vry-aanboordprys van mielies in 'n spesifieke land), skeepsvragkoste en vragversekering, word gekwoteer en betaal in VSA-dollars.
Om hierdie koste om te skakel in Suid-Afrikaanse Rand moet dit vermenigvuldig word met die Rand/VSA-dollar wisselkoers.
Dag tot dag skommelings in die Rand/VSA-dollar wisselkoers sal ook 'n verandering in die invoer en uitvoer mieliepryspariteite veroorsaak.
Suid-Afrikaanse mielies word daagliks op die landbouprodukte mark van Safex, wat deel uitmaak van die Johannesburg Aandele Beurs (JSE), verhandel.
Safex kan beskryf word as 'n elektroniese veilingstelsel waar kopers (bv. mieliemeulenaars) en verkopers (bv. mielieprodusente), elektronies kan bie om te koop of aanbied om mielies te verkoop op 'n spesifieke tyd (maand).
Die Safex landbouprodukte mark verhandel daagliks van 09:00 - 12:00.
Randfontein (Gauteng) is die verwysingspunt vir die mielieprys.
Die Safex mielieprys is dus die prys van mielies gelewer in Randfontein.
Indien mielies by enige ander silo as Randfontein gelewer word, moet 'n aanpassing in die prys gemaak word om in te staan vir vervoerkoste van daardie silo na Randfontein, asook ander kostes.
Om die prys af te lei wat 'n produsent vir mielies sal ontvang indien dit gelewer word by 'n geregistreerde Safex silo buiten Randfontein, moet sekere aftrekkings by die Safex mielieprys gemaak word.
Die eerste aftrekking is die plek differensiasie (wat die berekende vervoerkoste van daardie spesifieke silo na Randfontein is), wat jaarliks deur Safex gepubliseer word.
Indien die mielies by 'n kommersiële silo gelewer word, sal die agribesigheid (wat die silo besit), hanteringskoste hef.
Normaalweg sal 'n bemarkingsfooi ook deur die landboubesigheid of handelsmaatskappy gehef word, indien die mielies nie direk aan 'n meulenaar verkoop word nie (bv. indien die mielies namens die boer deur die agribesigheid bemark word).
Indien die mielies nie direk na lewering verkoop word nie (vir 'n sekere tyd gestoor word, moet daar ook voorsiening gemaak word vir storingskoste).
Dit is belangrik dat die produsent moet verstaan dat die afgeleide produsente prys die minimum prys is wat hy kan kry vir sy mielies by 'n spesifieke silo - deur direk te onderhandel met 'n meulenaarsmaatskappy, landboubesigheid of ander graan verhandelingsmaatskappye, kan hy 'n beter prys beding as die afgeleide produsenteprys.
Die baie belangrik dat die produsent moet onthou dat hy die eienaar van die mielie-oes is - dit is joune om te verkoop en indien jy nie gelukkig met die prys is nie, kan jy onderhandel vir 'n beter prys. Die Safex prys is die absolute minimum prys wat jy behoort te aanvaar.
<fn>PulaImvula. School(maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Graph 1: Skole wat gedurende die eerste kwartaal van 2010 en 2011 besoek is.
Graph 2: Leerders betrokke tydens die besoek gedurende die eerste kwartaal van 2011.
Graph 3: Leerders wat die aanbiedinge gedurende die eerste kwartaal bygewoon het.
Graph 4: Skole wat tydens die eerste kwartaal in 2011 besoek is.
Gedurende 2010 het Graan SA begin met 'n skoleprogram met die hulp van die Mielietrust. Die program was 'n groot sukses. In ons aansoek aan die Mielietrust vir 2010/2011, het ons weer eens 'n versoek gerig om befondsing vir 'n skoleprogram. Die Mielietrust het goedgunstiglik die befondsing vir besoeke aan skole goedgekeur.
Dit is noodsaaklik dat ons kinders aanmoedig om bewus te wees van die waarde van landbou as 'n bron van voedsel en vesel, 'n belangrike rolspeler in die ekonomie, 'n werkgewer en as 'n loopbaankeuse. Meer as die helfte van die bevolking in Afrika is onder 20 jaar oud. Kinders is die huidige verbruikers, verbruikers van die toekoms en die volgende generasie werkers en hoe gouer ons hulle bewus maak van die waarde van landbou in die algemeen en die mielie-industrie in die besonder, hoe gouer kan ons hoop dat hulle begrip daarvoor sal hê.
Die afgelope jaar was die belangrikste doel van ons projek om drie verskillende DVD's te ontwikkel wat die landbou sektor en mielie-industrie uitbeeld, sowel as die landbou as 'n loopbaankeuse. Die aantal kinders is baie groot - by elke skool moes ons die besluit maak of ons al die kinders saam moet sien (omdat groot groepe nie bevorderlik vir konsentrasie en deelname is nie), of die groepe afsonderlik sien (wat beteken dat die afrigter dieselfde les 'n paar keer moet herhaal). Ons het die AgriSETA in Oktober 2010 genader om hul steun vir die program aan te vra. Hulle het aangedui dat hulle R360 000 beskikbaar sou maak vir die ontwikkeling van die drie DVD's. Ons het hulle aanbod met dank aanvaar en het deur 'n keuringsproses gegaan om 'n geskikte verskaffer te identifiseer wat kon help met die maak van die DVD's. Op die einde was ons keuse Martie Willemse van Noline produksies vir die eerste DVD en PW van Wyk van AgriTV vir die tweede DVD.
Aanbieders is in tien verskillende streke geïdentifiseer, naamlik die Vrystaat, Noordwes, Noord-Wes/Gauteng, KwaZulu-Natal, Oos-Kaap, Noord-Kaap en Mpumalanga. Gedurende die eerste kwartaal is besoeke aan 180 skole gebring waar die DVD aan leerders gespeel is. Die DVD is ontwikkel op so 'n wyse dat daar op drie plekke gestop kan word sodat die aanbieder die inhoud met die leerders kan bespreek. Na afloop van die sessie, is 'n plakkaat aan die skool gegee wat dien as 'n herinnering aan die inhoud van die eerste DVD - Voedsel, Vesel en die Lewe.
Verskeie leerders van die skole wat besoek is, is gevra of die dag vir hulle van waarde was.
"Ek weet nie waar om te begin nie, maar wat ek kan sê is dat ek baie geleer het en ek is gelukkig om meer te leer. Ek glo dat dit regtig belangrik is om bome te plant, ensovoorts, sodat ons daagliks wonderlik en gelukkig kan leef. Ek het geleer dat dit nie alleen die werk van boere is nie, maar dat ons as jong mense, meer oor die landbou moet leer sodat ons voedsel kan produseer vir ander mense en van vandag af sal ek my eie groentetuin maak, omdat ek geleer dat ek meer kan bereik deur te plant. Ek is baie gelukkig en ek wil Graan SA bedank dat hulle vir ons leer hoe belangrik die landbou kan wees. Ek stuur my seëninge aan Graan SA. God lei hulle tot ons volgende keer ontmoet".
Ons het baie dinge geleer wat ons nie weet nie, soos dat 90% van die wêreld se voedsel geproduseer word deur boere. Ons het vyf boere nodig om een burger te maak. Sommige van ons het nie geweet dat klere gemaak word van diere se pels nie en dat diere ook deel van die landbou is. Ons het gedink dat landbou net oor boerdery gaan, maar vandag het ons besef dat ons verkeerd was. Dit gaan alles oor die boere, want sonder die boer sal daar geen kos wees nie.
Ja! Die aanbieding was duidelik verstaanbaar ​​en ons meer geleer oor die landbou. Ons kan nie leef sonder die landbou nie. Basies is daar 'n noue wisselwerking tussen die omgewing waardeur boere voedsel produseer van diere en plante. Ons het geleer dat dit wat ons dra, afkomstig van die landbou is en ons het geleer dat sonneblom olie produseer en ook dat katoen jeans kan produseer. Ons het ook geleer dat fotosintese plaasvind in groen plante en chlorofil van groen plante kom. Dankie Graan SA, dit is 'n plesier om jou hier te hê.
"Ja, ek het geleer dat ons 'n verskil kan maak as ons na skool op 'n plaas gaan werk en help sodat almal kos kan hê. Ek het ook vandag gesien waar ons al ons kos en produkte kry wat ons eet, dit is nie so maklik om te vervaardig soos wat ons almal dink dit is nie. Ek het nooit eintlik daaraan gedink om dieper na die vervaardigingsprosesse van produkte te kyk nie, maar dit was vir my baie interessant. Baie dankie!"
Ja, want dit is lekker om meer oor die landbou te leer en ek het geleer dat die grond ons belangrikste bron in die wêreld is. Alles wat ons vandag het, is afkomstig van diere en die grond en vir my was dit 'n groot ervaring. My oupa was ook betrokke in die landbou, maar hy was nie so ervare soos my pa wat verskillende dinge soos kool en aartappels plant nie. Ek wil graag die nalatenskap van my voorouers vorentoe neem. En my pa sou trots wees. Dit is iets wat ek dus nie kan vergeet nie. Baie dankie.
Ek het besef dat ons sonder landbou honger gaan ly en ons gaan ook klere nodig hê om aan te trek. Vir my is die landbou baie goed vir die mens, diere ensovoorts.
Ek het besef sonder landbou gaan ons ly en dat daar geen mense sal wees nie - mense sal doodgaan. Sonder landbou sal daar geen klere, kos en huise wees nie. Landbou is belangrik in ons lewens, want daarsonder sal daar nie baie dinge in die wêreld wees nie. Baie dankie!
Dit was vir my baie interessant, omdat daar sommige dinge was wat ek nie geweet het nie. Dit het my baie gehelp. Ek wil graag hê dat Graan SA terug moet kom. Ek het nie geweet dat rys in die water groei nie. En die ander ding wat ek geleer het, is dat ons oupas moes jag wanneer hulle iets wou hê om te dra, terwyl ons in winkels kan koop nie. Ek het baie meer geleer as wat ek verwag het. Kom asseblief terug en wys diegene wat dit nie gesien het nie. Hulle sal verbaas wees as hulle sien wat ek vandag gesien het. Dit was baie, baie interessant!
"Dit beteken baie vir my, want dit het my laat besef dat alles wat ons eet en dra uit die natuur kom. Ek het geleer dat boere 'n groot rol in ons lewens speel, omdat hulle kos plant vir ons om te eet en dat 'n groot deel van die groente wat ons eet uit die aarde kom. Boere verseker dat die diere wat ons eet gesond is en dat die grond baie belangrik in ons lewens is. Mense moet kyk na die natuur omdat daar dalk nie kos sal wees nie, want ons verbruik een miljoen ton mielies 'n jaar en as dit so aanhou, kan die wêreld in gevaar wees en dit het my werklik laat dink wat ons het en dat ons dankbaar moet wees".
"Die Graan SA besoek het 'n baie positiewe impak, want dit gee ons kennis oor hoe om produkte te vervaardig van die primêre sektor, sekondêre sektor tot die tersiêre sektor. Dit was inderdaad 'n wonderlike ervaring vir my. Eintlik was ek verbaas oor die oorsprong van grondstowwe. En die werksgeleenthede wat mens kan kry deur middel van die landbou het my laat dink. Ek het ook geleer hoe die klere wat ek elke dag dra, gemaak is. Nou gaan ek kyk watter loopbaan kan wag as ek betrokke wil wees in die landbou, want ek sien dat ongeskoolde mense wat werkloos is, ook 'n bydrae kan maak - wat beteken dat werksgeleenthede geskep kan word en meer lewens verander kan word. Dit is 'n ongelooflike ervaring vir my."
"Ja, dit was baie waardevol, want ek het meer geleer as wat ek verwag het. Aanvanklik het ek nie geweet dat die landbou so belangrik is nie en dat dit 'n baie groot rol in ons lewens speel nie. Dit is so wonderlik om te weet dat ek vanoggend wakker geword het en voedsel geëet wat van die landbou kom. Dit is nog meer verbasend om te weet dat die klere wat ek dra, van die landbou kom. Wat selfs meer verbasend is, is dat ek gaan slaap in linne gemaak van die landbou. Ek het nie geweet dat rys afkomstig van plante is nie. Die landbou speel 'n baie groot rol in ons daaglikse lewe. Ons moet altyd sorg vir plante, selfs diegene wat ons dink nutteloos is, omdat ek gedink het dat plante wat in water groei, baie nutteloos is, net om te besef dat rys in water groei. Ek waardeer die feit dat Graan SA ons skool besoek het, omdat hulle ons baie dinge oor die landbou geleer het. Ek sien ook uit na die volgende besoek. Dankie Graan SA, vir al die kennis ".
Ek het baie geleer oor waar produkte vandaan kom en wat gebeur het voordat dit rou kos geword het. Ons het geleer hoe plante en diere belangrik vir ons is en wat dit bied. Ons het ook geleer dat kos kom van die primêre sektore tot die tersiêre sektor as 'n finale produk. Dit bied ook minerale en vesel aan ons.
"Ja, dit was baie opwindend, want ek het meer en meer oor die landbou geleer. Ek is 'n baie betrokke persoon en as gevolg van hierdie besoek het ek 'n beter begrip van die landbou en ek wil graag meer daaroor leer. Dit was baie goed. Ek wil graag betrokke wees by die landbou en ek glo dat dit baie, baie werksgeleenthede bied. Ek sal baie bly wees as die Graan SA opleier, Me A. Thomas, kan terugvoering gee. Ons sal graag wil hê julle moet die goeie nuus ook aan ander skole oordra, nie net aan ons skool nie."
"Ja, dit was van groot waarde vir ons, want dit berei ons voor vir toekomstige boerdery. Dit het ons ook gehelp om te sien hoe belangrik die landbou is vir kos, klere, skoene en energie. Hulle probeer ook om ons aan te moedig om in voeling te bly met boerdery ".
"Ja, dit ons ingelig hoe die kos wat ons eet gemaak word. Dit het ook gehelp dat ons die ander kant van die landbou en sy voordele sien. Dit wys ons hoe die klere wat ons dra, vervaardig word en na ons gebring word".
"Ja, ek het vandag besef dat 90% of meer van die dinge wat ons elke dag gebruik, uit die landbou kom. Ons trek voordeel uit die dinge wat ons eet, die klere wat ons dra en dikwels waardeer ons nie wat die boere vir ons doen nie. Die harde werk van die boere en die diere wat geslag word vir ons vleis, handsakke wat gemaak word van leer en wol. Dit was 'n groot voorreg en eer om onderrig te word en herinner te word aan hierdie dinge deur Graan SA. In ruil daarvoor dink ek moet ons meer bedagsaam wees en besoedeling verminder, want dit is sleg vir ons land ".
Die besoek was waardevol vir my en ek is seker die meeste leerders van ons skool voel dieselfde, indien nie almal van hulle nie. Ek het baie geleer uit die besoek, in die besonder dat die landbou in die meeste van die menslike behoeftes voorsien. Die landbou oorbrug die proses tussen die plase en verstedeliking. Landbou dien as 'n katalisator in voedselproduksie wêreldwyd. Byna al die klere word geraak deur landbouproduksie. Ons sien uit na die volgende besoek!
"Ja, dit was, omdat ek geleer het dat daar baie afdelings in die landbou is. Die DVD verduidelik op 'n interessante manier. Dit het my geleer dat daar baie van die hulpbronne is wat baie waardevol is en ons as mense moet dit in ag neem. Ons is werklik dankbaar dat daar mense is wat hul tyd gebruik om ons bewus te maak van sulke dinge en ons sien regtig uit na die volgende besoek".
Ja, dit was baie interessant en van groot waarde. Ek het meer respek vir wat ek eet en waar dit vandaan kom. Dankie dat julle julle kennis met ons kon deel, dit was wonderlik. Hou asseblief aan om dit te doen, want dit is van groot belang.
Ja, ek glo dat ons as mense landbou as vanselfsprekend aanvaar. Ek het nog nooit gedink aan al die dinge wat ek vandag gehoor het. Nou weet ek dat produkte soos graanvlokkies nie net so maklik verskyn as wat ons gedink het nie. Dit is tyd dat ons anders kyk na die natuur, op 'n meer positiewe manier. Hou aan met jul goeie werk.
<fn>PulaImvula. SclerotiniaOpot.2009-04.af.txt</fn>
Photo 1: Die basis van verwelkte plante toon verskillende stadiums van ontwikkeling en agteruitgang. Let op die swart Sclerotia en wit skimmel. Die gesonde plant is aan die linkerkant.
Photo 2: Wit mycelium (skimmel) op die basis van die verwelkte plant.
Photo 3: Sclerotia binne die sagte weefsel op die basis van die verwelkte plant.
Photo 4: Stamvrot.
Photo 5: Kopvrot.
In hierdie artikel sal ons in diepte kyk na een van die belangrikste siektes wat sonneblom beïnvloed - Sclerotinia siektes.
Drie siektes, Sclerotinia verwelking, stamvrot en kopvrot, word in die veld geïdentifiseer. Sclerotinia verwelking word veroorsaak deur fungusliggaampies wat in die grond oorgedra word, nl. Sclerotia, wat die sonneblomwortels besmet. Verwelking word onderskei van die ander twee siektes deurdat dit in die wortels begin. Sclerotinia kopvrot en stamvrot word oorgedra deur spore in die lug. Dié is siektes wat bo die grond voorkom met dieselfde siekteontwikkeling. Al drie siektes word veroorsaak deur dieselfde patogeen, Sclerotinia sclerotiorum ('n baie vernietigende fungus) wat dikwels die "wit skimmel" fungus genoem word. Hierdie is dieselfde fungus wat wit skimmel veroorsaak op sojabone, droë bone, kanola en ander vatbare gewasse.
Sclerotinia verwelking ontstaan wanneer sonneblom aangeplant word op lande wat met Sclerotinia besmet is en kan ernstige opbrengsverliese veroorsaak. Totale lande is al deur hierdie patogeen vernietig. Opbrengsverlies hang van die aantal besmette plante en wanneer hulle besmet is af; hoe groter die aantal besmette plante en hoe vroeër die besmetting, hoe groter die opbrengsverlies. 'n Besmette plant produseer gemiddeld 50% minder as 'n gesonde plant. Die olie-inhoud van die saad word ook verlaag. Ewe belangrik, lei besmetting tot verhoogde vlakke van Sclerotinia in die grond. Dit kan veroorsaak dat lande vir baie jare van sonneblomproduksie onttrek moet word. Sclerotinia lei nie slegs tot verlaagde opbrengs nie, maar beinvloed toekomstige produksie en wins vanuit sonneblomproduksie.
Kopvrot en stamvrot ontstaan sporadies en volg op tye van nat weerstoestande. Hierdie siektes word selde gedurende droë seisoene opgemerk. Kopvrot verlaag saadgewig en saadgetal en verlaag ook die olie-inhoud. Die teenwoordigheid van Sclerotia in saad kan ook die graad en markwaarde van die gewas beinvloed. Besmette koppe disintegreer dikwels en veroorsaak dat al die saad op die grond val. Wanneer die stroper die plante met besmette koppe tref, val die koppe in alle rigtings en saad val op die grond voordat dit die stroper bereik. Kopvrot is 'n wesenlike probleem by saadproduksie, omdat saad wat geproduseer is op besmette koppe verlaagde ontkieming kan hê en Sclerotia wat geproduseer is op besmette koppe kan saad besmet en skoonmaak en sertifiseringsoperasies bemoeilik. Sclerotinia produseer nie gifstowwe in sonneblomsaad nie, maar swaar besmetting van Sclerotia is onaanvaarbaar vir menslike of diere-gebruik. 'n Ander belangrike gevolg van hierdie twee siektes is dat dit die primêre manier is waarop die fungus op skoon sonneblom-lande oorgedra word. Dit ontstaan wanneer Sclerotia vanaf besmette stamme en koppe in die grond ingewerk word. Hierdie Sclerotia kan in die toekoms verwelking veroorsaak.
Die mees kenmerkende eienskappe is die skielike verwelking van blare, wortelvrot en basale stam littekens. Oor die algemeen word verwelking eerste opgemerk net voor die blomstadium, maar besmette plante kan ook tydens die saailingstadium gesien word. Verwelkte plante word aanvanklik hier en daar oor die land opgemerk, maar later in groepe in die rye. Hierdie siekte kom gewoonlik voor in groot groepe op die land. Plante kan binne 'n paar weke na besmetting verwelk en die siekte versprei vinnig.
'n Nat litteken ontwikkel aan die basis van die plant. Dit ontwikkel van 'n grys-groen tot 'n bruin litteken, wat die stam dikwels omsluit. Terwyl agteruitgang ontstaan, begin die stam verbleik en lyk of dit gesnipper is. Die besmette deel kan hoër op teen die stam vergroot. Die sponsagtige gedeelte op die basis van die stam word beskadig en harde, swart Sclerotia kom voor (ongeveer 1/8 tot 1/4 duim in deursnee). Sclerotia word geproduseer deur die patogeen en voorsien 'n positiewe identfikasie van die siekte. Besmette plante val maklik om. Gedurende nat weer ontwikkel wit mycelium (skimmel) dikwels aan die basis van die stam, daarom die naam "wit skimmel".
Agteruitgang van die laterale wortels en penwortel is opvallend en die plant kan maklik uit die grond getrek word. Die korteks wat beskadig is (buitenste wortellaag) skilfer maklik af en ontbloot die veselagtige vaskulêre weefsel. Wortels het dikwels 'n nat, vrot samestelling. Sclerotia kan gevind word op groter, laterale wortels en die penwortel.
Besmette plante gaan uiteindelik dood. Die plant kan dalk saad produseer, afhangende van wanneer besmetting plaasgevind het. Koppe op verwelkte plante is oor die algemeen kleiner as dié van gesonde plante. Verwelking kan saadopbrengs aansienlik verlaag, primêr deur verlaagde saadgewig. Verwelkte plante word deur sterk winde omgewaai gedurende gevorderde stadiums van wortel-agteruitgang.
Stamvrot word gewoonlik opgemerk rondom blomtyd of na blomtyd op die middelste gedeelte van die stam, of net hoër. Dit begin as 'n bruinerige tot grys nat litteken, meeste van die tyd by of naby die blaarnode. 'n Litteken ontwikkel rondom die stam en die beskadigde weefsel het dikwels 'n nat, papperige voorkoms. Gewoonlik val die stam om waar dit beskadig is en die weefsel bokant die litteken gaan dood. Wit Mycelium en Sclerotia sal beide binne en buite die stam ontwikkel, veral gedurende nat weer. Uiteindelik sal die beskadigde weefsel verbleik en versnipper voorkom. Stam-agteruitgang kan ondertoe, na die basis, of boontoe na die kop, ontwikkel. Somtyds sal 'n blaar met Sclerotinia besmet wees en die fungus sal die petiole beskadig en uiteindelik die stam bereik om middle-stamvrot te veroorsaak.
Die eerste simptome van kopvrot verskyn gewoonlik as 'n wit skimmel fungus wat groei oor die blomdele of die ontwikkeling van nat kolle op die die vlesige gedeelte van die kop. Die fungus groei welig binne die vlesige gedeelte van die kop, beskadig dit en produseer wit Mycelium en baie groot swart Sclerotia. Die vlesige gedeelte van die kop is gewoonlik verbleik en word maklik onderskei van 'n gesonde kop. Die hele kopgedeelte kan vrot en die saadlaag val weg, wat slegs 'n verbleikte, besmette, versnipperde geraamte laat. Hierdie verbleikte koppe is duidelik sigbaar op die land, selfs van ver af. Wanneer geoes word, gaan alle saad verlore. Gedurende nat weer sal die fungus oor die saad groei en groot, netagtige Sclerotia vorm, wat die voorkant van die kop kan bedek. Die saad is nie gewoonlik beskadig nie, maar baie is nie gevul nie. Die groot Sclerotia op die koppe word saam met die saad geoes. Sclerotia wat gemeng is met saad, bevestig dat 'n land kopvrot gehad het. Kopvrot is 'n ernstige probleem by saadproduksie. Behalwe vir verlaagde saadproduksie, kan die buitenste gedeelte van die saad totaal ingeneem word met die Sclerotinia fungus, wat sal lei tot verlaagde ontkieming.
Sclerotinia sclerotiorum het 'n baie wye gasheer-reeks: Dit val ongeveer 370 plantespesies aan. Die siekte kom voor op sonneblom, droë bone, sojabone en kanola, maar ander gewasse soos bokwiet, vlas, lensies, ertjies, aartappel, mosterd, Jerusalem artisjokke en raap is ook gevoelig. Nie al die gewasse is so gevoelig soos sonneblom nie en sommige word skaars beskadig.
Sclerotinia oorwinter as Sclerotia in die grond- of plantreste. Wanneer die groeiende sonneblomwortels in die somer in kontak kom met Sclerotia, sal die Sclerotia ontkiem en die wortels besmet. Die fungus versprei in die besmette wortel tot in die penwortel, dan tot in die stam en dan vrek die plant. Dit groei ook af in die laterale wortels, wat uiteindelik die hele wortelsisteem sal beskadig. Omdat daar kontak is tussen die wortels van aangrensende plante binne die ry, groei die fungus van een wortel na die ander, wat dan 'n hele reeks verwelkte plante tot gevolg het. Plante kan verwelk binne twee tot vier weke na besmetting. Die tydperk vanaf die eerste tekens van verwelking tot totale verwelking kan slegs vier tot sewe dae wees. Die vinnige ontwikkeling van verwelking is een van die redes waarom 'n land wat skoon voorkom, binne weke besmet kan wees.
Sonneblom is die enigste gewas wat deurentyd deur Sclerotina deur middel van die wortels besmet word. Ander gevoelige gewasse word hoofsaaklik deur ascospore bo die grond besmet. Hierdie is die belangrikste verskil tussen sonneblom en ander gewasse.
Terwyl die fungus in en op die weefsel groei, word Sclerotia gevorm; die meeste word gevorm op die beskadigde, sagte gedeelte van die stam en op die wortels, en dan gaan die plant dood. Vanaf 25 tot 100 Sclerotia kan op of in 'n besmette plant gevorm word. Hierdie Sclerotia word dan teruggewerk in die grond gedurende bewerking en dien as bron van besmetting vir die volgende gevoelige oes. Sclerotia lewe lank in die grond en lande kan vir jare besmet bly. 'n Vraag wat dikwels gevra word is: Hoe lank kan Sclerotia in 'n land oorleef Ongelukkig is dit 'n moeilike vraag om te beantwoord, omdat elke land sy eie faktore het wat oorlewing kan beïnvloed, soos grondtipe en grondvog. Hierdie faktore beïnvloed die mikro-organismes in die grond wat Sclerotia kan vernietig. Hoë grondvog en hoë temperature kan die beskadiging van Sclerotia bevoordeel. Oorlewing hang ook af van die intensiteit van besmetting (die aantal Sclerotia in die grond). Hoe hoër die besmetting, hoe langer sal Sclerotinia oorleef. Lande wat hoë besmettings gehad het, sal baie jare van nie-gevoelige gewasse benodig om besmetting te verlaag?
Sonneblom het digte, laterale wortels wat gekonsentreer is in die bewerkingslaag. Dit veroorsaak verhoogde kontak met Sclerotia. Die wortelsisteem is nog nie ten volle ontwikkel tot en met blomtyd nie en kontak tussen plantwortels help die siekte versprei. Hierdie is die hoofoorsaak hoekom die meeste plante begin verwelk na die begin van die blomtyd.
Plante sal begin verwelk ongeveer 40 tot 50 dae na planttyd op besmette grond, maar die meeste van die plante sal na blomtyd verwelk.
Die mees belangrike beheermaatreël vir Sclerotinia siektes is om nie op besmette lande te plant nie en so te voorkom dat Sclerotia in die grond opbou. Dit word hoofsaaklik gedoen deur die lande te monitor vir voorkoms van die siekte en deur wisselbou. Onthou dat 'n swaar besmette land vir jare sonneblom-produksie weerhou moet word. Omdat die voorkoms van stamvrot en kopvrot sporadies is, is siektebeheer op beheer van verwelking gerig. Plantweerstand is nie op die oomblik die primêre metode van beheer nie. Daar is egter verskillende gevoeligheid by basters vir Sclerotinia. Daar is ook nie geregistreerde middels beskikbaar vir die beheer van verwelking of besmetting van ascospoor op sonneblom nie.
<fn>PulaImvula. Seeds(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Oestyd kom nader en daar is nog 'n aantal lande wat vol onkruid is. Soos ons meermale tevore bespreek het, is onkruid die vyand van die produsent.
Een van die belangrikste aspekte van graanproduksie, is die beheer van onkruid. Die teenwoordigheid van onkruide in gewasse kan nadelig wees vir baie aspekte, veral ten opsigte van oesverlies en besmetting van die saad. Met 'n wêreldtekort aan eetbare graan, kan ons nie bekostig om graan te verloor as gevolg van besoedeling deur onkruidsade nie. Kakiebos saad kan nie toegelaat word in mielies nie, aangesien dit lei tot 'n reuk wat onaanvaarbaar is vir beide mens en dier. Volgens die wet op die verbetering en suiwerheid van saad, word sekere sade by mielies verbied. Volgens hierdie wet, byvoorbeeld, kan daar selfs nie een olieboom (Datura) saad in 'n vrag mielies wees nie. Olieboom is uiters giftig vir die mens en talle gevalle van vergiftiging is aangeteken.
Een van die mees belangrike lesse wat geleer word in terme van onkruidbeheer, is om die oorsake van besoedeling te voorkom. Mielies wat nie besmet is nie, is die resultaat van volgehoue ​​goeie bestuur van die mielie-oes, eerder as sporadiese pogings om onkruidbeheer toe te pas.
Indien die onkruidbeheer vroeg in die seisoen nie voldoende was nie, moet die onkruid uitgekap en uit die land verwyder word voor oes.
Indien groot onkruide verwyder word nadat hulle saad geskied het, word dit aanbeveel dat dit verbrand word, om te voorkom dat hulle ontkiem in die volgende seisoen.
Onthou dat 'n goeie oes baie saad vereis - baie skoon saad!
<fn>PulaImvula. Shortcuts(maize).2011-07-07.af.txt</fn>
Photo 1: 'n Twee-ry geen-bewerking planter in aksie. Let op die ongeploegde oppervlak.
Photo 2: Om 'n laag oesreste op die grondoppervlak te skep, is 'n belangrike aspek van bewaringsboerdery. Theo Msimanga, 'n produsent op Diekeng in Mpumalanga, inspekteer 'n proefperseel voor plant. Let op die onkruidvrye gebied en oesreste op die oppervlak.
Photo 4: Johannes Simelane boer in die Balfour-distrik in Mpumalanga en kweek 300 hektaar mielies. Hy is reeds besig met sy eie eksperimente op sekere aspekte van bewaringsboerdery.
Grabber 1: Bewaringsboerdery is bedoel om die produsent op die grond te hou.
Grabber 2: Bewaringsboerdery is 'n stelsel wat hoë vlak van bestuur vereis en oorskakeling na 'n nuwe stelsel sal sekerlik nie sonder groeipyne geskied nie.
Bewaringsboerdery is 'n nuwe konsep vir baie graanprodusente in Suid-Afrika. Lees in hierdie artikel wat ontwikkelende produsente te sê het oor die instandhouding van landbou en die aanwysings wat produsente behoort te volg om tred te hou met hierdie nuwe tendens in gewasverbouing.
Waaroor gaan bewaringsboerdery?
Dit is alombekend dat die meeste produsente die toepassing van die tradisionele metodes van grondvoorbereiding toepas en dat die skaarploeg die hoofimplement wat op die plaas gebruik word bly. In baie gevalle plant produsente mielies as 'n enkele gewas en pas nie wisselbou met ander gewasse soos bone of sonneblom toe nie. Die gebruik van die skaarploeg vir baie jare word vandag gesien as 'n belangrike oorsaak van grondagteruitgang.
n Afname in die getalle van voordelige mikro-organismes in die grond.
Bewaringsboerdery is 'n stelsel wat ontwikkel is om die grond te beskerm, die gehalte van die grond te verbeter en om die grond te herstel tot sy oorspronklike vrugbare en gesonde toestand. By bewaringsboerdery moet die produsent ook ten volle gebruik maak van die waarde van verskillende gewasse in 'n wisselboustelsel met mielies. Meer gewasse wat deur die produsent verbou word, sal ook help om die risiko's te verlaag. Onthou die gesegde "moenie al jou eiers in een mandjie sit nie".
n Mens moet besef dat bewaringsboerdery meer behels as geen-bewerking of deklaagbewerking alleen.
Die grond moet so min as moontlik versteur word. Dit beteken dat geen ploeg of snywerk mag plaasvind nie en dat die plantwerk gedoen word deur 'n planter wat in staat is om direk in die onversteurde grond te plant.
Die oesreste bly op die grondoppervlak. Op hierdie manier dien die oesreste die doel om die grond so veel as moontlik te dek.
Wisselbou, insluitende gewasse soos boontjies en akkerbone, word deel van die sisteem.
Wat sê produsente oor bewaringsboerdery?
In 'n opname onder die drie groepe ontwikkelende produsente in Mpumalanga, Limpopo en Noordwes Provinsies, was produsente positief oor die voordele van bewaringsboerdery, maar hulle was ook baie duidelik oor die beperkinge van die stelsel soos hulle dit sien.
Bewaringsboerdery kan gronderosie help voorkom.
Bewaringsboerdery kan aan meganisasiekostes help bespaar.
Die gebruik van chemiese onkruidbeheer kan bydra tot kostebesparings met tyd en arbeid.
Die beskikbaarheid van Roundup Ready kultivars maak onkruidbeheer makliker.
Insluiting van graan peulgewasse soos akkerbone of sojabone kan help om grondvrugbaarheid te verbeter.
'n Gebrek aan aanvangskapitaal om byvoorbeeld 'n konvensionele planter te vervang met 'n geen-bewerking planter, bly 'n groot probleem vir baie produsente. Die huidige prys van die twee-ry geen-bewerking planter wissel tussen R50 000 en R80 000 per eenheid.
Baie produsente maak staat op oesreste wat deur vee benut kan word en mieliestoppels in die besonder, word hoog aangeskryf as voer. Produsente is ook skepties oor 'n behoorlike grondbedekking, veral in droë seisoene wanneer oesopbrengste laag is.
Produsente het duidelik aangedui dat hulle nie die risiko van 'n verminderde oesopbrengs na aanleiding van die implementering van 'n nuwe produksiestelsel, kan bekostig nie. Opbrengsverliese oor die korttermyn kan plaasvind, wat produsente sal ontmoedig om te skakel na bewaringsboerdery.
Hoe kan produsente wat bewaringsboerdery oorweeg ondersteun word?
In die lig van die al die risiko's wat produsente in die gesig staar, moet hulle oortuig word dat die nuwe stelsel suksesvol geïmplementeer kan word. Plaaslike proewe op die plaas, in noue samewerking met produsente, sal 'n ideale "klaskamer" wees om produsente bloot te stel aan bewaringsboerdery praktyke en dit te vergelyk met die konvensionele stelsel.
Produsente moet aangemoedig word om hul bestaande implemente te omskep, soos planters wat geskik is om minimum-bewerking suksesvol toe te pas of geen-bewerking planters. In Brasilië byvoorbeeld, was baie baanbrekerprodusente nie in staat om die meer gesofistikeerde masjinerie te bekostig nie. As gevolg daarvan het hulle begin deur die omskakeling van hul ouer konvensionele planters na geen-bewerking planters. Dit was die begin van die "Geen-bewerking Rewolusie" van die negentien sewentigs in die land.
Baie meer moet gedoen word om die bestaande gaping tussen ontwikkelende produsente en agri-besighede wat fokus op bewaringsboerdery, te sluit.
Hoewel produsente aangedui het dat peulgewasse hul stelsels kan verbeter, wend hulle nog steeds nie 'n poging aan om peulgewasse uit te brei nie. Dit is hoofsaaklik te wyte aan swak toegang tot saadverskaffers en in die geval van akkerbone, die gebrek aan 'n betroubare mark vir die graan. Die beste manier om produsente te ondersteun om die waarde van peulgewasse in wisselboustelsels te ontgin, is om saadverskaffing te verbeter en beter geleenthede vir die produsent in die mark te skep.
Produsente moet aangemoedig word om voergewasse op afsonderlike lande te plant. Soet voersorghums wat in die somer aangeplant word of Japanese radys en hawer wat vir winterweiding aangeplant word, kan aansienlik help om voerreserwes te voorsien. Op hierdie manier sal produsente in staat wees om die grond te bedek, omdat hulle dan minder staatmaak op oesreste as bedekking.
Hou in gedagte dat die basiese beginsels van gewasproduksie altyd te alle tye korrek toegepas moet word. Voordat enige poging aangewend word om te skakel na 'n bewaringsboerderystelsel, moet produsente ontslae raak van 'n ploegblad wat kan bestaan ​​en om ontslae te raak van hoë infestasies van probleemonkruide. Wend 'n poging aan om advies in te win vanaf ervare produsente wat bewaringsboerdery toepas. Ten slotte, span saam met diegene wat gretig is om goeie ondersteuning te gee aan produsente wat bewaringsboerdery as 'n opsie beskou. Op hierdie manier kan jy dalk ontdek dat bewaringsboerdery die sleutel is tot 'n beter toekomstige boerdery.
<fn>PulaImvula. Soybean(opot).2011-03-14.af.txt</fn>
Sojabone - wonderlike gewas en wonder kos!
Baie is al gesê oor sojabone en die waarde daarvan in 'n wisselboustelsel met mielies.
Soos sommige ander huishoudelike gewasse, kan die verhouding tussen die moderne sojabone en wild-groeiende spesies nie meer met sekerheid opgespoor word nie.
As die Ontwikkelingsprogram vir Produsente van Graan SA, hoop ons om te begin met 'n program met die Olie-en Proteïensade Ontwikkelingstrust om ontwikkelende produsente aan te moedig om sojabone te produseer - as 'n kommersiële gewas, maar ook as 'n plaaslike bron van goeie gehalte proteïen.
Soja wissel in groei en eienskap. Die hoogte van die plant wissel van minder as 20 cm tot 2 meter. Die peule, stingels en blare is bedek met fyn, bruin of grys hare. Die blare het drie tot vier blaartjies per blaar en van die blaartjies is 6 - 15 cm lank en 2 - 7 cm breed. Die blare val af voordat die sade volwasse is. Die onopvallende blomme wat self-bevrugtend is, is wit, pienk of pers. Die vrug is 'n harige peul wat groei in trosse van 3 - 5, met elke peul 3 - 8 cm lank en bevat 2 - 4 (selde meer) sade, 5 - 11 mm in deursnee.
Sojabone kom in verskillende groottes en in baie saadhuid kleure voor, insluitend swart, bruin, blou, geel, groen en gespikkeld. Die dop van die volwasse boontjie is hard, waterbestand en beskerm die saadlobbe en kiem teen skade. As die saadhuid gekraak is, sal die saad nie ontkiem nie.
Saam, maak die olie en proteïen-inhoud ongeveer 60% uit van droë sojabone se gewig; proteïen 40% en olie 20%. Die res bestaan uit 35% koolhidrate en sowat 5% uit as. Sojaboonkultivars bestaan uit ongeveer 8% saadhuid of romp, 90% saadlobbe en 2% kiem.
Vir menslike verbruik, moet sojabone gebak word met "nat" hitte, ten einde die tripsien inhibeerders ("serien protease inhibitors") te vernietig. Rou sojabone, insluitend die onvolwasse groen vorm, is giftig vir die mens, varke, hoenders en in werklikheid, alle enkelmaag diere.
Sojabone word deur baie agentskappe as 'n bron van volledige proteïen beskou. 'n Volledige proteïen is een wat groot hoeveelhede van al die essensiële aminosure wat deur die menslike liggaam benodig word voorsien, as gevolg van die liggaam se onvermoë om hulle te sintetiseer. Daarom is soja 'n goeie bron van proteïen, onder andere, vir vegetariërs of vir mense wat die kostes van vleis wil verminder.
Soja proteïen is basies identies aan dié van ander peulplant sade. Verder kan sojabone ten minste twee keer so veel proteïen per hektaar produseer as enige ander groente of graangewas. Vyf tot tien keer meer proteïen per hektaar as grond wat afgesonder is vir weiding van diere vir melkproduksie en tot 15 keer meer proteïen per hektaar as grond opsy gesit vir vleisproduksie. Inname van soja kan ook die risiko van dikdermkanker verminder.
Sojabone is 'n belangrike wêreldwye gewas en voorsien olie en proteïen. In die Verenigde State, word die grootste deel van die gewas onttrek deur die oplosmiddel heksaan, en die "geroosterde" vetvrye soja maaltyd (50% proteïen), maak dit dan moontlik om plaasdiere (byvoorbeeld hoenders, varke en kalkoene) op 'n industriële skaal groot te maak soos nog nooit in die menslike geskiedenis beleef nie. 'n Baie klein deel van die gewas word direk deur mense verbruik. Sojaboon-produkte verskyn egter in 'n groot verskeidenheid verwerkte voedsel.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog was sojabone belangrik in beide Noord-Amerika en Europa, hoofsaaklik as plaasvervangers vir ander proteïenbronne en as 'n bron van eetbare olie. Dit was tydens die Tweede Wêreldoorlog dat sojaboon ontdek is as bemesting deur die Verenigde State se Departement van Landbou.
Suksesvolle verbouing vind plaas in 'n klimaat met warm somers, met optimum groeitoestande teen gemiddelde temperature van 20 tot 30 ° C; temperature van minder as 20 ° C en meer as 40 ° C vertraag groei aansienlik. Hulle kan groei in 'n wye verskeidenheid van grond, met optimale groei in klam alluviale grond met 'n goeie organiese inhoud. Sojabone, soos die meeste peulplante, bind stikstof deur 'n simbiotiese verhouding met die bakterie Bradyrhizobium japonicum. Vir die beste resultate egter, moet 'n byvoeging van die korrekte vorm van bakterieë gemeng word met die sojasaad (of enige peulplant) voor plant. Moderne gewaskultivars bereik oor die algemeen 'n hoogte van ongeveer een meter en neem 80 - 120 dae vanaf saai tot oes.
Sojabone is inheems aan Oos-Asië, maar slegs 45 persent van sojaboonproduksie vind daar plaas. Die ander 55 persent is in die Amerikas. Die VSA het 75 miljoen ton sojabone in 2000 produseer, waarvan meer as een-derde uitgevoer is. Ander toonaangewende produsente is Brasilië, Argentinië, Paraguay, China en Indië. Sojaboonplante is vatbaar vir 'n wye verskeidenheid van bakteriële siektes, swam siektes, virale siektes en parasiete.
Sojabone was 'n belangrike gewas in Oos-Asië lank voor geskrewe rekords bestaan het. Dit bly 'n belangrike gewas in China, Japan en Korea. Voor gefermenteerde produkte soos sojasous, tempe, natto en miso, is soja as byna heilig beskou vir die gebruik daarvan in wisselboustelsels vir die vrystelling van stikstof. Die plante is omgeploeg om die land gereed te maak vir voedselgewasse. Soja is die eerste keer in Europa bekendgestel in die vroeë 18de eeu en wat nou bekend is as die Verenigde State, is dit in 1765 gekweek as hooi. Sojabone was nie 'n belangrike gewas buite Asië tot ongeveer 1910 nie. In Amerika is dit beskou as slegs 'n industriële produk en is nie gebruik as voedsel voor die 1920's nie. Soja is vanaf China aan Afrika bekendgestel in die laat 19de eeu en is nou wydverspreid oor die hele vasteland.
Die wilde spesie van die sojaboon is Glycine soja (voorheen bekend as G. ussuriensis), 'n peulplant inheems aan sentrale China. Die sojaboon is in China vir 5 000 jaar as voedsel en komponent vir dwelms gebruik. Soja is egter in die besonder vir sy wortelstruktuur in wisselboustelsels gebruik. Verbouing van sojabone was lank hoofsaaklik beperk tot China, maar het geleidelik na ander lande versprei.
Baie mense het beweer dat sojabone in Asië histories net gebruik is na 'n fermentasieproses, wat die hoë phytoestrogens inhoud in die rou plant verlaag het. Terme soortgelyk aan "soja melk" is egter in gebruik sedert 82 NC en daar is bewyse dat die gebruik van tofu dateer tot 220.
Sojabone is ingevoer na Amerika in 1765 deur Samuel Bowen, 'n matroos wat op besoek was aan China. Hy het soja verbou naby Savanna, Georgia en het selfs sojasous gemaak vir lewering aan Engeland. Soja het 'n baie belangrike rol gespeel in die Verenigde State na die Eerste Wêreldoorlog. Tydens die Groot Depressie, het die droogtegeteisterde (Dust Bowl) gebiede van die Verenigde State, soja gebruik om hul grond te herstel as gevolg van sy stikstofbindende eienskappe. In 1932 -1933 het die Ford Motor Maatskappy ongeveer $ 1 250 000 spandeer op sojaboon-navorsing. Teen 1935 was soja betrokke by die vervaardiging van elke Ford voertuig. Soja-olie is byvoorbeeld gebruik om die motors te verf, sowel as vloeistof vir skokbrekers. Ford se betrokkenheid by sojabone het baie deure oopgemaak om die landbou en industrie sterker as ooit tevore te bind.
Sojabone is een van die biotegnologiese voedselgewasse wat geneties gemodifiseer is en geneties gemodifiseerde sojabone word in 'n toenemende aantal produkte gebruik. In 1995 het Monsanto Maatskappy Roundup Ready (RR) sojabone bekendgestel wat geneties gemodifiseer is om bestand te wees teen Monsanto se Roundup onkruiddoders.
In 1997 is sowat 8% van alle sojabone wat verbou is vir die kommersiële mark in die Verenigde State, geneties gemodifiseer. In 2010, was die syfer 93%. Soos met ander Roundup Ready gewasse, is kommer uitgespreek oor skade aan die biodiversiteit. Tog is die RR-geen in so baie verskillende sojaboon kultivars geteel en die genetiese modifisering self het nie gelei tot 'n afname in genetiese diversiteit nie, soos blyk uit 'n 2003 studie oor genetiese diversiteit.
Sojabone kan breedweg geklassifiseer word as groente (tuin) of veld (olie) tipes. Groentesoorte kook makliker, het 'n ligte neutagtige geur, 'n beter tekstuur, is groter in grootte, hoër in proteïen en laer in olie as veldtipes. Tofu en sojamelk produsente verkies die hoër proteïen kultivars wat geteel is vanaf groente sojabone wat oorspronklik na die Verenigde State in die laat 1930's gebring is. Die tuin kultivars is oor die algemeen nie geskik is vir meganiese stropers nie, omdat daar 'n neiging is dat die peule kan breek wanneer volwasse is.
Onder peulgewasse is sojaboon, ook bekend as 'n oliesaad, by uitstek bekend vir sy hoë (38 - 45%) proteïen-inhoud, sowel as die hoë (20%) olie-inhoud. Sojabone is die tweede mees waardevolle landbou uitvoergewas in die Verenigde State ná koring. Die grootste deel van die sojaboon oes is gekweek vir olie-produksie, terwyl die hoë- proteïen, vetvrye en geroosterde sojamaaltyd gebruik is as lewendehawe voer. 'n Kleiner persentasie sojabone is direk gebruik vir menslike gebruik.
In China, Japan en Korea is die boon en produkte wat gemaak is van die boon 'n gewilde deel van die dieet. Die Chinese het tofu uitgevind en het ook gebruik gemaak van sojaboon pasta as geurmiddels. In Koreaanse voedsel, is sojaboon spruite gebruik in 'n verskeidenheid van geregte. Die bone kan verwerk word in 'n verskeidenheid maniere. Die mees algemene vorms van soja sluit in, sojameel, sojamelk, tofu, verwerkte plantaardige proteïen (TVP, wat in 'n wye verskeidenheid van vegetariese kos verwerk is, sommige gebruik om vleis na te boots), tempe, soja lesitien en soja-olie. Sojabone is ook die primêre bestanddeel betrokke by die produksie van sojasous.
Sojaboonsaad bevat ongeveer 19% olie. Om sojaboon-olie uit saad te onttrek, word die sojabone gekraak, aangepas vir voginhoud, gerol in stukkies en onttrek met kommersiële heksaan. Die olie word dan verfyn, gemeng vir verskillende gebruik en soms gehidrogeneer. Sojaboon olies, beide vloeibare en gedeeltelik gehidrogeneerde, word na die buiteland uitgevoer en verkoop as groente-olie, of verwerk in 'n verskeidenheid voedselsoorte. Die oorblywende sojameel word hoofsaaklik gebruik as voer.
Sojameel is die materiaal wat oorbly na die ekstraksie van olie uit sojabone, met 'n 50% soja proteïen-inhoud. Die meel word "gerooster" ('n mistasting omdat die hittebehandeling met klam stoom gedoen word) en gemaal in 'n hamermeul. Sojameel is 'n noodsaaklike element in die Amerikaanse produksie om plaasdiere soos pluimvee en varke op 'n industriële skaal groot te maak en het begin in die 1930's en meer onlangs in die akwakultuur van babers. 98% van die VSA sojaboon oes word gebruik vir veevoer.
Sojameel verwys na die vetvrye sojaboon wat fyn genoeg gemaal is om deur 'n 100-maas of smaller skerm te gaan, terwyl spesiale sorg getref is gedurende die onttrekkingsproses (nie gerooster) om sodoende die denaturering van die proteïen tot die minimum te beperk om 'n hoë "Protein Dispersibility Index" (PDI), te behou vir gebruik soos getekstureerde groete proteïen.
Vetvrye sojameel word verkry vanaf soja wat onttrek is uit soja en bevat minder as 1% olie.
Volvet sojameel is gemaak van bone wat nie onttrek is nie en uitgedop is en bevat ongeveer 18% tot 20% olie.
Lae-vet sojameel word gemaak deur sommige van die vetvrye olie by te voeg. Die lipied inhoud wissel volgens spesifikasies, gewoonlik tussen 4,5% en 9%.
Hoë-vet sojameel kan ook geproduseer word deur die byvoeging van soja-olie aan vetvrye meel tot op die vlak van 15%.
Soja-gebaseerde baba formule (SBIF) is gebruik vir babas wat allergies is vir gepasteuriseerde beesmelk proteïene. Dit word verkoop in poeiermelk, gereed-vir-gebruik, en gekonsentreerde vloeibare vorms.
Sojabone kan verwerk word om 'n tekstuur en voorkoms soortgelyk aan baie ander voedsel te hê. Sojabone is byvoorbeeld die primêre bestanddeel in baie suiwelproduk plaasvervangers (byvoorbeeld sojamelk, margarien, sojaroomys, sojajogurt, sojakaas en sojaroomkaas) en vleis plaasvervangers (byvoorbeeld groente burgers). Hierdie plaasvervangers is geredelik beskikbaar in die meeste supermarkte. Sojamelk bevat nie van nature goeie hoeveelhede verteerbare kalsium nie. Baie vervaardigers van sojamelk verkoop kalsium-verrykte produkte.
Sojaprodukte word ook gebruik as 'n lae koste plaasvervanger in vleis en pluimvee produkte. Verdunning kan lei tot verlies in smaak, maar vet en cholesterol word verminder. Vitamien en mineraal verryking kan gebruik word om sojaprodukvoedsel gelykstaande te maak aan dierlike proteïen; die proteïen kwaliteit is reeds ongeveer gelyk. Soja-gebaseerde vleis plaasvervanger is al vir meer as 50 jaar gebruik as 'n manier om maalvleis goedkoop te vermeerder sonder die vermindering van voedingswaarde.
Sojabone word ook gebruik in industriële produkte, insluitende olie, seep, skoonheidsmiddels, hars, plastiek, ink, kryt, oplosmiddels en klere. Soja-olie is die primêre bron van biodiesel in die Verenigde State, ongeveer 80% van huishoudelike biodiesel produksie. Sojabone is ook sedert 2001 gebruik as gis in die vervaardiging van vodka.
<fn>PulaImvula. Sprayers.2008-03.af.txt</fn>
In die artikel oor swak onkruidbeheer in die Pula-Imvula van Februarie 2008, was een van die moontlike oorsake wat bespreek is die toestand van die onkruidspuit. Dit blyk 'n algemene probleem te wees - daarom hierdie artikel.
Behoorlike instandhouding- en stoortegnieke sal nie alleenlik volgende jaar se voorseisoen voorbereidings glad laat verloop nie, maar ook die werking van die onkruidspuit verbeter, sowel as die produktiewe leeftyd verleng. Die langdurige blootstelling van die onkruidspuit aan verskillende plaagdoders kan onderdele, verf en elektriese konneksies vreet en die onkruidspuit se kondisie laat agteruitgaan. Oorblyfsels van hierdie produkte kan skadelik wees vir enigeen wat op, of in die omgewing van die spuit werk. Residu van plaagdoders wat in spuit-onderdele gehuisves word, kan ook gewasse beskadig deurdat dit na die volgende seisoen oorgedra word.
Jou persoonlike veiligheid, asook dié van jou familie, werkers en jou oes, vereis dat die onkruidspuit deeglik skoongemaak en ontsmet moet word tussen verskillende gewasse en ook voordat dit vir die winter gestoor word. Onthou dat die meeste van die chemikalieë wat in die landbou gebruik word, skadelik is vir plante en/of diere en daarom moet sorg gedra word dat die gevare wat bestaan, verstaan word en die situasie so goed as moontlik bestuur word.
Voordat jy begin om jou spuit skoon te maak, moet jy seker maak dat jy die aanwysings van die plaagdoder wat jy gebruik het, goed bestudeer.
Jou inlig hoe om van die oorblywende produk ontslae te raak.
Jou voorsien van spesiale skoonmaak-instruksies wat nodig mag wees.
Aanbevelings maak oor produkte om kontaminasie te verhoed.
Riglyne gee oor die "Personal Protective Equipment (PPE)" wat jy benodig om jou spuit veilig skoon te maak.
Die doel van spoel is om enige gekonsentreerde areas of groot areas van die produk te verwyder wat nog in of op die spuit kan wees. Die skoonmaak van spuittoerusting behels die sirkulasie van water deur die hele sisteem, en om dit dan uit te spuit op 'n plek wat op die etiket van die plaagdoder wat jy gebruik het, aangedui is (met ander woorde, om die water / verdunde chemiese mengsel op 'n veilige plek uit te gooi).
Om te verseker dat jy die tenk, sowel as die pype en spuitpunte skoonmaak, vul die tenk halfpad met skoon water en gaan ry 'n ent met die trekker op 'n plaaspad - die gestamp van die pad sal die water laat rondskommel in die tenk en verseker dat die hele tenk skoongemaak word. Dit is beter om die tenk verskeie kere met 'n klein hoeveelheid water (tot 10% van die tenk se kapasiteit) te was, eerder as om die tenk een keer met water vol te maak en te probeer skoonmaak. Dit word dus aanbeveel dat die proses 'n paar keer herhaal word.
Kies 'n plek waar die spoelwater nie watervoorrade, waterstrome, gewasse of ander plante sal kontamineer nie en waar groot poele nie sal opdam nie, omdat dit skadelik sal wees vir mens, dier en die omgewing. Jy kan dit uitspuit al langs die kant van die land af of langs 'n plaaspad. Maak seker dat jy die spuit se tenk dreineer in ooreenstemming met die plaagdoder se aanwysings. Moenie net die kleppe oopmaak en dit op die grond laat uitloop nie. Gebruik groter volume spuitpunte vir 'n vinniger en veilige metode om van spuitwater ontslae te raak. Die buitekant van die spuit moet ook gewas word. Vermy staande poele water wanneer die spuit gespoel word, omdat dit skadelik kan wees vir kinders, troeteldiere, lewende hawe of wild.
Om van plaagdoder ontslae te raak in ooreenstemming met aanwysings, gebruik 'n area waar die produk gewoonlik aangewend word (weer eens: langs die kant van die land waar die chemikalie gespuit is, is dikwels 'n geskikte plek). Herhaal die dreineringsproses en spoel weer die spuit, maak seker dat jy ook watertenks dreineer voordat die spuit gestoor word om skade te vermy wat deur water wat vries veroorsaak kan word.
Na die finale spoel kan jy die spuit ondersoek en die nodige herstelwerk en aanpassings doen. Selfs al is die spuit skoongemaak, moet beskermende toerusting gedra word. Oorblyfsels van die plaagdoder kan in en op die spuit agterbly.
die struktuur van die arm - identifiseer enige krake wat herstel moet word.
Noudat die spuit deeglik skoongemaak is, kan jy dele verwyder wat beskadig is gedurende stoor.
Verwyder filters en was hulle met die hand in seepwater (onthou om handskoene te dra wat bestand is teen chemikalieë). Spoel hulle en stoor hulle of sit terug in die spuit.
Gee spesiale aandag aan spuitpunte en spuitpuntkoppelstukke. Kontroleer kleppe. Chemiese afval kan in hierdie dele opbou en gedurende die winter verhard, wat dan die spuit se werking in die volgende seisoen drasties sal laat afneem.
Verwyder spuitpunte, siffies, kleppe en spuitpuntkoppelstukke van die spuitpunt-basis. Seël die opening van die basis.
Spoel en maak die spuitpunte skoon en kontroleer die kleppe. Bêre in 'n houer wat gemerk is. Stoor kleppe by kamertemperatuur gedurende die winter om skade te vermy wat deur vriespunttemperature veroorsaak kan word.
Verwyder alle drukmeters en maak openinge op die spuit toe. Stoor die meters weg van vriestemperature of beskadiging.
Laastens kan vriesteenmiddel deur die hele spuitsisteem gesirkuleer word (byvoorbeeld al die pype, spuitbalkpype, kleppe, drukmeters en terugvloeilyne). Sirkuleer die vriesteenmiddel deur die arm se pype. Dit sal die binnekant van die pype seël en verhoed dat hulle kraak of uitdroog. Seël alle spuitpunte op die arm om die vriesteenmiddel in die sisteem te hou. Dit sal egter nodig wees om een of twee spuitpunte oop te maak om die vriesteenmiddel toe te laat om dwarsdeur die arm te sirkuleer. Maak hierdie spuitpunte toe, sodra die teenmiddel dwarsdeur die sisteem is.
Die doel hiervan vir stoor is dat die vriesteenmiddel alle oorblywende water uit die sisteem kan druk en die spuit se onderdele sal bedek. Die vriesteenmiddel in die pomp en kleppe sal roes en skade verhoed wat veroorsaak kan word deur vogtige lug in die sisteem.
Vriesteenmiddel vir nutsvoertuie word algemeen gebruik in die stoor van landbouspuite. Anders as teenmiddel vir voertuie, is dit minder skadelik vir diere. Hoewel hierdie vriesteenmiddel in 'n jel sal verander gedurende buitengewone koue toestande, behoort hulle nie te vries nie. Ten spyte daarvan, moet die aanwysings op die middel gelees word om seker te maak dat dit onder wintertoestande sal presteer.
Noudat die spuit skoongemaak is, gedekontamineer is en reg is vir die winter, is dit gereed om te stoor. Binnehuise storing, weg van die skadelike effek van die elemente, is verkieslik. Enige binnehuise stoorplek behoort egter weg te wees van beide vloeibare en droë kunsmis. Die stof en residu van hierdie produkte kan die verf op die spuit beskadig.
Indien jy nie die vriesteenmiddel-opsie wil uitoefen nie, is dit goeie praktyk om die pomp van die spuiteenheid te verwyder en in die stoor te hou tot die volgende seisoen. Baie dikwels bly water in die pomp agter en gedurende die kouer wintermaande vries dit en kraak die pomp, wat dit onbruikbaar maak.
Instandhouding van plaagdodertoerusting sluit in: die gereelde inspeksie van die spuittenk, pomp, pype, filters, drukmeters, konneksies, spuitpunte en lynfilters. Kontroleer die spuit voor en na lang storing en elke keer voordat dit gebruik word. Onthou om altyd beskermingstoerusting te dra wanneer spuittoerusting hanteer word.
Spuittenks: Spuittenks word vervaardig van vlekvrye of gegalvaniseerde staal, veselglas of plastiek, insluitende polyethylene of polyproplylene. Hierdie materiaal is nie absorbeerbaar nie, dus behoort daar geen plaagdoder residu agter te bly na skoonmaak nie. Veselglas tenks kan egter, indien dit gekrap is, plaagdoder absorbeer. Krake in die epoxy laag van gegalvaniseerde tenks moet met epoxy materiaal herstel word, anders sal dit roes. Tenks moet gereeld vir krake, roes of skade nagegaan word voordat lekplekke ontstaan. Maak seker dat die spuit tenk veilig aan die spuit vas is.
Pomp en pomp seëls: Die pomp en al sy komponente moet in 'n goeie werkende toestand wees. Pomp seëls, insluitende alle "O-ring" seëls van leer of sintetiese materiaal, mag uitdroog en krimp indien die spuit vir 'n aansienlike tydperk nie gebruik word nie, of nie na behore nagesien is tydens die stoorproses nie. Die oplossings in sommige plaagdoder samestellings kan pompseëls beskadig, wat tot gevolg sal hê dat die pomp sal lek of oneffektief sal pomp.
Rubberpype: Vervang rubberpype wat gekraak is of lek. Onthou, rubberpype wat gebruik word om plaagdoders toe te dien kan nooit volledig so skoon gemaak word dat dit nie gekontamineer sal bly nie. Daar sal 'n bietjie plaagdoder residu binne die pype agterbly. Die rubberpype wat vervang word moet behoorlik mee weggedoen word en onder geen omstandighede weer gebruik word vir enige ander doel nie.
Pypfilters en siffies: Filters en siffies behoort voortdurend tydens werkverrigting in werking te wees. Hierdie filters en siwwe verhoed dat vreemde materiaal en deeltjies die spuitstukke verstop en die onkruidspuit se werkverrigting verlaag.
Drukmeters: Die vloeistofdruk in die spuitsisteem word deur 'n drukmeter gemonitor. Die drukmeter meet die drukking waarmee die mengsel of spuitvolume deur die spuitstukke geforseer word, indien die drukmeter se posisie tussen die drukreguleerder en die spuitstukke is. Gevolglik kan 'n verandering in die druk van die spuit 'n aanduiding van 'n potensiële fout wees. Verseker te alle tye dat drukmeters in 'n goeie werkende toestand en gekalibreer is.
Koppelstukke en klampe: Los of gekraakte koppelstukke is voortdurend 'n bron van baie lekkasies. Verseker dat koppelstukke en klampe na behore geïnstalleer is alvorens daar druk deur die pomp van vloeistof plaasvind. Sodra die sisteem onder druk is, kyk of daar enige lekkasies is.
Spuitpunte en filters: Inspekteer spuitstukke gereeld, ten einde te verseker dat hulle nie verstop is nie. Spuitpunte wat geslyt is, veroorsaak dat meer chemikalie uitgespuit word en het dikwels tot gevolg dat 'n oneweredige spuitpatroon ontwikkel, wat aanleiding kan gee tot onkonsekwente resultate. Spuitpunt-openings kan ook verander, veral wanneer samestellings met 'n vretende en afbrekende eienskap (soos benatbare poeiers) gereeld op spuitpunte gebruik word. Wanneer die vloei deur die spuitpunte laer is as wat verwag word, moet spuitpunte skoongemaak word en moet daar weer probeer word. Die spuitpunte mag dalk verstop wees.
<fn>PulaImvula. Study.2010-01.af.txt</fn>
Om produsente op 'n een-tot-een basis te diens, is baie stadig en duur. Dit is koste-effektief om mense met dieselfde belange en vermoëns te groepeer en hulle dan deur gereelde vergaderings te diens. Hierdie projek dien sy doel - om opleiding, vaardighede en inligting aan ontwikkelende produsente in die verskillende streke oor te dra.
Ons het opgemerk dat lede-getalle oor die jare afgeneem het en slegs dié produsente wat regtig geïnteresseerd en toegewyd is, het oorgebly. Dit is veral opmerklik in die Noordwes-provinsie, waar die program al vir jare aan die gang is. In areas waar studiegroepe nuut gevestig is, veral in kommunale areas, is die grootste probleem om die grootte van die groep te beperk. In sommige areas is daar soveel as 200 kleinskaal-produsente wat wil aansluit!
Ons het hierdie jaar 128 studiegroepe oor die hele area deur die provinsiale kantore gediens. Ingesluit is agt studiegroepe, wat deel uitmaak van die koringprojek in die Oos-Vrystaat.
Hoe om te beplan vir die komende seisoen wanneer die weervoorspelling negatief is vir gewas produksie.
Ons het oor die afgelope maande met elke individuele lid van die studiegroepe vergader om inligting bymekaar te maak rakende die aantal hektaar geplant en die aantal en toestand van die trekkers, planters, spuite en bewerkingsimplemente. Ons hoop om toegang te verkry tot finansiering en ondersteuning vir 'n rehabiliteringsprogram vir hierdie implemente - goeie meganiese toerusting is krities vir kommersiële produksie. Met druk op die winsgewendheid van graanproduksie, is baie van die implemente verwaarloos omdat daar nie geld is vir die nodige instandhouding en onderhoud nie. Hierdie saak moet aangespreek word indien swart produsente hulle regmatige plek as kommersiële produsente wil inneem.
<fn>PulaImvula. StudyGroup(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Imperani (Ficksburg) Studiegroep.
Ficksburg en Rosendal.
1 510 hektaar.
Wat is die rede hoekom die bewerkbare grond nie geplant is nie?
Grond behoort aan groepe mense en dus is dit nie maklik om produksiekapitaal te verkry nie.
Hoe gereeld vergader die Studiegroep?
Ons Studiegroep vergader elke maand vir besprekings oor die koringprogram en elke tweede maand vir die mielieprogram.
Wat is die voordele om 'n lid van die Studiegroep te wees?
Ons weet nou van gebeure in die graanbedryf en ons weet van geleenthede in die landbou. Ons het 'n ondersteuningstelsel om op terug te val as daar 'n probleem is.
Bestaan daar enige interaksie tussen die Studiegroep en die kommersiële boerdery sektor?
Ons ontmoet soms individuele kommersiële produsente op veilings en dan voel ons deel van die breër landbougemeenskap.
Wil julle met die kommersiële produsente Studiegroep byeenkom en hoekom dink jy is dit belangrik?
Dit is belangrik dat ons as produsente uit een mond praat. 'n Opkomende produsent is 'n kommersiële voedselprodusent in wording. Om te begin praat met mekaar en mekaar te ondersteun, sal alle produsente sterker maak.
<fn>PulaImvula. StudyGroup(maize).2011-04-07.af.txt</fn>
Waar is die Uphuzane studiegroep geleë?
Uphuzane is geleë ongeveer 25 kilometer van Paulpietersburg af in die Noordelike deel van KwaZulu-Natal, reg langs die Bivane Rivier. Dit is 'n baie landelike gebied met 'n swak infrastruktuur en die produsente het 'n gebrek aan vaardighede en kennis om volhoubaar en onafhanklik te kan boer.
Die studiegroep bestaan ​​uit manlike en vroulike produsente wat baie gretig is om te leer en hul inkomste te verbeter, hul lewensstandaard te verbeter en beter gebruik te maak van hulle natuurlike hulpbronne.
Op die oomblik maak die produsente gebruik van ongeveer sewentig hektaar bewerkbare grond, maar daar is nog baie braak grond beskikbaar.
Wat is die rede vir onbewerkte lande?
Die redes vir hierdie onbewerkte grond is hoofsaaklik finansieel, omdat dit kommunale grond is en finansierders huiwerig is om geld uit te leen. Nog 'n probleem is meganisasie, die gebrek aan trekkers en implemente.
Hoe gereeld kom die studiegroep bymekaar?
Die studiegroep vergader een keer per maand om probleme te bespreek en hoe om gebruik te maak van hul beperkte hulpbronne.
Wat is die voordele om deel te wees van die studiegroep?
My verbasing was groot toe ek uitvind dat produsente reeds met groot sukses gebruik gemaak het van moderne produksiepraktyke (geen-bewerking) in die 2009/2010 seisoen. Gedurende die huidige seisoen het hulle selfs die gebruik van geen-bewerking mielies met nog groter sukses verhoog. Hulle bereidwilligheid om te verander van die ou metode van mielies plant na die moderne manier, bewys dat hulle nie weerstand bied teen verandering nie en dat die opleiding en ontwikkeling vrugte dra.
(Walala Wasala - if you snooze, you loose).
Produsente vind dat hulle baie inligting en kennis bekom deur deel te wees van 'n studiegroep en deur bywoning van boeredae. 'n Ander manier om baie ondervinding op te doen, is deur die gebruik van proefpersele om produsente die regte en moderne manier van mielies plant te wys.
Is daar enige interaksie tussen die studiegroep en die kommersiële landbousektor?
Daar is interaksie tussen die lede van die studiegroep en plaaslike kommersiële produsente, maar die afstand tussen hulle en die kommersiële produsente is regtig 'n uitdaging. Die studiegroep het 'n goeie verhouding met die Departement van Landbou en die kommersiële produsente in die gebied.
<fn>PulaImvula. StudyGroup(maize).af.txt</fn>
Use the South African map and show where the Northern Eastern Cape is.
Photo 1: Khanyayo Studiegroep tydens 'n studiegroep vergadering.
Photo 2: Voorsitter van die Khanyayo Studiegroep, Mnr Magidela, by sy mielies.
Waar is die studiegroep geleë?
Die studiegroep is geleë in 'n landelike gebied met min of geen infrastruktuur, ongeveer 60 km van Bizana in die Noord Oos-Kaap.
Die studiegroep bestaan uit 100 lede.
100 hektaar bewerkbare grond is beskikbaar vir produksie.
Redes hoekom nie al die bewerkbare grond aangeplant is nie?
Tekort aan finansiering.
Tekort aan insette.
Tekort aan toerusting.
Tekort aan lyndrade.
Klimaat - aan die begin van die 2010 plantseisoen was reën laat en dus was die lande te nat om te plant.
Afstand van die verskaffers om insette te verkry, byvoorbeeld kunsmis, saad en chemikalieë.
Hoe gereeld ontmoet die studiegroep?
Die studiegroep vergader met Graan SA op 'n maandelikse basis en hulle kom weekliks bymekaar om boerdery te bespreek.
Wat is die voordele om lid te wees van die studiegroep?
Die voordele van 'n lid van die studiegroep is die oordrag van kennis, studiegroepbesprekings, korrekte landboukundige praktyke van grondontledings, plant, onkruiddoder toediening en besigtiging van proewe. Die Khanyayo studiegroep was gelukkig genoeg om die Inleiding tot Mielies-kursus by te woon.
Is daar enige interaksie tussen die studiegroep en die kommersiële landbousektor?
Daar is nog geen kommersiële produsente in die omgewing nie!
Hoe het die studiegroep voordeel getrek uit Graan SA?
Deur middel van die studiegroepvergaderings het hulle kennis opgedoen deur die bespreking van die voor -en nadele van die korrekte plantpraktyke.
Demonstrasieproewe het 'n impak gehad op die voordele van chemiese en kunsmis toediening.
As gevolg van die vorming van 'n studiegroep, hulle het 'n koopgroep binne die studiegroep gevorm om chemikalieë en kunsmis aan te koop.
<fn>PulaImvula. StudyGroups(maize).2011-05-11.af.txt</fn>
Daar is ongeveer 2 152 hektaar bewerkbare grond beskikbaar vir lede van die studiegroepe in hierdie gebied. Dit is kommunale grond, grond wat deur die staat besit word, maar bestuur word deur die stamowerheid. Elke produsent het toestemming om daarop te boer, wat die ekwivalent is van 'n huurooreenkoms. Die produsent sal nooit self die grond besit nie, maar die grond kan nooit weggeneem word van die familie nie.
Gedurende die afgelope seisoen was die produsente nie in staat om 857 hektaar te plant nie. Daar was 'n aantal redes hiervoor, waaronder die hoë koste van insette, sowel as die hoë koste met die gebruik van kontrakteurs. Die produsente is nie in staat om hul eie implemente en trekkers te koop nie, omdat die prys wat hulle vir hulle graan ontvang, te laag is en winste te klein is. Baie van die produsente wat nog boer is oud en hulle is tot 'n groot mate afhanklik van ouderdomspensioen. Pensioenarisse kwalifiseer nie vir finansiële bystand nie, byvoorbeeld lenings van banke en hulle kan nie die oppervlakte grond wat hulle plant, verhoog met die geld wat hulle beskikbaar het nie.
Baie van die bewerkbare grond is nie omhein nie en dus ly die produsente nog verliese van vee wat gewasse bewei. Die POLO-program van die Departement van Landbou is stadig met die voorsiening van infrastruktuur soos omheinings materiaal. Die Voedselproduksie Program verminder elke jaar, en baie min produsente word ​​deur hierdie program bygestaan om hul oeste te plant. Landelike produsente doen aansoek by die ASGISA-program wat gemeenskapsgrond bewerk sonder dat grondeienaars betrokke is. Dit is nie 'n volhoubare oplossing nie, omdat ons weet dat wanneer die ASGISA nie meer die lande bewerk nie, sal hulle weer braak lê en daar is geen oordrag van vaardighede nie. Ware bemagtiging vind ook nie plaas nie. Die situasie is baie donker.
Studiegroeplede kom een ​​maal per maand bymekaar. Daar is groot waarde daarin om deel van 'n studiegroep te wees, omdat produsente sienings kan deel en hul opleidingsbehoeftes kan identifiseer, en ook raad en ondersteuning aan mekaar gee. Landelike produsente is ver van kommersiële produsente af en daar is slegs 'n paar produsente wat werklik op 'n kommersiële skaal boer. Ontwikkeling in hierdie gebiede is stadig, maar ek is dankbaar om te rapporteer dat daar sigbare vordering is. Die produsente gebruik bastersaad, kunsmis en wend 'n daadwerklike poging aan om die onkruid in hul mielielande te beheer.
<fn>PulaImvula. StudyGroupsMaize.2009-01.af.txt</fn>
Wat is doel van 'n studiegroep?
Een van die belangrike projekte in die Ontwikkelingsprogram vir Produsente is die vestiging en diens van studiegroepe.
Die doel van hierdie projek is om ontwikkelende produsente wat toegang tot grond het, aan te moedig om studiegroepe te stig wat gereeld bymekaar kom vir opleiding en inligting verwant aan die mielie industrie.
Lawrence Luthango (wat sedert Mei 2008 werk), in die Oos-Kaap - 14 studiegroepe.
Verskeie onderwerpe is tydens studiegroep vergaderings bespreek.
Grondmonsterneming, hoe om 'n grondboor te gebruik, gronddiepte, grondkompaksie en 'n ploegblad, bekalking van grond, toetsresultate, grondsuurheid, grondpotensiaal, kunsmis oediening, voedingstof vereistes van plante, beskikbaarheid van voedingstowwe in hierdie grond, bewerkingsmetodes en vogbewaring.
Lenings vir produsente - die volle implikasie daarvan om geld te leen, finansiële beplanning, produksiekoste, verwagte opbrengs, plantdatums, plantdiepte, variëteite, plantpopulasies, die effek van die klimaat op gewasproduksie, kalibrasie van spuite en planters, wisselbou, effektiewe gebruik van kontrakteurs, oes, voginhoud van graangradering, stoor van mielies, vervoerkoste, hoe om insette aan te koop, die waarde van gewasreste, bemarking van graan, toelae en ondersteuning van die regering.
Operasiekoste, kilowatt vereistes vir verskillende implemente, herstelkoste, kilowatt vereistes per hektaar, verminderde bewerking vir kostebesparing en huurkoop ooreenkomste.
Hoe om toegang tot grond te verkry, berekening van groottes, huur van lande, grondklassifisering en hoe om plakkers op grond te hanteer.
Beheer van snywurm en stronkboorder.
Tipes onkruide, chemiese en meganiese beheer van onkruide, beheer van gras in onkruide, voor en na opkoms onkruiddoders en spuit op die ry of oor die hele land.
Haelskade, hael versekering, omvattende versekering en vereistes vir versekering.
<fn>PulaImvula. SuccessfulMaize.2009-06.af.txt</fn>
Een van die eerste stappe vir effektiewe bestuur van 'n boerdery besigheid, is om jou doelwitte te bepaal. "'n Onbekende roete kan nie gevolg word sonder om min of meer te weet wat jou verlangde doelwit is nie." Produsente word dikwels gekritiseer omdat hulle traag is om doelwitte vir hulle besigheid of hulleself te stel.
Dit is moeilik om doelwitte vir 'n boerdery te formuleer, omdat toestande onseker en onvoorspelbaar is.
Dit neem te veel tyd om behoorlike doelwitte vir 'n boerdery te stel.
Alhoewel beide redes 'n tikkie waarheid bevat, kan die betekenis van doelwitstelling - ten spyte van probleme en tyd betrokke - nie genoeg beklemtoon word nie. Doelwitte gee rigting en sin aan bestuursaksies en daarsonder is dit nie moontlik om sukses of mislukking te bepaal nie. Sonder 'n doelwit is effektiwiteitsbepaling sinneloos, omdat dit onmoontlik is om 'n teiken wat nie bestaan nie, te tref. Die feit dat dit moeilik en tydrowend is om teikens daar te stel, maak dit nie minder belangrik nie, dit beklemtoon eerder die feit dat dit spesiale aandag verg.
Doelwitstelling binne 'n boerderybesigheid bied soms probleme. Die rede daarvoor kan gevind word in die feit dat boerdery die eienaar-produsent se loopbaan is, maar ook 'n leefwyse. Sy huishouding is 'onlosmaaklik geïntegreer, met sy besigheid as loopbaan. Alhoewel dit oor die algemeen aanvaar word dat die hoofdoel van 'n kapitalistiese besigheid maksimum wins oor die langtermyn behels, is dit nie noodwendig die doelwit van die boerdery nie, as gevolg van 'n geïntegreerde leefwyse en loopbaan. Die algemene doelwitte van hierdie eienaar-produsente kan daarom in die breë gedefinieer word as die strewe na die hoogste moontlike wins, op voorwaarde dat hierdie strewe na wins nie ten koste van 'n gelukkige familie en leefwyse sal geskied nie.
Die bostaande doelwitte is vaag in die sin dat hulle nie kwalifiseerbaar is nie en op verskillende maniere geïnterpreteer kan word. Die definisie is egter waar in die praktyk, waar dit bevind is dat geen twee individuele persone dieselfde waardesisteme het nie en hulle siening van 'n gelukkige familie en leefwyse daarom verskil. Die omvang en duur van die strewe na wins sal daarom verskil van een produsent na 'n ander, afhangende van sy persoonlike omstandighede en die omvang waartoe hy bereid is om die strewe na wins op te offer ten gunste van ander prioriteite. Wat egter van kardinale belang vir die individuele produsent is, is dat hy in staat moet wees om te bepaal wat sy ander prioriteite hom kos in terme van wins wat hy opoffer, want alleen dan sal hy 'n rasionele keuse tussen die prioriteite kan maak.
Die gemeenskap verwag van die boerderysektor om ten minste kos en basiese materiale teen redelike pryse te voorsien - binne die beperkings van 'n bepaalde land - en om dit volhoubaar te doen, wat sal impliseer dat optimale gebruik van natuurlike hulpbronne oor die langtermyn sal plaasvind. Algemene doelwitte is egter nie voldoende nie. Elke aktiwiteit of sub-aktiwiteit benodig sy eie spesifieke doelwit of sub-doelwit, maar moet altyd in ooreenstemming met die algemene hoofdoelwit wees. Die produsent wat byvoorbeeld besluit om mielies te produseer, moet 'n spesifieke doelwit vir sy mielievertakking hê soos om 500 hektaar geelmielies per jaar te produseer. Dit is egter nog nie genoeg nie. Hy sal ook fisiese en koste-doelwitte moet bepaal, omdat dit hom in sy beplanning van saad en kunsmis-gebruik, sal lei.
Elke produsent moet sy eie persoonlike doelwitte bepaal. Die belangrikheid om teikens te stel, kan weereens beklemtoon word en dit is baie belangrik vir die produsent om duidelikheid te hê oor dit wat hy in sy boerdery wil bereik. Indien daar enige konflik tussen hierdie doelwitte is, moet die produsent self sy spesifieke strewe en persoonlikheid in ag neem en sy eie prioriteite duidelik bepaal. In die beplanning van enige verdere aksie of teiken, moet hy seker maak dat sy spesifieke doelwit of aksie in ooreenstemming met sy eie prioriteite is en inpas by die algemene doelwitte.
Alles wat tot dusver oor doelwitte gesê is, kan in 'n enkele konsep opgesom word. Die doelwitte van die boerderybesigheid is die strewe na maksimum wins met die voorwaarde dat natuurlike hulpbronne (grond, water, weiding) so in stand gehou word dat hulle 'n hoë opbrengs oor 'n lang termyn kan verseker.
Beheersisteme instel om terugvoering op vordering te kry sodat die nodige regstellende maatreëls op die regte tyd geneem kan word.
T - time related (tydsgebonde).
Die daarstelling van doelwitte het te doen met die vraag "wat" van die boerdery, bedoelende om antwoorde te verkry op die vraag, "Wat wil ons bereik?
Behaal teiken-opbrengs per hektaar - dit beteken dat die produksie per hektaar die teiken behaal wat in die jaarlikse begroting gestel is. Jaarlikse begrotings wissel van onderneming tot onderneming.
Verseker dat die eindproduk aan mark-spesifikasies voldoen - die produksiebestuurder moet byvoorbeeld produksiedoelwitte stel om die vereistes van die mark te behaal. Dit kan wees grootte, kleur of kwaliteit.
Verseker dat die proses volhoubaar is - dit beteken dat die omgewing nie onnodig gesteur word deur produksieprosesse nie, byvoorbeeld deur plaagbeheer-chemikalieë en kunsmis, sodat hoë vlakke van produksie volhoubaar kan wees gedurende die leeftyd van die onderneming.
Bly binne die raamwerk van Goeie Landbou Praktyke (GAP) - GAP vra vir sorg by die gebruik van chemikalieë om die veiligheid van alle operateurs te verseker, die gebruik van plaagdoders en kunsmis op 'n sistematiese en beplande wyse en die behoorlike aanwending van water om vermorsing, kontaminasie en erosie te voorkom.
Sekondêre doelwitte verwys na individuele boerderybestuur, maar om die doelwitte hierbo te behaal, sal die algehele sukses van die boerdery verseker.
<fn>PulaImvula. Sunflower(opot).2011-04-07.af.txt</fn>
Die produsent moet seker maak dat kwaliteitbeheer begin by die beplanning en voor-plant stadiums en enige bestuursaksie insluit wat optimale produksie verseker.
Sekere faktore om in gedagte te hou en wat die finale kwaliteit van die saad geoes kan beïnvloed is: grondvoorbereiding, gronddiepte, pH, minerale balans, opgegaarde vog, kultivarkeuse, korrekte bemesting, onkruid-en plaagbeheer en oes op die regte stadium en behoorlike hantering, insluitend skoonmaak, droog en stoor metodes.
Oes is 'n belangrike en kritiese operasie vir 'n boerdery-onderneming. Oes is die eerste stap in die na-produksie stelsel, insluitend die verwerking, berging en bewaring van die sonneblomoes. Binne die verskillende produksiegebiede in Suid-Afrika dek oes, stoor en verwerking 'n verskeidenheid aktiwiteite, van die pluk en die stoor van die hele sonneblomkop om later te dors op klein plase, tot volle gemeganiseerde kommersiële graanboerdery.
Sonneblom word gewoonlik gestroop voor die mielie-oes; in 'n normale jaar van die einde van Februarie vir saad wat vroeg geplant is, tot Mei vir saad wat laat geplant is. Hierdie oesaksie kan gewoonlik afgehandel word voordat met die oes van mielies begin word. Dit is belangrik vir kleiner boerderye om dieselfde stropers te gebruik om sonneblom en mielies te oes. 'n Produsent kan gebruik maak van 'n kontrakteur wat stropers verstel vir mielies en/of sonneblom. Die tydperk tussen volwassenheid en oes moet so kort as moontlik gehou word om verlies van voëlskade en kop-vrot siektes te verminder.
Sonneblomplante is fisiologies volwasse wanneer die agterkant van die kop verkleur het van groen na geel, 'n verandering wat gewoonlik plaasvind voor die koppe droog genoeg is om te oes. Sonneblom wat later geplant is, sal eers gereed wees vir oes na swartryp vroeg in die wintermaande. Gebruik 'n vogmeter voor oes om vogvlakke in die gewas te monitor tydens en na fisiologiese rypwording, om te verseker dat die gewas geoes word teen die optimum tyd. As jy self nie 'n vogmeter besit nie, kan monsters met gereelde tussenposes geneem word en aan jou plaaslike silo-operateur gegee word, of in oorleg met jou stroperkontrakteur, om so te besluit wanneer dit die regte stadium is om te oes.
Om saadverlies tydens stroop te verminder, asook verlies as gevolg van voëls, kan sonneblom teen 'n voginhoud so hoog as 20% tot 25% ge-oes word en dan gedroog word in 'n graan droër tot 9,5%, wat 'n veilige voginhoud is vir stoor in 'n silo. Toestande in Suid-Afrika is egter gunstig vir die volledige droog van sonneblom op die land voor oes. Dit moet altyd in gedagte gehou word dat sonneblom met 'n voginhoud bo 10% baie vatbaar is vir swamme.
n Stroper se spoed moet tussen vyf en agt kilometer per uur wees. Die optimum spoed sal afhang van die voginhoud en opbrengs van die sonneblom. Spoed moet verminder word as die saad se voginhoud verlaag om die verlies aan saad te verminder wanneer die koppe in die stroper gevoer word. Hoër spoed is moontlik indien die saadvog tussen 12% en 15% is.
Die hoër spoed behoort nie die silinder en die siwwe te oorlaai nie, behalwe by 'n baie goeie oes. Saad met 12% tot 15% vog sal baie maklik dors terwyl dit deur die silinder beweeg.
Gedeeltelik gedorste koppe op die grond.
Konkaaf spasiëring te wyd.
Lugvloei te laag, oormatige dorsaksie by die drom/rotor. Kafsifopeninge te klein.
Oortollige afvalmateriaal in die opvangbak.
Oormatige dorsaksie, dromspoed te hoog, konkaaf opening te klein, windtoevoer te laag, of sif te wyd.
Hoë drom/rotor spoed, klein konkaaf spasiëring.
Gekneusde saad met 'n dop wat ng heel is.
Konkaaf spasiëring te nou.
Ontdopte of gebreekte sade.
Hoë drom/rotor spoed, of oormatige materiaal.
Ongedorste koppe op die grond.
Swak inname by die tafel.
Sade uitgegooi by die agterkant van die stroper.
Spoed/lugvloei, verlaag masjienspoed en windspoed.
Oesverliese wissel van 3% tot 5%, maar kan tot 10% of 15% onder baie moeilike omstandighede wees. Meganiese stropers moet gekontroleer word vir doeltreffendheid deur verliese voor en na die stroper 'n toetsstrook gestroop het, te bepaal.
Om te verseker dat die produsent beheer het oor die voginhoud van oes en stoor is dit noodsaaklik om toegang tot 'n moderne vogmeter te hê of om jou eie te koop as jou produksievolume dit regverdig.
Akkurate vogtoetse is belangrik by die bestuur en bemarking van graan.
Bederf as graan te nat is en gestoor word in silos met lae temperatuur of natuurlike lugdroog silos.
Ekstra droogkoste en verlies indien graan te nat geoes word.
Krimping vanweë vogverlies en ekstra droogkostes.
Verlies aan die waarde van die gewas.
Vir akkurate vogtoetse moet 'n verteenwoordigende monster eers geneem word.
Verkryging van 'n verteenwoordigende monster voor oes, omdat die voginhoud van sonneblom wat nog nie ge-oes is nie, maklik oorskat kan word. Dit lei daartoe dat later ge-oes word.
Stroop 'n gedeelte en toets dit dan.
Meng koppe wat met die hand gepluk is en vryf saad van verskillende plante af wat oor die hele land gepluk is. Kry drie toetse vir hierdie monster en kry die gemiddeld van die resultate.
Neem die monster na jou plaaslike silo operateur vir akkurate toetsing.
Kontroleer gereeld nadat die koppe verkleur het na geel, sodat die gewas geoes kan word teen die optimum voginhoud.
Waarskynlik die beste opsie vir 'n produsent op kommersiële produksie vlak. Baie gegalvaniseerde staal graansilos is beskikbaar en wissel van 30 tot duisende ton. Indien fondse beperk is, kan 'n paar kleiner silo's van sowat 30 ton opgerig word wat deel uitmaak van'n graanhantering en opberging stelsel wat geskoei is op toekomstige produksie volumes.
Faktore en oorwegings wat die oes en stoor van graan deur produsente beïnvloed, hang af van die vraag of die produsent geen stoorplek het, of sy eie stoorplek het vir 'n gedeelte van die gewas of vir al die mielies geproduseer. Die groter produsente sal waarskynlik slegs fasiliteite hê om 'n gedeelte van die hoofgewas wat geproduseer word, te hanteer. Groter plase is geografies versprei en dit is waarskynlik meer koste-effektief om te lewer aan 'n kommersiële silo direk van die land, eerder as om dit op die plaas in 'n silo te plaas en dan weer aan die kommersiële silo's te lewer.
As jy jou eie hanteringsfasiliteite het, insluitend skoonmaak, droog en stoor, kan die graan so gou geoes word as wat dit gereed is om te dors, skoongemaak word, gedroog word, gestoor en verkoop word teen die optimum tyd met inagneming van die bemarking en verkoop reëlings wat getref is. Indien die gewas so gou as moontlik geoes kan word, kan enige verdere verlies a.g.v weer en ander risiko's verminder word.
Sonneblom geproduseer op plase sonder bergingsfasiliteite, sal gewoonlik geoes word en onmiddellik in grootmaat vervoer word na die plaaslike silo's. Die produsent sal moet wag vir die oes om droog genoeg te word vir lewering aan die plaaslike silo. Die graan moet droër as 10% wees om te voldoen aan gepubliseerde standaarde vir sonneblom.
Bly in verbinding met jou plaaslike silo operateur om uit te vind teen watter maksimum voginhoud die graan gelewer kan word. Tydens hoë opbrengs seisoene sal die silo operateur nie in staat wees om groot volumes mielies met 'n hoër voginhoud te hanteer nie. Die kontrakteur moet begin oes teen 'n voginhoud wat onmiddellik gereed is vir lewering.
Hoewel dit 'n voordeel is om jou eie stoor fasiliteite te hê, is daar risiko's en groot finansiële belegging betrokke vir toerusting en die bestuur van hantering, skoonmaak, droog, berokings vir insekte, en die berg van die gewas teen die optimale voginhoud.
Vir 'n produsent wat reeds sy eie silo's het, sal die volgende kontroles en prosedures help om jou graan voor verkoop, suksesvol te stoor.
Maak die fasiliteit deeglik skoon. Maak die stoor deeglik skoon, asook die opname put, awegaar, vervoerband, ventileerders en buise, deur die verwydering van enige aanpaksel en ou graan wat insekte of swamme huisves. Seël krake en barsies wat kan veroorsaak dat insekte, swamme of vog die stoor kan binnedring.
Oorweeg die gebruik van 'n goedgekeurde silo behandeling vir insekte. Behandel die binnekant van die silo en onder die ventilasie vloer met 'n bespuiting teen insekte. Maak seker dat die chemiese middel geregistreer is vir gebruik by sonneblom en volg die etiketinstruksies noukeurig.
Maak seker dat die opgebergde graan skoon is van vreemde materiaal en wollerigheid. Sonneblomsaad wat gestoor met oormatige vreemde materiaal, gebreekte sade, en onkruidsade maak dit meer vatbaar vir swamme en insekte. Hierdie materiaal het gewoonlik 'n hoër voginhoud en kan verhitting veroorsaak. Dit is raadsaam om 'n stofsuier te installeer na die opname put of awegaar of vervoerband voordat die skoon saad in grootmaat gestoor word.
Gewasse stoor die beste as hulle koel, droog en skoon is.
Berg teen 'n veilige voginhoud. Sonneblomsaad moet geberg word teen 10% of minder vog as jy van plan is om die oes binne ses maande na oes te bemark.
Silo ventilasie sisteme is die sleutel. 'n Ventileerder is bedoel om sonneblom af te koel. Ventileerders moet afgeskakel word tydens hoë humiditeit of reënweer.
Kontroleer die saad. Weeklikse monsters moet geneem word totdat temperature afgekoel is tot wintertemperatuur. Monsters moet elke vier weke gedurende die winter geneem word en een keer 'n week gedurende die somermaande.
Kontroleer die sonneblom en nie die silo nie. Wanneer 'n monster geneem word, toets die saad hopie en let op na die temperatuur, vog, insekte, fungi en reukverskille van die vorige monster. Indien die hopie warm is, neem onmiddellik stappe om die saad te verskuif of te sirkuleer. Voel, ruik, of loop rondom die silo en toets die saad in die silo van verskeie posisies aan die bo-en onderkant van die silo om die toestand van die saad in die hele silo te monitor.
Tree vinnig op om 'n probleem te stabiliseer. Indien 'n probleem aangetref word, stabiliseer deur onmiddellik te ventileer, skuif die graan na 'n ander silo of vloer of laai oor op vragmotors en lewer aan die naaste kommersiële silo of fasiliteit vir kopers.
Sonneblomsaad wat nie gestoor word teen optimale omstandighede nie, kan die produsent 'n groot bedrag geld kos. Graan insekte is óf reeds in die stoor, of kan later inkom.
Maak stoor deeglik skoon voordat dit gevul word.
Na die skoonmaak van ou plantreste en stof en herstel van die silo, gebruik 'n sproei aan die binnekant van die silo twee weke voor dit gevul word. (Volg vervaardiger spesifikasies en onttrekkingstydperke om besoedeling vir dier of menslike gebruik te voorkom).
Moet nie ou saad met nuwe saad meng nie.
Kontroleer en versien die ventilasie sisteem. Vreemde materiaal kan in buise versamel en 'n teelaarde skep vir insekte en lugvloei belemmer.
Die toestand van gebergde graan word bepaal deur 'n komplekse interaksie tussen die graan, die makro-en mikro-omgewing en 'n verskeidenheid organismes, insluitend mikro-organismes soos muf, insekte, myte, knaagdiere en voëls wat dit kan aanval. Graan bied 'n goeie bron van voedingstowwe en die bederf wat veroorsaak word deur die organismes hierbo genoem, word genoem biologiese agteruitgang.
Besmetting deur muf word bepaal deur die temperatuur (minder as 0° C tot 50° C) van die graan en die beskikbaarheid van water en suurstof. Muf benut waterdamp; die konsentrasie hiervan word bepaal deur die ewewig tussen die water binne die graan (koring voginhoud) en die waterdamp in die onmiddellike omgewing van die graan.
Veroorsaak fisiese skade en voedingstofverlies.
Metaboliese aktiwiteit verhoog voginhoud en temperatuur van graan.
Tree op as draers van mufspore.
Fekale materie van insekte en myte word gebruik as 'n groei medium.
Groter hoeveelheid gebreekte pitte verlaag stoortydperk aansienlik.
Sekondêre metaboliete is dié verbindings wat deur lewende organismes geproduseer word, insluitende muf, wat nie noodsaaklik is vir groei nie, maar uiters giftig is vir diere, mense en plante.
Hierdie "mikotoksiene" is sedert 1961 uitvoerig bestudeer toe 'n groep hoogs toksiese Aspergillus flavus gifstowwe, die "aflatoxinen" geïsoleer is. Enige aktiwiteit wat die stabiliteit van 'n ekosisteem versteur, sal die produksie van sekondêre metaboliete soos mikotoksiene, skep. Hierdie aktiwiteite sluit in die wydverspreide gebruik van kunsmis en plaagdoders, en kweek van hoë opbrengs en beperkte plantvarieteite.
Mikotoksiene kom voor in 'n verskeidenheid menslike en diere-siektes en by verskeie grane. Die inname van mikotoksiene kan beide akute (kort termyn) en chroniese (medium/langtermyn) vergiftiging veroorsaak, wat wissel van dood tot chroniese steurnisse van die sentrale senuweestelsel, kardiovaskulêre en pulmonale stelsels en van die dermkanaal. Sommige mikotoksiene veroorsaak kanker, mutagene en verlaag immuniteit. Aflatoksien B is een van die mees gevaarlike agente wat bekend is daarvoor dat dit kanker veroorsaak.
<fn>PulaImvula. Sunflower.2008-02.af.txt</fn>
Foto 4: Omvangryke skade is aan die koppe aangerig en 'n hoë infestasie sal die sonneblomproduksie onekonomies maak.
Slegs sekere van die insekte wat by sonneblomplante gevind word kan as peste geklassifiseer word - daar is verskeie insekte wat op die plant gevind word wat geen skade aan die plant aanrig nie. Die insekte wat 'n gevaar inhou vir sonneblomme kan leef van die geplante saad, die ontkiemende saailing, die saailing wat pas opgekom het, die ontwikkelende plant, wortels of die ontwikkelende pitte.
Insekbeheer maak hoofsaaklik staat op insekdoders (chemikalieë wat giftig is vir die insek), wat toegedien moet word op die regte tyd, teen die korrekte dosis, en baie belangrik, die korrekte gif vir die spesifieke pes. Daar is insekdoders wat geregistreer is om gebruik te word op alle insekte wat die sonneblomplant aanval. Indien jy die geregistreerde chemikalieë teen die aanbevole dosis gebruik, is jy so te sê verseker van goeie resultate. 'n Geïntegreerde benadering tot insekbeheer is gewoonlik die effektiefste - metodes word gekombineer om die insekpopulasie te onderdruk en insekskade te beperk.
Daar is verskeie insekte wat van die saad en saailinge leef - soos draadwurms, larwes van die gespikkelde mieliekewer en die snywurm (om maar 'n paar te noem). Hierdie insekte verminder die opgekome plantpopulasie en indien hulle nie beheer word nie, moet die gewas herplant word. Behoorlike beheer van hierdie insekte hang af van die korrekte toediening van insekdoders. Die beheer van hierdie peste is gewoonlik nie so duur nie en alle moontlike sorg moet getref word om skade aan die oes op hierdie vroeë stadium te verhoed.
Verbouing gedurende die winter kan help met die beheer van die meeste van hierdie insekte aangesien hulle op gasheerplante, wat gewoonlik onkruid is, oorwinter. 'n Periode van 35 dae of langer sonder 'n gasheerplant sal baie potensiële probleme uitskakel.
Die saad wat geplant moet word kan met insekdoder behandel word, of insekdoder kan tydens planttyd in die vore toegedien word. Snywurms kan beheer word deur die verspreiding van lokaas bo op die grond in die ry. Die mielieland kan ook met 'n toepaslike insekdoder bespuit word.
Volwasse gespikkelde mieliekewers (astylus atromaculatus), snywurms (agrotis segetum), 'doodhouertjie' kewer (protostrophus sulcatifrons) en die harpalus kewer-spesie veroorsaak groot skade aan saailinge en kan die populasie van lande met 'n goeie opkoms afbreek tot onekonomiese produksievlakke.
Die Afrika bolwurm (helicoverpa armigera) veroorsaak skade aan die sonneblomkop en kan die weg baan vir infestering met swamagtige infeksies soos rhizopus microsporus. Suigende insekte soos nysius nataensis kan ook skade aanrig aan die ontwikkelende sonneblomsaad.
Daar is verskeie insekdoders wat geregistreer is vir die beheer van verskeie insekte wat die plant aanval. Dit is egter noodsaaklik om te weet watter insek die skade aanrig en om dan die korrekte insekdoder teen die geskikte aanwendingskaal op die optimale tyd te gebruik. Dit varieer natuurlik afhangend van die insek en die ontwikkelingsstadium van die plant.
Deur pesbeheer toe te pas kan verliese in opbrengs verlaag word, maar dit kom teen 'n prys en die produsent moet die vergelykende koste van die regstelling hiervan in gedagte hou. Die vlakke waarteen pesbeheer 'n noodsaaklikheid word, is reeds bepaal. Daar is 'n punt waar dit noodsaaklik is om geld te spandeer om die pes te beheer, andersins sal die skade aan die oes die koste van die regstelling verbysteek.
Dit is nie aanvaarbare praktyk om insekdoders te spuit by oeste waar die vlak van infestering nog nie kritiese afmetings aangeneem het nie. Die rede hiervoor is dat die natuurlike indringers op dié manier vernietig word en dat weerstand teen die insekdoder opgebou kan word. Chemikalieë is gevaarlik vir die omgewing en moet slegs gebruik word wanneer dit absoluut noodsaaklik is.
Bewerking voordat die gewas geplant word, is 'n suksesvolle manier om voorkomende bestuur van insekte toe te pas. Die vlakke van die insekinfestasie moet egter goed dopgehou word om behoorlike ekonomiese beheer toe te pas.
In alle opsigte is dit noodsaaklik om 'n geïntegreerde aanslag tot pesbeheer te hê - gebruik die metode wat die beste is op daardie stadium vir daardie spesifieke gewas. Die beheer van insekte by gewasse is 'n baie belangrike aspek van oesbestuur aangesien dit 'n betekenisvolle effek het op opbrengs en gevolglik op die ekonomiese lewensvatbaarheid van produksie.
Plantsiektes verlaag die opbrengs en kwaliteit van die oes en kan gesondheidsprobleme veroorsaak vir die diere of mense wat daardie plant eet of verbruik. Die plantsiektes word veroorsaak deur swamme, bakterieë en virusse. Dit kan al die dele van 'n plant affekteer - die wortels, stamme, blare, blomme en die saadkop. Die verskeie siektes vereis verskillende toestande vir hul ontwikkeling.
Die siekte kan slegs ontwikkel indien die toestand in die omgewing geskik is, die gasheerplant beskikbaar is, en die siekte teenwoordig is. Hierdie drie aspekte kan die driehoek van die siekte-infeksie genoem word. Indien enige daarvan nie teenwoordig is nie, sal die siekte nie ontwikkel nie. 'n Siekte wat in 'n spesifieke seisoen in 'n spesifieke gebied voorkom, kan afwesig wees in dieselfde gebied die volgende seisoen bloot omdat die omgewingstoestande nie teenwoordig is nie. Weens die hoë insetkoste van sonneblomproduksie, is dit gewoonlik onekonomies om die siekte chemies te beheer. Sekere siektes is altyd teenwoordig maar ontwikkel nie omdat een of albei van die driehoekkante nie teenwoordig is nie. Die siektes word beheer deur die toepassing van voorkomende maatreëls. Daar is verskeie aspekte wat oorweeg kan word by voorkomende siektebeheer.
Sekere kultivars is ontwikkel wat weerstandbiedend is tot siektes. Die weerstand is egter van toepassing op 'n spesifieke siekte en is nie 'n algemene siekteweerstand nie. Dit is belangrik om die oorheersende siekte te identifiseer en dan die geskikste kultivar te kies.
Chemiese beheer vereis die toepassing van geregistreerde swam en bakteriese geneesmiddels vir die spesifieke siekte onder bepaalde toestande. Die koste van die middel moet altyd oorweeg word voor die toepassing daarvan. Dit is raadsaam om jou naaste landbouchemiese verteenwoordiger of landbou-koöperasie te kontak en advies in te win oor die gebruik van chemikalieë.
Grondbewerking kan ook belangrik wees in die beheer van siektes - sommige siektes word gehuisves in die stoppelland en die bewerkingstelsel behoort dus inagneming van die onderskeie heersende siektes in te sluit.
Die doel van wisselbou is om 'n redelike tydperk toe te laat vir die ontbinding van plantmateriaal. Dit is belangrik om vas te stel watter siektes deur watter plante gehuisves is om te verseker dat die probleem aangespreek word deur die bepaalde wisselbou.
Die plantdatum sal ook 'n uitwerking hê op die heersende voorkoms van sekere siektes - deur óf vroeër óf later te plant, kan die risiko verlaag word vir die ontwikkeling van daardie siekte.
Spesifieke stresfaktore kan plantsiektes beïnvloed. Faktore wat stres in plante veroorsaak sluit in vog (te veel of te min), hitte, koue, ongebalanseerde voedingstowwe, grondsuurheid en insekskade.
Optimum siektebeheer vereis die uitskakeling van ten minste een van die bene van die siekte-driehoek. Dit word die beste bereik deur 'n geïntegreerde siektebeheerstelsel te gebruik.
'Vratjies' of 'puisies' wat deur Septoria veroorsaak is, word gewoonlik beperk tot die blare. Altenaria word gekenmerk deur die formasie van donker vratjies of 'puisies' op die stamme, middelnerf van die blaar en die agterkant van die sonneblomkop.
Die virus wat hierdie siekte veroorsaak word versprei deur blaarspringers en dit is 'n aansienlike probleem in die Laeveld-gebied en waar koring geproduseer word. Plante word geïnfekteer kort nadat hulle opgekom het, en word dan belemmer en sal nie saad produseer nie.
Dit is waarskynlik die skadelikste van al die kommersieel belangrike siektes en word beheer deur wisselbou. Die aanval op die stamme veroorsaak dat groot verswakte dele op die stam net bo grondvlak ontwikkel en dit lei dan daartoe dat die plant met sterk winde buig en 'opeenbondel'. Die koppe raak dan die grond en dit gee aanleiding tot verdere swaminfeksies voordat die oes begin.
<fn>PulaImvula. SunflowerOpot.2009-01.af.txt</fn>
Byline: Inligting bekom vanaf die Graan SA Sonneblom Produksie handleiding.
Slegs sommige van die insekte op sonneblom kan geklassifiseer word as plae. Die insekte wat 'n bedreiging inhou vir sonneblom teer op die aangeplante saad, ontkiemende saailinge, saad wat opkom, ontwikkelende plant, wortels en die pitte wat ontwikkel.
Insekbeheer maak grootliks staat op insekdoders (chemikalieë wat giftig is vir die insek). Insekdoders bestaan wat geregistreer is vir gebruik op alle insekte wat die sonneblom plant aanval. 'n Geïntegreerde benadering tot insekbeheer is meestal die mees effektiewe benadering - metodes word gekombineer om die insekpopulasie te onderdruk en insekskade te verminder.
Verskeie insekte teer op die saad en die saailing, bv. draadwurm, larwes van die gespikkelde mieliekewer, snywurm, ens. (om maar net 'n paar te noem). Hierdie insekte verminder die plantpopulasie wat besig is om op te kom en indien hulle nie beheer word nie, kan dit noodsaaklik wees om die hele oes oor te plant. Behoorlike beheer van hierdie insekte is grootliks afhanklik van die korrekte aanwending van insekdoders, veral tydens planttyd.
Bewerking gedurende die winter sal help om die meeste van hierdie insekte te beheer - 'n periode van 35 dae of meer sonder 'n gasheerplant, sal baie van hierdie insekte uitskakel.
Saad wat aangeplant word, kan met insekdoder behandel word, of insekdoder kan aangewend word in die ploegvoor tydens planttyd. Snywurm kan beheer word deur lokaas op die grond op die ry te gooi. Die mielieland kan ook met 'n geskikte insekdoder gespuit word.
Volwasse gespikkelde mieliekewer (Astylus Atromaculatus), snywurm (Agrotis Segetum), doodhouertjie kewer (Protostrophus Sulcatifrons) en harpalus spesies veroorsaak groot skade aan saailinge en kan die plantpopulasie van lande met 'n goeie stand, verminder na onekonomiese produksievlakke.
Die Afrika bolwurm (Helicoverpa Armigera) veroorsaak skade aan die sonneblomkop en kan die pad oopmaak vir infeksies van fungusse soos Rhizopus Microsporus. Suiende insekte soos Nysius Nataensis kan ook skade aanrig aan ontwikkelende sonneblomsaad.
n Aantal insektedoders is geregistreer vir die beheer van verskillende insekte wat op die plant leef. Dit is egter belangrik om te verstaan watter insek die skade aanrig en dan die korrekte insekdoder volgens die regte aanwendings tempo op die optimale tyd te gebruik. Dit verskil, afhangend van die insek en die vlak van ontwikkeling van die plant.
Plaagbeheer verminder verlies in opbrengs, maar teen 'n prys, en die produsent moet die vergelykende koste van die middel in gedagte hou. Die vlak waar beheer van die plaag noodsaaklik word, is bereken - daar is 'n draaipunt waar dit noodsaaklik is om die geld te spandeer om die plaag te beheer, anders sal die skade aan die oes die koste van die middel oorskry.
Dit is nie aanvaarbare praktyk om insekdoders op gewasse te spuit waar die vlak van besmetting nog nie kritiese proporsies bereik het nie. Die rede hiervoor is dat natuurlike vyande op hierdie manier vernietig word en weerstand kan teen die insekdoder opbou.
Bewerking voordat die gewas geplant word, is 'n suksesvolle manier van voorkomende beheer van insekte. Die vlakke van die insekte moet egter gemonitor word om behoorlike ekonomiese beheer te verseker.
Sommige plante het 'n natuurlike weerstand teen sekere insekte. Die korttermyn voordele hiervan, is dat die gewas nie gespuit hoef te word nie, en langtermyn voordele is dat die populasie van die insekte verminder word.
Dit is noodsaaklik om 'n geïntegreerde benadering tot plaagbeheer te volg - gebruik die metode wat die mees geskikte op 'n sekere tyd is. Die beheer van insekte in sekere gewasse is 'n baie belangrike aspek van gewasbestuur omdat dit 'n merkbare effek op opbrengs het en daarom op die ekonomiese lewensvatbaarheid van die gewas.
Plantsiektes verlaag die opbrengs en kwaliteit van gewasse en kan gesondheidsprobleme vir diere of mense inhou wat die plant inneem. Fungus, bakterie en virusse veroorsaak plantsiektes. Dit beïnvloed al die dele van 'n plant - die wortels, stam, blare en koppe. Verskillende siektes vereis verskillende toestande vir hulle ontwikkeling.
Die siekte kan slegs ontwikkel indien die omgewingtoestande geskik is, die gasheerplant en die siekte teenwoordig is. Hierdie drie aspekte kan die driehoek van siekte besmetting genoem word. Indien enigeen afwesig is, sal die siekte nie ontwikkel nie. 'n Siekte wat in 'n spesifieke seisoen in 'n spesifieke area voorkom, mag afwesig wees in dieselfde area in die volgende seisoen - eenvoudig omdat die omgewingstoestande nie teenwoordig is nie. Omdat sonneblom produksie hoë insetkostes het, is dit gewoonlik onekonomies om die siekte chemies te beheer. Sekere siektes is altyd teenwoordig maar ontwikkel nie, omdat een of ander van die sye van die driehoek afwesig is. Voorkomende maatreëls beheer hierdie siektes. Verskeie aspekte kan in oorweging geneem word vir voorkomende siektebeheer.
Sekere kultivars is ontwikkel met 'n weerstand teen siektes. Die weerstand is egter slegs teen 'n spesifieke siekte en nie 'n algemene weerstand nie. Dit is belangrik om die siekte wat aanwesig is te identifiseer en die geskikte kultivar te selekteer.
Chemiese beheer vereis die aanwending van geregistreerde fungus- en bakteriedoders vir spesifieke siektes onder spesifieke omstandighede. Die kostes van die middel moet altyd in berekening gebring word voor aanwending.
Grondbewerking is belangrik in die beheer van siektes - die oesreste op die land huisves siektes en die sisteem van bewerking moet verskillende siektes wat teenwoordig is, in ag neem.
Die doel van wisselbou is om 'n redelike tydperk toe te laat vir die ontbinding van plantmateriaal. Dit is belangrik om te bepaal watter siektes deur watter plante oorgedra word om te verseker dat die probleem deur die spesifieke wisselbouprogram aangespreek kan word.
Die plant datum sal ook 'n effek op die teenwoordigheid van 'n spesifieke siekte hê - om later of vroeër te plant kan ook die risiko van die ontwikkeling van daardie siekte verminder.
Spesifieke stres faktore kan plantsiektes affekteer. Faktore wat stres by plante veroorsaak, sluit in vog (te hoog of te laag), hitte, koue, ongebalanseerde voeding, grondsuurheid en insekskade. Optimum siektebeheer vereis die uitskakeling van ten minste een van die bene van die siekte driehoek. Dit word die beste bereik deur die gebruik van 'n geïntegreerde siektebeheersisteem.
Vlekke wat veroorsaak word deur Septoria is gewoonlik beperk tot die blare. Alternaria infeksies word gekenmerk deur die vorming van donker vlekke op die stam, die blare en die agterste deel van die sonneblomkop.
Blaarspringers versprei die virus wat hierdie siekte veroorsaak, en dit is 'n aansienlike probleem in die Laeveld en waar koring geproduseer word. Plante word besmet kort na opkoms en bly kort en sal dus nie graan produseer nie.
Hierdie is dalk die siekte wat die meeste skade aanrig en word beheer deur wisselbou.
Die siekte veroorsaak groot swak dele op die stam wat gewoonlik ontwikkel net die bokant grondvlak en kan lei tot omval van die plant tydens sterk winde. Die koppe raak dan aan die grond en kan lei tot verdere fungus besmetting voor stroop tyd.
Aansienlike skade word aan koppe aangerig en 'n hoë besmetting maak sonneblom produksie onekonomies.
Hierdie siekte kom enige tyd gedurende die seisoen voor en word versprei deur die aksie van waterdruppels. Besmette plante word verswak deur koppe wat nie behoorlik gevul is nie.
Hierdie siekte het oor die afgelope jare groot kommersiële verliese veroorsaak en lei tot omval van plante.
Die tipiese simptoom is sagte bruin verrotting aan die agterkant van die kop.
<fn>PulaImvula. SunflowerProduction.2007-11.af.txt</fn>
Byline: Inligting bekom vanaf die Graan SA handleiding: Gevorderde mielieproduksie en bemarking.
Sonneblom is een van die mees belangrike oliesaad gewasse wat in Suid-Afrika geproduseer word, met 'n langtermyn gemiddelde oes van 650 000 metrieke ton. Sonneblomsaad met 'n hoe olieinhoud, bevat tot 44% olie wat die grootste van deel van die produksie uitmaak. Sonneblomsaad met 'n lae olieinhoud van tussen 25% en 38% word gebruik in die gebak industrie en vir voëlsaad. Sonneblom kan geproduseer word in die grootste deel van die land waar reënval tussen 475 mm en 675 mm per jaar is. Om volhoubare sonneblomproduksie in enige area te handhaaf moet die produksie van die oes winsgewend wees. Die prys van sonneblom is baie hoog huidiglik en dit word verwag dat dit sal hoog bly ten minste vir die duur van hierdie seisoen.
Hoe kwaliteit, eenvormige saad met 'n hoe persentasie ontkieming, bekende suiwer bastervariëteite en vry van onkruidsade en peste, moet geselekteer word om produksie risiko te verminder. Die saad van goed geteelde kultivars wat ontwikkel is om hoe opbrengste te produseer kan nie vir die volgende seisoen gebruik word nie. Hierdie saad sal terugslaan na 'n wilde tipe sonneblom met meer as een kop en is nie geskik vir meganiese stroop nie en sal ook 'n lae produksie toon.
Die voorkoms van 'n midsomer droogte vanaf middel Desember tot middel Januarie wat verwag kan word oor die grootste deel van die sonneblom produksie area, speel 'n belangrike rol in die vasstelling van die plant datum. Aangesien blomvorming saamval met die piek waterbehoeftes van die sonneblom plant en ook die stadium is waar die gewas die meeste sensitiwiteit vir droogte het, moet die plant datum so gekies word om te verseker dat die blomstadium nie plaasvind wanneer die kanse vir 'n warm, droë tydperk hoog is nie. Die kanse om probleme te ondervind is selfs groter as sonneblomsaad vroeg geplant word in grond waar die bogrond droog is. Wanneer reëns voor aanplant goed is en die grondprofiel is deurnat, sal vroeg aangeplante sonneblom 'n beter kans hê om goed te doen.
Die besluit om vroeg of laat te plant is daarom afhanklik van die grond - waterreserwes tydens planttyd en ook van die geskiedenis en intensiteit van midsomer droogtes. Aan die ander kant kan die planttyd nie te lank uitgestel word nie, omdat die kritiese graanvulling periode dan sal plaasvind, wanneer bestraling en temperatuur vlakke daal, wat tot gevolg sal hê dat daar 'n drastiese verlaagte graanopbrengs is.
Oor die algemeen, kan die optimale plant datums as volg wees: vir die koeler oostelike dele vanaf die begin van November tot die eerste week in Desember; vir die sentrale dele vanaf die laaste week in November tot die einde van Desember; vir die droëer westelike dele vanaf die laaste twee weke in Desember tot die middel van Januarie. Daar moet ook onthou word dat aanplantings buite hierdie datums 'n verlaagde potensiële oesopbrengs sal hê.
Sonneblom kan geplant word teen 'n diepte van tussen 2,5 cm en 5 cm, afhangende van die tipe grond en die plantdatum. Aanplanting moet vlakker wees in swaarder grond en dieper in sanderige grond. Dit is baie belangrik dat saad geplant word in grond met voldoende vog vir goeie opkoms. Goeie kontak tussen die saad en die grondvog is belangrik. 'n Betroubare planter is baie belangrik. Saad moet eweredig geplant word en die diepte moet bestendig wees. Die eweredigheid van die stand is net so belangrik as die finale plantpopulasie omdat dit te doen het met die kompetisie tussen aangrensende plante.
Die aantal plante per oppervlakte is grotendeels afhanklik van die grondvog wat beskikbaar is. Die plantpopulasie per eenheid is meer belangrik as die spesifieke rywydte. Rywydte onder droëland toestande kan varieer van 0,91 m, tot 2,1 m of 2,3 m afhangende van die meganiese implemente beskikbaar en die tipe van grondbewerking sisteme wat gebruik is.
Plantpopulasies wat te lag is strem die oesopbrengs en 'n populasie wat te hoog is lei tot verhoogde stres op die plant wat ook lei tot 'n verlaagde opbrengs. Plante wat te na aan mekaar geplant word, het 'n verhoogde siekte risiko (soos stamvrot) en omval kan ook plaasvind.
Voorgestelle plantpopulasies ('n minimum van 20 000 plante per hektaar) in alle areas.
Die volgende tabel gee aanduiding van plant spasiëring in die ry (afgerond) vir 'n finale stand soos aangedui ('n hektaar is 'n area van 100 m by 'n 100 m).
Dit word aanbeveel dat die planter gestel word om 10% meer saad as die vereiste finale plantestand te plant, om te kompenseer vir verliese van saad wat beskadig is, swak ontkieming, insek skade of kompaksie na swaar reëns gedurende ontkieming. Indien daar 'n finale stand van minder as 20 000 plante is, moet dit oorweeg word om oor te plant, indien die plante periode steeds binne die aanvaarbare grense val.
<fn>PulaImvula. SupportMaize.2009-01.af.txt</fn>
Die doel van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente is om uitstaande kandidate wat ontstaan het uit die studiegroep sisteem, te ondersteun.
Hierdie produsente benodig een-tot-een ondersteuning in terme van produksiebeplanning, bestuur, finansiële aansoeke, verslagdoening ens. Die produsente wat geïdentifiseer is, sal een jaar van intensiewe ondersteuning hê. 'n Nuwe groep produsente word elke jaar geïdentifiseer en ondersteun en daarna behoort hulle instaat te wees om op hulle eie aan te gaan met telefoniese ondersteuning deur streekskoördineerders. Indien die produsent meer as 250 ton per jaar produseer, sal hy/sy oorhandig word aan die kommersiële produsente in daardie streek - die doel is om die integrasie van swart produsente tot die kommersiële sektor te bespoedig.
Die produsente wat deel is van hierdie program, word almal bygestaan met die ontwikkeling van hulle portfolio wat 'n besigheidsplan vir die seisoen insluit. Hierdie portfolio stel die produsente in staat om aansoek te doen vir produksiekrediet by verskeie instansies. Die provinsiale koördineerder besoek die produsente ten minste een maal per maand om hulle by te staan met die beplanning en monitor van hulle aktiwiteite soos grondvoorbereiding, plant, grondbewerking, spuit, oes en bemarking.
Ons het besluit dat die vordering na kommersialisering gemonitor en erken behoort te word en het daarom 'n funksie gehou waarna ons sekere produsente uitgenooi het om by die 250 Ton klub aan te sluit. Ons het afdelings van 250 Ton, 500 Ton en 'n 1 000 Ton - die produsente is vereer en het kentekens ontvang wat hulle lidmaatskap van die klub aandui. Ons hoop om aan die industrie te toon dat daar inderdaad vordering op pad na kommersialisering is.
<fn>PulaImvula. SurveyMaize.2010-02.af.txt</fn>
Neem asseblief 'n oomblik en voltooi die volgende opname.
Alle voltooide opnamevorms sal deel vorm van 'n gelukkige trekking. 10 gelukkige wenners sal 'n saadgeskenkpak ontvang - groot genoeg om een hektaar te dek.
In watter provinsie en distrik boer jy?
Op watter grootte grond boer jy?
Waarmee boer jy?
Ontvang jy die Pula Imvula elke maand?
Hoeveel lede van jou huishouding lees die Pula Imvula?
Hoeveel van die Pula Imvula lees jy?
Wat dink jy van die taalstyl wat in die Pula Imvula gebruik word?
Bewaar jy vorige kopieë van die Pula Imvula?
Hoe relevant is die inligting in die Pula Imvula met betrekking tot jou?
Hoe sal jy die Pula Imvula gradeer?
Watter onderwerpe sal jy graag in toekomstige uitgawes wil sien?
Wat kan gedoen word om die Pula Imvula te verbeter?
<fn>PulaImvula. Sustainable.2009-12.af.txt</fn>
Volhoubare boerdery: hoekom neem dit so lank?
Ons streef daarna om swart kommersiële produsente te ontwikkel, wat instaat sal wees om onafhanklik en volhoubaar te boer. Dit is moeilik genoeg in die huidige ekonomiese omgewing - selfs al is jy toegewyd en jou bedoelings eerbaar. Indien landbou in Suid-Afrika suksesvol en volhoubaar moet wees, moet ons ware transformasie in die industrie hê sodat ons uit een mond kan praat.
Boerdery is nie maklik nie en produsente bestuur 'n wye spektrum met groot risikos.
Lae pryse vir graan plaas hoë druk op die winsgewendheid van gewasproduksie.
Rentekoerse is hoog en masjieneriekoste is uitermatig hoog.
Ervare kommersiële produsente sukkel - wat dan van ontwikkelende produsente Hulle sukkel selfs meer?
Hoe kan die regering help?
Op hierdie stadium is die winsgewendheid van graanproduksie van so aard dat ontwikkelende produsente nie graan volhoubaar kan produseer nie. Ons glo dat hierdie nie 'n permanente situasie is nie en dat pryse van kommoditeite sal toeneem. Op die kort termyn moet ons egter finansiële bystand aan graanprodusente gee in die vorm van 'n toelaag - om hulle by te staan met insetkoste of met 'n bonus vir tonne geproduseer. Die voordeel van so 'n sisteem sal wees dat jy die wat presteer beloon- dit is 'n manier om die produsente by te staan wat die vermoë en toegewydheid het om volwaardige kommersiële produsente te word.
'n Ander groot probleem vir ontwikkelende produsente is die toestand van trekkers en implemente - ons benodig 'n vorm van finansiële ondersteuning, sodat produsente hulle toerusting kan vervang. Daar is 'n paar regeringsdepartemente wat trekkers en toerusting aan groepe produsente verskaf. Dit kan 'n kort termyn oplossing wees, maar daar is egter baie opleiding nodig, sodat produsente kan leer hoe om hierdie toerusting te bestuur. Wanneer 'n groep iets besit en gebruik, neem niemand verantwoordelikheid nie en niemand is verantwoordbaar nie - daar is baie gevalle waar toerusting aan groepe gegee is en dit dan verwaarloos is tot op die punt van totale disintegrasie. Dit is nie 'n volhoubare praktyk nie.
Voorligtingsbeamptes moet heropgelei en gemotiveer word - daar is 'n groot aantal van hierdie beamptes en hulle moet produsente in die veld bystaan.
Een van die grootste uitdagings vir ontwikkelende produsente is die toegang tot produksiekrediet. Baie het grond, hulle het masjienerie (nie almal in goeie toestand nie), hulle word opgelei en bygestaan, maar hulle benodig fondse. Die totale koste om 'n gewas te produseer is baie hoog - tussen R4 000 en R5 000 per hektaar (afhangende van watter gewas, waar ens.). Aanvanklik was ons baie opgewonde oor die deelname van agribesighede in die voorsienning van produksiefinansiering vir ontwikkelende produsente en ons moet byvoeg dat daar nog agribesighede is wat waarlik ondersteuning verleen aan produsente wat oppad is na kommersiële boerdery.
Wat van die gebruik van landboukontrakteurs?
Een van die maklikste maniere om grond in produksie te kry, is om die dienste van groot landboukontrakteurs te gebruik. Dit is oor en oor probeer met die verskoning dat die kontrakteur slegs in 'n vroë stadium gebruik sal word en dat die produsent dan later die werk self sal doen.
Die produsent maak nie genoeg wins om instaat te wees om sy eie trekkers en toerusting aan te koop nie.
Geld wat op kontrakwerk gespandeer is, kon liewer op opgradering en instandhouding van die trekkers en implemente van die produsent gebruik word.
Die produsent is nie betrokke in die boerderyproses nie en word nie bemagtig om alleen te boer nie.
In ons droë omgewing is daar dikwels slegs 'n kort venster van geleentheid vir verskeie bewerkingsoperasies. Wanneer 'n kontrakteur vir 'n groot area gebruik word, word hierdie periode dikwels gemis, wat dan die produsent sy gewas kos (laat plant en laat spuit).
Die kontrakteur word per hektaar betaal en word nie beloon vir die kwaliteit werk nie - of die produsent 'n wins maak of nie, die kontrakteur kry sy geld. Kwaliteitbeheer ontbreek - ook as 'n resultaat van die grootte van die projek.
Daar is bevoegde swart produsente. Hierdie produsente behoort grond te kan huur by ander wat nie belangstel of bevoeg is om self te boer nie. Baie van die beskikbare grond word tans deur agribesighede bewerk en is daarom nie beskikbaar vir ander swart produsente nie. Bevoegde produsente behoort hierdie grond te kan gebruik en so hulle eie boerderye uit te brei.
In die geval van produsente wat geen toerusting het nie, is die argument dat hulle genoegsame kapitaal bymekaar kan maak, indien daar vir hulle geboer word, sodat hulle later alleen kan boer. Daar is geen bewys om hierdie argument te staaf nie - winsmarges in graanproduksie is baie klein en die gebruik van kontrakteurs verminder winste verder.
Wat glo ons kan werk?
Alle rolspelers moet integriteit hê en daarna streef om produsente te ontwikkel - boerdery gaan meer oor die produsent as oor die grond. Produsente wil self boer en wil nie dat daar vir hulle geboer word nie.
Laat 'n produsent toe om te begin met wat hy het - 'n klein begin op min grond is veiliger. Onthou dat die persoon wat sy grond wil gebruik tot nou toe oorleef het op sy inkomste. Indien hy 'n klein wins per hektaar op die beskikbare grond kan maak, is dit addisionele geld wat hy of sy nie andersins sou gehad het nie. Deur klein te begin en risikos te beperk, die regte ding reg te doen, kan die produsent groei in sy vaardighede en selfvertroue.
Moet nie die produsent forseer om van 'n kontrakteur gebruik te maak nie, help hom eerder om sy toerusting instand te hou en te boer met dit wat hy op sy eie kan bestuur. Dit sou beter wees om die grond wat hy nie kan gebruik nie uit te verhuur, terwyl hy groei in die besigheid.
Die gebruik van 'n mentor is uitstekend, maar daardie persoon kan nie sommer enigiemand wees nie. 'n Mentor is iemand wat opreg geïntereseerd is in die ontwikkeling van die persoon wat hy help, wat tyd sal neem om kennis en vaardighede oor te dra en geduldig en ondersteunend sal wees. 'n Mentor-leerling verhouding moet goed wees - gebaseer op wedersydse vertroue en respek en dit is belangrik dat beide partye gelukkig is in die verhouding, omdat dit is wat dit is: 'n verhouding.
Hou die produsente ingelig en betrokke en moet nie besluite neem sonder hulle wat hulle kan beïnvloed nie. "Niks vir ons, sonder ons" is 'n slagspreuk van 'n organisasie vir gestremde mense en dit is baie toepaslik hier.
Staan produsente by om 'n volledige boerderyopname te doen van hulle grond, trekkers, toerusting, masjienerie, lewendehawe, skuld, bates ens. Ons moet produsente holisties help en hulle moet verstaan waaroor dit gaan. Byvoorbeeld: hoeveel kW het die produsent en wat kan hy met daardie kapasiteit bestuur?
Maak seker dat die produsent deel van 'n opleidings-en ontwikkelingsprogram is. Om 'n volwaardige kommersiële produsent te ontwikkel, is 'n langtermyn proses en baie verskillende instansies kan bydra tot hierdie proses.
Beoordeel die kwaliteit van die opleiding wat voorsien word. Sommige geakkrediteerde opleidingverskaffers doen nie goeie werk nie, omdat hulle ook geen ondervinding in boerdery het nie. Jy kan nie boerdery uit 'n boek leer nie!
Hou die projek klein en hanteerbaar. Ontwikkelende produsente het tyd en ondersteuning nodig en indien 'n projek te groot word, loop dinge skeef en die projek misluk. Dit lyk miskien nie indrukwekkend om te sê dat jy 15 tot 20 produsente ondersteun nie, maar dit is hanteerbaar. Baie skemas van meer as 50 produsente (van die begin af) het misluk, omdat daar eenvoudig nie genoeg mannekrag is nie. Wanneer die projek eers aan die gang is, kan die getalle elke jaar vergroot word.
<fn>PulaImvula. TopsoilMaize.2009-02.af.txt</fn>
Exploding quote: Grond is die erfenis van die menslike ras en die mees kosbare bate wat die nasie besit. Dit is die bron van alle voedsel en die basis van alle bewerking. Gevorm teen 'n oneindigende stadige pas oor die eeue heen, is dit vinnig om te vermors en wanneer dit vermors is, kan dit vir alle praktiese doeleindes nooit vervang word nie. Dit betaam ons dus om ons grondhulpbronne op te pas met die uiterste sorg en om dit slim te gebruik, want 'n gesonde nasie kan slegs gebou word op gesonde grond. - JC Ross.
"Soil is the heritage of the human race and the most precious asset that a nation possesses. It is the source of all food and the basis of all cultivation. Formed with infinite slowness over the ages, it is quick to waste, and once wasted, it can for all practical purposes never be replaced. It behoves us then to guard our soil resources with the utmost care and to use them wisely, for a healthy nation can be built only on the products of a healthy soil." - JC Ross.
Grond word oor eeue heen gevorm teen 'n oneindige stadige pas. Dit is egter vinnig om te vermors en as dit eers vermors is, kan dit vir alle praktiese doeleindes nooit weer vervang word nie.
Niks in die natuur is absoluut staties nie. Natuurlike prosesse, insluitend erosie, het die formasie van grond teweeggebring. 'n Basiese onderskeiding moet egter gemaak word tussen die tempo van verandering soos dit in die natuur voorkom en die tempo van verandering wat deur die tussenkoms van die mens veroorsaak is. Wat die natuur honderde of selfs duisende jare neem om te vervaardig, kan deur die mens byna oornag vernietig word deur verkeerde grondgebruik en swak boerderypraktyke.
Die beheer van erosie is voordelig vir die privaat grondeienaar en die publiek - vir die grondeienaar in terme van grond en vogbewaring en vir die publiek in die vorm van minder vloede, suiwerder strome en laer instandhouding van waterlope, brûe ensovoorts.
Verlies aan grond en vrugbaarheid.
Verlies van water.
Beskadigde veld en onproduktiewe grond.
Vloede en droogtes.
Grond wat leeglê.
Die drie mees aktiewe erosiekragte is water, wind en ys. In Suid-Afrika is die grootste bekommernis watererosie en tot 'n mindere mate, winderosie. Watererosie kan op 2 maniere plaasvind- bo-grond wat wegspoel en die vorming van slote.
In die verlede is grond gelyk gemaak totdat dit sag en los is, wat sodoende 'n goeie egalige en fyn saadbed gevorm het. (Minimum bewerking word as 'n moderne oplossing gesien vir die probleem van bogrond-verlies). Gedurende die plantseisoen is daar dikwels gereelde en oorvloedige reën. Wanneer deurdringende reën op hierdie fyn grond val, veroorsaak dit dat grondkorrels loskom en wegvloei. Kort nadat dit begin reën vloei oortollige water weg en grond en humus word saam geneem. Dit kan vir baie jare voortgaan sonder dat die produsent besef dat skade gedoen is, terwyl verlies van honderde tonne grond per hektaar plaasvind.
In baie gevalle is lande nie heeltemal gelyk nie en die grond het nie 'n eenvormige tekstuur nie. Water sal in klein stroompies opgaar en die stroompies sal in groter strome ineenloop. Indien die steilte lank genoeg is, sal die strome 'n patroon vorm soos die takke en stam van 'n boom - dit word slootvorming genoem.
Wanneer water in 'n definitiewe sloot begin vloei, sal die krag van die water teen 'n steilte toeneem. Wanneer hierdie slote gevorm het tot by 'n punt waar die waterslote nie maklik herstel kan word nie, veroorsaak dit erosie. Hierdie erosie kan 'n hele omgewing beskadig en die land totaal ongeskik maak vir verdere bewerking.
Toekomstige generasies maak op ons staat om die grond vir toekomstige produksie te bewaar. Deur goeie bestuur kan gronderosie gestop word en kan die volhoubare gebruik van grond verseker word.
<fn>PulaImvula. Track.2010-01.af.txt</fn>
Die doel van die Ontwikkelingsprogram vir Produsente is om proewe te vestig en te bestuur waar produsente blootgestel kan word aan die voordele van korrekte grondvoorbereiding, bemesting, kultivarkeuse, onkruid- en plaagbeheer, en oes.
Ons het daarin geslaag om 46 demonstrasie-proefpersele, wat deur die program gediens word, oor die hele streek te vestig. Die doel van die proewe is om die beste praktyke te demonstreer - kunsmis/geen kunsmis; korrekte saadtoediening/te min of te veel; goeie onkruidbeheer/geen onkruidbeheer. Veral in die geval van produsente wat area-gebonde is en nie baie geletterd is nie, toon die proewe die voordele van die regte ding op die regte tyd doen, onder dieselfde toestande wat hulle beïnvloed.
Die boeredae bied 'n wonderlike geleentheid vir alle rolspelers in die veld om met produsente te gesels. Hierdie dae sluit personeel van ons program in, asook verteenwoordigers van die insetvoorsieningsmaatskappye, agri-besighede, gewasversekeraars, finansierders, ensovoorts. Ons het 65 boeredae gedurende hierdie finansiële tydperk gehou - bywoning het gewissle van 8 tot 250 produsente!
<fn>PulaImvula. TractorsMaize.2009-03.af.txt</fn>
Die somerproduksieseisoen is byna verby en jy en jou trekkers het hard gewerk om 'n goeie oes te verseker. Dit is nou die tyd om 'n bietjie aandag aan hulle te gee om seker te maak dat hulle in werkende toestand is vir die volgende seisoen.
Maak seker dat daar geen lekkasies in enige van die waterpype of naby die waterpomp is nie.
Gaan die toestand van die waterpype na en maak seker dat hulle nie sponsagtig is a.g.v. olie beskadiging nie.
Gaan die verkoelerprop na en maak seker dat die seël in 'n goeie toestand is. Indien daar geen lekkasies in die sisteem is nie en die watervlak is laag, kan dit wees dat die prop vervang moet word.
Dit is belangrik om die verkoelingsisteem elke jaar te dreineer en die anti-vriesmiddel te vervang. Onthou dat die winter aan die kom is en dit is baie belangrik om nuwe anti-vriesmiddel in die sisteem te hê.
Maak seker dat jy die korrekte anti-vriesmiddel vir jou trekker koop. Moet ook nie verskillende kleure anti-vriesmiddels meng nie, omdat hulle verskillend is.
Maak seker dat die waaierbande in 'n goeie toestand is - geen krake nie. Gaan die spanning van die bande na. Indien daar twee bande is, en een moet om een of ander rede vervang word, moet jy albei vervang, sodat albei dieselfde spanning dra.
Gaan die sisteem na vir lekkasies, vanaf die dieseltenk tot by die spuitstukke.
Maak seker dat die tenk skoon is en gaan die filter in die tenk na.
Vervang die primêre en sekondêre dieselfilters.
Maak die suiweraar wat die water ondervang skoon. Dit is belangrik om jou dieseltenk vol diesel te hou, omdat lug in die tenk die vog laat kondenseer en water vorm. Hierdie water kan jou hoof dieseltoevoerpomp beskadig.
Maak seker dat jy weet wat die diens-intervalle van jou trekker is - dit is heel waarskynlik tyd om jou enjinolie en filter te vervang.
Indien dit tyd is om jou ewenaar- en ratkasolie te vervang, onthou om ook daardie filters te vervang (let daarop dat die hidroliese sisteem dieselfde olie gebruik en gaan dié sisteem ook na vir lekkasies).
Wanneer die trekker weer ry, moet jy seker maak dat daar geen lekkasies vanuit die filter of oliebak-prop is nie.
Wees op die uitkyk vir enige olie lekkasies en seëls wat lek - dit behoort vervang te word.
Ghries alle dienspunte (op die stuurwiel sowel as op die ander ghriespunte).
Gaan die lugfilters na en maak seker dat hulle stewig sit en skoon is - vervang hulle indien nie in goeie toestand.
Gaan die lugsuiweraar se verbindingspype na en maak seker dat alle klampe stewig vas is.
Battery - die hele battery moet skoon wees. Verseker dat die water / elektrolietvlakke korrek is en indien nie, voeg gedistilleerde water by (verkrygbaar vanaf batterywinkels). Maak die batterykabels los en maak hulle skoon, sowel as die batteryklampe. Sit die kabels terug en smeer 'n klein bietjie ghries op die klampe om roes- en suuraanpaksel te verhoed. Verseker dat daar goeie kontak is tussen die negatiewe kabel op die enjin en die positiewe kabel op die aansitter.
Maak seker dat alle elektriese bedrading vry is van ghries en olie en in 'n omhulsel bedek is (dit is om die kabels te beskerm teen hitte, skuur teen mekaar en vloeistowwe).
Verseker dat alle waarskuwingsligte en meters in 'n werkende toestand is - wanneer jy die trekker aanskakel, moet almal aankom (Die olie en alternator ligte sal aankom wanneer die aansitter aan is, en sodra die trekker aangeskakel is, sal die ligte afskakel - sommige van die ander ligte sal aankom slegs wanneer daar 'n probleem is).
Gaan alle fuses gereeld na.
Die bande behoort in 'n goeie toestand te wees - geen krake, snye of bulte nie.
Kontroleer die druk en maak seker dat die agterbande wat water moet bevat, korrek is.
Kyk na die loopoppervlak op die aandrywingswiele - indien die bande te glad is, sal jy swak bandgreep hê wat jou werk oneffektief sal maak.
Kyk na die patroon van die spore op die aandrywingswiele en maak seker dat hulle in die regte rigting beweeg.
Die stuurmeganisme van die trekker is blootgestel aan baie slytasie. Dit is belangrik om seker te maak dat al die buste, laers en stuurkas in 'n goeie toestand is. Uitgeslyte onderdele sal die trekker laat slinger op die pad - dit is baie gevaarlik, omdat die drywer nie die trekker onder beheer het nie en dit veroorsaak ook onnodige slytasie op die bande.
Daar is 'n aantal beskermende plate op 'n trekker (gewoonlik dieselfde kleur as die trekker geverf). Die doel van hierdie plate is om die operateur, sowel as die bewegende dele te beskerm. Hierdie plate is dikwels los of selfs afwesig. Dit is baie belangrik om hierdie plate stewig in plek te hou en boute behoort gereeld nagegaan te word.
Spesiale aandag moet gegee word aan die trekstang om te verseker dat dit stewig is. Gebruik die korrekte dikte penne wanneer implemente en sleepwaens getrek word omdat al die gewig van die implement wat getrek word, deur die pen en boute wat die trekstang aan die trekker hak, gedra word. Baie ongelukke word veroorsaak deurdat die trekstang verwaarloos word.
<fn>PulaImvula. Training.2008-02.af.txt</fn>
<fn>PulaImvula. Training.2008-07.af.txt</fn>
<fn>PulaImvula. Training.2009-12.af.txt</fn>
Watter opleiding bied Graan SA?
Die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsente se doel is om bemagtigde swart kommersiële produsente te ontwikkel. Kommersiële produksie van mielies, sonneblom, koring en sorghum sluit primêre produskiepraktyke, bemarking, meganisasie en bestuur in.
Sake rakende grond en toegang tot grond.
Die eerste kursusse in ons program was: "Inleiding tot Mielieproduksie", "Inleiding tot Sonneblomproduksie", "Inleiding tot Sorghumproduksie" en "Inleiding tot Koringproduksie", wat die primêre produksiefaktore behandel het.
Ons stel voor dat jy, as ontwikkelende produsent, moet begin met een van hierdie kursusse, afhangende van die gewasse wat in jou area geplant word. Indien jy nie met hierdie kursusse begin nie, sal jy sukkel met die inhoud van die volgende kursusse en sal jy die vordering van die ander leerders in die groep vertraag.
Die hoeveelheid inligting beskikbaar rondom kommersiële boerdery is uitgebrei en met die ontwikkeling van elke kursus het ons dit moeilik gevind om te weet wat om uit te laat, omdat daar eenvoudig te veel oor elke onderwerp is om tydens 'n kursus te behandel. Daar is ook sommige basiese dinge wat met elke fase behandel behoort te word. Ons het gevind dat ons nie al die belangrike aspekte rakende produksie en bemarking in die eerste kursus kon behandel nie en dus is die Gevorderde Mielieproduksie en Bemarkings-kursus ontwikkel.
Gewasversekering en risikobestuur.
Die Gevorderde Mielieproduksie en Bemarkings-kursus is baie meer tegnies rakende grondvrugbaarheid en grondsuurheid. Indien jy voordeel wil trek uit hierdie kursus, moes jy die inleidingskursus bygewoon het en alreeds graan vir die mark produseer. Hierdie kursus is regtig nie vir die klein en selfvoorsienende produsent nie.
Daar is baie voorligtingsbeamptes wat vir die verskeie Departemente van Landbou werk en hulle behoort 'n voorligtingsdiens aan produsente te verskaf. Ongelukkig is baie van hierdie mense nie opgelei of ervare in die veld van graanproduksie nie. Sommige het nie voldoende akademiese kwalifikasies, maar geen praktiese ondervinding, wat so belangrik vir boerdery is nie. Ons het dus 'n kursus, "Inleiding tot Mielieproduksie vir Voorligtingsbeamptes", ontwikkel. Ons het dit vir voorligtingsbeamptes aangebied en gekonsentreer op die praktiese sy van graanproduksie. Ons glo dat dit 'n invloed gehad het op die dienslewering van hierdie voorligtingsbeamptes.
Een van die belangrikste aspekte van kommersiële mielieproduksie, sluit trekkers en implemente in. Ons het gevind dat die toestand van baie van die toerusting wat deur ontwikkelende produsente gebruik is, in 'n baie slegte toestand is - daarom is die kursus "Trekker en Plaasimplement Instandhouding-kursus" geskep.
Hierdie kursus is 'n moet vir enigeen wat daaraan dink om 'n kommersiële produsent te word. Jy moet die implemente verstaan, sodat jy dit kan versorg. Goeie meganisasie is een van die sleutels tot kommersiële produksie. Jy sal nooit 'n volhoubare kommersiële graanprodusente word indien jy nie jou trekkers en implemente goed bestuur nie.
Dit het tot ons aandag gekom dat daar 'n aantal klein produsente, veral in die Oos-Kaap, is wat nie trekkers en masjinerie van hulle eie het nie. Die massiewe voedselskema van die Departement van Landbou in die Oos-Kaap het gebruik gemaak van kontrakteurs wat nie altyd goeie werk gedoen het nie. Ons het besef dat dit goed is vir mielieprodusente om 'n kursus te hê wat hulle help om kontrakteurs beter te verstaan, met die hoekoms en waaroms van die verskeie bedrywe.
Die kontrakteurs lewer nie werk van goeie gehalte nie.
Daar is gevalle waar produsente se lande egter te klein is om die besit van 'n trekker te regverdig en daarom is die gebruik van kontrakteurs nodig. Ons hoop dat die kontrakteurskursus landboukontrakteurs sal laat verstaan hoe belangrik die korrekte bewerkingspraktyke, regte standaard, die regte tyd en bekostigbare pryse, vir produsente is. Indien die produsent nie finansieel suksesvol is nie, sal die kontrakteur ook geen toekoms hê nie.
Meeste swart produsente het voor 1994 in die voormalige tuislande geboer. Na 1994 het baie nuwe produsente boerderygrond begin beset. Ongelukkig het min produsente besef dat boerdery ingewikkeld is en dat alle grond nie beskikbaar is vir alle bewerkingstipes nie. Ons het gevind dat produsente mielies wil plant in alle dele van Suid-Afrika waar grondtipes en reënvalpatrone nie geskik is vir winsgewende produksie nie. Die Plaasbeplanning en Hulpbronbepaling-kursus is ontwikkel om produsente te help om hulle hulpbronne te bepaal en dan te beplan hoe om dit ten beste te gebruik om winsgewende en volhoubare boerdery te beoefen. Omdat ons saam met sommige produsente vir jare deur studiegroepe gewerk het, het ons begin met die gevorderde program vir produsente, wat provinsiale koördineerders in staat gestel het om te fokus op 'n aantal produsente op 'n individuele basis. Ons het gevind dat produsente nie noodwendig die beste gebruik maak van die hulpbronne tot hulle beskikking nie en ondersteuning nodig het om hulle te help om te fokus op sleutelfaktore wat boerdery suksesvol maak.
Die Provinsiale Departemente van Landbou het 'n uitgebreide aantal voorligtingsbeamptes wat teoretiese kennis van boerdery het, maar byna geen praktiese kennis of vaardighede nie. Deur die proses van opleiding aan produsente het ons baie nou met die Departement van Landbou saamgewerk en verskeie kursusse aan hulle gebied. Na ons mening, kon ons meer produsente bystaan en ontwikkel tot kommersiële produsente, indien ons die voorligtingsbeamptes kon bemagtig met die nodige kennis. Ons kombineer nie produsente en voorligtingsbeamptes tydens 'n kursus nie, omdat voorligtingsbeamptes huiwerig is om vrae te vra voor produsente. Alhoewel al ons kursusse praktiese demonstrasies in die middag insluit, het ons gevind dat voorligtingsbeamptes nog steeds nie kalibrasies en bepalings kon doen wanneer hulle dit alleen moes doen nie.
Baie van die produsente wat die trekker en plaasimplement-kursus bygewoon het, het gevra vir 'n opvolg kursus wat hulle sou help om die basis van enjin herstel te verstaan. Baie produsente is al uitgebuit as gevolg van hulle gebrek aan kennis rondom enjinherstel.
Daar moet klem gelê word daarop dat die Basiese Enjinherstel-kursus nie werktuigkundiges probeer oplei nie. Die kursus stel die leerder bloot aan die onderskeie komponente van die enjin en hoe alles bymekaar pas. Die herstel van 'n enjin is 'n hoogs tegniese oefening en slegs gekwalifiseerde mense behoort dit te doen. Enjins en ratkaste is baie duur en dit is maklik om geld te mors, indien jy nie opgelei is nie.
Soos met enige program, is daar behoeftes wat ontstaan soos mense bewus word van die werk wat gedoen is. Daar is 'n aantal produsente in die Taung/Hartswater area wat toegang tot besproeiing het, sowel as ander areas van Noordwes en die Vrystaat. Alhoewel die basiese beginsels van mielieproduksie dieselfde is onder besproeiing of droëland, is daar 'n aantal addisionele faktore wat in ag geneem moet word. Ons het twee nuwe kursusse "Mielieproduksie onder Besproeiing" en "Garsproduksie onder Besproeiing" ontwikkel.
Die mielie/gars plant onder besproeiing.
Met die ontwikkeling van die produsent na kommersialisering is die belangrikheid van goeie bestuur met 'n fokus op winste baie belangrik.
Algemene aspekte van bestuur.
Omdat ons gekyk het na belangrike probleme waarmee ontwikkelende produsente te doen het, het ons probeer om hierdie probleme aan te spreek deur die kursusse wat ons ontwikkel het.
Nie-winsgewendheid van droëland graanproduksie in Suid-Afrika (min ruimte vir foute).
Plaasbeplanning en Hulpbronbestuur.
Gebrek aan kennis, vaardighede en ondervinding.
Garsproduksie onder Besproeiing.
Gebrek aan produksiefinansiering.
Plaasbeplanning en Hulpbronontleding.
Gebrek aan voldoende meganisasie.
Sake verwant aan grond en toegang tot grond.
Plaasbestuur vir Wins.
<fn>PulaImvula. Training.2010-01.af.txt</fn>
Opleiding - watter kursusse is aangebied?
Gedurende die jaar is 190 kursusse aangebied en 'n totaal van 3 770 leerders het deelgeneem.
<fn>PulaImvula. TrainingMaize.2009-02.af.txt</fn>
Caption: Add info at bottom of table, see training.
<fn>PulaImvula. TyresMaize.2008-09.af.txt</fn>
Bande is ingewikkeld wat betref die verskillende loopvlakontwerpe, konstruksietipes, vrag en spoedgraderings en groottes wat in aanmerking geneem moet word.
Die artikel op bladsy 9 verwys na die korrekte aankoop van buitebande vir die voorgenome aanwending en gebruik, maar nou word jy egter gekonfronteer met 'n hele spektrum van tegniese aspekte om in aanmerking te neem. Ons gaan dus die sleutel tegniese aspekte van bande verduidelik.
As ons met bandkonstruksie begin, is daar twee tipes om in ag te neem: kruislaag of straallaag. Kruislaagbande beskik oor versterkingskoorde wat diagonaal oor die band strek teen 'n hoek van 30 grade tot 40 grade, met elke daaropvolgende laag in die teenoorgestelde rigting. Dit veroorsaak dus 'n kruis- en dwarspatroon wat weggesteek is onder die bandloopvlak, wat op sigself weer ontwerp is om traksie en goeie dravermoë te bied, terwyl dit die karkas van die band beskerm.
As 'n vergelyking, by 'n straallaagband, strek die versterkingskoorde teen 'n hoek van 90 grade na die middellyn van die band en verbind die band aan beide kante, wat dit aan die velling vashou en die posisie op die velling behou. Direk op die straallaaglae en onder die loopvlak, is 'n vollengte band bestaande uit verskeie lae van staal wat strek rondom die volle omtrek van die band.
Die mees voorhandliggende en praktiese verskil tussen hierdie twee tipes trekkerbande is dat die kruislaagkonstruksie 'n meer ronde vorm produseer wat oneweredige drukverspreiding veroorsaak en 'n hoë vlak van grondkompaksie. Straallaag bande gee 'n vierkante vorm wat 'n groter kontak area met die grond bewerkstellig, eweredige druk verspreiding het en minder grondpenetrasie.
In verrigtingterme is kruislaagbande soos die Goodyear Dyna Torque II baie buigsaam en maklik om te herstel - 'n belangrike punt om in ag te neem indien DIY (Do It Yourself) vir jou 'n prioriteit is. Die inherente gesofistikeerde konstruksie van die straallaagband soos die Goodyear se gewilde Optitrac reeks vereis meer gespesialiseerde herstelwerk, maar bied beter traksie, stabiliteit, bandlekweerstand, rolweerstand, duursaamheid en gemak.
Dit is belangrik om te weet dat straallaag- en kruislaagbande nooit op dieselfde as gebruik moet word nie, omdat dit sal lei tot verskillende bestuurseienskappe, onstabiliteit en meganiese skade.
Enige band wat nie "binnebandloos" gemerk is nie moet 'n binneband kry en alhoewel bandlap 'n maklike en goedkoop manier van herstel is, behoort dit slegs beskou te word as 'n tydelike maatreël omdat dit kan veroorsaak dat die band geleidelik of skielik druk kan verloor met ernstige veiligheidsimplikasies. Binnebande kan gebruik word in 'n binnebandlose band indien daar 'n lek in die velling is of lugverlies deur ligte skade aan die binnevoering van die buiteband.
70 - Bandprofiel.
138 A8 - Vragindeks 138 (2 360 kg) @ 40km/h (A8) wat beteken die spoed waarteen die band die spesifieke vrag kan dra. Let daarop dat verskillende vraggraderings van toepassing kan wees indien dit 'n trekkerband is of slegs 'n vrylopende implement.
Kontak jou Goodyear bandspesialis vir meer inligting indien jy onseker is oor buitebandsake.
<fn>PulaImvula. TyresMaize.2008-12.af.txt</fn>
Indien jy weet hoe om die beste uit jou plaasbande te kry, sal dit nie net bydra tot verhoogde veiligheid nie, maar ook kostes besnoei en skade aan gewasse verminder.
Bestuur op die plaas behels 'n hele reeks van verskillende toestande - alles van die ploeg van lande tot die sleep van waens op die teerpad. Omdat hierdie toestande so verskil, is daar belangrike riglyne om te volg.
So ver dit bande aangaan, is die keuse van die regte band vir die geskikte operasie, die vervaardiger se riglyne vir bandgrootte en spesifikasies, en meer belangrik, die banddruk vir die vraggrootte en bewerkingsterrein, van die sleutelpunte om van kennis te dra (modder, sand, ens.).
Dit is bloot die lug in die band wat dit toelaat om die vrag te dra, en vervaardigers van bande, soos Goodyear, bepaal die maksimum vraggradering vir elke spesifieke band binne sekere spoedperke.
Deur 'n voertuig baie swaar te laai sonder om die banddruk aan te pas, sal buitengewone skade en verwering aanrig, wat die werkverrigting en lewensduur van die band kan verkort.
n Band wat oorlaai is of banddruk wat te min is, sal uitermatig buig onder hierdie toestande en kan moontlik kraak in die boonste gedeelte van sykant en vinnig afloop op die skouers. Kruislaag of straallaag bande is veral blootgestel aan oneweredige sykantspanning onder hoë wringkragtoestande, wat dan die basiese raamwerk van die band beskadig. Baie lae druk kan ook daartoe lei dat die band op die wielvelling gly en die lugklep van die binneband afgesny word en sodoende die band ernstig beskadig.
In teenstelling hiermee, maak bande met te hoë druk die band rond, en sal dan in die middel afloop. Dit verminder ook die band se kontak met die grond, wat die traksie negatief kan beïnvloed en die loopvlak beskadig en die band makliker laat tol.
Indien jy geforseer is om 'n trekker te bestuur teen die helling van 'n randjie, moet die banddruk vermeerder word met 30% teenoor die basiese druk (afhangend van die gradiënt) om groter stabiliteit te verseker. Dit verwys net na die agterbande wanneer in een rigting beweeg, kan slegs die een wiel aan die hellingkant stywer gepomp word, maar indien in beide rigtings beweeg word, moet albei bande stywer gepomp word.
Dit is belangrik om te kompenseer vir verminderde of verhoogde banddruk vir verskillende toestande, soos die sleep van 'n implement of bestuur teen 'n hoë spoed op die teerpad.
Bande met verskillende drukvolume kan 'n groot invloed hê op beide die greep en ook die grond. Waar die grond onder die band, plante en wortels van belang is, word dit aanbeveel dat 'n groter band met laer druk gebruik word (wydte en/of deursnee).
Dit sal die voertuig toelaat om dieselfde vrag te dra in vergelyking met 'n kleiner band met 'n hoër druk, maar sal verhoed dat diep vore in die grond gesny word, 'n proses bekend as kompaksie.
Terselfdertyd sal hierdie band beter traksie toelaat, omdat dit die vrag versprei oor 'n groter area en oor die sand "sweef" eerder as om daarin in te sak.
Gebruik vierwiel-verstelling op 'n trekker (indien beskikbaar) by toestande waar bande 'n swak greep op die grond het, maar vermy dit op teerpaaie of harde gruispaaie omdat dit oneweredige verwering aan die voorste bande veroorsaak en die voertuig minder beheerbaar maak en meer stres plaas op die komponente van die voertuig.
<fn>PulaImvula. TyresMaize.2009-01.af.txt</fn>
Plaasbande is nie goedkoop nie, daarom is daar belangrike reëls om te volg om jou belegging te beskerm en bandleeftyd te verleng.
Bestuur met bande wat te styf of te pap is, lei tot oormatige verwering, plaas addisionele druk op die bandkarkas en die resultaat is voortydige beskadiging - 'n baie duur oefening!
Dit is daarom belangrik om die banddruk aan te pas in ooreenstemming met werkstoestande en om die druk-inlaat gereeld na te gaan. Dit behoort een of twee maal per week gedoen te word - onthou om die banddruk aan te pas vir swaar vragte of spesifieke take.
Terselfdertyd moet die draad en sykante nagegaan word vir ooglopende skade of ongewone verwerings-patrone omdat dit 'n lekkasie, foutiewe druk, suspensie probleme of foutiewe stuurwiel meganismes kan aandui.
Ideale banddruk sal optimum traksie, verlengde duursaamheid en brandstofeffektiwiteit verhoog en sal dit makliker maak om toekomstige lekkasies te identifiseer. Onthou om die druk na te gaan wanneer die band koud is voordat die trekker of voertuig bestuur word omdat die hitte wat gegenereer word terwyl jy bestuur, verhoogde druk en 'n onakkurate lesing sal gee.
Band herstelwerk - gebruik 'n deskundige!
Goodyear beveel aan dat die opsit van bande en herstel daarvan gedoen word deur goed opgeleide personeel omdat dit 'n potensiële ingewikkelde oefening is. Indien die band nie korrek opgesit is nie, kan die band op die velling gly tydens hoë wringkrag situasies wat sal lei tot band, grond en voertuig skade.
Nadat die band op die wielvelling gemonteer is, moet sorg gedra word dat die band en wielvelling binne-in 'n veiligheidsraam geplaas word wanneer die band opgepomp word. Waar herstelwerk gedoen word aan 'n band met 'n lek, moet dit slegs as 'n tydelike maatreël gesien word.
Moenie 'n band wat pap was, net weer styf pomp nie. Verwyder dit van die wiel en ondersoek vir skade, of laat dit nagaan - en herstel word deur 'n band spesialis.
Ander sleutelpunte om te onthou is: Plaas altyd 'n stofprop op die luguitlaatklep; moet nooit 'n band of velling met 'n hamer slaan wanneer die band tydens montering onder druk verkeer nie; moet nooit 'n binneband gebruik wat te kort of te lank is as wat die spesifikasies is nie; vermy die gebruik van gebuigde of gevoude binnebande; bly by die vervaardiger se voorgeskrewe velling-groottes; en moet nooit probeer om beskadigde vellings te herstel deur dit te sweis, te verhit of met 'n gastoestel te sweis nie.
Alhoewel Goodyear gevorderde materiaal gebruik wat bande beskerm teen skade, is rubber vatbaar vir olie, ghries, brandstof en ander mengsels, en word ook verder beskadig deur blootstelling aan son en hitte.
Dus moet bande gestoor word in 'n koel, skoon en donker area, weg van ander masjinerie soos motors, kragopwekkers en sweismasjiene omdat dit krake in die rubber kan veroorsaak en uiteindelik skade aan die band karkas. Terselfdertyd moet chemikalieë van bande afgewas word nadat die trekker in spuitoperasies gebruik is.
Om bande te stoor wat op vellings gemonteer is, maar nie op die voertuig nie, moet die druk verminder word tot tien psi en vertikaal op die draad gestoor word. Bande sonder vellings kan op hulle sykante gepak word, maar nie so hoog dat die onderste band beskadig word nie.
Wanneer 'n voertuig of masjien vir 'n lang periode gestoor word, moet die voertuig op blokke geplaas word, om bande van die grond af te lig. Indien dit nie moontlik is nie, moet die banddruk vermeerder word met 25% om druk op een area te verminder en stoot die voertuig gereeld rond om die druk op die kontak area van die band te verlig.
<fn>PulaImvula. Value.2008-09.af.txt</fn>
Die waarde van boerderygrond is tradisioneel gebaseer op die landbouproduktiwiteit daarvan. In die plattelandse gebiede, bepaal produsente steeds die waarde van grond aan die netto-opbrengs van die landbou-aktiwiteite daarvan.
Produsente word ook beïnvloed deur hoë of lae heersende rentekoerse, omdat hulle tot 'n mindere of meerdere mate met geleende kapitaal werk. Kapitale beleggings in landboustrukture en verbeterings het ook 'n invloed op die waarde van grond.
Deur deelsaai-ooreenkomste met ander produsente.
Die langtermyn kapitale voordeel wat geassosieer word met die toename in die waarde van die grond oor 'n tydperk.
Hierdie langtermyn voordele is ook afhanklik van die persentasie opbrengs van die produktiewe gebruik, wat hoër en laer ekonomiese opbrengs siklusse oor 'n tydperk lewer. Oor die algemeen het grondwaardes 'n toename tendens getoon en die wêreldtendens is dat grond in besit van 'n kleiner hoeveelheid hande sal wees. Dit is daarom moeiliker vir nuwe toetreders om grond op die korttermyn te bekom en daarvoor te betaal deur effektiewe produksie. Dit is egter 'n ander saak as die grond bekom kan word deur 'n skenking (LRAD), deur 'n erfporsie, of deur 'n lening met gesubsidieerde rentekoerse (soos in die geval met die nuwe voorgestelde skema van die Departement Grondsake, genoem die Proaktiewe Grondbesit Skema (PLAS).
Die verhuring van grond het baie verander, vanaf 'n wyse vir beginnerprodusente om die landbou te betree, tot gevestigde produsente wat ekstra grond wil bekom en hulle boerderybesigheid wil uitbrei. Hierdie feit moet in gedagte gehou word by gemeenskapsgrond waar baie ongebruikte grond beskikbaar is, terwyl daar goeie produsente is wat meer grond nodig het om winsgewend te kan boer. Huur van grond stel produsente in staat om hulle besigheid uit te brei sonder die skuldlas en verbintenis tot kapitaal wat met eienaarskap geassosieer word.
Onthou: Dit is moontlik om te boer sonder om die grond te besit, deur huur, gemeenskapsgrond te bekom of deelsaai-ooreenkomste.
<fn>PulaImvula. Vat.2010-04-01.af.txt</fn>
Belasting op toegevoegde waarde (BTW) - moet jy registreer?
Ons het die afgelope vier jaar 'n aantal artikels oor BTW gehad. Dit het egter onder ons aandag gekom dat daar baie min produsente vir BTW geregistreer is.
Watter voordeel hou dit in om te registreer?
Die insetkoste van graanproduksie is baie hoog en produsente moet alles moontlik doen om die produksiekoste te verlaag. Een van die maniere is deur vir BTW te registreer.
BTW word op produksie-insette gehef - saad, kunsmis, chemikalieë, herstel, instandhouding, ens. Dit is 14% van die insetkoste. Indien jy R4 000 per hektaar op produksie-insette sou bestee, sal die BTW R560 per hektaar wees. Indien jy vir BTW geregistreer is, kan jy hierdie bedrag terugeis van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SARS). Dit is 'n aansienlike bedrag geld per hektaar en op hierdie stadium is dit meer as die wins wat die meeste produsente maak. Indien jy nie vir BTW geregistreer is nie, is dit byna seker dat jy nie 'n wins op jou gewasse maak nie.
Hoekom wil produsente nie registreer nie?
Een van die redes waarom produsente nie vir BTW wil registreer nie, is omdat dit goeie rekorhouding vereis omdat SARS hulle opgawes op enige stadium kan kontroleer. Indien jy ernstig is daaroor om 'n kommersiele produsent te wees of te word, is dit noodsaaklik dat jy goeie rekords moet byhou. Jy moet weet wat jou prduksiekoste is, wat jou wins is en waarop die geld gespandeer word.
Produsente is dikwels skuldig aan belastingontduiking en vermyding - hulle bedryf 'n kontantstelsel met geen dokumente as bewys nie. Hierdie is om twee redes nie 'n goeie praktyk nie. Eerstens is dit onwettig om handel te dryf sonder die openbaarmaking van jou aktiwiteite aan SARS. Tweedens kan jy nie goeie besigheidsbesluite neem indien jy nie rekord hou van al jou inkomstes en uitgawes nie. Onthou dat ons almal gebruik maak van dienste van die regering en dit is die verantwoordelikheid van elke burger in 'n land om by te dra tot die inkomste van die land. Ons kan daarom nie belasting vermy en terselfdertyd die voordele geniet wat deur die belasting betaal word nie. Onthou dat die regering belasting gebruik vir die onderhoud van paaie, skole, gesondheidsdienste, die polisie, ensovoorts.
Indien jy ernstig daroor is om 'n volhoubare kommersiële produsent te wees - moet jy jouself registreer vir BTW en inkomstebelasting.
<fn>PulaImvula. Voice.2009-11.af.txt</fn>
Gedurende die NAMPO Oesdag-week dié jaar, is 'n aantal lede van die 250 Ton Klub, asook lede en gevorderde produsente van die program, uitgenooi om 'n vergadering by te woon. Die gevoel was dat die tyd reg is vir ontwikkelende produsente om hulle stem te laat hoor en die sake aan te spreek wat hulle belangrik ag.
"Top-up" vir insetversekering.
Suid-Afrika het 'n fundamentele vraag om te vra - wil ons selfvoorsienend met betrekking tot voedsel wees of wil ons die risiko loop om afhanklik te wees van ingevoerde voedsel Die winsgewendheid van graanproduksie is onder groot druk en dit is amper onmoontlik vir produsente om graan volhoubaar te produseer?
Suid-Afrikaanse produsente wat oor die algemeen onder droë toestande boer, moet meeding met ingevoerde graan, wat onder beter klimaatstoestande geproduseer word en waarvan sommige deur hul regerings gesubsidieer word.
Suid-Afrika moet nie toelaat dat ander ontwikkelde lande hulle graan net hier aflaai nie.
Padvervoer is duur en die spoorsisteem funksioneer nog nie voldoende nie.
Spoorvervoer moet weer herleef.
Daar is geen invoertariewe in plek wat plaaslike produsente kan beskerm nie.
Invoertariewe is belangrik om plaaslike produsente te beskerm.
Tydens goeie seisoene is daar 'n oorproduksie van mielies en daar is geen ander gewasse wat produsente winsgewend kan plant nie - sorghum, sonneblom en sojabone en die huidige prys van koring maak dit onmoontlik om hierdie gewasse onder droëlandtoestande te verbou.
"n "Weidingomskakelingsprogram" moet geïmplementeer word sodat armer gronde omgeskakel kan word na weidings vir vleis en veselproduksie.
Markte vir graan moet vergroot word.
Goeie boerderypraktyke en tegnologiese vooruitgang het opbrengs verhoog tot by die punt van oorproduksie.
Produsente moet verminderde bewerking of geen- bewerkingpraktyke implementeer om koste te verlaag.
Daar is 'n groot gaping tussen die prys wat die produsent vir sy produk kry en die prys wat die verbruiker vir voedsel betaal - indien die middelman minder wins maak, sal die produsent en verbruiker daarby baat.
Inligting moet beskikbaar wees, sodat almal in die voedselketting bewus kan wees van koste.
Gevalle van prysvasstelling moet deeglik ondersoek word.
Hoë koste van geleende kapitaal.
Landbank moet produksielenings teen lae rentekoerse beskikbaar maak.
Graanpryse is baie laag.
n Premie kan betaal word vir graan geproduseer deur ontwikkelende produsente. Dit kan as beloning dien vir dié wat goed presteer en hulle in staat stel om uit te brei.
Meeste van die grond wat herverdeel is, is verlore vir produksie - projekte het gefaal.
Seleksie-kriteria moet vorige boerdery-ondervinding en opleiding insluit.
Bewys van vaardighede en toegewydheid deur moontlike begunstigdes.
Bevorder die rol van kommoditeitsorganisasies by beide die keuse van begunstigdes en ondersteuning aan produsente.
Ondersteuning aan begunstigdes.
Burokrasie in die Departement van Landbou verstaan nie die landbou nie.
Politici weet niks van landbou nie.
Stadige pas van afhandeling - baie onderhandelings gaan verlore.
Prosesse moet vaartbelyn wees en deur vaardige persone bestuur word.
Stadige betaling vir grond.
Ewigdurende veranderende politiek.
Lesse geleer moet geïmplementeer word.
Grond alleen is nie genoeg nie.
Ander vereistes soos vee, masjinerie en produksie-krediet moet van die begin af beskikbaar wees.
Produsente is so angstig om 'n lening te verseker, dat hulle geen bedingingsmag het oor rentekoers of met die pryse van insette nie.
Die Landbank behoort produsente direk te finansier, sodat hulle kan beding vir maksimum afslag.
Produsente word nie ondersteun en goed geadviseer met die bemarking van hulle graan nie.
Produsente benodig eerlike advies oor graan-markte.
Finansiële instansies leen geld uit wat hulle van die Landbank en die IDC ontvang, maar kry nie die voordele van lae rentekoerse nie.
Daar moet groter deursigtigheid wees ten opsigte van lae rentekoerse.
Lenings word dikwels laat goedgekeur.
Lenings moet vroeg goedgekeur word om produsente toe te laat om deeglik voor te berei vir die gewas.
Afslag van inset-maatskappye word nie deurgegee aan produsente nie.
Ontwikkelende produsente moet voordeel trek uit afslag.
Invoertariewe moet ingestel word om plaaslike produsente te beskerm.
Die regering moet die 35% gedeelte van produksiekoste, wat nie huidiglik deur inset-versekering gedek word nie, dra.
Regeringsubsidie, vir die omskakeling van arm grond na weidings, moet ingestel word.
Die regering moet betaal vir die aanwending van kalk vir die regstelling van grond pH.
Die regering moet betaal vir die aanwending van fosfate waar vlakke laag is.
Ondersteuningsprogramme aan produsente deur verskillende departemente moet gekoördineer word.
Plasing van voorligtingsbeamptes by kommoditeits-organisasies moet oorweeg word om afhandeling te bespoedig.
Aandag moet gegee word aan die herkapitalisering en vernuwing van landboutoerusting.
Die veld en grondbewaringsdepartemente binne die Departement van Landbou moet versterk en bemagtig word.
<fn>PulaImvula. WaterMaize.2009-09.af.txt</fn>
Die aarde het 'n beperkte hoeveelheid water wat sirkuleer. Dit staan bekend as die watersiklus of hidrologiese siklus.
Verdamping vind plaas wanneer die son die water in riviere of damme verhit en die water verander in damp of stoom. Hierdie waterdamp verlaat die rivier of dam en verdamp in die lug.
Transpirasie is die proses waardeur plante deur hulle blare water verloor. Transpirasie en verdamping is die twee prosesse waarby water na die lug terugkeer.
Kondensasie is die proses waar waterdamp in die lug verkoel en verander na 'n vloeibare vorm wat wolke vorm.
Neerslag ontstaan wanneer so baie water in die lug gekondenseer het dat die lug dit nie meer kan hou nie. Die wolke word swaar en water val op die aarde in die vorm van reën, hael, ys of sneeu.
Wanneer water op die aarde val as 'n neerslag, kan dit óf in oseane, damme of riviere val, óf op land. Wanneer dit op die land val, sal dit intrek in die aarde en deel word van die grondwater wat plante en diere kan gebruik, of dit sal afloop en versamel in strome, damme, riviere en uiteindelik die oseaan - en die proses sal weer begin.
Hoekom benodig plante water?
Water hou die plant regop. Vars plantmateriaal kan uit 90% of meer water bestaan. Meeste van die sap is water en dit hou die plantweefsel regop. Wanneer die plant nie genoeg water het nie, sal dit verwelk en hang. Oormatige waterverlies sal die plant laat vrek.
Water koel die plant deur transpirasie af.
Water is 'n boumateriaal wat die plant saam met koolstofdioksied gebruik om koolhidrate te vervaardig.
Water is oplosbaar en vervoer opgeloste minerale in die grond deur die wortels na die res van die plant.
<fn>PulaImvula. Weather.2007-11.af.txt</fn>
Die afgelope seisoen se reënval, veral in die kritiese tydperk vanaf Januarie 2007 tot Maart 2007, was swakker as dieselfde tydperk in 1992, wat self erg onder droogte toestande deurgeloop het. Daar is heelwat gebiede, veral rondom Gauteng en die westelike dele van Mpumalanga, waar die afgelope jaar die laagste reënval sedert 1915 in hierdie periode aangeteken is.
Volgens mnr. Johan van den Berg van ARS is daar baie sterk aanduidings dat 'n redelike sterk La Nina ontwikkeling besig is om plaas te vind. Daar word verwag dat die La Nina verskynsel ten minste tot in die herfs van 2008 sal voortduur. As gevolg hiervan is die kanse baie goed vir goeie reën in die kritiese produksiemaande vanaf Desember 2007 tot Maart 2008.
In Figure 1 tot 3 word die waarskynlikheid om ten minste normale reënval te ontvang, aangetoon. Geel dui op 'n normale waarskynlikheid terwyl groen bo-normaal en bruin 'n ondernormale waarskynlikheid aandui. Die vooruitskouing vir die komende vyf maande dui op 'n meer normale (geel) tot 'n bo-normale (groen) waarskynlikheid vir reën. Dit is veral in die midsomer gedeeltes (Desember 2007 en Januarie 2008) waar die kanse vir reën bogemiddeld is.
Figuur 1 - 3 : Waarskynlikheid (%) vir ten minste normale reënval.
Rooi : Minder as 20% kans ten minste normale reënval.
Donkerbruin : 20% tot 40% kans vir ten minste normale reënval.
Blou : Meer as 80% kans (vêr bo normaal).
Die waarskynlikheid (%) vir ten minste 20 mm reën per 10-dae periode is vir 'n paar lokaliteite in Figure 4 tot 7 bereken. Waarskynlikhede gegrond op die langtermyn, (alle jare as gemiddeld) word aangedui as die rooi lyn en waarskynlikhede vir die 2007/2008-produksieseisoen (soortgelyke jare as die 2007/2008-seisoen) in blou.
Blou kolle dui op periodes met goeie of bogemiddelde kanse vir reën. Gegewe die ontwikkeling van 'n La Nina verskynsel, lyk die kanse vir reën oor die algemeen bogemiddeld vir veral Desember, die eerste deel van Januarie asook die eerste deel van Februarie en Maart.
Die bogenoemde inligting is verkry uit die Mielievisie nommer 75 soos opgestel deur mnr Johan van den Berg van ARS. Die volledige inligting en ook vooruitsigte vir ander individuele lokaliteite kan op Graan SA se webblad (www.graansa.co.za) besigtig word.
<fn>PulaImvula. Weeds(maize).2011-09-27.af.txt</fn>
Na die plantseisoen van Oktober tot middel Desember 2010, het die meeste mielieproduksie gebiede hoë reënval met kort tussenposes ontvang. Op baie plase het die nat toestande dwarsdeur die seisoen doeltreffende meganiese onkruidbeheer tussen die rye verhoed.
Produsente wat nie chemiese onkruidbeheer toegepas het, of nie gespuit het voor opkoms, of nie chemikalieë na opkoms kon toedien nie, sal waarskynlik 'n groot onkruidprobleem hierdie komende seisoen hê. Onkruide wat saad kon skiet, sou waarskynlik miljoene sade in die lande versprei voor die komende somer produksieseisoen.
Produsente wat minimum bewerking toepas, het ook onkruidbeheer probleme in die lande ondervind indien die toerusting nie gebruik kon word vir die bespuiting van die beplande onkruidbeheer program vir onkruide voor en/of met planttyd nie. Dit is dus noodsaaklik om die lande wat geplant gaan word te evalueer, sodat die verspreidingspatroon van potensiële probleem onkruide geïdentifiseer kan word. Die korrekte chemiese en spuitprogram kan dan saam met jou onkruidbeheer agent of konsultant beplan word.
Met die huidige nat toestande en reën wat reeds gedurende Augustus ontvang is, is dit waarskynlik dat die nat toestande weer beide meganiese en chemiese onkruidbeheer hierdie jaar kan belemmer. Dit word dus aanbeveel dat indien jy slegs meganiese onkruidbeheer toegepas het, 'n besluit om 'n geskikte onkruidspuit aan te koop, oorweeg word.
Baie verskillende tipes spuite wat geskik is vir montering op jou trekker se driepunt, insluitend tenks van 600 liter en 1 000 liter en spuitarms van 12 meter tot 16 meter, is op die plaaslike mark beskikbaar. Eenhede met tenks van 1 000 liter moet slegs gebruik word op trekkers wat 'n driepunt kapasiteit van 1,5 ton of meer het.
Die plaaslik vervaardigde eenhede is mededingend geprys en onderdele is vrylik beskikbaar gedurende die seisoen. Indien jy 'n ingevoerde eenheid aankoop, moet jy seker maak dat die agent die beskikbaarheid van vervangingspompe of pomp diafragmas kan waarborg en 'n reeks spuitpunte aanhou. Elke aanwending vereis spesifieke spuitpunte wat verskillende spuitpatrone en openinge het. Die druk verstellings vir elke spuitpunt is baie belangrik om te verseker dat die regte druppelgrootte vir 'n spesifieke aanwending verkry word vir optimale effektiwiteit van die onkruiddoder wat gebruik word.
As jy 'n sleep eenheid kan koop, het dit 'n paar voordele bo 'n driepunteenheid wat gemonteer word. Die slytasie op die hidrouliese stelsel van driepunte word uitgeskakel en die trekker en spuit vorm 'n gebalanseerde meganiese eenheid wat meer doeltreffend is en minder grondverdigting veroorsaak. Die 2 000 liter eenhede stel jou ook in staat om groter oppervlakte te spuit voordat 'n tenkmengsel hervul moet word. Hou die gemak van die aanpassing van die wielspasiëring op die sleep-eenheid saam met die trekker vir jou planter se ryspasiëring in gedagte, asook maklike toegang tot die beheerkontroles vanaf die operateur se sitplek.
Die normale minimum wateraanwending vir spesifieke tenkmengsels is sowat 200 liter per hektaar om behoorlike bedekking van die grondoppervlak te verseker. 'n Driepunt tenk met 'n kapasiteit van 600 liter sal dus drie hektaar dek voordat die chemikalieë weer gemeng en gevul moet word vir die volgende aanwending.
Wanneer die beplanning van die spuitprogram gedoen word, neem in ag die gebied wat bespuit gaan word, tyd beperkings, beskikbaarheid en toegang tot geskikte water, die aantal trekkers en toerusting beskikbaar, insluitend 'n sleepwa met minstens 'n 5 000 liter tenk kapasiteit. Dit is ook raadsaam om die water sleepwa toe te rus met 'n pomp met 'n groot genoeg kapasiteit sodat die driepunt tenk of sleep tenk vinnig hervul kan word.
Goeie beplanning en instandhouding van al die toerusting moet versigtig gedoen word sodat dit probleme in die land gedurende die plantseisoen beperk. Winsgewende moderne gewasboerdery kan nie bereik word sonder 'n goeie kennis van chemiese onkruidbeheer en die doeltreffende toepassing daarvan deur die korrekte spuittoerusting nie. Gebruik altyd 'n ervare agent of konsultant om te help met die beplanning en toepassing van onkruiddoders en insekdoders.
As jy nie genoeg beskikbare trekkerkrag het of die kapitaal wat benodig word nie, oorweeg dan 'n kontrakteur met 'n groter spuit. Kwotasies van kontrakteurs wissel tussen R65 en R100 per hektaar plus diesel. 'n Groot oppervlak van die land kan gedek word gedurende die dag en nag met die hulp van GPS-stelsels. Maak egter seker voor die aanvang van enige reëling dat die kontrakteur in staat is om te kom op die tyd wanneer dit nodig is en dat elke party baie duidelik weet watter toerusting benodig word en deur elke party voorsien kan word. Sommige kontrakteurs het nie hul eie tenks of trokke nie. As jy nie die volume water wat benodig word deur die kontrakteur se spuit kan voorsien nie, sal die verlies aan tyd en doeltreffendheid lei tot konflik en frustrasie van beide partye.
Die koste van die verkryging van jou eie toerusting en die gerief om te kan spuit wanneer nodig per hektaar moet opgeweeg word teen die totale koste van die bespuiting gedoen deur 'n kontrakteur. 'n Bykomende voordeel is dat die meeste kontrakteurs ingelig is oor die chemiese en tenkmengsels wat gebruik word, of werk nou saam met onkruiddoder konsultante.
Dit is in jou belang om enige bespuiting ten alle tye te monitor. Dit is ook raadsaam om te praat met verskeie chemiese maatskappye om koste van chemikalieë per hektaar te vergelyk en die vlak van dienste wat verskaf sal word, te evalueer. Onthou dat enige chemiese verskaffer baie besig is gedurende die seisoen en dalk nie in staat sal wees om genoeg aandag te kan gee met betrekking tot hulp met tenkmengsels en byvoegmiddels en monitering van die toedienings hoeveelhede nie. Sonder ervaring is dit baie maklik, selfs met die beste bedoelings, om te veel of te min chemikalieë aan te wend.
<fn>PulaImvula. Weeds.2008-02.af.txt</fn>
Photo 1: Hierdie stuk grond in die Oos-Kaap is nie met enige onkruiddoder bespuit nie - daarom al die onkruid.
Photo 2: Hierdie stuk grond, ook in die Oos-Kaap, is onmiddellik na planting met onkruiddoder bespuit.
Photo 3: Sien jy die mielieplant raak?
Photo 4: Die filter op die sproeier is verstop.
Photo 5: Die spuite van die sproeier is verstop.
Photo 6: Verstoppings kan voorkom indien die sproeier nie skoon en in stand gehou word nie.
Foto's 1 en 2 is van dieselfde stuk grond in die Oos-Kaap - die een met al die onkruid is nie met enige onkruiddoder bespuit nie, terwyl die ander onmiddellik na planting bespuit is - die verskil is baie duidelik!
Wat is onkruid?
Enige plant wat groei waar dit nie veronderstel is om te groei nie kan as 'onkruid' beskou word. Onkruid is problematies ten opsigte van graanverbouing omdat dit meeding vir vog en voedingstowwe, dit kan graan laat bederf of verkleur, hul saad mag giftig wees en dit kan peste en siektes huisves wat die beplande oes kan beïnvloed.
Onkruid versprei maklik en groei vinnig. Dit het dikwels baie goed ontwikkelde wortelstelsels en dit is aanpasbaar vir die meeste toestande. Dit is moeilik om te beheer, gehard en kompeteer aggressief met die gewas vir vog en grondvoedingstowwe. Onkruid het verskeie maniere van reproduksie en dit moet in ag geneem word as dit kom by die beheer daarvan. Onkruid kan saad skiet (gewoonlik baie vinnig en teelkragtig), sommige het ondergrondse stamme (risome), sommige het rankende oppervlakwortels (uitlopers), sommige het knolle/knobbels en ander bolle. In sommige gevalle, soos by neutgras, skiet dit saad en het dit knolle en risome wat dit selfs nog moeiliker maak om te beheer. Die saad van onkruid bly dikwels vir 'n lang tyd lewensvatbaar - dit bly in die grond totdat toestande gunstig raak om te ontkiem. Onkruidsade ontkiem ook nie almal op dieselfde tyd nie - sommige ontkiem dadelik en ander sal op 'n latere stadium ontkiem. Hierdie ontkieming word dikwels begin as die grond bewerk word.
Die wortels van onkruid penetreer dikwels dieper en meer ekstensief as die wortels van die gewas sodat dit in staat is om makliker te oorleef. Meerjarige onkruid het dikwels groot hoeveelhede kosreserwes in hul ondergrondse dele wat hul weer eens in staat stel om moeilike groeitoestande te oorleef.
Onkruid kan ook hul lewenssiklus in minder as een jaar of een seisoen voltooi (dit word eenjarige onkruid genoem), of dit kan vir langer as 'n jaar maar minder as twee jaar leef (dit word tweejarige onkruid genoem), of dit kan vir 'n lang tyd leef en elke jaar reproduseer (dit word meerjarige onkruid genoem).
Waarom is dit belangrik om onkruid by gewasse te beheer?
Onkruid ding mee met die gewas vir grondvog, voedingstowwe, spasie en lig. Hierdie mededinging benadeel die groei van die gewasse en belemmer ontwikkeling wat gevolglik die oesopbrengs verlaag. Die mededinging kan ook die gewassaad bederf (kontamineer), 'n verlaagde opbrengs tot gevolg hê of 'n afname in die kwaliteit van die gewas meebring. Die mededinging van onkruid verskil van gewas tot gewas en van onkruid tot onkruid - dit kan die oesopbrengs verlaag met so min as 10% of so veel as 98%.
Onkruid begin om met die gewas mee te ding sodra dit 'n permanente wortelstelsel ontwikkel het - sodra dit verby die saailingstadium is. Onkruidbeheer moet gemik word om mededinging met die gewasse te verhinder, sowel as om die onkruid te verhoed om saad te skiet en gevolglik in staat te wees om met 'n ander gewas op 'n latere stadium mee te ding.
Elke produsent wat ernstig is oor graanproduksie verklaar oorlog teen onkruid. Dit is die nommer een vyand van die produsent. In die algemeen word onkruid meganies beheer of beheer deur die gebruik van onkruiddoders - of 'n kombinasie van beide metodes. Doeltreffende onkruidbeheer behoort 'n land waarop slegs die geplante gewasse groei tot gevolg te hê - geen onkruid hoegenaamd nie. Dinge kan egter in realiteit verkeerd gaan as die onkruid nie behoorlik beheer word nie.
Wat veroorsaak swak onkruidbeheer?
Daar is basies drie redes vir swak onkruidbeheer: die een het te doen met die bewerkingstoerusting, die ander met die sproeitoerusting en die laaste het te make met die weer.
Die bewerkingsmasjien nie behoorlik gespasieer is om te verseker dat die grond ten volle gedek word tussen die rye gewasse nie (dit mag dalk so verweer wees dat dit nie kan oorvleuel nie).
Die bewerkingsaksie nie teen die korrekte diepte gedoen word nie - die wortels van die meerjarige onkruid kan in die vogtige grond agterbly wat dit in staat stel om later weer te ontkiem.
Die bewerkingsaksie nie teen die korrekte spoed plaasvind nie - dit is belangrik dat bewerking relatief vinnig plaasvind sodat die grond net genoeg versteur word.
Die grond te nat is en die onkruid wat ontwortel is, steeds in kontak is met vogtige grond wat dit in staat stel om weer te groei.
Die kalibrasie van die sproeier wat nie korrek is nie.
Die tydsberekening van die onkruidbeheer wat nie korrek was nie.
Die onkruiddoder wat gebruik is, was nie geskik vir die tipe onkruid op die land nie.
Die filter van die sproeier wat verstop is (foto 4).
Die spuite van die sproeier wat verstop is (foto 5).
Die foutiewe tipe spuite wat gebruik is (onthou om keëlvormige spuite te gebruik om op plante te spuit en waaierspuite om in die grond in te spuit).
Indien die sproeier nie behoorlik skoongemaak en onderhou is na die vorige seisoen nie, kan verskeie verstoppings voorkom, sowel as wegvreting/korrosie weens die chemikalieë wat in die sproeier agterbly.
Sommige chemikalieë vereis reën nadat dit toegedien is sodat dit effektief kan werk - as daar nie reën is nie, word dit nie geaktiveer nie.
n Baie warm en droë periode kan ook daartoe lei dat die chemikalieë onaktief bly.
Swaar reën nadat die grond bewerk is kan ook daartoe lei dat die onkruid 'herplant' word.
Die belangrikheid van onkruidbeheer kan nie genoeg beklemtoon word nie. Sonder doeltreffende onkruidbeheer kan die verwagte oeste nie behaal word nie. Hoewel verskeie redes in hierdie artikel genoem word waarom onkruidbeheer nie doeltreffend is nie, verwys die meeste aspekte na bestuur. Dit is waarskynlik te laat vir hierdie seisoen, maar lesse geleer uit hierdie seisoen mag baie waardevol wees vir die volgende seisoen. Ons moet daarna streef om slegs 'nuwe' foute te maak deur te leer uit ons foute en regstellende maatreëls te tref vir die toekoms.
<fn>PulaImvula. Weeds.2008-04.af.txt</fn>
Die mees skadelike vyand van die produsent wat gewasse kweek, is onkruid en in ons ontwikkelingsprogram het ons besluit dat hierdie die jaar is waarin ons oorlog verklaar teen onkruid.
In baie dele waar somergewasse geproduseer word, was dit 'n baie goeie produksieseisoen. Ongelukkig is dit waar dat gunstige toestande vir gewasse, ook gunstig is vir onkruid. Daar was gedurende die jaar lande, waar dit moeilik was om die gewas tussen die onkruid te sien. Die verliese wat dit vir die boer meebring, is veelvuldig. Gedurende die afgelope paar jare het gewas boere dit moeilik gevind om wins te toon - ons kan nie bekostig om onnodig enige graan te verloor nie.
Jy mag wonder waarom dit nodig is om bekommerd te wees oor onkruid in April. Op die oomblik is daar geen rede om onkruide in die huidige oes te beheer nie, omdat hulle alreeds skade aangerig het (behalwe om die ontwikkeling van saad te stop wat in die volgende jaar die land kan besmet). Om egter die vyand effektief te bestry, moet jy kennis dra van die vyand - jy kan nie iets bestry wat jy nie ken nie en nie sal herken nie. Dit is 'n baie goeie tyd om deur die lande te beweeg en te sien watter onkruide teenwoordig is - die onkruide nou teenwoordig, sal waarskynlik in die volgende jaar ook daar wees (en ook in die jaar daarna as jy nie nou drastiese stappe neem om hulle te beheer nie).
Vind meer uit oor die onkruide wat jy gesien het.
Hoe vermeerde dit - deur saad, wortels of knolle ens.
Wat is die beste metode om hierdie onkruid in die gewas te bestry (wisselbou, meganiese beheer of plaagbeheer)?
Watter tyd van die jaar is die beste om hierdie onkruide te bestry (dit mag wees gedurende die winter voordat jy die volgende oes aanplant)?
Watter chemikalieë is geregistreer om op hierdie onkruide te gebruik?
Wanneer behoort die chemikalieë in die grond of onkruid aangewend te word?
Wanneer jy al die inligting het oor die probleemonkruide, sal jy in 'n goeie posisie wees om hulle in die volgende seisoen te beheer - wees voorbereid sodat jy die geveg kan wen en uiteindelik die oorlog!
<fn>PulaImvula. Weeds.2009-11.af.txt</fn>
Enige plant wat groei waar dit nie moet nie, word 'n onkruid genoem. Onkruid is die vyand van die graanprodusent - hulle kompeteer vir vog, lig en voedingstowwe, hulle skep probleme tydens oes, hulle kan graan besmet of vlek, hulle sade kan giftig wees en hulle kan siektes en plae huisves wat die gewas kan beïnvloed.
Onkruidsade word gewoonlik deur vinnige en oorvloedige saadproduksie gekenmerk, hulle sprei maklik en groei vinnig. Hulle het gewoonlik baie goed ontwikkelde wortelsisteme en hulle pas goed aan by meeste toestande. Hulle is moeilik om te beheer, gehard en kompeteer aggressief met die gewas vir vog en voedingstowwe. Hulle is baie gou volwasse en reproduseer vinnig.
Die wortels van onkruide penetreer dieper en meer uitgebrei as die wortels van die gewas, dus is hulle in staat om makliker te oorleef. Meerjarige onkruide het dikwels groot hoeveelhede voedselreserwes in hulle ondergrondse dele - wat weer eens veroorsaak dat hulle moeilike groeitoestande kan weerstaan.
Onkruide kan hulle lewensiklus in minder as een jaar voltooi - of in 'n seisoen (ook eenjarige onkruide genoem), of hulle kan leef vir meer as een jaar, maar minder as twee jaar (tweejarige onkruide), of hulle kan vir 'n lang tyd leef en jaarliks reproduseer (meerjarige onkruide).
Waarom is dit belangrik om onkruid in gewasse te beheer?
Onkruid kompeteer met gewasse vir grondvog, voedingstowwe, spasie en lig. Hierdie kompetisie bemoeilik gewasgroei en strem ontwikkeling, wat opbrengs verlaag. Dit kan saad besmet, verlaagde opbrengs tot gevolg hê of verlaagde saadkwaliteit teweeg bring. Die kompetisie deur onkruide verskil van gewas tot gewas - dit kan so min as 10% of soveel as 98% verlaging in opbrengs veroorsaak.
Onkruid begin met die gewas kompeteer die oomblik wanneer dit 'n permanente wortelstelsel ontwikkel het - wanneer hulle verby die saailing-fase is. Onkruidbeheer moet gerig wees op die voorkoming van kompetisie met die gewas, sowel as die voorkoming van saadvorming wat kompetisie met 'n ander gewas op 'n later stadium tot gevolg sal hê.
Daar is twee maniere van onkruidbeheer - meganies en chemies. In baie gevalle is bewerking alleen, of 'n kombinasie van onkruiddoder en bewerking, die mees ekonomiese sisteem om te gebruik. Die keuse van die metode sal afhang van die produsent se voorkeur, ondervinding en kennis, tesame met die beskikbaarheid van arbeid, trekkers en toerusting - veral met plant en onmiddellik daarna.
Die bestuur van onkruid moet gesien word as 'n integrale deel van mielieverbouing en moet toegepas word tydens grondbewerking, saadbed-voorbereiding, plant en gedurende die groeistadiums van die gewas.
Meganiese onkruidbeheer sluit in die kap van die onkruid om saadvorming te voorkom, of meer belangrik, die ontworteling van onkruid met die gebruik van 'n trekker en toepaslike implement. Meganiese onkruidbeheer is gepas voor plant (hou die land skoon) en gedurende die vroeë stadium van gewasontwikkeling. Dit is belangrik om die onkruid te beheer terwyl hulle klein is om kompetisie vir grondvog te voorkom, sowel as wanneer die gewas klein is om te verseker dat bewerking nie die wortels van die gewas beskadig nie. Gevestigde onkruide het 'n goed ontwikkelde wortelstelsel en effektiewe beheer sal aggressief moet wees en kan dus die wortels van die gewas beskadig.
Daar is chemiese vloeistowwe, korrels en gasse wat vir onkruidbeheer gebruik kan word. Die korrekte dosis en tydsberekening met die gebruik van onkruiddoders is van groot belang.
Hierdie chemikalieë kan geklassifiseer word as selektiewe of nie-selektiewe onkruiddoders. Die nie-selektiewe onkruiddoders dood enige plant waarmee hulle in aanraking kom, terwyl die selektiewe onkruiddoders 'n spesifieke onkruid kan dood sonder om die gewas te beïnvloed. Die nie-selektiewe onkruiddoders kan ook aangewend word tussen die rye van die gewas en dus die onkruid dood sonder om die gewas te beïnvloed.
Onkruiddoders werk op twee maniere - sommige werk met kontak, terwyl ander sistemies werk. Kontak-onkruiddoders affekteer die plantweefsel waarmee hulle in aanraking kom, dus word die beste resultate verkry deur deeglike benatting. Dit is gewoonlik meer effektief op klein of jong onkruid. Sistemiese onkruiddoders word in die plant vervoer en indien dus slegs op die blare gespuit word, sal die wortels beïnvloed word.
Onkruiddoders kan verder geklassifiseer word in voor-opkoms (voordat die gewas bokant die grond verskyn) en na-opkoms (nadat die gewas bokant die grond verskyn). Voor-opkoms onkruiddoders word deur die ontwikkelende wortels geabsorbeer, terwyl die na-opkoms onkruiddoders deur die blare en stamme geabsorbeer word.
Dit is baie vinniger om vir onkruidbeheer aan te wend as om die onkruid meganies te verwyder.
Baie chemikalieë het 'n lang effek, wat beteken dat jy nie nodig het om verdere stappe te neem om onkruid te beheer nie.
In nat seisoene, wanneer dit te nat is vir 'n trekker om in die lande te kom, is chemiese beheer baie meer effektief ('n trekker met 'n spuit kan makliker die land inkom as 'n trekker wat 'n skoffel trek).
<fn>PulaImvula. Year.2007-12.af.txt</fn>
Photo: Ontmoet die Graan SA ontwikkelingsprogram span van Bothaville: Van links is dit Jane McPherson (programbestuurder), Willie Kotzé (opleiding en inligtingskoördineerder), Debbie Nel (kantoorassistent), Jenny Mathews (uitvoerende bestuur: Graan SA) en Nico Vermaak (bestuurder: Korporatiewe Dienste, Graan SA).
Ons het aan die einde gekom van nog 'n befondsingstydperk en finansiële jaar vir die Graan SA Ontwikkelingsprogram. Al die werk wat hierdie jaar gedoen is, is moontlik gemaak deur ruim befondsing wat aan die program geskenk is vanaf die Mielie Trust. Dit is noodsaaklik dat ons ons dank uitspreek, asook namens alle begunstigdes van hierdie program.
In die geval van enige ontwikkelingsveld, is die vorderingstyd afhanklik van die individu en in baie gevalle kan dit as stadig waargeneem word. Sommige mense begryp vinnig, terwyl ander langer neem om die veranderinge te maak om van die huidige vlak tot by die verlangde vlak te beweeg.
In ons program, werk ons hard daaraan om produsente van hul huidige vlakke, wat verskil van produsent tot produsent, tot die verlangde vlak van kommersiële, onafhanklike, volhoubare produsent te neem. Die verskillende projekte binne die program is ontwerp om aan die verskillende behoeftes van die verskillende groepe produsente te voldoen.
Die program word vanaf Bothaville bestuur. In die organisasiestruktuur van Graan SA, val die program binne die afdeling van Korporatiewe Dienste, wat bestuur word deur mnr Nico Vermaak.
Die afgelope somerseisoen was 'n ongelooflike moeilike seisoen a.g.v. die hewige droogte wat groot gebiede in die somerreënval area beïnvloed het. Sommige produsente kon glad nie plant nie, sommige het geplant, maar het byna geen opbrengs gehad nie, terwyl baie min gebiede 'normale' toestande beleef het. In baie gevalle word finansiering deur produsente gebruik om gewasse aan te plant - dit word geleen van banke of agri-besighede ou
Koöperasies. Relatief min produsente neem oesversekering uit, omdat die winsmarge op graanproduksie so laag is, om kostes tot 'n minimum te beperk.
In 'n seisoen soos hierdie is daar 'n paar produsente wat nie hul produksielenings kan terugbetaal nie en het daarom nie toegang tot verdere krediet vir die aanplant van die volgende oes nie. In die geval van ontwikkelende produsente, waar kapitaalreserwes skaars is, kan 'n jaar soos die afgelope jaar 'n ramp wees en verdere ontwikkeling tot kommersialisering verhinder.
Ons gevorderde program vir produsente is besig om goed te ontwikkel en ons het reeds ons eerste Agri Besigheidskursus vir 'n selektiewe groep produsente aangebied. Die aanbieding van hierdie kursus, tesame met die implementering van na-kursus werk, word gesien as die laaste stap tot kommersialisering deur 'n produsent. Hierdie kursus bring al die inligting van die ander kursusse byeen en dien as 'n fokuspunt vir die produsent op die sleutel prestasie areas wat hom instaat sal stel om te fokus op elke stap in die produksieproses op die regte tyd en volgens die korrekte standaarde.
Ons opleidingsprogram het tot dusver die besigste jaar agter die rug - meer as 80 kursusse van begin Oktober 2006 tot 30 September 2007. Die ontvangs van die kursusse is egter deurlopend baie goed, die terugvoering vanaf produsente is baie positief en addisionele kursusse is in groot aanvraag. Die kursusse word tussen Februarie en November elke jaar aangebied omdat produsente te besig is gedurende die ander maande om die kursusse by te woon. Gedurende die somermaande, fokus ons op praktiese proewe, studiegroepvergaderings en ondersteuning aan individuele produsente. Ons het weereens goeie terugvoering vanaf voorligtingsbeamptes van die Departement van Landbou gehad en ons sien uit na die komende finansiële tydperk waartydens ons hulle sal kan bystaan met die praktiese kursusse - die toepassing van teorie in die praktyk is 'n ongelooflike tekortkoming by hierdie beamptes.
Ons gaan egter voort met uitsendings op die vier radiostasies - Lesedi, Motsweding, Ligwalagwala en Umhlobo Wenene. Dit bly 'n uitstekende kontakmedium met die produsente, nie net vir tegnologiese oordrag nie, maar ook om produsente in te lig oor program-aktiwiteite.
Pula-Imvula word voortgesit - dit het een die van die 'gunsteling' projekte geword binne die program en ons bly altyd trots op die voltooide tydskrif. Daar is 'n groot hoeveelheid individue wat bydra tot die proses - personeel binne-in die program, ander personeel binne-in GSA, personeel vanaf die ARC-GCI in Potchefstroom, die vertalers wie altyd onder druk is om die werk te voltooi binne die streng tydraamwerk, die personeel by Infoworks (die redakteurs en uitgewers), die drukkers en massa afleweringsdienste - al hierdie prosesse elke maand! Pula-Imvula word ongelooflik goed ontvang en die hoeveelheid lesers groei elke maand - maandeliks word 16 500 kopieë versprei wat elke maand toeneem.
Weereens spreek ons ons dank uit teenoor die Mielietrust vir hul volgehoue ondersteuning aan die program.
<fn>PulaImvula. Year.2010-01.af.txt</fn>
As personeel van die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsente, is ons geseën en bevoorreg om deel te wees van dit wat ons glo 'n verskil sal maak in die proses van landbou-transformasie in Suid-Afrika. Die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir Produsente is daartoe verbind om bevoegde, volhoubare, swart kommersiële produsente te ontwikkel.
Die graanindustrie, veral produsente, staar baie uitdagende tye in die gesig. Daar is kwessies soos grondhervorming, ons moet kompeteer met internasionale graanpryse, ons sukkel met baie hoë pryse wat nie internasionaal kompeterend is nie en ons boer in 'n droë land, wat ook die effek van aardverwarming ervaar. Ons het nie 'n tekort aan uitdagings nie - wel aan oplossings!
Ons moet egter ons seëninge in die program tel - ons het 'n wonderlike span mense. Ons moet begin met die lede van die Graan SA Uitvoerende Bestuur (Hoofbestuur). Ons voorsitter, mevrou Jenny Mathews, is 'n baie bekwame, betrokke en ondersteunende persoon. Ons was geseën om mnr Schalk Viljoen van die Wes-Kaap, wat homself beskikbaar gestel het om deel van ons werkgroep te vorm, te hê. Hy was ook vise-voorsitter van die komitee. Ons was bevoorreg om Schalk Viljoen en Andries Theron, beide van die Kaap, op die komitee te hê omdat hulle nuwe insig en perspektief tot produsente-ontwikkeling gebring het. Ons het baie getroue lede op die werkgroep. Mnr Gert Pretorius van Lichtenburg, mnr Moss Malo van Delareyville, mnr Jabulani Zitha van Nigel, mnr SK Makinana van Ugie en mnr Papi Nkosi van Hazyview.
Ons is baie bly dat mnr Karabo Peele ook hierdie jaar deel van die werkgroep geword het. Hy verteenwoordig die Mielie Trust, ons hooffinansierder. Ons het daarin geslaag om mnr Dirk van Rensburg, 'n vorige lid van die uitvoerende bestuur, te oorreed om as lid van die werkgroep aan te bly. Dirk is 'n baie ondersteunende en toegewyde produsent van Arlington en ons waardeer sy bereidheid om ons met die ontwikkelingsprogram te ondersteun.
Met betrekking tot personeel, het ons gegroei tot 17 voltydse personeel, met 13 personeel op kontrakbasis. Die begroting vir die hele program is in die orde van R14 miljoen (die finansiële jare van die verskillende programme verskil van die finansiële jaar van Graan SA, wat die bedrag 'n geskatte bedrag maak). In Bothaville het ons vir mevrou Jane McPherson (Programbestuurder), dr Willie Kotzé (Spesialis: Opleiding en Ontwikkeling), mnr Danie van den Berg (Spesialis: Velddienste) en mevv Debbie Boshoff en Annemarie de Beer (administratiewe ondersteuning).
Ons was baie jammer om die afgelope jaar totsiens te sê vir mev Jacinta Motloang van die Ladybrand-kantoor, wat 'n onderwyspos in Manyatseng aanvaar het en mnr Piet Potgieter wat by VKB aangesluit het om hoof te wees van hulle produsente-ontwikkelingsafdeling. Ons is bevoorreg om nou met Piet Potgieter in sy nuwe posisie saam te werk. Ons sien onsself as deel van die groter ontwikkelingspan in Suid-Afrika en geniet dit om, met mense wat ons visie deel saam te werk.
Mnr Jan de Villiers van Ficksburg het ingestem om die Winter Graan Trust-projek in die OosVrystaat te bestuur. Jan is 'n bekende, afgetrede produsent wat 'n leeftyd se ondervinding in koringboerdery het, met 'n hart om dit wat hy weet oor te dra om produsente te bemagtig. Mnr Arthur Clayton van Sannieshof is steeds verantwoordelik vir die Sorghum Projek.
Hierdie totale program word deur die Graan Trusts, die Mielie Trust, die Winter Graan Trust, die Olie en Proteïn Sade Ontwikkelingstrust en die Sorghum Trust befonds. Die bydraes van hierdie trusts is so groot! Sonder hulle sou daar baie min in die ontwikkelingsveld van graanprodusente gewees het. Ons wil weer eens ons opregte dank uitspreek vir hulle oorvloedige bydraes - ons verseker hulle van ons toegewydheid tot produsente-ontwikkeling.
<fn>PulaImvula. YearMaize.2008-12.af.txt</fn>
Ons het weer eens gekom aan die einde van nog 'n suksesvolle jaar vir die Graan SA Ontwikkelingsprogram vir produsente. Al die werk wat gedurende hierdie jaar afgehandel is, is 'n resultaat van die ruim befondsing aan die program vanaf die Mielie Trust.
Jane McPherson en Willie Kotzé, van die Hoofkantoor van Graan SA in Bothaville, bestuur die Ontwikkelingsprogram. 'n Addisionele pos vir "Spesialis: Velddienste" is geskep en Danie van den Berg is in hierdie pos aangestel. Danie is baie bekend in die projek en het uitstekende opleiding gegee gedurende die laaste drie jaar. Danie bestuur die personeel in die veld - die provinsiale ontwikkelingskoördineerders. Tabel 1 lys ander personeel betrokke by hierdie projek.
In die meer kommersiële areas fokus ons meer op die gevorderde produsente, omdat ons voel dat ons in die lig daarvan ons missie: "Om bevoegde, swart, kommersiële produsente te ontwikkel" wil bereik. Tyd, asook individuele aandag moet ook meer bestee word aan produsente wat alreeds op pad na kommersiële status is. In minder kommersiële areas, fokus ons op studiegroepe, wat die mees koste-effektiewe metode is om groot getalle produsente te bereik.
Die opleidingsprogram brei steeds uit - met meer kursusse, asook 'n steeds groter aanvraag na kursusse.
Ons wil weer eens ons opregte dank uitspreek teenoor die Mielie Trust vir hulle volgehoue ondersteuning aan die program - ons doen moeite, en sal volhou om hierdie program so effektief moontlik te bestuur en ondersteuning aan die produsente te gee. Ons waardeer die geleentheid wat aan ons as 'n ontwikkelingspan verleen is.
<fn>PulaImvula. Yellow(maize).2011-03-14.af.txt</fn>
Hoekom word gewasse geel gedurende nat seisoene?
Caption: Versuiptoestande beïnvloed die groeiproses van die meeste plante.
'n Engelse historikus, H.G. Willis, het die standpunt gehad dat die geskiedenis van die mensdom 'n wedloop tussen leerproses en ramp is. Vir gewasprodusente in die somerreënval dele in Suid-Afrika, veral die in die semi-woestyn dele, is hierdie wedloop 'n daaglikse realiteit.
Gewasproduksie praktyke in semi-woestyn dele is aangepas om die altyd teenwoordige bedreiging genaamd droogte, te verhoed. Ons doen dit deur plantdigtheid te manipuleer, optimum bemestinginsette na aanleiding van langtermyn opbrengs, bewerkingspraktyke om water te bewaar en filtrasie te verhoog, gebruik te maak van optimum plantdatums en die seleksie van droogtebestande kultivars, ensovoorts. Hierdie kultivars val in die algemene groep van plante wat genoem word mesofiete, wat die beste groei in vogtige, maar goed deurlugte grond. Hulle wortels is goed aangepas om in die grond te soek vir water en voedingstowwe, byvoorbeeld die wortels van mielies sal die grond penetreer teen 'n tempo van 24 mm per dag, en maksimum dieptes van 2 tot 2,4 m, bereik, afhangend van grondeienskappe.
Wortelontwikkeling kan ernstig beperk of verhoed word deur oortollige reën, soos die geval gedurende die huidige seisoen waar gewasse in Desember en Januarie geplant is. Te veel reën op grond met swak dreinering sal ontwikkel in die opbou van watervlakke in die grond tot waar dit die lug daarin sal vervang. Die eerste sigbare fisiologiese proses wat negatief beïnvloed sal word, is wortelrespirasie; plante benodig sekere vlakke van lugvoorsiening (suurstof) aan sy wortels. Navorsers het tydens eksperimente getoon dat wortelgroei binne minute kan stop onder toestande met geen suurstof. Plante verskil egter in verdraagsaamheid teenoor versuiptoestande. Hidrofiete (rys) byvoorbeeld, is goed aangepas om toestande met geen suurstof te kan verdra. Hierdie plante sal egter vrek in goed deurlugte grond. Wortels van plante is baie sensitief vir toestande met geen suurstof, byvoorbeeld peulgewasse (droë bone, soja, ens.) vrek na 'n paar dae van vloedtoestande. Eerste simptome van skade tydens versuiptoestande kan sigbaar wees na een tot twee ure en permanente skade na 24 uur, veral op warm, sonnige dae.
Wanneer wortelrespirasie verhinder word, word ander lewensbelangrike funksies van plante soos groei, water en voedingstofinname ook versteur. Ten spyte van volop reën, kan plante nie die water en voedingstowwe absorbeer nie. Afhangende van die groeifase, is sekere plantsimptome sigbaar. Wanneer wortelrespirasie byvoorbeeld verminder word gedurende die vegetatiewe fase van mielies, word die opname van water proporsioneel verminder, wat weer die opname van voedingstowwe beïnvloed. Die mees sigbare simptoom is die vergeling van blare as gevolg van die afname van die chlorofil inhoud. Dit is hoofsaaklik te wyte aan die gebrek aan stikstof in die plant, alhoewel fosfaat, kalium en ander voedingstowwe ook afwesig is. Tydens hierdie fase sal die plant stikstof van die ouer blare na die jonger blare vervoer om groei te handhaaf. Aanhoudende versuiptoestande sal uiteindelik lei tot afname in groei en opbrengsverliese.
<fn>Registration Guide Afrikaans Latest May.txt</fn>
Hierdie Registrasiegids verduidelik hoe watergebruikers hulle watergebruik by die Departement van Waterwese en Bosbou moet registreer.
Dit begin met 'n afdeling wat verduidelik hoe 'n mens hierdie Gids moet gebruik en 'n nuttige "padkaart" van die Gids bevat.
Ten slotte verstrek die Gids 'n lys bronne van hulp met registrasie en besonderhede oor die onderskeie kantore van die Departement van Waterwese en Bosbou deur die land waar gebruikers vorms kan bekom en hulp kan kry met die invul van die vorms.
Wat is registrasie?
Wie hoef NIE te registreer nie?
Wie MOET hulle watergebruik registreer?
Wanneer moet gebruikers registreer?
Hoe word gebruikers geregistreer?
Wat kos dit om te registreer?
Gebruik die "padkaart" hieronder om u vertroud te maak met die inhoud van die Gids.
Afdeling 2 Die proses van registrasie: hoekom, wie, hoe en wanneer.
Die registrasie van watergebruik word by artikels 26 (c) en 34 van die Nasionale Waterwet, 1998 (Wet No. 36 van 1998), vereis. Daar is verskeie redes waarom watergebruikers hulle watergebruik by die Departement van Waterwese en Bosbou moet registreer.
Registrasie is ook die eerste stap in die verhaling van die ware en werklike koste van watergebruik op 'n billike en stelselmatige wyse. Die fondse só verkry, sal weer gebruik word om bogenoemde doelwitte te bereik.
Registrasie strek die hele land tot voordeel, nie net die watergebruikers nie.
Suid-Afrika is een van die lande in die wêreld wat die grootste waterskaarste het. Die land is feitlik reeds wat internasionaal genoem word 'n land "onder waterspanning". Daar word geraam dat al ons varswaterhulpbronne oor 20 tot 30 jaar ten volle toegewys sal wees, afhangende van die ekonomiese groei.
Die invloed van afvalstortings op waterhulpbronne kan die waarde van die water vir ander gebruik beperk. Kontaminasie kan ook tot gesondheidsprobleme lei en die wateromgewing beskadig.
Goeie waterhulpbronbestuur en langtermynbeplanning is dus noodsaaklik vir Suid-Afrika. Hiervoor is dit belangrik dat ons weet hoeveel water ons het, wie dit gebruik en waar dit gebruik word.
WAT IS REGISTRASIE Registrasie is die proses waardeur die Departement van Waterwese en Bosbou amptelik in kennis gestel word van 'n watergebruik?
Registrasie word vereis ingevolge 'n kennisgewing wat kragtens die Registrasieregulasies uitgereik word, of ingevolge 'n algemene magtiging wat in die Staatskoerant gepubliseer word.
n Watergebruik word geregistreer deur die amptelike vorms in te vul.
Watergebruik wat in Bylae 1 van die Nasionale Waterwet genoem word (sien Afdeling 4).
Watergebruik wat deel uitmaak van die dienste van 'n waterdiensteverskaffer soos 'n plaaslike owerheid (munisipaliteit) of 'n waterraad. 'n Voorbeeld hiervan is water en sanitasie wat deur 'n munisipaliteit aan huishoudings verskaf word. Individuele huishoudings hoef nie geregistreer te word nie, maar die munisipaliteit moet sy watergebruik laat registreer.
Watergebruik wat kragtens die Nasionale Waterwet gelisensieer is.
Maatskappye en besighede, insluitende vennootskappe, publieke maatskappye, maatskappye sonder winsoogmerk, garansiemaatskappye, buitelandse maatskappye, ingelyfde private maatskappye, beslote korporasies, ens.
WANNEER MOET GEBRUIKERS Vanaf 8 Oktober 1999 moes alle NUWE watergebruike geregistreer word soos uiteengesit in die algemene magtigings (sien Afdeling 4).
REGISTREER Die Departement van Waterwese en Bosbou sal met verloop van tyd kennisgewings in die Staatskoerant publiseer vir bepaalde opvanggebiede of waterbestuursgebiede en waterhulpbronne waarin vereis sal word dat bestaande watergebruike geregistreer word?
Die kennisgewings sal die tydperk spesifiseer waarbinne die registrasie moet plaasvind. Dit sal tipies binne 60 dae ná die datum van die kennisgewing wees.
Wanneer die kennisgewing verskyn, sal watergebruikers ook op ander maniere in kennis gestel word dat hulle moet registreer, byvoorbeeld advertensies in plaaslike koerante en op die radio.
Vra u plaaslike Departementele kantoor of 'n kennisgewing dat watergebruik geregistreer moet word, reeds in u omgewing gepubliseer is.
Registrasievorms is beskikbaar by enige kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou (sien Afdeling 8). Om u watergebruik te registreer, moet die ingevulde registrasievorms by die Departement ingedien word.
Registrasie kan nie afgekeur of van die hand gewys word indien dit 'n wettige watergebruik is nie.
Onvolledige vorms kan aan die watergebruikers teruggestuur word en registrasie kan opgeskort word totdat al die nodige inligting verskaf is.
n Registrasiesertifikaat met die registrasienommer daarop sal uitgereik word sodra die vorms verwerk is.
Registrasie is gratis indien u u aansoek om te registreer indien binne die tydperk vermeld in die kennisgewing. Indien u onnodig uitstel, sal u dalk vir die verwerking van u registrasievorms moet betaal.
Registrasiesertifikate word gratis uitgereik in die geval van die eerste sertifikaat en van geldige wysigings van die registrasiebesonderhede.
Herdrukke van verlore registrasiesertifikate kan teen betaling van die vervangingsgeld verkry word van die Departementele kantoor wat die sertifikaat uitgereik het.
REGISTRASIE IS Registrasie beteken nie 'n reg om water te gebruik nie.
Departement van Waterwese en Bosbou te vestig.
Algemene omskrywings van sleutelbegrippe in die registrasieproses word hier verstrek om die watergebruiker te help om die registrasievorms in te vul. Tegniese definisies vir sekere dele van die Deel 2-vorms word ook ingesluit.
Bioafbreekbare nywerheidsafvalwater is afvalwater wat 'n hoë konsentrasie organiese afval bevat wat afkomstig is van nywerheidsbedrywighede en -terreine.
Bioafbreekbare nywerheidsafvalwater bevat nie stowwe wat in die omgewing kan akkumuleer, soos swaarmetale en langdurige organiese verbindings, nie.
Myne word in drie kategorieë verdeel volgens die potensiële inwerking wat MYNE hulle mynbedrywighede op waterhulpbronne kan hê: Kategorieë A, B en C.
Alle goud- en steenkoolmyne, ongeag hulle grootte.
Enige myn wat enige ekstrasiemetallurgiese proses gebruik, met inbegrip van hooploging. Dit sluit die meeste ander edel- en onedelmetaalmyne in.
Enige myn waar piriet in die mineraalafsetting voorkom.
Myne wat 'n potensieel beduidende en/of blywende invloed kan hê op slegs die nie-watergehalte-aspekte van die wateromgewing, soos die lewering of beskikbaarheid van water, rivierdinamiek, oewergebruik, ens.
Alle ander myne, met inbegrip van groot myne wat geen beduidende inwerking op die wateromgewing het nie en myne en prospekteerbedrywe met min of klein inwerking.
Om water op te gaar is 'n watergebruik ingevolge artikel 21(b) van die Nasionale Waterwet, soos geskets onder WATERGEBRUIKE hieronder. Die veiligheid van damme word ook gereël by Hoofstuk 12 van die Nasionale Waterwet en die Damveiligheidsregulasies (Goewermentskennisgewing R.1560 van 25 Julie 1986).
Die registrasie van damme met 'n veiligheidsrisiko is 'n vereiste ingevolge artikel 120 van die Nasionale Waterwet.
Sulke damme is damme met 'n opgaarkapasiteit van meer as 50 000 kubieke meter en 'n damwal van hoër as vyf meter, of 'n dam of 'n kategorie van damme wat deur die Minister tot damme met 'n veiligheidsrisiko verklaar is.
n Dam is enige struktuur wat water kan hou, opgaar of opdam. Dit sluit keerwalle in, selfs al is dit nie opgerig met die doel om water op te gaar nie.
Huishoudelike afvalwater is afvalwater waarvan 90% of meer per volume AFVALWATER afkomstig is van huishoudelike en kommersiële bedrywighede en terreine.
Huishoudelike afvalwater kan riool bevat.
Huishoudelike afvalwater sluit huishoudelike afval in wat voortspruit uit die gebruik van water vir bad, was of toilette.
Nywerheidsafvalwater is afvalwater waarvan 10% of meer per volume afkomstig is van nywerheidsbedrywighede en -terreine.
Nywerheidsafvalwater kan ook huishoudelike afvalwater en riool bevat.
vir die waterhulpbrongehalte; of vir eiendom.
Die uiteenlopende reeks nywerheidsbedrywighede word geklassifiseer volgens Standaardnywerheidskodes (SNK's).
AFVALAfval sluit enige stof in wat in water gelaat (gesuspendeer), opgelos of vervoer word en wat op grond of in 'n waterhulpbron gestort of afgeset word in die hoeveelheid of samestelling of op die wyse wat die waterhulpbron besoedel of dit redelik waarskynlik sal besoedel.
Die beskikking oor afval op 'n wyse wat op 'n waterhulpbron kan inwerk, is 'n watergebruik ingevolge artikel 21(g) van die Nasionale Waterwet, soos beskryf onder WATERGEBRUIKE hieronder. Beskikking oor afval word ook gereël by artikel 20 van die Wet op Omgewingsbewaring, 1989 (Wet No. 73 van 1989).
Afvalstortterreine moet ingevolge artikel 20 van die Wet op Omgewingsbewaring geregistreer word.
Afvalstortterreine sluit vullingsterreine, munisipale stortingsterreine, ens. in.
Party kategorieë van afval word van die registrasie van afvalterreine uitgesluit, soos nywerheidsashope en mynhope. Insgelyks is syferputte, sypelriole, riooltenks, putlatrines en ander wegdoening op terrein van huishoudelike afval uitgesluit.
Dié uitsluitings word ingevolge artikel 21(g) van die Nasionale Waterwet gereël, soos onder WATERGEBRUIKE hieronder geskets.
AFVALWATERAfvalwater is water wat afval bevat of water wat met afvalstowwe in aanraking was.
Alle waterliggame in die hidrologiese siklus, insluitende ondergrondsewater, word beskou as waterbronne.
WATERGEBRUIKE Elf verskillende watergebruike word in artikel 21(a) tot (k) van die NasionaleWaterwet genoem. Hulle word kortliks hieronder geskets.
Gewoonlik behels dit die pomp van water uit 'n dam, rivier of boorgat.
Oor die hele land word die grootste volume water wat so uitgeneem word, uit 'n vir landboubesproeiing gebruik.
Hierdie gebruik sluit water in wat in 'n dam, reservoir of ander opdamming opgegaar word.
Die opgaardam kan in 'n waterloop of buite die kanaal geleë wees.
Gewoonlik is opgegaarde water natuurlike-afloopwater of rivierwater.
Hierdie water sluit ook water in wat afval bevat, byvoorbeeld water versamel via 'n rioolstelsel of afvalwater van 'n nywerheidsaanleg.
Keerwalle wat in riviere gebou word, gaar ook water op, tensy daar 'n uitlaat vir dreinering is in toestande van lae vloei. Sulke strukture moet aan die Damveiligheidsregulasies voldoen.
Die belemmering of wegkeer van die vloei lei nie tot 'n verlies aan vloei nie.
Belemmerings- of wegkeerstrukture kan heeltemal of gedeeltelik tot in 'n rivier strek sodat dit die natuurlike vloeirigting óm die struktuur forseer.
Belemmering of wegkeer kan tydelik wees, byvoorbeeld tydens die konstruksie van 'n padbrug. Dit kan ook blywend wees, byvoorbeeld wanneer 'n laagwaterbrug oor 'n rivier gebou word waar die water permanent belemmer word deurdat dit onder deur die brug moet beweeg.
Meetwalle is 'n voorbeeld van 'n belemmering as daar by lae vloei geen opdamming agter die wal is nie. Indien water agter die wal gehou word, word die watergebruik beskou as "opgaar van water" en nie as "belemmering of wegkeer van die vloei" nie.
bedrywigheid wat - kragopwekking wat die vloeipatroon van 'n waterhulpbron verander; en as sodanig in art.
'n Algemene beheerde bedrywigheid is besproeiing met afvalwater, veral kragtens art. 38 afkomstig van 'n waterbehandelingswerk.
Dit kan 'n produktiewe gebruik van water wees as gewasse met behulp van die afvalwater verbou word.
Storting van afval regstreeks in 'n waterhulpbron.
Algemene voorbeelde van hierdie watergebruik is afval wat in 'n rivier of bevat, in 'n dam vrygelaat word by 'n uitlaatpunt soos dié vir afvalwater van fabrieke, waterhulpbron of deels behandelde afvalwater van behandelingsaanlêe.
Afvalwater wat in 'n munisipale riool gestort word, word NIE by hierdie pyp, kanaal, riool, watergebruik ingesluit nie. Die storting van afval deur die munisipale see-uitloop of behandelingswerke in 'n waterhulpbron IS egter 'n voorbeeld van hierdie ander geleiding watergebruik.
Beskikking oor putlatrines en syferputte.
Nog 'n voorbeeld van hierdie watergebruik is wegdoening in wat nadelig op 'n afvalwaterbehandelingstelsels, soos oksideerdamme wat nie 'n uitlaat in 'n waterhulpbron kan waterhulpbron het nie. As die oksideerdam wel 'n oorloop in 'n rivier of dam inwerk in het, word dit geklassifiseer as watergebruik ingevolge artikel 21f sien hierbo.
Verdampingsdamme is ook 'n algemene voorbeeld van hierdie watergebruik.
Hierdie watergebruik het spesifiek betrekking op die temperatuur van die afvalwater, wat 'n beduidende uitwerking op die omgewing kan hê.
Hierdie watergebruik het betrekking op die fisiese veranderings wat aan 'n waterloop aangebring word, byvoorbeeld om 'n rivierloop te verbreed of reguit te maak. Die verandering van die bedding en walle is gewoonlik nodig wanneer konstruksie en infrastruktuurontwikkeling by of oor 'n rivier plaasvind.
Die myn van sand is ook 'n algemene voorbeeld van hierdie watergebruik.
Verandering van die loop van 'n waterloop het betrekking op die verlegging van die waterloop. Die rivierkanaal word gewoonlik herbou of vervang deur n kanaal wat kilometers ver van die oorspronklike loop kan wees.
Verwydering, om doeltreffendheids- of veiligheidsredes.
n Voorbeeld van die gebruik is om veiligheid in ondergrondse myne te wegdoening van verseker.
Baie konstruksieterreine vereis ook dat ondergrondse water verwyder ondergronds word.
Hierdie watergebruik het NIE betrekking op die neem van water soos nodig is vir die bedoel in artikel 21(a) (sien hierbo) nie.
Hierdie watergebruik het betrekking op georganiseerde watersport, hengelkompetisies, drywende restaurante en dies meer.
Die ontspanningsbedrywigheid van 'n persoon wat wettige toegang tot 'n waterhulpbron het, word in Bylae 1 van die Nasionale Waterwet (sien Afdeling 4) vermeld as toelaatbare watergebruik en hoef NIE geregistreer te word nie.
WATERDIENSTE-*Die Wet op Waterdienste, 1997 (Wet No. 108 van 1997), omskryf 'n VERSKAFFER waterdiensteverskaffer as 'n munisipaliteit, distriks- of landelike raad, 'n waterraad of 'n instelling wat waterdienste lewer.
Watervoorsiening sluit die behandeling en verspreiding van water deur 'n waterdistribusienet in.
Dit kan ook die grootmaatvoorsiening insluit van onbehandelde water deur een waterdiensteverskaffer aan 'n ander vir verdere behandeling en verspreiding.
Sanitasie sluit die versameling, verwydering en behandeling van riool in.
Rioolvuil kan deur 'n dreineer- of rioolnet gekanaliseer word of in 'n fasiliteit op terrein soos 'n putlatrine, septiese tenk en dergelike weggedoen word.
n Watergebruikersvereniging is 'n vereniging van individuele watergebruikers wat waterverbandhoudende bedrywighede vir hulle eie gesamentlike voordeel onderneem.
n Watergebruikersvereniging word formeel deur die Minister van Waterwese en Bosbou ingestel by kennisgewing in die Staatskoerant ná goedkeuring van sy grondwet.
Watergebruikersverenigings sal hersaamgestel word uit bestaande besproeiingsrade, ondergrondse waterbeheerrade, waterrade ingestel vir veesuipingsdoeleindes, nedersettingsrade en waterbewaringsrade.
Individuele lede van 'n watergebruikersvereniging hoef NIE hulle watergebruik as individue te registreer ten opsigte van water verkry uit 'n verspreidingstelsel wat deur die vereniging beheer word nie. Die vereniging as geheel moet sy gebruik registreer.
Individuele lede wat ander soorte watergebruik het, moet dit as individue registreer.
n Algemene voorbeeld is 'n boer wat water uit 'n kanaal van 'n staatswaterskema neem, asook uit 'n boorgat op sy eiendom. Die gebruik van water uit die skema hoef nie geregistreer te word nie, maar dit kan nodig wees om die gebruik van water uit die boorgat te registreer.
Hieronder word 'n oorsig gegee van hoe dié metodes gebruik word om watergebruik te reguleer.
BYLAE 1-Met "Bylae 1" word Bylae 1 van die Nasionale Waterwet bedoel. Daarin word WATERGEBRUIK reeks toelaatbare watergebruike genoem.
Bylae 1-watergebruik hoef NIE geregistreer of gelisensieer te word nie.
die gee van water vir diere maar nie vir kommersiële doeleindes nie, wat dus voerkrale uitsluit, mits die gebruik nie oormatig is in verhouding tot die vermoë van die waterhulpbron en die behoeftes van ander gebruikers nie.
Die opgaar en gebruik van afvloeiwater vanaf 'n dak.
Die neem van water vir menslike gebruik en brandbestryding in noodgevalle.
Ontspanningsdoeleindes, indien 'n mens wettige toegang tot die waterhulpbron het.
Die stort van afval of water wat afval bevat of afvloeiwater (met inbegrip van stormwater) in 'n kanaal, see-uitloop of ander geleiding, mits dit beheer word deur persone wat gemagtig is om sulke afvalwater te suiwer of te behandel of daaroor te beskik.
n Bestaande wettige watergebruik beteken 'n watergebruik wat deur of kragtens enige wet gemagtig is en te eniger tyd gedurende die tydperk 1 Oktober 1996 tot 30 September 1998 plaasgevind het, d.w.s.
Bestaande wettige watergebruikers sal hulle watergebruik moet laat registreer ingevolge 'n kennisgewing uitgereik kragtens die Registrasieregulasies.
n Algemene magtiging is 'n magtiging om water sonder 'n lisensie te gebruik, mits die watergebruik binne die perke val en aan die voorwaardes voldoen wat in die algemene magtiging gestel word.
Algemene magtigings geld slegs NUWE watergebruike wat plaasgevind het ná 1 Oktober 1999, toe die Nasionale Waterwet, 1998, in werking getree het. Dit beteken dat algemene magtings nie terugwerkend is nie.
Bylae 1-watergebruike word nie by algemene magtigings ingesluit nie, aangesien dit reeds ingevolge die Nasionale Waterwet toelaatbaar is en nie verdere magtiging nodig het nie.
Die algemene magtigings stel die omstandighede waarin 'n watergebruik geregistreer moet word. Watergebruikers moet hulle vertroud maak met die bepalings en voorwaardes van die algemene magtigings, aangesien daar bepaalde voorwaardes is wat op sekere watergebruike van toepassing is.
In die geval van 'n nuwe watergebruik wat ná 8 Oktober 1999 begin het en NIE binne die bestek of perke van die algemene magtiging val nie, moet die gebruiker by die Departement van Waterwese en Bosbou aansoek doen om 'n lisensie.
Die vereistes van registrasie wat uiteengesit is in die vyf algemene magtigings wat gepubliseer is Staatskoerant 20256 van 8 Oktober 1999, word hieronder opgesom (let op dat verdere algemene magtigings in die toekoms gepubliseer sal word).
Water wat uit bogrondse waterhulpbronne geneem word, moet vir die neem van water geregistreer word as 50 kubieke meter water of meer op enige gegewe uit 'n waterhulpbron dag uitgeneem word.
Water wat uit grondwater geneem word, moet geregistreer word as 10 kubieke meter water of meer op enige gegewe dag uitgeneem word.
Die opgaar van meer as 10 000 kubieke meter water op enige eiendom vir die opgaar van moet geregistreer word.
Besproeiing met meer as 10 kubieke meter afvalwater van 'n sekere vir deelname aan 'n gehalte per eiendom op 'n gegewe dag moet geregistreer word.
Slegs huishoudelike en/of bioafbreekbare nywerheidsafvalwater mag vir bedrywigheid: besproeiing kragtens 'n algemene magtiging gebruik word.
Alle storting van afvalwater regstreeks in 'n waterhulpbron moet vir die stort van geregistreer word, ongeag die volume daarvan.
afvalwater in 'n waterhulpbron d.w.v.
Die opgaar van meer as 1 000 kubieke meter afvalwater vir beskikking, of meer as 500 kubieke meter vir hergebruik, per eiendom moet geregistreer word.
Beskikking oor meer as 50 kubieke meter afvalwater per eiendom op enige gegewe dag moet geregistreer word.
In die geval van plaaslike owerhede moet gebiede waar meer as 5 000 huishoudings deur beskikkingsfasiliteite op terrein bedien word en waar die digtheid van beskikkingsfasiliteite op terrein 10 per hektaar te bowe gaan, geregistreer word.
Daar mag slegs oor huishoudelike en/of bioafbreekbare nywerheidsafvalwater kragtens 'n algemene magtiging beskik word.
LISENSIES EN DIE 'n Nuwe watergebruiker wat nie aan die bepalings en voorwaardes van die ALGEMENE algemene magtigings voldoen nie, moet by die Departement van Waterwese en Bosbou aansoek doen om 'n lisensie.
Een Deel 1-vorm en een of meer Deel 2-vorms moet ingevul word om 'n watergebruik te registreer.
Bywerking van besonderhede van die eiendomsreg op (eienaarskap van) 'n eiendom en besonderhede van die eiendom.
Inligting oor 'n regsopvolger kan op hierdie vorm verstrek word, insluitende nuwe eiendomsreg deur vererwing of die aankoop van eiendom.
Besonderhede van 'n geregistreerde watergebruik kan gewysig word op gewone registrasievorms.
Vermeld die registernommer wat aan die watergebruik toegeken is by eerste registrasie en vul 'n Deel 1-vorm in.
Wysig die geregistreerde watergebruiksbesonderhede op 'n nuwe Deel 2-vorm.
BYVOEGING VAN 'N 'n Geregistreerde watergebruiker kan bykomende watergebruike registreer NUWE WATERGEBRUIK op 'n gewone registrasievorm.
Vermeld die registernommer en vul 'n Deel 1-vorm in.
Verstrek die besonderhede van die nuwe watergebruik op 'n nuwe Deel 2-vorm.
As 'n watergebruik geregistreer is, kan dit prysgegee word indien die bedrywigheid nie meer plaasvind nie. Prysgewing van 'n watergebruik kanselleer die registrasie van die watergebruik.
Vermeld die registernommer en dui op die vorm Prysgewing van Watergebruik aan watter watergebruik(e) prysgegee word.
Maak seker dat u die korrekte Deel 1-vorm en al die nodige Deel 2-vorms het.
Party dele en blokke is met 'n kol (.) gemerk. Die inligting wat op dié plekke gevra word, is verpligtend en moet ingevul word.
Skryf asseblief duidelik in swart ink.
Skryf slegs een letter of syfer per blokkie.
Besorg die ingevulde vorms weer aan die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou.
n Registrasiesertifikaat kan nie uitgereik word as die inligting nie volledig is nie. Die Departement kan onvolledige vorms terugstuur.
DIE AANSOEKER en telefoonnommer.
n Suid-Afrikaanse ID-nommer of tydelike ID-nommer is voldoende vir identifikasie.
Individue wat nie 'n Suid-Afrikaanse ID-nommer het nie, kan 'n aansoeker paspoortnommer vir identifikasiedoeleindes gebruik.
Buitelandse ID-nommers is nie aanvaarbaar nie. Buitelandse burgers moet hulle paspoortnommer, uitreikingsdatum van die paspoort en land van uitreiking verstrek.
Elke waterdiensteverskaffer moet ingevolge die Wet op Waterdienste 'n bestuursplan aan die Departement van Waterwese en Bosbou voorlê.
Maatskappy, besigheid of vennootskap beteken geregistreerde maatskappye, beslote korporasies, alleeneienaars, vennootskappe, publieke maatskappye, private maatskappye, maatskappye sonder winsoogmerk, garansiemaatskappye, buitelandse maatskappye, ingelyfde private maatskappye en dergelike. Geregistreerde besighede moet die RCCC-nommer verstrek wat uitgereik word wanneer die besigheid ingevolge die Wet op Handel en Nywerheid registreer. In gevalle waar 'n aantal aandeelhouers eiedomsreg op 'n eiendom het wat nie as 'n besigheid geregistreer is nie, moet die hoofaandeelhouer vorm DW 756 Indivudu invul.
Land waar opgerig beteken die land van herkoms van 'n buitelandse maatskappy. In die geval van die nasionale regering moet die departement se volle naam verstrek word (nie net 'n afkorting nie). In die geval van provinsiale regerings moet die naam van die provinsie ook verstrek word.
n Watergebruikersvereniging word formeel deur die Minister van Waterwese en Bosbou ingestel by kennisgewing in die Staatskoerant. Formeel ingestelde watergebruikersverenigings moet gedeelte 2 invul.
Ander verenigings wat beoog om watergebruikersverenigings te word, moet gedeelte 3 invul.
Die naam van die bedryfsgebied van die vereniging moet verstrek word.
Die totale oppervlakte van die bedryfsgebied van die vereniging sluit die eiendomme van al die lede daarvan op die datum van registrasie in, óf in hektaar óf in vierkante kilometer.
Eiendomme wat saam met die voorstel om die watergebruikersvereniging in te stel, ingedien is.
Die eiendom waarop die watergebruik plaasvind, is nie noodwendig dieselfde as dié waarop die woning van die persoon wat om registrasie aansoek doen, is nie.
Watergebruik op 'n onopgemete eiendom kan ten behoewe van die dorpie of gemeenskap wat die grond besit of okkupeer, geregistreer word.
Onopgemete eiendom sluit gemeenskaplike grond, stamgrond en van die grond in die voormalige tuislande in.
Al die nodige inligting vir opgemete eiendomme is beskikbaar by die kantoor van die Landmeter-generaal.
Indien die eiendom gehuur word vir die doel van die watergebruik, moet die watergebruiker die besonderhede by die eienaar van die eiendom verkry.
Die Departement van Waterwese en Bosbou beveel aan dat 'n huurooreenkoms tussen die huurder en die grondeienaar die watergebruiksbedrywighede insluit, want uitstaande watergebruikvorderings sal van die grondeienaar verhaal word.
Verskeie gebruikers kan watergebruik op dieselfde eiendom registreer gebruikers indien hulle wettige okkupeerders van die eiendom is. Dit kan byvoorbeeld gebeur wanneer verskillende mense verskillende gedeeltes grond van die eienaar van die eiendom huur.
In sulke gevalle moet elke aansoeker 'n afsonderlike vorm gebruik.
Individue wat grond huur, moet DW 576 Individu invul. Maatskappye wat grond huur, moet DW 758 Maatskappye of departemente van die nasionale of provinsiale regering invul.
Een persoon of besigheid kan water op talle verskillende eiendomme eiendomme gebruik.
Die eiendomme kan deur die persoon of besigheid gehuur word of dit kan die eiendom van die persoon of besigheid wees.
In sulke gevalle moet een vorm vir elke eiendom gebruik word.
Vermeld die watergebruik of die aantal van elke watergebruik wat u wil registreer (sien omskrywing van WATERGEBRUIK in Afdeling 3).
Verskeie watergebruike kan op een eiendom geregistreer word. Daar kan byvoorbeeld water uit 'n rivier gepomp word (neem van water) in 'n opgaardam in (opgaar van water), terwyl daar ook nog met afvalwater besproei word (beheerde bedrywigheid), alles op een eiendom.
Meer as een geval van dieselfde watergebruik kan op een eiendom geregistreer word. Daar kan byvoorbeeld vyf opgaardamme op een eiendom wees.
Vir elke watergebruik wat vermeld word, moet 'n afsonderlike Deel 2-vorm ingevul word.
Individuele aansoekers moet self die vorms onderteken en dateer.
In die geval van 'n volmag moet 'n gewaarmerkte afskrif van die aanstelling by die aansoekvorm aangeheg word.
n Gedelegeerde persoon moet namens die waterdiensteverskaffer, maatskappy of besigheid, nasionale of provinsiale regering, of watergebruikersvereniging teken.
Die gebruik van 'n duimafdruk in die ruimte wat daarvoor gelaat word, sal in sommige gevalle aanvaarbaar wees as alternatief vir die aansoeker se handtekening.
Meer as een Deel 2-vorm sal moontlik ingevul moet word.
n DW 761-vorm vir die opgaar van water; en n DW 762-vorm vir damregistrasie.
Indien daar meer as een van dieselfde watergebruik op dieselfde eiendom is, moet afsonderlike vorms vir elke gebruik ingevul word. 'n Boer wat byvoorbeeld water uit twee riviere neem, moet twee DW 760-vorms invul.
Deel 2-vorms maak dit ook moontlik om bestaande geregistreerde gebruik te wysig.
Meld die registernommer en vul 'n Deel 1-vorm in. Vul 'n Deel 2-vorm in vir die gebruik wat gewysig moet word.
bestaande wettige watergebruik wees (sien omskrywing in Afdeling 4); of algemene magtigings wees (sien omskrywing in Afdeling 4).
Waar van toepassing moet die nommer van elke permit of ander magtiging ten opsigte van elke watergebruik verstrek word.
Indien geen permit of magtiging verkry is nie, moet hierdie gedeelte geïnoreer word.
Hierdie vorm is bedoel vir enige geval waar water uit 'n waterhulpbron geneem word.
Die waterhulpbron kan op 'n persoon se eiendom wees of moet bereik kan word deur middel van 'n serwituut oor 'n ander persoon se eiendom.
Algemene voorbeelde sluit in die pomp van water uit 'n rivier of boorgat, die neem van water uit 'n kanaal of damuitlaat, of die pomp van water regstreeks uit 'n dam.
Sien omskrywing van WATERHULPBRON in Afdeling 3.
Indien die waterhulpbron nie 'n spesifieke naam het nie, skryf "geen naam" in.
Vul die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan van 'n 1:50 000 topografiese kaart afgelees word wat van die Staatsdrukker verkrygbaar is teen nominale koste, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of deur gebruik te maak van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Sien omskrywings van Watergebruik in Afdeling 3 en Bylae 1-Gebruik in Afdeling 4.
Meld die doel(eindes) waarvoor die water gebruik word. Meer as een gebruik kan gemerk word.
Indien water vir besproeiing gebruik word, moet aanvullende vorm DW 787 ook ingevul word. Leiding by die invul van dié aanvullende vorm word op die volgende bladsy gegee.
Watering livestock beteken dat water gebruik word vir intensiewe diereproduksie-eenhede soos voerkrale. Dit het NIE betrekking op veesuiping soos bedoel in Bylae 1 nie (sien Afdeling 4 vir omskrywing).
Aquaculture beteken visboerdery soos forelplase, oesterplase en die produksie van ander waterspesies.
Domestic water supply beteken water wat geneem word vir behandeling en voorsiening aan gemeenskappe of oorde vir huishoudelike gebruik. Dit beteken NIE water geneem vir redelike huishoudelike gebruik in huishoudings of groepe huishoudings op 'n enkele eiendom soos bedoel in Bylae 1 nie (sien Afdeling 4 vir omskrywing).
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie form is bedoel vir aanvullende inligting in verband met die neem van water uit 'n waterhulpbron.
SLEGS watergebruikers wat gewasse besproei met water geneem uit 'n waterhulpbron, moet hierdie vorm invul. Hierdie vorm is NIE bedoel vir watergebruikers wat met afvalwater besproei nie. Sulke watergebruikers moet vorm DW 765 invul.
Die inligting op hierdie vorm sal gebruik word om te bepaal wat die totale jaarlikse behoefte aan water vir besproeiing is.
Die metode wat gebruik word om te bepaal wat die jaarlikse besproeiingsbehoefte is, is die SWAPWAT-rekenaarprogram.
Bondig gestel bepaal die SWAPWAT-program die besproeiingswaterbehoefte vir 'n spesifieke gewas in 'n spesifieke geografiese gebied volgens die spesifieke besproeiingstelsel wat gebruik word.
Meer inligting oor die SWAPWAT-program kan van die Direkteur: Waterbenutting van die Departement van Waterwese en Bosbou verkry word by telefoon 336 8734 of faks 323 5041.
Die volume water wat bepaal word op grond van die inligting verstrek op hierdie vorm, is die volume water wat geregistreer sal word. Dit sal op die registrasiesertifikaat gemeld word.
Indien iemand die volume water gebruik vir besproeiing wil bevestig, kan 'n watermeter geïnstalleer word by die punt waar die water uit die waterhulpbron geneem word.
n Algemene voorbeeld is wanneer water uit 'n rivier in 'n besproeiingskanaal gepomp word. 'n Watermeter kan op die pomp geïnstalleer word om die hoeveelheid water te meet wat in die kanaal ingepomp word.
Nog 'n algemene voorbeeld is wanneer water uit 'n boorgat in 'n opgaardam ingepomp word vir besproeiing op 'n later datum. 'n Watermeter kan geïnstalleer word om die hoeveelheid water te meet wat uit die boorgat in die dam ingepomp word.
Watermeterlesings kan aan die Departement van Waterwese en Bosbou verstrek word en die hoeveelheid water wat vir besproeiing gebruik word, kan dan aangepas word.
ONTTREKKING VIR BESPROEIING Landnommer Elke land op die plaas moet op 'n afsonderlike reël ingeskryf word.
Die landnommer is die nommer van die besproeide land. Indien daar nie nommers is nie, moet die boer nommers toeken waarvolgens elke land geïdentifiseer kan word.
Landnommers kan ook letters van die alfabet bevat. 'n Boer kan byvoorbeeld die volgende landnommers hê: A100, A101, A102, B231, D5/3, F007, ens.
Die oppervlakte van elke land moet ingevul word. Dit moet so akkuraat moontlik wees.
Elke gewas wat op die land verbou word, moet op 'n afsonderlike reël ingeskryf word.
Meld die dag en maand waarop die gewas geplant is.
Gee die aantal dae wat die gewas in die grond sal wees, dit wil sê die aantal dae vandat dit geplant is tot dit geoes word. Vir meerjarige gewasse is die aantal dae 365.
Die rotasiefaktor is die persentasie tyd wat 'n gewas in die grond is.
As katoen elke jaar verbou word, is die rotasiefaktor 100%.
As twee soorte gewasse in 'n jaar verbou word, is die rotasiefaktor vir elk 50%.
In die geval van tamaties, wat elke vyf jaar geplant word, terwyl die land die ander vier jaar braak lê, is die rotasiefaktor 20%.
Kies die kode uit die tabel van besproeiingstelseltipes. Die kode vir vloedbesproeiing wat vore gebruik, is byvoorbeeld "A" en dié van permanente sprinkelaars is "F".
Indien daar geen kode vir u besproeiingstelsel is nie, moet die stelseltipe in die ruimte wat daarvoor onder kode "R" gelaat is, ingeskryf word.
Meld die tipe waterhulpbron waaruit die water geneem word, soos dam, rivier, stroom, grondwater, ens.
Indien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Laat die ruimte oop in die geval van boorgate.
Beskryf die skeduleringsmetodes wat gebruik word, as daar is.
As verdampingsbakke of 'n neutronvogmeter byvoorbeeld gebruik word, moet die metode beskryf word.
Beskryf enige ander metodes om besproeiingsdoeltreffendheid te verhoog n Voorbeeld van doeltreffendheidsverhoging is die voering van besproeiingskanale met waterdigte materiaal soos sement om lekkasie te voorkom.
Nog 'n algemene voorbeeld is die gelykmaak van besproeide lande om die egalige verspreiding van water by vloedbesproeiing te verseker.
Hierdie vorm is bedoel vir enige geval van die opgaar van water.
Indien water wat in 'n dam opgegaar word, oor verskillende eiendomme opstoot, moet slegs die eienaar van die dam die dam registreer.
Damme en keerwalle is voorbeelde van die opgaar van water in 'n waterloop.
Water kan ook buite die kanaal opgegaar word in strukture soos damme en reservoirs wat buite 'n waterloop gebou is.
Klein huishoudelike watertenks of reënwatertenks soos bedoel in Bylae 1 (sien Afdeling 4 vir omskrywing) word NIE by hierdie watergebruik ingesluit nie.
Die opgaar van skoon water en afvalwater by myne moet voldoen aan die Mynbouregulasies.
Opgaarfasiliteite moet voldoen aan die Damveiligheidsregulasies, die Boustandaarderegulasies en die toepaslike verordeninge van die plaaslike owerheid.
Ingevolge die Damveiligheidsregulasies word enige dam met 'n opgaarkapasiteit van meer as 50 000 kubieke meter en 'n damwal van hoër as vyf meter beskou as 'n dam met 'n veiligheidsrisiko.
Ander damme wat nie voldoen aan die kriteria in die punt hierbo genoem nie, kan ook tot damme met 'n veiligheidsrisiko verklaar word, byvoorbeeld damme wat potensieel gevaarlike afval bevat of damme wat op potensieel gevaarlike plekke geleë is.
Damme met 'n veiligheidsrisiko moet ingevolge die Damveiligheidsregulasies geregistreer word. Vorm DW 762 moet ook vir sulke damme ingevul word.
Die totale hoeveelheid water wat op 'n enkele eiendom opgegaar kan word, moet geregistreer word. Die water kan in een dam of verskeie damme op die eiendom opgegaar word. Droë, leë of toegeslikte damme moet ook geregistreer word. Water wat nie afval bevat nie, is gewoonlik water wat afkomstig is van natuurlike oppervlakafloop of wat regstreeks uit 'n waterhulpbron geneem word, selfs al is dit nie skoon genoeg om te drink nie. Afvalwater is water wat afval bevat en opgegaar word vir hergebruik, uitlating en/of storting.
Indien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Die totale volume is die maksimum beskikbare kapasiteit vir opgaring, selfs al is die dam/me nie heeltemal vol nie.
Maatreëls vir die beweging van waterspesies sluit vistrappe in vir die stroomop migrasie van vis.
Sien die omskrywing van AFVALWATER in Afdeling 3.
Opgaring vir uitlating beteken die afvalwater sal mettertyd regstreeks in 'n waterhulpbron uitgelaat word. Vorm DW 766 moet ook ingevuul word.
Opgaring vir storting beteken die afvalwater sal mettertyd in 'n verdampingsdam, 'n oksideerdam, of 'n beskikkingsfasiliteit op terrein soos 'n sypelriool, putlatrine, septiese tenk of syferput gestort word. Vorm DW 767 moet ook ingevul word.
Opgaring vir hergebruik beteken die afvalwater gaan gebruik word in die proses wat die afvalwater voortgebring het. Vorm DW 767 moet ook ingevul word.
Hergebruik het NIE betrekking op besproeiing nie. Vorm DW 765 moet vir besproeiing met afvalwater ingevul word.
Die totale volume is die maksimum beskikbare opgaarkapasiteit, selfs al is die dam/me nie heeltemal vol nie.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir enige dam wat 'n damveiligheidsrisiko het.
Ingevolge die Damveiligheidsregulasies word enige dam met 'n opgaarkapasiteit van meer as 50 000 kubieke meter en 'n damwal van hoër as vyf meter beskou as 'n dam met 'n veiligheidsrisiko.
Ander damme wat nie voldoen aan die kriteria in die punt hierbo genoem nie, kan ook tot damme met 'n veiligheidsrisiko verklaar word, byvoorbeeld damme wat potensieel gevaarlike afval bevat of damme wat op potensieel gevaarlike plekke geleë is.
Damme wat reeds by die Departement van Waterwese en Bosbou geregistreer is, moet ook met hierdie vorm geregistreer word indien dit ingevolge 'n kennisgewing in die Staatskoerant vereis word.
water word opgedam agter 'n keerwal of damwal wat oor die natuurlike rivierkanaal gebou is. "Off-channel"-opgaring beteken opgaring in strukture soos damme, reservoirs en tenks wat buite 'n natuurlike waterloop gebou is. Skoonwaterdamme gaar water op wat nie afval bevat nie, wat gewoonlik water is wat afkomstig is van natuurlike oppervlakafloop of wat regstreeks uit 'n waterhulpbron geneem word, selfs al is dit nie skoon genoeg om te drink nie. Indien die dam vir meer as een doel gebruik word, moet al die toepaslike blokkies gemerk word. Sien omskrywing van Afvalwater in Afdeling 3. Indien die dam vir meer as een doel gebruik word, moet al die toepaslike blokkies gemerk word. Die persoon in beheer van die dam is die persoon wat die gesag het om alle veiligheidsaangeleenthede rakende die dam te beheer, te bestuur en te administreer. Dit kan die eienaar of enige persoon met gedelegeerde gesag wees. Verstrek die besonderhede van die damontwerper of konsultant en die kontrakteur wat die dam en verwante strukture opgerig het.
Die stad of dorp naaste aan die dam, wat nie noodwendig dieselfde is as waar die dameienaar of aansoeker woonagtig is nie.
Meet die afstand in 'n reguit lyn tussen die middel van die damwal en die poskantoor of stadsaal van die stad of dorp.
Die pyltjies dui die kompasrigting van die naaste stad of dorp na die middel van die damwal aan, in 'n reguit lyn en nie padlangs nie.
n Pyltjie boontoe beteken dat die dam ongeveer noord van die naaste stad of dorp is, en so aan.
50 000 topografiese kaarte is verkrygbaar van die Staatsdrukker teen 'n nominale bedrag, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
TEGNIESE INLIGTING 4.2a 4.2b 4.
Die klassifikasie van die dam word deur die Damveiligheidskantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou gedoen.
Enige dam met 'n veiligheidsrisiko moet geklassifiseer word.
Maximum wall height beteken die vertikale verskil van die laagste stroomaf grondvlak aan die buitekant van die damwal en die nie-oorloopkruinvlak of die algemene bovlak van die damwal.
Kruinlengte van damwal sluit die lengte van die oorloop in, waar van toepassing.
Waterdiepte by volvooraadhoogte word gemeet van die oorloopvlak (d.w.s. volvoorraadhoogte) na die laagste punt in die natuurlike stroom indien die damwal oor 'n stroom gebou is. So nie word dit gemeet van die maksimum oorloopvlak na die laagste punt op die natuurlike grond waarop die dam gebou is.
Die damkomvorm moet die mees toepaslike beskrywing van die vorm wees.
Vir instroomopgaring moet die lengte langs die hartlyn van die dam en die breedte by die breedste punt van die dam gemeet word. Albei metings moet by die hoogste watervlak, d.w.s. volvoorraadhoogte, gedoen word.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Die belemmering of wegkeer van die vloei van water in 'n waterloop het betrekking op 'n bedrywigheid of struktuur wat 'n klein uitwerking op die normale vloei in 'n rivier of stroom het.
Die belemmering van vloei het betrekking op strukture soos laagwaterbrûe, kaaie en keerwalle met 'n lae vloeiuitlaat wat opgerig is vir die doel van hidrologiese monitering.
Die wegkeer van vloei het betrekking op die kanalisering van 'n waterloop binne die natuurlike loop, of op die wegkeer van die vloei via 'n pyp in of om die natuurlike loop van 'n waterloop. Die waterloop self bly onveranderd.
Die wegkeer van vloei kan nodig wees vir die oprigting of instandhouding van geboue of paaie, of vir prospekteerbedrywighede.
Let wel: Rivierverleggings maak NIE deel van hierdie watergebruik uit nie. Vorm DW 768 is bedoel vir rivierverleggings wat die herbou van 'n waterloop en die wegkeer van 'n rivier uit sy natuurlike loop behels.
Let wel: 'n Struktuur wat water kan hou, opgaar of opdam, maak NIE deel van hierdie watergebruik uit nie. Sulke strukture moet onder die opgaar van water geregistreer word op vorm DW 761.
Kies óf belemmering óf wegkeer. Gebruik twee afsonderlike vorms as u albei wil registreer.
In dien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Indien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Hoogte beteken die vertikale verskil van die laagste stroomaf grondvlak aan die buitekant van die damwal en die nie-oorloopkruinvlak of die algemene bovlak van die damwal.
Meet die hoogte aan die stroomaf kant van die struktuur.
Die breedte is die dikte van die struktuur. Die breedste deel van die struktuur is gewoonlik by sy voet. Laagwaterbrûe is byvoorbeeld gewoonlik drie meter breed, sodat een voertuig op 'n slag daaroor kan ry.
Die lengte is die lengte aan die bokant van die struktuur. Dit kan byvoorbeeld gemeet word van die een wal van die rivier na die ander indien die struktuur oor die rivier strek.
Materiale sluit grond, rots, beton en dies meer in.
Die aantal belemmerende strukture moet die struktuur insluit wat op die huidige registrasievorm beskryf is.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Die begin van die wegkering is die stroomop ligging en die end daarvan die stroomaf ligging.
Indien die wegkeerstruktuur nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Hoogte beteken die vertikale verskil van die laagste stroomaf grondvlak aan die buitekant van die damwal en die nie-oorloopkruinvlak of die algemene bovlak van die damwal.
Die breedte is die dikte van die struktuur. Die breedste deel van die struktuur is gewoonlik by sy voet.
Die lengte is die afstand van die wegkering al langs die waterloop. Dit word gemeet van die begin tot by die einde van die wegkering.
Materiale sluit grond, rots, beton en dies meer in.
Die aantal wegkeerstrukture moet die struktuur insluit wat op die huidige registrasievorm beskryf is.
Die vloeitempo voor en na die wegkering of belemmering moet ingevul word as u die inligting het.
Meld die doel van die bedrywigheid wat die vloei in die waterloop affekteer.
Dit is die afstand in meter gemeet van die middel van die waterloop tot by die naaste rand van die mynbedrywigheid.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Meld elk van die spesies en die voorkoms daarvan in hektaar.
Selfsaaibome is bestaande plantasiespesies wat verspreid oor 'n gedeelte grond voorkom. In so 'n geval moet 'n raming van die aantal hektaar wat deur dié bome bedek word, verstrek word.
Planted before 1972 het betrekking op plantasies wat voor 1972 gevestig is, en sluit nie selfsaaibome in nie.
Planted after 1972 het betrekking op plantasies wat ná 1972 gevestig is, en sluit nie selfsaaibome in nie.
Sluit slegs besonderhede van boomspesies in. Let op dat vrugteboorde nie as bebossing beskou word nie.
Other species sluit verklaarde uitheemse en indringerspesies in wat op die eiendom voorkom.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir die beheerde bedrywigheid van besproeiing met afvalwater.
Besproeiing met afvalwater is NIE dieselfde as besproeiing met water wat uit 'n waterhulpbron geneem is nie.
Besproeiing met afvalwater kan beskou word as 'n vorm van afvalwaterbehandeling waar die watergebruiker nie die water kan behandel tot 'n aanvaarbare gehalte en na 'n hulpbron kan terugvoer nie. Deur met hierdie water te besproei in plaas daarvan om daaroor te beskik, word die moontlike inwerking op die hulpbron tot die minimum beperk.
Besproeiing met afvalwater moet op so 'n wyse gedoen word dat 'n gewas verbou word met behulp van die besproeiing. Dit is 'n aanduiding dat die besproeiing volhoubaar is en nie agteruitgang van die grond meebring nie.
Bespoeiing van grasperke en weiding is ook aanvaarbaar. Besproeiing van onontwikkelde veld sonder die verbouing van 'n gewas word egter nie beskou as 'n produktiewe watergebruikbedrywigheid nie.
Besproeiing met afvalwater moet voldoen aan enige toepaslike gesondheidsregulasies en soneringsverordeninge.
Sien omskrywing van Afvalwater in Afdeling 3.
Hierdie opsie is vir enige kombinasie van huishoudelike en bioafbreekbare nywerheidsafvalwater. Die persentasie per volume is die proporsie van die totale hoeveelheid afvalwater wat uit nywerheidsafvalwater bestaan. Sien die omskrywing van SNK'S in Afdeling 3.
Verstrek die totale oppervlakte in hektaar wat op enige tyd met afvalwater besproei kan word.
Die totale volume afvalwater wat vir besproeiing gebruik is, is die afvalwater aangewend op die oppervlakte grond in 2.1 gespesifiseer. Hierdie volume moet nie enige reënwater-of stormwaterafloop wat gedurende die jaar vir besproeiing gebruik word, insluit nie.
Sien omskrywing Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir die storting van afvalwater regstreeks in 'n bogrondse waterhulpbron, gewoonlik deur middel van 'n pyp of kanaal.
Die storting van afvalwater in 'n waterdraer of in grondwater word NIE by hierdie watergebruik ingesluit nie. Hierdie gebruik is 'n beheerde bedrywigheid (sien Afdeling 3 vir omskrywing).
Gewoonlik word water wat huishoudelike of nywerheidsafval bevat, weggedoen.
Afvalwater wat verhit is in 'n industriële of kragopwekkingsproses, kan ook in 'n waterhulpbron gestort word en kan met behulp van hierdie vorm geregistreer word.
BESKRYWING VAN AFVALWATER 1.2 1.3 1.3b 1.
Sien omskrywing van AFVALWATER in Afdeling 3.
Hierdie opsie is vir enige kombinasie van huishoudelike en bioafbreekbare nywerheidsafvalwater.
Die persentasie per volume is die proporsie van die totale hoeveelheid afvalwater wat uit nywerheidsafvalwater bestaan.
Sien die omskrywing van SNK'S in Afdeling 3.
Dit moet die temperatuur by storting wees. Indien die afvalwater in 'n houtenk gehou word totdat dit omgewingstemperatuur bereik het, moet hierdie vraag geïgnoreer word.
Storting kan teen verskillende tempo's deur die jaar plaasvind. Die presiese volume wat per maand gestort word, of so nie die persentasie van die totale hoeveelheid as 'n raming, moet verstrek word.
Sien omskrywing van Waterhulpbron in Afdeling 3.
Indien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Die soort waterhulpbron het slegs op bogrondse liggame water betrekking. Let op dat slegs een soort hulpbron gekies moet word. Vir die registrasie van meer as een stortingspunt moet 'n afsonderlike vorm DW 766 ingevul word vir elke punt.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Dui die betroubaarheid van die waterhulpbron aan deur slegs een opsie te kies.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir die beskikking oor afvalwater in verdampingsdamme, oksideerdamme, of 'n afvalwater-damstelsel. Dit is ook van toepassing op die storting van nywerheidsas en mynresidu, wat hoofsaaklik uit vaste afvalstowwe kan bestaan.
nywerheidsafvalwater, en huishoudelike afvalwater in gemeeskaplike septiese tenks wat meer as 50 huishoudings bedien, moet ook met hierdie vorm geregistreer word.
Wegdoening van afvalwater wat verhit is in 'n industriële of 'n kragopwekkingsproses, moet ook met hierdie vorm geregistreer word.
Die wegdoen van afval op 'n vaste-afvalterrein moet met vorm DW 808 geregistreer word.
Sien omskrywing van AFVALWATER in Afdeling 3.
Die persentasie per volume is die proporsie van die totale hoeveelheid afvalwater wat bestaan uit huishoudelike afvalwater 1a of nywerheidsafvalwater 1b.
Nywerheidsasstorting het betrekking op die vaste asafval afkomstig van die verbranding van steenkool in die kragopwekkingsbedryf.
Mynresidustorting het betrekking op vaste en halfvaste afval afkomstig van mynbedrywighede.
HUISHOUDELIKE AFVALWATER 2.1 2.2 2.2b 2.
Sien omskrywing van Afvalwater in Afdeling 3.
Verstrek die stelselkapasiteit as die totaal van al die damme in kubieke meter, die aantal damme en die jaarlikse totale volume afvalwater waaroor beskik is, in kubieke meter.
Hierdie afdeling is slegs op plaaslike owerhede van toepassing.
Die digtheid van stortingsterreine het betrekking op woongebiede waar wegdoening op terrein die oorheersende manier van sanitasie is.
Die aantal huishoudings het betrekking op die beraamde totale aantal huishoudings met wegdoening op terrein in die gebied van die plaaslike owerheid.
Sien omskrywing van Afvalwater in Afdeling 3.
Sien die omskrywing van SNK'S in Afdeling 3.
Gee die grootte van die stortterrein in hektaar en die jaarlikse hoeveelheid afval wat weggedoen word, óf in kubieke meter óf in ton.
Indien die stortterrein nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Gee die grootte in hektaar van die asstortterrein en die jaarlikse hoeveelheid as wat gestort word, óf in kubieke meter óf in ton.
Indien die asstortterrein nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Sien omskrywing van Kategorieë van Myne in Afdeling 3.
Gee die grootte in hektaar van die mynresidu-stortterrein en die jaarlikse hoeveelheid residu wat gestort word, óf in kubieke meter óf in ton.
Indien die mynresidu-stortterrein nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Die verandering van die bedding en walle van 'n waterloop het betrekking op die bedrywighede wat in of langs 'n waterloop plaasvind maar wat NIE die vloei in die waterloop belemmer of wegkeer nie. Vorm DW 763 moet ingevul word ten opsigte van belemmerings- en wegkeerstrukture.
Voorbeelde van die verandering van die bedding en walle van 'n waterloop is tipies sandmyn-en kleinskaalse prospekteerbedrywighede.
Voorbeelde van die verandering van die walle kan strek van die belandskapping van rivierwalle tot kanaliseringsbedrywighede (waar geen wegkering van vloei plaasvind nie) en die bou van voetpaadjies, paaie, brûe en ander ontwikkelings op 'n rivierwal.
Verandering van die loop of kenmerke van 'n waterloop het betrekking op groot veranderinge wat 'n waterloop vir 'n aansienlike afstand langs 'n nuwe roete lei.
Verandering van die loop van 'n waterloop het vroeër bekend gestaan as "rivierverlegging". Die term wegkeer van die vloei ("diverting flow") word egter tans gebruik met betrekking tot klein aanpassings soos bespreek met betrekking tot vorm DW 763. Die term verlegging ("diversion") word nie meer gebruik ten opsigte van 'n waterloopverandering nie.
Party veranderinge kan tydelik wees en is slegs vir 'n beperkte tydperk daar, waarna die oorspronklike waterloop herstel word. Ander veranderinge is weer permanent, met geen voorneme om die oorspronklike waterloop te hesrtel nie.
kan by 'n ander waterloop aansluit in 'n ander opvanggebied; of kan nooit by die oorpsonklik kanaal aansluit nie en uiteindelik in die see of 'n dam of meer invloei.
Indien die waterloop nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Indien die verandering nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade vir sowel die begin as die einde van die verandering. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Die lengte van die waterloop wat geraak word het betrekking op die afstand gemeet al langs die waterloop, byvoorbeeld langs die rivierwal in die geval van 'n veranderde rivier.
Meld of dit die bedding of die walle of albei is wat geraak word deur die verandering. Let op dat aansoek om die verandering van die loop van 'n waterloop gedoen moet word op vorm DW 781.
'n Tydelike verandering geld net vir 'n beperkte tydperk, waarna die waterloop tot sy oorspronklike toestand herstel moet word. Dit kan 'n paar maande of 'n paar jaar wees.
n Permanente verandering is een ten opsigte waarvan daar geen bedoeling is om die oorspronklike waterloop te herstel nie.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir die registrasie van die verwydering van ondergrondse water soos water wat in 'n myn of konstruksieterreine insyfer.
Dit het NIE betrekking op die neem van grondwater vir 'n ander doel soos vir drinkwater, besproeiing of nywerheidsbedrywighede nie. Vir die neem van grondwater moet vorm DW 760 ingevul word.
Die ontwatering van myne en die gebruik van die water daarna moet voldoen aan die Mynbouregulasies.
Indien die terrein waar die verwydering van ondergrondse water plaasvind, nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
BESONDERHEDE VAN DIE WATERGEBRUIK 2.1a 2.1b 2.
Dit is die totale hoeveelheid water wat in 'n tydperk van een jaar verwyder word. Die verwydering kan deur die jaar deurlopend plaasvind, of op sekere tye van die jaar.
Die maksimum hoeveelheid wat per dag verwyder word, is die grootste volume water wat nog ooit op 'n bepaalde dag verwyder is.
Nadat die water verwyder is, moet die storting of wegdoening daarvan geregistreer word op vorm DW 766 of DW 767, na gelang van die geval.
Indien die water opgegaar word nadat dit ondergronds verwyder is, moet vorm DW 761 ook ingevul word.
Sien die omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Hierdie vorm is bedoel vir die registrasie van ontspanningsbedrywighede in of op 'n wateroppervlak.
Dit het NIE betrekking op die watergebruikbedrywighede wat met ontspanning in verband staan nie, soos die neem van water vir gebruik in waskamergeboue by oorde of die wegdoen van afval in ontspanningsfasiliteite.
Private ontspanningbedrywighede soos hengel in 'n plaasdam of swem in 'n rivier hoef nie geregistreer te word nie, mits die persoon wettige toegang tot die waterhulpbron het.
Die organiseerders van kommersiële ontspanningsbedrywighede moet die watergebruik registreer.
Individuele ontspanningswatergebruikers hoef NIE te registreer as hulle die fasiliteite van 'n geregistreerde organisasie gebruik nie.
Indien die waterhulpbron nie 'n bepaalde naam het nie, skryf "geen naam" in.
Skryf die geografiese ligging in, óf in grade (°), minute (') en sekondes (), óf in desimale grade. Die geografiese ligging kan afgelees word van 'n 1:50 000 topografiese kaart, wat teen nominale koste verkrygbaar is van die Staatsdrukker, of van die naaste kantoor van die Departement van Waterwese en Bosbou, of kan bepaal word met behulp van 'n GPS-instrument (Geographic Positioning System).
Indien die ontspanningsbedrywigheid meer as een waterhulpbron behels, moet 'n afsonderlike vorm DW 806 vir elke hulpbron ingevul word.
Kies enige van die gelyste bedrywighede of spesifiseer 'n bykomende bedrywigheid. Indien geen vaartuie gebruik word nie, moet hierdie kolom oop gelaat word.
Die aantal mense het betrekking op die mense wat deelneem aan die ontspanningsbedrywigheid. Dit sluit NIE mense in wat die bedrywigheid bedien nie, soos die personeel van 'n oord.
Sien omskrywing van Bestaande Magtiging in Afdeling 4.
Die onderskeie kantore van die Departement van Waterwese en Bosbou deur die land is gereed om aan u dieregte vorms wat ingevul moet word, te verskaf en om u te help om die vorms in te vul. Vorms kan ook van die Departement se Webtuiste verkry word by http:\\www-dwaf.pwv.gov.zaVra na die Registrasiehulplessenaar by die streekkantoor wat u gebied bedien.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X313 PRETORIA 0001 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Posbus 528 BLOEMFONTEIN 9300 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X6101 KIMBERLEY 8300 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Posbus 1018 DURBAN 4000 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X8007 HENNOPSMEER 0046 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X9506 PIETERSBURG 0700 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X16 SANLAMHOF 7532 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X11259 NELSPRUIT 1200 Tel.
Departement van Waterwese en Bosbou Privaat Sak X5 MMABATHO 2735 Tel.
<fn>Rekening_diensaansoek.txt</fn>
In die geval van duette, 'n duetsketsplan van die perseel.
n Afskrif van die aanvraer se identiteitsdokument.
In die geval van minderjariges, die voorgeskrewe toestemming- en ondernemingsbrief deur die wettige ouers/voogde en 'n afskrif van hulle ID.
In die geval van nuutgeboude geboue, 'n okkupasiesertifikaat en 'n goedkeuringsertifikaat ten opsigte van elektrisiteit.
As die aanvraer die eienaar of koper is, moet 'n afskrif van die aanbod om te koop of die koopakte, waarin die okkupasiedatum gespesifiseer word, voorsien word. Die eienaar moet ook 'n afskrif van sy/haar identiteitsdokument voorsien.
As die aanvraer nie die eienaar is nie, moet 'n afskrif van die huurooreenkoms, waarin die okkupasiedatum gespesifiseer word, 'n afskrif van die eienaar se identiteitsdokument in geval van natuurlike persone of afskrif van registrasie van ander regspersone en die eienaar se geskrewe toestemming dat die applikant 'n diensrekening vir die eiendom by die Munisipaliteit mag open, voorsien word.
Waar die eienaar 'n verteenwoordiger aangestel het om sy/haar belang en die eiendom te bestuur, moet 'n afskrif van die aanstelling voorsien word.
As geen van bogenoemde voorsien word nie, sal die eienaar vir die totale geakkumuleerde uitstaande bedrag op die rekening aanspreeklik gehou word.
Ek verklaar dat die inligting wat op hierdie aansoek voorsien is, waar en juis is.
Ek aanvaar die voorwaardes wat in die verordeninge en regulasies vir die beheer van elektrisiteit en water, soos van tyd tot tyd gewysig, uiteengesit is.
Ek verklaar dat, indien 'n dispuut van watter aard ook al (hetsy polities al dan nie) tussen my en die Munisipaliteit ontstaan, ek sal voortgaan om die volle maandelikse heffings te betaal. As 'n heffing vanweë sy onreëlmatigheid betwis word, onderneem ek om steeds 'n maandelikse bedrag gelyk aan die gemiddeld van die vorige drie maandelikse bedrae vir die betrokke heffing te betaal totdat my navraag aangespreek is.
Ek aanvaar dat as die depositobedrag onvoldoende is, die deposito verhoog sal word na die verlangde bedrag soos deur die Munisipaliteit bepaal (twee maal die gemiddelde maandelikse verbruike) plus bykomende verhogings as my rekening 'n risiko vir die Munisipaliteit word.
Ek aanvaar aanspreeklikheid vir enige opsporings-en/of regskoste wat aangegaan word vanweë enige wanbetaling aan my kant.
Ek aanvaar aanspreeklikheid vir enige uitstaande bedrae ten opsigte van die perseel indien Deel A nie korrek ingevul is nie.
Ek verklaar dat ek nie van betaling van my rekening kwytgeskeld word indien ek dit nie ontvang het nie.
Ek aanvaar dat rente, teen 'n koers wat die Munisipaliteit van tyd tot tyd kan bepaal, op alle agterstallige bedrae gehef sal word.
Ek aanvaar aanspreeklikheid vir verbruik op die perseel tot die datum waarop die Munisipaliteit skriftelik 'n kansellasiekennisgewing vir dienste van my sal ontvang, welke kennisgewing 48 uur voor kansellasie van die dienste ontvang moet word.
Ek aanvaar dat die Munisipaliteit die gesag het om 'n diens vanweë my wanbetaling van enige ander diens wat die Munisipaliteit lewer, te staak ongeag die Munisipaliteit se tariefstruktuur vir dienste, wat gratis basiese dienste kan insluit.
Ek aanvaar verantwoordelikheid om toe te sien dat meterlesers toegang tot meters het of, as alternatief, sal ek reëlings tref dat die Munisipaliteit die meters op my eie koste na buite die perseel skuif waar hulle gelees word.
Ek aanvaar die betalings wat ek maak, op 'n pro rata-grondslag aan uitstaande saldo's van die verskillende tipes heffings toegeken sal word.
Depositokwitansie Datum ... Bedrag...
Aansluitkwitansie Datum ... Bedrag...
Afgehandel deur: Nagesien deur:...
Watersertifikaat: Elektrisiteitsertifikaat: ... Bewoningsertifikaat:...
<fn>SACFS. Opskrifte.2010-05-31.af.txt</fn>
Pommade-halssnoer gemaak van bokhorings. Griekwavroue het graag sulke versierings gedra.
Gebraaide slange, akkedisse, koggelmanders, sprinkane, skerpioene, voëltjies, ruspes en wat ook al (met pyl en boog) onder skoot gekom het, is smaaklik verslind.
Lisensies uitgereik deur Doeane en Aksyns aan Museum Transgariep om Witblits te stook.
Witblitskruik gebruik tydens die 1991- en 1993 Witblitsfees.
Mnr. Corrie Venter, skenker van die stookketel en eerste Witblitsstoker van Museum Transgariep
Mnr. Robert yssel, Witblitsstoker van Museum Transgariep sedert 1898.
Spin- en weefklas van die Pres. Steynskool vir dogters.
Twee dames van die Spin- en Weefskool op Philippolis besig met weefwerk.
Verskeie artikels, onder meer komberse, matte en nekdoeke, wat gemaak is in spinskole in die Vrystaat.
Dr. John Philip en die Londense Sendinggenootskap
Gemeente van mnr Kolbe.
Graf van dr. Philip op Hankey naby Port Elizabeth
Die Londense Sendinggenootskap se sendingstasie by Kuruman in die woongebied van die Tlapeing.
Bewoording op dr. Philip se grafsteen
Graf van mev. Philip, eggenote van dr. Philip
Die begraafplaas op Hankey, waar die Philips begrawe is.
Campbell, a London Missionary Station in Griqualand around 1835.
Ds. en mev. J.J.
Die NG Kerk op Philippolis gedurende die Anglo-Boereoorlog. Let op die sandsakke wat deur die Britse soldate in die kerktoring aangebring is.
Dr. Tobie Muller en gesin
Begrafnis van dr. Tobie Muller
Dr. Tobias (Tobie) Ballot Muller, predikant van die NG Kerk op Philippolis vanaf 1916 tot 1918.
<fn>SACFS. RiftValleyFever.2010-05-31.af.txt</fn>
Slenkdalkoors affekteer hoofsaaklik diere, maar het ook die vermoë om mense te infekteer. Dit veroorsaak 'n matige griepagtige toestand in meeste mense, maar kan ook 'n erge siektetoestand tot gevolg hê. SDK is hewiger in diere, insluitende vee en wild; dit kan aanleiding gee tot aborsies en vrektes.
Slenkdalkoors word deur 'n virus veroorsaak wat familie is van die Flebovirus genus.
Vermy kontak met geïnfekteerde diere, veral liggaamsvloeistowwe.
Moenie siek of sterwende diere wat vermoedelik met SDK besmet is vir konsumpsiedoeleindes slag nie.
Dra gepaste beskermde kleredrag (bv. handskoene, maskers) wanneer siek diere of vermoedelik siek diere gehanteer word.
Vermy alle diereprodukte (bloed, vleis en rou melk) van onveilige diere.
Kook rou melk voordat dit gebruik word.
Alle diereprodukte uit die area waar die siekte uitgebreek het moet deeglik gekook word.
Diere moet nie van een gebied na 'n ander verskuif word nie.
Identifiseer en vernietig muskietbroeiplekke en beskerm uself teen muskietbyte deur bv. langmouklere snags te dra en deur muskietafweermiddels te gebruik, en probeer om buitelug-aktiwiteite in die aand te vermy.
Laat alle diere ingeënt word teen Slenkdalkoors.
Alle dooie diere moet moet onder toesig van 'n Omgewingsgesondheidspraktisyn verwyder word.
Besoek asseblief u naaste gesondheidsfasiliteit indien een of meer simptome ondervind word.
Vir nader inligting besoek die naaste gesondheidsfasiliteit of skakel die volgende nommer: 0800 53 55 54.
<fn>SACFS. Sopa2010.2010-05-31.af.txt</fn>
Provinsiale Staatsrede deur Agbare Premier E.S.
Ek groet u almal op hierdie geleentheid, ons tweede Provinsiale Staatsrede in die huidige termyn van hierdie Wetgewer. Agbare Speaker, ek dra hierdie toespraak op aan die bekende beroepsbokser uit Kwazulu-Natal, wyle Mlungisi Dlamini. Sy ouers is vandag hier as gaste van die Premier. Ons wil graag aan u sê dat ons 'n groot bokser aan die dood afgestaan het,'n man wat passievol was oor sy boks, 'n man wat solank hy geleef het, hierdie sport beoefen het.
Ek wil ook erkenning gee aan die regsverteenwoordigers wat ons bygestaan het tydens die stryd teen apartheid en op wie se onwrikbare ondersteuning ons kon steun gedurende moeilike en en uitdagende tye. Ek wil graag erkenning gee aan die teenwoordigheid in ons midde van Bertus Venter, Zola Majavu, Jerome Mthembu, Mosheen Moosa en Regter Margie Victor.
Agbare Speaker, die jaar 2010 is die jaar waarin ons twee belangrike gebeure wil herdenk - gebeure wat sal aanhou om die geskiedenis van ons land en sy mense te definieer. Vanjaar vier ons die vrylating uit die gevangenis van daardie ikoon van ons mense, Isithwalande Seaparankwe Rolihlahla Nelson Mandela. Ons die mense van die Vrystaat, will graag by die res van die land aansluit in die eerbetoon aan Madiba as 'n ware legende, patriot en leier van die mense van Suid-Afrika en die wêreld.
Vandag, met die viering van 20 jaar van vryheid van ons ikoon Madiba, laat my toe om kortliks terug te gaan op ons voetspore na die jaar 1988 en die voormalige President van die ANC, Oliver Tambo, aan te haal: Een persoon vergestalt vandag die aspirasies van alle Suid-Afrikaners - Nelson Mandela.
"Sy lewe simboliseer ons mense se brandende begeerte vir vryheid; sy gevangeneskap is die gevangeneskap van die hele Suid-Afrikaanse nasie; die stryd vir sy onvoorwaardelike vrylating, asook dié van alle politieke gevangenes en aangehoudenes, is die glorieryke stryd teen onregverdigheid, rasse-onverdraagsaamheid, en die onmenslikheid van mense teenoor ander mense."
Ons sal voortgaan met die sing van 'n lied wat sê "Nelson Mandela, ha hona ya tshwanang lewena". Vader Madiba, u behoort tot daardie ekslusiewe klub van groot leiers en staatmakers, soos u groot vriend en mentoor, wyle Kameraad Walter Sisulu, u boesemvriend en medevegter, wyle Kameraad Oliver Reginald Tambo, en ons groot leier en bevelvoerder van ons glorieryke volksleër, Kameraad Chris Hani.
Die internasionale gemeenskap het sy agting en erkenning bevestig van Madiba se lank bestaande verbintenis tot die bevordering van konflikbeslegting, rasseverhoudinge, menseregte, versoening en geslagsgelykheid. Verlede jaar het die 192-lede van die Verenigde Volkere se Algemene Vergadering 18 Julie as "Nelson Mandela Internasionale Dag" verklaar. Dit is die eerste keer dat die VN een dag verklaar het ter ere van 'n enkele individu. Mandela Dag dien as 'n katalisator vir elke persoon om te besef dat hy of sy die vermoë het om die wêreld te verander deur sy of haar optrede.
Vanjaar sal ons voortgaan om die inisiatief te neem wat ons verlede jaar onderneem het en sal ons by die internasionale gemeenskap aansluit om "Nelson Mandela Internasionale Dag" op 18 Julie, Madiba se verjaardag, te vier. Ons nooi elke individu, organisasie, die privaat- en openbare sektore uit om hul kragte saam te snoer en die les te leer wat Madiba ons geleer het: "dit is in ons hande om die wêreld 'n beter plek te maak".
Die vrylating van Nelson Mandela was nie 'n geïsoleerde oomblik in die geskiedenis nie. Dit was inderdaad die uitslag van die stryd wat gevoer is deur die African National Congress teen apartheid deur massa-optrede en massa-uitdaging, gewapende stryd, internasionale isolasie en diplomatieke betrokkenheid. Dit is presies waarom ons moet hulde bring aan die strydende massas van hierdie land.
Die jaar 2010 herdenk ook die die ontbanning van die ANC, die Suid-Afrikaanse Kommuniste Party en ander organisasies. Agbare Speaker, in 2012 gaan die ANC sy honderjarige bestaan vier.
Dit gaan 100 jaar vier van sy ononderbroke stryd om ons mense te bevry van die juk van kolonialisme en rasse-onderdrukking en die bou van 'n demokratiese, nie-rassige, nie-seksistiese en voorspoedige samelewing. Die ANC gaan terugkeer na die plek van sy geboorte, Mangaung, om sy honderdjarige bestaan te vier en Batho, in besonder, sal die gasheer wees vir gebeure wat bekend gemaak sal word om hierdie historiese gebeurtenis te vier.
Die jaar 2010 sal ook in ons geskiedenis ingeprent word as die jaar wat Suid-Afrika en Afrika die wêreld se grootste sportgebeurtenis sal aanbied, naamlik die 2010 Fifa Wêreldbeker Sokkertoernooi. Ons is trots en voel geëerd omdeur hierdie gebeurtenis by te dra tot die moderne en hedendaagse geskiedenis.
Agbare Speaker en Adjumk-speaker, die programme van die nasionale en provinsiale regering word aangedryf deur die prioriteite wat ons uitgestippel in die Verkiesingsmanifes, die Mediumtermyn Strategiese Raamwerk en die ANC se verklaring van 8 Januarie. Die Presidensie het die leiding geneem met die bekendstelling van die nuwe uitkomsgebaseerde benadering tot regering.
Die skepping van ordentlike werk en 'n volhoubare lewensbestaan.
Die stryd teen misdaad en krrupsie.
Hierbenewens het President Zuma bevestig dat die regering ook sal werk maak om die effektiwiteit van plaaslike regering, infrastruktuurontwikkeling en en menslike nedersettings te verbeter.
Ons sal die individuele pogings van alle provinsiale departemente en openbare entiteite aanwend om in samewerking met mekaar die beoogde resultate te verwesenlik. Ons pogings sal verder versterk word deur ons planne en programme in ooreenstemming te bring met dié van plaaslike en distrikmunisipaliteite.
Diensleweringsforums sal binnekort in elk van die voorkeur resultaatareas byeengeroep word en elk van hierdie forums sal 'n Diensleweringsooreenkoms onderhandel. Die provinsie gaan nie net op nasionale vlak aan hierdie Diensleweringsforums deelneem nie, maar provinsiale departemente gaan ook aan die forums deelneem op provinsiale vlak en word van hulle verwag om 'n provinsiale diensleweringsooreenkoms met die Premier aan te gaan.
Dit blyk dus duidelik dat ons verbind is om te reageer op die President se eis dat 2010 'n jaar van aksie moet wees
Mnr die Speaker, die ontslape eerste President van Angola en digter, Agostino Neto, het by geleentheid gesê, Die belangrikste ding is om die probleme van mense op te los.
Ons regering sê "Die belangrikste ding is om die probleme van mense op te los".
Ons belangrikste taak is om mense se probleme op te los. Niks meer en niks minder nie.
Toe ons verlede jaar die bewind aanvaar het, het ons Operasie Hlasela bekend gestel ter najaging van ons pogings om die probleme van ons mense op te los. Ons het so gedoen juis omdat ons begryp dat om die probleme van ons mense op te los, ons armoede, dakloosheid, misdaad en al die ander maatskaplike euwels die stryd aansê.
In eenvoudige terme gestel beteken Operasie Hlasela 'n strategie, gegrond op die ANC se verkiesingsmanifes, wat fokus op massa-mobilisasie, ingryping, samewerking en vennootskappe om gestalte te gee aan die begrip "saam kan ons meer doen".
Dit is 'n geïntegreerde diensleweringsmodel wat daarop gemik is om te sorg dat die onderskeie vlakke en departemente van regering saam kan werk in die beplanning en implementering van projekte en programme.
Operasie Hlasela gaan daaroor dat ons mense nuwe hoop gee. Dit gaan daaroor om ons mense se probleme op te los. Om praktiese uitdrukking te gee aan hierdie begrip van oplossing van mense se probleme, wil ons 'n getuigskrif voordra van Mme Khantso Elizabeth Maimane van die Boiteko Openbare Skool. Ek lees graag haar briedf aan hierdie agbare Huis.
Dit is 'n groot eer om hierdie brief te skryf. Ek is Khantso Elizabeth Maimane; ek was werksaam as Graad R onderwyser by Ons Anker Intermediêre Skool. Gedurende Operasie Hlasela het die Premier besoek by ons skool afgelê. Ek het my hand opgesteek en gevra dat die Premier my 'n permanente pos moet aanbied. U het aan my gesê u is alreeds permanent want u het opgeoffer deur op 'n plaasskool te werk.
Ek dank u uit die diepste van my hart; u belofte is gestand gedoen. Ek is nou in 'n permanente pos. Ek is baie dankbaar daarvoor, en beskou myself as baie gelukkig vandag. Vreeslik dankie. Ek is sprakeloos
Dit is nog 'n voorbeeld wat wys hoe ernstig ons is om ons mense se probleme op te los.
Ons het dalk 'n beter begrip van die eise wat die nuwe prestasie-gerigte resultaat benadering aan ons sal stel vanweë ons implementering van verskeie Operasie Hlasela opdragte wat ons sedert ons bewindsaanvaarding moes uitvoer. Die afgelope 7 maande het uitsonderlike prestasies sowel as sekere swakhede in die implementering van Operasie Hlasela na vore gebring.
Ons is egter oortuig daarvan dat wat Operasie Hlasela betref, ons op die regte pad is. In lyn met die nuwe resultaat-gerigte benadering, laat my toe om kortliks terug te rapporteer oor ons vordering met die implementering van Operasie Hlasela, terwyl ek terselfdetyd ook in hooftrekke uitstippel wat ons belangrikste regeringsprogramme behels.
Onderwys en vaardigheidsontwikkeling vorm diie hoekstene van die voorkeur resultaatgebiede van ons regering. Ons onwrikbare standpunt oor onderwys word gesteun deur die Vryheidsmanifes: "Education shall be free, compulsory, universal and equal for all children".
Agbare Speaker, gedurende ons eerste paar maande aan bewind het ons 1069 tydelike onderwysers permanent aangestel. Ons het ook 'n vergadering van 1400 skoolhoofde byeengeroep om uitdagings en moontlike oplossings te bespreek. In reaksie op sommige van hierdie uitdagings het ons reeds weggedoen met die dubbelskofskole deur die oprigting van 15 addisionele skole op verskeie plekke in die Provinsie. Twaalf van hierdie skole is funksioneel; hulle word reeds vir onderrig gebruik.
Verlede jaar is ek bevoorreg om die opening van die Mehopung Laerskool by te woon saam met die Agbare LUR Makgoe. Hierdie skool akkommodeer nou meer as 1 000 leerders wat voorheen dubbelskofklasse by die aangrensende Masaleng Laerskool moes bywoon. In lyn met die beginsels van Operasie Hlasela het 500 mense uit die gemeenskap baat gevind by die skepping van tydelike werksgeleenthede gedurende die oprigting van die skool.
Hierdie jaar -die jaar van aksie - gaan ons nog drie skole opknap en opgradeer en meer klaskamers voorsien in die onderskeie stedelike en landelike gebiede. Ons gaan ook 'n nuwe loodsprogram bekendstel waar gesondheidspraktisyns soos verpleegsters en maatskaplike werkers in die provinsie ontplooi sal word.
Laat my toe om weer eens my persoonlike gelukwensinge oor te dra aan die hoofde van 38 skole wat 'n 100% slaagsyfer behaal het gedurende die 2009 matriekeksamen. Daardie hoofde is hier saam met ons vandag.
Geëerde gaste, ons betrokkenheid by die onderwyssektor is nie 'n eenmalige gebeurtenis nie, maar 'n voortgesette dialoog en program van aksie wat daarop gerig is om die voorsiening van gehalte basiese onderwys te verwesenlik.
Agbare Speaker, laat ek weer eens herhaal wat ons as nie-onderhandelbaar beskou met betrekking tot onderwys: Van leerders en leerkragte word verwag om skool by te woon, betyds in die klas te wees en vir sewe uur per dag onderrig te ontvang en te gee.
Ons kinders in die Kleuterontwikkelingsentra sal voldoende voorbereiding ontvang vir skoolopleiding. In hierdie opsig gaan 200 Kleuterontwikkelingspraktisyne in die volgende boekjaar opgelei word en in poste aangestel word.
Die heringebruikneming van koshuise in plattelandse gebiede en die aanwending van ongebruikte skoolgeboue sal vanjaar verdere aandag ontvang. Ons het skoolkoshuise opgegradeer en vanaf die begin van hierdie jaar het die getal leerders wat in koshuise gehuisves word aansienlik vermeerder tot 2229. Ses bykomende koshuise gaan opgegradeer word om meer leerders te huisves.
Verplegsters en maatskaplike werkers sal beskikbaar wees by hierdie skole en koshuise. Verder sal oorweging daaran geskenk word om huisvesting te voorsien aan leerkragte in landelike gebiede om hulle in staat te stel om al hul energie en ononderbroke aandag te wy aan die opvoeding van leerders in landelike gebiede. Die LUR vir Onderwys sal meer hieroor uitwei in sy begrotingsrede.
Dames en here, laat my toe om hulde te bring aan die opvoeders wat ons steeds met trots vervul deur jaar na jaar uitstekende resultate te lewer. Die onderwysers in die Vrystaat het weer eens uitnemendheid bewys by die 2009 Nasionale Onderwystoekennings.
Ons het 4 uit 8 toekennings ontvang, wat 'n rekordprestasie was aangesien geen ander provinsie sedert die instelling van hierdie toekennings in die jaar 2000 soveel toekennings ontvang het nie. Hierdie leerkragte kom van die Laerskool Aurora in Welkom, die Laerskool Letotolo in Qwaqwa, die Tikwana Uitgebreide Skool in Hoopstad en die Hoërskool Meloding in Virginia.
Dit is belangrik om daarop te let dat die Vrystaatse Provinsiale Regering vanjaar 2 300 beurse vir voltydse studie aan leerders in die Vrystaat toegeken het. Een-en-tagtig bykomende leerders is ook ingeskryf vir kursusse in Maatskaplike Werk met behulp van die nasionale studiebeurs vir Maatskaplike Werkers. Beide swart en wit studente uit die provinsie het baat gevind by ons beursskema.
Ek wil ook graag aankondig dat die Vrystaatse Provinsiale Regering drie studente sal borg wat die beste presteer op die gebied van Kommunikasie by die Vrystaatse Universiteit om deel te neem aan 'n studietoer in September vanjaar na die Universiteit van Amsterdam in Nederland en die Universiteit van Mechelen in België.
Verder gaan ons voort om 'n hoë premie te plaas op opleiding deur ons leerder- en internskapinname te verhoog.
Ons het onderneem om die Provinsiale Gesondheidsberaad byeen te roep om alle belanghebbendes saam te bring om die uitdagings te bespreek wat ons provinsiale gesondheidstelsel in die gesig staar en om kort- en langtermynstrategieë te ontwikkel wat daarop gemik is om hierdie probleme op te los.
versterking van die bestuurskapasiteit by ons hospitale, primêre gesondheidsorgsentra en klinieke.
Ons vordering met die implementering van besluite by die beraad was bevredigend. 'n Duidelike omswaaistrategie wat ooreenstem met die regering se 10-punt plan op gesondheid, is ontwikkel.
Verder is ons besig om die uitkontraktering van skoonmaak en veiligheidsdienste by Bongani Hospitaal uit te faseer en is 105 werkers permanent hier aangestel. Sodra ons die huidige uitgekontrakteerde dienste by Pelonomi Hospitaal en Nasionale Hospitaal uitgefaseer het, beoog ons om meer permanente poste te skep.
Ons moet ok alle rolspelers betrek in 'n debat oor die funksionering van die mediese depot, veral die bestuur daarvan, Agbare Speaker.
Ons sal sorg dat elke hospitaal en kliniek oor die nodige IKT-toerusting beskik, met inbegrip van fotokopieerders en faksmasjiene.
Wat betref die tekort van dokters in die Phumelela-gebied, gaan ons genoeg dokters aanstel sodat ons mense toegang kan kry tot beter gesondheidsdienste.
Twee belangrike immunisasie-veldtogte gaan gedurende die nuwe boekjaar bekend gestel word. Die eerste van hierdie veldtogte gaan fokus op masels, polio en die voorsiening van Vitamine A. Die bekendstelling van hierdie veldtog sal in twee fases gedurende April en Mei plaasvind. Die veldtog sal by skole regdeur die Provinsie gevoer word.
Die tweede veldtog sal oor die volgende drie maande bekend gestel word en sal fokus op H1N1-inentings van kwesbare groepe (met inbegrip van mediese tegnici in die voorste linie) en kinders onder die ouderdom van 15 jaar wat MIV-positief is. Hierdie veldtog sal alle Kleuterontwikkelingsentra, skole, plase en klein dorpies bereik.
As deel van die versterking van die bestuurskapasiteit van hospitale en die bespoediging van dienslewering, wil ek graag aankondig dat vanaf die eerste April alle HFB's by hospitale sekere gedelegeerde magte sal kry wat hulle in staat sal stel om hul bestuur en finansiële sake te verbeter en sodoende die hospitale doeltreffend en doelmatig te laat funksioneer.
Dames en Here, nadat kennis geneem is van die uitgebreide werk en verwante hulpbronne wat benodig sal word om die Nasionale Hospitaal op te gradeer na 'n moderne hoë-gehalte openbare gesondheidsorginstelling, is goedkeuring en befondsing verkry vanaf die nasionale regering vir die oprigting van 'n nuwe hospitaal in Mangaung. Die nuwe hospitaal sal dus die Nasionale Hospitaal vervang.
Verder sal daar voortgegaan word met die opgradering van die Pelonomi Hospitaal en die tweede fase van bouwerk by die Trompsburg en Ladybrand hospitale. Opknappings by die Boitumelo Hospitaalsal sal ook bespoedig word.
Ons gaan meer klinieke bou en die getal ambulanse vermeerder, veral in landelike gebiede. Die provinsiale regering is tans besig om nuwe innoverende finansieringsmodelle te oorweeg wat wat ons voorkeurvereistes wat betref mediese fasiliteite en toerusting verder sal aanpak.
Met die bekendstelling van Operasie Hlasela op onderskeie plekke het ons doelbewus besoeke ingesluit aan sommige klinieke en hospitale in die provinsie. Ons het ook 'n inspeksie op die perseël van die sentrale mediese depot uitgevoer en in gesprek getree met die werknemers wat verantwoordelik is vir die bestuur van ons distrik- en provinsiale hospitale.
Agbare Speaker, die stryd teen MIV en Vigs bly steeds 'n prioriteit. Ons wil elke persoon aanmoedig om 'n aktiewe rol te speel om te verseker dat ons die verspreiding van die siekte in tooom hou. Ons regering is steeds aan die voorpunt in die stryd teen MIV en VIGS.
Ek doen 'n beroep op die mense van die Vrystaat om openlik oor MIV en VIGS te praat, om op te hou om teen geïnfekteerde persone te diskrimineer en om aktief deel te neem aan aktiwiteite wat daarop gemik is om MIV en VIGS-verwante stigma te verminder. Verder, Agbare Speaker, gaan ons die "Raak bewus van u status"-veldtog intensifiseer wat fokus op vrywilige berading en toetsing.
Die President het gelas dat Premiers die leiding moet neem betreffende verantwoordelikheid vir die Provinsiale Vigsraad. Dit sal dienooreenkomstig in die Provinsie geïmplementeer word. Die Vrystaatse Vigsraad sal dus voortgaan met die bewusmakingsveldtogte wat sal help om die getal nuwe infeksies te verminder en die impak van MIV en VIGS op individue, gesinne, gemeenskappe en die samelewing te verlig.
In samewerking met Thailand gaan ons 'n uitgebreide MIV en VIGS veldtog in Augustus 2010 afskop. Ons programme gaan ook ander oordragbare siektes soos Tuberkulose as teiken hê. Ons gaan 1 000 gesondheidsorg beroepslui oplei in 2010 om spesifiek kwessies rakende TB-bestuur te hanteer.
Dit is 'n eer om te kan aankondig dat alle studenteverpleegsters wat hul studies in 2009 voltooi het, deur die provinsiale regering in diens geneem is. Die Thaba Nchu Verpleegkollege gaan op 1 April 2010 heropen. Dit is 'n verdere bewys van ons verbintenis tot die verbetering van ons provinsiale gesondheidsorgdienste.
n Omvattende hersiening van ons huidige hospitaal verwysingstelsel asook die lewering van mediese nooddienste is deur die Departement van Gesondheid geïnisieer. Hierdie hersiening is daarop gemik om die reaksietempo en gevolglik die effektiwiteit en doeltreffendheid te verbeter waarop ons gesondheidsorgdienste in stedelike en landelike gebiede lewer.
Agbare Sopeaker, verlede jaar het ons duidelik aangekondig dat ons tussen Junie en Desember 2009 50 000 werksgeleenthede sal skep. Ons was vol vertroue dat ons regering, in samewerking met ons mense, die resessie sal deurstaan.
Die effek van die ekonomiese afswaai was egter erger as wat ons verwag het.
Hopelik is daar tekens dat ons provinsiale ekonomie stadig maar seker besig is om te herstel. Die Desemberindeks van die Vrystaat Barometer, saamgestel deur Sake 24 en BoE Private Kliënte, toon tekens van verbetering in sleutelsektore soos boukonstruksie en vervoer.
Ekonome is versigtig optimisties oor die groeivooruitsigte van die Vrystaat gedurende 2010, maaar het gewaarsku dat dit tot 12 maande kan duur om die verliese van die vorige jaar terug te win.
Volgens die 4de Kwartaallikse Arbeidsmag Opname wat vroeër vandeesmaand deur Statistiek Suid-Afrika vrygestel is, is 32 000 nuwe werksgeleenthede in die Vrystaat geskep. Hierbenewens het die regering deur sy Uitgebreide Openbare Werke Program 27 116 werksgeleenthede geskep. Dit beteken ons het effektief ons teiken van 50 000 oortref.
Ons moet erkenning gee vir die samewerking tussen alle vlakke van regering, asook die private en informele sektor en al ons mense wat verseker het dat ons hierdie doelwit bereik het.
Agbare Speaker, vergelykings tussen die 3de en 4d4 kwartale in 2009 dui daarop dat sekere bedrywe suksesvol was met die skepping van werksgeleenthede; private huishoudings het met 15 000 toegeneem, die Mynwese met 9 000, Vervaardiging met 8 000 en Vervoer met 1 000. Hierdie industrieë was die hoofverskaffers van werk in die Provinsie.
Dit is egter kommerwekkend dat 10 000 werksgeleenthede in die Landbou-sektor in die Provinsie verlore geraak het. Ons sal kollektief saam moet werk met die Georganiseerde Landbou, onder die sambreel van die Vrystaat Landbou-unie en NAFU, om hierdie situasie om te draai. Gevolglik sal daar 'n aantal programme uitgestippel word deur die LUR vir Landbou wat daarop gemik sal wees om werksprestasie op die gebied van Landbou te verbeter.
Een van die suksesse van Operasie Hlasela was natuurlik die indiensneming van plaaslike arbeid op elke plek waar ons hierdie iinisiatief bekend gestel het. Die provinsiale regering het tydelike werksgeleenthede geskep in Hennenman, Jacobsdal, Jagersfontein, Paul roux, Virginia, Parys, Qwaqwa, Makgolokoeng, Cornelia, Marabastad in Kroonstad en Batho in Bloemfontein.
Ons het daarop aangedring dat die indiensneming van hierdie werknemers alle inwoners van die provinsie, wit en swart, moet insluit. Hierdie werksgeleenthede voorsien ook ons mense met vaardigheidsontwikkeling rn opleiding, wat die moontlikheid vergroot dat hulle tot die langtermyn arbeidssmark kan toetree of hul eie ondernemings te begin.
Dit bewys dat die VPR vasbeslote is om die probleme aan te pak waarmee ons mense opgesaal is.
Wat betref die Xhariep Oorgrenspark, het ons 'n viskwekeryprojek in samewerking met die Chinese regering bekendgestel. Dit behels 'n investering van R40 miljoen, en hierdie projek sal 100 werksgeleenthede teen die einde van hierdie jaar skep.
Die provinsiale regering, tesame met die Sentrale Universiteit van Tegnologie, het onlangs die Streeksinnoveringsentrum bekend gestel wat voorsiening maak vir die instelling van 'n Matriek Saterdagskool, en die Menslike Hulpbronbestuurprogram vir amptenare van die Departement van Onderwys. Hierdie inisiatief sal bydra tot groter ekonomiese groei op streekvlak, vaardigheidsontwikkeling en kapasiteitsbou en navorsing en produkontwikkeling bevorder.
Terwyl die meeste van hierdie programme langer as 'n jaar sal neem om positiewe resultate te lewer, is ons sterk van mening dat hulle suksesvol sal wees en broodnodige volhoubare werksgeleenthede vir ons mense sal skep.
Die Sonverhittingverwarmersprojek sal in April 2010 voortgesit word. Dit volg op die goedkeuring wat ons ontvang het van die Departement van Energie en die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika. Ons het voorsiening gemaak vir 'n verandering met die implementering van hierdie program aangesien die aanvanklike fase nou sal fokus op die verskaffing van sonverwarmingsgeysers aan geïdentifiseerde openbare entiteite soos skole en klinieke in die Provinsie. Die verskaffing aan huishoudings sal die volgende fase van implementering vanjaar uitmaak.
In die komende jaar gaan die provinsiale regering fokus op die skepping van groen poste en ander inisiatiewe wat daarop gemik sal wees om die Vrystaat aan die middelpunt te plaas van ontwikkeling in ons land en die gekoördineerde stryd teen armoede en die implementering van die regering se teen-armoede strategieë.
Agbare Speaker, die potensiaal van die toerismebedryf ten opsigte van werkskepping moet ontsluit word. Die provinsiale regering sal voorkeur gee aan die oorweging van sy deelname en ondersteuning aan sommige van die sleutel toerisme attraksies in die Provinsie, met inbegrip van die jaarlikse Lugskou in Bethlehem, die Kersiefees in Ficksburg, die Phakisa-NASCAR geleentheid in Welkom en die Fauresmith Internasionale Uithourit.
Klimaatsverandering het 'n merkbare effek op die lewens van mense in die Vrystaat. Die uitwerking van klimaatsverandering op die beskikbaarheid van water kom duidelik na vore in die watertekorte in sommige van die kleiner dorpies soos Paul Roux, Edenville, Jagersfontein, Zastron en ander.
Die provinsiale regering, in samewerking met die Departement van Waterwese, Visserye en Bosbou gaan poog om onmiddelike hulp te verleen aan mense in hierdie gebiede. Waterbewaring moet egter 'n voorkeur wees vir elke individu in die Vrystaat en Suid-Afrika.
Die onwettige storting van mediese afval, soos wat verlede jaar in Welkom blootgelê is, benadruk die noodsaaklikheid om die implementering van die reguklerende raamwerk wat hierdie area dek, dramaties te verbeter. Die gewetenlose optrede van profytjagters, het ons mense blootgestel aan onaanvaarbare gesondheidsrisiko's en ook die omgewing potensiёle skade aangedoen.
Ons wens die Groen Skerpioene geluk met hul vinnige respons wat gelei het tot die inhegtenisneming van diegene wat betrokke is by die onwettige storting van mediese afval. Die provinsiale Departemente van Ekonomiese Ontwikkeling, Toerisme en Omgewingsake en Gesondheid, het opdrag ontvang om 'n omvattende strategie en implementeringsplan oor die bestuur van mediese afval en onwettige storting van sulke afval te ontwikkel. Ons moet seker maak dat daar nie 'n herhaling van sulke insidente in ons provinsie plaasvind nie.
Geagte Speaker, kameraad Mark Shope, 'n veteraan van die bevrydingstryd in ons land, het altyd gesê: "Ons veg vir 'n Suid-Afrika waar elke kind 'n pint melk per dag sal hê". Ons moet dus ons voorneme om die Vrystaat in sy vorige glorie as broodmandjie van Suid-Afrika te herstel, herhaal.
Dienooreenkomstig moet ons sorg dat ons landbousektor genoeg voedsel produseer om ons mense te voed en vir uitvoerdoeleindes. Ons erken dat om hierdie doelwit te bereik, ons ons kommersiёle boere moet betrek om met hul kundigheid ons opkomende boere te help. Nagenoeg tien kommersiёle boere gaan geïdentifiseer word om opkomende boere wat bewys dat hulle goeie vordering maak, te mentor. Deur hierdie proses wil ons landbouprosessering en waardetoevoeging versnel.
Nieteenstaande die suksesse van sommige provinsiale boere, is ons terdeё daarvan bewus dat boere steeds uitdagings het, ook met toegang tot finansiering om volhoubare landboubesighede tot stand te bring, die hoё pryse om grond en die nodige masjinerie en implemente aan te skaf, toegang tot markte asook die swak plaas- en padinfrastruktuur. Ons boere moet hul wins kan verhoog, die plaaslike uitvoermark verbreed en bykomende werkgeleenthede skep.
In die 2010/2011-boekjaar gaan ons sowel swart beginnerboere as wit kommersiёle boere ondersteun. In vennootskap met ander toepaslike rolspelers soos boere, gaan ons landelike infrastruktuur en paaie verbeter. Ons gaan ook voort om die sekuriteit van plaaseienaars en plaaswerkers te prioritiseer.
Ons gaan ook vier landbouskole vestig, want ons dink dit is belangrik om reeds op skoolvlak jongmense te betrek by landbou. Dit sal verseker dat studente 'n beter begrip het vir die studierigting op tersiêre vlak. Die landbouskole wat ons sal vestig, is Nampo, Seotlong, Boovel en Weiveld.
Die herinstelling van landbou-onderwys in ons skole sal die nodige aandag geniet. Ons is van voorneme om hierdie skole in die provinsie te vermeerder om ons status as die landboukern van Suid-Afrika te verhoog.
Een van die regering se vernaamste uitdagings is die erfenis van verwronge ruimtelike beplanning uit die apartheid-era. As gevolg van hierdie beplanning woon ons mense ver van die gebiede van ekonomiese aktiwiteit, met geen of weinig toegang tot grond vir behuising en beperkte toegang tot basiese munisipale dienste.
Ons benadering tot menslike vestiging wil dus hierdie situasie verander. Ons klem op die bou van menslike nedersettings beteken 'n geïntegreerde, geko-ordineerde en holistiese benadering waar mense op plekke woon wat na-aan werksgeleenthede is.
In 'n poging om die erfenis van onderontwikkeling in ons landelike gebiede om te keer, het ons reeds begin om menslike nedersettings in gebiede soos Marabastad, Diyatalawa en Makgolokweng te ontwikkel. Ons is van voorneme om aandag te gee aan alle behoeftes ten opsigte van onderwys, gesondheid, maatskaplike dienste en ontspanning.
Vanjaar gaan ons ons planne 'n stap verder voer en meer klem plaas op die stigting van nuwe dorpe en volhoubare nedersettings gekoppel aan ekonomiese aktiwiteite. Ons gaan fokus op Mangaung, Botshabelo, Thaba Nchu, Qwaqwa, Odendaalsrus, Intabazwe (Harrismith), Kroonstad, Virginia en verskeie ander gebiede. Die dorpe in die Gariepdistrik bly ons fokusgebiede. Ons is van voorneme om "G-hostel" and "Silver City"-hostel in Welkom en Bloemfontein te vernietig en hulle met behoorlike menslike huisvesting te vervang.
Die bekamping van misdaad bly ons topprioriteit. Ons moet misdaadvlakke drasties verlaag om te sorg dat ons mense veilig is en veilig voel. Dus het ons doelwitte gestel om kontakmisdaad in die volghende boekjaar met 10% te verlaag. Dit vereis intensiewer samewerking met die Suid-Afrikaanse Polisiediens.
Ons sal voortgaan met ons programme om misdaad en wetsoorteding die stryd aan te sê.
Ons sal ons gemeenskappe moet mobiliseer in 'n oorkoepelende aksie teen misdaad. In die loop van die jaar gaan ons uitdruklik ons gemeenskappe die kern van misdaadbekamping maak.
Ons pogings in die stryd teen misdaad sal strek tot by die beveiliging van staatseiendom en geboue. Ons gaan 'n oudit van privaat veiligheidsmaatskappye uitvoer en siftingsprosedures instel om almal se veiligheid te verseker. Waar nodig gaan ons ons eie sekuriteitsbeamptes gebruik om staatsgeboue op te pas.
Die provinsiale regering oorweeg die moontlikheid om polisiereserviste permanent as sekuriteitsbeampte te absorbeer om ons kapasiteit op hierdie gebied te versterk. Ons is ook van voorneme om vervalle en ongebruikte regerings- en ander privaat geboue wat deur misdadigers gebruik word, te vernietig.
Geagte Speaker, een van die kritieke kwessies waarmee ons samelewing te kampe het, is die misbruik van alkohol en dwelms, veral onder ons jongmense. In Gariep is ons bekommerd oor die voortgesette teenwoordigheid van die "pap-sak" en die afmetings wat die gebruik daarvan aanneem.
Die uitroei van korrupsie op provinsiale- en plaaslikeregeringsvlak bly 'n prioriteit. Ons het begin met 'n hersiening van ons hantering van korrupsiesake wat deur die Nasionale Teenkorrupsie-inbellyn na die Vrystaat verwys word, want ons het besef sake op die stelsel word nie dadelik gehanteer nie. Ons gaan die Provinsiale Teenkorrupsieforum hersaamstel en 'n Teenkorrupsie-eenheid gaan in die Premierskantoor ingestel en geko-ordineer word.
Die provinsiale regering is verbind tot nakoming van sy verantwoordelikhede en verpligtinge ingevolge die Omdraaistrategie vor Plaasliike Regering en die Tienpuntplan. Die werkverrigting van plaaslike regering sal regdeur die provinsie versterk word.
Ons het 'n aantal kwessies wat doeltreffend aangespreek moet word, geïdentifiseer om betekenisvolle verandering in ons mense se lewens te bring.
Voorts gaan die provinsiale regering voort om plaaslike regering te versterk deur finansiёle hulp en ander kapasiteitbou-inisiatiewe. Dit sluit in die finansiering van kritieke personeel in munisipaliteite met 'n lae kapasiteit.
Ons pogings ter versekering van skoon munisipale oudits gaan hierdie jaar voort. Tot dusver het ons die oudit in alle munisipaliteite in die Gariepdistrik voltooi en hulp verleen aan tesourieё in hierdie munisipaliteite waar tekortkomins geïdentifiseer is.
Versnelde infrastruktuurvoorsiening aan ons mense in die munisipaliteite is uiters belangrik om te sorg dat ons township-opknappingsprogramme slaag.
Dus sal die provinsiale regering in noue samewerking met DBSA munisipalitiete bystaan wat nie hul Munisipale Infrastruktuurtoelaes ten volle kon bestee nie. Hierdie bystand omvat kapasiteitbou, ontplooiing van tegniese personeel en verstandige finansiёle bestuur.
Adjunkspeaker, vanjaar gaan die reging voort met programme wat verlede jaar begin is met die oog op die herlewing van ons townships. In 2010 gaan ons ons program Operasie Hlasela-programme uitbrei na 22 ander plekke in al vyf distrikte van die Provinsie Vrystaat. Ons bly verbind tot die Gariepdistrik asook die verbetering van Botshabelo, Thaba Nchu, Harrismith en Qwaqwa as ontwikkelingsprioriteite.
Die Presidensiёle Inbellyn het 'n platform geskep vir mense om ons aandag op diensleweringprobleme te vestig. Die aard van klagtes is nie beperk tot kwessies rakende plaaslike regering nie, maar handel ook oor dienste wat nasionale departemente lewer.
Om ons responsvermoё te versterk, het ons 'n sterk span uit amptenare van alle vlakke van regering op die been gebring om hierdie klagtes doeltreffend te hanteer. Voorts gaan ons bestaande inbellyne in die provinsie konsolideer om te sorg dat ons slegs een inbellyn in die Premier se Kantoor het.
Geagte Speaker, veel is gesê en daar moet geen twyfel bestaan nie dat die provinsiale regering deeglik bewus is van die toestand van paaie in die Vrystaat. Die swaar reёns die afgelope ses maande het bygedra tot die agteruitgang van die paaie. Ons het die afgelope paar maande wyd oor hierdie saak geraadpleeg.
Ek moet noem dat die provinsiale regering nagenoeg R15 biljoen nodig het om ons paaie op te gradeer en ander in stand te hou. Dit verg dus kreatiewe en buitengewone middele om die situasie te hanteer. Vir hierdie doel het die regering 'n gesamentlike tegniese komitee met die privaat sektor gestig om die nodige fondse te verkry en ons padinfrastruktuur dringend te herbou. Ons oorweeg ook verskeie ander befondsings-opsies en modelle om kapitaalbeleggings te bekom om aandag aan die situasie te gee.
As deel van die padopgraderingsprogram, gaan die pad tussen Bultfontein en Dealesville en die pad tussen Bultfontein en Boshof in die komende boekjaar aandag kry. Die regering sal sorg dat die weegbrug op die R70-pad opgegradeer en ten volle funksioneel is teen die einde van die boekjaar.
Geёerde gaste, baie is al vermag met die herinstelling van die treindiens tussen Bloemfontein en Thaba Nchu. Ons gaan nou saamwerk met die Openbare Spooragenstskap van Suid-Afrika om te sorg dat die trein tussen Thaba Nchu en Bloemfontein so gou moontlik in werking is, nadat die nodige raadpleging gedoen is.
Die projek is vertraag as gevolg van die hofsaak deur sommige partye wat daardeur geraak is, wat ons suksesvol verdedig het en sodoende die pendelaars se belange beskerm het. Die spoorverbinding gaan baie help om veiliger openbare gehaltevervoer vir ons mense te bring. Die provinsiale regering het ook veiliger omgewings vir gebruikers van openbare vervoer oorweeg met opgradering van taxistaanplekke. In hierdie boekjaar gaan ons die nuwe groen' konsep vir taxistaanplekke invoer.
Om ekonomiese groei te skep, gaan die regering voort om meer hulpbronne in infrastruktuurontwikkeling in die volgende boekjaar te belê. In hierdie verband gaan R2 biljoen bestee word aan die bou en onderhoud van skole, klinieke, hospitale, regeringsgeboue, sportgeriewe, biblioteke en museums.
Weens die finansiёle beperkings as gevolg van die negatiewe wêreldwye ekonomiese situasie, het die regering eenvoudig nie voldoende fondse om die groot infrastruktuuragterstande aan te pak nie. Aangesien hierdie administrasie egter van die standpunt uitgaan dat "oplossing van die mense se probleme die belangrikste is", het ons deur ons Tesourie begin met samesprekings met die nasionale regeringsdepartemente om ons toe te laat om die privaat sektor te betrek om fondse te genereer om maatskaplike infrastruktuur en regeringskantore te bou en in stand te hou.
Geagte Speaker and Adjunkspeaker, Suid-Afrika gaan as gasheer van die 2010 FIFA Wêreldbeker in die kollig wees. Die pad na 2010 was lank, beginnende met die hartseer verlies van die 2006-Wêreldbeker tot die vreugdevolle feesvierings toe die 2010-wenbod aangekondig is. Uiteindelik gaan Afrika en Suid-Afrika hul regmatige plek op die wêreldverhoog inneem met die aanbied van die wêreld se grootste sportgebeure.
Ons is oortuig dat Suid-Afrika die toernooi vasbeslote en met waardigheid gaan aanbied. Ons gaan volhou om te sê "Suid-Afrika en Afrika, dit is tyd!" Ons gaan wys ons is 'n land en kontinent van veelvuldige moontlikhede, terwyl ons die toernooi die onvergeetlikste gaan maak wat geslagte na ons met trots en heimwee sal onthou.
Meneer die Speaker, die aftel het begin. Ek spreek my waardering uit teenoor u en die Wetgewer wat ons toegelaat het om die kleredragkode te verslap ter viering van die Sokker-Vrydagveldtog. Ons vra alle Vrystaters om by ons aan te sluit in hierdie veldtog en hul ondersteuning te wys deur op Vrydae die Bafana Bafana-truie te dra.
Die veldtog poog nie net om entoesiasme vir die toernooi aan te wakker en ons ondersteuning vir Bafana Bafana te toon nie, maar om patriotisme te toon wanneer duisende besoekers ons provinsie binneval.
Ongetwyfeld is die Vrystaat en Mangaung gereed om gasheer te speel vir die lande Meksiko, Japan, Kameroen, Nigeriё , Griekeland, Slowakye, Paraguay, Frankryk, Switserland, Honduras en natuurlik ons eie span, Bafana Bafana, gedurende die groepwedstryde wat in die gasheerstad Mangaung gespeel word.
Agbare Speaker, laat ons aan ons gaste wys dat ons Suid-Afrika op ons skouers dra. Ons sal voortgaan om elke Vrydag ons Bafana T-hemde dra. Ons vertrou dat die nasie ons Leier, Mnr Jacob Zuma, se oproep aan Suid-Afrikaners sal gehoorsaam deur kaartjies te koop en die wedstryde sal bywoon om ons nasionale span, Bafana-Bafana te ondersteun.
Op 11 Junie verf ons die hele Vrystaat goud en groen in Bafana se kleure.
Val aan met sokker, Bafana-Bafana, val aan!
Geagte Speaker, ons deelname aan en prestasie in sport en ontspanning is indirek verbind tot die bevordering van nasiebou en maatskaplike samehorigheid. Op hierdie terreine word bruё gebou oor kulturele en etniese verskille heen tussen mense en 'n sin vir samehorigheid word gekweek. Dit bring mense bymekaar, bevorder inklusiwiteit en deelname deur mense uit verskillende lae van die samelewing.
Ons gaan deelname deur lede van die gemeenskap verskerp deur aktiwiteite soos skolesportprogramme om ons gesondheidsvlakke te verhoog en jongmense weg te hou van misdaad en dwelms. Ons het Operasie Hosela Ka Bolo van stapel gestuur waar 32 skole vanoor die provinsie met mekaar wedywer as deel van die bevordering van skolesport en terselfdertyd die 2010 Sokkerwêreldbeker in ons provinsie.
Mense wat nie by die stadion kan wees nie, gaan die geleentheid kry om wedstryde by die openbare toeskouergebiede wat in verskeie gemeenskapsale regdeur die provinsie ingerig gaan word, te kyk. Ter herhaling van President Zuma se woorde in sy Staatsrede, laat ons bankvas agter die nasionale span, Bafana-Bafana staan . Ons is getuies van hul grootse prestasie gedurende die 2009-Konfederasiebeker. Ek glo vas dat hulle, met ons onbetwisbare ondersteuning, ons trots gaan maak.
Meneer die Speaker, dis ook vir ons belangrik om voortreflike prestasies deur ons sportmanne en -vroue gedurende 2009 te erken en te vier. Verlede jaar het ons met die privaat sektor saamgespan ter ondersteuning van Tumelo Pedi wat op internasionale vlak in gewigstoot meegeding het. In Desember het hy teruggekeer van Indiё as die Statebondkampioen in sy gewigkategorie.
Mizan Viljoen het ook 'n goue medalje gewen in die Jeug E-kategorie gedurende die 11de Tweekamp-Wêreldkampioenskap in Monaco. Ons salueer ook die prestasies van Juan Smith en Heinrich Brussow wat goue medaljes gedurende die Drienasie-rugbyreeks verower het. Altesaam 54 van ons atlete het goue, silwer en brons medaljes in verskeie sportaktiwiteite soos karate, rugby, sokker, moderne vyfkamp, krieket, tafeltennis en so meer ontvang.
Die Provinsie Vrystaat en sy mense moet ons erfenis en kultuur bevorder en vier. Die provinsiale regering gaan voort om toepaslike geleenthede soos MACUFE te skep om hierdie doelwit te verwesenlik.
Geagte Speaker, ons weet dat ons nie genoeg aandag gegee het aan die kulturele sektor van ons provinsie nie en ons gaan dus 'n breё beraad in ons provinsie met belanghebbendes en rolspelers in hierdie sektor in die komende jaar hou.
Geagte Speaker, ons is bewus van die feit dat die toekoms van ons land en mense by die jeug lê. In ooreenstemming met die President se handhawing van jeugontwikkeling, gaan ons voort om jeugsake as kern van die vordering van ons provinsie in stand te hou.
Ons bly werk met die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap ter bevordering van jeugdeelname aan die ekonomie, jeuginligtingsdiensprogramme en 'n nasionale jeugdiens. Aangesien die Wet op die Vrystaatse Jeugkommissie verlede jaar herroep is, is die Direktoraat Jeugsakebestuur in die Premierskantoor gestig om te sorg dat die provinsiale fokus op die jeug volhou word. Regeringsdepartemente gaan sorg dat hierdie prioriteit in hul onderskeie programme en projekte volhou word.
Ons vra die jeug om te verstaan dat Suid-Afrika aan hulle almal behoort. 'n Formasie van die jeug, swart en wit, moet sentraal staan as werkers, entrepreneurs en professionele persone in diensleweringsaktiwiteite.
Voorts gaan die regering voort om programme gerig op beskerming van vroue en kinders in verhoudings waar mishandeling voorkom te prioritiseer. Die veldtog ter bestryding van vroue- en kindermishandeling as deel van die 16 Dae van Aktivisme vir Geen Geweld teen Vroue en Kinders gaan opgeskerp word.
Spesiale klem gaan ook geplaas word op mensehandel wat al hoe meer in ons provinsie posvat. Ons het 'n toename gemerk in gevalle van jong meisies wat uit hul ouerhuise gelok word met beloftes van werk en dan verval in prostitusie en dwelmmisbruik. Ons het onlangs ingegryp en 11 jong vroue wat in die mensehandelkring vasgevang was, verwyder.
Beurse is gegee aan sewe van hierdie jong vroue om by VOO-kolleges te studeer en vier is na rehabilitasiesentrums verwys. Die regering, in samewerking met wetstoepassingsagentskappe, gaan harder werk om mensehandel in ons provinsie uit te roei.
Ons moet almal besef dat gestremde Suid-Afrikaners deur die Handves van Menseregte in ons Grondwet beskerm word. Die Handves vind uiting in die Wet op Bevordering van Gelykheid en Voorkoming van Onbillike Diskriminasie van 1999, wat diskriminasie op grond van gestremdheid verbied. Die 1997-witskrif oor die Geïntegreerde Nasionale Gestremdheidstrategie volg 'n maatskaplike menseregte- en onwikkelingsbenadering tot gestremdheid.
Geagte Speaker, ons moet daarna streef om ons implementering van toepaslike wetgewing en die beleidsraamwerk te verbeter en te versterk. Die provinsiale regering moet die leiding neem om alle sektore in ons samelewing betrokke te kry in die destigmatisering van gestremdheid wat dikwels lei tot stereotipering en mites. Ook moet die regering sy kommunikasiemetodes hersien en aanpas aangesien daar 'n tendens is om in 'n taal wat baie mense nie verstaan nie, te kommunikeer.
Die meeste gestremde kinders leef in uiterse armoede en het swak toegang tot behoorlike onderwysgeleenthede. Die Departement Onderwys beplan om in die nuwe boekjaar 13 openbare spesiale skole op te knap en op te gradeer. My kantoor het ook begin met 'n oudit van die stand van fasiliteite en behoeftes van alle openbare spesiale skole in die Vrystaat. Die doel met die inisiatief is om aandag te gee aan meer as net die fisiese infrastruktuurbehoeftes van sulke skole.
Ons gaan ook evalueer of ons voldoende vordering gemaak het om te sorg vir nakoming in terme van openbare geboue met voorgeskrewe norme en standaarde oor toeganklikheid vir gestremdes.
Ook gaan die doelbewuste werwing van gestremdes in die staatsdiens voort en ons gaan die privaat sektor betrek om hierdie program aktief te bevorder.
Die wyse woorde van daardie voortreflike seun van Kuba, 'n revolusionêr en nasionale held, Jose Marti: "Nie net is ons Kubane nie, maar deel van die mensdom, en ons veg vir die eer en welsyn van die hele Mernsdom", inspireer ons.
Die Vrystaatse regering gaan voort om sy betrekkinge met die revolusionêre van Kuba in die komende boekjaar te versterk. Ons word steeds bevoordeel deur die kundigheid van Kubaanse ingenieurs en dokters. Aan hulle sê ons, lank leef die gees van internasionale solidariteit! Aluta Continua!
Voorts gaan die Vrystaatse regering voort om met verskeie lande te skakel oor beleggingsmoontlikhede.
Geagte Speaker, vanjaar is die 55ste herdenking van aanvaarding van die Vryheidsmanifes in Kliptown deur mense verenig, nie deur kleur nie, maar deur 'n gedeelde saak. Ons bly verbind tot die Vryheidsmanifes wat die hoop en aspirasies van Suid-Afrika se mense, swart en wit, verwoord.
Die jaar 2010 is ook die 50ste herdenking van die Sharpeville-slagting op 21 Maart, waar onskuldige burgerlikes helder oordag deur die apartheidsregering afgemaai is, wat alle vorme van vreedsame verset tor 'n einde gebring het. In daardie jaar, 1960, is die ANC en ander politieke organisasies verban.
Ons het dus 'n plig om ons helde en heldinne wat wat hul lewens verloor het in die stryd om vryheid en demokrasie te bly eer en ons het 'n verantwoordelikheid om die demokratiese winste van ons mense te verdedig.
Die jaar 2010 is ook die 30ste herdenking van die 1980-skoolboikotte in Mangaung en die brutale, barbaarse moord op twee studente, Daniel Papi Makotoko en Thulo Jeremiah Sejake. Weer eens laat sak ons ons revolusionêre baniere ter ere van hierdie voortreflike seuns van ons revolusie wie se bloed die boom van vryheid gevoed het.
Aan diegene en vele ander wat hul lewens verloor het in aktiewe diens gedurende die moeilike, pynvolle jare van ons stryd, sê ons "julle het nie tevergeefs gesterf nie". Ewigdurende glorie vir alle helde en heldinne van ons mense wie se stoflike oorskot begrawe lê oor die lengte en breedte van ons land, die kontinent en die wêreld.
Geagte Speaker, ons buig ook ons hoofde ter ere van Teboho "Shoes" Sikisi en Mandla Mdali, wat ons in November verlede jaar verloor het . Hulle sluit aan by 'n lys patriotte in die provinsie en nasionaal wat ons liefdevol sal onthou vir hul onvermoeide pogings om die apartheidstelsel op sy knieё te dwing en 'n samelewing te bou wat werklik nie-rassig, nie-seksisties, vry en demokraties is.
Dames en here, laat ek weer eens almal in die Vrystaat vra om ons gaste met ope arms en warm harte te verwelkom en hulle te trakteer op die beste gasvryheid ooit. Ons is dit verskuldig aan OR Tambo wat ons vereer deur ons internasionale betrekkinge; dus het ons die "Orde van die Kameraadskap van Oliver Reginald Tambo" as die hoogste eer wat ons land aan 'n buitelandse burger kan verleen.
Dit is die "Jaar van Saamwerk" om doeltreffende dienslewering te bespoedig".
Die Uitvoerende Raad het 'n besluit geneem om aan te sluit by die President en die Land en hierdie jaar te verklaar as die "Jaar van saamwerk om doerltreffende dienslewering aan ons mense te bespoedig".
Dus beteken dit dat Operasie Hlasela na die volgende rat oorslaan, waar spoed en noodsaaklikheid aan die orde van die dag is. In 2009 het ons die fondament gelê vir Operasie Hlasela en 'n begrip vir ons nuwe metode van werk geskep. 2010 is die jaar van Aksie, Aksie en meer Aksie. Slegs deur bewuste en doelbewuste aksies gaan ons ons mense se probleme oplos.
President Zuma het aan die Parlement gesê: "Die waarde van goeie ideale en goeie beleide lê in hul implementering en die impak daarvan op mense se lewens." Laat ons die woorde ter harte neem en prakties uitvoering gee aan ons strategieё en planne.
Deur saam te werk kan en sal ons meer doen om 'n beter Vrystaat te bou.
Ons sal sterk wees op die aanval, vinnig, met spoed en met vaardigheid.
Ek dank u; Ke a leboha; Ndiyabulela, Ngiyabonga.
Baie dankie! Haak Vrystaat!
<fn>SAPS.271.2009-04-14.af.txt</fn>
Is daar enige addisionele vuurwapenlisiensiehouers vir hierdie vuurwapen?
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Hiermee verklaar ek dat die bogenoemde vuurwapen(s) wetlik in my besit is en dat ek van voorneme is om dit aan die aansoeker te verkoop of te verskaf sodra hy/sy die nodige lisensie(s) bekom het en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) korrek en juis is.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
BESONDERHEDE VAN AANSOEKER Voltooi slegs die afdeling wat van toepassing is op u.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
ANDER BESONDERHEDE Slegs van toepassing op toegewyde jagters, toegewyde sportpersone of versam elaars.
Is u lid van 'n geakkrediteerde vereniging?
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die Registrateur moet ingelig word oor alle adresveranderings of veranderings in omstandighede binne 30 dae nadat die veranderings plaasgevind het.
Woon die aansoeker naby/nie naby 'n hoë risiko-/misdaadgebied?
Indien die aansoeker naby 'n misdaadgebied woon, verstrek 'n motivering.
Woon of werk die aansoeker in 'n gevaarlike of hoë risikogebied?
Indien ja, verstrek 'n motivering.
Hoeveel vuurwapens besit die aansoeker?
<fn>SAPS.349.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.350a.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.350b.2009-04-14.af.txt</fn>
5 Ek is bewus daarvan dat dit 'n oortreding is in gevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) om vals inligting op hierdie vorm te verstrek.
<fn>SAPS.350c.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.350d.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.350e.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.350f.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.517.2009-04-14.af.txt</fn>
Het u die voorgeskrewe toets oor hierdie Wet suksesvol afgelê?
Het u die voorgeskrewe opleiding vir handelaars, vervaardigers of wapensmede suksesvol deurloop en die praktiese toets geslaag?
Het u die voorgeskrewe toets met betrekking tot hierdie Wet suksesvol afgelê?
Het u die voorgeskrewe opleiding oor die veilige en doeltreffende hantering van 'n vuurwapen suksesvol deurloop en die praktiese toets geslaag?
Vir watter vuurwapen(s) het u die voorgeskrewe opleiding ontvang?
n valse verklaring af te lê in hierdie aansoek.
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die applikant wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
Die applikant mag nie 'n hoed of sonbril aanhê met die neem van die foto nie.
Die applikant se naam en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Verskaf bewys van dit wat in par 11.1. aangedui word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Op watter wyse is die onderhoud gevoer?
Op watter wyse is die onderhoud gevoer?
Op watter wyse is die onderhoud gevoer?
Is die aansoeker afhanklik van enige middel wat 'n bedwelmende of narkotiese uitwerking het?
Is daar enige negatiewe aspekte omtrent die aansoeker bekend?
Het die aansoeker 'n misdaadgeskiedenis?
<fn>SAPS.517a.2009-04-14.af.txt</fn>
In geval van 'n nie-SA-burger, moet bewys van permanente verblyf verstrek word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.517b.2009-04-14.af.txt</fn>
Het u die verlies van u lisensie, permit of magtiging binne 24-uur by die naaste polisiestasie aangemeld?
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.517c.2009-04-14.af.txt</fn>
Voorsien 'n beskrywing van die werkstasie wat u registers aan die Sentrale Databasis sal koppel.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9) (f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.517d.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Bewys van permanente verblyf moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Ek dra kennis dat dit ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) 'n oortreding is om 'n valse verklaring in hierdie aansoek te doen.
Hierdie afdeling moet slegs voltooi word as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs voltooi word indien die aansoeker nie kan lees of skryf of nie die inhoud van hierdie vorm verstaan nie.
<fn>SAPS.517e.2009-04-14.af.txt</fn>
IS DIE KLUIS GeïNSTALLEER?
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.517f.2009-04-14.af.txt</fn>
S Die perseel wat tot 'n vuurwapenvrysone verklaar word, moet duidelik geïdentifiseer en afgebaken word.
S Kennisgewingborde moet in Engels en, indien van toepassing, in die plaaslike taal wat die meeste gebruik word, by alle hoofingange van die perseel aangebring/opgerig en in stand gehou word.
S 'n Kaart van die perseel waarop die afgebakende sone en kennisgewingborde aangedui word, moet by dié aansoek aangeheg word.
Die instelling waarvan 'n perseel tot 'n vuurwapenvrysone verklaar word, moet onderneem om die vuurwapenvrystatus van die perseel op alle verbandhoudende korrespondensie aan te dui.
Die persoon wat namens die instelling aansoek doen, moet die Aangewese Vuurwapenbeampte wat verantwoordelik is vir die sone, in kennis stel van enige veranderings ten opsigte van inligting wat in hierdie aansoek verskaf word.
Hierdie dokument moet in drievoud uitgereik word. Een afskrif moet aan die aansoeker oorhandig word, een moet by die stasie bly vir rekordhouding en een moet aan Hoofkantoor gestuur word vir die verdere verwerking van die verklaring van 'n perseel tot 'n vuurwapenvrysone.
<fn>SAPS.518.2009-04-14.af.txt</fn>
Hiermee verklaar ek dat ek in regmatige besit van die bogenoemde vuurwapen is en dat ek van voorneme is om dit aan die aansoeker te voorsien sodra die nodige magtiging bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen korrek en juis is.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.518a.2009-04-14.af.txt</fn>
permanente verblyf verstrek word.
Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die applikant wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
Die applikant mag nie 'n hoed of sonbril aanhê met die neem van die foto nie.
Die applikant se naam en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.518b.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.519.2009-04-14.af.txt</fn>
Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.519a.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek enige valse verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
<fn>SAPS.519b.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek vals inligting op hierdie vorm verstrek, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
<fn>SAPS.520.2009-04-14.af.txt</fn>
In die geval van 'n nie-SA-burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
In die geval van 'n permanente invoer-/uitvoerpermit, verstrek die datum waarop die invoer/uitvoer sal geskied.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Hiermee verklaar ek dat bogenoemde vuurwapen(s) in my regmatige besit is en dat ek van voorneme is om dit aan die aansoeker te verkoop of voorsien sodra die nodige permit(te) bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die Registrateur moet ingelig word oor alle veranderings van adres/omstandighede binne 30 dae nadat dié veranderings plaasgevind het.
<fn>SAPS.520a.2009-04-14.af.txt</fn>
Is daar enige bykomende houers van lisensies vir hierdie vuurwapen?
In die geval van 'n permanente invoer-/uitvoerpermit, verstrek die datum waarop die invoer/uitvoer sal geskied.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Hiermee verklaar ek dat die bogenoemde vuurwapen(s) regmatig in my besit is en dat ek van voornemens is om dit aan die aansoeker te verkoop of te voorsien sodra die nodige permit(te) bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9) (f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi hierdie afdeling slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die Registrateur moet ingelig word oor alle veranderings van adres/omstandighede binne 30 dae nadat dié veranderings plaasgevind het.
<fn>SAPS.520b.2009-04-14.af.txt</fn>
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.520c.2009-04-14.af.txt</fn>
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Is u lid van 'n geakkrediteerde vereniging?
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoort foto wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
die foto nie.
van die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die applikant moet in swart ink teken.
Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die hele vinger moet op die bladsy gedruk word.
Die vingerafdruk mag nie gerol word nie maar moet 'n plat beeld wees.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die Registrateur moet ingelig word oor alle adresveranderings of veranderings in omstandighede binne 30 dae nadat die veranderings plaasgevind het.
<fn>SAPS.520d.2009-04-14.af.txt</fn>
In geval van 'n nie-SA-burger, moet bewys van permanente verblyf verstrek word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
Voltooi hierdie afdeling slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien 'n lisensie, permit of magtiging verlore raak of gesteel word, moet die houer daarvan die Registrateur binne 24 uur van die ontdekking van die verlies of diefstal daarvan in kennis stel.
Wat is u verwantskap met die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, indien u nie die houer is nie?
<fn>SAPS.521a.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521b.2009-04-14.af.txt</fn>
Is addisionele vuurwapenlisensiehouer(s) op u naam gelisensieer?
Indien ek 'n vals stelling op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Vul slegs in as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521c.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek 'n vals stelling op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521d.2009-04-14.af.txt</fn>
Voorsien 'n beskrywing van die werkstasie wat u registers aan die Sentrale Databasis sal koppel.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521e.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig 'n oortreding ingevloge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521f.2009-04-14.af.txt</fn>
aan 'n misdryf.
Wat is u verwantskap met die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, indien u nie die houer is nie?
<fn>SAPS.521g.2009-04-14.af.txt</fn>
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.521h.2009-04-14.af.txt</fn>
6 Is die vuurwapen vir ballistiese toetsing verwys?
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs as die persoon wat die vuurwapen oorhandig, nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die persoon wat die vuurwapen oorhandig, nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.522.2009-04-14.af.txt</fn>
No 60 van 2000.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word indien die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.522a.2009-04-14.af.txt</fn>
Indien die vuurwapenitem nie deur die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging oorhandig word nie, beskryf die verhouding van die persoon wat die item oorhandig met die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie oorhandigingvorm maak.
Voltooi slegs as die persoon wat die item(s) oorhandig, nie kan lees of skryf nie.
(Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die persoon wat die item(s) oorhandig, nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.522b.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.523.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.523a.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.530.2009-04-14.af.txt</fn>
Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
<fn>SAPS.531.2009-04-14.af.txt</fn>
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
Voltooi slegs indien die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.532.2009-04-14.af.txt</fn>
verkies om verhoor te word in 'n hof op aanklag van die pleging van die beweerde misdryf.
Indien 'n oortreder versuim om aan die vereistes van 'n kennisgewing te voldoen, kan die Registrateur 'n verklaring deur hom of haar as korrek gesertifiseer by die klerk of registrateur van enige bevoegde hof indien, waarin die bedrag van die administratiewe boete betaalbaar deur die oortreder uiteengesit word, en sodanige verklaring het daarna die uitwerking van 'n siviele vonnis wettig gegee in daardie hof ten gunste van die Registrateur vir 'n likiede skuld in die bedrag vermeld in die verklaring.
<fn>SAPS.532a.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.533.2009-04-14.af.txt</fn>
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie versoekvorm maak.
<fn>SAPS.533a.2009-04-14.af.txt</fn>
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
<fn>SAPS.534.2009-04-14.af.txt</fn>
Hiermee verklaar ek dat bogenoemde vuurwapen(s) in my regmatige besit is en dat ek van voorneme is om dit te verkoop of te voorsien sodra die nodige magtiging bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Voltooi slegs indien die huidige eienaar nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die huidige eienaar nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS.535.2009-04-14.af.txt</fn>
<fn>SAPS.536.2009-04-14.af.txt</fn>
Verskaf redes waarom dit nodig is om meer as 2 400 slagdoppe vir elke vuurwapen te besit.
Voltooi hierdie afdeling slegs indien die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
<fn>SAPS. Framework.2009-02-26.af.txt</fn>
Iemand se taal is in baie opsigte 'n "tweede vel", die natuurlike besitting van elke gewone mens, waardeur ons ons verwagtinge en ideale uitdruk, ons gedagtes en waardes artikuleer, ons ervarings en gewoontes verken, en ons samelewing en die wette wat dit reguleer, konstrueer. Deur middel van taal funksioneer ons as mense in 'n immer veranderende wêreld. Die reg op die gebruik van die amptelike tale wat ons verkies, word daarom deur ons Handves van Regte erken en ons Grondwet erken die feit dat die tale van ons mense 'n hulpbron is wat ingespan moet word.
Ek is veral trots daarop dat ons na 'n deeglike oorlegplegingsproses finaal in 'n posisie is om 'n raamwerk vir 'n taalbeleid vir Suid-Afrika aan te kondig. Dit is die afhandeling van 'n proses wat in 1995 begin het toe ek die Taalplantaakgroep (LANGTAG) aangestel het om my van raad te dien oor 'n raamwerk vir 'n samehangende taalbeleid en -plan. Hierdie stap was onontbeerlik in die lig van die gebrek aan verdraagsaamheid ten opsigte van taalverskeidenheid en die gevolglike benadering sigbaar in party samelewingsektore dat "veeltaligheid 'n duur probleem" is, en die groeiende kritiek van taalbelanghebbers ten opsigte van die neiging tot eentaligheid in Suid-Afrika.
Die Raamwerk vir die Nasionale Taalbeleid is gegrond op die gevolge van ons oorlegplegingsprosesse, deur LANGTAG sowel as vervolgens deur my Departement se pogings in samewerking met my Adviespaneel oor Taalbeleid. Die beleidsraamwerk is fundamenteel tot die bestuur van ons diverse taalhulpbronne en die bereiking van die regering se doelwit om demokrasie, geregtigheid, billikheid en nasionale eenheid te bevorder. Dit is in die gees hiervan dat die bevordering van ons land se 11 amptelike tale, soos bepaal in die Grondwet, sentraal staan in die beleid.
Die Beleidsraamwerk neem kennis van die feit dat die waarde van ons tale grootliks bepaal word deur die ekonomiese, sosiale en politieke gebruik daarvan. Wanneer 'n taal sy waarde in hierdie sfere verloor, verminder die status van die taal. Die Beleidsraamwerk neem ook in ag dat ons die uitdaging van globalisering in die gesig staar en dat ons inheemse tale deel moet uitmaak van die snel uitbreidende tegnologiese omgewing. Die Beleidsraamwerk beoog dus om die status en gebruik van die inheemse tale van Suid-Afrika opnuut te bevestig.
Ek vertrou opreg dat alle Suid-Afrikaners hierdie Raamwerk vir die Nasionale Taalbeleid as hulle eie sal aanneem. Ek glo dat ons kollektief moet verseker dat die beleid 'n werklikheid in ons lewens word wat ons unieke Suid- Afrikaanse identiteit sal bevestig en ons daarop trots sal maak.
Ongeveer 25 verskillende tale word in Suid-Afrika gepraat, met 11 waaraan daar ingevolge artikel 6 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet No. 108 van 1996), amptelike status verleen is op grond daarvan dat die gebruik daarvan sowat 98% van die totale bevolking insluit.
Die 11 amptelike tale is isiNdebele, isiXhosa, isiZulu en siSwati (die Nguni-taalgroep); Sepedi, Sesotho en Setswana (die Sotho-taalgroep); Tshivenda, Xitsonga, Engels en Afrikaans.
Suid-Afrika is 'n veeltalige land. 'n Treffende eienskap van veeltaligheid in Suid-Afrika is die feit dat verskeie inheemse tale oor provinsiale grense heen gepraat word en deur spraakgemeenskappe van verskillende provinsies gedeel word.
Tans is daar 'n sterk gewaarwording van die nodigheid om pogings te versterk om die voorheen gemarginaliseerde inheemse tale te ontwikkel en om veeltaligheid te bevorder indien Suid-Afrika van onbehoorlike staatmaking op die gebruik van nie-inheemse tale as dominante, amptelike tale van die staat bevry staan te word.
Tot op hede is die bestuur van taaldiversiteit in post-apartheid-Suid- Afrika problematies gemaak weens die gebrek aan 'n duidelik omskrewe taalbeleid, wat lei tot die gebruik van Engels en Afrikaans, as dominante tale, op die sosio-ekonomiese en politieke domeine van ons samelewing.
Na agt jaar van demokrasie het Suid-Afrika nou by 'n kritieke punt in sy geskiedenis uitgekom. Suid-Afrikaners moet reageer op hulle taal- en kultuurdiversiteit en op die uitdagings van grondwetlike veeltaligheid, vandaar die inbring van hierdie Raamwerk vir die Nasionale Taalbeleid.
Die Beleidsraamwerk inisieer nie slegs 'n vars benadering van veeltaligheid in Suid-Afrika nie, maar moedig die benutting van die inheemse tale as amptelike tale ten sterkste aan ten einde nasionale eenheid te koester en te bevorder. Dit neem die breë aanvaarding van taaldiversiteit, maatskaplike geregtigheid, die beginsel van gelyke toegang tot openbare dienste en programme, en respek vir taalregte in ag.
Hierdie dokument sit 'n instaatstellende raamwerk vir 'n samehangende veeltalige bedeling binne die parameters van die Grondwet uiteen.
Sedert die Hollanders Suid-Afrika in 1652 die eerste maal beset het, deur opeenvolgende tydperke van Britse heerskappy, die Unie van Suid-Afrika, en vervolgens die instelling van die apartheidsbewind en die Republiek van Suid-Afrika, en met die koms van demokrasie en die Grondwetlike bepalings oor veeltaligheid in 1994, het die regeringstaalbeleid en die magselite versuim om Suid-Afrika se taaldiversiteit te erken.
Die gevolg hiervan was taalongelykheid, en die oorheersing van Engels en Afrikaans het 'n ongelyke verhouding tussen hierdie tale en die Afrika-tale geskep.
Koloniale en apartheidstaalbeleide, saam met politieke en sosio- ekonomiese beleide, het dus oorsprong verleen aan 'n hiërargie van tale waarvan die ongelykheid die strukture van rasse- en klasse- ongelykheid, kenmerkend van die destydse Suid-Afrikaanse samelewing, weerspieël het.
Dit alles het die korollêre status van die inheemse tale en taalvariëteite van die Afrika-mense en van ander gemarginaliseerde groepe, insluitende dowes en blindes, veroorsaak en negatiewe stereotipes van Afrika-tale versterk, wat nie net deur Engels- en Afrikaans-sprekers gehuldig word nie, maar selfs deur baie Afrika-taal-sprekers self.
Die toedrag word vererger deur die feit dat openbare en private instellings weens kortsigtigheid en burokratiese houdings teen die implementering van veeltaligheid die neiging het om taalbesluite ad hoc te neem, wat die grondwetlike bepalings en vereistes betreffende taal negeer.
Artikel 6 van die Grondwet bepaal die hoofregsraamwerk vir veeltaligheid, die ontwikkeling van die amptelike tale en die bevordering van respek en verdraagsaamheid vir Suid-Afrika se taalverskeidenheid. Dit bepaal die taalregte van landsburgers, wat deur middel van nasionale taalbeleide gerespekteer moet word.
Die Grondwet benadruk dit dat alle amptelike tale "gelykheid van aansien" moet geniet en billik behandel moet word, waardeur die status en gebruik van inheemse tale verhoog word, met die regering wat wetgewende en ander maatreëls moet gebruik om die gebruik van benadeelde inheemse tale te reël en te monitor.
die tot dusver benadeelde taalgroepe op grond van die uitdruklike behoeftes van gemeenskappe en belangegroepe.
Artikel 6(2) van die Grondwet verlang dat meganismes in plek gestel word om die inheemse tale te ontwikkel.
Artikel 6(3) en (4) bevat taalverwante bepalings vir nasionale en provinsiale regerings, ingevolge waarvan staatsdepartemente minstens twee amptelike tale moet gebruik.
Om taaldiversiteit verder te bevorder bepaal artikel 6(5) dat die Pan- Suid-Afrikaanse Taalraad (PanSAT) ingestel moet word om veeltaligheid te bevorder en om te sien nie net na die ontwikkeling en gebruik van die amptelike tale nie, maar ook die Khoi-, Nama- en San- tale, en Suid-Afrikaanse Gebaretaal/-tale. PanSAT moet ook respek kweek vir die erfenistale wat deur sommige seksies van ons gemeenskap gepraat word en vir die tale wat vir godsdiensdoeleindes gebruik word.
Ander tersaaklike bepalings ten opsigte van taalaangeleenthede word elders in die Grondwet gegee. Artikel 9(3) verleen beskerming teen onbillike diskriminasie op taalgronde, terwyl artkel 30 en 31(1) verwys na mense se regte met betrekking tot kultuur-, godsdiens- en taaldeelname en -genieting. Artikel 35(3) en (4) verwys na die taalregte van gearresteerdes, aangehoudenes en beskuldigdes, met besondere klem op die reg op 'n billike verhoor met verrigtinge gehou of getolk in die taal van daardie individu se keuse.
Die Departement van Onderwys (DO) het 'n Beleid vir Taal in die Onderwys (BTO) ingevoer, wat veeltaligheid as uitbreiding van kultuurdiversiteit en as 'n integrerende deel vir die bou van 'n nierassige Suid-Afrika benadruk. Die onderliggende beginsel is om die leerder se huistaal vir leer en onderrig te behou, maar om leerders aan te moedig om boonop bykomende tale aan te leer. Die BTO handel met sake soos geleerdheidstaal/-tale vir onderrig en onderwys in openbare skole, skoolleerplanne en die taalverwante pligte van provinsiale onderwysdepartemente en skoolbeheerliggame.
Die Grondwet en verwante wetgewing staan die bevordering van veeltaligheid in Suid-Afrika duidelik voor. Hierdie beleidsraamwerk moet dus voldoende voorsiening maak vir die harmonisering van taalbeleid op al drie regeringsvlakke en duidelike beleidstandpunte artikuleer oor die status en gebruik van die inheemse amptelike tale in al nege die provinsies in Suid-Afrika.
Die taalbeleid neem kennis van die grondwetlike bepalings oor veeltaligheid in ooreenstemming met die regering se doelstellings vir ekonomiese, sosio- politieke en opvoedkundige groei.
goeie taalbestuur vir doeltreffende staatsdiensadministrasie te bevorder ten einde aan kliënte se verwagtings en behoeftes te voldoen.
om mensgesentreerdheid te verhoog wanneer daar deur middel van voortgesette dialoog en debat aandag geskenk word aan die belange, behoeftes en aspirasies van 'n wye reeks taalgemeenskappe.
Die bevordering van veeltaligheid in Suid-Afrika vereis pogings wat nie die kennis misken wat in gemeenskappe bestaan waar inheemse amptelike tale prominent is nie. Dit sal gefasiliteer word deur die gebruik en betrokkenheid van gemeenskappe as deelnemers aan die prosesse van taalontwikkeling.
Dit sal raadsaam wees dat taalspesialiste betrek word om deur middel van navorsing en die verspreiding van inligting te help met die ontwikkeling van funksionele veeltalige programme.
Samewerking en die deel van verantwoordelikhede onder SAOG- ledestate moet gefasiliteer word sal taalontwikkeling versnel.
Dit sal nodig wees om beleidshersienings met gereelde tussenposes te doen ten einde vordering ten opsigte van 'n volledig veeltalige Suid- Afrikaanse samelewing te monitor.
'n Gemeenskapsgebaseerde benadering van die bevordering van veeltaligheid is die lewensvatbaarste, gegewe Suid-Afrika se uiters plurale samelewing. Daar moet 'n gedesentraliseerde en deelnemende benadering van taalbeplanning en beleidsimplementering wees, wat tegniese kundigheid inspan om kennis en vaardighede oor te dra.
Alle regeringstrukture (nasionaal, provinsiaal, plaaslike regering) en instellings wat 'n openbare bevoegdheid uitoefen of 'n openbare werksaamheid ingevolge wetgewing verrig, word deur hierdie Taalbeleidsraamwerk gebind.
By die bevordering van veeltaligheid sal die provinsies hulle beleide in lyn met die riglyne vervat in hierdie Beleidsraamwerk formuleer en, soos vermeld in die Grondwet, hulle streekomstandighede en gemeenskappe se behoeftes en voorkeure in ag neem.
Plaaslike regerings sal die taalgebruik en -voorkeure van hulle gemeenskappe binne 'n instaatstellende provinsiale taalbeleidsraamwerk bepaal. By die bepaling van die taalgebruik en -voorkeure van gemeenskappe moet plaaslike regerings 'n veeltalige beleid in breë oorleg met hulle gemeenskappe ontwikkel, bekend maak en implementeer.
Amptelike taal, sal in alle wetgewende aktiwiteite, met inbegrip van Hansard-publikasies, soos vereis gebruik word as 'n saak van reg: Met dien verstande dat streekomstandighede die tale wat in die geval van provinsiale wetgewers gebruik word, sal bepaal.
Die regering sal private ondernemings aanmoedig, en waar nodig ondersteun, om hulle eie taalbeleide ooreenkomstig die Raamwerk vir die Nasionale Taalbeleid te ontwikkel en te implementeer.
Werkstaal of -tale/verslagtaal of -tale: Elke regeringstruktuur moet by konsensus ooreenkom oor 'n werkstaal of -tale (vir intra- sowel as interdepartementele kommunikasiedoeleindes): Met dien verstande dat, waar prakties moontlik, niemand daarvan verhoed sal word om sy of haar voorkeurtaal of -tale te gebruik nie. Vir doeleindes van vergaderings of bepaalde take moet alle pogings aangewend word om taalfasiliteringsfasiliteite soos vertaling of tolking (konsekutiewe, simultane en fluistertolking) te benut, waar doenlik.
Kommunikasie met lede van die publiek: Vir amptelike korrespondensiedoeleindes moet die landsburger se voorkeurtaal gebruik word. Alle mondelinge kommunikasie moet in die amptelike voorkeurtaal van die teikengehoor plaasvind. Indien nodig, moet alle pogings aangewend word om taalfasiliteringsfasiliteite soos tolking (konsekutiewe, simultane en fluistertolking) te benut, waar doenlik.
Regeringspublikasies: 'n Publikasieprogram van funksionele veeltaligheid moet deur nasionale staatsdepartemente gevolg word in daardie gevalle wat nie publikasie in al 11 amptelike tale vereis nie.
Waar die doeltreffende en bestendige werking van die regering op enige vlak omvattende kommunikasie van inligting vereis, moet dit in al 11 amptelike tale gepubliseer word en in die provinsies in al die voorgeskrewe amptelike tale van die provinsie.
n Rotasiebeginsel moet vir die publikasie van regeringsdokumente toegepas word wanneer daar uit die Nguni- en Sotho-groep gekies word.
Internasionale kommunikasie: Regeringskommunikasie sal op internasionale vlak gewoonlik in Engels geskied of ad hoc in die voorkeurtaal of -tale van die betrokke land.
Die implementering van die taalbeleid sal die vraag na vertaal- en redigeerwerk en tolkdienste, veral in die inheemse tale, verhoog. Die kern van vertalingskundigheid in hierdie tale sal in staatsdepartemente uitgebrei moet word en in die konteks van die privaatsektor, bv. vryskuttaalpraktisyns soos vertalers, redigeerders en tolke, ontwikkel moet word. Die verhoogde behoefte aan die dienste van beroepstaalpraktisyns sal verdere vaardigheidsopleiding vereis.
Die instelling van taaleenhede in elke nasionale staatsdepartement en in elke provinsie sal ook 'n impak hê op die aktiwiteitsbestek van die Nasionale Taaldiens (NTD). Van die NTD sal vereis word om die bestuur van beleidsimplementering te koördineer deur opleiding in taalbeplanningsaktiwiteite vir taaleenheidpersoneel en ondersteuning van die werkprogramme van hierdie eenhede te fasiliteer. Die NTD sal ook verantwoordelik wees vir die koördinering van die ontwikkeling van opleidingsprogramme vir vertalers, redigeerders en tolke, en die instelling van bedryfsriglyne oor gehaltekwessies.
Die gebiede van terminografie en terminologie sal insgelyks geraak word. Die toename in vertaalwerk sal die versnelde ontwikkeling vereis van terminologie in die amptelike tale en van 'n Nasionale Termbank wat toeganklik is vir die regering en vryskuttaalpraktisyns.
Die grootte-opsies vir taaleenhede sal bepaal word en vaardigheidsopleiding op hierdie gebied sal geprioritiseer word na inagneming van die getal amptelike tale wat gebruik gaan word. Waar Eenhede wat uit vier of meer beroepspersoneellede bestaan, sal klerke nodig hê.
Vermoëbou op die geïdentifiseerde terreine van taalfasilitering sal in noue samewerking met diensverskaffers, byvoorbeeld tersiêre inrigtings wat SAKO-geakkrediteerde programme en -kursusse in taalpraktyk, vertaling en redigering, tolking, taalbeplanning, terminografie en leksikografie aanbied.
Die voorkeurstrategie op alle vlakke is dat die beleid op kort, medium en lang termyn progressief ingefaseer sal word.
Betreffende regeringspublikasies sal implementering buigsaam en pragmaties deur regeringstrukture oor 'n tydperk van minstens drie jaar ingefaseer word. Die voordeel van 'n metode van geleidelike infasering is dat departemente toenemend daartoe in staat sal wees om vermoë te ontwikkel en die implementeringsproses doeltreffender te bestuur.
Regeringstrukture sal tyd hê om hulle begrotings te beplan deur geleidelik toewysings oor die tydperk van die Mediumtermynuitgaweraamwerk (MTUR-raamwerk) te verhoog en bedrywighede in lyn met die hulpbronne vereis vir suksesvolle beleidsimplementering te beplan.
Moniteringsmeganismes om die gehalte van vertalings- en redigeringsdiente te verseker, sal ontwikkel word.
In samewerking met PanSAT sal die Departement van Kuns en Kultuur vordering monitor en met gereelde tussenposes aan alle tersaaklike owerhede verslag doen.
Beleidshersienings sal gereeld uitgevoer word en aanbevelings vir wysigings, waar nodig, gedoen word sodat begrotings dienooreenkomstig aangepas kan word.
Die infrastruktuur wat vereis word om die beleid in bedryf te stel, sal in plek gestel word.
internasionale kommunikasie, waar toepaslik.
Ander implementeringsmeganismes wat in bedryf gestel sal word, is 'n Taalgedragskode vir Staatsamptenare, die instelling van die Suid- Afrikaanse Taalpraktisynsraad, 'n Telefoontolkdiens vir Suid-Afrika (TISSA), 'n strategie vir die ontwikkeling van die voorheen gemarginaliseerde tale en 'n MTT-strategie.
Die ondersteuning van die ontwikkeling van menslike hulpbronne wat vereis word vir die geslaagde implementering van veeltaligheid.
Die regulering van die taalfasiliteringsprofessie, d.w.s. vertaling, tolking en terminologie-ontwikkeling, deur middel van ontwikkeling en toepaslike wetgewing.
Die ondersteuning van spesiale herstelpogings en/of -programme vir die gemarginaliseerde inheemse tale, met ander woorde Afrika- tale en die Khoi-, Nama- en San-tale, en Suid-Afrikaanse Gebaretaal/-tale.
Die ondersteuning van die onderrig en onderwys van alle Suid- Afrikaanse tale op alle skoolvlakke.
media gebruik word.
wat regverdig en reg is.
Tale wat nie inheems is nie maar deur immigrante die land ingebring is.
konteks waarin die taal gebruik word, d.w.s.
boodskap waarvoor dit aangewend word.
van die taal en moontlik van die sprekers.
beduidende domeine gebruik is of vir gebruik ontwikkel is nie.
ondersteuning is gegee aan verbale kunsvorms in hierdie tale.
inheemse tale, erfenistale en Suid-Afrikaanse Gebaretaal in.
'n Taal inheems aan 'n land.
Die aktiwiteit of professie vir die saamstel van woordeboeke.
Rekenaarstelsel wat elektroniese teks vertaal van een taal na 'n ander.
rekenaars moontlik maak.
Die klaskameronderrigtaal soos deur die leerplan en taalbeleid aangedui.
toegang tot een taal as tot die amptelike medium gebruik.
onderwys, regs- en administratiewe stelsels, ens.
Die aanbring van verbeterings aan die taal en/of styl in skriftelike tekste.
gebruik sal word en wat hulle status sal wees.
doelwitte, middele en uitkomste te formuleer.
deur middel van taalontwikkeling te reguleer en te verbeter.
beleid om die gebruiksdomeine van 'n bepaalde taal te bepaal, beïnvloed.
Lg. gebruik is nie noodwendig gelyk nie.
nie [vertaling van Turi, 1993:14 - 15].
ander departemente skakel.
Ingevolge die Grondwet moet alle tale gelyke respek ontvang.
publieke administrasie en opdraggewing.
Wette wat die situasie bepaal waarin burgers taalkeuses kan uitoefen.
Gestandaardiseerde tegniese terme vir 'n bepaalde vakgebied vasgestel.
oor te sit.
vaardigheid in albei nie.
byvoorbeeld die bewoners van 'n bepaalde streek of 'n nasie.
(doel-) taal oor te sit.
<fn>SAPS.I271.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n lisensie om 'n vuurwapen te besit moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C invul.
Die aansoeker moet Afdelings D, E, F, G en H voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling I voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling J voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling K en L voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, 12945) , moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Indien die aansoeker meer as een aansoek om 'n lisensie om 'n vuurwapen te besit inhandig, moet die nommer van die spesifieke aansoek wat die polisiestasie ontvang (byvoorbeeld, 3 van 10) in paragraaf A 2 aangeteken word.
inligting van die stasie of aansoeker aanvra, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om vergoeding goedgekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om 'n lisensie oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n lisensie geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, paragraaf C 12 met 'n X merk.
Wanneer 'n aansoek geweier is, moet die beampte by die SVWR die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om 'n lisensies oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die hoof houer van die vuurwapenlisensie moet met 'n X in paragraaf D 1 gemerk word, indien die aansoeker aansoek doen as die hoof houer van 'n lisensie vir die vuurwapen.
Addisionele houer van lisensie moet in paragraaf D 2 met 'n X gemerk word indien die aansoeker aansoek doen as addisionele houer van 'n lisensie vir die vuurwapen.
Die toepaslike aksie moet met 'n X in paragraaf E 1.
n Kort beskrywing van elke naam en adres wat in die metaaldele van die vuurwapen gegraveer is, moet in paragraaf E 1.2. voorsien word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf E 1.3. aangeteken word.
Die kaliberkode van die vuurwapen moet in paragraaf E 1.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf E 1.5 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf E 1.6 aangeteken word.
Die reeksnommer op die loop van die vuurwapen moet in paragraaf E 1.7 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf E 1.8 aangeteken word.
Die reeksnommer op die raam moet in paragraaf E 1.9. aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf E 1.10 aangeteken word.
Die reeksnommer op die romp moet in paragraaf E 1.11 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf E 1.12 aangeteken word.
Die soort eienaar wat tans die vuurwapen in besit het, moet in paragraaf F 1.
Die van van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die voorletters van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die volle naam van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar van die vuurwapen woon, moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se woonadres moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die poskode van die vuurwapenhandelaar se posadres moet in paragraaf F 22 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die vuurwapenhandelaar besigheid bedryf moet in paragraaf F 23 aangeteken word.
Die poskode van die vuurwapenhandelaar se besigheidsadres moet in paragraaf F 24 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se posadres moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Huis: Die huistelefoonnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 12.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf F 12.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen (indien van toepassing) moet in paragraaf F 12.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die areakode, van die huidige eienaar van die vuurwapen, moet in paragraaf F 13 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
Indien daar enige addisionele houers van lisensies vir hierdie vuurwapen is, moet dit met 'n X in paragraaf F 15 aangedui word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die vuurwapenhandelaar moet in paragraaf F 18 aangeteken word.
Die naam waaronder die vuurwapenhandelaar handel dryf moet in paragraaf F 19 aangeteken word.
Die registrasienommer van die vuurwapenhandelaar moet in paragraaf F 20 aangeteken word.
Die posadres van die vuurwapenhandelaar moet in paragraaf F 21 aangeteken word.
Werk: Die vuurwapenhandelaar se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 25.1 aangeteken word.
Die vuurwapenhandelaar se faksnommer, insluitende die areakode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 25.2 aangeteken word.
Die vuurwapenhandelaar se e-posadres (indien van toepassing), moet in paragraaf F 26 aangeteken word.
Die naam en van van die vuurwapenhandelaar se verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort burgerskap moet in paragraaf F 28 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 29 aangeteken word.
Die selfoonnomer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf F 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf F 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf F 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 34 aangeteken word.
Die naam van die party wat die vuurwapen aan die vuurwapenhandelaar voorsien het, moet in paragraaf F 36 aangeteken word.
Die identifikasienommer of VWR-nommer van die party wat die vuurwapen aan die vuurwapenhandelaar voorsien het, moet in paragraaf F 37 aangeteken word.
Die fisiese adres van die party wat die vuurwapen aan die vuurwapenhandelaar voorsien het, moet in paragraaf F 38 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapenhandelaar die vuurwapen ontvang het, moet in paragraaf F 40 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy moet in paragraaf F 42 aangeteken word.
Die naam waaronder die maatskappy handel dryf, moet in paragraaf F 43 aangeteken word.
Die registrasienommer van die maatskappy moet in paragraaf F 44 aangeteken word.
Die posadres van die maatskappy moet in paragraaf F 45 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy se posadres moet in paragraaf F 46 aangeteken word.
Die fisiese adres van die maatskappy moet in paragraaf F 47 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy se besigheidsadres moet in paragraaf F 48 aangeteken word.
Werk: Die maatskappy se besigheidstelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 49.1 aangeteken word.
Die maatskappy se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 49.2 aangeteken word.
Die maatskappy se e-posadres moet in paragraaf F 50 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon van die maatskappy se naam en van moet in paragraaf F 51 aangeteken word.
Die toepaslike soort burgerskap van die verantwoordelike persoon moet met 'n X in paragraaf F 52 aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die verantwoordelike persoon van die maatskappy se identiteitsnommer moet in paragraaf F 53 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon van die maatskappy moet in paragraaf F 54 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon van die maatskappy woon, moet in paragraaf F 55 aangeteken word.
Die poskode van die fisiese adres van die verantwoordelike persoon van die maatskappy moet in paragraaf F 56 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon van die maatskappy moet in paragraaf F 57 aangeteken word..
Die poskode van die posadres van die verantwoordelike persoon van die maatskappy moet in paragraaf F 58 aangeteken word.
Die nommer van die invoerpermit van die ingevoerde vuurwapen(s) moet in paragraaf F 60 aangeteken word.
Die datum waarop die invoerpermit uitgereik is, moet in paragraaf F 61 aangeteken word.
Die vervaldatum van die invoerpermit moet in paragraaf F 62 aangeteken word.
Die van van die geregistreerde eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 66 aangeteken word.
Die voorletters van die geregistreerde eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 67 aangeteken word.
Die volle naam van die geregistreerde eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 68 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die geregistreerde eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 69 aangeteken word.
Die naam en van van die eksekuteur, administrateur, kurator, trustee of likwidateur moet in paragraaf F 70 aangeteken word.
Die toepaslike soort burgerskap van die eksekuteur, administrateur, kurator, trustee of likwidateur moet in paragraaf F 71 aangeteken word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die eksekuteur, administrateur, kurator, trustee of likwidateur van die boedel moet in paragraaf F 72 aangeteken word.
Huis: Die huistelefoonnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die persoon wat die boedel hanteer moet in paragraaf F 73.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), van die persoon wat die boedel hanteer, moet in paragraaf F 73.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die persoon wat die boedel hanteer moet in paragraaf F 73.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitende die areakode, van die persoon wat die boedel hanteer, moet in paragraaf F 74 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die persoon wat die boedel hanteer woon, moet in paragraaf F 75 aangeteken word.
Die poskode van die fisiese adres van die persoon wat die boedel hanteer, moet in paragraaf F 76 aangeteken word.
paragraaf F 77 aangeteken word.
Die poskode van die posadres van die persoon wat die boedel hanteer, moet in paragraaf F 78 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die vuurwapen(s) gehou word, moet in paragraaf F 79 aangeteken word.
Die poskode van die fisiese adres waar die vuurwapen gehou word, moet in paragraaf F 80 aangeteken word.
Die persoon wat wetlik in besit van die vuurwapen is verklaar dat die bogenoemde vuurwapen(s) wetlik in sy/haar besit is en dat hy/sy van voorneme is om dit aan die aansoeker te verkoop of te verskaf sodra hy/sy die nodige lisensie(s) bekom het en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) korrek en juis is.
aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die naam en van van huidige eienaar/gemagtigde persoon wat regmatig in besit van die vuurwapen(s) is, moet in pargraaf F 82 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die huidie eienaar/gemagtigde persoon wat regamtig in besit van die vuurwapen(s) is moet in paragraaf F 83 aangeteken word.
Die titel van die persoon wat in regmatige besit van die vuurwapen is, moet in paragraaf F 84 aangeteken word.
Die datum waarop die huidige eienaar/gemagtigde persoon die vorm teken, moet in paragraaf F 85 aangeteken word.
Die handtekening van die huidige eienaar/gemagtigde persoon wat in regmatige besit van die vuurwapen(s) is, moet in paragraaf F 86 aangebring word.
Die stad/dorp waar die huidige eienaar die aansoek geteken het, moet in paragraaf F 87 aangeteken word.
Voltooi slegs die afdeling wat van toepassing is op u.
Die toepaslike soort bevoegdheidsertifikaat wat aan die aansoeker uitgereik is, moet met 'n X in paragrawe G 1.1, 1.2, 1.3 of 1.
Die nommer van die bevoegdheidsertifikaat wat aan die aansoeker uitgereik is, moet in paragraaf G 1.5 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is, moet in paragraaf G 1.6 aangeteken word.
Die vervaldatum van die bestaande bevoegdheidsertifkaat moet in paragraaf G 1.7 aangeteken word.
Die soort, kaliber, fabrikaat, nommer op die loop, raam en romp, en die nommer van die lisensie, permit of magtiging van die bestaande vuurwapens moet in paragraaf G 2.1. aangeteken word.
Die applicant/aansoeker se soort burgerskap moet in paragraaf F 28 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf G 7aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf G 11 aangedui word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf G 12 met 'n X aangedui word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf G 13 aangeteken word.
G 14 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf G 15 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die aansoeker se soort woning moet in paragraaf G 17 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige), moet in paragraaf G 18 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper), moet dit in paragraaf G 17 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, Die Motorwinkel), moet in paragraaf G 20 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoorbeld, Pretoriusstr 123, Pretoria) moet in paragraaf G 21 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werknemer se besigheidsadres moet in paragraaf G 22 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 23.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 24 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 25 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf G 29.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf G 30 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf G 31 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf G 32 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf G 35 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf G 36 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf G 37 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf G 38 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf G 39 aangeteken word.
Die fisiese adres van waar die aansoeker besigheid bedryf moet in paragraaf G 40 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf G 41 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die ska-kelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf G 42.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 42.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf G 43 aangeteken word.
moet in paragraaf G 44 aangeteken word.
Die getal persone wat die besigheid in diens het om vuurwapens te hanteer moet in paragraaf G 45 aangeteken word.
Die naam en van van die verantwoordelike persoon van die maatskappy moet in paragraaf G 46 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort burgerskap moet in paragraaf G 47 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf G 48 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf G 49 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf G 50 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf G 51 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf G 52 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf G 53 aangeteken word.
ANDER BESONDERHEDE Slegs van toepassing op toegewyde jagters, toegewyde sportpersone of versamelaars.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X in paragraaf G 55 aangedui word.
Die naam van die geakkrediteerde vereniging waaraan die aansoeker behoort, moet in paragraaf G 56 aangedui word.
Die registrasienommer van die spesifieke geakkrediteerde vereniging moet in paragraaf G 57 aangeteken word.
Die aansoeker se lidnommer moet in paragraaf G 58 aangeteken word.
Die vervaldatum van die aansoeker se lidmaatskap moet in paragraaf G 60 aangeteken word.
Motivering van die doel waarvoor die vuurwapen benodig word (van toepassing op alle soorte aansoeke) moet in paragraaf G 61 aangeteken word.
Is u al ooit skuldig bevind aan 'n oortreding binne of buite die grense van Suid-Afrika?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 62 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 62.1. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 62.2. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf G 62.3 aangeteken word.
Die vonnis in die saak (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 62.4. aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 62.5. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 62.6. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf G 62.7 aangeteken word.
Die vonnis in die saak (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 62.8. aangeteken word.
Is enige sake hangende teen u?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 63 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Hillbrow), moet in paragraaf G 63.1. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 60/01/2003) moet in paragraaf G 63.2. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, besit van dagga), moet in paragraaf G 63.3 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf G 63.4. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 200/06/2002), moet in paragraaf G 63.5. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding), moet in paragraaf G 63.6 aangeteken word.
Is enige van u vuurwapens al ooit gesteel of het dit al ooit verlore geraak?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 64 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 64.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer (byvoorbeeld, 151/10/2002) van die saak wat oopgemaak is toe die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 64.2 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gesteel is of verlore geraak het (byvoorbeeld, rooftog), moet in paragraaf G 64.3. aangeteken word.
Die besonderhede van die vuurwapen wat gesteel is of wat verlore geraak het (byvoorbeeld, 9 mm parabellum, reeksnommer 1234, CZ) moet in paragraaf G 64.4. aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 64.5 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer (byvoorbeeld, 25/090/2002) van die saak wat oopgemaak is toe die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 64.6 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gesteel is of verlore geraak het (byvoorbeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf G 64.7. aangeteken word.
Die besonderhede van die vuurwapen wat gesteel is of wat verlore geraak het (byvoorbeeld, 9 mm parabellum, reeksnommer A4671, Astra) moet in paragraaf G 64.8. aangedui word.
Is 'n saak van nalatigheid rakende die gesteelde/verlore vuurwapen geopen en ondersoek?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 65 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal), waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf G 65.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf G 65.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen), moet in paragraaf G 65.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1 200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 65.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal), waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf G 65.5 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf G 65.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen), moet in paragraaf G 65.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1 200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 65.8 aangeteken word.
Is u al ooit onbevoeg verklaar om 'n vuurwapen te besit?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 66 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 66.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf G 66.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf G 66.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop u onbevoeg verklaar word om 'n vuurwapen te besit moet in paragraaf G 66.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 66.6 aangeteken word.
4/2003 moet in paragraaf G 66.7 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, gesinsgeweld - beskermingsbevel) moet in paragraaf G 66.8 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop u onbevoeg verklaar word om 'n vuurwapen te besit moet in paragraaf G 66.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens vir 'n tydperk van vyf jaar) moet in paragraaf G 66.10. aangeteken word.
Is 'n vuurwapen in u besit al ooit gekonfiskeer?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 62 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside), wat die vuurwapen gekonfiskeer het, moet in paragraaf G 67.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer toegeken aan die konfiskering (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 67.2 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gekonfiskeer is (byvoorbeeld, aanranding), moet in paragraaf G 67.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, aan die staat verbeur deur die hof), moet in paragraaf G 67.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside), wat die vuurwapen gekonsfiskeer het, moet in paragraaf G 67.5 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer toegeken aan die konfiskering (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 67.6 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gekonfiskeer is (byvoorbeeld, aanranding), moet in paragraaf G 67.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, aan die staat verbeur deur die hof), moet in paragraaf G 67.9 aangeteken word.
Het u die voorgeskrewe kluis?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 68 aan.
n Beskrywing van die soort kluis waarin die vuurwapen(s) gehou word moet in paragraaf G 68.1 aangeteken word.
Is die kluis geïnstalleer?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 69 aan.
Die manier waarop die kluis geïnstalleer is moet in paragraaf G 69.1. aangedui word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurfoto van die aansoeker moet in paragraaf H 1 aangebring word, en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die aansoeker se name en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat dit op die aansoekvorm geplak word.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van die polisiebeampte in paragraaf H 2 aangebring word en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf H 3 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om die lisensie moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om die lisensie moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die lisensie moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.1 aangeteken word.
getuie optree, moet in paragraaf H 9.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf I 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf I 13 aangebring word.
I 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier vir hom/haar om aansoek te doen om 'n lisensie moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf J 3 aangeteken word.
para- graaf J 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf J 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf J 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf J 7 aangeteken word.
Die afstand na die naaste bure moet in paragraaf L 3.1. aangedui word.
Die afstand na die naaste polisiestasie moet in paragraaf L 3.2. aangedui word.
Indien die aansoeker naby 'n hoë risiko-/misdaadgebied woon, moet die rede(s) vir aansoek kortliks in paragraaf L 4 aangeteken word.
Indien die aansoeker in 'n gevaarlike of hoë-risiko area woon, moet die rede(s) vir die aansoek kortliks in paragraaf L 5 aangeteken word.
Die getal vuurwapen(s) wat die aansoeker in sy/haar besit het, moet in paragraaf L 6.1. aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf L 7.1. voorsien word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees, en nie net op hoorsê nie.
Die verslag van die inspeksie van die aansoeker se geriewe vir die veilige bewaring van vuurwapens moet in paragraaf L 7.2 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf L 8 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf L 9 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf L 10 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf L 11 aangedui word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf L 12 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf L 13 aangeteken word.
<fn>SAPS.I349.2009-04-14.af.txt</fn>
Die lys van vuurwapens wat in die besit is van staatsdepartemente of ander liggame wat vrygestel is van lisensiëring, moet met onuitwisbare swart ink ingevul word.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien hy/sy inligting op hierdie vorm voorsien wat hy/sy weet is vals.
Die kode van die departement/instansie moet in paragraaf 1 aangeteken word.
Die naam van die departement/instansie moet in paragraaf 2 aangeteken word.
Die datum waarop die departement/instansie die vuurwapen(s) in besit geneem het moet in paragraaf 4 aangeteken word.
Die tipe vuurwapen moet in paragraaf 5 aangeteken word.
Die aksie van die vuurwapen moet in paragraaf 6 aangeteken word.
Die vuurwapen se kaliber moet in paragraaf 7 aangeteken word.
Die kaliberkode van die vuurwapen moet in paragraaf 8 aangeteken word.
Die vervaardiger se reeksnommer vir die vuurwapen moet in paragraaf 9 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf 10 aangeteken word.
Die handtekening van die persoon wat die SAPD 349 ingevul het moet in paragraaf 11 aangeteken word.
Die naam (in drukskrif) van die persoon wat die SAPD 349 ingevul het moet in paragraaf 12 aangeteken word.
Die naam (in drukskrif) van die persoon wat die inligting gekontroleer en op rekenaar vasgevang het moet in paragraaf 15 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die persoon wat die inligting gekontroleer en op rekenaar vasgevang het moet in paragraaf 16 aangeteken word.
Die amptelike datumstempel van die Sentrale Vuurwapenregister moet in paragraaf 17 aangebring word.
Die datum waarop die persoon die SAPD vorm voltooi het moet in paragraaf 13 aangeteken word.
<fn>SAPS.I350a.2009-04-14.af.txt</fn>
Die opgawe moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die handelaar moet Afdeling A, B en C voltooi.
Die beampte moet Afdeling D en E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad ontvang is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
A 1 aangeteken word.
Die handelaar se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat die handelaar ontvang het, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat die handelaar ontvang het, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat die handelaar ontvang het, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat die handelaar ontvang het, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die naam van die party van wie die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die identifikasienommer van die party van wie die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die toepaslike lisensienommer van die party van wie die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
C 4 aangeteken word.
valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf C 6 aanbring.
moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die handelaar se opgawe teken, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 2 aangedui word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf D 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
verwerk, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 4 aanbring.
<fn>SAPS.I350b.2009-04-14.af.txt</fn>
Die opgawe moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die handelaar moet Afdeling A, B en C voltooi.
Die beampte moet Afdeling D en E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad gelewer is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
A 1 aangeteken word.
Die handelaar se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat die handelaar gelewer het, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat die handelaar gelewer het, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat die handelaar gelewer het, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat die handelaar gelewer het, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
paragraaf C 1 aangeteken word.
Die toepaslike identifikasienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die lisensienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf C 6 aanbring.
moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die handelaar se opgawe teken, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 2 aangedui word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf D 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
verwerk, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die beampte wat die handelaar se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 4 aanbring.
<fn>SAPS.I350c.2009-04-14.af.txt</fn>
Die vervaardiger se opgawe moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die vervaardiger moet Afdeling A en B voltooi.
Die beampte moet Afdeling C en D voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad vervaardig is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
Die naam waaronder die vervaardiger 'n saak bedryf, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die vervaardiger se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat vervaardig is, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat vervaardig is, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat vervaardig is, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat vervaardig is, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapen(s) vervaardig is, moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die vervaardiger moet verklaar dat hy/sy weet dat dit 'n oortreding is om valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf B 8 aanbring.
moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die vervaardiger se opgawe teken, moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf C 2 aangedui word.
moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf C 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
opgawe verwerk, moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf D 4 aanbring.
<fn>SAPS.I350d.2009-04-14.af.txt</fn>
Die vervaardiger se opgawe moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die vervaardiger moet Afdeling A, B en C voltooi.
Die beampte moet Afdeling D en E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad gelewer is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
Die naam waaronder die vervaardiger 'n saak bedryf, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die vervaardiger se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
paragraaf C 1 aangeteken word.
Die registrasienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die lisensienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
C 4 aangeteken word.
Die vervaardiger moet verklaar dat hy/sy weet dat dit 'n oortreding is om valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf C 6 aanbring.
moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die vervaardiger se opgawe teken, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 2 aangedui word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf D 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
opgawe verwerk, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
opgawe verwerk, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die beampte wat die vervaardiger se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 4 aanbring.
<fn>SAPS.I350e.2009-04-14.af.txt</fn>
Die wapensmid se opgawe moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die wapensmid moet Afdeling A, B en C voltooi.
Die beampte moet Afdeling D en E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad ontvang is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
Die naam waaronder die wapensmid 'n saak bedryf, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die wapensmid se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat ontvang is, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat ontvang is, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat ontvang is, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat ontvang is, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
paragraaf C 1 aangeteken word.
Die toepaslike identifikasienommer van die party van wie die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die lisensienommer van die party van wie die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die wapensmid moet verklaar dat hy/sy weet dat dit 'n oortreding is om valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf C 6 aanbring.
moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die wapensmid se opgawe teken, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 2 aangedui word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf D 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 4 aanbring.
<fn>SAPS.I350f.2009-04-14.af.txt</fn>
Die wapensmid se opgawe moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die opgawe moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister dit ontvang.
Die wapensmid moet Afdeling A, B en C voltooi.
Die beampte moet Afdeling D en E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die tydperk (begin- en einddatum) waarin die voorraad gelewer is, moet in paragraaf 1 aangeteken word.
Die naam waaronder die wapensmid 'n saak bedryf, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die wapensmid se lisensienommer moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen(s) wat gelewer is, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
paragraaf C 1 aangeteken word.
Die toepaslike identifikasienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die lisensienommer van die party aan wie die vuurwapen(s) gelewer is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die wapensmid moet verklaar dat hy/sy weet dat dit 'n oortreding is om valse inligting op hierdie vorm te verstrek.
Die verantwoordelike persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf C 6 aanbring.
moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verantwoordelike persoon die wapensmid se opgawe teken, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 2 aangedui word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer(s) van die vuurwapen(s) wat nie geregistreer kan word nie, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet sy/haar opmerkings in paragraaf D 7 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapen(s) ontvang is, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die beampte wat die wapensmid se opgawe verwerk, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 4 aanbring.
<fn>SAPS.I517.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n bevoegdheidsertifikaat moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdelings D, E,F, G,H en I voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling J voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling K voltooi.
Die polisiebeampte wat die onderhoud voer, moet Afdeling L voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling M voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, C12945), moet in paragraaf A 1 aange-teken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die polisiebeampte by die SVWR uitstaande of bykomende inligting van die polisiestasie of die aansoeker versoek, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n bevoegdheidsertifikaat goedgekeur is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om bevoegdheidsertifikaat oorweeg. Die kode van die beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n bevoegdheidsertifikaat geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier is, moet die beampte by die SVWR die redes vir die weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om bevoegdheidsertifikaat oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die burgerskap van die aansoeker moet in paragraaf E 1.1 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-SA-burger moet bewys van permanente verblyfreg ingedien word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf E 2 aange-teken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf E 7 met 'n X aangedui word.
in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die soort woonplek van die aansoeker moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuig-kundige) moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf E 15 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoor-beeld, Weststraat 321, Sandton) moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werkgewer se besigheidsadres moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
paragraaf E 19.2 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 19.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die aansoeker se huwelikstaat moet in paragraaf E 22.
Die soort identifikasie van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf 23.1.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 23.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 23.3 aangeteken word.
vervaardigers en wapensmede.
Het u die voorgeskrewe toets oor hierdie Wet suksesvol afgelê?
Het u die voorgeskrewe opleiding vir handelaars, vervaar-digers of wapensmede suksesvol deurloop en die praktiese toets geslaag?
Besonderhede van relevante kwalifikasies/ondervinding moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Dit is slegs van toepassing op privaat persone.
Wet suksesvol afgelê?
Het u die voorgeskrewe opleiding oor die veilige en doeltref-fende hantering van 'n vuurwapen suksesvol deurloop en die praktiese toets geslaag?
Vir watter vuurwapen(s) het u die voorgeskrewe opleiding ontvang?
Het u 'n opleidingsertifikaat wat deur 'n geakkrediteerde opleidingsinstansie uitgereik is?
Skryf die naam van die geakkrediteerde opleidingsinstansie waar u opleiding ontvang het in paragraaf H 2.
Skryf die reeksnommer op die opleidingsertifikaat wat uitgereik is deur die geakkrediteerde opleidingsinstansie in paragraaf H 3.
Skryf die datum waarop die geakkrediteerde opleidingsinstansie die opleidingsertifikaat uitgereik het in paragraaf H 4.
Is u al ooit skuldig bevind 'n oortreding wat binne of buite die grense van die RSA gepleeg is?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 5 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside), moet in paragraaf H 5.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 79/10/2002) moet in paragraaf H 5.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf H 5.3 verskaf word.
tronk- straf moet in paragraaf H 5.4 verstrek word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Pretoria-Noord), moet in paragraaf H 5.5 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 101/05/1976) moet in paragraaf H 5.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, roekelose en nala-tige bestuur) moet in paragraaf H 5.7 verskaf word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1000 erkenning van skuld betaal) moet in paragraaf H 5.8 verstrek word.
Is daar enige sake hangende teen u?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 6 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Hillbrow), moet in paragraaf H 6.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die hangende saak/sake (byvoor-beeld, 60/01/2003) moet in paragraaf H 6.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding(s) (byvoorbeeld, besit van dagga) in die hangende saak/sake moet in paragraaf H 6.3 verskaf word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (by- voorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf H 6.4 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die hangende saak/sake (byvoor-beeld, 200/06/2002) moet in paragraaf H 6.5 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding(s) (byvoorbeeld, aanranding) in die hangende saak/sake moet in paragraaf H 6.6 verskaf word.
Is enige van u vuurwapens al ooit gesteel of het dit al ooit verlore geraak?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 7 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die verlies/diefstal van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer (byvoorbeeld,151/10/2002) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die omstandighede van die verlies/diefstal van die vuurwapen (by- voorbeeld, gewapende roof), moet in paragraaf H 7.3 aangeteken word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoor-beeld, 9mm parabellum, pistool, reeksnr 1234, CZ) moet in paragraaf H 7.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die verlies/diefstal van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf H 7.5 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer (byvoorbeeld, 95/02/1999) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf H 7.6 aangeteken word.
Die omstandighede van die verlies/diefstal van die vuurwapen (by- voorbeeld, diefstal van aktetas) moet in paragraaf H 7.7 aange-teken word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoor-beeld, 9mm parabellum, pistool, reeksnr A4671, Astra) moet in paragraaf H 7.8 aangeteken word.
Is 'n saak van nalatigheid rakende die gesteelde/verlore vuurwapen geopen en ondersoek?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 8 aan.
SAPD 517 Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf H 8.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf H 8.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf H 8.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1200 of 12 maande tronk-straf) moet in paragraaf H 8.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf H 8.5 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 180/10/2002) moet in paragraaf H 8.6 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf H 8.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, onskuldig) moet in para-graaf H 8.8 aangeteken word.
Is u al ooit onbevoeg verklaar om 'n vuurwapen te besit?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 9 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf H 9.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf H 9.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf H 9.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop u onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf H 9.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, vir 'n onbepaalde tydperk onbevoeg verklaar deur die hof) moet in paragraaf H 9.5 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf H 9.6 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 4/2003) moet in paragraaf H 9.7 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek [byvoorbeeld, gesins-geweld (finale beskermingsbevel)] moet in paragraaf H 9.8 aange-teken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop u onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf H 9.9 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir 'n tydperk van vyf jaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens) moet in paragraaf H 9.10 aangeteken word.
Is 'n vuurwapen in u besit al ooit gekonfiskeer?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf H 10 aan.
Die naam van die polisiestasie wat die vuurwapen gekonfiskeer het (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf H 10.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer wat aan die konfiskering toegeken is (by-voorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf H 10.2 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, aan-randing) moet in paragraaf H 10.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeur aan die staat deur die hof) moet in paragraaf H 10.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie wat die vuurwapen gekonfiskeer het (byvoorbeeld, Brits) moet in paragraaf H 10.5 aangeteken word.
voorbeeld, 120/07/2001 moet in paragraaf H 10.6 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, wildstropery) moet in paragraaf H 10.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeur aan die staat deur die hof) moet in paragraaf H 10.8 aangeteken word.
Is 'n beskermingsbevel in die afgelope vyf jaar aan u bevorder of het 'n polisiebeampte u in die afgelope vyf jaar besoek in verband met bewerings van geweld of ander konflik in u tuiste of elders?
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf H 11. Indien u ja ant-woord, verskaf asseblief besonderhede.
vuurwapen in die afgelope vyf jaar aan u geweier?
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf H 12. Indien u ja ant-woord, verskaf asseblief besonderhede.
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf H 13. Indien u ja ant-woord, verskaf asseblief besonderhede.
Is u in die afgelope vyf jaar deur 'n mediese praktisyn gediagnoseer met en behandel vir depressie, die misbruik van bedwelmende of narkotiese stowwe, gedrags- of emosionele probleme?
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf H 14. Indien u ja ant-woord, verskaf asseblief besonderhede.
Het u die afgelope twee jaar 'n egskeiding gehad of weg-getrek van iemand saam met wie u gewoon het waar daar geskrewe bewerings van geweld was?
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf H 15. Indien u ja ant-woord, verskaf asseblief besonderhede.
Dui die gebiedende redes met 'n X aan in paragraaf H 16.1.
Volledige besonderhede van die gebiedende redes moet in para-graaf H 16.2 aangeteken word.
Ek is daarvan bewus dat dit ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) 'n oortreding is om 'n valse verklaring af te lê in hierdie aansoek.
n Onlangse kleur paspoortfoto van die aansoeker moet in para-graaf I 1 geplak word, en mag nie die tabel oorskry nie.
S Die foto moet die grootte van 'n standaard paspoortfoto wees.
die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effekleur wees.
S Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril dra op die foto nie.
Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat dit op die aansoek-vorm vasgeplak word.
Die aansoeker moet in paragraaf I 2 teken. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie en moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte aangebring word.
Die afdruk van die aansoeker se regterwysvinger moet deur 'n polisiebeampte geneem word in paragraaf I 3, in die teenwoordig-heid van 'n getuie, en die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger-afdruk) moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
die bevoegdheidsertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf I 5 aange-teken word.
Die datum waarop die aansoeker om die bevoegdheidsertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die bevoegdheidsertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf I 7 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf I 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf I 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf I 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf I 8.4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf I 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf I 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf I 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf I 9.4 aangeteken word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of die inhoud van hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker vertolk, moet in paragraaf J 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf J 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf J 4 aan-geteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf J 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf J 6 aange-teken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf J 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf J 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf J 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf J 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf J 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf J 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf J 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf J 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf J 16 aangeteken word.
bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf K 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf K 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in para- graaf K 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf K 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf K 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf K 7 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 1.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 3 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se van moet in paragraaf L 4 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se voorletters moet in paragraaf L 5 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se volle name moet in paragraaf L 6 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se ouderdom moet in paragraaf L 7 aangeteken word.
moet in paragraaf L 8 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se woonadres moet in paragraaf L 9 aangeteken word.
Die poskode van die persoon met wie die onderhoud gevoer word se woonadres moet in paragraaf L 10 aangeteken word.
1923, moet in paragraaf L 11.1 aangeteken word.
5913, moet in paragraaf L 11.2 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se selfoon-nommer moet in paragraaf L 11.3 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf L 12 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se verwantskap aan die aansoeker moet in paragraaf L 13 aangeteken word.
Die datum waarop die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 15 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die onderhoud gevoer het se kommentaar moet in paragraaf L 17 aangeteken word.
Die wyse waarop die onderhoud gevoer is (byvoorbeeld, persoon-lik) moet in paragraaf L 18 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 19 aangeteken word.
Die tyd waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 20 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud voer moet in paragraaf L 21 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die onder-houd gevoer het, moet in paragraph L 22 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud voer, moet in paragraaf L 23 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die onderhoud voer, moet sy/haar hand-tekening in paragraaf L 24 aanbring.
Die soort identifikasie van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 25.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 26 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die persoon met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 27 aange-teken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se van moet in paragraaf L 28 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se voorletters moet in paragraaf L 29 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se volle name moet in paragraaf L 30 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se ouderdom moet in paragraaf L 31 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se geslag moet in paragraaf L 32 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se woonadres moet in paragraaf L 33 aangeteken word.
Die poskode van die persoon met wie die onderhoud gevoer word se woonadres moet in paragraaf L 34 aangeteken word.
Huis: Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se huis-telefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf L 35.1 aangeteken word.
11.2 aangeteken word.
SAPD 517 Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se selfoon-nommer moet in paragraaf L 35.3 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf L 12 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se verwantskap aan die aansoeker moet in paragraaf L 37 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 39 aangeteken word.
Die tyd waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 40 aangeteken word.
Die persoon met wie die onderhoud gevoer word se kommentaar moet na afloop van die onderhoud in paragraaf L 41 aangeteken word.
Die wyse waarop die onderhoud gevoer is (byvoorbeeld, persoon-lik) moet in paragraaf L 42 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 43 aangeteken word.
Die tyd waarop die polisiebeampte die onderhoud voer, moet in paragraaf L 44 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud voer moet in paragraaf L 45 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die onder-houd gevoer het, moet in paragraph L 46 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud voer, moet in paragraaf L 47 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die onderhoud voer, moet sy/haar hand-tekening in paragraaf L 48 aanbring.
Die soort identifikasie van die gade/lewensmaat met wie die onder-houd gevoer word, moet in paragraaf L 49.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die gade/lewensmaat met wie die onder-houd gevoer word, moet in paragraaf L 50 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die gade/ lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word, moet in paragraaf L 51 aangeteken word.
Die gade/lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word se van moet in paragraaf L 52 aangeteken word.
Die gade/lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word se voorletters moet in paragraaf L 53 aangeteken word.
Die gade/lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word se volle name moet in paragraaf L 54 aangeteken word.
Die gade/lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word se ouderdom moet in paragraaf L 55 aangeteken word.
Die gade/lewensmaat met wie die onderhoud gevoer word se geslag moet in paragraaf L 56 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die gade/lewensmaat woon, moet in para-graaf L 57 aangeteken word.
Die poskode van die gade/lewensmaat se woonadres moet in paragraaf L 58 aangeteken word.
Huis: Die huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode, van die gade/lewensmaat (byvoorbeeld, (012) 667 1923) moet in paragraaf L 59.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode, van die gade/lewensmaat (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf L 59.2 aangeteken word.
maat moet in paragraaf L 59.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die gade/lewens- maat moet in paragraaf L 60 aangebring word.
Die opmerkings van die gade/lewensmaat na afloop van die onder-houd moet in paragraaf L 61 aangeteken word.
Die datum waarop die onderhoud gevoer is, moet in paragraaf L 62 aangeteken word.
SAPD 517 Die tyd waarop die onderhoud gevoer is, moet in paragraaf L 63 aangeteken word.
Die opmerkings deur die polisiebeampte wat die onderhoud gevoer het, moet in paragraaf L 64 aangeteken word.
Die wyse waarop die onderhoud gevoer is, moet in paragraaf L 65 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die onderhoud gevoer het, moet in paragraaf L 66 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud gevoer het, moet in paragraaf L 67 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die onder-houd gevoer het, moet in paragraaf L 68 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die onderhoud gevoer het, moet in paragraaf L 69 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die onderhoud gevoer het, moet sy/haar handtekening in paragraaf L 70 aanbring.
'n Beskrywing van die aansoeker se gesondheid en fiksheid moet in paragraaf L 72 aangeteken word. 'n Mediese sertifikaat mag vereis word indien dit duidelik is dat die aansoeker as gevolg van sy/haar ouderdom of gesondheid moontlik nie daartoe in staat sal wees om 'n vuurwapen veilig te hanteer nie.
'n Beskrywing van die aansoeker se geestestoestand, en 'n aan-duiding of hy/sy geneig is om gewelddadig op te tree of nie, moet in paragraaf L 73 aangeteken word. Indien nodig, mag 'n mediese sertifikaat vereis word indien dit duidelik is dat die aansoeker as gevolg van sy/haar geestestoestand moontlik nie daartoe in staat sal wees om 'n vuurwapen veilig te hanteer nie. Inligting oor gewelddadige optrede kan van die Gesinsgeweldregisters verkry word.
n Beskrywing van die algemene indruk van die aansoeker se karakter, insluitend sy/haar humeur en die stabiliteit van sy/haar emosies en gedrag, moet in paragraaf L 74 aangeteken word.
Indien die aansoeker afhanklik is van enige middel wat 'n bedwelmende of narkotiese uitwerking het, moet dit in paragraaf L 75 aangeteken word. Indien nodig, mag 'n mediese sertifikaat vereis word as dit duidelik is dat die afhanklikheid moontlik die aansoeker se hantering van 'n vuurwapen kan beïnvloed.
Besonderhede van enige negatiewe aspekte omtrent die aansoeker waarvan die Aangewese Vuurwapenbeampte bewus is, moet in paragraaf L 76 aangeteken word.
n Beskrywing van die aansoeker se misdaadgeskiedenis (indien van toepassing) moet in paragraaf L 77 aangeteken word.
'n Beskrywing van die aansoeker se kennis van die Wet en Regulasies, asook sy/haar kennis van die veilige hantering van 'n vuurwapen, moet in paragraaf L 78 aangeteken word. Volle besonderhede van die wyse waarop die aansoeker getoets is, moet verskaf word. Indien die aansoeker nie vantevore opleiding in die hantering van 'n vuurwapen ontvang het nie, moet hy/sy eers opleiding ondergaan. Bewys van sodanige opleiding moet die aansoek vergesel.
Die toepaslike redes moet met 'n X in paragraaf L 79.1 aangedui word.
Bevestiging deur die Aangewese Vuurwapenbeampte dat daar gebiedende redes is wat van die aansoeker vereis om 'n bevoegd-heidsertifikaat te verkry, moet in paragraaf L 79.2 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf M 1.
en nie bloot op hoorsê nie.
moet in paragraaf M 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf M 4 aangeteken word.
aange- teken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf M 7 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517a.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n bevoegdheidsertifikaat moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdelings D, E, F en G voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling I voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling J voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
die polisiebeampte by die SVWR versoek is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n verdere bevoegdheidsertifikaat goedgekeur is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, 12945), moet in paragraaf A 1 aange-teken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die polisiebeampte by die SVWR uitstaande of bykomende inligting van die polisiestasie of die aansoeker versoek, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om 'n verdere bevoegdheidsertifikaat oorweeg. Die kode van die beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n verdere bevoegdheidsertifikaat geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier is, moet die beampte by die SVWR die redes vir die weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om 'n verdere bevoegdheidsertifikaat oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in para-graaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die burgerskap van die aansoeker moet in paragraaf E 2.1 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-SA-burger moet bewys van permanente verblyfreg ingedien word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf E 3 aange-teken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
E 10 aangeteken word.
Huis: Die aansoeker se huistelefoonnommer, insluitend die skakel-kode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 11.1 aan-geteken word.
paragraaf E 11.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuig-kundige) moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf E 15 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoor-beeld, Weststraat 321, Sandton) moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werkgewer se besigheidsadres moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
paragraaf E 19.2 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 19.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die bestaande soort bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die nommer van die bevoegdheidsertifikaat wat aan die aansoeker uitgereik is, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die vervaldatum van die bestaande bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet in paragraaf F 5 met 'n X aangedui word.
Die naam van die geakkrediteerde vereniging waaraan die aan-soeker behoort, moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die aansoeker se lidnommer moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker by die geakkrediteerde vereniging aangesluit het, moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Is u al ooit skuldig bevind aan 'n oortreding wat binne of buite die grense van Suid-Afrika gepleeg is?
Dui u antwoord met 'n X aan in paragraaf F 10.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside), moet in paragraaf F 10.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 79/10/2002) moet in paragraaf F 10.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf F10.3 verskaf word.
tronk- straf moet in paragraaf F 10.4 verstrek word.
(byvoorbeeld, Pretoria-Noord), moet in paragraaf F 10.
Die MAS/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 101/05/1976) moet in paragraaf F 10.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, roekelose en nala-tige bestuur) moet in paragraaf F 10.7 verskaf word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1000 erkenning van skuld betaal) moet in paragraaf F 10.8 verstrek word.
Is daar enige sake hangende teen u?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf F 11 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Hillbrow), moet in paragraaf F 11.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die hangende saak/sake (byvoor-beeld, 60/01/2003) moet in paragraaf F 11.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding(s) (byvoorbeeld, besit van dagga) in die hangende saak/sake moet in paragraaf F 11.3 verskaf word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (by- voorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf F 11.4 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer(s) van die hangende saak/sake (byvoor-beeld, 200/06/2002) moet in paragraaf F 11.5 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding(s) (byvoorbeeld, aanranding) in die hangende saak/sake moet in paragraaf F 11.6 verskaf word.
Is enige van u vuurwapens al ooit gesteel of het dit al ooit verlore geraak?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf F 12 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die verlies/diefstal van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf F 12.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer (byvoorbeeld,151/10/2002) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf F 12.2 aangeteken word.
Die omstandighede van die verlies/diefstal van die vuurwapen (by- voorbeeld, gewapende roof), moet in paragraaf F 12.3 aangeteken word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoor-beeld, 9mm parabellum, pistool, reeksnr 1234, CZ) moet in paragraaf F 12.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die verlies/diefstal van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf F 12.5 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer (byvoorbeeld, 95/02/1999) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf F 12.6 aangeteken word.
Die omstandighede van die verlies/diefstal van die vuurwapen (by- voorbeeld, diefstal van aktetas) moet in paragraaf F 12.7 aange-teken word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoor-beeld, 9mm parabellum, pistool, reeksnr A4671, Astra) moet in paragraaf F 12.8 aangeteken word.
Is 'n saak van nalatigheid rakende die gesteelde/verlore vuurwapen geopen en ondersoek?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf F 13 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf F 13.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf F 13.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf F 13.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1200 of 12 maande tronk-straf) moet in paragraaf F 13.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf F 13.5 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 180/10/2002) moet in paragraaf F 13.6 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf F 13.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, onskuldig) moet in para-graaf H 8.8 aangeteken word.
Is u al ooit onbevoeg verklaar om 'n vuurwapen te besit?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf F 14 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf F 14.1 aangeteken word.
SAPD 517(a) Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf F 14.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf F 14.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop u onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf F 14.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf F 14.6 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 4/2003) moet in paragraaf F 14.7 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop u onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf F 14.9 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir 'n tydperk van vyf jaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens) moet in paragraaf F 14.10 aangeteken word.
Is 'n vuurwapen in u besit al ooit gekonfiskeer?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf F 15 aan.
Die naam van die polisiestasie wat die vuurwapen gekonfiskeer het (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf F 15.1 aangeteken word.
Die MAS/Saaknommer wat aan die konfiskering toegeken is (by-voorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf F 15.2 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, aan-randing) moet in paragraaf F 15.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeur aan die staat deur die hof) moet in paragraaf F 15.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie wat die vuurwapen gekonfiskeer het (byvoorbeeld, Brits) moet in paragraaf F 15.5 aangeteken word.
voorbeeld, 120/07/2001 moet in paragraaf F 15.6 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, wildstropery) moet in paragraaf F 15.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeur aan die staat deur die hof) moet in paragraaf F 15.8 aangeteken word.
Ek is daarvan bewus dat dit ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) 'n oortreding is om 'n valse verklaring af te lê in hierdie aansoek.
n Onlangse kleur paspoortfoto van die aansoeker moet in para-graaf G 1 geplak word, en mag nie die tabel oorskry nie.
S Die foto moet die grootte van 'n standaard paspoortfoto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effekleur wees.
S Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril dra op die foto nie.
Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat dit op die aansoek-vorm vasgeplak word.
Die aansoeker moet in paragraaf G 2 teken. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie en moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte aangebring word.
Die afdruk van die aansoeker se regterwysvinger moet deur 'n polisiebeampte geneem word in paragraaf G 3, in die teenwoordig-heid van 'n getuie, en die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwys-vingerafdruk) moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die verdere bevoegdheidsertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die verdere bevoegdheid-sertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die verdere bevoegdheid-sertifikaat aansoek doen, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 8.4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 9.4 aangeteken word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of die inhoud van hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker vertolk, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf H 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf H 4 aan-geteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf H 7.1 aange-teken word.
7.2 aange-teken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf H 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf H 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf H 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in H 14 aange-teken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf H 15 aangeteken word.
nommer in paragraaf H 16 aangeteken word.
bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in para- graaf I 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
SAPD 517(a) Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf I 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf I 7 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf J 1.1 aange-teken word.
moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
J 4 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf J 7 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517b.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n duplikaatlisensie, -permit of -magtiging vir verlore, gesteelde of geskonde lisensies moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A invul.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B invul.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging moet Afdelings C, D en E invul.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling F invul.
Indien 'n genomineerde/gemagtide persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling G invul.
Die polisiebeampte moet Afdeling H invul.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, C12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die rede vir die aansoek om 'n duplikaatlisensie moet in paragraaf C 7 met 'n X aangedui word.
Indien verlore, gesteel of geskonde nie van toepassing is nie, moet die ander rede(s) in paragraaf C 7.1. aangedui word.
Die toepaslike lisensie se besonderhede, datum uitgereik en vervaldatum moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die rede(s) waarom die verlore/gesteelde lisensie, permit of magtiging nie binne 24-uur aangemeld is nie moet in paragraaf C 9.1. aangeteken word.
Die polisiestasie waar die verlore/gesteelde lisensie, permit of magtiging aangemeld is moet in paragraaf C 9.2 aangedui word.
Die kennisgewingverwysingsnommer moet in paragraaf C 9.2.2 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf C 10.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf C 10.2 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf C 10.3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf C 10.4 aangeteken word.
Die reeksnommer op die loop moet in paragraaf C 10.5 aangeteken word.
Die reeksnommer op die raam moet in paragraaf C 10.6 aangeteken word.
Die reeksnommer op die romp moet in paragraaf C 10.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf D 1.1 aangedui word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se identiteitsnommer moet in paragraaf D 1.2 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se paspoortnommer moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se van moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se voorletters moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die houer van die lisensie, permit of magtiging woon, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se woonadres moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf D 9.1. aangeteken word.
577 5913 moet in paragraaf D 9.2 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 9.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die lisensie, permit of magtiging handel dryf moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die houer van die lisensie, permit of magtiging (byvoorbeeld, Pretoriusstr 123, Pretoria) moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se besigheidsadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Werk: Die houer van die lisensie, permit of magtiging se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf D 21.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 21.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
D 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 25 met 'n X aangedui word.
paragraaf D 26 aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoorde-like persoon moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurfoto van die aansoeker moet in paragraaf E 1 aangebring word, en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
paragraaf E 2 aangebring word en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf E 3 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om die duplikaatlisensie, -permit, of -magtiging moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om die duplikaatlisensie, -permit, of -magtiging moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die duplikaatlisensie, -permit, of -magtiging moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 9.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf F 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf F 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf F 13 aangebring word.
paragraaf F 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek ontvang het moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die aansoek ontvang het, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek ontvang het moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die polisiebeampte die aansoek ontvang het, moet in paragraaf G 4 aangedui word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek ontvang het, moet in paragraaf G 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek ontvang het, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517c.2009-04-14.af.txt</fn>
n Aansoek om lisensie uitgereik aan besondere kategorieë persone - handelaars, vervaardigers en wapensmede moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A invul.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B invul.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C invul.
Die handelaar/vervaardiger/wapensmid moet Afdeling D invul.
Die aansoeker moet Afdelings E en F invul.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G invul.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H invul.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, C12945) , moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om lisensie goedgekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om lisensie oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n lisensie geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die polisiebeampte by die SVWR uitstaande of bykomende inligting van die stasie of aansoeker verlang, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Wanneer 'n aansoek geweier is, moet die beampte by die SVWR die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om lisensies oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat verval, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
paragraaf E 5 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, (byvoorbeeld, Weststr 123, Sandton) moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die areakode, moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf E 15 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die naam waaronder besigheid bedryf sal word moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf E 22 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf E 23 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf E 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 25 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf E 26 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die eerste proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 31 aangebring word.
Die tweede proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 32 aangebring word.
Die fisiese adres van die voorgestelde perseel waarop besigheid bedryf sal word, moet in paragraaf E 34 aangeteken word. Die adres en kode moet voorsien word.
n Beskrywing van die perseel, met verwysing na die ligging en omliggende geboue, moet in paragraaf E 36 voorsien word.
n Beskrywing van die ligging en besonderhede van die kluis of brandkamer waarin voorrade van vuurwapen(s) en ammunisie gehou sal word, moet in paragraaf E 38 voorsien word.
n Beskrywing van die diefwering moet in paragraaf E 39 voorsien word.
n Beskrywing van ander sekuriteitskenmerke moet in paragraaf E 40 voorsien word.
Voorsien 'n kort beskrywing van die werkstasie wat die register met die Sentrale Databasis koppel. Indien die aansoeker 'n handelaar of 'n wapensmid is, moet hy/sy die rede(s) waarom die Registrateur hom/haar moet vrystel van die instandhouding van 'n werkstasie, in paragraaf E 41 voorsien. Vervaardigers moet 'n gekoppelde werkstasie daarstel en onderhou.
Die datum waarop die besigheid in aanvang sal neem moet in paragraaf E 42 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9) (f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurpaspoortfoto van die aansoeker moet in paragraaf F 1 geplak word, en mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van die polisiebeampte in paragraaf F 2 aangebring word en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf F 3 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om die tydelike magtiging moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen moet die tydelike magtiging moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die tydelike magtiging moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 9.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf G 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
'n Verslag van 'n inspeksie van die toepaslike perseel moet in paragraaf H 2 voorsien word.
paragraaf H 3 aangeteken word.
paragraaf H 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
H 8 aangedui word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 9 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517d.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n nuwe soort vuurwapen of ammunisie te vervaardig moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B invul.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C invul.
Die aansoeker moet Afdelings D, E, F, G en H voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling I voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling J voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, C12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die polisiebeampte by die SVWR uitstaande of bykomende inligting van die stasie of aansoeker verlang, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
polisiebeampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n nuwe soort vuurwapen of ammunisie te vervaardig goegekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedkeur, paragraaf C 6.1 of C 6.2 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om nuwe soort vuurwapen of ammunisie oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n nuwe soort vuurwapen of ammunisie geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, paragraaf C 12 met 'n X merk.
Wanneer 'n aansoek geweier is, moet die beampte by die SVWR die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om nuwe soort vuurwapen of ammunisie oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die poskode van die natuurlike persoon se fisiese adres moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die posadres van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die natuurlike persoon se posadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 10.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker, moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die fisiese adres van waar die aansoeker besigheid bedryf moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die ska-kelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf D 23.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf D 24 aangeteken word.
maatskappy moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 2 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
D 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die nommer van die bestaande lisensie moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande lisensie uitgereik is, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande lisensie verval, moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
F 6 aangeteken word.
Die beoogde mark moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die spesifikasies van die nuwe soort vuurwapen moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die kaliber van die ammunisie moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
F 11 aangeteken word.
Die beoogde mark moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die spesifikasie van die nuwe soort ammunisie moet in paragraaf F 13 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die aansoeker se voorletters en van (in drukskrif) moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die aansoeker se handtekening moet in paragraaf G 3 aangebring word, in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
AFDELING H: (Hierdie afdeling moet slegs voltooi word as die aansoeker nie kan lees of skryf nie).
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf H 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die nuwe soort vuurwapen of ammunisie, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer moet in paragraaf H 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 6.4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.3 aangeteken word.
in paragraaf H 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf I 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf I 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf I 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf I 13 aangebring word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf J 2 aangeteken word. Die motivering moet op feite gebaseer wees, en nie net op hoorsê nie.
Die aanbevole voorwaardes met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasie-kommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 7 aangedui word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 8 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517e.2009-04-14.af.txt</fn>
n Aansoek om die hernuwing van lisensie(s) ingevolge die vorige Wet moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die beslissende beampte moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
polisiebeampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n lisensie goedgekeur word, moet die beslissende beampte wat dit goedgekeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die polisiebeampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die beslissende beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aangebring.
n Beamptekode word toegeken aan elke beslissende beampte wat aansoeke om die hernuwing van lisensies ingevolge die vorige wet oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n lisensie geweier word, moet die beslissende beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die beslissende beampte wat dit weier die die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die beslissende beampte die aansoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke beslissende beampte wat aansoeke om die hernuwing van lisensies ingevolge die vorige wet oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die maatskappyregistrasie- of BK-nommer van die aansoeker moet in D 19 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 23 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 24.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 24.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 28 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
Die nommer van die bevoegdheidsertifikaat wat uitgereik is aan die aansoeker moet in paragraaf F 38 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is, moet in paragraaf F 39 aangeteken word.
Die vervaldatum van die bestaande bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf F 40 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet in paragraaf D 41 met 'n X gemerk word.
n Kort beskrywing moet in paragraaf D 41.1 gegee word van die soort kluis waarin die vuurwapen(s) geberg word.
Die toepaslike antwoord moet in paragraaf D 42 met 'n X gemerk word.
Die manier waarop die kluis geïnstalleer is, moet in paragraaf D 42.1 aangeteken word.
Die totale getal vuurwapens wat tans in die aansoeker se naam geregistreer is, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die besonderhede van die vuurwapens wat hernu moet word, moet in paragraaf E 2.1 verstrek word: die soort vuurwapen, die kaliber, die reeksnommer, die fabrikaat en die datum uitgereik.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurfoto van die aansoeker moet in paragraaf F 1 aangebring word. Die foto mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoortfoto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die aansoeker wees.
Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril ophê met die neem van die foto nie.
Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet agterop die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf F 2 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aangebring word. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf F 3 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die herlisensiëring van 'n vuurwapen/vuurwapens aansoek doen, moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om die herlisensiëring van 'n vuurwapen/vuurwapens moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.4 aangebring word.
slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die verslag oor die inspeksie van die aansoeker se vuurwapenkluis(e) moet in paragraaf H 2 verstrek word.
Die aanbeveling ten opsigte van die aansoek moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 8 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
<fn>SAPS.I517f.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n perseel tot 'n vuurwapenvrysone te verklaar moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestsie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling A voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling B invul.
Die persoon wat aansoek doen moet Afdeling C invul.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte moet Afdeling D invul.
Die Stasiekommissaris moet Afdeling E invul.
Die Provinsiale Kommissaris moet Afdeling F invul.
Die Nasionale Kommissaris moet Afdeling G invul..
Die Sekretariaat vir Veiligheid en Sekuriteit moet Afdeling H invul.
Die Minister vir Veiligheid en Sekuriteit moet Afdeling I invul.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken is (byvoorbeeld, 135/2002) moet in paragraaf A 5 aangeteken word.
Die perseel wat tot 'n vuurwapenvrysone verklaar is, moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die verwysingsnommer van SAPD, Hoofkantoor moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek ontvang word, moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die datum waarop die perseel tot 'n vuurwapenvrysone verklaar is moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die verwysingsnommer van die Staatskoerant moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Uitstaande/Bykomende inligting wat benodig word moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die naam van die instelling moet in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die naam van die persoon wat namens die instelling aansoek doen moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die soort identiteitsdokument moet met 'n X in paragraaf C 3 aangedui word.
Die identiteitsnommer van die persoon wat aansoek doen moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die persoon wat aansoek doen moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die hoedanigheid van die persoon wat aansoek doen (byvoorbeeld, eienaar van besigheid), moet in paragraaf C 6 aangedui word.
Die name en vanne van die persone deel is van die veiligheidspan moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se fisiese adres moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X in paragraaf C 12 aangedui word.
n Motivering vir die aansoek moet in paragraaf C 14 voorsien word.
Kontakbesonderhede van persoon wat aansoek doen 15.
Die noodtelefoonnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die aansoeker, moet in paragraaf C 15.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitende die areakode, moet in paragraaf C 15.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing), moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die perseel wat tot 'n vuurwapenvrysone verklaar word, moet duidelik geïdentifiseer en afgebaken word.
Kennisgewingborde moet in Engels en, indien van toepassing, in die plaaslike taal wat die meeste gebruik word, by alle hoofingange van die perseel aangebring/opgerig en in stand gehou word.
n Kaart van die perseel waarop die afgebakende sone en kennisgewingborde aangedui word, moet by dié aansoek aangeheg word.
Die instelling waarvan 'n perseel tot 'n vuurwapenvrysone verklaar word, moet onderneem om die vuurwapenvrystatus van die perseel op alle verbandhoudende korrespondensie aan te dui.
Die persoon wat namens die instelling aansoek doen, moet die Aangewese Vuurwapenbeampte wat verantwoordelik is vir die sone, in kennis stel van enige veranderings ten opsigte van inligting wat in hierdie aansoek verskaf word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om die Vuurwapenvrysone, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om die Vuurwapenvrysone, moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf C 21 aangebring word.
Vuurwapenvrysone, moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die inspeksie van die perseel met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die aanbeveling met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die aanbeveling met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 5 aangeteken word..
Die handtekening van die Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 6 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die aanbeveling met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Provinsiale Kommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Provinsiale Kommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die handtekening van die Provinsiale Kommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf F 4 aangebring word.
Die stad/dorp waar die Provinsiale Kommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die aanbeveling met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Nasionale Kommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Nasionale Kommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die handtekening van die Nasionale Kommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf G 4 aangebring word.
Die stad/dorp waar die Nasionale Kommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die aanbeveling met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Sekretaris vir Veiligheid en Sekuriteit wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Sekretaris vir Veiligheid en Sekuriteit die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die handtekening van die Sekretaris vir Veiligheid en Sekuriteit wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 4 aangebring word.
Die stad/dorp waar die Sekretaris vir Veiligheid en Sekuriteit die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die besluit met betrekking tot hierdie aansoek moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die datum waarop die Minister vir Veiligheid en Sekuriteit die aansoek goedgekeur/geweier het, moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die handtekening van die Minister vir Veiligheid en Sekuriteit moet in paragraaf I 3 aangebring word.
Die stad/dorp waar die Minister vir Veiligheid en Sekuriteit die aansoek goedgekeur/geweier het, moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Hierdie dokument moet in drievoud uitgereik word. Een afskrif moet aan die aansoeker oorhandig word, een moet by die stasie bly vir rekordhouding en een moet aan Hoofkantoor gestuur word vir die verdere verwerking van die verklaring van 'n perseel tot 'n vuurwapenvrysone.
<fn>SAPS.I518.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n tydelike magtiging om 'n vuurwapen te besit moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is gestempel word.
Die polisiestasie wat die aansoek op rekenaar vaslê, moet Afdeling A invul.
Die polisiestasie wat die aansoek ontvang, moet Afdeling B invul.
Die Beslissende Beampte moet Afdeling C invul.
Die aansoeker moet Afdelings D, F, G en H invul.
Die persoon in besit van die vuurwapen moet Afdeling E voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling I voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling J voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling K voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte goed-gekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat aan elke beslissende beampte wat die aansoek om 'n magtiging oorweeg, toegeken word. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n magtiging geweier is, moet die beslissende beampte wat die aansoek geweier het paragraaf C 12 met 'n X merk.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Wanneer 'n aansoek geweier word, moet die beslissende beampte die redes vir die weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Indien die polisiebeampte bykomende inligting van die polisiestasie of die aansoeker aanvra, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat aan elke beslissende beampte wat die aansoek om 'n permit oorweeg toegeken word. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die reeksnommer op die loop moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die reeksnommer op die raam moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die reeksnommer op die romp moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Elke naam en adres wat op die metaal van die vuurwapen gegraveer is moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die van van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die voorletter van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die volle name van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die adres waar die persoon wat die vuurwapen besit woon, moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die poskode van die persoon wat die vuurwapen besit se woonadres moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die posadres van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die poskode van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
577 5913 moet in paragraaf E 9.2 aangeteken word.
Die persoon wat die vuurwapen besit se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 9.3 aangeteken word.
Die persoon wat die vuurwapen besit se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die naam waaronder die maatskappy handel dryf, moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
E 15 aangeteken word.
Die vuurwapenregisternommer van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die posadres van die persoon wat die vuurwapen besit moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die poskode van die persoon wat die vuurwapen besit se posadres moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die adres van die plek waar die persoon in besit van die vuurwapen besigheid bedryf moet in paragraaf E 19 aangeteken word.
Die poskode van die persoon in besit van die vuurwapen se besigheidsadres moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Werk: Die persoon wat die vuurwapen besit se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf E 21.1 aangeteken word.
Die persoon wat die vuurwapen besit se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 21.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 22 aangeteken word.
E 23 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 25 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf E 26 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 28 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Hiermee verklaar ek dat ek in regmatige besit van die bogenoemde vuurwapen is en dat ek van voorneme is om dit aan die aansoeker te voorsien sodra die nodige magtiging bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen korrek en juis is.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon tans in besit van die vuurwapen moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon tans in besit die aansoek onderteken, moet in paragraaf E 33 aangeteken word.
Die handtekening van die persoon tans in besit van die vuurwapen moet in paragraaf E 34 aangebring word.
Die plek waar die persoon tans in besit van die vuurwapen die aansoekvorm onderteken moet in paragraaf E 35 aangedui word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf F 2 aangedui word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die aansoeker se paspoortnommer moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die aansoeker se geboortedatum (byvoorbeeld, 1960-01-01) moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf F 10 met 'n X aangedui word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf F 13 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
Die aansoeker se soort woning moet in paragraaf F 15 aangedui word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige), moet in paragraaf F 16 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper), moet dit in paragraaf F 17 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, Die Motorwinkel), moet in paragraaf F 18 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoorbeeld, Pretoriusstr 123, Pretoria) moet in paragraaf F 19 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werknemer se besigheidsadres moet in paragraaf F 20 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 21.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 22 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf F 23 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf F 25 aangeteken word.
F 26 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf F 27 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf F 28 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf F 29 aangeteken word.
Die fisiese adres van waar die aansoeker besigheid bedryf moet in paragraaf F 30 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf F 31 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die ska-kelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf F 32.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 32.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf F 33 aangeteken word.
F 34 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf F 35 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 36 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf F 37 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 38 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf F 39 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 40 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 41 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 42 aangeteken word.
Die tydperk waarvoor die magtiging benodig word moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die doel waarvoor die vuurwapen benodig word moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Is u al ooit skuldig bevind aan 'n oortreding wat binne of buite die grense van Suid-Afrika gepleeg is?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 3 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 3.1. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 3.2. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf G 3.3 aangeteken word.
Die vonnis in die saak (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 3.4. aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 3.5. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 179/10/2002) moet in paragraaf G 3.6. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf G 3.7 aangeteken word.
Die vonnis in die saak (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf G 3.8. aangeteken word.
Is enige sake hangende teen u?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 4 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Hillbrow), moet in paragraaf G 4.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 60/01/2003) moet in paragraaf G 4.2. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, besit van dagga), moet in paragraaf G 4.3 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf G 4.4. aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer(s) van die oortreding (byvoorbeeld, 200/06/2002), moet in paragraaf G 4.5. aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding), moet in paragraaf G 4.6 aangeteken word.
Is enige van u vuurwapens al ooit gesteel of het dit al ooit verlore geraak?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 5 aan.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 5.1 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer (byvoorbeeld, 151/10/2002) van die saak wat oopgemaak is toe die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 5.2 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gesteel is of verlore geraak het (byvoorbeeld, rooftog), moet in paragraaf G 5.3. aangeteken word.
Die besonderhede van die vuurwapen wat gesteel is of wat verlore geraak het (byvoorbeeld, 9 mm parabellum, reeksnommer 1234, CZ) moet in paragraaf G 5.4. aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 5.5 aangeteken word.
Die MAS-/Saaknommer (byvoorbeeld, 25/090/2002) van die saak wat oopgemaak is toe die diefstal/verlies van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf G 5.6 aangeteken word.
Die omstandighede waaronder die vuurwapen gesteel is of verlore geraak het (byvoorbeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf G 5.7. aangeteken word.
Die besonderhede van die vuurwapen wat gesteel is of wat verlore geraak het (byvoorbeeld, 9 mm parabellum, reeksnommer A4671, Astra) moet in paragraaf G 5.8. aangedui word.
Is u al ooit ongeskik verklaar om 'n vuurwapen te besit?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 6 aan.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 6.1. aangeteken word.
Is die kluis geïnstalleer?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 8 aan.
Die manier waarop die kluis geïnstalleer is moet in paragraaf G 8.1. aangedui word.
n Beskrywing van vorige ervaring in die hantering van vuurwapens of vorige opleiding in vuurwapens moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die MAS-/Saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf G 6.2 aangeteken word.
'n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van 'n vuurwapen) moet in paragraaf G 6.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop u onbevoeg verklaar word om 'n vuurwapen te besit moet in paragraaf G 6.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, deur die hof onbevoeg verklaar vir 'n onbepaalde tydperk) moet in paragraaf G 6.5. aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside) moet in paragraaf G 6.6 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 4/2003) moet in paragraaf G 6.7 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, gesinsgeweld - beskermingsbevel) moet in paragraaf G 6.8 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop u onbevoeg verklaar word om 'n vuurwapen te besit moet in paragraaf G 6.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens vir 'n tydperk van vyf jaar) moet in paragraaf G 6.10. aangeteken word.
Het u die voorgeskrewe kluis?
Dui u antwoord met 'n X in paragraaf G 7 aan.
n Beskrywing van die soort kluis waarin die vuurwapen(s) gehou word moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
aangebring word, en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die aansoeker se name en identiteitsnommer moet op die agterkant van die foto geskryf word voordat op die aansoekvorm geplak word.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van die polisiebeampte in paragraaf H 2 aangebring word en dit mag nie oor die lyne van die blokkie gaan nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf H 3 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om die tydelike magtiging moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om die tydelike magtiging moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die tydelike magtiging moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf H 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.1 aangeteken word.
optree, moet in paragraaf H 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 9.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf I 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aange-teken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf I 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf I 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf I 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier dat hy/sy aansoek te doen om 'n permit moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf J 3 aangeteken word.
para- graaf J 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf J 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf J 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf J 7 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf K 2.1. voorsien word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees, en nie net op hoorsê nie.
Die aanbevole voorwaardes met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf K 2.2 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf K 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf K 5 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf K 6 aangedui word.
paragraaf K 7 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf K 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I518a.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om die hernuwing van 'n vuurwapenlisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling C, D en E voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling F voltooi.
Indien 'n genomineerde/gemagtidge persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, A 12945) wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die aansoeker moet in paragraaf D 2.1 met 'n X gemerk word.
Bewys van permanente verblyfreg moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
D 3 aangeteken word.
D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker woonagtig is, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 12.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die straatadres waar die aansoeker 'n saak bedryf moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 23 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 24.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 24.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 28 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 34 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X gemerk word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X gemerk word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X gemerk word.
van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
aangebring word. Die foto mag nie die tabel oorskry nie.
S Die foto moet 'n standaard paspoortfoto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
S Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril ophê met die neem van die foto nie.
Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet agterop die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf E 2 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aangebring word. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf E 3 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om die hernuwing moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.3 aangeteken word.
mediese sertifikaat. hanteer, moet in paragraaf E 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.4 aangebring word.
skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 13 aangebring word.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die naam en van van die genomineerde/gemagtidgde persoon moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die genomineerde/ gemagtigde persoon moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoek om hernuwing teken, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die genomineerde/gemagtigde persoon moet sy/haar handtekening in paragraaf G 4 aanbring.
Die dorp/stad waar die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoek om hernuwing teken, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aansoek teken, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aansoek teken, moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aansoek teken, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aansoek teken, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aansoek teken, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 5 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aansoek teken, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I518b.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om tydelike magtiging om in vuurwapens en ammunisie handel te dryf, om besigheid as 'n wapensmid te bedryf of om vuurwapens en ammunisie uit te stal op 'n perseel wat nie in die handelaar-, vervaardiger- of wapensmidlisensie gespesifiseer is nie, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D en E voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling F voltooi.
Indien 'n benoemde/gemagtigde persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Pretoria, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om tydelike magtiging goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om tydelike magtiging oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om tydelike magtiging oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die straatadres (byvoorbeeld, Suidstraat 123, Sandton) van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy se besigheidsadres moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
(byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 14.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf D 17 met 'n X aangedui word.
Bewys van permanente verblyfreg moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
D 22 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 23 aangeteken word.
n Kort motivering vir die aansoek om tydelike magtiging moet in paragraaf D 24 gegee word.
Die lisensienommer van die bestaande lisensie moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande lisensie uitgereik is, moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
28 aangeteken word.
Die straatadres van die voorgestelde perseel waar besigheid bedryf sal word, moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die poskode van die straatadres van die voorgestelde perseel waar besigheid bedryf sal word, moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
n Kort klassifikasie van die voorgestelde perseel (byvoorbeeld, huis) moet in paragraaf D 32 gegee word.
n Kort beskrywing van die perseel, met betrekking tot die ligging en omliggende geboue, moet in paragraaf D 33 gegee word.
n Kort beskrywing van die alarmstelsel moet in paragraaf D 34 gegee word.
n Kort beskrywing van die ligging en besonderhede van die kluis of brandkamer waarin voorrade van vuurwapens en ammunisie gehou sal word, moet in paragraaf D 35 gegee word.
n Kort beskrywing van die diefwering moet in paragraaf D 36 gegee word.
n Kort beskrywing van ander sekuriteitskenmerke moet in paragraaf D 37 gegee word.
Die tydperk (begin- en eindatum) waarvoor die tydelike magtiging benodig sal word, moet in paragraaf D 38 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurfoto van die aansoeker moet in paragraaf E 1 aangebring word. Die foto mag nie die tabel oorskry nie.
S Die foto moet 'n standaard paspoortfoto wees.
Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril ophê met die neem van die foto nie.
Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet agterop die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die aansoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf E 2 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aangebring. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aansoeker se regterwysvinger in paragraaf E 3 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om tydelike magtiging moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om tydelike magtiging moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 8.4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf E 9.4 aanbring.
skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
(byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 13 aanbring.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
Indien die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
n Verslag oor die inspeksie van die perseel moet in paragraaf G 1.1 verskaf word.
Bykomende voorwaardes wat aanbeveel word, moet in paragraaf G 1.2 aangedui word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 6 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
<fn>SAPS.I519.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om akkreditering as 'n vereniging moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, A12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om akkreditering goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 2 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Pretoria, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
'n Beamptekode word toegeken word aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering as 'n vereniging oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
'n Beamptekode word toegeken word aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering as 'n vereniging oorweeg.
paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf E 2.1 met 'n X gemerk word.
Bewys van permanente verblyfreg moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die aansoeker se geboortedatum (byvoorbeeld, 1960-01-01) moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker woonagtig is, moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die aansoeker se beroep of ambag (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige) moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf E 15 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 16 aangedui word.
Die straatadres waar die applikant werk of 'n saak bedryf (byvoorbeeld, Suidstraat 321, Sandton), moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 19.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
in paragraaf D 24.1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.3 aangeteken word.
paragraaf 24.4 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf E 28 aangeteken word.
Die aansoeker se maatskappyregistrasie- of BK-nommer (byvoorbeeld, BP 58931) moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 31 aangeteken word.
Die straatadres van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 33 aangeteken word.
Werk: Die maatskappy se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 34.1 aangeteken word.
Die maatskappy se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 34.2 aangeteken word.
Die maatskappy se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 35 aangeteken word.
Die straatadres van die hoofkantoor (byvoorbeeld, Suidstraat 123, Sandton) moet in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die poskode van die hoofkantoor moet in paragraaf E 38 aangeteken word.
Die posadres van die hoofkantoor moet in paragraaf E 39 aangeteken word.
Die poskode van die posadres van die hoofkantoor moet in paragraaf E 40 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode, van die hoofkantoor (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf E 41.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die hoofkantoor (byvoorbeeld, (012) 667 1923) moet in paragraaf E 41.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die hoofkantoor moet in paragraaf E 42 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf E 44 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf E 45 met 'n X gemerk word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 46 gemerk word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 47 aangeteken word.
in paragraaf E 48 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf E 49 aangeteken word.
E 50 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 51 aangeteken word.
Die eerste proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 53 aangebring word.
moet in paragraaf E54 aangebring word.
Die identiteitsnommer, volle name, van en hoedanigheid van die persone in beheer van of verantwoordelik vir die bestuur van die organisasie moet in paragraaf E 56 aangeteken word.
Die hoofrede waarvoor akkreditering verlang word, asook 'n aanduiding van ondervinding in die toepaslike veld, moet in paragraaf E 57 verstrek word.
Die infrastruktuur van die organisasie moet in paragraaf E 58 beskryf word.
n Beskrywing van die personeel se kwalifikasies moet in paragraaf E 59 verskaf word.
Die tydperk waarvoor die organisasie bestaan of as 'n vereniging funksioneer, moet in paragraaf E 60 aangedui word.
n Beskrywing van die gebied wat deur die organisasie gedek word, moet in paragraaf E 61 verskaf word.
n Beskrywing van hoe die registers bygehou sal word, moet in paragraaf E 62 verskaf word.
Die getal huidige lede moet in paragraaf E 63 aangedui word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aansoeker se regterwysvinger in paragraaf F 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie.
Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, afdruk van regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die aansoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf F 6 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.4 aangebring word.
skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
(byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 13 aanbring.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
Indien die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf H 2 aangeteken word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
Die bykomende voorwaardes met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 8 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
<fn>SAPS.I519a.2009-04-14.af.txt</fn>
n Aansoek om akkreditering vir sakedoeleindes moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ingehandig is, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR)moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, A 12945) wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om akkreditering goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering vir sakedoeleindes oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die rede vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering vir sakedoeleindes oorweeg.
kode van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die soort burgerskap moet in paragraaf E 2.1 met 'n X gemerk word.
Bewys van permanente verblyfreg moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Die identiteitsnommer van die aansoeker moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die aansoeker se geboortedatum (byvoorbeeld, 1960-01-01) moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf E 9 met 'n X gemerk word.
Die adres waar die aansoeker woonagtig is, moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige) moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is, moet sy/haar beroep (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af) in paragraaf E 15 aangeteken word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoorbeeld, Suidstraat 123, Sandton) moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 19.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.3 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 24.4 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf E 28 aangeteken word.
in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy se posadres moet in paragraaf E 31 aangeteken word.
Die straatadres van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 33 aangeteken word.
Werk: Die maatskappy se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 34.1 aangeteken word.
Die maatskappy se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 34.2 aangeteken word.
Die maatskappy se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 35 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf E 37 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf E 38 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf E 39 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf E 40 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 41 aangeteken word.
in paragraaf E 42 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 43 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 44 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 45 aangeteken word.
Die eerste proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 47 aangebring word.
moet in paragraaf E 48 aangebring word.
Die identiteitsnommer, volle naam, van en hoedanigheid van persone in beheer van of verantwoordelik vir die bestuur van die onderneming moet in paragraaf E 50 ingevul word.
n Motivering vir die doel en omvang waarvoor akkreditering verlang word, moet in paragraaf E 52 verstrek word.
n Beskrywing van die hoofdoel van die onderneming moet in paragraaf E 53 gegee word.
n Beskrywing van die veiligheidsmaatreëls wat ten opsigte van die stoor, vervoer en veilige bewaring van vuurwapens gevolg sal word, moet in paragraaf E54 gegee word.
n Beskrywing van hoe die registers bygehou sal word, moet in paragraaf E 55 gegee word.
n Beskrywing van die gebied wat beskerm moet word, moet in paragraaf E 57 gegee word.
Die getal persone aan wie vuurwapens uitgereik sal word, moet in paragraaf E 58 aangeteken word.
n Beskrywing van die toegangsbeheermaatreëls moet in paragraaf E 60 gegee word.
Die naam van die geakkrediteerde museum waar die vuurwapenversameling uitgestal sal word, moet in paragraaf E 63.1 aangeteken word.
Die akkreditasieregistrasienommer van die museum moet in paragraaf E 63.2 aangeteken word.
Indien ek enige valse verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf F 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, afdruk van regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om akkreditering aansoek doen, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die aansoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf F 6 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang van die polisiebeampte (in drukskrif) wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 7.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word indien die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
(byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat die aansoeker nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
nie op blote hoorsê nie.
Die aanbevole voorwaardes ten opsigte van die aansoek moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 8 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
<fn>SAPS.I519b.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om akkreditering as 'n amptelike instelling moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) dit ontvang.
Die aansoeker moet Afdeling D voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling E voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, A12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf B 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek is, moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf B 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om akkreditering goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf B 6 met 'n X merk.
'n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering as 'n amptelike instelling oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf B 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om akkreditering geweier word, moet die SVWR-beampte wat die aansoek weier paragraaf B 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die rede vir weiering in paragraaf B13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf B14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek weier, moet in paragraaf B15 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf B 16 aanbring.
'n Beamptekode word toegeken word aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om akkreditering as 'n amptelike instelling oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die naam van die staatsinstelling (byvoorbeeld, Boshoff Drukkers) moet in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf B 7 aangeteken word.
Die straatadres waar die aansoeker 'n saak bedryf moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedgekeur, moet in paragraaf B 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se straatadres moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Handtekening van beslissende beampte 4.
Die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf B 9 aanbring.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 6.1 aangeteken word.
Faks: Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 6.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf C 10 met 'n X aangedui word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die eerste proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 18 aangebring word.
Die tweede proefhandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 19 aangebring word.
n Motivering vir die aansoek om akkreditering moet in paragraaf C 21 verskaf word.
vuurwapens te besit, moet in paragraaf C 22 verskaf word.
n Beskrywing moet in paragraaf C 23 gegee word van hoe registers bygehou sal word rakende die uitreiking van vuurwapens en die prosedure waarvolgens vuurwapens gekontrolleer sal word.
'n Beskrywing moet in paragraaf C 24 gegee word van die plek waar die registers gehou sal word vir inspeksie deur 'n polisiebeampte.
n Beskrywing moet in paragraaf C 25 gegee word van die gekoppelde werkstasie wat in stand gehou sal word.
n Beskrywing moet in paragraaf C 26 gegee word van die doel waarvoor die vuurwapens benodig word.
Die besonderhede van die soort vuurwapens en die hoeveelheid ammunisie wat die amptelike instelling beoog om aan te skaf, moet in paragraaf C 27 verstrek word.
n Beskrywing van die veiligheidsbeheerprosedure rakende die veilige bewaring van vuurwapens en die geriewe vir die veilige bewaring van vuurwapens moet in paragraaf C 28 gegee word.
Indien ek vals inligting op hierdie vorm verstrek, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aansoeker se regterwysvinger in paragraaf D 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie.
Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, afdruk van regterwysvinger) moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om akkreditering moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf D 6 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aangebring word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf D 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf D 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf D 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf D 7.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf D 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf D 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf D 8.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf D 8.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf E 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf E 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf E 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf E 16 aangeteken word.
<fn>SAPS.I520.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n veelvuldige invoer- of uitvoerpermit/permanente invoer- of uitvoerpermit/tydelike invoer- of uitvoerpermit vir persoonlike gebruik moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Beslissende Beampte moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdelings D, E, G , I, J en K voltooi.
Die huidige eienaar van die vuurwapen(s) moet Afdeling F voltooi.
Indien 'n karweier gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling L voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling M voltooi.
Indien 'n genomineerde/gemagtigde persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling N voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling O voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte versoek is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die uistaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte goed-gekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beslis-sende beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit geweier is, moet die beslissende beampte wat die aansoek geweier het paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier is, moet die beslissende beampte die redes vir die weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beslis-sende beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet in paragraaf E 2.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die aansoeker moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf E 9 aangedui word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf E 10 met 'n X aangedui word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuig-kundige) moet in paragraaf E 15 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf E 16 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werkgewer se besigheidsadres moet in paragraaf E 19 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 20.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 22 aangeteken word.
in paragraaf 25.1.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.3 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.4 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die fisiese adres van die aansoeker moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in para-graaf E 33 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeed, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 34.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoor- beeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 34.2 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf E 37 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf E 38 met 'n X aangedui word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in para-graaf E 39 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in para-graaf E 40 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoorde-like persoon moet in paragraaf E 41 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 43 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 45 aangeteken word.
Die datum waaroop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is, moet in paragraaf E 47 aangeteken word.
in paragraaf E 48 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se van moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se voorletters moet in para-graaf F 3 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se volle name moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar van die vuurwapen woon, moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se woon-adres moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se posadres moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf F 11.1 aangeteken word.
577 5913, moet in paragraaf F 11.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
van die vuurwapen moet in paragraaf F 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 15 aangeteken word.
Die naam waaronder die huidige eienaar van die vuurwapen besig-heid bedryf, moet in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die registrasienommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 17 aangeteken word.
Die maatskappyregistrasie- of BK-nommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 18 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 19 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se posadres moet in paragraaf F 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar van die vuurwapen besigheid bedryf, moet in paragraaf F 21 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se besig-heidsadres moet in paragraaf F 22 aangeteken word.
Werk: Die huidige eienaar van die vuurwapen se werktelefoon-nommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 23.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die huidige eienaar van die vuurwapen (byvoorbeeld, (012) 667 1923) moet in paragraaf F 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf F 26 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 27 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in para-graaf F 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoorde-like persoon moet in paragraaf F 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf F 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf F 32 aangeteken word.
F 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 34 aangeteken word.
Die land waarvandaan die vuurwapens en/of ammunisie ingevoer sal word, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die land waarheen die vuurwapens en/of ammunisie uitgevoer sal word, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die hawe waar die vuurwapens en/of ammunisie die land sal binne-kom, in die geval van 'n invoerpermit, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die hawe waar die vuurwapens en/of ammunisie die land sal verlaat, in die geval van 'n uitvoerpermit, moet in paragaraaf G 4 aangeteken word.
Die rede vir die aansoek om die invoer-/uitvoer-/deurgangspermit moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die datum waarop die invoer/uitvoer sal geskied, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
Die datum vanaf wanneer die permit benodig word, moet in paragraaf G 9.1 aangeteken word.
Die datum tot wanneer die permit benodig word, moet in paragraaf G 9.2 aangeteken word.
Die registrasienommer van die karweier moet in paragraaf H 1 aan-geteken word.
Die karweier se naam en van moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die naam waaronder die karweier handel dryf, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die metode wat gebruik sal word om die vuurwapens/ammunisie te vervoer, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die naam en van van die die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die selfoonnommer van die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die geldigheid van die karweier se permit moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die vervoerroete wat die karweier sal gebruik, moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die soort, aksie, kaliber, model, fabrikaat, reeksnommer van die raam of romp, en reeksnommer van die loop van die vuurwapen(s) moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die soort en hoeveelheid ammunisie moet in paragraaf I 2 aange-teken word.
Hiermee verklaar ek dat die bogenoemde vuurwapen(s) regmatig in my besit is en dat ek van voornemens is om dit aan die aansoeker te verkoop of te voorsien sodra die nodige permit(te) bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen moet in paragraaf I 4.1 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon wat tans in besit van die vuurwapen is die aansoek teken, moet in paragraaf I 4.2 aangeteken word.
Die handtekening van die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen moet in paragraaf I 4.3 aangebring word.
Die plek waar die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen die aansoek teken, moet in paragraaf I 4.4 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte in paragraaf J 3 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 4 aangeteken word.
AFDELING K: Voltooi hierdie afdeling slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf K 1 geneem word, in die teen-woordigheid van 'n getuie en moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf K 2 aangeteken word.
moet in paragraaf K 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die permit aansoek doen, moet in paragraaf K 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf K 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf L 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf L 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf L 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf L 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf L 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf L 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf L 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf L 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf L 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf L 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf L 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf L 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf L 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf L 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf L 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf L 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf L 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier vir hom/haar om aansoek te doen om 'n permit moet in paragraaf M 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf M 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in para- graaf M 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf M 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf M 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf M 7 aangeteken word.
Die naam en van van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 2 aangeteken word.
Die datum waarop die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoek onderteken, moet in paragraaf N 3 aangeteken word.
Die handtekening van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 4 aangebring word.
Die dorp/stad waar die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoekvorm onderteken, moet in paragraaf N 5 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf O 2 aangeteken word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
O 3 aange- teken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekom-missaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf O 4 aan-geteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf O 5 aangeteken word.
moet in paragraaf O 7 aan- gebring word.
O 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I520a.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n veelvuldige invoer- of uitvoerpermit/permanente invoer- of uitvoerpermit/tydelike invoer-of uitvoerpermit vir handelaars, vervaardigers en wapensmede moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Beslissende Beampte moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdelings D, E, G , I, J en K voltooi.
Die huidige eienaar van die vuurwapen(s) moet Afdeling F voltooi.
Indien 'n karweier gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling L voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling M voltooi.
Indien 'n genomineerde/gemagtigde persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling N voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling O voltooi.
Die Keurkomitee moet Afdeling P voltooi.
Die NCACC moet Afdeling Q voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
polisiestasie of die aansoeker versoek, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte versoek is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte goed-gekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beslis-sende beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit geweier is, moet die beslissende beampte wat die aansoek geweier het paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier is, moet die beslissende beampte die redes vir die weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beslissende beampte geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beslis-sende beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet in paragraaf E 2.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die aansoeker moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf E 9 aangedui word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf E 10 met 'n X aangedui word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 14 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuig-kundige) moet in paragraaf E 15 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf E 16 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die besigheidsadres van die aansoeker se werkgewer (byvoorbeeld, Weststraat 321, Sandton) moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se werkgewer se besigheidsadres moet in paragraaf E 19 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf E 20.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
in paragraaf E 22 aangeteken word.
in paragraaf 25.1.1 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.3 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf E 25.4 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die fisiese adres van die aansoeker moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in para-graaf E 33 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeed, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 34.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoor- beeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 34.2 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf E 37 aangeteken word.
Die soort burgerskap moet in paragraaf E 38 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in para-graaf E 39 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in para-graaf E 40 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoorde-like persoon moet in paragraaf E 41 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf E 43 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 45 aangeteken word.
Die datum waaroop die bestaande bevoegdheidsertifikaat uitgereik is, moet in paragraaf E 47 aangeteken word.
Die vervaldatum van die bestaande bevoegdheidsertifikaat moet in paragraaf E 48 aangeteken word.
F 2 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se voorletters moet in para-graaf F 3 aangeteken word.
Die huidige eienaar van die vuurwapen se volle name moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar van die vuurwapen woon, moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se woon-dres moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se posadres moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf F 11.1 aangeteken word.
577 5913, moet in paragraaf F 11.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 13 aangeteken word.
n X in paragraaf F 14 aangedui word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die huidige eienaar van die vuurwapen besig-heid bedryf, moet in paragraaf F 17 aangeteken word.
Die registrasienommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 18 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 19 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se posadres moet in paragraaf F 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar van die vuurwapen besigheid bedryf, moet in paragraaf F 21 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar van die vuurwapen se besig-heidsadres moet in paragraaf F 22 aangeteken word.
Werk: Die huidige eienaar van die vuurwapen se werktelefoon-nommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 23.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die huidige eienaar van die vuurwapen (byvoorbeeld, (012) 667 1923) moet in paragraaf F 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf F 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf F 27 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 28 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoorde-like persoon moet in paragraaf F 29 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf F 30 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf F 31 aangeteken word.
F 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 33 aangeteken word.
Die land waarvandaan die vuurwapens en/of ammunisie ingevoer sal word, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die land waarheen die vuurwapens en/of ammunisie uitgevoer sal word, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die hawe waar die vuurwapens en/of ammunisie die land sal binne-kom, in die geval van 'n invoerpermit, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die hawe waar die vuurwapens en/of ammunisie die land sal verlaat, in die geval van 'n uitvoerpermit, moet in paragaraaf G 4 aangeteken word.
Die rede vir die aansoek om die invoer-/uitvoer-/deurgangspermit moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die datum waarop die invoer/uitvoer sal geskied, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
Die datum vanaf wanneer die permit benodig word, moet in paragraaf G 9.1 aangeteken word.
Die datum tot wanneer die permit benodig word, moet in paragraaf G 9.2 aangeteken word.
Die registrasienommer van die karweier moet in paragraaf H 1 aan-geteken word.
Die karweier se naam en van moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die naam waaronder die karweier handel dryf, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die metode wat gebruiksal word om die vuurwapens/ammunisie te vervoer, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die naam en van van die die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die soort identifikasie wat van toepassing is op die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 6 met 'n X gemerk word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse burger moet bewys van permanente verblyf ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
Die selfoonnommer van die karweier se verantwoordelike persoon moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die geldigheid van die karweier se permit moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die vervoerroete wat die karweier sal gebruik, moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die soort, aksie, kaliber, model, fabrikaat, reeksnommer van die raam of romp, en reeksnommer van die loop van die vuurwapen(s) moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die soort en hoeveelheid ammunisie moet in paragraaf I 2 aange-teken word.
Hiermee verklaar ek dat die bogenoemde vuurwapen(s) regmatig in my besit is en dat ek van voornemens is om dit aan die aansoeker te verkoop of te voorsien sodra die nodige permit(te) bekom is en dat die besonderhede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen moet in paragraaf I 4.1 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon wat tans in besit van die vuurwapen is die aansoek teken, moet in paragraaf I 4.2 aangeteken word.
Die handtekening van die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen moet in paragraaf I 4.3 aangebring word.
Die plek waar die persoon wat tans in besit is van die vuurwapen die aansoek teken, moet in paragraaf I 4.4 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte in paragraaf J 3 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf J 4 aangeteken word.
AFDELING K: Voltooi hierdie afdeling slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
moet deur die polisiebeampte in paragraaf K 1 geneem word, in die teen-woordigheid van 'n getuie en moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf K 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf K 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die permit aansoek doen, moet in paragraaf K 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf K 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf K 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf K 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf L 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf L 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf L 3 aange-teken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf L 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf L 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf L 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf L 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf L 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf L 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf L 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf L 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf L 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf L 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf L 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf L 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf L 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier vir hom/haar om aansoek te doen om 'n permit moet in paragraaf M 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf M 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in para- graaf M 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf M 5 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf M 6 aangebring word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf M 7 aangeteken word.
Die naam en van van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 2 aangeteken word.
Die datum waarop die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoek onderteken, moet in paragraaf N 3 aangeteken word.
Die handtekening van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf N 4 aangebring word.
Die dorp/stad waar die genomineerde/gemagtigde persoon die aansoekvorm onderteken, moet in paragraaf N 5 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf O 2 aangeteken word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
paragraaf O 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekom-missaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf O 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf O 5 aangeteken word.
moet in paragraaf O 7 aan- gebring word.
Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf O 8 aangeteken word.
Die vereiste aanbeveling met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf P 2 aangedui word.
Die vereiste aanbeveling met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf Q 2 aangedui word.
<fn>SAPS.I520b.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n permit om vuurwapens en ammunisie te karwei, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling H voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling I voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, A 12945) wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet in paragraaf D 2.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die aansoeker se geboortedatum (byvoorbeeld, 1960-01-01) moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die aansoeker se ouderdom moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se geslag moet in paragraaf D 10 met 'n X gemerk word.
Die aansoeker se straatadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige) moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf D 16 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf D 17 aangedui word.
Die straatadres waar die aansoeker werk of 'n saak bedryf (byvoorbeeld, Suidstraat 321, Sandton), moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 20.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D25.1.1 met 'n X gemerk word.
moet in paragraaf D 25.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D 25.3 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D 25.4 aangeteken word.
moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
in paragraaf D 31 ingevul word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die straatadres waar die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 34 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 36.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 36.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 37 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf D 39 aangeteken word.
Die toepaslike soort burgerskap moet in paragraaf D 40 met 'n X gemerk word.
Bewys van permanente verblyfreg moet ingedien word indien 'n aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 41 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 42 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 43 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf D 44 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 45 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 46 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 47 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf E 1 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside), moet in paragraaf E 1.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 79/10/2002) van die oortreding moet in paragraaf E 1.2 aangeteken word.
paragraaf E 1.3 verstrek word.
Die vonnis wat opgelê is (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf), moet in paragraaf E 1.4 aangeteken word.
(byvoorbeeld, Pretoria-Noord), moet in paragraaf E 1.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 79/10/2002) van die oortreding moet in paragraaf E 1.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, roekelose en nalatige bestuur) moet in paragraaf E 1.7 verstrek word.
Die vonnis wat opgelê is (byvoorbeeld, betaling van R1 000 skulderkenning), moet in paragraaf E 1.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf E 2 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Hillbrow) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 2.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 60/01/2003) van die hangende saak moet in paragraaf E 2.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, besit van dagga) in die hangende saak moet in paragraaf E 2.3 verstrek word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Brooklyn) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 2.4 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 200/06/2002) van die hangende saak moet in paragraaf E 2.5 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) in die hangende saak moet in paragraaf E 2.6 verstrek word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf E 3 met 'n X.
vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf E 3.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld,151/10/2002) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf E 3.2 aangeteken word.
Die omstandighede waarin die vuurwapen verlore geraak het of gesteel is (byvoorgeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf E 3.3 verstrek word.
in paragraaf E 3.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf E 3.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 95/02/1999) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf E 3.6 aangeteken word.
Die omstandighede waarin die vuurwapen verlore geraak het of gesteel is (byvoorbeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf E 3.7 verstrek word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoorbeeld, Parabellum 9 mm-pistool, reeks-nr A4671, Astra) moet in paragraaf E 3.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraf E 4 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 4.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf E 4.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf E 4.3 verstrek word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1 200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf E 4.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 4.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 180/10/2002) moet in paragraaf E 4.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf E 4.7 verstrek word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, nie skuldig) moet in paragraaf E 4.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf E 5 met 'n X.
die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 5.1 verstrek word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf E 5.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf E 5.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop die aansoeker onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf E 5.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir 'n onbepaalde tydperk deur die hof) moet in paragraaf E 5.5 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf E 5.6 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 4/2003) moet in paragraaf E 5.7 aangeteken word.
n Beskrywing van die ondersoek/oortreding (byvoorbeeld, huishoudelike geweld - finale hofbevel) moet in paragraaf E 5.8 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop die aansoeker onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf E 5.9 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir vyf jaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens) moet in paragraaf E 5.10 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf E 6 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) wat die vuurwapen gekonfiskeer het, moet in paragraaf E 6.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer byvoorbeeld, 179/10/2002 wat toegeken is aan die konfiskering moet in paragraaf E 6.2 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf E 6.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeurd verklaar aan die staat deur die hof) moet in paragraaf E 6.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Brits) wat die vuurwapen gekonfiskeer het, moet in paragraaf E 6.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 120/07/2001) wat toegeken is aan die konfiskering moet in paragraaf E 6.6 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, wildstelery) moet in paragraaf E 6.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeurd verklaar aan die staat deur die hof) moet in paragraaf E 6.8 aangeteken word.
n Beskrywing van die tweerigting-kommunikasiestelsel moet in paragraaf E 7 gegee word.
n Beskrywing van die veiligheidsmeganismes wat aan voertuie aangebring is, moet in paragraaf E 8 gegee word.
n Beskrywing van die voorsorgmaatreëls vir sekuriteit moet in paragraaf E 9 gegee word.
n Beskrywing van hoe die voorgeskrewe registers bygehou sal word, moet in paragraaf E 10 gegee word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
n Onlangse kleurfoto van die aansoeker moet in paragraaf F 1 aangebring word. Die foto mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet in kleur wees en mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoortfoto wees.
die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
S Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril ophê met die neem van die foto nie.
S Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet agterop die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
S Die aansoeker moet in swart ink teken.
Die aansoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf F 2 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf F 3 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie.
afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om die permit moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 8.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 9.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
7.1 Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 13 aanbring.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf G 15 aangeteken word.
nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier vir hom/haar om aansoek te doen om 'n permit moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die aansoeker se ouer/voog moet sy/haar handtekening in paragraaf H 6 aanbring.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf H 7 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf I 2 aangeteken word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
Die aanbevole voorwaardes met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf I 3 verstrek word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
I 6 aangeteken word.
Aanbeveel X Nie aanbeveel nie aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf I 8 aanbring.
<fn>SAPS.I520c.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Aansoek om 'n permit om ammunisie te versamel, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die aansoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D en E voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling F voltooi.
'n Ouer of voog van 'n aansoeker jonger as 18 jaar moet Afdeling G voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte moet Afdeling H voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, A 12945) wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die SVWR-beampte versoek word, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n permit geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die aansoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat aansoeke om permitte oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet in paragraaf D 2.1 met 'n X gemerk word.
aansoeker nie 'n SA-burger is nie.
Die identiteitsnommer van die aansoeker moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die aansoeker moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker woonagtig is, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die soort woning van die aansoeker moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die aansoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige) moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Indien die aansoeker selfwerksaam is (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af), moet dit in paragraaf D 14 aangedui word.
Die naam van die aansoeker se werkgewer of onderneming (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf D 15 aangedui word.
Die straatadres waar die aansoeker werk of 'n saak bedryf (byvoorbeeld, Suidstraat 321, Sandton), moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 18.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die aansoeker se huwelikstaat moet in paragraaf D 21.
Die soort identifikasie van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D 22.1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D 22.2 aangeteken word.
Die paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se gade/lewensmaat moet in paragraaf D 22.3 aangeteken word.
moet in paragraaf D 25 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker 'n saak bedryf moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 32.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 32.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 36 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 37 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 38 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 39 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf D 40 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 41 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 43 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X gemerk word.
Die rede(s) vir die aansoek om'n permit om ammunisie te versamel moet in paragraaf D 46 aangeteken word.
Indien meer as 200 patrone van enige spesifieke kaliber benodig word, moet die rede(s) daarvoor in paragraaf D 47 verstrek word.
Die toepaslike antwoord in paragraaf D 49 moet met 'n X gemerk word.
Die naam van die geakkrediteerde vereniging waaraan die aansoeker behoort, moet in paragraaf D 50 verstrek word.
Die registrasienommoer van die betrokke geakkrediteerde vereniging moet in paragraaf D 51 aangeteken word.
Die aansoeker se lidnommer moet in paragraaf D 52 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker by die geakkrediteerde vereniging aangesluit het, moet in paragraaf D 53 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se lidmaatskap verval, moet in paragraaf D 54 aangeteken word.
n Beskrywing van die plek waar die ammunisie geberg sal word, moet in paragraaf D 55 verstrek word.
Die wyse waarop die ammunisie uitgestal sal word, moet in paragraaf D 56 aangedui word.
Die datum waarop die museum akkreditering verkry het, moet in paragraaf D 58.3 aangeteken word.
Die wyse waarop die ammunisie uitgestal sal word, moet in paragraaf D 58.4 aangedui word.
Merk die toepaslike antwoord met 'n X.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Sunnyside), moet in paragraaf D 60.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 79/10/2002) van die oortreding moet in paragraaf D 60.2 aangeteken word.
paragraaf D 60.3 verstrek word.
Die vonnis wat opgelê is (byvoorbeeld, R200 of 12 maande gevangenisstraf), moet in paragraaf D 60.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die saak geregistreer is (byvoorbeeld, Pretoria-Noord), moet in paragraaf D 60.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 79/10/2002) van die oortreding moet in paragraaf D 60.6 aangeteken word.
bestuur moet in paragraaf D 60.7 verstrek word.
Die vonnis wat opgelê is (byvoorbeeld, betaling van R1 000 skulderkenning), moet in paragraaf D 60.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf D 61 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Hillbrow) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 61.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 60/01/2003) van die hangende saak moet in paragraaf D 61.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, besit van dagga) in die hangende saak moet in paragraaf D 61.3 verstrek word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Brooklyn) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 61.4 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 200/06/2002) van die hangende saak moet in paragraaf D 61.5 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, aanranding) in die hangende saak moet in paragraaf D 61.6 verstrek word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf D 62 met 'n X.
vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf D 62.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld,151/10/2002) van die saak wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf D 62.2 aangeteken word.
Die omstandighede waarin die vuurwapen verlore geraak het of gesteel is (byvoorgeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf D 62.3 verstrek word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoorbeeld, Parabellum 9 mm-pistool, reeks-nr 1234, CZ) moet in paragraaf D 62.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf D 62.5 aangeteken word.
wat geopen is toe die vuurwapen as verlore/gesteel aangemeld is, moet in paragraaf D 62.6 aangeteken word.
Die omstandighede waarin die vuurwapen verlore geraak het of gesteel is (byvoorbeeld, diefstal van aktetas), moet in paragraaf D 62.7 verstrek word.
Die besonderhede van die verlore/gesteelde vuurwapen (byvoorbeeld, Parabellum 9 mm-pistool, reeks-nr A4671, Astra) moet in paragraaf D 62.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraf D 63 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Pretoria Sentraal) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 63.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf D 63.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf D 63.3 verstrek word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, R1 200 of 12 maande gevangenisstraf) moet in paragraaf D 63.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 63.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak (byvoorbeeld, 180/10/2002) moet in paragraaf D 63.6 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf D 63.7 verstrek word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, nie skuldig) moet in paragraaf D 63.8 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf D 64 met 'n X.
die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 64.1 verstrek word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 44/03/1999) moet in paragraaf D 64.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die oortreding/ondersoek (byvoorbeeld, nalatige verlies van vuurwapen) moet in paragraaf D 64.3 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 1999-03-12) waarop die aansoeker onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf D 64.4 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir 'n onbepaalde tydperk deur die hof) moet in paragraaf D 64.5 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 64.6 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak/ondersoek (byvoorbeeld, 4/2003) moet in paragraaf D 64.7 aangeteken word.
n Beskrywing van die ondersoek/oortreding (byvoorbeeld, huishoudelike geweld - finale hofbevel) moet in paragraaf D 64.8 aangeteken word.
Die datum (byvoorbeeld, 2003-03-12) waarop die aansoeker onbevoeg verklaar is om 'n vuurwapen te besit, moet in paragraaf D 64.9 aangeteken word.
Die tydperk van onbevoegdheid (byvoorbeeld, onbevoeg verklaar vir vyf jaar deur die Suid-Afrikaanse Polisiediens) moet in paragraaf D 64.10 aangeteken word.
Merk die toepaslike antwoord in paragraaf D 65 met 'n X.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) wat die vuurwapen gekonfiskeer het, moet in paragraaf D 65.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer byvoorbeeld, 179/10/2002 wat toegeken is aan die konfiskering moet in paragraaf D 65.2 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, aanranding) moet in paragraaf D 65.3 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeurd verklaar aan die staat deur die hof) moet in paragraaf D 65.4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Brits) wat die vuurwapen gekonfiskeer het, moet in paragraaf D 65.5 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer (byvoorbeeld, 120/07/2001) wat toegeken is aan die konfiskering moet in paragraaf D 65.6 aangeteken word.
Die omstandighede rondom die konfiskering (byvoorbeeld, wildstelery) moet in paragraaf D 65.7 aangeteken word.
Die uitslag van die saak (byvoorbeeld, verbeurd verklaar aan die staat deur die hof) moet in paragraaf D 65.8 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
aangebring word. Die foto mag nie die tabel oorskry nie.
Die foto moet 'n standaard paspoortfoto wees.
S Die foto moet 'n volle vooraansig van die kop en skouers van die aansoeker wees.
S Die agtergrond van die foto moet effe kleur wees.
S Die aansoeker mag nie 'n hoed of sonbril ophê met die neem van die foto nie.
S Die aansoeker se naam en identiteitsnommer moet agterop die foto geskryf word voordat dit op die vorm vasgesit word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf E 2 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aangebring word. Die handtekening mag nie die tabel oorskry nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf E 3 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen om die permit moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 8.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 8.4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 9.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf E 9.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
7.1 Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die naam en van van die aansoeker se ouer/voog wat toestemming gee of weier vir hom/haar om aansoek te doen om 'n permit moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer (indien van toepassing) van die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Enige opmerkings deur die aansoeker se ouer/voog moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die aansoeker se ouer/voog moet sy/haar handtekening in paragraaf G 6 aanbring.
Die dorp/stad waar die aansoeker se ouer/voog toestemming gegee of geweier het, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf H 2 aangeteken word. Die motivering moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
Die bykomende voorwaardes met betrekking tot die aansoek moet in paragraaf H 3 verstrek word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 8 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
<fn>SAPS.I520d.2009-04-14.af.txt</fn>
n Aansoek om vergoeding moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie wat die aansoek op rekenaar vaslê, moet Afdeling A invul.
Die polisiestasie wat die aansoek ontvang, moet Afdeling B invul.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C invul.
Die aansoeker moet Afdelings D, E en F invul.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G invul.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte moet Afdeling H invul.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is (byvoorbeeld, C12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
beeld, Brooklyn, moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die polisiebeampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om vergoeding goedgekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die vergoedingsbedrag wat betaal sal word, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangebring word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die polisiebeampte by die SVWR uitstaande of bykomende inligting van die stasie of aansoeker verlang, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om vergoeding oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Indien die aansoek om vergoeding geweier is, moet die Beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het paragraaf C 13 met 'n X merk.
Wanneer 'n aansoek geweier is, moet die Beampte by die SVWR die rede(s) vir weiering in paragraaf C 14 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 17 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om vergoeding oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet in paragraaf D 2.1. met 'n X aangedui word.
In geval van 'n nie-SA-burger, moet bewys van permanente verblyf verstrek word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 12.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die registrasienommer van die aansoeker moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die fisiese adres van waar die aansoeker besigheid bedryf moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die ska-kelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913) moet in paragraaf D 23.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf D 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf D 27 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 34 aangeteken word.
Die posadres van die verteenwoordiger moet in paragraaf D 37 aangeteken word.
Die poskode van die verteenwoordiger se posadres moet in paragraaf D 38 aangeteken word.
Huis: Die verteenwoordiger se huistelefoonnommer, insluitend die areakode, (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 39.1 aangeteken word.
Werk: Die verteenwoordiger se werktelefoonnommer, insluitend die areakode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 39.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verteen-woordiger moet in paragraaf D 39.3 aangeteken word.
Die e-pos adres (indien van toepassing) van die verteenwoordiger moet in paragraaf D 41 aangeteken word.
Die toepaslike soort lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 43 aangeteken word.
Die nommer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 44 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf D 46 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 47 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf D 48 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 49 aangeteken word.
Die reeksnommer op die loop moet in paragraaf D 50 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf D 50.1 aangeteken word.
Die reeksnommer op die raam moet in paragraaf D 51 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf D 51.1 aangeteken word.
Die reeksnommer op die romp moet in paragraaf D 52 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf D 52.1 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die vuurwapen oorgegee of verbeur is, moet in paragraaf D 54 aangeteken word.
Die verwysingsnommer in die SAPD 13-register van die polisiestasie waar die vuurwapen ingegee is, moet in paragraaf D 55 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die areakode, van die verteenwoordiger moet in paragraaf D 40 aangeteken word.
Die verwysingsnommer van die saak by die betrokke polisiestasie moet in paragraaf D 56 aangeteken word.
Die vergoedingsbedrag wat verlang word moet in woorde in paragraaf D 59 aangeteken word.
Die voorletters en van van die rekeninghouer moet in paragraaf D 61 aangeteken word.
Die aansoeker se soort rekening moet in paragraaf D 62 aangeteken word.
Die aansoeker se rekeningnommer moet in paragraaf D 63 aangeteken word.
Die naam van die aansoeker se bank moet in paragraaf D 64 aangeteken word.
Die naam van die tak van die aansoeker se bank waar sy/haar rekening is moet in paragraaf D 65 aangeteken word.
Die takkode van die aansoeker se bank moet in paragraaf D 66 aangeteken word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker die aansoek teken, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in paragraaf E 4 aangebring word.
Die plek waar die aansoeker die aansoekvorm teken moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die verteenwoordiger moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die datum waarop die verteenwoordiger die aansoek teken moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die handtekening van die verteenwoordiger moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die plek waar die verteenwoordiger die aansoekvorm teken moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf F 1 geneem word, in die teen-woordigheid van 'n getuie en moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker wat om die permit aansoek doen, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker om die permit aansoek doen, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf F 6.3 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf F 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf G 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aange-teken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die rede(s) vir die aanbeveling moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 6 aangedui word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 7 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte wat die aanbeveling gemaak het moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van verlore of gesteelde lisensies, permitte, sertifikate en magtigings moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie kennisgewingsvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, N12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die tipe vuurwapen moet in paragraaf C 8.1 aangeteken word.
Die vuurwapen se kaliber moet in paragraaf C 8.2 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf C 8.3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf C 8.4 aangeteken word.
Die reeksnommer van die loop moet in paragraaf C 8.5 aangeteken word.
Die reeksnommer van die raam moet in paragraaf C 8.6 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp moet in paragraaf C 8.7 aangeteken word.
Daar moet in paragraaf 9 met 'n X aangedui word of die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging verloor of gesteel is.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die voorval waarin die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging verloor of gesteel is, moet in paragraaf C 10 beskryf word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die kennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die toepaslike besonderhede van die lisensie, datum van uitreiking, en vervaldatum, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
In geval van 'n lisensie of tydelike magtiging om 'n vuurwapen te besit, moet die besonderhede van die vuurwapen(s) voorsien word.
Die datum waarop die verlies of diefstal van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging ontdek is, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die tyd toe die verlies aangemeld is, moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die datum waarop die verlies aangemeld is, moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Daar moet met 'n X in paragraaf D 1.1 aangedui word of die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging 'n identiteits-/paspoortnommer het.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die van van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die voorletters van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging woon, moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se woonadres, moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres, moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf D 10.1 aangeteken word.
577 5913 moet in paragraaf D 10.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die area skakelkode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging handel dryf, moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se registrasienommer moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging besigheid doen, moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se besigheidsadres moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Werk: Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 23.1 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf D 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identiteits-/paspoortnommer moet met 'n X in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres, moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 34 aangeteken word.
Indien 'n lisensie, permit of magtiging verlore raak of gesteel word, moet die houer daarvan die Registrateur binne 24 uur van die ontdekking van die verlies of diefstal daarvan in kennis stel.
Die handtekening van die aanmelder moet in paragraaf D 36 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder, moet in paragraaf D 37 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die aanmelder moet in paragraaf D 38 aangeteken word.
Indien die aanmelder nie die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging is nie, moet die aanmelder se verwantskap met die houer in paragraaf D 39 gestel word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing onderteken moet in paragraaf E 1 aangebring word.
Die datum waarop die polisiebeampte die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing onderteken moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die polisiebeampte die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing onderteken moet in paragraaf E 5 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die polisiebeampte die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in paragraaf F 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing op die Vuurwapenbeheerstelsel vaslê, moet in pargraaf F 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521a.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van staking van bedryf van besigheid moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die datumstempel van die polisiestasie wat dit ontvang.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, C 12945) wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die SAPD 13-verwysingsnommer wat toegeken is aan die kennisgewing moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat toegeken is aan die kennisgewing (byvoorbeeld, 135/2002) moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die van van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
magtiging moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging woonagtig is, moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die poskode van die woonadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die poskode van die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Huis: Die huistelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 10.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 10.2 aangeteken word.
10.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die poskode van die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die straatadres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die poskode van die besigheidsadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakeldode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 21.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 21.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf C 25 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf C 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf C 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf C 28 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf C 29 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die rede(s) waarom die bedryf van die besigheid gestaak word, moet in paragraaf C 33 verstrek word.
Die datum waarop opgehou sal word om die besigheid te bedryf, moet in paragraaf C 34 aangeteken word.
Die straatadres van die perseel waar die vuurwapen(s) bewaar sal word totdat daaroor beskik word, moet in paragraaf C 35 aangeteken word.
Die poskode van die straatadres van die perseel waar die vuurwapen(s) bewaar sal word totdat daaroor beskik word, moet in paragraaf C 36 aangeteken word.
beskik sal word, moet in paragraaf C 37 verstrek word.
Die toepaslike besonderhede van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 1 uiteengesit word.
aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die aanmelder moet sy/haar handtekening in paragraaf E 3 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aanmelder se regterwysvinger in paragraaf F 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. As die aanmelder nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.2 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf F 6.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 6.4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf F 7.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aanmelder tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word (byvoorbeeld (011) 557 1923).
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die vorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aanmelder verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aanmelder bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aanmelder bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die uitslag van die inspeksie van die vuurwapens moet in paragraaf H 1 verstrek word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet sy/haar opmerkings in paragraaf H 3 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf H 4 aangebring word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf H 6 aangebring word.
H 9 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521b.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van verandering van adres moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat dit ontvang.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, C 12945) wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode (byvoorbeeld, 47) van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is, moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat toegeken is aan die kennisgewing (byvoorbeeld, 135/2002) moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
magtiging moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die nuwe adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging woonagtig is, moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die nuwe poskode van die woonadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die nuwe posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die nuwe poskode van die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf C 10.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 10.2 aangeteken word.
10.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die van van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
of magtiging moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die nuwe poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die nuwe straatadres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die nuwe poskode van die besigheidsadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Werk: Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 22.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 22.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf C 26 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf C 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf C 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf C 29 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Daar moet in paragraaf C 34 aangedui word of addisionele vuurwapenlisensiehouer(s) op die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se naam geregistreer is.
Die soort identifikasie van die addisionele houer van die lisensie, permit sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 35.1 met 'n X gemerk word.
Die paspoortnommer van die addisionele houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 37 aangeteken word.
of magtiging moet in paragraaf C 38 aangeteken word.
sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 39 aangeteken word.
Die soort lisensie moet in paragraaf C 40 aangeteken word.
Die lisensienommer moet in paragraaf C 41 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging uitgereik is, moet in paragraaf C 42 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging verval, moet in paragraaf C 43 aangeteken word.
Die toepaslike antwoord moet in paragraaf C 46 met 'n X gemerk word.
n Kort beskrywing van die kluis, brandkamer en/of toestel moet in paragraaf 46 gegee word.
aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aanmelder se regterwysvinger in paragraaf E 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. As die aanmelder nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.2 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf E 6.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 6.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf E 7.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf E 7.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aanmelder nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewing vir die aanmelder tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die vorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aanmelder verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aanmelder bystaan, moet in paragraaf F 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aanmelder bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521c.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Kennisgewing van 'n verandering in omstandighede, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie kennisgewingsvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die kennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die soort identiteits-/paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet met 'n X in paragraaf C 1.1 aangedui word.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die van van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die voorletters van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging woon, moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die poskode van die woonadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die poskode van die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Huis: Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se huistelefoonnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 10.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitende die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging handel dryf, moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die fisiese adres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se besigheidsares, moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Werk: Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se werktelefoonnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 22.1 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se faksnommer, insluitende die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 22.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing), van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identiteits-/paspoortnommer, moet met 'n X in paragraaf C 26 aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf C 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf C 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing), moet in paragraaf C 29 aangeteken word.
Die woonadres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Die soort, nommer en datum van uitreiking van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 35 aangeteken word.
n Beskrywing van die verandering in omstandighede, moet in paragraaf C 37 aangeteken word.
Indien ek 'n vals stelling op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing ingee, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder die kennisgewing ingee, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die handtekening van die aanmelder moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte in paragraaf D 3 aangebring word.
Die stad/dorp waar die aanmelder die kennisgewing ingee, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die afdruk van die wysvinger van die aanmelder se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf E 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem is, moet in paraaf E 3 geneem word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wie se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aanmelder se vingerafdruk geneem is, meot in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf E 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree moet in paragraaf E 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewingsvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf F 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die kennisgewingsvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aanmelder bystaan, moet in para-graaf F 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aanmelder bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf F 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aanmelder bystaan, moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf L 8 aangeteken word.
in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasie-kommissaris die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521d.2009-04-14.af.txt</fn>
handelsagent moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
datumstempel van die polisiestasie waar dit ontvang is.
moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n nuwe perseel goedgekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, N12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die SAPD-Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die kennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die datum waarop die beampte by die SVWR die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om nuwe persele oorweeg, toegeken word. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek om 'n nuwe perseel geweier word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek weier, paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien 'n aansoek geweier word, moet die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Uitstaande/Bykomende inligting verlang 14.
Indien die beampte by die SVWR bykomende inligting van die polisiestasie of die aansoeker aanvra, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die beampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die datum waarop die beampte by die SVWR die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die beamptekode is 'n kode wat aan elke beampte by die SVWR wat aansoeke om nuwe persele oorweeg, toegeken word. Die kode van die beampte by die SVWR wat die aansoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die aansoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf E 1.1 aangedui word.
Die aansoeker se identiteitsnomer moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die aansoeker se paspoortnommer moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres, moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf E 10.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die area skakelkode, moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die aansoeker moet in paragraaf E 15 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die aansoeker se registrasienommer moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf E 19 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker besigheid doen, moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 22 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 23.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die aansoeker, moet in paragraaf E 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf E 26 aangeteken word.
paspoortnommer moet in paragraaf E 27 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteits-/paspoortnommer, moet in paragraaf E 28 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres, moet in paragraaf E 31 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 33 aangeteken word.
Die vereiste besonderhede van die bestaande lisensie, moet in paragraaf F 1 aangeteken word. Die soort lisensie, lisensienommer, datum uitgereik en vervaldatum moet verskaf word.
Die fisiese adres, insluitend die kode, van die voorgestelde perseel waarop sake gedoen sal word, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
n Klassifikasie van die voorgestelde perseel moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
n Beskrywing van die perseel, met verwysing na die ligging en omliggende geboue, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
n Beskrywing van die alarmstelsel moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
n Beskrywing van die ligging en besonderhede van die kluis of brandkluis waarin voorrade van vuurwapen en ammunisie gehou sal word moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
n Beskrywing van die diefwering moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
n Beskrywing van enige ander sekuriteitskenmerke moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Voorsien 'n beskrywing van die werkstasie wat u registers aan die Sentrale Databasis sal koppel. In geval van 'n handelaar of wapensmid, verstrek die rede(s) waarom die Registrateur u moet vrystel van die instandhouding van 'n gekoppelde werkstasie.
Die datum van aanvang van besigheid op nuwe perseel moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf G 1 aageteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om die verandering van die perseel van 'n handelsagent, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die handtekening van die aansoeker moet in die teenwoordigheid van die polisiebeampte in paragraaf G 3 aangebring word.
Die stad/dorp waar die aansoeker aansoek doen om die verandering van die perseel van 'n handelsagent, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
AFDELING H: Voltooi slegs as die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aansoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf H 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly.
As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die aansoeker die aansoek teken, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewingsvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf I 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf I 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf I 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die kennisgewingsvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf I 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf I 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf I 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
'n Verslag oor 'n inspeksie van die perseel moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die bykomende voorwaardes wat deur die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris gemaak is, moet in pragraaf J 3 aangeteken word.
n Aanbeveling ten opsigte van die aansoek moet in paragraaf J 4 aangeteken word. Die motivering moet op feite gebaseer wees, en nie net op hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf J 5 aangeteken word.
paragraaf J 6 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf J 7 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasie-kommissaris die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf J 8 aangeteken word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf J 9 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf J 10 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521e.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Kennisgewing by die aanstelling van 'n nuwe verantwoordelike persoon vir 'n regspersoon moet in onuitwisbare swart ink voltooi word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie kennisgewingsvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, N12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die kennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die regspersson moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die naam waaronder die regspersoon handel dryf, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die regspersoon se registrasienommer moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die maatskappyregistrasie of BK-nommer moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die posadres van die maatskappy of regspersoon moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy of regspersoon se posadres moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die maatskappy of regspersoon besigheid bedryf moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die poskode van die maatskappy of regspersoon se besigheidsadres moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Werk: Die maatskappy of regspersoon se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 11.1 aangeteken word.
Die maatskappy of regspersoon se faksnommer, insluitend die areakode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 11.2 aangeteken word.
Die maatskappy of regspersoon se e-posadres (indien van toepassing), moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die naam en van van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die soort identiteits-/paspoortnommer van die nuwe verantwoordelike persoon moet met 'n X in paragraaf C 15 gemerk word.
Die identiteitsnommer van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die nuwe verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf 19 aangeteken word.
Die poskode van die nuwe verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die posadres van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die poskode van die nuwe verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die bestaande bevoegdheidsertifikaatnommer van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Die datum waarop die bestaande bevoegdheidsertifikaat van die nuwe verantwoordelike persoon uitgereik is, moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Die vervaldatum van die bestaande bevoegdheidsertifikaat van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 25 aangeteken word.
Voorsien rede(s) vir die aanstelling van 'n nuwe verantwoordelike persoon vir die regspersoon in paragraaf C 26.
Die eerste bewyshandtekening van die nuwe verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 28 aangebring word.
Die tweede bewyshandtekening van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 29 aangebring word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat die inligting van die nuwe verantwoordelike persoon meedeel, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die datum waarop die inligting van die nuwe verantwoordelike persoon aangemeld word, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die handtekening van die aanmelder moet in die teenwoordigheid van 'n polisiebeampte in paragraaf D 3 aangebring word.
Die stad/dorp waar die inligting van die nuwe verantwoordelike persoon aangemeld word, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
AFDELING E: Voltooi slegs as die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die aanmelder se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf E 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly.
As die aanmelder nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanduiding van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat die besonderhede van die nuwe verantwoordelike persoon aanmeld, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die inligting van die nuwe verantwoordelike persoon aangemeld is, moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf E 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.1 aangeteken word.
optree, moet in paragraaf E 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf E 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewingsvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf F 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf F 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die kennisgewingsvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf F 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf F 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf F 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing hanteer moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasie-kommissaris die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die handtekening van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521f.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van verlore/gesteelde/gevonde vuurwapens moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat dit ontvang.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy versuim om die verlies of diefstal van 'n vuurwapen binne 24 uur na bewuswording van die verlies of diefstal daarvan aan te meld.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die voorval aangemeld word (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode (byvoorbeeld, 47) van die polisiestasie waar die voorval aangemeld word, moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die MAS-nommer, misdaadregisternommer of navraagverwysingsnommer van die geregistreerde saak (byvoorbeeld, 19/10/2002) moet in paragraaf A 5 aangeteken word.
Die adres waar die huidige eienaar woonagtig is, moet in paragraaf B 7 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se woonadres moet in paragraaf B 8 aangeteken word.
Die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
Huis: Die huidige eienaar se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf B 11.1 aangeteken word.
Werk: Die huidige eienaar se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf B 11.2 aangeteken word.
Die SAPD 13-registerverwysingsnommer (byvoorbeeld, 69/2002) wat toegeken word aan die vuurwapen wat as verlore of gesteel aangemeld word, moet in paragraaf A 6 aangeteken word.
Die huidige eienaar se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf B 11.3 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die huidige eienaar moet in paragraaf B 2 met 'n X gemerk word.
Die huidige eienaar se identiteitsnommer moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die huidige eienaar se paspoortnommer moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
in paragraaf B 12 aangeteken word.
Die huidige eienaar se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf B 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die huidige eienaar moet in paragraaf B 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die huidige eienaar 'n saak bedryf, moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die registrasienommer van die huidige eienaar moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar moet in paragraaf B 19 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf B 20 aangeteken word.
Die straatadres waar die huidige eienaar 'n saak bedryf, moet in paragraaf B 21 aangeteken word.
Die poskode van die besigheidsadres van die huidige eienaar moet in paragraaf B 22 aangeteken word.
Werk: Die huidige eienaar se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf B 23.1 aangeteken word.
Die huidige eienaar se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf B 23.2 aangeteken word.
Die huidige eienaar se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf B 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf B 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf B 27 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf B 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf B 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf B 30 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf B 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf B 32 aangeteken word.
33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 34 aangeteken word.
Die soort en nommer van die lisensie, permit of magtiging, die datum waarop dit uitgereik is en die vervaldatum moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen (byvoorbeeld, .22 Long) moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
paragraaf C 6 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die reeksnommer op die loop moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf C 8.1 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf C 9.1 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf C 10.1 aangeteken word.
Die soort voorval moet in paragraaf D 1, 2, 3.1 en 3.
paragraaf D 5.1 gegee word.
Die toepaslike antwoord moet met 'n X gemerk word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Sunnyside) waar die saak geregistreer is, moet in paragraaf D 6.1 aangeteken word.
Die MAS-/saaknommer van die saak (byvoorbeeld, 101/5/1976) moet in paragraaf D 6.2 aangeteken word.
D 7 aangeteken word.
Die tyd waarop die voorval aangemeld is, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
wat versuim om die verlies, diefstal of vernietiging binne 24 uur na bewuswording van die verlies, diefstal of vernietiging van die vuurwapen aan te meld by die polisiekantoor die naaste aan die plek waar dit plaasgevind het, is skuldig aan 'n misdryf.
Die persoon wat die voorval aanmeld, moet sy/haar handtekening in paragraaf D 11 aanbring.
Die naam van die persoon wat die voorval aanmeld, moet in drukskrif in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die persoon wat die voorval aanmeld, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
aanmeld, moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Wat is u verwantskap met die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, indien u nie die houer is nie?
Die aanmelder se verwantskap met die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
kennisgewing voltooi, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die kennisgewing voltooi, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing voltooi, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die polisiebeampte die kennisgewing voltooi, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die kennisgewing voltooi, moet sy/haar handtekening in paragraaf E 5 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing voltooi, moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
vuurwapen op die Vuurwapenbeheerstelsel sirkuleer, moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die vuurwapen op die Vuurwapenbeheerstelsel sirkuleer, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die vuurwapen op die Vuurwapenbeheerstelsel sirkuleer, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die polisiebeampte die vuurwapen op die Vuurwapenbeheerstelsel sirkuleer, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die vuurwapen op die Vuurwapenbeheerstelsel sirkuleer, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 5 aanbring.
moet in paragraaf F 6 aangebring word.
<fn>SAPS.I521g.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van verkeerde inligting moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die datumstempel van die polisiestasie wat dit ontvang.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, C 12945) wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat toegeken is aan die kennisgewing (byvoorbeeld, 135/2002) moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die soort identifikasie/paspoortnommer/burgerskap van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 2 1 met 'n X gemerk word.
In die geval van 'n nie-Suid-Afrikaanse bruger moet bewys van permanente verblyfreg ingehandig word.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se van moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se voorletters moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die volle name van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die adres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging woonagtig is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se woonadres moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Huis: Die huistelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 12.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 12.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging se posadres moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die straatadres waar die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Die poskode van die besigheidsadres van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 25.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 25.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf C 29 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
paragraaf C 31 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf C 34 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 35 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 36 aangeteken word.
Die soort en nommer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, asook die datum waarop dit uitgereik is, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
n Beskrywing van die inligting wat verkeerd is op die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 2.1 gegee word.
n Beskrywying van die korrekte inligting op die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf D 2.2 gegee word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf D 3.1 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 3.2 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf D 3.3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 3.
Die reeksnommer van die loop moet in paragraaf D 3.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf D 3.
Die reeksnommer van die raam moet in paragraaf D 3.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf D 3.8 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp moet in paragraaf D 3.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf D 3.10 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf D 4.1 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 4.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf D 4.3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 4.
Die reeksnommer van die loop moet in paragraaf D 4.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf D 4.
Die reeksnommer van die raam moet in paragraaf D 4.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf D 4.8 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp moet in paragraaf D 4.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf D 4.10 aangeteken word.
aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aanmelder se regterwysvinger in paragraaf F 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. As die aanmelder nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kennisgewing indien, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kennisgewing indien, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.2 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf F 6.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf F 6.4 aanteken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf F 7.4 aanbring.
skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewing vir die aanmelder tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die vorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aanmelder verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aanmelder bystaan, moet in paragraaf G 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aanmelder bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Stasiekommissaris wat die kennisgewing teken, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I521h.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Kennisgewing dat 'n vuurwapen gedeaktiveer moet word, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie kennisgewingsvorm verstrek.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die uistaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die toepaslike antwoorde moet met 'n X in paragraaf C 6 aangedui word.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die kennisgewing genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, N12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die resultate van die ballistiese toetse moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die kennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die beampte by die SVWR bykomende inligting van die polisiestasie of die aansoeker aanvra, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die beampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die vuurwapen vir ballistiese toetsing verwys het, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die datum waarop die vuurwapen vir ballistiese toetsing verwys word, moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die vuurwapen vir ballistiese toetsing verwys het, moet in paragraaf C 10 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die vuurwapen vir ballistiese toetsing verwys het, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die deaktivering goedgekeur is, moet die beampte by die SVWR wat die deaktivering goedgekeur het, paragraaf C 12 met 'n X merk.
Die SAPD-Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die deaktivering goedgekeur het, moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die datum waarop die beampte by die SVWR die deaktivering goedgekeur het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat die deaktivering van vuurwapens oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die deaktivering goedgekeur het, moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die deaktivering goedgekeur het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Indien die deaktivering geweier is, moet die beampte by die SVWR wat die kennisgewing geweier het, paragraaf C 18 met 'n X merk.
Indien die deaktivering geweier is, moet die beampte by die SVWR wat dit geweier het, die rede(s) vir die weiering in paragraaf C 19 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die deaktivering geweier het, moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die datum waarop die deaktivering deur die beampte by die SVWR geweier is, moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die deaktivering geweier het, moet in pargaraaf C 22 aangeteken word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat die deaktivering van vuurwapens oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die deaktivering geweier het, moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die deaktivering geweier het, moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Die lisensiehouer se identiteitsnommer moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die lisensiehouer se paspoortnommer moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die lisensiehouer se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die lisensiehouer se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die lisensiehouer woon, moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se woonadres moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die lisensiehouer se posadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die lisensiehouer se selfoonnommer (indien van toepassing), moet in paragraaf D 11. 3 aangeteken word.
Die lisensiehouer se faksnommer, insluitend die area skakelkode moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die lisensiehouer se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die houer van die lisensie moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die lisensiehouer handel dryf, moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die lisensiehouer se registrasienommer moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die posadres van die lisensiehouer, moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se posadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die lisensiehouer sake doen, moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se besigheidsadres moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
23.1 aangeteken word.
Die lisensiehouer se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf D 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf D 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identiteits-/paspoortnommer moet met 'n X in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres, moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 34 aangeteken word.
Die nommer van die lisensie wat ten opsigte van die vuurwapen uitgereik is, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die reeksnommer van die loop moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf E 7.1 aangeteken word.
Die reeksnommer van die raam moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf E 9.1 aangeteken word.
Die naam waaronder die wapensmid handel dryf, moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die lisensienommer van die wapensmid moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die rede(s) vir deaktivivering moet in paragraaf E 14 verskaf word.
Die datum waarop die wapensmid die kennisgewing onderteken, moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die handtekening van die wapensmid moet in paragraaf E 17 aangebring word.
Die plek waar die wapensmid die kennisgewing teken, moet in paragraaf E 18 aangedui word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die naam (in drukskrif) van die lisensiehouer moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensiehouer die kennisgewing teken, moet in paragraaf E 22 aangeteken word.
Die lisensiehouer se handtekening moet in paragraaf E 23 aangeteken word.
Die plek waar die lisensiehouer die kennisgewing teken, moet in paragraaf E 24 aangedui word.
AFDELING F: Voltooi slegs as die persoon wat die vuurwapen oorhandig, nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die persoon wat die vuurwapen oorhandig se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf F 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon wat die vuurwapen oorhandig se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat die vuurwapen oorhandig moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die persoon wat die vuurwapen oorhandig die kennisgewing teken, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer moet in paragraaf F 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf F 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewingsvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf G 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die kennisgewingsvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
Die rede(s) vir die aanbeveling moet in paragraaf H 2 aangeteken word. Die rede(s) moet op feite gebaseer wees en nie net op hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 7 teken.
Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I522.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Kansellasie van 'n aansoek om 'n lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die kansellasie moet gestempel word met die amptelike datum-stempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die kansellasie ingegee is, moet Afdeling A voltooi.
Die persoon wat die kansellasie aanmeld, moet Afdelings B, C, D, E, F en G voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte moet Afdeling I voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoor-beeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die aansoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf A 5 aangeteken word.
Die toepaslike soort identifikasie moet in paragraaf C 2.1 met 'n X aangedui word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf C 3 aange-teken word.
Die aansoeker se paspoortnommer moet in paragraaf C 4 aange-teken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die aansoeker se volle name moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker woon, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
C 12.1 aangeteken word.
in paragraaf C 12.2 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf C 12.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker handel dryf, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die aansoeker se VWR-nommer moet in paragraaf C 19 aange-teken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die aansoeker besigheid bedryf, moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 24.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoor-beeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 24.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf C 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort burgerskap moet in paragraaf C 28 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in para-graaf C 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in para- graaf C 30 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toe-passing) moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se straatadres moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 34 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 35 aangeteken word.
Die toepaslike soort, nommer en verwysingsnommer van die lisensie, permit, sertifikaat, magtiging of aansoek moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die rede(s) waarom die kansellasie van die aansoek versoek word, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die datum waarop die kansellasie van die aansoek versoek word, moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die polisiestasie wat die oorspronklike aansoek hanteer het, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die kansellasie van die aansoek versoek, moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder die kansellasie versoek, moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die aanmelder se handtekening moet in paragraaf E 3 aangebring word, in die teenwoordigheid van die polisiebeampte.
Die dorp/stad waar die aanmelder die kansellasie versoek, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
AFDELING F: Hierdie afdeling moet slegs voltooi word indien die aanmelder nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die aanmelder se regterwysvinger moet deur 'n polisiebeampte geneem word in paragraaf F 1, in die teenwoordig-heid van 'n getuie, en die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwys-vingerafdruk) moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aanmelder se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aanmelder wat die aansoek kanselleer, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aanmelder die aansoek kanselleer, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kansellasie hanteer, moet in paragraaf F 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kansel-lasie hanteer, moet in paragraaf F 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die kansellasie hanteer, moet in paragraaf F 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die kansellasie hanteer, moet in paragraaf F 6.4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf F. 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of die inhoud van hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoek-vorm vir die aansoeker vertolk, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf G 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf G 4 aan-geteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf G 6 aan- geteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf G 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf G 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in para-graaf G 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die aansoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf G 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf G 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 16 aangeteken word.
wapenbeampte/Stasiekommissaris wat die kansellasie hanteer, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekom- missaris die kansellasie hanteer, moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
H 3 aangeteken word.
kansellasie hanteer, moet in paragraaf H 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapen-beampte/Stasiekommissaris wat die kansellasie hanteer, moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I522a.2009-04-14.af.txt</fn>
n Vorm vir die oorhandiging van vuurwapenitem(s) moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die oorhandigingsvorm moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar dit ontvang is.
Die polisiestasie waar die oorhandigingsvorm op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die oorhandigingsvorm ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die persoon wat die item oorhandig moet Afdelings C, D, E, F en G invul.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
Die polisiestasie moet Afdeling I invul.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie oorhandigingsvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die oorhandigingsvorm genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is (byvoorbeeld, N12945), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die vorm vir die oorhandiging van vuurwapenitems ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die vorm vir die oorhandiging van vuurwapenitems ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die SAPD 13-verwysingsnommer van die vorm vir die oorhandiging van vuurwapenitems (byvoorbeeld, 1234/2003), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die oorhandigingsvorm toegeken word, moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die persoon wat die item(s) oorhandig, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die aansoeker se identiteitsnomer moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die aansoeker se paspoortnommer moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die posadres van die aansoeker moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die aansoeker moet in paragraaf C 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die area skakelkode, moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die houer van die lisensie moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die lisensiehouer handel dryf, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die lisensiehouer se registrasienommer moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die posadres van die lisensiehouer, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se posadres moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die lisensiehouer sake doen, moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die poskode van die lisensiehouer se besigheidsadres moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Werk: Die lisensiehouer se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 23.1 aangeteken word.
Die lisensiehouer se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging, moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identiteits-/paspoortnommer moet met 'n X in paragraaf C 27 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf C 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf C 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon, moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres, moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 34 aangeteken word.
Indien die vuurwapenitem nie deur die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging oorhandig word nie, beskryf die verhouding van die persoon wat die item oorhandig met die houer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging.
Die datum waarop die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, - magtiging of -item(s) aan die SAPD oorhandig word, moet in paragraaf C 38 aangeteken word.
Die rede(s) vir die oorhandiging van die vuurwapenlisensie, - permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s), moet in paragraaf C 39 aangeteken word.
Die soort lisensie, permit, sertifikaat of magtiging wat oorhandig gaan word, moet in paragraaf D 1 aangedui word.
Die nommer van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging wat oorhandig gaan word, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging uitgereik is, moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die datum waarop of die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging verval, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die vuurwapen se kaliber moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die reeksnommer van die loop moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die reeksnommer van die raam moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die beskrywing van die onderdeel van die vuurwapen moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die fabrikaat van die gepaardgaande vuurwapen van die vuurwapenonderdeel moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
Die model van die gepaardgaande vuurwapen van die vuurwapen- onderdeel moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die kaliber van die ammunisie moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die hoeveelheid ammunisie moet in paragraaf E 14 aangedui word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) oorhandig het (in drukskrif), moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon wat die vuurwapenlisensie, - permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) oorhandig het, die vorm onderteken, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die persoon wat die item(s) oorhandig, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die persoon die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) oorhandig, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie oorhandigingsvorm maak.
nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die persoon wat die item(s) oorhandig se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf F 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die persoon wat die vuurwapen item(s) oorhandig se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die persoon wat die vuurwapen item(s) oorhandig moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die persoon wat die vuurwapen item(s) oorhandig die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oorhandiging van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) hanteer, moet in paragraaf G 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die oorhandiging van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, - magtiging of -item(s) hanteer, moet in paragraaf G 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oorhandiging van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, - magtiging of -item(s) hanteer, moet in paragraaf G 6.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die oorhandiging van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) hanteer, moet in paragraaf G 6.4 teken.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
optree, moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.4 aangebring word.
(Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die persoon wat die item(s) oorhandig, nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die oorhandigingsvorm vir die persoon wat die item(s) oorhandig tolk, moet in paragraaf H 1 aangedui word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf H 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die oorhandigingsvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die persoon wat die item(s) oorhandig verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf H 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die persoon wat die item(s) oorhandig bystaan, moet in paragraaf H 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die persoon wat die item(s) oorhandig bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf H 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die persoon wat die item(s) oorhandig bystaan, moet in paragraaf H 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf H 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf H 16 aangeteken word.
Besonderhede van die polisiebeampte wat die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang het.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die vuurwapenlisensie, - permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die polisiebeampte die vuurwapenlisensie, - permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die vuurwapenlisensie, -permit, - sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 5 teken.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat, -magtiging of -item(s) ontvang, moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I522b.2009-04-14.af.txt</fn>
Hierdie vorm moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
van die polisiestasie wat dit ontvang..
Die polisiestasie waar die vuurwapenitem(s) gehou word, moet Afdeling A tot D voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet is vals op hierdie vorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld Gauteng), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld Pretoria) moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die naam vandie polisiestasie waar die vorm ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die vorm ontvang is (byvoorbeeld 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die Eiendomsregister wat toegeken is aan die vuurwapenitem(s) (byvoorbeeld,135/2002) moet in paragraaf A 5 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 2 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se van moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
woonagtig is, moet in paragraaf B 7 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se woonadres moet in paragraaf B 8 aangeteken word.
Die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
667 1923, moet in paragraaf B 11.1 aangeteken word.
577 5913, moet in paragraaf B 11.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die lisensie, permit of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die registrasienommer van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die posadres van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 19 aangeteken word.
Die poskode van die houer van die lisensie, permit of magtiging se posadres moet in paragraaf B 20 aangeteken word.
Die straatadres waar die houer van die lisensie, permit of magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf B 21 aangeteken word.
Die poskode van die besigheidsadres van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 22 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 23.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die lisensie, permit of magtiging moet in paragraaf B 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf B 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf B 27 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf B 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf B 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf B 30 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf B 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf B 32 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 34 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf C 6.1 aangeteken word.
Die reeksnommer op die vuurwapen se raam moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf C 7.1 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf C 8.1 aangeteken word.
n Beskrywing van die onderdeel van die vuurwapen moet in paragraaf C 10 gegee word.
Die fabrikaat van die vuurwapen wat gepaard gaan met die verbeurdverklaarde onderdeel moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen wat gepaard gaan met die verbeurdverklaarde onderdeel moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die hoeveelheid ammunisie moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die rede(s) vir verbeurdverklaring moet in paragraaf C 16 verstrek word.
Die instruksie ten opsigte van die beskikking oor die vuurwapenitem(s) moet in paragraaf C 17 verstrek word.
C 18 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die vorm ontvang, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die vorm ontvang, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die polisiebeampte die vorm ontvang, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die vorm ontvang, moet sy/haar handtekening in paragraaf D 5 aanbring.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die vorm ontvang, moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I530.2009-04-14.af.txt</fn>
n Kennisgewing van appèl moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel sodra die Appèlraad dit ontvang.
Die aansoeker moet Afdeling B, C, D, E, F en H voltooi.
Die aansoeker/gemagtigde persoon/verteenwoordiger moet Afdeling G voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling I voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
paragraaf A 1 verstrek word.
Die datum waarop die Appèlraad die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die sekretaris van die Appèlraad wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf A 3 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die sekretaris van die Appèlraad wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
As die appèl gehandhaaf word, moet die Appèlraad paragraaf A 5 met 'n X merk.
Die voorwaardes ten opsigte van die appèl moet in paragraaf A 6 aangeteken word.
Die datum waarop die appèl gehandhaaf word, moet in paragraaf A 7 aangeteken word.
Die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl handhaaf, moet sy/haar handtekening in paragraaf A 8 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl handhaaf, moet in paragraaf A 9 aangeteken word.
As die appèl nie gehandhaaf word nie, moet die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl nie handhaaf nie paragraaf A 10 met 'n X merk.
As die appèl nie gehandhaaf word nie, moet die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl nie handhaaf nie die rede(s) daarvoor in paragraaf A 11 verstrek.
Die datum waarop die appèl nie gehandhaaf word nie, moet in paragraaf A 12 aangeteken word.
Die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl nie handhaaf nie, moet sy/haar handtekening in paragraaf A 13 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die voorsitter van die Appèlraad wat die appèl nie handhaaf nie, moet in paragraaf A 14 aangeteken word.
Die aansoeker se identiteitsnommer moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die aansoeker se paspoortnommer moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
paragraaf B 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer moet in paragraaf B 12 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se onderneming (byvoorbeeld, Boshoff Drukkers (Edms) Bpk) moet in paragraaf B 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf (byvoorbeeld, Boshoff Drukkers handelend as Tol Drukkers), moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die aansoeker se VAV-nommer (ondernemingsregistrasienommer) moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf B 19 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se posadres moet in paragraaf B 20 aangeteken word.
Die adres waar die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf B 21 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf B 22 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf B 23.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf B 23.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf B 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf B 26 aangeteken word.
Die soort identifikasie moet in paragraaf B 27 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf B 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf B 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 30 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf B 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf B 32 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 34 aangeteken word.
met 'n X gemerk word.
Die verteenwoordiger se identiteitsnommer moet in paragraaf B 38 met 'n X gemerk word.
Die verteenwoordiger se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf B 40 aangeteken word.
paragraaf B 41 aangeteken word.
Die poskode van die verteenwoordiger se straatadres moet in paragraaf B 42 aangeteken word.
Die verteenwoordiger se posadres moet in paragraaf B 43 aangeteken word.
Die poskode van die verteenwoordiger se posadres moet in paragraaf B 44 aangeteken word.
Die verteenwoordiger se e-posadres moet in paragraaf B 45 aangeteken word.
Die aansoeknommer(s) van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die nommer(s) van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die redes vir appèl moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die reeksnommer van die vuurwapen se loop moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die reeksnommer van die vuurwapen se romp moet in paragraaf D 7 aangebring word.
Die huidige eienaar se identiteitsnommer moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die huidige eienaar se paspoortnommer moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die huidige eienaar se van moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die huidige eienaar se voorletters moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
E 6 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se woonadres moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
E 9 aangeteken word.
in paragraaf E 10.3 aangeteken word.
Die huidige eienaar se faksnommer moet in paragraaf E 11 aangeteken word.
Die huidige eienaar se e-posadres moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Indien ek enige vals verklaring in hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge artikel 120 (9)(f) van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die aansoeker se naam (in drukskrif) moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker die kennisgewing teken, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die aansoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf F 3 aanbring.
paragraaf F 4 aangeteken word.
Die naam en van van die gemagtigde persoon/verteenwoordiger moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die hoedanigheid van die persoon wat die aansoeker verteenwoordig (byvoorbeeld, prokureur), moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die gemagtigde persoon/verteenwoordiger die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die gemagtigde persoon/verteenwoordiger moet sy/haar handtekening in paragraaf G 4 aanbring.
Die dorp/stad waar die gemagtigde persoon/verteenwoordiger die kennisgewing teken, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die aansoeker se regterwysvinger in paragraaf H 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker aansoek doen, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet in paragraaf H 6.2 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf H 6.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die kennisgewing hanteer, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 6.4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
moet in paragraaf H 7.3 aangeteken word.
in paragraaf H 7.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die kennisgewing vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf I 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf I 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die vorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf I 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf I 13 aanbring.
Die plek waar die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf I 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
<fn>SAPS.I531.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Versoek om 'n vuurwapen deur 'n wapensmid te laat verander moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die versoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die versoek op rekenaar vasgelê word, moet in Afdeling A invul.
Die polisiestasie waar die versoek ontvang word, moet Afdeling B invul.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C invul.
Die versoeker moet Afdelings D, E, G en H invul.
Die wapensmid moet Afdelings F en G invul.
Indien 'n tolk gebruik is moet hy/sy Afdeling I invul.
Indien 'n genomineerde/gemagtigde persoon gebruik is, moet hy/sy Afdeling J invul.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling K voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie versoek verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die versoek genereer nadat dit op rekenaar vasgelê is moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die versoek toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die beampte by die SVWR bykomende inligting van die polisiestasie of die versoeker aanvra, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die uitstaande of bykomende inligting deur die beampte by die SVWR aangevra is, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die uitstaande of bykomende inligting aangevra het, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die versoek om 'n vuurwapen deur 'n wapensmid te laat verander goedgekeur word, moet die beampte by die SVWR wat die versoek goedgekeur het, paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die versoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die versoek deur die beampte by die SVWR goedgekeur is, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die versoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 9 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat versoeke om vuurwapens te laat verander oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die verandering goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die versoek goedgekeur het, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Indien die versoek om 'n vuurwapen deur 'n wapensmid te laat verander geweier word, moet die beampte by die SVWR wat die versoek geweier het, paragraaf C 6 met 'n X merk.
Indien 'n versoek geweier word, moet die beampte by die SVWR wat die versoek geweier het, die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beampte by die SVWR wat die versoek geweier het, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
geweier is, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die handtekening van die beampte by die SVWR wat die versoek geweier het, moet in paragraaf C 16 aangebring word.
Die beamptekode is 'n kode wat toegeken word aan elke beampte by die SVWR wat versoeke om vuurwapens te laat verander oorweeg. Die kode van die beampte by die SVWR wat die verandering geweier het, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beampte by die SVWR wat die versoek geweier het, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die rede(s) vir die versoek om 'n vuurwapen deur 'n wapensmid te laat verander, moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die datum waarop die verandering versoek word, moet in paragraaf D 7 aangedui word.
Die soort lisensie vir die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die lisensienommer van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie van die toepaslike vuurwapen verval, moet in paragraaf D 11 aangedui word.
Die kaliber van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die fabrikaat van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die model van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die reeksnommer van die loop van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 15.1 aangeteken word.
Die reeksnommer van die raam van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 16.1 aangeteken word.
Die reeksnommer van die romp van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp van die toepaslike vuurwapen moet in paragraaf D 17.1 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die versoeker moet met 'n X in paragraaf E 2 aangedui word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die voorletters van die versoeker moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die versoeker woon moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se woonadres moet in paragraaf E 8 aangeteken word.
Die posadres van die versoeker moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se posadres moet in paragraaf E 10 aangeteken word.
1623, moet in paragraaf E 11.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die versoeker moet in paragraaf E 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die area skakelkode, van die versoeker moet in paragraaf E 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die versoeker moet in paragraaf E 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die versoeker moet in paragraaf E 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die versoeker sake doen, moet in paragraaf E 17 aangeteken word.
Die versoeker se registrasienommer moet in paragraaf E 18 aangeteken word.
Die versoeker se posadres moet in paragraaf E 19 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se posadres moet in paragraaf E 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die versoeker besigheid bedryf, moet in paragraaf E 21 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se besigheidsadres moet in paragraaf E 22 aangeteken word.
Werk: Die versoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode, (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 23.1 aangeteken word.
Die versoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die versoeker moet in paragraaf E 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf E 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf E 27 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 28 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf E 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf E 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf E 32 aangeteken word.
E 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf E 34 aangeteken word.
Die wapensmid se registrasienommer moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die wapensmid se posadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die poskode van die wapensmid se posadres moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die wapensmid besigheid bedryf, moet in paragraaf F 5 aangeteken word.
Die poskode van die wapensmid se besigheidsadres moet in paragraaf F 6 aangeteken word.
7.1 aangeteken word.
Die wapensmid se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf F 7.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die wapensmid moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie aansoekvorm maak.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die versoeker wat versoek dat 'n vuurwapen verander word, moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die datum waarop die versoeker die versoek onderteken, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die versoeker moet in paragraaf G 3 teken.
Die stad/dorp waar die versoeker die versoek teken moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die wapensmid wat die verandering aan die vuurwapen sal maak, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Die datum waarop die wapensmid die versoek onderteken, moet in paragraaf G 7 aangeteken word.
Die wapensmid moet in paragraaf G 8 teken.
Die stad/dorp waar die wapensmid die versoek teken, moet in paragraaf G 9 aangeteken word.
AFDELING H: Voltooi slegs indien die versoeker nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die wysvinger van die versoeker se regterhand moet deur die polisiebeampte in paragraaf H 1 geneem word, in die teenwoordigheid van 'n getuie en dit moet binne die lyne van die blokkie bly. As die versoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die versoeker se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die versoeker moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die versoeker die aansoek teken, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf H 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf H 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf H 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf H 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf H 7.4 aangebring word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die versoeker nie kan lees, skryf of hierdie vorm verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die versoek vir die versoeker tolk, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf I 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf I 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf I 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die versoek getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die versoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf I 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die versoeker bystaan, moet in paragraaf I 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die versoeker bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf I 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die versoeker bystaan, moet in paragraaf I 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf I 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf I 16 aangeteken word.
Die naam en van van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf J 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf J 2 aangeteken word.
Die datum waarop die genomineerde/gemagtigde persoon die versoek onderteken, moet in paragraaf J 3 aangeteken word.
Die handtekening van die genomineerde/gemagtigde persoon moet in paragraaf J 4 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die genomineerde/gemagtigde persoon die versoek onderteken het, moet in paragraaf J 5 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf K 2 aangeteken word. Die motivering moet op feite gebaseer wees, en nie net op hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 4 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 4 aangeteken word.
paragraaf K 6 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 7 teken.
Die SAPD Persal-nommer van die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris wat die aanbeveling gemaak het, moet in paragraaf K 8 aangeteken word.
<fn>SAPS.I532.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Vorm vir 'n oortredingskennisgewing moet in onuitwisbare swart in ingevul word.
Die kennisgewing moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar dit uitgereik word.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie kennisgewingsvorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing uitgereik word (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing uitgereik word, (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer wat aan die oortredingskennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf A 5 aangeteken word.
Die oortreder se soort identifikasie moet in paragraaf B 2 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die oortreder moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die oortreder moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die van van die oortreder moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die oortreder se voorletters moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die oortreder woon, moet in paragraaf B 7 aangeteken word.
B 8 aangeteken word.
Die posadres van die oortreder moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se posadres moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die area skakelkode, van die oortreder moet in paragraaf B 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die oortreder moet in paragraaf B 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die oortreder sake doen, moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die oortreder se registrasienommer moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die oortreder se posadres moet in paragraaf B 19 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se posadres moet in paragraaf B 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die oortreder besigheid bedryf, moet in paragraaf B 21 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se besigheidsadres moet in paragraaf B 22 aangeteken word.
Werk: Die oortreder se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode, (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf B 23.1 aangeteken word.
Die oortreder se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf B 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf B 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf B 27 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 28 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf B 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf B 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 34 aangeteken word.
Die soort, nommer, datum van uitreiking en vervaldatum van die lisensies, sertifikate of magtigings wat aan die oortreder uitgereik is, moet in paragraaf B 37 aangeteken word.
Die besonderhede van die beweerde misdryf moet in paragraaf B 38 aangeteken word.
Die administratiewe boete wat vir die beweerde misdryf betaalbaar is, moet in paragraaf B 39 aangeteken word.
Die oortreder se opsies word in paragraaf B 40 aangedui.
Indien 'n oortreder versuim om aan die vereistes van 'n kennisgewing te voldoen, kan die Registrateur 'n verklaring deur hom of haar as korrek gesertifiseer by die klerk of registrateur van enige bevoegde hof indien, waarin die bedrag van die administratiewe boete betaalbaar deur die oortreder uiteengesit word, en sodanige verklaring het daarna die uitwerking van 'n siviele vonnis wettig gegee in daardie hof ten gunste van die Registrateur vir 'n likiede skuld in die bedrag vermeld in die verklaring.
Die datum waarop die oortreder moet antwoord op die oortredingskennisgewing, moet in paragraaf B 42 aangedui word.
Die plek waar die administratiewe boete betaal moet word (byvoorbeeld, SAPD Silverton, Pretoriaweg 123, Silverton) moet in paragraaf B 34 aangedui word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing uitreik, moet in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die datum waarop die oortredingskennisgewing uitgereik is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing uitreik, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die oortredingskennisgewing uitgereik is, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die oortredings-kennisgewing uitreik, moet in paragraaf C 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing uitreik, moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing beteken, moet in paragraaf D 1 aangeteken word.
Die datum waarop die oortredingskennisgewing uitgereik is, moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing beteken, moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die oortredingskennisgewing beteken is, moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die oortredings-kennisgewing beteken, moet in paragraaf D 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die oortredingskennisgewing beteken, moet in paragraaf D 6 aageteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die oortreder moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die oortreder moet in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die oortredingskennisgewing beteken word, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die oortredingskennisgewing ontvang is, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die tyd wanneer die oortredingskennisgewing ontvang word, moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die oortreder moet in paragraaf E 6 teken.
<fn>SAPS.I532a.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Antwoord op 'n oortredingskennisgewing moet met onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die antwoordvorm moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is.
Die polisiestasie waar die antwoord op 'n oortredingskennisgewing uitgereik is, moet Afdeling A voltooi.
Die oortreder moet Afdeling B voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie antwoordvorm verstrek.
Die paspoortnommer van die oortreder moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die van van die oortreder moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Die oortreder se voorletters moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die oortreder woon, moet in paragraaf B 7 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se woonadres moet in paragraaf B 8 aangeteken word.
Die posadres van die oortreder moet in paragraaf B 9 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die kennisgewing uitgereik word (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die kennisgewing uitgereik word, (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die adres van die polisiestasie waar die kennisgewing uitgereik is, moet in paragraaf A 5 aangebring word.
Die telefoonnommer, insluitend die skakelkode, van die polisiestasie waar die kennisgewing ontvang is, moet in paragraaf A 6 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die polisiestasie, moet in paragraaf A 7 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer wat aan die oortredingskennisgewing toegeken word (byvoorbeeld, 135/2002), moet in paragraaf A 8 aangeteken word.
Die oortreder se soort identifikasie moet in paragraaf B 2 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die oortreder moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se posadres moet in paragraaf B 10 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die area skakelkode, van die oortreder moet in paragraaf B 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 13 aangeteken word.
Die geregistreerde maatskappynaam van die oortreder moet in paragraaf B 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die oortreder sake doen, moet in paragraaf B 17 aangeteken word.
Die oortreder se registrasienommer moet in paragraaf B 18 aangeteken word.
Die oortreder se posadres moet in paragraaf B 19 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se posadres moet in paragraaf B 20 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die oortreder besigheid bedryf, moet in paragraaf B 21 aangeteken word.
Die poskode van die oortreder se besigheidsadres moet in paragraaf B 22 aangeteken word.
Werk: Die oortreder se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode, (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf B 23.1 aangeteken word.
Die oortreder se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf B 23.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die oortreder moet in paragraaf B 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf B 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet met 'n X in paragraaf B 27 aangeteken word.
Die identiteitsnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 28 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 29 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf B 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf B 32 aangeteken word.
Die posadres van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf B 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf B 34 aangeteken word.
Die besonderhede van die beweerde oortreding moet in paragraaf B 35 aangeteken word.
Die administratiewe boete wat vir die beweerde misdryf betaalbaar is, moet in paragraaf B 36 aangeteken word.
Die oortreder se opsie moet in paragraaf B 37 met 'n X aangedui word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die oortreder moet in paragraaf B 38 aangeteken word.
Die datum waarop die oortreder antwoord op die oortredings-kennisgewing, moet in paragraaf B 39 aangedui word.
Die oortreder moet in paragraaf B 40 teken.
Die stad/dorp waar die oortreder op die oortredingskennisgewing antwoord, moet in paragraaf B 41 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die antwoord op die oortredingskennisgewing ontvang, moet in paragraaf C 1 aangeteken word.
Die datum waarop die antwoord op die oortredingskennisgewing ontvang is, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die antwoord op die oortredingskennisgewing ontvang, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die stad/dorp waar die antwoord op die oortredingskennisgewing ontvang is, moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die antwoord ontvang het, moet in paragraaf C 5 teken.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die antwoord op die oortredingskennisgewing ontvang het, moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I533.2009-04-14.af.txt</fn>
Die vorm moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat dit ontvang.
Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie wat die versoek ontvang, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR)moet Afdeling C voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte moet Afdeling D, E en F voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die vuurwapenaansoekregister wat aan die versoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die versoek om die kansellasie van 'n vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
sertifikate of -magtigings oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
As die versoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat die versoek weier die rede(s) daarvoor in paragraaf 13 verstrek.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die versoek weier, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
versoeke om die kansellasie van vuurwapenlisensies, -permitte, -sertifikate of -magtigings oorweeg.
beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die versoeker moet in paragraaf D 1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die versoeker moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die versoeker moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
in paragraaf D 4 aangeteken word.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die versoeker se van moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die versoeker se voorletters moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se woonadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die versoeker se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Huis: Die versoeker se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 12.1 aangeteken word.
Werk: Die versoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 12.2 aangeteken word.
Die versoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 12.3 aangeteken word.
Die versoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die versoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die versoeker se ambag of beroep (byvoorbeeld, motorwerktuigkundige) moet in paragraaf D 15 aangeteken word.
As die versoeker selfwerksaam is, moet sy/haar beroep (byvoorbeeld, haarkapper - werk van die huis af) in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam van die versoeker se werkgewer of maatskappy (byvoorbeeld, The Auto Shop) moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die versoeker se besigheidsadres (byvoorbeeld, Suidstraat 123, Sandton) of die straatadres van die versoeker se werkgewer moet in paragraaf D 18 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die versoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 20.3 aangeteken word.
Die versoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die versoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Die lisensie-, permit-, sertifikaat- of magtigingsnommer moet in paragraaf E 1 aangeteken word.
E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging uitgereik is, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 1.
n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 1.
Huis: Die huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 9.1 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 9.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 9.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 11 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 14 aangeteken word.
Die naam waaronder die houer van die vuurwapenlisensie, - permit, -sertifikaat of -magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf F 15 aangeteken word.
sertifikaat of -magtiging 'n saak bedryf, moet in paragraaf F 19 aangeteken word.
F 20 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 21.1 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, - sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 21.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die houer van die vuurwapenlisensie, -permit, -sertifikaat of -magtiging moet in paragraaf F 22 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf F 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in paragraaf F 25 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf F 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf F 27 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf F 28 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf F 29 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se fisiese adres moet in paragraaf F 30 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 31 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf F 32 aangeteken word.
Die rede(s) waarom die kansellasie van die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging versoek word, moet in paragraaf F 33 aangeteken word.
F 34 aangeteken word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie versoekvorm maak.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die versoeker moet in paragraaf G 1 aangeteken word.
Die datum waarop die versoeker die versoek teken, moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die versoeker die versoek teken, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die versoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf G 5 aanbring.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf G 6 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf H 1.
op blote hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
<fn>SAPS.I533a.2009-04-14.af.txt</fn>
'n Versoek om 'n vuurwapenlisensie, permit, sertifikaat of magtiging op te skort, moet in swart onuitwisbare ink ingevul word.
Die vorm moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die ontvang.
Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie wat die versoek ontvang, moet Afdeling B voltooi.
Die Sentrale Vuurwapenregister (SVWR) moet Afdeling C voltooi.
Die versoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling G voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie vorm verstrek.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer van die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die versoek toegeken word (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
Indien die SVWR-beampte die polisiestasie of aansoeker versoek om uitstaande of bykomende inligting te verskaf, moet die besonderhede van die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
As die versoek vir die opskorting van 'n vuurwapenlisensie, permit, sertifikaat of magtiging goedgekeur word, moet die SVWR-beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SVWR-beampte moet die rede(s) vir opskorting in paragraaf C 7 aanteken.
Die SVWR-beampte moet die tydperk waarvoor die opskorting van krag is, in paragraaf C 8 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 11 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat versoeke om die opskorting van vuurwapenlisensies, permitte, sertifikate of magtigings oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die versoek goedkeur, moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
As die versoek om die opskorting van 'n vuurwapenlisensie, permit, sertifikaat of magtiging geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier paragraaf C 14 met 'n X merk.
As die versoek geweier word, moet die SVWR-beampte wat dit weier die rede(s) vir weiering in paragraaf C 15 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die datum waarop die SVWR-beampte die versoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 18 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke SVWR-beampte wat versoeke om die opskorting van vuurwapenlisensies, permitte, sertifikate of magtigings oorweeg. Die kode van die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 19 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die SVWR-beampte wat die versoek weier, moet in paragraaf C 20 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die versoeker moet in paragraaf D 1.1 met 'n X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die versoeker moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die versoeker moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
in paragraaf D 4 aangeteken word.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die versoeker se van moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die versoeker se voorletters moet in paragraaf D 7 aangeteken word.
Die adres waar die versoeker woonagtig is, moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se woonadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die versoeker se posadres moet in paragraaf D 10 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se posadres moet in paragraaf D 11 aangeteken word.
Werk: Die versoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 12.2 aangeteken word.
Die versoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 12.3 aangeteken word.
Die versoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die versoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 14 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die versoeker se onderneming moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die naam waaronder die versoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf F 18 aangeteken word.
Die registrasienommer van die versoeker se onderneming moet in paragraaf D 19 aangeteken word.
Die versoeker se posadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se posadres moet in paragraaf D 21 aangeteken word.
Die adres waar die versoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Die poskode van die versoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 23 aangeteken word.
Werk: Die versoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 24.1 aangeteken word.
Die versoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 24.2 aangeteken word.
paragraaf D 25 aangeteken word.
Die naam en van van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 27 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
Die adres waar die verantwoordelike persoon woonagtig is, moet in paragraaf D 32 aangeteken word.
in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
E 1 aangeteken word.
in paragraaf E 2 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging uitgereik is, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die datum waarop die lisensie, permit, sertifikaat of magtiging verval, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Hillbrow) waar die beweerde oortreding geregistreer is, moet in paragraaf E 5.1.1 aangeteken word.
Die verwysingsnommer van die saak wat betrekking het op die beweerde oortreding (byvoorbeeld, 60/01/2003) moet in paragraaf E 5.1.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die beweerde oortreding (byvoorbeeld, besit van dagga) moet in paragraaf E 5.1.3 gegee word.
Die naam van die polisiestasie (byvoorbeeld, Hillbrow) waar die verlies/diefstal van die vuurwapen aangemeld is, moet in paragraaf E 5.2.1 aangeteken word.
Die saakverwysingsnommer wat betrekking het op die verlore/ gesteelde vuurwapen (byvoorbeeld, 60/01/2003) moet in paragraaf E 5.2.2 aangeteken word.
n Beskrywing van die omstandighede (byvoorbeeld, verlore of gesteel) moet in paragraaf D 5.2.3 gegee word.
Ek is bewus daarvan dat ek skuldig is aan 'n oortreding van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000), indien ek 'n vals verklaring op hierdie versoekvorm maak.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die versoeker moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die versoeker die versoek teken, moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die versoeker die versoek teken, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die versoeker moet sy/haar handtekening in paragraaf F 5 aanbring.
As die versoeker 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf F 6 aangeteken word.
n Motivering vir die aanbeveling moet in paragraaf G 2 verstrek word.
op blote hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf G 6 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf G 7 aanbring.
<fn>SAPS.I534.2009-04-14.af.txt</fn>
n Oordrag van vuurwapeneienaarskap moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die oordrag moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie waar dit ontvang is.
Die polisiestasie waar die versoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiestasie waar die versoek ontvang word, moet Afdeling B voltooi.
Die huidige eienaar moet Afdelings C, D, F en G voltooi.
Die handelaar/wapensmid moet Afdelings E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling H voltooi.
Die polisiebeampte moet Afdeling I voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie versoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer wat die stelsel vir die versoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoor-beeld, Gauteng), moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria), moet in paragraaf A 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf A 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die versoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf A 4 aangeteken word.
Die verwysingsnommer in die SAPD 13-register wat aan die vuur- wapen toegeken is, moet in paragraaf B 5 aangeteken word indien die vuurwapen in die besit van die Suid-Afrikaanse Polisiediens is.
Die jaarlikse reeksnommer wat aan die versoek om oordrag van eienaarskap toegeken is (byvoorbeeld,135/2002), moet in paragraaf B 6 aangeteken word.
Die soort identifikasie van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 2 met 'n X aangedui word.
Die identiteitsnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die paspoortnommer van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 4 aangeteken word.
Die huidige eienaar se voorletters moet in paragraaf C 6 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar woon, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se woonadres moet in para-graaf C 8 aangeteken word.
Die posadres van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 9 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
C 11.1 aangeteken word.
C 11.2 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 11.3 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 12 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf C 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die huidige eienaar se maatskappy moet in paragraaf C 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die huidige eienaar handel dryf, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die huidige eienaar se VWR-nommer moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
Die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf C 19 aange-teken word.
Die poskode van die huidige eienaar se posadres moet in paragraaf C 21 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die huidige eienaar besigheid bedryf, moet in paragraaf C 22 aangeteken word.
Die poskode van die huidige eienaar se besigheidsadres moet in paragraaf C 23 aangeteken word.
Werk: Die huidige eienaar se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf C 23.1 aangeteken word.
Die huidige eienaar se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf C 23.2 aangeteken word.
Die huidige eienaar se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf C 24 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se naam en van moet in paragraaf C 26 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie moet in para-graaf C 27 met 'n X aangedui word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in para-graaf C 28 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in para-graaf C 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se selfoonnommer (indien van toe-passing) moet in paragraaf C 30 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die verantwoordelike persoon woon, moet in paragraaf C 31 aangeteken word.
moet in paragraaf C 32 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf C 34 aangeteken word.
Die rede(s) vir die oordrag van die vuurwapen moet in paragraaf C 35 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf D 2 aangeteken word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf D 4 aangeteken word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
D 6 aangeteken word.
Die fabrikaat van die loop moet in paragraaf D 6.1 aangeteken word.
D 7 aangeteken word.
Die fabrikaat van die raam moet in paragraaf D 7.1 aangeteken word.
D 8 aangeteken word.
Die fabrikaat van die romp moet in paragraaf D 8.1 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die maatskappy van die handelaar/ wapensmid aan wie die vuurwapen oorgedra word, moet in para-graaf E 1 aangeteken word.
Die naam waaronder die handelaar/wapensmid aan wie die vuur-wapen oorgedra word, handel dryf, moet in paragraaf E 2 aange-teken word.
Die registrasienommer van die handelaar wapensmid aan wie die vuurwapen oorgedra word, moet in paragraaf E 3 aangeteken word.
Die posadres van die handelaar/wapensmid aan wie die vuurwapen oorgedra word, moet in paragraaf E 4 aangeteken word.
Die poskode van die handelaar/wapensmid se posadres moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die handelaar/wapensmid aan wie die vuurwapen oorgedra word besigheid bedryf, moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die poskode van die handelaar/wapensmid se besigheidsadres moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Werk: Die werktelefoonnommer van die handelaar/wapensmid aan wie die vuurwapen oorgedra word, insluitiend die skakelkode (by-voorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf E 8.1 aangeteken word.
Die faksnommer van die handelaar/wapensmid aan wie die vuur-wapen oorgedra word, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf E 8.2 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die handelaar/wapen-smid aan wie die vuurwapen oorgedra word, moet in paragraaf E 9 aangeteken word.
Hiermee verklaar ek dat bogenoemde vuurwapen(s) in my reg-matige besit is en dat ek van voorneme is om dit te verkoop of te voorsien sodra die nodige magtiging bekom is en dat die besonder-hede van die vuurwapen(s) waar en juis is.
Indien ek enige vals verklaring op hierdie vorm maak, is ek skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000).
Die voorletters en van (in drukskrif) van die huidige eienaar van die vuurwapen moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die datum waarop die huidige eienaar die versoekvorm onderteken, moet in paragraaf F 3 aangeteken word.
Die handtekening van die huidige eienaar moet in paragraaf F 4 aangebring word.
Die plek waar die huidige eienaar die versoekvorm onderteken, moet in paragraaf F 5 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die handelaar/wapensmid van die vuurwapen moet in paragraaf F 7 aangeteken word.
Die datum waarop die handelaar/wapensmid die versoek onder-teken, moet in paragraaf F 8 aangeteken word.
Die handtekening van die handelaar/wapensmid moet in paragraaf F 9 aangebring word.
Die plek waar die handelaar/wapensmid die versoek onderteken, moet in paragraaf F 10 aangeteken word.
AFDELING G: Hierdie afdeling moet slegs voltooi word indien die huidige eienaar nie kan lees of skryf nie.
Die afdruk van die huidige eienaar se regterwysvinger moet deur 'n polisiebeampte geneem word in paragraaf G 1, in die teenwoordig-heid van 'n getuie, en die afdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet die afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwys-vingerafdruk) moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die huidige eienaar se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die huidige eienaar, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die huidige eienaar se vingerafdruk geneem is, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf G 6.1 aangeteken word.
versoek hanteer, moet in paragraaf G 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf G 6.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die versoek hanteer, moet in paragraaf G 6.4 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.3 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat as getuie optree, moet in paragraaf G 7.4 aangeteken word.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die versoeker nie kan lees, skryf of die inhoud van hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die versoek-vorm vir die versoeker vertolk, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die fisiese adres waar die tolk woon, moet in paragraaf H 3 aange-teken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf H 4 aan-geteken word.
Die posadres van die tolk moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf H 7.1 aange-teken word.
Werk: Die tolk se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf H 7.2 aange-teken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die faksnommer, insluitend die skakelkode, van die tolk moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die e-posadres (indien van toepassing) van die tolk moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die versoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die versoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf J 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die huidige eienaar bystaan, moet in paragraaf H 12 aangeteken word.
Die handtekening van die tolk wat die huidige eienaar bystaan omdat hy/sy nie kan lees of skryf of die inhoud van die vorm verstaan nie, moet in paragraaf H 13 aangebring word.
Die plek waar die tolk die huidige eienaar bystaan, moet in H 14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang (in drukskrif) in paragraaf H 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar SAPD Persal-nommer in paragraaf H 16 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek ontvang, moet in paragraaf I 1 aangeteken word.
Die datum waarop die polisiebeampte die versoek ontvang, moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die versoek ontvang, moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die polisiebeampte die versoek ontvang, moet in paragraaf I 4 aangeteken word.
Die handtekening van die polisiebeampte wat die versoek ontvang, moet in paragraaf I 5 aangebring word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die versoek ontvang, moet in paragraaf I 6 aangeteken word.
<fn>SAPS.I536.2009-04-14.af.txt</fn>
n Aansoek om magtiging om meer as 2 400 slagdoppe te besit, moet in onuitwisbare swart ink ingevul word.
Die aansoek moet gestempel word met die amptelike datumstempel van die polisiestasie wat die aansoek ontvang.
Die polisiestasie waar die aansoek op rekenaar vasgelê word, moet Afdeling A voltooi.
Die polisiebeampte moet Afdeling B voltooi.
Die beslissende beampte moet Afdeling C voltooi.
Die aansoeker moet Afdeling D, E en F voltooi.
Indien 'n tolk gebruik is, moet hy/sy Afdeling G voltooi.
Die polisiebeampte moet Afdeling H voltooi.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris moet Afdeling I voltooi.
'n Persoon is skuldig aan 'n oortreding ingevolge die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) indien hy/sy enige inligting wat hy/sy weet vals is op hierdie aansoekvorm verstrek.
Die verwysingsnommer (byvoorbeeld, A 12945) wat die stelsel vir die aansoek genereer nadat dit vasgelê is, moet in paragraaf A 1 aangeteken word.
Die naam van die provinsie waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Gauteng), moet in paragraaf B 1 aangeteken word.
Die naam van die area waar die polisiestasie geleë is (byvoorbeeld, Pretoria) moet in paragraaf B 2 aangeteken word.
Die naam van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, Brooklyn), moet in paragraaf B 3 aangeteken word.
Die komponentkode van die polisiestasie waar die aansoek ontvang is (byvoorbeeld, 47), moet in paragraaf B 4 aangeteken word.
Die jaarlikse reeksnommer in die register vir algemene vuurwapentransaksies wat aan die aansoek toegeken word, moet in paragraaf B 5 aangeteken word.
aansoeker versoek, moet die verlangde inligting in paragraaf C 1 verstrek word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 2 aangeteken word.
bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 4 aanbring.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die uitstaande of bykomende inligting versoek, moet in paragraaf C 5 aangeteken word.
Indien die aansoek om magtiging om meer as 2 400 slagdoppe te besit, goedgekeur word, moet die beslissende beampte wat dit goedkeur paragraaf C 6 met 'n X merk.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 7 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek goedgekeur word, moet in paragraaf C 8 aangeteken word.
Die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 9 aanbring.
n Beamptekode word toegeken word aan elke beslissende beampte wat aansoeke om magtiging om meer as 2 400 slagdoppe te besit, oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 10 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek goedkeur, moet in paragraaf C 11 aangeteken word.
Indien die aansoek geweier word, moet die beslissende beampte wat dit weier paragraaf C 12 met 'n X merk.
Indien die aansoek geweier word, moet die beslissende beampte wat dit weier die rede(s) vir weiering in paragraaf C 13 aanteken.
Die SAPD Persal-nommer van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 14 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoek geweier word, moet in paragraaf C 15 aangeteken word.
Die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet sy/haar handtekening in paragraaf C 16 aanbring.
n Beamptekode word toegeken aan elke beslissende beampte wat aansoeke om magtiging om meer as 2 400 slagdoppe te besit, oorweeg. Die kode van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 17 aangeteken word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die beslissende beampte wat die aansoek weier, moet in paragraaf C 18 aangeteken word.
X gemerk word.
Die identiteitsnommer van die natuurlike persoon moet in paragraaf D 3 aangeteken word.
D 4 aangeteken word.
Die aansoeker se van moet in paragraaf D 5 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters moet in paragraaf D 6 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se woonadres moet in paragraaf D 8 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 9 aangeteken word.
Die aansoeker se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf D 11.3 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf D 12 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 13 aangeteken word.
Die geregistreerde naam van die aansoeker se maatskappy moet in paragraaf D 16 aangeteken word.
Die naam waaronder die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 17 aangeteken word.
Die aansoeker se posadres moet in paragraaf D 20 aangeteken word.
Die straatadres waar die aansoeker 'n saak bedryf, moet in paragraaf D 22 aangeteken word.
Die poskode van die aansoeker se besigheidsadres moet in paragraaf D 23 aangeteken word.
Werk: Die aansoeker se werktelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (011) 577 5913), moet in paragraaf D 24.1 aangeteken word.
Die aansoeker se faksnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld, (012) 667 1923), moet in paragraaf D 24.2 aangeteken word.
Die aansoeker se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf D 25 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se volle name en van moet in paragraaf D 27aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se soort identifikasie/paspoortnommer moet in paragraaf D 28 met 'n X gemerk word.
Die verantwoordelike persoon se identiteitsnommer moet in paragraaf D 29 aangeteken word.
Die verantwoordelike persoon se paspoortnommer moet in paragraaf D 30 aangeteken word.
Die selfoonnommer (indien van toepassing) van die verantwoordelike persoon moet in paragraaf D 31 aangeteken word.
paragraaf D 32 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se woonadres moet in paragraaf D 33 aangeteken word.
Die poskode van die verantwoordelike persoon se posadres moet in paragraaf D 35 aangeteken word.
Die soort vuurwapen moet in paragraaf E 1 aangedui word.
Die kaliber van die vuurwapen moet in paragraaf E 2 aangedui word.
Die fabrikaat van die vuurwapen moet in paragraaf E 3 aangedui word.
Die model van die vuurwapen moet in paragraaf E 4 aangedui word.
Die reeksnommer van die vuurwapen se loop moet in paragraaf E 5 aangeteken word.
Die reeksnommer van die vuurwapen se raam moet in paragraaf E 6 aangeteken word.
Die reeksnommer van die vuurwapen se romp moet in paragraaf E 7 aangeteken word.
Die redes waarom dit nodig is om meer as 2 400 slagdoppe vir elke vuurwapen te besit, moet in paragraaf E 8 verstrek word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die aansoeker moet in paragraaf F 1 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker aansoek doen om magtiging moet in paragraaf F 2 aangeteken word.
Die aansoeker moet sy handtekening in paragraaf F 3 in die teenwoordigheid van die polisiebeampte aanbring.
Die dorp/stad waar die aansoeker die aansoek teken, moet in paragraaf F 4 aangeteken word.
AFDELING G: Voltooi hierdie afdeling slegs indien die aansoeker nie kan lees of skryf nie.
Die polisiebeampte moet 'n afdruk van die regterwysvinger van die aansoeker in paragraaf G 1 in die teenwoordigheid van 'n getuie neem. Die vingerafdruk mag nie die tabel oorskry nie. Indien die aansoeker nie 'n regterwysvinger het nie, moet 'n afdruk van die linkerwysvinger geneem word.
Die aanwysing van die vingerafdruk (byvoorbeeld, regterwysvinger) moet in paragraaf G 2 aangeteken word.
Die datum waarop die aansoeker se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf G 3 aangeteken word.
Die aansoeker se voorletters en van (in drukskrif) moet in paragraaf G 4 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die aansoeker se vingerafdruk geneem word, moet in paragraaf G 5 aangeteken word.
aansoek hanteer, moet in paragraaf G 6.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 6.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat die aansoek hanteer, moet in paragraaf G 6.3 aangeteken word.
hanteer, moet in paragraaf G 6.4 aangebring word.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf G 7.1 aangeteken word.
Die SAPD Persal-nommer van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf G 7.2 aangeteken word.
Die rang (in drukskrif) van die polisiebeampte wat optree as getuie moet in paragraaf G 7.3 aangeteken word.
Die polisiebeampte wat optree as getuie moet sy/haar handtekening in paragraaf G 7.4 aanbring.
Hierdie afdeling moet slegs ingevul word as die aansoeker nie kan lees, skryf of hierdie dokument verstaan nie.
Die naam en van van die persoon wat die inhoud van die aansoekvorm vir die aansoeker tolk, moet in paragraaf H 1 aangeteken word.
Die identiteits-/paspoortnommer van die tolk moet in paragraaf H 2 aangeteken word.
Die adres waar die tolk woonagtig is, moet in paragraaf H 3 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se woonadres moet in paragraaf H 4 aangeteken word.
Die tolk se posadres moet in paragraaf H 5 aangeteken word.
Die poskode van die tolk se posadres moet in paragraaf H 6 aangeteken word.
Huis: Die tolk se huistelefoonnommer, insluitend die skakelkode (byvoorbeeld (012) 667 1923), moet in paragraaf H 7.1 aangeteken word.
(byvoorbeeld (011) 577 5913), moet in paragraaf H 7.2 aangeteken word.
Die tolk se selfoonnommer (indien van toepassing) moet in paragraaf H 8 aangeteken word.
Die tolk se faksnommer, insluitend die skakelkode, moet in paragraaf H 9 aangeteken word.
Die tolk se e-posadres (indien van toepassing) moet in paragraaf H 10 aangeteken word.
Die taal waaruit die aansoekvorm getolk is en die taal waarin dit getolk is en wat vir die aansoeker verstaanbaar is (byvoorbeeld, Engels in Zoeloe), moet in paragraaf H 11 aangeteken word.
Die datum waarop die tolk die aansoeker bystaan, moet in paragraaf H 12 aangeteken word.
Die tolk wat die aansoeker bystaan, moet sy/haar handtekening in paragraaf H 13 aanbring.
14 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy/haar rang in drukskrif in paragraaf H 15 aangeteken word.
As die tolk 'n polisiebeampte is, moet sy haar SAPD Persal-nommer in paragraaf H 16 aangeteken word.
Die rede(s) vir die aanbeveling moet in paragraaf I 1.1 aangeteken word. Die rede(s) moet op werklike feite gebaseer wees en nie op blote hoorsê nie.
Die voorletters en van (in drukskrif) van die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet in paragraaf I 2 aangeteken word.
Die datum waarop die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf I 3 aangeteken word.
Die dorp/stad waar die Aangewese Vuurwapenbeampte/ Stasiekommissaris die aanbeveling doen, moet in paragraaf I 5 aangeteken word.
Die Aangewese Vuurwapenbeampte/Stasiekommissaris wat die aanbeveling doen, moet sy/haar handtekening in paragraaf I 6 aanbring.
<fn>STATS. MultilingualWordList.2010-11-09.af.txt</fn>
Kosprys, versekering en vrag k.v.v.
Prys vry aan boord v.a.b.
<fn>StateoftheNation.2007.2009-04. Af.txt</fn>
Ten tye van haar dood het ons geweet dat Mama Adelaide Tambo kort vantevore uit die hospitaal ontslaan is. Maar omdat ons ook geweet het dat sy die volharding van gees en die wilskrag het om die stryd saam met die lewendes voort te sit, was dit ons voorneme om haar en ander lede van haar gesin as ons gaste by hierdie deurlugtige geleentheid te verwelkom. Dit was ons helaas nie beskore nie.
Môre sal ons die laaste eer aan haar betoon wanneer ons haar oorskot ter aarde bestel. Sy sal dus slegs in die gees by ons wees wanneer ons in Oktober vanjaar die 90ste herdenking van die geboorte van Oliver Reginald Tambo - haar eggenoot, die vader van haar kinders, haar metgesel, haar kameraad, en 'n vooraanstaande seun uit die geledere van ons mense - vier. Ons betuig weereens ons meegevoel aan die Tambo-gesin.
Ek is egter besonder bly om vandag die agbare Albertina Luthuli in ons midde te verwelkom; dogter van ons eerste Nobel-vredespryswenner, Inkosi Albert Luthuli, wie se tragiese dood, 40 jaar gelede, ons vanjaar herdenk wanneer ons die tragiese dag in herinnering roep waarop aangekondig is dat hy in die suikervelde van KwaDukuza deur 'n voortsnellende trein vermorsel is. Sy dood was net so skokkend en geheimsinnig as wat sy lewe 'n leidster was wat vooruitgewys het na die vryheid wat ons vandag geniet.
Ek voel ontsaglik trots dat demokratiese Suid-Afrika verstanding en fyngevoelig genoeg was om erkenning te gee aan wat Albert Luthuli en Oliver Tambo vir ons volk beteken deur twee van ons nasionale ordes na hulle te vernoem: die Orde van Luthuli, en die Orde van die Metgeselle van OR Tambo. Ek dra ook kennis van die diepe trots wat ervaar is deur almal wat tot die geledere van die hoogaangeskrewe nasionale ordes toegelaat is.
Dit is ook vir my 'n genoeë om die aktiviste van die vroue-optog van 1956 en die Soweto-opstand van 1976 in die Parlement te verwelkom waar hulle in die Presidentslosie sit, asook die hooggeagte patriotte uit al ons provinsies, wat deur ons provinsiale speakers genooi is om hulle aan te sluit by die groep belangrike gaste wat vandag hier saam met ons vergader is.
Die Regering van die mense van Suid-Afrika, namens wie ek vandag hier praat, soos ek ook in voorafgaande jare bevoorreg was om te doen, is in 2004, na afloop van die algemene verkiesing van daardie jaar, tot stand gebring.
Verlede maand, tydens sy jaarlikse lekgotla of bosberaad in Januarie, het die nasionale Kabinet, wat aan die spits staan van die regeringstelsel wat ons die voorreg het om te bestuur, besin oor die feit dat daardie ontmoeting die halfpadmerk verteenwoordig het in die bestaan van die Regering wat tydens ons mees onlangse verkiesing, in 2004, in die lewe geroep is.
In die lig daarvan is dit vanselfsprekend dat ons onsself sou afvra watter vordering ons gemaak het in ons pogings om die doelwitte te bereik waartoe ons toegewy is, soos ons die nasie in alle eerlikheid verseker het, en wat daartoe gelei het dat ons mense op oorweldigende wyse aan ons die gesag verleen het om ons land van 2004 tot met die volgende verkiesing in 2009 te regeer!
Met u vergunning wil ek graag verder teruggaan, en in die herinnering roep wat ons, as verteenwoordigers van ons mense, in 2004 gesê het in die teenwoordigheid van ons vriende van die res van die wêreld, wat byeengekom by die regeringsetel by die Uniegebou in Pretoria, op Vryheidsdag, die 10de herdenking van ons bevryding, en in deelname aan die inhuldiging van die President van die Republiek, wat deur ons Parlement verkies is ooreenkomstig die wil wat ons mense op demokratiese wyse tydens die 2004-verkiesing uitgespreek het.
Ons land het te lank dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig...
Dit was 'n plek waarin om swart gebore te word, gelykstaande was aan om 'n lewenslange vloek te erf. Dit was 'n plek waarin om wit gebore te word, gelykstaande was aan om 'n permanente las van vrees en verskuilde woede te dra...
Dit was 'n plek waarin smerigheid, die stank van armoede, die oop riole, die ontbindende verrotting, die malende skare van misrabele armsaliges, die nimmereindige beelde van 'n landskap gestrooi met agterlosig neergesmyte vullis 'n aansig aangeneem het wat noodsaaklik skyn te gewees het om die skoonheid van 'n ander wêreld vol netjiese strate, boomryke lane, en bloeisels teen die groen, singende gras en voëls en huise geskik vir konings en koninginne, en liriese musiek, en liefde te beklemtoon.
Dit was 'n plek waar om in sommige plekke te woon 'n uitnodiging gebied het aan ander om op jou jag te maak, of om jouself te verdoem om op ander jag te maak, veral bure wat nie anders kon nie as om die prooi te word van alkohol- en dwelmverdowing wat die pyn van bestaan sou demp, wat geweet het dat hulle lewens nie normaal sou wees sonder moord in hulle midde nie, en verkragting en brutale persoonlike oorloë sonder oorsaak of rede.
Dit was 'n plek waar om in ander woonbuurte te woon, beteken het dat jy veiligheid en sekuriteit geniet het, want om veilig te wees was om beskerm te wees deur hoë mure, geëlektrifiseerde heinings, waghonde, polisiepatrollies en militêre regimente wat gereed was om diegene te beskerm wat ons meesters was, met gewere en tenks en vliegtuie wat die dood sou laat neerreën op diegene wat die meesters se vrede versteur...
Ons het vandag hier byeengekom, op Vryheidsdag, omdat daar 'n tyd gekom het toe ons mense, saam met biljoene ander mense vanoor die wêreld, mense wat ons medestryders is, en wat deur ons uitgelese gaste verteenwoordig word, besluit het om te sê: dit moet einde kry!...
Ons is grootliks bemoedig deur die feit dat ons algemene verkiesing bevestig het dat al ons mense, ongeag van ras, kleur of etnisiteit, vasberade is om saam te werk om 'n Suid-Afrika te skep wat deur 'n gemeenskaplike droom gedefinieer word...
Geeneen van die groot maatskaplike probleme wat ons moet oplos, kan buite die konteks van werkskepping en die verligting en uitwissing van armoede slaag nie. Dit het betrekking op alles, van die verbetering van die gesondheid van ons mense, tot die verlaging van die vlak van misdaad, die verhoging van die vlak van geletterdheid en gesyferdheid, en die oopgooi van die deure van leer en van kultuur vir almal Ons belowe plegtig teenoor al die helde en heldinne wat offers gebring het ter wille van ons vryheid, asook teenoor ... ons vriende uit die res van die wêreld, dat ons nooit die vertroue sal verraai wat julle in ons gestel het toe julle gehelp het om ons die kans te gee om Suid-Afrika in 'n demokratiese, vreedsame, nie-rassige, nie-seksistiese en vooruitstrewende land te verander nie, toegewy aan die edel visie van menslike solidariteit.
"Die werk om daardie Suid-Afrika tot stand te bring, het begin. Daardie werk sal tydens ons tweede dekade van vryheid voortgesit word."
Vyftig jaar gelede, toe hulle besig was om voor te berei vir die sameroeping van die Volkskongres, wat die Vryheidsmanifes aanvaar het, het die patriotte van destyds gesê: "Laat ons saam praat, ons almal saam - Afrikaan en Europeaan, Indiër en Gekleurde al die mense van Suid-Afrika ... Laat ons saam oor vryheid praat. En oor die geluk wat mans en vroue te beurt kan val as hulle in 'n land woon wat vry is."
Ons moet vandag ons belofte herbevestig om saam te praat oor vryheid, om in vennootskap op te tree om vir almal daardie geluk te skep wat gepaardgaan met vryheid, om saam te werk om 'n Suid-Afrika te skep wat gedefinieer word deur 'n gemeenskaplike droom, om saam, deur optrede, te sê: ons het genoeg gehad van alles wat veroorsaak het dat ons land dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig het!
Ons moet voortgaan om te reageer op die perspektief waaroor ons gepraat het toe die huidige Regering sy dienstermyn begin het, ten volle bewus van die feit dat "geeneen van die groot maatskaplike probleme wat ons moet oplos, buite die konteks van werkskepping en die verligting en uitwissing van armoede opgelos kan word nie" en dat "die stryd om armoede uit te wis 'n kernaspek van die nasionale poging om die nuwe Suid-Afrika tot stand te bring, was en steeds sal wees".
toenemend tot die oplossing van groot vraagstukke wat die wêreldbevolking in die gesig staar, by te dra.
Dit verskaf my plesier om verslag te doen dat die Regering steeds hard bly werk om te sorg dat die doelstellings van die nasie bereik word.
Teen 'n gemiddeld van meer as 4,5% was die groeikoers van ons ekonomie oor die afgelope twee-en-'n-half jaar die hoogste sedert ons in 1994 'n demokrasie tot stand gebring het. Belegging in die ekonomie deur sowel die openbare as die privaatsektor het met ongeveer 11% toegeneem, en die algehele besteding aan openbare-sektor infrastruktuur teen 'n jaarlikse gemiddeld van 15,8%. Vandag is vaste belegging as persentasie van die bruto binnelandse produk - teen sowat 18,4% - op sy hoogste vlak sedert 1991.
Die getal werkende mense het oor die afgelope drie jaar met ongeveer 'n halfmiljoen per jaar toegeneem.
Daar was bestendige vooruitgang in swart mense se vordering binne die ekonomie. Hulle eienaarskap van die markkapitalisasie van die JSE het toegeneem van net meer as 3% in 2004 tot byna 5%; en die verhouding van swart mense in die topbestuur het van 24% van die totaal tot 27% toegeneem. Ten spyte hiervan moet ons steeds besorgd bly oor die feit dat hierdie getal steeds bitter laag is.
Die vooruitgang van die ekonomie het groot uitdagings vir ons almal meegebring. Die massiewe en volgehoue toename in verbruikersaanvraag weerspieël 'n gesonde groei in vlakke van voorspoed oor die breë spektrum van die bevolking; en die groot infrastruktuurprojekte wat ons nou aanpak, verg massiewe lewering van voorraad en masjinerie.
Maar ons internasionale handelsbalans toon dat ons nie daarin geslaag het om die kapasiteit te skep om die verbruikers- en kapitale goedere wat ons land nodig het, te lewer nie. Terwyl huishoudelike skuld breedweg teen dieselfde koers toegeneem het as die groei in inkomste, beteken die feit dat Suid-Afrikaners minder spaar dat ons op die spaargeld van ander nasies moet staatmaak. Die voortgesette onbestendigheid van ons geldeenheid het ook geen goed vir ons uitvoerindustrie voorspel nie.
Die ekonomie het oor die afgelope drie jaar ongeveer anderhalf miljoen werksgeleenthede geskep. Dit is bemoedigend dat 300 000 van die werksgeleenthede wat net in die jaar van Maart 2005 tot Maart 2006 geskep is, in die formele sektor, buite die landbousektor, val - dit verteenwoordig 'n groeikoers van sowat 4%.
'n Klein deeltjie hiervan is die permanente werksgeleenthede wat deur die Uitgebreide Program vir Openbare werke (EPWP) geskep is. Maar daar bestaan geen twyfel dat hierdie program in 'n beduidend hoër rat oorgeskakel kan en moet word nie. Daar is ook geen twyfel nie dat ons meer selfwerksaamheid kan skep deur middle van klein en mikro-ondernemings. En gegewe dat 'n groot meerderheid van die werkloses jongmense is, kan ons baie beter doen deur ingrypings soos die Nasionale Jeugdiens en die ontwikkeling van jong entrepreneurs.
Dit is vir ons iets om op trots te wees dat ons, ooreenkomstig ons belofte om 'n sorgsame gemeenskap te skep, sedert 2004 dienslewering en ander aspekte van die maatskaplike bestel verbeter het. Waar daar in 2004 omtrent agt miljoen begunstigdes van maatskaplike toelaes was, het 11 miljoen arm Suid-Afrikaners vandag toegang tot hierdie toelaes. Dit is bemoedigend dat die toename in die koers waarteen hierdie toelaes opgeneem word oor die afgelope tyd binne beheerbare perke geval het namate die programme volwassenheid bereik. Dit sal volhoubaarheid verseker, én die aanwending van meer regeringshulpbronne om ekonomiese dienste te verskaf om meer werk- en sakegeleenthede te skep.
In die behuisingsprogram is byna 300 000 nuwe subsidies oor die afgelope twee jaar toegestaan. Aangesien ons egter probeer het om die gehalte te verhoog en planne te ontwikkel vir diegene wat buite die huidige openbare- en privaatsektorplanne val, was die leweringstempo baie stadiger as wat ons verwag het. Deur ons optrede moet ons hierdie situasie verander.
Soos die agbare lede weet, het ons oor die afgelope paar jaar verskeie programme ter verbetering van passasiersvervoer ontwikkel en in werking begin stel. Dit sluit die taxi-herkapitaliseringsprogram en provinsiale inisiatiewe soos die Moloto-spoorkorridor in Mpumalanga, waaraan haalbaarheidswerk reeds begin het, die Klipfontein-korridor in Kaapstad en die Gautrein-projek met sy skakels met die res van die openbare vervoerstelsel in.
Hierdie en baie ander inisiatiewe is deel van 'n omvattende passasiersvervoerstrategie wat pad en spoor kombineer. Ons sal aan die dringende implementering van hierdie planne aandag gee om sodoende die lewensgehalte van veral werkende mense te verhoog.
Toegang tot elektrisiteit, water en sanitasie het verbeter. Teen 2005 het Suid-Afrika reeds die Millenniumontwikkelingsdoelwit met betrekking tot basiese watervoorsiening bereik deurdat toegang tot water van 59% in 1994 tot 83% in 2006 toegeneem het. Volgens die Verenigde Nasies se Ontwikkelingsplan (UNDP) is Suid-Afrika een van die min lande wat minder aan sy militêre begroting as aan water en sanitasie bestee het.
" [het] Suid-Afrika gedemonstreer hoe die mensereg tot water as 'n meganisme vir bemagtiging en 'n riglyn vir beleid kan dien ... Waterhervorming wat op hierdie reg gebaseer is, het die land in staat gestel om toegang uit te brei en die erflating van rasseongelykheid, wat 'n apartheidsnalatenskap was, deels deur regsgebaseerde geregtigheid te oorkom".
Ons moet hierdie groot prestasie inderdaad vier. Maar dit is 'n feit dat agt miljoen mense nog steeds sonder drinkbare water is. Nog baie meer is sonder elektrisiteit en sanitasie. Ons is trots daarop dat ons binne een jaar die agterstand in die totale afskaffing van die emmerstelsel in gevestigde nedersettings met byna die helfte verminder het. Ons is op koers om hierdie ontmenslikende stelsel in hierdie gebiede teen die einde van die jaar heeltemal tot 'n einde te bring.
Ons sal voortgaan om hierdie uitdagings die hoof te bied sodat ons dit wat lelik en weersinwekkend in ons land is kan uitwis sodat ons saam oor vryheid, en die geluk wat daarmee gepaardgaan kan praat.
'n Ondersoek na onderwys en vaardigheidsontwikkeling toon dat 'n groot verbetering teen 2004 ingetree het, ofskoon teen 'n stadige pas. Dit is van toepassing op geletterdheidsvlakke, bruto inskrywing aan skole, en die koers van deelname aan tersiêre onderrig. Die fluktuerende matriekslaagsyfer dui wel aan dat baie meer gedoen moet word om die stelsel te stabiliseer en bestendige verbetering te verseker. Terselfdertyd is die getal matriekleerlinge wat Wiskunde op hoër graad slaag net effens hoër as in 1995. Daar is ook nog steeds swakhede in die implementering van die programme vir basiese volwasse onderrig (ABET).
Ofskoon daar in die onlangse verlede meer sake ingevolge die grondhervormingsprogram afgehandel is, moet ons steeds 'n ernstige poging aanwend om die oorblywende sake, waarvan talle meer ingewikkeld is, af te handel. Aan die ander kant is weinig vordering met die herverdeling van grond gemaak. Ons sal die inhiberende faktore deeglik in oënskou neem sodat ons hierdie program as 'n saak van dringendheid kan bespoedig.
Al hierdie ekonomiese en maatskaplike programme vorm deel van ons strategie om die armoede waaronder baie van ons mense ly, te verminder en uit te wis. Die werk wat in die loop van verlede jaar gedoen is deurdat vroue via die Suid-Afrikaanse Vroue in Dialoog met verskeie regeringsdepartemente saamgewerk het, en wat 'n besoek ingesluit het aan lande soos Tunisië en Chile, waar groot vordering met die bekamping van armoede gemaak is, wys sekere tekortkominge in hierdie verband in ons stelsel uit.
die opleiding van gesinsmaatskaplike werkers op professionele en hulpvlak moet versnel om te sorg dat die huishoudings wat geïdentifiseer is behoorlik ondersteun en gemoniteer word.
Bogenoemde sal sorg dat mense wat maatskaplike bystand ontvang op sistematiese wyse met munisipale dienste en werksgeleenthede gekoppel word, en sal ons voortdurend gerig hou op ons taak om soveel moontlik van ons mense van hulle afhanklikheid van maatskaplike toelaes te speen en hulle tot die arbeidsmark te laat toetree. Intussen sal ons voortgaan om nuwe inisiatiewe te soek wat die maatskaplike loon progressief sal verbeter.
Die verskerping van gesamentlike pogings deur alle Suid-Afrikaners om maatskaplike binding te bewerkstellig, moet 'n kritieke been van hierdie maatskaplike ingrypings uitmaak.
In hierdie jaar, wat die 60ste herdenking verteenwoordig van die verdrag van dokters onder leiers van die Afrika- en Indiërgemeenskap (AB Xuma, GM Naicker en Yusuf Dadoo), die 30ste herdenking van die moord op Steve Biko en die 20ste herdenking van Afrikaner-intellektuele se besoek aan Dakar om met die ANC te praat, moet die kwessie van ons diversiteit aan identiteit en die oorkoepelende sin dat ons almal tot Suid-Afrika behoort beter na die hele samelewing uitgedra word op 'n manier wat ons eenheid as 'n nasie versterk. Meer nog: op die 30ste herdenking van die verbod op die publikasie van die koerante The World en The Weekend World is dit ons plig om die volgende vraag te stel: Het almal van ons ons verantwoordelikheid vir die skep van sosiale binding, die bevordering van 'n gemeenskaplike gevoel dat ons tot Suid-Afrika behoort, en die versterking van die gom wat ons nasie bymekaarhou ten volle aanvaar en ons eie gemaak?
Met ander woorde: die maatreëls wat nodig is om maatskaplike binding te bewerkstellig, kan nie slegs deur die Regering geneem word nie. As Suid-Afrikaners moet ons saam praat oor vryheid van gebrek en van morele verval, en saamwerk om die geluk te vind wat daarmee saamhang.
Ek is seker dat ons almal sal saamstem dat samewerking om die geluk te skep wat met vryheid gepaardgaan in dieselfde mate van toepassing is op die uitdaging om misdaad te bekamp.
Ons moet alle mense by die bevordering van vrede en sekuriteit betrek. Dit moet gebaseer wees op die nasionale begeerte na vrede, dit moet hierdie begeerte versterk, en dit moet die endemiese geweld wat gemeenskappe in die gesig staar, beveg met spesiale aandag aan die onderskeie vorme van geweld waaraan vroue onderwerp word...
"Vrede en politieke stabiliteit staan ook sentraal in die Regering se pogings om 'n omgewing te skep wat geleenthede sal bied en belegging sal aanmoedig Daar sal beslissend opgetree word om wetteloosheid, dwelmhandel, wapensmokkelary, misdaad en, veral die misbruik van vroue en kinders uit te wis."
Dit is ongetwyfeld onmoontlik om dit wat lelik en weersinwekkend is, uit te wis en die geluk wat met vryheid gepaardgaan op te eis solank gemeenskappe in vrees lewe: terwyl hulle ingekerker is tussen hoë mure en doringdraad, in hulle huise, op straat en op die pad in voortdurende angs verkeer, en nie in staat is om ons openbare ruimtes te geniet nie. Dit is vanselfsprekend dat ons die stryd teen misdaad moet voortsit en verskerp.
Ofskoon die Suid-Afrikaanse Polisiediens reeds die teiken-indiensnemingsgetal van 152 000 polisiebeamptes bereik en die opleidingsprogramme verbeter het, erken ons dat die uitwerking hiervan nog nie groot genoeg is om aan almal 'n sterker gevoel van veiligheid en sekuriteit te verleen nie. Ofskoon ons die voorkoms van die meeste vorme van kontakmisdaad verlaag het, is die jaarlikse koers van afname in misdaadkategorieë soos diefstal, aanranding en moord nog steeds laer as die 7 tot 10% wat ons ons ten doel gestel het. En die misbruik van vroue en kinders word teen 'n onaanvaarbaar hoë koers voortgesit.
Die toename in die voorkoms van spesifieke soorte misdaad tydens die veiligheidswagte se staking moes by almal van ons die besef tuisgebring het dat die veiligheidsindustrie nie maar net as 'n privaat aangeleentheid van die privaatsektor beskou en hanteer kan word nie. Dit is baie duidelik dat die reguleringstelsel wat ons in plek het, onvoldoende is. Dit is van toepassing op kwessies soos loonvlakke, die afdwing van riglyne op geldafleweringsvoertuie, en dergelike meer.
Ons sal hierdie kwessie in die loop van die jaar in oënskou neem sodat ons, afgesien van 'n verbetering in die werk van die polisie, ook saam met die privaat veiligheidsindustrie 'n omgewing kan skep waarin daar werklik aan die publiek se verwagtinge omtrent veiligheid, waaraan hulpbronne van reusagtige omvang bestee word, voldoen kan word.
Ons sal ook voortgaan om 'n groter poging aan te wend om ons howe beter te laat funksioneer en om die tempo waarteen agterstande in die verhoor van sake weggewerk word, te versnel. En ons sal sorg dat besluite om Korrektiewe Dienste se infrastruktuur uit te brei, die bestuur van grensbeheer te verbeter, en immigrasie- en dokumentasiedienste te verbeter, in werking gestel word.
Baie van die gebreke in die verbetering van dienste aan die bevolking het hulle oorsprong ten dele in onvoldoende kapasiteit en stelsels waarmee die inwerkingstelling gemoniteer kan word. As gevolg hiervan sal die kwessie van die organisasie en kapasiteit van die staat in die tydperk tot 2009 vir ons 'n saak van groot erns bly.
Wat onder andere 'n kritieke area vir strategiese ingryping blyk te gewees het, is die inhoud van die opleiding wat staatsamptenare in verskeie instellings ontvang en die rol van die Suid-Afrikaanse Bestuursontwikkelingsinstituut (Samdi), wat in werklikheid die grootste diensverskaffer behoort te wees, ook ten opsigte van die massa-inlywing van staatsamptenare.
Departemente se vlakke van voldoening met betrekking tot openbare diens en finansiële bestuur is betreklik gemeng. Dit kan vanselfsprekend nie verder geduld word nie, selfs as ons in aanmerking neem dat ouditvereistes op nasionale en provinsiale vlak strenger geword het. In hierdie opsig is die toepassing van die prestasieooreenkomsstelsel, veral op senior bestuursvlak, van kritieke belang.
Programme ter verbetering van ons stelsel van plaaslike regering word teen 'n vinnige pas voortgesit. Ná die plaaslike verkiesings van Maart 2006 is inlywingsprogramme dadelik aangebied, aangesien 62% van alle burgemeesters nuut was.
Wat egter kommerwekkend is, is dat daar in talle van hierdie munisipaliteite steeds vakatures in die senior bestuur en op professionele vlak is of ontstaan het. In September verlede jaar het 27% van alle munisipaliteite byvoorbeeld nie munisipale bestuurders gehad nie, was meer as 50% van die senior bestuursposte in die Noordwes vakant en het slegs 1% van alle senior bestuurders in Mpumalanga sleutelprestasieooreenkomste gesluit.
Ons gaan voort om hierdie uitdagings die hoof te bied en sal al die nodige take uitvoer wat in ons vyf-jaar strategiese plan vir plaaslike regering vervat is, met inbegrip van daadwerklike hulp deur nasionale en provinsiale strukture aan munisipaliteite, die ontplooiing van opgeleide personeel, wat professionele vrywilligers uit die publiek insluit, en die versterking van wykskomitees, waarvan 80% reeds oor die hele land in die lewe geroep is.
Ons is trots op ons goeie rekord dat meer as die helfte van alle distrikte en metros reeds hulle spitsberade vir groei en ontwikkeling gehou het, en dat die res van plan is om dit nie later nie as teen die einde van Februarie te hou. Dit sal die grondslag lê waarvolgens alle maatskaplike vennote plaaslike ekonomiese ontwikkeling kan bespoedig.
Ek wil by hierdie geleentheid my dank teenoor Adjunkpresident Phumzile Mlambo-Ngcuka betuig vir haar inspirerende leierskap in die inwerkingstelling van die Inisiatief vir Versnelde en Gedeelde Groei vir Suid-Afrika (AsgiSA), haar samewerking met ministers en premiers wat die taakspan verteenwoordig, en die konkrete wyse waarop sy baie spesifieke kwessies wat uitgevoer moes word om 'n hoër koers van belegging en indiensstelling te bewerkstellig, asook kwessies met betrekking tot vaardigheidsontwikkeling en die doeltreffendheid van die Staatsdiens, hanteer het. Ons het hoë waardering vir die bydrae wat alle lede van die uitvoerende gesag en ons staatsdiensbestuurders, oor al drie regeringsvlakke heen, gelewer het om leiding aan hierdie proses te gee en die regeringsprogram in sy geheel in werking te stel. Dit staan sentraal in ons pogings om alle lelike en weersinwekkende dinge in ons samelewing uit te wis sodat ons die vryheid en geluk wat bevryding meebring, kan ervaar.
Die oorsig voltooi van die land se ervaring met die artikulasie van onder meer makro-ekonomiese aanduiders soos die wisselkoers, inflasie- en rentekoerse, om maatreëls in te stel vir die bevordering van die groei van nywerhede wat verhandelbare goedere vir sowel die binnelandse as die uitvoermark produseer en oor die potensiaal beskik om groot getalle halfgeskoolde werkers in diens te neem.
Die inwerkingstelling van pasgemaakte sektormaatreëls ter vergemakliking van belegging in die uitbesteding van besigheidsprosesse, toerisme, biobrandstowwe en chemikalieë versnel, en praktiese programme vir bosbou en papier, kleding en tekstiele, metale en ingenieurswese finaliseer.
'n Oorkoepelende strategie ontwikkel vir sleutelingrypings in die verwerking en veredeling van mynbou en minerale, die landbou en landbouverwerking, die sektor vir witgoedere, die skeppende nywerheid, gemeenskaps- en maatskaplike dienste en die farmaseutiese bedryf. Hierdie strategie moet onder andere doelgerigte dryfvere ter verhoging van ons nasionale vermoë om kapitaalgoedere te produseer, insluit. Ten opsigte van mineraalverwerking sal ons byvoorbeeld 'n staatsdiamanthandelaar op die been bring wat 10% van ons plaaslike diamantproduksie sal aankoop en hierdie diamante aan plaaslike slypers en produsente sal verkoop. Ons is bly dat De Beers ingestem het om ons vir drie jaar lank gratis met die bestuur, tegniese vaardighede en batevoorsiening te help.
Programme ontwikkel wat belegging sal vergemaklik in sektore wat deel uitmaak van die voorsieningsketting vir ons infrastuktuur, met inbegrip van kapitaalgoedere, inligting en kommunikasie-tegnologie (ICT), vervoer en energie. Ten opsigte van energie sal ons ook die werk bespoedig wat ons in staat sal stel om in 'n groter mate op die opwekking van kernkrag, aardgas en verskeie vorme van hernubare energiebronne staat te maak. Wat kommunikasie betref, is ek bly om te kan aankondig dat die Departement van Kommunikasie besig is om, in samewerking met selfoonmaatskappye en Telkom, planne te finaliseer wat oproepbeëindigingskoste vanjaar tot voordeel van alle verbruikers moet aanspreek. Hierbenewens sal Telkom, as deel van die poging om die besigheidsproses-uitbestedingsektor (BPO-sektor) te vergroot, 'n spesiale lae tarief vir internasionale bandwydte hef aan 10 ontwikkelingsoproepsentra wat elk 1 000 werknemers in diens het. Hierdie sentra sal gevestig word in gebiede wat deur die Regering aangewys is. Die spesiale tarief sal regstreeks vergelykbaar wees met die tariewe wat in enige vergelykbare land vir dieselfde diens en kapasiteit gehef word.
Ons sal ook verskeie stappe doen om die mededingendheid van die ekonomie te verhoog. Hierdie stappe sluit onder meer die volgende in: 'n verlaging van die koste om sake te doen en die bevordering van beleggings, die praktiese inwerkingstelling van die Regulatory Impact Assessment-stelsel (RIA-stelsel), die ontwikkeling van breëbandkapasiteit vir nasionale en internasionale gebruik, die finalisering van planne wat spoor- en haweoperateurs se kapasiteit sal verhoog, en die verbetering van ons mededingingsowerhede se doeltreffendheid.
Die vordering wat ons met die herkapitalisering van kolleges vir verdere opleiding en onderwys (VOO) gemaak het, stel ons in staat om die getal beskikbare ambagslui beduidend te verhoog. Hulpbronne sal van vanjaar af toegewys word om hulp te verleen aan behoeftige vakleerlinge wat by hierdie instansies opgelei word. Terselfdertyd sal ons dringend 'n oplossing vir die kwessie van die verantwoordelikhede van die nasionale en provinsiale sfere met betrekking tot bestuur van die VOO-stelsel vind. Ons hoop dat ons pogings om hierdie geleenthede te bied, sal help om aan veral ons jongmense die boodskap oor te dra dat ambagsvaardighede van net soveel kritiese belang vir ekonomiese groei is as ander soorte kwalifikasies.
Na indringende samesprekings tussen die Regering en universiteitsleiers is daar tot 'n vergelyk gekom en is besluite geneem oor die hulpbronne wat nodig is om te sorg dat die behoefte aan vaardighede waaraan daar 'n tekort is, vervul word.
In hierdie verband wil ons die Gesamentlike Onderneming vir die Verkryging van Prioriteitsvaardighede (JIPSA), wat die Regering, sakelui, die arbeidsektor, opleidingsinstansies en ander byeenbring, lof toeswaai vir die rol wat hulle gespeel het.
Soos die agbare lede weet, het ons die getal skole waar geen skoolgeld betaalbaar is nie, ook beduidend verhoog.
In die uitvoering van hierdie infrastruktuur- en ander planne word ons geïnspireer deur ons verbintenis om te sorg dat die FIFA-wêreldsokkerbeker van 2010 die beste ooit sal wees. In hierdie verband wil ons ons reëlingskomitee (OC) en ander vennote gelukwens met die uitmuntende werk wat hulle verrig.
Dit is baie duidelik dat, om te sorg dat alle Suid-Afrikaners die geluk smaak wat met 'n groeiende ekonomie gepaardgaan, hierdie en ander maatreëls vergesel moet word van 'n verskerpte program wat die uitdagings van die Tweede Ekonomie die hoof bied.
die Communal Land Rights Act begin toepas om die ekonomiese gebruik van gemeenskaplike grond te verbeter, terwyl ons terselfdertyd hulp in die vorm van besproeiing, saad en implemente aan kleinboere en koöperatiewe boere verleen.
Die ekonomiese programme waarna ons verwys het, vorm deel van die gesamentlike stukrag waarby alle Suid-Afrikaners hulle gewig moet ingooi sodat ons die vlak van armoede en ongelykheid in ons samelewing kan verlaag. Dit is vir ons nie maar net 'n cliché om te sê dat die sukses van ons demokrasie gemeet behoort te word, en gemeet sal word, aan die daadwerklike stappe wat ons neem om die lewensgehalte van die kwesbaarstes in ons samelewing te verhoog nie.
Ons wil die maatskaplike programme wat ons oor die jare heen in werking gestel het, verbeter. Met hierdie doel voor oë wil ons vanjaar ons stelsel van maatskaplike sekerheid so hervorm dat daar so gou moontlik begin kan word om dit in verskillende fases in werking te stel. Ons wil hierdie werk, waarmee daar reeds begin is, vanjaar afhandel. 'n Kritieke aspek van hierdie hervorming is die regstelling van 'n fout wat in die 2002-verslag van die kommissie van ondersoek na 'n omvattende stelsel van maatskaplike sekerheid in Suid-Afrika geïdentifiseer is. Hierdie fout behels dat ons maatskaplike sekerheidstelsel se pilaar van bydraende verdienste met betrekking tot groot getalle werkende mense ontbreek of onbetroubaar is. Die beginsel wat hierdie benadering rig, is dat ons, bo en behalwe die maatskaplike bystand wat deur die staatsbegroting verskaf word, ondersoek moet instel na die invoer van 'n maatskaplike sekerheidstelsel wat aan verdienste gekoppel is en op die beginsel van maatskaplike solidariteit berus.
Dit sal beteken dat alle Suid-Afrikaners lid van 'n gemeenskaplike, administratief doeltreffende stelsel van maatskaplike sekerheid sal wees, terwyl diegene wat hoër salarisse verdien steeds tot privaat aftree- en versekeringskemas kan bydra.
Die Minister van Finansies sal in sy begrotingstoespraak verder hierop uitbrei. Wat ons egter moet beklemtoon, is dat die Regering, in sy finalisering van die nuwe bedeling vir maatskaplike sekerheid, uitgebreid met alle maatskaplike vennote oorleg sal pleeg: sowel individueel as deur Nedlac.
Ons het hierbenewens ook begin ondersoek instel na maatreëls waarmee ons kwesbare kinders wat ouer as 14 jaar is, kan bereik.
Bespoediging van die bou van lae-kostebehuising, wat die dringende vestiging van 'n spesiale medium vir die hantering van finansies, noodsaak; die loodsing van die Wetsontwerp op die Bestuur van Grondgebruik; en om toe te sien dat die oorblywende elemente van die lank-uitgestelde ooreenkoms met die privaatsektor oor lae-kostebehuising gefinaliseer word.
Die bespoediging van die taxi-herkapitaliseringsprojek, die inwerkingstelling van gedetailleerde planne vir passasiersvervoer per spoor en per pad, met inbegrip van die blitsbusvervoerstelsel in the metros en die herkapitalisering van Metrorail. In hierdie verband wil ek van die geleentheid gebruik maak om te beklemtoon dat die Regering en ons vennote by Santaco hulle nie sal laat boelie om die taxi-herkapitaliseringsprojek te laat vaar nie. Geen pogings om die openbare orde ter wille van selfsugtige eiebelang omver te werp, sal geduld word nie.
Die uitbreiding van toegang tot vroeë kinderontwikkeling, as onderdeel van sowel die program ter verbetering van die algemene stelsel van onderwys as die EPWP.
Uitbreiding van die opleiding en indiensneming van verpleegsters en maatskaplike werkers én helpers; uitbreiding van die getal opleidingsinstansies, met opleiding van hoër gehalte; en die inwerkingstelling van 'n beursstelsel.
Voortsetting van die implementering van die vergoedingsbedeling vir professionele mediese werkers, en voorsiening van bykomende hulpbronne om die salarisse van onderwysers verder te verhoog.
Om toe te sien dat maatreëls ter verlaging van die koste van medisyne onmiddellik in werking gestel word.
Voortsetting van die werk wat gerig is op die vind van oplossings vir veral die onderskeie onnatuurlike oorsake van dood in ons samelewing, asook vir leefstylsiektes, malaria, die onderskeie soorte tuberkulose, padongelukke en geweldsmisdaad.
In hierdie verband verbind die Regering hom tot die verskerping van die veldtog teen MIV en vigs en tot die inwerkingstelling van alle elemente van die omvattende benadering, soos voorkoming, tuissorg en behandeling. Ons sal sorg dat die vennootskappe wat oor die jare heen opgebou is, verstewig word, en dat ons verbeterde nasionale omvattende strategie teen vigs en seksueel oordraagbare siektes so gou moontlik gefinaliseer word.
Vanjaar sal ons die konkrete planne vir die implementering van die finale stadiums van ons programme wat gerig is op die verskaffing van universele toegang tot water in 2008, sanitasie in 2010 en elektrisiteit in 2012 afhandel. Ons sal ook die strategie en programme vir kwessies rakende maatskaplike binding, met inbegrip van die omvattende en geïntegreerde armoedebekampingstrategie wat ons reeds genoem het, afhandel; en ons sal aandag skenk aan sake wat op nasionale eenheid, waardestelsels en identiteit betrekking het.
Al hierdie pogings, Mevrou die Speaker en Voorsitter, moet gepaardgaan met 'n volgehoue gedrewenheid om gemeenskapsveiligheid en -sekuriteit te verbeter. In hierdie verband sal die Regering sorg dat besluite wat reeds oor die verskerping van ons stryd teen misdaad geneem is, doeltreffend geïmplementeer word. Die uitdaging wat ons in die vind van oplossings vir hierdie kwessie in die gesig staar, het min met beleid te make.
Wat eerder nodig is, is dat die groot gros beamptes wat vir wetstoepassing, intelligensie en korrektiewe dienste verantwoordelik is, en ampsbekleërs in die regstelsel, doeltreffend georganiseer en gemobiliseer moet word en doeltreffende leiding moet ontvang. Die oorgrote meerderheid van hierdie staatsamptenare het in die praktyk oor en oor bewys dat hulle bereid is om hulle lewens op die spel te plaas en selfs die klein bietjie gehaltetyd wat hulle saam met hulle gesinne kan deurbring, ter wille van die beskerming van ons vryheid en sekuriteit op te offer.
Voortgaan om die polisie se salarisse en werksomstandighede te verbeter; die proses vir die verdere uitbreiding van die personeel van die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan die gang sit, wat die personeeltal binne drie jaar op meer as 180 000 te staan sal bring; en sorg dat die elektroniese monitering- en evalueringstelsel wat so pas in werking gestel is, optimaal gebruik word.
Die forensiese laboratoriums, wat met die heel nuutste tegnologie toegerus is, tot hulle volle kapasiteit uitbou; en sorg dat die databasis met vingerafdrukke optimaal gebruik word - 'n groot deel van die onlangse sukses met die oplos van ernstige misdaadsake is inderdaad deur hierdie stelsels moontlik gemaak.
Die werking van die Departement van Binnelandse Sake tot sy volle kapasiteit uitbou deur vakante poste te vul, stelsels te verbeter en ander aanbevelings deur die taakspan wat met die minister saamgewerk het om die werk van hierdie onmisbare instansie te verbeter, implementer.
Die Khampepe kommissie se aanbevelings oor die mandaat en werksaamhede van die Direktoraat Spesiale Operasies (die Skerpioene) implementer.
Die proses gerig op die modernisering van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens se stelsels, veral met betrekking tot grensbeheer, van stapel stuur; en die interdepartementele koördineringstrukture se werk in hierdie verband verbeter.
Die intelligensiewerk wat op georganiseerde misdaad betrekking het, te verskerp; en voort te bou op die suksesse wat oor die afgelope tyd behaal is met sake wat op transitorooftogte, dwelmhandel en wild- en perlemoenstropery betrekking het.
Die nuwe tegnologie wat aan die regstelsel verskaf is, optimaal gebruik, en die bestuur van die howe en vervolgingsgesag oor die algemeen só verbeter dat dit 'n massiewe vermindering in die agterstand met die verhoor van sake teweeg sal bring.
Die oorblywende elemente in die maatreëls vir die hervoming van die regbank finaliseer en sy werking, in oorleg met hierdie gesiene instelling van ons demokrasie, verbeter.
Die programme waarop daar besluit is vir die bou van meer korrektiewe fasiliteite implementeer en die doelwitte van die Witskrif oor Korrektiewe Dienste verwesenlik.
Voortgaan met die proses om ons intelligensieagentskappe verder te bemagtig, en sorg dat hulle werksaamhede te alle tye binne die raamwerk van ons Grondwet en landwette val.
Ons ontleding van misdaadtendense verbeter sodat ons ons prestasie met betrekking tot sowel misdaadvoorkoming as misdaadbekamping kan verbeter. In hierdie verband moet ons reageer op die koue feite dat, soos in ander lande, die oorweldigende meerderheid van geweldsmisdaad teen mense in die sosio-ekonomies verwaarloosde dele van ons land gepleeg word en dat kragtige en volgehoue gemeenskapsingrypings wat op misdaadvoorkoming gerig is, nodig is om die probleem die hoof te bied.
Soos reeds genoem is, sal hierdie en ander maatreëls slegs slaag indien ons 'n durende vennootskap, in die praktyk, binne gemeenskappe en tussen gemeenskappe en die polisie tot stand bring om die lewe vir misdadigers al hoe moeiliker te maak.
In hierdie verband is ons bemoedig deur leiers in die sake- en godsdienstige gemeenskappe se vasbeslotenheid om sodanige vennootskappe op voetsoolvlak te verstewig, en om van hulle tyd en hulpbronne af te staan om meer slaankrag aan die geveg teen misdaad te verleen. Die Regering sal sy deel doen om te sorg dat hierdie vennootskappe inderdaad werk, en dat ons almal saam sal optree in die nakoming van die verantwoordelikheid om ons burgers te beskerm.
Ek moet in hierdie verband noem dat die Ministerie van Veiligheid en Sekuriteit en die Polisiediens aan voorstelle vir die verdere verbetering van die werking en die doeltreffendheid van die uiters belangrike gemeenskapspolisiëringsforums werk.
Om sy dienslewering aan die publiek verder te verbeter, moet die Regering sy kapasiteit en organisatoriese doeltreffendheid optimaliseer.
tradisionele leierskap as instelling meer bemagtig en sterker ondersteun.
Die verbetering van staatsbestuur behels ook dat ons 'n betroubare databasis oor die sosiale dinamiek binne ons nasie moet hê. Met hierdie doel voor oë sal twee groot opnames in 2007 gemaak word. Twee dae gelede het 6 000 veldwerkers van Statistiek Suid-Afrika oor die hele land uitgegaan om inligting in te samel oor 280 000 huishoudings wat gekies is om aan 'n gemeenskapsopname deel te neem wat die Regering so 'n getrou moontlike beeld van die lewensomstandighede van burgers in elke uithoek van die land sal gee.
In Oktober sal nog 30 000 individue in 8 000 huishoudings gekies word om aan Suid-Afrika se eerste nasionale paneelondersoek, die Nasionale Inkomstedinamiekstudie, deel te neem. Die doen en late van hierdie 30 000 individue sal oor 'n lang tydperk gevolg word om ons begrip van sake soos migrasie, skuiwe in die arbeidsmark, mobiliteit tussen generasies onderling en huishoudelike inligting en ontbinding te verhoog. Ek wil by hierdie geleentheid 'n beroep doen op diegene wat vir deelname aan hierdie belangrike ondernemings gekies is om hulle volle samewerking aan hierdie belangrike onderneming te verleen.
Die herstel van vrede, oor die afgelope twee-en-'n-half jaar, in die Groot Mere-gebied is een van die belangrikste prestasies van die mense van Afrika. As Suid-Afrikaners is ons trots op die rol wat ons mense gespeel het om dit te help bewerkstellig - van die jong manne en vroue in ons nasionale weermag tot die werknemers van openbare en privaat instansies wat tyd afgestaan het om te sorg dat die Afrika-droom in Patrice Lumumba se tuisland bewaarheid word.
Ons sal steeds met die mense van die Demokratiese Republiek van Kongo, asook Burundi, die Comoro-eilande en Soedan in die besonder, saamwerk om te sorg dat die vrede en stabiliteit wat tot dusver bereik is onmiddellik gevolg word deur doelgerigte pogings tot ekonomiese heropbou en maatskaplike ontwikkeling.
Maar ofskoon ons ten volle daarop geregtig is om Afrika se prestasies in die bewerkstelliging van vrede en stabiliteit te vier, mag ons die uitdagings wat ons die hoof moet bied in ons pogings tot die bylê van konflik in die oorblywende gebiede, veral die algemene vredesproses in die Soedan, en die situasie in Darfoer, die Ivoorkus en Somalië, nie geringskat nie.
Ons regering sal op gepaste wyse, en in die mate waartoe ons kapasiteit ons in staat stel, op die Afrika-Unie se oproep om hulp aan die mense en die Regering van Somalië reageer. Van kritiese belang in hierdie verband is die inisiatief wat tans ontwikkel word om te sorg dat die hoofrolspelers in Somalië met mekaar in gesprek tree sodat daar 'n oplossing gevind kan word wat inklusief en prakties uitvoerbaar is, en gebaseer is op die noodsaak om nasionale versoening te bewerkstellig.
Vanjaar sal die Afrika Forum vir Portuuroorsig sy ondersoek na ons land afhandel. Ek wil hierdie geleentheid benut om ons wetgewers, ministers en staatsdepartemente, staatsdiensorganisasies, en die gemeenskap in die breë te bedank vir hulle bydrae tot 'n oefening wat ewe uitdagend as uniek binne ons jong demokrasie was. Ons sal die nodige stappe doen om die aksieprogram wat uit dié proses van die postuuroorsig sal voortvloei, in werking te stel.
Ons sal insgelyks met die res van ons kontinent en ons ontwikkelingsvennote bly saamwerk om die inwerkingstelling van die NEPAD-programme te bespoedig.
'n Bietjie meer as 'n maand gelede het Suid-Afrika se dienstermyn as nie-permanente lid van die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad 'n aanvang geneem. Ons wil hiermee namens die mense van Suid-Afrika onderneem dat ons in hierdie mees hooggeëerde multilaterale liggaam alles sal doen wat nodig is om verder tot internasionale vrede en sekuriteit by te dra.
In hierdie verband sal ons ook voortgaan om met die leiers van die mense van Palestina, Israel, Irak, Iran en ander lande in die Midde-Ooste en die Persiese Golf gesprek te voer.
Ons sal ook ons verhouding met ander lande op hierdie kontinent, en met ons vennote in Indië, Brasilië en die Volksrepubliek van China, ander lande in die Suide, asook Japan, Europa en Noord-Amerika, verder verstewig.
Een van die mees kritieke vraagstukke waaraan ons in hierdie verband aandag sal gee, is om onderhandelings oor die Wêreldhandelsorganisasie se Doha-ontwikkelingsrondte so spoedig moontlik te hervat. Ons is daarvan oortuig dat daar oplossings vir die huidige impasse gevind kan word, en dat dit op die lange duur in sowel ontwikkelde as ontwikkelende lande se belang is dat hierdie samesprekings vrug moet dra.
Sedert die nasie ons in 2004 'n mandaat daartoe verleen het, het ons welkome vordering gemaak in ons pogings om Suid-Afrika ten goede te verander. Ons mag, en sal, egter nie die talle probleme wat ons steeds in die gesig staar, onderskat nie.
Maar die boodskap wat ons gemeenskaplike ervaring aan almal van ons oordra, is dat ons die gemeenskaplike doel wat ons as 'n nasie aan onsself gestel het, kan bereik deur saam te werk - die doel om 'n beter lewe vir almal te skep in 'n land wat nie meer veel van dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig nie.
Vandag moet ons, met selfs groter selfvertroue, oor vryheid praat. Ons moet dit waag om gesamentlik op te tree in navolging van die "geluk wat mans en vroue te beurt kan val as hulle in 'n land woon wat vry is".
Ons het dit nog nie ten volle bereik nie. Maar niemand behalwe onsself kan sorg dat hierdie droom verwesenlik word nie. Laat ons dus ons moue oprol en aan die werk spring met die volle besef dat die bou van dié Suid-Afrika waarna ons streef, 'n taak en 'n gesamentlike verantwoordelikheid is wat ons met mekaar deel.
Ek dank u.
<fn>StateoftheNation.2008.2009-04. Af.txt</fn>
Veroorloof my om by hierdie geleentheid van die voorlaaste Gesamentlike Sitting van die derde Parlement vir die jaarlikse debat oor die stand van ons nasie, al die agbare lede van die Parlement 'n voorspoedige en produktiewe nuwe jaar toe te wens.
Ek vertrou dat 2008 een van die merkwaardigste jare van ons demokrasie sal wees, soos wat ons almal saamwerk om die kernstrewe van ons mense te verwesenlik om 'n beter lewe vir almal te bewerkstellig. Ek sê dit want, na ons oordeel, is dit selde dat daar 'n beroep gemaak word op 'n nasie word om alles moontlik te doen om 'n droom te verwesenlik. En sodanig is dit die opdrag wat die geskiedenis ons vandag oplê.
Mevrou die Speaker, ek praat vandag in die teenwoordigheid van my moeder, Epainette Mbeki, MaMofokeng, wat 'n ondubbelsinnige boodskap gebring het van die landelike mense van Transkei, tussen wie sy al dekades lank woon. Sy sê dat hierdie menigte van almal van ons wat daarop aanspraak maak dat ons hul leiers is, eis dat ons hulle en ander soos hulle elders in die land, kan verseker dat ons steeds verbind is tot die onderneming wat ons gemaak het dat môre beter sal wees as vandag. Oor agt dae, op 16 Februarie, sal sy 92 jaar oud wees. Sy wil die waarheid as 'n verjaarsdaggeskenk hê. Ek dank haar dat sy die moeite gedoen het om vandag saam met ons te wees, en vertrou dat ons haar nie sal teleurstel nie.
Ek wil ook van hierdie geleentheid gebruik maak om hulde te bring aan President Nelson Mandela, een van die uitmuntende stigters van ons demokrasie, wat op 18 Julie vanjaar sy 90ste verjaarsdag sal herdenk.
Ons verwelkom by hierdie geleentheid Mnr Arthur Margeman, verteenwoordiger van die veterane van die Alexandra-busboikot van 50 jaar gelede, en wat Nelson Mandela ingesluit het. Ons is ook bevoorreg om Me Jann Turner by ons te hê, die dogter van Rick Turner wat 30 jaar gelede deur apartheidsagente vermoor is.
Ons verwelkom Mnr Dinilesizwe Sobukwe, seun van die uitstaaande patriot en leier, Robert Sobukwe, wat ook 30 jaar gelede oorlede is nadat hy baie jare se tronkstraf, verbanning en ander vorme van onderdrukking verduur het. Ons gee erkenning aan die menige stigters van die United Democratic Front, 25 jaar gelede, wat vandag beide as agbare lede en gaste teenwoordig is.
Al hierdie agbare gaste wat herinnering sowel as hoop verteenwoordig, herinner ons deur hul teenwoordigheid dat ons taak dié is van 'n afloswedloop van voortdurende hergeboorte sodat die droom van 'n beter lewe 'n werklikheid word vir alle Suid-Afrikaners. Hulle verteenwoordig inderdaad 'n feesviering van die onblusbare gees van ons mense, en stel 'n uitdaging aan ons almal om só op te tree dat ons nie die verwagtinge van die mense verraai of teleurstel nie.
Ons staan op die vooraand van die laaste volledige finansiële jaar van die huidige en derde demokratiese parlement en regering, waarna ons binnekort ons vierde algemene verkiesing sal hou. Die Regering het dus 'n oorsig gedoen van die vordering wat gemaak is met betrekking tot die implementering van die mandaat wat deur die mense gegee is in 2004.
Ek is verheug om te sê dat ons inderdaad baie uitgerig het om die verbintenisse wat ons aan die mense in 2004 gemaak het, te implementeer. Maar - en glad nie onverwags nie - is dit duidelik dat ons in hierdie verband nog baie uitstaande werk het om te doen.
Aangesien ons die einde van ons mandaattydperk nader, het die Regering besluit om 'n lys top-prioriteite te identifiseer waarop daar op 'n spesiale manier gefokus moet word. Dit sal gebruik word om die doelwitte wat die mense ons opdrag gegee het om na te streef, nog vinniger te bereik.
Gelukkig het hierdie Staatsrede my die geleentheid gebied om verslag te doen aan die Regering en die mense ten opsigte van 24 top-prioriteite, wat vir eerbare lede beskikbaar sal wees op die Regering se webtuiste gedurende die verloop van volgende week.
Die identifisering van die top-prioriteite beteken dat al drie sfere van die Regering - nasionaal, provinsiaal en plaaslik - op uitvoerende sowel as administratiewe vlak, hierdeur 'n beliste onderneming maak dat ons die kort tydperk wat vir ons voorlê sal benut om ons strewe na die verwesenliking van die allerbelangrike doelwit van 'n beter lewe vir al ons mense, met mag en mening te bevorder.
Ons regeringstelsel in sy geheel onderneem dus dat, in die tydperk wat voorlê, hy sy beste sal doen om die opdrag van "Besigheid Buitengewoon" uit te voer! Wanneer ons praat van "Besigheid Buitengewoon" verwys ons nie na enige veranderings in ons bestaande beleide nie, maar wel na die spoedige, doeltreffende en doelmatige implementering van hierdie beleide en programme, sodat die lewensgehalte van ons mense ten goede kan verander, eerder vroeër as later.
Om te verseker dat dit gebeur, het ons die nodige stappe geneem om seker te maak dat die jaarlikse Begroting wat die Minister van Finansies later hierdie maand sal voorlê, die nodige toewysings sal maak om ons van die middele te voorsien om die top-prioriteite te implementeer.
'n verbetering in ons fokus op sleutelgebiede met betrekking tot ons stelsel van internasionale betrekkinge, met spesifieke fokus op sommige Afrika-aangeleenthede en Suid-Suid-betrekkinge.
Die situasie wat ons land en nasie in die gesig staar, en die take wat ons onsself opgelê het, vereis nou, meer as ooit tevore, dat ons ons mense inspireer en organiseer om saam te staan, om alles te doen wat gedoen moet word, en om te begryp dat, in die ware sin van die woord, ons toekoms in ons almal se hande is!
Terwyl ons saamstaan oral in ons land, moet ons ook begryp dat ons nou te make het met "Besigheid Buitengewoon"!
Terwyl ek hierdie toespraak voorberei het, het een van my kollegas aangevoer dat ons land geteister word deur sterk dwarswinde wat dit veral moeilik maak om te voorspel waar ons land more gaan wees.
Hy het voorgestel dat ek die welbekende woorde waarmee Charles Dickens sy novelle A Tale of Two Cities geopen het, aanhaal om die werklikheid wat ons in die gesig staar, vas te vang.
"It was the best of times, it was the worst of times, it was the age of wisdom, it was the age of foolishness, it was the epoch of belief, it was the epoch of incredulity, it was the season of Light, it was the season of Darkness, it was the spring of hope, it was the winter of despair, we had everything before us, we had nothing before us, we were all going direct to Heaven, we were all going direct the other way - in short, the period was so far like the present period, that some of its noisiest authorities insisted on its being received, for good or for evil, in the superlative degree of comparison only."
U mag vra of ek saamstem met hierdie evaluering, en of ek ook glo dat ons 'n tydperk van verwarring betree het, waar ons nie anders kan as om die pad byster te raak nie, onseker waarheen ons op pad is, onvas op ons voete, bang vir die toekoms!
My antwoord op hierdie vraag is 'n besliste Nee! Soos die res van ons regering, is ek oortuig daarvan dat die grondslag wat gelê is vir ons land se vooruitgang gedurende die afgelope 14 jaar nog steeds in plek is. Dit voorsien ons nog steeds van 'n sterk basis van waar ons moet voortgaan terwyl ons doelgerig streef om die doelwit van 'n beter lewe vir al ons mense te bereik. Daarom moet ons almal weereens bevestig dat ons op koers sal bly terwyl ons voortgaan in ons strewe om hierdie nasie 'n wenner te maak.
Soos al die agbare lede, is ek egter bewus van die feit dat baie mense in ons gemeenskap geteister word deur 'n diepliggende gevoel van onrus oor waar ons land more gaan wees.
Hulle is besorg oor die nasionale noodtoestand waarin ons land gedompel is as gevolg van die onverwagte onderbrekings in elektrisiteitsvoorsiening.
Hulle is besorg oor sekere verwikkelings in ons ekonomie, veral die bestendige toename in rentekoerse en kos- en brandstofpryse wat die veral die armes nog armer maak. Sommige mense is bekommerd oor die moontlike uitwerking wat die dreigende ekonomiese reses in die Verenigde State op ons eie ekonomie mag hê.
Hulle is bekommerd oor ons vermoë om die demokratiese regte en die demokratiese Grondwet wat uit enorme opofferings gebore is, te beskerm. Hierdie kommer word aangevuur deur verwikkelings soos die vervolging van die Nasionale Kommisaris van die Polisie, die skorsing van die Nasionale Direkteur van Openbare Vervolging, en vrese rondom die bedreiging van die onafhankliheid van die regstelsel en landswette, en die huidige aantygings oor die misbruik van regeringsmagte vir politieke doeleindes.
Hulle is besorg dat ons land moontlik bedreig word deur die anargie wat verteenwoordig is deur die kriminele brandstigting wat verlede maand plaasgevind het op ses passasierstreine in Tshwane.
Alhoewel hulle die reg van die regerende party om sy eie sake te behartig erken en respekteer, is hulle besorg dat die party moet voortgaan om sy rol te vervul as een van die hoofargitekte van 'n demokratiese, nie-rassistiese, nie-seksistiese en vooruitstrewende Suid-Afrika.
Dit sal duidelik onverantwoordelik wees om hierdie en ander besorgdhede te ignoreer en hulle af te maak as die tipiese gesanik van doemprofete. Die werklike uitdaging is om op hierdie besorgdhede ag te slaan op so 'n wyse dat dit 'n duidelike boodskap aan almal in ons land uitdra en aan die miljoene mense in Afrika en elders in die wêreld wat ons land met belangstelling dophou. Hierdie boodskap is dat ons ferm staan by ons besluit om voort te gaan om 'n Suid-Afrika te bou wat hoop bied aan ons mense sowel as baie ander buite ons grense.
Ek wil dit dus duidelik stel dat hierdie geskiedkundige oomblik vereis dat ons land verenig soos nog nooit tevore nie, en dat ons alles in ons vermoë moet doen om ons gemeenskaplike uitdagings aan te spreek en om die droom te behou wat ons almal aangespoor het gedurende ons lang en ongekaarte tog na die skepping van die Suid-Afrika wat in ons Grondwet vorm aangeneem het.
Die nasionale noodtoestand wat veroorsaak is deur die huidige kragonderbrekings bied 'n uitdaging en die geleentheid aan ons hele nasie om gehoor te gee aan die beroep wat ons so pas gedoen het dat ons almal moet saamstaan om ons land op koers te hou. Dit sê aan ons almal dat ons inderdaad 'n tydperk van uitdagings in die gesig staar, maar hierdie uitdagings is oorkombaar. En juis omdat dit 'n tydperk van uitdagings is, is dit ook 'n tydperk van geleenthede!
In hierdie opsig wil ek graag my waardering uitspreek teenoor en ten volle saamstem met die opmerkings wat gemaak is deur die Hoof Uitvoerende Beampte van Anglo American, Cynthia Caroll, toe sy die Mynberaad hier in Kaapstad vroeër vandeesweek - op Dinsdag, 5 Februarie - toegespreek het.
Soos die agbare lede weet, het sy gesê: I don't regard the problems of energy supply here as a disaster. And South Africa is not alone: there are pressures on supply regarding our expansion projects in Chile and Brazil.
"Sure, the problems here are serious; overcoming them will require ingenuity, especially in energy efficiency and energy saving, as well as the development of alternative power supplies. But if all of us can forge strong partnerships to tackle this situation, we will all come through - I hope relatively unscathed This is not a time for finger pointing, but for working together in finding solutions."
Dit is egter ook nodig dat ons van hierdie geleentheid gebruik maak om namens die Regering en Eskom die land om verskoning te vra vir die nasionale noodtoestand wat tot gevolg gehad het dat ons almal die gevolge van beurtkrag moes ervaar. Ek wil ook alle landsburgers bedank vir hul deursettingsvermoë en geduld in die lig van die huidige moeilikhede.
Gedurende die afgelope twee weke het die ministers van minerale en energiesake en van openbare ondernemings die aard van die noodtoestand wat ons in die gesig staar, omskryf asook wat elkeen van ons kan doen om die toestand te normaliseer. Verlede week het die agbare lede die geleentheid gehad om oor hierdie aangeleenthede te besin.
Uiteraard het die aansienlike styging in die behoefte aan elektrisiteit gedurende die afgelope twee jaar die nuwe kapasiteit wat ons beskikbaar gestel het oorskry. Die inperking in voorsiening wat daardeur teweeg gebring is, maak die stelsel kwesbaar vir enige insident wat die beskikbaarheid van energie kan beïnvloed. Die huidige situasie verg dat ons onbeplande kragonderbrekings moet verminder, en die enigste manier waarop ons dit onmiddelik kan doen, is om die aanvraag te verminder en gevolglik 'n beter reserwegrens te verseker.
As die Regering, is dit ons taak om die land nou te lei en te verenig in die veldtog vir energiedoeltreffendheid wat hierdie uitdaging sal aanspreek. Ons moet, onder andere, die huidige teenspoed aanwend om te verseker dat ons huise en ekonomie meer energiedoeltreffend word.
Daar is daadwerklike stappe wat elke indivdu, huishouding en besigheid kan neem. Hierdie inligting word deur die Departement van Minerale en Energiesake versprei en ons verwelkom enige ander voorstelle wat u, ons medeburgers, aan ons wil maak en met mekaar wil deel.
Die Regering sal begin met die implementering van 'n veldtog om doeltreffende beligting te verseker, asook watervehitting deur middel van sonkrag, die beheer van die las van warmwatertoestelle in huishoudings, insluitend behuisingstandaarde vir alle nuwe huise en ontwikkelings. Ons maan alle huishoudings wat dit kan bekostig om dit te oorweeg om onmiddelik hierdie energiebesparingsmaatreëls te implementeer.
Alle regeringsgeboue is aangesê om hulle elektrisiteitsverbruik te verminder, en neem asseblief die vrymoedigheid om diegene wat dit nie doen nie, by die naam te noem.
Die besonderhede van ander vrywillige en verpligte optredes in die Kragbesparingsprogram is deur die ministers uiteengesit en sal verfyn word deur middel van samesprekings met die onderskeie belanghebbendes. Dit sal dan gepubliseer word.
Die massiewe Eskom-bouprogram ten opsigte van nuwe opwekking- , transmissie- en verspreidingskapasiteit sal voortgaan; en waar moontlik sal sommige projekte bespoedig word. In hierdie opsig, wil ek die privaatsektor bedank vir hul bereidwilligheid om ons op enige moontlike wyse behulpsaam te wees. Tydens 'n vergadering met die Voorsitter van General Electric verlede week, het General Electric aangebied om hulp te verleen deur skaars turbinetoerusting names ons aan te koop. In Suid-Afrika is groot maatskappye soos Sasol, Anglo en BHP Billiton almal betrokke by samesprekings met die departemente van minerale en energiesake en van openbare ondernemings om koste-effektiewe en volhoubare oplossings te vind vir die voorsieningsbeperkinge. Die benadering is een van gesamentlike optrede eerder as wedersydse verwyt..
Ek wil veral die mynbedryf loof vir die manier waarop hulle ons en die ekonomie behulpsaam was om 'n werklike krisis wat ons op 24 Januarie getref het, op te los. Ons sal almal saamwerk om die negatiewe uitwerking wat hierdie gebeure op die ekonomie gehad het, hok te slaan.
Gesamentlike pogings en beraadslaging is die kern in ons antwoord op hierdie noodtoestand. Taakspanne is tans werksaam in baie gebiede. Aanstaande week sal die provinsiale premiers met die burgemeesters vergader om energiebesparingsmaatreëls te beplan en te implementeer in al die munisipaliteite regoor die land. Hulle sal ondersteun word deur die tegniese spanne van EDI Holdings, Eskom en die Nasionale Agentskap vir Energiedoeltreffendheid. Die Departement van Provinsiale en Plaaslike Regering sal hierdie aktiwiteite koördineer en sal bygestaan word deur die departemente van minerale en energiesake en van openbare ondernemings.
Ons staar 'n noodtoestand in die gesig, maar ons kan die probleme in 'n relatiewe kort tydjie oorbrug. Hierdie situasie het die onvermydelike besef dat die tydperk van goedkoop en voldoende elektrisiteit op 'n einde is, verhaas. In die lig van ons groot basis van geïnstalleerde opwekkingskapasiteit, sal ons ekonomie egter nog vir geruime tyd een van die min ekonomieë wees met bekostigbare elektrisiteit.
Ons ekonomie is gebaseer op ons minerale hulpbronne. Ons moet dus voortgaan om die mynbedryf te ondersteun. Dit is onvermydelik dat, indien ons voortgaan om te groei as 'n vervaardigingsland, ons ook sal moet voortgaan om die prosesseringsbedryf te ondersteun. Dit is egter noodsaaklik dat alle ondernemings meer energiedoeltreffend word. Energiedoeltreffendheid het inderdaad ekonomiese geleenthede tot gevolg.
Laat ons dus hierdie noodtoestand gebruik om die eerste boublokke te lê van die noodsaaklike energiedoeltreffende toekoms wat ons nie kan vermy nie. Kom ons verseker dat almal aan boord is om die ontwrigtings wat ons getref het, aan te spreek, geïnspireer deur die wete dat ons omstandighede nou vra vir "Besigheid Buitegewoon"!
Dit is presies dieselfde benadering wat ons moet aanneem terwyl ons voortgaan met voorbereidings om as gasheer op te tree tydens die FIFA Konfederasiebeker-toernooi in 2009 en die 2010 FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi, wat 854 dae van nou af sal afskop. Ek verwys vandag na hierdie belangrike gebeurtenis, want die uitdagings wat ons tans in die gesig staar het daartoe gelei dat sommige mense elders in die wêreld weereens wonder of ons in staat is om hierdie toernooie suksesvol aan te bied.
Ek twyfel natuurlik glad nie dat ons ons beloftes sal gestand doen aan FIFA en die wêreldgemeenskap van sokkerspelers en -liefhebbers nie om al die nodige omstandighede te skep om die beste FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi ooit aan te bied.
Die indruk wat ons kry onder alle sektore van die Suid-Afrikaanse gemeenskap en oor ons grense heen, en wat verteenwoordig word deur die werklike daaglikse vooruitgang wat gemaak word in ons algehele voorbereidings is een van "Besigheid Buitegewoon": almal aan boord vir 2010! En ons moet seker maak dat ons hierdie benadering volhou.
Ons is heeltemal bewus daarvan dat 'n kritieke bestanddeel van ons voorbereidings die bou is van 'n sterk Suid-Afrikaanse span op wie ons en die hele sokkergemeenskap trots kan wees. Ek is seker dat die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging, ons afrigters onder leiding van Carlos Alberto Parreira, en die spelers self bewus is van die geweldige verantwoordelikheid wat op hul skouers rus om 'n nasionale span voor te berei waarop ons en Afrika trots kan wees.
Ek wil weereens die Springbokke bedank wat die aanvoorwerk gedoen het toe hulle die Rugbywêreldbeker verlede jaar gewen het. Dit moet Bafana Bafana inspireer, net soos wat dit ons atlete wat in die Beijing Olimpiese Spele later vanjaar deelneem, moet inspireer.
Veroorloof my om aan te beweeg na die top-prioriteite wat ek genoem het.
Om ons ekonomiese groei en ontwikkeling nog verder te bespoedig, sal ons die Industriële Beleidsaksieplan implementeer. Die Regering sal voortgaan met ons industrialiseringsprogram en om geleenthede te skep vir groei en werkskepping. In hierdie opsig, is R2,3 biljoen begroot vir nywerheidsbeleidinisiatiewe en 'n verdere R5 biljoen belastingaansporings oor drie jaar sal die nywerheidsbeleid ondersteun.
Ons sal ook, so gou moontlik en in samewerking met die besigheid- en arbeidsektor, sleutelaksieplanne ontwikkel in sektore waar sulke planne nie bestaan nie, byvoorbeeld myn- en mineraleveredeling, duursame goedere vir verbruikers, die kleinhandel met die klem op verbeterde ondersteuning van kleinsake-ondernemings, konstruksie, die skeppende nywerhede, landbou en agro-prosessering.
Op makro-ekonomiese vlak sal ons voortgaan om 'n fiskale beleid vol te hou wat voortdurende ekonomiese groei en ontwikkeling ondersteun en ons eksterne kwesbaarheid verminder.
Om die bou van infrastruktuur te bespoedig sal ons die ontwikkeling van 'n geïntegreerde infrastruktuurplan finaliseer, met spesifieke klem op energiedoeltreffendheid. Dit behels die koördinering van staatsondernemings se planne en toesig oor al die infrastruktuurplanne, insluitend vrag en ander logistiek, energiepypleidings, inligting- en kommunikasietegnologie, paaie-infrastruktuur, en water en elektrisiteit, ten opsigte van beide hul tydsberekening en geografiese ligging.
Oorkoepelend aan hierdie planne en dus 'n kritiese prioriteit, is inligting- en kommunikasietegnologie wat beide 'n fasiliteerder en 'n sektor in eie reg is. Ons sal dus vanjaar die lisensiëring en inwerkingstelling van Infraco afhandel. Geld is reeds aan Sentech toegewys om 'n koordlose Internetgroothandelaar te word en om sy digitasie te finansier. In samewerking met ander regerings op die kontinent en met die privaatsektor, sal ons die proses om kabels onder die see aan te lê, afhandel.
Terselfdertyd beoog ons om digitale uitsending aan 50% van die bevolking beskikbaar te stel teen die einde van die jaar. Hiermee gepaardgaande is 'n vervaardigingstrategie vir die ontwikkeling van "set top boxes" in Suid-Afrika, wat teen die middel van die jaar gefinaliseer behoort te wees.
In die lig van die traagheid waarmee die Regering aansoeke verwerk ten opsigte van beleggings met betrekking tot aangeleenthede soos grondverkryging, infrastruktuur en omgewingsimpakevaluerings - waarvan almal somtyds beleggers se besluite positief of negatief kan beïnvloed - het ons besluit, in die gees van "Besigheid Buitengewoon", om so gou moontlik 'n inbelsentrum op te rig sodat beleggers en die Regering hierdie prosesse kan moniteer. Werk het alreeds begin.
'n Element van die Regering se top-prioriteite is 'n doelbewuste fokus op aangeleenthede rakende die ontwikkeling van vaardighede. Die hersiening van die Nasionale Menslike Hulpbronontwikkelingstrategie sal hierdie jaar afgehandel word, en die projekte wat onderneem is deur die gesamentlike span wat bestaan uit regering-, arbeid-, besigheid- en akademiese instellings, en wat gereël word deur die "Joint Initiative on Priority Skills Acquisition" (Jipsa), sal verskerp word.
Ons voel inderdaad bemoedig deur die goeie reaksie vanuit die privaatsektor, soos gedemonstreer deur die onderneming van die hoof uitvoerende beamptes van 70 van die maatskappye wat op die Johannesburg Securities Exchange gelys is, om saam met die Regering te werk om die uitdaging van skaars vaardighede aan te spreek.
Bykomend tot hierdie onderneming is ons prioriteit gedurende die komende tydperk ook verdere ingrypings in die voortgesette onderwys- en opleingskolleges (VOO-kolleges), die sektorale onderwys- en opleingsowerhede (SETAs), befondsing van skole in die laagste drie kwintiele sodat hulle vrygeskeld kan word van die verantwoordelikheid om fondse te verhaal, en die bespoediging van indiensopleiding vir professionele gegradueerdes.
Nadat die tekortkominge wat ons verelde jaar in ons Basiese Volwassene-Opleidingsprogram uitgelig het, reggestel is, gaan ons hierdie maand die Kha Ri Gude (kom ons leer) massa geletterdheidsveldtog van stapel stuur. Ingesluit is die opleiding van meesteropleiers wat basiese geletterdheidsklasse vir 300 000 volwassenes en jong mense sal aanbied in 2008.
Die kern van ons ekonomiese programme was, en moet altyd wees, die oorweging of die sukses daarvan bydra om die lewensgehalte van alle Suid-Afrikaners te verbeter, en of die programme dien as 'n belangrike wapen in ons oorlog teen armoede en in die versnelling van ons strewe om doelwitte soos die afname in werkloosheid te bereik en om die doelwit van gesondheid vir almal te bevorder.
Ten opsigte van die program om volhoubare menslike huisvesting te verskaf, is ons nou in staat om 260 000 behuisingseenhede per jaar te voorsien, en 'n ooreenkoms is bereik met Salga om 'n moratorium te plaas op die verkoop van grond wat aangewend kan word vir die behuisingsprogram.
Tesame met die vordering wat ons maak ten opsigte van die verskeidenheid van ingrypings wat op die vermindering van armoede gerig is, gaan ons voort om 'n aantal tekortkominge aan te spreek, insluitend die prosessering van die Konsepwet op Grondgebruik, die finalisering van grondhervormingsgevalle, die ondersteuningsprogram vir diegene wat grond bekom, en die ontwikkeling en implementering van 'n vasgestelde landelike ontwikkelingsprogram.
Hierdie is 'n paar van die aangeleenthede wat vanjaar spesiale aandag sal geniet, en wat sal verseker dat ons die doelwitte wat ons vir onsself daargestel het, bereik.
Nog 'n kritiese top-prioriteit is die uitbreiding van 'n geïntegreerde en omvattende anti-armoedestrategie wat veral diegene in die bevolking aanspreek wat die ergste geraak word. Dit sluit in kinders, vroue, jongmense, mense wat in landelike gebiede en informele nedersettings woon, mense met gebreke of kroniese siektes, en bejaardes.
Sommige van die belangrikste intervensies is: die uitbreiding van die openbare werke-program, werksubsidies vir direkte werkskepping vir geoogmerkte groepe, verbetering van werksoekvermoë, verbetering van onderwys en opleiding, verbetering van dienste aan en bates van arm gemeenskappe, spesifieke ingrypings in arm huishoudings, en om die doeltreffendheid te verseker van instellings wat vroue en ander sektore ondersteun. Ons sal onder andere ook die geslagskwessie evalueer om alle aspekte wat verband hou met die bemagtiging van vroue, te verbeter.
Gelyklopend met hierdie onderneming is 'n spesiale projek om ingrypings te ondersoek wat nodig is ten opsigte van kwesbare kinders ouer as 14.
Ons moet egter saamstem dat ons gemeenskap en veral die armes nie kan wag vir strategieë en samesprekings en slypskole nie - hoe belangrik hulle ook al mag wees. In elk geval is die meeste van die ingrypings dinge wat die Regering alreeds doen, alhoewel dit nie genoegsaam geïntegreerd is nie. Daarom, in die gees van "Besigheid Buitengewoon", is die Regering van plan om vanjaar die veldtog te verskerp om spesifieke individuele huishoudings en individue wat uiters swaarkry, te identifiseer en om intervensies in te stel wat tydens die tussenkomende tyd sal bydra om die verknorsing in daardie individuele huishoudings te verlig.
Om dit te doen, benodig ons 'n nasionale oorlogkamer vir die oorlog teen armoede, en waartydens departemente soos maatskaplike ontwikkeling, provinsiale en plaaslike regering, handel en lywerheid, landbou en grondsake, openbare werke, en gesondheid sowel as provinsiale en plaaslike administrasies, byeen sal kom en saam met nie-regeringsorganisasies en -besighede sal werk om die ingrypings wat in spesifieke huishoudings nodig is, te identifiseer en om hulle as 'n noodsaaklikheid te implementeer.
Ons sal vanjaar aandag skenk aan ander spesifieke prioriteite wat noodsaaklik is vir die land se oorlog teen armoede, in ons strewe na sosio-ekonomiese insluiting.
Die bespoediging van grondhervorming met gedetailleerde planne vir grondverkryging, 'n verbetering in die implementering van landbou-ondersteuningsdienste en voedselverskaffing aan huishoudings, en 'n verbetering in die kapitaalbasis en omvang van Mafisa om mikro-krediet te verleen aan hierdie sektor. Groter klem sal geplaas word op gebiede met groot hoeveelhede plaasbewonders en gebiede met hoë uitsettingsyfers, en ons beplan om swart entrepreneurskap in landbouproduksie met 5% per jaar te verhoog. Die oudit van grondeienaarskap sal ook bespoedig word.
Die Begroting sal voorsiening maak vir 'n verhoging in die maatskapliketoelae-stelsel deur die ouderdom vir ouderdomspensioen gelyk te stel aan 60, en wat gevolglik ongeveer 'n halfmiljoen mans sal bevoordeel.
Die verskerping van pogings wat alreeds 'n aanvang geneem het om hulp aan koöperatiewe en kleinsake-ondernemings te verleen, veral aan diegene wat vroue insluit, met die klem op die verskaffing van opleiding en markte, en wat blootstelling aan gevestigde ondernemings insluit.
Die uitbreiding van die openbare werke-program, wat, deur die vasgestelde doelwitte te oortref, die potensiaal getoon het om meer nuwelinge te absorber. Dit sal insluit 'n verhoogde inname van jongmense in die program om openbare infrastruktuur in stand te hou, die verdubbeling in die aantal kinders wat ingeskryf is vir programme vir vroeë ontwikkeling van kinders (Early Childhood Development) na 600 000 deur die totstandkoming van 1 000 nuwe persele met meer as 3 500 praktisyns wat opgelei en in diens geneem is, en deur die aantal versorgers te verhoog. Ongeveer R1 biljoen sal oor die basislyn toegeken word aan programme wat binne die openbare werke-program val.
Die instelling van 'n stelsel van produkte vir voorkeurverskaffing aan die Regering deur klein- , medium- en mikro-ondernemings; en die daarstelling van 'n nougesette stelsel deur die "Small Enterprises Development Agency" om te verseker dat die 30-dag betalingstydperk nagekom word.
Ons sal ook die program integreer om die ontwikkeling van volhoubare menslike nedersettings te bespoedig, en verskerpte pogings sal, as noodsaaklike prioriteit, aangewend word om universele toegang tot water, sanitasie en elektrisiteit te bespoedig sodat ons teen 2014 ordentlike nedersettings sal hê en dat alle huishoudings toegang tot hierdie dienste sal hê.
Die bespoediging van ons strewe na die doelwit van gesondheid vir almal sluit in verskerpte implementering van Nasionale Strategiese Plan teen MIV en Vigs. Ons beoog ook om gedurende hierdie jaar die hoeveeldheid mense wat versuim om TB-behandeling te voltooi, te verminder van 10% na 7%, en om meer as 3 000 gesondheidspersoneel op te lei in die bestuur van die siekte, en om seker te maak dat alle pasiënte wat bestand is teen TB-medikasie, behandeling ontvang.
Ons beplan om die werk ten opsigte van die uitgebreide maatskaplike sekuriteitstelsel af te handel, en voordeel te trek uit die samesprekings wat alreeds met maatskaplike vennote gevoer is.
Terwyl ons aan boord gaan en regmaak vir "Besigheid Buitengewoon", moet ons ook nasionale dialoog uitbrei ten opsigte van die aangeleenthede wat ons as 'n nasie definieer.
Twee van hierdie aangeleenthede verdien om vlugtig bespreek te word.
Die eerste is 'n voorstel dat ons 'n eed ontwikkel wat deur leerders opgesê word tydens die oggendbyeenkoms, asook 'n Eed vir die Jeug wat die voordele van menslike gedrag en eenheid onder Suid-Afrikaners sal beklemtoon. Die Minister van Onderwys sal volgende week oor die nasionale debat oor hierdie aangeleenthede uitbrei.
Die tweede aangeleentheid het te doen met geografiese en plekname, wat 'n gesinchroniseerde proses regoor al die provinsies verg sodat ons 'n basis kan vorm vir die veranderings wat ons voorstel. Hierdie gesinchroniseerde proses sal binnekort van stapel gestuur word, onder leiding van die Suid-Afrikaanse Raad vir Geografiese Name en sy provinsiale komitees.
Toe ons besin het oor misdaad tydens verlede jaar se Gesamentlike Sitting van die Parlement, het almal ernstige kommer uitgespreek oor die hoë misdaadsyfer en ook oor die feit dat dit wou voorkom of omstandighede vererger het, veral ten opsigte van moord - iets wat alle vooruitgang sedert die demokrasie in die wiele ry.
Daarom het ons verlede jaar stelselmatig begin om besigheids- en ander sektore van die bevolking te nader om sodoende 'n holistiese benadering te ontwikkel ten opsigte van die verbetering van die strafregstelsel in sy geheel.
In die gees van "Besigheid Buitengewoon", het die Kabinet dus ooreenkomstig besluit op 'n aantal veranderings wat nodig was om 'n nuwe, moderne, doeltreffende en getransformeerde strafregstelsel te skep. Dit sal onder andere behels dat 'n nuwe koördinerende en bestuurstruktuur op alle vlakke van die stelsel opgestel word, van nasionale vlak tot plaaslik, en wat die Regsbank en magistrate verenig, asook die polisie, aanklaers, korrektiewe dienste en die Regshulpraad, sowel as ander intervensies, insluitend die bemagtiging van die gemeenskapspolisiëringsforums.
Soos wat die agbare lede weet, is sommige van hierdie inisiatiewe alreeds van stapel gestuur; maar ons is seker dat indien dit op 'n geïntegreerde en aanvullende wyse uitgevoer word, die uitwerking daarvan baie meer doeltreffend sal wees in die bekamping van misdaad. Die ministers van die Justisie, Misdaadvoorkoming en Sekuriteit Groepering sal in die verloop van volgende week hieroor en oor ander inisiatiewe uitbrei.
Ons sal ook gedurende hierdie jaar die wetsontwerpe ten opsigte van die transformasie van die Regbank verwerk, in samewerking met regters en magistrate, en die strategie ten opsigte van verskerpte grensbeheer en sekuriteit sal afgehandel word. Ons sal die Slagoffershandves in die lewe roep, veral aandag skenk aan gewoonte-oortreders, en ons sal voortgaan met die implementering van bykomende maatreëls wat voortgespruit het uit die aanbevelings van die Waarheids- en Versoeningskommissie.
Gelei deur die behoeftte om die aanslag teen georganiseerde misdaad te verskerp, asook die aanbevelings van die Khampepe Regskommissie ten opsigte van die werking en ligging van die Direktoraat vir Spesiale Operasies en deur verder oor hierdie aangeleentheid te besin, insluitend die hervorming van die strafregstelsel, sal ons teen die einde van Maart vanjaar met die Parlement samesprekings voer aangaande wetgewing en ander besluitnemingsmaatreëls om ons vermoë om misdaad te beveg, verder te verbeter.
Ons sal voortgaan om gelei te word deur die Regering se volkome verbintenis om georganiseerde misdaad te beveg en om die bestuur, doeltreffendheid en koördinering van ons wetstoepassingsagentskappe te verbeter.
Die belangrikste is dat ons sukses in die stryd teen misdaad afhang van ons almal se samewerking as wetsgehoorsame burgers, aangevuur deur die beginsels van die landswette, respek vir ons regbank en die strewe na gelyke menseregte, wat ons Grondwet ons beveel om in ons daaglikse bestaan en uitsprake na te kom.
Ons sal hierdie jaar voortgaan met ons pogings om die Regering se bedrywighede te verbeter sodat dit sy verpligtinge teenoor ons burgers kan nakom. Die gees van "Besigheid Buitengewoon" behoort van toepassing te wees op alle individue wat die voorreg geniet om staatsamptenare te wees.
Daar is eenvoudige dog dringende en kritiese prioriteite waaraan ons sal aandag skenk as deel van die algehele poging om die organisasie en kapasiteit van die Staat te verbeter.
Daar is eerstens ooreengekom dat, op alle regeringsgebiede, noodsaaklike vakatures gevul moet word binne ses maande nadat die vakature ontstaan het. Die Departement van Staatsdiens en Administrasie sal 'n moniteringstelsel opstel om die implementering van hierdie besluit te moniteer.
Tweedens behoort alle senior bestuurders hul prestasieooreenkomste teen Mei van elke jaar (en binne twee maande na die aanvang van die finansiële jaar op plaaslike regeringsvlak) by die betrokke owerhede ingedien het. Die Kantoor van die Staatsdienskommissie sal moniteringstelsels in hierdie opsig opstel.
Derdens, en met die wete dat die Departement van Binnelandse Sake elke burger se lewe raak, sal ons die implementering van die omwentelingstrategie wat deur die Kabinet goedgekeur is, verskerp. Dit sluit in die verbetering van IT-stelsels, die opleiding van personeel ten opsigte van nuwe stelsels, die uitwissing van korrupte elemente, en die bekendstelling van die nuwe ID-kaart.
Die verbetering in die prestasie van die Staatsdiens is ook afhanklik van die gehalte van die leierskap wat deur die uitvoerende en seniorbestuur verskaf word. Dit is verder baie belangrik dat die verbintenis van staatsamptenare tot hul pligte verbeter word - 'n taak wat rus op die skouers van die leiers, staatsamptenare en die werkersuniebeweging.
In hierdie opsig sal ons vanjaar in samewerking met die staatsdiensunies 'n Staatsdiens Spitsberaad hou om hierdie aangeleenthede aan te spreek sodat die gees van "Batho Pele" gestalte kan aanneem wanneer ook al 'n regeringsdiens gelewer word.
Teen die einde van hierdie jaar sal ons, in samewerking met ander maatskaplike vennote, seker maak dat die tweede Nasionale Anti-Korrupsieprogram aanvaar word, en dat die plan van aksie waarop daar ooreengekom is met besighede, geïmplementeer word. Op plaaslike regeringsvlak sal ons die eerste 150 van ons munisipaliteite behulpsaam wees met die ontwikkeling van anti-korrupsie strategieë.
Ons sal vanjaar voortgaan om pogings te verskerp om plaaslike regeringskapasiteit te versterk ooreenkomstig die Vyf-Jaar Agenda van Plaaslike-Regering Strategie. Om te verseker dat stelselmatige monitering in hierdie opsig plaasvind, het die Suid-Afrikaanse vereniging vir plaaslike regering, Salga, ingestem om kwartaalikse verslae voor te lê ten opsigte van die werk wat verrig word.
Om die diens wat aan kwesbare sektore soos veterane, vroue en jonmense gelewer word nog verder te verbeter, sal ons die strukture wat opdrag gegee is om hierdie funksies te verrig, hersien en die mees gepaste reëlings bestudeer, insluitend die evaluering van regeringstrukture wat spesifiek ingestel is om op die ontwikkeling en bemagtiging van die jeug te konsentreer.
Baie van die uitdagings in ons werk wat uitgelig is, spruit voort uit ernstige tekortkominge ten opsigte van ons beplanning. Daarom, as deel van ons top-prioriteite, sal ons in die komende tydperk die prosesse afhandel wat ons in staat sal stel om die Regering se kapasiteit te verbeter om realistiese en geïntegreerde planne in werking te stel wat alle sfere van die Regering sal dek.
Die program wat ons uiteengesit het sluit in die verbintenisse wat ons land gesluit het met die leiers van die kontinent deur middel van die Afrika Portuur-oorsigsmeganisme.
Ter bevordering van die Afrika-agenda vanjaar, lê ons klem op die versterking van die Afrika-instellings, insluitend die Afrika-unie en sy ontwikkelingsprogram, Nepad.
Ons sal dit doen, aangevuur deur die gemeenskaplike strewe van die mense van die kontinent na verhoogde integrasie in hul soeke na kontinentale eenheid op alle vlakke. 'n Belangrike stap in hierdie opsig is die konsolidasie van streeksinstellings en aktiwiteite wat gemik is op die verwesenliking van streeksintegrasie.
Ons is steeds verbind tot 'n vrye handelsgebied in die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap, en hoop dat ons ons voorsitterskap van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADC) in 2008/09 kan aanwend om meer stukrag aan streeksondernemings in hierdie opsig te verleen.
Dit is ook in hierdie konteks dat ons sal voortgaan met ons bilaterale en multilaterale interaksies met ons buurlande en die Europese Unie, binne die konteks van die proses wat gelei word deur die Afrika-Unie, om te verseker dat samesprekings oor die ekonomiese vennootskapsooreenkomste so gou moontlik afgehandel word, gebaseer op die bespoediging van die ontwikkeling van ons streek.
Gedurende die afgelope jaar het ons die opdrag van SADC uitgevoer om die politieke leierskap van Zimbabwe behulpsaam te wees om 'n blywende oplossing te vind vir die politieke uitdagings wat hulle in die gesig staar. Ons is die geleentheid gebied tydens die AU-beraad in Addis Ababa om 'n omvattende verslag aan die leierskap van SADC oor hierdie aangeleentheid voor te lê.
Kortom, die partye wat betrokke was by die samesprekings het ten volle saamgestem oor alle aspekte wat verband gehou het met die aangeleenthede wat hulle moes aanspreek. Dit sluit in aangeleenthede ten opsigte van die Grondwet, sekuriteit, media en verkiesingswette, en ander aangeleenthede wat vir baie jare reeds twispunte was. Die betrokke wette in hierdie opsig is alreeds deur die Parlement goedgekeur, insluitend die nodige grondwetlike wysigings. Wat egter nog uitstaande is, is 'n prosessuele aangeleentheid ten opsigte van die tydsbeplanning en die manier waarop die nuwe Konsepgrondwet toegepas sal word.
Ons sluit dus aan by die SADC se staats- en regeringshoofde wanneer ons diegene gelukwens wat betrokke was by die Zimbabwe-samesprekings met hul prysenswaardige prestasies, en ons moedig hulle aan om saam te werk om die oorblywende prosessuele aangeleentheid op te los. Soos wat die SADC staats- en regeringshoofde ons versoek het, is ons steeds gereed om voort te gaan om die Zimbabwe-onderhandelings te fasiliteer. Terselfdertyd wens ons die mense van Zimbabwe alle sukses toe met die verkiesing wat vir 29 Maart beplan word.
Ons veelvlakkige betrekkinge met die Demokratiese Republiek van Kongo sal voortduur in ons soeke om 'n bydrae te lewer tot die pogings van die buurmense van daardie land om langdurige vrede te bewerkstellig, en om hulle herkonstruksie- en ontwikkelingsplan te implementeer.
Ons regering is ook verbind tot die prosesse in Kenia, Tsjad, Burundi, Darfur in die Soedan, Westelike Sahara, Ivoorkus, Somalië, die Comoro-eilande en die Sentraal-Afrikaanse Republiek om langdurige vrede en stabiliteit te bewerkstellig.
Ons is veral bekommerd oor die sinnelose geweld en moorde in beide Kenia en Tsjad. Dit is verwikkelings wat duidelik die vooruitgang kniehalter wat ons die afgelope paar jaar gemaak het ten opsigte van die herlewing van die Afrika-kontinent. Ons doen 'n beroep op alle inwoners van Afrika om alles in ons vermoë te doen sodat ons saam 'n einde kan maak aan al hierdie negatiewe verwikkelings.
Ons sal natuurlik ook voortgaan om ons take in die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad uit te voer. Van uiterse belang in hierdie opsig is die versterking van ons samewerking tussen die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad en die Vrede- en Veiligheidsraad van die Afrika-Unie.
Aangevuur deur die begeerte om die verbetering van die lewensgehalte van alle mense aan te moedig, veral in die ontwikkelende lande, sal ons daarop konsentreer om ons deelname uit te brei in die Indië-Brasilië-Suid-Afrika-forums, die nuwe Afrika-Asië Strategiese Vennootskap, die Onverbonde Beweging, die Groep van 77 en in die onderhandelings om die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SACU)-Mercusor handelsooreenkoms af te handel.
Ons sal ook voortgaan om 'n bydrae te lewer tot die verwesenliking van die doelwitte van die Kyoto-Pprotokol op Klimaatsverandering en voortdurende verbeterings in hierdie opsig, en om meer stukrag te verleen aan die onderhandelings oor die Wêreldhandelsorganisasie se Doha Ontwikkelingsrondte.
Vanjaar vier ons die 10de herdenking van die instelling van diplomatieke betrekkinge tussen Suid-Afrika en die Republiek van China. Die uitbreiding van 'n verskeidenheid betrekkinge in verskeie gebiede tussen ons regerings en mense bevestig dat die China-Suid-Afrika-Vennootskap vir Groei en Ontwikkeling 'n strategiese verhouding is met wedersydse voordele, wat net van krag tot krag kan gaan.
Aanstaande jaar sal ons die gasheer wees vir die Hersieningskonferensie om die implementering te evalueer van die besluite wat geneem is op die Wêreldkongres teen Rassisme wat in ons land gehou gehou is in 2001. Op grond van hul afkeer in die plaag van rassisme en die verwoestende gevolge wat dit inhou, vertrou ons dat die regerings en mense van die wêreld saam met ons sal werk om te verseker dat die Hersieningskonferensie sy doelwitte bereik.
Hierdie globale verantwoordelikhede, insluitend om as gasheer op te tree tydens die 2010 FIFA Wêreldbeker-sokkertoernooi, beklemtoon ten sterkste die vertroue wat die mensdom in ons land het as 'n strategiese rolspeler in die eerbare pogings van die mensdom. Ons moet dit egter nie as vanselfsprekend aanvaar nie.
Ek vertrou dat, onder die leierskap van die Internasionale Bemarkingsraad (IMC), Handel en Belgging Suid-Afrika (TISA), Toerisme Suid-Afrika en ander agentskappe, ons almal sal saamwerk om aan die res van die wêreld die gees van "Besigheid Buitengewoon" uit te dra, en dat ons sal voortgaan om te streef na die daarstelling van 'n gemeenskap wat omgee en omstandighede skep vir 'n wêreld wat in ons land byeen gaan kom in 2010 om Afrika se menslikheid te vier.
Na wat alles gesê is, keer ek terug na die vraag: wat is die stand van die nasie terwyl ons 2008 betree?
Wat ek wel weet en pront-uit kan sê, is: wat ook al die uitdagings van die oomblik is, ons is steeds op koers!
Ek sê dit met onwrikbare oortuiging omdat ek seker is dat Suid-Afrikaners in staat is en toegerus is om die uitdagings van die verlede die hoof te bied - om alles in ons vermoë te doen - om op die daaglikse nasionale uitdagings te reageer, insluitend dié wat betrekking het op ons ekonomie, die politieke en ekonomiese situasie in Afrika en elders in die wêreld, en om die geleenthede aan te gryp wat ons land se vooruitgang gedurende die afgelope 14 jaar gebied het.
Met almal aan boord, en daartoe verbind om ons sake op 'n buitengewone en meer doeltreffende wyse te behartig, sal ons die proses van ons herkonstruksie en ontwikkeling volhou en dit selfs na hoër vlakke neem.
<fn>StateoftheNation.2009.2009-04. Af.txt</fn>
Dit is my voorreg om die Gesamentlike Sitting van die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika toe te spreek met die aanvang van hierdie laaste sessie van ons Derde Demokratiese Parlement.
Ek staan met ootmoed voor die mense van Suid-Afrika vir die geleentheid wat ek gegun is om die hoogste amp in die land te beklee as gevolg van die unieke omstandighede wat ontstaan het na die besluit van die heersende regerende party om die voormalige president te herroep.
My verantwoordelikheid, binne 'n kwessie van enkele maande, was om die Nasionale Uitvoerende Raad te lei in die uitvoer van die mandaat wat in die 2004-verkiesing aan die African National Congres toegeken is, en om die grondslag te lê vir die na-verkiesing-administrasie om dadelik aan die werk te spring.
Dat ons in staat was om vyf maande gelede 'n gladde oorgang te hê en kontinuïteit in die regeringstelsels kon verseker is te danke aan die volwassenheid van ons grondwetlike stelsel, wat deels deur die samewerking van die lede van die Uitvoerende Raad - oud en nuut - en die vaste hand van ons openbaresektor-bestuurders weerspieël word.
As ons terugkyk oor die afgelope 15 jaar wil ek graag erkenning gee aan President Nelson Mandela en President Thabo Mbeki se verbintenis en harde werk, asook die talle vroue en mans wat 'n rol gespeel het om die demokratiese staatstuig te stuur: in die Uitvoerende Raad en die Administrasie, die wetgewers op die drie regeringsvlakke en die Regsbank; gedryf deur die begeerte om die lewenskwaliteit van alle Suid-Afrikaners te verbeter.
Bowenal staan ek voor u met trots en met die vertroue dat die Suid-Afrika wat ons vandag kan vier - ver verwyder van die verdeeldheid, konflik en uitsluiting van slegs 15 jaar gelede - die produk is van die harde werk en geswoeg van Suid-Afrikaanse vroue en mans uit alle vlakke van die samelewing.
Hierdie Suid-Afrikaners verteenwoordig die hoop en deursettingsvermoë wat ons nasie kenmerk.
Binne die uitnemende versameling van uitsonderlike Suid-Afrikaners is die lede van ons demokratiese Parlement wat ons ongelukkig sedert laas Februarie finaal vaarwel moes roep. Hulle sluit Brian Bunting, Billy Nair, Ncumisa Kondlo, John Gomomo, Joe Nhlanhla, Cas Saloojee, John Schippers en Jan van Eck in.
In dieselfde asem wil ek ook graag Me Helen Suzman noem, 'n waarlik voortreflike Suid-Afrikaner wat die waardes van ons nuwe Parlement reeds in die ou een se kamers verteenwoordig het.
Dit is hierdie en ander patriotte wat die grootste deel van die akkolade verdien as ons nou verklaar - nieteenstaande die ekonomiese storms wat aan ons deur hamer, ongeag die politieke onsekerhede wat ons gemeenskaplike bewussyn binnedring in die tyd van oorgang - dat dit goed gaan met ons nasie.
Ons moet egter nie die uitdagings onderskat wat ons in die gesig staar nie. Die wêreldwye ekonomiese ineenstorting hou ernstige gevare vir ons ekonomie in wat werksverliese en die lewenskwaliteit van ons mense aanbetref.
Vanselfsprekend kan die onsekerhede oor die politieke oorgang meer vrae meebring as wat daar tans antwoorde is.
Gevolglik kan party van ons dalk gehipnotiseer word deur die kortstondige onweer en ons skouers krom trek teen die stormwinde van ekonomiese onstuimigheid en politieke beroering.
Maar ons reis is een van hoop en volharding.
Ons kan selfs sê, danksy 'n vreemde wending van die noodlot, dat baie aspekte van ons grondwetlike orde onlangs getoets is, en elkeen het die toets geslaag om 'n demokrasie te openbaar wat uitsonderlik veerkragtig is.
Ons demokrasie is gesond. Dit word stadig maar seker sterker, en dit word ondersteun deur 'n Grondwet wat nêrens ter wêreld geëwenaar kan word nie.
Die krag van ons politieke verbintenis tydens hierdie tyd van die verkiesingstryd - wat ons almal saamstem waardig en vredevol moet afloop - is inderdaad die beste waarborg van die volgehoue oorlewing en verdieping van ons demokrasie.
Dit is Suid-Afrika se mense wat die land se vooruitgang verseker; en dit is hulle wat ons demokrasie sal verseker in die jare wat voorlê.
Vergun my, Mevrou die Speaker en Voorsitter, om op hierdie noot alle stemgeregtigde Suid-Afrikaners aan te spoor om te registreer en te stem in die komende nasionale en plaaslike verkiesings sodat ons self die toekoms kan bepaal.
Dit kan elke werksdag by die munisipale kantore gedoen word tot tyd en wyl die kieserslys afgesluit word. Maar ons moet ook gebruik maak van die spesiale registrasie-naweek wat deur die Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (die OVK) gereël is, naamlik môre en Sondag, onderskeidelik die 7de en 8ste Februarie.
Ek wil ook van die geleentheid gebruik maak om te sê dat ek oor die volgende paar dae samesprekings met die Verkiesingskommissie en die provinsiale premiers sal hê en die datum van die verkiesing sal aankondig.
Ons is ons status as demokrasie te danke aan die mense van Suid-Afrika wat op 27 April 1994 vir die eerste keer gesamentlik hul toekoms in hul eie hande geneem het.
Met daardie eenvoudige dog verreikende aksie om 'n kruisie te trek vir 'n regering vir al die mense van ons land, het ons die rug gekeer op 'n verlede wat almal ontmens het.
Daarom is dit gepas om by hierdie geleentheid die 20ste herdenking te vier van die Verklaring van die OAE se ad hoc-komitee vir Suidelike Afrika ten opsigte van die vraag oor Suid-Afrika - algemeen bekend as die Harare Deklarasie.
Daardie inisiatief het die grondslag gelê vir wêreldwye konsensus deur die Verenigde Nasies oor die benadering tot onderhandelinge in Suid-Afrika.
In Suid-Afrika het dit ook die inhoud van die 1989 Konferensie vir 'n Demokratiese Toekoms bepaal - wat patriotte vanuit byna alle vlakke van die samelewing verenig het.
Al hierdie dinge het gelei tot die onderhandelingsproses wat uitgeloop het op ons eerste demokratiese verkiesing in 1994.
In hierdie opsig moet ons die oorlede president van die African National Congress, Oliver Reginald Tambo, salueer vir dit wat hy deur vastelands- en wêreldliggame geïnisieer en bekendgestel het en wat later 'n kompas vir die vreedsame oplossing van die konflik in ons land sou word.
Die moedige stap om 'n raamwerk te ontwerp wat vrede en rekonsiliasie nagestreef het, in plaas van oorlog en konflik, het eens en vir altyd die skyndaeraad van 'n 100 jaar tevore herroep, naamlik die sluiting in 1909 van die Nasionale Konvensie, wat die vorming van die Unie van Suid-Afrika voorspel het.
En nou, 15 jaar na die aanvang van ons demokrasie, kan ons bevestig dat die vrees, onsekerheid en weersin wat 100 jaar gelede 'n eksklusiewe en bedrieglike vrede onder koloniale meesters geskep het, nie net ongegrond was nie, maar ook waarlik misplaas was.
Daardie vrese en onsekerhede het gelei tot dekades van verset. In hierdie opsig salueer ons daardie dapper seun van ons mense, Solomon Kalushi Mahlangu, wat 30 jaar gelede ter dood veroordeel is met sy kop omhoog, in die trotse wete dat sy bloed die boom van vryheid sou voed.
Vergun my om aan Lucas Mahlangu, broer van Kalushi, wat die Mahlangu-familie verteenwoordig, erkenning te gee.
Solomon Mahlangu het die tradisie van vergange krygsmanne voortgesit, onder meer diegene wat onder Koning Cetshwayo geveg het en wat in 1879 die Britse weermag in Isandlwana oorwin het ter verdediging van die vryheid van die inheemse mense van ons land en die soewereiniteit van hul grond.
n 130 jaar later staan ons verwonder oor die hoop en deursettingsvermoë wat daardie onversetlike harte besiel het.
In opleidingsentrums het daardie selfde deursettingsvermoë massaverset aangevuur gedurende daardie koue winter ná die verbanning van die vryheidstryd en die inhegtenisneming van meeste van die senior leiers daarvan.
n Groep moedige soldate het 40 jaar gelede weggebreek van NUSAS om die Suid-Afrikaanse Studente-organisasie (Saso) te stig.
Deel van hierdie generasie was die vroeë leiers van Saso, wat die volgende persone ingesluit het: Strini Moodley, Professor Barney Pityana, Steve Biko, Onkgopotse Tiro, Harry Nengwekhulu, Themba Sono, Mapetla Mohapi, Mosioua Lekota, Johnny Issel en Mthuli ka Shezi. Ons salueer hulle vir die hoop wat hulle gebring het in 'n tyd van wanhoop. In hierdie opsig gee ons erkenning aan Onkgopotse Tiro se neef, Pat Tlhagwana.
In dieselfde asem moet ons ook erkenning gee aan die oorlede Ephraim Mogale, die stigterspresident van die Kongres van Suid-Afrikaanse Studente (Cosas) en andere 30 jaar gelede.
In herinnering aan hierdie studente van vervloë dae is daar 'n blywende boodskap, en die dors na vryheid en kennis is nou selfs sterker ingeboesem by ons jeug.
Die boodskap van hul heldedade geld vandag nog net so duidelik as soveel jaar gelede, naamlik dat ons saam die grense van geleenthede moet verken; dat ons inderdaad, soos die Vryheidsmanifes dit stel, die "deure van geleerdheid en van kultuur" nog wyer moet oopmaak!
Ons onthou hierdie organisasies en leiers om die gees van hoop en uithouvermoë te beklemtoon wat die demokratiese stryd geïnspireer het, selfs toe alles treurig gelyk het; om die verantwoordelikheid te benadruk wat op ons skouers rus, naamlik om die ideale waarvoor daar soveel opgeoffer is, te bevorder; om te weier om te swig voor terugslae en ontberinge.
En dus, Mevrou die Speaker en Agbare Voorsitter, moet ons onsself afvra: hoe het ons dade die afgelope 15 jaar, sedert die geboorte van ons demokrasie, die weg gebaan vir die Suid-Afrikaanse samelewing se evolusie, en hoe het ons die saak van menslike ontwikkeling en menswaardigheid sedert die 2004 demokratiese mandaat bevorder!
Vandag het ons 'n doeltreffende demokratiese stelsel, gebaseer op die beginsels van deursigtigheid en openheid, met verskeie platforms vir openbare deelname en onafhanklike instansies wat deur die Grondwet gelas is om demokrasie te ondersteun.
Deur die jare het ons voortdurend die regeringstrukture verbeter. Ons het 'n stelsel van gesonde interregeringsverhoudings tussen alle sfere opgebou, en integrasie binne en tussen hulle verbeter.
Die Regering kan met reg trots wees daarop dat ons die demografiese samestelling van die Staatsdiens verander het, wat feitlik in alle opsigte die karakter van ons samelewing weerspieël.
Maar hoewel vroue omtrent 34% van alle senior poste in die Staatsdiens beklee, is dit minder as die teiken vir gelykheid wat ons vir onsself gestel het.
In die nasionale en provinsiale wetgewers is daar aanduidings dat ons nasie hierdie jaar die 32%-vlak van vroulike verteenwoordiging sal oortref wat in 2004 bereik is, en hopelik selfs die 40% wat in die 2006 plaaslike verkiesings bereik is.
Ons hoop dat al die politieke partye, terwyl hulle hul verkiesingslyste finaliseer, 'n bydrae sal maak tot hierdie edele strewe!
Alhoewel sekere vooruitgang gemaak is (naamlik 0,2%), is die situasie minder indrukwekkend met betrekking tot mense met gebreke wat vir die Regering werk, gemeet teen die 2%-teiken wat ons vir onsself gestel het.
In albei gevalle is die privaatsektor ver agter.
Verskeie maatreëls is in plek gestel om die doeltreffendheid van die Staatsdiens te verbeter, insluitend finansiële bestuur, Thusong-dienssentrums en ander diensleweringsinisiatiewe, izimbizo en, soos tans in die Departement van Binnelandse Sake, ferm leierskap.
Daar moet egter nog baie meer gedoen word om die dienskultuur en diensgerigtheid van sommige staatsdiensamptenare te verbeter, veral diegene wat direk met die publiek werk.
Soos die agbare lede weet, het ons regering die geveg teen misdaad een van ons hoof-fokusareas gemaak.
Dit word onder meer weerspieël deur wetgewing, reëls en regulasies vir sowel staatsamptenare as politieke ampsbekleërs, vennootskappe met die burgerlike gemeenskap en teenkorrupsie-blitslyne.
Dit mag wees dat die stelsels vir die voorkoming en straf van korrupsie steeds onvoldoende is, maar uit 'n regeringstelsel-oogpunt kan ons troos vind in die feit dat meer as 70% van korrupsiesake waaroor in die media berig word, openbaar gemaak word omdat die Regering die oortreding opgetel het en inderwaarheid daarteen optree.
Die privaatsektor het met dieselfde uitdagings te kampe. Op die ou einde het die uitdagings net soveel met regulering te doen as wat dit met konsekwente toepassing te doen het.
Ek is seker ons almal stem saam dat die welstand van ons samelewing grootliks afhang van die vordering wat ons maak om die nasie se welvaart uit te bou en te verseker dat die voordele van ekonomiese groei deur alle mense gedeel word.
Dit is algemene kennis dat Suid-Afrika, ná die ekonomiese stagnasie van die laat-1980s en vroeë-1990s, die langste tydperk van volgehoue ekonomiese groei beleef het sedert statistieke daaroor in 1940 vir die eerste keer aangeteken is.
In die Eerste Dekade van Vryheid het die ekonomie jaarliks gemiddeld met 3% gegroei, en dit het verhoog tot 5% gemiddeld per jaar tussen 2004 tot 2007.
Terwyl die verbruikersbloeitydperk, aangevuur deur meer werksgeleenthede, stygende inkomste en laer inflasie- en rentekoerse, in hierdie verband 'n rol gespeel het, word ons bemoedig deur die breë spektrum geleenthede vir verdere ontwikkeling in die toekoms.
Dit sluit eerstens hoër beleggingskoerse in, beide deur die openbare en privaatsektor. Wat dit betref, omtrent vyf jaar gelede het ons gedraai by 16% van bruto vastekapitaalformasie as 'n persentasie van Bruto Binnelandse Produk (BBP). Die groei in beleggings was so groot dat hierdie syfer vandag 22% is, nader aan die 25% wat ons beoog het om eers in 2014 te verkry.
Dit is deels die gevolg van doelbewuste programme deur die Regering om openbare infrastruktuur uit te brei.
Dit is ook 'n gevolg van beleide om die klimaat vir privaatsektor-beleggings te verbeter; en om fiskale en monetêre beleid so te bestuur dat dit toegang tot dienste verbeter en die inflasielas verminder, en terselfdertyd makro-ekonomiese stabiliteit en volhoubaarheid verseker.
Die fokus op mikro-ekonomiese hervorming gedurende die afgelope dekade, en veral die pogings sedert 2004 om stelselmatig die magdom versperrings in die pad van groei uit die weg te ruim, het 'n positiewe impak gehad.
programme, die vaardigheidstekort, gereguleerde opeenhopings en ondoeltreffendheid van regeringsdienste op 'n gefokusde en stelselmatige wyse aangespreek word.
Ons ekonomie het meer toeganklik geword, en sedert 1994 het dit gelyktydig meer geïntegreerd geraak in die globale stelsel. Ons finansiële instellings is 'n kragtige voorbeeld wat ons ietwat beskut het teen die wêreldwye ekonomiese storms.
Tog is hul reikwydte in ons samelewing ver onder verwagting. Ons ekonomie bly grotendeels afhanklik van mynbou en landbou vir uitvoere. Buiten die privaatsektor is daar nog nie genoeg uitbreiding van kritieke sektore nie, veral wat vervaardiging betref.
Daarom is die groeikoers van uitvoere nie so hoog soos in vergelykbare lande nie. Dit is presies hierdie swakheid wat verantwoordelik is vir die groot negatiewe saldo van die Lopende Rekening, veral in die tye toe ons hoër groei beleef het.
En omdat ons nie genoeg gespaar het nie, moes ons op korttermyn-kapitaalvloei staatmaak om die tekort sowel as ons beleggingsprogramme te finansier.
Dit is die uitdagings wat ons land vir seker sal moet aanspreek op die pad vorentoe.
Van deurslaggewende belang is die vraag: waaroor behoort ekonomiese groei eintlik te gaan Welvaart word geskep om mense se lewenskwaliteit te verbeter?
Dus behoort die vraag of groei regverdig verdeel word 'n sentrale aspek van alle ekonomiese oorwegings te wees.
Wat belangrik is, is dat die voordele van groei werkskepping moet insluit en moet verseker dat daar behoorlike werk is.
Ons kan inderdaad met trots meld dat die ekonomie tussen 1995 en 2003 ongeveer 1,5 miljoen netto nuwe werksgeleenthede geskep het en selfs meer merkwaardig, omtrent 500 000 werksgeleenthede tussen 2004 en 2007.
In die laasgenoemde tydperk is daar vir die eerste keer sedert die aanbreek van demokrasie meer werk geskep as die aantal mense wat die arbeidsmark betree het, wat die werkloosheidskoers van 31% in 2003 tot 23% in 2007 laat daal het.
Natuurlik moet dit ons nie laat afsien van ons verpligting om die kwessie van die kwaliteit van hierdie werke te bevraagteken nie, insluitend die regte en voordele wat werkers geniet.
Om die voordele van groei te deel sluit ook versnelde implementering van regstellende aksie in, insluitend breë swart ekonomiese bemagtiging.
Dit is nie 'n strewe na 'n sogenaamde rassistiese agenda nie. In werklikheid sal 'n land wat nie die betrokkenheid van sy hele bevolking op alle vlakke van ekonomiese aktiwiteit verseker nie, definitief ver onder sy ware potensiaal presteer.
Die feit dat die privaatsektor nie genoeg doen om die demografie van bestuurs- en vaardigheidsberoepe in ondernemingsontwikkeling en so meer te verander nie, maak van ons land deels 'n agtergeblewene in hoëgroei-aandele.
Om in die voordele van groei te deel beteken ook dat die Staat belastinggeld doeltreffend en billik moet aanwend as 'n instrument om die las van voorsiening van openbare goedere te herverdeel én te deel.
Agbare lede sal bekend wees met meeste van die data oor kwessies rakende maatskaplike dienste. Ek sal egter 'n paar voorbeelde opnoem om weereens die aard van die vooruitgang wat ons al gemaak het en die uitdagings wat ons nog in die gesig staar, uit te lig.
Die Regering is pynlik bewus daarvan dat volslae armoede nog steeds te wydverspreid in ons samelewing voorkom, en die vlak van ongelykheid is te hoog.
Ons het in die afgelope 15 jaar ons bes gedoen om hierdie euwel deur maatskaplike dienste uit te roei.
Eerstens het geld-metrieke armoede aansienlik afgeneem sedert die eeuwisseling. Hierdie afname is grootliks te danke aan 'n dramatiese uitbreiding van besteding op maatskaplike toelae sedert 2002. Hierdie verbetering word weerspieël deur toegang tot basiese dienste - 'n vinnige afname in bate-armoede het die afname in geld-metrieke armoede voorafgegaan, Tweedens, alhoewel die afname in armoede wesenlik was, het algehele ongelykheid gedurende die 1990s vermeerder. Derdens, die dinamika onderliggend aan armoede- en ongelykheidsneigings bepaal die breë beleidsuitkyk Armoede het afgeneem sedert die oorgang, maar ongelykheid het nie verbeter nie.
Poverty since the Transition: What we Know, p.
In huishoudings met kinders (gedefinieer as diegene 17 jaar en jonger), het die aantal huishoudings wat gemeld het dat 'n kind honger ly, tussen 2002 en 2006 dramaties verminder (van net oor 31% tot 16%). Dit gee te kenne dat die armoede-situasie opmerklik verbeter het, veral onder mense wat die hoogste graad van welsynsontneming ervaar. Die voorkoms van honger kinders het in vier jaar byna halveer.
Poverty since the Transition: What we Know, p.
Hierdie waarnemings word inderdaad bevestig deur ons eie navorsing, wat wys dat inkomste-armoede veral in swart- en kleurling-gemeenskappe afgeneem het, deels as gevolg van laer vlakke van werkloosheid en beter toegang tot maatskaplike toelaes. Terwyl die aantal toelae-begunstigdes in 1999 2,5 miljoen was, het dit teen 2008 vermeerder tot 12,4 miljoen.
Dit is grootliks te danke aan grootskaalse verbetering in toegang tot die Kindersorg-toelae, wat vermeerder het van 34 000 begunstigdes in 1999 tot 8,1 miljoen in 2008.
As gedeeltelike bydraer tot die inkomste van die armes, is die teiken van een miljoen werksgeleenthede deur die Uitgebreide Openbare Werke-Program in 2008 bereik, 'n jaar vroeër as beoog in die 2004-verkiesingsmandaat. Dit het die moontlikheid om die program uit te brei en die kwaliteit daarvan te verhoog, aansienlik verbeter.
Wat huishoudelike toegang tot basiese dienste aanbetref, spreek die syfers vanself. Byvoorbeeld, toegang tot drinkwater het van 62% in 1996 tot 88% in 2008 verbeter; asook tot elektrisiteit (58% tot 72%); en sanitasie (52% tot 73%).
Bewyse van maatskaplike dienste kan ook gesien word in die reuse verbetering in toegang tot primêregesondheidsorggeriewe. Altesaam 95% van Suid-Afrikaners leef nou nader as vyf kilometer aan 'n gesondheidsfasiliteit, en ons is ingelig dat alle klinieke nou toegang tot drinkwater het. Immunisasiedekking vir kinders het gelykmatig verbeter tot omtrent 85%; en malaria-gevalle het dramaties afgeneem.
Ons is ook bemoedig dat navorsing oor die voorkoms van MIV stabilisasie 'n effense afname in die tempo van infeksie toon.
Ons antiretrovirale behandelingsprogramme is nie net die grootste ter wêreld nie, maar dit brei ook voortdurend uit, met meer as 690 000 pasiënte wat al met antiretrovirale behandeling begin het sedert die aanvang van die program.
Tog het baie gesondheidsgeriewe nie altyd die nodige medisyne, geskikte aantal personeellede en 'n bestendige voorsiening van basiese dienste soos skoon lopende water en elektrisiteit nie. In sommige van hierdie geriewe is die bestuur swak en die gesindheid van personeel moet verbeter.
In onderwys was daar 'n daling in die onderwyser-leerder-verhouding; amper universele toegang met betrekking tot inskrywings op laerskoolvlak, en 'n verbetering in die aantal leerlinge wat Wiskunde slaag, om 'n paar voorbeelde te noem.
Terselfdertyd is baie moeite gedoen om infrastruktuur in arm gebiede te verbeter.
Natuurlik weet ons dat die uitsakkoers, veral op sekondêre en tersiêre vlak, onaanvaarbaar hoog is, en dat die onderwysstelsel nog die nodige vaardighede moet voorsien wat deur die samelewing vereis word.
Om aan te sluit hierby, dui neigings in prestasie, beide vir onderwys en leer, 'n kommerwekkende ooreenstemming met die sosiale verdeeldheid van die verlede.
Ironies genoeg is die infrastruktuur en administratiewe en onderwyservermoëns juis die minste indrukwekkend waar onderwys die nodigste is om die siklus van armoede te verlig.
Die Regering se maatskaplike programme het die batebasis van arm mense verbeter, in die vorm van behuising - met 2,6 miljoen gesubsidieerde huise wat voorsien is.
Natuurlik moet ons ook toegee dat die grondherverdelingsprogram en die na-vestiging-ondersteuning vinniger en beter hanteer kon word.
Oor die algemeen is ons trots op die vordering van ons maatskaplike programme. Maar ons kan nie tevrede wees met slegs kwantitatiewe verandering nie.
Hetsy in onderwys, gesondheid, behuising, water of sanitasie, die sentrale vraag waarmee ons elke dag gekonfronteer word, is hoe om die kwaliteit van hierdie dienste te verbeter! Ons het nog baie werk wat dit aanbetref.
Die euwel van misdaad bly 'n hoofbron van onsekerheid vir Suid-Afrikaners. Daar is daagliks, beide in arm en ryk buurte, vrees vir die moontlikheid van 'n gewelddadig aanval.
In openbare en privaatinstansies is die moontlikheid van misdadige skemas wat hulpbronne uitwis deur korrupsie altyd 'n bron van groot kommer.
Die feit is dat die algehele misdaadkoers, nadat dit in 2002 'n hoogtepunt bereik het, bestendig gedaal het. Allerhande statistieke kan aangehaal word om dit te bevestig.
Maar ons weet dat die afname nie vinnig genoeg gebeur nie, nie eens teen die koers van 7% tot 10% wat ons vir onsself in verskeie kontakmisdaadkategorieë gestel het nie. Die feit dat voorvalle van gewelddadige inbrake in huise en besighede toegeneem het, en dat misdaad teen vroue en kinders nie beduidend afgeneem het nie, is rede tot groot kommer.
Dit dui op swakhede in ons buurte, veral om bande van gemeenskaplike solidariteit te bou wat ons sal help om misdaad te voorkom en te bekamp. Dit dui op swakhede in die doeltreffendheid van die hofstelsel, beide met betrekking tot tegniese en ander infrastruktuur en bestuur.
Hierdie is die kwessies wat nou aangespreek word deur omvattende veranderinge in die kriminele regstelsel.
Tog, as ons heeltemal eerlik wil wees, moet ons nie die feit uit die oog verloor dat ons 'n stelsel beoordeel wat by verre meer legitimiteit geniet as wat ons ooit tevore in ons land gehad het nie.
Dit is te danke aan die transformasie wat hierdie instansies ondergaan het betreffende hul doktrines, gebaseer op 'n kultuur van menseregte, hul demografiese samestelling en hul stelsels vir aanspreeklikheid.
Maar ons moet onsself nie flous nie: soos op alle maatskaplike gebiede, is sulke transformasie steeds in wording. Ons het nog 'n ver pad om te gaan.
Ek is seker dat die agbare lede sal saamstem dat die menslikheid van ons demokratiese bedeling uitdrukking behoort te vind in die mate waartoe ons aandag skenk aan die weerbaarste lede van ons samelewing.
In hierdie opsig het ons, deur wetgewing, internasionale konvensies, regulasies en veldtogte, verseker dat daadwerklike pogings gemaak word om die toestande van kinders, vroue, mense met gebreke en bejaardes te verbeter.
Deur bewusmakingsveldtogte en inderdaad as gevolg van die vennootskappe wat ons gesluit het met organisasies wat hierdie kwesbare groepe verteenwoordig, het ons bewustheid rondom die kwessies wat hulle beïnvloed verbeter; en toenemend die belangrikheid van hierdie sake aangemoedig.
Ons kan byvoorbeeld met trots getuig dat huishoudings waar vroue aan die hoof staan 'n groter as gemiddelde deel van die maatskaplike toelaes ontvang het, insluitend behuising en gesondheidsorg; en dat van die suksesvolste programme dié rondom kinderimmunisasie en -voeding was.
Tog is toegang tot werksgeleenthede 'n swaar las op plattelandse vroue, jeugdiges en mense met gebreke. MIV het die grootste impak op jong vroue. Geweld teen vroue en kinders is ook heeltemal te hoog.
Al hierdie dinge verg aandag in die tyd wat kom.
Dit is dan sommige van die vooruitgang wat die demokrasie meegebring het, en die vordering wat die Regering gemaak het om aan die verkiesingsmandaat te voldoen.
Dit kan geensins ontken word dat die vooruitgang sedert 1994 gemeet aan enige maatstaf indrukwekkend is nie. Maar daar is ook geen twyfel dat daar nog baie uitdagings is nie.
Ek het die lang pad na vryheid geloop. Ek het probeer om nie struikel nie; ek het 'n paar misstappe langs die pad gegee. Maar ek het die geheim ontdek dat, nadat jy 'n groot heuwel oorkom het, vind jy daar is nog soveel ander heuwels om te klim. Ek het 'n oomblik geneem om te rus, om vlugtig na die roemryke vista rondom my te kyk, om terug te kyk oor die afstand wat ek al afgelê het. Maar ek kan net vir 'n oomblik rus, want saam met vryheid kom verantwoordelikhede, en ek durf nie talm nie, want my lang pad is nog nie verby nie.
Oor 'n paar maande van nou af sal die mense van ons land besluit wie se leierskap hulle verkies om die edel werk van hierdie groot vryheidsvegter en ander stigters van ons demokrasie voort te sit.
Terwyl ons benaderings mag verskil, is die doelwitte waarvoor ons moet mik duidelik en ondubbelsinnig uiteengesit in ons Grondwet: om 'n verenigde, nie-rassige, nie-seksistiese, demokratiese en vooruitstrewende samelewing te skep wat 'n positiewe bydrae lewer tot die skep van 'n beter wêreld.
Ses jaar gelede het die leiers van die mense bymekaargekom vir die Wêreldberaad oor Groei en Ontwikkeling en ooreengekom oor die take wat ons moet uitvoer om die lewenskwaliteit van Suid-Afrikaners te verbeter, spesifiek om werkloosheid en armoede teen 2014 te halveer.
plaaslike aksie en implementering vir ontwikkeling, insluitend die voorsiening van infrastruktuur en toegang tot basiese dienste.
Ek is oortuig daarvan dat Suid-Afrikaners sal saamstem dat daar as deel hiervan en bykomend tot hierdie doelwitte 'n behoefte is om die onderwysstelsel te verbeter; om doeltreffende, behoorlike en billike gesondheidsorg te bied; om ons plattelandse gebiede te ontwikkel en voedselsekuriteit te verseker; en om die geveg teen misdaad en korrupsie te verskerp.
Ek noem nie hierdie kwessies omdat hulle omvattend is of omdat ons alle probleme in ons samelewing sal oplos as ons hulle identifiseer nie. Die rede hoekom ek hulle noem is om die punt te beklemtoon dat Suid-Afrika nie 'n gebrek aan ideale het nie. Ons uitdaging is om hierdie ideale om te skakel in programme en projekte wat doeltreffend geïmplementeer kan word.
Hierdie ideale word deur die hele mensdom gedeel, soos dit weerspieël word in die Verenigde Nasies se millennium ontwikkelingsdoelwitte.
En tog word die mensdom vandag gekonfronteer met die gevaar dat die bereiking van hierdie doelwitte nog vir baie jare, indien nie dekades nie, uitgestel kan word weens die ekonomiese krisis wat die wêreld oorval het.
Wat oppervlakkig as 'n finansiële krisis tussen 'n paar krediteure ontstaan het, het ontplof in 'n wêreldwye kredietnood, met erge gevolge vir werklike produksie en handel.
Ons kan die gulsigheid, kortsigtigheid en sorgeloosheid van bestuurders van groot korporasies, wat die krisis bespoedig het, blameer. Ons kan regeringsbeleide verdoem wat nie behoedsaam was nie en toegelaat het dat die hebsug van ongereguleerde markte verwoesting saai onder finansiële stelsels. Ons kan al hierdie dinge doen, en ons sal heeltemal korrek wees.
Maar tog is ons belangrikste en noodsaaklikste taak om die algehele gevolge van hierdie verwikkelinge op ons eie ekonomie en ons streek behoorlik te verstaan, en om antwoorde te vind wat die impak daarvan sal beperk, veral op die kwesbaarste sektore van ons samelewing.
Wat ons wel weet, is dat ons land se regulerende omgewing en die teensikliese begrotingsbeleide wat ons aanvaar het, gehelp het om die ergste impak van die krisis te vermy.
Maar ons is tog ten volle bewus dat die aanvraag na ons uitvoere verminder omdat ons sterk in die wêreldekonomie geïntegreer is; dat toegang tot finansies en kapitale invloei versleg het; dat laer aanvraag tot 'n afskaal in produksie gelei het; dat die skep van werk negatief beïnvloed is en dat personeelvermindering in sommige sektore 'n realiteit geword het.
Hierdie probleme het saamgeval met 'n tydperk waarin inflasie en rentekoerse steeds te hoog was.
Tesame voorspel hierdie dinge niks goed vir die inkomste wat ons nodig het om die voorsiening van dienste uit te brei en om ons infrastruktuur-projekte te implementeer nie. Daarom is ons gedwing om ons vooruitsigte met betrekking tot groei en werkskepping af te skaal.
Ons weet ook dat Suid-Afrika veel minder geraak word as baie ander lande. Inderwaarheid kan Suid-Afrika en die res van die kontinent steeds groei verwag, al is dit teen 'n stadiger koers, in 'n tyd wanneer ander lande resessies ervaar of voorspel.
In hierdie opsig, agbare lede, is ek bly om te berig dat ons tydens die interaksie tussen Die Kantoor van die President en leiers van verskeie maatskaplike vennote gesamentlik saamgestem het om bemiddelings daar te stel wat die impak van die krisis op ons samelewing sal beperk.
Eerstens sal die Regering aanhou met openbare beleggingsprojekte, waarvan die waarde vermeerder is na R690 biljoen oor die volgende drie jaar. In hierdie opsig sal ons, waar nodig, kreatiewe maniere vind om fondse in te samel.
Tweedens, sal ons openbaresektor-werkskeppingsprogramme uitbrei. Aan die een kant sal planne voortgaan om werksgeleenthede uit te brei in sektore soos gesondheid, maatskaplike werk, onderwys en wetstoepassingsagentskappe. Aan die ander kant sal ons die bekendstelling van die volgende fase van die Program vir Uitgebreide Openbare Werke bespoedig.
aanlegte teen te werk.
Alternatiewe tot afleggings sal ondersoek word, insluitend langer vakansies, langer opleidingstye, korttyd en posdeling. Dit sal gekombineer word met die bevordering van die Trots Suid-Afrikaanse-veldtog en fermer optrede teen onwettige invoere.
Vierdens, sal die Regering maatskaplike besteding handhaaf en uitbrei, insluitend om toenemend die Kindersorgtoelae na kinders tot en met 18 jaar uit te brei en die ouderdom waarop mans geregtig is om ouderdomspensioen te ontvang na 60 jaar verminder.
Boonop sal ons die Maatskaplike Noodverligting-toelae en voedselsekuriteit-maatreëls meer gereeld aanwend, spesifiek om ook diegene te teiken wat nie deur die Werkloosheidsversekeringsfonds gedek word nie of wie se voordele uitgeput is.
Ons sal ook aanhou om spesiale aandag te skenk aan die uitdaging van anti-kompeterende gedrag deur sommige van ons korporasies. In hierdie opsig prys ons die Kompetisiekommissie vir die ferm hand waarmee hulle verseker dat oortreders aan die pen ry.
Ons hoop egter dat die burgerlike gemeenskap hul eie vlak van aktivisme sal verskerp om onder andere te verseker dat die voordeel deur die samelewing gevoel sal word soos wat insetkoste afneem.
Hierdie onmiddellike maatreëls sal gelei word deur die beginsel van 'n teensikliese fiskale beleid. Ons sal nogtans verseker dat die leningsvlakke van die Regering versigtig en volhoubaar is. Dit impliseer ook 'n vinnige afname in regeringskuldvlakke wanneer toestande weer 'n gunstige wending neem.
Ons pogings sal ook ingelig word deur die wete dat die maatreëls om die omgewing te beskerm en om die impak van klimaatsverandering af te weer ook kan bydra tot werkskepping.
In beide die G20-vergaderings en ander interaksies met multilaterale instansies het ons regering redes aangevoer vir toepaslike en dringende ingrypings, veral ten opsigte van ontwikkelde lande waar die krisis ontstaan het en waar dit die ergste gevoel word. Ons glo dat die tyd nou aangebreek het om binnelandse regulasies en oorsigte oor die finansiële stelsel te verstewig, maar ook dat strenger toesig oor en optrede op 'n wêreldwye skaal onvermydelik en noodsaaklik geword het.
Uiters belangrik is dat ons ook die integriteit van die wêreldhandelstelsel moet beskerm, die huidige samesprekings van die Doha-rondte moet voltooi en verseker dat ontwikkelingshulp nie afgeskaal word nie.
Die grootste les om uit hierdie ervaring te leer is dat ons sterker vennootskappe tussen plaaslike en globale ekonomiese rolspelers nodig het, nie net om die impak van die krisis te stuit nie, maar ook om maatreëls in plek te stel wat 'n herhaling daarvan sal voorkom.
In ons eie land sal ons al hierdie dinge doen as deel van die proses om ons samelewing op 'n pad van hoër groei en ontwikkeling te plaas. Dit gaan beteken dat dit effens langer gaan neem om 'n hoër trajek te bereik. Maar ons twyfel nie dat dit wel een of ander tyd sal aanbreek nie.
In hierdie opsig sal dit uiters belangrik wees hoe ons die land posisioneer om voordeel te trek uit die unieke geleenthede wat oor ons pad gekom het. Ek verwys hier spesifiek na die FIFA-Wêreldbeker in 2010, sowel as die Konfederasiebeker 'n paar maande van nou af. Byna al die projekte en planne is voltooi of naby aan klaar - van stadions, vervoerinfrastruktuur, veiligheidsmaatreëls, kwessies rondom akkommodasie, tot gesondheid- en immigrasieplanne - wat die vertroue bevestig van die globale sokkerwêreld dat hierdie 'n waarlik suksesvolle toernooi sal wees.
En ons glo, ná vyf agtereenvolgende oorwinnings, dat die nasionale sokkerspan nou met meer selfvertroue voorberei om bo verwagting te presteer!
Maar meer as dit, die ware erfenis van hierdie skouspel sal ons vermoë wees om Suid-Afrikaanse en Afrika-gasvryheid en medemenslikheid ten toon te stel - om eens en vir altyd die persepsies oor ons land en ons kontinent in die oë van die wêreld te verander. Dit gaan van ons afhang, en daar kan nie 'n prys daaraan geheg word nie!
Ons wil ook graag in hierdie opsig al ons sportspanne gelukwens wat Suid-Afrika se strewe na uitnemendheid gedurende die afgelope jaar bevestig het. 'n Spesiale woord van lof aan ons krieketspan wat die kruin van die wêreldranglys bereik het.
Ons is natuurlik ook die rugby-wêreldkampioene; Giniel de Villiers en sy span het die Dakar-wedren gewen; ons paralimpiese atlete gee ons voortdurend 'n rede om trots te voel; en ons onder-20-sokkerspan het heel goed gevaar in 'n uiters kompeterende omgewing.
Slegs twee weke gelede het Suid-Afrika saam met Mali 'n deel van die argiewe voltooi om die antieke manuskripte van Timboektoe te bewaar.
Hierdie ryk erfenis dui op Afrika as die baken van wetenskap en letterkunde, filosofie en handel, wat verbreek is deur die slawehandel en 'n gejaag na Afrika se rykdom.
Hierdie inisiatief kan ons aanspoor om saam te werk met ander lande op ons vasteland en verder weg om die toestande van mense te verbeter.
Ons het inderdaad gedurende die afgelope 15 jaar nie 'n kans laat verbygaan om te verseker dat Afrika die hernuwing beleef in wat eintlik die Afrika-eeu moes wees nie. Stadig maar seker vorder ons vasteland na renaissance, met die belange van ons mense wat bo-aan ons leiers se agenda is. Ons vasteland wys die wêreld hoe hoop en deursettingsvermoë lyk.
En dit is om hierdie rede, en slegs om hierdie rede, dat ons aanhou om die mense van Zimbabwe te probeer help om 'n blywende oplossing vir die krisis in daardie land te vind. Ons wil graag in hierdie verband al die partye in Zimbabwe gelukwens met die onderhandelinge wat hulle aangegaan het, met die uiteindelike prys wat nog altyd die wens van die mense van daardie land en die subkontinent as 'n geheel was, naamlik 'n stabiele en wettige regering wat die uitdagings wat deur die mense in die gesig gestaar word, wil aanspreek. Ons is opreg bemoedig dat die Zimbabwiese Parlement gister Wysiging 19 van die Grondwet aanvaar het, wat die basis vorm vir die implementering van 'n inklusiewe regering.
Spesiale vermelding moet in hierdie opsig gemaak word van die SAOG-fasiliteerder, voormalige President Thabo Mbeki, en die span wat onvermoeid en geduldig gehelp het om die proses suksesvol te voltooi.
Nou kan die heropbouwerk in erns begin, en Suid-Afrika is gereed om te help waar ons kan. In hierdie opsig is daar 'n dringende behoefte om die menseregte-krisis in daardie land te help aanspreek. Ons is vol vertroue dat die internasionale gemeenskap, omdat hulle omgee, saam met die mense van Zimbabwe sal werk om 'n nuwe pad vorentoe oop te maak.
Ongeag die stampe en stote wat klaarblyklik die vordering van die mense van die Demokratiese Republiek van Kongo (DRK) op hul pad na stabiliteit en vooruitgang karakteriseer, is dit ook bemoedigend dat vooruitgang daar gemaak word.
Die vennootskap wat die afgelope tyd ontstaan het tussen die leierskorps van die DRK en Ruanda beloof vooruitgang in die toekoms rakende sake soos veiligheid en die hantering van die menseregte-krisis; maar hopelik ook ten opsigte van politieke dialoog. Op dieselfde wyse sal ons aanhou om saam met ander lande en die Afrika-Unie te werk om hierdie doelwitte in Burundi, Soedan, Westelike Sahara, die Ivoorkus, Somalia en elders na te streef.
Soos verskeie verwikkelinge tydens die afgelope paar maande bewys het, sal Suid-Afrika die voorreg as voorsitter van die SAOG gebruik om hierdie noodsaaklike streeksinstansie te versterk, met spesifieke klem op die implementering van beraadsbesluite en die versterking van strategiese streeksamehang.
Terselfdertyd wil ons ook SAOG se interaksie met die Gemeenskapsmark vir Oos- en Suider-Afrika (COMESA) en die Oos-Afrika Gemeenskap (OAG) verbeter. Hierdie inisiatiewe sal onderneem word ten einde die diepgrondige verhoudings wat ons binne die Suider Afrikaanse Doeane-Unie geniet. te versterk eerder as te verswak.
Ons wil graag van die geleentheid gebruik maak om die mense en leierskorps van Zambië, Ghana en die Verenigde State van Amerika geluk te wens met verkiesings wat simbolies die nougesette grense van hul lande oorgesteek het.
Ons sal altyd poog om samewerking met hierdie en ander lande te versterk ten einde die mensdom tot voordeel te strek.
Ons is bevoorreg om hierdie jaar die einde van die eerste dekade van ons diplomatiese verhouding met China te vier. Deur die jare het dit duideliker as ooit geraak dat hierdie vennootskap baie wedersydse voordele inhou.
Ons wil ook graag weereens ons verbintenis bevestig aan die noue bande wat ons met Brazil en Indië gevorm het deur die IBSA; en ook die versterking van bande wat ons land gesmee het met Rusland en lande in Asië, die Midde-Ooste, sowel as Latyn- en Noord-Amerika.
Ons het al op vele geleenthede ons kommer uitgespreek oor die volharding van konflik in die Midde-Ooste oor die algemeen, en spesifiek in Israel en Palestina. Ons afgryse met die onlangse eskalasie van die konflik en massiewe lewensverlies van veral burgerlikes - insluitend kinders, vroue en bejaardes - kan nie in woorde uitgedruk word nie.
Daar is geen regverdiging vir sodanige dade van moedswillige vernietiging en wreedheid nie. En ons hoop hierdie keer dat hernude pogings deur die internasionale gemeenskap om blywende oplossings vir hierdie konflik te vind, vrugte sal afwerp sodat die Israeliete en die Palestyne as bure vrede en sekuriteit kan geniet binne hul soewereine gebiede.
Ons spesiale gelukwensing gaan aan die Regering en mense van Kuba met die 50ste herdenking van hul soewereiniteit en, daarmee saam, die vryheid om hul eie ontwikkelingspad te kies.
Ons was gedurende die afgelope jaar in staat om verdere onderhandelinge met die Europese Unie te voer oor ons strategiese vennootskap; en ons hoop dat die goeie gees waarin die gebeure plaasgevind het, sal voortduur soos ons die multilaterale onderhandelinge oor die ekonomiese vennootskapooreenkomste met lande in ons streek finaliseer.
Ons sien ook uit daarna om hierdie vennootskap te versterk wanneer ons later hierdie jaar die Suid-Afrika-EU-beraad aanbied.
Saam met ander suidelike lande sal ons aanhou om die saak van die herstrukturering van die Verenigde Nasies, die Internasionale Monitêre Fonds en ander multilaterale instansies na te streef, sodat hulle die veranderde en veranderende globale werklikheid weerspieël en op 'n demokratiese, gelyke en openlike wyse bedryf word.
Ons verbind onsself ook daartoe om te voldoen aan die oogmerke van internasionale ooreenkomste, insluitend die Kyoto Protokol en die opvolgers daarvan, tot voordeel van toekomstige generasies van ons eie mense en mense regoor die wêreld.
Daar is twee basiese beginsels wat ons lei in ons strewe: die noodsaaklikheid om die mandaat uit te voer wat in 2004 aan hierdie regering gegee is; en om seker te maak dat die Regering wat ons opvolg na die verkiesing 'n platform kry wat gereed is vir die implementering van programme sonder onnodige oponthoud.
In die volgende paar maande wat die nasionale en provinsiale verkiesings voorafgaan, sal ons poog om ons algemene mandaat uit te voer.
fasilitering van prosesse wat gemik is op die verbetering van meganismes vir kwessies soos geslagsgelykheid, byvoorbeeld 50/50-verteenwoordiging in besluitnemingstrukture, jeugontwikkeling, die regte van mense met gebreke en kinderregte - insluiting die finalisering van samesprekings oor die Nasionale Jeugbeleid, gereedmaking vir die implementering van die Afrika-Jeughandves sodra dit deur die Parlement goedgekeur is, en die daarstel van die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap, die voorlegging aan die Parlement van die SAOG-Protokol oor geslag en ontwikkeling, beter bewusmaking oor die regte van mense met gebreke; en die uitbreiding van die aantal munisipaliteite wat 'n Kinderregte-fokuspunt het bo en behalwe die huidige 60%.
Hierdie en ander programme, insluitend die Apex-Prioriteite wat in verlede Februarie se Staatsrede geïdentifiseer is, vorm die basis van ons pogings om aan ons mandaat te voldoen en die grondwerk vir die toekoms te doen.
Ons sal ons pogings verskerp, geïnspireer deur die entoesiasme, hoop en veerkragtigheid van die Suid-Afrikaanse mense in 'n strewe na dit wat die beste is vir ons almal. Dit, hoofsaaklik, is die bron van ons vertroue wanneer ons sê dat dit goed gaan met ons nasie. Ons demokrasie is gesond. Dit word toenemend sterker.
En dus, in die woorde van voormalige President Mandela, "durf ons nie talm nie, want ons lang pad is nog nie verby nie".
Ek dank u.
<fn>StateoftheNation.2010.2010-05-24.af.txt</fn>
Dumelang, molweni, goeienaand, good evening, groete aan almal by die huis!
Ons is baie bly om hierdie spesiale aand saam met u te kan deel.
Ek staan vanaand hier voor u, 20 jaar nadat President Nelson Rolihlahla Mandela as 'n vry man uit die gevangenis gestap het.
Ons het juis hierdie dag gekies om hierdie Gesamentlike Sitting van die Parlement byeen te roep om die Staatsrede te lewer en sodoende 'n waterskeidingsoomblik wat ons land se geskiedenis vir ewig verander het, te gedenk.
Madiba se vrylating was die uitkoms van Suid-Afrikaners se onvermoeide stryd. Voormalige politieke gevangenes en veterane wat hier saam met ons is, was deel van daardie proses en kan getuig daarvan.
U sal natuurlik onthou dat die massas in hierdie land, in hul onderskeie formasies, met vasberadenheid gereageer het op die oproep om die land onregeerbaar en apartheid onwerkbaar te maak.
Ons vier hierdie dag saam met voormalige politieke gevangenes wat ons spesiaal uitgenooi het om hier by ons aan te sluit.
Ons verwelkom in die besonder diegene wat uit die buiteland gekom het om vandag hier te wees: Helene Pastoors, Michael Dingake van Botswana, mnr Andimba Toivo ya Toivo van Swapo in Namibië.
Dit is ook ons voorreg om die regspan van die Rivonia Hoogverraadverhoor - Lord Joel Joffe, wat tans in Londen gebaseer is, en Regter Arthur Chaskalson hier by ons te hê.
Ons onthou en vereer vandag ook mnr Harry Schwarz, wat verlede week oorlede is.
Hy was onder andere ook 'n lid van die Rivonia-regspan.
Ons bedank graag ons vriende en comrades in die internasionale gemeenskap vir hul stryd saam met ons om ons vryheid te wen.
n Spesiale woord van welkom aan die Madiba-familie.
Hulle is 'n simbool van die opofferings wat baie moes maak wat soveel weens apartheid moes trotseer.
Ons groet die leiers van die regerende party en sy Alliansie-vennote, vir wie hierdie 'n besonder spesiale geleentheid is.
Op hierdie spesiale dag moet ons ook die bydrae erken van diegene in die leierskorps van die Nasionale Party, wat uiteindelik besef het dat apartheid geen toekoms sou hê nie.
Laat ek spesifiek die rol van voormalige President PW Botha hier noem.
Dit was hy wat die bal aan die rol gesit het met gesprekke oor die moontlike vrylating van politieke gevangenes.
President Botha het met die voormalige Minister van Justisie, mnr Kobie Coetzee, saamgewerk, wat op sy beurt hierin bygestaan is deur dr Neil Barnard en mnr Mike Louw.
Hulle het 'n sleutelrol gespeel in die proses wat tot Madiba se vrylating gelei het.
Suid-Afrika moet nog ten volle erkenning gee aan die deurslaggewende rol van die voormalige President van die ANC, Comrade Oliver Tambo, wat die grondslag gelê het vir hierdie land om 'n uitmuntende voorbeeld van demokrasie en vryheid te word.
Dit is te danke aan sy uitstaande leierskap, versiendheid en duidelike visie dat hy die ANC kon lei om die strewe na 'n onderhandelde skikking te verskerp.
Sy wysheid het ook duidelik geblyk uit die Harare Deklarasie, wat hy geskryf en onvermoeid bepleit het.
Hierdeur is die basis gelê vir die historiese aankondigings wat President FW de Klerk 20 jaar gelede gemaak het.
President de Klerk het hierdeur groot moed en besliste leierskap aan die dag gelê.
Op hierdie groot dag wil ek ook die rol van wyle me Helen Suzman uitlig.
Sy was baie lank die enigste stem in die Parlement wat haar onverpoosd vir verandering beywer het.
Ons erken ook die rol van die leier van die Inkatha Vryheidsparty, Inkosi Mangosuthu Buthelezi, wat Madiba se vrylating geëis het, asook die vrylating van ander politieke gevangenes en die terugkeer van uitgewekenes.
Ons herbevestig ons innige dankbaarheid teenoor die internasionale gemeenskap vir hul onwrikbare steun vir ons stryd.
Hierdie oomblikke in ons geskiedenis demonstreer ons vermoë om saam te werk, selfs onder moeilike omstandighede, en om die land se belange bo alle ander oorwegings te stel.
Deur saam te werk, kan ons meer bereik.
Gedurende die loop van hierdie jaar sal ons die eeufeesviering van die stigting van die Unie van Suid-Afrika vier, wat in 1910 tot stand gekom het.
Dit het tot 'n verenigde staat gelei.
Van besondere belang is dat die uitsluiting van swart mense van hierdie Unie een van die hoofredes was vir die stigting van die African National Congress in 1912.
Wanneer ons later vanjaar hierdie eeufees vier, moet ons besin oor hoe ver ons reeds as 'n land gekom het.
Ek staan voor julle, nie as 'n profeet nie, maar as 'n nederige dienaar van julle, die mense.
Julle onvermoeide en heldhaftige opofferings het dit vir my moontlik gemaak om vandag hier te wees.
Daarom plaas ek die oorblywende jare van my lewe in julle hande.
Hierdie woorde inspireer ons om nie te rus totdat ons die ideale bereik het van 'n samelewing wat vry is van armoede en ontneming nie.
Gedurende die twee dekades sedert Madiba se vrylating het ons land fundamentele veranderinge ondergaan.
President Mandela het hierdie land verenig tot 'n nie-seksistiese, nie-rassige, demokratiese en welvarende Suid-Afrika as doelwit.
Waar ons vandag Madiba se vrylating vier, moet ons onsself weer daartoe herverbind om 'n beter toekoms vir alle Suid-Afrikaners, swart en wit, te bou.
Kom ons streef opnuut na die ideaal waarvoor Madiba sy hele lewe lank geveg het - die ideaal van 'n demokratiese en vrye samelewing, waarin alle mense in harmonie en met gelyke geleenthede saamleef.
Ons het hierdie gesamentlike sitting in die aand byeengeroep sodat die meerderheid van ons land se mense, werkers en skoolkinders, ook deel van die geleentheid kan wees.
Ons is beïndruk deur die entoesiasme van die jeug oor hierdie geleentheid.
Tweehonderd ses-en-sestig kinders van al die provinsies het deelgeneem aan die pre-Staatsrede-debat oor die rol van die jeug in die stryd teen armoede.
Baie geluk aan die algehele wenner, Charlotte Le Fleur van Worcester Sekondêre Skool, asook aan al die deelnemers vir hul harde werk.
Ons ontmoet hier teen die agtergrond van 'n wêreldwye ekonomiese krisis.
Verlede jaar het ons ons eerste resessie in 17 jaar ervaar.
Die krisis het ons ekonomie ongeveer 900 000 werksgeleenthede gekos.
Baie mense wat hul werk verloor het, was die broodwinners van arm families.
In Februarie verlede jaar het die regering, sakelui, arbeidsektor en gemeenskapsverteenwoordigers ooreengekom op 'n pakket van maatreëls om die skaal en impak van die krisis te bekamp. Ons het talle van hierdie maatreëls reeds in werking gestel.
Ons het besliste teen-resessiebesteding deur die regering geïmplementeer, veral op infrastruktuur.
Ten einde 'n veiligheidskussing vir armes te skep, het ons die verhogings in maatskaplike toelaes vervroeg, en die Kindersorgtoelaag uitgebrei na kinders ouer as 14 jaar. Gedurende die volgende drie jaar sal 'n addisionele twee miljoen kinders uit arm gesinne en huishoudings tussen die ouderdom van 15 en 18 jaar, by die Kindersorgtoelaag baat vind.
Die Regering het 'n "opleidingsafleggingskema" ingestel om aan werkers die opsie van 'n opleidingstydperk, in plaas van aflegging, te bied.
Hierdie pogings is deur ons Openbare Werke-program versterk.
Die nasie sal onthou dat ek tydens die 2009-Staatsrede aangekondig het dat die Uitgebreide Openbare Werke-program teen Desember 2009 500 000 werksgeleenthede sou skep.
Ek wil beklemtoon dat dit nie poste in die hoofstroom-ekonomie is nie. Hierdie is werksgeleenthede wat geskep is om werklose mense van 'n inkomste, ervaring en opleidingsgeleenthede te voorsien.
Ons kondig graag aan dat ons teen die einde van Desember reeds meer as 480 000 openbare werksgeleenthede geskep het, met ander woorde, 97% van die doelwit wat ons gestel het.
Hierdie poste is in areas soos konstruksie, tuis- en gemeenskapsgebaseerde sorg en omgewingsprojekte.
Ons het 'n aantal terreine geïdentifiseer waar ons in die toekoms verder gaan verbeter, soos om meer arbeidsintensiewe projekte te verseker.
Ons weet egter dat hierdie en ander maatreëls nie die uitwerkings van die resessie heeltemal kan temper nie.
Ons is dankbaar vir die gees van familie, gemeenskap en vrywillige werk wat soveel mense inspireer om diegene wat die swaarste deur die krisis getref word, deur hierdie moeilike tye te help.
Ekonomiese aanwysers dui daarop dat ons nou deur die ergste van die ekonomiese resessie is.
Ekonomiese aktiwiteit is aan die toeneem in Suid-Afrika, en ons verwag groei in die toekoms.
Die arbeidstatistiek wat Dinsdag vrygestel is, dui daarop dat die ekonomie tans werksgeleenthede skep eerder as om dit in te boet.
Dit is egter te gou om seker te wees oor die tempo van hierdie herstelproses.
Die Regering sal dus nog nie sy ondersteuningsmaatreëls opskort nie.
Dit is nou die tyd om die basis te lê vir sterker groei in die toekoms en vir groei wat tot meer werksgeleenthede lei.
Ons langtermyn-infrastruktuurprogram sal ons help om vinniger te groei.
Ons onderwys- en vaardigheidsprogramme sal ons produktiwiteit en mededingendheid verhoog.
Ons Nywerheidsbeleids-aksieplan en ons nuwe fokus op groen werksgeleenthede sal sterker en meer arbeids-absorberende nywerhede bou.
Ons landelike ontwikkelingsprogram sal landelike produktiwiteit verhoog en die lewens van die mense in landelike gebiede verbeter.
Ons kapitaalinvesteringsprogram lê ten grondslag aan ons strategie vir ekonomiese herstel en groei.
Oor die volgende drie jaar sal die regering R846 biljoen aan openbare infrastruktuur spandeer.
Op die terrein van vervoer, sal ons ons padnetwerk in stand hou en uitbrei.
Ons sal verseker dat ons spoornetwerk betroubaar en mededingend is en beter met ons seehawens geïntegreer is.
Om betroubare kragtoevoer te verseker, het ons 'n Inter-Ministeriële Komitee oor Energie ingestel, om 'n 20-jaar geïntegreerde hulpbronplan te ontwikkel.
Hierdie komitee sal, onder andere, kyk na die deelname van onafhanklike kragprodusente, en arm mense teen stygende elektrisiteitspryse beskerm.
Ons sal 'n onafhanklike stelseloperateur instel, wat afsonderlik van Eskom Beherend sal funksioneer.
Eskom sal voortgaan om addisionele opwekkingskapasiteit te bou en die instandhouding van sy kragstasies te verbeter.
Ten einde 'n inklusiewe ekonomie te verseker wat groei en ontwikkeling bevorder, het ons die Adviesraad oor Breë Swart Ekonomiese Bemagtiging in die lewe geroep, onder voorsitterskap van die President.
Beleidsverandering moet fokus op ingrypings om werksgeleenthede vir jongmense te skep.
Werkloosheidskoerse vir jongmense is aansienlik hoër as die gemiddeld.
Voorstelle sal ingedien word om die koste van die indiensneming van jonger werkers te subsidieer ten einde ondernemings aan te moedig om onervare personeel in diens te neem.
n Verdere uitbreiding van openbare-werkskeppingsprogramme is ook reeds aan die gang.
Dit sluit in plaaslike-infrastruktuur- en tersiêre projekte en geletterdheidsprojekte, tuisgebaseerde versorging, skoolinstandhouding en vroeëkindontwikkelings-inisiatiewe.
Verlede jaar het ons die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap in die lewe geroep.
Ons het die Agentskap aangesê om vinniger te werk om sy strukture regdeur die land te vestig sodat dit ons kan help om jeugontwikkelingsprogramme in die regering as hoofstroomprojekte te loods.
Toe hierdie administrasie verlede jaar aan bewind gekom het, het ons onsself daartoe verbind om harder te werk om 'n sterk ontwikkelingstaat te bou.
Ons het gesê dat dit 'n staat sou wees wat op die mense se behoeftes en aspirasies reageer, en wat beter en vinniger presteer.
Hierdie jaar, 2010, sal 'n jaar van aksie wees.
Die onderskeidende kenmerk van hierdie administrasie sal wees dat dit weet waar mense bly, hulle behoeftes verstaan en vinniger daarop reageer.
Die Regering moet vinniger, harder en slimmer werk.
Ons sal van die Uitvoerende Gesag en die Staatsdiens verwag om aan hierdie visie te voldoen.
Ons bou 'n staat wat op effektiewe werkverrigting fokus. Dit sal bereik word deur beplanning asook prestasie-monitering en -evaluering te verbeter.
Ons moet ook geslagsgelykheidsmaatreëls in die Regering se Aksieprogram integreer.
Hierdie optrede sal verseker dat vroue, kinders en persone met gestremdhede toegang tot ontwikkelingsgeleenthede kry.
Ons kondig graag aan dat ons in die Regering dinge op 'n nuwe manier gaan doen.
Departemente se werk sal gemeet word deur uitkomste, wat op grond van ons prestasie-monitering-en-evalueringstelsel ontwikkel word.
Die ministers wat vir 'n bepaalde uitkoms verantwoordelik is, sal 'n gedetailleerde leweringsooreenkoms met die president onderteken.
Hierdie ooreenkomste sal duidelik uiteensit wat gedoen moet word, hoe, deur wie, binne watter tydperk en met behulp van watter maatreëls en hulpbronne.
onderwys, gesondheid, landelike ontwikkeling en grondhervorming, skepping van ordentlike werksgeleenthede en die bestryding van misdaad.
Daarbenewens sal ons werk om die effektiwiteit van plaaslike regering, infrastruktuurontwikkeling en menslike nedersettings te verbeter.
Ons sal 'n aantal sleutelaktiwiteite onderneem ter bereiking van hierdie uitkomste.
Ons het onderwys en vaardigheidsontwikkeling as die middelpunt van hierdie regering se beleide gestel.
In ons 2010-program wil ons die vermoë van kinders om in die grondslagjare te lees, skryf en tel, verbeter.
As ons dit nié doen nie, sal ons nie die gehalte van die onderwys kan verbeter nie.
Ons onderwysteikens is eenvoudig, maar van kritiese belang.
Ons wil hê dat leerders en onderwysers betyds in die skool, in die klas moet wees, besig om sewe uur per dag te leer en te onderrig.
Ons sal onderwysers help deur gedetailleerde daaglikse lesplanne te voorsien.
Ons sal werkboeke wat maklik is om te gebruik in al 11 tale aan studente voorsien.
Van vanjaar af sal alle leerders in graad 3, 6 en 9 geletterdheids- en gesyferdheidstoetse skryf, wat onafhanklik gemodereer word.
Ons mikpunt is om die slaagsyfer vir hierdie toetse van die huidige gemiddeld van tussen 35 en 40% tot minstens 60% teen 2014 te verhoog.
Die uitslae sal aan die ouers gestuur word om vordering te monitor.
Daarbenewens sal elk van ons 27 000 skole deur amptenare van die Departement van Basiese Onderwys geassesseer word.
Dit sal in 'n ouditeerbare skriftelike verslag opgeteken word.
Ons beoog om die aantal matriekstudente met universiteitstoelating teen 2014 tot 175 000 per jaar te verhoog.
Ons spoor ouers aan om met ons saam te werk om 'n sukses hiervan te maak.
Ons verwelkom verlede maand se verklaring deur die drie onderwysersvakbonde, NAPTOSA, SADTU en SAOU, waarin hulle hulle vanaf die begin van 2010 herverbind het tot die Kwaliteit Leer- en Onderrigveldtog.
Ons moet in ons jeug belê ten einde 'n vaardige en bekwame werksmag te verseker wat groei en werkskepping ondersteun.
Ons beplan dus om die opleiding van 16 tot 25-jarige persone te verbeter in verdere onderwys-en-opleidingsfasiliteite.
Dit sal ons in staat stel om aan diegene wat nie vir universiteit kwalifiseer nie, nog 'n kans op geleerdheid te bied.
Ons werk saam met hoëronderwysinstellings om te verseker dat studente wat daarvoor kwalifiseer, deur die Nasionale Finansiële Hulpskema vir Studente finansiële bystand ontvang.
Ons het ook ambisieuse doelwitte gestel vir vaardigheidsontwikkeling om addisionele ingenieurs en tegnici te kweek en om die aantal gekwalifiseerde Wiskunde- en Wetenskaponderwysers te vermeerder.
Ons moet verseker dat meer jongmense leerderskappe in die privaat- en openbare sektor betree.
Nog 'n sleuteluitkoms is om 'n lang en gesonde lewe vir alle Suid-Afrikaners te verseker.
Ons sal voortgaan om ons gesondheidsorgstelsel te verbeter.
Dit sluit in die bou en opgradering van hospitale en klinieke en die verdere verbetering van die werksomstandighede van gesondheidswerkers.
Ons het 'n vennootskap met die Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika (DBSA) gesluit om die funksionaliteit van openbare hospitale en hul distrikskantore te verbeter.
Ons moet die feit in die gesig staar dat lewensverwagting by geboorte van 60 jaar in 1994, tot net onder 50 jaar vandag, gedaal het.
Ons doen dus stappe om sterftesyfers onder moeders te verlaag, om nuwe MIV-infeksies te verminder en om MIV en tuberkulose effektief te behandel.
Ons sal ook babasterftesyfers deur 'n massiewe immuniseringsprogram verlaag.
Ons sal gesondheidsprogramme in skole herinstel.
Ons sal al die ondernemings wat op Wêreldvigsdag met betrekking tot die voorkoming van nuwe MIV-infeksies en die behandeling daarvan gemaak is, implementeer.
Intensiewe stappe word geneem om te verseker dat hierdie werk op skedule bly.
Ons werk hard om te verseker dat almal in Suid-Afrika veilig voel en veilig is.
Ons sal ons werk uitbrei om ernstige en geweldsmisdade te verminder en te verseker dat die regstelsel doeltreffend funksioneer.
Ons implementeer planne om die aantal polisiemanne en -vroue oor die volgende 10 jaar met 10% te vermeerder.
Ons het die stryd teen kapings, besigheids- en huisrooftogte asook kontakmisdade soos moord, verkragting en aanranding, as ons topprioriteite geïdentifiseer.
Ons het almal 'n rol om te speel.
Laat ons aan gemeenskapsveiligheidsforums deelneem.
Kom ons hou op om gesteelde goedere te koop.
Laat ons altyd gereed wees om die polisie van inligting oor misdaadaktiwiteite te voorsien.
Deur saam te werk sal ons misdaad verslaan.
Die plaaslike regering moet werk.
Munisipaliteite moet die voorsiening van behuising, water, sanitasie, elektrisiteit, afvalbestuur en paaie verbeter.
Ons het verlede jaar met burgemeesters en munisipale bestuurders vergader.
Dit het waardevolle insig in die uitdagings op die terrein van plaaslike regering gebied.
Ons het ook verskeie gemeenskappe en munisipaliteite besoek, insluitende Balfour in Mpumalanga en Thembisa in Gauteng.
Na afloop van die Balfour-besoek het ons 'n ministeriële span, bestaande uit nege lede, gestuur om die gebied te besoek en aandag te skenk aan die kwessies wat deur die gemeenskap geopper is.
n Hele aantal sake het reeds aandag geniet.
Ek het die ministers beveel om die uitstaande aangeleenthede ook op te los.
Ons wil herbeklemtoon dat geen griewe ooit geweld en die vernietiging van eiendom kan regverdig nie.
Ons het wetstoepassingsagentskappe beveel om strenger op te tree teen wetteloosheid in Balfour en ander gebiede.
In Desember 2009 het die Kabinet 'n omkeerstrategie vir die plaaslike regering goedgekeur.
Dit sal verseker dat die plaaslike regering oor die korrekte bestuurs-, administratiewe en tegniese vaardighede beskik.
Laat ons gedurende hierdie jaar van aksie saamwerk om plaaslike regering almal se besigheid te maak.
Ons werk daaraan om goed geleë informele nedersettings op te gradeer en om teen 2014 aan minstens 500 000 huishoudings behoorlike dienste en grondbesit te verskaf.
Ons beplan om meer as 6 000 hektaar goed geleë openbare grond vir lae-inkomste en bekostigbare behuising opsy te sit.
'n Nuwe sleutelinisiatief sal wees om mense te akkommodeer wie se salarisse te hoog is om regeringsubsisies te ontvang, maar wat te min verdien om vir 'n normale bankverbandlening te kwalifiseer.
Ons sal 'n waarborgfonds van R1 biljoen opsy sit as aansporingsmaatreël om die private bank en behuisingsektor aan te moedig om nuwe produkte te ontwikkel om in hierdie vraag na behuising te voorsien.
Verlede jaar het ons gesê dat mense op die platteland ook die reg het om elektrisiteit, water, spoeltoilette en paaie te hê.
Ons het gesê hulle moet sportsentrums en beter inkopiesentrums hê soos dié in die stede.
In hierdie verband het ons in Augustus verlede jaar die eerste loodsterrein van die Omvattende Landelike-ontwikkelingsprogram in Giyani, Limpopo, geloods.
Sedertdien is 231 huise gebou.
Vordering is ook gemaak met die voorsiening van infrastruktuur om landbou-ontwikkeling en opleiding vir gemeenskapsleiers te ondersteun.
Toegang tot gesondheids- en onderwysgeriewe het verbeter.
Ons implementeer tans soortgelyke programme in sewe terreine regoor die land, tot voordeel van 21 wyke.
Ons beoog om teen 2014 terreine in 160 wyke te hê.
Ons mikpunt is dat 60% van huishoudings in hierdie terreine teen 2014 uit eie produksie in hul voedselbehoeftes sal voorsien.
Tree vir tree sal ons dit maak, soos die spreekwoord lui, landsgenote, groot dinge begin met klein treetjies.
Ons wil ook grondhervornming en landbou-ondersteuningsprogramme beter integreer.
Ons sukses op hierdie terrein sal gemeet word deur die toename in die aantal kleinskaalse boere wat ekonomies lewensvatbaar word.
Ons is nie 'n waterryke land nie.
Maar steeds verloor ons baie water deur lekkende pype en onvoldoende infrastruktuur.
Ons sal maatreëls instel om ons waterverlies teen 2014 met die helfte te verminder.
As deel van ons pogings om groter ekonomiese groei aan te moedig, doen ons stappe om die koste verbonde aan kommunikasie te besnoei.
Die Suid-Afrikaanse publiek kan uitsien na 'n selfs verdere verlaging in breëband-, selfoon-, landlyn- en openbaretelefoon-tariewe.
Ons sal stappe doen om breëbandspoed te verhoog en 'n hoë standaard van internet-dienste te verseker wat in ooreenstemming met internasionale norme is.
Hierdie regering sal verseker dat ons omgewingsbates en natuurlike hulpbronne goed beskerm en deurentyd verbeter word.
Saam met Brasilië, Indië en China, en in samewerking met die Verenigde State, wat die ontwikkelde wêreld verteenwoordig, het ons 'n wesenlike bydrae gelewer tot die ooreenkoms wat in Desember verlede jaar by die Klimaatberaad in Kopenhagen aanvaar is.
Alhoewel dit nie ver genoeg gaan nie, is dit tog 'n belangrike stap in die regte rigting, aangesien dit alle lande daartoe verbind om op klimaatsverandering te reageer.
Ons sal harder met ons internasionale eweknieë moet saamwerk om 'n wettig bindende verdrag te beding.
As Suid-Afrika, het ons ons vrywillig verbind tot spesifieke uitlaatgas-verlagingsteikens, en ons sal aanhou werk aan ons langtermynstrategie om klimaatsverandering teen te werk.
Ons sal harder werk om Suid-Afrika se belange wêreldwyd te bevorder.
Ons sal pogings ondersteun om die politieke en ekonomiese integrasie van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap- (SAOG) streek te bespoedig en intra-streekhandel en beleggings te bevorder.
Suid-Afrika gaan voort om 'n toonaangewende rol te speel in kontinentale pogings om die Afrika Unie en sy organe te versterk en na eenheid te streef.
Ons sal ons energie daarop toespits om die Nuwe Vennootskap vir Afrika se Ontwikkeling (Nepad) te laat herleef, as 'n strategie vir ekonomiese ontwikkeling op die vasteland.
Die Staatsdiens moet reageer op die beroep om hierdie termyn deur vinniger optrede en beter prestasie deur die staat te laat kenmerk.
Ons vereis uitnemendheid en harde werk.
Ons benodig staatsamptenare wat toegewyd en bekwaam is en wat na landsburgers se behoeftes omsien.
Die Regering werk reeds aan die ontwikkeling en implementering van 'n staatsdiens-ontwikkelingsprogram, wat die norme en standaarde vir staatsamptenare in alle sfere sal bepaal.
Ons sit ons pogings voort om korrupsie en bedrog in verkrygings- en tenderprosesse uit te wis, asook in aansoeke om bestuurderslisensies, maatskaplike toelaes en identiteitsdokumente, om net 'n paar te noem.
Ons is tevrede met die vordering van die regering op sommige terreine.
Hierdie week het ons 32 687 onregmatige maatskapliketoelaagbetalings opgeskort, ter waarde van R180 miljoen.
Ons Inter-Ministeriële Komitee op Korrupsie ondersoek maniere om korrupsie doelgerig die nek in te slaan.
Deur saam te werk kan ons meer doen.
Soos u weet, het ons die Presidensiële Klagtelyn ingestel om die regering en die Presidensie meer toeganklik vir die publiek te maak en om te help om blokkasies in dienslewering uit die weg te ruim.
Die klagtelyn verteenwoordig ons vasberadenheid om dinge anders in die regering te doen.
Dit het 'n verskil aan baie Suid-Afrikaners se lewens gemaak.
Ons kan mev Buziwe Ngaleka van Mount Frere hier noem, wie se oproep oor haar oorlede man se pensioen die eerste oproep was wat ons op die eerste dag van die klagtelyn geneem het.
Sy is vanaand hier saam met ons.
Ons het ook mnr Nkululeko Cele hier by ons, wat bygestaan is om sy identieitsdokument te kry sodat hy by die Tshwane Universiteit van Tegnologie kon inskryf.
Dit is net twee van die talle suksesstories.
Uit hierdie en ander voorbeelde het ons swakhede geïdentifiseer wat deur die onderskeie regeringsfere reggestel moet word.
Deur die Speaker het ons 'n veelparty-afvaardiging van die Parlement uitgenooi om die oproepsentrum te besoek, sodat LP's eerstehandse ervaring kan kry van die werk wat gedoen word.
Ek het 'n uiteensetting gegee van die hoofelemente van ons planne vir 2010, ons kollektiewe verbintenis as regering teenoor die mense van Suid-Afrika. Die Staatsrede bied 'n breë oorsig oor ons aksieplan. Ministers sal die details in hul onderskeie begrotingsredes verskaf.
In November vanjaar vier ons die 150ste herdenking van die aankoms van die Indiërs in Suid-Afrika. Dit bied 'n geleentheid om erkenning te gee aan die belangrike bydrae van die Indiese gemeenskap op die gebied van arbeid, die sakesektor, wetenskap, sport, godsdiens, kuns en die bereiking en konsolidasie van ons demokrasie.
Ek wil weer van hierdie geleentheid gebruik maak om ons almal se diepe meegevoel te betuig teenoor die Regering en die mense van Haiti met die enorme tragedie wat hulle getref het.
Ons is bly dat ons reddingspanne hulle kon gaan bystaan.
Ek wil graag besondere erkenning verleen aan een Suid-Afrikaner wat nooit huiwer om in tye van nood en rampe te help nie, en ons help om die visie van 'n sorgsame gemeenskap te bevorder. Ons verwelkom vandag dr Imtiaz Sooliman van Gift of the Givers in hierdie huis.
Om as gasheerland vir die FIFA Wêreldbeker op te tree, maak van 2010 voorwaar 'n jaar van aksie.
Ons beplan reeds jare lank aan hierdie Wêreldbeker. Daar is nog net drie maande oor voor hierdie geskiedkundige gebeurtenis plaasvind. En ons is vasberade om 'n sukses daarvan te maak. Die nodige infrastruktuur, sekuriteit en logistieke reëlings is alles gereed om 'n suksesvolle toernooi te verseker.
As 'n nasie is ons groot dankbaarheid verskuldig teenoor die 2010 Plaaslike Reëlingskomitee vir hul uitstekende poging. Ons wens die voorsitter van die komitee, Irvin Khoza, die Hoof Uitvoerende Beampte, Danny Jordaan, en die afrigter van Bafana Bafana, Carlos Alberto Parreira, alles van die beste toe vir die volgende paar maande.
President Mandela het 'n sentrale rol gespeel om die land te help om die gasheerregte vir hierdie groot geleentheid te wen. Ons moet dus tot sy eer 'n sukses van die Wêreldbeker maak.
Landsgenote, kom ons skaar ons ook agter ons nasionale span, die Bafana Bafana.
Die belangrikste is, wees in besit van julle kaartjies, landsgenote!
Kom ons koop almal betyds kaartjies sodat ons die wedstryde kan bywoon.
Wanneer ons vandag Madiba se vrylating gedenk, herverbind ons onsself tot versoening, nasionale eenheid, nie-rassigheid en om 'n beter toekoms vir ons as Suid-Afrikaners, swart en wit, te bou.
Gedurende my lewe het ek myself toegewy aan hierdie vryheidstryd van die mense van Afrika.
Ek het gestry teen blanke oorheersing en ek het gestry teen swart oorheersing.
Ek het die ideaal gekoester van 'n demokratiese en vrye samelewing, waarin almal in harmonie saamleef met gelyke geleenthede.
Dit is 'n ideaal waarvoor ek hoop om te lewe en te bereik.
Maar, as dit nodig sou wees, is dit 'n ideaal waarvoor ek bereid is om te sterf.
Besiel deur ons ikoon Madiba, is dit nou vir my 'n eer om hierdie 2010-Staatsrede aan al ons helde en heldinne, besonge en onbesonge, bekend en onbekend, op te dra.
Kom ons werk saam om hierdie jaar van aksie 'n suksesvolle jaar vir ons land te maak.
Ek dank u.
11 February 2010 <fn>StateoftheNationJZuma.2009.2010-05-24.af.
Op 22 April het miljoene Suid-Afrikaners hul stemme uitgebring. Hulle het hul demokratiese reg uitgeoefen wat aangevuur is deur hul begeerte om hul lewens ten goede te verander. In oorweldigende getalle het hulle bevestig dat ons meer kan doen om armoede te beveg en 'n beter lewe vir almal te bou deur saam te werk.
Hulle is aangespoor deur die visie van 'n inklusiewe samelewing, 'n Suid-Afrika wat aan almal behoort, 'n nasie wat verenig is deur sy diversiteit, mense wat saamwerk tot voordeel van almal.
Ons is verootmoedig deur hierdie beslissende verkiesingsmandaat wat deur die mense van ons land gegee is en wat hul regering op 'n baie oortuigende wyse gekies het.
Gedurende die afgelope paar jaar het ons nasie baie uitdagende tye beleef.
Dit is te danke aan die feit dat ons 'n sterk en ten volle funksionerende konstitusionele demokratiese stelsel met standvastige instellings het dat ons hierdie probleme so maklik en waardig kon oorkom.
Vandag se geleentheid is 'n viering van alles wat hierdie demokrasie laat werk. Dit is ook 'n viering van ons kultuur van kontinuïteit en gemeenskaplike verantwoordelikheid.
Dit is duidelik sigbaar uit die teenwoordigheid hier van ons ikoon, Madiba, wat die grondslag vir die land se prestasies gelê het, en die teenwoordigheid van voormalige President Thabo Mbeki, wat op daardie grondslag voortgebou het.
Hierdie kontinuïteit is ook duidelik sigbaar uit die feit dat voormalige President Kgalema Motlanthe nou die Adjunkpresident van die Republiek is ná 'n probleemlose oorgang, wat ons land in verskeie opsigte uniek maak.
Soos u weet, bly die geveg teen armoede die hoeksteen van ons regering se fokus.
Sal ons nie rus nie en durf ons nie aarsel in ons strewe om armoede uit te wis nie.
Ten einde hierdie doelwitte te bereik het ons regering 10 prioriteitsgebiede geïdentifiseer wat deel uitmaak van ons Medium-Termyn Strategiese Raamwerk vir 2009 tot 2014.
Die program word onder moeilike ekonomiese toestande in werking gestel.
Gedurende die afgelope jaar het die wêreldwye ekonomie 'n krisistydperk betree soos nog nooit in die afgelope dekades beleef is nie.
Terwyl Suid-Afrikaners nie in dieselfde mate as ander lande geraak is nie, begin ons wel nou om duidelik die gevolge daarvan op ons ekonomie te sien. Ons het 'n resessie betree.
Dit is nou belangriker as ooit dat ons in vennootskap saamwerk aan 'n gedeelde program om hierdie krisis die hoof te bied.
Ons aanvaar dié raamwerk, wat in Februarie vanjaar deur die Regering, arbeidsmag en sakewêreld aanvaar is, as vertrekpunt vir Suid-Afrika se reaksie op die internasionale ekonomiese krisis. Ons moet nou optree om die impak van hierdie afswaai op die kwetsbaarste mense te minimaliseer.
Ons het begin met optrede om werksverliese te verminder. In beginsel is 'n ooreenkoms tussen die Regering en maatskaplike vennote aangegaan om 'n afwenteling van opleiding te keer.
Werkers wat normaalweg afdanking in die gesig sou staar weens ekonomiese probleme sal vir 'n tyd lank hul werk behou en weer vaardigheidsontwikkeling ontvang.
Besprekings oor die praktiese besonderhede tussen die maatskaplike vennote en die instansies wat deur so 'n inisiatief geraak sal word, insluitend die sektor-onderwys-en-opleidingsowerhede, gaan voort.
Ons sal die werk van die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie (KVBA) ondersteun deur werkgewers en werknemers te help om alternatiewe oplossings tot afleggings te vind deur middel van die tersaaklike regsprosesse.
Tot op hede het KVBA-kommissarisse meer as 4 000 poste gered deur fasiliteringsprosesse, en deurlopende raad en ondersteuning gebied aan afgelegde werkers.
'n Verbeterde Nywerheidsbeleid-aksieplan sal ontwikkel word in 'n poging om voort te bou op die suksesse van ons nywerheidsbeleid-ingrypings.
Die belangrikste sektore wat reeds geïdentifiseer is, is motor-, chemikalieë- en metaalvervaardiging, toerisme, klere en tekstiele, sowel as bosbou. Aandag sal onder andere ook geskenk word aan dienste, ligte vervaardiging en die boubedryf in 'n strewe om behoorlike werk te skep.
As deel van Fase 2 van die Program vir Uitgebreide Openbare Werke sal die Gemeenskapswerksprogram bespoedig word.
Dit bied 'n minimum vlak van gereelde werk vir diegene wat dit nodig het, terwyl dit terselfdertyd die lewenskwaliteit van gemeenskappe verbeter.
Die ekonomiese afswaai beïnvloed die pas waarteen die land in staat is om die maatskaplike en ekonomiese uitdagings waarmee dit te doen het, te hanteer. Maar dit sal nie die rigting van ons ontwikkeling verander nie.
Die beleidsprioriteite wat ons geïdentifiseer het en die planne wat aan die elektoraat voorgelê is, bly die kern van hierdie regering se programme.
Laat ons mekaar se hande vat, en saam oplossings vind in die gees van 'n Suid-Afrikaanse gemeenskap. Die tyd het gekom om harder te werk. Ons regering gaan vorentoe kyk, nie agtertoe nie!
Die stappe wat in die Medium-Termyn Strategiese Raamwerk uiteengesit is, moes die beperkings wat deur die ekonomiese krisis daargestel is, in ag neem. Die afswaai mag ons egter nie van hierdie planne laat afsien nie. Dit moet ons eerder aanspoor om dit met spoed en vasberadenheid te implementeer.
Die raamwerk fokus op 10 prioriteite. Ons het onsself daartoe verbind om saam te werk om ekonomiese groei te bespoedig en die ekonomie te transformeer ten einde behoorlike werk te skep en 'n volhoubare bestaan te verseker.
Ons sal 'n omvangryke program bekendstel om ekonomiese en maatskaplike infrastruktuur te verbeter. Ons sal 'n omvattende landelike ontwikkelingstrategie ontwikkel en implementeer, gekoppel aan grond- en landbouhervorming en voedselsekuriteit.
Ons sal die vaardighede en mensehulpbronnebasis versterk. Ons sal die gesondheidsprofiel van alle Suid-Afrikaners verbeter.
In samewerking met alle Suid-Afrikaners sal ons die geveg teen misdaad en korrupsie verskerp. Ons sal samehangende, sorgsame en volhoubare gemeenskappe bou.
In samewerking met Afrika en die res van die wêreld sal ons Afrika se bevordering en verbeterde internasionale samewerking nastreef.
Ons sal volhoubare hulpbronnebestuur en -gebruik verseker.
En, in samewerking met die mense en met die steun van ons staatsamptenare, sal ons 'n ontwikkelingstaat bou, openbare dienste verbeter en demokratiese instellings versterk.
Dit is vir my 'n plesier en 'n eer om sommige van die sleutelelemente van ons aksieprogram uit te lig.
Die skep van behoorlike werk sal die sentrale punt van ons ekonomiese beleide vorm en sal die aantrekkingskrag van ons belegging en werkskeppingsinisiatiewe beïnvloed.
In lyn met hierdie onderneming moet ons voortbeur om 'n meer inklusiewe ekonomie te bevorder.
In hierdie opsig sal ons staatsmiddele soos aanskaffing, lisensiëring en finansiële ondersteuning gebruik om klein en medium ondernemings te help. Ons sal ook die implementering van breedgebaseerde swart ekonomiese bemagtiging en regstellende-aksie-beleide bevorder.
Dit sal geïmplementeer word met inagneming van die noodsaaklikheid om die ongelykhede van die verlede reg te stel.
Sodanige transformasie sal tot voordeel van vroue, die jeug en mense met gebreke onderneem word.
Ons sal die las van regulasies op kleinsakeondernemings verlig. Die beswaar dat hulle deur regulasies versmoor word, is al verskeie kere deur die sektor geopper.
Die Regering sal nader aan 'n enkele geïntegreerde sakeregistrasiestelsel beweeg - nog 'n ingryping om 'n bemagtigende omgewing vir beleggings te skep. Dit sal kliëntediens verbeter en die koste verlaag om sake in Suid-Afrika te doen.
Nog 'n belangrike deel van ons verbintenis om werksgeleenthede te skep, is die Program vir Uitgebreide Openbare Werke (EPWP). Die aanvanklike teiken van een miljoen werke is reeds bereik.
Die tweede fase van die program poog om teen 2014 ongeveer vier miljoen werksgeleenthede te skep.
Ons beplan om tussen nou en Desember 2009 omtrent 500 000 werksgeleenthede te skep.
Alhoewel die Regering 'n omgewing vir werks- en sakegeleenthede skep, besef ons ook dat sommige inwoners steeds maatskaplike bystand van die staat af nodig sal hê. Maatskaplike toelaes bly een van die doeltreffendste vorms van armoedeverligting. Op 31 Maart 2009 het meer as 13 miljoen mense maatskaplike toelaes ontvang, waarvan meer as agt miljoen kinders was.
Ons besef dat daar 'n behoefte is om maatskaplike toelaes aan ekonomiese bedrywighede te koppel ten einde mense wat in staat is om te werk aan te moedig om selfversorgend te wees.
Die belangrikste ding in hierdie tyd is dat bure mekaar moet help.
Dit is nou die tyd vir eenheid. Kom ons help mekaar soos bure.
Kom ons besluit dat daar nie een kind sal wees wat bed toe gaan met 'n leë maag net omdat sy of haar ouers werkloos is nie. As ons saamstaan en saamwerk, kan ons soveel meer uitrig.
Gewaardeerde lede, as deel van die tweede strategiese prioriteit sal ons voortgaan met ons program om ekonomiese en maatskaplike infrastruktuur uit te bou.
Die nuutgestigte Infrastruktuur-ontwikkelingskluster van die Regering sal verseker dat die beplande R787-biljoen infrastruktuuruitgawe, waarvoor in die Begroting vroeër vanjaar voorsien is, behoorlik beplan en uitgevoer word.
Die fondse sluit toewysings in vir 'n program vir die bou van skole, openbare vervoer insluitend die bus-snelvervoerstelsel, behuising, water en sanitasie.
Een van die grootste infrastruktuur-beleggingsprojekte is rondom die 2010 FIFA-Sokkerwêreldbeker. As regering en as nasie het ons onderneem dat die wêreldbeker 'n trotse nalatenskap moet wees waarvan ons kinders en ons gemeenskappe nog vir baie lank die vrugte sal pluk.
Ons is op koers om al ons verpligtinge na te kom en is vasberade om die beste wêreldbeker ooit vir die wêreld aan te bied.
Ons is besig om stelsels in plek te kry om van die Konfederasiebeker, wat op 14 Junie afskop, 'n groot sukses te maak.
In April vanjaar het ek 'n onderneming aan die taxibedryf se leiers gemaak om onderhandelinge met betrekking tot die bedryf van die geïntegreerde bus-snelvervoerstelsel (BSV) uit te stel tot ná die verkiesing.
Ons het onderneem om meer tyd toe te laat om behoorlik die bedryf se besware aan te spreek. Op 11 Junie sal die Minister van Vervoer samesprekings met die bedryf hervat.
Die vergaderings sal as wegspringplek dien vir 'n reeks verbintenisse ten opsigte van die belanghebbendes wat geraak word deur die BSV-stelsel. Ons glo dat probleme tot alle partye se tevredenheid opgelos sal word.
Dit sal ook die belangrike kwessie aanspreek van hoe al die belanghebbendes voordeel sal trek uit hierdie inisiatief.
Nog 'n ontwikkeling wat die wêreldbeker 'n hupstoot behoort te gee, is die implementering van die digitale uitsaai-infrastruktuur en seinverspreidingsenders.
Dit sal oor die algemeen verseker dat die koste van telekommunikasie verlaag word deur die projekte wat van stapel gestuur word om breëband-kapasiteit te vergroot.
Ons moet verseker dat ons nie die landelike gebiede agterweë laat in hierdie opwindende ontwikkelings nie.
As deel van die ontwikkeling van maatskaplike infrastruktuur sal ons behuising voorsien wat goed geleë en bekostigbaar is sowel as behoorlike menslike nedersettings.
Ons sal voortdurend in gedagte hou dat menslike nedersettings nie net oor die bou van huise gaan nie.
Dit gaan daaroor om ons stede en dorpe te transformeer en samehangende, volhoubare en sorgsame gemeenskappe te skep met beter toegang tot werk- en sosiale geleenthede, insluitend sport- en ontspanningsgeriewe.
In hierdie gees sal ons saam met die Parlement werk om die implementering van die Wetsontwerp op Grondgebruikbestuur te bespoedig.
As derde prioriteit sal ons 'n omvattende landelike ontwikkelingstrategie daarstel, gekoppel aan grond- en landbouhervorming en voedselsekuriteit, deur met ons mense in landelike gebiede saam te werk.
Ek maak graag van hierdie geleentheid gebruik om ons simpatie te betuig aan die familie van die voormalige Adjunkminister van Landbou, Dirk du Toit, wat hierdie week oorlede is. Sy bydrae sal ten seerste gemis word.
Mense in die landelike gebiede het ook 'n reg tot elektrisiteit en water, spoeltoilette, paaie, ontspannings- en sportsentrums, sowel as beter winkelsentrums soos dié in die stede.
Hulle het ook die reg om ondersteun te word om te boer sodat hulle groente en ander goed kan plant, en lewende hawe kan teel sodat hulle hulself kan voed.
Ons is gereed om met hierdie veldtog vir die uitbou van infrastruktuur in landelike gebiede te begin. Deur saam met gemeenskappe, gemeenskapsleiers, raadslede en hoofmanne te werk sal ons in staat wees om hierdie werk te bespoedig.
Ons moedig mense in landelike gebiede aan om vir ons te vertel wat hulle dringend nodig het. Deur saam te werk kan ons soveel meer doen.
Aangesien ons die nodige lesse geleer het uit vorige landelike-ontwikkeling-inisiatiewe, het ons die Groter Giyani Plaaslike Munisipaliteit gekies as die eerste vir 'n aanvoorprojek van hierdie veldtog. Uit hierdie projekte sal lesse vir die hele land voortspruit.
Met al hierdie ingrypings is ons gereed om die manier hoe landelike gebiede in ons land daar uitsien te verander.
Onderwys sal 'n sleutelprioriteit oor die volgende vyf jaar wees. Ons wil hê ons onderwysers, leerders en ouers moet saam met die Regering werk om ons skole te verander in florerende sentrums van uitnemendheid.
Die Vroeë Kinderontwikkelingsprogram sal verskerp word, met die doel om universele toegang tot Graad R te verseker en om teen 2014 die aantal kinders tussen 0 en 4 jaar te verdubbel.
Ons benadruk weereens die dinge wat nie-onderhandelbaar is. Onderwysers moet in die skool wees, in die klasse, betyds, besig met onderrig, en hulle mag nie hul pligte afskeep of leerders mishandel nie! Kinders moet in die klas wees, betyds, besig om te leer, en moet respek hê vir hul onderwysers en mede-leerders en hul huiswerk doen.
Ten einde die bestuur van skole te verbeter moet formele opleiding 'n voorwaarde wees vir onderwysers om skoolhoofde of departementshoofde te word. Ek sal 'n vergadering met skoolhoofde reël om ons visie met betrekking tot die herlewing van ons onderwysstelsel te deel.
Ons sal ons pogings verskerp om leerders aan te moedig om hul sekondêre opleiding te voltooi.
Die mikpunt is om teen 2014 die inskrywingskoers by hoërskole te verhoog tot 95%. Ons soek ook na innoverende maniere om leerders wat die skool verlaat het, weer terug te bring en ondersteuning aan hulle te bied.
Geagte lede, ons is baie bekommerd oor gerugte van onderwysers wat kinders, veral meisies, seksueel teister en mishandel.
Ons sal seker maak dat die Riglyne ten opsigte van Seksuele Teistering en Geweld in Openbare Skole wyd versprei word, en dat leerders en onderwysers vertroud is daarmee en dit nakom.
Ons sal baie ernstig en beslis optree teenoor enige onderwysers wat misbruik maak van hul magsposisie en gesag deur seksuele verhoudings met kinders aan te knoop.
Om lewenslange onderrig te bevorder, sal die Basiese Volwasse Onderwys en Opleiding Kha ri Gude-programme opgeskerp word.
Ons moet verseker dat die inisiatiewe met betrekking tot opleiding en vaardigheidsontwikkeling in die land ooreenstem met die vereistes van die ekonomie.
Ons sal toegang tot hoër onderwys vir kinders uit arm gesinne verbeter en 'n volhoubare subsidiëringstruktuur vir universiteite daarstel.
Ons is erg bekommerd oor die agteruitgang in die kwaliteit van gesondheidsorg, wat vererger word deur die geleidelik toenemende las van siektes gedurende die afgelope dekade en 'n half.
Ons het vir onsself ten doel gestel om ongelykhede in gesondheidsorg verder te verminder, om mensehulpbronkapasiteit te verhoog, om nuwe lewe in hospitale en klinieke te blaas en die geveg teen die aanslag van MIV en Vigs, TB en ander siektes te verskerp.
Ons moet saamwerk om die implementering van die Omvattende Plan vir die Behandeling, Bestuur en Sorg van MIV en Vigs te verbeter en sodoende die koers van nuwe MIV-infeksies teen 2011 met 50% te verminder. Ons wil ook graag teen 2011 80% van diegene wat antiretrovirale middels benodig, bereik.
Ons sal 'n Nasionale Gesondheidsversekeringskema (NGV) bekendstel wat geleidelik ingestel sal word. Ten einde die NGV in werking te stel, is die dringende rehabilitasie van openbare hospitale nodig by wyse van openbare-private vennootskappe.
Ons sal ook dringend aandag skenk aan die kwessie van die vergoeding van gesondheidsorgwerkers om onsekerheid in ons gesondheidsorgdienste uit te skakel. Deur samewerking kan ons meer doen om die kwaliteit van gesondheidsorg te verbeter, in lyn met die Verenigde Nasies se Millennium-ontwikkelingsdoelwitte om armoede teen 2014 te halveer.
Ons moet saam meer doen om misdaad te bekamp. Ons mikpunt is om 'n kriminele regstelsel te vestig wat getransformeer, geïntegreer, gemoderniseer, behoorlik toegerus en effektief bestuur is.
Dit is ook uiters belangrik om die doeltreffendheid van die howe en die werkverrigting van aanklaers te verbeter en om speur-, forensiese en intelligensiedienste te verskerp. Hierdie werk het in alle erns begin, en dit sal met hernude energie en krag aangepak word.
Van die onmiddellike teikens is om te verseker dat ons die aantal aanklaers en Regshulpraad-personeel vermeerder. Ons sal dieselfde doen met polisiespeurders.
Ons het die naam van die betrokke ministerie verander van Veiligheid en Sekuriteit na Polisie om te benadruk dat ons werklike bedryfsenergie in polisiewerk nodig het. Dit sal bydra tot die vermindering van ernstige en geweldsmisdaad teen die gestelde teiken van 7% tot 10% per jaar.
Daar sal ook ernstig aandag gegee word aan die bekamping van georganiseerde misdaad, sowel as misdrywe teen vroue en kinders.
Alhoewel ons die belegging van die privaatsektor in die sekuriteitsbedryf waardeer, sal ons die regulasie van dié bedryf verbeter.
Van die sleutelinisiatiewe is onder meer 'n proses om 'n Grensbeheeragentskap daar te stel, ons sal inisiatiewe teen kubermisdaad en identiteitsdiefstal verskerp, en ons sal stelsels in die tronke verbeter om herhaaldelike oortredings te verminder.
Ek wil weereens ons ondersteuning ten opsigte van die deurlopende transformasie van die regstelsel benadruk.
Hierdie transformasie behoort sleutelkwessies aan te spreek, soos om regsonafhanklikheid te verhoog, interne stelsels vir regsaanspreeklikheid te versterk, sowel as om volle toegang tot regsdienste deur almal te verseker.
Die sukses van die demokratiese stelsel in geheel hang af van goeie verhoudings, met wedersydse respek, en 'n gees van kameraderie tussen die Uitvoerende Gesag, die Wetgewer en die Regsprekende Gesag. Dit is baie belangrik vir ons konstitusionele demokrasie.
Ons het al verskeie kere ons verbintenis tot die bekamping van korrupsie in die Staatsdiens bevestig.
Ons sal veral aandag daaraan skenk om korrupsie en bedrog met betrekking tot aanskaffing- en tenderprosesse, aansoeke om bestuurslisensies, maatskaplike toelaes, IDs, en diefstal van polisiedossiere te bekamp.
Laat ek benadruk dat ons almal 'n rol het om te speel in hierdie oorlog teen misdaad.
Ons moet daadwerklik deelneem aan gemeenskapspolisiëringforums. Ons moet ophou om gesteelde goedere, wat misdaad aanmoedig, te koop.
Ons moet misdaad aanmeld en die polisie help met inligting om oortreders vas te trek. Sodoende kan ons 'n misdaadvrye gemeenskap skep.
Geagte lede, sedert 1994 het ons gepoog om 'n verenigde, samehangende gemeenskap te skep uit ons gefragmenteerde verlede. Ons word opgeroep om voort te gaan met ons missie, naamlik die bevordering van eenheid in diversiteit en om 'n gedeelde waardestelsel te ontwikkel, gebaseer op die gees van samehorigheid en 'n gemeenskap wat omgee.
Ons gedeelde waardestelsel behoort ons aan te spoor om aktiewe deelnemers te word in die herlewing van ons land. Ons moet 'n gedeelde nasionale identiteit en patriotisme uitbou.
Ons moet 'n gedeelde verbondenheid tot ons land, ons Grondwet en die nasionale simbole ontwikkel. In hierdie gees moet ons die Volkslied en ons land se vlag en alle ander nasionale simbole bevorder.
Ons kinders moet van kleins af geleer word om trou te sweer aan die Grondwet en die nasionale simbole, en hulle moet weet wat dit beteken om landsburgers van Suid-Afrika te wees.
Ons moet 'n gedeelde nasionale benadering tot die verandering van geografiese en plekname verseker. Dit moet 'n geleentheid wees om alle Suid-Afrikaners te betrek in die vorming van 'n nasionale identiteit, en ons bewustheid oor ons geskiedenis en erfenis verdiep.
Sport is 'n kragtige manier om nasiebou te bevorder. Ons moet almal saam al ons nasionale spanne ondersteun, van Bafana Bafana tot die Proteas en Springbokke, van BanyanaBanyana tot die paralimpiese atlete.
Ons spanne kan slegs uitblink met ons ondersteuning.
Laat ek hierdie geleentheid gebruik om ons nasionale spanne geluk te wens met hul prestasies die afgelope week. Hulle het inderdaad 'n driekuns behaal.
Die land se vrouenetbalspan het ons trots gemaak deur die Drie-Nasies Netbaluitdaging te wen. Geluk aan die Sewes Springbokke wat die IRB Sewes-Wêreldbekerreekskampioene geword het - en natuurlik die Blou Bulle wat die Super 14-finaal oortuigend gewen het!
Ons maak gebruik van hierdie geleentheid om die Springbokke sterkte toe te wens met die reeks teen die Britse en Ierse Leeus wat op hande is.
Dit is duidelik dat ons grootskaals in sportontwikkeling moet belê. Ons moet die herlewing van skoolsport bespoedig en seker maak dit deel vorm van die skoolkurrikulum. Ons moet ook seker maak dat die voorsiening van sportgeriewe vir armer gemeenskappe 'n prioriteit is.
Ons het deur die jare onsself daartoe verbind om by te dra tot die skep van 'n beter Afrika en 'n beter wêreld.
Die Regering se hoofdoel oor die medium termyn is om te verseker dat buitelandse verhoudings bydra tot 'n omgewing wat volhoubare ekonomiese groei en ontwikkeling bevorder.
In hierdie opsig sal ons voortgaan om die Afrika-kontinent te prioritiseer deur die Afrika-Unie (AU) en sy strukture te versterk, en spesiale aandag skenk aan die implementering van die Nuwe Vennootskap vir Afrika-Ontwikkeling.
Ewe belangrik, en nader aan die huis, is die versterking van streeksintegrasie, met besondere klem op die verbetering van die politiese en ekonomiese integrasie van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) om nader te beweeg aan die doelwit van die AU, naamlik 'n Unie-regering. Ons sal die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingsvennootskap-agentskap vestig om ontwikkelingsvenootskappe met ander lande op die vasteland te bevorder.
Suid-Afrika sal voortgaan om hulp te verleen in die heropbou en ontwikkeling van die Afrika-kontinent, veral in post-konflik-gebiede. Ons sal voortgaan om 'n vreedsame en volhoubare skikking ten opsigte van die konflik tussen Israel en Palestina te bevorder, gebaseer op 'n oplossing wat vir albei lande aanvaarbaar is.
Ons sal die vredespogings van die Afrika-Unie en Verenigde Nasies in Afrika ondersteun, insluitend in die Saharawi Arabiese Republiek en Darfur in Soedan.
As die Voorsitter en fasiliteerder van die SAOG sal ons bydra tot die bevordering van 'n inklusiewe regering totdat vrye en regverdige verkiesings in Zimbabwe gehou word.
Die lot van die Zimbabwiese mense het 'n negatiewe impak op die SAOG-streek gehad, veral op Suid-Afrika. Ons doen 'n beroep op alle vredeliewende lande ter wêreld om die inklusiewe regering te ondersteun ten einde ekonomiese herstel te bereik.
Ons sal die pogings van die SAOG-streek ondersteun om die situasie in Madagaskar op te los.
Vergun my, gewaardeerde gaste, om hulde te bring aan die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag vir die uitstekende werk wat hulle gedoen het met betrekking tot die uitbou van vrede op die vasteland.
Deur vastelands- en streeksliggame sal ons werk om demokrasie en respek vir menseregte op die Afrika-vasteland te verskans.
Ons sal bydra tot die versterking van Suid-Suid-verhoudings en ooreenkomste met sleutellande van die Suide aangaan wat vir albei tot voordeel strek.
Ons sal ook voortgaan om verhoudings met die ontwikkelde Noorde te verstewig, insluitend die G8 en ons strategiese vennootskap met die Europese Unie.
Ons sal voortgaan om 'n daadwerklike rol te speel om te verseker dat die Wêreldhandelsorganisasie se Doha-ontwikkelingonderhandelings suksesvol afloop.
Suid-Afrika is 'n droë land en dringende optrede word vereis om nadelige omgewingsveranderings die hoof te bied en om watervoorsiening aan landsburgers te verseker.
Van die programme sluit die implementering van die Water vir Groei en Ontwikkeling-strategie in, wat waterbestuur sal verbeter. Ons sal voortgaan om ons energie-doeltreffendheid en ons afhanklikheid van hernubare energiebronne te verbeter.
n Ontwikkelingstaat vereis verbeterde openbare dienste en versterkte demokratiese instellings.
Ons het twee ministeries in Die Presidensie geskep om beide strategiese beplanning sowel as prestasiemonitering en -evaluasie te verbeter.
Ten einde te verseker dat hierdie verbintenisse nagekom word, sal ons vanaf Julie die kabinetsministers aanspreeklik hou deur middel van prestasie-instrumente wat gestelde teikens en uitsette uiteensit.
Ten einde te verseker dat dienslewering in al drie sfere - plaaslik, provinsiaal en nasionaal - verbeter, sal ons die vestiging van 'n enkele staatsdiens bespoedig.
Hierdie administrasie sal daarop aandring om die mense eerste te stel met betrekking tot dienslewering. Ons sal vriendelike en doeltreffende diens van toonbankpersoneel in die lewering van dienste in alle staatsdepartemente verseker.
In hierdie era van hernuwing sal ons nader aan 'n interaktiewe regering beweeg.
Ten einde deur voorbeeld te lei, het ons 'n begin om 'n openbare skakelkapasiteit in Die Presidensie te vestig.
Buiten dat dit briewe en e-posse van die publiek sal ontvang, sal ons ook 'n blitslyn instel vir makliker toegang.
Personeel sal elke navraag van die publiek hanteer asof dit die enigste een is, en al die regte kanale volg totdat die navraag die aandag ontvang het wat dit verdien.
Die Nasionale Jeugontwikkelingsagentskap, wat geskep is deur die samesmelting van Umsobomvu Jeugfonds en die Nasionale Jeugkommissie, sal op 16 Junie in Ekurhuleni bekendgestel word.
Hierdie instellings smelt saam om beter diens en ontwikkelingsgeleenthede aan die jeug te bied.
Die agentskap sal werklose jong gegradueerdes in aanraking bring met ekonomiese geleenthede, help om die Nasionale Jeugdiens-program uit te brei en jong entrepreneurs ondersteun.
Volgende maand word ons geliefde Madiba 91. Mense dwarsoor die wêreld ding nog steeds mee om sy aandag en vra sy hulp met krisisse. Sy waardes en voorbeeld van toewyding aan humanitêre diens is 'n skitterende voorbeeld in vandag se moeilike tye.
n Internasionale veldtog is deur die Nelson Mandela-fondasie en verwante organisasies van stapel gestuur, genaamd Mandela Dag, wat alles verteenwoordig waarvoor Tata staan.
Mandela Dag sal elke jaar op 18 Julie gevier word. Dit sal vir die mense in Suid-Afrika en dwarsoor die wêreld 'n kans gee om goed te doen en ander te help.
Madiba was vir 67 jaar polities bedrywig, en op Mandela Dag sal mense dwarsoor die wêreld, in die werksplek, by die huis en in skole, opgeroep word om ten minste 67 minutes van hul tyd af te staan om iets hulpvaardig in hul gemeenskap te doen, spesifiek vir minderbevoorregtes.
Kom ons ondersteun Mandela Dag volkome en moedig die wêreld aan om saam met ons aan hierdie wonderlike veldtog deel te neem.
Ons het ons program vir die volgende vyf jaar aan ons nasie voorgelê. Vir elke verbintenis is daar 'n gedetailleerde projekplan, met teikens en kritiese mylpale.
Hierdie inligting sal eersdaags aan die publiek bekend gemaak word. As landsburgers moet ons inderdaad terselfdertyd vir onsself vra wat ons kan doen om te help om hierdie nasionale program te bevorder.
Om 'n landsburger te wees gaan nie net oor regte nie, maar ook oor verantwoordelikheid, om 'n bydrae te lewer om ons land beter te maak.
In die gees om ons land eerste te stel verwag ons ook om goed saam met die opposisiepartye in die Parlement te werk.
Madiba het ons goed geleer dat hierdie land aan ons almal behoort - swart en wit. Dit sal belangrik bly om aan versoening en eenheid te werk soos wat ons vorentoe beweeg.
Aangesien ons program in die aangesig van 'n ekonomiese afswaai geïmplementeer word, sal ons versigtig moet optree - geen verkwisting, geen hernuwing van fondse nie - elke sent moet oordeelkundig en vrugbaar bestee word. Ons moet sorg dat dit nommerpas volgens ons behoeftes geskied.
Mede-Suid-Afrikaners, deur saam te werk kan ons meer doen om ons gedeelde visie te bereik van 'n beter en voorspoediger nasie!
Dit is die vennootskap waarvoor ons vra.
Ek bedank u!
<fn>SumDraftScopingOct07Afr.txt</fn>
Die Departement van Waterwese en Bosbou (DWAF) is besig met 'n Omgewingsinvloedbepaling (OIB) om vas te stel of die verhoging van die Tzaneendam, die bou van 'n opgaardam in die Groot-Letabarivier en geassosieerde grootmaatwaterinfrastruktuur (pypleidings, pompstasies, aftappunte en reservoirs) in die provinsie Limpopo omgewingskundig doenlik sal wees. Die OIB word gedoen deur ILISO Consulting (tegniese aspekte), en Zitholele Consulting verskaf die ondersteuning vir openbare deelname. Die OIB word gedoen ooreenkomstig die OIB-regulasies kragtens artikel 24 van die Wet op Nasionale Omgewingsbestuur (WNOB), Wet No 107 van 1998, soos gewysig, afgekondig in Goewermentskennisgewings R.385, R.386 en R.387 in Staatskoerant No. 28753 van 21 April 2006.
n OIB moet vir die owerhede en die voorsteller wys wat die omgewingskundige, ekonomiese en maatskaplike gevolge van hulle besluite sal wees. 'n OIB bestaan uit verskeie fases, en die Omvangsbepalingsfase is die eerste en sleutelfase. Dis die fase waartydens potensiële kwessies in verband met die projek geïdentifiseer word en die omvang daarvan bepaal word sodat tegniese spesialiste dit kan evalueer in die volgende fase van die OIB, die Invloedbepalingsfase.
Ingevolge die regulasies van die WNOB moet belanghebbende en geaffekteerde partye (lede van die publiek, die ontwikkelingsvoorsteller, tegniese spesialiste en die owerhede) 'n geleentheid kry om seker te maak dat al die kwessies wat hulle tydens Omvangsbepaling geopper het, in die ondersoeke opgeneem, verstaan en oorweeg is. Dis die hoofdoel van die Konsep-Omvangsbepalingsverslag en sy Opsommende Verslag, wat van Woensdag 3 Oktober tot Woensdag 31 Oktober 2007 vir kommentaar beskikbaar sal wees.
Na die tydperk vir kommentaar deur die publiek sal 'n Finale Omvangsbepalingsverslag voorgelê word aan die verantwoordelike owerheid, die nasionale Departement van Omgewingsake en Toerisme (DEAT), wat die bevindings sal oorweeg in noue samewerking met Limpopo se Departement van Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling1. DEAT sal daarna die bestek oorweeg wat deur Spesialisstudies gedek moet word, waarna die OIB tot die volgende fase sal oorgaan.
Omgewingsake maak deel van hierdie Departemente uit.
Die Konsep-Omvangsbepalingsverslag en/of sy Opsomming is verskaf aan almal wat 'n eksemplaar versoek het na aanleiding van 'n brief in September 2007 waarin genoem is dat die verslae beskikbaar is vir kommentaar. Eksemplare van die volledige verslag is ook op strategiese openbare plekke in die projekgebied beskikbaar gestel (kyk bls iii en iv).
Baie B&GP's het al aktief aan die OIB-proses deelgeneem deur vergaderings by te woon en tyd in te ruim om skriftelike voorleggings op te stel. B&GP's het heelwat plaaslike kennis bygedra, asook inligting oor vorige studies wat in die gebied gedoen is. Baie het ook lede van die OIB-span in hulle huise of kantore ontvang en hulle rondgewys in die gebied. Die OIB-span betuig graag sy opregte dank vir hierdie bydraes deur B&GP's.
Omgewingsmagtiging ingevolge artikel 24 van die Wet en ander wetgewing word vereis voordat die infrastruktuurkomponente van die projek geïmplementeer kan word. 'n OIB-proses het in Junie 2007 begin en sal na verwagting in die laaste kwartaal van 2008 afgehandel word.
Die DEAT is die verantwoordelike owerheid vir die OIB en sal die finale besluit neem of die voorgestelde projek kan voortgaan al dan nie, en op watter voorwaardes. Die DEAT sal ten nouste saamwerk met Limpopo se Departement van Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling. DEAT sal ook die insette gebruik van ander tersaaklike staatsdepartemente en agentskappe, soos die Departement van Minerale en Energie (DME), die Limpopo Departement van Landbou, die Departement van Grondsake (DGS), die Padagentskap van Limpopo (PAL), die Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap (SAEHA) en plaaslike en distriksmunisipaliteite, voordat hy 'n finale besluit neem.
Omgewingsmagtiging sal dalk ook van DME verkry moet word om verskeie klipgroef-en leengebiede te gebruik ingevolge die Minerals and Petroleum Resources Development Act (Wet 28 van 2002). B&GP's word dus genooi om hulle kommentaar oor klipgroef-en leengebiede as deel van die OIB voor te lê.
Die Groot-Letabavallei lê in die Luvuvhu-Letaba-waterbestuursgebied (WBG), een van die 19 WBG's waarin Suid-Afrika verdeel is. Die vernaamste verbruikers van water (besproeiing, bosbou, huishoudings en nywerhede) ondervind watertekorte van toenemende intensiteit en frekwensie en moet van tyd tot tyd om beperkte voorrade meeding deur buitengewone maatreëls te tref om te oorleef. Dit het ernstige agteruitgang van die rivierekostelsels tot gevolg. Die omgewing is histories nie as 'n watergebruiker beskou nie en het geen watertoekennings uit die beskikbare hulpbronne gekry nie. In die Letabarivier-opvanggebied is 14,8 miljoen m3/jaar egter op 'n ad hoc-basis toegeken om uit die Tzaneendam uitgelaat te word vir die Nasionale Krugerwildtuin, maar min of geen van dié water het die Wildtuin met werklike voordelige effek bereik.
Met die koms van die Nasionale Waterwet (Wet 36 van 1998) (NWW), plaas 'n watertoekenning of Reserwe vir basiese menslike behoeftes en om ekologiese funksionering vol te hou, 'n nuwe perspektief op waterhulpbronbestuur in die Groot-Letabarivier. Dit moet nou aangevul word deur 'n strategie om die waterhulpbronne op 'n volhoubare wyse te bestuur. Voorstelle vir die aanvulling van betroubare watervoorsiening uit die Groot-Letabarivier sluit in die bou van 'n dam in die Groot-Letabarivier by Nwamitwa net stroom af van die samevloeiing met die Nwanedzirivier, asook die moontlikheid om die Tzaneendam te verhoog. Grootmaatinfrastruktuur vir die behandeling, vervoer en opgaring van drinkwater vir primêre gebruik is 'n integrale deel van die ontwikkelingsvoorstelle. Die aandag word gefokus op waterbehoeftes vir die toenemende mensebevolking, vir rivierekostelsels stroom af (insluitende dié in die Nasionale Krugerwildtuin) en vir die stabilisering van kommersiële besproeiing, insluitende die vestiging van boere met min hulpbronne.
Die Groot-Letabarivier-waterontwikkelingsprojek (GLeWaP) is 'n groot inisiatief deur DWAF ter ondersteuning van die provinsiale regering van Limpopo se ekonomiese ontwikkelingstrategie vir die provinsie. Die projek sal 'n positiewe uitwerking hê op die streekekonomie en die verligting van armoede.
Hefboomwerking vir die billike verspreiding van hulpbronne te verskaf.
Die voorgestelde infrastruktuur sal dit moontlik maak om die bestuur van waterhulpbronne te verbeter ten einde die agteruitgang van die bewaringstatus van die rivierekostelsel te beëindig.
Die Groot-Letabarivier-waterontwikkelingsprojek is daarop gemik om die bestuur van die waterhulpbronne in die opvanggebied te verbeter en bestaan uit nie-infrastruktuuropsies om die beskikbare water te bestuur, asook die bou van infrastruktuurkomponente. Hoewel net die bou van die infrastruktuurkomponente DEAT-magtiging vereis en aan hierdie OIB onderhewig is, moet in gedagte gehou word dat dit deur die nie-infrastruktuurkomponente aangevul word.
Waterbewaring en vraagbestuur, asook hersiklering en hergebruik van water: Die doel is om te verseker dat groter doeltreffendheid en doelmatigheid van watergebruik die groei in die behoefte aan die verskaffing van nuwe watervoorraad sal verminder.
Plaaslike grondwaterhulpbronne: Die gesamentlik gebruik van grond-en oppervlakwater word bevorder. Grondwaterhulpbronne moet inkrementeel ontwikkel word om in toenemende behoeftes te voorsien, gesteun deur deurlopende monitering om volhoubare lewering en goeie watergehalte te verseker. Die Departement sal aanbevelings in dié verband aan plaaslike owerhede doen.
Verwydering van uitheemse indringerplantegroei: DWAF se Werk vir Water-program is daadwerklik besig om uitheemse indringerplantegroei in die Groot-Letabavallei te verwyder as 'n manier om afloop in die rivierstelsel te verbeter.
Die infrastruktuurkomponente van die projek wat aan hierdie OIB onderhewig is, sluit in Figuur 3.
Bou van die Nwamitwadam in die Groot-Letabarivier, stroomaf van die samevloeiing met die Nwanedzirivier. Volgens voorlopige beplanning, sal die damwal 36 m hoog wees en dan 'n bruto opgaarvermoë van 144 miljoen m3 hê. Die opvanggebied van die voorgestelde Nwamitwadam is 1 400 km2 en die gemiddelde jaarlikse afloop (GJA) is nagenoeg 122,6 miljoen m3 onder natuurlike onontwikkelde toestande. Die geraamde toename in stelsellewering is 47 miljoen m3/jaar na voorsiening vir die Reserwe.
Die R529, D1292 en P43/3 paaie sal herbelyn moet word om vir die dam voorsiening te maak.
Die beplande verhoging van die Tzaneendam sal die opgaarvermoë van 157,5 miljoen m3 tot ongeveer 203 miljoen m3 verhoog.
Die konstruksie van waterbehandelingswerke, grootmaatwaterpypleidings en pompstasies vanaf die dam vir watervoorsiening vir huishoudelike gebruik aan gemeenskappe in die gebied. Pompstasies en reservoirs kan elk die oppervlakte van ongeveer 'n halwe sokkerveld beslaan.
Leengebiede waaruit materiaal verkry sal word.
Konstruksiebedrywighede sal ongeveer 5 jaar duur, en verskeie konstruksiespanne sal gelyktydig op verskillende gebiede op die voorgestelde damterrein en langs die pypleidingsroetes werk.
Residensiële akkommodasie vir konstruksiepersoneel sal in die nabyheid van die voorgestelde dam of in gevestigde dorpe verskaf word. Behuising, interne paaie, water-en elektrisiteitvoorsiening, waterbehandeling, wegdoening van vaste afval, noodfasiliteite en ontspanningsgeriewe sal verskaf word.
Die geraamde konstruksiekoste van die infrastruktuurkomponente van die projek is meer as R1 100 miljoen teen 2007-pryse.
Konstruksieterreine sal kantore, interne paaie, water-en elektrisiteitvoorsiening, afvalwaterbehandeling, wegdoening van vaste afval, noodgeriewe, gebiede vir die hantering van gevaarlike stowwe, werkwinkels, wasvakke, gebiede vir die veilige berging van brandstof en plofstowwe en kommunikasie-infrastruktuur insluit.
Die teikendatum vir waterlewering uit die voorgestelde Nwamitwadam is 2012, met volle lewering teen 2013. Die voorgestelde konstruksie sal in 2009 begin.
Verskeie alternatiewe vir die infrastruktuur-en nie-infrastruktuurkomponente van die projek is volledig ondersoek, en daar is bevestig dat die voorgestelde projek die voorkeuropsie is. Die spesialisstudies sal dus net op die voorgestelde projek fokus en nie op die alternatiewe nie.
As geen maatreëls getref word om die bestuur van die waterhulpbronne in die opvanggebied te verbeter nie, sal daar tekorte vir besproeiing en ander ontwikkelings wees en sal die sosio-ekonomiese ontwikkeling in die streek negatief geraak word. Mense in party dorpies in die studiegebied is ontevrede met die gehalte van die beskikbare grondwater en gaan haal ook water uit plaaslike riviere. Hierdie water word nie behandel nie, wat potensiële gesondheidsrisiko's en maatskaplike invloede skep en ook die natuurlike omgewing benadeel. Die "geenprojek"-opsie word dus nie as die beste alternatief beskou nie omdat dit nie vir die gewenste vermoë om die waterhulpbronstelsel te bestuur en te bedryf voorsiening maak nie en waarskynlik tot groter negatiewe maatskaplike, ekonomiese en ekologiese invloede in die provinsie sal lei.
Die positiewe invloed op vloei in die rivier as gevolg van die vervanging van kommersiële bebossing sal beperk wees omdat natuurlike plantegroei in die gebied ook 'n beduidende watergebruiker is.
Staak die Uitvoer van Water na die Sandrivier-opvanggebied n Jaarlikse toewysing van 18,5 miljoen m3/jaar word na Polokwane uitgevoer uit die Dap Naudédam en die Ebenezerdam. Polokwane het nie redelike alternatiewe vir die invoer van water nie, en hierdie opsie sal dus 'n beduidende invloed op watervoorsiening aan die Polokwane-gebied hê.
Toewysings word tans tot 50% van die jaarlikse kwota beperk as gevolg van die huidige droogtetoestande en lae vlakke van opgegaarde water. Die besproeiingsektor gebruik reeds moderne tegnologie en het groot bedrae aan bestuur en gesofistikeerde toerusting bestee om die doeltreffendheid van watergebruik te verbeter. Ondoeltreffende vloedbesproeiingsmetodes word selde in die studiegebied gebruik. Gevolglik is daar min ruimte vir verbetering in hierdie sektor.
Die landbousektor (vrugteboorde wat van besproeiing afhanklik is) en die gepaardgaande agrobedrywe verskaf die meeste werkgeleenthede in die gebied. Mededinging om die beperkte aantal werkgeleenthede is kwaai en werkloosheid in die gebied is hoog, en baie mense is afhanklik van inkomste van familielede wat in die stede werk. Laer toewysings aan die besproeiingsektor sal werkverskaffing benadeel en word dus nie aanbeveel nie.
Doeltreffende bestuurstelsels om waterverliese teen te werk, kan beslis bydra tot die groter beskikbaarheid van water. Instandhoudingstake soos die herstel van pypleidings kan as deel van 'n omvattende bestuurstelsel gedoen word. Ramings toon egter dat dit alleen, selfs met optimistiese projeksies, nie genoeg sal wees om in die toenemende behoeftes te voorsien nie.
Die doel met bykomende opgaring (in die vorm van 'n dam) is om doeltreffende waterbestuur in die opvanggebied te verbeter.
die bou van 'n dam op ander terreine, insluitende by Hobson's Choice in die Letsitelerivier (nie ekonomies lewensvatbaar nie); en die Nwamitwadam (word nou verder ondersoek).
Die geologie by die voorgestelde Nwamitwadamterrein bestaan uit Goudplaatsgneis van die Swazium-tydvak. Dit word onderlê deur granietgneis en diabaasgange. Die res van die Groot-Letaba-opvanggebied bestaan uit graniete, wat lei tot vlak verwering (minder as 10 m diep) en die grond wat ontstaan, is sanderig.
Die Groot-Letabarivier ontspring in die westelike deel van die opvanggebied en vloei in 'n oostelike rigting en het 'n opvanggebied van ongeveer 13 500 km2. Die belangrikste sytakke van die Groot-Letabarivier in die studiegebied is die Letsitelerivier en die Nwanedzirivier. Die watergehalte in die Groot-Letabarivier is goed, met verswakking in die benedeloop as gevolg van salinering uit natuurlike bronne en voedingstofverrryking.
Die projekgebied dek tien verskillende plantegroeitipes. Met die omsigtigheidsbeginsel word geraam dat altesaam 256 plant-en dierspesies op die Rooi Datalys potensieel hier kan voorkom. Boonop kan minstens 107 spesies endemies wees.
Vestigingspatrone in die studiegebied word oorheers deur klein landelike dorpies, waar die armste mense woon. Gemeenskappe in die studiegebied woon in betreklik digbevolkte gebiede, en swart Afrikane is die oorheersende bevolkingsgroep. Onderwysvlakke is oor die algemeen laag. Baie min huishoudings het regstreekse toegang tot water in hulle huis of erf. Grootmaatwatervoorsiening aan dorpies is dus 'n prioriteit vir hierdie gemeenskappe.
Die Groter Tzaneen-munisipaliteit het in 2006 die grootste bydrae tot die BBP in die distrik Mopani gelewer. Landbou en veral die besproeiingsektor is die hoofbasis van die streek se ekonomie en verskaf die meeste plaaslike werkgeleenthede. Die dorp Tzaneen is die enigste provinsiale groeipunt in die studiegebied. In die Groter Tzaneen-munisipaliteit is byna 30% van die bevolking werkloos, en werkloosheid neem elke jaar toe. Werkverskaffing geskied meesal in die landbousektor, gevolg deur gemeenskaps-, persoonlike en maatskaplike dienste en die groot-en kleinhandel-en handelsektor.
Die Groot-Letabarivier-opvanggebied is 'n baie produktiewe landbougebied met gemengde boerdery, waar hoëwaardevrugteverbouing die belangrikste is, aangevul deur beesboerdery, wildboerdery, droëlandgewasverbouing en 'n verskeidenheid gewasse onder besproeiing. Die meeste van die paaie in die gebied word swak in stand gehou. Afgesien van interne gruispaaie verbind 'n redelike teerpadnetwerk die meeste gebiede in die distrik. Hoewel toerisme toeneem, is die toerismevraag heelwat laer as wat verwag kon word van 'n gebied met sulke uitstaande natuurlike potensiaal.
Die OIB is nou in die Omvangsbepalingsfase, d.i. die eerste stap in die OIB-proses, wat bedoel is om inligting oor die OIB aan die publiek, belangegroepe, geaffekteerde gemeenskappe en staatsagentskappe te verstrek (insluitende geleenthede vir betrokkenheid van die publiek) en om die voorgestelde aksies, alternatiewe en invloede aan die publiek en agentskappe voor te hou. Die doel van omvangsbepaling is om die aantal alternatiewe te bepaal en die potensieel beduidende kwessies te identifiseer wat in die Invloedbepalingsfase ontleed moet word. Die omvangsbepalingsproses is ook bedoel om 'n gedetailleerde studie uit te skakel van die kwessies wat nie beduidend is nie en kwessies wat in vorige studies aandag gekry het.
Deeglike oorweging van skriftelike of mondelinge kommentaar op die vergaderings of wat tydens die omvangsbepalingstydperk ontvang is, en waar gepas, verfyning van die voorgestelde alternatiewe, kwessies en invloedbepalingsplan. Die opstel van 'n Finale Omvangsbepalingsverslag waarin die resultate van die omvangsbepalingsproses opgesom word, insluitende kommentaar wat ontvang is, en beskikbaarstelling van die verslag aan die publiek.
Na afloop van die kommentaartydperk van 30 dae sal DEAT alle kommentaar oorweeg wat tydens die Omvangsbepalingsfase ontvang is en sal hy, in oorleg met ander agentskappe, sy kommentaar op die Omvangsbepalingsverslag en die volgende fase van die projek formuleer.
Openbare deelname is 'n belangrike komponent van die OIB. Die sleuteloogmerk van openbare deelname tydens omvangsbepaling is om te help om die bestek van die tegniese studies te bepaal wat gedurende die Invloedbepalingsfase van die OIB gedoen moet word. Die OIB vir die voorgestelde projek is wyd geadverteer en spesiale pogings word aangewend om bydraes te kry van mense wat regstreeks geraak kan word. 'n Agtergrondinligtingsdokument (AID) in Afrikaans, Engels, Sepedi en Xitsonga is wyd versprei, advertensies om die OIB aan te kondig is in die media geplaas en projekkennisgewingsborde is op prominente plekke in die studiegebied aangebring.
Verskeie vergaderings is gedurende Julie en Augustus 2007 met grondeienaars, gemeenskappe, owerhede, inwoners en andere gehou. Nog vergaderings word beoog, insluitende twee openbare vergaderings / oop vergaderings soos aangedui op bladsy iii van hierdie verslag. Benewens die proses van openbare deelname vir die OIB het die Departement van Waterwese en Bosbou verskeie parallelle skakelinisiatiewe met belanghebbendes vir die projek as geheel geloods.
Alle kwessies wat deur belanghebbendes geopper is, word opgeneem in 'n Kwessiesverslag, wat van die Kantoor vir Openbare Deelname verkrygbaar is. Aan die einde van die tydperk vir openbare kommentaar op die Konsep-Omvangsbepalingsverslag sal enige nuwe kwessies in 'n Finale Omvangsbepalingsverslag opgeneem word. Nadat die verantwoordelike owerheid vir die OIB die Finale Omvangsbepalingsverslag goedgekeur het, sal die Invloedbepalingsfase van die OIB begin met verskeie spesialisstudies.
Kwessies wat deur belanghebbendes geopper is, is aan die omgewingskundige tegniese span deurgegee om beduidende kwessies te identifiseer wat deur Spesialisstudies ondersoek moet word tydens die Invloedbepaling. Die belangrikheid van 'n invloed is aan die hand van verskeie kriteria bepaal (aard van invloed, omvang, duur, intensiteit en waarskynlikheid van voorkoms). Omgewingskwessies en die potensiële invloede daarvan word in die volgende afdeling beskryf.
Die OIB-span het die volgende sleutelkwessies geïdentifiseer wat verder deeglik deur spesialiste op verskeie vakgebiede ondersoek moet word. Hierdie diepteondersoeke sal in die Invloedbepalingsfase van die OIB gedoen word.
Riviervloei (hoeveelheid en gehalte van water): 'n Verandering in die vloei en gemiddelde jaarlikse afloop (GJA) in die Groot-Letabarivier stroomaf van die voorgestelde damterrein kan lei tot die agteruitgang van akwatiese en oewerhabitatte. Een van die doelwitte van die voorgestelde projek is om die vloei in die rivier te verbeter wat 'n positiewe gevolg mag hê op die rivierekostelsel.
Aardekologie: Die voorgestelde projek kan lei tot gelokaliseerde invloede op die ekologie as gevolg van konstruksiebedrywighede. Spesialisstudies moet fokus op terreinspesifieke ekologiese veldopnames en invloedbepalings in die gebiede wat regstreeks deur konstruksiebedrywighede geraak sal word.
Maatskaplike prosesse: Die voorgestelde projek kan 'n invloed hê op die grootte, samestelling en aard van gemeenskappe en die verskaffing van dienste in die studiegebied. Die demografiese profiel kan positief en negatief geraak word.
Ekonomie: Regstreekse en onregstreekse werkgeleenthede sal geskep word as gevolg van die konstruksie en instandhouding van die voorgestelde dam. Die projek sal hoofsaaklik 'n positiewe invloed op die ekonomie van die gebied hê, hoewel daar 'n verlies van landbougrond kan wees.
Fisiese infrastruktuur: Van die bestaande infrastruktuur kan deur die voorgestelde projek geraak word. Enige tydelike of permanente onderbrekings in hierdie dienste moet versag word.
Openbare gesondheid: Die verminderde riviervloei kan die risiko van siektes in die aanliggende en stroomafgemeenskappe verhoog. Die potensiële voordele van drinkwater, met verbeterings in sanitasie en higiëne, sal die algemene lewenstandaard verhoog.
Erfenishulpbronne: Erfenishulpbronne kan geraak word. 'n Erfenisbepaling moet gedoen word om die risiko van die verlies van sulke hulpbronne te verminder.
Verskuiwing van hoofpaaie: Hoofpaaie in die projekgebied sal verskuif moet word in die omgewing van die damkom. Dit sal 'n beduidende invloed hê op verkeersvloeiroetes, veral tussen woongebiede en werkplekke in die landbousektor, maar ook op die vervoer van landbouprodukte na markte.
Waterregte: Grond wat vir die projek benodig word, sluit besproeide boorde en ander gewasse in. Die toekoms van die watertoekennings vir hierdie grond is 'n groot kwessie en vereis 'n beleidsvoorskrif, met inagneming van vergoedingskoste en die invloed op die ekonomie in die toekoms.
Grondverkryging: Grond in die damkom is onder produktiewe permanente boordgewasse wat etlike jare nodig het om elders verskuif te word ten einde deurset vir pakhuise en ander vrugtebedrywe te handhaaf. Reëlings vir grondaankope moet so vroeg moontlik getref word om deurlopende produksie te verseker.
Internasionale skakeling: Die OIB neem kennis van die verantwoordelikhede verbonde aan die Hersiene SADC-protokol oor Gedeelde Waterstelsels en die nuwe SADC-waterbeleid wat binnekort deur SADC-lande onderteken en bekragtig sal word.
Alle spesialisstudies sal gedoen word ooreenkomstig regulasie 33 van GK 385 en sal regstreeks gemik wees op die invloede wat tydens die Omvangsbepalingsproses geïdentifiseer is.
Nadat die spesialisondersoeke afgehandel en die bevindings en aanbevelings geïntegreer is, sal 'n Omgewingsinvloedverslag opgestel en aan die publiek beskikbaar gestel word vir kommentaar.
Na afloop van die tydperk vir kommentaar op die Konsep-Omvangsbepalingsverslag sal die kwessies wat deur belanghebbendes geopper is, tesame met dié van tegniese spesialiste en reguleringsowerhede, in 'n Finale Omvangsbepalingsverslag opgeneem word. Die Finale Omvangsbepalingsverslag sal teen November 2007 uitgereik word aan die belanghebbendes wat 'n eksemplaar aangevra het.
Die Finale Omvangsbepalingsverslag sal gebruik word om die bestek te definieer van werk vir die tweede fase van die OIB, wanneer die potensiële invloede van die voorgestelde ontwikkeling op die omgewing en die sosio-ekonomiese status van die gebied in besonderhede ondersoek sal word. Op hierdie wyse sal die kwessies wat deur belanghebbendes geïdentifiseer is, tot die OIB-proses bydra.
Omgewingsmagtiging word teen Oktober 2008 verwag, wat die Departement van Waterwese en Bosbou in staat sal stel om in die tweede helfte van 2009 met konstruksie te begin.
<fn>The National Council of Provinces Afrikaans.txt</fn>
Die Parlement bestaan uit twee huise . die Nasionale Vergadering (NV) wat uit 400 lede bestaan, en die Nasionale Raad van Provinsies (NRVP) wat uit minstens 90 afgevaardigdes bestaan.
Die Grondwet verklaar dat die NRVP die provinsies verteenwoordig ten einde te verseker dat provinsiale belange in die nasionale regeringsfeer in ag geneem word.
Dit word hoofsaaklik gedoen deur aan die nasionale wetgewende proses deel te neem en deur 'n nasionale forum vir openbare oorweging vir belangrike aangeleenthede wat die provinsies raak, te voorsien.
Die NRVP verseker ook dat aangeleenthede oor plaaslike regering op die hoogste vlak verteenwoordig word.
Die NRVP bestaan uit nege provinsiale afgevaardigdes wat deur die provinsiale wetgewers en die afvaardiging van die SA Vereniging vir Plaaslike Regering (Salga) benoem word.
ses permanente afgevaardigdes en . vier spesiale (tydelike) afgevaardigdes is.
Die Premier van 'n provinsie wat 'n spesiale afgevaardigde is, staan aan die hoof van die afvaardiging.
Die Premier kan, indien nodig, iemand in sy/haar plek aanstel.
Die afvaardiging van Salga word deur sy uitvoerende komitee vanuit 'n groep verteenwoordigers van die Plaaslike Regeringsverenigings in die nege provinsies gekies.
n Voorsitter, en . Twee Adjunkvoorsitters.
Dié beamptes is verantwoordelik vir die werksaamhede van die NRVP, speel 'n toesighoudende rol oor debatte en verseker dat vryheid van spraak vir afgevaardigdes binne die reëls van die Huis plaasvind.
Die permanente Adjunkvoorsitter word vir 'n termyn van vyf jaar verkies, terwyl die Premiers van die provinsies om die beurt as Adjunkvoorsitter vir 'n termyn van 'n jaar optree.
Daar word voorsien dat die NRVP 'n samewerkende regering en deelnemende demokrasie ten doel stel en hy ook as brandpunt dien om uitdrukking aan aangeleenthede van plaaslike en provinsiale regering op nasionale vlak te gee.
Die NRVP gee uitdrukking aan die perspektiewe van die nege provinsies in Suid-Afrika en voorsien ook 'n platform vir plaaslike regering om aan wetgewende oorwegings op 'n nasionale vlak deel te neem.
Die NRVP oorweeg, neem aan, wysig, stel wysigings voor aan, of verwerp wetgewing.
Alle nasionale Wetsontwerpe word oorweeg.
Die NRVP kan ook Wetsontwerpe inisieer wat binne Bylae 4 van die Grondwet resorteer (aangeleenthede waaroor nasionale en provinsiale wetgewers gesamentlike mag beskik om wette op te stel) en sekere wetsontwerpe wat provinsies raak.
Die komitees is verantwoordelik vir die oorgrote deel van die werk, maar alle Wetsontwerpe moet na 'n sitting van die NRVP vir oorweging verwys word en daar moet gestem word of die Wetsontwerp aangeneem of verwerp word.
Wanneer sodanige Wetsontwerpe deur die Nasionale Vergadering aangeneem is, word dit na die NRVP terugverwys sodat daaroor gestem kan word.
Indien die NRVP veranderinge aan die Wetsontwerp wil aanbring, word dit terugverwys na die Nasionale Vergadering wat die veranderinge kan il aanneem of verwerp.
Provinsies word direk geraak deur Wetsonderwerpe wat byvoorbeeld oor onderwys, vervoer, welsyn en gesondheid handel.
Wetsontwerpe wat slegs in die Nasionale Vergadering 'n aanvang moet neem.
Elke provinsie het slegs een stem wanneer daar in die NRVP oor dié Wetsontwerpe gestem word.
Indien daar 'n meningsverskil tussen die NV en die NRVP ontstaan of die provinsies wel deur sodanige Wetsontwerp geraak word, word die Wetsontwerp na die Bemiddelingskomitee gestuur.
Indien provinsies direk geraak word deur 'n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig of verander, moet minstens ses van die nege provinsies in die NRVP daarmee saamstem.
Indien provinsies nie direk geraak word deur 'n Wetsontwerp wat die Grondwet wysig of verander nie, vereis die Grondwet van die NRVP om die Wetsontwerp te oorweeg (sonder om daaroor te stem) voor dit na die NV gaan om daaroor gestem te word.
Toesig is 'n grondwetlike funksie van die Parlement (met inbegrip van die Provinsiale Wetgewers) om regeringsoptredes na te gaan en te moniteer.
Die NRVP speel 'n toesighoudende rol in die nasionale aspekte van die provinsiale en plaaslike regering.
Die NRVP kan vereis dat 'n Kabinetslid, 'n beampte in die nasionale regering of provinsiale regering 'n vergadering van die Raad of 'n komitee van die Raad bywoon.
Afgevaardigdes van die NRVP mag aan Kabinetministers vrae rig wat in die NRVP beantwoord word.
Die NRVP of enige van sy komitees kan petisies, vertoë of voorleggings van enige belanghebbende persoon of instellings ontvang.
Toesighoudende besoeke word ook deur die NRVP na gemeenskappe onderneem om sodoende direkte inligting oor die behoeftes en uitdagings van die mense te verkry.
Die komitees van die NRVP word Gekose Komitees genoem. Byvoorbeeld, die Gekose Komitee or Behuising, die Gekose Komitee oor Openbare Werke en die Gekose Komitee oor Vervoer.
Elke komitee is nóú betrokke by die werksaamhede van 'n bepaalde regeringsdepartement. 'n Komitee oorweeg en wysig Wetsontwerpe, en reël openbare verhore indien 'n aangeleentheid van groot openbare belang is.
Komitees kan enige persoon dagvaar om getuienis af te lê of om dokumente voor te lê en daar kan van enige persoon of instelling vereis word om aan hom verslag te doen.
Sodra 'n wetsontwerp deur 'n komitee oorweeg is, word dit aan die NRVP voorgelê sodat daaroor gestem kan word.
Elke provinsiale afvaarding beskik oor een stem wat namens die provinsie deur die hoof van sy afvaardiging uitgebring word.
Lede van die publiek kan 'n betekenisvolle bydrae lewer om te verseker dat die regering aanspreeklik vir die behoeftes van mense gehou word.
n Voorlegging aan 'n komitee of die Parlement is 'n manier om jou stem in die Parlement te laat hoor.
Wanneer 'n voorlegging gemaak word, het jy die geleentheid om die siening van lede van die komitee, wat bepaalde wetgewing bespreek en oorweeg, te beïnvloed voordat sodanige wetgewing afgehandel word.
n Petisie is 'n manier om griewe oor aangeleenthede van openbare belang onder die Parlement se aandag te bring om binne magte op te tree.
Elke landsburger beskik oor die reg om ingevolge die Grondwet petisies aan die Parlement te rig.
Enige persoon, groep persone of organisie beskik oor die reg om 'n petisie aan die Parlment te rig.
Lede van die publiek kan met Parlementslede in verbinding tree by kiesafdelingskantore regoor die land of by die Parlement, indien hulle ondersteuning vir 'n aangleentheid wil win, sterk oor 'n aangeleentheid voel of bystand vir 'n bepaalde probleem verlang.
<fn>WC - Vote 11 - Agriculture.txt</fn>
VRYWARING: Hierdie Jaarverslag is 'n vertaalde weergawe van die Jaarverslag wat goedgekeur is. Indien onsekerheid bestaan oor sekere vertolkings moet die Engelse weergawe geraadpleeg word.
Dit is vir my 'n eer om die 2005/06-jaarverslag van die Wes-Kaap: Departement van Landbou in-gevolge die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, 1999, voor te lê.
Die Departement van Landbou het sy verbintenis teenoor transformasie getoon deur die aanstelling van werknemers uit die aangewese groep, naamlik Swartes, met 100% te verhoog.
In verskeie programme is verskillende inisiatiewe begin wat sal voortgaan om momentum aan die transformasie-agenda van die nasionale en provinsiale regerings te gee, maar ook ondersteuning aan die kommersiële sektor handhaaf om werkskepping en sekuriteit vir plaaswerkers te verseker en die Agri-BEE-doelstellings te verwesenlik.
In Program 2 (Volhoubare Hulpbronbestuur) is 'n Impumelelo-toekenning (Silwerklas) vir 'n projek - die balanseerdam by Ebenhaeser - aan Ingenieursdienste toegeken. Die doel van hierdie dam is om die watertoevoer aan die plaasgemeenskap by Ebenhaeser naby Vredendal te stabiliseer.
Die Kannemeyer Junior Skool het die tweede prys in die Nasionale Junior LandCare-kompetisie gewen met hulle uitstaande skoolprojek wat LandCare-beginsels in hulle skoolgroentetuin toegepas het.
Die Volhoubare Hulpbronbestuursprogram het ook 'n aantal riviererosiebeskermingswerke in die Buffeljags-, Kleinkruisrivier- en Tierkloof-gebied voltooi om verdere erosie van die rivieroewers en die verlies van waardevolle landbougrond te voorkom. Die Departement is verantwoordelik vir die ontwerp van hierdie werke, en werklose plaaslike mense word gebruik vir die konstruksie van die beskermingswerke.
Goeie vordering is gemaak met die ontwikkeling van 'n bewaringsboerderystelsel vir die verbouing van rooibostee in die Cederberg-berggebied.
LandCare- en infrastruktuurprojekte is voltooi om besproeiing, opleiding, werk (29 000 per-soondae), beskerming van die landbouhulpbronne en ander ingenieursverwante infrastruktuur vir boer-dery-gemeenskappe, kleinskaalse boere en bevoordeeldes van die GHLO-program te verskaf. 'n Aantal infrastruktuurprojekte kon nie voltooi word nie weens vertragings wat deur gemeenskap-sprobleme veroorsaak is, soos eienaarskap van grond en 'n gebrek aan 'n gemeenskaplike doelwit en visie, en die probleme wat ondervind is om waterlisensies van die Departement Waterwese en Bosbou (DWB) te verkry.
n Internskapprogram is begin en 15 interns is aangestel en gementor in die skaars vaardigheid van natuurlikehulpbronbestuur. Hierdie internskapprogram se potensiaal is groot om billikheid en skaars vaardighede in die Departement in die toekoms aan te spreek.
Die Boere-ondersteuning- en Ontwikkelingsprogram (BOD) het 37 nuwe personeellede aangestel as deel van die Premier se Paasmikpunte, wat meegebring het dat die program dienste aan 'n groter aantal kliënte kon lewer. Gekoppel aan die aanstelling van meer personeel, is verskeie kantore in landelike gemeenskappe gevestig.
Die BOD-program het ook begin met die evaluering van die 'n landbougrondhervormingsprojek en sal by voltooiing daarvan die Departement help om die sukkelende GHLO- en ander grondhervorm-ingsprojekte te ondersteun sodat dit meer volhoubaar word.
Die aanvaarding en goedkeuring van die strategiese ontwikkelingsplan vir plaaswerkers deur die Kabinet het ook beteken dat die behoeftes van plaaswerkers nou op 'n meer geïntegreerde en ho-listiese manier aangespreek kan word en die ondersteuning van alle provinsiale departemente en spesifieke nasionale departemente gevra kan word.
Om meer prominensie aan grondhervorming te gee, is die implementering en funksionering van die distrikskoördineringskomitees in vyf van die ses distrikte deur die Departement van Grondsake met bystand van die program gedryf.
Die aanstelling van personeel is afhanklik van die MTUR-toekenning, en die verhouding van MTUR-toekenning en voorwaardelike toewysings maak dit nie moontlik om al die nodige poste te vul nie.
Die bykomende Staatsveeartsposte wat voorheen geskep is om in die behoeftes van uitvoerslagplase te voorsien, het 'n aansienlike verskil gemaak aan voldoening aan internasionale vereistes, veral wat volstruisvleis betref. Nadat die verbod op volstruisvleis in die derde kwartaal van die verslagjaar opgehef is, kon die program die fitogesondheidswaarborge gee vir die produkte wat sedertdien uit-gevoer is.
Die behoefte aan dienslewering in die landelike gebiede, en veral om hulpbronne aan arm boere te gee, gepaardgaande met ervarings tydens die uitbreek van Afrikavarkkoors in die tweede kwartaal van die jaar, het tekortkominge in die organisatoriese struktuur van Veeartsenykundige Dienste blootgelê. Dit het duidelik geword dat die kapasiteit van Dieregesondheid- en Laboratoriumdienste veral nie die baie groot toename in vraag goed hanteer wanneer uitbrake van handelsensitiewe siektes ondervind word nie. 'n Werkstudie in hierdie verband is geïnisieer en behoort gereed te wees vir implementering gedurende die volgende verslagjaar.
Die Program: Veeartsenykundige Dienste het 'n bykomende toekenning van R12.9 miljoen vir 'n ty-dperk van drie jaar wat in 2006/2007 eindig, gekry vir die implementering van die aanbevelings van die organisatoriese ontleding om sy mensehulpbronkapasiteit uit te brei ten einde aan sy kliënte se vraag na voedselveiligheid en uitvoerfasilitering te voldoen. Die proses het reeds in 2003/04 begin en sal in 2007/08 gefinaliseer word. Die fokus sal daarop wees om 'n goed voorsiende en toegewyde voedselveiligheidseenheid te stig om na die behoeftes van verbruikers, die volstruis-, rooivleis- en suiwelbedryf om te sien, die lewering van gesondheidswaarborge vir beide die uitvoerhandel en plaaslike verbruikers te fasiliteer en wetenskaplikgebaseerde epidemiologiese ontleding van dier-esiektes moontlik te maak. Die beskikbaarheid van en toegang tot voedselhigiënedienste en inspek-siedienste is ingesluit by die poging om kapasiteit uit te brei. Dit sal die aanstelling van ten minste een bykomende vleisinspekteur in elkeen van die 6 staatsveeartsenykundige streke in die provinsie insluit.
In Program 5 (Navorsing- en Ontwikkelingsdienste) is altesaam 172 navorsingsprojekte deur die Institute vir Diereproduksie, Plantproduksie en Hulpbronbenutting uitgevoer. Die beplanning vir laas-genoemde instituut het begin en sal gedurende 2006/2007 voltooi word met die opstel van 'n strate-giese plan en finalisering van die organisatoriese struktuur. Navorsing is gedoen op die 7 proefplase van die Departement asook in distrikte met die medewerking van spesifieke boere.
As een van die Premier se haalbare uitsette van Kersfees het die Instituut van Plantproduksie 'n groentenavorsingsterrein in Philippi tot stand gebring. Die welslae van hierdie inisiatief het gelei tot die ondertekening van 'n Memorandum van Verstandhouding tussen die Moslemregsraad, die De-partement en 'n kommersiële boer. Die Departement sal 'n deurslaggewende rol speel in die poging om die navorsingskapasiteit en tegniese opleiding van opkomende groenteboere in hierdie gebied te verseker.
Navorsingsuitset het 83 wetenskaplike publikasies, 66 populêre publikasies, 49 referate by kongresse, 89 lesings tydens boeredae en plaaslike byeenkomste en 14 radiopraatjies ingesluit. 'n Tegniese brosjure oor volstruisvoeding is ook voltooi. Die Program was ook behulpsaam met die stigting van 'n landboubylae by die nuusblad George Herald. Bydraes uit verskeie programme word op 'n kwartaallikse grondslag gepubliseer.
n Spesialiswetenskaplike van die Instituut vir Diereproduksie het die Presidensiële Toekenning van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Dierewetenskappe ontvang vir sy uitstaande bydrae tot dierewetenskap en mentorskap van die navorsingsgemeenskap.
n Spesialiswetenskaplike van die Instituut vir Diereproduksie het die Proteïennavorsingstigting se prestige toekenning vir die beste wetenskaplike publikasie en vir die bevordering van hierdie stigting se doelwitte ontvang.
n Student van die Program vir Jong Beroepsmense (PJB) van die Instituut vir Diereproduksie het die M. Sc.-graad cum laude aan die Universiteit van Kwazulu-Natal verwerf. Sy en 'n mede-PJB-student, albei van hierdie Instituut, is in Februarie 2006 as molekulêre navorsers aangestel.
Twee spesialisnavorsers van die Instituut vir Diereproduksie het navorsingsbefondsing van THRIP ter waarde van R1 151 000 ontvang.
Die Program het die tweede volstruisveiling by sy Oudtshoorn-proefplaas gehou. Dit was 'n duidelike aanduiding dat die Departement, ondanks die swak jaar wat die bedryf gedurende 2005/06 onder-vind het, die volstruisbedryf steun deur voëls met uitsonderlike broeiwaardes beskikbaar te stel.
Gedurende hierdie boekjaar het Program 6: Landbou-ekonomie merkbare vordering gemaak met die uitbreiding van sy strekwydte deur middel van vennootskappe. Die noodsaaklikheid van vennootska-ppe het ontstaan weens die uitdaging om genoeg geskoolde landbou-ekonome te trek en te behou. Dit het geblyk dat vennootskappe die kapasiteit in die Program verhoog as gevolg van beide sinergie en komplementariteit met die doen van navorsing. Aan die begin van hierdie tydperk kon die Pro-gram sinergie met die Departemente van Landbou-ekonomie van die Universiteite van Stellenbosch en Pretoria ontwikkel. Aanvanklike samewerking het bestaan uit 'n ondersoek na die faktore wat die graanbedryf in die Wes-Kaap beïnvloed, soos deur Graan Suid-Afrika versoek. Daarna het navorsers van die Makro-ekonomie-afdeling met die genoemde universiteite saamgewerk oor navorsingsteun vir die vrugtebedryf. Die Bemarkingsafdeling het kragte met die Universiteit van Pretoria en die Handelsregsentrum by die Universiteit van Stellenbosch, CIRAD in Frankryk asook Namibiese ven-note saamgesnoer om die moontlikheid te ondersoek om die neksus tussen die omgewing, menslike aktiwiteit en kultuur as 'n potensiële produkdifferensiëringsmeganisme te gebruik. Die PROVIDE-projek, 'n nasionale projek wat deur die Departement van Landbou Wes-Kaap aangebied word, het in beginsel goedkeuring van die Intergovernmental Technical Committee on Agriculture (ITCA) ontvang om in 'n meer permanente formaat voort te gaan. 'n Navorsingsentrum vir hierdie doel im-pliseer befondsing vir vyf bykomende permanente navorsingsposte. Die vernaamste rede waarom gespesifiseerde uitsette soos in deel 2 uiteengesit, nie bereik kon word nie, was hoë vakaturekoerse en gevolglike inlynbring van uitsetskedules, wat in sekere gevalle genoodsaak is deur medewerking met ander institute.
In Program 6 het die Statistiek-, Mikro-ekonomie- en Makro-ekonomie-afdeling voortgegaan om departementele sowel as nie-departementele gebruikers met data en inligting te ondersteun deur gereelde instandhouding en bywerking van databasisse en verwante sagteware. Databasisse sluit in 'n ruimtelik-gekoppelde databasis van grondhervormingsbevoordeeldes, 'n stel sosiaal-ekonomiese boekhoudingsmatrikse, 'n databasis met algemene data wat op landbou in die Wes-Kaap betrekking het en 'n groot stel begrotingsondernemings en verwante data. Sagteware, wat nasionaal en inter-nasionaal gebruik word, sluit in COMBUD, SeeResults en SAMgator.
Program 6: Landbou-ekonomie het verskeie navorsingsverslae gedurende die verslagtydperk vryges-tel.
Ph.D.-verhandeling oor multi-kriteriumbesluitneming vir waterhulpbronbestuur in die Bergwaterbestuursgebied.
Die markpotensiaal en ekonomiese lewensvatbaarheid van laventel.
n Berekenbare algemene ekwilibrium(BAE)-ontleding van die impak van 'n olieprysverhoging in Suid-Afrika.
Koste en voordele van hoër tariewe op graaninvoer na Suid-Afrika - 'n Algemene ekwilibrium-ontleding.
Kwantifisering van die ekonomiese skeidslyn in die Suid-Afrikaanse landbou: 'n Inkomstekant-ontleding.
Die impak van 'n hoër brandstofheffing op die Wes-Kaap.
Die impak van hoër aksynsregte op die ekonomie.
Die infasering van eiendomsbelasting op landbou-eiendom in die Wes-Kaap: 'n Oorsig van die afgelope drie jaar.
In Program 7 (Gestruktureerde Landbou-opleiding) is desentralisering van opleiding wat versnel is om die toeganklikheid van hierdie dienste vir veral plaaswerkers en hulpbronarm boere te verhoog, 'n stap verder geneem met die tot stand bring van opleidingsentrums in Clanwilliam en Oudtshoorn. 'n Opleidingsentrum word tans in Bredasdorp opgerig. Die welslae van hierdie inisiatief en sy bydrae tot regeringsdoelwitte om 'n groot verskil aan die lewens van die armes te maak, is erken toe die eerste prys (goud) in die Premier se Excellence Award-kompetisie aan die Departement toegeken is.
Die versnelde implementering van die GHLO-program vereis dat die Departement sy dienslewer-ingskapasiteit moes uitbrei om hierdie nuwe toetreders tot landbou te ondersteun. Om dit te kan doen, is personeel (op alle vlakke) met kennis, ervaring en geskikte kwalifikasies nodig. Die Departe-ment het met welslae befondsing ten bedrae van e1,8m, oor drie jaar gesprei, van die Nederlandse regering (deur NUFFIC) gekry om die uitbreidingskapasiteit van die provinsiale Departemente van Landbou in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap uit te brei.
Vir die LUR van Landbou in die Wes-Kaap, mnr Cobus Dowry, bly grondhervorming en swart ekon-omiese bemagtiging 'n kritieke kwessie vir die maatskaplike, politieke en ekonomiese stabiliteit van Suid-Afrika, en kreatiewe oplossings, nie net wat grondeienaarskap betref nie, maar ook in die stroomop- en stroomaf-aktiwiteite, word ontwikkel en geïmplementeer. As 'n Departement het ons ons daartoe verbind om te verseker dat 30% van landbougrond teen 2014 in die hande van die voor-heen benadeeldes sal wees. Ons het ons aangepas om te verseker dat hierdie proses op 'n ordelike en verantwoordelike manier bestuur word om nuwe boere te vestig om volhoubare kommersiële boere te word. In ooreenstemming met bogenoemde, het die LUR vir Landbou, mnr Cobus Dowry, in vennootskap met die Departemente van Landbou, Grondsake, die Streeksgrondeisekommissie en die Provinsiale Ontwikkelingsraad, 'n Wes-Kaapse Provinsiale Grondberaad aangebied. Die beraad het op 18 Julie 2005 by die Goudini Spa, Rawsonville, plaasgevind en is deur 404 afgevaardigdes uit 4 sektore, naamlik besigheid, arbeid, regering en die burgerlike samelewing, bygewoon. 'n Verslag oor hierdie beraad is aan die nasionale Grondberaad oorhandig.
In Desember 2005 het 'n haelstorm ernstige skade vir vrugteprodusente in die Bonnievale-, Robert-son-, Ashton-gebiede meegebring. Minister Dowry het die gebied kort daarna besoek om die omvang van die skade te bepaal en te sien watter bystand aan boere en plaaswerkers verleen kon word. Dit is gevolg deur 'n vergadering met handelsbanke, Landbank en die Sagtevrugteraadprodusentetrust om alles moontlik te doen om boere te help, van wie sommige 'n verlies van 100% van hulle oeste aangemeld het. Hierna het die Wes-Kaapse boere en vrugteverwerkingsaanlegte tot die hulp en red-ding van geaffekteerde boere gekom.
Een van die gevolge van verwoestende brande wat van 1-4 Februarie 2006 in die Overberg oor on-geveer 46 000 hektaar gewoed het, was die totale vernietiging van hoofsaaklik veld en fynbos in die bewaringsgebiede. Dit het geweldige skade vir die veldblombedryf tot gevolg gehad, en veral vir die uitvoermark, wat sowat 4 000 mense werkloos gelaat het. Die Minister is deur die Provinsiale Kabinet opdrag gegee om handelsbanke te versoek om die veldblombedryf in hierdie streek te help, aanges-ien die bedryf te kenne gegee het dat daar geen versekeringsdekking vir die oes van veldblomme is nie en die regstreekse verlies tot R391 miljoen kon bedra. Hierdie vergadering met die handelsbanke het op 21 Februarie 2006 plaasgevind.
LUR Dowry het ook 'n persoonlike belangstelling getoon in dieresiektes wat die Wes-Kaap raak. As gevolg van intensiewe toetsing vir voëlgriep en klassieke varkkoors kan die provinsie aanspraak maak dat hy vry van hierdie siektes is. Die Ministerie reik gereeld verklarings oor dieregesondheid-sake uit om die publiek ingelig te hou.
Doel: Na Kuba op uitnodiging van ambassadeur Esther Armenteros om die Kubaanse model van voedselsekuriteit in stedelike gebiede te besoek en om Castilla-La Mancha in Spanje te besoek na 'n uitnodiging van minister Mercedes Gomez Rodriguez, Minister van Landbou in die Streeksregering van Castilla-La Mancha, om hulle wynstreek te besoek en moontlike samewerking tussen hierdie twee streke te bespreek.
Globale sukses, mededingend, inklusief en in ewewig met die natuur.
Die totale aandeelhouding in Casidra is by die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap onder toesig van die Provinsiale Minister van Landbou.
Casidra (Edms) Bpk is as 'n privaat maatskappy kragtens die Maatskappywet, 1973 (Wet 63 van 1973) gestruktureer met 'n unitêre Raad van Direkteure. Die organisatoriese struktuur bestaan uit 'n Hoofbestuurder verantwoordelik vir bedryfsaktiwiteite en 'n Hoof Finansiële Beampte verantwoorde-lik vir finansies en administrasie, en albei rapporteer regstreeks aan die Besturende Direkteur as Uitvoerende Hoof.
Casidra (Edms) Bpk is 'n skedule 3B-maatskappy (Besigheidsonderneming van die Provinsiale Regering) kragtens die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (Wet 1 van 1999). Hierdie status is ge-assesseer saam met sy huidige struktuur en finansiële lewensvatbaarheid.
Die politieke mandaat van hierdie instelling word tans ondersoek om sy toekomstige rol in die Provin-sie te bepaal.
Dit is Casidra (Edms) Bpk se missie om die lewensgehalte van veral die lae-inkomsteseksie van die bevolking, hoofsaaklik in landelike gebiede van die Wes-Kaap, te verbeter deur geïntegreerde, mensgeoriënteerde ontwikkeling, en daardeur te help om selfonderhoudende gemeenskappe tot stand te bring.
Om 'n professionele, betroubare en billike diens te verskaf deur 'n gemotiveerde en bekwame per-soneelkorps wat provinsiale, nasionale en internasionale erkenning geniet.
Om die doeltreffender gebruik van water in die landbousektor deur sowel kommersiële as opko-mende boere te bevorder.
Om by wyse van geïntegreerde gemeenskapsgebaseerde bestuur van natuurlike hulpbronne die bewaring en volhoubare gebruik van die omgewing te bevorder, in die besonder natuurlike land-bouhulpbronne.
Om ons skaars landbouhulpbronne teen verstedeliking en die gebruik van grond vir ontspanning te beskerm.
Om landbouontwikkeling te bevorder deur die ondersteuning van institusionele kapasiteitsbou, grondhervormingsprojekte en -inisiatiewe, infrastruktuur-ontwikkeling en die implementering van die Program vir Omvattende Landbou-ondersteuning (POLO) vir groter ekonomiese deelname.
Om op 'n geografies verantwoordelike basis 'n tersaaklike en geskikte landbouer-ondersteunings-diens (met inbegrip van voorligting) aan 'n breë spektrum kliënte te lewer, met klem op die opko-mende boerderysektor.
Om voedselsekuriteit as 'n prioriteit te herken en volhoubare intervensies te skep ten einde die gebrek aan voedselsekuriteit deur landbou-oplossings te voorkom as 'n bydrae tot 'n volhoubare veiligheidsnet.
Om landelike ontwikkeling deur die provinsiale entiteit Casidra (Edms.) Bpk. te ondersteun. Laas-genoemde ressorteer onder die toesig van die Departement en val binne die Departement se man-daat vir landbouontwikkeling.
Om 'n omgewing vir swart ekonomiese bemagtiging en geleenthede vir maatskaplike opheffing in die landbousektor te skep, met besondere klem op plaaswerkers.
Om dieresiekterisiko's te moniteer en tot die minimum te beperk, toegang tot dienste te fasiliteer en die gesondheidsbestuur by dierprodukte-instellings te verbeter in ooreenstemming met nasionale en internasionale standaarde vir die lewering van veeartsenydienste.
Om die produksie, beskikbaarheid en uitvoer van gesonde kossoorte en produkte van 'n hoë gehalte te fasiliteer, en daardeur 'n platform vir volgehoue ekonomiese groei te skep.
Om nasionale en internasionale vennootskappe vir verbeterde dienslewering na te jaag en aan te gaan.
Om ekonomies toerekenbare voorpunt-tegnologie in diereproduksie, plantproduksie en hulpbronbe-nutting te ontwikkel, met inagneming van die huidige en toekomstige behoeftes van kommersiële produsente, boere met beperkte hulpbronne en nasionale en internasionale verbruikers, ten einde mededingendheid te verbeter en landbouposte te beskerm.
Om nuwe landbouprodukte te bevorder deur middel van voorpunt-tegnologie en bekendstelling van nuwe gewasse en waardetoevoeging deur verwerking, en daardeur landbouproduksie vir groter groei uit te brei.
Om toepaslike kwalitatiewe en kwantitatiewe modelle te ontwikkel ten einde tendense en tendens-breuke wat 'n invloed op die landbou- en agronywerheidsektor kan hê, te identifiseer. Op dié manier kan beter besluite op alle vlakke geneem word, waaruit volhoubare ekonomiese groei kan volg.
Om landbou-ekonomiese dienste te lewer wat strek van die ondersteuning van plaasbestuur tot die fasilitering van bemarking, tot die ganse spektrum van boere en die gepaardgaande waardeketting.
Om 'n databasis vir landbou-ekonomie te ontwikkel ten einde verandering en vooruitgang in die landbou- en agronywerheidsektor te moniteer en te evalueer, en die monitering en evaluering van ekonomiese aanwysers moontlik te maak.
Om voornemende en huidige werkgewers en werknemers (met inbegrip van plaaswerkers) in die landboubedryf deur opleidingsprogramme wat deur die Suid-Afrikaanse Kwalifikasieowerheid (SAKO) goedgekeur is op die vlak van Algemene Onderwys en Opleiding (AOO), Verdere Onderwys en Oplei-ding (VOO) asook Hoër Onderwys (HO) van die Nasionale Kwalifikasieraamwerk (NKR) op te lei.
Om die Departement se verbintenisse met ander provinsies en Afrikalande te versterk en te verbeter en om Suid-Afrika se rol as 'n moderne Afrikastaat te ondersteun.
POLO-projekte vir die 2006/07 boekjaar is in 2005/06 geprioritiseer en probleme is ervaar met die afhandeling van bedryfsplanne teen die verwagte spertyd aangesien die formaat verander het. 'n Nuwe nasionale formaat vir projekte is aanvaar en alle bedryfsplanne moes in hierdie nuwe POLO-formaat herskryf word.
Veeartsenydienste was onder druk ten opsigte van sowel befondsing as menslike hulpbronne vir die hantering van die uitdagings met betrekking tot die uitbreek van siektes die afgelope paar jaar. Terwyl die finansiering van die program toegeneem het, het dit nie met die vereistes tred gehou nie aangesien geen voorsiening gemaak is vir uitbreek van ekonomies belangrike siektes nie en aange-sien die koste van ingevoerde reagense verby die plaaslike inflasiekoers gestyg het. Dit sou nou raadsaam wees om in die gewone loop van sake voorsiening te maak vir die behoeftes tydens die uitbreek van siektes. Sodanige groter kapasiteit sou vrugbaar aangewend kon word om bykomende dienste te lewer of om omvattende siektewaarnemingstappe te doen wanneer daar geen uitbreek van siekte is nie.
Die Diensleweringsomgewing waarin die Program: Tegnologie, Navorsing en Ontwikkelingsdienste werksaam is, het stabiel gebly. Die hernieude fokus op klimaatsverandering het die program aange-spoor om sy pogings in dié verband te struktureer. Die toenemende onvermoë van die Landbouna-vorsingsraad om navorsingsdienste in die provinsie te lewer, het aanleiding gegee tot groter druk op die dienste van die program en kundigheid vir die onderneem van bykomende navorsingsprojekte.
Gedurende hierdie boekjaar het die Program: Landbou-ekonomie sekere belangrike resultate en myl-pale bereik. Die Afdeling Makro-ekonomie, wat die Provide-projek aangebied het, het daarin geslaag om meer verfynde weergawes van die Nasionale en Streek- Sosiale Rekeningmatrikse vir Suid-Afrika (SAMs) vir Suid-Afrika en sy nege Provinsies te laat klop en het 'n Berekenbare Algemene Ewewig- (CGE-) model voltooi.
n Berekenbare Algemene Ewewigsontleding van die impak van 'n olieprysstyging in Suid-Afrika.
Koste en voordele van hoër tariewe op graaninvoere na Suid-Afrika - 'n Algemene Ewewigsontleding.
Kwantifisering van die ekonomiese dualiteit binne Suid-Afrikaanse landbou: Ontleding vanuit 'n inkomste-perspektief.
Die impak van 'n hoër brandstofheffing op die Wes-Kaap.
Algemene ewewigseffekte van die Suid-Afrikaanse mieliemark: Internasionale handelsimulasies.
Die impak van toenemende aksynsregte op die ekonomie.
Die impak van eiendomsbelasting op landbou in die Vrystaat.
Die Program: Landbou-ekonomie was ook in die gelukkige posisie dat dit in staat was om 'n sinergie met die Departemente van Landbou-ekonomie by die Universiteite van Stellenbosch en Pretoria te ontwikkel. Ná 'n versoek deur Graan Suid-Afrika is 'n gedetailleerde ondersoek geloods na die faktore wat 'n invloed op die graanbedryf van die Wes-Kaap het. Die bydrae van die program was primêr gefokus op plaasvlakdata, ontleding van die geografiese verspreiding van verskeie impakte asook die ontleding van makro-ekonomiese impakte. Die uitsette van hierdie projek kan moontlik tot meer formele samewerking aanleiding gee.
Die Statistiek-afdeling in die Program: Landbou-ekonomie het begin met 'n intensiewe indiensoplei-dingskedule vir nuut aangestelde personeel en het op aggressiewe wyse nuwe inligtingsbronne vir sy verskeie databasisse bekom. Een van die hoogtepunte is die suksesvolle ontwikkeling van ak-tuele inligtingstelsels wat by die besoekerstoonbank in die Elsenburg Hoofgebou op 'n plasmaskerm vertoon word. Dit maak voorsiening vir die bemarking van programme, projekte en landbou in die algemeen en toon aan die besoeker(s) dat die Departement op die hoogte is wat betref daaglikse data en inligting soos temperature, reënval, wisselkoerse en verskeie ander ekonomiese, finansiële, omgewings- en maatskaplike aanwysers. 'n Ruimtelik-gekoppelde databasis van grondhervorming-begunstigdes.
Die Bemarkingsafdeling het slegs daarin geslaag om een landbou-ekonoom aan te stel uit die vier vakatures wat herhaaldelik geadverteer is. Nogtans het die afdeling in die omstandighede die be-staande kapasiteit benut en 'n voorlopige ondersoek vir die ondersoek na die vervaardiging van bio-etanol in die Wes-Kaap geloods. Gedurende die komende boekjaar sal hierdie inligting gebruik word om ander tegnologieë en potensiële sakeondernemings te ondersoek. Daarbenewens het hierdie Afdeling kragte saamgesnoer met die Universiteit van Pretoria, die Sentrum vir Handelsreg by die Universiteit Stellenbosch, CIRAD in Frankryk, asook Namibiese vennote ten einde die moontlikheid van die gebruik van die neksus tussen die omgewing, mense-aktiwiteit en kultuur as 'n potensiële produk-differensiëringsmeganisme te ondersoek.
Die Afdeling Mikro-ekonomie het daarin geslaag om weergawe drie van die Micro-Combud losstaande gerekenariseerde program vir die ontwikkeling van ondernemingsbegrotings te voltooi. Aangesien die Wes-Kaap die gebruik van hierdie programmatuur op 'n nasionale basis koördineer, het opleiding van gebruikers binne en buite die provinsie begin. Terselfdertyd het die getal ondernemingsbegrotings vir hulpbron-arm boere tot 125 toegeneem. Tegelyk daarmee is 'n ondersoek rakende die ontsouting van seewater afgehandel. Aangesien daar erkenning is vir die feit dat die gebruik van seewater vir landboudoeleindes waarskynlik nie finansieel lewensvatbaar is nie, is multikriteria-ontleding gebruik om die bereidwilligheid van stedelike gebruikers om in die Bergrivier-opvanggebied (wat die Kaapse Metropool insluit) te betaal, te bepaal.
As gevolg van die enorme hoeveelheid tyd wat aan POLO- en PIT-projekte bestee is, is daar 'n beduidende afname in ons dienslewering aan die kommersiële sektor.
Nuwe aanstellings is gemaak - die meeste van hulle was van ander provinsies. As gevolg van verskillende omstandighede en boerdery-omgewings het dit vir die personeel langer geneem om by die plaaslike situasie aan te pas.
Ooreenstemming van alle programme van die departement.
Vyf koördineringskomitees vir die distrikte is alreeds gereed.
Doeltreffende dienslewering aan nuwe kliënte van die Departement van Landbou.
Tans is die geskatte kliënte van die Departement 17 500 opkomende boere en 8 000 kommersiële boere.
Die aanstelling van personeel is afhanklik van die MTUR-toekenning, en die verhouding van MTUR-toekenning teenoor voorwaardelike toelaes maak nie daarvoor voorsiening dat die voorgeskrewe poste gevul sal raak nie.
Die aanstelling van personeel is in Maart 2005 gedoen, maar dit was moeilik om voornemende werknemers met ervaring en vaardighede op grond van huidige salarisvlakke te lok.
Uitkontraktering vir die implementering van 12 projekte is gedoen via die openbare ondernemingsentiteit Casidra (Edms.) Bpk.
Gebaseer op die versoek van die provinsie het die herhaalde droogte 'n rampverklaring deur die president genoodsaak. Die nuwe Subprogram: Plaaswerkerontwikkeling is opdrag gegee om die implementering van die partye wat geraak is in werking te stel deur afhandeling en verifiëring van aansoekvorms en versekering dat diegene wat geraak word vir finansiële noodleniging ingesluit word.
Die implementeringsproses het 'n groot impak op die 2005/06 finansiële begroting en menslike hulpbronne gehad.
Die voorgestelde teikens van die AgriSEB-dokument sal implikasies hê vir die begrotings-toekennings van die Departement asook vir die aktiwiteite van spesifieke programme en subprogramme.
Beskikbare befondsing versus opkomende boere se vraag na ondersteuning.
Om volhoubare landbouprojekte te verseker, het die Program: Ondersteuning en ontwikkeling van landbouers besef dat 'n ontwikkelingsbenadering ten opsigte van landbouprojekte gevolg moet word. Daarbenewens maak die behoeftes van opkomende boere en die kriteria van voorwaardelike toelaes, gegewe die probleme wat opkomende boere het om toegang tot alternatiewe fondse te kry, die implementering van projekte uiters moeilik.
Politieke kwessies - Distrikte het aan die gang begin kom met munisipaliteite wat deur sekere politieke organisasies gelei is en hulle het vanselfsprekend beloftes oor verskillende kwessies gemaak. Met die nuwe bestel ná die verkiesings moes daar van vooraf met die nuwe leierskap begin word.
Besprekings op DAK-vlak met die nuwe leiers in die ses distriksmunisipaliteite vind tans plaas.
Bemarking van landbouprodukte.
Die kleinskaalboeresektor sukkel met toegang tot geskikte markte.
Sowat 90% van die boere verkoop hulle produkte op die plaaslike markte en dié is die meeste van die tyd nie betroubaar nie. Kleinskaalboere benodig bemarkingsinfrastruktuur wat nader aan hulle projekte is sodat vervoerkoste besnoei kan word, wat hulle in staat sal stel om 'n bietjie meer inkomste vir hulle produkte kan kry.
Die internasionale verspreiding van die H5N1-voëlgriep- (AI-) virus het daartoe aanleiding gegee dat die provinsiale Departement van Gesondheid 'n reëlingskomitee in die lewe geroep het wat 'n provinsiale gebeurlikheidsplan vir die moontlike uitbreek van die siekte by mense moes opstel. Personeel van Veeartsenydienste het in die reëlingskomitee gedien en die roetinemonitering vir die siekte in pluimvee, volstruise en wilde voëls maak 'n integrale deel van die gebeurlikheidsplan en vroeëwaarskuwingstelsel uit.
Monitering en waarnemingstoetsing vir alle H5- en H7-AI-virusblootstelling is dwarsdeur die provinsie op 'n sesmaandelikse basis gedoen. As gevolg van die negatiewe resultate wat gedurende die eerste helfte van 2005 verkry is, is die verbod op die uitvoer van volstruisvleis in die derde kwartaal van die jaar opgehef. Hierdie waarneming het met 'n aansienlike werklas en Betalings gepaardgegaan. Die bykomende Betalings is gedurende 2005/06 grootliks deur die nasionale Departement van Landbou gedek. Die Departement het egter aangedui dat minder befondsing gedurende 2006/07 beskikbaar sal wees ten einde die toekenning aan Program 4 aan te vul, hoofsaaklik as gevolg van die finansiële implikasies van die hantering van die aanhoudende uitbreek van klassieke varkpes in die Oos-Kaap (sien hieronder).
Teen die einde van die eerste kwartaal van die jaar onder oorsig is klassieke varkpes in die Worcester-omgewing opgemerk. Dit was die eerste uitbreek van die siekte in Suid-Afrika in meer as 80 jaar. Die uitbreek is vinnig en doeltreffend onder beheer gebring en in die provinsie uitgewis. Waarneming vir die siekte het aan die lig gebring dat dit ook in die Oos-Kaap voorkom en redelik wydverspreid in varke van informele boere wat vrylik in gelokaliseerde gebiede rondloop.
Die uitbreek in die Wes-Kaap was beperk tot 'n deel van een landdrosdistrik en dit is binne weke uitgewis. Die koste van padblokkades en die uitdun van varke op geïnfekteerde eiendomme het meer as R 3,5 miljoen beloop. Dit was nie moontlik om die siekte in die Oos-Kaap, waar dit mortaliteit vir meer as ag maande van die jaar onder oorsig veroorsaak het, uit te wis nie. Om die owerhede in die Oos-Kaap by te staan, is die padblokkades op die grens met hierdie provinsie gedurende die laaste deel van die boekjaar deur die Wes-Kaapse Veeartsenydienste-program oorgeneem. Daar word verwag dat hierdie padblokkades vir ten minste die res van 2006 beman sal word.
Die uitwerking van klimaatsverandering op landbou in die Wes-Kaap.
Volgens statistiek sal die Wes-Kaap die provinsie wees wat die ergste geraak word wat betref klimaatsverandering. In dié opsig sal die Departement 'n strategie moet ontwikkel en implementeer om die gevolge te ontduik, m.a.w. alternatiewe gewasse en landboupraktyke.
Onvermoë om bekwame en ervare personeel te lok en te behou lei tot hoë vakaturesyfers.
Van die ses befondsde posisies in die Bemarkingsafdeling, het byvoorbeeld slegs twee die volle boekjaar gevul gebly. Van die vyf kontrakposisies in die PROVIDE-projek is slegs een gevul.
Negatiewe siening van die jeug ten opsigte van 'n loopbaan in landbou en gebrek aan beurse beskikbaar vir behoeftige studente.
Leerders wat tans op skool is, het 'n baie beperkte blootstelling aan landbou en verwante rigtings, met die gevolg dat hulle oor min inligting beskik rakende landbou en sy potensiaal om loopbaangeleenthede te bied. Dit lei ook daartoe dat studente (in die besonder studente uit voorheen benadeelde gemeenskappe) wat vakke het wat hulle in 'n goeie posisie plaas om landbouwetenskappe te bestudeer, eerder na studierigtings in die natuurlike en mediese wetenskappe as na studie in die landbou kyk.
Onvermoë van grondhervorming-begunstigdes om opleidingskursusse gedurende normale werksure by te woon en om te betaal vir dienste wat verskaf word.
Die meeste grondhervormingbegunstigdes boer op 'n deeltydse basis. Dit lei daartoe dat hulle nie beskikbaar is om opleidingskursusse gedurende normale werksure by te woon nie. Die gevolg is dat dosente in toenemende mate opleidingskursusse nauurs en oor naweke aanbied.
Bedryfsplanne vir grondhervormingsprojekte sluit gewoonlik nie 'n begroting vir die ontwikkeling van menslike hulpbronne in nie, met die gevolg dat grondhervormingbegunstigdes nie in staat is om die hoogs gesubsidieerde tarief wat vir die opleiding gevra word, te betaal nie.
Weens die gebrek aan skaars vaardighede in teikengroepe is 'n internskapprogram vir 2006/07 goedgekeur om meer mense uit die aangewese groepe na landbou te lok en sodoende ons bil-likheidstatus en dienslewering aan kliënte te verbeter. 'n Werkstudie is onderneem en die intern-skappe is by die uitkoms daarvan ingesluit, met beklemtoning van die belang van werwing van die aangewese teikengroepe met skaars vaardighede. Daarbenewens het die werkstudie voorgestel dat nuwe poste in die Sentraal-Karoo, die Overberg en die Metropool krities belangrik is vir die verbeter-ing van dienslewering in hierdie belangrike nodusse.
Die organisasie is gekenmerk deur 'n aantal veranderinge wat sowel gesprekvoering tot die transfor-masie as veranderinge binne die omgewing rakende ondersteuning en ontwikkeling van landbouers (OOL) insluit. 'n Toename in die begroting het 'n toename in menslike hulpbronne behels. In werk-likheid het dit op meer dienslewering aan die mense neergekom. OOL het nie slegs herstruktureer nie; dit het ook desentralisering van kantore na die distrikte en na die streke behels, selfs na waar die Departement nog nooit tevore verteenwoordig was nie. Op nasionale vlak moes die Departement vir interdepartementele koördinering met ander belanghebbendes werk.
Die bykomende Staatsveeartsenykundige poste wat tevore geskep is om in die behoeftes by uitvoer-abattoirs te voorsien, het 'n opmerklike verskil gemaak ten opsigte van voldoening aan internasion-ale vereistes met betrekking tot die uitvoer van volstruisvleis in die besonder. Ná die opheffing van die verbod op volstruisvleis in die derde kwartaal van die jaar onder oorsig was die program daartoe in staat om die fitosanitêre waarborge vir die produkte wat sedertdien uitgevoer is, te gee.
Die behoefte aan dienslewering in die landelike gebiede, en in die besonder aan hulpbron-arm boere, tesame met ervaringe gedurende die uitbreek van Afrika-varkpes in die tweede kwartaal van die jaar het tekortkominge in die organisatoriese struktuur van Veeartsenydienste aan die lig gebring. Dit het duidelik geword dat die kapasiteit van Dieregesondheids- en Laboratoriumdienste in die besonder nie juis die mas opkom met die baie groter vraag wanneer handelsensitiewe siektes uitbreek nie. Daar is met 'n werkstudie in dié verband begin en dit behoort afgehandel te wees vir implementering gedurende die volgende jaar onder oorsig.
n Bykomende R12,9 miljoen is aan die Program: Veeartsenydienste toegeken vir 'n tydperk van drie jaar wat in 2006/07 eindig ten einde die aanbevelings van die organisatoriese ontleding te im-plementeer om sy menslikehulpbronkapasiteit uit te brei om aan sy kliënte se vereistes ten opsigte van voedselsekuriteit en uitvoerfasilitering te voldoen. Die proses het alreeds in 2003/04 begin en sal in 2007/08 afgehandel word. Die fokus sal wees om 'n goed voorsiene en toegewyde eenheid vir voedselsekuriteit deeglik te vestig ten einde na die behoeftes van verbruikers, die volstruis-, rooi-vleis- en suiwelbedryf te kan omsien, die lewering van gesondheidswaarborge vir sowel die uitvoer-handel as plaaslike verbruikers te fasiliteer, en wetenskaplikgebaseerde epidemiologiese ontleding van dieresiektes moontlik te maak. Die beskikbaarheid en toegang tot voedselveiligheidsdienste en inspeksiedienste word by die ywer vir die uitbreiding van kapasiteit ingesluit. Dit sal die aanstelling van ten minste een bykomende vleisinspekteur in elk van die ses staatsveeartsenykundige streke in die provinsie insluit.
Vakante poste is gevul, met 'n doelgerigte poging om kandidate uit voorheen benadeelde groepe aan te stel. Twee JPP-kandidate, albei Indiërvroue, is as molekulêre navorsers aangestel. 'n Strategiese plan is vir die Instituut vir Hulpbron-benutting opgestel en dit sal gedurende 2006/07 geïmplemen-teer word. Opgradering van navorsingsinfrastruktuur het spesifieke aandag geniet ten einde met die navorsingsuitdagings te kan tred hou. In soverre dit dienslewering betref, moes sekere inisiatiewe soos beskryf in die Jaarlikse Prestasieplan opgeskort word as gevolg van die feit dat befondsing hetsy deur eksterne of interne bronne nie bekom kon word nie. Dit was in die besonder die situasie met die Drie-Kaap-projek, waar befondsing deur die Europese Unie steeds oorweeg word.
Die Program: Landbou-ekonomiese Dienste word steeds deur die hoë vakaturesyfer onder landbou-ekonome gekortwiek. Hierdie situasie word verder vererger deur die feit dat die posisie van Direk-teur: Landbou-ekonomie vakant bly. Hierdie probleem is waarskynlik deels te wyte aan lae salarisse in die openbare sektor in vergelyking met die private sektor asook die opvatting van 'n gebrek aan loopbaangeleenthede. Daarbenewens wil dit voorkom asof daar 'n afname is in die aantal aansoek-ers wat om geadverteerde vakatures aansoek doen, wat ook met die bostaande rede verband kan hou. As gevolg daarvan is dit moeilik om geskikte kandidate te kry wat in staat is om pligte wat in vakante posisies gespesifiseer word, te vul en daarom moes die program maniere kry om hierdie uitdagings die hoof te bied. 'n Voorstel rakende die vaardigheidsvereistes, opleidingsbehoeftes en onderskeid tussen verskillende vlakke van landbou-ekonome is ontwikkel as 'n eerste poging om die uitdagings die hoof te bied. Hierdie dokument is aan die Landbou-ekonomiese Staande Komitee van die Interdepartementele Tegniese Komitee van Landbou (ITCA) voorgelê en sal in die ontwikkeling van 'n toepaslike nasionale strategie gebruik word.
Ondanks hierdie beperkinge is die Program: Landbou-ekonomiese Dienste tans besig om die han-delswyse aan die gang te kry wat daartoe sal lei dat die Provide-projek van 'n tydelike reëling tussen die nege provinsiale Departemente van Landbou na 'n permanent befondsde situasie sal verander. 'n Voorlegging is aan die Interdepartementele Tegniese Komitee van Landbou (ITCA) gemaak ten opsigte van die totstandkoming van 'n navorsingsentrum om die navorsing met betrekking tot be-leidsontleding wat as deel van die Provide-projek begin is, voort te sit. Goedkeuring om met hierdie proses voort te gaan, is in beginsel verkry. Die nasionale Departement van Landbou en alle nege provinsiale Departemente van Landbou moet hulle daartoe verbind om belanghebbendes in hierdie onderneming te word. Die betrekkinge tussen die staatsdepartemente sal deur 'n memorandum van ooreenkoms gelei word.
Met die vestiging van nuwe en opkomende boere wat teen 'n bestendige tempo toeneem, het die behoefte aan ondersteuning ná vestiging (opleiding, voorligting, ens.) aan hierdie groep kliënte ek-sponensieel toegeneem. Dit sal weer tot 'n groter werklas vir 'n baie beperkte diensstaat lei.
Transformasie van die onderwys- en opleidingsektor tot 'n enkele verenigde onderwysstelsel veroor-saak onsekerheid onder opleidingspersoneel.
Die provinsiale ruimtelike ontwikkelingsraamwerk, sodat daar op proaktiewe wyse aan die toekomstige ontwikkelings in die provinsie vorm gegee kan word.
Die realiteit dat die landbousektor water moet bespaar en doeltreffend moet gebruik.
Die beskerming van ons biodiversiteit en bewaring van ons landbou-hulpbronne.
Die bewustheid van ons jeug in die belang van volhoubare praktyke en ontwikkeling.
Die opbou van kapasiteit van teikengroepe om ons dienslewering te verbeter, in die besonder in die armoedenodusse van die Provinsie.
Die implementering van POLO het 'n aantal prosedure- en stelselprobleme geskep, maar die meeste (seleksie van projek, duidelike kriteria, veranderinge in kriteria, formaat van die bedryfsplan, vere-istes vir verslagdoening) is oorkom en die res van hierdie probleme sal in die volgende siklus aandag geniet.
Die aanstelling van nuwe personeellede het in April 2005 plaasgevind. Dit het die implementering van verskeie projekte en voorgestelde interne prosesse vertraag. Verskeie lesse is hieruit geleer, naamlik die beskikbaarheid van geskikte landboukundig-opgeleide personeel is beperk, die voornemende werknemers wou die aanstellingsaanbod gebruik om oor 'n toename in salaris te onderhandel, en die standplase waar personeel benodig word, maak die vul van posisies selfs nog moeiliker (stedelike vooroordeel).
n Besluit is geneem om 'n ontwikkelingsbenadering met betrekking tot landbouprojekte te volg, maar 'n spesifieke opleidingsprogram wat opgestel is, moet geïmplementeer word aangesien die huidige en nuwe beamptes tegniese opleiding het, maar nie noodwendig oor ontwikkelingsopleiding of -ervaring beskik nie.
Om prosedures en verslagdoening te vereenvoudig, het die Departement begin met die ontwerp en implementering van 'n Projekbestuursinligtingstelsel om buitepersoneel met die vaslegging van tersaaklike inligting by te staan en om met 'n organisatoriese geheueproses te begin. Hierdie proses het vanselfsprekend baie tyd geverg, aangesien elke program verskillende vereistes gehad het, soos gebaseer op die mandaat en ook voorwaardelike toelaes.
Twee belangrike studies is onderneem om die huidige agterstande in die ondersteuning aan opko-mende boere ('n profiel van alle opkomende groepe) en die suksesvlak van landbougrondhervorm-ingsprojekte ('n evaluering) te assesseer ten einde beter dienslewering te verseker. 'n Derde studie is aan die gang om die moontlikheid van FALA-staatsgrond vir die vestiging van nuwe boere te ondersoek.
Ná die uitbreek van hoogs patogeniese voëlgriep onder volstruise in die Oos-Kaap, moes alle volstruis-plase in die Wes-Kaap op 'n sesmaandelikse basis getoets word. Van Augustus tot Desember 2005 is monsters op meer as 700 volstruisplase geneem. As gevolg van hierdie opname kon die Nasionale Departement van Landbou 'n motivering aan die OIE en EU voorlê vir die opheffing die verbod op die uitvoer van volstruisvleis. Uitvoere is in die laaste kwartaal van 2005 hervat.
Klassieke varkpes (KVP) is in Julie 2005 in die Worcester-distrik gediagnoseer - die eerste keer se-dert 1918 dat die siekte in Suid-Afrika gediagnoseer is. Die gebied is onmiddellik onder kwarantyn geplaas en aangetaste varke is vernietig en vergoeding is aan die eienaars wat geraak is, uitbetaal. 'n Totaal van 1 591 varke op vyf eiendomme is vernietig en vergoeding van R1 333 728 is uitbetaal. Die totale koste van die uitwissingsveldtog het R3 131 358 beloop.
Die gebeurlikheidsplanne vir hantering van die uitbreek van handelsensitiewe en soönotiese dier-esiektes het verseker dat toepaslike maatreëls getref is om hierdie uitbreek die hoof te bied. Die epidemiologie-eenheid het hoofsaaklik bystand verleen met die evaluering van waarnemingsdata en verslagdoening oor KVP en die voortgesette monitering van voëlgriep.
Die nuutgestigte eenheid vir veeartsenykundige epidemiologie is nou ten volle beman en funksioneer goed. Beamptes van hierdie eenheid het getoon waartoe hulle in staat is met die ontwerp van ver-skeie databasisse ten einde data ten opsigte van waarneming en bewegingsbeheer en statistiese netsteekproefneming vir die blou-oorsiekte-, voëlgriep- en KVP-opnames te kan hanteer.
Die kliëntebasis van die Program: Veeartsenydienste is ook aansienlik uitgebrei wat betref diens-lewering aan opkomende boere. Terwyl dienste gedurende die uitbreek van KVP dalk ingeperk is, sal ander spesifieke projekte voortgaan om hierdie dringende behoefte die hoof te bied, om diens-lewering en tegnologie-oordrag aan hierdie gemeenskappe te verbeter, en om kundigheidsentrums vir primêre dieregesondheidsorg-intervensies tot stand te bring.
Die Program: Tegnologie, Navorsing en Ontwikkeling het 'n strategie van stapel gestuur ten einde landbou in die provinsie op die uitdagings van aardverhitting en klimaatsverandering in te stel. In dié verband is 'n herontwerp van en 'n nuwe strategie vir dienslewering deur die Instituut vir Hulpbron-benutting gedurende die laaste kwartaal van 2005/06 van stapel gestuur en afgehandel. Opgradering van die laboratoriums vir die ontleding van grond, water en plante is ook gedurende hierdie kwartaal afgehandel. 'n Doelgerigte poging is voorts aangewend om navorsingsbevindings op grondvlak te implementeer, met 'n verbetering van die inligtingsvloeiketting van navorsing na voorligting.
Die gemiddelde reële bruto binnelandse groei vir die Wes-Kaap was 4,8% vir 2005. Landbou, bosbou en vissery het 4,5% bygedra. Die bydrae van primêre nywerhede in die Wes-Kaap het voortdurend afgeneem van 6,3% in 1996 tot minder as 5% in 2005. Hierdie tendens dui op 'n ontwikkelende ekonomie en het implikasies vir hoe ons die rol van landbou in die ekonomie sien. Landbou word gesien as 'n toepaslike instrument vir die ekonomiese en maatskaplike voordeel van die landelike armes. Strategieë en beleide soos grondhervorming, AgriSEB en arbeidswetgewing beklemtoon dit. Die Departement van Landbou: Wes-Kaap staan voor die uitdaging om suksesvolle implementering en nakoming van hierdie beleide by al sy kliënte te verseker te midde van die uitdagende ekonomiese en politieke omgewing waardeur die landbousektor gekonfronteer word.
Een van die verbintenisse wat die Wes-Kaapse Provinsiale Groei- en Ontwikkelingsberaad, wat op 14 November 2003 in Kaapstad gehou is, aangegaan het, was dat strategieë vir sekere sleutelsek-tore van die Wes-Kaapse ekonomie ontwikkel moet word. Een van die sleutelsektore wat op hierdie wyse geïdentifiseer is, was die landbousektor, met inbegrip van sy voorwaartse en terugwaartse skakelings. Agtergrondwerk vir die proses tussen die vier maatskaplike vennote (regering, sake, arbeid en die burgerlike samelewing) het kort ná die verkiesings van April 2004 begin.
Grondhervorming, voedselsekuriteit op huishoudingvlak en swart ekonomiese bemagtiging.
Menslikehulpbronontwikkeling, die maatskaplike omgewing en plaaswerker-kwessies.
Mededingendheid in landbou, bemarking, markontwikkeling en marktoegang.
Tegniese en ekonomiese navorsing en ontwikkeling.
Voorligtingsdienste en landbouerondersteuning.
Die natuurlike omgewing, voedselveiligheid en -sekuriteit.
Institusionele ontwikkeling en infrastruktuur.
Binne elk van hierdie temas is 'n aantal spesifieke kwelpunte geïdentifiseer en die konteks (ten opsigte van bedreigings, geleenthede en gewenste uitkomste) is vir elk omskryf. Daarbenewens is spesifieke aksieplanne, verantwoordelike partye en verifikasiewyses vir elk van hierdie aangeleent-hede ontwikkel. Die daaropvolgende plan is op 23 Junie 2003 vir kommentaar beskikbaar gestel. Daar word verwag dat hierdie aksieplanne vroeg in die nuwe boekjaar in 'n finale ooreenkoms tussen die vier maatskaplike vennote saamgevat sal word.
Sodanige formele bevestiging van die Landbou- en Agronywerheid-strategie sal dan die fokus van die interaksie tussen die vier maatskaplike vennote na die terrein van implementering verskuif. Byna nog belangriker is die nodigheid om vooruitgang met betrekking tot bereiking van die beoogde doel-stellings te moniteer en te evalueer. Hierdie implementering en monitering sal nuwe uitdagings en geleenthede vir die Departement skep.
Daar moet egter onthou word dat die provinsiale landbousektor nie in isolasie werk nie, maar in die gees van naatlose regering gee dit ook aandag aan prioriteite wat as belangrik vir die hele Suid-Afri-ka geïdentifiseer is.
Billike toegang en deelname.
In dié verband werk die Program: Landbou-ekonomie alreeds in die rigting van die hantering van enkele van die uitdagings hierbo genoem. Die Program benut die bestaande kapasiteit en ook ven-nootskappe met ander organisasies en/of instellings om kwessies rakende mededingendheid van landbou, bemarking, markontwikkeling en marktoegang die hoof te bied. Daar kan nogtans voorsien word dat daar in die nuwe boekjaar uitdagings sal ontstaan na aanleiding van die implementering van die landelike kredietskema (Mafisa) asook die AgriSEB-raamwerk, so gou daar op nasionale vlak oor laasgenoemde ooreengekom kan word.
Die uitbreiding en opgradering van praktiese en opleidingsfasiliteite (Elsenburg en Oudtshoorn) ten einde in die groter vraag na landbou-opleiding te voorsien.
Bekendstelling van 'n Nasionale Strategie vir Landbou-onderwys en Opleiding.
Uitbreiding en desentralisering van opleiding in die Verdere-Onderwys-en-Opleiding- (VOO-) baan na histories benadeelde gemeenskappe, boere, plaaswerkers en grondhervormingbegunstigdes.
Die totstandkoming van 'n gedesentraliseerde opleidingsfasiliteit by die Klein Karoo-proefplaas in Oudtshoorn het toegang tot vaardigheidsontwikkeling en opleidingsgeleenthede wat deur die Departement verskaf word, verder verbeter.
Die aanbieding van 'n hersiene leerderskap-opleidingsprogram skep nou ook die geleentheid vir studente om 'n volle kwalifikasie in die VOO-baan te behaal.
Implementering van 'n internasionaal befondsde voorligting- en opleidings-ontwikkelingsprogram as deel van die Drie-Kaap-projek (Wes-, Oos- en Noord-Kaap).
Vertraagde finale betalings deur twee van die belanghebbende departemente van die PROVIDE-projek.
Daar is gereeld met die twee belanghebbende departemente geskakel en die betalings is gemoniteer. Op dié manier is die finale betalings verkry.
Huishuur bly 'n uitdaging met probleme ten opsigte van regstellende stappe met betrekking tot wanbetalers.
Om, met die hulp van die kantoor van die Staatsprokureur en binne die perke van die Wet op die Uitbreiding van die Sekerheid van Verblyfreg, watter regstellende stappe ook al beskikbaar is, te gebruik.
Die kwessies hierbo vereis voortgesette aandag.
Verslagdoening oor voorwaardelike toelaes.
Nakoming van oudit- en risikobestuursverslae.
Rekonsiliasie van LOGIS en BAS met betrekking tot bates - bateregister om met algemene grootboek te rekonsilieer.
Vertragings wat ondervind is met verkryging van waterlisensies van die Departement van Waterwese en Bosbou (DWWB) vir projekte rakende opkomende boere het 'n ernstige invloed op besteding van provinsiale infrastruktuurtoekennings.
Noue samewerking en gereelde vergaderings met DWWB-personeel wat na hierdie lisensies omsien ten einde die uitreiking daarvan te bespoedig.
Sinchronisering van omskrywings van bates deur LOGIS- en BAS-gebruikers - koördinering van die verskillende kodegroepe om dieselfde op albei stelsels te weerspieël.
Die doel van hierdie program is om op pro-aktiewe wyse volhoubare hulpbronbestuurprojekte te ver-skaf en om metodologieë aan ons kliënte en vennote te kommunikeer deur die voorsiening van land-bou-ingenieurs- en LandCare-dienste. In baie gevalle sluit dit die fasilitering en implementering van projekte in, wat strek van plaasbeplanning, optimale watergebruik, besproeiing, meganisasie, waar-detoevoeging, huisvesting van diere, grondbewaringswerke, infrastruktuur (POLO, PIT, LandCare), optimale hulpbron-gebruik, kapasiteitsbou deur tegnologie-oordrag, hersonering van landbougrond, droogte- en vloedhulp aan ruimtelike gebiedswye planne.
Strategiese doel 1: Volhoubare benutting van die landbou-/natuurlike hulpbronne van die Wes-Kaap.
Verskaf ingenieursdienste aan ons kliënte om optimum en volhoubare benutting van ons skaars natu-urlike hulpbronne en optimumproduksie te verseker.
Optimaliseer produktiwiteit en volhoubaarheid van natuurlike hulpbronne, wat tot groter produkti-witeit, voedselsekuriteit, werkskepping, en 'n beter gehalte lewe vir almal lei.
Waterhulpbronne word 'n oorlewingsuitdaging.
Navorsing oor doelmatigheid en doeltreffendheid van landbouwatergebruik, asook alternatiewe bronne.
Implementeer projekte wat waterbesparing bevorder, skep werk, verhoog biodiversiteit en bevorder finansiële en maatskaplike vennootskappe.
Implementeer die beplande 23 LandCare-projekte en 'n bykomende 37 projekte.
Alle projekte vir die jaar is geïmplementeer en afgehandel.
Om tegniese personeel met geskikte kwalifikasies en opleiding op die gebied van siviele en meganiese ingenieurswese aan te stel.
Om die beskerming van ons biodiversiteit te bevorder.
Om werk te skep wat armoede sal verlig; die werk wat gedoen word, sal ons natuurlike hulpbronne verbeter en beskerm.
Om ons skaars landbouhulpbronne teen verstedeliking en grondgebruik vir ontspanning te beskerm.
Om die doeltreffender gebruik van water in die landbousektor deur beide kommersiële en kleinskaal-boere te bevorder.
Om bewaring en volhoubare gebruik van die omgewing te bevorder, in die besonder natuurlike landbou-hulpbronne deur geïntegreerde gemeenskapsgebaseerde natuurlike hulpbronbestuur.
Die program het dienste na gemeenskappe gedesentraliseer volgens die grense van distriksmu-nisipaliteite. Die aanstelling van nuwe personeellede is eers in April 2005 afgehandel, met verskeie posisies steeds vakant, aangesien daar beperkte ervare en behoorlik gekwalifiseerde personeel be-staan.
Die POLO-program is bekendgestel nadat verskeie aanpassings daaraan gemaak is, maar met beperkte oorrolfondse. Die bedryfsplan vir die 2006/07 POLO-projekte is binne spesifikasies afge-handel en 'n basiese seleksiemodel is aangepas om met die bestuur van die vraag (R150 miljoen) teenoor die beskikbaarheid van fondse (R17,206 miljoen plus oorrolfondse) te help.
Die uitdaging vir die program is om 'n balans te handhaaf tussen die MTUR-toekenning (aanstelling van personeel) teenoor die voorwaardelike toelaes aangesien die MTUR-toekenning nie teen dieselfde koers groei nie. Dit bemoeilik die implementering van projekte aangesien daar nie genoeg personeel is om die opkomende kliëntgroeperings en projekte te ondersteun nie.
n Besluit is geneem om 'n ontwikkelingsbenadering tot landbouprojekte te volg, maar 'n spesifieke opleidingsprogram wat ontwerp is, is geïmplementeer aangesien die huidige en nuwe beamptes teg-niese opleiding het, maar nie noodwendig ontwikkelingsopleiding of ervaring het nie. Daar is met die CAPRI-program (Cape Project for Rural Innovation) vir die opleiding van personeel begin.
Om prosedures en verslagdoening te vereenvoudig, het die Departement begin met die ontwerp en implementering van 'n inligtingstelsel ten opsigte van projekbestuur om buitepersoneel in die vasleg-ging van relevante inligting by te staan en om met 'n organisatoriese geheue te begin. Hierdie proses het onvermydelik aansienlik lank geneem, aangesien elke program verskillende vereistes gehad het, soos gebaseer op die mandaat en ook voorwaardelike toelaes.
Drie studies is onderneem om die huidige agterstande ten opsigte van ondersteuning aan opkomende boere ('n profiel van alle opkomende groepe) en die suksesvlak van grondhervormingsprojekte in die landbou ('n evaluering) te assesseer ten einde beter dienslewering te verseker.
Die mikpunt van 2000 begunstigdes is nie bereik nie weens begrotingsbeperkinge deur ons vennoot, die Departement van Grondsake, alhoewel dit die twee departemente die geleentheid gegee het om aan 'n alternatiewe stelsel van implementering, naamlik 'n projekspanbenadering, aandag te gee.
Die evalueringsondersoek van die grondhervormingsprojekte is afgehandel en die uitkomstes sal die toekomstige bekendstelling van hierdie subprogram en Landbouerondersteuningsdienste rig. 'n Ander ondersoek sal aandag gee aan die oordrag van en/of toegang tot FALA-grond (staatsgrond) vir voorheen benadeelde individue (VBI'e) in so verre die grondpakkette ten opsigte van die haalbaar-heid van verskillende landbouproduksie-opsies geassesseer sal word.
Die vertraging in die afhandeling van die konstruksie van die Philippi-mark onder die toesig van die Stad Kaapstad het die bereiking van die uitset verhinder.
Die besluit om 'n ontwikkelingsbenadering tot landbouprojekte te volg het ook die instelling van 'n opleidingsprogram vir bestaande en nuwe personeellede genoodsaak ten einde personeel met vaar-dighede te bekwaam om die nodige dienste bekend te stel. Die CAPRI-program het gedurende die afgelope jaar begin.
Die Departement van Landbou (DvL) het ook 'n beleidsproses begin, waardeur die norme en stand-aarde vir 'n adviesdiens gespesifiseer is. Hierdie proses sal die lewering van dienste verder ver-beter.
Die mentorprogram word teruggehou totdat die Departement van Landbou die raamwerk vir im-plementering afgehandel het. Die konsepraamwerk is eers aan die einde van die afgelope boekjaar ontvang.
Die gebruik en implementering van deelname en betrokkenheid van kliënt-gemeenskappe is en moet nog verder uitgebrei en versterk word as 'n werktuig ter verbetering van die lewering van voor-ligting.
Die bestuurder van die Subprogram: Landbouerondersteuningsdienste het in die eerste helfte van die jaar bedank, wat meegebring het dat die aktiwiteite herprioritiseer moes word en dat enkele daarvan as gevolg van die kapasiteitsbeperkinge gestaak moes word.
Meer gereelde bywoning van die tweemaandelikse Nasionale Geïntegreerde Voedselsekuriteit-ver-gaderings het ons gehelp met die aanbring van veranderinge aan die voorgestelde strategieë in die 2005/06 strategiese plan.
In die lig van die tekort aan personeel is 'n besluit geneem om nie individuele opstaltuine te bedien nie, aangesien 'n groter impak deur gemeenskaplike tuine in stedelike en landelike gebiede gemaak kan word.
Die befondsing van voedselsekuriteittuine het aanmerklik gestyg ten einde die behoeftes die hoof te bied.
Subprogram 3.5: Plaaswerkerontwikkeling n Indaba en vyf streekkonferensies is gereël vir oorlegpleging met plaaswerkers en rolspelers. In Desember 2005 is 'n Kabinetsmemorandum gebaseer op die strategiese plan vir Plaaswerkeron-twikkeling aan die Kabinet aangebied en aanvaar. Die organisatoriese struktuur is afgehandel en posisies sal gevul word.
Ten einde die verwysingstelsel optimaal te laat funksioneer, is dit nodig om nou met alle staatsde-partemente en rolspelers saam te werk. Die provinsiale Departemente van Onderwys, Maatskap-like Dienste, Gesondheid, Behuising en Plaaslike Regering, die nasionale Departement van Arbeid asook munisipaliteite is onder die belangrikste organisasies met wie die Departement alreeds nou saamwerk. Ander rolspelers in die landbousektor met wie die Departement nou skakel, is Agri Wes-Kaap, AGRIWASA, NRO's, boereverenigings, vakbonde en die Nasionale Afrika-boere-unie (NABU).
n Interdepartementele komitee is in die lewe geroep om die implementering van die strategiese plan vir Plaaswerkerontwikkeling in die Wes-Kaap te koördineer. 'n Opvolg-plaaswerkerindaba word vir 2006 beplan om die strategiese plan en strukture amptelik aan plaaswerkers en die publiek bekend te stel.
OOL-bestuur het besprekings met ons distrikspersoneel en ander departementele programme begin om die implementering van POLO- en PIT-infrastruktuurprojekte uit te kontrakteer.
OOL en ander departementele programme bespreek die prioriteits- en sleutelaktiwiteite wat in die AgriSEB-plan geopper is.
Voldoening aan alle regulasies vir ouditdoeleindes is taamlik moeilik en tydrowend.
Totale gebrek aan ingenieurskwalifikasies in die korps wat infrastruktuurimplementering doen.
Onversoenbaarheid van staat se finansiële stelsels met vereistes van doeltreffende heleplaas-infrastruktuur en sake-ontwikkeling.
Neem die meeste van die beskikbare tyd van landboukundiges in beslag.
Databasis (PBIS): Om doeltreffende implementering daarvan te verkry.
Projekte is tans ad hoc, onvoldoende beplan en daar ontbreek doelgeoriënteerde uitvoering. Leiding en ontwikkeling van boere in hierdie opsig ontbreek heeltemal. Mentorskapprogram is nie gereed nie.
Beplanning deur POLO het die begrip van die boerderyprobleem verbeter - boere en beamptes.
HGLO-spanne - Grondsake, Landbou en munisipaliteite het tot uitmuntende vlakke van samewerking gevorder.
Moniteer en beperk dieregesondheidsrisiko's tot die minimum met deurlopende waarneming vir han-delsensitiewe siektes in die besonder en om veilige en heilsame diereprodukte vir menslike verbruik te verseker.
Om dieresiekterisiko's te moniteer, die verspreiding van siektes te voorkom, die uitbreek van dier-esiektes te beheer en te elimineer en om epidemiologies grondige waarneming vir dieresiektes te doen ten einde produsente in staat te stel om die wêreldmark te betree en daar mee te ding.
Om die uitvoer van diere en diereprodukte te bevorder, te reguleer en te fasiliteer, maatreëls wat met dieregesondheidsertifisering verband hou, te moniteer en te beheer en om die sanitêre waarborge vir die uitvoer van diere en diereprodukte te handhaaf.
Om veterinêre openbare gesondheidsrisiko's te moniteer en die implementering van higiëniese bes-tuurspraktyke by abattoirs, voedselproduserende en uitvoerinstellings te bevorder, te reguleer en te moniteer.
Om 'n veterinêre diagnostiese laboratoriumdiens in ooreenstemming met nasionale en internasionale norme en standaarde in stand te hou ten einde doeltreffende siektemonitering te verseker en aan-vaarding van gesondheidsertifisering vir handel in diere en diereprodukte op te skerp.
Vir die afgelope byna twee jaar het voorvalle van Newcastle-siekte op baie plekke in die grootste deel van die noordelike provinsies van Suid-Afrika voorgekom. Die uitbreek van hierdie siekte in die gebiede waar volstruise vir die uitvoermarkte geslag word, sal 'n negatiewe impak op die volstruisbedryf in die Wes-Kaap hê.
Deurlopende waaksaamheid en ondersoeke van verdagte gevalle van Newcastle-siekte. Inperking van die beweging van goed ingeënte voëls ingeval die siekte in verskeie pluimveeproduksie-eenhede uitbreek.
Om dienste aan alle landelike gemeenskappe en in die besonder aan hulpbron-arm boere te verskaf.
Terwyl Dieregesondheidsdienste alreeds dwarsdeur die provinsie geredelik beskikbaar is, is die uitbreiding van veterinêre laboratoriumdienste deur die totstandkoming van 'n satellietlaboratorium in Oudtshoorn en versterking van die fasiliteit op Beaufort-Wes alreeds in die beplanningstadium. Slagfasiliteite vir hulpbron-arm boere op die Kaapse Vlakte word ook beplan.
Implementering van 'n Gehaltestelsel deur die provinsiale veterinêre laboratorium nie moontlik nie aangesien toegewyde personeel vereis word as gevolg van die omvang van die pligte.
Werkstudie aan die gang om die behoefte aan 'n gehaltekontroleurspos te bepaal.
Al die uitdagings hierbo vereis voortgesette aandag.
Die mandaat van hierdie program is om 'n landbounavorsingsdiens te lewer en inligtingstelsels met verwysing na tegnologie vir oesproduksie, diereproduksie en hulpbronbenutting te ontwikkel.
Om provinsiespesifieke en toepaslike navorsing te fasiliteer, uit te voer en te koördineer; behoeftes aan landbounavorsing te identifiseer; toepaslike tegnologie te ontwikkel/aan te pas of aan boere oor te dra en om aan multidissiplinêre landbouontwikkelingsprojekte deel te neem.
Om die ontwikkeling en verspreiding van inligting aan kliënte, met inbegrip van die ontwikkeling en benutting van verskeie inligtingstelsels (bv. GIS), te koördineer.
Om infrastruktuurfasiliteite vir die lynfunksionarisse te verskaf en in stand te hou ten einde hulle in staat te stel om hulle navorsing- en ander funksies te verrig, m.a.w. proefplase.
Kontak gemaak met bedryf boere, internasionale vennote, ens.
Werwing van geskikte navorsers en tegnici uit voorheen benadeelde gemeenskappe.
Ondersteun betrokkenheid by die JPP-program en brei daarop uit, aktiewe betrokkenheid van werwingsagentskappe en tersiêre instellings in bestuurswerwing van studente/kandidate met potensiaal. Aktiewe betrokkenheid in Internskapprogram van die Departement.
Begrotingsbeperkinge met betrekking tot instandhouding van navorsingsinfrastruktuur en befondsing van navorsingsprojekte.
Doelgerigte poging om eksterne befondsing van provinsie, privaatsektororganisasies, nasionaal en internasionaal te bekom.
Skenk aandag aan die beperkte befondsing beskikbaar vir navorsing, in die besonder teen die agtergrond van 'n groeiende boerderygemeenskap (HGLO-begunstigdes) en hulle spesifieke behoeftes ten opsigte van tegnologieoordrag en voorligting.
Hou die Projekbestuursinligtingstelsel (PBIS) op 'n deurlopende basis op datum.
Skenk op 'n gefokusde en multidissiplinêre manier aandag aan die uitdagings van klimaatsverandering, en ontwikkel sodoende 'n klimaatsveranderingstrategie vir die Departement.
Versterk skakelings met nasionale en internasionale deelgenote wat betref landbou-navorsing en tegnologie-oordrag.
Die doel van hierdie Program is om aan interne en eksterne kliënte 'n doeltreffende ondersteun-ingsdiens vir landbou-ekonomie te verskaf. Die Departement se kliënte verwag van hierdie program om advies en ondersteuning, gebaseer op gegronde wetenskaplike beginsels en navorsing, wat van mikro- (plaas-) vlak tot makro-vlak strek, te verskaf.
Die prioriteite van die program is gebaseer op die prioriteite geïdentifiseer in die Strategiese Plan vir Landbou en die Groei- en Ontwikkelingstrategie van die Wes-Kaap. Hierdie prioriteite is in oorleg met die kliëntbasis ontleed ten einde die onderstaande strategiese doelstellings daaruit te kon aflei.
a Om tot die vergroting van die mededingendheid van die Wes-Kaapse landbouproduksiebasis by te dra.
b Om die volhoubare gebruik van die Wes-Kaapse hulpbronbasis te ondersteun.
c Om die bemarking van die Wes-Kaapse landbouprodukte, met besondere verwysing na hulpbron-arm boere, te ondersteun.
d Om grondige besluitneming gebaseer op wetenskaplike kwantitatiewe inligting te ondersteun.
e Om tot 'n betroubare landbou-statistiese databasis by te dra.
f Om tot die verbreding van die verteenwoordiging van die Departement by te dra.
Vooruitgang ten opsigte van bereiking van hierdie doelwitte is in Afdeling 2.4 bespreek en besonder-hede word in die tabel hieronder verskaf.
Binne hierdie raamwerk is die funksie van die Subprogram: Bemarkingsdienste om die Wes-Kaapse agri-nywerhede te ondersteun in hulle aanvaarding van die uitdaging om in 'n mededingende interna-sionale omgewing sake te doen. Die strategiese doelwitte strek van die identifisering en ontwikkeling van plaaslike en internasionale markte deur verbetering van ekonomiese en finansiële mededingend-heid op plaasvlak tot ondersteuning van volhoubare gebruik van ekonomiese hulpbronne.
Die doel van hierdie subprogram is om die betroubaarheid van die inligting vir besluitnemers in die landbousektor te verbeter. Die strategiese doelwitte strek van die akkumulering van betroubare statistiese inligting tot die wetenskaplike ontleding van hierdie inligting. 'n Belangrike prioriteit van hierdie subprogram is die PROVIDE-projek, 'n ontleding- en modelleringsprojek in gelyke dele be-fonds deur sy aandeelhouers (die nege provinsiale asook die nasionale Departemente van Landbou) met as oogmerk die verskaffing van kwantitatiewe inligting oor Suid-Afrikaanse landbou deur die ontwikkeling van sosiale rekeningmatrikse en algemene ewewigsmodelle en die gebruik van hierdie modelle in geselekteerde gevallestudies.
Toets nuwe Finrec-model en gebruik dit om rekord te hou.
Beplanning van konsep-verhandeling afgehandel.
Alle praktiese werk vir verslag afgehandel.
Versterk Bemarking- en Agri-nywer-heids-eenheid.
Vier beamptes opgelei in ARCVIEW 3.
Kontak met georganiseerde landbou in 'n poging om databasis ten opsigte van boere aan die gang te kry; aanbiedings aan boerdery-gemeenskappe Genadendal, Bredasdorp megaweek, ens.
Dit bly steeds 'n uitdaging om behoorlik gekwalifiseerde landbou-ekonome te werf en te behou.
In reaksie op hierdie uitdaging word 'n veelledige benadering gevolg. Eerstens word die ontwikkeling van toepaslike kandidate deur die Program vir Jong Professionele Persone verbeter. Tweedens word die moontlikheid van 'n interdepartementele internskapprogram ondersoek. Laastens word daar gepoog om 'n aangename werksomgewing te skep.
Werwing van genoegsaam bekwame navorsers om die landboustrategie suksesvol te implementeer.
Uitkontraktering van navorsing om navorsing wat in die program gedoen word, aan te vul.
Die oorgang van die PROVIDE-projek na 'n program.
Uitkontraktering van navorsing om deurlopendheid van navorsing gedurende die oorgangsfase te verseker totdat posisies gevul kan word.
Die vul van vakatures met toepaslike kandidate bly steeds 'n uitdaging. Aan die einde van hierdie jaar het hierdie program steeds 'n vakaturekoers van meer as 42% wat betref landbou-ekonome gehad. Die Interdepartementele Landbou-ekonomiese Staande Komitee word gebruik ten einde riglyne vir die vaardigheidsvereistes van landbou-ekonome op 'n provinsiale vlak te ontwikkel. Hierdie doku-ment kan uiteindelik gebruik word om met universiteitsdepartemente in wisselwerking te tree ten einde genoegsaam bekwame landbou-ekonome te voorsien.
Om landbou-opleiding aan praktiserende en voornemende boere (kommersiële, opkomende en be-staansboere), adviseurs, tegnici en plaaswerkers te fasiliteer en te voorsien asook om opleidingsge-leenthede vir voormelde te skep, en om menslike-hulpbronontwikkeling in landbou op te skerp asook om 'n kundige en mededingende sektor daar te stel.
Om formele opleiding op toepaslike terreine op 'n vlak ná graad 12 (NKR-vlakke 5 tot 8 - Hoër Ser-tifikaat, Diploma en Graad) te bied aan enigeen wat kwalifiseer en wie se wens dit is om 'n formele kwalifikasie te verwerf - hoofsaaklik aan voornemende en praktiserende boere, plaasbestuurders, landboukundiges en adviseurs.
Om nie-formele en formele opleiding binne die voorwaardes van NKR-vlakke 1 tot 4 in die vorm van kortkursusse, modules en leerderskappe aan te bied aan enigeen wat wil deelneem, met besondere klem op opkomende boere en plaaswerkers.
Maak opleiding toeganklik vir alle kliënte.
As gevolg van die praktiese aard daarvan vereis landbou-opleiding 'n duur infrastruktuur. 'n Tekort aan personeel, opleidingsfasiliteite en bedryfskapitaal beperk die kapasiteit van die Departement om doeltreffender programme vir vaardigheidsontwikkeling aan te bied.
Deelname aan die ontwikkeling van 'n nasionale strategie vir landbou-onderwys en -opleiding.
Die daarstelling van 'n gedesentraliseerde opleidingsentrum by Oudtshoorn (afgesien van dié by George en Clanwilliam) het toegang tot die Departement se opleidingsdienste in die VOO-baan verder versterk. Die totstandkoming van 'n soortgelyke opleidingsfasiliteit in Bredasdorp is in die beginstadium van ontwikkeling.
Bykomende befondsing van die nasionale Departement van Landbou, AgriSeta (Seta vir Landbou) en USAID is suksesvol onderhandel ten einde koste van vaardigheidsontwikkeling en kapasiteitsbouprogramme vir veral HGLO-begunstigdes en plaaswerkers te subsidieer.
Fasilitering van en toekenning van finansiële bystand aan behoeftige studente van histories benadeelde gemeenskappe.
Verhoog kapasiteit om opleiding te lewer ten einde gapings in die voorsiening van landbou-opleiding en die vaardigheidsontwikkeling van potensiële en praktiserende landboukundiges, boere, plaaswerkers en HGLO-begunstigdes uit die weg te ruim.
Uitbreiding en opgradering van praktiese en lesingfasiliteite waar toepaslik.
Deurlopende implementering van die Landbouer-tot-Landboueropleidingsprogram in samewerking met die Florida Landbou- en Meganiese Universiteit (VSA).
Bekendstelling van 'n program vir voorligtingopleiding en kapasiteitsbou tesame met die Universiteit van Wageningen in Nederland.
Herontwikkeling en implementering van 'n tweejarige Hoër Sertifikaat-program om in die bedryf se behoeftes te voorsien.
Aanstelling van voldoende gekwalifiseerde dosente.
Indiensneming van tydelike personeel/dosente op konsultasiebasis om leweringskapasiteit uit te brei.
Die uitdagings hierbo vereis deurlopende aandag.
Alle oordragte geskied in nakoming van artikel 38 (j) van die Wet op Provinsiale Finansiële Bestuur deur 'n memorandum van ooreenkoms aan te gaan alvorens enige betalings gemaak word. Hierdie MvO's is almal deur die provinsie se regsdienste opgestel.
Alle doelwitte met die betaling van die toelaes is bereik. In die geval van die droogtenoodleniging sal R10,199 miljoen na 2006/07 oorstaan. Betaling word gegenereer deur aankope (by goedgekeurde verskaffers) van die begunstigdes ten opsigte van die kriteria van die droogtenoodlenigingskema. Drie fundamentele kriteria van die skema behoort beklemtoon te word, naamlik begunstigdes moet vir noodleniging kwalifiseer volgens droogtetoestande, die getal eenhede lewende hawe word vooraf-bepaal, en geen direkte betalings aan begunstigdes word toegelaat nie. Daar word dus aanvaar dat doelwitte (vir die droogtetydperk binne die boekjaar) bereik is aangesien alle eise ter waarde van R16,435 miljoen wat tot 31 Maart 2006 ontvang is, binne die raamwerk van die skema uitbetaal is. Die droogtetoestande in spesifieke dele van die provinsie duur voort.
Geen toelaes is van ander provinsiale departemente ontvang of daaraan uitbetaal nie.
Kapitaalinvestering a Die Departement van Vervoer en Openbare Werke Pos 10 sal verslag doen oor bouprojekte wat afgehandel is aangesien die begroting en alle prosesse by hulle gesetel is.
b Daar word nie beplan om enige bestaande fasiliteit te sluit of af te skaal nie.
c Op die oomblik word die agterstand as R18,1 miljoen bereken. Aangesien die Departement van Vervoer en Openbare Werke hierdie diens lewer en daarvoor begroot, is daar nie veel wat gedoen kan word in 'n poging om die tekort te verminder nie. Daar is geen befondsing om dit aan te vul nie.
d Daar word verwag dat die ontwikkelings in c hierbo 'n negatiewe impak op die Departement se huidige besteding sal hê aangesien die koste van agterstallige instandhouding dikwels ek-sponensieel toeneem.
Batebestuur a Roerende bates het met R23,3 miljoen toegeneem. Die besonderhede hiervan is beskikbaar in Bylae 4 tot die finansiële state.
b Die Departement werk steeds met 'n LOGIS-inventarislys vir batebeheer wat ten minste een maal per jaar gedoen word.
c Die toestand van roerende bates wissel.
Ten eerste is daar die voertuie (sedans en eentonners) wat meesal in 'n goeie instandhoubare toestand is, maar die busse en groter vragmotors is reeds verby die normale vervangings-datum. Die trekkers, asook ander implemente op die proefplase, is in 'n baie swak toestand. Trekkers met 'n ekonomiese lewensduurte van agt jaar is gemiddeld meer as dubbel so oud.
Wat rekenaartoerusting betref, probeer die Departement om 'n lewensiklus van nie meer nie as vier jaar te handhaaf en is omtrent 90% suksesvol in hierdie verband. Die ander infrastruktuur (kabels en bedieners) is opgegradeer, maar sal meer as R1 miljoen kos om te herstel.
Die telefoonstelsel het ook, soos in die 2004/05 Jaarverslag vermeld, die einde van sy tegnolo-giese en ekonomiese lewensduurte bereik en moet so spoedig moontlik vervang word aanges-ien instandhouding besig is om skerp te styg en die vervanging van instrumente wat nie herstel kan word nie, beperk of onmoontlik is.
Meubels en navorsingstoerusting is in 'n redelike tot swak toestand.
d Geen groot instandhoudingsprogramme is onderneem nie.
e Gedurende die oorsigtydperk is geen fasiliteite gesluit of afgeskaal nie.
f Plaasimplemente en navorsingstoerusting is steeds 'n hoë prioriteit vir die onmiddellike toe-koms.
g Bodprosedures vir projekte word ooreenkomstig die voorskrifte van die RB-stelsel gedoen met 'n ten volle operasionele bodkomitee wat gereeld vergader om aanbevelings aan die rekenp-ligtige beampte te maak.
Die Departement behoort ideaalgesproke 'n instandhoudingsiklus van 7 jaar op nie-roerende infra-struktuur teen 'n gedefleerde koste van R3,7 miljoen per jaar af te handel in plaas van die huidige R2 miljoen. Tans kan die Departement sodanige siklus slegs elke 14 jaar afhandel, wat die risiko van duur vervangings teenoor bekostigbare herstel verhoog. Op die oomblik beloop die berekende agterstand R16,2 miljoen. Aangesien die Departement van Vervoer en Openbare Werke hierdie di-ens verrig en daarvoor begroot, is daar nie veel wat gedoen kan word in 'n poging om die tekort te probeer verminder nie.
Tekort aan fondse bly die enkele grootste beperking wat daartoe aanleiding gee dat die gebruik van operasionele MTUR-fondse vir hierdie doel oorweeg word.
Vernuwing en opgradering van plaasimplemente.
Om fondse vir relatief duur implemente binne huidige MTUR-begroting te vind.
Die behoefte om sekere navorsingstoerusting te moderniseer, het 'n kritieke prioriteit geword.
Die beduidendste bron bly steeds die herprioritisering van MTUR-befondsing. Om fondse in die buiteland te werf, word ook opgevolg.
Opgradering van die duur, diverse en wydverspreide (regoor die provinsie) infrastruktuur van die Departement.
Instandhouding van roerende bates op 'n aanvaarbare vlak ten einde 'n voorbeeld te stel.
Werwing en behoud van talentvolle mense.
Vind van fondse vir infrastruktuur om opleiding te desentraliseer, met spesiale klem op die neem van VOO na die nuwe toetreders en plaaswerkers.
Bekostigbare akkommodasie om stukrag aan die desentralisering van dienste binne die grense van distrikmunisipaliteite te verleen, bly steeds 'n uitdaging.
VRYWARING: Hierdie ouditverslag is 'n vertaalde weergawe van die ouditverslag wat goedgekeur en onderteken is. Die Outditkomitee aanvaar geen verantwoordelikheid vir enige wanvertolkings gedurende die vertalingsproses nie.
Dit is vir ons aangenaam om ons verslag vir bogenoemde boekjaar voor te lê.
Die Departement van Landbou (Begrotingspos 11) word gedien deur 'n Gedeelde Ouditkomitee wat kragtens Kabinetsbesluit 75/2003 van 23 Junie 2003 vir die tweejaartydperk tot 31 Maart 2005 aan-gestel is, wat deur Besluit 95/2005 vir nog twee jaar tot 31 Maart 2007 verleng is.
Die Komitee bestaan uit die onafhanklike lede wie se name hieronder aangegee word en moet vol-gens sy goedgekeurde Opdrag minstens 4 keer per jaar vergader.
Die Komitee het sy verantwoordelikhede wat spruit uit artikel 38 (a) van die WOFB en Tesouri-eregulasie 3.1.13 en 27 nagekom. Die Komitee het ook sy sake gereguleer en sy verant-woordelikhede ingevolge die Ouditkomitee-oktrooi nagekom.
Gedurende die oorsigjaar is die Risikobepalings- en Vloeidiagramprosesse en die eenjaar Interne Bedryfsouditplan voltooi.
Die 1-jaar Interne Bedryfsouditplan wat in April 2005 deur die Komitee goedgekeur is, het 20 hoërisikogebiede geïdentifiseer. Weens begrotingsbeperkings is die Plan egter in September 2005 gewysig om slegs 10 ouditgebiede in te sluit.
Die Komitee het die Interne Ouditverslae nagegaan wat 'n aantal kritieke en beduidende kontroleswa-khede ten opsigte van studentetoelatings, siektebeheer, uitvoersertifisering, verkrygings- en ten-derprosedures, grondhervorming, statistiese ontleding, opleiding en ontwikkeling, BAS-kontrole en batebestuur beklemtoon het.
Die Ouditeur-generaal het die aandag gevestig op 'n aantal anomalieë met betrekking tot die imple-mentering van Provinsiale Infrastruktuurtoekennings en die verslagdoening daarvan.
Die Komitee het kennis geneem dat bestuur onderneem het om die aanbevole korrektiewe stappe te doen.
Interne oudits is uitgevoer op die transversale IT sisteme van die Provinsie.
Die Komitee neem kennis dat e-Innovation die IT diens aan hierdie Departement lewer. Die Komitee wil die belang van die aangaan van 'n diensvlakooreenkoms met die Sentrum vir e-Innovasie benadruk om sodoende toekomstige tegnologie- en opleidingsbehoeftes aan te spreek.
Die Komitee neem verder kennis daarvan dat die verantwoordelikheid vir die kontrole van tekort-kominge deur die Interne Oudit geïdentifiseer by Ce-I setel. Die Komitee sal die implementering van korrektiewe aksies vir die 2006/07 finansiële jaar opvolg.
Die Komitee het nie die gehalte van injaarbestuurs- en maandelikse/kwartaallikse verslae wat in-gevolge die WOFB en die Wet op die Verdeling van Inkomste voorgelê is, nagegaan nie, maar staat-gemaak op die terugvoer van die Ouditeur-generaal, wat nie ongunstig in hierdie verband verslag gedoen het nie.
die Ouditeur-generaal se verslag nagegaan.
Die Ouditkomitee stem saam met en aanvaar die Ouditeur-generaal se gevolgtrekkings oor die fin-ansiële jaarstate en is van mening dat die geouditeerde finansiële jaarstate aangeneem en saam met die verslag van die Ouditeur-generaal gelees moet word.
Die Ouditkomitee wil graag die Provinsiale Tesourie, beamptes van die Departement, die Ouditeur-generaal en die Sihluma Sonke Konsortium bedank vir hulle hulp en samewerking met die opstel van hierdie verslag.
Dit het baie duidelik aan die lig gekom dat hierdie departement sy ondersteuning (Administrasie) ontgroei het en dat hierdie situasie geag word 'n top beleidsprioriteit te wees. Die administrasie is in die lewe geroep vir 'n departement met 645 mense, van wie die meeste nou by Elsenburg gesen-traliseer is.
Vervolgens is aan die Departement ook goedkeuring verleen vir 'n personeelsterkte van 1 050 poste wat vinnig gevul word met nuwe inisiatiewe wat voortdurend hoër eise stel. Teen 31 Maart 2006 was daar reeds 852 poste gevul. Nuwe inisiatiewe in Administrasie, soos die totstandkoming van 'n be-hoorlik bemande Risikobestuurseenheid, moet dringend aandag kry.
In die Program: Volhoubare Hulpbronbestuur is 'n totaal van 35 landbou-infrastruktuurprojekte ter waarde van R9,830 voltooi. Hierdie projekte het gewissel van besproeiingstelsels tot die vervanging van grondleivore met pypleidings, omheining, waterpunte vir vee, dreinering, grondpaaie, bergings-fasiliteite en herstelwerk aan besproeiingsdamme.
Tegniese opleiding in gevorderde ontwerp en die beheer van ontwerpe is aan veldtegnici verskaf om hulle vir die evaluering van grondbewaringswerke toe te rus. Lesings is landwyd aangebied om die provinsie se kundigheid op die gebied van die beskerming teen rivieroewer-erosie met ander te deel.
versoeke (120 vir kommersiële boere en 80 vir opkomende boere) in verband met besproeiings-ontwerp, asook tegnologie-oordrag in besproeiingsverwante sake is gehanteer en 140 waterbestuurs-take (84 vir kommersiële boere en 56 vir opkomende boere) is uitgevoer.
Drie-en-dertig LandCare-projekte ter waarde van R3,200 miljoen is in die Wes-Kaap geïmplementeer en het gefokus op die effektiewe gebruik van water, armoedeverligting deur werkskepping, voed-selsekuriteitstuine en volhoubare hulpbronbewaring, terwyl 8 600 skoolgaande kinders opgelei is in die beginsels en praktyke van LandCare en 21 682 persoonsdae se werk geskep is (419 werksge-leenthede) om indringerplantegroei uit te roei en sodoende ons waterhulpbronne te beskerm en ook armoede te verlig. Werk is ook gedoen ten opsigte van waardetoevoeging tot groente, sowel as die ekstraksie en distillering van vlugtige olies uit verskeie gewasse vir opkomende boere.
Vier ruimtelike ontwikkelingsareas is gekarteer volgens basislyndata, wat die grondslag vorm vir die Wes-Kaapse Provinsiale Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk.
Die gevolge van die afgelope twee jaar se droogte was nog met ons en droogtehulp ter waarde van R16,435 miljoen is in die afgelope boekjaar uitbetaal, met R10,199 miljoen wat tot die 2006/07-jaar oorstaan.
n Ondersoek na die profiele van alle opkomende boeregroepe en -individue is voltooi, en dit gee die program 'n beter idee van die huidige kliëntebasis en hulle verwagtinge en behoeftes.
Die ondersoek na die "Financially Assisted Land Administration" (grond deur die nasionale Depar-tement van Landbou toegewys deur die "ou" Landboukredietraad) (FALA) grond aan die Weskus sal help met die kosteberaming om die staatsgrond vir boerderydoeleindes bewerkbaar te maak sodat hierdie kosteberaming aan die Departement van Grondsake beskikbaar gestel kan word om na grondhervormingsprojekte oorgedra te word. Die provinsiale grondberaad is op baie kort ken-nisgewing deur die Departement, die DLA en die Provinsiale Ontwikkelingsraad (POR) georganiseer, maar die opvolgproses in die provinsie sal tot in 2006/07 voortduur, gegrond op die besluite van die nasionale grondberaad.
Die strategiese plan vir Plaaswerkerontwikkeling het duidelike riglyne gestel vir die rol van die De-partement van Landbou vir die volgende paar jaar, en die jaarlikse prestasieplan en doelwitte is dien-ooreenkomstig aangepas. Vroeë aanduidings is dat die hoof fokusareas die volgende moet wees: onderwys vir die kinders van plaaswerkers, verbeterde gesondheid- en maatskaplike dienste, behuis-ing, 'n toenemende bewustheid van AgriSEB en arbeidswetgewing. Laasgenoemde fokusareas val binne die mandaat van ander provinsiale en nasionale departemente, en noue samewerking sal in 2006/07 ontwikkel word, gegrond op 'n Kabinetsbesluit waar Landbou die mandaat gekry het om alle plaaswerkeraktiwiteite binne die plan te koördineer.
Projekte wat gedurende die jaar voltooi is, sluit in: 35 voedselsekuriteitsprojekte, asook 46 CASP- (Comprehensive Agricultural Support Programme) en 111 PIG-projekte ter waarde van R19,385 miljoen en R16,849 miljoen onderskeidelik.
Die bekendmaking van droogtehulp vir spesifieke areas in die provinsie, waar die mense wat geraak is hoofsaaklik plaaswerkers en opkomende boere was, beteken dat die subprogram: Plaaswerkeront-wikkeling, in samewerking met ander provinsiale departemente, eers 'n Droogteramphulpplan moes ontwikkel voor dit geïmplementeer kon word.
Die uitbreek van ernstige handelsensitiewe vreemde dieresiektes het intensiewe observasie- en be-heeroptrede genoodsaak. Blouoorsiekte (porcine reproductive and respiratory syndrome) (PRRS) het ernstige verliese veroorsaak, veral by opkomende varkboere op die Kaapse Vlakte en in die Boland. 5 883 varke op 581 eiendomme is getoets en 7 365 varke wat aan 134 eienaars behoort het, moes geslag word en uitbetalings ten bedrae van R6 466 miljoen is gemaak.
Die uitbraak van Afrika Perdesiekte (APS) in die waarnemingsgebied in 2004 het tot gevolg gehad dat daar vir 'n tydperk van twee jaar 'n verbod geplaas is op die uitvoer van perde vanuit die Afrika Per-desiektevrye gebied. Hierdie tydperk het in Mei 2006 tot 'n einde gekom, en daar sal by die Europese Kommissie aansoek gedoen word om die herinstelling van die land se perde-uitvoerstatus.
As gevolg van die uitbraak van die hoogs aansteeklike voëlgriep onder volstruise in die Oos-Kaap, moes alle volstruisplase in die Wes-Kaap getoets word. Monsters is by 777 volstruisplase geneem (39 274 serummonsters en 15 572 trageadeppermonsters vir die toetsing van antigene). Op 124 plase is teenliggame vir voëlgriep gevind, maar geen virus kon opgespoor word nie. Die positiewe serologiese toetse het tot gevolg gehad dat Wes-Kaapse volstruise deur die nasionale Departement van Landbou onder kwarantyn geplaas is. Die verbod op die uitvoer van volstruisvleis en -produkte wat in Augustus 2004 ingestel is, is uiteindelik op 13 Oktober 2005 deur die Europese Kommissie opgehef, nadat bevredigende gesondheidswaarborge oor die afwesigheid van die siekte aan die Euro-pese Kommissie voorgelê is. Die verbod het die verlies van meer as 4 000 werksgeleenthede en R400 miljoen in uitvoer in die volstruisbedryf tot gevolg gehad.
Europese varkkoors is in Julie 2005 in die Worcester-distrik gediagnoseer - die eerste maal sedert 1918 dat die siekte in Suid-Afrika gediagnoseer is. Die area is onmiddellik onder kwarantyn geplaas en besmette varke is vernietig en vergoeding aan die betrokke eienaars uitbetaal. 'n Totaal van 1 591 varke op 97 eiendomme is van kant gemaak en vergoeding van R1,333 miljoen is uitbetaal. Die totale koste van die uitwissingsveldtog het R3,131 miljoen beloop.
Die samestelling van noodplanne vir die hantering van die uitbreek van handelsensitiewe en soöno-tiese dieresiektes, wat verlede jaar begin is, is nou voltooi. Die dokumente is nie staties nie en sal voortdurende hersiening en bywerking verg. Verskeie raamwerke vir beleidsdokumente, wat veral op uitvoersake fokus, is opgestel. Dit sluit in 'n beleid insake die registrasie van skaapplase vir die uitvoer van skaapvleis met been in na die Europese Unie, 'n hersiene beleid oor Afrika Perdesiekte, 'n beleid vir die beheer van Johne se siekte in skape, 'n beleid vir die registrasie van uitvoer-volstruis-plase en verskeie beleide oor uitvoerklassifikasie.
Die kodering vir die geïntegreerde Kaapse inligtingstelsel ten opsigte van dieresiektes (CADIS) is voltooi. Hierdie program is tans in die finale toetsfase. Die stelsel sal na streekkantore ontplooi word, waar die insleutel van data op die databasis sal geskied.
Die nuutgestigte veeartsenykundige epidemiologie-eenheid is nou ten volle beman en funksioneer goed. Beamptes van hierdie eenheid het hulle waarde bewys deur die ontwerp van verskeie databa-sisse vir die hantering van die kontroledata met betrekking tot waarneming en beweging en ruiten-ette vir statistiese steekproefneming vir die PRRS-, voëlgriep- en Europese varkkoors-opnames.
Tydens die voldoening aan die tegnologiebehoeftes van ons kliënte is 'n totaal van 160 tegnologie-ontwikkelingsprojekte (navorsing) onderneem. Inligting gegrond op navorsing is deur 41 wetenska-plike publikasies, 62 semi-wetenskaplike en algemene publikasies, 76 kongresaanbiedings en 93 lesings by boeredae versprei.
Die Bestuurstelsel vir Projekinligting (BSPI) is verfyn om aan die behoeftes van ons program te voldoen en funksioneer as 'n operasionele databasis van projekte. Hierdie stelsel sal gesonde pro-jekbestuur binne die program fasiliteer.
Gesonde landboupraktyke is gegrond op kennis van gewas- en grondvereistes. Om produsente in staat te stel om hulle bemestingsbehoeftes dienooreenkomstig te bepaal, het die grond-, plant- en waterlaboratorium ongeveer 23 000 monsters ontleed en 'n inkomste van meer as R1 miljoen gegenereer. Hierdie uitset is gefasiliteer deur 'n nuwe organisasiestruktuur in die laboratorium. 'n Eksterne oudit van metodes en prosedures is deur kundiges van die grondlaboratorium by Cedara (Departement van Landbou KwaZulu-Natal) uitgevoer en waardevolle advies is verkry om die diens van die laboratorium te verbeter en optimaal te benut.
uitbreiding van die Geografiese Inligtingstelsel (GIS)-kapasiteite om ondersteuning te bied vir die Ruimtelike Ontwikkelingsraamwerk (ROR) van die provinsie; en ondersteunende navorsing van nuwe landbounywerhede, m.a.w. heuningtee, met finansiële ondersteuning of samewerkingsprojekte.
Die navorsingsprogram ten opsigte van groente en alternatiewe gewasse is verder uitgebrei, in die besonder met die oog op voedselsekuriteit en armoedeverligting (waar groente 'n kontantgewas met 'n groot aanvraag is).
Nog 12 studente het ingeskryf vir nagraadse studie wat befonds word deur THRIP (Tegnologie en Mensehulpbronne vir Nywerheidprogram) as gevolg van die navorsingsvennootskap tussen die In-stituut vir Diereproduksie en 'n handelsvennoot. Hiervan het 5 vir meestersgrade ingeskryf, 3 vir MTech-grade en 4 vir PhD's. Nege van die studente is vroue (twee uit die aangewese groepe) en twee mans uit die aangewese groepe.
Gedurende die 2005/06-boekjaar het Program 6: Landbou-ekonomie weereens 'n aantal hoog-tepunte beleef, ten spyte van die feit dat die aktiwiteite daarvan deur 'n uitsonderlike hoë per-soneelomset gekortwiek is. Die Statistiek-afdeling het 'n ruimtelikgekoppelde MS Access-databasis van al die goedgekeurde LRAD-projekte in die Wes-Kaap afgehandel. Dit sluit in inligting oor die plase, besonderhede van begunstigdes, oprigting of beplanning van besighede op die plase, sowel as besonderhede oor finansiële en opleidingsbehoeftes. 'n Volledige inligtingsdatabasis met al die tersaaklike LRAD-landbou-inligting in die Wes-Kaap in samehang met die Elsenburg Geografiese In-ligtingstelsel (GIS) verskaf tydige, ruimtelike en akkurate bestuursinligting, en dra sodoende by tot goeie besluitneming in die Wes-Kaap. Hierdie afdeling het ook sy eerste gedrukte opsomming van landboustatistiek vir die Wes-Kaap vrygestel. Daar word voorsien dat hierdie publikasie 'n jaarlikse instelling sal word.
As 'n mens kyk na die Makro-Ekonomie-afdeling, was die doelwitte van die Provinsiale Besluitne-mingsprojek (PROVIDE) die fasilitering van beleidsontwerp deur beleidmakers van provinsiale en nasionale vlak kwantitatiewe beleidsinligting te voorsien. Die nasionale en provinsiale Departemente van Landbou was die aandeelhouers en befondsers van die PROVIDE-projek en die navorsingspan was by Elsenburg in die Wes-Kaap gestasioneer. Een van die uitsette van die PROVIDE-projek was 'n multi-regionale Maatskaplike Verantwoordingsmatriks. 'n Reeks werksdokumente met 'n sterk streeksfokus is gedurende die tweede helfte van 2005 gelewer.
die impak van hoër welsynsoordragbetalings aan geteikende huishoudings; en die impak van brandstofheffings.
Die uitbreiding en opgradering van praktiese en opleidingsfasiliteite om studente-inskrywings te verhoog, is hierdie jaar voortgesit. Die uitbreiding van lesingfasiliteite om die toename in studen-tegetalle op die hoofkampus van die Kaapse Instituut vir Landbou-Opleiding: Elsenburg (CIAT) te akkommodeer, het 'n groot inspuiting gekry toe 'n nuwe bouprojek vanjaar begin is.
Die Departement het 'n aktiewe en betekenisvolle rol gespeel in die ontwikkeling van die Nasionale Landbou-onderwys en -opleidingstrategie (LOO), wat teen die einde van 2005 op nasionale vlak geloods is. Hierdie nasionale LOO-strategie verskaf ook die raamwerk vir die totstandkoming van na-sionale en provinsiale LOO-forums. Die Departement sal teen die middel van 2006 die leiding neem ten opsigte van die totstandkoming van 'n provinsiale LOO-forum. Hierdie forum sal alle belangheb-bendes (met inbegrip van verskaffers van opleiding) die geleentheid bied om aan die koördinering en fasilitering van landbou-opleiding deel te neem.
In 2005 het 'n totaal van 332 studente vir opleiding op hoëronderwysvlak (Hoër Sertifikaat, Diploma en B. Agric-graad) ingeskryf. Die studente wat in 2004 vir die nuwe B. Agric-program, wat in samew-erking met die Universiteit van Stellenbosch aangebied word, ingeskryf het, het hulle tweede jaar van opleiding in hierdie program voltooi. Die eerste grade in hierdie program sal in 2006 uitgereik word.
Die beursskema om studente uit voorheen benadeelde gemeenskappe in Landbou-studie te onder-steun, is met die hulp van die nasionale Departement van Landbou uitgebrei om 15 studente in hul studie van Wingerdkunde, Enologie en Pomologie te ondersteun.
n Global Seminar Project, in samewerking met hoofsaaklik Amerikaanse universiteite, is in die eerste semester van 2005 geloods. In hierdie projek debatteer studente van verskillende universiteite in die wêreld verskeie sake van wêreldbelang.
Vaardigheidsopleiding is aan ongeveer 2 000 opkomende boere, plaaswerkers en werklose mense in hoofsaaklik die landelike gebiede van die provinsie verskaf.
Altesaam 56 studente (van wie 38 by Elsenburg geregistreer is en 18 by George) is gekies om in te skryf vir die nuwe Leerderskapprogram (NKR 1) wat by die Kaapse Instituut vir Landbou-Opleiding (CIAT) aangebied is.
Die opleiding van studente in die VOO-baan het verder momentum verkry met die inwyding van 'n nuwe koshuis wat 52 studente by Elsenburg kan huisves, en 'n gedesentraliseerde opleidingsentrum te Oudtshoorn.
Die Boer-tot-Boer-program in samewerking met Florida Agricultural and Mechanical University is vanjaar voortgesit. Hierdie projek, wat deur USAID befonds word, het ten doel om die entrepreneur-svaardighede en bestuursvaardighede van landhervormingsbegunstigdes te verbeter.
Die onbestede billike aandeel beloop R512 000 of 0.2% van die aangepaste begroting, wat gunstig vergelyk met die aanvaarde normstelling van 2% of minder.
Hierdie Departement se enigste bestedingsprobleem was R10.199 miljoen vir droogtehulp wat ten tye van die opstel van hierdie verslag reeds toegewys is.
registrasie, verblyf en etes, lesings en eksaminering van tersiêre en VOO-studente.
Die fooie wat gehef word en verhaal word vir dienste gelewer en oortollige produkte geproduseer as gevolg van navorsing deur die departement, is bereken volgens provinsiale of nasionale beleidsrig-lyne en by die Provinsiale Inkomstefonds inbetaal en geboekstaaf soos voorgeskryf. Hierdie tariewe word jaarliks hersien en is gegrond op steekhoudende ekonomiese en kosteverhalingsbeginsels in oorleg met die Provinsiale Tesourie. Alle tariewe is in 'n tariefregister wat in elektroniese formaat gehou word, aangedui en op die Departement se intranet beskikbaar.
Gratis dienste wat deur die departement gelewer word, is uitbreidingsdienste wat tot aansienlike inkomste uit konsultasiefooie kan lei. Die grootste gebruikers van hierdie dienste is egter die opko-mende boere wat dit nie kan bekostig om vir hierdie dienste te betaal nie en op die Departement staatmaak vir advies, inligting en die oordrag van tegnologie.
Dieselfde geld vir voorkomende dieregesondheid en veeartsenykundige kliniekdienste. 'n Voorbeeld is 'n projek op die Kaapse Vlakte wat die inenting van honde en katte teen hondsdolheid behels, met ontwurming teen inwendige parasiete wat terselfdertyd gedoen word. Hierdie projek sal die oordrag van hondsdolheid beperk as voorkoming op hierdie gebied getref word en sal voorkom dat inwendige parasiete van diere na mense oorgedra word waar hierdie diere reeds behandel is.
Daarbenewens is net meer as 297 karperde, wat aan hulpbehoewende verkopers en afvalversame-laars behoort, op die Kaapse Vlakte met mikrovlokkies gemerk (koste beloop R60/perd = R17 820) om te help met die positiewe identifisering van individuele diere. 330 van hierdie karperde is teen perdegriep ingeënt teen 'n inentingskoste van R14 999. Die Departement het weereens die volle koste hieraan verbonde gedra.
Die inventaris hieronder is vir alle voorraad voorhande aan die einde van die jaar op Elsenburg. Die kosteberamingsmetode wat gebruik is vir skryfbehoeftes, skoonmaakmiddels en voorraad (voedsel) is gebaseer op die gemiddelde aankoopprys. Die kosteberamingsmetode wat met betrekking tot die wynvoorraad gebruik is, is gebaseer op die departement se goedgekeurde tariefregister.
Soos hierbo vermeld, sukkel die Program: Administrasie om nie te kort te skiet ten opsigte van sy diensleweringsdoelwit nie, terwyl dit moet byhou by 'n snelvermeerderende en gedesentraliseerde lynfunksie. Soos voorheen vermeld, is daar 852 gevulde poste op 'n goedgekeurde personeelsterkte van 1 050 en die aanstellings geskied teen 'n vinnige tempo, indien fondse dit toelaat.
Dit het ook duidelik geword dat die Departement se dienste en prestasies veel meer is as waarvoor erkenning verleen word. 'n Herbesinning en herontwerp van die kommunikasiefunksie kan ook nie langer uitgestel word nie.
Aanwending van skenkerfondse n Drie-jaar-samewerkingsooreenkoms is met die Wageningen Universiteit Konsortium (Nederland) gesluit om die opleidingskapasiteit van die Kaapse Instituut vir Landbou-opleiding (CIAT) op die ge-bied van Landbou-uitbreidingswetenskap uit te brei en om uitbreidingspersoneel in die Wes-, Noord- en Oos-Kaap op te lei en verder op te lei. Hierdie projek is befonds deur NUFFIC (Nederlandse or-ganisasie vir internasionale samewerking in hoër onderwys - e1,8 miljoen oor 'n tydperk van drie jaar).
Die 2005/06-boekjaar was die eerste implementeringsjaar, en van die R392 000 wat ontvang is, is R183 000 teen 31 Maart 2006 bestee.
CASIDRA (Edms.) Bpk. is ingevolge die Maatskappywet van 1973 (nasionale Wet 61 van 1973) gestig - No. 1973/006186/07. Die Departement het 'n toesighoudende rol oor hierdie provinsiale sakeonderneming. Die aanspreeklikheid van hierdie instelling berus by die Raad wat deur die Provin-siale Minister van Landbou aangestel is. Die Provinsiale Regering van die Wes-Kaap hou alle aandele in hierdie instelling.
a armoedeverligting deur ekonomiese groei en landelike ontwikkeling; en b ontsluiting van menslike hulpbronne en kapasiteit.
b 'n Aandeelhouersooreenkoms is met die Departement aangegaan en word deur kwartaalverslae gemonitor.
Sedert 1998 tot 31 Maart 2005 het hierdie instelling 'n verlies van meer as R12,4 miljoen opgeloop. Hierdie feit het daartoe gelei dat die Departement as deel van sy toesighoudende rol 'n onafhanklike ondersoek na die struktuur en finansiële posisie van Casidra (Edms.) Bpk. ingestel het. Ten tye van hierdie verslag is dit aan die Kabinet voorgelê.
Daar is geen openbare private vennootskappe in die verslagjaar aangegaan nie.
Die aanvanklike generiese bedrogsvoorkomingsplan is in die loop van die 2003/4-boekjaar aangepas, maar kon die afgelope twee jaar slegs gedeeltelik geïmplementeer word weens herstrukturering, gebrek aan kapasiteit en die vertraging weens die wag op 'n provinsiaal-goedgekeurde risikobestuur-seenheid. Die blote omvang van hierdie poging het tot gevolg gehad dat meer as 'n jaar verbygegaan het tydens die aanvaarding van strukture en die evaluering van poste. Interne beheerstelsels vir die Departement sal verder ontwikkel en geïmplementeer word met personeelaanstellings vir die interne beheerkomponent, indien die fondse dit toelaat.
Die Departement maak tans gebruik van 'n gesentraliseerde ouditkomponent en -ouditkomitee soos goedgekeur deur die provinsiale parlement.
n Volledige risikobepaling is op die Departement gedoen tydens die 2004/05-jaar wat gelei het tot die kartering en tien ouditverslae van die risikogebiede met die hoogste prioriteit wat deur die Depar-tement gebruik word, as 'n beginpunt vir die implementering van nuwer en beter stelsels.
Botsende belange word beheer deur jaarlikse formele skriftelike verklarings deur die lede van die Senior Bestuursdiens, en ook aangesien die bodkomiteelede verplig is om hulle belange by elke ver-gadering van hierdie komitee te verklaar. Nie-aangewese personeellede word gereeld daaraan herin-ner om belange, waar van toepassing, te verklaar.
Die Departement het 'n Beroepsgesondheid en -veiligheidsbeampte wat vir veiligheid, gesondheid en omgewingskwessies verantwoordelik is.
Finansiële delegasies is gedoen om aan die Tesourieregulasies, voorskrifte van die Staatsdiens en Administrasie en die Rekenkundige Beampte se stelsel vir rigtinggewing aan die bestuursprosesse ten opsigte van die voorsieningsketting te voldoen, met inbegrip van die Bodkomitee.
Die omvattende riglyn by die finansiële staat was van hulp ten spyte van aanvangsprobleme met die sjablone waarvan die meeste dadelik opgelos is, maar sommiges is eers heelwat later reggemaak. Die insette van die Raad vir Rekeningkundige Standaarde met hulle riglyn (raamwerk vir die voor-bereiding en aanbieding van finansiële state) was baie toepaslik en nuttig asook die raamwerk vir risikobestuur.
Met verwysing na King II en artikels 38 tot 40 van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Wet 1 van 1999, doen hierdie Departement ekstra moeite met die verantwoordelikhede van die Rekenpligtige Beampte deur deursigtige stelsels, 'n Rekenpligtige Beamptestelsel vir verskaffing en voorsiening, insameling van skuld met geskikte beleid, vrywaring van bates, nakoming van die voorskrifte van die Wet op die Verdeling van Inkomste (Wet 1 van 2005), oordrag van fondse na ander entiteite slegs wanneer geskikte ooreenkomste onderteken is en geskikte versekering daarvan ten opsigte van effektiewe en deursigtige finansiële stelsels en -bestuur, streng begrotingsbeheer, 'n waarde-vir-geld-beginsel, behoorlike rekordhouding en tydige en behoorlike verslaggewing - maandeliks, kwartaalliks en jaarliks.
Geen aktiwiteite is gestaak nie.
Nuwe/beplande aktiwiteite n Nuwe Agri-SEB-eenheid word beplan indien fondse dit toelaat.
Die provinsie het besluit om voort te gaan met LOGIS as die bateregister van departemente. Al die bates van hierdie Departement is op LOGIS aangeteken en konsolidasie word maandeliks tussen LOGIS en BAS uitgevoer.
Daar is 'n batebestuureenheid in die voorsieningsketting-bestuurafdeling bestaande uit drie persone en elke onderafdeling het 'n aangewese batekontroleur of verantwoordelike persoon.
Na die beste van my wete voldoen hierdie Departement tans aan die minimum vereistes.
Weens kapasiteitsbeperkings het hierdie Departement nie ver gevorder op die pad na batebestuurs-hervorming nie en is daardie mylpale meestal steeds buite ons bereik.
Niks om te rapporteer nie.
Verwys na Deel twee, Programprestasie, van die Jaarverslag ten opsigte van verslagdoening van die werklike prestasie deur die verskillende programme gedurende die onderhawige tydvak.
Vir die verslagjaar is maandelikse en kwartaallikse verslae oor voorwaardelike toekennings sowel as hierdie jaarverslag gebruik om prestasie-inligting te lewer. Vir die 2005/06-boekjaar is prestasieverslag-gewing in die geheel op 'n kwartaallikse basis gedoen.
Die Departement het swaar op die assessering van die interne ouditkomponent gesteun vir die onaf-hank-like bevestiging van sy eie prestasie terwyl die interne moniterings- en evalueringskapasiteit in die proses van vestiging was.
Met verwysing na artikel 27 van die Wet op Verdeling van Inkomste van 2005, Wet 1 van 2005, kan daar gerapporteer word dat van die R228 847 000 in Bylae 4 van die Wet wat aan die Wes-Kaap toegeken is vir Provinsiale Infrastruktuur-toelae, R25 832 000 aan die Departement van Landbou toegeken is plus R13 274 000, waarvan R13 000 aan die Tesourie terugbesorg is met die aanpas-sing-s-katting in November 2005 vir hertoewysing. Van hierdie bedrag is R350 000 na die provinsiale Departement van Vervoer en Openbare Werke (Begrotingspos 10) oorgedra om sekere infrastruk-tuurprojekte vir die Departement van Landbou te voltooi en daaroor sal in daardie departement se jaarverslag gerapporteer word. Die totale oorblywende bedrag van R25 756 000 is bestee aan die skep van infrastruktuur vir opkomende boere. Met al die bestede fondse is al die doelwitte bereik.
Met betrekking tot die Omvattende Landbou-ondersteuningsprogram is R17 206 000 in Bylae 4A ontvang. Bykomend tot hierdie bedrag is R2 058 000 wat van 2004/05 oorgerol het om die totaal vir die jaar op R19 264 000 te staan te bring. Die totale bedrag is aan opkomende boere in bemag-tigingsprojekte bestee sowel as aan hulle eie, meestal op infrastruktuurbehoeftes. Alle doelwitte is bereik.
Ingevolge Bylae 5 van die Wet is R2 500 000 ingevolge die LandCare-toelaeprogram ontvang. Te-same met R674 000 wat van 2004/05 oorgerol het, is die totale bedrag R3 174 000, wat in totaal teen 31 Maart 2006 bestee is. Vir die bestede bedrag is al die doelwitte bereik.
Al die bogenoemde oordragte is by die primêre provinsiale bankrekening inbetaal soos voorgeskryf.
Na die beste van my wete is al die voorwaardes van hierdie Wet soos voorgeskryf in artikel 27 , nagekom.
Alle oorgerolde voorwaardelike toelaes van vorige jare is bestee met inagneming van die voor-waardes van daardie toelae.
Die jaarlikse finansiële state wat op bladsy 41 tot 89 uiteengesit is, is deur die Rekenpligtige Beampte goedgekeur.
Die Finansiële Jaarstate is in ooreenstemming met die onderstaande beleid voorberei, wat konsek-went in alle wesenlike aspekte toegepas is, tensy anders aangedui. Waar egter toepaslik en beteken-isvol, is bykomende inligting egter geopenbaar om die nuttigheid van die finansiële state te bevorder en om aan die statutêre vereistes van die Wet op Openbare Finansiële Bestuur, Wet 1 van 1999 (soos gewysig deur Wet 29 van 1999), die Tesourieregulasies uitgereik kragtens die Wet, en die Wet op Verdeling van Inkomste, Wet 1 van 2005 te voldoen.
Die Finansiële Jaarstate is volgens 'n gemodifiseerde kontantgrondslag van rekeningkunde opgestel, behalwe waar anders gemeld. Die gemodifiseerde kontantgrondslag maak die kontantgrondslag van rekeningkunde aangevul deur bykomende openbaarmakings uit. Ingevolge die kontantgrondslag van rekeningkunde word transaksies en ander gebeure erken wanneer kontant ontvang of betaal word.
Alle bedrae is aangebied in die valuta van die Suid-Afrikaanse Rand (R) wat ook die funksionele valuta van die departement is.
Tensy anders gemeld, is alle finansiële syfers tot die naaste een duisend Rand (R'000) afgerond.
Voorafgaande vergelykende inligting is in die huidige jaar se finansiële state aangebied. Waar nodig, is syfers in die voorafgaande finansiële state heringedeel om seker te maak dat die formaat waarin die inligting aangebied is, konsekwent is met die formaat van die huidige jaar se finansiële state.
n Vergelyking tussen werklike en begrote bedrae per hoofklassifikasie van Betalings is in die ap-propriasiestaat.
Bewilligde fondse word in die finansiële rekords erken op die datum waarop die bewilliging in werking tree. Aanpassings aan die bewilligde fondse wat volgens die aanpassingsbegrotingsproses gemaak is, word in die finansiële rekords van die datum waarop die aanpassings in werking getree het, erken.
Totale bewilligde fondse ontvang gedurende die jaar word in die Staat van Finansiële Prestasie aange-bied.
Onbestede bewilligde fondse word in die Provinsiale Inkomstefonds gestort, tensy goedkeuring deur die Provinsiale Tesourie gegee is om die fondse na die daaropvolgende boekjaar oor te rol. Hierdie oorgerolde fondse vorm deel van die teruggehoue fondse in die jaarlikse finansiële state. Bedrae wat aan die einde van die boekjaar aan die Provinsiale Inkomstefonds verskuldig is, word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Alle departementele inkomste word in die Provinsiale Inkomstefonds inbetaal wanneer dit ontvang word, tensy anders vermeld. Bedrae wat aan die einde van die boekjaar aan die Nasionale/Provin-siale Inkomstefonds verskuldig is, word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Belastinginkomste bestaan uit alle verpligte onvergelde bedrae wat deur die departement ingevorder is ingevolge wette en/of regulasies (met uitsondering van boetes, heffings en verbeurde geld).
Belastinginkomste word met ontvangs in die Staat van Finansiële Prestasie erken.
Die opbrengs ontvang deur die verkoop van goedere en/of die verskafing van dienste word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die kontant ontvang word.
Boetes, heffings en verbeurings is verpligte onvergelde bedrae, wat deur 'n hof of kwasi-geregtelike liggaam opgelê is en deur die departement ingevorder is. Inkomste wat uit boetes, heffings en ver-beurde geld voortvloei, word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die kontant ontvang word.
Rente, dividende en huur op grond word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die kontant ontvang word.
Die opbrengs ontvang uit die verkoop van kapitaalbates word in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die kontant ontvang word.
Terugbetaling van lenings en voorskotte wat voorheen aan werknemers en openbare korporasies gebied is, word vir beleidsdoeleindes as inkomste in die Staat van Finansiële Prestasie erken met ontvangs van die fondse. Bedrae wat teen die verslagdatum ontvang is, word as deel van die open-baarmakingsaantekeninge by die jaarlikse finansiële state openbaar gemaak.
Tjeks wat in die vorige boekhoukundige tydperk uitgereik is wat verval voordat dit gebank is, word as inkomste in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die tjek verjaar. Wanneer die tjek heruitgereik word, word die betaling uit Inkomste gemaak.
Alle kontantgeskenke, -donasies en -borgskappe word in die Nasionale/Provinsiale Inkomstefonds inbetaal en as inkomste in die Staat van Finansiële Prestasie gereflekteer wanneer ontvang. Bedrae wat teen die verslagdatum ontvang is, word as deel van die openbaarmakingsaantekeninge by die jaarlikse finansiële state openbaar gemaak.
Alle geskenke, donasies en borgskappe in goedere word teen 'n billike waarde in die bylaes by die jaarlikse finansiële state openbaar gemaak.
Plaaslike en buitelandse hulp word in die finansiële rekords erken wanneer die Nasionale Tesourie laat weet dat die donasie ontvang is of wanneer die departement die kontant direk van die borg(e) ontvang. Die totale kontantbedrae wat gedurende die jaar ontvang is, word in die Staat van Finan-siële Prestasie as inkomste weergegee.
Alle plaaslike en buitelandse hulp in goedere word teen 'n billike waarde in die bylae by die jaarlikse finansiële state openbaar gemaak.
Die kontantbetalings wat gedurende die jaar gemaak is ten opsigte van plaaslike en buitelandse hulpprojekte word as besteding in die Staat van Finansiële Prestasie erken. 'n Ontvangs word in die Staat van Finansiële Posisie erken ter waarde van bedrae wat uitgegee is voor die ontvangs van die fondse.
Boekskulde en heffingsverpligtinge word in die Staat van Finansiële Posisie gehef waar plaaslike en buitelandse hulp onvanpas uitgegee is, ongebruikte bedrae word in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Salarisse en lone behels betalings aan werknemers. Salarisse en lone word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werk-ing gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar). Die Betaling word geklassifiseer as kapitaal ten opsigte van die werknemer wat gedurende die boekjaar op 'n voltydse basis by kapitaalprojekte betrokke is. Gekapitaliseerde vergoeding vorm deel van een of al die Betalings vir kapitaalbatekate-gorieë in die Staat van Finansiële Prestasie.
Alle ander betalings word as lopende Betalings geklassifiseer.
Maatskaplike bydraes sluit die entiteite se bydrae tot bestaansversekeringskemas wat namens werk-nemers betaal word in. Maatskaplike bydraes word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel word.
Korttermyn werknemervoordele behels die reg op verlof, dertiende tjeks en prestasiebonusse. Die koste van korttermynwerknemervoordele word as salarisse en lone in die Staat van Finansiële Presta-sie gereflekteer wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar).
Korttermyn werknemervoordele wat 'n huidige regs- of veronderstelde verpligting tot gevolg het, word in die aantekeninge by die finansiële state openbaar gemaak. Hierdie bedrae word nie in die Staat van Finansiële Prestasie erken nie.
Bedankingsvoordele soos skeidingspakkette word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken en as 'n oordrag wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar).
Die departement verskaf mediese voordele vir sekere werknemers. Werkgewerbydraes tot die me-diese fonds word weergegee wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar).
Betalings wat vir goedere en/of dienste gemaak is, word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar). Die Betaling word as kapitaal geklassifiseer indien die goedere en dienste vir 'n kapitaalprojek gebruik is.
Rente en huurbetalings word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar). Hierdie item sluit huur op die gebruik van geboue of ander vaste strukture uit.
Skuld word kwytgeskeld wanneer dit as onverhaalbaar geïdentifiseer word. Skulde wat kwytgeskeld word, word beperk tot die bedrag gespaar en/of onderbesteding van bewilligde fondse. Die kwytskel-ding vind by jaareinde plaas of wanneer fondse beskikbaar is. Geen voorsiening word vir oninvorder-bare bedrae gemaak nie.
Alle ander verliese word erken wanneer goedkeuring vir die erkenning daarvan verleen is.
Onreëlmatige Betalings word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken. Indien die besteding nie deur die betrokke gesag kwytgeskeld word nie, word dit as 'n lopende bate beskou tot dit verhaal is of as onverhaalbaar kwytgeskeld is.
Die bedrag wat van die verantwoordelike persoon verhaal word, word as inkomste in die Staat van Finansiële Posisie gereflekteer wanneer die fondse ontvang word.
Oordragbetalings en subsidies word as 'n Betaling erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar).
Betalings wat vir kapitaalbates gemaak is, word as 'n Betaling in die Staat van Finansiële Prestasie erken wanneer die finale magtiging vir betaling op die stelsel in werking gestel is (teen nie later nie as 31 Maart elke jaar).
Kontant en kontantekwivalente word teen koste in die Staat van Finansiële Posisie gedra.
Vir die doel van die fondsebewegingstaat behels kontant en kontantekwivalente kontant voorhande, deposito's gehou, ander korttermyn-, hoogslikiede beleggings en bankoortrekkings.
Bedrae wat vooruit betaal is of voorgeskiet is, word in die Staat van Finansiële Posisie erken wanneer die betalings gemaak is.
Debiteure wat in die Staat van Finansiële Posisie ingesluit is, spruit voort uit kontantbetalings wat verhaalbaar is van 'n ander party, wanneer die betalings gemaak is.
Inkomste wat nog nie ingevorder is nie, word in die openbaarmakingsaantekeninge ingesluit. Bedrae wat moontlik onverhaalbaar is, word as deel van die openbaarmakingsaantekeninge by die jaarlikse finansiële jaarstate openbaar gemaak.
Voorraad voorhande teen die verslagdatum word teen koste in die Verslag van die Rekenpligtige beampte openbaar gemaak.
Bates word in die bateregister teen koste aangeteken met ontvangs van die item. Koste van die bate word as die totale koste van die verkryging gedefinieer. Bates wat in die vorige finansiële tydperk verkry is, kan teen 'n billike waarde waar bepaalbaar, of R1, in gevalle waar die oorspronklike koste van aankoop of 'n billike waarde nie bepaal kan word nie, opgegee word. Geen herskatting of be-nadeling van bates word tans in die bateregister erken nie. Projekte (konstruksie/ontwikkeling) wat met betrekking tot bates oor meer as een boekjaar loop, word slegs in die bateregister aangeteken met die afhandeling van die projek en teen die totale koste aangegaan vir die duur van die projek.
Bylae 4 en 5 van die openbaarmakingsaantekeninge gee die totale beweging van bates in die ba-teregister weer met 'n koste gelyk aan of meer as R5 000 (daarom slegs kapitaalbates) vir die hui-dige boekjaar. Die beweging word weergegee teen die koste soos aangeteken in die bateregister en nie die deelnamewaarde nie aangesien depresiasie nie in die finansiële state onder die gewysigde kontantbasis van rekeningkunde erken word nie. Die openingsbalans weergegee in Bylae 4 en 5 sal items insluit wat voor die boekhoukundige tydperk aangekoop is en die sluitingsbalans sal die totale koste van die register vir kapitaalbates voorhande weergee.
Erkende skuld verteenwoordig hoofsaaklik bedrae wat aan ander regeringsentiteite verskuldig is. Hierdie skuld word teen die nominale bedrag daarvan in die Staat van Finansiële Posisie erken.
Huurverpligtinge behels bedrae verskuldig van die verslagdatum tot die einde van die huurkontrak. Hierdie verpligtinge word nie in die Staat van Finansiële Posisie as 'n las of in die Staat van Finan-siële Prestasie as 'n Betaling erken nie, maar word as deel van die openbaarmakingsaantekeninge openbaar gemaak.
Bedryfs- en finansieringshuurverpligtinge word weergegee wanneer die betaling gemaak word. Bates wat verkry word volgens die finansieringshuurooreenkomste word as deel van die bylae by die jaar-likse finansiële state openbaar gemaak.
Toevallings is goedere/dienste wat ontvang word, maar waar geen faktuur teen die verslagdatum van die verskaffer ontvang is nie, of 'n faktuur is ontvang, maar finale magtiging vir betaling is nog nie op die stelsel in werking gestel nie.
Toevallings word nie in die Staat van Finansiële Posisie as 'n las of in die Staat van Finansiële Presta-sie as 'n Betaling erken nie, maar word egter as deel van die openbaarmakingsaantekeninge open-baar gemaak.
dit nie waarskynlik is dat die uitvloei van hulpbronne wat ekonomiese voordele of dienspotensiaal insluit, nodig sal wees om die verpligting te vereffen nie; of die bedrag van die verpligting nie met genoegsame betroubaarheid gemeet kan word nie.
Moontlike verliese word as deel van die openbaarmakingsaantekeninge by die jaarlikse finansiële state openbaar gemaak.
Verpligtings behels goedere/dienste wat goedgekeur is en/of gekontrakteer is, maar nie teen die verslagdatum gelewer is nie.
Verpligtings word nie in die Staat van Finansiële Posisie as 'n las of in die Staat van Finansiële Prestasie as 'n Betaling erken nie, maar word egter as deel van die openbaarmakingsaantekeninge openbaar gemaak.
Die kapitalisasiereserwe behels die finansiële bates en/of die laste wat uit 'n vorige verslag as 'n Betaling voortspruit, maar wat vir die eerste keer in die huidige verslagtydperk in die Staat van Fi-nansiële Posisie erken word. Bedrae word na die Nasionale/Provinsiale Inkomstefonds oorgedra met oormaking, vereffening of verhaling van sodanige bedrae.
Bedrae word as verhaalbare inkomste erken wanneer 'n betaling wat in 'n vorige boekjaar gemaak en erken is, van 'n debiteur verhaalbaar word.
Sleutelbestuurspersoneel is daardie persone wat die gesag en verantwoordelikheid het vir die be-planning, bestuur en beheer van die departement se aktiwiteite. Senior bestuur sluit die minister en adjunkministers verantwoordelik vir die departement, die direkteur-generaal, die adjunkdirekteurs-generaal, die hoof- finansiële beampte en enige sleuteladviseurs in.
Vergoeding wat aan sleutelbestuurspersonneel en hulle gesinslede waar van toepassing, betaal word, word as deel van die openbaarmakingsaantekeninge by die finansiële jaarstate openbaar gemaak.
Besonderhede van hierdie transaksies kan gesien word in aantekening 7 (Oordragte en subsidies) en Aanhang-sel 1 ('A-G) by die Finansiële Jaarstate.
Besonderhede van hierdie transaksies kan gesien word in aantekening 1 (Jaarlikse Toewysing) by die Finansiële Jaarstate.
Besonderhede van hierdie transaksies per program kan gesien word in aantekening 6 (Finansiële transaksies in bates en laste) by die Finansiële Jaarstate.
Afwyking as 'n % van finale toewysing.
Surplus van R0.512m kan hoofsaaklik toegeskryf word aan 'n onderbesteding aan kapitaal aangesien die kantoorblok by Korporatiewe Dienste wat nog nie klaar is nie. Aansoek vir oorrol na die bedrag van R0.512m is vir die aankoop van meubels en toerusting vir die nuwe kantore.
Surplus van R10.2m kan hoofsaaklik toegeskryf word aan 'n onderbesteding op die voorwaardelike toelae vir droogteverligting weens eise wat aan die einde van die jaar steeds uitstaande is. Aansoek is gedoen vir oorrol.
Daar moet in gedagte gehou word dat die voorwaardelike toewysings ingesluit is in die bedrae van die totale toewysing in Aantekening 1.
Die 2004/05 sluitings balans is aangepas om waarborge wat in daardie jaar afgelos is, uit te sluit.
Geskenke gegee gedurende amptelike oorsese besoeke.
SANLAM: Borgskap vir die 2005-Plaaswerkerkompetisie.
Boer: Vergoeding vir varkverliese.
Oordrag van toerusting en implemente vir die handhawing en ondersteuning van opkomende boere.
Departement van Landbou - Oos-Kaap: Twee Holstein-bulkalwers vir teeldoeleindes.
Jagluiperdplaas: 86 pasgebore kalwers.
Die finansiële state vir die jaar geëindig 31 Maart 2006, soos op bladsy 41 tot 89 uiteengesit, is ingevolge artikel 188 van die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 (Wet no. 108 van 1996), saamgelees met artikel 4 en 20 van die Wet op Openbare Oudit, 2004 (Wet no. 25 van 2004), geouditeer. Die vastebate-beginsaldo's is nie geouditeer nie vanweë die tydsberekening van leiding van die Nasionale Tesourie aan departemente met betrekking tot die behandeling, waardasie en openbaarmaking van vaste bates. Hierdie finansiële state is die verantwoordelikheid van die reken-pligtige beampte. My verantwoordelikheid is om 'n mening oor hierdie finansiële state, op die oudit gebaseer, te gee.
Die oudit is in ooreenstemming met Internasionale Ouditstandaarde, saamgelees met Algemene Kennisgewing 544 van 2006, gepubliseer in Staatskoerant no. 28723 van 10 April 2006 en Algemene Kennisgewing 808 van 2006, gepubliseer in Staatskoerant no. 28954 van 23 Junie 2006, gedoen. Dié standaarde vereis dat ek die oudit beplan en uitvoer om redelike sekerheid te kry dat die finansiële state vry van wesenlike wanvoorstelling is.
ondersoek, op 'n toetsgrondslag, van bewysstukke wat die bedrae en openbaarmakings in die finansiële state ondersteun, assessering van die rekeningkundige beginsels wat gebruik is en beduidende ramings wat deur bestuur gedoen is, en evaluering van die algehele aanbieding van die finansiële state.
Ek glo dat die oudit 'n redelike grondslag vir my mening bied.
Dit is die departement se beleid om finansiële state op te stel volgens die gemodifiseerde kont-antgrondslag van rekeningkunde wat deur die Nasionale Tesourie goedgekeur is, soos beskryf in aantekening 1.1 by die finansiële state.
Na my mening is die finansiële state in alle wesenlike opsigte 'n redelike weerspieëling van die finan-siële stand van die Departement van Landbou op 31 Maart 2006 en die resultate van sy werksaam-hede en kontantvloei vir die jaar wat toe geëindig het, in ooreenstemming met die gemodifiseerde kontantgrondslag van rekeningkunde wat deur die Nasionale Tesourie van Suid-Afrika bepaal is, soos beskryf in aantekening 1.1 by die finansiële state, en op die wyse wat deur die Wet op Openbare Finansiële Bestuur (Wet No. 1 van 1999) vereis word.
Daar was geen verslagdoenende lêer/portefeulje van bewysstukke om die prestasiemetingsresultate waaroor daar in deel 2 van die jaarverslag van die departement verslag gedoen is, te ondersteun nie. Kwantifiseerbare inligting waaroor verslag gedoen is, is nie deur dokumente of berekenings onder-steun nie. Verder, waar bewysstukke vir verifiëringsdoeleindes gesoek is, het die inligting veelvuldige bronne en/of gedetailleerde berekenings of opspoor van inligting in verskillende verslagdoenings-kategorieë ingesluit. Dit was dus nie moontlik om die geldigheid van die inligting te bevestig nie.
Provinsiale infrastruktuurtoekennings n Waarde-vir-geld-oudit wat op provinsiale infrastruktuurtoekennings gefokus het, is gelyktydig en saam met die oudit van die finansiële state vir die jaar wat op 31 Maart 2006 geëindig het, gedoen.
a 'n Begroting bepaal 'n raamwerk vir doeltreffende en effektiewe finansiële bestuur en bevorder deursigtigheid en verantwoordbaarheid. Wesenlike veranderings is egter aan die oorspronklike begroting vir die 2005-06-boekjaar aangebring toe die aangepaste begroting gedurende Septem-ber 2005 opgestel en goedgekeur is. Verder is werklike Betaling nie in ooreenstemming gebring met beplande projekte in die aangepaste begroting nie. Die wesenlike veranderings aan die oor-spronklike begroting en wesenlike afwykings tussen werklike Betaling en die aangepaste begrote Betaling het die effektiwiteit van die begroting as 'n finansiële bestuurswerktuig gekortwiek.
Betaling ter waarde van R7 918 000 is aangegaan aan 60 projekte wat nie in die aangepaste begroting verskyn het nie.
veranderende gemeenskapsdinamika en boerderybehoeftes (vir byvoorbeeld droogteverligting) van die aanvanklike projekidentifisering vir insluiting op die oorspronklike begroting en die werklike implementering daarvan; en projekte (ten bedrae van R9,91 miljoen) wat oorspronklik vir voltooiing in die 2004-05-boekjaar beplan is en oorgedra is vir implementering in die 2005-06-boekjaar en by die aangepaste begroting ingesluit is.
Die hulp wat deur die personeel van die Departement van Landbou tydens die oudit verleen het, word opreg waardeer.
Hierdie bedrae word nie in die finansiële jaarstate herken nie en are bekend gemaak ten einde die bruikbaarheid van die finan-siële jaarstate te verhoog.
Die statistiek en inligting wat in hierdie deel van die jaarverslag gepubliseer word, word vereis in-gevolge Hoofstuk 1, Deel III J.3 van die Staatsdiensregulasies, 2002, en is deur die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie vir alle departemente in die Staatsdiens voorgeskryf.
Die statistiese tabelle verskaf inligting op hoë vlak oor sleutelmenslikehulpbron-kwessies.
die bevoegdhede wat kragtens wetgewing oor die staatsdiens en openbare finansies verleen is, op 'n verantwoordelike manier uitoefen, nasionale transformasieprioriteite wat deur die Kabinet gestel is, byvoorbeeld regstellende aksie, bereik.
Jaarverslae word na die einde van die boekjaar geproduseer. Dit is daarop gemik om die verant-woordbaarheid van departemente teenoor sleutelbelanghebbers te bevorder.
Die tabelle in hierdie verslag word op 'n gereelde grondslag deur die Departement van die Staatsdi-ens en Administrasie (DSA) hersien.
Maak asseblief seker dat alle voorleggings voor of op 31 Augustus ingedien word sodat daar genoeg tyd beskikbaar is om u voorstelle te evalueer en in te sluit.
Verskaf 'n omvattende, effektiewe en professionele interne en eksterne diens aan die kantoor van die LUR as uitvoerende gesag van die Wes-Kaap.
Lewer doeltreffende, professionele en optimale dienste aan elke kliënt.
n Tydsbeperking vir elke navraag hetsy per brief of enige ander antwoord.
Gee strategiese leiding met betrekking tot departemen-tele beleid, prioriteite en oogmerke.
Strategiese sessies is die afgelope jaar gehou en die strategiese plan word jaarliks hersien.
Geskeduleerde en ad hoc-bestuurs-vergade-rings en beplanning-sessies word gehou om ondergeskiktes te bemagtig.
Netwerking en die daars-tel van bande met verskil-lende belanghebbers wynmakers en 5 kaasmakers uit die bedryf is die afgelope jaar opgelei as gevolg van ons samewerk-ings-ooreenkoms met Boergondië, Frankryk.
Die ooreenkoms met Nuffic met betrekking tot opleiding is vanjaar begin en sal voortduur.
Verseker die verskaffing van 'n professionele, betroubare en onpartydige landbou-diens op alle terreine van lewering.
Die Landbou- en Sake-sektor-strategie as deel van die PGOS is gefinal-iseer en gedurende die afgelope jaar geloods.
Georganiseerde besig-heid en ander belang-hebbers is geraadpleeg met betrekking tot die Landbou-sektorplan.
Verskaf Menslikehulp-bronbestuur-sonder-steuningsdienste aan personeel.
Vordering met EB numeriese mikpunte bereik. Terugvoer aan personeel oor EB-vor-dering gemaak.
Arbeidsverhoudinge. Personeelopleiding gedoen.
griewe (7 intern opgelos, 3 ekstern opgelos).
Daaglikse kantoor-ondersteunings-dienste verskaf. Akkommo-dasie gekry vir verskeie nuwe diens-punte.
Lig in, motiveer en betrek personeel en belangheb-bers om 'n groter begrip van die Departement se bydrae tot landbou te verkry.
Bevorder 'n positiewe beeld van die Departe-ment.
Bevorder die dienste van die Departement by alle kliëntgroeperings.
besoeke deur buite-landse afvaardigings.
Verspreiding van kwar-taallikse tydskrif aan 5 000 lesers.
Verspreiding van maandelikse interne nuusbriewe, memo's, opgegradeerde intranet, ens. om personeel in te lig.
Ongeveer 80 radio-uit-sendings op RSG (Radio Sonder Grense) en 12 op Radio Namakwaland.
Oop dae vir ±1300 leerders.
Geen kwalifikasie op oudit.
Meer as 85% van transaksies is binne maatstaf.
Probleemoplossing word gedoen soos dit plaasvind.
Eenheid is nog in kinderskoene.
Bestuur en beheer op peil.
Departementele plan voltooi.
Gedoen volgens voor-skrif, maandeliks en kwartaalliks.
Word deurlopend gedoen.
Vergaderings, besoeke, skriftelike en elektroniese kommunikasie met NRO's, landboubedryfgroepe en media met betrekking tot samewerking / borgskap / blootstelling, ens.
Finansiële bestuursdienste beskikbaar, d.w.s. finansies, verkryging, begroting, interne beheer en vervoerpoeldienste. Dokumentasie beskikbaar op webwerf.
MH-diens beskikbaar: Persoonlik, skriftelik, elektronies, MH-web-bladsy, MH-personeel toegewys per program.
Ondersteuning en hulp met MH-aangeleenthede. Per-soneelinsette oor beleidsontwikkeling.
Finansies-opdragte, toepaslike dokumentasie en opleidingsessies.
Deurlopende regstreekse en onregstreekse kommunikasie wat ver-skeie kommunikasiemetodes persvrystellings, aanbiedings, tentoon-stellings, publikasies, promosiemateriaal, gedrukte en elektroniese media, webwerf, ens.
Vergadering met ander toepaslike rolspelers, bv. RWPF
Klagtes geniet onmiddellik aandag.
Ooreenkomstig nasion-ale en internasionale ingenieur- en bewaring-standaarde en -wet-gewing projekte voltooi ooreenkomstig na-sionale en interna-sionale ingenieur- en bewaringstandaarde en -wetgewing.
Ruil inligting uit. Bepaal kliënt se behoeftes.
Deelname aan soveel moontlik beskikbare geleenthede om tot strategie-ontwikkeling en vorming by te dra.
Beskikbaarheid van personeel aan al ons klante in die provinsie. Die meeste beamptes ook na ure per selfoon beskikbaar.
Publikasies / Artikels publikasies.
Strategiese plan vir die nuwe subpro-gram: Plaas-werker-ontwikkeling is deur Kabinet goedgekeur.
Alle GHLO-projekte geïmplementeer deur 'n projekbestuurspanbena-dering met Grondsake. Navrae so gou moontlik beantwoord, maar dit kan 'n week neem om te reageer.
Gemeenskappe nader OOB-personeel vir ondersteuning, of 'n pro-jekaansoekvorm word ingedien. Meer besoeke aan gemeenskappe om projekte te ondersteun.
Toegang tot befondsing vir projekte n Aansoekvorm en 'n sakeplan is vir befondsing voorgelê. 168 pro-jekte is befonds.
Vergaderings op kantoor het aansienlik toegeneem, maar keertyd is steeds een maand (300 vergaderings).
Vergaderings in gemeenskappe het toegeneem, maar die tydsbeperk-ing maak hierdie tipe interaksie moeilik om te bestuur (150 vergade-rings).
Hetsy regstreeks of via die rooinommerstelsel. Sien 1.
Die rooinommerstelsel neem minstens twee weke om af te handel, en 155 rooi nommers is beantwoord, wat op 68-persoondae neerkom.
Verbruikers Verbruikersverenigings Voorheen benadeelde gemeenskappe.
Alle kommersiële boere minstens een keer per jaar besoek, groepbe-soeke aan hulpbron-arm boere, insluitende individuele besoeke en siektebeheeradvies.
Slagplase en voedselver-werkings-ondernemings minstens 6 keer per jaar besoek. Verskeie skoolprojekte. Oorleg-pleging met georgani-seerde belangegroepe soos varkprodusente en volbloedtelers.
Bywoning volgens jaar-likse rooster van verga-derings.
Gelyke toegang en beskikbaarheid van personeel in die WK Provinsie. Die meeste beamptes na ure ook per selfoon beskikbaar.
Oordrag van inligting en standaarde.
Uitbreidingsdienste en opleiding van plaasarbeiders.
Persoonlike kontak en advies om voedselveiligheidstandaarde te verbeter.
Besoek skole - inligting oor voedselveiligheid en voedselsekuriteit skole in 2005 besoek.
Vier kwartaal- en een jaarverslag opgestel, beskikbaar aan NDL en ander direktorate in die Departement, LUR en ander provinsies.
Meer as 50 praatjies in 2005/06 saamgestel.
Verskeie radiostasies tydens uitbreek van Klassieke Varkkoors.
Algemene inligtingsbriewe en persvrystellings gedurende siektebe-heeroptredes. Briewe in reaksie op skriftelike navrae.
Jaar- en kwartaalverslae en beleidsdokumente beskikbaar op depar-tementele webwerf.
Vier wetenskaplike publikasies en een aanbieding.
Beamptes woon soveel landboukundige en verwante vergaderings moontlik by. Nasionale siektebeheerwerkwinkels bygewoon.
Vier kwartaal- en een jaarverslag opgestel, beskikbaar aan NDL en ander direktorate in die departement.
Alle klagtes beantwoord deur personeel op laboratoriumbes-tuursvlak.
Twee klagtes ontvang en hanteer.
Forums bestaan waar belanghebbers van die drie vernaamste ondernemings, nl.
Opgradering van webwerf inligtingspakkette per instituut saam-gestel.
Alle navorsingsakti-witeite is ondersteun om te verseker dat navorsingsdoelwitte bereik word.
Personeel het kwartaallikse ver-gaderings met kliëntgroepe uit die kleingraan-, oliesade-, melk- en wolbedryf bygewoon waar navorsing- en ontwikkelingspri-oriteite gestel en vordering met lopende projekte gemonitor is.
Personeel het verskeie boerd-ery-studiegroepvergaderings bygewoon wat gemik was op groepoplossing van ekonomiese / produksieprobleme in distriks-munisipaliteite se gebiede.
Alle telefoon- en e-posnavrae het onmiddellik aandag geniet.
Bygewoon en bygedra tot agenda deur verskaffing van inligting soos versoek, lesings, groepbesprekings, ens.
Tegniese en ekonomiese inligting met betrekking tot landboukwessies in die Provinsie is wyd gepubliseer deur middel van wetenskaplike en semi-wetenskaplike publikasies.
Bygewoon en bygedra tot agenda deur verskaffing van inligting soos versoek, lesings, groepbesprekings, ens.
Elf verwysings-plaasbestuur-studiegroepe gestig onder kleinskaalse opkomende boere.
begrotings vir nuwe ondernemings ontwikkel.
begrotings vir ondernemings by-gewerk vir gebruik in rota-sie-stelsels.
Die ontwikkeling van nuwe gerekenariseerde model vir onderne-mings-begrotings voltooi.
Relevante internasionale beste praktyk projekte oor kwessies in hulpbron-ekonomieë voltooi.
internasionaal-beoordeelde referate voltooi nasionaal-beoor-deel-de doku-ment voltooi.
provinsiale gebruikeropnames voltooi populêre verslae voltooi.
Bereiking van ooreenkoms oor 8 strategiese kernpunte van belang gaan verder ontwikkel word.
Bereiking van ooreenkoms oor 84 aksies om die 8 strategiese kern-punte te implementeer.
Personeel het gereeld vergaderings met kliëntgroepe bygewoon. Navors-ing- en ontwikkelings-prioriteite ontwikkel.
Aktiewe deelname aan provinsiale en nasionale raadplegende forums.
Verskeie vergaderings met kliënte gehou en bygewoon.
Alle telefoon- en e-posnavrae het onmiddellik aandag geniet.
Populêre verslae, artikels in die pers en lesings op boeredae en byeenkomste populêre verslae, artikels en aanbiedings.
As deel van die ontwikkeling van 'n Landboustrategie is 'n platform geskep waar arbeid, besigheid en burgerlike samelewing hulle griewe kan lug. Werklike lug van griewe is aangemoedig.
Deur 'n algemene vergadering en verskeie lood-skomiteevergaderings kon belanghebbers hulle griewe lug.
Kliënte kon die telefoon, e-pos, faks of die webwerf gebruik.
Hoewel verskeie "rooi nommers" via die kantoor van die Minister ontvang is, is geen werklike diensleweringsk-lagtes ontvang nie.
Twee vergaderings gedurende die afgelope jaar gehou.
Ouers van voltydse stu-dente.
Twee streekvergaderings gedurende die afgelope jaar gehou.
Gereelde vergaderings is met verskillende groepe hulpbronarm- en opkomende boere gehou.
Die verskil in personeelkoste volgens program (Tabel 2.1) en personeelkoste volgens salarisband (Tabel 2.2), wat R337 000 beloop, kan aan opgehoopte verskille tussen die Basiese Rekeningkundige Stelsel (BRS) en die PERSAL-stelsel (Personnel Salary System) toegeskryf word. Neem asseblief ken-nis dat die (BRS) syfers in Tabel 2.1 deur die Provinsiale Auditeur gekontroleer is en in die Finansiële State in deel drie van hierdie dokument weerspieël word. Laasgenoemde word as die korrekte bedrag beskou.
Totaal van die vakante befondsde poste is in verskillende stadiums van die werwingsproses.
Die inligting in elke geval weerspieël die situasie soos op 31 Maart 2006. Vir 'n aanduiding van ver-anderings in personeelvoorsieningspatrone gedurende die oorsigjaar, verwys asseblief na afdeling 5 van hierdie verslag.
Die Staatsdiensregulasies, 1999, het posevaluering ingestel as 'n middel om te verseker dat werk van gelyke waarde gelyke vergoeding ontvang. 'n Uitvoerende owerheid kan binne 'n nasionaal vas-gestelde raamwerk enige pos in sy organisasie evalueer of herevalueer. Ingevolge die Regulasies moet alle vakatures op salarisvlak 9 en hoër geëvalueer word voordat dit gevul word. Dit is aange-vul deur 'n besluit van die Minister vir die Staatsdiens en Administrasie dat alle SBD-poste voor 31 Desember 2002 geëvalueer moet word.
Die volgende tabel (Tabel 4.1) gee 'n samevatting van die aantal poste wat gedurende die oorsigjaar geëvalueer is. Die tabel bevat ook statistiek van die aantal poste wat opgradeer of afgradeer is.
TABEL 4.3 Werknemers wie se salarisvlak die graad oorskry wat deur posevaluering vasgestel is, 1 April 2005 tot 31 Maart 2006 ingevolge SDR 1.V.C.
TABEL 4.4 Profiel van werknemers wie se salarisvlak die graad oorskry wat deur posevaluering vasgestel is, 1 April 2005 tot 31 Maart 2006 ingevolge SDR 1.V.C.
Een van die beamptes wat op 1 November 2005 tot die pos van Hoofdirekteur bevorder is, het op 31 Januarie 2006 bedank. Slegs permanente werkers word in aanmerking geneem.
Het die departement 'n lid van die SBD aangewys om die bepalings wat in Deel VI E van Hoofstuk 1 van die Staats-diensregulasies, 2001, vervat is, te implementeer Indien wel, verstrek sy/haar naam en pos?
Het die departement 'n toegewyde eenheid of is spesifieke personeellede aangewys om die gesondheid en welsyn van werknemers te bevorder Indien wel, dui die aantal werknemers aan wat met hierdie taak gemoeid is en die jaarlikse begroting wat vir hierdie doel beskikbaar is?
Die Departement het 'n toegewyde eenheid wat uit vyf beamptes met 'n begroting van R1.6 miljoen bestaan.
MIV, WBP, BGV, spesiale programme (gender, ongeskiktheid en jeug) vir alle werknemers van die departement.
Het die departement 'n Werknemerbystands- of Gesond-heidsbevorderingsprogram vir sy werknemers ingestel Indien wel, dui die sleutelelemente/dienste van hierdie program aan?
Beide 'n interne en eksterne WBP-diens is by die departement beskikbaar. Die sleutelele-mente van die program is beoordeling, ver-wysing, bemarking, ondersteuning, berading en lewensvaardighede (waar nodig).
Die fokus was die afgelope jaar op 'n Geïntegreerde Gesondheidsbenadering of Lewenstylbestuur, bv. keuringsdienste (oog, bloeddruk, cholesterol, diabetes, bors- en prostaatkanker, vrywillige berading en toets-ing, TB-voorkomingsprogramme).
Het die departement 'n komitee/komitees aangestel soos in Deel VI E.5 (e) van Hoofstuk 1 van die Staatsdiensregu-lasies, 2001, beoog Indien wel, verstrek die name van die lede van die komitee en die belanghebber(s) wat hulle verteenwoordig?
Me. D. Braaf
Me. G. Moses
Het die departement sy indiensnemingsbeleid en -praktyke hersien om seker te maak dat daar nie onbillik teen werk-nemers op grond van hulle MIV-status gediskrimineer word nie Indien wel, noem die indiensnemingsbeleid/praktyk wat aldus hersien is?
Die werwing- en keuringsbeleid is hersien.
Het die departement maatreëls ingestel om MIV-positiewe werknemers of diegene wat as MIV-positief waargeneem word, teen diskriminasie te beskerm Indien wel, noem die sleutelelemente van hierdie maatreëls?
Vrywillige toetsing en berading is twee keer per jaar gedoen en diegene wat positief ge-toets is, het nie hulle status openlik verklaar nie.
Maatreëls om diskriminasie te voorkom is ingesluit in die Werknemerbillikheidsplan en alle WBP-praktisyns is ondertekenaars van die "Vertroulikheidskode" van praktyk.
Moedig die departement sy werknemers aan om vrywillige berading en toetsing te ondergaan Indien wel, noem die resultate wat bereik is?
Intern: Vrywillige berading en toetsings-veldtogte is vanjaar minstens twee keer in die departement gedoen. 104 beamptes is getoets, 12 positief.
Ekstern: VBT is by 73 plase aan die Weskus gedoen en positiewe kliënte is na die Dept van Gesondheid vir verdere opvolgwerk verwys.
n Kliënttevredenheidsopname is gedoen wat die eksterne WBP-diens geëvalueer het. Die resultaat van die opname was 'n positiewe reaksie op die diens wat verskaf word.
Twee geskille het gedurende konsiliasie 'n dooiepunt bereik. Geen verwysing vir arbitrasie volgens die Raad.
Totaal: 852 beamptes: 762 permanent in permanente poste; 90 beamptes wat onderskeidelik in kontrakposte is, of botallig is.
<fn>Women and Parliament Afrikaans.txt</fn>
Meer as die helfte van die Suid-Afrikaanse bevolking is vroue en daarom moet vrouestemme ingesluit word by besluitneming en wetgewing. Die insluiting van vroue in besluitnemingsprosesse is 'n fundamentele mensereg. Vroue moet deelneem aan wetgewing want die implementering van wette en regeringsbeleidsrigtings het 'n uitwerking op hul daaglikse lewe. Wat nog belangriker is, is dat navorsing bewys het dat wanneer vroue deelneem aan besluitnemingsprosesse, dit tot 'n verhoogde fokus lei en die toewysing van hulpbronne almal se lewensgehalte verbeter.1 'n Toename in vroue se deelname aan wetgewing kan ook tot 'n verbetering lei in die toegang tot basiese dienste soos behuising, onderwys en welsynsdienste.
Die Suid-Afrikaanse Grondwet sê dat daar openbare toegang tot en betrokkenheid by die Parlement en sy prosesse moet wees. Dit kan op verskeie maniere geskied.
Vroue kan deelneem aan wetgewing deur te stem vir die politieke party wat hulle dink hul belange die beste in die Parlement sal verteenwoordig. Hulle kan ook betrokke raak deur vir hul gekose party te organiseer en te werk, en deur hulle verkiesbaar te stel vir die party se strukture. Vroue het op hierdie manier die hoogste posisies beklee.
Die publiek het 'n reg om komiteevergaderings by te woon en om deel te neem aan Openbare Verhore.
Provinsies besluit om Openbare Verhore te hou of om vir voorleggings te vra. Die publiek kan die Portefeulje of Gekose Komitee inlig oor hul menings of oor 'n saak wat hulle bespreek.
Parlementslid kontak om hul mening te lug oor wetgewing.
Die Suid-Afrikaanse Grondwet bied 'n raamwerk vir die bevordering van geslagsgelykheid, en daardeur ook vir die deelname van vroue aan wetgewing. Die Grondwet bevat verskeie bepalings wat geslagsgelykheid bevorder. Die Handves van Menseregte waarborg gelyke behandeling van alle Suid-Afrikaners. Dit verbied onregverdige diskriminasie op grond van ras, geslagtelikheid of geslag. Die Handves van Menseregte lê klem daarop dat stappe gedoen moet word om gelykheid op alle vlakke van die samelewing te bereik.
Die Grondwet maak voorsiening vir instellings wat demokrasie, asook die deelname van vroue, ondersteun. Dit sluit, onder andere, die Kommissie op Geslagsgelykheid en die Suid-Afrikaanse Menseregte Kommissie in.
Benewens bepalings in die Grondwet, het Suid-Afrika homself verbind tot geslagsgelykheid deur sy ratifisering van internasionale konvensies soos die Konvensie oor die Uitwissing van Diskriminasie Teen Vroue (CEDAW) en die Aksieplatform, wat gestig is by die Beijing Vroueberaad. Suid-Afrika neem deel aan etlike Afrika aksieprogramme vir die bevordering van vroue, bv. die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) protokol oor geslag en ontwikkeling.
Die eerste en belangrikste punt waar vroue by wetgewing betrokke kan raak, is verkiesings. Deur in verkiesings te stem, bepaal burgers die samestelling van sowel die Nasionale Vergadering as die Nasionale Raad van Provinsies. By nasionale verkiesings het alle burgers bo 18 die reg om vir die party van hul keuse te stem. Vroue is 'n aansienlike persentasie van die kieserskorps, en hulle kan hul stemreg gebruik om die samestelling van die Parlement te bepaal. Hulle kan ook bepaal watter prioriteit dié instelling aan vrouebelange toeken.
Die Gekose Komitee oor Vroue, die Jeug, Kinders en Mense met Gestremdhede n Nuwe Ministerie vir Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede is ook in die lewe geroep om die regering se werksaamhede t.o.v. van die ontwikkeling en beskerming van kwesbare persone in ons samelewing te konsolideer.
Hoewel vroue die meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking uitmaak, speel hulle nog steeds 'n ondergeskikte rol in besluitneming. Daar is talle uitdagings wat verhinder dat vroue 'n volwaardige en betekenisvolle rol speel, en die vernaamste hiervan is armoede. Armoede is vir baie vroue in Suid-Afrika 'n struikelblok, veral op die platteland.
Toegang tot basiese dienste soos onderwys, water en welsynsdienste word deur ongelykhede van ras, klas en geslag geraak. Vroue moet beter toegang verkry tot hierdie basiese geriewe voordat hulle volwaardig kan bydra tot wetgewing. Arm vroue het onvoldoende toegang tot die instellings wat wette instel.
Die meeste vroue is nog nie ekonomies bemagtig nie. Tradisioneel is vroue die behoeftigste deel van die Suid-Afrikaanse bevolking en is hulle die meeste blootgestel aan werkloosheid of onvoldoende indiensneming. Verder raak MIV/Vigs 'n veel groter persentasie vroue as mans, veral in die ouderdomsgroep wat kan swanger word.
Geweld teen vroue bly een van die grootste uitdagings in Suid-Afrika.
Die toenemende vestiging van demokrasie in Suid-Afrika het vroue se toegang tot politieke mag en besluitneming verbeter. Suid-Afrika het ook wetgewing aanvaar wat uitdruklik op geslagsgelykheid gemik is.
Die uitdaging is om dit vir vroue moontlik te maak om hierdie regte te benut.
Die verteenwoordiging van vroue in die Nasionale Vergadering het met 45% toegeneem. Suid-Afrika is derde ter wêreld wat die verteenwoordiging van vroue in die Parlement betref.
Mans kan 'n belangrike rol in die bereiking van geslagsgelykheid in die Suid-Afrikaanse gemeenskap speel. Meer mans neem standpunt in teen geweld teenoor vroue en kinders. Mans moet invloed uitoefen op ander mans sodat hulle hul gesindheid verander en vroue respekteer. Mans en vroue het 'n gelyke en belangrike rol in die omvorming van geslagsverhoudinge in die gemeenskap. Geen gemeenskap kan werklik bevry wees tensy vroue en mans nie gelyk en vry is nie, en dit vereis gedeelde verantwoordelikheid.
Hierdie pamflet is in alle amptelike Suid-Afrikaanse tale beskikbaar.
<fn>Wykskomitees.txt</fn>
Die Stad Tshwane doen 'n beroep op alle inwoners, organisasies en belanghebbendes om saam met ons 'n grondslag vir 'n beter lewe te lê.
Die Wykskomiteestelsel kan verseker dat gemeenskappe self die spil sal wees waarom ontwikkelingsbeplanning en munisipale regeringsake sal draai, terwyl ons tesame daadwerklik optree om armoede hok te slaan, 'n kompakte en geïntegreerde stad te bou en werk te maak om MIV/Vigs in Tshwane te bestry.
Kom ons verseker 'n munisipaliteit waar die inwoners eienaarskap van munisipale sake aanvaar, hul vryheid om ondernemend te wees beskerm en hul vele talente ontwikkel.
Die wêreldwye betrokkenheid van burgerlike gemeenskappe in regeringsake is besig om in so 'n mate op die voorgrond te tree dat amptelike regulasies wat dié betrokkenheid voorskryf, mettertyd algemene praktyk in talle regerings geword het, insluitend ons eie. Dit plaas 'n geweldige verantwoordelikheid op plaaslike regerings om te verseker dat gemeenskappe betrek word in die ontwikkeling en implementering van alle planne en dat dit op so 'n wyse geskied dat dit nie net kosmeties is nie, maar gebaseer word op die veronderstelling dat die bevolking self weet wat vir hulle die beste is.
In sy openingsrede by die Nasionale Vergadering in Februarie 2006 het president Thabo Mbeki weer eens die belang van wykskomitees in plaaslike regering beklemtoon. Die wykskomiteestelsel sal verseker dat demokrasie tussen die regering en die bevolking op 'n breë basis verstewig.
In die voorwoord van die Handboek vir Wykskomitees wat landwyd versprei word sê minister Sydney Mufamadi van die Departement Provinsiale en Plaaslike Regering dat wykskomitees op die snykant geplaas word in die konsepsionalisering van plaaslike regering.
In reaksie op die President se oproep versoek die Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit alle inwoners om deur hul wykskomitees by die rekonstruksie en ontwikkeling van hul gemeenskappe betrokke te raak; en ook daardeur te verseker dat munisipale dienslewering nie agteruitgaan nie.
Kantoor van die Speaker om deelname van die gemeenskap aan plaaslike regering te vergemaklik.
Wykskomiteestelsel as die enjinkamer van demokrasie op plaaslike regeringsvlak!
Skakel u Wyksraadslid vir inligtingKyk asb p.
n gebiedswye forum wat al die wykskomitees in 'n gebied byeen bring; en n stadswye forum wat verseker dat belanghebbendes wat nie wyksgebaseer is nie, betrek word by aangeleenthede rakende plaaslike regering.
Om alle inwoners en belanghebbendes aan te moedig om by die stad se regering betrokke te raak.
Om 'n beter verstandhouding, interaksie en begrip tussen Tswhane se mense en hul Munisipaliteit te bevorder.
Om 'n middel tot ontwikkeling te wees.
Om plaaslike verordeninge in vennootskap met al die gemeenskappe te hersien ten einde inisiatiewe in te stel wat tot ontwikkeling lei.
Om gemeenskappe te bemagtig om by te dra tot 'n Munisipaliteit wat beter funksioneer.
Die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 1998 (Wet 117 van 1998), en die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels, 2000 (Wet 32 van 2000), verskaf die basis vir munisipaliteite en die mense in hul sorg om vennote te word in die beplanningsproses.
Die Tshwane-raad het besluit om wykskomitees in te stel as 'n meganisme vir deelnemende regering.
Hanteer alle aangeleenthede wat die gemeenskap raak en bevoordeel.
Tree in die belang van die gemeenskap op.
Maak aanbevelings aan die Raad oor enige saak wat die wyke raak.
Verseker die gemeenskap se deelname aan die - GOP- proses; die Munisipaliteit se begrotingsproses; besluite oor die voorsiening van munisipale dienste; en besluite oor plaaslike verordeninge.
Elke wykskomitee bestaan uit hoogstens tien verkose lede uit die verskillende belangesektore van die wyk.
Die wyksraadslid is die voorsitter van die wykskomitee.
Die wykskomitee se ampstermyn is twee jaar.
Lede van die wykskomitee kan 'n maksimum van slegs twee termyne dien.
Elke wykskomitee besluit oor die soorte subkomitees en portefeuljes wat in die wyk nodig is.
Spesifieke subkomitees/portefeuljes word aan wykskomiteelede toegewys as hul verantwoordelikheid.
Alle belanghebbendes in die wyk word aangemoedig om deel te neem aan subkomitees wat betrekking het op hul belangstellings en op hul daaglikse funksionering as 'n sektor.
<fn>Youth and Parliament Afrikaans.txt</fn>
Die Parlement het komitees soos die Portefeuljekomitee oor Vroue, die Jeug, Kinders en Mense met Gestremdhede en die Gekose Komitee oor Vroue, Kinders en Mense met Gestremdhede wat hulle vir jeugkwessies beywer. Dié komitees is verantwoordelik vir toesighouding oor jeugkwessies, en moet wetgewing hanteer wat jongmense raak.
Die Parlement het in sy oorkoepelende taak om wette te maak baie wette aangeneem soos die Wet op Breedgebaseerde Swart Ekonomiese Bemagtiging, 2003, die Wet op Vaardigheidsontwikkeling, 1998, en die Wet op Gelyke Indiensneming.
In sy toesighoudingsrol hou die Parlement toesig oor die inwerkingstelling van bepaalde wetgewing, met inbegrip van dít wat op die land se jeug van toepassing is.
Ten einde die Parlement meer toeganklik te maak, is daar 'n program bekend as "Member's Interface", waartydens jongmense met 'n individuele Parlementslid kan skakel oor kwessies wat vir hulle belangrik is. Hulle kan ook hul stem laat hoor deur mondelinge of geskrewe voorleggings te doen.
Die jeug is ook deel van die publiek wat komiteevergaderings kan bywoon, waar die meeste van die Parlement se werk plaasvind, en hulle kan sittings bywoon om waar te neem en hulself te verryk en te bemagtig.
Die Parlement het verskeie inisiatiewe wat op verskillende sektore gerig is, byvoorbeeld die Jeugparlement (wat gedurende die Jeugmaand aangebied word), waartydens kwessies wat vir die jeug ter sake is, bespreek word. Deelname word tot jongmense beperk en die verrigtinge word aan hulle gewy.
Die Grondwet verplig die Parlement om die publiek by sy bedrywighede en prosesse te betrek, daarom word die jeug, as deel van die samelewing, dikwels uitgenooi om deel te neem aan die Parlementêre inisiatiewe, soos openbare verhore, die staatsrede en ander programme gemik op uitreiking en openbare deelname.
<fn>aanbod.txt</fn>
Die Bronnegids by die studie van die Afrikaanse letterkunde en taal is NALN se publikasiereeks met die langste ononderbroke tradisie. Dit is n projek en diens waarop die Museum besonder trots is, omdat dit n onontbeerlike navorsingshulp vir talle gebruikers is: akademici, studente, onderwysers, leerlinge, leeskringe e.d.m?
Die 1996-uitgawe het verskyn op die vooraand van NALN se 25ste bestaansjaar en vorm die sluitsteen vir n halfeeu se Bronnegids-diens, omdat die huidige publikasiereeks n voortsetting is van die Bronnegids by die Studie van die Afrikaanse Taal en Letterkunde (wat deur die grondlegger van NALN, prof. P.J. Nienaber, begin is) en waarvan Deel I in 1947 verskyn het?
Alhoewel dit nie langer ekonomies moontlik is om die Bronnegids in boekvorm uit te gee nie, gaan die indekseringsdiens steeds voort en is die inligting beskikbaar op een van NALN se elektroniese databasisse. Die afdeling van die Bronnegids wat die meeste deur navorsers gebruik word, nl die Indeks op Boekbesprekings, word as spesiale vergunning tot 31 Desember 1998, gratis aan navorsers op NALN se Tuisblad beskikbaar gestel.
Intussen is die afgelope aantal jare se Bronnegidse tot en met hierdie bundel se inhoud, reeds ook op CD-ROM en die Internet beskikbaar as deel van die versamelde databasisse op NISC SA (National Inquiry Services Centre Pty Ltd) se South African Studies. NALN ondersoek tans ook die wenslikheid en moontlikhede om hierdie inligting, tesame met ander van sy talle databasisse, self elektronies beskikbaar te stel. Kostefaktore, en terugvoer van die gebruikerspubliek, sal bepaal of dit vir n oorgangstydperk steeds ook in boekvorm volgehou sal word. Kommentaar in hierdie verband word verwelkom?
Daar word vertrou dat die Indeks op Boekbesprekings vir 1997, soos NALN se ander databasisse, n toenemend wyer gebruikerspubliek sal bereik - ook internasionaal. Wat gedokumenteerde inligting oor die inklusiewe Afrikaanse letterkunde betref, kan die Museum op grond van sy versamelings wat ruim meer as n halfmiljoen items beloop, n gespesialiseerde diens lewer wat nêrens gedupliseer word nie. Daar word verder deurlopend gewerk aan die ontwikkeling van bykomende databasisse en aan tegnieke vir behoeftegerigte diepte-ontsluiting?
Die Museum se oogmerk is dat navorsers en belangstellendes te alle tye geredelike toegang tot hierdie ryk skat aan inligting oor die Afrikaanse taal en letterkunde sal hê. Daarom behoort elke biblioteek en mediasentrum n reeks van hierdie navorsingsgidse op hulle rak te hê of elektronies toeganklik te kan stel?
boeke, kortverhale, gedigte, ens.
Ligte leesstof uit die pen van drie vroue.
Postkolonialisme en die Afrikaanse letterkunde: 'n verkenning van die rol van enkele gemarginaliseerde disKoerse.
Tema boeiend, maar verhale te uitgesponne. Venter, L.S.
Biografie van Pieter van der Smit. Van der Smit, G.D.
Dorpse literatuur streef verby die plaaslike. Van Coller, H.P.
Skitterende debuut uit Pieter Wagener se pen. Venter, L.S.
Braam en die engel terug met meer.
Distrik Ses verhaal is fris bydrae tot jeugliteratuur.
Doeltreffende geesteswetenskaplike navorsing. Lötter, H.P.P.
Bloemlesing boeiende verhale oor die vrou. Venter, L.S.
Aktuele tienersake gevoelvol hanteer.
Groot eend in 'n klein dammetjie: Aspekte van die parodie en postmodernisme in Charles F. Fourie se drama 'Die eend' . Van der Westhuizen, P.C.
Vinkel en koljander [brief].
Die gebruik van Beeldspraak in "Gesprek met 'n oogarts" deur Petra Müller. Prins, M.J.
Sprokie wat jy net nie kan glo nie. Wasserman, Herman - Die Burger, 83, 11 Jul 1997: Joernaal p.
Lekker stories wat om die kampvuur hoort.
Geskiedenis in resente genealogiese romans. Burger, Willie - Afrikaanse Letterkunde-vereniging. Bundel van referate: 18 - 29 Sep 1996, p.
Verkleurmannetjiegenre: Mutasies in metafiksionele tekste van Cervantes en Brink.
Jesebel: Lig, vermaaklik, romanties.
Storie oor resiesperd sal flenters gelees word.
KAPERJOL : AFRIKAANS VIR VANDAG. GRAAD 10/STANDERD 8 [Ja, dis Kaperjol].
Dit sKeur die hart.
Kikoejoe': meer as nostalgiese terugblik op sestigerjare.
Koors produk van ryp gees wat verborge dieptes peil. Van Coller, H.P.
Aspekte van die verhouding tussen ouer en kind in Die kreef raak gewoond daaraan (André P Brink). Prins, M.J.
Gewilde drama weer te sien. - Die Volksblad, 15 Aug 1997: Joernaal p.
Só roei ons taal sommer self uit [brief].
Lae Lande het 'n verweer teen kultuur-imperialisme.
Venter is 'n man van vele talente. - Beeld, 2 Sep 1997: Kalender p.
Dié vrolike, satiriese 'joolblad' in vorm van joernalistieke kitsch 'n lekker en welkome verskynsel - en teken van die tye!.
Soms strek die leser se verbeelding vanself verder.
Met die aksent op die persoonlike belewing en problematiek. Grové, A.P.
Lesers se kommentaar op voorgestelde chemieterme. De Villiers, W.van Z.
Verhaal lees jy eers en haal dan later in.
Met die aksent op die persoonlike belewing en problematiek. Grové, A.P.
Paljas' spreek van hope rolprenttalent op eie bodem.
Postmodernisme-boek moet jy lees en herlees. Venter, L.S.
Boekbesprekings: Guitige fabels veranker in die Suid-Afrikaanse werklikheid.
Bundel oor Paternoster.
Geskiedenis in resente genealogiese romans. Burger, Willie - Afrikaanse Letterkunde-vereniging. Bundel van referate: 18 - 29 Sep 1996, p.
Gawe versameling volksversies om te geniet. Grové, A.P.
Saam met die man van Wesselsvlei ry jy jou laaste ry [van alle kante].
Arts se pa wil boek van Maartens keer.
Gewilde skrywer met hof gedreig.
Hofuitspraak byna woordeliks herhaal.
Geskiedenis in resente genealogiese romans. Burger, Willie - Afrikaanse Letterkunde-vereniging.
Ligte leesstof uit die pen van drie vroue.
Pret lê in sondes.
Klug probeer satiries wees.
Met die aksent op die persoonlike belewing en problematiek. Grové, A.P.
Grillighede word gesogte kos met resepte uit verre verlede.
Begrip van Afrikaans toon groot gebreke.
Met die aksent op die persoonlike belewing en problematiek. Grové, A.P.
Met die aksent op die persoonlike belewing en problematiek. Grové, A.P.
Kookboek is aanwins vir elke kok.
Op soek na die storie.
Postkolonialisme en die Afrikaanse letterkunde: 'n verkenning van die rol van enkele gemarginaliseerde disKoerse.
Die gebruik en misbruik van Christelike simbole in gay-literatuur met spesifieke verwysing na Johann de Lange.
Ligte leesstof uit die pen van drie vroue.
Derde in reeks rillers is pret vir jonger lesers.
Christelike uitgewersmaatskappy 'n leier in die Christelike boekemark.
Breek weg na verre plekke met nuwe wildernisboek. - Die Burger, 82, 13 Mei 1997: Buiteburger p.
Tiende deel van WAT getuig van deeglike navorsing.
<fn>aansoek_straatnaamverandering.txt</fn>
Vul A of B of C in.
Beampte wat die aansoek ontvang het:...
Beampte se handtekening:...
Kantoor waar die aansoek ingedien is:...
<fn>afrikaans (1).txt</fn>
Nasionale ordes is die hoogste toekennings waarmee 'n land, via sy president, sy eie burgers en uitnemende buitelandse burgers vereer. Die president, in sy hoedanigheid as bron (houer, wieg, oorsprong) van eer in die land, ken hierdie ordes en dekorasies toe. Hy word deur die direkteur-generaal van Die Presidensie, wat kanselier van nasionale ordes en van 'n adviesraad op nasionale ordes is, in die nakoming van hierdie verantwoordelikheid bygestaan.
Die geboorte van 'n nuwe nierassige en nieseksistiese demokrasie in Suid-Afrika het 'n kritiese hersiening van die stelsel van nasionale ordes nodig gemaak. Die vorige stelsel het uit een dekorasie en vier ordes bestaan, met 'n simboliese estetika wat verteenwoordigend van die verlede was..
In 'n poging om van die verlede weg te beweeg, het die nuut gestigte Presidentsadviesraad op Nasionale Ordes in Mei 1998 die taak en verantwoordelikheid gekry om die stelsel van nasionale ordes en toekennings te hersien. Ten einde hierdie taak uit te voer, is 'n tegniese komitee in die lewe geroep. Hierdie komitee het 'n uitvoerige en inklusiewe navorsingsproses aan die gang gesit, met openbare samesprekings, onderhoude met insethouers op nasionale skaal, groepbesprekings wat op alternatiewe stelsels gefokus het, opdraggewing vir historiese navorsing, en juweliers- en medaljeontwerpers byeengebring het om nuwe medaljes aan die hand van 'n ontwerp-opdrag te ontwerp.
Die voormalige Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie het, as deel van hierdie proses, in samewerking met die Regeringskommunikasie- en -inligtingstelsel (GCIS), dieper na simbole en simboliek ondersoek ingestel in 'n poging om die essensie vas te vang van 'n nuwe estetika wat die gees van die nuwe land weerspieël. 'n Paneel bestaande uit akademici en vakkundiges wat in inheemse simbole en simboliek onderlê is, is gevra om sleutelfaktore en -elemente te identifiseer wat die kollektiewe en inklusiewe geskiedenis en ervaring van Suid-Afrika, met Suid-Afrika as die belangrikste verwysingspunt, aandui. Die gesamentlike resultaat van hierdie proses het tot opdraggewing vir, en uiteindelik die ontwerp van, die nuwe nasionale ordes gelei.
Suid-Afrika het reeds beduidende vordering in die wegbeweeg van sy verlede van uitsluiting en diskriminasie op grond van seks, kleur en geloof gemaak. Die land is al geruime tyd lank bestendig aan die voortbeweeg op 'n pad wat na die herstel van ons mensheid lei. In hierdie opmars na humanisme het 'n nuwe kultuur van menseregte en respek vir die waardigheid van die menslike gees tiperend van Suid-Afrika geword.
Een van die simboliese momente in die uittog uit die verlede was die hys van die nuwe vlag in 1994. Hierdie oomblik het die trots en waardigheid van 'n land in wording en 'n viering van humanisme op gepaste wyse bevestig. 'n Soortgelyke moment was die onthulling, op 27 April 2000, van die nuwe landswapen, waarin die kollektiewe historiese essensie van die inwoners van die land saamgevat is. Hierdeur het 'n nuwe estetika, wat Afrika en Afrika-simbole in berekening bring, deel geword van die nuwe kultuur wat tekenend van die Suid-Afrikaanse hergeboorte is.
Dit is in die gees van daardie hergeboorte dat daar aan die nuwe nasionale ordes gestalte gegee is.
Hierdie Orde sal toegeken word aan Suid-Afrikaanse burgers vir uitmuntende en buitengewone prestasie.
Mapungubwe - Die Mapungubwe-koninkryk het 100 jaar gelede in die noordelike hoek van ons land bestaan. Die koninkryk het 'n gesofistikeerde staatsbestel gehad en 'n ontwikkelde landbou. Dit het ook 'n mynbou- en metallurgiebedryf ontwikkel. Die koninkryk het handel gedryf met lande so ver as China. Gedurende sy bestaan het die koninkryk uitnemende menslike denke en vindingrykheid verteenwoordig.
Die vier uithoeke van die aarde - simboliseer die prestasies van Suid-Afrikaners regoor die wêreld.
Mapungubwe-heuwel - vorm die agtergrond, 'n sandsteenheuwel op modderklip-neerslag in 'n dor subtropiese gebied met sporadiese somerreënval. Uitgrawings het getoon dat uitnemendheid floreer in die moeilikste natuurlike omstandighede.
Mapungubwe-renoster - die nou baie bekende artefak wat in 'n graf op die uitgrawingsterrein gevind is, 'n vergulde beeldjie wat rondom 'n sagte kern - waarskynlik houtsneewerk - geskep is, 'n getuienis vir die uitnemendheid van menslike vindingrykheid teenwoordig in die koninkryk.
Mapungubwe-septer - rys uit die goudsmeltpot aan beide kante - nog een van die artefakte wat in 'n graf op die opgrawingsterrein gevind is.
Versierde goudsmeltpot - die eenvoudige simmetriese vorms op die stampvol goudsmeltpot simboliseer die oorvloed van uitnemendheid, wetenskap en kreatiwiteit, getuienis vir die eerste prestasies in metallurgie.
Smeltoond - die suiwerende en lewensondersteunende kenmerke van vuur, wat sedert die Ystertydperk gebruik word, om ontwikkeling en uitnemendheid in samelewings en gemeenskappe te bevorder.
Hierdie Orde sal aan Suid-Afrikaanse burgers toegeken word vir uitstekende diens. Die diens gelewer sal bo en behalwe die gewone plig wees.
Hierdie Orde word geïnspireer deur die Baobab. Die Baobab (kremetartboom) is 'n tropiese Afrika-boom. Dit is 'n belangrike element in baie agrobosbou-stelsels in Afrika. Dit verskaf bas vir kledingstof en tou, vrugte vir voedsel en brandstof, en baie ander bruikbare produkte. Die oorsprong van die naam Baobab is deel van die baie ryk legends en geheimenisse van Afrika.
Baobab (Baobab of Adonsonia Digitata) - bekend vir sy wortels en lang lewensduur. Verskaf nie net skadu en 'n vergaderplek nie, maar is ook sentraal tot die ondersteuning van die gemeenskappe waarin dit gevind word.
Negehoekige vorm - 'n negehoek op die agtergrond simboliseer die baie verskillende gebiede van moontlike bydrae en diens waardeur 'n voorspoedige en vooruitstrewende nasie gebou kan word. Die ikon is ook simbolies van die nege provinsies van ons land.
Buitenste organiese ankervorm - Tekstuur-afwerking van baobab-bas; die bas word algemeen gebruik om matte en hoede te maak.
Hierdie Orde sal toegeken word aan individue met buitelandse nasionaliteite (staats- en regeringshoofde) op grond van vriendskap betoon aan Suid-Afrika. Dit is dus 'n Orde vir vrede, samewerking en aktiewe uitdrukking van solidariteit en ondersteuning. Die Orde is 'n wesenlike steunpilaar vir internasionale en multilaterale betrekkinge.
Al die toekennings behels vier elemente: 'n wandelstok, 'n nekwapen, 'n miniatuur- en 'n lapelroset. Die laaste Orde bestaan uit drie elemente: 'n nekwapen, 'n miniatuur- en 'n lapelroset.
OR Tambo - Het wyd gereis oorsee as verteenwoordiger van die onderdrukte mense van Suid-Afrika en het 'n belangrike rol gespeel in die groei en ontwikkeling van die internasionale solidariteitsbeweging teen rassisme en apartheid. Hy het ondermeer die eerste missies van die bevrydingsbeweging in Egipte, Marokko, Ghana en Londen gevestig - 'n beskeie begin waardeur die vriende van Suid-Afrika dwarsoor die wêreld byeen gebring is ter ondersteuning van 'n vrye en demokratiese Suid-Afrika.
Majola (Molslang) - Die slang wat babas na geboorte besoek. Dit doen die baba of lede van die gesin geen kwaad nie en die enigste vriendelike manier om dit te verjaag, is vir die moeder om dit met haar eie borsmelk te spuit. Dit besoek die baba om dit voor te berei vir 'n suksesvolle en veilige lewe as volwassene. Die slang kom as 'n vriend en beskermengel. Die vriendskap wat hierdeur getoon word is nie geanker in 'n goedhartige demonstrasie van welwillendheid nie, maar is eerder 'n aktiewe uitdrukking van solidariteit en 'n strewe om die jong en groeiende lede van die menslike ras te ondersteun en om langtermyn sukses te bevorder. Die slang leef voort in Afrika mitologie deur die klassieke werk van A.C. Jordan, The wrath of the ancestors. Die werk verander die konvensionele persepsie van 'n slang as bloot vyandig gesind. Dit vestig die breër Afrika interpretasie van die slang as 'n vriend en lid van 'n dinamiese ekologie.
Wandelstok - uit donker, inheemse hout gekerf en 'n simbool van waardering vir die ondersteuning en solidariteit bewys, ook terselfdertyd 'n verbintenis om die ontvanger daarvan te ondersteun en by te staan.
Majola - die waaksame oog met hake beide bo en onder simboliseer erkenning vir die aktiewe uitdrukking van solidariteit en ondersteuning vir Suid-Afrika.
Gold Mametja se gelukkige naam onderskryf sy talente. Sy ontwerpe is gekies uit dosyne ontwerpe wat ingedien is nadat die GCIS juweliersontwerpers genooi het om ontwerpe vir die nuwe Ordes in te dien. Dié jong ontwerper van The Oaks in Limpopo is 'n nywerheidsontwerper by die WNNR in Pretoria. Hy, sy vrou en twee kinders woon in Kempton Park.
<fn>afrikaans (3).txt</fn>
Die voedsel wat ons eet, bepaal ons gesondheid, hoe ons voel, werk en speel, groei en ontwikkel. Voedsel voorsien die liggaam van die nodige voedingstowwe om sterk en gesond te wees. Voedingstowwe bestaan uit: proteïene, koolhidrate, vette, vitamiene, minerale en water. Die doel van die boekie is om jou van inligting te voorsien in die baie belangrike rol wat voedsel speel in die versterking van die immuunstelsel , om sodoende siekte te beveg en herstel te bewerkstellig. Die boekie dien as motivering om jou aandag te fokus op die voedingstatus van elke kliënt met 'n chroniese siekte en om voeding as belangrike instrument te gebruik in die behandelingsplan. Vir die doel van die boekie: mense met 'n chroniese siekte sluit in kliënte wat addisionele voedingsondersteuning benodig om gewigsverlies en agteruitgang te voorkom-veral kliënte wat HIV-positief is, of VIGS, TB of kanker het.
Daar is 'n direkte verwantskap tussen swak voeding en siekte, omdat die een problem die ander vererger. Die diagram toon hoedat wanvoeding siekte kan vererger, maar ook hoe siekte op sy beurt weer tot wanvoeding kan lei.
Goeie voeding is een van die maniere waarop hierdie siklus gebreek kan word. Goeie voeding verhoog weerstand teen infeksies en siekte, verhoog energievlakke en laat 'n mens sterker en beter voel. Dit kan ook die progressie van die siekte vertraag.
Gesonde eetgewoontes kan help om die liggaam se immuunstelsel so sterk as moontlik te hou om infeksies te beveg. Almal moet gesond eet om gesond te bly. Dit is egter van soveel groter belang dat mense met 'n chroniese siekte gesond eet, omdat die risiko soveel groter is vir die voorkoms van wanvoeding.
Swak spysvertering en absorpsie van voedingstowwe in voedsel, kom voor vanweë die degenerasie van die slymvliese wat die derm uitvoer. Die gevolg hiervan is diarree, wat weer veroorsaak dat die liggaam nòg meer voedingstowwe en water verloor. Swak voedselinname, abnormale verliese van voedingstowwe en verhoogde behoefte aan voedingstowwe in siek mense, veroorsaak gewig-en spierverlies, 'n verswakte immuunstelsel, en dus siekte. Dit is daarom van uiterste belang om te verseker dat 'n persoon met 'n chroniese siekte goed eet.
Die hoofdoel van ingryping in die voeding van 'n persoon met 'n chroniese siekte, is die verbetering van die voedingstatus van so 'n persoon.
Daar bestaan heelparty maniere om gesond te eet. Elke mens eet verskillend as gevolg van voedselbeskikbaarheid, -voorkeure, godsdiens, kultuur, ens. Dit is baie belangrik om al bg. faktore in gedagte te hou wanneer jy kliënte van raad bedien oor voeding.
Kliënte behoort so gou moontlik addisionele aandag te skenk aan voeding, om infeksie, wanvoeding en ongewensde gewigsverlies te voorkom. Dit is baie moeilik om swak voeding te herstel na die vlak voordat die persoon siek geword het, wanneer 'n persoon reeds aan wanvoeding ly en siek is.
Geen enkele voedselsoort voorsien in al die liggaam se behoeftes nie. Moedig kliënte aan om 'n verskeidenheid van bekostigbare en algemeen beskikbare voedsel te eet. Drie maaltye bestaande uit 'n verskeidenheid voedsel, word aanbeveel per dag. Moedig kliënte ook aan om tussen maaltye te eet. Dit help baie wanneer kliënte met moeite eet en nie altyd genoeg voedsel tydens maaltye inneem nie.
Onderstaande 'n diagram wat jou kliënte kan wys hoe maklik dit is om gesonde voedselkeuses te maak uit 'n verskeidenheid voedsel.
Styselryke voedsel soos brood, pap, graankosse, rys, aartappels, stampmielies, giers, mielies, sorghum en pasta, behoort die grootste deel van 'n maaltyd te vorm. Hierdie voedsel is oor die algemeen nie duur nie en het goeie voedingswaarde vir geld. Moedig kliënte aan om ander beskikbare voedsel by die styselryke voedsel te voeg, vir 'n gebalanseerde maaltyd.
Groente en vrugte voorsien in 'n magdom vitamiene en minerale om die immuunstelsel sterk te hou. Moedig kliënte aan om soveel as moontlik verskillende tipe groente en vrugte te eet. Groente en vrugte met 'n geel, oranje, rooi, of donkergroen kleur, bv. spinasie, pampoen, wortels, appelkose, papaja en mango's, behoort daagliks geëet te word. Sitrusvrugte soos lemoene en naartjies, asook koejawels, mango's en tamaties, bevat vitamien C, wat infeksies beveg. Vyf porsies groente en vrugte per dag word aanbeveel vir kliënte. 'n Groentetuin by die huis, of eetbare veldplante kan help dat 'n persoon genoeg groente eet.
Hierdie voedselgroep verskaf 'n verskeidenheid voedingstowwe aan die liggaam, waaronder ook proteïene. Dit is baie belangrik om tydens siekte genoeg proteiene in te neem. Almal geniet en kies nie dieselfde dierlike produkte nie, daarom volg 'n paar voorbeelde. Bief, lam, vark, hoender, vis, niertjies, lewer, hart, brein, hoenderpote, pens en pootjies, afval, eiers, melk, dikmelk, suurmelk, joghurt, karringmelk, melkpoeier (nie koffieverromer), kaas, mopaniewurms en insekte. Hierdie voedsel is gewoonlik redelik duur in die winkel-moedig kliënte in plattelandse gebiede dus aan om hoenders, hase, skaap, bokke en ander diere- wat vleis, eiers en melk voorsien- aan te hou.
Hierdie plantprodukte voorsien proteïene en ander voedingstowwe wat nodig is vir 'n sterk immuunstelsel en spiere. Gekookte, gedroogde bone, ertjies, lensies en soja kan in plaas van vleis geëet word, as deel van 'n gebalanseerde maaltyd wat minder kos. Vir vegetariërs wat aan 'n chroniese siekte ly, moet hierdie produkte 'n baie belangrike deel vorm van 'n gesonde eetplan.
Klliënte kan suikers, vette en olies insluit as deel van 'n gesonde eetplan. Hierdie voedsel verhoog die energiewaarde en gee smaak aan maaltye, sonder om die kos meer te maak. Lg. is baie handig, veral wanneer dit nie vir 'n kliënt moontlik is om baie te eet nie. Dit is egter belangrik om kliënte daaraan te herinner dat te veel vet diarree kan veroorsaak.
Sout wat in oormaat gebruik word kan bydra tot hoë bloeddruk. Beveel kliënte aan om sout spaarsamig te gebruik, siende dat baie Suid-Afrikaners aan hoë bloeddruk ly. 'n Groot hoeveelheid sout en water gaan verlore tydens diarree en braking en dit is dus baie belangrik om kliënte daarop attent te maak om verlore sout en water te vervang. Drink 'n mengsel van suiker, sout en gekookte water (1 liter water + 8 teelepels suiker + ½ teelepel sout) wanneer diarree en braking voorkom.
Dit is belangrik vir elke mens om genoeg water te drink. Diarree, braking en nagsweet veroorsaak groot water- en mineraalverliese in die liggaam- wat weer vervang moet word! Kliënte benodig ten minste 8 koppies vloeistof per dag. Water, koeldrank, melk, vrugtesap of tee kan gedrink word gedurende die dag. Kraanwater is gewoonlik veilig, maar leer kliënte om eerder boorgat-, rivier-, of putwater te kook en af te koel voordat dit gedrink word.
Mense wat aan chroniese siektes ly behoort nie enige alkoholiese drankies te drink nie. Alkohol beskadig die lewer en veroorsaak verlies van vitamiene, wat nodig is om die immuunstelsel te beskerm. Die kombinasie van alkohol en medisyne is baie skadelik vir die lewer. Alkoholiese drankies sluit in: wyn, bier (insluitend tuisverboude bier en sorghumbier), appelwyn, alkoholiese koelers, whisky, rum, jenewer, wodka, rietsppiritus en ander drankies wat alkohol bevat.
Moedig kliënte aan om so aktief as moontlik te bly. Huiswerk en gereelde stap verhoog aktiwiteit en help om spiere sterk te hou. Gewigsverlies in HIV/VIGS en ander chroniese siektes is gewoonlik as gevolg van die verlies van spiermassa.
Wat is voedselvergiftiging?
Voedselvergiftiging word mees algemeen deur bakterieë veroorsaak. Bakterieë (kieme) kan binne 'n paar uur, teen louwarm temperature vermenigvuldig tot miljoene, en voedselvergiftiging veroorsaak. 'n Gesonde liggaam is toegerus om baie verskillende kieme te kan hanteer, maar tydens siekte is die immuunstelsel verswak en die liggaam beveg infeksies met moeite. Kliënte met TB, VIGS en ander siektes, is meer vatbaar vir infeksies en behoort ekstra versigtig te wees as dit kom by die veiligheid van voedsel. Enige siekte, ook diè veroorsaak deur voedsel, sal die immuunstelsel verder verswak. Voorkom voedselvergiftifing deurdat voedsel op 'n veilige manier hanteer, voorberei en geberg word.
Was hande met seep en water (verkieslik warm) vir ten minste 20 sekondes voor en na die hantering van voedsel, nadat aan diere geraak is, na toiletbesoeke en nadat jy genies of neus geblaas het.
Moenie geblikte kos gebruik indien die blikkie opgeblaas is, ingeduik is of lek nie.
Vermy die gebruik van vuil of gekraakte eiers- eiers is 'n goeie groeimedium vir bakterieë. Was eiers voor gebruik.
Moenie aan voedsel proe as jy vermoed dat dit bedorwe is nie.'n Gesonde persoon mag dalk die voedsel eet sonder om siek te word, maar 'n persoon wat aan 'n chroniese siekte ly het minder weerstand teen voedselvergiftiging.
Neem voedsel wat verkoel gehou moet word, reguit huis toe na inkopies en plaas in die yskas of op 'n koel plek. Moet nooit voedsel in 'n warm motor, bus of in die son laat nie.
Versker dat voedsel verwyder is van troeteldiere en bedek vir vlieë en ander insekte.
Bakterieë kan selfs in die vrieskas groei. Moenie voedsel vir langer as 30 dae in die vrieshokkie van die yskas hou nie.
Gebruik ontdooide voedsel onmidddelik, want dit is gevaarlik om die voedsel weer te vries.
Ontdooi voedsel in die yskas, indien beskikbaar. Bakterieë groei in voedsel by kamertemperatuur en hierdie voedsel kan infeksies veroorsaak. Ontdooi voedsel op 'n koel plek- nie in direkte sonlig nie- wanneer 'n yskas nie beskikbaar is nie.
Beskerm water wat gebruik word vir kookdoeleindes, drinkwater, bad- of waswater van kontak met feses en vuil water.
Hou water wat met emmers gehaal word, bedek en so skoon as moontlik. Gebruik 'n skoon koppie om water uit houers te skep.
Hou diere weg van drinkwater.
Gebruik skoon water om voedsel en skottelgoed mee te was.
Was die werksoppervlaktes (tafels, toonbanke, wasbakke, rakke, ens.) met water en seep. Moenie bakterieë toelaat om te groei nie.
Was alle vars vrugte en groente. Skil vrugte en groente indien dit nie gewas is nie. Meng 1 teelepel blykmiddel met 1 liter skoon water om vrugte en groente in te was.
Gebruik slegs melk met die word "gepasteuriseerd" op die etiket. Dit is nie noodwendig veilig om tuisgeproduseerde melk te gebruik nie, daarom moet ongepasteuriseerde melk gekook word voor gebruik.
Moenie rou eiers, vis, vleis en pluimvee eet nie. Kook kos om bakterieë te vernietig en maak seker dat dit heeltemal gaar is.
Hou afval in 'n toe houer. Maak die houer gereeld leeg en was dit.
Ontsmet lappe, sponsies en skuurders met blykmiddel. Sonlig is 'n effektiewe manier om bakterieë op 'n natuurlike wyse te vernietig. Hang lappe dus in sonlig om te droog.
Moenie met rou en gaar voedsel op dieselfde oppervlak werk nie. Die rou voedsel kan die gaar voedsel besoedel.
Hanteer voedsel so min as moontlik met die hande, gebruik liefs skoon eetgerei om voedsel te hanteer.
Eetgerei moet verkieslik in warm seepwater gewas word. Vervang water wanneer dit te vuil is. Iindien geen watertekorte bestaan nie, is dit 'n goeie idee om skottelgoed af te spoel nadat dit gewas is.
Barste in koppies en skottels, asook krapmerke in plastiese houers is ideale broeiplekke vir bakterieë en is moeilik om deeglik skoongemaak te word. Vervang hierdie ou skottelgoed vir veiligheid.
Gaar voedsel behoort so gou moontlik geëet te word. Moenie voedsel wat afgekoel het teen kamertemperatuur berg nie. Oorskietkos en gaar voedsel moet teen 'n baie hoë temperatuur opgewarm word om bakterieë te vernietig.
Moenie gaar voedsel vir langer as 2 uur teen kamertemperatuur laat nie. Voedsel by partytjies en troues word gewoonlik vir lang tye teen kamertemperatuur gehou en veroorsaak dikwels ongestelde mae. Kliënte met chroniese siektes moet baie versigtig wees.
Indien jy onseker is waar voedsel vandaan kom of hoe dit voorberei is, is dit veiliger om dit nie te eet nie.
Wanneer 'n mens reis kan jy in kontak kom met nuwe kieme waaraan die liggaam nie gewoond is nie. Diarree is 'n algemene gevolg. Wanneer die liggaam deur HIV/VIGS verswak is, raak 'n mens makliker siek van voedsel en water. Gesonde mense sal nie noodwendig probleme ondervind nie. Raai kliënte aan om ekstra versigtig te wees met voedselkeuses wanneer op reis.
Siekte en selfs medikasie - wat infeksie en /of siekte behandel- kan simptome veroorsaak wat die persoon se vermoë om gesond te eet, beinvloed. Hoe beter 'n persoon hierdie siekte hanteer, hoe meer/beter sal die persoon kan eet.
Probeer ongewensde gewigsverlies voorkom!
Volroom melk en melkprodukte (melkpoeier, maaskaas, joghurt) kan by voedsel gevoeg word om meer energie en proteïen te gee.
Voeg olie en vette soos margarien, botter en mayonnaise by voedsel vir ekstra energie en om die smaak van voedsel te verbeter. As u 'n probleem het met diarree of ongemaklik voel wanneer u ekstra vet inneem, eet minder vette en olies.
Souse en vleissouse gee ekstra energie en kan help om voedsel makliker te sluk.
Suiker of heuning gee smaak en ekstra energie aan u voedsel. Eet gerus nagereg en roomys vir ekstra energie.
Eet voedsel tussen etes om seker te maak dat u genoeg eet.
Kom ons kyk hoe u die simptome van siekte- wat veroorsaak dat u minder eet en gewig verloor- kan hanteer.
Wat kan ek doen as ek geen eetlus het nie?
Siekte, depressie en eensaamheid mag veroorsaak dat u aptyt verloor.
Voedsel soos suiker, melkpoeier en olie verskaf baie energie, selfs in klein hoeveelhede. Dit kan by ander voedsel gevoeg word waar moontlik.
Probeer om nie alleen te eet nie - dit is baie lekkerder om saam met iemand maaltye te geniet.
Geniet u etes in 'n aangename omgewing om die ete lekkerder te maak (met musiek, onder 'n boom of in 'n parkie).
Moet nie etes tot spesifieke tye beperk nie - eet wanneer u lus voel om te eet.
Ligte oefening soos stap, verbeter die aptyt.
Drink deur die dag vloeistowwe wat baie energie verskaf, soos melkskommel, versoete vrugtesap en tuisgemaakte sop.
Eet die voedsel waarvan u die meeste hou - so sal u waarskynlik meer eet.
Vermy voedsel met 'n sterk geur soos kool en koffie, indien dit veroorsaak dat u aptyt verloor.
Indien die medisyne wat u drink lei tot 'n verlies in aptyt, vra die gesondheidsorg-werker of u die medisyne na etes kan neem.
Het u probleme met sooibrand en opgeblasenheid?
Geniet klein, gereelde etes om te voorkom dat u ongemaklik voel.
Voedsel soos bone, uie, kool, brokkolie, blomkool en gaskoeldrank vorm gas en behoort vermy te word vir 'n tydjie.
Sterk gegeurde voedsel wat baie kerrie, peper of ander speserye bevat, asook vetterige en gebraaide voedsel, vererger sooibrand en opgeblasenheid.
Eet stadig en kou voedsel deeglik.
Wag vir ten minste twee ure na 'n ete voordat u gaan lê.
Alkohol, koffie, peperment en sjokolade mag sooibrand vererger en moet eerder vermy word.
Vermy sigarette en rook. Dit vererger sooibrand en is nie goed vir u gesondheid nie.
Probeer baie vloeistowwe drink soos skoon water en tee. Probeer om vloeistowwe tussen etes te drink en nie saam met of net voor etes nie, omdat dit die maag ongemaklik vol kan laat voel.
Hanteer naarheid en braking...
Medikasie veroorsaak dikwels naarheid en braking.
Eet klein gereelde etes - naarheid is erger wanneer die maag leeg is.
Wag tot u beter voel voordat u eet, maar moet nie die ete heeltemal oorslaan nie.
Vermy sterk gegeurde en vetterige voedsel.
Geniet ligte gesoute en droë voedsel soos droë brood, roosterbrood, beskuitjies en droë graankos voordat u opstaan uit die bed soggens en gedurende die dag.
Drink vloeistowwe tussen etes - dit mag help om die vloeistof stadig deur 'n strooitjie te drink.
Voeg 'n bietjie suurlemoensap of 'n skyfie suurlemoen by koeldranke.
Probeer om voedsel koud te eet, sodat die reuk van voedsel nie naarheid veroorsaak nie. Die liggaam hanteer koue voedsel dikwels beter.
Sorg vir goeie ventelasie in die huis.
Sit regop na ete - wag ten minste 20 minute voordat u gaan lê, om braking te voorkom.
Wat van koors?
Wanneer u koors het, is dit belangrik om die vloeistowwe wat u deur sweet verloor, te vervang.
Drink baie vloeistowwe - meer as net om u dors te les.
As u regtig nie lus het om te eet nie, kan u sop maak van bone, aartappels, wortels of enige ander groente wat u beskikbaar het. Dit sal energie en voedingstowwe aan die liggaam verskaf.
Gebruik voedsel om hardlywigheid te behandel.
Hardlywigheid is wanneer stoelgange hard is en moeilik om te passeer.
Vermy die gebruik van lakseermiddels of enige"reinigers" soos lakseermiddels. Lakseermiddels en enemas, veroorsaak verliese van belangrike voedingstowwe en is slegs 'n korttermyn oplossing, aangesien dit nie die oorspronklike probleem aanspreek nie.
Meer voedsel geniet wat baie vesel (growwerigheid) bevat, soos hawermout, ongesifde mieliemeel, volgraan brood, rou groente en vrugte met die skil.
Eet minder verfynde en geprosesseerde voedsel soos witmeelprodukte koeke, pastye ens.
Drink baie water en ander vloeistowwe.
Wees meer aktief! Gereelde stap sal help om hardlywigheid te verbeter.
Probleme om diarree te stop?
Diarree is wanneer 'n mens drie of meer los, waterige stoelgange per dag het.
Diarree kan swak voeding veroorsaak, aangesien die voedsel te vinnig deur die liggaam beweeg sodat die liggaam dit nie kan gebruik nie. Die persoon eet ook minder as gevolg van 'n swak aptyt. Tydens diarree, droog die liggaam uit, omdat soveel vloeistowwe verlore gaan. Dit word dehidrasie genoem. Dehidrasie is baie gevaarlik en mense kan daarvan doodgaan.
Wat moet ek doen wanneer ek diarree het?
Drink baie vloeistowwe om vloeistof in die liggaam te vervang. Om 'n tuisgemaakte rehidrasie drankie te maak, neem een liter water wat gekook is en afgekoel is, voeg 8 teelepels suiker en 'n halwe teelepel sout by. Drink slukkies van hierdie mengsel so gereeld as moontlik.
Laktose is 'n suiker wat natuurlik in melk voorkom. Tydens siekte kan die liggaam soms nie laktose so goed soos gewoonlik gebruik nie. Dit veroorsaak diarree en dit mag beter wees om minder melk en melkprodukte te gebruik. Suur en gefermenteerde suiwelprodukte soos maas en joghurt kan gebruik word indien diarree nie te ernstig is nie. U kan ook "laktose-vrye" sojamelk of baba sojaformule gebruik.
Voedsel wat baie vet, olie, spek of botter bevat soos gebraaide voedsel, wors en vetkoek kan diarree vererger.
Neute, sade en volgraanbrood mag die dermkanaal irriteer en diarree vererger.
Koffie en ander voedsel soos koladrankies en sjokolade bevat kaffeïen en tree op as 'n stimulant wat diarree kan vererger.
Gasvormende voedsel soos kool, droë bone en erte, blomkool en brokkolie, sowel as sterk gegeurde voedsel en groot hoeveelhede lekkers mag diarree vererger.
Eet eerder meer...
Voedsel soos geskilde, gerasperde appels of pere, hawermout en aartappels. Hierdie voedsel bevat oplosbare vesel wat help om vloeistof in die dermkannaal te hou.
Appel-, peer-, perske- en druiwesap word gewoonlik goed verdra.
Voedsel soos aartappels en piesangs bevat die mineraal kalium wat verlore gaan tydens diarree.
Eet so gereeld moontlik om op te maak vir gewigs- en voedingstofverliese.
Swak higiene kan diarree veroorsaak.
Hande te was met seep en water voor hantering, voorbereiding, bediening of berging van voedsel.
U hande met seep en water te was nadat u by die toilet was of 'n baba se doek omgeruil het.
Indien diarree aanhou, vra raad by u plaaslike kliniek.
Smaakveranderinge word veroorsaak deur die newe effekte van medisyne, swak voedingstatus en infeksies.
Wanneer vleis bitter smaak of soos metal, eet eerder hoender, vis, melkprodukte, droë bone of erte vir proteïen.
Koue voedsel of voedsel by kamertemperatuur smaak dikwels beter as warm voedsel.
Gebruik meer geurmiddels, souse of suurlemoensap om die geur van voedsel te verbeter.
Drink klein slukkies vloeistof met etes.
Dit mag help om u mond gereeld met soutwater te spoel. Klein slukkies water met 'n bietjie suurlemoensap by voor ete kan ook help om die smaak van voedsel te verbeter.
Seertjies in die mond en keel is algemeen by verskeie siektes. Hierdie seertjies is ongemaklik en seer, maar nie lewensbedreigend nie. Die gevaar is dat hierdie seertjies dit moeilik kan maak om te eet of sluk, wat 'n laer voedselinname en gewigsverlies tot gevolg het.
Suur voedsel: lemoene, suurlemoene, pynappel en tamaties.
Klewerige voedsel wat moeilik is om te sluk soos grondboontjiebotter.
Droë growwe voedsel soos springmielies, aartappelskyfies en harde groente.
Sterk gegeurde en sout voedsel wat die mond en keel kan irriteer.
Eet voedsel by kamertemperatuur. Voedsel of drankies wat te warm of koud is, kan 'n probleem wees. Geniet voedsel en drankies wat nie die mond of keel irriteer nie.
Kies sagte, gladde of klam voedsel soos kapokaartappels, maalvleis, geroomde groente, sagte pap, soppe, roereier, roomys, vla en poedings.
Dit is makliker om te eet indien die voedsel klam gemaak word met souse of vleissous.
Drink 'n slukkie vloeistof voor elke mond vol voedsel of doop harde en droë voedsel soos roosterbrood, beskuitjies en koekies in vloeistof soos tee om dit sag te maak voor dit geëet word.
Drink vloeistowwe deur 'n strooitjie.
Kou kougom of eet harde lekkers om speekselsekresie in die mond te vermeerder. Dit maak dit makliker om voedsel te sluk.
Probeer gevriesde vrugtesap of ys te suig om u mond gevoelloos te maak voor ete.
Goeie mondhigiëne is baie belangrik!
Voorkom infeksie deur u tande en tandvleis skoon te hou.
Indien u tandvleis seer is en u nie tande kan borsel nie, sal dit help om u mond met 'n bietjie koeksoda gemeng met water uit te spoel.
As u sukkel om voedsel te sluk, probeer om vloeistowwe te verdik met melkpoeier, babagraankos, stysel of kits kapokaartappels om dit makliker te maak om te sluk.
Voesel in 'n ete wat dieselfde sagte tekstuur het, is makliker om te sluk. Versap voedsel indien nodig.
Vermy eerder klewerige voedsel soos grondboontjiebotter of glibberige voedsel soos jellie, aangesien dit moeilik sluk.
Springmielies mag u mond irriteer en veroorsaak dat u verstik.
Probeer om regop te sit tydens etes en vryf u keel afwaarts om sluk te vergemaklik.
Gesonde eetgewoontes beteken nie jy moet spesiale duur kos koop nie! Dit beteken bloot dat jy beter voedselkeuses maak uit beskikbare voedsel.
Die grootste uitdaging is om dit bekostigbaar te maak vir almal om gesond te eet.
Moedig groentetuine aan - dit kan in 'n klein agterplaas of selfs in potte/houers geplant word om kos en inkomste aan die hele gesin te verskaf. Groentetuine beskerm die omgewing en is 'n lus vir die oog, maar kan ook as ontspanning vir die gesin dien.
Fasiliteer 'n gemeenskapstuinmaakprojek, indien individuele tuinmaak by die huis nie goed werk nie.
Moedig die plant van vrugtebome (bv. lemoenbome) in die gemeenskap aan. As 'n gesondheidswerker kan jy met 'n vrugteboomprojek begin, deurdat vrugtebome rondom die gesondheidssentrum geplant word.
Hoenders wat tuis aangehou word kan vleis en eiers heelwat goedkoper aan die familie voorsien. Hase, of groter diere soos bokke en skape ka nook aangehou word om in die vleisbehoeftes van die familie te voorsien.
Moedig 'n gemeenskapsmelkery aan in gebiede waar groter diere toegelaat word in die gemeenskap. Die gemeenskap kan fondse insamel of 'n borg bewerkstellig om 1 of meer koeie aan te koop om in hulle melkbehoeftes te voorsien. Onthou egter dat melk gepasteuriseer of gekook moet word voor gebruik.
Moedig kliënte aan om sonneblomsade rondom die huis te plant, eerder as blomme sonneblomme lyk nie net mooi nie, maar produseer ook saad wat in die dieët ingesluit kan word.
Herinner kliënte dat gesonde eetgewoontes nie beteken dat jy duur kos moet koop nie, maar slegs slim keuses moet uitoefen.
Voldoende voeding is uiters belangrik vir alle jong kinders, om gesonde groei te verseker en infeksies te beveg. 'n Wangevoede kind is meer vatbaar vir verskillende infeksies, wat lei tot swak groei, vertraagde fisiese en verstandelike ontwikkeling en die mortaliteitsrisiko verhoog ook.
Die volgende punte behoort in gedagte gehou te word wanneer daar voedingsondersteuning aan kinders gebied word wat aan 'n chroniese siekte ly.
Kinders behoort ook die riglyne vir gesonde voedselkeuses, soos in afdeling E van hierdie dokument, te volg.
Maak seker dat die moeder of versorger gesond genoeg is om na die kind om te sien.
Monitor die kind se gewig gereeld, om gesonde groei te verseker.
Verleen bystand aan die moeders of versorgers van jong babas, om die veiligste voedingsmetode te kies. Verwys na die "Suid-Afrikaanse Borsvoedingsriglyne bir Gesondheidswerkers" dokument vir meer inligting.
Hanteer simptome van siekte, soos diarree en braking effektief, om wanvoeding te voorkom.
Behandel sekondere infeksies, soos orale sproei en longontsteking, spoedig.
Baie kinders met chroniese siektes is geneig tot ernstige wanvoeding- voorsien behandeling hiervoor.
Raai die moeder of versorger aan om kleiner maaltye , meer gereeld aan die kind te gee.
Volhard in geduldige, liefdevolle voedingsessies. Die kind moet altyd onder toesig eet. Beveel die byvoeging van olie, margarien, suiker, grondboontjiebotter of melkpoeier aan by voedsel, om energie en voedingsofinname te verhoog.
Benadruk goeie higïene, asook kos en water veiligheid om infeksie te voorkom.
Skakel die kind in by 'n voedingskema indien voedselveiligheid by die huis 'n problem is. Hanteer, of verwys die kind vir die opvolgaktiwiteit van toepassing.
K. Maak gebruik van voedselaanvullings Voedselaanvullings is baie waardevol, veral vir jong kinders (omdat hul voedingsbehoeftes groter is tydens groei), of baie siek mense wat moeilik eet.
Onthou dat gewone voedsel gebruik kan word om maaltye aan te vul.
n Groot verskeidenheid maaltydvervangers of kitsmaaltye is beskikbaar op die mark. Kies 'n produk van 'n gerespekteerde verskaffer, wat goeie voedingswaarde verskaf teen 'n billike prys.
Maak seker dat kliënte weet hoe om die aanvulling aan te maak en te gebruik.
Dit is beter om vitamiene en minerale met 'n multivitamientablet aan te vul in 'n dosis wat nie die aanbevole daaglikse dosis (ADD) oorskry nie. Dit sal op die etiket aangedui word.
Anti-oksidante soos vitamiene A, C, E, die mineraal selenium, asook sink, is belangrik om die immuunstelsel te beskerm.
Om mense te help om goeie voeding deel te maak van hulle daaglikse roetine, verg ware toewyding, maar dit is voorwaar die moeite werd. Gebalanseerde maaltye het voordele vir almal- gesonde eetgewoontes kan help in bevegting van infeksies, voorkom ongewensde gewigsverlies tydens siekte, vertraag die progressie van die siekte, maak die gebruik van medikasie meer effektief en verbeter kwaliteit van lewe.
<fn>afrikaans (6).txt</fn>
Volle Name van Eienaar/ Maatskappy/ Beslote Korporasie.
Die presiese geografiese ligging van die perseel. 2. Sal die lisensiehouer in staat wees om te voldoen aan die vereiste van Goeie Farmaseutiese Praktyk soos deur die Suid Afrikaanse Aptekersraad bepaal word?
n Sleutel , sleutelkaart of enige ander apparaat of gekombineerde apparaat wat toegang gee tot die apteek sal te alle tye gehou word aan die persoon vabn die verantwoordelike apteker.
Slegs die apteker sal die sleutels hou waar die skedule 1 - 6 items bewaar word.
Die resepteer area sal toepaslik geleë wees in die apteek.
Die apteek sal toeganklik wees vir liggaamlik gestremde persone.
Daar is/ sal 'n aparte fasiliteit wees om hande te was.
Daar is/sal 'n aparte fasiliteit wees vir die skoonmaak van toerusting.
Die perseel sal skoon ordelik en netjies gehou word.
Alle werksoppervlaktes sal afgewerk wees met 'n gladde ondeurdringbare en wasbare materiaal.
Daar sal genoegsame en voldoende beligting wees.
Daar is/sal wees ten minste een brandblusser/brandslang in die apteek.
Die resepteerarea is voldoende vir die aantal Voorskrifte. 'n Afsonderlike werksarea van ten minste 90cm tot 1m moet beskikbaar wees vir elke apteker of persoon wat by die Raad geregistreer is wat werksaam is in die resepteerarea.
Daar sal 'n geskikte wagarea wees wat beskut is of in die apteek is.
Daar sal 'n geskite private area wees vir die voorsiening van inligting NoYesen advies in ooreenstemming met GFP riglyne.
Die profesionele beeld word nie beinvloed deur die uitstal van Nokomersiële materiaal wat nie direk van toepassing is op gesondheid nie.
Die apteek word aangedui as 'n nie-rook area.
n Aanstellingsbrief vir die verantwoordelike apteker van bogenoemde apteek n Brief van aanvaarding van bogenoemde aanstelling waarin die verantwoordelike apteker verklaar dat hy/sy die aanstelling aanvaar, sowel as die verpligtinge en verantwoordelikhede van 'n verantwoordelike apteker soos uiteengesit in Regulasie 28 van die Regulasies met Betrekking tot die Praktyk van Apteekwese.
n Afskrif van die terrein en vloerplan van die gebou waarin die ligging van die apteekperseel aangedui word in verhouding tot die aangrensende of omringende besighede en toegang tot en van die n Plan van die uitleg van die beplande apteek perseel geteken op skaal waarin punte 2, 3, 14, 15 en 16 soos aangedui in Afdeling E duidelik geïdentifiseer kan word.
n Beëdigde verklaring aangaande verantwoordelikheid, eienaarskap en nakoming van standaarde soos vereis in terme van Regulasies 2, 3, 4, 5, 6 en 7 van die Regulasies Betreffende die Eienaarskap en Lisensiëering van Apteke voltooi deur die eienaar (alleen-eienaar),alle vennote van die vennootskap, alle lede van die Beslote Korporasie of aandeelhouers van die maatskappy.
In die geval van 'n Maatskappy 'n gesertifiseerde afskrif van die Sertifikaat van Inkorporasie (Naamsveranderingsertifikaat indien van toepassing) en die nuutste CM29.
Skedules vanaf ouditeure wat die name van die direkteure en aandeelhouers sertifiseer.
n Gesertifiseerde afskrif van die Ooreenkoms van Verkoop n Beëdigde verklaring wat aandui dat die apteek nie na 'n nuwe perseel verskuif sal word nie.
n Bank gewaarborgde tjek uitgemaak aan die Suid Afrikaanse Aptekersraad vir die fooie soos aangedui in die Staatskoerant.
i Bogenoemde apteek sal bedryf word onder direkte persoonlike toesighouding van die verantwoordelike apteke ii Die Direkteur-Generaal sal in kennis gestel word van enige wesenlike verandering binne 30 dae vanaf iiiDie inligting verskaf is waar en korrek.
Ek gee hiermee toestemming vir 'n inspeksie in terme van die toepaslike Wetgewing.
op hierdie dag van ... , die die jaar...
<fn>akkerbou - siyanda streek - afrikaans.txt</fn>
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad Katoen Konvensioneel 90000.000 Pitte R 0.00 R 0.00 R 0.01 R 0.00 1 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 15,000.00 R 4,000.00 R 8,454.12 R 2,254.43 R 558.00 R 148.80 R 558.00 R 148.80 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis 2:3:4 30 0.5% Zn KAN 28 300.000 Kg 300.000 Kg R 9.52 R 7.80 1 1 R 5,196.00 R 2,856.00 R 2,340.00 R 1,385.60 R 761.60 R 624.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Versekering Katoen -Hael/Brand 6.000 % van Ink R 0.01 R 0.00 15000 R 900.00 R 900.00 R 0.00 R 240.00 R 240.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 710.87 R 710.87 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 189.57 R 189.57 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Skoffel -Arbeid 4.000 Uur 32.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 7.00 R 0.00 12 1 R 560.00 R 336.00 R 0.00 R 224.00 R 0.00 R 149.33 R 89.60 R 0.00 R 59.73 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 875.
Vrag Laai -Arbeid 125.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 1,019.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Katoen wissel van R 3,400 tot R 4,600 en die Hoeveelheid van Katoen wissel van 3.188 tot 4.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
en die Hoeveelheid van Lusern 0.000 tot wissel van 0.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 17,850.00 R 5,575.18 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 850.00 R 265.48 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis MAP 33 Kaliumsulfaat 42 150.000 Kg 200.000 Kg R 12.27 R 10.38 1 1 R 3,916.50 R 186.50 R 1,840.50 R 87.64 R 2,076.00 R 98.
c Onkruidbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Ander R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 50.52 R 50.52 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid 4.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 18 R 504.00 R 504.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 24.00 R 24.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 77.45 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 588.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 1,038.
Rol R 345.
Veranderlike Koste Masjinerie R 3,238.
Vaste Arbeid 4.
R 74.29 Vaste Koste Masjinerie R 3,625.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Hooiproduksie vir 4 jaar.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Lusern wissel van R 723 tot R 978 en die Hoeveelheid van Lusern wissel van 17.850 tot 24.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad Mielies -GMO 70000.000 Pitte R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 11,250.00 R 8,322.87 R 1,470.00 R 0.02 1 R 1,470.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 1,500.00 R 1,109.72 R 196.00 R 196.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis 2:3:4 30 0.5% Zn KAN 28 250.000 Kg 400.000 Kg R 9.52 R 7.80 1 1 R 5,500.00 R 733.33 R 2,380.00 R 317.33 R 3,120.00 R 416.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Versekering R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 710.87 R 710.87 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 94.78 R 94.78 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Skoffel -Arbeid 4.000 Uur 24.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 7.00 R 0.00 11 1 R 476.00 R 308.00 R 0.00 R 168.00 R 0.00 R 63.47 R 41.07 R 0.00 R 22.40 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
Graan -Stroper 1.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 558.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Mielies wissel van R 1,275 tot R 1,725 en die Hoeveelheid van Mielies wissel van 6.375 tot 8.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad Koring 130.000 Kg R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 12,650.00 R 8,756.07 R 1,279.20 R 9.84 1 R 1,279.20 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 2,300.00 R 1,592.01 R 232.58 R 232.58 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis 2:3:4 30 0.5% Zn KAN 28 250.000 Kg 450.000 Kg R 9.52 R 7.80 1 1 R 5,890.00 R 1,070.91 R 2,380.00 R 432.73 R 3,510.00 R 638.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Versekering Koring -Hael/Brand 3.300 % van Ink R 0.01 R 0.00 12650 R 417.45 R 417.45 R 0.00 R 75.90 R 75.90 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 710.87 R 710.87 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 129.25 R 129.25 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid 4.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 9 R 252.00 R 252.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 45.82 R 45.82 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 200.30 a Kontrakwerk: R 847.
b Los-& Seisoensarbeid: R 34.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 220.
Veranderlike Koste Masjinerie R 862.
Vaste Arbeid 3.
R 283.64 Vaste Koste Masjinerie R 761.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Koring wissel van R 1,955 tot R 2,645 en die Hoeveelheid van Koring wissel van 4.675 tot 6.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad Katoen RR & Boll Guard 90000.000 Pitte R 0.00 R 0.00 R 0.02 R 0.00 1 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 15,000.00 R 4,000.00 R 9,438.12 R 2,516.83 R 1,881.00 R 501.60 R 1,881.00 R 501.60 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis 2:3:4 30 0.5% Zn KAN 28 300.000 Kg 300.000 Kg R 9.52 R 7.80 1 1 R 5,196.00 R 2,856.00 R 2,340.00 R 1,385.60 R 761.60 R 624.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Versekering Katoen -Hael/Brand 6.000 % van Ink R 0.01 R 0.00 15000 R 900.00 R 900.00 R 0.00 R 240.00 R 240.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 710.87 R 710.87 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 189.57 R 189.57 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid 4.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 12 1 R 336.00 R 336.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 89.60 R 89.60 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 875.
Vrag Laai -Arbeid 125.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 876.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Katoen wissel van R 3,400 tot R 4,600 en die Hoeveelheid van Katoen wissel van 3.188 tot 4.
<fn>boabab_afrikaans.txt</fn>
Hierdie Orde word vir uitnemende diens aan Suid-Afrikaanse burgers toegeken. Die diens waarvoor die toekenning gemaak word, baie groter en heeltemal buite die gewone plig lê.
Klas 3 = Kanselier van die Orde van die Baobab (Brons).
Hierdie Orde is geïnspireer deur die Baobab (kremetart), 'n tropiese boom in Afrika. Die oorsprong van die woord Baobab is verweef met die talle ryk legendes en geheimenisse van Afrika. Hierdie boom is waarskynlik meer dikwels as enige ander boom in Afrika beskryf; onder andere weens sy lewenskrag, en die magiese en simboliese waarde wat hy vir die inheemse bevolking inhou. Die uithouvermoë en verdraagsaamheid wat die boom in sy oudwordproses aan die dag lê, weerspieël die volgehoue en uitnemende diens aan Suid-Afrika wat deur hierdie Orde bekroon word. Insgelyks word die volgehoue en groeiende statuur van Suid-Afrika steeds deur die diens wat gelewer word, in stand gehou.
Die Baobab is 'n belangrike element in talle agrobosboustelsels in Afrika. Die boom voorsien bas vir die maak van kledingstof en tou, vrugte vir kos en brandstof, en baie ander nuttige produkte. Die bekende, breë wortelstelsel wat duidelik bo die grond uitsteek ondersteun 'n massiewe boom wat in tradisionele Afrika-gemeenskappe algemeen bekend is as 'n plek waar baie belangrike vergaderings gehou word en 'n plek van beskutting.
Baobab (kremetart of Adonsonia Digitata) - bekend om sy wortels en lang lewensduur. Voorsien nie net skadu en vergaderplek nie, maar speel ook 'n kernrol in die onderhoud van die gemeenskappe waar hy groei.
Negehoekige fatsoen - 'n negesydige veelhoek in die agtergrond versinnebeeld die talle verskillende gebiede waarop 'n bydrae en diens gelewer kan word vir die skep van 'n nasie wat voorspoedig is en vooruitgaan. Die ikoon versinnebeeld ook die nege provinsies van ons land.
Buitenste organiese houervorm - die afwerking het die tekstuur van 'n kremetart se bas; die bas word algemeen vir die maak van matte en hoede gebruik.
<fn>bothma.txt</fn>
Baie dankie, sit gerus.
Dis reg Edelagbare.
Maart 1986 om 03h00 by die Honde-eenheid te Wingfield aan te meld. Ek kan nie onthou hoe ek in kennis gestel was nie.
Op die 13de van die 10de maand het ek 'n beëdigde verklaring afgelê insake die gebeure van 3 Maart 1986. 'n Afskrif van bovermelde verklaring word hierby aangeheg.
Ek wil net meld dat dit my doel was om van hierdie persone te deursoek en indien nodig te arresteer. Die gooi van die handgranaat en die daaropvolgende skietery, het arrestasie sonder maksimum geweld onmoontlik gemaak.
Ek is vertroud met die inhoud van hierdie verklaring en begryp dit.
Majoor Odendal aan diens rapporteer. Al daar was ons toegespreek insake 'n optrede waarin na bewering opgeleide terroriste betrokke sou wees.
Dit is onder andere aan ons meegedeel dat die polisie Kombi wat die lede na Guguletu polisiestasie vervoer deur die terroriste in 'n hinderlaag gelei gaan word.
Tydens die bespreking is aan die lig gebring wat ons te wagte kan wees. Hierna was ons in verskeie seksies ingedeel en was elke seksie 'n observasiepunt toegeken.
Die opdragte aan ons was om te verhoed dat enige van die beweerde terroriste, wie na bewering die polisie Kombi gaan aanval, mag ontsnap met 'n voertuig of te voet in 'n suidelike rigting van die straat genoem NY1.
Speurder Sersant Coetzee as bestuurder, terwyl Kaptein Kleyn links voor passasier was en myself agter in die motor aan die linkerkant.
Hierdie observasiepunt het ons beman tot om 7h25 toe ons deur Majoor Odendal aangesê was om ons te onttrek aangesien die polisie Kombi, vir wie die lokval gestel sou wees, reeds verby die lokvalpunt is en veilig Guguletu Polisiestasie bereik het.
Ons het ons toe aan die observasiepunt onttrek en na 'n ander punt in NY111 beweeg waar 'n motorvoertuig vroeër die nag uitgebrand het.
Nadat ons die voertuig nagegaan het, het ons vertrek en in 'n westelike rigting met NY111 na NY1 beweeg, aangesien dit die naaste deurgang pad na ons kantore te Bishop Lavis is.
Op pad na die kruising het ons verby vyf swartmans gery.
Hierdie mans het ons aandag getrek, aangesien byna almal met hul hande in hul broeksakke geloop het. Dit was vir my duidelik dat die persone iets in hul hande in hul sakke vashou.
Die waarneming het ek gedoen terwyl ons stadig by hulle verby gery het. Op daardie stadium was die swartmans reg langs 'n redelike dig bebosde gebied en was dit nie 'n aangewese tyd om hulle te konfronteer nie.
te loop, beweeg. By die kruising het ons afgedraai in 'n suidelike rigting met NY1. Die persone het NY1 gekruis en voortgegaan in 'n westelike rigting met NY111.
Hierdie waarneming het ek gedoen deur hulle ongemerk dop te hou. Nadat hulle die kruising gekruis het en after 'n gebou in beweeg het, het ons dadelik omgedraai en terug beweeg na die plek waar die persone uit sig gegaan het. In NY111 het ons afgedraai en in 'n westelike rigting gery.
Die persone wat 'n kort rukkie gelede die pad gekruis het, het voor ons, steeds in 'n westelike rigting voortgestap. Ons het weer met ons voertuig verby gery en waar die pad doodloop, die voertuig omgedraai en terug beweeg.
Die voertuig, SAP. 56140B was deur Sersant Coetzee ongeveer meter voor die persone tot stilstand gebring. Kaptein Kleyn het met sy pistool in sy hand uitgeklim om die persone te konfronteer. Toe hy langs die motor met die oop staande deur voor hom (tussen Kaptein Kleyn en die swartmans) staan en voordat hy hulle kon aanspreek, het een van die persone sy hand uit sy broeksak geruk en 'n voorwerp na ons in die motor gegooi.
Terselfdertyd het ek gesien Kaptein Kleyn na die grond duik en Speurder Sersant Coetzee met die voertuig na vorentoe wegtrek.
Ek het kort hierna 'n ontploffing agter die voertuig gehoor. Ek het uit die motor gespring en opgemerk dat van die swartmans in verskeie rigtings weghardloop.
Ek het vyf skote met my dienspistool op van die persone gevuur.
Dit is egter aan my onbekend of ek enige iemand getref het.
Kort na die ontploffing was daar verskeie koeëls in my rigting geskiet en ek het op die grond gaan lê totdat alle geweer vuur gestaak was.
Ek het my toe aangesluit by Kaptein Kleyn en opgemerk dat daar 'n swartman, ongeveer 40 meter van Kaptein Kleyn op die grond, tussen die gras lê. Die persoon het verskeie skietwonde aan sy liggaam gehad en was dit duidelik dat hy reeds dood was.
waar die swartes geloop het. Ek het ook opgemerk dat daar 'n gat in die grond geruk was - ongeveer 5 meters waar dit weggeskram het van die voertuig.
Op die linker voordeur is daar duidelike merke waar die voorwerp, toe reeds geïdentifiseer as 'n handgranaat, vasgegooi was.
Ek het op die persone gevuur omdat dit onbekend was aan my hoeveel van hulle nog oor handgranate of ander vuurwapens sou beskik. Ek opgetree het uit vrees vir my lewe en ander kollegas se lewens en ek besef het dat ek wel met die terroriste te doen het. Ek geen beserings tydens die konfrontasie opgedoen het nie.
Ek is vertroud met die inhoud van hierdie verklaring en begryp dit.
Ek het geen beswaar teen die aflegging van die voorgeskrewe eed.
Ek beskou die eed as bindend op my gewete.
Ek het 'n verdere verklaring gemaak om onduidelikheid oor sekere punte op te klaar op die 13de van die 10de maand 1986.
Voormelde verklaring wil ek verduidelik waarom ek die stelling gemaak het, dat dit nie die aangewese tyd was on die swartmans te konfronteer nie. Indien konfrontasie op daardie punt sou plaasvind en hulle sou weghardloop die agtervolging in die bos, moeilik en onnodig gevaarlik sou wees.
Die gebou waarna verwys word in die sewende reël van hierdie paragraaf is die gebou op die Suid-westelike hoeke van waar NY1 en NY111 kruis. Die groep het vanaf NY1 na NY111 uit sig verdwyn van waar ons in NY1 ten suide van die kruising was.
Toe ons uit NY1 by NY111 in draai het die groep van vier swartmans op die noorde kant van die pad in 'n westelike rigting gestap.
In die laaste paragraaf verwys ek na skietery in my rigting. Een van die drie swartmans wie op hierdie stadium in die rigting van die bos gehardloop het, het met 'n pistool in sy regterhand oor sy linkerskouer in ons rigting gevuur, 2 of 3 skote terwyl hy voort hardloop. Die ander een was aan my regterkant.
Die persoon na wie ek in die eerste sin in hierdie paragraaf verwys, word op foto nr 6, 35, 36, 42 aangedui deur die letter M.
Ek was op hierdie stadium oortuig dat hierdie swartmans lede van die terroriste groep was wie die polisiebussie sou aanval.
Daar was genoem, ek kan nie presies sê wie nie maar daar was genoem gewees dat daar twee informante in die bussie sal wees - daar moet met groot omsigtigheid opgetree word.
Dis reg ja.
Hy het die deur oopgemaak - ek glo hy het - sy pistool in sy hand gewees, ek glo hy wou hulle gekonfronteer het. Op daardie oomblik het iemand - een van die drie of vier - iets na die kar gegooi, ek kon hoor hy val erens teen die kar of in die kar.
En Kaptein Kleyn duik weg, van die voertuig af, plat geval. Op daai stadium het Coetzee die kar vinnig vorentoe getrek. Ek glo ek het gesê vir hom die ding is onder die kar of dalk in die kar - gee pad vorentoe en hy het toe so 'n kar-lengte of ietsie vorentoe getrek.
Dit - dis reg Edele.
Die ontploffing was geweldig - dit was die eerste handgranaat wat ek van naby hoor.
Waar die handgranaat die deur getref het ja.
Dit was voor die ontploffing - dit was die gooi van.
Ja ek het uitgespring.
So - soos die plan hier aangedui het, is hy nie soos hy gestaan het na die ontploffing nie - ek glo die plan was so opgetrek net om aan te dui waar die granaat geval het nadat hy die voertuig - teen die voertuig gebots het. Die voertuig was veel vorentoe.
Die persoon na wie ek geskiet het, het hier rond gelê - hier - tussen die handgranaat ontploffing hy het hier afgekom - die motor het hier rond gestaan, Kaptein Kleyn het daar gelê en ek was skuins agter die kar.
Herhaal net asseblief.
Nee - nee ek het hom nie gesien nie.
Dis reg Edelagbare.
Die een het na my geskiet - ek het sy vuur geantwoord, hy het omgedraai, sy regterhand op sy linkerskouer gesit en aangehou skiet. Ek het nog vinnig 'n paar skote geskiet en op daai stadium platgeval.
Toe gaan daar 'n groot geskietery af.
Net op hom.
Die eerste skote ongeveer ses meter - daarna ongeveer seker tot tien meter. Toe het ek gestaak, want toe gaan daar - dit was toe onmoontlik vir my om hom in te haal om hom te arresteer as gevolg van die ander skietery daar.
Nee hy was by - by N.
Nee M was of liewer die - waar hy die kar gevang het was op die deur. Hierdie wys nie so aan nie.
Toe ons hulle die eerste keer gesien het, was hulle vyf.
Mnr Bothma kan u net vir ons 'n meer duidelike uiteensetting gee van hoe die groepie persone beweeg het. Begin waar u hulle vir die eerste keer gesien het.
Hulle het gestap met hulle hande in hulle sakke in die rigting van NY1 se kruising en NY111.
So hulle was in NY111.
En hulle loop in die rigting van die kruising van NY111 en NY1.
Dis reg ja.
In watter rigting is dit - watter windrigting is dit?
Ek dink dis wes.
Kyk op die plan daarso dan gee u vir ons 'n aanduiding, is dit soos 'n mens na die plan kyk van links na regs of van regs na links.
As ons die plan voor ons het dan is aan my regterkant is waar die bosse was, wat ons verbygeloop het.
Ja nee maar wag kom ons - ons sal nou by die bosse kom, kom ons praat nou eers van hoe die mense gestap het in NY111.
Soos 'n mens na die plan kyk het hulle gestap van regs na links of van links na regs.
Van regs na links.
Van regs na links - goed. So met ander woorde hulle was aan die oostelike kant van die interseksie tussen 111 en NY1. Met ander woorde aan die regterkant soos ons kyk.
Ja dis reg.
Regterkant soos ons kyk na die plan.
Is dit korrek?
Goed, en waar is u voertuig toe?
Ons voertuig beweeg in die pad af by hulle verby.
In die teenoorgestelde rigting?
Nee dieselfde rigting.
Aan watter kant van NY111 stap die groepie persone?
Aan die verste kant.
Aan die verste kant.
Waar C en B staan sou hulle aan die voorkant by C en B gewees het en A sal ongeveer hier wees waar ons voertuig gestaan het.
Nee maar wag eers laat ek miskien verduidelik dat ons nou nie bymekaar verby praat nie. Hulle beweeg in NY111 van regs na links weet ons, aan die regterkant van die interseksie soos ons kyk na die plan. Aan watter kant van die pad soos hulle nou af beweeg is dit aan die soos hulle beweeg aan die linkerkant van die pad of aan die regterkant van die pad. Met ander woorde waar die bosse is of waar hierdie gebou is.
Waar die bos is - waar die bosse is, die regterkant.
Goed, ons weet dis die - dis die noordekant van die plan. All right so hulle beweeg aan die bosse se kant aan die noordekant van NY111.
En u beweeg aan die suidekant van die pad met ander woorde aan die geboue se kant.
Goed, so u nader hulle van agter af. U nader hulle van agter af.
Dis reg ja.
Goed, nou was daar nou enige suspisie op daai stadium toe u - toe u hulle nou vir die eerste maal sien - kyk u kom van agter af aan en hier stap die mense in die pad af.
Dit het - hulle het suspisieus gelyk.
Die manier wat hulle, hulle hande in hulle sak geloop het.
Asof jy iets versteek of iets moeilik dra.
In hulle sakke in.
Het elkeen van hulle met hande in die sakke gestap?
Ek sal nie sê elkeen nie, ek het nie elkeen so goed gekyk nie oor die algemeen nie - was dit die indruk wat ek gekry het.
So u het die indruk gekry dat hulle stap met hulle hande in hulle sakke - is dit korrek?
Dis korrek ja.
Goed, ek wil net hierdie mikrofone omruil - ek dink die tegnici het iets teen my vandag. Thank you - goed so u kry die indruk dat die mense nou oor die algemeen met hulle hande in hulle sakke loop.
Dis reg ja.
En dit val u as suspisieus op.
En wat - wat doen u nou - die insittendes van die voertuig - praat u nou en sê maar kyk - kyk hierdie vier wat hier voor loop, lyk hulle nie vir julle ook bietjie suspisieus nie.
Ja ons het die saam opgemerk.
En toe wat sê u vir mekaar?
Ek kon onthou daar was iemand wat oor die radio gesê het hulle is langs julle. En ek het toe verwys dit - of gedink dit verwys miskien na die mense wat die aanval moes doen, want die aanval moes al gebeur het en daar het niks gebeur nie.
So daar - so op die tyd wat u die groepie persone in die pad nader in NY111 toe kom daar 'n berig oor die radio wat sê hulle is langs julle.
Iemand het so iets genoem ja.
Iemand praat oor die - oor die polisieradio en sê hulle is langs julle.
Maar het hulle gesê langs wie, of het die stem net gesê kyk hulle is langs julle.
Nee - ja dis wat hulle gesê het.
Kan nie onthou nie. Goed - toe weet u mos nou ek meen die is die aanvallers.
Nie verseker nie - maar jy vermoed dit.
Ja maar kyk u sien nou die groepie hulle het alreeds u agterdog gewek en nou kom die berig oor die radio dat hulle is langs julle. Ek meen - ek meen na wie het u gedink na wie verwys die radioberig?
Ek het geglo hulle verwys na hulle.
En na die aanvallers?
Dis reg ja.
Nie waar nie - nou weet u nou hierso is die aanvallers.
So ek meen daar is geen ander rede waarom die mense vir julle sal sê hulle is langs julle nie, korrek?
Dis reg ja.
Wat doen u toe?
Ons gaan toe verby hulle - draai op in die polisiestasie se rigting van NY1 en op daai stadium stap hulle aan en oor die kruising van NY1 - nog steeds in NY111 - hulle verdwyn uit ons sig, as gevolg van die gebou op die hoek versper dit nou ons oog kontak - draai om, en beweeg weer agter hulle aan, toe stap daar vier aan die regterkant van die pad nog steeds in die rigting wat hulle geloop het.
Nou as ek u nou korrek verstaan dan sê u dat u is suspisieus daar kom 'n berig oor die radio wat eintlik u suspisies bevestig, hulle sê hulle is langs julle - julle weet in die voertuig dat daar word verwys na die aanvallers en u ry heeltemal weg tot op 'n punt waar hulle uit u sig uit verdwyn.
Nee, maar nie vir lank nie.
Maar waarom doen u dit - waarom konfronteer u hulle nie?
Ons wou op daai punt sou dit nie goed gewees het nie, dis reg oor 'n bos indien hul sou weghardloop sou ons in elk geval nie kon gevang het nie. Dit was net nie die aangewese plek nie.
U het hulle - u het hulle later ook in elk geval reg oor die bos gekonfronteer nie waar nie?
Volgens u getuienis.
Nee daar was nie 'n bos nie.
Was daar niks bos nie waar u hulle gekonfronteer het nie.
Nee die bos is baie verder aan - dit was 'n oop stuk grond gewees.
Sê u - sê u vir ons dat die bosse is nader aan die strate aan die regterkant van die interseksie soos 'n mens na die plan kyk as aan die linkerkant van die interseksie.
Maar nou - u het vroeër in u getuienis vir ons gesê dat as deel van die instruksies die oggend was daar persone wat uitgeplaas was in verskillende posisies.
Dis reg ja.
En u was op 'n sekere punt geplaas juis om mense wat mag ontvlug af te sny nie waar nie.
Dis reg ja.
So as deel van u beplanning het u voorsien vir mense wat moontlik kan weghardloop van die toneel af.
En u het basies die toneel omsingel nie waar nie.
Ons moes op een punt bly ja - hulle sou na ons toe kom as daar 'n aanval sou gewees het.
Moes ons [onduidelik] moes ons verhoed dat hulle wegkom.
Ja maar dis die punt wat ek aan u stel is die toneel was basies omsingel deur polisiebeamptes.
Op daai stadium het ek nie geweet of hulle al onttrek het nie Edelagbare want hulle het reeds 'n instruksie gehad om te onttrek.
En ons het onttrek en toe na die uitgebrande voertuig loop kyk, en daarna teruggekom op pad nou huis toe.
Maar nou - u het 'n - u het 'n radio in u voertuig nè.
Daar was 'n radio in u voertuig.
Daar was 'n radio ja.
Goed, het u toe probeer om hierdie berig op te volg - gevra wat moet ons nou doen, waar is julle - waar is die res van julle kollegas?
Nee ek het agter in die kar gesit en ek het nie daaraan gedink nie.
U het niks gedoen nie?
En die Kaptein Kleyn - wat het hy gedoen?
Hy het ook niks gedoen nie, hy het net gesê ons kan hulle nie vir veiligheidsredes kan ons hulle nie hier konfronteer nie.
So hy het gesê maar ons kan hulle nie hier konfronteer nie.
Dis te naby aan die bos, dis onnodig gevaarlik.
U is seker daarvan.
Dis reg ja.
U kan dit goed onthou?
Ek onthou goed.
U weet u is onder eed?
Goed, nou beweeg u in NY1 en die mense is uit u sig uit en u beweeg nou weer terug na NY111.
Dis reg ja.
En u sien hulle weer daarso.
Wat doen u toe?
Ons ry toe by hulle verby - dit was toe die bespreking, dit was instruksies van Kaptein Kleyn, ry by hulle verby, draai en laat ons hulle van voor af nader.
So nou gaan u hulle van voor af konfronteer.
Goed, het Kaptein Kleyn toe nou opdrag gegee vir Coetzee om die voertuig stil te laat staan.
Hy het gesê stop ver voor hulle.
En toe klim Kleyn alleen uit?
Dis reg ja.
Met sy vuurwapen getrek.
In sy hand ja.
En kommunikeer hy met die groepie op enige manier?
Het hy vinnig uitgespring of wat het gebeur?
Hy was in die posisie om uit te klim toe die gooi van die handgranaat kom en daarna gebeur dit net vinnig, toe duik hy plat weg - toe ons besef wat aangaan, kar - gesê trek die kar vorentoe.
O! so hy het nog - hy was nog in die proses om uit te klim.
Dis reg ja Edele.
Toe word die handgranaat gegooi.
Dis reg ja.
Goed, Kaptein Kleyn duik nou op die grond en die voertuig beweeg 'n bietjie vorentoe as ek u korrek verstaan het.
Dis reg ja.
En wat gebeur toe?
Toe die ontploffing - saam met die ontploffing het ek uitgespring agter uit - dit is feitlik dieselfde tyd wat die handgranaat afgaan was ek besig om uit te klim aan die regterkant daarvan.
Goed, en u skiet toe nou soos u vir ons verduidelik het.
U skiet toe op iemand soos u vir ons verduidelik het.
Dis heeltemal reg ja.
En u het gebly min of meer in daardie omgewing waar u voertuig was.
Die hele tyd ja.
U het nie agter die voortvlugtendes aangehardloop nie.
Het enige een van Coetzee of Kaptein Kleyn agter die mense aangehardloop?
So u het - Kaptein Kleyn weet ons het gevuur - het Coetzee gevuur?
Hy het gevuur ja.
So al drie van u het gevuur.
Dis reg Edelagbare.
Op die voortvlugtende persone?
Ek glo hulle het op die handgranaat man - wat die handgranaat gegooi het, geskiet. Ek weet nie, maar ek glo hulle het [onduidelik] op hom geskiet, ek het die een geskiet wat na my geskiet het.
Het - kyk daar was omtrent so vier - vyf het u gesê in die groepie nè.
In daai stadium dink ek was daar net vier.
Net vier gewees.
Dit is reg.
Toe u hulle konfronteer.
Het al vier van hulle toe in die rigting van die bosse gehardloop?
Wat het gebeur?
Op daai stadium toe lê ek plat, en ek het net die wat in my gesig is, gesien, dit was twee. Links - meer links het die handgranaat man en twee het soos - in 'n wig weggehardloop van mekaar in die rigting van die bos.
So twee hardloop in die rigting van die bosse.
En die handgranaat man, wat van hom?
Hy het aan die linkerkant - ook in dieselfde rigting gehardloop.
In die rigting van die bosse.
Het u die persoon gesien wat die handgranaat gegooi het?
Dis reg Edelagbare hy het net die handgranaat gegooi en dadelik beginne hardloop. Hy het 'n bietjie voor die ander weggevlug.
Maar het u - u het nie na hom geskiet nie.
U het na iemand anders geskiet.
Dis reg ja.
Die ander man was voor my, hy is meer in my gesigslyn en hy het na my geskiet.
Het hy eers na u geskiet of het u eers na hom geskiet?
Hy het eers na my geskiet - hy het [onduidelik] gekom - toe skiet hy na my - toe antwoord ek sy vuur.
Het u hom raak geskiet?
Ek glo nie Edele.
Hy het nie geval nie, daar was nie 'n teken dat ek kon glo ek het hom raak geskiet nie.
Het hy net aan - het hy weggehardloop of wat?
Hy hardloop toe weg ja.
U skiet op hom maar u kan hom nie tref nie.
Of hy val nie?
Hy het nie geval nie, daar was - ek kon nie 'n afleiding maak dat ek hom wel raak geskiet het nie.
Het u later gekyk na die liggame wat op die toneel gelê het.
Ons het na die een gaan kyk wat by die - die handgranaat gegooi het en dan die ander wat daar in die pad af gelê het, in die bos het ek nie gegaan nie.
So is die enigste liggaam van die vier wat - was dit die handgranaatgooier wat u toe later gesien het.
Dis reg - dis reg ja.
U het nie een van die ander drie gesien.
Liggame gesien nie.
Nee ek het nie.
U kan nie sê of daai - enige een van daai drie doodgeskiet was op die toneel nie.
Ek weet nie, ek kon hulle nie identifiseer nie my aandag was net op die een wat op my geskiet het.
En - en daardie een wat op u geskiet het, hy was definitief nie onder die wat oorlede was nie.
Nie daar nie - ek weet nie waar hy miskien oorlede gewees het nie, maar hy het weggekom.
Hy het weggekom so ver as wat dit u aanbetref.
Wat my aanbetref.
En u kan ook nie sê of die ander twee ook weggekom het en of hulle doodgeskiet was of nie.
So dis moontlik dat uit daai groep van vier dit net die handgranaatgooier was wat doodgeskiet was en die ander drie kon weggehardloop het.
Daar is - weet ons op die getuienis is daar uiteindelik drie liggame gekry in die omgewing of in die rigting min of meer waarin hierdie vier persone sou gehardloop het.
Ek weet nie Edele regtig ek weet nie.
Maar selfs - selfs as ons aanvaar dat dit die groep was, dat hierdie drie oorledenes is deel van daai groep wat u gekonfronteer het dan is daar nog een wat weggekom het hierso.
Ja ek meen kyk daar is nou - daar is vier persone wat vlug in die rigting van die bosse en later is daar drie lyke gekry in daai omgewing.
Dis reg Edelagbare.
Een weet ons is die handgranaatgooier.
U het hom geïdentifiseer, die ander twee aanvaar ek u kan nie hulle - u kan nie vir ons help met hulle identiteit nie.
Maar dan sou daar een van daai groep - minstens een weggekom het.
Dit lyk so ja.
Goed, daar is 'n persoon wat aangetref was by Punt no P, op die sketsplan, as u dit net kan kry - het u Punt P daar.
Ek het punt P.
Nou dit blyk op die getuienis tot op hierdie stadium dat dit die persoon is wat deur Kaptein Kleyn geskiet was. Kan u onthou of dit die handgranaatgooier is of wat?
Ek glo so, want onmiddellik na die algemene skietery stil geraak het, het ons na hom toe gestap saam met die Kaptein en na hom - na die persoon toe gegaan en hy was toe duidelik dood.
Nee hy was heeltemal 'n ent van die bosse af.
So ons - dit lyk ons praat van dieselfde persoon.
Dis reg Edele.
En dit was die handgranaatgooier gewees.
Want u het later daarnatoe gestap en hom gesien dood lê daar.
Kan ek net vir u kommentaar want u het die getuienis ook self gehoor u was gister hier gewees toe die eerste getuie, een van u kollegas wel een van u - u is nou nie meer 'n polisiebeampte nie, maar op daai stadium was hy ook 'n polisiebeampte gewees - sou ook een van u kollegas gewees het.
U het sy getuienis gehoor dat toe hy op die toneel aankom voor die skietery, het Kaptein Kleyn buite gestaan nie in 'n voertuig was nie, maar hy was buite gewees daar in die omgewing van die betrokke toneel.
Ek het gehoor hy sê dit Edelagbare.
Kan u dit in herinnering roep?
U kan nie.
Ek glo hy kon 'n fout gemaak het.
Wat se fout dink sou hy - kon hy gemaak het?
Hy het gepraat van die skietery wat daar aangegaan het en op daai stadium was alles verby.
Was - ek is jammer op daai stadium was alles oor?
Dit was - die groot skietery was verby - daar was wel skote agterna nog in die bos se rigting, ek verneem gister was dit genoem dit was 'n hond wat daar geskiet was. So ek wonder of hy nie die skote verwar nie.
Ken u hom?
Het u hom - ken u hom voor gister?
Baie goed - ons ken mekaar jare.
Is dit - o! ja u was mos deel van dieselfde - u was ook in Moord- en Roof.
Hy was Moord- en Roof saam met my - en ag ek ken hom van voor daai tyd af.
Want ek dink ons moet minstens aanvaar dat hy sou nou nie vir Kaptein Kleyn verwar het met iemand anders nie, ek meen hy behoort Kaptein Kleyn goed te geken het, ek meen hulle het saam gewerk lyk dit - in dieselfde eenheid van Moord- en Roof.
Dis reg ja.
Dit lyk asof julle onder in die groot eenheid het julle kleiner eenhede gehad lyk dit en dit lyk asof hy en Kaptein Kleyn in dieselfde sub eenheid saam gewerk het.
Dis reg ja.
Want u sien ons moet - ons moet handel met daardie getuienis so u sê dat hy kon miskien na die skietery aangekom het daarso - na die groot skietery.
Ek glo want die posisie wat hy beskryf dit sou uiters gevaarlik gewees het vir die skoot - die skietery aangegaan het.
Goed, daar is een ander aspek wat ek graag u wil na toe verwys, weer eens op die plan by Punt L en K as u dit net kan kry op die plan het u L en K daarso.
Dis reg Edelagbare.
Dis hier nader na die interseksie toe. Nou daar is 'n oorledene gekry op daai punt.
Het u daardie liggaam gesien daar?
Ek het daar verbygestap ja.
Het u daai skietery gesien?
Het u enige idee wie daai persoon geskiet het?
Nie 'n idee nie.
Want u sien u het vir ons gesê dat u was nader na die interseksie toe as wat die voertuig op die plan aangedui was - aangedui word vroeër nie waar nie - korrek?
En eintlik net om dit ook duidelik te maak die idee van u plan was nooit eintlik om te wys presies waar u voertuig gewees het nie, dis maar net om u voertuig op die toneel te plaas.
Dis reg ja.
Die punt wat nou - die vaste punt amper as ek dit so mag noem is hierdie - is hier waar die ontploffing hier by N - waar die ontploffing plaasgevind het.
Dis reg ja.
So - so u getuienis is dat u voertuig was meer na regs op die plan nader na die interseksie toe gewees.
Dis heeltemal reg.
So - so u moes redelik naby gewees het aan die punt waar die persoon geskiet was by L en K - en u het ook vir ons gesê dat u het nooit weg beweeg van daai [onduidelik] af nie.
Nee ek het nooit weg beweeg nie. Ek was - nou moet u onthou die motor is nou tussen my en die hoek. Ek het agter die motor gebly - so selfs sou ek soontoe gekyk het, twyfel ek, of ek enige iets sou kon gesien het want die kar sou my uitsig belemmer het.
Het u - het u gebly lê of het u opgestaan of wat?
Ek het plat gebly lê - want die geskietery was oorweldigend en dit - ek was nie seker van waar af kom dit nie, ek het net geweet die veilige plek is nou op die grond.
En wanneer het u opgestaan?
Toe die skietery verby is.
Toe dit stil raak.
Dis reg ja.
Goed, toe u opstaan toe het u hierdie liggaam gesien hier by L en K.
Nee toe het ons eers gestap na die een toe wat Kaptein Kleyn gesê het ons moet gaan kyk of die man wat hy geskiet wat die handgranaat gegooi het, ons stap toe [onduidelik] en ons kom van hom af terug en op pad terug, toe sien ek die persoon hier lê. En toe lê hier op die kruising ook nog iemand en daar het ook twee mense gelê.
Nou - nou ek stel net belang in L en K eintlik, het u hierdie voertuig J wat net so verby die interseksie is, in NY1 het u dit opgemerk?
Na alles verby was het hy daar gestaan.
So hy was daar - hy was daar op die toneel op daai punt soos dit aangedui word hierso.
Dis reg - min of meer ja.
Min of meer - ja. Goed, toe u by hierdie liggaam by L en K kom, wie het u daar gekry, wie van u kollegas was daar gewees?
Ek dink nie daar was iemand nie.
Daar was hoegenaamd niemand by daai liggaam nie.
Ek weet nie.
As synde die persoon wat - of persone wat hierdie persoon geskiet het by L en K nie.
Dit sal 'n mens by die ondersoekbeampte moet uitvind.
Nee - nee ek vra nou van u, u was daar op die toneel gewees.
Ja-nee ek het daar niemand gesien nie.
So daai liggaam het alleen gelê daarso?
Dis reg ja.
Niemand het enige spesifieke aandag aan daai liggaam gegee nie?
U was - was dit u en Kaptein Kleyn en Coetzee wat by die liggaam was?
Ons het daar verby gestap ja.
U het verby gestap?
U het nie - u het nie daar gebly staan om te kyk wat gaan daar aan nie.
Mens staan mos maar bietjie, jy kyk en dan stap jy aan.
U het daar vir 'n rukkie vertoef.
Vir 'n oomblik ja.
Het u nie gevra daar rond nie, maar yes jong wie het die man geskiet, waarvandaan kom die man dan nou?
Ja maar ek meen vergeet nou maar van die ander mense, ek praat nou net van L en K.
Nee wat ek het geglo daar is op hom geskiet, daar moes op hom geskiet gewees het, hy is dood.
Ja - ja nee daar is geen twyfel daaraan nie.
Waarvandaan hy kom weet ek nie.
Ek meen wie het die man geskiet of het iemand een van onse kollegas dood geskiet of dalk hier na die voertuie toe gegaan om te sien wat aangaan of met iemand probeer praat.
Ek het geen ondersoek ingestel nie.
U het niks - u het nie belang gestel daarin nie.
Mens stel belang maar wat - jy - wat kan jy daaraan doen Die enigste belangstelling wat ek gehad het is om te kyk daarna en ons het weggestap en aangestap na die kruising toe?
So het u - het u aanvaar dis een van die aanvallers of het u nie gedink maar miskien is die nie een van die siviele persone op die toneel wat in die kruisvuur vasgevang was nie.
Ek het glad nie geweet wat om te doen nie - ek weet nie.
Het dit nie by u gedagte opgekom nie.
Ek het aanvaar dis een van die aanvallers of potensiële aanvallers.
Het u - het u ooit gedink dat - is dit nie dalk iemand wat nou in die kruisvuur vasgevang was nie.
Nee Edele - daar het niemand anders rond beweeg daar nie.
Ja wel ek meen kyk dit is nou juis die - dit is juis die punt u sien, hier lê 'n liggaam hier in die middel van nêrens - daar is niemand - daar is geen polisieman - daar is niks van die kollegas wat skynbaar belangstel in die liggaam nie, daar is niemand wat u daar aantref nie, daar is niemand wat kom daarnatoe nie en u stap ook maar net verby.
Dis reg ja.
Het u nie gedink maar yes is die nie 'n onskuldige man wat dalk hier geskiet was nie, kom ons kyk wat gaan hierso aan, want hier is nou niemand hierso nie, ons is die eerste polisie - ons is die eerste polisiebeamptes by die liggaam, kom ons kyk wat gaan hierso aan.
Nee ons het verbygestap toe Edele.
U het verbygestap.
Het u ooit weer teruggegaan?
Het jy nooit probeer vasstel of iemand enige iets gedoen het omtrent daai liggaam wat daar alleen gelê het nie?
Kort daarna is die hele toneel afgekordon met Casspirs en hope ander lede wat ingeroep was en die nodige is gedoen, foto's en die mediese hulp en al die mense is daar gedoen end of Tape 7, side B...
Nadat u nou gesien het wel daar is nog ander liggame en so aan - u het nooit teruggegaan na daai liggaam wat op sy eie lê daar nie - en waarvoor niemand skynbaar verantwoording doen nie.
Nee ek glo - nee Edelagbare.
Het u dit onder iemand se aandag probeer bring om te sê maar daar lê 'n liggaam daar en daar - dit lyk asof niemand daar enige iets weet van dit nie - gaan kyk bietjie daar.
Op daai stadium was daar baie groot samedromming van manne wat toe uit die bos uit orals kom en ek glo almal sal maar gesien het.
Nee maar kyk u was die eerste polisiemanne daar by die liggaam gewees.
So het u dit nie opgevolg nie?
Ek glo dat elkeen wat op iemand skiet en hy val - sal ge-claim het dis die man na wie ek geskiet het.
Maar dis juis die punt.
Maar dit is die punt - niemand het dit gedoen nie en dit is wat 'n mens aanvaar, kyk u - eerste ding wat u gedoen het u staan op - die drie van u - Kleyn en Coetzee en uself stap na Punt P toe, dis die man wat u geskiet het - dis een van die mense wat weggehardloop het en u gaan kyk daarso en u sien die man is dood - dis die eerste ding wat u gedoen het.
Maar niemand doen dit ten opsigte van L en K nie. En u en nie een van u ander twee kollegas stel belang hierin nie.
Maar ek glo nie ons - ons het nie in daai rigting geskiet nie.
Ja nee ek meen behalwe dit nou - u is 'n polisieman ek meen u is - u is 'n polisiebeampte. Het u geen ander verklaring nie?
Daar is geen verklaring daarvoor nie.
Mnr Bothma wat se wapen het u gebruik om te skiet mee op die toneel?
n 9mm pistool.
mm pistool - dit is die enigste wapen wat u gebruik het.
Dis reg ja.
En Kaptein Kleyn - hy het met sy pistool het hy uitgeklim uit die voertuig uit?
Het hy enige ander wapen by hom gehad?
So hy het ook 'n pistool gehad.
Hy het die R1 gehad.
En het hy met daai R1 geskiet op die toneel?
Dis reg Edelagbare.
Dis - dis reg.
Ek het net gefokus op die een wat vir my onmiddellike gevaar ingehou het.
Dis reg Edele.
Dis reg ja.
Dis heeltemal reg.
Die lawaai was orals, dit is - daar is niks spesifieks gewees nie dit was net 'n gelawaai van die geweer vuur.
Dis reg ja.
Mnr Bothma wie het die gekamoefleerde uniform gedra die dag watter - watter groep.
Nie van ons drie nie.
Ja - nee-nee ek weet u was - moord en roof sou - sou in siviele drag gewees het, maar daar was mense met gekamoefleerde uniform op die toneel - wie sou - sou dit die Onluste-eenheid gewees het of wie sou dit gewees het?
Ek glo dit is - dit sal hulle gewees het.
Want dit was - daar was Onluste-eenheid mense - daar was Moord- en Roof en daar was Veiligheidspolisie se mense daar gewees.
Dis reg ja.
Die Veiligheidspolisie persone is ook mense wat in privaatdrag werk nie waar nie.
Ek weet nie.
U weet nie.
Ek weet nie, hulle kon kamoefleer aangehad het of privaat drag ek weet nie.
So dit kon een van daardie twee groepe gewees het.
Die enigste een van die Veiligheid wat ons mee te doen gehad het, is Majoor Liebenberg, ek weet nie wie die ander was nie.
En hy was in private drag gewees.
Dis reg ja.
Die Onluste-eenheid mense, ek meen is hulle nie mense wat gewoonlik meer - hulle is meer - hulle is meer waarskynlik dat hulle die lede is wat in kamoefleerdrag werk nie.
Ja ek glo so.
Goed, baie dankie.
Ek weet nie daar nie daar het ambulanse opgedaag.
Dit is so 'n duik/skraap.
Op die deur - die linker voordeur.
Dis reg ja.
Dis reg ja.
Skuins - ja dis reg.
Toe die handgranaat ontplof het ons die kar reeds vorentoe gery - waar hy geval het is nie baie - of liewer hy het nie ontplof terwyl die kar gestaan het nie.
Dis reg ja.
Ek het oorgeskuif van die linker agterste sitplek na die regter agtersitplek.
Ek weet nie die verskil nie.
Nee ek het nog nooit 'n stung granaat gehoor nie.
Mnr Bothma u was gevra gewees na skade aan die deur van die motor en daar was aan u 'n foto getoon, Foto 22 waar met 'n punt ek dink dit is N - teen die deur of M ekskuus - M vir Mike skade aan die motor aangedui is, u het aangedui dat dit nie is waar die skade was nie.
Net bietjie harder.
Ek wil aan u 'n foto toon waar daar ook merke op aangedui is, kan u net daarna kyk asseblief.
Ja waar hierdie foto L gemerk is, is waar die skade was.
Kan u net eers na die foto kyk is dit die motor wat daar staan en die plek is hier waar die handgranaat ontplof het?
En op hierdie foto teen die deur is 'n punt gemerk L - is dit Lima.
Is dit waar die skade was?
Dis reg Edelagbare.
En net om die ander punte op daardie foto te beskryf, die punt daar gemerk K, wat is dit?
Dis waar die handgranaat ontplof het.
En die punt gemerk J, wat is dit?
Daar was die ringetjie van die handgranaat opgetel.
<fn>ct00351.txt</fn>
U seun was ook dieselfde tyd op dieselfde dag geskiet, Johnny Karelse.
Ja hulle was saam geskiet.
Kan u net vir ons in u eie woorde vertel wat u weet van wat gebeur het?
Ek weet niks wat gebeur is nie - ek het van die hospitaal die tyding af gekry dit het gebeur na my ma se huis toe, ek moet deurkom, hy is geskiet en toe het ek gegaan tot by die hospitaal. Toe ek daar kom toe sê hulle, hulle wag net vir my dat ek hom moet wegvat Tygerberg toe.
So is met hom - so is ek met hom weg Tygerberg toe, en ons het weer die nag teruggekom en so het by die - toe het hulle my sommer daar - die polisie wat hulle my aflaai in Oudtshoorn, wat ek so om die draai kom, toe sien ek daar die van nou voor my hek, en ek sien my kinders huil daar en hy ry weer so af en hy kry my ook die polisie en hy vertel vir my die kind is vyfuur oorlede, dis al wat ek kan vertel aan die Waarheidskommissie. Ek weet niks wat verder gebeur het nie.
U het gesien dat u seun geskiet was.
Ja ek het gesien daar by die hospitaal hoe 'n hou hy gehad het, hy het een deur die oor gehad en een in sy maag en dan een deur sy hande, hy het drie houe gehad.
Hy was 15 jaar oud gewees.
En enige betrokkenheid in enige politieke aktiwiteite?
Nee - nee hy was aan niks wat hy belanggestel hy nie, hy en Selwyn was altyd by - was altyd bymekaar gewees, Selwyn Botha.
Hulle was vriende.
En so aan - so hulle was vriende?
Ja hulle was vriende.
En - en die polisie het ook vir u geen verduideliking gegee nie.
Ek het niks nog vandag toe gehoor nie, wat - het nog niks gehoor wie het hom geskiet nie.
Het u enige idee watter soort koeël dit was, is dit birdshot soos wat hulle gebruik het, of hoe was hy geskiet?
Ek weet nie watter koeëls was dit gewees nie, maar dit was net gate wat - die gat was deur die oor en 'n gat in die maag, wat die bloed uitgetap het en dan 'n gat deur sy hand.
En hy was Tygerberg Hospitaal toe geneem nie waar nie?
Ek het hom geneem Tygerberg toe, maar hulle het niks vir my daar gesê watter koeëls is dit nie, want hulle het dit seker nog nie uitgehaal uit hom uit nie, sy [onduidelik] want hulle het gesê die een koeël wat deur die oor is, is in sy skedelbeen in sy kop.
Hy het van hom niks af geweet nie, hy het nie gepraat nie niks, hy het net gebly lê wat hy so toegedraai gelê het in die laken van die hospitaal.
En dit is waar hy oorlede was in Tygerberg nè.
En het u enige sertifikate van die hospitaal van die dokters wat verduidelik hoe - wat met hom gebeur het of hoe hy gesterf het, mediese sertifikate?
Nee, net die doodsertifikaat van die datum wat hy dood is, wat hulle gestuur het daarvandaan af saam met die pa wat hom - wat die lyk gaan haal het.
Net 'n doodsertifikaat.
Nee ek het hom nie gegee nie, want hulle was nog nie betrokke met my gewees nie.
So u het daardie doodsertifikaat?
Die doodsertifikaat het ek van hom.
En u kan dit beskikbaar maak vir die Kommissie.
Ja want dit - dis by sy ouma dit is daar.
En was daar 'n saak - 'n hofsaak?
Nee daar was nie - niks gewees nie.
Nee niks nie, daar was niks polisie gewees nie.
Was jou seun nog op skool?
Nee hy was nie op skool nie, hy was al uit die skool uit gewees.
En voor dit was daar - was daar enige probleme met die - met jou seun en die polisie of die kitskonstabels het hulle jou huis besoek of jou seun gewaarsku of was daar enige soort van kontak tussen jou seun en die polisie?
Nee daar was niks by my kontak gewees nie nou van hom nie.
So hierdie was iets skielik wat net op daai dag gebeur het.
Geen geskiedenis van die polisie wat miskien vir hom gedreig het of gesê het - enige iets gesê nie.
Nee, want ek was mos nie op die toneel daar gewees wat hy en Selwyn gewees het nie, daarvan weet ek net dat hulle my gelaat kom het na die hospitaal toe, wat ekke nou vertel - waarheen ek nou met hom gegaan het.
En op daai dag toe hulle geskiet was, het enige iets in die - in die township gebeur of wat was - wat het aangegaan daai dag toe hulle geskiet was?
Dit was stil by ons daar gewees in die onderkant, ek weet nie want Bhongolethu lê ver van ons af, is nog 'n lokasie van ons af, ek weet nie, ek kan nie sê wat daar gebeur is nie.
Baie dankie mevrou. En so u wou ook van die Kommissie weet wat eintlik gebeur het, is dit wat - of is daar enige iets anders wat u van die Kommissie wil hê?
Ja ek wil vra as die Kommissie my nie kan help nie, want ek het - ek het net my man se inkomste en kan niks vir my werk nie, en hy sal ook nie vir my gewerk het.
Het u ander kinders?
Ek het drie meisie kinders maar hulle is werkloos en twee gaan skool.
So hy was jou enige seun?
Ja - ek sal u net 'n oomblik gee want ek weet hierdie is baie - baie swaar om iemand te verloor.
Kan u miskien vir ons 'n bietjie vertel van die begrafnis, want ek sien dat daar probleme was toe - toe julle jou familie wou begrawe, was daar - kan jy net vir die Kommissie sê wat eintlik gebeur het.
Die polisie het van die huise af gegaan tot by die graveyard saam met ons, ge-escort tot daarso en weer terug en toe ons nou terugkom toe gaan ons nou weer weg van ons af, van die rygoed af, toe draai hulle nou uit, hulle kante.
Was daar bepalings betrokke tot die begrafnis, het hulle gesê dat net sekere mense kon kom en nie meer as sekere mense na die begrafnis toe moet kom, of het hulle jou net laat - net jou familie begrawe soos julle wil.
Daar was baie mense gewees - dit was enige - almal kon [onduidelik] by die begrafnis, maar net hulle het ons daar bewaar en [onduidelik] solank die begrafnisdiens nog aangehou geraak het en so het hulle ons ge-escort tot bo by die graveyard en weer terug.
En hulle was op dieselfde dag begrawe?
Nee, my kind was nog in die Kaap gewees, want ek het nog 'n bietjie gesukkel om die lyk hier te kry, en as [onduidelik] vir hom nie gaan haal het nie, dan moet ek nog R400-00 betaal het en toe is dit wat die Staat my help om - om die lyk te kry tot in Oudtshoorn, Kaptein Marx.
Nee - hy het self die vervoer gekry van - van hulle - hulle eie vervoer het hulle hom mee gaan haal.
O! hulle het jou seun gaan haal in die Kaap.
Weer baie dankie mevrou.
Yes you - ons wou graag net sê dat ons aan u - onse simpatie wil vertoon en ons - ons dink dit is vir ons 'n baie groot voorreg om aan u te luister en ons is baie bly vir hierdie geleentheid dat u hier - julle storie kan vertel aan onse hele nasie, dat mense moet weet wat het gebeur hierso in hierdie klein dorpies, want stories soos die wat u ons vertel het, het nie altyd in ons nuusblaaie verskyn nie.
En nou is dit die tyd wanneer die hele nasie kan weet watter smart mense gely het. En ons hoop tog so baie dat eintlik wat gebeur het sal nie weer gebeur in ons land nie. Dat ons almal sal vry wees en almal sal gelukkig wees in hierdie land. Maar baie dankie.
<fn>ct00644.txt</fn>
Ek verstaan mos nie Engels nie - is Engels wat hulle praat, ek verstaan mos nie.
Me Koopman u kan maar daai oorfone afhaal - haal maar die oorfone af. U verkies om in Afrikaans te praat nè - u wil Afrikaans praat is dit reg - okay. Dan kan ek en u mekaar verstaan - u moet net wag tot ek klaar gepraat het, dan kan u dit aansit hoor.
U getuienis gaan oor 'n voorval waar daar traangas geskiet was daar waar u woon in Ditloung in Olifantshoek nè.
Kan u vir ons kortliks verduidelik - vertel wat gebeur het.
Dit was 1993 - 1993 - 16 June, toe was dit getoi-toi daai oggend. En toe het die polisie gebegin skiet om die mense uitmekaar uit te maak en toe het hulle begin weghol daar om die rondte waar ek bly. Dis daar waar die hele stoom gewees het, en hulle het begin skiet net daarso - en hulle het aanhou net geskiet daar - geskiet daar op die huis - daai - die doppe het geval daar bo-op die huis en rondom die huis - langsaan die huis omdat die - die span rondom die huis gehol - gehardloop het.
En so het hulle geskiet - daar was vreeslike rook gewees, vreeslike rook en hulle het nie kans gegee nie - hulle het net geskiet daarso, hulle het net daarso geskiet. En ouma lê in die huis - ouma is blind hy kan nie sien nie - ouma is maar altyd in die hoek - en ek was maar net besig met die kleintjies om vir hulle help vir die rook en vir my ook self. En so het hulle geskiet, hulle het sommer geskiet daarso - soos die kinders as hulle se koppe so uithaal - so skiet hulle - soos hulle so terug - so skiet hulle bo-op die dak het daai goete geval. Dit was omtrent 'n rook gewees daai dag, daarso by daai huis. Want die hele bondel was net daar.
Hulle het geskiet ek kan nie sê tot hoe lank het hulle geskiet nie, daai rook. En na die geskietery - na alles en alles wat dit nie meer geskiet is nie, wat dit nou stil is, die tyd wanneer ek nou na ouma toe kom - kry ek ouma is stil. Ek het geroep aan ouma en ouma is stil en ek het nader gekom en gekyk, toe sien ek maar lyk ouma is nie meer saam met ons nie. En toe sal ek kyk toe sien ek maar ouma is nie meer saam met ons nie, is my skoonma maar ek roep hom ouma.
En soos ons weet ouma was nie siek nie, ouma het maar net 'n verkoue gehad, dis al wat ons van weet, maar siek was hy nie siek nie.
Iets wat daar gebeur het, weet u wie geskiet het?
onduidelik in Bloemfontein hulle het gekom by ons toe sê hulle ek moenie die begrafnis reëlings eers tref nie, hulle gaan vir my sê wanneer moet ek begrawe en hulle het vir ouma gevat Bloemfontein toe en die lyk het daar gebly in Bloemfontein en toe is die lyk - toe het die lyk die ander week teruggekom van Bloemfontein af.
En wat die lyk terugkom van Bloemfontein af, toe het die mnr Erken ek weet nie die van Danielskuil - toe het hy gebel en gesê ek moet die papier gaan vra, wat saam met die lyk kom van Bloemfontein af. En ek het gegaan daarso en ek het die papier geloop vra wat saam met die lyk kom van Bloemfontein af, ek ken ook nie daai polisie daarso nie, ek bly met hulle, maar ek ken hulle ook nie. Ek het die papier gaan vra en die antwoord was gewees daai papier wat jy het hy is reg, jy kan solank aangaan met hom en begrawe. Die papier sal van die Binnelandse Sake afkom.
En hy het die papier, ons kan maar begrawe en ons het toe begrawe en na die begrafnis 'n tyd daarna toe kom die papier van die Binnelandse Sake af en die papier wat dan daarvandaan kom is nog dieselfde papier die wat ek hierso het. So het ons nie - nou nog nie - ons het nog nie die regte ding, wat het my skoonma doodgemaak nie.
Die bewys - die amptelike sertifikaat wat u gekry het - selfs na Bloemfontein - wat sê dit wat is die oorsaak van dood?
Hulle sê nie wat is die veroorsaak van die dood nie, die papiere is net so geskryf is natuurlike oorsaak - daar is nie hoe nie - wat daarvan nie.
Was daar - u het gesê daar was geskiet daar na die huis se kant toe, was dit met die traangas wat daar geskiet was na die huis toe waar ouma in was.
Ja die traangas is baie geskiet daarso by ouma en dis groot doppe - dis omtrent soos hierdie groot torch doppe so groot was daai goeters gewees. Daar was 'n vreeslike rook en die wind het van die kant af gekom - al die rook het net daar gestoom en dis daar waar die klomp kinders gewees het, toe word dit net daarso so geskiet. Nou ouma kan nou niks maak nie, hy is blind.
En daar die doppe wat u van praat wat u gekry het waar was dit gewees, was dit daar by die huis of waar was dit?
Is dit nou die dokter - ja die doppe daar by die huis.
Is dit op die dak of waar was dit?
Die anders het op die dak geval - so het hulle geskiet bo-op die dak het die ander doppe geval - klomp op die dak en die anders het sommer hier rondom die huis geval - opgetel, maar ek weet nie wat het geword daarvan van daai doppe nie.
Ken u van die polisie wat geskiet het daar die dag met die traangas.
Ek ken nie een van hulle nie, ek ken hulle nie, want hulle was klomp gewees en daar was nie nou - ek het nie kan gekyk wie goed is dit die nie, want ek het die kindertjies ook hier gebeskerm.
Baie dankie me Koopman - wat wil u graag hê moet ons doen in verband met u saak?
Ek weet nie eintlik hoe kan ek sê nie, as julle my net kan help daarso met daai dinge want ons het nooit die waarheid gekry van waarvan is ouma dood nie.
Baie dankie, is daar vrae - nee. Ons is baie dankbaar dat u - beide van u hier opgedaag het om getuienis te gee om getuienis te gee, ons wil net sê ons voel saam met u, en ons sal probeer om julle begeerte miskien na te kom.
Wat 'n mens agterkom is dat so baie van onse mense het gely - baie mense het baie seergekry - hartseer gekry vir hierdie bevryding wat ons nou het. En ons vra maar dat God u sal seën en dat God u sal troos, baie dankie.
<fn>ct05601.txt</fn>
Afrikaans, wil jy Afrikaans praat, my Afrikaans is nie so goed nie, maar ek sal - ek sal probeer. So jy gaan oor u seun praat.
Selwyn Botha wat geskiet was op die 16de Januarie 1988. Ek gaan nou vir u vra om vir die Kommissie te vertel wat gebeur het met u seun.
Ek is die ma van die seun, Selwyn Botha, hy is geskiet in - die 16de Januarie 1988. Hy het tussen die voormiddag en die middag van my huis af gegaan, hy het ook vir my - aan my gesê hy gaan na sy broer toe Freddie Botha in Toekomsrus en ons almal loop deur Toekomsrus.
Hy het toe weggebly, hy en die seuntjie langsaan my, hy was 15 jaar, hulle twee is op pad soontoe. En drie van my kinders het winkel toe gegaan, ek was alleen by die huis en hulle het teruggekom en aangehardloop gekom en gesê mamma ons hoor Selwyn is geskiet. En ek sê dit kan nie wees nie, hulle hardloop uit, maar [onduidelik] hospitaal toe, en ek hou een dogter agter en ek en sy gaan agterna.
En toe ek by die hospitaal kom, het ek eerste gestaan en met die Here gepraat om vir my sterkte te gee. Ek is daarna in die hospitaal in en ek kom by die hospitaal toe is my kind dood geskiet. Ek het - toe ek vra dood geskiet, toe weet ek van myself af nie, ek het teruggekom huis toe en ek sal ook nie, miskien nou baie vergeet, want dit is jare terug wat ek in my verklaring opgestel is, maar dit is blykbaar naby.
Ek het ook alleen gestaan, want die Vrydagaand het sy pa gaan werk soek in die Kaap en ek het ook vroeg opgestaan vyfuur die oggend, toe gaan ek hom bel en gesê jou seun is doodgeskiet. En daarna het ek - het ek die begrafnis aan my gehad en na die begrafnis, maar op die toneel weet ek niks wat daar aangegaan het nie, was nie op die toneel nie, ek weet ook nie wat op die toneel aangegaan het nie.
Na die kind begrawe is, daarna was dit 'n hofsaak gewees, ek wil ook maar vandag aan die Waarheidskommissie kortliks vertel wat ek net weet wat die waarheid is. En toe was ek in die hof gesit vir vyf jaar, die gevoel waarvoor ek seer voel, omdat sy naam was nie genoem nie, en ek weet ook nie as dit 'n gesamentlike saak was nie, maar daar is niemand vir hom aangehou nie en ek weet ook nie wie het hom doodgeskiet nie.
En dit is al blykbaar wat ek dan nou kan vertel as die heilige waarheid wat ek weet waar hy op die toneel was ek nie gewees nie. So ek kan niks sê wat op die toneel gebeur het nie. Maar enige vrae wat ek nou miskien vergeet het uit hierdie verklaring uit, is min of meer wat ek - ek sal baie min uitgelaat het.
Was daar enige persoon met Selwyn daai dag toe hy geskiet was, wat miskien 'n beter idee het wat gebeur het.
Is net die vriendjie van hom langsaan, want hy was ook doodgeskiet, hy het darem nog gelewe na die oggend vyfuur - Sondagoggend vyfuur toe, maar daar was geen [onduidelik] dit moet my klem - wat ek die klem lê dat daar was geen verklarings in die hof van hom nie, en sy naam was ook nie genoem nie.
Want dit en ek sê dit weer - ek herhaal dit weer, ek weet nie of dit 'n gesamentlike saak was nie.
En hoe oud was Selwyn toe hy gesterwe het - u seun hoe oud was hy?
Hy was 23 as ek dit korrek het.
En het hy enige familie gehad van sy eie?
Hy het susters en broers.
Geen kinders nie?
Nee hy het geen kind nie en hy was ook nie getroud nie, maar hy was my broodwinner.
Hy was geen betrokke - geen politieke nie, hy was 'n eenvoudige kind.
So jy kan nie verstaan waarom hy geskiet was nie.
Ja dit is nou al my hele lewe wat ek aan die Waarheidskommissie moet sê dit kwel my hele lewe. Want as ek net weet wie het hom doodgeskiet en wat het van die persoon geword.
U was geen verduideliking gegee nie, van die polisie of van enige iemand anders nie.
Net dat die polisie hulle mos gesê het daar - toe hulle by my kom as ek weet hoe was my kind doodgeskiet, toe sê ek nee, toe sê hulle hy was dwarsdeur sy hart op slag doodgeskiet.
En het hulle geen redes gegee, het hulle miskien gesê dat hy betrokke was in iets of dat hy probeer weghardloop of wat het die polisie eintlik vir u gesê?
Hulle het aan my niks kon sê nie, want die polisie het nie aan my self toe weer teruggekom nie.
So mevrou wat is dit eintlik wat u hoop die Waarheidskommissie vir u kan doen, wat is dit wat u eintlik wil weet?
Ek wil net by die Waarheidskommissie weet, as dit moontlik is, as dit eendag sal kan - as ek eendag uitvind wie het my kind doodgeskiet, is daar iemand vir hom aangehou, want dit is net die woorde wat ek voor wag en dan moet ek die Waarheidskommissie vanmôre bedank omdat ek sulke mense as 'n Waarheidskommissie kon mee gehelp word.
Baie dankie mevrou.
<fn>designers_afrikaans.txt</fn>
Gold Mametja het 'n geseënde naam wat sy talent beklemtoon. Sy ontwerpe is gekies uit dosyne ander wat voorgelê is nadat die GCIS juweliersontwerpers genooi het om ontwerpe vir die nuwe nasionale ordes voor te lê.
Sy biografie bevat 'n lang lys vandie prestasies wat hy behaal het sedert hy by die Technikon Witwatersrand weggegaan het. Hierdie prestasies sluit 'n reeks ontwerpe vir die Suid-Afrikaanse korporatiewe wêreld, en die goudstawe vir die Comrades-marathon in.
Mametja, saggeaard en beskeie, reken sy werk aan die nasionale ordes was: "Die beste ding wat nog ooit met my gebeur het. Om my toe te laat om hierdie ontwerpe te maak, was die grootste eerbetoon wat die land my kon gee." Mametja werk as industriële ontwerper by die WNNR in Pretoria. Hy woon in Kempton Park saam met sy vrou en twee kinders.
Gareth Smart het hom oor 'n wye spektrum van inhoudelike platforms as ontwerper gevestig sedert hy 'n BA-graad in Grafiese Ontwerp by die Midrand Graduate Institute behaal het. Hy het in 3D-multimedia gespesialiseer. Sy portefeulje toon dat hy in 'n kort tydsbestek 'n indrukwekkende lys korporatiewe kliënte opgebou het.
Om gekies te word om die nuwe nasionale orde te ontwerp, was vir hom 'n geleentheid wat hom net eenmaal in 'n leeftyd voordoen. Hy woon in Pretoria en werk op vryskutgrondslag as grafiese ontwerper, animasiekunstenaar en konseptualiseerder om kliënte se behoeftes te vervul.
<fn>dispensers.txt</fn>
Is daar geskikte en voldoende metodes vir die wegdoen van afval produkte.
n Yskas vir hitte-sensitiewe medisyne en entstowwe sal beskikbaar wees.
Daar sal genoegsame en voldoende beligting wees.
Alle geskeduleerde medisyne sal geberg/uitgestal word in areas wat ontoeganklik is vir die publiek.
Die presiese geografiese ligging van die perseel.
Dui die geografiese area wat bedien sal word aan.
Wat is die grootte van die populasie in die bedieningsarea van die apteek?
Watter siekte toestande word hier ondervind en wat is die gesondheids status van die populasie wat bedien sal word?
Voorsien inligting ter stawing van die behoefte vir 'n lisensie in die aangewese area. Bv populasie ensovoorts.
Voorsien die name en adresse van bestaande gesondheidsdienste in die gebied waar die voorgestelde diens aangebied sal word.
Voorsien 'n bewys van betaling van 'n nie terugbetaalbare fooi vir 'n lisensie.
Kan 'n pasiënt inligtingspamflet per produk geresepteer voorsien word?
D D M M J J J J DATUM: i Bogenoemde apteek sal bedryf word onder direkte persoonlike toesighouding van die verantwoordelike apteker. iiiDie inligting verskaf is waar en korrek. AANSOEKER SE...
GETEKEN en BëEDIG te op hierdie ... dag van ... , die verklaarder (applikant) erken dat hy/sy die inhoud verstaan van hierdie verklaringis declaration die jaar...
<fn>enterprise budget combud - afrikaans.txt</fn>
Inkomste-en kosteramings word opgestel as 'n korttermyn beplanningsmodel. Om op die medium of langtermyn te beplan, kom daar verskeie vaste kostes ter sprake wat nie in hierdie ramings genoem word nie.
Die volgende uitgangspunte is by die opstel van hierdie ramings gebruik: "Opbrengs is die langtermyn realisties bereikbare opbrengs onder normale klimaatsomstandighede en aanvaarde bestuurspraktyke". Die insette en bewerkings wat gebruik word, is ter bereiking van hierdie opbrengs.
Dit word nagestreef om die betrokke begroting verteenwoordigend van 'n spesifieke geografiese gebied te maak.
Deur middel van die landbouvoorligter (of ander tegniese kundiges wat kontak met produsente het), word tussen vier en tien produsente vir 'n groepbesprekingsessie bymekaar gekry. Daar word gepoog om produsente wat aanvaarbare bestuurspraktyke suksesvol volg te gebruik vir die groepsbesprekings.
Nadat die groepslede besluit het watter opbrengs gebruik gaan word, word van die veronderstelling uitgegaan dat alle insette en aktiwiteite daarop gerig is om hierdie opbrengs te behaal. Konsensus moet deurgaans deur die groeplede oor bogenoemde besluite verkry word.
Die gebruik van handelsmerke in begrotings is bloot vir inligting aangesien dit slegs deur die Department gebruik word om jaarlikse prysaanpassings te vergemaklik. Die Departement onderskryf of bevorder nie enige van hierdie produkte nie. Die produk en gebruikswyse daarvan moet volgens vervaardiger instruksies en in oorleg met kundiges bepaal word.
Pryse van alle produkte en insette is BTW Uitgesluit.
Rente op Bedryfskapitaal is nie by die begrotings ingesluit nie. Indien van produksielenings gebruik gemaak word, moet hierdie bedrag in berekening gebring word in ooreenstemming met die periode wat die inset aangekoop is totdat betaling daarvan plaasvind.
Aangesien hierdie inkomste-en koste begrotings is, word werklike inkomstes gebruik en nie bruto produksiewaardes nie (eie gebruik en oordragte word ge-ignoreer).
Dit is kostes wat deur eenvoudige rekordhouding bepaal kan word waar dit aangewend word, bv bemesting, chemikalieë, kontrakwerk, tydelike (seisoenale) arbeid, ens.
Dit is slegs kostes wat met detail rekordhouding bepaal kan word, bv brandstof en herstel-en onderhoudskoste. Aangesien hierdie koste met behulp van spesifieke norme bereken kan word, word dit hier ingesluit.
Hierdie koste word gewoonlik nie by bruto marges in berekening gebring nie, maar word in die beplanning ingesluit omrede dit belangrik is. Hierdie koste word van die Bruto Marge afgetrek om 'n Netto Marge bo Gespesifiseerde Koste te laat en sluit die volgende in: Vaste Arbeid, Vaste Koste Masjinerie (lisensies en versekering, depresiasie en rente) of enige ander koste wat van toepassing op die begroting is.
Bruto Marge is die verskil tussen Bruto Inkomste en Toedeelbare Veranderlike Koste (beide Direk en Nie-direk).
Netto Marge is die verskil tussen Bruto Marge en alle oorhoofse of Ander Koste.
Alhoewel voorsorg getref is ten einde die korrektheid van hierdie ramings te verseker, aanvaar die Departement van Landbou, Grondhervorming & Landelike Ontwikkeling: Noord-Kaap nie verantwoordelikheid vir enige moontlike foutiewe inligting in hierdie begrotings vervat nie. Kundiges moet geraadpleeg word. Inligting van hierdie Combud-begrotings mag gebruik word indien die nodige erkenning aan die Departement van Landbou, Grondhervorming & Landelike Ontwikkeling: Noord-Kaap gegee word.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Saad Katoen Konvensioneel 90000.000 Pitte R 0.00 R 0.00 R 0.01 R 0.00 1 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 14,250.00 R 3,800.00 R 5,978.25 R 1,594.20 R 558.00 R 148.80 R 558.00 R 148.80 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis 2:3:4 30 0.5% Zn KAN 28 300.000 Kg 300.000 Kg R 4.80 R 3.68 1 1 R 2,544.00 R 1,440.00 R 1,104.00 R 678.40 R 384.00 R 294.
e Swambeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Versekering Katoen -Hael/Brand 6.000 % van Ink R 0.01 R 0.00 14250 R 855.00 R 855.00 R 0.00 R 228.00 R 228.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 804.00 R 804.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 214.40 R 214.40 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Skoffel -Arbeid 4.000 Uur 32.000 Uur R 7.00 R 0.00 R 7.00 R 0.00 12 1 R 560.00 R 336.00 R 0.00 R 224.00 R 0.00 R 149.33 R 89.60 R 0.00 R 59.73 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 1,333.33 a Kontrakwerk: R 4,125.
b Los-& Seisoensarbeid: R 875.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 841.
Vaste Arbeid 3.
R 448.00 Vaste Koste Masjinerie R 676.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Katoen wissel van R 3,230 tot R 4,370 en die Hoeveelheid van Katoen wissel van 3.188 tot 4.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Lusern -Graad 1 Lusern -Graad 3 0.000 Ton 0.000 Ton R 1,300.00 R 700.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 0.00 R 0.
Skema -Boegoeberg 1.
Besproeiing -Arbeid 4.
Jaar R 1,200.00 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 898.
Vaste Arbeid 4.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Lusern wissel van #DIV/0! tot #DIV/0! en die Hoeveelheid van Lusern wissel van 0.000 tot 0.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Lusern -Graad 1 Lusern -Graad 3 3.000 Ton 3.000 Ton R 1,300.00 R 700.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 0.00 R 0.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 538.29 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 588.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 1,026.
Rol R 341.
Veranderlike Koste Masjinerie R 2,940.
Vaste Arbeid 4.
R 560.00 Vaste Koste Masjinerie R 3,232.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Hooiproduksie vir 4 jaar.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Lusern wissel van R 959 tot R 1,298 en die Hoeveelheid van Lusern wissel van 17.850 tot 24.
Skema -Boegoeberg 1.
Besproeiing -Arbeid 4.
Skoffel -Arbeid 24.
Pitte R 0.03 R 0.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur Uur R 7.00 R 0.00 R 7.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.00 R 0.
a Kontrakwerk: R 970.00 R 129.
Graan -Stroper 1.000 Ha R 550.00 1 R 550.00 R 73.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.00 R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 487.45 R 64.
Vaste Koste Masjinerie R 383.80 R 51.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
en die Hoeveelheid van Mielies 6.375 tot wissel van 8.
Koring -Hael/Brand 3.
Skema -Boegoeberg 1.
Besproeiing -Arbeid 4.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 202.30 a Kontrakwerk: R 858.
b Los-& Seisoensarbeid: R 34.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 220.
Veranderlike Koste Masjinerie R 785.
Vaste Arbeid 3.
R 305.45 Vaste Koste Masjinerie R 717.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Koring wissel van R 1,615 tot R 2,185 en die Hoeveelheid van Koring wissel van 4.675 tot 6.
Katoen -Hael/Brand 6.
Skema -Boegoeberg 1.
Besproeiing -Arbeid 4.
Pitte R 0.03 R 0.00 1 R 2,700.00 R 0.00 R 720.00 R 0.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 1 R 804.00 R 0.00 R 214.40 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 12 1 R 336.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 89.60 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 875.
Vrag Laai -Arbeid 125.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 712.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Katoen wissel van R 3,230 tot R 4,370 en die Hoeveelheid van Katoen wissel van 3.188 tot 4.
Katoen Masjienpluk 3.000 Ton R 3,600.
Skema -Noord Kanaal 1.000 Jaar R 1,250.00 1 R 837.50 R 279.
h Los-& Seisoensarbeid: R 952.
Besproeiing -Arbeid 7.
Uur R 7.
Skoffel -Arbeid 66.
Uur R 7.
i Kontrakwerk: R 200.
Katoen -Masjienpluk 1.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 868.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Katoen wissel van R 3,060 tot R 4,140 en die Hoeveelheid van Katoen wissel van 2.550 tot 3.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Lusern -Graad 1 Lusern -Graad 3 0.000 Ton 0.000 Ton R 1,300.00 R 700.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 0.00 R 0.
Jaar R 1,250.00 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 909.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 2001 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Lusern wissel van #DIV/0! tot #DIV/0! en die Hoeveelheid van Lusern wissel van 0.000 tot 0.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Lusern -Graad 1 Lusern -Graad 3 3.000 Ton 3.000 Ton R 1,300.00 R 700.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 0.00 R 0.
Kalium Chloried 100.
Skema -Noord Kanaal 1.
Besproeiing -Arbeid 7.
Jaar R 0.00 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 76.51 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 504.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 873.
Rol R 340.
Veranderlike Koste Masjinerie R 2,962.
Vaste Arbeid 3.
R 93.33 Vaste Koste Masjinerie R 3,054.
Opgestel deur: A.L. Swart, 2001 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Hooiproduksie vir 4 Jaar.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Lusern wissel van R 935 tot R 1,265 en die Hoeveelheid van Lusern wissel van 15.300 tot 20.
Mielies -Hael/Brand 3.
Skema -Noord Kanaal 1.
Besproeiing -Arbeid 7.
Pitte R 0.03 R 0.00 1 R 2,400.00 R 0.00 R 266.67 R 0.
Jaar R 1,250.00 R 0.00 1 R 837.50 R 0.00 R 93.06 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 9 R 441.00 R 0.00 R 49.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.00 R 0.
a Kontrakwerk: R 727.50 R 80.
Graan -Stroper 1.000 Ha R 525.00 1 R 525.00 R 58.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.00 R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 596.12 R 66.
Vaste Koste Masjinerie R 463.91 R 51.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
en die Hoeveelheid van Mielies 7.650 tot wissel van 10.
Super Fosfaat 10.
Jaar R 1,250.00 R 0.00 1 R 837.50 R 0.00 R 152.27 R 0.
Uur R 7.00 R 0.00 8 R 392.00 R 0.00 R 71.27 R 0.
i Kontrakwerk: R 100.
Graan -Stroper 1.
b Los-& Seisoensarbeid: R 0.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 798.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 2001Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Koring wissel van R 1,530 tot R 2,070 en die Hoeveelheid van Koring wissel van 4.675 tot 6.
Grondbone -Keur Graad 1.200 Ton R 5,500.
Grondbone -Standaard Graad 1.500 Ton R 3,500.
Grondbone -Pers Graad 0.300 Ton R 2,500.
Grondbone -Hooi 2.500 Ton R 600.
Skema -Noord Kanaal 1.
Jaar R 0.00 R 0.00 R 1,250.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 0.00 R 0.00 R 837.50 R 837.50 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 279.17 R 279.17 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: R 441.
Uur R 7.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Lugspuit R 0.00 R 0.
R 550.00 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 1,470.
Uur R 7.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 180.
Veranderlike Koste Masjinerie R 1,205.
Vaste Arbeid 3.
R 560.00 Vaste Koste Masjinerie R 1,186.
Opgestel deur: A.L. Swart, 2001 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Grondbone wissel van R 3,995 tot R 5,405 en die Hoeveelheid van Grondbone wissel van 2.295 tot 3.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana Ton R 1,100.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 24.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 20.00 R 0.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Wanneer die Prys van Druiwe R 935 tot en die Hoeveelheid van Druiwe 0.000 tot wissel van wissel van R 1,265 0.
Wyndruiwe -Sultana 4.000 Ton R 1,100.
Kwota -Nie-lewering 20.000 Ton R 20.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur Stokke R 7.00 R 0.40 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 560.
Oes -Arbeid 20.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 341.
Rol R 341.
Veranderlike Koste Masjinerie R 434.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 935 tot R 1,265 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 3.400 tot 4.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana 17.000 Ton R 1,100.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 7.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 20.00 R 0.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 140.00 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 2,380.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 1,048.
Vaste Arbeid 3.
R 247.06 Vaste Koste Masjinerie R 718.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 935 tot R 1,265 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 14.450 tot 19.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana 24.000 Ton R 1,100.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 0.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R 20.00 R 0.
Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
Uur Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 140.00 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 3,360.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 1,337.
Vaste Arbeid 3.
R 175.00 Vaste Koste Masjinerie R 905.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 935 tot R 1,265 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 20.400 tot 27.
Elk Elk Elk Rol Rol Kg Sak Kg Elk Elk Rol R 80.34 R 30.31 R 50.00 R 761.17 R 560.48 R 27.10 R 66.41 R 10.99 R 50.03 R 9.18 R 533.
Jaar R 1,200.00 R 0.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Wanneer die Prys van Rosyne R 6.27 tot en die Hoeveelheid van Rosyne 0.000 tot wissel van wissel van R 8.48 0.
Opbrengs/Hektaar R 6.27 R 6.82 R 7.38 R 7.93 R 8.
Thompson Industriele Graad 50.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 2.32 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 1,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 341.
Rol R 341.
Veranderlike Koste Masjinerie R 378.
Vaste Arbeid 3.
R 5.60 Droogbaan m² R 46.
R 29.76 Vaste Koste Masjinerie R 276.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 6.27 tot R 8.48 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 850.000 tot 1,150.
Opbrengs/Hektaar R 6.27 R 6.82 R 7.38 R 7.93 R 8.
Thompson Industriele Graad 200.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 5,600.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 809.
Vaste Arbeid 3.
R 1.40 Vaste Koste Masjinerie R 566.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 6.27 tot R 8.48 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 3,400.000 tot 4,600.
Opbrengs/Hektaar R 6.27 R 6.82 R 7.38 R 7.93 R 8.
Thompson Industriele Graad 300.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 8,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 999.
Vaste Arbeid 3.
R 0.93 Vaste Koste Masjinerie R 691.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 6.27 tot R 8.48 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 5,100.000 tot 6,900.
Opbrengs/Hektaar R 6.27 R 6.82 R 7.38 R 7.93 R 8.
OR Sultana Keur Graad 0.000 Kg R 11.
OR Sultana Standaard Graad 0.000 Kg R 7.
OR Sultana Industriele Graad 0.000 Kg R 2.
Elk Elk Elk Rol Rol Kg Sak Kg Elk Elk Rol R 80.34 R 30.31 R 50.00 R 761.17 R 560.48 R 27.10 R 66.41 R 10.99 R 50.03 R 9.18 R 533.
Jaar R 1,200.00 R 0.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Wanneer die Prys van Rosyne R 8.42 tot en die Hoeveelheid van Rosyne 0.000 tot wissel van wissel van R 11.39 0.
Opbrengs/Hektaar R 8.42 R 9.16 R 9.90 R 10.64 R 11.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: OR Sultana Keur Graad OR Sultana Standaard Graad OR Sultana Industriele Graad 750.000 200.000 50.
VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 100.000 Kg c Onkruidbeheer: Chemies Parakwat 200 SL 2.
f Algemeen: Ander Sultana Olie Potas 6.667 8.
Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Jong Stokkies -Oplei Seisoensarbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.40 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 2.32 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 1,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 341.
Rol R 341.
Veranderlike Koste Masjinerie R 378.
Vaste Arbeid 3.
R 33.07 Vaste Koste Masjinerie R 276.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 8.42 tot R 11.39 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 850.000 tot 1,150.
Opbrengs/Hektaar R 8.42 R 9.16 R 9.90 R 10.64 R 11.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: OR Sultana Keur Graad OR Sultana Standaard Graad OR Sultana Industriele Graad 3000.000 800.000 200.
VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 200.000 Kg Kg c Onkruidbeheer: Chemies Roundup 360 SL 4.
f Algemeen: Ander Sultana Olie Potas 28.000 35.
Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 5,600.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 809.
Vaste Arbeid 3.
R 1.40 Vaste Koste Masjinerie R 566.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 8.42 tot R 11.39 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 3,400.000 tot 4,600.
Opbrengs/Hektaar R 8.42 R 9.16 R 9.90 R 10.64 R 11.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: OR Sultana Keur Graad OR Sultana Standaard Graad OR Sultana Industriele Graad 4500.000 1200.000 300.
VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 200.000 Kg Kg c Onkruidbeheer: Chemies Roundup 360 SL 4.
f Algemeen: Ander Sultana Olie Potas 40.000 50.
Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 8,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 999.
Vaste Arbeid 3.
R 0.93 Vaste Koste Masjinerie R 691.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 8.42 tot R 11.39 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 5,100.000 tot 6,900.
Opbrengs/Hektaar R 8.42 R 9.16 R 9.90 R 10.64 R 11.
Goue Sultana Keur Graad 0.000 Kg R 13.
Goue Sultana Standaard Graad 0.000 Kg R 7.
Goue Sultana Industriele Graad 0.000 Kg R 2.
Elk Elk Elk Rol Rol Kg Sak Kg Elk Elk Rol R 80.34 R 30.31 R 50.00 R 761.17 R 560.48 R 27.10 R 66.41 R 10.99 R 50.03 R 9.18 R 533.
Jaar R 1,200.00 R 0.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Wanneer die Prys van Rosyne R 9.88 tot en die Hoeveelheid van Rosyne 0.000 tot wissel van wissel van R 13.37 0.
Opbrengs/Hektaar R 9.88 R 10.75 R 11.63 R 12.50 R 13.
Jaar R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 2.32 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 1,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 341.
Rol R 341.
Veranderlike Koste Masjinerie R 378.
Vaste Arbeid 3.
R 3.67 Vaste Koste Masjinerie R 276.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 9.88 tot R 13.37 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 850.000 tot 1,150.
Opbrengs/Hektaar R 9.88 R 10.75 R 11.63 R 12.50 R 13.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Goue Sultana Keur Graad Goue Sultana Standaard Graad Goue Sultana Industriele Graad 3000.000 800.000 200.
VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 200.000 Kg Kg c Onkruidbeheer: Chemies Roundup 360 SL 4.
f Algemeen: Ander Sultana Olie Potas Brand Swael 28.000 35.000 59.
Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 5,600.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 809.
Vaste Arbeid 3.
R 1.40 Vaste Koste Masjinerie R 566.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 9.88 tot R 13.37 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 3,400.000 tot 4,600.
Opbrengs/Hektaar R 9.88 R 10.75 R 11.63 R 12.50 R 13.
BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Goue Sultana Keur Graad Goue Sultana Standaard Graad Goue Sultana Industriele Graad 4500.000 1200.000 300.
VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 200.000 Kg Kg c Onkruidbeheer: Chemies Roundup 360 SL 4.
f Algemeen: Ander Sultana Olie Potas Brand Swael 40.000 50.000 85.
Skema -Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,200.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.87 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 8,400.
Uur R 7.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 999.
Vaste Arbeid 3.
R 0.93 Vaste Koste Masjinerie R 691.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Rosyne wissel van R 9.88 tot R 13.37 en die Hoeveelheid van Rosyne wissel van 5,100.000 tot 6,900.
Opbrengs/Hektaar R 9.88 R 10.75 R 11.63 R 12.50 R 13.
Skaap (Ramme) 30.
ml/Skaap 1.000 ml/Skaap 1.000 ml/Skaap 2.000 ml/Skaap R 0.98 R 1.30 R 0.33 R 0.70 1668 395 1668 2063 R 1,634.56 R 513.67 R 550.41 R 2,888.
Dae R 60.00 R 0.00 2 R 1,200.00 R 0.
Opgestel deur: A.L. Swart Desember 1998 Jaarlikse Reisafstand Boerdery : 28000 Km Tegnies versorg deur: G.N. Esterhuysen Gegewens aangepas: A.L.
Vervoer en Bemarking Vervoerkoste van vee vanaf plaas tot slagpale by algemene vervoer ingesluit. Bemarkingskoste is reeds by die aankoopprys van slagvee verreken. Veevoer Sout en fosfaat lek word bereken @ 10g/dier/dag van elk vir 6 mde vir alle gespeende diere. Mieliemeel word bereken @ 125g/dier/dag vir 4 mde vir alle ooie.
VeeartsenyEntings is vir een enting teen voorgeskrewe dosis per dier bereken. Voorsiening word gemaak dat ongeveer 5% van teelooie per jaar met Terramycin LA behandel word. Alle ramme en ooie word vir lamsiek en bloednier geënt en alle jong ooie met bloednier olie-basis. Alle ramme, teel-en jong ooie word teen pasteurella geënt. Vir inwendige parasiete word alle diere met Seponver Plus en Cydectin behandel, terwyl ramme , teel-en jong ooie met Valbazin doseer word en met Ivomec geënt word. Voorsiening word gemaak dat kudde behandel word met Hypo (blousuur) en met 'n Paraside/ kookolie mengsel (20% van kudde) teen uitwendige parasiete.
Los Arbeid Voorsiening word gemaak om vaste arbeid aan te vul vir take in vertakking. Aankoop Teelramme Aankoop van teelramme is vir vervanging van 60% teelramme uitgeskot, die res uit eie teling. Alg Vervoer Veranderlike Koste Hierdie koste sluit slegs die veranderlike koste van gespesifiseerde voertuig in en word beperk tot die persentasie wat die betrokke vertakking van die boerdery uitmaak. Waterkoste en Diverse Waterkoste is bereken teen die tarief van die Kalahari-Oos pyplyn vir gebruikers. Beide koste is beperk tot die aantal GVE van die vertakking.
Ander KosteHierdie koste resorteer gewoonlik onder vaste koste, maar kan in hierdie geval bereken word en word hier ingesluit. Vaste arbeid is vir die boerdery terwyl die ander van toepassing is op gespesifiseerde voertuig. Hierdie koste word almal beperk tot die persentasie wat die vertakking van die boerdery uitmaak.
Sien volgende bladsye vir veetabel en ander inligting Voertuie : 2500 D 4 x 4 Opgestel deur: A.L. Swart Desember 1998 Jaarlikse Reisafstand Boerdery : 28000 Km Tegnies versorg deur: G.N. Esterhuysen Gegewens aangepas: A.L.
Notas tot Begroting 152: Vervoer en Bemarking Vervoerkoste van vee vanaf plaas tot slagpale by algemene vervoer ingesluit. Bemarkingskoste is reeds by die aankoopprys van slagvee verreken, terwyl bemarkingskoste van speenkalwers gespesifiseer word. Veevoer Sout en fosfaat lekke word bereken @ 100g/dier/dag van elk vir alle diere behalwe kalwers 0-8 maande oud. Veeartseny Entings is vir een enting teen voorgeskrewe dosis per dier bereken. Voorsiening word gemaak dat ongeveer 5% van teelkoeie per jaar met Terramycin LA behandel word. Alle diere word met lam/spons/miltsiek kombinasie geënt en jong verse vir brucellose. Voorsiening word gemaak dat kudde behandel word teen uitwendige parasiete soos nodig. Los Arbeid Voorsiening word gemaak om vaste arbeid aan te vul vir take in vertakking. Aankoop Teelbulle Aankoop van teelbulle is vir vervanging van teelbulle uitgeskot. Alg Vervoer Veranderlike Koste Hierdie koste sluit slegs die veranderlike koste van gespesifiseerde voertuig in en word beperk tot die persentasie wat die betrokke vertakking van die boerdery uitmaak. Waterkoste en Diverse Waterkoste is bereken teen die tarief van die Kalahari-Oos pyplyn vir gebruikers. Beide koste is beperk tot die aantal GVE van die vertakking. Ander Koste Hierdie koste resorteer gewoonlik onder vaste koste, maar kan in hierdie geval bereken word en word hier ingesluit. Vaste arbeid is vir die boerdery terwyl die ander van toepassing is op gespesifiseerde voertuig. Hierdie koste word almal beperk tot die persentasie wat die vertakking van die boerdery uitmaak.
Raamwerk (L, M of G) Begin van Hoof Kalftyd Persentasie Hoof Kalftyd Aantal Koeie Kalftyd Aantal Koeie Dektyd Gemiddelde Aantal Koeie Speenpersentasie Gemiddelde Aantal GVE Mortaliteit oor Jaarperiode Vervanging van Teeldiere Speenpersentasie 1ste Kalf Persentasie Teelbulle M 12 60% 73 74 73 85% 120.53 2.0% 16% 90% 4.
Bees (Bulle) 450.
b Veevoer: R 59,787.
Voerkraal Afrond/Kalf 1.
c Veeartseny: R 4,120.
d Algemeen: R 17,947.
Aanteel Bulle 1.
Vervoer Beeste Abattoir 1.
Water -Skema Koste 1.
Vervoer en Bemarking Vervoerkoste van vee vanaf plaas tot slagpale of voerkraal ingesluit. Bemarkingskoste is reeds by die aankoopprys van slagvee verreken. Veevoer Sout en fosfaat lekke word bereken @ 100g/dier/dag van elk vir alle diere behalwe kalwers 0-8 maande oud.
VeeartsenyEntings is vir een enting teen voorgeskrewe dosis per dier bereken. Voorsiening word gemaak dat ongeveer 5% van teelkoeie per jaar met Terramycin LA behandel word. Alle diere word vir lamsiek geënt en jong verse vir brucellose. Voorsiening word gemaak dat kudde behandel word teen uitwendige parasiete soos nodig.
Los Arbeid Voorsiening word gemaak om vaste arbeid aan te vul vir take in vertakking. Aankoop Teelbulle Aankoop van teelbulle is vir vervanging van teelbulle uitgeskot. Alg Vervoer Veranderlike Koste Hierdie koste sluit slegs die veranderlike koste van gespesifiseerde voertuig in en word beperk tot die persentasie wat die betrokke vertakking van die boerdery uitmaak. Waterkoste en Diverse Waterkoste is bereken teen die tarief van die Kalahari-Oos pyplyn vir gebruikers. Beide koste is beperk tot die aantal GVE van die vertakking.
Ander KosteHierdie koste resorteer gewoonlik onder vaste koste, maar kan in hierdie geval bereken word en word hier ingesluit. Vaste arbeid is vir die boerdery terwyl die ander van toepassing is op gespesifiseerde voertuig. Hierdie koste word almal beperk tot die persentasie wat die vertakking van die boerdery uitmaak.
Raamwerk (L, M of G) Begin van Hoof Kalftyd Persentasie Hoof Kalftyd Aantal Koeie Kalftyd Aantal Koeie Dektyd Gemiddelde Aantal Koeie Speenpersentasie Gemiddelde Aantal GVE Mortaliteit oor Jaarperiode Vervanging van Teeldiere Speenpersentasie 1ste Kalf Persentasie Teelbulle M 12 60% 62 63 62 85% 121.50 2.0% 16% 90% 4.
Vervoer en Bemarking Vervoerkoste van vee vanaf plaas tot slagpale of voerkraal ingesluit. Bemarkingskoste is reeds by die aankoopprys van slagvee verreken. Veevoer Sout en fosfaat lekke word bereken @ 100g/dier/dag van elk vir alle diere behalwe kalwers 0-8 maande oud.
VeeartsenyEntings is vir een enting teen voorgeskrewe dosis per dier bereken. Voorsiening word gemaak dat ongeveer 5% van teelkoeie per jaar met Terramycin LA behandel word. Alle diere word vir lamsiek geënt en jong verse vir brucellose. Voorsiening word gemaak dat kudde behandel word teen uitwendige parasiete soos nodig.
Los Arbeid Voorsiening word gemaak om vaste arbeid aan te vul vir take in vertakking. Aankoop Teelbulle Aankoop van teelbulle is vir vervanging van teelbulle uitgeskot. Alg Vervoer Veranderlike Koste Hierdie koste sluit slegs die veranderlike koste van gespesifiseerde voertuig in en word beperk tot die persentasie wat die betrokke vertakking van die boerdery uitmaak. Waterkoste en Diverse Waterkoste is bereken teen die tarief van die Kalahari-Oos pyplyn vir gebruikers. Beide koste is beperk tot die aantal GVE van die vertakking.
Ander KosteHierdie koste resorteer gewoonlik onder vaste koste, maar kan in hierdie geval bereken word en word hier ingesluit. Vaste arbeid is vir die boerdery terwyl die ander van toepassing is op gespesifiseerde voertuig. Hierdie koste word almal beperk tot die persentasie wat die vertakking van die boerdery uitmaak.
Kuikens -Lewendig 475.
Afgetrek van Inkomste R 0.
b Veevoer: R 8,535.
c Veeartseny: R 166.
Dosis R 0.
Dosis R 0.
Kuikenhuis Sanitasie 1.
d Algemeen: R 3,108.
Dagoud Kuikens 1.
Opgestel deur: A.L. Swart Desember 2005 Jaarlikse Km Boerdery : 12,000 Km Tegnies versorg deur: Diereproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Kuikens word 7 weke lank gevoer, waarna hok vir 12 dae leeg staan. Ses siklusse word per jaar ingepas. Mortaliteit van kuikens word by verkope in berekening gebring, maar nie by koste-items nie. Alle vervoer word by algemene vervoer berekening ingesluit. Diverse koste word teen 5% van totaal direk toedeelbare koste bereken en by begroting ingesluit. Arbeid en vervoer vir elke reeks is as % van totale boerdery per jaar bereken en ingesluit.
Eiers -Henne 10208.
Dosyn R 7.
Henne -Uitskot 475.
Afgetrek van Inkomste R 0.
b Veevoer: R 56,210.
c Veeartseny: R 100.
Kuikenhuis Sanitasie 1.
d Algemeen: R 28,041.
Eierhouers & Verpakking 10208.
Dosyn R 0.
Opgestel deur: A.L. Swart Desember 2005 Jaarlikse Km Boerdery : 18,000 Km Tegnies versorg deur: Diereproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Punt-van-lê Henne aangekoop op 20 weke ouderdom. Produksie is 50 weke met 2 weke leeg, dus een reeks per jaarMortaliteit van henne word by verkope in berekening gebring, maar nie by koste-items nie. Voer: Weke 21-35 @ 700gr/week, weke 36-50 en weke 51-70 @ 840gr/weekAlle vervoer word by algemene vervoer berekening ingesluit. Diverse koste word teen 5% van totaal direk toedeelbare koste bereken en by begroting ingesluit. Arbeid en vervoer vir elke reeks is as % van totale boerdery per jaar bereken en ingesluit.
Vark -Speen (P, O,R, C&U) 42.
b Veevoer: R 4,407,775.
Kg/dag R 3.
Kg/dag R 3.
c Veeartseny: R 82,500.
Gesondheidsprogram -Varke 1.
d Algemeen: R 61,922.
Aanteel Bere 1.
Vervoer Varke Mark 100.
Vaste Arbeid 12.
Opgestel deur: A.L. Swart, 2005 Jaarlikse Km Boerdery : 18,000 Km Tegnies versorg deur: Diereproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Inter-werpsel periode is 162 dae (114 dae dragtig, 28 dae soog, 20 dae afdroog); dus 2.
Werpsel Speenpersentasie Varkies per Werpsel Aantal Sôe % Verkoop as Speenvarke % van Sôe Uitgeskot % van Bere Uitgeskot Voerinnamel Sôe/Bere Onderhoud Voerinnamel Sôe Lakterend Voerinname Varkie met Speen Voerinname Varkie na Speen Voerinname Speenvark Fase Voerinname Spekvark Fase 80% 10 250 20% 25% 33% 2.75 6.00 16.80 31.50 107.80 52.
<fn>fs_activitybook_s.txt</fn>
Volg die roete wat die water neem met jou vinger. Dui dan die roete wat water volg met pyle aan.
Mpho probeer keer dat die weerlig haar tref. Waar is sy die veiligste?
Kleur die prentjie in wat wys hoe jy jou water kry.
Skryf neer wat die reën help om te voorsien in elke prentjie.
Volg die pyltjies met jou vinger om te wys wie eet wat. Weet jy wat 'n voedselketting is?
Help die padda om die vleiland te vind.
Pret met water.
Johnny en Emily speel. Hulle moet versigtig wees. Waar moet hulle versigtig wees om nie te verdrink nie?
Wie benodig wat om veilig te wees Trek 'n lyn om 'n item met 'n aktiwiteit te verbind?
Waarvoor kan ons hierdie rivierwater gebruik?
Merk af waarvoor ons 'n gesonde rivier kan gebruik.
Kan ons die water van hierdie rivier gebruik?
Merk af waarvoor ons 'n ongesonde rivier kan gebruik.
Merk die slim optrede.
Maak 'n regmerkie langs al die dinge waarvan jy hou in hierdie skool.
Watter een is ek?
Wat kan ons doen om ons riviere te help?
<fn>hendrick.txt</fn>
Afrikaans dan gaan ek vir u die eed in Afrikaans laat neem.
Baie dankie dat u tyd gemaak het om tot hier te kom. Kan u eerstens vir ons net sê wie u is, wat u doen - wat u agtergrond is voordat ons praat oor die voorval waaroor hierdie verrigtinge gaan.
Ek is 'n speurder in die Suid-Afrikaanse Polisie - ondersoekbeampte - gestasioneer tans te Langa.
Miskien - kan ek net vir die - mnr Malebatsi vra om daai mikrofoon nader aan u te skuif - dan kan ons u duideliker hoor.
Ek is 'n Speurdersersant in die Suid-Afrikaans Polisiedienste en ek is tans gestasioneer te Langa.
Jaar diens - nou in 1986 in Maart 1986 waar was u toe gestasioneer?
En op die oggend van die 3de van Maart van 1986 was u aan diens?
Ek was aan diens gewees ja Edele.
Kan u vir ons verduidelik wat gebeur het die betrokke oggend terwyl u in die polisievoertuig beweeg het.
Ek het van die huis af gekom, ons is na - oproep gekry het na NY1, Guguletu ek en my mede-speurder - Speur Adjudant-offisier Solder wat nou reeds op pensioen afgetree is, ons het gery na NY1. Onder die brug het ons geparkeer 'n hele aantal voertuie, privaat asook polisievoertuie. Ons het beide uitgeklim en in NY1 af geloop na op die hoeke van NY1 en NY111.
Ek het opgemerk dat my vorige Eenheids-bevelvoerder Kaptein Kleyn het daar gestaan - ek het hom gekry daardie tyd, hy het daar gestaan en ek het ook maar daar gekyk wat aangaan. Ek het omtrent so na drie minute het ek weer teruggegaan na die voertuig toe, toe sien ek daar kom 'n - op die linker NY111 het daar drie - sewe - sewe persone uitgekom wat met hulle hande so geloop het onder klere in, wat hulle op hulle gehad het, kon ek nie verklaar nie.
Ek het teruggeloop na die voertuig toe, by die voertuig gekom, toe het ek skote gehoor afgaan. Ek het omgedraai en gesien daar lê persone op - op NY111 - asook 101. Ek het gestaan en kyk en toe gaan ek na die - na die bos se kant toe. Maar voor dit het ek gesien daar staan 'n persoon wie onbekend aan my is in - een van die hostels vanaf Dairy Belle hostel, hy het daar gestaan daar heel bo en deur 'n venster gekyk reg op ons. Tot vandag toe weet ek nie wie die persoon is nie, maar nie te min - ons - ek het gegaan na die - ons het toe een van die persone daar gesien lê in die bos. Op sy maag het hy gelê op sy maag ja - hy was oorlede en die anders het gelê en - in 101 en 111 - ag NY1.
Wie hulle geskiet het, kon ek nie sê nie, ek kan geen vinger wys na niemand nie, wie die persone geskiet het daardie tyd nie. Want skietery het ek nie gesien nie, ek het net die skote gehoor klap agter my wat ek na my voertuig toe gegaan het.
Dankie mnr Hendricks ek gaan vir u 'n paar vrae vra net om probeer die voorval meer duidelik te kry vir ons en in daardie proses gaan ek vir u vra om te kyk onder andere na 'n sketsplan van die omgewing van die hoek van NY1 en NY111.
Maar voordat ons daarby kom, miskien net so bietjie meer detail u was in 'n polisievoertuig die oggend saam met 'n kollega van u mnr Schilder.
Hoe laat was dit ongeveer gewees wat die - wat u die berig oor die radio gehoor het.
Dit was so hier tussen - om presies te wees ek kan sê tussen twintig oor sewe en halfagt.
En halfagt - tussen twintig oor sewe en halfagt die oggend.
En waaroor het die radio berig gegaan - wat was gesê oor die radio?
Dat daar word 'n - daar gaan 'n polisievoertuig aangeval word wat werkers na Guguletu vervoer.
En was die radio berig dat u ontbied word na die toneel toe of hoe het dit gekom dat u toe na die toneel toe beweeg het.
Dit was gevra oor die radio dat ons soontoe moet gaan.
Nou is u en mnr Schilder op pad na die toneel toe en toe u nou daar aankom was daar ander polisie teenwoordig gewees alreeds?
Alreeds ja - was daar reeds polisievoertuie en polisiemanne.
Daar op die - op die - in die omgewing op die toneel.
In - op die omgewing ja.
Goed, nou u sê dat u het onder andere daar op die toneel vir een van u Bevelvoerders Kaptein Kleyn dink ek het u gesê.
Dis reg - dit is reg.
Was hy saam met u op daardie stadium by Moord en Roof in Bishop Lavis.
Dit is reg ja.
U het hom goed geken.
Nou toe u hom sien was hy in 'n voertuig was hy buite 'n voertuig - waar was hy gewees?
Buite 'n voertuig gestaan.
Het hy - het hy buite 'n voertuig gestaan.
Buite 'n voertuig - van 'n voertuig - weg van 'n voertuig af op NY111.
O! 111 ek is jammer - op NY111. En op daardie stadium het die mense maar net rond gestaan daar was nog nie 'n skietery gewees nie.
Geen skietery nie.
Goed, en u sê dat u het ook rond gestaan vir 'n rukkie toe het daar nog niks gebeur nie.
Dit is reg so.
En u het iewers het u sewe persone gesien wat stap.
Dit is reg - uit die rigting van 111 uit - agter die hostel - daai Murray & Roberts se hostel.
Goed, nou miskien moet ek vir u maar nou op hierdie stadium vra om te kyk na die plan wat ons het van die omgewing. Daar behoort 'n klein replika van die plan voor u te wees, indien nie, dan gaan ek vra dat onse ondersoekers dit vir u gee.
Goed daar is nou 'n kleiner replika van die groter sketsplan wat op die verhoog is, miskien kan u eers net daarna kyk en uself oriënteer sien u die twee strate NY1 en NY111 op die plan.
Dit is reg Edele.
Nou ons weet dat daar in NY1 'n brug is, in die lig van vroeër getuienis wat ons aangehoor het in die saak, kan u, uself oriënteer het u 'n idee waar die brug is op die - op die sketsplan?
Die brug sal hier bokant wees hier wat - naby wat die NY1 geskrywe is - teen daai kant sal die brug wees - die kant toe.
So net so onder die opskrif sketsplan.
Onder - dis reg.
As ek dit reg het, sou dit die noorde kant wees as 'n mens die windrigtings neem.
Die noordelike kant ja.
Dit sou noord wees daardie.
Is noord ja.
Nou net om te verduidelik hoe u beweeg het tot op die toneel - het u in NY1 langs gekom of in NY111 - hoe het u op die toneel gekom langs watter pad?
Vanaf - van die noorde kant daar.
So u het van noord na suid beweeg.
Oor die brug.
Oor die brug.
Goed, en waar het u - terloops het u bestuur of mnr Schilder.
Het hy bestuur?
Hy het bestuur.
Waar is u voertuig tot stilstand gebring op die toneel - in watter straat?
Is dit nog voordat 'n mens die interseksie kry soos jy ingekom het?
Voor jy die interseksie kry van 111 en NY1.
Goed, nou ek aanvaar u het toe uitgeklim uit die voertuig uit?
Dis reg ja.
En het u beweeg weg van die voertuig af?
In die rigting van 111.
Van 111 ja.
Goed, en waar - in watter straat het u vir Kaptein Kleyn gesien buite die voertuig?
As 'n mens nou na die plan kyk, noord is bo - suid is onder aan die regterkant is oos en aan die linkerkant is wes - aan watter kant van die interseksie in NY111 was Kaptein Kleyn.
Ek sal sê aan die - die weste kant - soos ons kyk na die plan aan die linkerkant.
Aan die linker - ja aan die linkerkant van daai plan.
Goed, so hy was iewers daar in NY111 en hy het buite die voertuig gestaan - ek aanvaar saam met ander kollegas van hom.
Sal u my net verskoon asseblief as die - as die linker - u is die - L/K op u regterkant.
Ja dis - nee - nee op die linkerkant hier by L/K se kant.
Ja die dis die linkerkant op daai kant ja.
Ja hy was daar gewees.
Goed nee ons verstaan mekaar baie dankie. Goed u het ook gesê dat u het opgemerk dat daar 'n persoon is wat in een van die hostelle staan en wat op die toneel af gekyk het.
Dit is reg ja.
Kan u, uself oriënteer op die plan en vir ons 'n aanduiding gee waar - waar min of meer het hierdie persoon gestaan.
Is hier op - dit sal nou wees op my regterkant se - op die hostel, in die hostel hier bo. Dit is by Dairy Belle.
Goed, maar in elk geval die persoon het, het hy bo-op een van die vloere gestaan.
Goed - goed en u is toe nou weg van die - nadat u gestaan het is u op pad weer terug na u voertuig toe.
Dit is reg ja.
En toe het u nou die persone opgemerk.
Voor ek - voor ek geloop het, het daar persone vanaf die weste kant gekom - agter die hostel om - sewe of agt stuks ja. En ek het geloop na die - na die kar toe terug en met - toe ek die deur oopmaak toe hoor ek skote klap, toe ek omdraai - toe ek teruggaan na die toneel toe, toe het daar - toe lê die mense daar reeds dood.
Nou u sê dat die persone het - waar u hulle gesien het, hulle was aan die weste kant van die interseksie gewees in NY111.
Dis reg ja.
Aan dieselfde kant waar - waar Kleyn was.
Dis reg ja.
Goed, nou voor die skietery gebeur het, voordat - voordat u skote gehoor het, het u enige waarskuwings gehoor wat geskree word - enige ander iets wat gesê word of was dit net skote wat u gehoor het.
Al wat ek gehoor het was net skote gewees.
Goed, u sê ook dat na die skietery het u van die liggame gesien.
Dis reg ja.
Van die oorledenes.
Dit is reg.
Kan u kyk na die plan en vir ons 'n idee gee waar die persone was wat u gesien het, die oorledenes wat u gesien het.
Kan ek maar die nommers noem solank.
Ja noem maar wat die nommers of die letters ook al is.
Ja hier by L en K - daar by L/K.
Net so 'n oomblik. So dis L/K.
Verskoon my by - is by H - G -G.
By G goed.
Neem maar u tyd kyk maar mooi na die plan daar is nie 'n haas nie.
Hier wat U is - U.
Ek is jammer herhaal net weer waarso?
By U - ja ek is amper self verlore nou. Ek wil hê u moet heeltemal seker maak of u die toneel reg vertolk soos hy op die sketsplan gegee word, soos ek sê neem u tyd en kyk goed na die toneel. En dan kan u vir ons verduidelik waar oral u mense gesien het - oorledenes gesien het.
Miskien wil u - miskien wil u daar is 'n baie groter sketsplan reg agter u, is baie meer gerieflik as die kleiner plan wat voor u geplaas is, so miskien kan u mnr Malebatse vir u daai 3B vir u net so bietjie draai na u toe. Dan kan u - dan kan u na die groot plan ook kyk dis makliker om op die groot plan te kyk eintlik - so daar agter u is die groot plan.
Dis reg so Edele.
Goed einde van Band 1, kant A all right kom ons - kom ons los die plan vir 'n oomblik - so as ek dit korrek verstaan dan het u lyke gesien - oorledenes gesien in die bos.
Daar in die omgewing en die ander het u gesien hier in die omgewing van die straat van die interseksie.
Dit is reg Edelagbare.
Goed, en ek aanvaar hulle was almal oorlede gewees.
Dis reg ja.
Goed, het u enige wapens opgemerk by - by hierdie liggame wat u gesien het.
Edele ja ek kan - wat ek onthou kan ek by L/K waar hulle gelê het, het ek gesien 'n handgranaat.
Ja by L/K waar hulle gelê het, was daar 'n handgranaat gewees. C/B - G, F, E, D en U kan ek nie sê nie, daar het ek nie gesien nie.
Vir 'n handgranaat - gesien hier by L/K het ek een onder so nog onder - daar was twee handgranate - een ons - een langs hulle gelê.
So behalwe vir dit het u een ander - ander wapens gesien nie.
Ander [onduidelik] gesien nie.
Goed, nou die skietvoorval self of die skietery self het u nie veel van gesien nie.
Goed, nou het u enige vooraf kennis gehad dat daar die optrede gaan wees deur die polisie op hierdie toneel.
Geensins Edele - geensins.
Miskien kan ek u net vra om kommentaar te lewer oor getuienis wat ons alreeds gehoor het, van Kaptein Kleyn wie erken dat hy op daai toneel was en wat vir ons vertel het laaste keer wat volgens hom nou daar gebeur het op die toneel - net miskien een aspek. Kaptein het vir ons vertel dat net voordat die skietery gebeur het, het hy in sy voertuig gery, hulle het daar in die omgewing van daai interseksie het hulle met hulle voertuig beweeg. Hy sê inderdaad hulle het daar in NY111 het hulle gery en op 'n stadium toe hy nou daar naby die interseksie kom, het hy nou mense agterdogtig - of agtertogwekkende mense - mense wat sy agterdog gewek het, gesien en toe het hulle nou hulle voertuig gestop en hy het uitgeklim om die mense te gaan konfronteer en toe gooi iemand 'n handgranaat en toe is daar is daar nou 'n hele skietery.
Maar nou die kommentaar wat ek wil hoor is - hy sê dat hy het gery in 'n voertuig en gestop net voor die skietery om die mense te gaan - wat daar in die straat loop te gaan konfronteer. Maar stem dit ooreen met u waarnemings.
Ek het dit nie gesien nie, ek kan nie daarvan verklaar nie Edele ek wet nie - dit het ek nie gesien nie.
U sê u het hom - u het hom nie binne-in 'n voertuig gesien nie.
Nie wat ek daar gekom het nie.
En u was vir 'n paar minute op die toneel voordat u teruggestap het na u voertuig toe.
Dit is reg ja.
En in daai tyd was Kaptein Kleyn die heeltyd op die toneel.
Was hy daar op die toneel gewees ja.
Buite - buitekant - buite die voertuig.
Dis korrek ja.
Goed, het enige van die ondersoekbeamptes wat met die saak belas was, op enige stadium vir u genader vir 'n verklaring - ons weet daar was geregtelike doodsondersoeke gewees, twee van hulle en ons weet ook daar was 'n kriminele verhoor gewees op 'n stadium.
Het enige iemand doer die tyd vir u genader van die ondersoekbeamptes om 'n verklaring te gee.
Hoe het dit gebeur dat die Waarheidskommissie by u uitgekom het?
Ek het 'n oproep gekry by my werk - ek - dat mense my sal kom sien, het hulle my gevra waar by die werk of by die huis. Ek het [onduidelik] by my huis en hulle was daar gewees, ek dink dit was Novembermaand [onduidelik] en hulle het toe gekom. Het hulle my verduidelik en vir my gesê dat hulle my op videoband gesien het - so het ek die verklaring vir hulle gegee.
So die personeel van die Kommissie het vir u genader en gesê dat u was opgemerk op die video.
Dis reg ja.
Polisie video dat u ook daar teenwoordig was op die toneel.
Dis reg so.
Goed, mnr Hendricks baie dankie - ek gaan u terughandig aan die Voorsitter in geval enige van my kollegas vir u enige iets verder wil vra.
U Edele ek gaan my nie weerspreek nie, maar ek het dit nie gesien nie, ek het nie gehoor daar gaan luidsprekers daar nie.
Nee ek ken nie so 'n persoon nie.
Hy het in die - in sy venster gestaan - reg op sy venster - sy venster was oop gewees hy het deur die venster gekyk, want ek het reg op hom gekyk - hy het my aandag getrek daardie persoon.
Ek het die persoon nog nooit gesien - verder na daai nie, en ek ken hom ook nie.
Om eerlik te wees gaan ek sê ek het net skote gehoor afgaan [onduidelik] 'n ontploffing wat ek nie - ek he nie dit gehoor nie. Ek het net skote gehoor afgaan daar.
NY1 het ons gery - uitgeklim uit die voertuig uit en daarvandaan [onduidelik] na 111 toe gegaan.
Dis reg so.
Dis reg hy kon sien, ek kon hom ook sien.
Wat ek sê dat hy - ek kon vir hom sien, daar is baie mense onder gewees en hy kon baie goed die mense waarneem wat onder is, hy kon eintlik beter uitsig as - want hy was bo gewees - ek was onder op die grond.
Kaptein Kleyn en nog 'n beampte gestaan daar, maar ek kan nie sê wie die beampte is met wie hy gepraat het daar nie. Die voertuig agter - so gestaan.
Dis reg so.
Ja dis reg ja - dis reg so.
Hy was so - as jy by die hostel staan kan jy sien, maar ons het geloop want almal die mense het daarnatoe geloop in daai rigting geloop - en daar wat ons hom - wat ek daar kom toe lê hy daarso - toe is daar reeds polisiemanne en nog publieke mense daar gestaan.
Dis reg ja.
Dis reg so.
Op die linkerkant. Dis op die linkerkant gewees as jy afkom van die brug af, op jou linkerkant.
Soos ek reeds gesê het, ek het geen skietery gesien plaasvind nie, al wat ek gehoor het was skote gewees.
Mnr Hendricks kan ek net vir u verduidelik wat die punt is rondom hierdie plan en vir u miskien eers vra, het u die plan ooit voor vandag gesien - hierdie sketsplan?
Het u dit voorheen gesien al?
Eerste keer vandag - vanoggend - ek het vanoggend net so vlugtig en nou weer gesien.
So dis die eerste keer wat u dit vandag sien.
Nou u sien waarom- miskien net vir u verduidelik waarom my kollega's vir u gevra het rondom hierdie plan en my kollega me Gobodo-Madikizela vir u verwys het na die verwarring wat baiekeer gebeur.
U sien volgens die objektiewe getuienis was die liggame wat in die bos gevind was - in die bosse gevind was eintlik nie aan die kant waar - waar u is nie, maar aan die teenoorgestelde kant daar waar as u kyk na daai sketsplan voor u aan die linkerkant waar T en S en Q en R is, en P ook - in daai omgewing - daar is bosse aan albei kante - maar eintlik was die liggame hier soos ek nou vir u verduidelik aan die linkerkant die T/S en Q/R en u sê u was saam met al die polisiemanne daar na die punt toe waar die liggame was en was in die bos gewees.
Die een liggaam wat by Q is, vir hom het ek in die bos gesien. Die ander het ek in die NY11 en NY101 - 111 en die anders in 101. Ek het nie daar op die linkerkant en daai - dan moet ek sê die bos was agter die hostel - agter Murray & Roberts hostel, daar het ek nie liggame gesien nie, want ek was nie tot daar nie, maar dit wat ek gesien het hierso.
Goed nee ek het net gedink ek gaan vir u verduidelik waar - waaroor die vrae gegaan het rondom die sketsplan wat u verstaan.
<fn>history_afrikaans.txt</fn>
Die geboorte van 'n nuwe nierassige en nieseksistiese demokrasie in Suid-Afrika het 'n kritiese hersiening van die stelsel van nasionale ordes nodig gemaak. Die vorige stelsel het uit een dekorasie en vier ordes bestaan, met 'n simboliese estetika wat verteenwoordigend van die verlede was.
In 'n poging om van die verlede weg te beweeg, het die nuut gestigte Presidentsadviesraad op Nasionale Ordes in Mei 1998 die taak en verantwoordelikheid gekry om die stelsel van nasionale ordes en toekennings te hersien. Ten einde hierdie taak uit te voer, is 'n tegniese komitee in die lewe geroep. Hierdie komitee het 'n uitvoerige en inklusiewe navorsingsproses aan die gang gesit, met openbare samesprekings, onderhoude met insethouers op nasionale skaal, groepbesprekings wat op alternatiewe stelsels gefokus het, opdraggewing vir historiese navorsing, en juweliers- en medaljeontwerpers byeengebring het om nuwe medaljes aan die hand van 'n ontwerp-opdrag te ontwerp.
Die voormalige Departement van Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie het, as deel van hierdie proses, in samewerking met die Regeringskommunikasie- en -inligtingstelsel (GCIS), dieper na simbole en simboliek ondersoek ingestel in 'n poging om die essensie vas te vang van 'n nuwe estetika wat die gees van die nuwe land weerspieël. 'n Paneel bestaande uit akademici en vakkundiges wat in inheemse simbole en simboliek onderlê is, is gevra om sleutelfaktore en -elemente te identifiseer wat die kollektiewe en inklusiewe geskiedenis en ervaring van Suid-Afrika, met Suid-Afrika as die belangrikste verwysingspunt, aandui. Die gesamentlike resultaat van hierdie proses het tot opdraggewing vir, en uiteindelik die ontwerp van, die nuwe nasionale ordes gelei.
Suid-Afrika het reeds beduidende vordering in die wegbeweeg van sy verlede van uitsluiting en diskriminasie op grond van seks, kleur en geloof gemaak. Die land is al geruime tyd lank bestendig aan die voortbeweeg op 'n pad wat na die herstel van ons mensheid lei. In hierdie opmars na humanisme het 'n nuwe kultuur van menseregte en respek vir die waardigheid van die menslike gees tiperend van Suid-Afrika geword.
Een van die simboliese momente in die uittog uit die verlede was die hys van die nuwe vlag in 1994. Hierdie oomblik het die trots en waardigheid van 'n land in wording en 'n viering van humanisme op gepaste wyse bevestig. 'n Soortgelyke moment was die onthulling, op 27 April 2000, van die nuwe landswapen, waarin die kollektiewe historiese essensie van die inwoners van die land saamgevat is. Hierdeur het 'n nuwe estetika, wat Afrika en Afrika-simbole in berekening bring, deel geword van die nuwe kultuur wat tekenend van die Suid-Afrikaanse hergeboorte is.
Dit is in die gees van daardie hergeboorte dat daar aan die nuwe nasionale ordes gestalte gegee is.
<fn>hortologie - siyanda streek - afrikaans.txt</fn>
Kwota -Nie-lewering 24.000 Ton R 20.00 1 R 480.00 #DIV/0!
TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE R -480.00 #DIV/0!
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Wanneer die Prys van Druiwe R 829 tot en die Hoeveelheid van Druiwe 0.000 tot wissel van wissel van R 1,121 0.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana November 2008 Hoev Elk 4.000 Ton Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 3,900.00 R 975.00 1 R 3,900.00 R 0.00 R 0.00 25% Eenheid R 975.00 R 975.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 20.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 20.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 400.00 R 100.00 R 400.00 R 100.00 R 0.00 R 0.00 R 3,500.00 R 875.00 R 3,261.00 R 815.25 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 100.000 Kg R 7.80 R 0.00 1 R 780.00 R 780.00 R 0.00 R 195.00 R 195.00 R 0.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 265.25 R 265.25 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Jong Stokkies -Oplei Seisoensarbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.40 R 0.00 R 0.00 16 1 R 1,121.60 R 448.00 R 673.60 R 0.00 R 0.00 R 280.40 R 112.00 R 168.40 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 560.
Oes Druiwe -Arbeid 20.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 345.
Rol R 345.
Veranderlike Koste Masjinerie R 403.
Vaste Arbeid 3.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998Tegnies versorg deur: Gewasproduksie AfdelingGegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 829 tot R 1,121 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 3.400 tot 4.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana November 2008 Hoev Elk 17.000 Ton Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 16,575.00 R 975.00 1 R 16,575.00 R 0.00 R 0.00 25% Eenheid R 975.00 R 975.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 7.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 20.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 140.00 R 8.24 R 140.00 R 8.24 R 0.00 R 0.00 R 16,435.00 R 966.76 R 6,837.50 R 402.21 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 Kg 200.000 Kg R 7.80 R 9.52 1 1 R 2,684.00 R 780.00 R 1,904.00 R 157.88 R 45.88 R 112.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 62.41 R 62.41 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.00 16 1 R 1,795.20 R 448.00 R 0.00 R 1,347.20 R 0.00 R 105.60 R 26.35 R 0.00 R 79.25 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 140.00 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 2,380.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 824.
Vaste Arbeid 3.
R 229.41 Vaste Koste Masjinerie R 605.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 829 tot R 1,121 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 14.450 tot 19.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Wyndruiwe -Sultana November 2008 Hoev Elk 24.000 Ton Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 23,400.00 R 975.00 1 R 23,400.00 R 0.00 R 0.00 25% Eenheid R 975.00 R 975.00 R 0.
b Bemarkingskoste: Kwota -Nie-lewering 0.000 Ton TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 20.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 23,400.00 R 975.00 R 6,908.70 R 287.86 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 Kg 200.000 Kg R 7.80 R 9.52 1 1 R 2,684.00 R 780.00 R 1,904.00 R 111.83 R 32.50 R 79.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 44.21 R 44.21 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.00 16 1 R 1,795.20 R 448.00 R 0.00 R 1,347.20 R 0.00 R 74.80 R 18.67 R 0.00 R 56.13 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 140.00 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 3,360.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 1,003.
Vaste Arbeid 3.
R 162.50 Vaste Koste Masjinerie R 735.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 829 tot R 1,121 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 20.400 tot 27.
Opgestel deur: A.L.
Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
en die Hoeveelheid van Druiwe 0.000 tot wissel van 0.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Thompson Keur Graad Thompson Standaard Graad Thompson Industriele Graad November 2008 Hoev Elk 750.000 Kg 200.000 Kg 50.000 Kg Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 7,475.00 R 8.50 1 R 6,375.00 R 5.00 1 R 1,000.00 R 2.00 1 R 100.00 25% Eenheid R 7.48 R 8.50 R 5.00 R 2.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 7,475.00 R 9.97 R 3,261.00 R 4.35 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 100.000 Kg R 7.80 R 0.00 1 R 780.00 R 780.00 R 0.00 R 1.04 R 1.04 R 0.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 1.41 R 1.41 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Jong Stokkies -Oplei Seisoensarbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.40 R 0.00 R 0.00 16 1 R 1,121.60 R 448.00 R 673.60 R 0.00 R 0.00 R 1.50 R 0.60 R 0.90 R 0.00 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 1.39 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 700.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 345.
Rol R 345.
Veranderlike Koste Masjinerie R 402.
Vaste Arbeid 3.
R 5.20 Droogbaan m² R 41.
R 26.62 Vaste Koste Masjinerie R 294.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 6 tot R 9 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 850.000 tot 1,150.
Opbrengs/Hektaar R 6.35 R 6.91 R 7.48 R 8.04 R 8.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Thompson Keur Graad Thompson Standaard Graad Thompson Industriele Graad November 2008 Hoev Elk 3000.000 Kg 800.000 Kg 200.000 Kg Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 29,900.00 R 8.50 1 R 25,500.00 R 5.00 1 R 4,000.00 R 2.00 1 R 400.00 25% Eenheid R 7.48 R 8.50 R 5.00 R 2.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 29,900.00 R 9.97 R 6,837.50 R 2.28 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 Kg 200.000 Kg R 7.80 R 9.52 1 1 R 2,684.00 R 780.00 R 1,904.00 R 0.89 R 0.26 R 0.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.35 R 0.35 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.00 16 1 R 1,795.20 R 448.00 R 0.00 R 1,347.20 R 0.00 R 0.60 R 0.15 R 0.00 R 0.45 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 0.93 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 2,800.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 817.
Vaste Arbeid 3.
R 1.30 Vaste Koste Masjinerie R 576.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 6 tot R 9 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 3,400.000 tot 4,600.
Opbrengs/Hektaar R 6.35 R 6.91 R 7.48 R 8.04 R 8.
Datum Pryse Aangepas: Item BRUTO INKOMSTE a Produkinkomste: Thompson Keur Graad Thompson Standaard Graad Thompson Industriele Graad November 2008 Hoev Elk 4500.000 Kg 1200.000 Kg 300.000 Kg Eenh Vertakking as % van Totale Boerdery : Prys Aantal Waarde Kere Ha R 44,850.00 R 8.50 1 R 38,250.00 R 5.00 1 R 6,000.00 R 2.00 1 R 600.00 25% Eenheid R 7.48 R 8.50 R 5.00 R 2.
b Bemarkingskoste: TOTAAL BRUTO INKOMSTE min BEMARKINGSKOSTE min DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE VOOROESKOSTE a Plant Materiaal: Ander R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 44,850.00 R 9.97 R 6,908.70 R 1.54 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
b Bemesting: Korrel Kunsmis KAN 28 2:3:4 30 0.5% Zn 100.000 Kg 200.000 Kg R 7.80 R 9.52 1 1 R 2,684.00 R 780.00 R 1,904.00 R 0.60 R 0.17 R 0.
d Plaagbeheer: Chemies R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
f Algemeen: Opleistelsel Materiaal R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.
g Besproeiing: Water Skema Boegoeberg Elektrisiteit 1.000 Jaar R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 1 R 1,061.00 R 1,061.00 R 0.00 R 0.00 R 0.00 R 0.24 R 0.24 R 0.00 R 0.00 R 0.
h Los-& Seisoensarbeid: Losarbeid Besproeiing -Arbeid Seisoensarbeid Snoei -Arbeid 4.000 Uur 1684.000 Stokke R 7.00 R 0.00 R 0.80 R 0.00 16 1 R 1,795.20 R 448.00 R 0.00 R 1,347.20 R 0.00 R 0.40 R 0.10 R 0.00 R 0.30 R 0.
i Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Bewerking R 0.00 R 0.
R 0.93 a Kontrakwerk: R 0.
R 0.00 Oes R 0.00 R 0.
b Los-& Seisoensarbeid: R 4,200.
Uur R 7.
c Verpakkingmateriaal: R 0.
R 0.00 Ander R 0.00 R 0.
Veranderlike Koste Masjinerie R 993.
Vaste Arbeid 3.
R 0.87 Vaste Koste Masjinerie R 694.
Opgestel deur: A.L. Swart, 1998 Tegnies versorg deur: Gewasproduksie Afdeling Gegewens aangepas: A.L.
Opleistelsel: T-Kap; Plant spasiering: 3.3m x 1.
Bruto Marge Na Totale Toedeelbare Veranderlike Koste per Hektaar Wanneer die Prys van Druiwe wissel van R 6 tot R 9 en die Hoeveelheid van Druiwe wissel van 5,100.000 tot 6,900.
Opbrengs/Hektaar R 6.35 R 6.91 R 7.48 R 8.04 R 8.
<fn>ikhamanga_afrikaans.txt</fn>
Hierdie Orde word toegeken aan Suid-Afrikaanse burgers wat op die gebied van die kunste, kultuur, literatuur, musiek, joernalistiek en sport uitgeblink het.
Kategorie 3 = Brons.
Die Ikhamanga-plant (Strelitzia) versinnebeeld die unieke skoonheid van prestasies deur mans en vroue wat kleurryke Suid-Afrika se naam op die gebied van kreatiwiteit, die kunste, kultuur, musiek, joernalistiek en sport hoog hou.
Lydenburg-koppe - (die kunste) - die terracotta-kop verteenwoordig die visuele, skeppende kunste, uitvoerende kunste en drama.
Afrika-trom - ter sake in alle kulture en verteenwoordigend van die kunste; dit versinnebeeld uitnemende talent op die gebied van kommunikasie en kulturele viering.
Helm/son - die kroon versinnebeeld 'n geveerde hooftooisel wat deur uitvoerende kunstenaars, koninklikes en eerbiedwaardige persone gedra is. Die strale van die son, wat mag, glorie, glans en vitaliteit voorstel, verteenwoordig die prestasies van uitvoerende kunstenaars op verskeie gebiede.
Binneste ovale of rande - (verheerliking op sportgebied) - hulle versinnebeeld die erkenning van buitengewone prestasies in verskeie sport- en kultuurbedrywighede.
Paaie - (prestasie en sukses) - stel alle paaie voor wat na Afrika en die Wieg van die Mensdom lei, en verteenwoordig die lang, moeisame weg na prestasie, uitnemendheid en sukses.
<fn>index_a.txt</fn>
Bedryfsrekening 3-18, 7-17, 10-26, 14-15, 20-19, 31-13, 34-27, 34-30 and 34-33 Finansies ... 10--1 Behuising ... 15--1 Fiskale oordragte ... 10--11 Bemarking (Landbou) ... 3--12 Bestedingsbestuur ... 30--6 Bevolkingsregistrasie ... 14--6 G. Binnelandse Sake ... 14--1 Bosbou ... 34--1 Gestremende ... 19--11 Buitelandse Sake ... 11--1 Geestesgesondheid ... 13--12 Burgerlugvaart owerheid, SA ... 33--6 Geheime dienste ... 30--12 Buro vir Standaarde, SA ... 32--8 Gekonsolideerde Munisiale Infrastruktuurprogram (GMIP) ... 22--8 Biodiversiteit en Erfenis ... 9--17 Gesondheid...
I. Deportasies 14--8 Dieregesondheidsdienste ... 3--10 Dieretuine ... 4--19 Instituut vir Bestuursontwikkeling, SA ... 27--1 Diplomatieke verteenwoordiging ... 11--6 Inkomstediens, SA...
Justisie en Grondwetlike Ontwikkeling 18--1 Namibië ... 10--12 Nasionale Botaniese Instituut ... 9--17 Nasionale Landboubemarkingsraad ... 3--12 Nasionale Navorsingstigting ... 4--15 Nasionale Parke van SA ... 9--17 Nywerheid, Handel en...
Kernveiligheid 21--12 Omgewingsake en Toerisme...
Kleinsake-bevorderinge, en -ontwikkeling 32--9 Onafhanklike Klagtesdirektoraat...
Kommunikasiewese 5--1 Onderwys...
Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie 4--1 Onderwys (Universiteite) ... 8--19 Onderwys (Volwassenes) ... 8--9 Onderwysbeplanning ... 8--6 Ongevalleversekering ... 19--8 Ontwikkelingsbank van Suider-Afrika...
Landbou 3--1 Oorlogstoelaes en -pensioene...
Lewende Mariene Hulpbronnefonds 9--9 Openbare Beskermer...
Openbare Ondernemings 23--1 Openbare Werke ... 26--1 Opmetings ... 20--6 Oudit...
Marine en Veiligheid Agentskap, SA 33--6 P.
Minerale en Energie 21--1 Paaie...
Misdaadvoorkoming 28--6 Parlement ... 2--1 Patente, handelsmerke, ens... 32--20 Pendelaars ... 33--10 Pensioene ... 10--14 Plaaslike regering...
Plant gesondheid en -kwaliteit 3--10 Taaldiens, Nasionale ... 4--11 Polisiediens, SA ... 28--1 Toerismeraad, SA ... 9--13 Presidensie ... 1--1 Provinsiale en Plaaslike Regering ... 22--1 Provinsiale oordragte...
Repatriasie 14--8 V.
Veeartsenydienste 3--10 Verbetering van diensvoorwaardes...
Verdediging 7--1 Sensus ... 31--8 Verkiesingskommissie ... 14--11 Skatkisfinansiering ... 10--9 Vervoer ... 33--1 Spoorpendelvervoer ... 33--10 Sport en Rekreasie ... 29--1 W. Staatsbesteding ... 30--1 Staatsdiens en Administrasie ... 24--1 Waterwese en Bosbou ... 34--1 Staatsdienskommissie ... 25--1 Weerburodienste ... 9--11 Staatsdrukkery ... 14--11 Welsyn ... 35--1 Staatskuld ... 10--2 Werkloosheidversekering ... 19--8 Statistieke Suid-Afrika... 31--1 Wetenskap ... 4--14 Speurdienste... 28--8 Wetenskaplike en Nywerheidnavorsingsraad...
<fn>jan-mar2001_author's_profile.txt</fn>
Harry Potter het van meet af aan jonk én oud gevange gehou, trouens, kort ná die publikasie van die eerste boekdeel, was dit die nommer- een-verkoper op sowel Brittanje as Amerika se lys vir volwasse fiksie. Bloomsbury, Rowling se Britse uitgewer, het 'n tweede oplaag laat druk met 'n meer gesofistikeerde omslag vir volwasse lesers. Nie dat so 'n toegewing van uitgewerskant later meer nodig was nie, want ouer lesers het sonder skroom en met openlike genot Harry Potter-aanhangers geword. Dis duidelik dat hierdie verhale die kind in lesers aanspreek. Wanneer sy skryf, sê Rowling, het sy aanvanklik geen spesifieke teikengroep in gedagte nie, en die idee bepaal uiteindelik die lesers- publiek. Ten spyte van die talle vorme van elektroniese vermaak en alles wat daarmee saamgaan, is die sukses van die Harry Potter-reeks genoegsame bewys van lesers se onbewuste behoefte aan ras-egte fantasie, daardie wonderwêreld waarin On leser perkeloos "iemand anders" kan word, en kan ontvlug van die dikwels benouende werklikheid.
Hoewel Rowling twee tekste vir volwassenes voltooi gehad het teen die tyd dat sy met Harry Potter se verhaal begin het, het sy hulle nooit vir publikasie aangebied nie. Die Harry Potter-boeke het 'n publikasie- geskiedenis waarvan uitgewer en skrywer (én joernalis!) maar net kan droom. En dit klink altevol baie soos 'n sprokie: sonder enige (aanvanklike) televisiedekking, filmweergawe of "road shows", het Harry Potter se storie opslae gemaak. In 'n wêreld waarin kinderboeke moeilik 'n duikie maak - soos ons almal weet -, was dít op sigself 'n prestasie. Teen die tyd dat die derde boekdeel Harry Potter and the prisoner of Azkaban die boekhandelaar bereik het, was Harry 'n fenomeen: weerlig-tattoo's vir kinderlesers se voorkoppe (want dis Harry se "kenteken"); "sleep-ins" by boekwinkels, sodat kopers om middernag beskikbaar kon wees om hulle voorafbestelde kopieë (wat per sekuriteitstrok aangekom het) op te raap. Boekhandelaars het gretige kopers verwag, maar getalle het dié verwagtinge ver oortref. Teen Julie verlede jaar het Barnes & Noble (een van die grootste boekwinkelhuise in Amerika) berig dat meer as 500 000 kopieë oor 'n enkele naweek verkoop is, en uit Michigan is laat weet dat die Borders Group sowat 200 000 gedurende dieselfde naweek verkoop het. Uitgewers het hul oplae in miljoene begin druk, wat verklaar waarom huidige verkoopsyfers reeds die 35 miljoen-kerf verbygesteek het. Van die vierde boek, Harry Potter and the Goblet of Fire, is 'n verstommende eerste druk van 5 miljoen eksemplare die wêreld ingestuur. Resensies moes na koerante en tydskrifte ingebél word. Die Harry Potter-tekste is reeds in meer as 31 tale vertaal.
Die avonture waarin Harry en sy vriende beland, is naelskou opwindend en dikwels gevaarlik. 'n Mens kan jou net indink watter verbeeldingsvlugte moontlik is by 'n towenaarskool waar die boswagter Hagrid se gunsteling troeteldiere 'n hippogrief en 'n drakie is, beide versot op hoenderbloed en brandewyn. Rowling se buitengewone vermoë om visueel te bewoord, het verskeie bemarkingsfoefies geïnisieer: 'n Hogwarts Express wat vanaf Platform 9 vertrek het (hoe anders) het hordes gretige lesertjies én hul gunstelingskrywer op 'n vierdaagse stoomtreinrit geneem. Die trein, wat vanaf King's Cross stasie in Londen vertrek het, het langs die pad telkens gestop om nog opgewonde passasiers op te laai, totdat hulle uiteindelik in Perth (Skotland) aangekom het. Daar is ook 'n filmweergawe van die eerste boek op pad (Warner Brothers is die vervaardiger en die Gloucester Cathedral sal gebruik word om Hogwarts-tonele in te skiet), en nege verskillende Harry Potter Lego-stelle sal as deel van dié promosie vrygestel word. Rowling vertel graag in onderhoude dat haar eie skool- loopbaan maar half onopwindend was, en dat sy dikwels pousetye avontuurverhale vir haar maats sou opdis, waarin húlle die rolle van held en heldin kon speel?
Vir Rowling, wat byna nege maande lank op staatsfinansiering moes leef voordat sy (toe pas geskei en met 'n babadogter) 'n onderwyspos kon kry, bied hierdie skielike rykdom lewensruimte en gemoedsrus. "Ek was arm en ek was ryk, en ryk is beter", sê sy. Maar 'n mens kry half die gevoel dat sy, ook sónder die finansiële gewin, sou aanhou skryf het. Hoewel sy in die Harry Potter-boeke 'n geweldig wye emosionele register hanteer, is dit die ooglopende pret wat sy met woorde (én karakters!) het, wat 'n mens bybly lank ná die lees van die boeke. Gaan lees maar weer die verskillende geure waarin Bertie Bott se Allegeurtjiebone kom, of woon saam met Harry, Hermien en Ron Niek-amper-sonder-kop se doods- dagpartytjie by. Dis uiteindelik nie uitgewers- of advertensie hype wat Rowling se boeke gewild en gesog maak nie, maar die doodgoeie outydse kuns om 'n treffer-storie te vertel.
Natúúrlik stem nie almal hiermee saam nie. Saam met die positiewe Harry Potter-warrelwind het verskeie dwarswinde al gedreig om die euforie te laat verdamp: hofsake tussen uitgewers en handelaars, duistere voorspellings van die Satanisme wat in die tekste skuil, en kritici wat die vierde (dik) boek (van sowat 630 bladsye) skerp veroordeel het. Dit ís inderdaad te vroeg om finale uitsprake te lewer. Maar iemand wat 'n lekker boek se pret bederf, behoort gestraf te word. Wees slim as jy 'n Harry Potter-aanhanger is, en luister na die raad wat die wyse ou professor vir Lucy, Peter, Edmund en Susan gee in Die leeu, die heks en die hangkas: Eenmaal 'n koning in Narnia, altyd 'n koning in Narnia. Maar moenie gaan probeer om dieselfde roete twee keer te volg nie. Om die waarheid te sê, moet glad nie probéér om daar te kom nie. Dit sal vanself gebeur wanneer julle nie soek nie. En moet dit nie teenoor iemand anders noem nie tensy jy vind dat hulle ook al sulke avonture gehad het Hoe sal julle weet O, julle sal goed genoeg weet! Snaakse dinge wat hulle sê - selfs die uitdrukking op hulle gesig - sal die geheim verklap. Hou net julle oë oop.?
Kopieë van die internetbydraes is ook beskikbaar in die NALN-versameling.
<fn>land_march_afr.txt</fn>
Ons, die ondergenoemde groepe en mense, verteenwoordigend van die breë front van onssamelewing en met inbegrip van werkers in besonder, van plaaseienaars enplaasbewoners, gemeenskappe onder Tradisionele Leierskap en munisipale inwoners endie sakegemeenskap, hou hierdie opmars onder die banier van vrede en demokrasie, en tree sodanig op om mense meer bewus te maak van die belangrikheid van grond as 'nkritiese instrument in die transformasie en ontwikkeling van ons gemeenskappe, om die dekades-lange verlange te vervul dat: 'Suid-Afrika behoort aan almal wat hierwoon, swart sowel as blank,'en "dat die grond verdeel sal word onder diegene wat dit bewerk."
Oorhandig ons dus hierdie memorandum aan die verteenwoordiger van die VrystaatseProvinsiale Wetgewer, die verteenwoordiger van die Vrystaatse Provinsiale Regering ofverteenwoordiger van die Departement van Grondsake, om verdere prosesse aan die gang te sit wat sal lei tot versnelde beskikbaarstelling vangrond.
Wil die regering aanspoor om vinniger te beweeg met wetgewing oor 'n beleid op Swart Ekonomiese Bemagtiging in die Landbouwese asook met ander transformatoriese meganismes om grondhervorming te bespoedig.
Wil aanvoer dat die regering moet belê in kapasiteitbouprogramme vir swart boere wat gevestig is, deur meer kapitaal in te spuit en basiese insette te lewer vir hul nuwe ondernemings.
Vra dat geldelike bystand aan boere vinniger deurgevoer word en wetlike voorwaardes daargestel word om te verhoed dat grondverkopers kop uittrek uit hul onderneming om hul eindom te verkoop.
Wil aanvoer dat banke en verwante finansiële instellings voorwaardes versag op lenings ten einde meer swartmense in staat te stel om grond te besit.
Wil Koöperasies, akademiese sentrums en verwante inrigtings uitnooi om deel te hê aan die ontwikkeling van aspirant-boere, met inbegrip van jongmense, vroue en mense met gestremdhede; en om meer ondersteuning te gee aan ontwikkelende boere.
Doen 'n beroep op alle instellings wat verband hou met landbou, om opleiding te verskaf aan ontwikkelende boere ten einde hul vaardighede op alle aspekte van die landbou, met inbegrip van bestuur, te verbeter.
Wil die Departement van Landbou en Grondsake aanspoor om nou met munisipaliteite saam te werk om 'n geïntegreerde beleid oor meentgronde te ontwikkel met die oog op die ontwikkeling van grondbesit, en in besonder, die bevordering van landbou in munisipaliteite.
Wil meer samewerkingsbande smee en goeie werksverhoudinge skep tussen Tradisionele Leiers en die Regering.
Doen 'n beroep op die georganiseerde landbou om voort te gaan met die verskaffing van tegniese ondersteuning aan ontwikkelende boere.
Verbind onsself om 'n verenigde en voorspoedige landbousektor in die Provinsie Vrystaat tot stand te bring.
Ons, die mense wat hier saamgetrek is, komende uit verskillende agtergronde, met inbegrip van die regering en alle ander organisasies wat die demokrasie in ons provinsie verteenwoordig, onderneem dat ons sal sorg dat grond nooit ooit afgerokkel of deur 'n geknoeiery verkry word nie.
En dat daar nooit ooit onteiening van grond sal wees nie!
<fn>lang_what_new.txt</fn>
Een van die kernbevindings van 'n audit oor die staatsdiens se plan vir Batho Pele is dat die uitsluitlike gebruik van Engels en Afrikaans in die meeste Staatsdepartmente dienslewering en die verskaffing van inligting aan alle Suid-Afrikaners belemmer. Dit dra by tot onkunde oor die staatsdiens se werk, volgens Prof Richard Levin, hoof van DPSA, tydens 'n bespreking om die onderwerp in die portefeuljekomitee vir Staatsdiens en administrasie.
Sleutelaanbevelings wat uit die audit spruit, is aan die kabinet voorgelê en aanvaar. Die aanbevelings is gerig op beter diens en beter verhoudinge met diensverbruikers (uittreksel uit 'n berig in Die Volksblad, 27 Augustus 2004).
Aanleer van tale n Rekenaarprogram wat u in staat stel om 'n nuwe Afrikataal aan te leer en boonop ook die korrekte uitspraak van die woorde te bemeester, is onlangs ontwikkel. Die program word deur die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad onderskryf. Klik op www.afrilingo.com om meer daaroor te lees.
Intussen kan u ook basiese sinne in Sesotho, Afrikaans, IsiXhosa, Setswana en IsiZulu aanleer. Klik op Language learning op hierdie webtuiste. U sal egter u kollegas wat die tale magtig is, moet vra om te help met die korrekte uitspraak.
<fn>language_artikels.txt</fn>
Die los- of vasskryf van woorde in Afrikaans skep dikwels probleme. In Afrikaans is die neiging om saamgestelde woorde vas te skryf. Daar is egter gevalle waar van koppeltekens gebruik gemaak word, of waar die woorde apart van mekaar staan.
Anders as in Engels word woorde wat (saamgestel) een begrip vorm, vas geskryf.
Die dele van samestellings kan tot verskillende woordsoorte behoort.
Arbeidswetgewing, Bestuurskomitee, Personeelvergadering, Taalbeleid.
Hierdie samestelings kan bestaan uit twee of meer naamwoorde bv.
Bestuurskomiteevergadering wat uit drie woorde saamgestel is, of Regeringsdienspensioenfonds wat uit vier naamwoorde bestaan.
Blouoognooi, blouwildebees, lugdienspersoneel, kernkragsentrale, reënwaterafvoersloot.
Hier kan ook gelet word op woorde wat bestaan uit 'n BYVOEGLIKE NAAMWOORD plus een of meer NAAMWOORDE wat verbind word om een begrip te vorm. 'n Vraag wat egter opkom is, hoe maak mens in gevalle waar die byvoeglike naamwoord die eerste naamwoord in die woordsamestelling beskryf, en in gevalle waar dit die tweede naamwoord beskryf In eersgenoemde geval (d.w.s waar die b.nw die eerste nw. beskryf) word die woord VAS geskryf?
opeenvolging van dieselfde of verskillende vokaalletters tussen dele van samestellings: bo-op, na-aap, drie-enig, bo-ent, senu-instorting.
wanneer 'n syfer, simbool of getal met'n woordelement verbind word: A-span, DNS-molekuul, 9 mm-pistool, R100-noot, 1997- oesjaar, 80%-kans.
Woorde wat deel van 'n woordgroep uitmaak, word los van mekaar geskryf: alleen loop, in diens tree, in staat stel, ter aarde bestel, alles omvat, ter tafel lê.
Vebindings van byvoeglike naamwoorde en selfstandige naamwoorde word in die reël los geskryf: blink plan, groen perske, hoë snelheid. Uitsonderings op hierdie reël kry 'n mens by byvoeglike naamwoorde wat kleur aandui, wat tradisioneel vas geskryf word: blouaap, geelslang, swartmamba, swartrenoster, blouwildebees; wanneer 'n verbinding van 'n byvoeglike naamwoord plus 'n selfstandige naamwoord in die geheel die waarde van 'n byvoeglike naamwoord of bywoord het: 'n grootbek ondersteuner, kaalvoet seun, hardekoejawel vent, (in die geval van bywoorde: Sy is dikbek; Die seun loop kaalvoet; Die student is platsak); wanneer betekenisverdigting plaasvind, d.w.s. wanneer die betekenis verskil van die ooreenstemmende woordgroep: donker kamer (wat swak verlig is) teenoor donkerkamer (fotografie); groot mens (groot van postuur) teenoor grootmens (volwasse);geel perske (enige perske wat geel is) teenoor geelperske (soort perske).
Verbindings met telwoorde word in die reël los geskryf: drie kilogram, ses pogings, haar tweede man.
In gevalle van betekenisverdigting of inkorting, vorm 'n verbinding met 'n telwoord 'n enkele woord en dan word dit vas geskryf: bv. drie hoeke teenoor 'n driehoek;drie wiele teenoor 'n driewiel; party kere teenoor partykeer (soms); baie kere teenoor baiekeer (dikwels); enige een teenoor enigeen; enige iets teenoor enigiets.
As die rangtelwoord gedeeltelik in syfervorm weergegee word, word die verbinding los geskryf: 3de Laan, 26ste Straat.
Geografiese name met rangtelwoorde as elemente word as enkele woorde geskryf: Derdepoort, Eersterivier, Eersterus.
n Bepaalde hooftelwoord in 'n geografiese naam word los geskryf van die selfstandige naamwoord in die meervoudsvorm: Drie Susters, Twee Riviere, Veertien Strome. In die geval waar die selfstandige naamwoord egter enkelvoudig is, word dit vas geskryf: Driefontein, Sesriem, Tweespruit.
Verbindings van honderd, duisend, miljoen, miljard, ens. Met 'n voorafgaande telwoord kan óf los ó sonder 'n koppelteken vas geskryf word: drie honderd of driehonderd, tien duisend of tienduisend, vyftig miljoen of vyftigmiljoen, twee miljard of tweemiljard.
Die woord 'al' plus 'n telwoord word los geskryf: al twee, al drie, al honderd-vier-en twintig.
Samestellings en afleidings met telwoorde word vas geskryf: eersteministerskap teenoor eerste minister; twintigste-eeus teenoor twintigste eeu.
Byvoeglike naamwoorde en graadwoorde word los van mekaar geskryf in groepe wat 'n byvoeglike naamwoord as kern het: besonder gunstig, blakend gesond, duidelik sigbaar, algemeen aanvaarde, swaar gesubsieerde, wetenskaplik bewese. Heelwat van hierdie verbindings word ook vas geskryf. Dit hang in baie gevalle saam met die kortheid van die graadwoord en ook die vastheid van die verbinding tussen die graadwoord en die byvoeglike naamwoord, bv.: andersdenkend, goedgesinde, halfgaar, hoogliggende, pasgebore, pasverskene, snelgroeiende, weldeurdag.
Vaste verbindings van 'n naamwoord plus 'n werkwoord wat in sy geheel as werkwoord optree, word in gevalle van betekenisverdigting vas geskryf: asemskep, dopsteek, grondvat, stokkiesdraai, ysskaats.
Vaste verbindings van 'n bywoord of byvoeglike naamwoord plus 'n werkwoord wat in sy geheel as werkwoord optree, word in gevalle van betekenisverdigting vas geskryf: doodmaak, goedkeur, kortvat, verbygaan.
n Uitsondering op die reël van vasskryf geld ten opsigte van samestellings met 'n eienaamelement of akroniem en kan sodanige samestellings nou feitlik op enige manier geskryf word. Dit geld egter nie vir plekname, straatname en taalname nie.
Ander problematiese samestellings met 'n eienaamelement:.
<fn>leeskring.txt</fn>
NALN loods eersdaags 'n nuwe projek, "NALN se Leeskring-lapa", ten einde sy bestaande diens aan leeskringe binne projekverband te herstruktureer en uit tre brei. Dit behels onder meer die formalisering van bestaande gegewens tot 'n databank wat die jongste inligting omtrent leeskringe, hulle aktiwiteite, skakelpersone en -adresse, ens. sal bevat.
Die projek word van stapel gestuur tydens 'n literêre aand op Maandag 21 September 1998. Dr. Riana Scheepers, uitgewer, bekroonde skrywer en erkende kundige rakende die leeskringkultuur, sal by dié geleentheid, sal by dié geleentheid as gasspreker optree.
Dit vind plaas pas voor die begin van die tweedaagse Boekmakietie/Book Bokete wat op 22 en 23 September 1998 in die Bloemfonteinse Burgersentrum gehou word. Dit sal dus terselfdertyd as "lapa-aand" dien vir die Boekmakietiegangers wat dan al in die stad sal wees.
verskaffing , op aanvraag, van inligting omtrent Afrikaanse skrywers en boeke inligting omtrent die nuutste boeke in Afrikaans advies t.o.v. die saamstel van jaarprogramme/leeslyste insette en samewerking t.o.v. die jaarlikse aanbied van die Boekmakietie (vroeër die Nasionale Leeskringseminaar)
<fn>licence_premises_new_afr.txt</fn>
Is dit 'n nuwe apteek?
Die presiese geografiese ligging van die perseel.
Watter voordeel sal die gemeenskap trek uit hierdie apteek?
Wat sal die aard en omvang wees van die farmaseutiese dienste wat voorsien word wees?
Wat is die grootte van die populasie in die bedieningsarea van die apteek?
Hoeveel ander gesondheidsdiens-verskaffers is daar in die omliggende area en wat is die aard en omvang van gelewerde dienste?
Sal die apteek dienste voorsien aan persone buite die bedieningsarea Bv pos-bestellingsdiens?
Watter, indien enige, spesiale behoeftes van die gemeenskap sal aangespreek word?
Sal die lisensiehouer in staat wees om te voldoen aan die vereiste van Goeie Farmaseutiese Praktyk soos deur die Suid Afrikaanse Aptekersraad bepaal word?
n Sleutel , sleutelkaart of enige ander apparaat of gekombineerde apparaat wat toegang gee tot die apteek sal te alle tye gehou word aan die persoon vabn die verantwoordelike apteker.
Slegs die apteker sal die sleutels hou waar die skedule 1 -6 items bewaar word.
Kontrole en toegang tot die apteek perseel wat ontwerp en uitleg insluit is van so 'n aard dat slegs geregistreerde apteek personeel direkte toegang het tot die medisyne.
Die resepteer area sal toepaslik geleë wees in die apteek.
Die apteek sal toeganklik wees vir liggaamlik gestremde persone.
Daar is/ sal 'n aparte fasiliteit wees om hande te was.
Daar is/sal 'n aparte fasiliteit wees vir die skoonmaak van toerusting.
Die perseel sal skoon ordelik en netjies gehou word.
Alle werksoppervlaktes sal afgewerk wees met 'n gladde ondeurdringbare en wasbare materiaal.
Mure sal afgewerk wees met 'n gladde, ondeurdringbare en wasbare materiaal wat maklik is om skoon en higienies te hou.
Daar sal genoegsame en voldoende beligting wees.
Daar is/sal wees ten minste een brandblusser/brandslang in die apteek.
Die resepteerarea is voldoende vir die aantal Voorskrifte. 'n Afsonderlike werksarea van ten minste 90cm tot 1m moet beskikbaar wees vir elke apteker of persoon wat by die Raad geregistreer is wat werksaam is in die resepteerarea.
Daar sal 'n geskikte wagarea wees wat beskut is of in die apteek is.
Daar sal 'n geskite private area wees vir die voorsiening van inligting en advies in ooreenstemming met GFP riglyne.
Die profesionele beeld word nie beinvloed deur die uitstal van komersiële materiaal wat nie direk van toepassing is op gesondheid nie.
Die apteek word aangedui as 'n nie-rook area.
n Yskas vir hitte-sensitiewe medisyne en entstowwe sal beskikbaar wees.
<fn>licence_premises_relocation_afr.txt</fn>
Is dit 'n verskuiwimg van die huidige apteek?
Die presiese geografiese ligging van die perseel.
Watter voordeel sal die gemeenskap trek uit hierdie apteek?
Wat sal die aard en omvang wees van die farmaseutiese dienste wat voorsien word wees?
Wat is die grootte van die populasie in die bedieningsarea van die apteek?
Hoeveel ander gesondheidsdiens-verskaffers is daar in die omliggende area en wat is die aard en omvang van gelewerde dienste?
Sal die apteek dienste voorsien aan persone buite die bedieningsarea Bv pos-bestellingsdiens?
Watter, indien enige, spesiale behoeftes van die gemeenskap sal aangespreek word?
Sal die lisensiehouer in staat wees om te voldoen aan die vereiste van Goeie Farmaseutiese Praktyk soos deur die Suid Afrikaanse Aptekersraad bepaal word?
n Sleutel , sleutelkaart of enige ander apparaat of gekombineerde apparaat wat toegang gee tot die apteek sal te alle tye gehou word aan die persoon vabn die verantwoordelike apteker.
Slegs die apteker sal die sleutels hou waar die skedule 1 -6 items bewaar word.
Kontrole en toegang tot die apteek perseel wat ontwerp en uitleg insluit is van so 'n aard dat slegs geregistreerde apteek personeel direkte toegang het tot die medisyne.
Die resepteer area sal toepaslik geleë wees in die apteek.
Die apteek sal toeganklik wees vir liggaamlik gestremde persone.
Daar is/ sal 'n aparte fasiliteit wees om hande te was.
Daar is/sal 'n aparte fasiliteit wees vir die skoonmaak van toerusting.
Die perseel sal skoon ordelik en netjies gehou word.
Alle werksoppervlaktes sal afgewerk wees met 'n gladde ondeurdringbare en wasbare materiaal.
Mure sal afgewerk wees met 'n gladde, ondeurdringbare en wasbare materiaal wat maklik is om skoon en higienies te hou.
Daar sal genoegsame en voldoende beligting wees.
Daar is/sal wees ten minste een brandblusser/brandslang in die apteek.
Die resepteerarea is voldoende vir die aantal Voorskrifte. 'n Afsonderlike werksarea van ten minste 90cm tot 1m moet beskikbaar wees vir elke apteker of persoon wat by die Raad geregistreer is wat werksaam is in die resepteerarea.
Daar sal 'n geskikte wagarea wees wat beskut is of in die apteek is.
Daar sal 'n geskikte semi-private area vir konsultasie per resepterings punt wees.
Daar sal 'n geskikte private area wees vir die voorsiening van inligting en advies in ooreenstemming met GFP riglyne.
Die profesionele beeld word nie beinvloed deur die uitstal van komersiële materiaal wat nie direk van toepassing is op gesondheid nie.
Die apteek word aangedui as 'n nie-rook area.
n Yskas vir hitte-sensitiewe medisyne en entstowwe sal beskikbaar wees.
Toegang tot die perseel sal wees: Dui aan.
n Afskrif van die terrein en vloerplan van die gebou waarin die ligging van die apteekperseel aangedui word in verhouding tot die aangrensende of omringende besighede en toegang tot en van die perseel.
'n Afskrif van 'n professionele getekende plan van die uitleg van die beplande apteek perseel geteken op skaal met duidelike afmetings waarin punte 5, 10, 11, 22, 26, 27 en 32 soos aangedui in Afdeling E duidelik geïdentifiseer kan word.
<fn>luthuli_afrikaans.txt</fn>
Die Orde word toegeken aan Suid-Afrikaners wat 'n betekenisvolle bydrae tot die stryd om deomokrasie, menseregte, nasiebou, geregtigheid en vrede, en konflikoplossing gelewer het.
Die driehoekige vuursteen verteenwoordig 'n basiese stuk oorlewingsgereedskap wat deur ons prehistoriese voorouers gebruik is om diere af te slag, skuilings te bou en repe vel vir die maak van klere te sny.
Dit versinnebeeld die visie van die wyle Hoofman Albert Luthuli - die legendariese leier van die bevrydingstryd en eerste Afrika-ontvanger van die Nobelprys vir Vrede in 1961 - dat die mense van Afrika ten volle aan die sosio-ekonomiese en politieke ontwikkelinge in Suid-Afrika deel moet hê.
Isandlwana-koppie - beeld vrede en rus na die Slag van Isandlwana in 1879 uit.
Die Suid-Afrikaanse vlag - versinnebeeld die aanbreek van vryheid en demokrasie.
Tegnologie - benadruk die ontwikkeling van tegnologies gevorderde produkte.
Twee horings - omhels sy visie van 'n demokratiese, nierassige en nieseksistiese Suid-Afrika.
Die luiperdpatroon - verteenwoordig Hoofman Luthuli se kenmerkende hooftooisel.
Krale - versiering versinnebeeld die skoonheid van Afrika en die Afrika-bul versinnebeeld die bemagtiging en voorspoed van die mense van Afrika..
<fn>mapungubwe_afrikaans.txt</fn>
Hierdie Orde word vir uitnemendheid en buitengewone prestasie aan Suid-Afrikaanse burgers toegeken.
Klas 3 = Die Brons Orde van Mapungubwe (Brons).
Mapungubwe: Die Koninkryk van Mapungubwe het 'n duisend jaar gelede in die noordelike hoek van ons land bestaan. Die Koninkryk het oor 'n gesofistikeerde staatselsel beskik en 'n landboubedryf ontwikkel. Dit het ook 'n mynbou- en metallurgiese industrie ontwikkel. Die Koninkryk het met lande so ver as China handel gedryf. Tydens sy voortbestaan het dit uitnemendheid van denke en vindingrykheid versinnebeeld.
Vier uithoeke van die aarde - versinnebeeld Suid-Afrikaners van oor die wêreld heen se prestasies.
Opkomende son - die nuwe dag wat vanuit Afrika breek.
Mapungubwe-kop - vorm die agtergrond: 'n sandsteenheuwel op 'n neerslag van modderklip in 'n droë subtropiese streek met wisselvallige somerreën. Opgrawings het getoon dat uitnemendheid uit die allermoeilikste natuuromstandighede voortgekom het.
Mapungubwe-renoster - die nou bekendste artefak wat in 'n graf op die opgrawingsterrein gevind is: 'n goudgeplateerde figuurtjie wat gesmee is om 'n sagte kern, waarskynlik van gekerfde hout, en wat getuig van die uitnemende menslike vindingrykheid wat in daardie Koninkryk aanwesig was. resourcefulness present in the Kingdom.
Mapungubwe-septer - kom weerskante van die goue smeltpot te voorskyn; nog een van die artefakte wat in 'n graf op die opgrawingsterrein gevind is.
Versierde goue smeltpot - die basiese simmetriese vorms op die goue smeltpot wat besig is om oor te loop, versinnebeeld die oorvloed aan uitnemendheid, wetenskap en kreatiwiteit, wat van die vroegste prestasies in metallurgie verteenwoordig.
Smeltkroes - die suiwerende en lewensonderhoudende kwaliteite van vuur, wat sedert die Ystertydperk gebruik is om ontwikkeling en uitnemendheid in samelewings en gemeenskappe te bevorder.
<fn>mendi_afrikaans.txt</fn>
Hierdie dekorasie word aan Suid-Afrikaners toegeken wat 'n daad van buitengewone dapperheid verrig het wat hulle lewens in groot gevaar gestel het, of wat hulle lewens verloor het in 'n poging om 'n ander persoon se lewe te red, of om eiendom te red - binne of buite die Republiek van Suid-Afrika.
Kategorie 3 = Brons.
Die skild, wat van diervel, veral beesvel, gemaak is, is tot 'n ovaalvormige produk met 'n baie stywe oppervlak verwerk en geweef en met 'n houthandvatsel afgewerk. Die knopkierie en spies hoort by die skild, wat as simboliese gebaar van welwillendheid gegee word aan mense wat vanoor die hele wêreld kom om ons land te besoek.
Die SS Mendi - verteenwoordig die dapperheid van talle swart Suid-Afrikaanse soldate en hulle wit mede-offisiere wat aan boord die SS Mendi verdrink het. Die skip het gesink nadat hy op 21 Februarie 1917 in die koue water van die Engelse kanaal naby die eiland Wight getref en byna deur die SS Darro middeldeur gesny is. Die soldate was tydens die Eerste Wêreldoorlog na Frankryk op pad om bystand aan die Britte te verleen.
Die bloukraanvoël - die bloukraanvoël se vlug deur die lug bo die SS Mendi op see versinnebeeld die siele van die dapper soldate wat verdrink het. Die bloukraanvoël se vere is in die koloniale oorloë tradisioneel as versiering deur dapper soldate gebruik.
Die groen smarag - die kern vanwaar die drie wysers voortkom, verteenwoordig die weg vorentoe deur hulpverlening aan hulpbehoewendes tydens natuurrampe en ander uiterste moeilikhede wat van tyd tot oor die hele wêreld heen voorkom.
Leeu - as simbool van skoonheid, krag en dapperheid, word deur sy spore om die rande van die houervorm versinnebeeld. Dit dui op grenspatrollies, binne en buite ons land, deur dapper en toegewyde Suid-Afrikaners. Die drie geografiese wysers word verteenwoordig deur die integrasie van die blomme van die bitteraalwyn, 'n inheemse Suid-Afrikaanse plant wat uithouvermoë, oorlewing en medisinale waarde versinnebeeld.
Knopkierie en spies - hoort by die skild as simbole van verdediging en eer.
<fn>nuusbrief.txt</fn>
Vyf-en-twintig is n jeugdige ouderdom, maar dis terselfdertyd kwartpad na n eeu toe. Met gemengde gevoelens, en die af-wagting wat (sommige!) mense vir n verjaardag koester, is die 24ste Maart 1998 dus by NALN ingewag. Soos met baie dinge in die lewe is museummense ook maar altyd op die uitkyk na goeie voortekens. En dié kom toe op die vooraand van die 24ste in die vorm van Tobie Cronjé en Steve Hofmeyr. Almal wat hoor dat ons sulke deurlugtige dog opwindende besoekers gehad het, is groen van jaloesie. En ons Ons spring met hernieude ywer aan die werk, want toe weet ons: die verjaardagvieringe kan net lekker wees?
Op Menseregtedag hou ons n personeelreünie en die bittereinders reminiseer tot ounag (of was dit vroegdag!) toe. Die terrein van die historiese NALN-tuin kry tien Feesvlae by, wat deur die loop van die jaar die "proud ou gabou" sal versier. En dis nie ál wat in die tuin gebeur nie. Sondagmiddag het ons n afspraak met Bennie Liebenberg, dirigent en beskermpa van die Thabure Blaasorkes. Die orkeslede stel hulleself onder een van die denne op, skik lywe en instrumente reg en begin met n geloofsdaad: NALN se eerste teetuin. n Mens sou die opkoms weliswaar nog nie met Oliewenhuis se Sondagtee kon vergelyk nie, maar dit was n aangename begin, en een wat meedoeners van huis én straat lok?
Ernstiger dinge Maandag en Dinsdag, 23 en 24 Maart. Dit is vir almal in ons land onseker tye, en ook NALN belê beraad. Dié Saamdinkberaad NALN 2000 was daarop gemik om n beginfase van konsultasie met n breë en inklusiewe gebruikerspubliek te wees. As sulks wil ons graag glo dat dit tot n hoë mate n sukses was. Die samestelling van beraadgangers was gevarieerd en het die onderskeie groeperinge verteenwoordig wat gereeld van hierdie museum se diens gebruik maak. Opvoedkundige instansies soos die Vrystaatse Universiteit, Bloemfontein Vista en Welkom Vista het afgevaardigdes gestuur. Verskeie opvoedkundiges van die groter Bloemfontein het ook die verrigtinge bygewoon. Leeskringe, wat een van die sterkste voedingsgroepe van so n museum vir die letterkunde vorm, was deurgaans teenwoordig en het sinvol deelgeneem aan die gesprek. Dit was egter n besliste leemte dat skole nie verteenwoordig, en skrywers swak verteenwoordig was?
Binne die een en n halfdaglange duur van die beraad is daar oor n wye verskeidenheid sake gesprek gevoer: die museum en sy versameling, en die inklusiewe aard daarvan; die transformasie-idee as positiewe uitdaging; die moontlikheid of wenslikheid van n nuwe korporatiewe identiteit en die beste bestuurs- en administratiewe modelle vir die Museum; kommunikasie- en uitstalbeleid, en die verskillende tipes publikasies wat deur NALN gegenereer kan word. Een van die modules wat lewendige bespreking uitgelok het, was dié rondom gemeenskapsdeelname. Die beraad is van meet af aan gekenmerk deur eerlike en openhartige gesprekvoering tussen lede van die vergadering en alle insette is op band vasgelê. Daar word beplan om hierdie insette tot en met die jaar 2000 te verwerk in bruikbare bestuurs- en aksieplanne, wat dan sinvol van stapel gestuur kan word met die ingang van die nuwe eeu. n Beroep word ook hiermee gedoen op al ons Nuusbrief-lesers om enige bydrae wat u mag hê ten opsigte van bogenoemde sake, per pos, faks of e-pos aan NALN te stuur. n Opsomming van die modules wat bespreek is, kan ter insae aangevra word. Ons sou graag wou hê dat mense wat nie self die beraad kon bywoon nie, ook die geleentheid moet kry om op dié wyse saam te dink oor NALN 2000?
n Hoogtepunt van die kwarteeufees was sekerlik die feesdinee waarmee die verrigtinge in Maart afgesluit is. Bloemfontein se "Glaspaleis" waaroor daar destyds soveel verdeeldheid was, was n gepaste lokaal vir die spesiale glans wat ons aan die vyf-en-twintigste verjaardagpartytjie wou verleen. Prof. Elize Botha, gasspreker van die aand en grande dame van die Afrikaanse letterkunde, het die bestaan en koers van NALN binne konteks geplaas, en n interessante draai by Nederlandse leeskringe en die Boekebeurs gemaak. Die aand is afgesluit met n simboliese oorhandiging van die dokumente waaruit Antoinette Pienaar se Karoo-stories hul ontstaan gehad het. Sy was sélf daar, met kooi, trommel en pampiere kompleet. En met een of twee sappige meerminstories wat juis gebaseer is op die vertellings wat sy van staning tot staning by plaasarbeiders in Beaufort-Wes se Karoo bymekaargemaak het?
Met al die goeie wense, mooi voornemens en daardie adrenaliengevoel wat so eie is aan n verjaardagmaand, werk ons nou voort aan 1998 se ander planne: iets spesiaals vir leeskringe landwyd; n literêre boeketoer op Internasionale Museumdag; Arthur Fula se huldiging op Erfenisdag, en hopelik nog een of twee spesiale skrywersgeleenthede. Ons glo dat dit n jaar gaan word om te onthou. Met soveel literêre skatte soos dié waarmee NALN sit, word die volgende kwarteeu n volgehoue poging om die deksel van die literêre Pandorakis nie opeens te laat oopspring nie?
As u op enige wyse wil deel hê aan, of bydraes wil maak tot NALN 25, die adresse is op voorblad.
Die Bloemfontein van die jare rondom 1856 is, volgens opmerkings uit dié tyd, nie n baie aansienlike dorp nie. Josias Hoffman word tot President verkies, en die eerste Goewermentskantoor wat staatsamptenare moet huisves, word in St. Georgestraat, naas die Engelse kerk, opgerig. Dié plekkie is egter gou-gou onvoldoende en in 1856 word Henry Paddison se winkel aan die oostekant van die markplein bekom vir n nuwe raadsaal en goewermentskantoor?
Talle gebreke het die regeringskantoor gekortwiek: die somerhitte het dit benoud en warm gemaak, want die vertrekke se ventilasie was swak. In die winter was die teenoorgestelde waar, en het die raadslede en ander beamptes Bloemfontein se ysige koue seker góéd aan die lyf gevoel! Desnieteenstaande het hierdie Goewermentsgebou-aan-die-plein vir twintig jaar diens gedoen. Toe dit weer eens te klein begin word, en £600 vir herstelwerk begin benodig, het die regering besluit om n nuwe gebou te laat oprig?
Ons laat Karel Schoeman uit sy boek Bloemfontein: die ontstaan van n stad, 1846-1946 verder vertel: Die tender van die skynbaar plaaslike Maleise bouer Samodien vir die oprigting van n gebou met 26 vertrekke na n ontwerp van Wocke teen £17 000 is aanvaar. Maleise steenbakkers, messelaars, timmermans en ander werksmense is gedurende 1873 deur Samodien uit die Kaap gebring, maar hy het die kontrak nie behou nie, en in die volgende jaar is n nuwe tender vir £18 000 van Wocke self aanvaar, waarna hy ook Kaapstad toe gereis het om die nodige boumateriaal aan te koop. Dit is as vermeldenswaardig beskou dat hy die reis per passasierskoets van Dutoitspan na Kaapstad in vyf dae en vier uur afgelê het?
Onder sekere Raadslede het die mening bestaan dat die nuwe gebou op die markplein opgerig moet word, terwyl die Munisipaliteit ten gunste was van n onbeboude blok aan die end van Maitlandstraat, tussen Maitland- en Elizabethstraat, maar n spesiale kommissie het met onverwagte insig en oordeel n perseel regoor die bopunt van dié straat verkies en aanbeveel dat die gebou opgerig word sodat die toring "in het midden regt over Maitlandstraat staat, met het voorfront der gebouwen naar het Markplein". Op 31 Mei 1875 het die President op hierdie afgeleë perseel, heeltemal buitekant die destydse dorp, die hoeksteen van die gebou gelê. Dit was n buierige dag en die gebruiklike prosessie van amptenare vanaf die plein - die President en Goewermentsekre-taris in n rytuig en ander te voet - het n ongebruiklike kleurigheid besit, n kronkelende slang van glimmende swart, wit, groen en blou sambrele langs die modderige straat op maat van marsmusiek?
n Tyd lank het die Volksraad in die nuwe stadsaaltjie vergader, maar in Mei 1878 is die gebou voltooi, volgens Collins teen n endkoste van £20 000, en kon Raadslede en amptenare daarvan besitneem. Die eenvoudige ou kantoortjie aan die plein is hierna met n stoep en veranda verryk en as poskantoor ingerig, terwyl n deel daarvan jare lank as bygebou van die Vrystaathotel gedien het?
Die nuwe kantoor was n eenvoudige wit bouwerk van slegs een verdieping, met n rooi dak: aan die voorkant was daar houtblindings en n oordekte stoep, en bo die hoofingang n staatswapen van gietyster wat vierhonderd pond geweeg het. In die middel was n reghoekige toring sewentig voet hoog, bekroon met n steil dak en n vlagpaal, wat ongelukkig heeltemal buite verhouding tot die gebou self was, en hierin is die klok wat jare gelde deur die dames van Bloemfontein aangekoop is, uiteindelik aangebring. Om die gebou het n ringmuur geloop, met aan die voorkant "sierlijk ijzeren traliewerk" en n hek, en hier is n klein parkie uitgelê waar verskeie hoogwaardigheidsbekleërs deur die jare bome geplant het. Die opsigter van die gebou was Tom Screech, wat twintig jaar lank n bekende figuur in die dorp sou wees, en vir hom is daar "een klein huisje (met twee kamers en een kombuis)" in die onmiddellike nabyheid opgerig?
n Klagte oor die nuwe gebou was dat dit so ver buite die dorp - dit wil sê van markplein en Kerkstraat - geleë is, maar hierna het die huise langsaam weswaarts begin beweeg oor Wes-Burgerstraat en het daar n nuwe woonwyk ontstaan wat die "West End" genoem is en vanweë sy "agreeable and salubrious position" geprys is. Maitlandstraat het ook n belangrikheid verkry wat dit voorheen nie besit het nie en sy ontwikkeling as hoofstraat van Bloemfontein begin?
Ook ten opsigte van Onafhanklikheidsreg het die houding ver-ander sedert die tyd in 1870 toe The Friend verklaar het dat geen Engelsman dié dag kon meevier nie aangesien hy daardeur herinner word aan "nothing but national disgrace". Tot in die tagtigerjare het dit in die kolomme van hierdie blad nog as die "anniversary of the abandonment of the Sovereignty" bekendgestaan, en toe die 25-jarige bestaan van die staat in 1879 gevier is, was dit ook slegs n fees vir die Afrikaners. Dit is gereël deur n komitee onder hoofregter Reitz en het bestaan uit die gebruiklike eetmaal, bal, skyfskiet en sport, benewens die plant van twee sipresbome deur President Brand voor die Goewermentsgebou en die omrank van die Nasionale Monu-ment met n krans rose?
Om agtuur op die oggend van 17 Desember 1890 het die eerste amptelike trein, sy lokomotief met Vrystaatse, Transvaalse en Britse vlae versier, onder n boog van immergroen op die stasie aangekom en die sykoord wat oor die spoor gespan is, deurbreek, en hierop het drie vakansiedae vol feesvierings gevolg. Daar was n noenmaal in die oordekte markgebou op die plein, waar urelange toesprake gehou is en Rhodes onder meer n heildronk op die voorspoed van Suid-Afrika ingestel het, voor n gehoor wat vermoedelik taamlik lomerig was in die middaghitte na n besonder swaar en uitgebreide ete van osstertsop gevolg deur verskeie soorte pasteie, beeslende, skaapsaal, beestong en Yorkham en afgerond met n verskeidenheid vrugteterte, koekstruif en aanklamkoek, benewens die wyn, drie soorte whisky, Duitse en Engelse bier, Pomméry, konjak en likeurs. Daar was volkspele, skyfskiet, wedrenne, atletiek, n tweede noenmaal vir kerkleiers en spoorwegwerknemers, en n tuinparty by die Goewermentsgebou, enigsins bederf deur wind en stof, waar roomys en koffie bedien is en die verteenwoordigers van die vier Suid-Afrikaanse state bome geplant het wat nog deur plaatjies onderskei word. Daar was n bal vir sewehonderd gaste in die stadsaal, waar die vloer soms so vol was dat dit onmoontlik geword het om te dans, blaasorkesuitvoerings, n Negerrevue, opvoerings van The Mikado deur amateurs uit Fauresmith en Jagersfontein, en n fakkeloptog, vreugdevuur en vuurwerkvertoning wat verskeie stelstukke ingesluit het, onder meer n voorstelling van n waterval. Daarna kon Bloemfontein voldaan op die geslaagdheid van die onderneming terugkyk, besonderlik op die versiering van Maitlandstraat, die bal, die vuurwerkvertoning, en die vlotheid waarmee alles afgeloop het?
Ná die brand het slegs die skelet van die ou gebou nog gestaan, en dit het gedien as raamwerk van die nuwe. Alhoewel die bestaande struktuur en vloerplan grotendeels behou is, is die detail egter verfyn om by Baker se aanbouing te pas: die herbouing is gedoen in rooskleurige baksteen en Bayswater-sandklip met n dak van rooi Marseilles-teëls, die houtveranda aan die voorkant is vervang met n kolonnade met ioniese suile, en die toring is slanker en ook 35 voet hoër gemaak en met n uitgebeitelde kroon afgerond. Die toring was veral n treffende gesig teen die lug aan die end van Maitlandstraat, totdat dit weggevaag is deur die oprigting van n meerverdiepinggebou onmiddellik daaragte?
Die naam L.W. Hiemstra is aan die meeste Afrikaanse taalgebruikers bekend as een van die skrywers van die Tweetalige Woordeboek van Bosman, Van der Merwe en Hiemstra. In 1997 is Hiemstra ook op n ander wyse in herinnering geroep: die Tweetalige frasewoordeboek is deur die skry-wer, P.A. Joubert aan Hiemstra opgedra. Joubert, wat Hiemstra as woordeboekredakteur opgevolg het, het in die Afrikaanse dagblaaie n artikel geskryf wat in Die Burger van 3 Julie 1997 verskyn het met die veelseggende opskrif: "Louis Hiemstra - n leeftyd in diens van Afrikaans"?
Die Hiemstra-versameling in NALN gee n goeie, weliswaar onvolledige, beeld van sy werksaamhede in diens van Afrikaans?
Vooraf enkele besonderhede oor sy lewe, wat hoofsaaklik oorgeneem is uit Joubert se artikel. Ludwig Wybren Hiemstra is op 3 Julie 1897 op Lydenburg gebore as seun van n Nederlandse vader en Duitse moeder. Ná matriek het hy sy universiteitstudie in 1915 aan die Transvaalse Universiteitskollege begin, maar die hoofde van De Volkstem in Pretoria het hom gou vir hul redaksie nader getrek en die joernalistiek het sy studie so onderbreek dat hy sy B.A. eers in 1920 kon voltooi. By De Volkstem was sy leermeesters twee veelsydige joernaliste: Gustav Preller, voorvegter vir Afrikaans, en die gebore Nederlander Frederik Rompel?
Preller het Hiemstra op grond van sy taalvermoë aangewys om toe te sien dat die blad se Afrikaans min of meer eenvormig was. Dit was ook Preller wat Hiemstra aanbeveel het toe die pas opgerigte maandblad Die Boerevrouw in 1919 iemand nodig gehad het om met die redaksiewerk te help omdat die redaktrise, mev. Mabel Malherbe, nie n opgeleide joernalis was nie. By Die Boerevrou (die titel ná Junie 1920) het hy die skrywer M.E.R. leer ken?
In Maart 1920 het Hiemstra self n blad gestig waarvan hy die redakteur was. Dit was die maandblad Die Banier, orgaan van die Afrikaanse Studentebond, wat in daardie jare n groot rol gespeel het om Afrikaans as taalmedium en vak aan Suid-Afrikaanse universiteite erken te kry?
Hiemstra is in 1921 na De Burger (van 1922 af Die Burger). Hy het hier gou ekstra take op hom geneem, soos die persklaarmaak van boeke vir die uitgewersafdeling. Hy het kennis gemaak met die taalkundige J. du P. Scholtz, wat n tyd aan die uitgewersafdeling verbonde was?
Dit was ook Hiemstra wat verantwoordelik daarvoor was dat M.E.R. aangestel is as as vroue-redaktrise van Die Burger. Toe Rompel as "tegniese redakteur" n vroue-afdeling begin oorweeg het, het Hiemstra aan hom gesê dat hy van die regte persoon weet, een wat al klaar ondervinding en roetine besit en n styl skryf wat die rubriek n sieraad vir die koerant sou maak. Hiemstra het later geskryf: "As ek in my lewe niks anders sou gedoen het as om M.E.R. in die Afrikaanse joernalistiek en daarmee in die Afrikaanse letterkunde te bring nie, sou dit al genoeg gewees het.?
Van 1927 af tot in 1946 was Hiemstra assistentredakteur van Die Volksblad in Bloemfontein. Hy het die taalleiding geneem en n voorbeeld gestel met artikels wat volgens n jonger kollega "koel beredeneerd, wetenskaplik en sonder herhaling of omhaal van woorde" was. Hiemstra was een van die toonaangewende Nasionale Persmanne wat ongunstig gestem was teenoor die Hitler-bewind; op redaksiekonferensies het hy met sy redakteur, dr. A.J.R. van Rhyn, daaroor verskil?
In 1946 is n pos vir Hiemstra geskep waarvoor sy hele loopbaan hom voorberei het. As taalkundige redakteur van die Nasionale Pers moes hy taalleiding aan al die Pers se afdelings verskaf - koerante, tydskrifte en uitgewery. Hy het ook steeds taaladvies gegee aan mense van buite die Pers; hy het n taalrubriek vir die Pers se koerante geskryf en was jare lank n hardwerkende lid van die taalkommissie van die Akademie. Die hersiening van die Tweetalige Woordeboek van D.B. Bosman en I.W. van der Merwe is aan hom toevertrou, sodat dit sedert die vroeër jare sestig as Bosman, Van der Merwe en Hiemstra verskyn het. Verder was hy adviserende redakteur van die Standard Encyclopaedia of Southern Africa?
Hiemstra is op 12 Julie 1978 oorlede. In 1984 het mev. Rikie Hiemstra, met wie hy in 1944 getroud is, uit die nalatenskap van haar man die L.W. Hiemstra-Trust gestig, wat reeds sowat R1,5 miljoen ter bevordering van Afrikaans bestee het.
Die Hiemstra-dokumente is kort ná sy dood aan NALN geskenk. Dit bevat inligting - nie veel nie, ongelukkig - oor sy lewe en loopbaan, onder meer n klompie briewe wat tussen hom, die Nasionale Pers en die Staatsdienskommissie gewissel is toe laasgenoemde hom in 1930 genader het om die werk van hoofvertaler op te neem. Dit het gebeur nadat die regering besluit het om n aparte vertaalafdeling in die lewe te roep wat verantwoordelik sou wees vir die vertaalwerk van al die staatsdepartemente?
Volgens n ongedateerde beriggie in Die Volksblad, waarvan hy toe assistentredakteur was, het hy "ondanks baie aanloklike voordele" wat die nuwe betrekking hom sou bied, besluit om in die joernalistiek te bly. "Terwille van die hoog-nodige verbetering van ons amptelike Afrikaans is dit baie jammer dat hy die betrekking nie aanvaar het nie. Vir die Nasionale Pers sou sy vertrek egter n onherstelbare verlies gewees het", lui die berig?
Interessant vir taalkenners is al Hiemstra se aantekeninge vir die drukke van die Tweetalige Woordeboek wat hy versorg het. n Groot aantal van die bydraes tot sy taalrubriek het ook behoue gebly?
Onder die dokumente is daar ook seldsame eksemplare van die eerste drukke van die Afrikaanse woordelys en spelreëls, onder meer die eerste druk van 1917, die tweede van 1918 en die derde hersiene druk van 1921 - die druk waarin die Nederlandse ij vervang is deur y.
n Paar van die vroeë briewe wat oor taalaangeleenthede aan hom gerig is, het behoue gebly, onder meer n paar van J.F.W. Grosskopf. Een van die kwessies was die betekenis van die woord verskoning, waaroor taalgeleerdes destyds verskil het?
Hiemstra het blykbaar kommentaar gelewer op Grosskopf se gebruik van die woord, en laasgenoemde skryf op 28 Julie 1926 dat hy seker is dat hy hom nie vergis nie. Hy verwys na sy gevangenskap ná sy deelname aan die mislukte opstand van 1914, later beter bekend as die Rebellie. Dis vir my asof ek nou nog my maats in die opstand en in die tronk hoor sê: 'Ek wens ek kan my tog weer n slag verskoon.' (Veral in die sin van skoongewaste klere aantrek.) ook n verskoning, in die sin van 'change of clothes'. My vrou (Humansdorp) verseker my dat haar oorlede ma dikwels gesê het: 'Kinders, loop verskoon julle nou tog.' Wat prof. [J.J.] Smith bedoel met n obsene bybetekenis, weet ek glad nie. Ek moet sê, vir my het die woord in dié betekenis bepaald n Transvaalse geur.?
Klaarblyklik was Hiemstra nog nie tevrede gestel nie, en op 10 Augustus 1926 gee Grosskopf die menings van nog n paar gesaghebbende taalgebruikers. Tussen hakies, - E.C. Pienaar sê, hy ken verskoon in die sin van skoon klere aantrek, baie goed. Toe ek hom vra, het prof. Van der Merwe (oorspronklik van Wellington) daarby gestaan, en hy sê hy sal vir prof. Smith in sy omgewing by tien huisgesinne bring waar al die ouer mense die woord (in daardie nie-figuurlike betekenis) nog gebruik. En uit Pretoria het die oue heer J.D. Neethling op my vraag geantwoord dat hy dié gebruik van kleins af ken. Hy praat dan verder van die nuwer gebruik van dié woord in die betekenis van 'verekskuseer'.?
Die versameling bevat ook heelwat ander werk as taalrubrieke wat Hiemstra vir die koerant geskryf het. Daaronder is n paar van sy artikels en resensies, briewe wat skrywers, taal- en letterkundiges aan hom geskryf het, asook knipsels uit koerante en tydskrifte?
n Aantal briewe is afkomstig van bekende mense in die taal- en letterkundige wêreld met wie Hiemstra bevriend was.
Een daarvan is op 28 Mei 1924 deur J. du P. Scholtz uit Nassau-kade 369, Amsterdam, aan Hiemstra geskryf. (Hy begin die brief met "Beste Hiemstra" en sluit dit met "Groete, Scholtz"). Hy vertel van sy kennismaking met prof. J. Prinsen van die Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, onder wie ander Afrikaners soos P.C. Schoonees en G. Dekker gepromoveer het. "Toe ek die eerste dag by Prinsen kom - ek het hom by sy huis gaan besoek - het ek byna n flater begaan. Hy het my die eer aangedoen om self af te kom van sy studeerkamer om my onder in die wagkamer te ontvang en op te neem na sy studeervertrek. Toe die man die wagkamerdeur oopmaak, dog ek dit moet Prinsen se lyfbediende of wat ook al wees - so het hy gelyk - en wou hom net assulks aanspreek, toe hy sê: 'U is mnr. Scholtz, niet waar - uit Zuid-Afrika Ik heb reeds van prof. Stoett omtrent U gehoord.' Ek het byna op my rug geval. Prinsen lyk kompleet soos n houthakker. Hoe dit ook al sy, die ou het my besonder vriendelik ontvang, en my n kompliment oor my goeie Hollands gemaak. Ja, man, ek het gemaak soos ek jou gesê het en van die eerste dag op die boot het ek nooit n woord Afrikaans gepraat nie. Verskillende Hollanders het my gevra of ek van Hollandse ouers is. Maar dis van minder belang.?
Scholtz laat ook iets blyk van die agterstand wat Afrikaners dikwels aan Nederlandse universiteite gehad het. Hy vertel dat hy aan die begin dikwels in die lesings van die Nederlandse taalhistorikus F.A. Stoett gesit en "hoegenaamd nie begryp wat daar gepraat word nie. Hulle speel met die ontwikkeling van Indo-europese klanke in germaans, vanuit germaans onderskeidelik in oos-, wes- en noord-germaans, vanuit wesgermaans in die verskillende middel-nederlandse dialekte dat ek duislig geword het. Daar gaan nog baie-keer dae om dat ek absoluut hopeloos voel. Maar gelukkig was dit die geval met alle Afrikaners wat hier gekom het, en hulle het my vooraf gewaarsku wat ek moes verwag. Maar alles sal wel regkom."
Onder die briewe in die versameling wat aan Hiemstra geskryf is, is daar enkele van Preller; in een daarvan, op 23 Julie 1923, laat hy hom uit oor die negatiewe houding van die personeel van die TUK oor die voertaalkwessie. Daar is baie dinge wat ons teëwerk, skryf hy, "en die vernaamste is dat ons onder die ganse onderwijsende personeel blijkbaar niemand besit wat baie voel vir die saak nie." Dit lyk of hulle "eenvoudig doodkwijn onder die meerderheid van volslae apatie".
In een van M.E.R. se briewe vertel sy (op 29 Maart 1945) dat sy die nag gedroom het dat sy hom teëkom in die Nasionale Pers-gebou in die Kaap. dat jy so besonder goed uitsien, en dat die gedagte toe by my gekom het: nou maar hy is mos getroud, dan nie?
Ek het altyd die gedagte dat ek, wanneer van die liggaam ontslae, soms in daardie gebou sal ronddwaal, veral in die lang donker gang wat na onse kantore gelei het toe ek en jy daar gewerk het; en dat ek daar vir Langenhoven en Mnr. Rompel ook sal kry; want ons drie het heelwat sielstof deur daardie gang gedra.
Nou, toe was dit vir my in vannag se droom heel natuurlik om jou, hoewel nog aan die liggaam vas, daar te kry, en dat ons bly was om mekaar te sien.
Die versameling bevat heelwat knipsels, asook n seldsame vergeelde eksemplaar van n Kruger Rouwblad. Die nommer bevat hoofartikels en berigte uit Ons land van 3 Desember 1904 pres. Paul Kruger. Die stoflike oorskot van die ou president het op 1 Desember 1904 in Kaapstad aangekom, is daarna per trein na Pretoria vervoer waar dit op 16 Desember 1904 ter aarde bestel is?
n Baie lewendige beskrywing van die gebeurde rondom dié begrafnis word gegee in Spykers met koppe, n werk deur een van Hiemstra se oudkollegas, J. Steinmeyer, wat eers verbonde was aan De Volkstem en later aan Die Burger?
Uit besonderhede in dié werk kan n mens ook aflei dat n paar koerantknipsels deur ene Johannes in werklikheid geskryf is deur Steinmeyer. Johannes se artikels het van 19 Julie tot 9 Augustus 1949 in die Saterdagbyvoegsel van Die Burger verskyn, en handel oor die wedervaringe van n immigrant wat in 1903 in die land aangekom het?
Johannes se artikels gee interes-sante besonderhede oor die toestande aan die begin van die eeu. Destyds het geen mens aandag aan n paspoort gegee nie. As jy lus gevoel het om jou land te verlaat, dan het jy die eerste die beste reisgeleentheid uitgesoek, trein- en bootkaartjies gekoop en daarvoor gesorg dat jy n paar oulap in die beurs het om in jou eerste behoeftes na aankoms in Suid-Afrika te voldoen.?
Johannes se reisgeld van Londen na Kaapstad het 9 ghienies bedra, waarvan die nominale waarde vandag R18,90 is; die reële waarde is natuurlik veel hoër, minstens R1500. Toe hy by Kaapstad kom, het niemand n paspoort gevra nie. Immigrasie-amptenare het van sommige passasiers verlang dat hulle bewys lewer van minstens £25 om die sekerheid te verkry dat die immigrante nie van die oomblik dat hulle aan wal stap, staatsteun nodig sou hê nie. Sulke passasiers het omtrent almal dieselfde £25 getoon. En daarmee was aan elke formaliteit voldoen.?
Geen enkele straat van Kaapstad was in 1903 nog geteer nie. Die blad van die strate was n rooibruin klei, vermeng met klippies en deeglik vasgestamp. In die reëntyd het die straatbedekking modder geword, wat deur die verkeer hoog opgespat en op n mens se klere kolle gemaak het wat baie moeilik daaruit verwyder kon word. In die somer het die rooi modder plek gemaak vir n rooi stof wat net so skadelik was vir die klere en nog minder aangenaam vir die voet-gangers. Die winkels het hul deur oopgehou om die stof te keer. Op elke winkeldeur het die kennisgewing verskyn 'closed on account of the dust'. In Hollands het ek daardie kennisgewings nooit gesien nie, om van Afrikaans nie eens te praat nie.?
Ook van n paar resensies deur Hiemstra is daar knipsels. Een daarvan is sy bespreking (in Die Volksblad van 5 Junie 1930) van J.R.L. van Bruggen se Afrikaanse vertaling deur van die werk van Erich Maria Remarque: Aan die westelike front alles stil. Hiemstra noem die oorspronklike Duitse werk "die grootste suksesboek van alle tye". Miljoene eksemplare daarvan is verkoop, en dis in verskeie tale oorgesit?
Hiemstra skryf insiggewend oor die redes vir die boek se sukses, en sê dat n groot deel daarvan te wyte is aan die opspraak en nuuskierigheid oor n onderdeel van die boek, naamlik "die onbewimpelde vermelding en beskrywing van dinge wat anders bedek bly, en die gebruik van growwe woorde in dié verband". Dis hier waar die sterkste bedenking teen n Afrikaanse vertaling rys, skryf Hiemstra. "Elke volk het sy eie standaard in dié dinge, en ons sn verskil totaal van dié op die Europese Vasteland, en in mindere mate ook van die Engelse standaard." Op sigself genome is die boek nie erg aanstootlik nie. "Maar wanneer eenmaal die streep oorskry is wat deur ons Afrikaners in ag geneem word in beskaafde geselskap en gevolglik ook in ons letterkunde, dan is daar geen logiese rede waarom êrens nog n streep getrek sal word nie." Deur sy goeie kennis van Duits kon Hiemstra wys op belangrike tekortkominge in Van Bruggen se vertaling?
Hiemstra was een van die sentrale figure in die standaardisering van Afrikaans. Sy dokumenteversameling gee n genuanseerde beeld van sy lewe van diens aan die taal?
Dit blyk uit Johannes se gegewens oor hoe hy lid van De Volkstem-redaksie geword het in Die Burger se Saterdag-byvoegsel van 9 Augustus 1947, en Steinmeyer se beskrywing van sy werk as verslaggewer van die Transvaalse wetgewende vergadering in Spykers met koppe, bl. 37.
Woensdag 29 Oktober. Die sekuriteitsman kom in die breë gang af met drie gretige besoekers uit Thaba nchu - hulle vra n gids om vir hulle bietjie van die museumuitstallings te vertel. Shall I speak English Die begeleier beduie na die jong (wittebroods)-paartjie. "Nee, hulle sal nie verstaan nie." "O maar goed, dan praat ons maar Afrikaans, dis tog eintlik die taal van die boeke hier!" Maar die gids het eintlik ook nie mooi verstaan wat hy wou sê nie. Nietemin?
n Goeie begrip het mos net n halwe woord nodig. En gretigheid om te deel! Die begeleier het n notaboekie by hom. Nuwe begrippe wat met die letterkunde te make het word daarin neergeskryf: Oorgangs-Nederlands. Regstellende Aksie. G.R.A. Genootskap van Dan tolk hy dit alles flink oor in Sesotho, met hier en daar n Engelse woord tussenin, vir die paartjie. Hy moet n student wees, besluit die gids. Nie in die formele sin van n kursus wat moet voltooi word nie, maar meer van n lewenslange lus om die vreemde te ontdek?
So al vertalende vorder ons van die beginpunt van die Letterkunde vóór 1920 (vryheidsvegter Jan Celliers se primitiewe handgemaakte eetgerei en velskoene vind hulle vreemd en komies!) na die Makro-gestalte van Mikro wat die menslike Meraai van Gonnakolk geskep het, na I.D. du Plessis wat al die tale van die Kaapse Maleiers kon verstaan By die Dertigers wil die gids by N.P. van Wyk Louw verpoos - sy epiese gedig Raka is immers nie net in etlike tale vertaal nie, maar ook verwerk in n ware Afrika-ballet en reeds verfilm. Daarvan sal die besoekers verseker wil kennis neem?
Skuins teenoor Van Wyk Louw is die vroulike dertiger Hettie Smit se uitstalling. Weliswaar het sy maar één roman geskryf, maar daarmee het sy n nuwe genre in Afrikaans geskep: die biegroman, waarin sy haar onbeantwoorde liefde vir n medestudent en jong dertigerdigter bely..?
Marié, jys weer verkeerd om so dolbly te wees, om jou te verbeel dis geluk hierdie wat buite jou eie wil soos manna van bowe afval. Want geluk is wat n mens vir jouself skep?
Ek het in die maanlig in n tuin gestaan, en daar was n holheid in my, n leegte, n knaende verlange na n onbereikbare onbeplaadheid?
Deur n oop raam het verre snaarmusiek en sagte lamplig op die stilte getril. Ek het daarheen opgekyk en met n ligte skok iemand herken. Dit was jy?
Dit is n stukkie belydenis, n klein intrige wat die gids gemeen het om maar liewer verby te gaan, aangesien die besoekers tog nie ingewydes in die literêre wêreld van sestig jaar gelede is nie?
Die treffende collage waarmee die museum-kunstenaar die belewenis van die jong Hettie Smit uitgebeeld het, kan egter nie aan die opmerksame student verbygaan nie: twee vroue-gesigte in silhoeët wat na mekaar kyk, ingevul met n kleurryke prentjie-versameling van blomme, musiekinstrumente, mane en sterre, n baba in n spierwit tjalie toegedraai elke prentjie verteenwoordig n stukkie beeldspraak uit die dagboekinskrywings waarin Hettie, oftewel Maria/Marié, haar drome en versugtinge gegiet het. Soos wat die aanhalings uit Sy kom met die sekelmaan onderaan die collage te kenne gee - vir die enkele besoeker wat die moeite wil doen om alles te lees?
Tog is ons begeleier/tolk dadelik getref en wys na die opskrif bo-aan en na die skrywer se foto daarnaas: "Is dít die vrou wat Sy kom met die sekelmaan geskryf het" "O ja, en sy was baie lief vir daardie man op die foto daar oorkant, maar hy het nou nie dieselfde vir haar gevoel nie, en dan het sy al hierdie gedagtes gehad as sy saans deur haar venster na die sekelmaan kyk en na hom verlang" (Vergewe tog oorlede Hettie, maar hoe moet ek dit nou alles na een of twee sinne reduseer, en n ses dekade sprong deur die tyd maak) "Die donker Maria-kant van haar het na die vrolike Marié-kant gekyk en met haar gepraat in die dagboek..." Hy tolk vinnig in Sesotho: die gids vang die woorde Ousie en Ngaka(dokter) wanneer hy na die skrywersfotos wys. Die gebare word vergesel van simpatieke tongklikgeluide. "Ai mevrou, dit was darem baie swaar. En kyk, sy het in haar kop gedink oor daardie kind wat sy wil hê by daardie man (hy wys na die baba-prentjie binne-in die kop) en kyk, nou lyk die kind ook net soos daardie man!?
Drie handtekeninge in die besoekersboek is die enigste getuienis dat hulle daardie dag n stukkie letterkunde intens beleef het: Edward, Elisabeth en Benjamin, al drie van "249 Ratlou loc." Of is die boek tóg nie toegemaak nie?
Dit is mos nou nie aldag dat ons besoekers uit die Franse hoofstad kry nie! Toe Clement, NALN se sekuriteitsman, by die voordeur die gids skakel met: "Mevrou, ek het een besoeker uit Frankryk. Sy wil die museum sien", wel toe kon niemand vermoed wat die besoeker se sending eintlik is nie!
Nie net kom ons besoeker van reg onder die Eiffeltoring nie, maar - glo dit, ja - dit is haar dérde besoek aan NALN en dié keer verstaan sy wat ons sê. Meer nog: sy hoef nie eens die Engelse byskrifte te lees nie; sy kan die Afrikaanse teks in die uitstallings ook volg!
Dié welkome besoeker was Anne-Marie Berthier wat na twee vroeëre besoeke besluit het om self die Afrikaanse taal te leer skryf en dit te verstaan. Na n vorige besoek aan die museum het Anne-Marie die NALN-Nuusbrief in haar eie land ontvang. Sy kon maar net nie glo dat die interessante leesstof wat sy gratis ontvang, nie net n bekendstellingsaanbod was nie en was oortuig dat dit nie sou voortduur nie. Daarom wou sy hierdie keer sommer vooruit kom betaal om seker te maak dat sy toekomstige uitgawes ook sou ontvang! Ons verseker haar dat daar geen vangplek is nie - sy sal wel haar volgende Nuusbrief kry (ons weet net nie wanneer nie), maar Anne-Marie dring aan en so kry Stigting NALN die dag n ruim en welkome donasie?
Baie dankie, Anne-Marie. Jy is n regte riem onder die Afrikaanse harte! Ons sien uit na jou volgende kuier. Intussen sal ons die leesstof aanstuur?
In Januarie 1993 was ek vir die eerste keer in Suid-Afrika en ek het in Bloemfontein enige dae gebly. In my klein reisgids was NALN genoem. So het ek NALN besoek. Maar want ek kon nie Afrikaans lees, het ek niks verstaan. Terug na Frankryk het ek probeer om Afrikaans te leer en n jong vrou van Bloemfontein wat in Parys woon het my Afrikaans geleer?
So in 1994 het ek weer NALN besoek en dan n dame van NALN, wat Frans praat, het my die Museum gewys (en ook in 1996). Maar nou kan ek die verduideliking in Afrikaans les?
Sedert 1994, ontvang ek die NALN nuusbrief wat ek baie geniet. So het ek n biografie van Langenhoven en "Nuwe perspektief oor die geskiedenis van Afrikaans" gelees?
Ek was ook baie interessiert deur die voorstelling van die twee volkslieds.. So vanjaar kom ek om NALN te besoek, terug.
Eendag lank gelede het n troebadoer en sy gevolg by n letterkundemuseum in n stad gaan kuier. Sy naam was toe nog André Letoit en hyt nou al mooi groot geword as Koos Kombuis. Die tannies van NALN (soos hy hulle gedoop het in De Kat) het ook intussen groter geword (no pun intended, liewe leser), maar hulle hou nog steeds daarvan as troebadoere en meermanne en meerminne vir hulle kom kuier, soos wat gedurende die eerste paar maande van 1998 gebeur het?
Vroeg in die nuwe jaar het n meermin, in die persoon van Antoinette Pienaar, vanuit die Karoo saam met die goeie reën op NALN se voorstoep uitgespoel. En omdat die tannies van NALN baie besorgd is oor meerminne en feetjies en prinse het hulle haar met NALN se lawende en helende "water" behandel en spoedig was sy weer haarself en só beïndruk met NALN en haar tannies dat sy belowe het om n belangrike rol in die feesvieringe van NALN se kwarteeubestaan te speel?
Die tannies het nog gebaai in die glorie van die meermin se besoek toe parkeer Summer Holiday se dure bus en produksie (wat van Engeland af kom, hoor die tannies later eerstehands) feitlik op NALN se voorstoep. Die NALN-tannies bedink dus n bose plan om sommige van die NAME in die produksie by hulle te laat kuier. En omdat veral twee NAME hulle besighou met bedrywe soos skrywe en toneelspeel (een van ons susters hier by NALN is mos die Nasionale Toneelmuseum) bring die goeie fee genaamd Hélène Coetzer vir Steve Hofmeyr en Tobie Cronjé om te kom tee drink een oggend. Die fee moes haar towerstaffie geswaai het, want - te goed om waar te wees - raak ALBEI van hulle heeltemal verlief op die lekkergoed-huisie (wat gewone mense as die Ou Goewermentsgebou en NALN ken), en hulle kom sommer weer en weer kuier. Al wat n stiefma is en nare dinge oor mense glo, is verstom om te hoor dat dié twee oulike kinders (een van hulle amper nog n bogsnuiter) opreg belangstel in die boeke-, skrywers- en toneelwêreld. Die res van die mense wat hoor dat Bruce (dis nou Ant Stienie se loseerder en Lejanatjie se boyfriend) en Rompelstompel rêrig hier was, is om die beurt hartseer en erg jaloers: hoe lekker kan sommige mense se werk dan wéés?
En asof dit nie genoeg is nie: Hier kom n man uit Malelane, en noem homself Boendoe. Stil man dié, en n denker, maar met heeltemal genoeg binnepret (kom die tannies later agter, want soos dit in ware sprokies gaan, neem die "prins" hulle uit vir ete. Staatsdiens het mos nie meer geld nie, né). En dis die lekkerste kuier in die lekkergoedhuis, want dié Boendoe (du Plessis en skepper van Gallie die held van Gat) was P.J. Schoeman se vertroueling, en bring hy vir ons briewe en getekende kopieë van Schoeman se boeke as aanvulling tot ons versameling?
Nou ja, wat laat mense terugkom na NALN Die tannies weet ook nie. Hulle werk te lekker hier, vir altyd en altyd. En al sê hulle ook moet op prinse (en prinsesse en meerminne) nie vertrou nie, weet ons van beter?
Die afgelope jaar het, soos ons almal al aan gewoond geraak het, n ryke oes aan skenkings opgelewer. Aan al die "nuwe" skenkers wat so positief gereageer op ons beroep om voltooide skrywerskaarte, biografiese sketse, manuskripmateriaal, ensomeer n baie groot dankiesê. Ons hoop dat dit die begin van n lang en vrugtevolle verhouding met NALN sal wees?
Tydens die Boekmakietie in September 1997 het Marietjie Coetzee van die Gautengtak van Human & Rousseau namens haar broer, Pieter Pieterse, n foto wat P.J. Schoeman aan hom gegee het, vir NALN saamgebring. Die foto het beslis "ver paaie" geloop voordat dit by ons uitgekom het, maar dit sal sy regmatige plek in die P.J. Schoeman-kamer inneem. Pieter Pieterse het in handskrif agterop die foto die volledige dokumentasie gedoen wat dit nog meer waardevol maak. Ook gedurende die Boekmakietie (dit was n besige paar dae) het Cecilia Britz, namens Perskor, die plakkate wat hulle vir die uitstalling gebruik het, by NALN gelos. Daar is ook onderhandel vir die skenking van hulle boeke, wat intussen hier uitgekom het. Baie dankie, Cecilia. Uit Pretoria het prof. Piet Roodt aantekeninge en handgeskrewe gedigte van bekende skrywers namens prof. A.P.B. Breytenbach saamgebring?
Daar is van ons skrywers wat in antwoord op ons roetine-navraag na materiaal, in groter detail reageer. Charl-Pierre Naudé, skrywer van Die nomadiese oomblik, het n lêer met die interessantste materiaal daarin gestuur - van sy heel eerste probeerslae tot sy jongste gedigte. Chanette Paul, kortverhaal- en hygromanskywer, het van haar eerste pennevrugte gestuur. Elsa Briel het in haar ma, Ella Eloff-van der Walt, se voetspore gevolg en baie meer gestuur as waarvoor ons gevra het. Ons weet dit sal nie die einde van hulle skenkings wees nie?
Floris Brown van Worcester vul sy bestaande mate-riaal by NALN gereeld aan met nuwe skenkings en dit is wat ons wil hê - dat almal sommer vanself aan NALN sal dink! Só het Robert Pearce ná die dood van sy vriend, Patrick Petersen, vir ons onder meer dokumente gestuur wat opgestel het rondom die skrywer se begrafnis. In Augustus 1997 het prof. N.J. Snyman sy versameling knipsels oor veral die Afrikaanse letterkunde, aan NALN oorgedra. Dié versameling van oor die 700 knipsels vul ons bestaande tydskrifbank goed aan. Mev. B. van Rensburg het voordragprogramme, lesings en poësieplate van M.P.O. Burgers geskenk.
Personeel van NALN het in Januarie Kaapstad en omstreke besoek en het weereens nie met leë hande huistoe gegaan nie. Soos gebruiklik het Danie Botha van Tafelberg Uitgewers ons baie gul ontvang en interessante manuskripte geskenk, o.a. dokumente rondon Wys my waar is Timboektoe. Ettie Williams was met vakansie, maar sy het per pos die beloofde manuskripte van Identikit, Klawervier en Koors gestuur. By Queillerie Uitgewers het n oud-Vrystater, Riana Barnard, ons in die afwesigheid van Frederik de Jager baie tuis laat voel en gesorg dat bokse vol materiaal saam terug Vrystaat toe gaan. Onder die manuskripte is Abraham Phillips se aantekeningboek met die verhaal van Die Messiasbende daarin. George Weideman het sy belofte van n jaar of wat terug nagekom en dit wat hy nog nie vir NALN gegee het nie, nou geskenk. Ons het ook by prof. Hennie Aucamp (in die skadu van Tafelberg) gekuier en die mooiste toneelplakkate en nóg materiaal rondom Timboektoe gekry. Aan almal wat NALN se mense so gul en vriendelik ontvang het, n baie groot dankie. Dié wat belowe het dat hulle in die toekoms skenkings aan NALN sal maak, moet weet dat ons sal sorg dat dit beslis nie by beloftes sal bly nie?
Ons het al vantevore gemeld dat van die uitgewers manuskripte aan NALN skenk. Dié praktyk gaan op n deurlopende basis voort en as ons dit nie altyd noem nie, weet dat ons dit opreg waardeer. Erik van den Bergh van KAIROS in Nederland stuur gereeld knipsels uit Nederlandse koerante en tydskrifte wat verband hou met die Afrikaanse letterkunde. Baie dankie daarvoor - dit is n bykomende bron van inligting wat ons andersins baie moeilik sou bekom het. Dr. Frances Galloway het haar navorsing van baie jare oor Breyten Breytenbach NALN toe laat kom. Ons wag al lank daarvoor en dit vul n besliste leemte in ons versameling?
In 1996 het NALN, reeds in Ernst van Heerden se leeftyd, n groot skenking van hom ontvang. Na sy dood het dr. Lucas Malan toegesien dat die res van sy lêers, asook personalia soos sy lessenaar en ander driedimensionele voorwerpe NALN toe kom. In F.A. Venter en W.A. de Klerk se testamente is ook bemakings van voorwerpe aan NALN?
Hierdie is n besondere "lywige opgawe" van skenkings aan NALN. Indien enigiemand oorgesien is, vra ons om verskoning (dit klink amper soos Nagmaal). Ons glo dat die komende jaar, veral omdat dit NALN se 25ste verjaardag is, nog meer kosbaarhede sal oplewer?
Sita de Kock, die bekende Afrikaanse skryfster, is in 1987 kort voor haar 89ste verjaarsdag oorlede. Toe haar boek Die spookhuis, in Sita se 83ste jaar verskyn het en daar nog vier boeke by uitgewers gewag het, was dit, volgens haarself, haar 130ste publikasie.
Sy was van kleins af n storie-uitdinker en n storieverteller wat haar eie ervarings, sowel as die doen en late van haarself en haar vyf susters, haar twee seuns en haar kleinkinders as inspirasie gebruik het vir haar skryfwerk. Sy het gretig alles gelees wat sy in die hande kon kry, so ook die Brandwag en veral die kinderrubriek van Tannie van die Brandwag wat van haar briefies gepubliseer het. Haar skryfloopbaan het met erns n aanvang geneem nadat bydraes van haar in Die Huisvrou gepubliseer is, daarna ook in Die Huisgenoot en in Die Boervrou. In 1938 verskyn haar eerste bundel Outa Fransie en ander verhale by J.L. van Schaik-uitgewers. Daarna was daar geen keer aan haar skryfwerk nie. In n onderhoud in Hoofstad in 1981, sê Sita: Skryf is soos n biologiese honger en dors. En as mens dit nie doen nie, voel jy gefrustreerd.?
Sita, soos haar leserspubliek haar geken het, het veral kinder- en jeugboeke geskryf, maar daar het ook n hele aantal romans, bundels kortverhale en sketse asook n lywige genealogiese werk soos Die Bosmans van Suid-Afrika uit haar pen verskyn. Sita het ook dramatekste voorsien aan die bedrywige Afrikaanse rondreisende toneelgeselskappe, soos bv. Bennie-Boet, wat later as jeugboek gepubliseer is, maar wat oorspronklik as drama geskryf is spesiaal vir Benn Potgieter, een van die beroemde Afrikaanse kindertoneelspelers. Haar baie gewilde boek Janette - die dogter wat nie n dame wou word nie, het sy verwerk vir die jong aktrise Pikkie Uys, die liefling van die Afrikaanse toneel van die 1930s en 40s?
Die versameling van meer as n honderd briewe weerspieël Sita se gewildheid, die groot aanvraag na haar werk en ook die inspirasie wat sy vir haar uitgewers en kollegas was: van 1936 tot 1947 was sy redaktrise van die kinderdeel Die Touleiertjies, in Die Brandwag. Op 2 November 1973 skryf Bennie Fritz, in antwoord op Sita se brief van gelukwensing met sy aanstelling as redakteur van Rooi Rose: wil ek dan ook baie graag n dankie tot u adres rig: dankie vir jare wat ek Touleier kon gewees het. Dankie vir al daardie besielende briefies wat u gereeld elke week die wêreld ingestuur het, elkeen met n boodskap, elkeen as leiding. Weet u, ek dink dat u harde werk destyds, die grondlegging vir baie van ons wat vandag iewers gekom het, was. Ook my sukses in die lewe het dáár begin, u aanmoedigings oor die geringste ou tekenprentjie ... u lieflike menswees. Dus, dankie dat u meegehelp het om my te bring waar ek vandag is!?
NALN beskik oor heelwat briewe en dokumente in hierdie kategorie, wat strek oor n tydperk van ongeveer 1940 tot 1984. Dit sluit onder meer n lywige petisie in van persone wat versoek dat Uit Juffrou se dagboek oorweeg moet word vir televisie-uitsending?
Die ongekunstelde briefies met betrekking tot die touleiertjie-rubriek is van die mees treffende, veral gesien in die oorspronklike holograafvorm: van Jan Maritz, Middelburg, 15 Mei 1945: Beste maats, ek hoop hierdie brief verskyn. Want dit openbaar groot geheim. In die boek rooi rose van Maart 19/45 is n kiekie van Tant Sita. Volgings die kiekie van Tant Sita het ek haar nog meer lief gekry. Op haar gesig lees?
Van Estelle Kemp, Ingogo, 23 Oktober 1945: "Die aandeel wat u het aan die bou van ons nasie word seker deur baie min mense na waarde geskat " Van Marthie Prinsloo, Angola, 12 Januarie 1946: "U briewe is altyd so aanmoedigend. Vir my hier in die verte is daan geen ander troos behalwe u briewe nie."
n Besonder interessante reeks briewe is die van Mieke Hulle. Mieke, n Hollandertjie, het in die veertigerjare uit Sumatra aangesluit as n touleiertjie. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog volg n lang stilte van Mieke se kant, en ná die oorlog ontvang Sita n briefie van Mieke, op toiletpapier geskryf, waarin sy van haar en haar familie se ontberinge in n krygs-gevangenekamp vertel. Mieke het as volwasse vrou haar korrespondensie met Sita volgehou, en - sekerlik deur Sita se inspirasie - self met skryfwerk begin?
Wat briewe van lesers betref, beskik NALN oor items vanaf ongeveer 1934; byvoorbeeld die volgende: "Liewe Sita, ons is bitterlik spyt dat Uit Juffrou se dagboek gesluit is. Skryf dan hoe het dit verder gegaan. As dit kan, laat die hele storie in boekvorm verskyn."
Gedurende die sewentigerjare het Sita en die letterkundige Lambert Swerts, gereeld gekorrespon-deer. Deur die briefwisseling is hegte vriendskapsbande gesmee. In die Gazet van Antwerpen skryf Lambert Swerts op 18 Desember 1974 n artikel oor Sita en haar werk, waarin selfs Sita se stukke in "het letterkundig museum te Bloemfontein" ter sprake kom?
Dat Sita n hegte familiemens was, is alombekend. Die warmte van n familie wat groot hoogtes bereik het en tog baie na aan mekaar is, spreek uit die groot aantal familiebriewe, en meer as wat enige biografie kan doen, lewer dié briewe getuienis van "Moedie Sita" en "Oupa Kokkie". Sita se suster Bets, getroud met Coert Steynberg, skryf op 19 November 1975: "Jou susters is trotser op jou as wat jy besef, en ek wens baie keer jy kon hoor as hulle van jou praat. Ons is nie net trots op jou prestasies nie, maar op die dapper manier waarop jy jou beproewinge dra en aanvaar. Wees bly en dankbaar vir jou man en kinders" "Mens kry altyd die indruk dat julle so lekker, gelukkig en gesellig woon.?
Die humoristiewe briewe van Sita se vriendin, die skryfster Elizabeth Saunders, spreek van n leeftyd se gesamentlike belangstelling - skryfwerk - en n gees van optimisme wat weier om geknel te word deur die ouderdom: op 2 Oktober 1975 skryf sy: Mensdom maar was deeske grys ou vrou gister in haar noppies. Kry n tjek op de verkoop van ... Die kapokhennetjie. Jong toe was ek so opgewonde dat dit alles in my bene getrek het en ek die ganske middag in die bed gelê het.?
Of, op 26 Maart 1974: "Ai, hoe bly is ek tog dat Petrus [Nienaber] weer gaan trou en dit met iemand op wie hy toeka se dae verlief was. Dis tog eienaardig hoe dinge in n mens se lewe gereël word. Elke stukkie pas in die patroon." Woorde wat van NALN se briewe- en dokumentbesit ook gesê kan word: Daagliks word stukkies van die legkaart van ons Afrikaanse literêre wêreld, van die lewe en werk agter die skerms, ontdek?
Die versameling bevat min briewe deur Sita self geskryf: wel tikskrifkopieë van briewe aan uitgewers, of met betrekking tot genealogiese navorsing, maar slegs enkele persoonlike briewe.
NALN besit egter oorspronklike tikskrifte en tikskrif-deurslagkopieë van Sita se pragtige briewe aan haar kleindogter Karin. Van dié briewe skryf Sita: "Toe ons tyding van die geboorte van ons eerste kleinkindjie ontvang, was ek totaal oorstelp. Ek het gelag, gebid en gehuil en toe spontaan uit die volheid van my hart, my eerste brief aan die klein vreemdelingetjie geskryf."
Sita het vir 17 jaar die briewe geskryf, en, op aandrang van Karin self is dit in 1976 gepubliseer onder dit titel Liefste Kadie.
Sita se sprankelende humor kom na vore in die enkele briewe aan vriendinne wat in NALN se besit is; bv. aan Anna Neethling-Pohl (Potchefstroom, 12 Augustus 1954): Bossie het seker vir jou vertel dat ek nou op my oudag n winkelier geword het! Ek verkoop die sies en die vies, alles net soos die miesies wiel. Ek verkoop hom die roltwak, die horseshoe, die blaartwak, die snuif, die doepa, duiwelsdrek, rooipoeier, kraamdruppels ... Ek staan met my twee pote in die werklike lewe ... Ek gaan my tikmasjien toesluit en wegbêre en dan jaart ek agter my toonbank die jaarts-goed af en hulle gapataal my die int van die aankomste Maandag se week en ek sjee hulle die pasella?
Die groot aantal briewe en dokumente weerspieël die geweldige taak wat só n geslagsregister behels en wat Sita bereid was om aan te pak. Treffend van die meer as 280 Bosman-briewe is die waardering en entoesiasme vir die taak?
Soos gesê bevat die versameling relatief min briewe deur Sita self geskryf. Dié versameling bevat egter die meeste briewe deur haarself geskryf, onder meer roerende briewe na haar seun Bosman se dood: "Hy het my toe laat belowe dat, as ek met die Bosman-album klaar is, ek ook sal help om die bal aan die rol te sit omtrent die de Kocks se voorgeslagte " "Hy was reeds in die hospitaal toe die eerste briewe van die de Kocks begin inkom... Twee dae later is hy skielik ... oorlede. Maar my belofte aan hom moet ek volvoer." Brief aan familie, 23 Sept. 1967.
Sita het gelukkig nie haar tikmasjien in 1954 toegelsuit nie: die legende leef voort. Sonder haar dokument-versameling sou ons haar egter net uit haar boeke en biografiese sketse kon ken en onthou. Verdere gegewens oor Sita sou uit sekondêre bronne gehaal moes word: verwerkings van dieselfde deuntjie.
Tannie Sita" se versameling is dus - soos al NALN se dokumentversamelings - n volkserfenis van onskatbare waarde en onontbeerlik as primêre bron van inligting. Dit is ondenkbaar dat ons skrywers se stemme hoegenaamd moet stilraak: ons kan n persoon se hele lewe uit sy briewe leer ken. Tog is dit n tragiese feit dat die kuns van brieweskryf besig is om uit te sterf. Om dié rede het argiewe reeds begin met onderhoudvoering op band, en geniet die kwessie van "oral history" toenemende aandag in die argiefwese. Bandopnames kan wel stemme, menings en ervarings bewaar, maar ongelukkig kan geen band die spontaniëteit en intimiteit van n brief vervang nie?
Indien u die Nuusbrief op 'n gereelde grondslag wil ontvang, kan u ons kontak per faks, e-pos of ander skriftelike wyse.
<fn>nuusbrief2.txt</fn>
In Hollands of Engels?
Wie besit nog P.J. Schoeman-briewe?
Ná die koerant se voorbladberig "Skrywer Gerhard Beukes sterf in Bloemfontein" stap jy op n pelgrimstog by sy "kamer" in NALN in, en dáár leef hy nóg, soos altyd. Met n vonkel in die oog?
Teen n landskap van die Noord-weste, n fotobeeld wat van sy jeug- en studentejare tot sy akademiese topposte oorspan, vrolike plakkate van sy gemoedelike produksies, die dokumente en eerbewyse uit sy loopbaan, sy boeke en manuskripte, lesings, resensies en korrespondensie, vind mens die spore van sy bydraes. n Fokuspunt is die borsbeeld deur Laura Rautenbach?
Toe sy seun Johan, toe nog n jóng, opkomende argitek, in 1978 die oorspronklike inkleding van die Beukes-kamer op versoek van NALN saam met sy pa gekonsipieer en ingerig het, het hy die kokerboom as leitmotiv gebruik - klein "foamolite"-embleme wat as herkomsgedagte plek-plek in die lewensoorsig gevoeg is?
Die uitstalling is deur die jare verskeie kere hersien, uitgebou, vernuwe. Maar die kokerboommotief het gebly. Want dié petit-bonkige boomaalwyn, gehard in sy grasie, van vele nut vir mens en omgewing, die sieraad van die Noordweste genoem, som Gerhard Beukes beter op as wat woorde kan doen.
Ek is een van dié groepie mense, oud-studente seker meestal, vir wie dit in die finale instansie irrelevant is wat die literêr-akademiese waardeoordeel oor Gerhard Beukes se statuur as skrywer of literator is. Hy was n literatuurpedagoog wat mens bybly. Hy was n mens wat sonder pretensie geleef en gedien het, gedoen het wat sy hand gevind het om te doen en wat sy era van hom gevra het?
As jou pad naby hom verbygeloop het, het iéts van hom, van sy menswees, in jou vesels neerslag gevind en deel van jou geword. Ten goede. Hy was n te-goed-om-waar-te-wees-mens, n wandelende oase van rus en lafenis en rykdom van die gees. n Totaal onbekonkelde mens, wat die kwaliteite wat die Skepper en die natuur in hom weggelê het, teen enige teenslae en verguising in, met n naïewe kristelike deernis bly deel het?
So ongekompliseerd as om by n padpredikant te gaan pad vra, so onthou ek die samesyn met hom - as student, as rou deeltydse dosentjie, later jare as skutheer van sy nalatenskap by NALN?
Daar is dinge wat ek prof. Beukes nie hoor doen het nie: sy eie beuel blaas, ander mense - kollegas, mede-skrywers - afkraak, robuuste taal gebruik Ek eer hom byvoorbeeld daarvoor dat hy by my so n positiewe ingesteldheid teenoor die letterkunde nagelaat het. n Akkommoderende, verdraagsame waardering vir die literatuur, die teks, die woordmens, die woord, ongeag. Wat hom in die venynige wêreld van die literêre bendegeweld grootliks tot ignorering gestrek het - sy onbevange waardering bó verbete geslypte/geslepe kritiek - was mý wins?
Want vandag bevind ek my in n beroep - indirek ook deels deur sy toedoen - waar dit my dagtaak en bestaansreg is om in n sekere sin as rentmeester van die literêre nalatenskap van alle skeppende gebruikers van die Afrikaanse woord op te tree - sonder aansiens des persoons, sonder persoonlike of professionele voorkeure of vooroordele, sonder literêre, ideologiese of ander dienstighede: van die hoger-ste ghoeroe tot die naïefste agtergeblewe verteller en "onthouer"?
Daarin het ek, benewens n bepalende huislike en kulturele gegewe, twéé mentors gehad, die een so onwegdenkbaar as die ander: prof. Gerhard Beukes en prof. Petrus Nienaber. Nou is albei van hulle weg, en dit laat n volgende geslag met die taak en voorreg om in erkentlikheid reg te laat geskied aan hulle nalatenskap?
Die grootste geskiedskrywer van alle tye bly die Tyd self. Maar intussen, om by die beperkte visie van tydgenootlike oordele verby te kyk, bly die "as"-toets n nogal bruikbare meetinstrument. Byvoorbeeld: ás jy Gerhard Beukes uit die Afrikaanse letterkunde sou wegdink, sou alles nog dieselfde gewees het?
Meer as twee dekades lank het hy sy passie vir die woordkuns en die Afrikaanse letterkunde aan duisende studente oorgedra (voorgraadse Afrikaans-klasse het destyds in honderde getel; in my Honneursjaar dink ek was ons om en by twintig). Kan die dividende van dié belegging bereken en goedskiks weggedink word Die literatore, skrywers, uitgewers, resensente, akteurs, skakel-, kommunikasie- en advertensiemense, onderwysers, leeskringlede en veral die baie wat nie-literêre koerse ingeslaan het, maar met n Beukes-nawerking rondom die Afrikaanse woordkuns in die gemoed?
Met sy publikasies het hy heelwat rekordlyste gehaal; selde indien ooit n uitgewer se "remainder"-lys. Sy publikasies was by uitstek gebruiksuitgawes: voorgeskryf en opgevoer. Ruim meer as n miljoen eksemplare is daarvan verkoop. Hoeveel pare oë het dus via Gerhard Beukes se publikasies met n toneelteks kennis gemaak, dalk vir die eerste keer, dalk vir die enigste keer n Miljoen, konserwatief gesproke In n spraakgemeenskap van net enkele miljoen As jy dié effek dan sou wegdink, dié kennismaking met die Afrikaanse woord, die Afrikaanse toneelteks, sou kanselleer?
In sy huldigingsrede destyds met die inwyding van die Beukes-kamer het mnr. P.P.B. Breytenbach ("Oom Breytie" van die NTO) gewys op die buitengewone gewildheid wat Beukes se toneelstukke geniet het: "In die gang van ons toneelontwikkeling vorm hy - saam met een of twee ander - n sleutelfiguur tydens die jare veertig en vyftig. Die publiek het na sy stukke gestroom en so is n liefde vir die toneel ontwikkel, veral op die platteland." Selfs in 1978 was hy, wat die betaling van letterkundige regte betref, nog onder die eerste ses uit n totaal van meer as 200 skrywers wat toe deur DALRO verteenwoordig is, aldus mnr. Breytenbach. As n mens nou hierdie "Beukes-faktor" in die vestiging van n landwye Afrikaanse toneel- en teaterkultuur sou wegdink, sou alles nog dieselfde gewees het: die streekrade, die belangstelling in drama- en toneelonderrig sedert die sestigerjare, selfs die vroeë hoogbloei van Afrikaanse TV-produksies wat deur die toe bestaande toneelkultuur ondersteun is?
Benewens sy eie toneelstukke het hy eenbedrywe van verskeie ander skrywers - oueres, tydgenote en jongeres - prominent onder die oog laat kom deur dit op te neem in die reeks versamelbundels wat onder sy redaksie verskyn het. Volgens mnr. Breytenbach se telling in 1978 behels dit 42 eenakters van ander skrywers. (Hoeveel daarvan sou andersins ongepubliseerd gebly het?
Deur Beukes se toedoen is die eenakter ook as genre in voorgeskrewe werk in die hoërskole van die destydse onderwysdepartemente ingevoer. Oor die betekenis vir sowel dramaturg as skoolkind van hierdie blootstelling aan toneeltekste deur van ons belangrikste dramaturge kan die "as"-toets maar net bespiegel.
Prof. Beukes was oor n lang loopbaan by tallose kommissies, komitees en instellings betrokke, byvoorbeeld die Komitee van ondersoek na die finansiële lewensvatbaarheid van NTO, die Komitee van ondersoek na amateurtoneel, die Kommissie van ondersoek na die daarstelling van n televisiediens, ens. Hy het op die rade van instellings soos die Nasionale Toneelbiblioteek, NTO, SUKOVS en NALN gedien en op die direksie van DALRO. Van 1973 tot 1975 was hy voorsitter van die S.A. Akademie vir Wetenskap en Kuns, en sy voorsittersrede het bygedra tot die opdrag aan die Niemand-kommissie van ondersoek na die uitvoerende kunste, wat die bestendiging van die uitvoerende kunste in Suid-Afrika beoog het?
NALN het by verskeie geleenthede erkentlikheid teenoor prof. Beukes betuig. Nadat hy n omvangryke skenking van boeke, manuskripte, korrespondensie, dokumente, fotos, toneelplakkate, sertifikate, eerbewyse en dergelike personalia geskenk het, is die Gerhard J. Beukes-kamer ingerig en op 26 Oktober 1978 in NALN amptelik geopen?
By geleentheid van sy 75ste verjaardag het NALN in 1988 n huldigingsgeleentheid vir hom en sy tydgenoot Anna M. Louw aangebied, en met sy 80ste verjaardag, in 1993, is n oggendteegeselligheid vir hom en sy vriende gehou?
Proff. Gerhard Beukes en Felix Lategan het albei n besondere verbintenis met NALN gehad. Dit dateer reeds uit die era toe die vestiging van n "Vrystaatse skrywersbiblioteek" in Bloemfontein bepleit is. Dié ideaal is toe later in die groter konsep van NALN opgeneem, en hulle het onvervangbare dienste aan die Museum gelewer?
In sy voorsittersrede by die jaarvergadering van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns pleit prof. P.J. Nienaber in 1966 vir die skep van n "Afrikaanse Letterkundige Museum in n sentrale plek, bv. in die nuwe gebou van die Akademie"?
Hy kon met gesag oor so n saak praat, want hy het die Nederlands Letterkundig Museum in Den Haag en die Archief en Museum voor het Vlaamse Cultuurleven in Antwerpen toe al verskeie kere besoek?
Verder was hy bekend as die grootste private versamelaar van boeke, manuskripte en dergelike in verband met die Afrikaanse taal en letterkunde. Die Afrikaanse Skrywerskring kon al in 1943, tydens sy tweede "boekweek", n uitstalling oor die eerste taalbeweging en die geskiedenis van die Afrikaanse Bybelvertaling met materiaal uit prof. Nienaber se persoonlike besit inrig?
Terwyl prof. Nienaber in die daaropvolgende paar jaar dié gedagte by agtereenvolgens die Akademie, die pasgestigte Randse Afrikaanse Universiteit, wéér die Akademie, en later die toe pasgestigte Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) probeer bemark, begin daar ook in die Vrystaat n ideaal roer?
Binne die destydse Vrystaatse Adviserende Biblioteekkomitee word in die loop van 1967 kommer daaroor uitgespreek dat eerste drukke, manuskripte en personalia van skrywers verlore raak, en ontstaan die gedagte van n "Vrystaatse Skrywersbiblioteek"?
Prof. Beukes word as voorsitter van n ad hoc-komitee aangewys om die saak te ondersoek, en prof. Lategan is een van die lede. Prof. Beukes is daarna, saam met die voorsitter van die Adviserende Biblioteekkomitee, mnr. H.J.R. Simes, LUK, en die Biblioteekorganiseerder, mnr. A. Cornelissen, deel van die afvaardiging wat die wenslikheid van so n onderneming met die Provinsiale Sekretaris, mnr. F.W. Liebenberg, en die Administrateur bespreek?
Op 3 Mei 1968 keur die Uitvoerende Komitee die stigting van n skrywersbiblioteek "onder die persoonlike sorg" van die provinsiale sekretaris in beginsel goed. Beide proff. Beukes en Lategan dien as lede van die ad hoc-komitee wat die Provinsiale Sekretaris daarin bystaan. Verder is prof. Beukes mnr. Cornelissen behulpsaam om n kortlys van die belangrikste Vrystaatse skrywers saam te stel. (Dit is later uitgebrei tot ongeveer 240 skrywers met die een of ander Vrystaatse verbintenis.?
Intussen het prof. Nienaber se volgehoue vertoë vir n museum of dokumentasiesentrum daartoe gelei dat die Raad van die RGN in Maart 1969, op slegs sy tweede vergadering, besluit het om n "navorsingsinstituut vir taal, lettere en die kunste" te vestig. Daardeur is n hele nuwe situasie geskep, wat die strewe na n Vrystaatse Skrywersbiblioteek by n kruispad gebring en onderhandelinge met prof. Nienaber en die RGN genoodsaak het?
Hiervandaan verder sou prof. Nienaber tot die sentrale figuur ontwikkel: terwyl hy enersyds n lid van die Raad van die RGN was, is hy op grond van sy kundigheid en ervaring deur die Universiteit van die Witwatersrand na die RGN gesekondeer om as "kurator" die beoogde 5 dokumentasiesentrums te vestig, elk weer met n eie direkteur aan die hoof. Terselfdertyd ontwikkel daar skakeling met die Vrystaters, en bedien hy hulle by geleentheid van strategiese advies?
Prof. Nienaber word na Bloemfontein genooi, en uit dié gesprek vloei n strategie om die RGN oor te haal om die te stigte instituut/dokumentasiesentrum vir taal en lettere in Bloemfontein te vestig. Die topbestuur van die RGN word daarop na Bloemfontein genooi, en gratis akkommodasie vir die instituut in die Raadsaal en die Ou Goewermentsgebou word aangebied. By albei hierdie geleenthede is prof. Beukes deel van die Vrystaatse afvaardiging?
Die RGN is nie vatbaar vir hierdie aanbod nie, maar prof. Nienaber stel n kompromis voor: dat daar in Bloemfontein, as gesamentlike onderneming van die Provinsiale Administrasie en die UOVS, "n letterkundige museum" gevestig word, terwyl die RGN se "dokumentasiesentrum" in Pretoria bly. Die RGN sou graag behulpsaam wees met die uitbou van die museum?
Die Vrystaatse ad hoc-komitee is nie tevrede nie en vra n onderhoud met die Minister van Nasionale Opvoeding aan. Prof. Beukes is weer eens lid van die afvaardiging. Dié onderhoud lei tot die aanwysing deur die RGN van n komitee van ondersoek onder voorsitterskap van prof. J.M. du Toit van Stellenbosch. Tydens sy ter plaatse besoek aan Bloemfontein is sowel prof. Beukes as prof. Lategan deel van die ad hoc-komitee wat die Komitee van ondersoek te woord staan?
By die oorweging van die J.M. du Toit-verslag deur die Raad van die RGN in Junie 1971 bepleit prof. Nienaber die konsep van desentralisasie, en lei hy die Raad om dit as beginsel te aanvaar. Die RGN se vroeëre standpunt word dus gehandhaaf, maar naas die "nasionale" dokumentasiesentrum in Pretoria, word ruimte nou ook gelaat dat ander streke in die land streeksentra kan ontwikkel, met onderlinge samewerking en uitruiling van kopieë van materiaal.
Saam met die "nasionale letterkundige museum" kon daar in die Vrystaat dus nou ook n dokumentasiesentrum ontwikkel word, en dit kon enige skenker vrystaan om sy of haar materiaal dáár te skenk. Teen hierdie agtergrond verstaan n mens beter waarom die"nasionale" en "navorsingsentrum" so prominent in die uiteindelike naam van NALN ingebou is?
Dit het nou n belangrike nuwe weg gebaan. Die Vrystaatse ad hoc-komitee word na Pretoria genooi, en die president van die RGN versoek die Direkteur van die Instituut vir Taal en Lettere, dr. P.G. du Plessis, en prof. Nienaber om n "miniatuurmuseum" in te rig om vir die Vrystaters te toon hoe die uitstallings kan lyk wat hulle in n letterkundige museum in Bloemfontein kan vestig?
Die besluit van die gesprek was in wese dat die beoogde museum in Bloemfontein met die aktiewe hulp van die RGN op nasionale vlak uitgebou en deur die RGN as die enigste van sy soort erken sou word. Finansieel sou die RGN nie kon help nie: die museum sou "aanvanklik geheel en al deur die Vrystaatse Administrasie gefinansier word".
Op grond van hierdie ooreenkoms het die Vrystaatse Administrateur op 9 Februarie 1972 "die skepping van n Nasionale Letterkundemuseum as n verantwoordelikheid van die Provinsiale Administrasie" goedgekeur. In die woorde van prof. Nienaber: "Dit het stil gebeur, maar ons kan 9 Februarie 1972 beskou as die geboortedatum van die NALN." Die Museum is toe op 24 Maart 1973 amptelik geopen?
Hier het proff. Beukes en Lategan se betrokkenheid by NALN allermins geëindig: in hulle aktiewe jare was hulle steunpilare; in hulle bejaardheid steeds lojale vriende.
Albei van hulle is as lede van die eerste Advieskomitee (later Beheerraad/Adviesraad) van NALN benoem. Toe dit mettertyd hersaamgestel is, is bepaalde ampte verteenwoordig. As hoof van die Departement Afrikaans en Nederlands aan die UOVS het prof. Beukes steeds lid gebly tot met sy aftrede in 1978. In dié hoedanigheid het hy ook gedien op die NALN-beurskomitee en die kuratoriums van die Stigting NALN en die A.D. Keet-publikasiefonds.
Prof. Lategan se kleinerige, maar goeie versameling boeke en manuskripte is deur die Provinsie aangekoop om NALN onmiddellik van n stewige kernversameling te voorsien. In aansluiting daarby het hy sekere unieke materiaal geskenk, asook later sy lessenaar en ander items uit sy studeerkamer?
Veral prof. Beukes het as skenker n uitsonderlike voorbeeld gestel. Uiteindelik het hy, met uitsondering van sy boekery wat na sy ou skool in Upington is, sy totale literêre en verwante nalatenskap aan NALN geskenk. Na beraming beloop dit meer as 10 000 items, waarvan n deel in die Gerhard J. Beukes-kamer uitgestal word?
In die finale instansie was albei van hulle pleit-besorgers vir NALN. In hulle wye kontak met skrywers en akademici het hulle die Museum se belange met groot toewyding gedien. So het prof. Lategan gehelp om P.J. Schoeman te oorreed om sy hele studeerkamer en dokumenteversameling aan NALN te skenk. Prof. Beukes, weer, het help onderhandel dat Mikro se nalatenskap hier bewaar word. Ook in die onderhandelinge om die Van Schaik-kamer en argief te bekom, het hy deur sy noue vriendskap met die Van Schaik-broers n konstruktiewe rol gespeel?
Hulle heengaan is ook NALN se verlies. Ons betuig graag opregte meegevoel met hulle naasbestaandes.
Cornelis Jacob Langenhoven is gebore in die nag tussen 12 en 13 Augustus in 1873. In die doopregister word sy geboortedatum aangegee as 13 Augustus. Die skrywer self het egter verkies om sy verjaardag op die twaalfde te vier. Met sy opvoedkundige projek op 12 Augustus vanjaar wou NALN hierdie voorkeur van die Chief respekteer. Op die ou end het dit egter ook na die 13de oorgeloop, met nagenoeg 400 kinders wat die program bygewoon het.
Langenhoven is almal se erfenis - dit het die geskiedenis voldoende bewys.
Ons moes by die kinders begin vir wie Langenhoven sewentig jaar gelede wou leer lees. Ook: die skoolgaande jeug wat, deur sy toedoen, in 1914 vir die eerste keer in hulle eie taal onderrig kon ontvang, al was Afrikaans aanvank-lik net erken vir laerskool-onderrig.
Dus het NALN uitnodigings aan Bloemfonteinse hoërskole gestuur om op die skrywer se verjaardag in die Museum te kom besoek aflê.
Die Engelse meisieskool Eunice was die eerste skool wat op dié dag voor ons deur kom staan het om te kom kyk na Herrie wat die trem trek, en na die mensvreters Brolloks en Bittergal wat ook nog saam met die ander spoke hier ronddwaal!
Bang meisies is hulle sekerlik nie, en ook nie bygelowig nie, want op die dertiende was dit wéér Eunice wat die voortou geneem het deur nóg vier groepe na die museum te bring. Die museum se gange het gewemel van die skoolkinders.
Dr. Blok Sekondêre Skool van Heidedal het n skoolbus volgepak om te kom kyk en te kom luister, en die seuns van die Hoër Tegniese Skool Louis Botha het met groot bewondering gekyk na die figuur-saagwerk in sy kamer, wat Langenhoven se vaardige hande self gemaak het?
In Arbeidsgenot se tuin het die skaduwee van die sonnewyser intussen aangeskuif. Uit die prentrame teen die muur het die mooie jong Engela vir hulle geknipoog, en selfs Vroutjie en Saartjie het minder streng afgekyk uit die familieportret waar die groepie saam met die hond Jakhals en n houtolifant in die tuin geposeer het..?
Deur Langenhoven se toedoen word Afrikaans in 1914 erken as onderrigtaal in die laerskool en uiteindelik op 8 Mei 1925 deur die Regering erken as amptelike landstaal naas Engels.
Charles, n kleinkind van die Rynse sendeling A.F. Weich, het in 1898 saam met sy ouers na die Paarl verhuis, waar sy vader aangestel is as predikant. Teen die tyd wat die briefwisseling begin, bly sy ouers reeds op Worcester en loseer Charles in die Paarl. Jack Holloway se oupa het as kind uit Engeland na Suid-Afrika gekom, maar die familie het as deel van die boeregemeenskap in die omgewing van Hopetown, spoedig heeltemal verafrikaans. In 1896 vestig Jack se vader hom op Stellenbosch, waar Jack met behulp van afleweringswerk vir De Wet Gebrs. help om die pot aan die kook te hou, om later met n beurs van dieselfde firma verder te studeer. Charles se briewe handel oor skoolseundinge - n bietjie akademie, baie geselskap, klavierlesse, rugby, meisies en dan veral een meisie, Flava?
Die briewe gee n bekoorlike beeld van die lewe van die laaste skooljaar van n goed opgevoede en entoesiastiese lid van n Kaapse familie uit die begin van die twintigste eeu en kan uit n verskeidenheid oogpunte bestudeer word. Wat veral opgeval het, is die probleme wat die Afrikaners van daardie tydperk gehad het om korrekte Nederlands te skryf en daarom briefwisseling liewers in Engels gevoer het om n beter indruk te maak. Charles se Engels was feitlik foutloos, maar alhoewel hy aspirasies gehad het om baie goed te doen in die Taalbond-eksamen, was sy Nederlands nie van so n hoë standaard as wat hy gedink het nie - n probleem waarvan hy eers bewus geword het nadat hy vir Jack Holloway begin briewe skryf het?
Die briefwisseling begin dus in Engels. Hier en daar word n Afrikaanse tussenwerpsel gebruik - die spelling so effens Hollands. Na Charles se vierde Engelse brief antwoord Jack hom in Hollands en dit laat Charles wonder of hy uit hoflikheid nou die volgende brief in Hollands moet skryf?
Die laaste brief in die versameling is gedateer 11 November 1911.
Altwee die jongmans het hulle stempel afgedruk op die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Charles Weich is nie met Flava getroud nie, maar met I.D. du Plessis se suster Issie Davida. Onder die skuilnaam "E-mol" was hy jare lank die musiekkritikus van Die Burger en as voordragkunstenaar by Radio-omroep Kaapstad, het hy bekendheid verwerf as "Org Treurniet" in die reeks Kriekbult Roep. Sy lewe was verweef met dié van bekende Suid-Afrikaanse komponiste, skrywers en ander kultuurmense. Hy was lank voorsitter van die Oranjeklub en menige jongmens het hulle eerste tuiste in Kaapstad gevind in sy huis in Tamboerskloof. Jack Holloway se professionele lewe het begin as onderwyser aan Grey Kollege. Daarna word hy dosent in Geskiedenis aan die Grey Universiteits-kollege en later Suid-Afrika se leidende ekonoom, en nog later ambassadeur in Engeland.
Dinsdae is die dag van die kind se vioolles. Terwyl háár dogter poog om die notasies en die vibratos aan myne oor te dra, gesels ek en sy oor die lang pad wat sy reeds geloop het, en die wonderlike dae wat sy so helder en lewendig onthou Die landelike agtergrond van die begin van hierdie eeu het soveel skeppende geeste gevoed! Die naam van haar grootouers se plaas kort anderkant Calvinia was Kokkoboos - dit sing soos die bergstroom waaruit die vrugteboord natgelei is. Natuurlik het sy altyd vakansies daar by haar ouma gaan kuier, die ouma na wie sy as oudste dogter vernoem is?
Anna van Niekerk (née Holloway) is in 1907 in Kimberley gebore, en moes haar skoolonderrig in Engels ontvang. Musiekonderrig was privaat in daardie dae, sy moes elke week per trem na die orrelmeester by die Newton-kerk. Die Noordkaap se diamante is blink en hard, veral as hulle reg geslyp word: ná matriek is Anna na die Musiekkonservatorium op Stellenbosch om klavier, sang en orrel te bestudeer.
In die dertigerjare, toe die geslag van Van Wyk Louw, Eybers en Hettie Smit n nuwe geluid in die Afrikaanse letterkunde laat weerklink het - ai, hoe opgewonde was ons nie oor Sy kom met die sekelmaan en Belydenis in die skemering nie! - begin die jong Anna Holloway klavierlesse gee in Dutoitspan, Wesselsbron en Edenville. Orrelposte was skaars in die jare na die Depressie, en Wesselsbron se gemeente moes nog kerk bou, hulle kon haar nie genoeg betaal nie: sy moes immers losies ook nog betaal! Maar Edenville het ook n orreliste nodig gehad, en die liewe domineesvrou het sommer gesê, Jy bly net hier by my!?
As die jong skoolhoof van Wesselsbron hom nie deur n mielieboer uit die distrik wou laat voorspring nie, sou hy maar gereeld die grondpad na Edenville moes aandurf. Aanhouer het gewen: In 1940 trou Anna met J.P. van Niekerk, en die groeiende dorpie Wesselsbron is n leeftyd lank verseker van n orreliste! En van n toegewyde onderwyseres wat nie net twee geslagte inwoners deur hulle musiekeksamens geloods het nie, maar bekende Vrystaters in n musiekloopbaan ingelei het?
In 1997 verhuis Anna na haar dogter in Bloemfontein, en haar klavier trek saam. Maar dis nie al nie, sy wil nog met die rekenaar ook leer werk, sodra iemand tyd het om haar bietjie touwys te maak. Daar is nou wonderlike musiekprogramme beskikbaar vir die rekenaar...
Dit laat haar juis onthou van haar tante se kinderversies wat sy destyds getoonset het. Haar oom was byna sterwend, sy moés aan sy versoek voldoen om sy geliefde vrou wat al in 1967 in Johannes-burg oorlede is, se gedagtes weer te laat sing. Op sy sterfbed het sy dogter Leonie die woorde vir hom "van blad gesing", en haar oom Jack het geglimlag en tevrede teruggeleun. Daardie selfde nag het hy stil gesterf en Anna was so dankbaar dat sy dit vir hom kon doen!
Die manuskripte Hulle moet nog iewers wees, ja. Dirkie de Villiers het destyds twaalf daarvan uitgesoek en laat publiseer. Miskien moet sy verder werk aan die toonsetting: sommer hierdie week nog begin?
Die doos onder die bed Ja waarlik, daar kom die hele vonds tevoorskyn.. Saam met die boekies, en die briefwisseling met haar oom Jack en met Dirkie. Materiaal vir die museum, voorwaar! Want ja, miskien het u al geraai: die tante was niemand anders nie as die beminde Tienie Holloway! Sy was die skryfster van n groot aantal kinderversies en rympies in Afrikaans, reeds vanaf die dertigerjare. Haar eerste liefde was die "Kindergarten" waarvoor sy opgelei was, maar in 1913 trou sy met J.E. Holloway en vergesel hom later na Washington en Londen as Ambassadeursvrou?
By geleentheid het die Ambassadeurspaar op Wesselsbron kom besoek aflê. Natuurlik is daar toe n onthaal gereël - dit was vir jou n gedoente hoor! Die Vrystaters weet hoe om fees te vier. Tant Tienie was n deftige vrou, en haar vlotheid in beide Afrikaans en Engels was destyds al van groot waarde in die uitvoering van die tweetaligheidsbeleid van die Hertzog-onderwyswet. Anna was self tuis in Engels, maar sy moes tog die aanspreekformules vooraf oefen - só was Oom Jack en Tant Tienie dit immers gewoond tydens hul ampstermyn in Washington en in Londen - sodat sy hulle op Engels aan die Wesselsbronners kon voorstel: Please allow me to introduce you to my aunt, Mrs Christina Holloway So moes sy elke keer sê. Met dié mense se boere-hartlikheid het tant Tienie egter nie rekening gehou nie. Dag niggie! Van der Merwe is die naam! Noem my sommer Koos. En mevrou is nou seker Anna se hoge familie wat oor die water was?
In 1962 skryf Tobie Brümmer n artikel "Was sy Sarie Marais", in Die Byvoegsel tot Die Burger (13 Januarie 1962). Sy navorsing het hom gelei na n dossier, saamgestel deur J.P. Toerien in sy soeke na die waarheid oor die legendariese Sarie Marais. Hierdie dossier word by NALN bewaar en bevat al die briewe en dokumente wat Brümmer gebruik het om die volgende artikel te skryf?
Wie was Sarie Marais - die Sarie oor wie die liedjie gesing word?
In my soektog na die oplossing van dié vraag het ek n interessante dossier raakgeloop. Hierdie dossier, met sy sowat 100 000 woorde, bevat ou dokumente en waardevolle stukke wat deur die jare deur mnr. J.P. Toerien van Bergvliet versamel is. Hy is n neef van die Toerien-susters?
Dit bevat o.m. die stukke van Renier, rubriekskrywer van Die Volksblad, Jan Burger, rubriekskrywer in n Engelstalige koerant, en Lawrence Green, wat kant kies vir mev. Malherbe, en drr. P.J. en G.S. Nienaber, wat in hul boeke kant kies vir die Toeriens. Dit alles bring ons nog geen duim nader aan die oplossing nie?
Die vraag wie die regte Sarie was, het in 1937 vir die eerste keer onder die openbare aandag gekom toe n verslaggewer van Die Volksblad in Bloemfontein by mev. Susara Margaretha Toerien opgedaag het. Ná baie mooipraat het mev. Toerien erken dat sy die Sarie is van wie so gesing word en dat haar man, J.P. Toerien, in die dae van die Eerste Taalbeweging beter bekend as Jepete, die skrywer van die woorde is?
Maar mev. Toerien was baie godsdienstig en sy het die verslaggewer versoek om nie n bohaai daaroor op te skop nie. Sy het hom gevra om die berig eers aan haar voor te lê voor hy dit publiseer. Toe die verslaggewer egter later daar opdaag, wou sy nie hê dat dit gepubliseer word nie?
Die saak is daar gelaat totdat n briefskrywer in Die Volksblad beweer het dat die skrywer van die lied darem n papbroek was, want hy was dan "so bang dat die kakies hom sou vang". Die waarheid is dat die liedjie oorspronklik gesing is. "Sy was so bang dat die kakies my sou vang."sic?
Nietemin het dit die Toerien-dogters hewig ontstel want, het hulle gesê, "ons vader was beslis geen papbroek nie". Maar toe die saak eindelik ná n hewige briefwisseling opgelos is, het die drie susters weer net soos voorheen geswyg en kon mnr. J.P. Toerien van Bergvliet geen verdere inligting by sy groot dossier voeg nie?
Net so het die drie susters, Jeannette, Garty en Dana, geswyg toe ek hulle hierdie week in hul huis in Bellville besoek het. "Ons wil geen bohaai daaroor opskop nie," het hulle gesê, "maar daar is by ons geen twyfel nie dat ons vader, Jepete, die lied se woorde geskryf het, of altans die oorspronklike woorde geskryf het en dat dit deur die jare gedurig verander is." Hul twee susters en twee broers wat ook nog lewe, bevestig dit.
Mev. Ella Unsworth, jongste dogter van Jepete wat nou in Windhoek woon, is waarskynlik die enigste van die kinders wat met sekerheid kan sê of haar vader die skrywer is na wie al so lank gesoek word. Kort voor haar moeder se dood in 1939 is die kinders versoek om n trommel met waardevolle ou dokumente van Jepete daarin te vernietig. Wat die rede daarvoor was, kan nie een nou met sekerheid sê nie, maar hulle glo dat hul moeder vernederd gevoel het omdat die liedjie Sarie Marais "deur elke Jan Rap en sy maat" op danspartye gesing is en dat sy geen publisiteit wou hê nie?
Ella, aan wie die opdrag gegee is om die ou trommel met dokumente te vernietig, het egter in die trommel gekyk en o.m. n gedig gesien wat haar vader oor haar moeder geskryf het toe hy haar nog die hof gemaak het. Sy het ook ander gedigte daarin gesien?
Volgens die Toerien-susters kon hierdie trommel die oorspronklike woorde van Sarie Marais bevat het en was die een wat Ella gesien het waarskynlik die oorspronklike kopie.
Vir n man soos Jepete is dit onwaarskynlik dat hy nie ook n gediggie oor sy vrou geskryf het nie. So n gedig kon nog nooit opgespoor word nie, behalwe dat die Toerien-susters sê daar was een en dat Ella wel so n gedig gesien het?
Ons moeder het altyd gesê die geheim van Sarie Marais sal ná haar dood opgelos word," het mej. Dana Toerien gesê, "maar sy het naderhand anders besluit, want dit het haar altyd diep seergemaak om te sien hoe almal haar lieflingsliedjie sing. Daarom was dit vir geeneen van die kinders snaaks dat sy opdrag gegee het dat die trommel met dokumente vernietig word nie."
Die presiese geheim van die ou trommeltjie wat Sarie Maré Toerien met haar na die graf geneem het, kon nie een van die susters my egter meedeel nie. "Ons kan maar net vermoed dat dit die gediggie is wat sy graag vernietig wou sien omdat sy so sterk godsdienstig was," sê hulle.
Die geskiedenis van Jepete en die goeie werk wat hy gedoen het, kan boekdele vul, en so ook die beweringe van die vrou in Durban, mev. Janie Malherbe, wat sê mev. Ella de Wet is die skrywer van Sarie Marais se woorde.
Tussen die dokumente wat ek opgespoor het, is daar geen bewys dat mev. De Wet ooit gesê het sy het die woorde geskryf nie. Sy het net gehelp om dit te publiseer.
Mev. Malherbe sê mev. De Wet, eggenote van wyle mnr. N.J. de Wet, later hoofregter van die Unie, het op n dag in 1902 by genl. Botha se kommando in die omgewing van Utrecht opgedaag. In n ou plaaswoning het sy die burgers onthaal deur op n klavier te speel. Die liedjie wat die meeste byval gevind het, was Ellie Rhee, wat die oorspronklike wysie van Sarie Marais is?
n Ds. Nel, wat die kommandos as kapelaan vergesel het, het die Boere vertel van sy moeder wat so n beeldskone mens is, en die burgers het die woorde Ellie Rhee deur Sarie Marais vervang. So het Sarie Marais ontstaan, sê mev. Malherbe, en in 1920 is dit deur n Kaapse drukker uitgegee, soos saamgestel deur Ella de Wet?
En as n mens die woorde van die twee liedere vergelyk, dan is daar beslis n ooreenkoms?
Voordat die oorlog begin.
Van albei liedere is net die eerste versie geneem. Later is by die Afrikaanse weergawe nog n versie deur mev. De Wet gevoeg?
Mev. Malherbe sê ook Jepete kan nie die skrywer van die lied wees nie, want eers in die Tweede Vryheidsoorlog is van kakies gepraat. In die eerste oorlog is hulle Rooibaadjies en tommies genoem. As n mens in aanmerking neem hoe dikwels die woorde van die lied al verander is, kan dit moontlik wees dat Jepete geskryf het: "Sy was so bang dat die tommies my sou vang." Dit kan later deur kakies vervang gewees het toe die Engelse begin het om kakieklere te dra?
In die brief sê mej. Neethling dat sy die persoon is wat volgens mev. Malherbe met mev. De Wet na die Boerekommandos gegaan het om haar man te besoek?
Sy skryf: "Mev. De Wet was nooit in die oorlog naby Utrecht nie. Dit is nie waar dat sy saans voor die klavier gesit het en vir die burgers liedjies gespeel het nie. Utrecht was toe in die hande van die Engelse en elke Boer wat sy gesig daar durf waag het, sou dadelik gevange geneem gewees het."
Mej. Neethling wys ook daarop dat die wyk Mooirivier nie in Natal was nie, maar net die rivier met daardie naam. Daar was wel n wyk Mooirivier in Transvaal?
En sover ek met behulp van die dossier kon vasstel, het mev. De Wet self nooit beweer dat sy dié liedjie geskryf het nie. Sy het wel in die jare twintig hand bygesit om die lied reg te stel, en dit is deur n Kaapstadse drukker uitgegee?
Wat interessant is, is dat daar op die laaste oomblik voor die artikel ter perse gegaan het, ontdek is dat mev. Malherbe se oupagrootjie waarskynlik n broer van die Toeriens se oupa was. Daar is egter nog geen duidelikheid oor hoe verlangs hulle verwant is nie, maar hulle is beslis familie?
Die Toerien-susters is, soos hul moeder en vader was, baie godsdienstig en weier nou enige verdere kommentaar op die aangeleentheid.
Dit maak net baie seer om te hoor hoe ons moeder se lieflingsliedjie so misbruik word op partytjies, en elke keer is daar n stertjie by, sê hulle egter?
Maar die Toerien-susters glo dat oor die geheim van Sarie Marais nooit saamgestem sal word nie en dat die oorspronklike woorde vernietig is toe Ella die dag volgens haar moeder se opdrag die trommel met die ou dokumente vernietig het.
En as dit so is, dan was daardie woorde beslis nie dieselfde as wat vandag gesing word nie. Al wat ons weet, is dat ons moeder nooit n leuen sou vertel nie, en vóór sy besluit het dat haar geheim met haar na die graf sal gaan, het sy tog uitdruklik gesê haar Jepete het n lied oor haar geskryf.?
Die susters glo ook dat hul moeder daarteen gekant was dat haar lied soos Ellie Rhee op elke straathoek gesing word.
Hierdie "magtige geheim", soos dit al beskryf is, het selfs al die verbeelding van manne soos Lawrence Green aangegryp. Uit ou koerantknipsels het hy besluit om die standpunt van mev. Malherbe te aanvaar, min wetende dat hy eintlik net bevestig dat Sarie Marais, soos dit vandag gesing word, n verdraaiing van n geheim is wat in 1939 met Susara Margaretha Toerien na die graf is?
Dit is waarom ek glo dat geeneen van hierdie dik dossiere en geen verslaggewer ooit die geheim gaan oplos nie. Ons sal eers moet besluit na watter Sarie ons nou eintlik soek.
Eers as iemand met sekerheid kan sê of Sarie Marais al in die Eerste Vryheidsoorlog gesing is, en of die Boere in die Tweede Vryheidsoorlog die woorde vir die eerste keer gehoor het, kan daar weer oor die geheim gepraat word. En eers dan sal mnr. J.P. Toerien van Bergvliet miskien sy dossier kan aflsuit. Maar dit is n groot miskien..?
Dit gebeur maar min dat n skrywer op haar honderdste verjaardag met die heruitgawe van n boek vereer word en nog lewe om die boek self in ontvangs te neem. Dit is die voorreg wat Hettie Cillié te beurt geval het op 18 Februarie 1985, n dag na haar honderdste verjaardag, toe mnr Daan Retief aan haar n herdenkingsuitgawe oorhanding het van Rachel, die koppige meisiekind, n jeugverhaal wat reeds in 1958 vir die eerste keer verskyn het. Baie van haar kinderboeke weerspieël die verloop van haar eie lewe. Miskien moet ons Hettie Cillié toelaat om dit in haar eie woorde te vertel?
Patatskloof was die naam van my vader, D.G. Cillié se wynplaas in Drakenstein, Kaap Provinsie. Daar was hy onvermoeid besig in sy wynkelder; die maak van rosyne en die kook van sy heerlike moskonfyt wat besonder gewild was.
En toe ewe skielik besluit hy om sy plaas te verkoop, sy meubels en sy plaasgereedskap van die hand te sit en met sy vrou en vier kinders na Transvaal te trek om daar te gaan skoolhou. En dit op Donkerhoek, omtrent veertig myl van Pretoria waar die wêreld destyds nog wild en woes was, met net n enkele Boerehuis hier en daar. Die reis na die verre Suid-Afrikaanse Republiek sou buitendien nie maklik wees nie. Die trein het nog maar net tot op Beaufort Wes geloop. Daarvandaan moes reisigers maar met ossewaens oor die pad kom?
Die Cillié gesin het dit nogal gelukkig getref. Toevallig was daar n bestelling nuwe ossewaens van Wagenmakersvallei, Wellington, op pad na Pretoria waar dit moes afgelewer word. En die eienaars was meer as gewillig om die landverhuisers in hul waens te vervoer. Die ossewatrek het omtrent n maand geduur?
Maar waarom so n onnodige omwenteling in n mens se lewe as alles tog goed gaan sou n mens kon vra. Maar D.G. Cillié het hom laat ompraat van Ds. S.J. du Toit (vader van Totius) wat juis aangestel was as Superintendent van Onderwys in die Suid-Afrikaanse Republiek. My vader was goed bevriend met die Dominee vir wie hy n groot bewondering gehad het en altwee het aan die Genootskap van Regte Afrikaners behoort?
Die Dominee het sy taak as Superintendent van Onderwys in Transvaal met groot geesdrif aangepak. Private skole deur die Staat ondersteun is oor die land gestig maar onderwysers vir al die skole het ontbreek. Die leerkragte wat uit Holland gekom het was veels te min. Daarom dat hy toe in die Kaap Provinsie onder sy bekendes na onderwysers begin soek het.
In Pretoria aangekom moes my ouers natuurlik weer per ossewa na Donkerhoek reis. Lid van die skoolkommissie het hulle kom haal. Onderwyl die lang span osse met die tentwa langsaan in die maanhaarpad deur die veld slinger, het die goeie Boere-oom dit sy plig geag om Meester se vrou te waarsku: "Tante moet nou darem nie n huis met glas ruite verwag nie." En sy het hom gerusgestel en verseker dat sy haar in alles kon skik?
Toe hulle eindelik stilhou was dit dan ook voor n klein grasdak huisie sonder stoep, met kleimure, grondvloere, n groot skoorsteen en klein plankvenstertjies. Die skool n entjie van die huis af was n lang geboutjie met n paar klaskamers. Daar anderkant was ook nog gerieflike perdestalle want die Sederberg poskoets het gereeld hier kom oorspan op sy togte tussen Pretoria en Lydenburg en dan was n span uitgeruste perde nodig?
My moeder, soos altyd selfs onder die moeilikste omstandighede, het sonder kla of kerm ingetrek en haarself tuisgemaak in die nuwe omgewing. Die landskap, n digbeboste wildernis met n paar skilderagtige koppies en blou rantjies hier en daar, was nie sonder bekoring nie en die gesin het gou heeltemal gelukkig en tevrede op Donkerhoek gewoon?
Daar was egter iets waaraan my moeder haar lewe lank nooit gewoond geraak het nie, miskien as gevolg van die eerste ondervinding hier op Donkerhoek. Dit was die geweldige Transvaalse donderstorms. Wanneer so n donker, dreigende onweer oor die aarde losbars moes die ondigte deure en klapvenstertjies styf toegemaak word. En dan het die gesin in die duisternis by kerslig gesit en geluister na die gedreun van woeste rukwinde en skokkende donderslae daarbuite waar die reën in strome neerstort. Vreesbevange het my moeder dan vurig verlang na haar vorige veilige woonhuis in Drakenstein?
Soos reeds gesê het die poskoets hier kom oorspan op sy togte tussen Pretoria en Lydenburg. Dan is n possak hier agtergelaat en n ander een is ontvang om verder vervoer te word. Saam met sy pligte as onderwyser moes my vader toe ook nog diens doen as posmeester. Briewe moes geweeg en possakke moes verseël word. Die skaaltjie wat hy gebruik het om die posstukke te weeg is in Pretoria in die museum in Boomstraat te sien?
En hier, op Donkerhoek, het ek op 17 Februarie 1885 die eerste lewenslig aanskou. Dokters en verpleegsters was natuurlik uit die kwessie. n Liewe ou Boere tannie was meer as gewillig om te kom verpleeg en sover in haar vermoë moeder en baba op die regte manier te versorg. Soos hulle my vertel het was dit maar n toiingrige baba, huilerig en ontevrede. Maar later het dit glo darem beter gegaan?
Na enige jare is ons weg van Donkerhoek. My vader het sy bedanking ingestuur want hy wou liewer weer gaan boer as om langer skool te hou. Dit het nogal moeilik gegaan om n plaas naby Pretoria te kry. Die gesin het ondertussen hier en daar woonplek gevind o.a. op die plaas van Jopie Fourie se ouers. Eindelik in 1891 het die blye dag aangebreek dat ons na Skietfontein, agter Magaliesberg kon trek. Die plaas Skietfontein, omtrent agtien myl van Pretoria het aan Kom. Gen. Piet Joubert behoort en hy was van plan om dit van die hand te sit. My vader het dit dan ook later gekoop?
Skietfontein was 2 000 morg groot. Die baken in die suidekant het bo-op Magaliesberg gestaan en die een in die noorde, daar onder in die wye vlaktes. Die groot gerieflike woning met sy uitstekende buitegeboue was aan die voet van die berg. Daar was n waenhuis, stal en buitekamers. Daar was n pragtige veekraal met hoë klipmure, n skuur, kalwerhok en n outydse "trapvloer" waarop die vorige eienaar sy koring deur perde laat uittrap het. Groot koringlande het net onderkant die dam gelê n dam waarin die water van n sterk standhoudende fontein uit die berg dag en nag geloop het. Daar was n groentetuin, vrugtebome van alle soorte en n lemoenboord waar jy die lekkerste lemoene kon gaan pluk?
Hier het ons kinders (vyf susters en drie broers) opgegroei. En ongetwyfeld was dit die gelukkigste tyd van ons lewe. Die hoë suikerboskop net agter die huis wat jy so maklik kaalvoet kon uitklim tot daar bo op die top, die digte bosse in die pragtige klowe van Magaliesberg, die spruit met sy stroompie koel water onder die bome waar n mens die heerlikste klei vir die maak van kleiosse kon gaan haal, was almal speelplekke wat ons op ons tien vingers geken het. Ons het presies geweet wanneer die stamvrugte in die berg ryp is en waar die groot donkergroen boom staan wat die soetste moepels dra. En daar was natuurlik n plaasskool..?
En toe breek die Tweede Vryheidsoorlog uit en n nuwe hoofstuk in my lewe begin..?
Met die twee oudste broers (die jongste van die twee nog maar sestien) op kommando en my vader gevange geneem, het my Moeder met haar dogters en jongste seuntjie op die plaas agtergebly tot ses maande voor vrede gemaak is. Vurig het sy gehoop om end uit met rus gelaat te word. Maar eindelik was die vyand ook op Skietfontein om die huis met alles wat daarin was te verbrand en ons met n ossewa na n konsentrasiekamp te vervoer. Die lang geskiedenis van ontbering daar op die plaas, van gevare en noue ontkomings gedurende die oorlog het ek in my boek En die Winde het Gewaai vertel (Uitgewers HAUM)?
Na die vrede gesluit is was die skole in Transvaal in so n toestand dat ek saam met n suster na La Rochelle Hoër Meisiesskool, Paarl, K.P. gestuur is. Vyf jaar lank was ons daar op kosskool. Maar hierdie storie met al sy vreugde en verdriet, pret en kaskenades het ek in my boek Chrissie en Joey breedvoerig beskryf. Hierdie boek was die allereerste kosskool boek vir meisies in Afrikaans?
Na vyf jaar op kosskool kon my suster en ek terug na Pretoria. Die Christelike Nasionale skole was gestig en die Eendrag Hoër Skool in Pretoria het n matriekklas met uitstekende onderwysers gehad, o.a. Dr. N.M. Hoogenhout. Die Normaal Kollege was ook al daar vir die studente wat n onderwysers-kursus wou loop?
My ondervindinge gedurende die vyf-en-twintig jaar wat ek skool gehou het was m.i. buitengewoon interessant en opwindend, maar ook al weer veels te lank en ingewikkeld om hier vertel te word.
Dit was m.i. sommer toevallig dat ek begin skryf het. My vurigste begeerte was om kunsskilder te word. Ek het feitlik in niks anders belanggestel nie. Op kosskool het ek vyf jaar lank kunsklasse bygewoon maar verder het dit nie gekom nie Na die Tweede Vry-heidsoorlog was ons Transvalers in so n hopelose toestand van armoede dat die kinders maar so gou as moontlik moes begin werk om iets te verdien. Ter gedagtenis aan daardie jammerlik mislukte poging om kunsskilder te word bewaar ek nog twee ingekleurde tekeninge wat ek op sewejarige leeftyd gemaak het?
Ek het begin skoolhou en, seker maar om myself te troos, tussenin kort verhale geskryf, die meeste onder n skuilnaam. Tot my verbasing was die skrywery n groot sukses. Tot so n mate dat toe J.L. van Schaik my vra om n meisiesboek te skryf ek moed genoeg gehad het om dit te waag. Senatus, Vol. 5, no?
Nog lank voordat haar boek, Chrissie en Joey, in 1925 gepubliseer is, was Hettie Cillié reeds ten nouste betrokke by die ontwikkeling van die Afrikaanse letterkunde as medewerker aan tydskrifte soos Die Brandwag, Die Boervrou, Die Kleinspan en Die Volkstem. Reeds met die verskyning van die eerste Brandwag op 31 Mei 1910, is sy as medewerker genader. Haar eerste skryfwerk was egter nie vir kinders nie. Dit was eers nadat sy begin skoolhou het op Dullstroom en haar leerlinge begin vergas het op haar eie stories, dat sy vir kinders begin skryf het. Haar bekendste jeug- en meisieverhale het verskyn terwyl sy nog skoolgehou het, maar haar grootste bydrae tot die Afrikaanse kinderletterkunde het gevolg nadat sy die onderwysberoep in 1940 vaarwel geroep het.
Behalwe die talle geskiedenis-, aardrykskunde- en natuurstudie-pamflette wat sy geskryf het, het sy ook bydraes gelewer vir Afrikaanse skoolleesboek-reekse soos Prettige praatstories en Stories vir almal. Die dertien stories wat sy geskryf het vir haar Dieretuin-stories, was baie gewild en sommige van hulle is ook in Suid-Sotho vertaal. Vir hierdie boekies wat in die 1940s verskyn het, moes sy reeds baie navorsing doen, maar in 1958 vra dr. C.F. Albertyn haar om bydraes te lewer vir sy reeks Kinders van die wêreld. Vir hierdie werk moes sy omtrent harder studeer as ooit voorheen in haar lewe?
By NALN word verskeie dokumente van Hettie Cillié bewaar - dokumente oor haar eie lewe asook n aantal wat genealogiese en biografiese inligting oor haar familie bevat. Die stamvader was Jacques Malan wat in 1688 of 1689 na die Kaap gevlug het. In die J.S. Gericke biblioteek op Stellenbosch is ook van haar manuskripte gedeponeer vir bewaring?
Soos vele ander Europese taalgeleerdes het sy aanvanklik Nederlands as universiteitsvak gekies, en toe Langenhoven en sy Loeloeraai se jongste taal in die wêreld ontdek! Ja Jana, mens praat van Loeloeraai se taal, daar is geen ander manier om dit te sê nie, en Afrikaans het regtig nie naamvalle nie!
Ons toer deur die Afrikaanse letterkunde; sy wil weet watter boeke sy nog almal móét lees, want sy moet hulle gaan bestel by die boekwinkel en solank laat verskeep na Duitsland. Die drie ure is glad nie genoeg vir al die inligting wat sy hier wil versamel nie.
In die Dertigers se kamer staan ons stil voor W.E.G. Louw se uitstalling.
in die middel - as naaf van n wiel - is?
en daaromheen is n wilde mallemeule van ruiters op perde, kamele, bokke en bere?
Een verdwaasde ry op?
hy leun agteroor, in so n drif beswym n mens sou dink hy slaap ..?
O, maar kyk die verskriklike monsters uit die Middeleeuse verbeelding! Dit moes onmenslik gewees het om in daardie tyd te lewe, met soveel vrees .. .. Geen wonder die titel van die bundel is Vensters op die vrees nie!
Baie geluk jong Duitsertjie, dat jy van so vér na die suidpunt van Afrika gekom het om n Middeleeuse Nederlandse skilder se kuns te kom herontdek, en daarmee saam n stewige sny uit die koek van die Afrikaanse Letterkunde te nuttig?
Wanneer die besoeker aan die Letterkundige Museum vandag onder die reuse sederbome se beskermende takke deur die Ou Goewermentsgebou binnestap, wel, dan het hy miskien die gevoel dat hulle maar daar hoort! Of maar altyd daar was...
Die sederbome, die toringhoë sipresse, selfs die twee inheemse olienhoutbome weerskante van die ingangshek, het egter nie sommer op eie hout(jie!) hier in die hart van die Vrystaatse hoofstad kom groei nie! Soos die naamplaatjies by die oudstes van die boomreuse vandag nog aandui, is hulle geplant deur hoogwaardigheidsbekleërs, soms besoekers van ver.
Aan die buitekant van die hoofhek word die tuin bewaak deur die standbeeld van Jan Brand. Hy tuur in die lengte van Maitlandstraat af en herinner ons in Nederlands dat alles wel sal regkom (as elkeen sy plig doen, soos u mos óók gesê het, President)! En dit was dan ook die president self wat die boomplant-tradisie in die tuin van die Ou Goewermentsgebou begin het?
Om nege-uur die Maandagoggend van 24 Februarie 1879 het President Brand en sy vriend Moritz Leviseur, n Joodse handelaar, twee sipresbome aan weerskante van die hoofingang van die Goewermentsgebou geplant. Die geleentheid was die viering van die 25-jarige bestaan van die Vrystaatse Republiek. Die hoofstad was nog maar n dorpie, en die enigste "kwekery" was mnr. Leviseur se eie tuin, dus het laasgenoemde sommer die boompies ook verskaf?
Elf jaar later is Bloemfontein se isolasie van die res van die land luisterryk beëindig met die koms van die stoomtrein. Die inwyding van die spoorlyn het gepaard gegaan met feesvierings wat dae lank geduur het. Op 17 Desember 1890 het die versierde lokomotief Bloemfontein se stasie binnegestoom om die sylint te breek. Vlae van die twee republieke en die twee Britse kolonies was daaroor gedrapeer, en die verteenwoordigers van sowel die twee Britse kolonies as die twee Boererepublieke het voor op die lokomotief gesit: Sir Charles Mitchell van Natal, Lord Henry Loch van die Kaapkolonie, dr. W. Leyds namens president Paul Kruger van die Z.A.R., en natuurlik die Vrystaatse Republiek se eie president F.W. Reitz. Vanselfsprekend was daar toesprake, n banket, n bal en n tuinparty! Op 19 Desember het die verteenwoordigers elkeen n sipresboompie in die tuin van die Goewermentsgebou geplant?
Die feestelikhede van die einde van die negentiende eeu is helaas gou oorskadu deur die donker wolke van die Anglo-Boereoorlog. Teen 1902 is Brittanje aan bewind en die twee nuwe Britse kolonies onder Lord Alfred Milner se bestuur. Kort daarna word vyf lemoenbome in die binnehof van die vergrote Rege-ringsgebou geplant om aan te pas by die lemoenboom wat op die wapen van die Oranjerivierkolonie verskyn. Eers dekades later is besef dat die lemoene op die boom te lande gekom het deur n misverstand - die boom op die eerste Vrystaatse wapen was sonder vrugte?
Op 3 Februarie 1903 besoek die Britse Minister van Kolonies, Robert Chamberlain, die klein stad. Hy verkies egter om die middag te gaan rus, sodat die eer mevrou Chamberlain te beurt val om twee meidoring-struike in die voortuin te plant. Ook die goewerneurs Hamilton Goold-Adams en Lord Selborne laat in 1905 elkeen n groeiende gedenkteken na in die gestalte van n Cedrus Deodara wat vandag al byna daarin slaag om die toring van die ou gebou te verberg..?
Die Britse heersers was nie die enigste buitelanders wat aan die begin van die eeu deur die tuin kom wandel het nie: die jong Hertog van Braganza (1887 - 1908), Dom Luiz Filippe, besoek die stad vlugtig op 26 Augustus 1907 en plant sy boom in die tuin. Kort na sy terugkeer na Portugal word die prins vermoor - hy was die seun van Carlos I. Maar die plaatjie tussen die klimop herinner ons vandag nog dat ook hierdie jong aristokraat eenmaal die milde winterson van die Vrystaat oor hom voel skyn het.
Nog veranderings het spoedig op die herstel ná die oorlog gevolg: die Oranjerivierkolonie het deel geword van die Unie van Suid-Afrika, en Langenhoven se taal is deur die Unieparlement aanvaar.
President Brand sou dié vernuwings seker goedgekeur het; hy het nog steeds stewig gestaan in die middel van die straat wat na hom vernoem is, voor die ingang na die tuin wat hy begin aanlê het. Kort ná die Uniewording het die beweging van die trems aan die bopunt van die hoofstraat egter genoodsaak dat die beeld teruggeskuif moes word, nader na die ingang.
Die sestigerjare word ingelui deur die Uniefees in Bloemfontein, wat seker die oudste inwoners van die Vrystaatse hoofstad met heimwee sou laat terugdink het aan die koms van die spoorweë in 1890 In 1961 volg nog n groot omwenteling: die Unie word die Republiek?
Die ry bome aan die binnekant van die heining het teen hierdie tyd al so hoog gegroei dat sommige verwyder moes word, omdat die kontoere van die statige gebou glad nie meer sigbaar was nie. Die ou historiese bome is behou. Maar die gebou kon nie meer al sy amptenare huisves nie en die nuwe H.F. Verwoerdgebou (vandag die Lebohanggebou) het spoedig daaragter verrys, sodat die toring nou nooit meer teen die skoon lug afgeëts gesien kon word nie. Die bome het wag gehou en gegroei.
In 1979 vier die tuin sy honderdste verjaardag, en kry as geskenk n klein inheemse olienhoutboom uit die hand van die destydse administrateur van die provinsie, mnr. A.C. van Wyk. Byna twintig jaar later staan sy boonste takkies al amper op die hoogte van die president-standbeeld se kop?
Vanweë die vestiging van NALN in die Ou Goewermentsgebou in 1974, het n ander Vrystaatse president, boek in die hand, in 1986 sy staan gekry binne in die tuin: die vroeë Afrikaanse digter F.W. Reitz?
Op 1 Oktober 1992 kry mnr. Van Wyk se olienhoutboompie langs die hoofhek n maat, geplant deur die eerste direkteur van NALN, prof. P.J. Nienaber. En op boomplantdag ses jaar later staan Professor se boompie al regop van gestalte en hoër as menshoogte?
President Brand en Moritz Leviseur se oorspronklike sipresse is in 1932 vervang met nuwe bome, geplant deur mev. J.S. Gates, dogter van die President, en deur die weduwee Sophie Leviseur. Een lemoenboom is ook vervang, maar die ander vier troon in 1998 steeds oor die agapante in die ou binnehof. Al ken die plek nie meer sy eertydse Engelse amptenare nie...
NALN het op 14 Augustus vanjaar n muntinsameling ten bate van die restourasie van die "Gedenkschool der Hugenoten" in Dal Josafat geloods. Daardeur wil die Museum sy daadwerklike steun toon vir die ideaal om hierdie bakermat van die Afrikaanse letterkunde te restoureer en tot n lewende kultuursentrum te ontwikkel?
Die muntlegging is gehou tydens die Afrikaansdagprogram wat deur die Breë Afrikaanse Inisiatief (BAI) in Bloemfontein gereël en op dié se versoek in NALN se voortuin n hoogtepunt bereik het. Ons is voornemens om ook op ánder wyses skenkings vir hierdie restourasiefonds te bemiddel, en versoek die lesers van die NALN-nuusbrief om geld vir hierdie lofwaardige saak te skenk?
Die Afrikaanse letterkunde het n skatpligtigheid teenoor die Gedenkschool wat moeilik oorbeklemtoon kan word?
Vier van ons bekendste vroeë skrywers is deur die Gedenkschool gevorm: Eugène Marais, Totius, D.F. Malherbe en A.G. Visser. n Mens kan jou die Afrikaanse literêre erfenis moeilik voorstel sónder hulle onderskeie bydraes. En dan was hulle indirekte invloed dalk nog groter: dink maar aan Totius se bydrae as Bybelvertaler en Psalmberymer; Malherbe se rol in die taalstryd en met sy toneeltoere, albei se akademiese invloed, uiteindelik as rektore van universiteitskolleges, en hulle invloed as kultuurleiers en oratore van formaat; die weerklank wat al vier hierdie skrywers in mindere of meerdere mate in die werk van latere skrywers gevind het, tot selfs dekades ná hulle dood..?
n Mens praat dus van n kumulatiewe impak waaroor n spreekwoordelike verhandeling geskryf sou kon word. Benewens sy onpeilbare groot invloed op die ganse Afrikaanse taal- en kultuurlewe, het die beskeie Gedenkschool en die opvoeding wat daar gegee is, dus in die Afrikaanse letterkunde n monumentale erfenis nagelaat?
Die "Gedenkschool der Hugenoten" is in 1883 op inisiatief van ds. S.J. du Toit, leier van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) opgerig, met kragdadige steun van Die Afrikaanse Patriot. Dit moes dien as gedenkteken ter herinnering aan die koms van die Franse Hugenote na die Kaap twee eeue tevore.
n Fraai klein dubbelverdiepinggebou is op die plaas Kleinbosch in Dal Josafat, net buite die Paarl, opgerig. Dit is vandag een van Afrikaans se kosbaarste erfenisstrukture.
Eerder as om bloot n monument te bou, is gevoel om n skool te stig en n skoolgebou op te rig waar die kinders van die Afrikaanssprekende Hugenote-nasate, wat onder die streng verengelsingsbeleid in die Kaapse staatskole van destyds gebuk gegaan het, in hulle moedertaal onderrig sou kon word. Christelike onderrig, wat in die staatskole binne amptelike skooltye verbode was, sou in die Gedenkschool fondament én sluitsteen vorm?
Die Gedenkschool was n hoogtepunt in die destydse beweging om vanuit die gemeenskap "vrye Christelike skole" as teëhangers vir die godsdiens-neutrale Engelse staatskole te stig. Die Afrikaanse Patriot het dié gedagte baie sterk gepropageer, onder meer met n reeks uitvoerige hoofartikels?
Die koerant se redakteur, D.F. du Toit, D.P.sn., bekend as Oom Lokomotief, was natuurlik vroeër self in die onderwys. Voor hy die redakteurskap aanvaar het, was hy juis die onderwyser van n staatskool in Dal Josafat, wat onder sy leiding deur die plaaslike gemeenskap tot n vrye Christelike skool omskep is?
Teen hierdie agtergrond is dit verstaanbaar waarom Oom Lokomotief versoek is om, gelyklopend met sy redakteurskap, ook as die eerste onderwyser die Gedenkschool op vaste voet te plaas. Te perd, later met n perdekarretjie, moes hy daagliks tussen Dal Josafat en die Paarl pendel om albei beroepe te behartig?
Goed twee en n half jaar lank was hy, hetsy as enigste onderwyser of as hoofonderwyser of in toesighoudende hoedanigheid, vir die onderwyspraktyk van die Gedenkschool verantwoordelik. Tot met sy vrou se onverwagse dood in Julie 1884 het hulle trouens ook by die skool, wat ook n kosskool was, ingewoon om toesig te hou?
Die Gedenkschool het van krag tot krag gegaan, en Afrikaanssprekendes van oor die land heen het hulle kinders daarheen gestuur.
Ná uniewording in 1910 is die skool egter gesluit.
Sedertdien is die gebou as n buitegebou op die plaas gebruik, onder meer as wynkelder. Mettertyd het dit erg vervalle geraak?
Op geesdrif van die skrywer W.A. de Klerk en die Paarlse Kultuurraad is die ideaal gevestig om die Gedenkschool se geboutjie van sloping te red: geld is ingesamel en die Helpmekaar Fonds het n ruim skenking gedoen, sodat n serwituut in 1987 op die gebou en n omliggende stukkie grond teen n bedrag van R10 000 bekom kon word. Dit het daartoe gelei dat n Trustraad geskep is met die oogmerk om die gebou volledig as dubbelverdieping te restoureer en as n permanente lewende taal- en kultuursentrum te ontwikkel. Die gedagte is byvoorbeeld dat daar deurlopend slypskole en dergelike aangebied sal word. Die projek is deur Naspers onderskryf?
Daar is beraam dat R500 000 vir die restourasie nodig sou wees, met ten minste n verdere R500 000 vir die ontwikkelingsplanne en n rentedraende kapitaal vir die toekomstige instandhouding van die projek?
n Kleinood n Groot geldinsameling is die afgelope paar jaar deur Die Burger se naweek-kultuurbylae, Woon-Burger (redakteur Martiens van Bart), geloods. Goeie vordering is gemaak om die eerste mikpunt van R500 000 te haal. Maar die groot uitdaging lê by die tweede R500 000: n korttermyn red-aksie sonder die kapitaal om n langtermyn-strategie te ondersteun, is futiel?
Die Gedenkschool is ons almal, oral waar Afrikaans lewe, se erfenis. In die besonder het diegene wat daagliks verryk word deur die Afrikaanse letterkunde en die ander geestes-erfenisse wat deur die Gedenkschool nagelaat is, n ereskuld om n regmatige bydrae tot hierdie projek te lewer?
Ons doen hiermee n oproep aan individue, leeskringe, skrywersverenigings, kultuurverenigings, skole, ens. om tot hierdie saak by te dra. Geen skenking sal te groot of te klein wees nie: daar kan kwalik n beter tema gevind word om taaltrots prakties en konkreet uit te leef?
Skenkings moet asseblief DIREK AAN WoonBurger gedoen word. Gekruisde tjeks moet uitgemaak word aan: Hugenote-Genkskool Trust. Indien verkies, kan u van die bygaande vormpie gebruik maak om te toon dat u in die NALN-Nuusbrief daaromtrent gelees het. Alle skenkings sal erken word. U kan WoonBurger ook bel by tel. 406 2823. Laat, indien nodig, u naam, telefoon-nommer en n boodskap op die antwoordapparaat?
Vrouedaglesing op haar verjaardag n Vergete legende en haar Bloemfonteinse spore was die tema van mnr. Otto Liebenberg, kurator van NALN, se lesing wat hy by geleentheid van NALN se viering van Nasionale Vrouedag op 10 Augustus 1998 gelewer het. Die openbare vakansiedag het vanjaar toevallig op haar verjaardag geval. Sy is op 10 Augustus 1903 in die distrik Tulbagh gebore vanjaar 95 jaar gelede. Ons gee hier 'n samevatting en enkele uittreksels uit die lesing?
Dr. E.J.M. (Elizabeth/Bettie) Conradie is byna 60 jaar gelede in die ouderdom van 'n skrale 36 jaar in die verre Nederland oorlede en begrawe. In daardie stadium het sy tydelik die professoraat in Afrikaans aan die Gemeentelike Universiteit van Amsterdam beklee, en was sy die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se verteenwoordiger in Nederland en België.
Dr. Conradie het 'n selfverterende gedrewenheid gehad om die onderlinge kulturele bande uit te bou, en het in dié proses die Suid-Afrikaanse Instituut (SAI) gestig, wat vandag steeds 'n belangrike rol speel.
In haar era was sy 'n lewende legende; vandag weet bitter min egter van haar. In die yuppie-era, waar baie mense om baie redes baie belangrik is, het sy in die waas van die verlede verdwyn en nietig geraak.
Haar tasbare nalatenskap, bestaande uit kleding-stukke, 'n naaldwerksakkie, 'n aktetas en vulpen, en 'n beursie met 'n paar Suid-Afrikaanse seëls, kon in 'n enkele handkoffer gratis na haar moeder in Suid-Afrika verskeep word. Met die geld wat sy nagelaat het, sou daar 'n slagskaap of wat gekoop kon word: £3.15.9.
Maar dalk het die tyd nog steeds nie aangebreek om die kulturele erfenis wat sy vir die Afrikaanssprekende en die land as geheel nagelaat het, na volle waarde te bereken nie.
Om oor dr. Bettie Conradie te lees vanuit die perspektief van NALN, sy voorgeskiedenis en veral sy "argitek" en vormgewer, die legendariese woelgees prof. Petrus Nienaber, is 'n fassinerende ervaring. Want wat oor hulle gesê kan word betreffende dinge soos roepingsgevoel, ondernemingsgees, toewyding, werk-ywer, dryfkrag, en dergelike, is feitlik uitruilbaar.
Aan UKOVS was die jong Nienaber 'n student van haar, en toe sy einde 1933 na Nederland is om te promoveer op haar baanbrekende proefskrif Hollandse skrywers uit Suid-Afrika, was hy ook op die skip, op pad om in Nederland verder te gaan studeer. "Die woord Africana het ek die eerste keer gehoor by dr. Elizabeth Conradie", skryf hy in sy beskrywing van NALN se geskiedenis. En dan herinner ek my verskeie verwysings na haar in gesprekke met hom: sy het 'n indruk op haar studente gemaak, sy was 'n mentor.
Briewe uit sy versameling in NALN getuig eweneens van hierdie verrykende mentorskap, wedersydse hulp en die deel van insigte en visie insigte, oortuigings en benaderingswyses wat in die lig van prof. Nienaber se aandeel aan die totstandkoming van NALN uiters insiggewend is?
Met die uitsig wat ons vandag het op die hernieude hegterwordende bande tussen Suid-Afrika en Nederland-België, spesifiek tussen Afrikaans en die Nederlandssprekende wêreldbevolking van sowat 'n 40 miljoen mense, wil ek die voorspelling maak dat daar oor vyf jaar verder, wanneer Elizabeth Conradie se honderdste geboortedagherdenking in die jaar 2003 beleef sal word, met gans nuwe oë na haar nalatenskap gekyk sal moet word.
Sy het gesterf op die kulturele kruin aan die vooraand van die Tweede Wêreldoorlog - waarmee die halfeeulange woestyntog van Afrikaans-Dietse verhoudinge ingelui is.
Die effek van die tweede demokratiese verkiesing in Suid-Afrika wat, na vermoede, eers die éintlike afrikaniseringsfase van die land en spesifiek die "Afrikaanse" kultuurlewe gaan inlui (waarbinne internasionale bande met Nederland, Vlaams-België en ander Nederlandssprekende gebiede nuwe aktualiteit sal wen).
Binne die nuwe wêreldorde sal Nederland en België belangrike poorte tot 'n magtige Europese supermoondheid wees, en Suid-Afrika waarskynlik die aanvoerder van 'n "Afrika-renaissance" en adamante getalsterke Onverbonde Lande-konglomeraat in die VN en elders. Net die tyd sal dan kan leer wat die werklike rol en bate van uitbreidende, opbouende, effektiewe interaksie tussen die Afrikaanssprekende gemeenskap in Suid-Afrika en die Nederlandssprekende gemeenskappe in Europa en die res van die wêreld sal wees (daarmee saam ook nog die Afrikaanssprekende gemeenskapppe wat nou weens die Afrikaner-diaspora wêreldwyd aan die ontwikkel is).
Hierdie bate gaan uiteraard in die eerste plek vir die Afrikaanse gemeenskap wees, maar indirek potensieel ook vir die inklusiewe Suid-Afrika, ook in sy uitkringende affiliasies.
Die futiliteit al dan nie van 'n leier se strewe en sterwe word nie binne sig van sy/haar leeftyd bepaal nie, maar eers dekades, selfs eeue later. Dit is dus nie vreemd dat die legende van Bettie Conradie kon vervaag het nie, gereduseer tot grotendeelse sentiment in die herinneringe van haar enkele, gryserwordende tydgenote.
Kykende vanuit die uitsigloosheid van die kulturele woestyntog van die afgelope paar dekades, het haar ideale inderdaad na anachronismes gelyk. Vanuit die polities-korrekte vertrekpunte van die huidige is die Eurosentrisme daarvan dalk nog steeds ongemaklik. Maar daar is op sowel die Suid-Afrikaanse as die globale toneel staatkundige en kulturele kragte aan die werk wat die perspektief oor vyf jaar verder, vanuit 'n nuwe millennium, heelwat anders daar kan laat uitsien.
Die rol wat Bettie Conradie se nalatenskap in terme van byvoorbeeld die Suid-Afrikaanse Instituut gespeel het om selfs in die era van uiterste isolasie basiese skakeling in stand te hou, kan nooit onderskat word nie. Die uiteindelike waardebepaling sal egter eers eendag gedoen kan word wanneer die Suid-Afrikaanse Instituut en die ander fasette van haar nalatenskap se rol in die nuwe millennium geboekstaaf sal kan word.
Ek sien NALN duidelik as deel van haar indirekte nalatenskap, en as definitiewe rolspeler in die internasionale proses wat ek hierbo geskets het. Dáárvoor moet ons huidige geslag amptenare en ondersteunerspubliek hierdie instelling naas vir talle ander grondvlakse gemeenskapsgerigte uitdagings reg posisioneer. Daardeur sal ons betekenis gee aan die oënskynlike ontydige dood en vervaagde ideale van 'n formidabele vrou uit die Suid-Afrikaanse geskiedenis?
Met spesifieke verwysing na dr. Bettie Conradie, sal ek daarom graag wil sien dat die bande met die Suid-Afrikaanse Instituut uitgebou word.
As simboliese aanduiding daarvan, sou ek aanbeveel dat NALN volgende jaar, by geleentheid van die SAI se 60ste bestaansjaar, 'n formele groeteboodskap aan die SAI sal stuur.
Hierdie samewerking behoort dan ook voortgesit te word met die oog op die viering van haar eeujaar in die jaar 2003 hier te lande én in Nederland.
Die hoeveelste kabinet?
Jan Scholtz, skrywer, regisseur en vervaardiger van die onlangse TV-treffer Die vierde kabinet het op 21 Augustus by NALN opgetree en ook n skenking saamgebring om sy bestaande versameling manuskripte, draaiboeke, boeke en dergelike aan te vul?
Mnr. Scholtz het gepraat by geleentheid van die Skrywers 98-prysaand, die afsluiting van die landwye skryfwedstryd wat deur die Bloemfonteinse Skrywersvereniging (BSV) - in samewerking met NALN en geborg deur die Stigting vir Afrikaans - aangebied is. (Mnr. Scholtz het ook die volgende dag die BSV se Slypskool vir ontluikende skrywers gelei.?
Jan Scholtz is een van die suksesvolste mense in die film- en TV-bedryf in Suid-Afrika, met ook verskeie boeke en radioverhale op sy kerfstok. Hy is sedert die vroeë sewentigerjare in die film- en TV-bedryf aktief.
Hy is die skrywer, regisseur of vervaardiger - dikwels al drie - van 25 vollengte rolprente en sowat 40 televisiereekse. Al 18 van sy Afrikaanse TV-reekse was onder die SAUK/SABC se top tien-programme - die meeste van hulle inderwaarheid die top-programme.
Hy het al haas elke moontlike prys in sy bedryf ontvang: n Star-toekenning, n Artes (vir Jopie Fourie), twee Rapport Oscars, twee Star Tonight-toekennings, drie toekennings van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, en twee ATKV-toekennings. Hy is al ses keer vir n Artes genomineer?
Jan Scholtz het in 1978 sy eerste skenking aan NALN gedoen: manuskripte en draaiboeke van sy destyds so gewilde radiovervolgverhale en films. Hy het dit nou aangevul met onder meer die volledige draaiboek van Die vierde kabinet, die manuskrip van die eerste episode daarvan in sy ink-handskrif - ja, hy skryf nog alles met die hand! - en die blaaibordvelle waarop hy die karakters en hulle interaksie ge-"plot" het.
Die skenking sluit verder die manuskrip van n baie interessante ongepubliseerde roman in. Dit is n verwerking van n TV-draaiboek wat, toe daar reeds met verfilming begin sou word, afgekeur is omdat dit n té realistiese uitbeelding van kru historiese gegewe sou behels. Volgende jaar, of so, vertel ons méér oor hierdie teks..?
Jan noem terloops dat hy in sy eie argief nog kopieë van feitlik ál sy draaiboeke besit, behalwe van Beeld van Jeannie, wat hy as sy beste film beskou. Selfs nie die akteurs kon help nie, behalwe één, wat gesê het Jan kan sy kopie by kom kóóp. Toe kon NALN dadelik help: Beeld vir Jeannie se getikte manuskrip (met handskrifkorreksies) het Jan destyds vir bewaring aan ons geskenk, en ons kon vir hom n fotostaat daarvan aanbied?
NALN se "Leeskringdiens 2000", n herstrukturering en uitbreiding van die Museum se bekende en gevestigde nasionale diens aan leeskringe, is op 21 September amptelik bekend gestel. Dr. Riana Scheepers, skakelredakteur: fiksie van Tafelberg-uitgewers, was die gasspreker by dié geleentheid. Dit is ook bygewoon deur heelwat mense wat vir die daaropvolgende twee dae se Boekmakietie in Bloemfontein was?
Die ontstaan en ontwikkeling van die leeskringkultuur vorm n belangrike tema in die geskiedenis van die Afrikaanse literatuur en die Afrikaanse boek. Ofskoon leesgroepe/leeskringe n heelwat ouer verskynsel in Suid-Afrika is, het dit veral sedert die vyftiger- en sestigerjare tot n beduidende samelewingsverskynsel op literêre gebied ontwikkel?
Leeskringaktiwiteite het mettertyd n unieke en belangrike rol begin speel om, veral in die periode van akute vervreemding tussen skrywer en leser vanaf die sestigerjare, n leeskultuur in Afrikaans te voed en n progressie in die leessmaak van die ontwikkelde leser te kweek. Dit het ook n beduidende invloed op die kopersmark en biblioteekaanvraag t.o.v. Afrikaanse boeke begin uitoefen?
Dit is realiteite wat vir NALN, in sy dokumentering en reflektering van die ontwikkelingsgeskiedenis van die Afrikaanse letterkunde, van absolute belang is.
Gegewe huidige tendense rondom die Afrikaanse taal en letterkunde en die Afrikaanse boek, en scenarios wat vir die toekoms geprojekteer kan word, moet redelikerwys aanvaar word dat ontwikkelinge binne die leeskringkultuur een van die dominante faktore gaan wees wat hierdie toekoms sal bepaal?
Dit is dus van die allergrootste belang dat NALN se interaksie met leeskringe in stand gehou en aktief uitgebou moet word. As unieke artefak- en data-gebaseerde instelling in diens van die Afrikaanse letterkunde en leser, het NALN derhalwe ook n onverhandelbare taak om enersyds die leeskringaktiwiteite te ondersteun, en andersyds op n wetenskaplike basis data daaromtrent te versamel, statisties te genereer en te bewaar ten einde mettertyd die nodige akademiese analises en interpretasies moontlik te maak?
Dít is gespesialiseerde museumverwante prosedures wat nie deur universiteite, uitgewers of enige ander instellings of organisasies onderneem kan word nie die analises en interpretasies wél, en daarvoor moet NALN dan die data paraat hê. So word die Museum deur uitgewers, boekhandelaars en andere genader om sy adreslys van leeskringe beskikbaar te stel - onlangs ook deur die Afriklub en die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, ten einde omsendskrywes aan leeskringe uit te stuur?
Leeskringdiens 2000 is ontwikkel vanuit die realiteit dat NALN, sover dit die Afrikaanse letterkunde betref, die primêre verskaffer van inligting aan leeskringe, asook van inligting omtrent leeskringe is.
advies t.o.v. die saamstel van jaarprogramme/leeslyste; en optredes by leeskringe.
NALN het oor die jare, soos wat inligting aangevra is, n uitgebreide adreslys van leeskringe en leeskringlede opgebou. Uit die korrespondensie en die aard van die navrae kan daar ook insiggewende indrukke omtrent die aktiwiteite van leeskringe en tendense in die resepsie van Afrikaanse boeke gevorm word?
Hierdie tipe inligting stel die Museum eweneens aan navorsers en ander belanghebbendes beskik-baar.
Teen hierdie agtergrond beoog NALN se "Leeskringdiens 2000" om op nasionale basis en toenemend ook internasionaal n gebruikers- en behoef-tegerigte diens te lewer wat sowel die Afrikaanse letterkunde as die lees-kringkultuur sal dien, en wat aan die hoogste standaarde van professionaliteit kan voldoen?
Die projek omvat twee komponente, t.w.
die "leeskring-modem"-komponent, wat in wese die bestaande inligtingdiens insluit, opgegradeer om die potensiaal wat deur ontwikkelende tegnologie ontsluit word ten volle te benut, asook om leeskringe landwyd en internasionaal effektief te kan bedien; en die "leeskring-lapa"-komponent, wat NALN se bestaande databasis en kommunikasie met leeskringe as vertrekpunt het, maar pro-aktief die uitbreiding daarvan tot n komprehensiewe inligtingsbank en interkommunikasie beoog, en kreatief sinergie met alle ander rolspelers en belangstellendes aktiveer?
Wat beklemtoon moet word, is dat NALN hom tot dienslewering en fasilitering beperk. "Leeskringdiens 2000" moet geen sweem van beheer of voorskriftelikheid inhou nie. Die krag van die leeskringkultuur lê immers juis daarin dat leeskringe so spontaan en outonoom moontlik ontstaan en funksioneer.
So kan NALN nie aktief by die stigting en funksionering van bepaalde leeskringe betrokke raak nie, maar individue, groepe of organisasies wat dit doen, wel aanmoedig en ondersteun. Die behoefte aan leeskringe vir kinders, mans en nie-moedertaallesers, is n voorbeeld hiervan?
NALN moet doen wat hy goed kán doen: om inligting te dissemineer, om te dokumenteer en te reflekteer; en ver-der om as n gevestigde en alombekende kommunikasie- en skakelpunt te funksioneer?
Dit is dus in almal se belang dat NALN n sentrale gesaghebbende databank omtrent leeskringe en hulle aktiwiteite sal opbou en byhou. NALN is die enigste instelling wat, op grond van sy inligtingverskaffingsdiens aan leeskringe, die kontinuïteit, infrastruktuur en kapasiteit het om oor die lang termyn n volhoubare kommunikasie-proses en databank van hierdie aard te bedryf?
Leeskringdiens 2000" is die eerste formele projek wat uit die "Saamdinkberaad NALN 2000" voortgevloei het. Dié beraad is in Maartmaand as deel van die Museum se kwarteeubestaansviering gehou, en het n proses van gemeenskapsinspraak in NALN se toekoms van stapel gestuur?
As sodanig vorm dit deel van die transformasieproses waartoe die Museum hom verbind het. Die oogmerk is n gemeenskapsgedrewe, behoeftegerigte proses van heropbou en ontwikkeling wat NALN as instelling en diensleweraar oor die wydste moontlike register van belanghebbendes t.o.v. die Afrikaanse letterkunde relevant sal maak?
Sekere aspekte van die projek het egter ook n baie lang aanloop. Meer as tien jaar gelede, tydens n besoek aan NALN deur Audrey Blignault, is dit al met haar bespreek. NALN het destyds egter nog nie oor rekenaarfasiliteite beskik nie, en personeel om dit met n kaartstelsel te bedryf was nie beskikbaar nie?
Leeskringe gaan gevra word om een keer per jaar, verkieslik net nadat die bestuur vir die volgende termyn gekies is, n datavorm te voltooi en aan NALN terug te stuur. Dit sal inligting bevat omtrent die ampsdraers/ skakelpersone, die leeslys/jaarprogram, waar en hoe dikwels die leeskring vergader, kommunikasie met ander leeskringe, waar hulle boeke en inligting verkry, ens. Inligtingstukke word eersdaags uitgestuur?
Deur aan "Leeskringdiens 2000" mee te werk, sal leeskringe NALN in staat stel om n noodsaaklike diens te verrig. Daar word ook in die vooruitsig gestel dat sekere insentiewe aan meewerkende leeskringe aangebied kan word, bv. afslag op tariewe, verlaagde ledegeld t.o.v. die vereniging Vriende van NALN (wat geheraktiveer gaan word), ens?
Wie besit nog P.J. Schoeman-briewe?
In ons vorige nuusbrief (Nr. 16, April 1998, p. 10), het ons uitgewys dat P.J. Schoeman (1903-1988) se eeujaar in die jaar 2003 paslik gevier behoort te word, en dat NALN die leiding daarin gaan neem.
Schoeman, "die Afrikaanse letterkunde se geskenk aan Afrika", moet herontdek en herwaardeer word. n Nuwe eeu, n nuwe, selfontdekkende Afrika en n groen-gerigte samelewing kan/behoort n mens met vars oë te laat kyk na die geykte "laaste woorde" omtrent Schoeman se plek en betekenis, wat ruim al n kwart- na n halfeeu gelede vanuit n verbygegane verwysingsraamwerk gevorm is?
Daar word beoog dat skole, leeskringe, kultuurverenigings en andere landwyd aangemoedig en ondersteun moet word om Schoeman-temas te behandel.
Verskeie projekte word reeds oorweeg, en informeel is die instemming en samewerking van sekere sentrale rolspelers reeds verkry.
Almal wat in hierdie projek belang stel en in hulle eie omgewing inisiatief kan neem, word genooi om van hulle te laat hoor.
P.J. Schoeman was n aktiewe briefskrywer: lang, gemoedelike geselsbriewe in die tipiese Schoeman-styl, vol inligting oor sy omstandighede, sy lewensfilosofie en sy skryfwerk?
Schoeman het n wye vriende- en korrespondente-kring gehad, wat ook nie tot die literêre wêreld beperk was nie. Oor die baie dekades van sy lang en vrugbare lewe moes hy honderde briewe geskryf het. En omdat sy briewe so kenmerkend van die "swerwerfilosoof" was en hy die vermoë gehad het om elke korrespondent in eie reg belangrik te laat voel, het mense sy briewe as kleinode bewaar?
Ons vermoed dus dat daar oral in privaatbesit nog honderde Schoeman-briewe behoue sou gebly het. As navorsingsbron met die oog op die Schoeman-herdenkings-jaar is dit n bron van onskatbare belang?
NALN sal graag dringend wil hoor van alle mense wat sulke Schoeman-dokumentasie besit.
n Toonaangewende Bloemfonteinse gastehuis se spontane aanbod dat amptelike NALN-gaste by geleentheid as húlle gaste gratis daar kan tuisgaan, stel n belangrike en welkome voorbeeld vir die toekoms. NALN, soos alle museums, sal toenemend op borgskappe aangewese raak?
Geld sal vir NALN nooit geil wees nie, en ons rieme is klaar breekdun gesny; tog probeer ons die maksimum met die minimum doen om n noodsaaklike kultuurdiens vol te hou. Hierdie aanbod toon hoe die belangegemeenskap NALN kan help om steeds positief oor die toekoms te bly?
Marthinus en Ilse Jordaan se gastehuis, "Die Statige Gastehuis", was vanjaar een van drie semi-finaliste in sy kategorie vir die AA en SAA se Akkommodasietoekennings vir gastehuise.
Hulle is mense wat die toeriste- en gasvryheidsbedryf van alle kante ken. Marthinus was vroeër aan Satoer se destydse Bloemfontein-kantoor verbonde en tans is hy onder meer deeltydse dosent in Toerisme aan die Technikon Vrystaat.
Ons maak met vrymoedigheid van hulle gul aanbod gebruik en kan hulle diens by alle vriende van NALN en lesers van die NALN-nuusbrief sterk aanbeveel. Bykomend by kamers wat vir rolstoelgebruikers ingerig is, het hulle nou ook twee kamers spesiaal vir gesig- en gehoorgestremdes aangepas (bv. met braille- aanwysings).
Ondersteun die Statige Gastehuis asseblief as u in Bloemfontein moet tuisgaan.
<fn>nuusbrief3.txt</fn>
Rikie Postma laat steeds die lig uit die Ooste helder brand - sewentig jaar later!
Spesiale besoekers n Nuwe boek oor S.J.
NALN nou ook ondergronds n Groeiende familie van letterkundige museums?
Gestel, oor n aantal jare, bestaan daar in Suid(er)-Afrika n reeks, n konstellasie, n familie van letterkundige museums/sentrums/instellings wat deur hulle holistiese netwerk-interaksie die gesamentlike letterkundige erfenis van Suid(er)-Afrika sal versamel, bewaar, ontsluit, navors, toeganklik maak en bekend stel?
Die konsep van n "letter-kundige" museum is internasionaal goed gevestig, dog steeds in sy kinderskoene. Hoewel museums, veral huismuseums, vir individuele skrywers oral in die wêreld bekend is, is museums vir n hele land of n hele taalgemeenskap se letterkun-dige erfenis nog baie beperk?
Selfs die wêreld se oudste en rykste letterkundes beskik dus nie oor die fasiliteit van n inklusiewe "letterkundige museum" nie. Duitse, Franse en ander Europese besoekers aan NALN het byvoor-beeld al by geleentheid met n onmiskenbare klank van afguns van dié feit melding gemaak. En dit onderstreep waarom NALN en NELM gesamentlik en afsonderlik n onverhandelbare nasionale kul-turele bate vorm?
Te midde van enersyds ander verwante tipe instellings soos argiewe, biblioteke, dokumentasie-sentrums, navorsingsinstitute, ens., en andersyds die baie soorte en tipes museums, skets die vooraf-gaande die institusionele konteks waarbinne die letterkundige mu-seum sy eiesoortigheid handhaaf.
Van die sigbaarste onder-skeidende kenmerke is dat?
n opvoedkundige instelling is waarin versameling-gebaseerde uitstallings n primêre wyse van kommunikasie vorm; en n instelling is wat vanuit die aktualiteit van die historiese vertrekpunt as kultuurpromotor binne sy temaveld optree?
In Suid-Afrika moet daar met n páár realiteite in hierdie verband rekening gehou word?
Meertaligheid is n feit, n bate en n grondwetlike reg en opdrag. En elkeen van hierdie tale dra n unieke ryk literêre erfenis - elk n bydraende deel tot die gesa-mentlike nasionale erfenis?
Dekades gelede was daar die visie om vir die literêre erfenisse in Afrikaans en Engels letterkundige museums tot stand te bring. Die ander tale is egter geregtig op dieselfde fasiliteite.
Hoe gemaak n Superstruk-tuur êrens in die land skep, die bestaandes daarin oplos, die bykomendes ondervang, en alles van bo af op die gemeenskap afdwing Of net die bestaandes se missies verruim en sê: doen nou alles?
Sulke modelle is onses insiens té simplisties.
Verskeie van die tale ter sprake word hoofsaaklik net in sekere streke van die land gebruik, en hulle literêre erfenis bestaan oorweldigend nog in die monde-linge vorm: in die herinneringe van die taalgebruikers, daar waar hulle elke dag leef.
n Letterkundige museum wat dáárdie erfenis wil bedien, sal dus met n intieme taalrapport binne-in die betrokke taalgemeenskap moet funksioneer om téén die tyd op rekord te plaas en te dokumenteer voordat die draers van die stories wegsterf. Veel meer as die twee gevestigde museums, sal so n museum op oudio-visuele vasleg-ging moet steun, wat eiesoortige infrastruktuur en kundigheid ter plaatse sal verg?
Enige model wat n enkele gesentraliseerde instelling - waar ookal geografies geleë - voorsien, is derhalwe n teoretiese abstrak-sie: dit sal onprakties en koste-ondoeltreffend wees - en ontoe-ganklik vir die oorgrote deel van die gemeenskap wie se "stories" dit wil dokumenteer, bewaar en kommuni-keer. Binne n staatsdiens wat moet verklein om te oorleef, is so n megastruktuur tans n onbe-kostigbare luukse?
Die visie wat NALN wil voorhou, voldoen daarenteen aan die eise van deursigtige demokratiese ge-meenskapsgedrewe aksies, wat vanuit die onderskeie gemeenskap-pe opwerk tot die uiteindelike ideaal om die land se totale saamgestelde literêre erfenis gebalanseerd te bedien. Op die kort termyn is dit minder groots en flambojant, maar op die langer termyn kan dit van Suid-Afrika n wêreldleier op hierdie gebied maak?
Volgens hierdie voorstel word die verskillende taalliterêre ge-meenskappe genooi en aange-moedig om intern die behoefte te kommunikeer en ryp te maak om hierdie fasiliteit te wil hê, en om dit te artikuleer. Daarmee saam word enige owerheid (bv. n provinsie) of instelling (bv. n universiteit) of kultuurliggaam (bv. n taal- of skrywersvereniging) wat die ini-siatief wil neem om so n fasiliteit te inisieer en te huisves, genooi om na vore te tree?
Die minimum voorskriftelikheid behoort te geld: die maksimum fokus op resultate, bekostigbare volhoubaarheid en die bemagtiging van alle betrokkenes. Van die kant van die twee bestaande letter-kundige museums - en hier is NALN en NELM geesdrigtig eens in hulle bereidwilligheid - word alle moontlike hulp ten opsigte van inligting, voorligting, opleiding van personeel, ens. aangebied.
Ofskoon die reeks instellings wat op spontane wyse hieruit gaan ontspring nie homogeen in voor-koms, bedryfsmodel, e.d.m. gaan wees nie, gaan hulle missies min of meer dieselfde wees - en ook hulle geesdrif, probleme en resultate. En dít, saam met die ervaring en kundigheid van NALN en NELM, gaan die basis lê vir n unieke konstellasie: n reeks instellings, geografies geplaas binne die swaartepunte van die onderskeie spraakgemeenskappe, maar deur middel van versoenbare program-matuur en tegnologie besig om te "network" en gesamentlik te bou aan n komprehensiewe databasis oor die kollektiewe Suid(er)-Afrikaanse letterkunde?
Mettertyd sal hierdie instellings waarskynlik nader aan mekaar groei. En as die behoefte uitein-delik gemeenskaplik ontwikkel om in een oorkoepelende struktuur oor te gaan, sal dit n natuurlike demokratiese proses wees. n Bonus, maar nie noodsaaklik vir die lewering van resultate nie. Die beperkte beskikbare geld en mannekrag sal aangewend word om die werk te doen - nie om die struktuur te bou nie?
Hierdie netwerk van letter-kundige museums/instellings in Suid-Afrika sal tot n unieke fenomeen en fasiliteit kan ont-wikkel, tipies van en gerat vir die "global village"-era. Nie net sal die onderskeie literature in die inheemse tale binne hierdie "intranet" vryelik in interaksie wees nie, maar die netwerk as?
via die instellings vir die Afrika-tale se literêre erfenisse en hulle gesamentlike databasis met die letterkundes van die res van Afrika kan skakel - o.m. om die ideaal van?
Indien hierdie visie kan materia-liseer, sal Suid-Afrika dus n wêreldleier op die gebied van letterkundige museums word. Dit is byvoorbeeld nie so vergesog om te dink dat die lande en tale wat tans in die nuwe Europese eenheid opgeneem word, eendag n soort-gelyke behoefte kan ontwikkel om hulle gesamentlike en afsonderlike literêre erfenisse by wyse van n genetwerkte konstellasie van mu-seums en verwante instellings te dokumenteer nie. Dan het ons in Suid-Afrika al n betekenisvolle loodsprojek deurgevoer?
Weens n sameloop van omstandighede het dit so gebeur dat NALN, ofskoon n nasionale fasiliteit, histories binne die destyd-se Vrystaatse Provinsiale Admini-strasie gevestig en ontwikkel is. En dat die kundigheid t.o.v. die vestiging en bedryf van n letter-kundige museum dus hier beskik-baar is?
Terselfdertyd lê die swaarte-punt van die Sesotho-sprekende gemeenskap ook binne die grense van die Vrystaat. Dit is n taal met n baie ryk literêre tradisie, wat nog gedokumenteer, bewaar en nage-vors moet word. Dit het duidelik geblyk uit n informele behoefte-bepaling en wenslikheidstudie wat NALN verlede jaar as een van sy NALN 25-projekte onderneem het?
Dít vorm die agtergrond vir die Vrystaatse Minister van Sport, Kuns, Kultuur, Wetenskap en Tegnologie, mnr. Webster Mfebe, se aankondiging in Februarie vanjaar in die Vrystaatse Wetgewer dat sy departement n museum vir die Sesotho letterkunde gaan ontwikkel. Dit sal met die hulp van en naas NALN ontwikkel word?
Die besonderhede t.o.v. ligging, inkleding, ens. sal nog in kon-sultasie met die Sesotho-gemeen-skap bepaal word, maar sekere kundigheid en infrastruktuur sal waarskynlik met NALN gedeel kan word. Verder is die Provinsie se Biblioteek- en Inligtingsdiens, veral deur sy infrastruktuur van streek- en gemeenskapsbiblioteke, goed geplaas om n ondersteunende funksie te verrig, en is waardevolle insette reeds gelewer?
Opwindende moontlikhede be-staan reeds vir die uitbou van hierdie nuwe museum se versame-lings, byvoorbeeld in die vorm van beloftes van uitgewers, biblioteke, akademici, private versamelaars en veral Sesotho-skrywers en individuele lede van Lesiba, die vereniging van Sesotho-skrywers. Steun is ook vanuit Lesotho beloof, want soos NALN, sal hierdie mu-seum se missie ook oor staatkun-dige grense heen sny. n Oproep word derhalwe gedoen aan alle instansies, organisasies en indivi-due om mee te werk?
Terwyl NALN sy bydrae lewer om die grondwerk vir die Sesotho Letterkundige Museum te doen, is die verwagting dat dié museum in die loop van volgende jaar in bedryf gestel sal kan word.
Na verwagting sal die ontwik-keling van die Sesotho Letterkun-dige Museum ander taal- en kul-tuurgroepe aanspoor om dergelike inisiatiewe te neem. Dit sal beteke-nisvolle stappe in die rigting van die ideaal van n konstellasie van letterkundige museum/instellings wees. NALN - en ons kollegas by NELM, weet ons - sal graag aanmoediging, advies en onder-steuning verleen, sover enigsins moontlik?
Laat verlede jaar kry ons besoek van mev. Essie Honiball, weduwee van die geliefde spot-prenttekenaar, T.O. Honiball.
By die Langenhoven-uitstalling vertel sy dat haar man destyds gevra is om die illustrasies te doen vir die heruitgawe van Langenhoven se kinderboeke, waar-onder die verhaal van Brolloks en Bittergal. Hy het n tekening gemaak van Soetlief wat deur Brolloks gejaag word. Mej. Sarah Goldblatt, die "bewaarderes" van Langenhoven se nalatenskap, was egter glad nie tevrede met die tekening nie, want die vlugtende klein heldin is al te onverfynd uitgebeeld. A nee a! Sy is dan soos n feetjie: sy moet baie mooier en waardiger lyk as dit! - sy mag nie lyk soos Pluimfina wat vir n leeu geskrik het nie! Die onbeïnvloedbare, ervare Ochse Honiball kon hom egter nie laat voorskryf oor hoe Soetlief in die oomblik van haar grootste vrees moes lyk nie. Dus moes Saartjie maar n ander illustreerder kry?
In die gang, net vóór die deurgang na die stoep waaruit die Honiball-uitstalling bereik word, staan mev. Honiball stil by die groot geraamde kleurprent van die Adoons-familie wat na n TV-uitsending kyk. Op die skerm kom n jong bobbejaan-meisie, in n bikini geklee, in volle vaart uit die branders gehardloop op n vakansiestrand, met n keffende nat brak langs haar voete - laasgenoemde duidelik die attraksie wat ook die Adoons-gesin se huisbrak laat saamkyk en stertswaai. Adoons se tong hang ook uit van die lus, maar dis nie die skerm se hond wat hom so laat kwyl nie! Want kyk hoe gluur Keesje hom aan .. . Haar oë vonkel as sy met die hand na al die geliefde, bekende karakters beduie. Dié prent het haar man destyds geskep vir Die Huisgenoot, in opdrag van die SAUK - dit was in die vroeë sewentigs, om die koms van televisie na Suid-Afrika te vier?
In die Honiball-kamer aangekom, kyk ons weer eens na die reeks oorspronklike tekeninge van die drie tydskrifreekse wat T.O. Honiball geskep het vir Die Huisgenoot (Adoons-hulle), Die Landbouweekblad (Oom Kaspaas) en Die Jongspan, die kindertydskrif (Jakkals en Wolf).
In swart ink is hulle geteken, die één bykomende kleur op elke bladsy het die koerantmense self ingesit. Hy het egter nie n pen gebruik soos ons aangeneem het nie - nee, as ons mooi kyk na die foto van sy hand wat besig is met n skets, dan is die dun kwassie in die hand duidelik sigbaar! Hierdie kwassie het slegs twee hare gehad; daarmee het hy ook die teks by elke tekening geskryf - wat byna ongelooflike vaardigheid moes geverg het?
Ek is nie n filatelis nie, maar my oudste dogter, Melita, wel. Sy is lid van Junior Seëlklub De Kuilen (o.l.v. Dennis Horn) en sy neem sedert haar 12de jaar deel aan die Junior Nasionale Seëlskou (JUNASS)?
Die meeste beoefenaars van hier-die stokperdjie openbaar n paar bewonderenswaardige eienskappe: n nougesette wetenskaplikheid en presisie, volgehoue nuuskierigheid, n intense belangstelling in die geskiedenis (hetsy van n land, tydperk of filateliese periode), n kreatiewe gees, gesonde mede-dinging en n respek vir feite?
Al hierdie positiewe eienskappe (maar ook hul teëhangers, soos bv. hebsug, materialisme, verenging of selfs manipulasie van die geskie-denis, ens.) kom in die storie van Die onderskepper, of, Die dorp wat op n posseël pas, tereg?
Die boek het grootliks ontstaan tydens my en my dogter se reis na Bloemfontein in 1996, en uit ons bywoning van Junass 96. Ons het vanaf Kaapstad deur talle dorpies gereis (ook omdat ek haar n onbekende deel van die land wou wys) en dit, tesame met my eie dorpservaringe as kind en later onderwyser, het gekulmineer in die behoefte om n "dorpsroman" te skryf. Baie van die dorpies is so klein dat n mens maklik kan oordryf en vertel dat hulle op n posseël sou pas - vandaar, ten dele, die ondertitel. Wat my van jongs af interesseer, is hoe sulke dorpies "inmekaarsit", m.a.w.: die dorpspolitiek, die aard van die dorpe en die soort verhoudinge waarin mense hulle bevind?
Die posmeester, die dorpsdokter en die skoolmeester is gewoonlik die mense wat die meeste van die dorp af weet. Daarom speel hierdie drie - asook ouma Ragie - dan ook n belangrike rol in Die onder-skepper - met posmeester Arend Visser wat dan as verteller/ hoofkarakter optree. Hy vertel die storie, en hy doen dit onder meer met behulp van seëls en ander filateliese materiaal - ook aanha-lings uit briewe, o.a. briewe wat die filatelis dr. Dennis aan hom skryf en waarin feite of beskouinge oor seëlversameling na vore kom. (Die inligting kom uit n rits boeke oor die filatelie, wat ek in die bronnelys agterin Die onderskepper vermeld. Dis veral die interessante werk van Otto Hornung, The illustrated encyclopedia of stamp collec-ting, wat my gedagtes geprikkel het.)..?
Die meeste van die seëls word ironies aangewend. Op hierdie manier vorm hulle nie net n parallel met wat in hoofstukkonteks (of binne die verband van die boek as geheel) gebeur nie; dit bring n dimensie van bevraagtekening by en wil graag ander vlakke van "betekenis" oproep. Of dit altyd slaag, is n vraag wat die gewone leser en u as filateliste beter sal uitmaak. Uiteraard kan ek, binne die toegelate tyd, nie op al die seëls ingaan nie. Ek wys hier op?
Die Lundy-gedenkseël hfst. 1: Saam met die hoofstuktitel "Care of the postmaster" moet dit die ironie na vore bring wanneer ons agterkom dat dié gerespekteerde man briewe oopstoom. Hy "rasio-naliseer" natuurlik daaroor ons lees later dat hy homself soms as "bewaarder" of "beskermer" van dorpsgeheime sien - en dit gee nou n ander betekenis aan die woord "care" "caritas". Die seël roep die vroeër werklik gerespekteerde uiters verantwoordelike werk van die briewebesteller na vore - maar Arend is ook briewebesteler?
Hoofstuk 2 begin met n seël die land het my ontgaan waarop n hardlopende perdemerrie uitge-beeld word. Wat van belang is, is dat hierdie soort seëls nou nie juis ernstige filateliste opgewonde sal maak nie. As ek dit reg het, is dit n tipiese sg. "swartlys"-seël - m.a.w. kwessis soos "egtheid" en "onegt-heid" duik hier op. Nou moet n mens onthou dat die dorp veel van hul "dorpsikoon", Sybokkie, verwag het - maar die "verhaal" openbaar n ander sy: sy het voete van klei; sy is per slot van sake soos ook Lady Diana - vgl. die Diana- hfst. 10 en Groenlandse meermin-seëls hfst. 18 - volgens my bronne wél n "waardevolle" stuk!?
Aan die een kant is sy die dorpsgodin, aan die ander kant is Sybokkie vir party mense dalk niks meer as n "merrie" nie! Let in hierdie verband veral op die motief van "etniese suiwering", rassebe-wustheid en apartheid, soos wat dit ook in seëls rondom die Nazi-tyd na vore kom; insluitende die Hitler-seël hfst. 9 en "weermagstempel" hfst. 17?
Die Switserse sprokieseël (hfst. 3), wat uit Melita se eerste tematiese uitstalling (Junass 96: "Vertel my n storie") kom, is natuur-lik Aspoestertjie en haar "prins" - wat uiteraard Helena (Sybokkie) Sybrandse se "drome" of "illusies" op menslike vlak verteenwoordig. In die storie het Sybokkie die aand van haar dood die hoofrol in die opvoering van dieselfde sprokie gespeel - en toe buitentoe gegaan om haar "prins" te ontmoet. In werklikheid stap sy dan haar dood tegemoet?
Hoofstuk 4 begin met n "Uilspieël"-seël (eweneens uit Melita se uitstalling). Uilspieël is in die letterkunde die dorpsgek ("fool") wat soms in sy "dwaasheid" groot waarhede openbaar. Dat die in-houd van die hoofstuk in hoofsaak handel oor die kwessie van n "vreemde" prokureur met n "vreemde" opdrag (DM 28 is darem dik vir n daalder!), asook oor Arend se reaksie daarop, mag die leser voorlopig twee keer laat dink: is hier nie n soort kullery, n gekkespul, aan die gang nie Die hoofstuk begin ook met n terugflits na die toneel onmiddellik ná Sybokkie se dood - en dieselfde Uilspieëlagtige ondersoekbeampte (Sersant Pien-kes) tree deurgaans op, later selfs vanuit die ouetehuis waar hy hom bevind! Het hy nie self skuld daaraan dat die moord nooit "opgelos" is nie (Vgl. ook die Sherlock Holmes- en Peter Sellers-seëls, hfste. 21 en 25)?
Die werklike (groter) ellende van die mensdom, maar óók die hoop op verlossing, word o.a. deur die seëls by hoofstukke 30 en 38 gesuggereer. By hfst. 30 "gedenk" die Oradour-seël een van die ergste gebeurtenisse in Wêreld-oorlog II - selfs kerke waarin vroue en kinders geskuil het, is nie ontsien nie! (Hedendaagse parallelle bestaan natuurlik ook.) Die hoofstuk self bied egter ook hoop: enersyds het die "kreatiewe opwelling" reeds n soort eenheidsgevoel in die dorp teweeggebring (n groter begrip vir mekaar), terwyl ons óók hoor "Daar moet altyd plek vir individualiste wees" (p. 215). Andersyds ontwaak die Kerk (hier in die figuur van Vader Vant Westeinde) om almal tot berou op te roep. Dat die dorp ook "na buite" moet reik, word verder aangedui deur die SOS Child Care-seël (hfst. 38). In feite neem die gekomiteerde kinders (wat nie dorpsbewoners is nie) tog ook deel aan die fees - só word hulle deel van die dorp en die mensdom se groter verantwoorde-likheid?
Ook vir die hartseer van die individu is daar plek. Gestremdes (wat ook al hul persoonlike "geskiedenisse"), soos die hardvog-tige Basie Stroebel se suster, Lam Berthatjie, is nie net gemargina-liseer nie; sy is deel van die "dorpskande" omdat sy verkrag is én omdat hulle toegelaat het dat n skelm geloofsgeneser haar valse hoop gee. Die rolstoel-seël dui op die (moderne) bewustheid van ge-stremdes se rol en plek in die samelewing; haar eie broer se houding teenoor haar verraai die teendeel?
In die verhaal self is verskeie briefgedeeltes opgeneem - o.a. die korrespondensie tussen dr. Dennis en sy vriend Arend Visser. Soos die seëls verteenwoordig dit vir Arend kontak met n wêreld wat veel groter is as sy eie, klein, bekrompe omgewing. Dit bied ook die geleentheid tot ironiese kom-mentaar - soos oor die relatiewe waarde van seëls (d.w.s. hul versamelaarswaarde én hul "face value"). n Duitse seël waarop DM50 gedruk is, relativeer ook die "fortuin" waarna almal op die dorp so graag streef (en dit kan in die briewe aan Arend uitgelig word). Net so relativeer die woord "Ablösung" (wat iets gans anders in die filatelie beteken) die idee van "aflaat" (as jy bieg, word jy vergewe) wat ons die laaste paar jaar rondom die WVK leer ken het (en ook in godsdienstige verband)?
Ten slotte: Die rol van water. Reeds vroeg in die boek (hfst. 5) dui n seël op die sentrale rol van water (as simbool van absolute suiwerheid en lewe) in Die onderskepper. (Die titel, terloops, roep natuurlik - naas "interceptor" - ook die moontlikhede van "die mens as onderSkepper" teenoor Die Skepper op; tot in die mens se godspelery. Daarby wil die titel, saam met die put-water-beeld, soos op die ersatz-seël agterop die omslag uitgebeeld, suggereer dat n mens diep moet gaan skep om by Die Waarheid uit te kom). Ek gaan hier nie verder in op die watermotief nie; dis voldoende om daarop te wys dat ook die visarend, die kruik (hfst. 6), die druipsteengrotte (hfst. 12) en die meermin (hfst. 18) die belang van dié motief benadruk?
Die onderskepper is in vele opsigte n emblematiese roman - dit sluit dus aan by Middeleeuse kunsvorme (ook in die skryfkuns) waar simbole in die vorm van "embleme" (dikwels grafiese voorstellings) optree om die "verhaal" te vergesel of aan te vul. Ek vertrou dat die lees van die boek ook vir u as versamelaars van egte "embleme" plesier kan verskaf. Ek het baie uit die filatelie geleer?
Rikie Postma laat steeds die lig uit die Ooste helder brand - sewentig jaar later!
In 1929 verskyn die eerste uitgawe van Rikie Postma se "Vertellinge uit Bijbellande" in boekvorm by J.L. Van Schaik Uitgewers. Dit is die subtitel van Lig uit die Ooste, en is aanvanklik as n reeks sketse in Die Kerkblad van die Gereformeerde Kerk gepubliseer. Die tweede, hersiene uitgawe van Lig uit die Ooste verskyn in 1966, nadat die skrywer reeds oorlede is. Nes die eerste uitgawe is dit ryklik toegelig met Bybeltekste, maar in hierdie nuwe weergawe kom die aanhalings uit die 1933-vertaling. Die volledige getikte manuskrip, saam met die nota van die tikster, word in NALN bewaar?
Die Museum besit ook nog agt klein blaadjies van n handgeskrewe manuskrip van die vroegste aanvang van hierdie "Vertellinge" - reghoekige blokkies van n groot gelinieerde foliobladsy wat deur Postma self opgeknip en dwars gedraai is sodat sy bo-oor die blou lyntjies kon skryf. Weens papierskaarste of om gerieflik in die vrouehand te pas?
Wonderlik is die verhale - hoe die Heilige Boek saamgestel is en deur al die eeue heen, ten spyte van vervolging ...
Daar is ook ander dokumente uit die Van Schaik-versameling wat verband hou met Lig uit die Ooste. Eerstens is daar die eerste buiteblad-ontwerp, n swart penskets op wit papier van n sewe-armige kandelaar - die Joodse tempelkandelaar - met die boektitel daar-onder. Rikie Postma wy die slothoofstuk van Lig uit die Ooste aan "Die goue kandelaar" en verduidelik hoe elke getroue Joodse gesin op die "fees der Ligten" so n Chanucca-lamp in hul vensters laat brand om die lig na die donker wêreld buite uit te straal. Die boek eindig dan ook met die woorde. "In Uw licht sien wij het Licht.?
Hoofstuk 21 vertel n ou Kersverhaal uit Italië: Langs n ander weg verby. Dit is die verhaal van die Palestynse vrou Befana wat te besig was met haar huiswerk om die Wyse Manne uit die Ooste te gaan groet toe hulle kamele verbytrek na Bethlehem?
By die put, die bymekaarkomplek, sit die vrouens eers te rus by hulle kruike en bespreek die gerugtes. Die kindertjies, wat met groot oë na die snaakse kamele met hulle ryk versiersels en klinkende belletjies aan die tome, gekyk het, vertel ook vir hulle maatjies. En, toe die vreemdelinge uiteindelik in gesig kom en die kinders opgewonde roep na hulle moeders, wat nog binne die huise mag wees en uitsnel, wil die vlytige, koppige Befana nog nie notiesie neem nie, of haar werk n oomblikkie opsy sit nie..?
Uit die Bybelse geskiedenis weet ons maar alte goed waarom die Wyse Manne nie weer daarlangs teruggereis het nie.
En, vir haar straf, .. .. .. moet sy nog altyd wag. Om nou op te maak vir haar onbelangstellendheid teenoor die Wyse uit die Ooste, wat die presente gebring het om aan die voete van die Here Jesus te lê, gaan sy nog elke jaar rond, na kersfees, en bring geskenke aan al die kinders van die wêreld.
Goud, wierook en mirr vir Hom?
Sy eie gaw ook hoe gering?
Sy sal hul blydskap later hoor.
Vergeefs nog wagtend daar sit sy.
Is langs n ander weg verby?
Laat alles tog n wyle wag?
Die jaar is maande, weke lang?
Maar het één enkel Kersfeesdag!
In 1937 onderneem Rikie Postma n uitgebreide reis na Europa en die Midde-Ooste saam met haar oom en tante, Totius en Maria. Uit Jerusalem skryf sy n borrelende brief aan Liewe Pa en Susters, waarvan die oorspronklike ook in NALN se besit is. "O, die Suez kanaal was wonderlik! Ons het eers buite gelê en wag en signale gemaak vir n piloot," vertel sy ekstaties. By Port Said het hulle die skip verlaat, om later vanaf El Kantara na Jerusalem per trein te reis: "n nagmerrie van n reis"?
Toe ek Mej. Rikie Postma die laaste keer gesien het, was sy vol van die aanstaande Bloemfonteinse fees ter verwelkoming van die ossewaens wat die volgende dag sou arriveer.
En verder: Toe dit bekend geword het dat my vrou en ek n uitgebreide buitelandse reis sou onderneem, het Mej. Postma dadelik geïnformeer of sy kan saamgaan?
Haar teenwoordigheid en vrolike geselskap het ons opgefleur in oomblikke van swaarmoedige gepeins oor die dierbares wat so ver van ons verwyder was en wat ons, al verder reisende, al verder van ons af geweet het.
Uit Rikie Postma se pen het artikels verskyn in byna elke Afrikaanse tydskrif en dagblad van die tyd. Benewens Lig uit die Ooste het sy ook n hele paar kinderboeke geskryf (Elsie die veldkindjie, 1921, is miskien die bekendste), en ook n boek oor oudhede in Kaapstad (Ou dae en dinge, 1935)?
In 1933 verskyn Krismisland, n storie vir stadskinders, waarin Postma vertel van die tweeling Kotie en Katotjie se kuier in Krismisland. Oom Karolus, Vader Krismis se voorman, verduidelik aan hulle dat die ou weldoener nie in sonnige Suid-Afrika n (rooi) woljas en -mus dra nie, maar n mooi wit linnejas, met n breërand-strooihoed, wat die Mieliebaard-Dwergies vir hom vleg. By die lees van hierdie kinderboek met die fyn tekeninge word dit darem gou vir die leser van meer-as-ses-dekades-later duidelik dat die skrywer n onderwyseres was! Want by monde van die einste Oom Karolus gee sy die kinders van die dertigerjare n hele paar lesse. Oom laat hulle groot name leer, almal woorde wat met die letter K begin, van goeie dinge, slegte dinge en ook van núttige dinge, soos koffiekan, ketel en komfoor, asook kruithoring en kanon?
Ja, wat ek wou vra, kinders: Raai, raai waarom noem ons hierdie gevlegde koek Koeksisters" en hy spel "K-o-e-k-s-u-s-t-e-r-s.?
Oom, is dit nie Koeksisters nie vra Katotjie?
Nee, kind, Koeksisters is Engels, ons praat nou Afrikaans, - Koeksusters - waarom so n naam?
Nee, ek weet nie, Oom, antwoord Katotjie, omdat hy na haar kyk.
Maar jy behoort te weet, stompkoppie, jy met jou kortgeknipte hare. Waar is jou vlegseltjies .. . ?
Die haarsnyer het hulle afgesny, Oom, antwoord Katotjie.
Ongelukkig gee die onnutsige oom nooit vir Katotjie die regte antwoord nie. Hy vertel vir haar dat koek-sisters gemaak word van sustertjies se afgesnyde haarvlegseltjies wat in suiker gelê word!
n Opgawe van skenkings aan NALN het laas in ons Nuusbrief van April 1998 verskyn. Sedertdien was die oes - soos altyd - ryk, uiteenlopend en baie interessant.
Die geleentheid vir n besoek aan Kaapstad en omgewing het hom weer in Desember 1998 voorgedoen. En soos almal weet, laat geen Vrystater n besoek aan Kaapstad verbygaan nie! Daar aangekom, het Otto Liebenberg en Erika Terblanche hulle kragte verdeel om die maksimum produk-tiwiteit uit n enkele week te haal. n Wye verskeidenheid skenkings is in n oorlaaide Venture en sleep-waentjie teruggebring. By Tafel-berg en Queillerie Uitgewers het ons ons gereelde pakke en pakke manuskripte gekry. Interessante toevoegings tot ons versameling is Eben Venter se manuskrip van Ek stamel, ek sterwe; die manuskrip met verbeteringe deur François Bloemhof van Hostis; Skink nog n uur in my glas: nagelate verse van Koos du Plessis met variasies van sommige gedigte (almal van Queillerie); P.J. Bosman se Soms mis die hart nog n slag met korreksies deur die outeur en die redakteur; Swerfgesange vir Susan en ander deur Petra Müller en die oorspronklike manuskrip, asook finale kopie van Wensbeen deur Donald Riekert (van Tafel-berg). Tafelberg het ook argief opgeruim terwyl ons daar was en met die hulp van mej. Bettie Marais het ons letterlik duisende lêers met inligting oor elke boek en skrywer wat by hulle gepubliseer het, Bloemfontein toe versend. Dit was wonderlik georden en ons kon net kom wegpak ná die vakansie?
Boeke, boeke en nogmaals boeke is ook gestuur vanaf Tafelberg. Aan almal by die twee uitgewerye wat te midde van groot omwentelinge ons personeel só vriendelik ontvang het, sê ons baie dankie.
Tydens die Kaapse besoek het ons heerlik in die skadu van Tafelberg se agterkant by Rachelle Greeff in Rondebosch gekuier en ook nie leëhande daar weggegaan nie. Rachelle het verskillende weergawes van haar roman, Al die windrigtings van my wêreld, saam teruggestuur met beloftes van nog báááie skenkings in die toekoms. Johann de Lange het sy reeds bestaande versameling by NALN aangevul met dokumente rondom Wat sag is vergaan. In ons bedryf loon dit gewoonlik om geduldig te wees. Johnita le Roux het na n aanvanklike besoek twee jaar gelede haar materiaal wat verband hou met Die dagstêrwals bymekaar gemaak en dit kon net opgelaai word. Uit pragtige Stellenbosch het dr. Arnold Blumer sy Duitse vertaling van A.H.M. Scholtz se Vatmaar gegee - met die oog op die Vertalingskamer wat tans ingerig word, is dit meer as welkom?
Toe die komponis Arnold van Wyk in 1983 oorlede is, het hy sy vleuelklavier en die inhoud van sy musiekkamer aan NALN bemaak. Dit is al die tyd deur prof. Jan du Toit "opgepas" totdat ons dit kon gaan haal het. In n vorige uitgawe van die Nuusbrief is gemeld dat W.A. de Klerk voorwerpe aan NALN bemaak het?
By mev. De Klerk in die Paarl is al die fotos en ander aandenkings wat in sy studeerkamer teen die mure, op die lessenaar en op die boekrakke was, opgelaai. En op Wellington, by Rud. P. Visser se kleinseun, ds. R.P. Visser, is verdere dokumente wat sy oupa se bestaande versameling by NALN aanvul, in ontvangs geneem. By Appèlregter Leonora van den Heever het ons die gipsborsbeeld van Toon van den Heever (deur Laura Rauten-bach) gaan oplaai om saam te vat na Bloemfontein. Ook het ons by dr. A.D. Keet jr, seun van die skrywer, dr. A.D. Keet, gaan inloer en aanvullende skenkings ingelaai?
Nog n geval waar ons geduld op die ou end beloon is, is die skenking van Trienke Laurie. Tydens die Boekmakietie in September 1997 is daar tentatief met haar gesels oor die moontlike skenking van dokumente aan NALN. En op 28 November 1998 daag sy en haar man, prof. Dirk Laurie, persoonlik by NALN op met manuskripte en ander materiaal rondom haar digbundel, Skiet-spoel, wat met die Ingrid Jonker-prys bekroon is. Dié interessantste knipsels en artikels wat duidelik aandui hoe Trienke se kreatiewe gees haar gelei het, maak deel uit van die skenking. Ons sien uit na die volgende besending, Trienke?
Die Boekmakietie was nog altyd n geleentheid waar skrywers bearbei kon word om materiaal aan NALN te skenk. Paul J. Bosman, wie se debuutbundel Ryp geel kring met die Ingrid Jonker-prys bekroon is, was verlede jaar by die Boekmakietie om sy bundel kort-verhale, Soms mis die hart n slag, met n groep gretige lesers te bespreek. Hierdie "jong" skrywer is net daar vasgekeer en n belofte is van hom gekry: hy sou sy manuskripte aan NALN skenk. En hy het woord gehou! n Maand later het die groot wit koevert hier aangekom met die getikte manu-skrip van gedigte uit Ryp geel kring, met verbeterings daarop in sy eie handskrif, asook n brief van Jan Rabie namens die destydse Skrywersgilde waarin hy in kennis gestel word dat sy bundel met die Ingrid Jonker-prys bekroon is. Paul, nou wag ons nog net vir die groot vel papier teen die muur agter jou lessenaar waarop allerhande versies, tekste en vermanings oor die jare neergepen is?
Hennie van Deventer wat met sy uittrede Uitvoerende Hoof: Koeran-te van Naspers was, het sy plak-boeke met knipsels, briewe, resensies, ens. oor Scoops en skandes, Flaters en kraters, Oos wes - reismoles! en Kroniek van n koerantman vir NALN geskenk, asook die manuskripte en reke-naar-"stiffies". (Die versameling dokumente wat in die plakboeke byeengebring is, is van die beste voorbeelde oor die resepsie-geskiedenis van publikasies)?
Die lys begin nou al soos n inventaris of voorraadopname voel, maar nog is het einde niet! Soveel skrywers aan wie ons die skrywers-kaarte met versoeke vir biografiese en ander inligting stuur, reageer positief op ons versoeke. Daarvoor is ons u baie dank verskuldig, want sonder u bereidwilligheid kan ons nie die diens lewer waarop baie mense staatmaak nie. So het Deon van Zyl, skrywer van die humoris-tiese bundel n Gevaarlike talent en ander stories, manuskrip-materiaal, knipsels, klankkassette met onderhoude en vele ander materiaal geskenk in antwoord op ons beroep?
Vader Bonaventure Hinwood het dokumente rondom die vertaling van psalms en gesange gestuur, asook n skildery deur die digter Phil du Plessis. Dit is blykbaar die enigste skildery wat Du Plessis ooit geskilder het. Prof. Deon Knobel, broer van wyle Wilhelm Knobel, het na sy moeder se afsterwe die restant van sy broer se nalating wat boeke, personalia en ander arte-fakte insluit, ook aan NALN besorg?
Die eerste ses maande van 1999 was dr. George Weideman in Bloemfontein as resident-skrywer by die UV. Benewens al sy verplig-tinge by die universiteit, leeskringe, ens. het hy NALN nie vergeet nie. Sy versameling by ons is uitgebrei met manuskripmateriaal van sy nuwe jeugverhaal, Dana se jaar duisend, en enkele dokumente rondom sy nuwe roman, Die draaijakkals.
n Besonder omvangryke sken-king is ook ontvang vanaf Die Instituut vir Kinder- en Jeuglektuur in Potchefstroom, nl. die kinder-boekmanuskripte van die Uitgewery Daan Retief. Met die sluiting van Kagiso het die lêers van HAUM-Literêr se publikasies ook in NALN se skoot geval en kan ons nou daarop aanspraak maak dat die dokumente van die meeste uit-gewers in die land by NALN is.
P.W. Buys, bekende digter van Potchefstroom, het einde verlede jaar die moeite gedoen om per-soonlik Bloemfontein toe te kom en n geskenkkopie van sy jongste bundel vir NALN te bring. Van sigbare en onsigbare dinge het n besonder positiewe ontvangs in die media gehad. Prof. Buys het ook n eksemplaar van Waar paaie saam-woon geskenk, n huldigings-bundel wat - soos sy digbundel - in 1998 gepubliseer is, en deur sy kollegas saamgestel is?
So het ons aan die einde van die lys gekom. Dit lees amper soos n "Whos Who" van die Afrikaanse letterkunde. Indien enigiemand uit-gelaat is, vra ons om verskoning. U kan egter altyd verseker wees dat enige skenking wat verband hou met die Afrikaanse woord (hoe klein ook al) altyd n veilige rusplek by NALN sal vind. Baie dankie aan almal se getroue ondersteuning?
Ons glo graag dat NALN n toeganklike tuiste is vir almal wat belang het by die skeppende woord. Vanjaar het dan ook reeds n stewige kwota spesiale gaste opgelewer?
Antoinette Pienaar, wat deesdae nogal dikwels die kollig steel met haar teaterwerk (én haar persoonlikheid!) het in Januarie haar waterwyfie Eporia Bloemfontein toe gebring. Tydens haar kuiertjie by ons het sy, soos altyd kopvol stories, saam met ons om n bord yskoue waatlemoenblokkies sit en gesels - nog met die nimf se vloeiende bewegings aant beduie, maar alreeds besig met Johanna, die Anglo-Boereoorlogvrou. Antoinette is een van daardie fris briesies wat deur Afrikaans waai: altyd iets vir die stoere oueres, maar byderwets genoeg om die jongeres hulle ore te laat spits?
Die plaaslike Departement Afrikaans en Nederlands het gedurende die eerste semester vanjaar n "immigrant" van die Kaap as resident-skrywer ontvang. Op inisiatief van prof. Hennie van Coller het dié skrywer, George Weideman, in Maart n oggendlesing by NALN aangebied oor sy bekroonde werk, Die onderskepper, of, Die dorp wat op n posseël pas. Leeskringe het veral die geleentheid benut om vrae te vra en die skrywer te ontmoet, terwyl George, innemend en interessant soos altyd, oor sy ambag gesels het. (Terwyl hy hier in Bloemfontein was, het hy die roman Draaijakkals voltooi. Dié splinternuwe toevoeging tot sy oeuvre sal op 13 Oktober in NALN bekendgestel word, waar die manuskrip alreeds vasgebind en weggepak lê!). (Lees ook elders in die Nuusbrief George Weideman se praatjie oor "Die seëlmotief in Die onderskepper"?
n Projek wat op inisiatief van dr. Manie Wolfaardt van die Technikon Vrystaat saam met NALN aangebied is, was n glansryke skrywersaand met die Port Elizabethse skrywer Anlen Marais. Haar jongste poësiebundel Muur van berge het n besonderse ontstaansgeskiedenis, naamlik die lang siekbed en dood van haar moeder. Die skrywer het die briefies deur middel waarvan haar ma met hulle gekommu-nikeer het, as boustof vir die gedigte in dié bundel gebruik. Mnr. Danie Botha, uitgewer by Tafelberg, het oor die eenheidsbundel as literêre soort gepraat, terwyl die digter tussendeur gepaste verse voorgelees het vir n gehoor wat met meelewing elke woord geniet het. Toe Anlen die volgende oggend by NALN kom kuier het, het sy n klein versameling briefies saamgebring. In omvang miskien klein, maar saamgelees met die bundel bly dit bevestiging van die intense tragiek wat soms tot die kreatiewe proses aanleiding kan gee?
In heel ander toonaard was die besoek van Eben Venter, wat in Suid-Afrika was vir die bekendstelling van sy nuwe roman, My simpatie, Cerise. Dit was n ontspanne kuier saam met Eben en sy uitgewer, Riana Barnard van Queillerie, met Eben so aant gesels oor sy nuutste baba. Hoewel die meeste van ons in daardie stadium nog nie die inhoud onder oë gehad het nie, was sy kort voorlesing daaruit n besliste lusmaker. Dit was miskien ook gepas dat ons hulle afgesien het met ons eie heellemoenkonfyt en tuisgemaakte lemoen-likeur. Synde n chef van formaat daar in Australië sou dit darem lekker wees as NALN-se-lemoene eendag in een van sy boeke opduik. Hy sê juís hy gebruik so van tyd tot "werklike" karakters?
n "Ko-produksie" (dié keer met die Vrystaatse Universiteit) wat besonder baie belangstelling ontlok het, was n Nederlandse aand met skrywers Nelleke Noordevliet, Rob Schouten, Roland Jooris en Monica van Paemel. Die bekoring wat woorde het wanneer hulle deur hul "makers" voorgelees word, is uniek, en dié kuieraand, hier teen die einde van Maartmaand, was sprekende bewys hiervan. Dit was n aand waarin NALN deurlugtige besoekers gehad het: die Vrystaatse Universiteit was goed verteenwoordig en van Potchefstroom het prof. Jacques van der Elst gekom, die man met die beursie, wat die uitbetalings namens die Nederlandse Taalunie gedoen het; ook prof. Heilna du Plooy was hier, dr. Reneé Marais en Riet de Jong-Goossens. Met laasgenoemde, n gevierde vertaler van Afrikaanse werke in Nederlands, kon ons gesprek voer oor vertalings, en haar belofte van toekomstige samewerking waar moontlik was n toegif?
n Appel wat nie ver van die boom geval het nie - dít besef ons dadelik toe Jaco Scholtz onlangs met NALN kom kennismaak het. Want dit is n jongman wat wéét wat hy wil, en kennelik genoeg van alles weet sodat hy vinnig en sonder veel moeite daar kan uitkom! n Mens hoor sommer vir Ma Hettie Scholtz as Jaco begin uitvra en gesels, kennelik die regte man vir sy pos as skakelbeampte by Human & Rousseau. Ons wens hom graag beroepsplesier toe, veral as hy so nou en dan vir ons bewaringsboekery n goeie woordjie kan doen?
Werk n mens by NALN, is jy altyd bedag op die (soms vreemde) onderlinge verhoudinge tussen mense, en die broosheid van verbintenisse. Ons wag dus skigtig, maar opgewonde die besoek af van Annette Botha (vroeër getroud met skrywer Chris Barnard) en haar man, dr. Abel Botha. Maar watwo! Die bruisende blonde vroutjie wat saam met haar man hier instap vee enige vertwyfelinge vinnig en skóón weg. n Mens besluit uiteindelik moeilik oor dié besoek: Wat was nou die blywendste, die skenking van kosbare Watermeyer-items, of die interessante en onderhou-dende gesprek waaraan ons deel kon hê G.A. Watermeyer se vrou, die pragtige Letsie (voor haar troue n nooi Ferreira, en aktrise), was bekend vir haar keurige en indrukwekkende onthale. Van die porselein het ons nou, via die Bothas, n paar voorbeelde present gekry. Daar was ook verdere skatte, soos onder meer die pet wat Watermeyer gedra het wanneer hy kleiduif geskiet het, en n paar boeke met persoonlike inskripsies voorin?
Ná n byna vyfuurlange kuier is dr. en mev. Botha hier weg, vermoedelik (hoop ons!) diep onder die indruk dat die kosbare inligting waaroor hulle beskik, op een of ander wyse bewaar moet word. En gerusgestel dat hulle ywer vir die Afrikaanse boek deur ons gedeel word?
Dit is n ongemaklike ding om te doen: vir n skrywer om n vertelling oor sy eie boek te gee. Gelukkig het ek dit nooit self versoek nie, maar NALN het my daarvoor gevra. En die feit dat dit n biografie is, maak - soos die boksmense sou sê - jou kakebeen wyd oop vir n uitklophou. Veral in die geval van S.J. du Toit?
Die historikus-skrywer Thomas Carlyle het op n keer gesê: "History is the essence of innumerable biographies." Met S.J. du Toit betree ons n gedeelte van Suid-Afrika se geskiedenis van die laaste helfte van die 19de eeu en die eerste dekade van die 20ste eeu - n uiters opwindende tydperk met ingrypende krisisse. En met S.J. du Toit loop jy op die wêreld van die geniale mens, die verstommend veelsydige mens. Dit is die tydperk tussen sy geboortedag op 9 Oktober 1847 op Kleinbosch, Daljosafat en sy sterfdag op 28 Mei 1911. Sy geboortekamer was ook sy sterfkamer en sy graf is n klipgooi daarvandaan in die ou Hugenote begraafplaas. Sy graf-steen vertel die verhaal: Vader van die Afrikaanse taal, stigter van die Afrikanerbond, stryder vir die Calvinisme?
Die boek S.J. du Toit van die Paarl (1847-1911) sal eersdaags by Martix, Roodepoort, verskyn. Die navorsing daarvan het eers indirek, spontaan op n koue wintersaand in 1961 begin toe n oorspronklike brief van Totius op n plaas naby Greytown in Natal ontdek is. Die doelbewuste, deel-tydse navorsing oor J.D. du Toit (Totius) vir baie jare lank, het vanselfsprekend ook nuwe doku-mente oor sy vader S.J. du Toit in die lêers laat beland. Nadat die Totius-biografie in 1993 voltooi is, kon daar met die versamelde S.J. du Toit-dokumente n begin ge-maak word?
Die leemte in Totius se biografie oor sy vader (S.J. du Toit in Weg en Werk, 1917) waarin belangrike dele van S.J. du Toit se lewe ontbreek (nie moedswillig nie), kom vir die eerste keer na vore. Hier dink ons byvoorbeeld aan die Europese toer van 1889 toe hy as n miljoenêr vertrek het en as n brandarm man teruggekeer het. Of die onbekende intriges wat Leyds, die Staatsekretaris en sy vrou Louise, agter die skerms gevoer het om van S.J. du Toit as Superintendent van Onderwys van die Z.A.R. ontslae te raak. Ook belangrike feite en dokumente in verband met die hysing van die Vierkleur op die wesgrens in 1884 is nog nooit vantevore gepubliseer nie?
Stormvoël, wilde esel of profeet?
Ds. S.J. du Toit, onder andere stigter van die Genootskap van Regte Afrikaners in 1875, redakteur van die eerste Afrikaanse koerant Di Patriot, oprigter van die Afrikanerbond, stryder vir die Afrikaanse taal, Bybelvertaler en onderwysman was een van die mees omstrede figure van ons geskiedenis.
Sy eie seun Totius skryf dat sy vader n Ismael was, sy hand teen almal, en almal se hand teen hom. Lees ons die Bybel verder op daardie plek van Ismael dan sien ons dat dit ook "n wilde esel van n mens" is?
Die skrywer W.A. de Klerk noem S.J. du Toit n man wat "naas J.C. Smuts; seker een van die mees begaafde geeste was wat Suid-Afrika nog opgelewer het". Die Staatsekretaris van die Z.A.R. dr. W.J. Leyds noem S.J. du Toit in n dokument in Nederland "n ver-vloekte huigelaar" en "een boze geest"?
Die teenstrydige uitsprake oor hierdie mens S.J. du Toit kan met dosyne vermenigvuldig word.
Die grootste ontdekking oor S.J.
Toe n tiental vergeelde briewe uit n argief opgediep is, het ek n ontdekking gemaak wat my letterlik n dag nie laat slaap het nie. Dit was die korrespondensie (as "konfidensieël" gemerk) tussen Gustav Preller en S.J. du Toit in 1905. Vir dae lank het die één ingrypende feit my gedagtes oor-heers: Dit lyk asof die geskiedenis van die Tweede Taalbeweging weer herskrywe moet word - on-danks die uitmuntende studies wat reeds daaroor bestaan. Ruimte laat dit gladnie toe om hier enigsins breër daarop in te gaan nie - dit word in n lang hoofstuk vertel?
Die harde, kil, kliniese feit is dat Gustav Preller se manifes (E.C. Pienaar se benaming) van die Tweede Taalbeweging in 1905, woordeliks, letterlik uit S.J. du Toit se briewe en geskrif Afrikaans as Volkstaal oorgeneem is. Dit het werklik gebeur terwyl manne van die Afrikaanse taalgeskiedenis beweer dat sy bydrae vir die Tweede Taalbeweging "n patetiese getuienis was" (E.C. Pienaar) of "n totale nul" (J.H.H. de Waal)?
Navorsing oor S.J. du Toit vereis om ook na Europa te gaan. Daardie argiewe vertel van die lywige korrespondensie tussen hom en dr. A. Kuyper. In Amsterdam lê daar byvoorbeeld n uiters belang-rike brief van Lord Derby, die Britse minister van Kolonies waarin die twee republiekies Stellaland en Goosen in 1884 aan Transvaal toegesê word. Dit was een van die gronde waarop S.J. du Toit die hysing van die Vierkleur op die wesgrens in opdrag van die president waargeneem het. In Henriëtte Grové se drama Toe hulle die Vierkleur op Rooigrond gehys het, laat sy Du Toit op Paul Kruger se verwyt oor die hysing van die Vierkleur antwoord: "Dan hys u die wit vlag". Dit blyk uit die doku-mente nie vergesog te wees nie?
In die buiteland ontdek n mens ook dat die eerste Afrikaanse roman, Die Koningin van Skeba in die Duitse boekwinkels as Das Geheimnis der Goldfelder ver-koop word. Juis die "Nachwort" (slotsom) in hierdie boek is van groot belang. Daarin word die Afrikaanse taal as die nuwe Afrika-taal sterk onder die aandag van die Duitse lesers gebring. En dit is dinge wat vandag gebeur?
Wie weet dit ooit n Belgiese stoomskip vir passasiers het van 1884 af S.J. du Toit se naam gedra. Die redery was Van Maenen & Van den Broeck (Antwerpen)?
Van skepe gepraat. Toe die skeepvaart met stoomskepe in 1880 in volle swang was, maak S.J. du Toit n merkwaardige Jules Verne-agtige voorspelling. Toe alreeds beweer hy dat die skeep-vaart wat massas mense om die aarde vervoer, binne n halwe eeu geleidelik met lugvaart sou vervang word wat op sy beurt massas mense in die 20ste eeu sou vervoer. Hy was presies korrek. Hy het ook reeds in die vorige eeu die totstandkoming van die staat Israel voorspel en dat die Jode per lug na hulle land sou terugkeer. Ons weet dat dit in 1948 gebeur het?
In Maartmaand 1898 het S.J. du Toit in n brief aan sy seun Jaap (Totius) presies die Eerste Wêreld-oorlog met Brittanje en Duitsland as die twee opponente voorspel. Hier word n nuwe wêreld in verband met sy visie vir die "Verenigde State van Suid-Afrika" geopen. Sy poli-tieke visie is nog nooit in sy diepte bestudeer nie?
Oor S.J. du Toit is die ontdek-kingsreis nog nooit voltooi nie. Wie weet byvoorbeeld dat sy naam wat eers bo-aan die lys van "taalhelde" op die Taalmonument van Burgers-dorp ingegrafeer was, op die vooraand van die onthulling van daardie monument in 1893 weer afgehaal is Waarom Deur wie En wie het ooit geweet dat dit die Vrymesselaars onder leiding van n prominente Afrikaner was wat vir S.J. du Toit uit die Afrikanerbond uitgewerk het Dokumentêr staan dit vas (dit word in die boek bewys) dat een van die grootste Afrikaner-leiers in Kaapland Master of the Supreme Court van hierdie ge-heime organisasie was en later Deputy Grand Master National in 1874?
Miskien is dit tyd dat die vergeelde papiere van die argiewe ná 100 jaar oor die lewe van S.J. du Toit weer opgediep word. Die nuwe boek is n poging daartoe - weens die massas materiaal nog steeds n onbegonne taak om alles te vertel?
Twee lekker hoogtepunte vir NALN was die museum se televisietyd vroeër vanjaar. Eers as deel van Pasella en later ingesluit by die Sondagaandprogram But is it art?
Nou kyk, as n mens eers deur daardie beroemde Coenie de Villiers-mond aangekondig is, is jou kop deur. Die Pasella-span het n daglange kuier by ons deurgesien, met Maurice Carpede (of was dit nou Lucas Phiri in lewende lywe) as die leier-prater. En alhoewel slegs die baas op televisie verskyn het, kon die res van ons ons heerlik baai in die skitterlig van akteur en kamera?
Op n alternatiewe noot was ons ook deel van die strydvraag rondom kitsch al dan nie. But is it art het onder meer gekyk na die Afrikaanse prenteverhaalboekies soos Dr. Conrad Brand, Suster Theresa, e.a. Agter die skerms, en in ons soektog na gepaste items vir die televisiespan, kon ons heimlik glimlag oor die interessante (en soms skurwe!) geskiedenis van die fotoboekie in Afrikaans - n era wat inderdaad verbygegaan het. (Indien u dalk nog van die boekies in u besit het, kan u gerus daaraan dink om dit vir NALN te stuur. Ons het maar min daarvan in voorraad, en binne die groter verband van Afrikaanse tekste vorm dit n nie te verswyge skakel)?
Die sukses wat die Bloemfonteinse skrywer Berna Ackerman met haar jeugroman, Liesbet Delport se Oorlogboek, gehad het, was die direkte aanleiding tot n spesiale literêre toer ter viering van vanjaar se Internasionale Museumdag. Hoewel die amptelike datum vir 18 Mei vasgestel is, het ons keuse op die voorafgaande Sondagnamiddag geval?
Om aan te sluit by die tema van die Tweede Wêreldoorlog wat in Berna se boek die sentrale gegewe is, is drie ander jeugboeke met dieselfde historiese agtergrond gekies, geskryf deur mense met n Bloemfonteinse verbintenis: Karel van Krieketstraat (Philip de Vos), Hitler sterf in die Vrystaat (Sheugnet Buys) en In die hemel eet n mens mieliepap (Maretha Maartens)?
Berna Ackerman was die skrywersgas en sou self Liesbet se verhaal aan die hand van Bloemfonteinse bakens vertel. Net daar het ons eerste probleem ontstaan, want die huis waarin die jong Liesbet grootgeword het (in President Steynlaan 30), is juis toe, as gevolg van n omvangryke restourasieproses, ontoeganklik vir die publiek?
Maar die eienaar, mnr. Gagiano, is besonder tegemoetkomend en stem in om self die middag die deur oop te sluit vir die toergangers, sodat Berna ons deur die huis kan vergesel en spesiale vertrekke en anekdotes kan uitlig. Die "probleem" word uiteindelik n hoogtepunt, een van n hele paar dié middag. Want die gaste wat saamry, is min of meer oorwegend van n geslag wat die oorlogtyd nog ná aan eie lyf ervaar het, en mense wat n vroeër Bloemfontein helder in die herinnering kan roep: die Grand Teater (reeds gesloop), die vroeë stasiegebou, besighede wat deur Joodse eienaars bedryf is, die Maximes (n bioskoop, ook lankal gesloop), die gebou (in Oos-Burgerstraat) waarin The Friend se kantoor in die dertiger-/veertigerjare gehuisves was en wat n paar maande gelede deur n brand beskadig is. In dié proses is die metaalplaat-fasade verwyder, en het die koperletters van The Friend sigbaar geword. Hierdie is almal plekke wat in die genoemde tekste ter sprake kom?
Dis n nostalgiese rit, maar een wat n mens opnuut die léwe in die historiese laat ervaar. Berna het goed voorberei, en het vele plekke om uit te wys. En tussendeur vul die toergangers ewe entoesiasties aan: een van die vondste van die toer was juis mnr. Alf Abrahams se inligting oor die presiese plek waar Karel van Krieketstraat gebly het (hyself het vroeër jare in nommer 13 gewoon, vandag n motorhawe-terrein)?
Die laaste afklimplek was die Militêre Museum by Tempe, die weermagbasis net buite die stad. In Berna se verhaal het die hoofkarakter in dié saal gelê terwyl sy van maagkoors herstel het. Vandag huisves dit n interessante militêre uitstalling, wat oorloop in verskeie tenks en ander pantser- en gevegsvoertuie wat buitenshuis te siene is. Hier is koffie gedrink, en is die Museumdag-aspek sinvol beklemtoon?
Ek het onlangs die artikel oor Sita de Kock in u April 1998 nuusbrief gelees. Ek het gedink dit sal vir u inte-ressant wees om te weet dat ek die kleindogter, Karin, is na wie in die artikel verwys word en vir wie die briewe in Liefste Kadie geskryf is. Ek is Sita se oudste kleindogter, gebore Karin de Kock.
Die artikel het wonderlike herinneringe aan my Ouma teruggebring. Sy was n baie besonderse mens en het my lewe onbeskryflik verryk. Ek was baie lief vir haar en vir my Oupa Kokkie (Arend Josias de Kock, of "A.J." vir sy vriende). Hulle was vir my meer soos n tweede ma en pa as n ouma en oupa. Ek het dan ook my Ouma "Moedie Sita" genoem en nie Ouma nie, want toe ek gebore is was sy nog te jonk (en te mooi!) om ouma genoem te word. Toe ek een jaar oud was, het my pa, Bosman de Kock, n aanstelling by die BBC in Londen gekry en het ek n jaar lank by Moedie Sita en Oupa Kokkie op hulle plaas buite Potchefstroom (Potjiestroom soos Sita altyd gesê het!) gaan bly. Daar is die besonderse band tussen ons gesmee en deur al die jare wat ek geseënd was om haar as my ouma te hê, het dit verinnig?
Dit was inderdaad ek wat Sita aangemoedig het om die briewe wat sy aan my geskryf het in boekvorm uit te gee. Ek het myself Kadie Kokkie genoem toe ek klein was (ek kon nie sê Karin de Kock nie) en my ouma het my altyd "Kadie" genoem. Sy het ná my sestiende verjaardag aanhou skryf aan my, tot ek een en twintig geword het. Dit was baie besonders om die briewe te lees en jouself so te sien grootword deur die oë van iemand wat jou liefhet. Alhoewel ek nie Sita se besonderse skryftalent geërf het nie, het ek wel die liefde vir tale gekry en is ek reeds bykans dertig jaar lank n taalpraktisyn. Ek het ook onlangs vir die eerste keer ouma geword en Sita se mooi tradisie voortgesit om vir my oudste kleinkind by haar geboorte n brief te skryf en elke jaar daarna op haar verjaarsdag?
Ek het al die oorspronklike briewe wat Sita aan my geskryf het wat in die boekie Liefste Kadie is, asook die briewe wat sy daarna nog geskryf het, en ek het gewonder of u dalk sou belangstel om die briewe by die versameling oor Sita in die Museum te voeg.
So kom alles dan tog uiteindelik bymekaar en is dit dít wat ons werk hier by NALN só interessant en die moeite werd maak. Baie dankie, Kadie!
Die afgelope jaar het sy kwota interessante navorsers in NALN se binnehowe opgelewer. Vir die personeel is dit altyd baie aangenaam om ou vriende met ope arms terug te verwelkom of nuwe navorsers op tipies Vrystaatse gasvryheid te trakteer.
Een van die ou vriende wat op n gereelde basis ons navorsingskamer met sy teenwoordigheid vereer, is prof. Jaap Steyn van die UV. As hy vir n paar maande nie hier was nie, wonder almal of prof. Steyn siek is of vakansie hou. Hy het hier teen die middel van 1998 en weer vanjaar deur Die Huisgenoot gewerk vir inligting oor, ja u het reg geraai, die Anglo-Boereoorlog. Nog n ou bekende wat áltyd welkom is en áltyd met ope arms ontvang word, is Danie Botha van Tafelberg Uitgewers?
Danie het in Augustus 1998 en weer vanjaar in Meimaand, tydens die bekendstelling van Anlen Marais se boek, Muur van berge, sy navorsing oor die Afrikaanse toneel hier kom voortsit en ons sien uit na nog baie besoeke. Prof. Victor DAssonville van Potchefstroom het geweet dat navorsing vir sy boek oor S.J. du Toit nie volledig sal wees as hy nie n draai by NALN gemaak het nie. (Kyk die artikel deur prof. DAssonville elders in die Nuusbrief)?
Uit die Eikestad het Brönnhilde Ekermans gekom om ekstensief gebruik te maak van ons Jan Bouws-versameling vir haar navorsing. Sy was verlede jaar in September hier en het so pas weer besoek afgelê. Ons hier by NALN ondervind dit telkemale dat as iemand eers eenmaal by ons gekuier het, hulle nie kan wegbly nie.
Dr. Jerzy Koch, navorser en lektor van die Universiteit van Wroclaw, een van ons goedgesinde en meewerkende vriende in die buiteland, was, afgesien van die navorsingsmateriaal wat hy van tyd tot tyd aanvra, ook al per geleentheid n geëerde gas by NALN?
Om te begin met die bundel: Die uittreksel daaruit (in, vir ons, leesbare Duits!) het Hettie Smit se roman Sy kom met die sekelmaan as uitgangspunt, en is n feministies-gebaseerde beredenering van dié noe-menswaardige en vroeë teks in Afrikaans. In 1998 was dit 200 jaar sedert die geboorte van die Poolse digter Adam Mickiewicz en die begin van sy nasionale epos Pan Tadeusz ("Meneer Tadeusz") lyk baie op die begin van Jan Celliers se Martjie. Koch moes vir hierdie referaat n gedeelte van Martjie in Pools oorsit, ter verduideliking aan sy gehoor. Hierdie stukkie Poolse Martjie, tesame met dr. Koch se referaat (in Pools) was die tweede kosbare vonds in die koevert?
Ons laat dr. Koch self afsluit: In my artikel konfronteer ek die opmerklike ooreenkomste tussen beide werke, maar dis nie in eerste instansie die vraag of Celliers die Duitse of Engelse vertalings van Pan Tadeusz gelees het en in sy werk verafrikaans of aangepas het (soos hy dit met verskillende andere werke van Engelse en Nederlandstalige skrywers gedien het). Daar is wel bewyse dat toe Celliers in Switserland gebly het, baie ewenemente (lesings en publikasies) in Switserland rondom Mickiewicz gebeur het; Mickiewicz het daar 50 jaar vroeër gewoon en Slawiese literatuur gedoseer. Vir my is die tekstuele ooreenkomste ook spektakulêr en die posisie van die werke in nasionale literatuur in S.A. en Pole vergelykbaar. En dit was ook weer n geleentheid om vir die breë publiek oor die Afrikaanse literatuur te praat?
Aan almal wat in mindere of meerdere mate van NALN as navorsingsentrum gebruik gemaak het en nog gaan maak, wees verseker dat ons altyd sal probeer om diens van hoogstaande gehalte te lewer. Sterkte met almal se studies en skryfwerk en ons sien uit na die volgende besoek.
Toe ek dié uittreksel sien, was dit vir my n persoonlike vinjet. Dr. Murray was my vader se enigste kollega as sendingdokter in Mkoma (wat pres. Banda na 70 jaar tot "Nkoma" laat verander het); en met die hulp van n Swart vroedvrou was dit sý wat my in die lewe help bring het. Ansie se pa was n sendeling-dominee, Oom Kallie van der Colff. Haar jonger sussie, Erna, was van sub. A tot st. 4 saam met my in dieselfde klas ek en drie meisies - in die sendingskooltjie op Mkoma.?
Só vertel prof. Francois Retief, wat in 1955 self as medikus gekwalifiseer en daarna in die interne geneeskunde en bloedsiektes gespesialiseer het; in 1970 die stigter-dekaan van die nuwe Mediese Fakulteit aan die UOVS geword het, toe die eerste rektor van die Mediese Universiteit van SA (Medunsa); 5 jaar lank direkteur-generaal van die Nasionale Departement van Gesondheid was; en in 1997 afgetree het as rektor en vise-kanselier van die UOVS.
Hierdie sydelingse anekdote was maar één van n stroom van wetenswaardighede waardeur die gehoor geboei is tydens n Leipoldt-oggend op Saterdag 14 Augustus 1999, aangebied deur die Bloemfonteinse kultuurvereniging Dames Perspektief in samewerking met NALN, en geborg deur Tafelberg-uitgewers en Lipton-rooibostee?
<fn>ortambo_afrikaans.txt</fn>
Hierdie Orde word aan buitelandse burgers (staatshoofde en regeringshoofde) en ander buitelandse hoogwaardigheidsbekleërs toegeken. Dit word toegeken vir vriendskap wat aan Suid-Afrika betoon is. Om hierdie rede is dit 'n orde vir vrede, samewerking en die daadwerklike uitspreek van solidariteit en ondersteuning. Die Orde verteenwoordig 'n noodsaaklike pilaar op die terrein van internasionale en multilaterale betrekkinge.
Al die toekennings sluit vier elemente in: 'n staf, 'n nekwapen, 'n miniatuur en 'n lapelroset. Die laaste Orde bestaan uit drie elemente: 'n nekwapen, 'n miniatuur en 'n lapelroset.
OR Tambo: OR Tambo het 'n belangrike rol in die uitbouing en ontwikkeling van die internasionale solidariteitsbeweging teen rassisme en apartheid gespeel. Hy het onder andere die eerste Missies van die vryheidsbeweging in Egipte, Marokko, Ghana en Londen gevestig. Dit was 'n beskeie begin om die vriende van Suid-Afrika wêreldwyd saam te snoer in 'n voortdurende en volgehoue mobilisering van die internasionale gemeenskap ten gunste van 'n vrye en demokratiese Suid-Afrika en teen die euwels van rassisme, onderdrukking en apartheid.
Majola (molslang): Die slang wat pasgebore babas besoek. Die slang berokken nóg die baba, nóg die gesinslede enige skade, en daar is net een vriendelike manier om van die slang ontslae te raak: die moeder moet van haar eie borsmelk op die slang spuit. Die slang besoek die baba om hom of haar op 'n suksesvolle en veilige volwasse lewe voor te berei. Dit kom as 'n vriend en berskermer. Die vriendskap wat die slang uitdruk is nie in 'n goedaardige demonstrasie van welwillendheid veranker nie, maar is veel eerder 'n daadwerklike uitdrukking van solidariteit en strewe ter ondersteuning en aannmoediging van die langtermynsukses van die jong en groeiende lede van die menslike ras. Die slang leef in die Afrika-mitologie voort danksy 'n klassieke vertelling van AC Jordan, getiteld The wrath of the ancestors. Hierdie vertelling ondermyn die konvensionele opvatting van 'n slang as iets wat net giftig is, en bring 'n breër Afrika-interpretasie na vore wat die slang as 'n vriend en lid van 'n dinamiese ekologie beskou.
Staf - dit is uit donker, inheemse hout gesny; 'n teken van waardering vir die steun en solidariteit wat betoon is, en 'n ewe sterk verbintenis om, in ruil daarvoor, die ontvanger daarvan te ondersteun en by te staan.
Majola - die waaksame ook met hake aan die bokant en onderkant versinnebeeld erkenning vir die daadwerklike betuiging van solidariteit en steun aan Suid-Afrika.
<fn>protectingyourchildrenAfr.txt</fn>
BLY KALM!Meld die geval by jou naaste SAPD-stasie aan ofskakel 10111. Jy HOEF NIE 24 uur te wag nie!
Moenie dat jou kinders klere dra met hulle name op nie - 'n Kind sal na enige persoon luister wat hom of haar op die naam noem.
Neem twee tot drie keer per jaar foto's en video-opnames van jou kind.
Moenie jou kind alleen laat terwyl jy inkopies doen of by bure of vriende kuier nie. Jy mag jou kind onder geen omstandighede alleen in 'n kar los nie.
Maak seker dat jou kind jou altyd sê voordat hy of sy saam met iemand iewers heen gaan.
Maak seker dat jou kind reeds op 'n vroeë ouderdom sy of haar adres en telefoonnommer ken. 'n Tweede telefoonnommer van 'n vriend of familielid is baie nuttig.
Leer jou kind hoe om 'n noodoproep te maak en om te begin met "Ek is in die moeilikheid; ek het hulp nodig ".
Maak seker dat jou kind weet hy of sy moet al die vensters en deure toe en gesluit hou; en nooit vir iemand laat agterkom dat hy of sy alleen in die huis is nie. Hy of sy mag niemand laat inkom nie - selfs al sê die persoon hy is van die polisie of die brandweer. Hierdie professionele mense weet hoe om in 'n noodgeval in te kom.
Maak seker jou kind weet dat hy of sy moet skree en weghardloop indien iemand hom of haar op 'n dreigende manier nader. Leer jou kind om ALTYD dadelik vir jou te vertel as 'n vreemdeling met hom of haar praat, hulp vra, presente of lekkers aanbied of op een of ander manier bangmaak.
Maak veiligheid deel van jou kind se daaglikse lewe deur hierdie vaardighede te oefen - sonder om die kind bang te maak.
Beplan die veiligste pad na jou bestemming toe.
Kies besige, goedverligte strate.
Stap aan die regterkant van die pad sodat jy aankomende voertuie kan sien en deur hullegesien kan word.
Stap naby randstene sodat iemand wat inbosse of struike skuil, jou nie kan verras nie.
Bly buite bereik as iemand in 'n voertuig jou vir padaanwysings vra.
Moenie op verlate terreine, soos leëspeelgronde, parke, boupersele of stortterreine speel nie.
Gebruik die "buddy"-stelsel - speel, stap, ry fiets of skaatsbord saam met 'n vriend.
Laat altyd jou ouers weet as jy veilig by die huis aangekom het.
Moet NOOIT naby 'n vreemde voertuig gaan nie! Hou aan loop of hardloop as dit nodig is. Onthou net SS -Skree en Skop!
<fn>reds_notice_afr.txt</fn>
Die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit het 'n hersiening van elektrisiteitsdienslewerings-meganismes in sy jurisdiksiegebied onderneem soos bepaal in Deel 2 van Hoofstuk 8 van bogenoemde Wet.
Die doel van hierdie kennisgewing is dus om die plaaslike gemeenskap in kennis te stel van die Munisipaliteit se voorneme om die moontlikheid te ondersoek dat die elektrisiteitsdiens deur 'n eksterne meganisme voorsien word, soos vereis by artikel 78 (a) van die Wet, en om die standpunte van die plaaslike gemeenskap te verkry soos vereis by artikel 78 (b)(iii) van die Wet.
Lede van die publiek, besighede, gemeenskapsgebaseerde organisasies, nie-regeringsorganisasies en alle belanghebbende en geaffekteerde partye word dringend versoek om hul standpunte in te dien oor die lewering van 'n elektrisiteitsdiens in die Tshwane munisipale gebied deur middel van 'n eksterne meganisme.
Tel: 012 358 9330/9320/9327/9331/9295 Waltloo-kliëntedienssentrum, Petroleumstraat, Waltloo - Tel: 012 803 3334/2944/2941/2802 Winterveld-kliëntedienssentrum, Standplaas 1864, Beirut-kantoor, Winterveld - Tel: 012 358 9603 Die tariefskedule is beskikbaar by: www.tshwane.gov.za. Enige persoon wat nie kan lees of skryf nie kan vir Sarel Brill om bystand nader om die inhoud en implikasies van hierdie kennisgewing te verduidelik en, indien nodig, sal die beampte ook behulpsaam te wees met die transkribering van die persoon se kommentaar of vertoë. Openbare verhore sal deur die Munisipaliteit gehou word op die datums en tye en by die plekke hierna aangetoon om die standpunte van die plaaslike gemeenskap en ander rolspelers te verkry oor die Munisipaliteit se gemelde voorneme. Enige persoon, liggaam of instansie wat insette by 'n openbare verhoor wil lewer, mag enigeen van die vergaderings in die tabel hierna aangetoon, bywoon. Skakel die skakelbeamptes vir nadere inligting oor die vergadering.
<fn>sona_afrikaans.txt</fn>
Ten tye van haar dood het ons geweet dat Mama Adelaide Tambo kort vantevore uit die hospitaal ontslaan is. Maar omdat ons ook geweet het dat sy die volharding van gees en die wilskrag het om die stryd saam met die lewendes voort te sit, was dit ons voorneme om haar en ander lede van haar gesin as ons gaste by hierdie deurlugtige geleentheid te verwelkom. Dit was ons helaas nie beskore nie.
Môre sal ons die laaste eer aan haar betoon wanneer ons haar oorskot ter aarde bestel. Sy sal dus slegs in die gees by ons wees wanneer ons in Oktober vanjaar die 90ste herdenking van die geboorte van Oliver Reginald Tambo - haar eggenoot, die vader van haar kinders, haar metgesel, haar kameraad, en 'n vooraanstaande seun uit die geledere van ons mense - vier. Ons betuig weereens ons meegevoel aan die Tambo-gesin.
Ek is egter besonder bly om vandag die agbare Albertina Luthuli in ons midde te verwelkom; dogter van ons eerste Nobel-vredespryswenner, Inkosi Albert Luthuli, wie se tragiese dood, 40 jaar gelede, ons vanjaar herdenk wanneer ons die tragiese dag in herinnering roep waarop aangekondig is dat hy in die suikervelde van KwaDukuza deur 'n voortsnellende trein vermorsel is. Sy dood was net so skokkend en geheimsinnig as wat sy lewe 'n leidster was wat vooruitgewys het na die vryheid wat ons vandag geniet.
Ek voel ontsaglik trots dat demokratiese Suid-Afrika verstanding en fyngevoelig genoeg was om erkenning te gee aan wat Albert Luthuli en Oliver Tambo vir ons volk beteken deur twee van ons nasionale ordes na hulle te vernoem: die Orde van Luthuli, en die Orde van die Metgeselle van OR Tambo. Ek dra ook kennis van die diepe trots wat ervaar is deur almal wat tot die geledere van die hoogaangeskrewe nasionale ordes toegelaat is.
Dit is ook vir my 'n genoeë om die aktiviste van die vroue-optog van 1956 en die Soweto-opstand van 1976 in die Parlement te verwelkom waar hulle in die Presidentslosie sit, asook die hooggeagte patriotte uit al ons provinsies, wat deur ons provinsiale speakers genooi is om hulle aan te sluit by die groep belangrike gaste wat vandag hier saam met ons vergader is.
Die Regering van die mense van Suid-Afrika, namens wie ek vandag hier praat, soos ek ook in voorafgaande jare bevoorreg was om te doen, is in 2004, na afloop van die algemene verkiesing van daardie jaar, tot stand gebring.
Verlede maand, tydens sy jaarlikse lekgotla of bosberaad in Januarie, het die nasionale Kabinet, wat aan die spits staan van die regeringstelsel wat ons die voorreg het om te bestuur, besin oor die feit dat daardie ontmoeting die halfpadmerk verteenwoordig het in die bestaan van die Regering wat tydens ons mees onlangse verkiesing, in 2004, in die lewe geroep is.
In die lig daarvan is dit vanselfsprekend dat ons onsself sou afvra watter vordering ons gemaak het in ons pogings om die doelwitte te bereik waartoe ons toegewy is, soos ons die nasie in alle eerlikheid verseker het, en wat daartoe gelei het dat ons mense op oorweldigende wyse aan ons die gesag verleen het om ons land van 2004 tot met die volgende verkiesing in 2009 te regeer!
Met u vergunning wil ek graag verder teruggaan, en in die herinnering roep wat ons, as verteenwoordigers van ons mense, in 2004 gesê het in die teenwoordigheid van ons vriende van die res van die wêreld, wat byeengekom by die regeringsetel by die Uniegebou in Pretoria, op Vryheidsdag, die 10de herdenking van ons bevryding, en in deelname aan die inhuldiging van die President van die Republiek, wat deur ons Parlement verkies is ooreenkomstig die wil wat ons mense op demokratiese wyse tydens die 2004-verkiesing uitgespreek het.
Ons land het te lank dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig...
Dit was 'n plek waarin om swart gebore te word, gelykstaande was aan om 'n lewenslange vloek te erf. Dit was 'n plek waarin om wit gebore te word, gelykstaande was aan om 'n permanente las van vrees en verskuilde woede te dra...
Dit was 'n plek waarin smerigheid, die stank van armoede, die oop riole, die ontbindende verrotting, die malende skare van misrabele armsaliges, die nimmereindige beelde van 'n landskap gestrooi met agterlosig neergesmyte vullis 'n aansig aangeneem het wat noodsaaklik skyn te gewees het om die skoonheid van 'n ander wêreld vol netjiese strate, boomryke lane, en bloeisels teen die groen, singende gras en voëls en huise geskik vir konings en koninginne, en liriese musiek, en liefde te beklemtoon.
Dit was 'n plek waar om in sommige plekke te woon 'n uitnodiging gebied het aan ander om op jou jag te maak, of om jouself te verdoem om op ander jag te maak, veral bure wat nie anders kon nie as om die prooi te word van alkohol- en dwelmverdowing wat die pyn van bestaan sou demp, wat geweet het dat hulle lewens nie normaal sou wees sonder moord in hulle midde nie, en verkragting en brutale persoonlike oorloë sonder oorsaak of rede.
Dit was 'n plek waar om in ander woonbuurte te woon, beteken het dat jy veiligheid en sekuriteit geniet het, want om veilig te wees was om beskerm te wees deur hoë mure, geëlektrifiseerde heinings, waghonde, polisiepatrollies en militêre regimente wat gereed was om diegene te beskerm wat ons meesters was, met gewere en tenks en vliegtuie wat die dood sou laat neerreën op diegene wat die meesters se vrede versteur...
Ons het vandag hier byeengekom, op Vryheidsdag, omdat daar 'n tyd gekom het toe ons mense, saam met biljoene ander mense vanoor die wêreld, mense wat ons medestryders is, en wat deur ons uitgelese gaste verteenwoordig word, besluit het om te sê: dit moet einde kry!...
Ons is grootliks bemoedig deur die feit dat ons algemene verkiesing bevestig het dat al ons mense, ongeag van ras, kleur of etnisiteit, vasberade is om saam te werk om 'n Suid-Afrika te skep wat deur 'n gemeenskaplike droom gedefinieer word...
Geeneen van die groot maatskaplike probleme wat ons moet oplos, kan buite die konteks van werkskepping en die verligting en uitwissing van armoede slaag nie. Dit het betrekking op alles, van die verbetering van die gesondheid van ons mense, tot die verlaging van die vlak van misdaad, die verhoging van die vlak van geletterdheid en gesyferdheid, en die oopgooi van die deure van leer en van kultuur vir almal Ons belowe plegtig teenoor al die helde en heldinne wat offers gebring het ter wille van ons vryheid, asook teenoor ... ons vriende uit die res van die wêreld, dat ons nooit die vertroue sal verraai wat julle in ons gestel het toe julle gehelp het om ons die kans te gee om Suid-Afrika in 'n demokratiese, vreedsame, nie-rassige, nie-seksistiese en vooruitstrewende land te verander nie, toegewy aan die edel visie van menslike solidariteit.
Die werk om daardie Suid-Afrika tot stand te bring, het begin. Daardie werk sal tydens ons tweede dekade van vryheid voortgesit word.
Vyftig jaar gelede, toe hulle besig was om voor te berei vir die sameroeping van die Volkskongres, wat die Vryheidsmanifes aanvaar het, het die patriotte van destyds gesê: "Laat ons saam praat, ons almal saam - Afrikaan en Europeaan, Indiër en Gekleurde al die mense van Suid-Afrika ... Laat ons saam oor vryheid praat. En oor die geluk wat mans en vroue te beurt kan val as hulle in 'n land woon wat vry is."
Ons moet vandag ons belofte herbevestig om saam te praat oor vryheid, om in vennootskap op te tree om vir almal daardie geluk te skep wat gepaardgaan met vryheid, om saam te werk om 'n Suid-Afrika te skep wat gedefinieer word deur 'n gemeenskaplike droom, om saam, deur optrede, te sê: ons het genoeg gehad van alles wat veroorsaak het dat ons land dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig het!
Ons moet voortgaan om te reageer op die perspektief waaroor ons gepraat het toe die huidige Regering sy dienstermyn begin het, ten volle bewus van die feit dat "geeneen van die groot maatskaplike probleme wat ons moet oplos, buite die konteks van werkskepping en die verligting en uitwissing van armoede opgelos kan word nie" en dat "die stryd om armoede uit te wis 'n kernaspek van die nasionale poging om die nuwe Suid-Afrika tot stand te bring, was en steeds sal wees".
die tempo van belegging in die Eerste Ekonomie te verhoog die koste om in ons land sake te doen, te verlaag die groei van die klein- en mediumsakesektor te bevorder die proses van vaardigheidsontwikkeling te versnel ons uitvoerprestasie te verbeter, met die fokus op dienste en vervaardigde goedere besteding aan wetenskaplike navorsing en wetenskapsontwikkeling te verhoog gedetailleerde programme in werking te stel om die uitdagings van die Tweede Ekonomie die hoof te bied programme gerig op die bevordering van breedgebaseerde swart ekonomiese bemagtiging in werking te stel programme gerig op die daarstelling van 'n maatskaplike sekerheidsnet om armoedeverligting te bewerkstellig, voort te sit toegang tot dienste soos water, elektrisiteit en sanitasie uit te brei die gesondheidsprofiel van die nasie in die geheel te verbeter die behuisingsprogram te versterk bykomende maatreëls wat die deure van onderrig en kultuur wyer open, in werking te stel die veiligheid en sekuriteit van alle burgers en gemeenskappe te verhoog te sorg dat die openbare sektor sy verantwoordelikhede as 'n kritieke rolspeler in die groei, heropbou en ontwikkeling van ons land nakom die proses vir die hernuwing van die Afrika-kontinent te versnel toenemend tot die oplossing van groot vraagstukke wat die wêreldbevolking in die gesig staar, by te dra.
Dit verskaf my plesier om verslag te doen dat die Regering steeds hard bly werk om te sorg dat die doelstellings van die nasie bereik word.
Teen 'n gemiddeld van meer as 4,5% was die groeikoers van ons ekonomie oor die afgelope twee-en-'n-half jaar die hoogste sedert ons in 1994 'n demokrasie tot stand gebring het. Belegging in die ekonomie deur sowel die openbare as die privaatsektor het met ongeveer 11% toegeneem, en die algehele besteding aan openbare-sektor infrastruktuur teen 'n jaarlikse gemiddeld van 15,8%. Vandag is vaste belegging as persentasie van die bruto binnelandse produk - teen sowat 18,4% - op sy hoogste vlak sedert 1991.
Die getal werkende mense het oor die afgelope drie jaar met ongeveer 'n halfmiljoen per jaar toegeneem.
Daar was bestendige vooruitgang in swart mense se vordering binne die ekonomie. Hulle eienaarskap van die markkapitalisasie van die JSE het toegeneem van net meer as 3% in 2004 tot byna 5%; en die verhouding van swart mense in die topbestuur het van 24% van die totaal tot 27% toegeneem. Ten spyte hiervan moet ons steeds besorgd bly oor die feit dat hierdie getal steeds bitter laag is.
Die vooruitgang van die ekonomie het groot uitdagings vir ons almal meegebring. Die massiewe en volgehoue toename in verbruikersaanvraag weerspieël 'n gesonde groei in vlakke van voorspoed oor die breë spektrum van die bevolking; en die groot infrastruktuurprojekte wat ons nou aanpak, verg massiewe lewering van voorraad en masjinerie.
Maar ons internasionale handelsbalans toon dat ons nie daarin geslaag het om die kapasiteit te skep om die verbruikers- en kapitale goedere wat ons land nodig het, te lewer nie. Terwyl huishoudelike skuld breedweg teen dieselfde koers toegeneem het as die groei in inkomste, beteken die feit dat Suid-Afrikaners minder spaar dat ons op die spaargeld van ander nasies moet staatmaak. Die voortgesette onbestendigheid van ons geldeenheid het ook geen goed vir ons uitvoerindustrie voorspel nie.
Die ekonomie het oor die afgelope drie jaar ongeveer anderhalf miljoen werksgeleenthede geskep. Dit is bemoedigend dat 300 000 van die werksgeleenthede wat net in die jaar van Maart 2005 tot Maart 2006 geskep is, in die formele sektor, buite die landbousektor, val - dit verteenwoordig 'n groeikoers van sowat 4%.
n Klein deeltjie hiervan is die permanente werksgeleenthede wat deur die Uitgebreide Program vir Openbare werke (EPWP) geskep is. Maar daar bestaan geen twyfel dat hierdie program in 'n beduidend hoër rat oorgeskakel kan en moet word nie. Daar is ook geen twyfel nie dat ons meer selfwerksaamheid kan skep deur middle van klein en mikro-ondernemings. En gegewe dat 'n groot meerderheid van die werkloses jongmense is, kan ons baie beter doen deur ingrypings soos die Nasionale Jeugdiens en die ontwikkeling van jong entrepreneurs.
Dit is vir ons iets om op trots te wees dat ons, ooreenkomstig ons belofte om 'n sorgsame gemeenskap te skep, sedert 2004 dienslewering en ander aspekte van die maatskaplike bestel verbeter het. Waar daar in 2004 omtrent agt miljoen begunstigdes van maatskaplike toelaes was, het 11 miljoen arm Suid-Afrikaners vandag toegang tot hierdie toelaes. Dit is bemoedigend dat die toename in die koers waarteen hierdie toelaes opgeneem word oor die afgelope tyd binne beheerbare perke geval het namate die programme volwassenheid bereik. Dit sal volhoubaarheid verseker, én die aanwending van meer regeringshulpbronne om ekonomiese dienste te verskaf om meer werk- en sakegeleenthede te skep.
In die behuisingsprogram is byna 300 000 nuwe subsidies oor die afgelope twee jaar toegestaan. Aangesien ons egter probeer het om die gehalte te verhoog en planne te ontwikkel vir diegene wat buite die huidige openbare- en privaatsektorplanne val, was die leweringstempo baie stadiger as wat ons verwag het. Deur ons optrede moet ons hierdie situasie verander.
Soos die agbare lede weet, het ons oor die afgelope paar jaar verskeie programme ter verbetering van passasiersvervoer ontwikkel en in werking begin stel. Dit sluit die taxi-herkapitaliseringsprogram en provinsiale inisiatiewe soos die Moloto-spoorkorridor in Mpumalanga, waaraan haalbaarheidswerk reeds begin het, die Klipfontein-korridor in Kaapstad en die Gautrein-projek met sy skakels met die res van die openbare vervoerstelsel in.
Hierdie en baie ander inisiatiewe is deel van 'n omvattende passasiersvervoerstrategie wat pad en spoor kombineer. Ons sal aan die dringende implementering van hierdie planne aandag gee om sodoende die lewensgehalte van veral werkende mense te verhoog.
Toegang tot elektrisiteit, water en sanitasie het verbeter. Teen 2005 het Suid-Afrika reeds die Millenniumontwikkelingsdoelwit met betrekking tot basiese watervoorsiening bereik deurdat toegang tot water van 59% in 1994 tot 83% in 2006 toegeneem het. Volgens die Verenigde Nasies se Ontwikkelingsplan (UNDP) is Suid-Afrika een van die min lande wat minder aan sy militêre begroting as aan water en sanitasie bestee het.
het Suid-Afrika gedemonstreer hoe die mensereg tot water as 'n meganisme vir bemagtiging en 'n riglyn vir beleid kan dien Waterhervorming wat op hierdie reg gebaseer is, het die land in staat gestel om toegang uit te brei en die erflating van rasseongelykheid, wat 'n apartheidsnalatenskap was, deels deur regsgebaseerde geregtigheid te oorkom
Ons moet hierdie groot prestasie inderdaad vier. Maar dit is 'n feit dat agt miljoen mense nog steeds sonder drinkbare water is. Nog baie meer is sonder elektrisiteit en sanitasie. Ons is trots daarop dat ons binne een jaar die agterstand in die totale afskaffing van die emmerstelsel in gevestigde nedersettings met byna die helfte verminder het. Ons is op koers om hierdie ontmenslikende stelsel in hierdie gebiede teen die einde van die jaar heeltemal tot 'n einde te bring.
Ons sal voortgaan om hierdie uitdagings die hoof te bied sodat ons dit wat lelik en weersinwekkend in ons land is kan uitwis sodat ons saam oor vryheid, en die geluk wat daarmee gepaardgaan kan praat.
n Ondersoek na onderwys en vaardigheidsontwikkeling toon dat 'n groot verbetering teen 2004 ingetree het, ofskoon teen 'n stadige pas. Dit is van toepassing op geletterdheidsvlakke, bruto inskrywing aan skole, en die koers van deelname aan tersiêre onderrig. Die fluktuerende matriekslaagsyfer dui wel aan dat baie meer gedoen moet word om die stelsel te stabiliseer en bestendige verbetering te verseker. Terselfdertyd is die getal matriekleerlinge wat Wiskunde op hoër graad slaag net effens hoër as in 1995. Daar is ook nog steeds swakhede in die implementering van die programme vir basiese volwasse onderrig (ABET).
Ofskoon daar in die onlangse verlede meer sake ingevolge die grondhervormingsprogram afgehandel is, moet ons steeds 'n ernstige poging aanwend om die oorblywende sake, waarvan talle meer ingewikkeld is, af te handel. Aan die ander kant is weinig vordering met die herverdeling van grond gemaak. Ons sal die inhiberende faktore deeglik in oënskou neem sodat ons hierdie program as 'n saak van dringendheid kan bespoedig.
Al hierdie ekonomiese en maatskaplike programme vorm deel van ons strategie om die armoede waaronder baie van ons mense ly, te verminder en uit te wis. Die werk wat in die loop van verlede jaar gedoen is deurdat vroue via die Suid-Afrikaanse Vroue in Dialoog met verskeie regeringsdepartemente saamgewerk het, en wat 'n besoek ingesluit het aan lande soos Tunisië en Chile, waar groot vordering met die bekamping van armoede gemaak is, wys sekere tekortkominge in hierdie verband in ons stelsel uit.
die matriks van armoede in ons land duidelik moet omskryf n behoorlike databasis van huishoudings wat in armoede leef, moet saamstel spesifieke intervensies wat op hierdie huishoudings betrekking het, moet identifiseer en implementeer hierdie huishoudings moet moniteer terwyl die programme begin om hulle uit hulle toestand van armoede te lig in hierdie konteks alle noodlydendheid en gebrek aan te spreek, veral onder die groot getal vroue wat hierdeur geraak word alle armoedebekampingsprogramme moet koördineer ten einde die grootste moontlike uitwerking en die minste vermorsing en duplisering te bewerkstellig die opleiding van gesinsmaatskaplike werkers op professionele en hulpvlak moet versnel om te sorg dat die huishoudings wat geïdentifiseer is behoorlik ondersteun en gemoniteer word.
Bogenoemde sal sorg dat mense wat maatskaplike bystand ontvang op sistematiese wyse met munisipale dienste en werksgeleenthede gekoppel word, en sal ons voortdurend gerig hou op ons taak om soveel moontlik van ons mense van hulle afhanklikheid van maatskaplike toelaes te speen en hulle tot die arbeidsmark te laat toetree. Intussen sal ons voortgaan om nuwe inisiatiewe te soek wat die maatskaplike loon progressief sal verbeter.
Die verskerping van gesamentlike pogings deur alle Suid-Afrikaners om maatskaplike binding te bewerkstellig, moet 'n kritieke been van hierdie maatskaplike ingrypings uitmaak.
In hierdie jaar, wat die 60ste herdenking verteenwoordig van die verdrag van dokters onder leiers van die Afrika- en Indiërgemeenskap (AB Xuma, GM Naicker en Yusuf Dadoo), die 30ste herdenking van die moord op Steve Biko en die 20ste herdenking van Afrikaner-intellektuele se besoek aan Dakar om met die ANC te praat, moet die kwessie van ons diversiteit aan identiteit en die oorkoepelende sin dat ons almal tot Suid-Afrika behoort beter na die hele samelewing uitgedra word op 'n manier wat ons eenheid as 'n nasie versterk. Meer nog: op die 30ste herdenking van die verbod op die publikasie van die koerante The World en The Weekend World is dit ons plig om die volgende vraag te stel: Het almal van ons ons verantwoordelikheid vir die skep van sosiale binding, die bevordering van 'n gemeenskaplike gevoel dat ons tot Suid-Afrika behoort, en die versterking van die gom wat ons nasie bymekaarhou ten volle aanvaar en ons eie gemaak?
Met ander woorde: die maatreëls wat nodig is om maatskaplike binding te bewerkstellig, kan nie slegs deur die Regering geneem word nie. As Suid-Afrikaners moet ons saam praat oor vryheid van gebrek en van morele verval, en saamwerk om die geluk te vind wat daarmee saamhang.
Ek is seker dat ons almal sal saamstem dat samewerking om die geluk te skep wat met vryheid gepaardgaan in dieselfde mate van toepassing is op die uitdaging om misdaad te bekamp.
Ons moet alle mense by die bevordering van vrede en sekuriteit betrek. Dit moet gebaseer wees op die nasionale begeerte na vrede, dit moet hierdie begeerte versterk, en dit moet die endemiese geweld wat gemeenskappe in die gesig staar, beveg met spesiale aandag aan die onderskeie vorme van geweld waaraan vroue onderwerp word...
Vrede en politieke stabiliteit staan ook sentraal in die Regering se pogings om 'n omgewing te skep wat geleenthede sal bied en belegging sal aanmoedig Daar sal beslissend opgetree word om wetteloosheid, dwelmhandel, wapensmokkelary, misdaad en, veral die misbruik van vroue en kinders uit te wis.
Dit is ongetwyfeld onmoontlik om dit wat lelik en weersinwekkend is, uit te wis en die geluk wat met vryheid gepaardgaan op te eis solank gemeenskappe in vrees lewe: terwyl hulle ingekerker is tussen hoë mure en doringdraad, in hulle huise, op straat en op die pad in voortdurende angs verkeer, en nie in staat is om ons openbare ruimtes te geniet nie. Dit is vanselfsprekend dat ons die stryd teen misdaad moet voortsit en verskerp.
Ofskoon die Suid-Afrikaanse Polisiediens reeds die teiken-indiensnemingsgetal van 152 000 polisiebeamptes bereik en die opleidingsprogramme verbeter het, erken ons dat die uitwerking hiervan nog nie groot genoeg is om aan almal 'n sterker gevoel van veiligheid en sekuriteit te verleen nie. Ofskoon ons die voorkoms van die meeste vorme van kontakmisdaad verlaag het, is die jaarlikse koers van afname in misdaadkategorieë soos diefstal, aanranding en moord nog steeds laer as die 7 tot 10% wat ons ons ten doel gestel het. En die misbruik van vroue en kinders word teen 'n onaanvaarbaar hoë koers voortgesit.
Die toename in die voorkoms van spesifieke soorte misdaad tydens die veiligheidswagte se staking moes by almal van ons die besef tuisgebring het dat die veiligheidsindustrie nie maar net as 'n privaat aangeleentheid van die privaatsektor beskou en hanteer kan word nie. Dit is baie duidelik dat die reguleringstelsel wat ons in plek het, onvoldoende is. Dit is van toepassing op kwessies soos loonvlakke, die afdwing van riglyne op geldafleweringsvoertuie, en dergelike meer.
Ons sal hierdie kwessie in die loop van die jaar in oënskou neem sodat ons, afgesien van 'n verbetering in die werk van die polisie, ook saam met die privaat veiligheidsindustrie 'n omgewing kan skep waarin daar werklik aan die publiek se verwagtinge omtrent veiligheid, waaraan hulpbronne van reusagtige omvang bestee word, voldoen kan word.
Ons sal ook voortgaan om 'n groter poging aan te wend om ons howe beter te laat funksioneer en om die tempo waarteen agterstande in die verhoor van sake weggewerk word, te versnel. En ons sal sorg dat besluite om Korrektiewe Dienste se infrastruktuur uit te brei, die bestuur van grensbeheer te verbeter, en immigrasie- en dokumentasiedienste te verbeter, in werking gestel word.
Baie van die gebreke in die verbetering van dienste aan die bevolking het hulle oorsprong ten dele in onvoldoende kapasiteit en stelsels waarmee die inwerkingstelling gemoniteer kan word. As gevolg hiervan sal die kwessie van die organisasie en kapasiteit van die staat in die tydperk tot 2009 vir ons 'n saak van groot erns bly.
Wat onder andere 'n kritieke area vir strategiese ingryping blyk te gewees het, is die inhoud van die opleiding wat staatsamptenare in verskeie instellings ontvang en die rol van die Suid-Afrikaanse Bestuursontwikkelingsinstituut (Samdi), wat in werklikheid die grootste diensverskaffer behoort te wees, ook ten opsigte van die massa-inlywing van staatsamptenare.
Departemente se vlakke van voldoening met betrekking tot openbare diens en finansiële bestuur is betreklik gemeng. Dit kan vanselfsprekend nie verder geduld word nie, selfs as ons in aanmerking neem dat ouditvereistes op nasionale en provinsiale vlak strenger geword het. In hierdie opsig is die toepassing van die prestasieooreenkomsstelsel, veral op senior bestuursvlak, van kritieke belang.
Programme ter verbetering van ons stelsel van plaaslike regering word teen 'n vinnige pas voortgesit. Ná die plaaslike verkiesings van Maart 2006 is inlywingsprogramme dadelik aangebied, aangesien 62% van alle burgemeesters nuut was.
Wat egter kommerwekkend is, is dat daar in talle van hierdie munisipaliteite steeds vakatures in die senior bestuur en op professionele vlak is of ontstaan het. In September verlede jaar het 27% van alle munisipaliteite byvoorbeeld nie munisipale bestuurders gehad nie, was meer as 50% van die senior bestuursposte in die Noordwes vakant en het slegs 1% van alle senior bestuurders in Mpumalanga sleutelprestasieooreenkomste gesluit.
Ons gaan voort om hierdie uitdagings die hoof te bied en sal al die nodige take uitvoer wat in ons vyf-jaar strategiese plan vir plaaslike regering vervat is, met inbegrip van daadwerklike hulp deur nasionale en provinsiale strukture aan munisipaliteite, die ontplooiing van opgeleide personeel, wat professionele vrywilligers uit die publiek insluit, en die versterking van wykskomitees, waarvan 80% reeds oor die hele land in die lewe geroep is.
Ons is trots op ons goeie rekord dat meer as die helfte van alle distrikte en metros reeds hulle spitsberade vir groei en ontwikkeling gehou het, en dat die res van plan is om dit nie later nie as teen die einde van Februarie te hou. Dit sal die grondslag lê waarvolgens alle maatskaplike vennote plaaslike ekonomiese ontwikkeling kan bespoedig.
Ek wil by hierdie geleentheid my dank teenoor Adjunkpresident Phumzile Mlambo-Ngcuka betuig vir haar inspirerende leierskap in die inwerkingstelling van die Inisiatief vir Versnelde en Gedeelde Groei vir Suid-Afrika (AsgiSA), haar samewerking met ministers en premiers wat die taakspan verteenwoordig, en die konkrete wyse waarop sy baie spesifieke kwessies wat uitgevoer moes word om 'n hoër koers van belegging en indiensstelling te bewerkstellig, asook kwessies met betrekking tot vaardigheidsontwikkeling en die doeltreffendheid van die Staatsdiens, hanteer het. Ons het hoë waardering vir die bydrae wat alle lede van die uitvoerende gesag en ons staatsdiensbestuurders, oor al drie regeringsvlakke heen, gelewer het om leiding aan hierdie proses te gee en die regeringsprogram in sy geheel in werking te stel. Dit staan sentraal in ons pogings om alle lelike en weersinwekkende dinge in ons samelewing uit te wis sodat ons die vryheid en geluk wat bevryding meebring, kan ervaar.
Die oorsig voltooi van die land se ervaring met die artikulasie van onder meer makro-ekonomiese aanduiders soos die wisselkoers, inflasie- en rentekoerse, om maatreëls in te stel vir die bevordering van die groei van nywerhede wat verhandelbare goedere vir sowel die binnelandse as die uitvoermark produseer en oor die potensiaal beskik om groot getalle halfgeskoolde werkers in diens te neem.
Die inwerkingstelling van pasgemaakte sektormaatreëls ter vergemakliking van belegging in die uitbesteding van besigheidsprosesse, toerisme, biobrandstowwe en chemikalieë versnel, en praktiese programme vir bosbou en papier, kleding en tekstiele, metale en ingenieurswese finaliseer.
n Oorkoepelende strategie ontwikkel vir sleutelingrypings in die verwerking en veredeling van mynbou en minerale, die landbou en landbouverwerking, die sektor vir witgoedere, die skeppende nywerheid, gemeenskaps- en maatskaplike dienste en die farmaseutiese bedryf. Hierdie strategie moet onder andere doelgerigte dryfvere ter verhoging van ons nasionale vermoë om kapitaalgoedere te produseer, insluit. Ten opsigte van mineraalverwerking sal ons byvoorbeeld 'n staatsdiamanthandelaar op die been bring wat 10% van ons plaaslike diamantproduksie sal aankoop en hierdie diamante aan plaaslike slypers en produsente sal verkoop. Ons is bly dat De Beers ingestem het om ons vir drie jaar lank gratis met die bestuur, tegniese vaardighede en batevoorsiening te help.
Programme ontwikkel wat belegging sal vergemaklik in sektore wat deel uitmaak van die voorsieningsketting vir ons infrastuktuur, met inbegrip van kapitaalgoedere, inligting en kommunikasie-tegnologie (ICT), vervoer en energie. Ten opsigte van energie sal ons ook die werk bespoedig wat ons in staat sal stel om in 'n groter mate op die opwekking van kernkrag, aardgas en verskeie vorme van hernubare energiebronne staat te maak. Wat kommunikasie betref, is ek bly om te kan aankondig dat die Departement van Kommunikasie besig is om, in samewerking met selfoonmaatskappye en Telkom, planne te finaliseer wat oproepbeëindigingskoste vanjaar tot voordeel van alle verbruikers moet aanspreek. Hierbenewens sal Telkom, as deel van die poging om die besigheidsproses-uitbestedingsektor (BPO-sektor) te vergroot, 'n spesiale lae tarief vir internasionale bandwydte hef aan 10 ontwikkelingsoproepsentra wat elk 1 000 werknemers in diens het. Hierdie sentra sal gevestig word in gebiede wat deur die Regering aangewys is. Die spesiale tarief sal regstreeks vergelykbaar wees met die tariewe wat in enige vergelykbare land vir dieselfde diens en kapasiteit gehef word.
Ons sal ook verskeie stappe doen om die mededingendheid van die ekonomie te verhoog. Hierdie stappe sluit onder meer die volgende in: 'n verlaging van die koste om sake te doen en die bevordering van beleggings, die praktiese inwerkingstelling van die Regulatory Impact Assessment-stelsel (RIA-stelsel), die ontwikkeling van breëbandkapasiteit vir nasionale en internasionale gebruik, die finalisering van planne wat spoor- en haweoperateurs se kapasiteit sal verhoog, en die verbetering van ons mededingingsowerhede se doeltreffendheid.
Die vordering wat ons met die herkapitalisering van kolleges vir verdere opleiding en onderwys (VOO) gemaak het, stel ons in staat om die getal beskikbare ambagslui beduidend te verhoog. Hulpbronne sal van vanjaar af toegewys word om hulp te verleen aan behoeftige vakleerlinge wat by hierdie instansies opgelei word. Terselfdertyd sal ons dringend 'n oplossing vir die kwessie van die verantwoordelikhede van die nasionale en provinsiale sfere met betrekking tot bestuur van die VOO-stelsel vind. Ons hoop dat ons pogings om hierdie geleenthede te bied, sal help om aan veral ons jongmense die boodskap oor te dra dat ambagsvaardighede van net soveel kritiese belang vir ekonomiese groei is as ander soorte kwalifikasies.
Na indringende samesprekings tussen die Regering en universiteitsleiers is daar tot 'n vergelyk gekom en is besluite geneem oor die hulpbronne wat nodig is om te sorg dat die behoefte aan vaardighede waaraan daar 'n tekort is, vervul word.
In hierdie verband wil ons die Gesamentlike Onderneming vir die Verkryging van Prioriteitsvaardighede (JIPSA), wat die Regering, sakelui, die arbeidsektor, opleidingsinstansies en ander byeenbring, lof toeswaai vir die rol wat hulle gespeel het.
Soos die agbare lede weet, het ons die getal skole waar geen skoolgeld betaalbaar is nie, ook beduidend verhoog.
In die uitvoering van hierdie infrastruktuur- en ander planne word ons geïnspireer deur ons verbintenis om te sorg dat die FIFA-wêreldsokkerbeker van 2010 die beste ooit sal wees. In hierdie verband wil ons ons reëlingskomitee (OC) en ander vennote gelukwens met die uitmuntende werk wat hulle verrig.
Dit is baie duidelik dat, om te sorg dat alle Suid-Afrikaners die geluk smaak wat met 'n groeiende ekonomie gepaardgaan, hierdie en ander maatreëls vergesel moet word van 'n verskerpte program wat die uitdagings van die Tweede Ekonomie die hoof bied.
die Communal Land Rights Act begin toepas om die ekonomiese gebruik van gemeenskaplike grond te verbeter, terwyl ons terselfdertyd hulp in die vorm van besproeiing, saad en implemente aan kleinboere en koöperatiewe boere verleen.
Die ekonomiese programme waarna ons verwys het, vorm deel van die gesamentlike stukrag waarby alle Suid-Afrikaners hulle gewig moet ingooi sodat ons die vlak van armoede en ongelykheid in ons samelewing kan verlaag. Dit is vir ons nie maar net 'n cliché om te sê dat die sukses van ons demokrasie gemeet behoort te word, en gemeet sal word, aan die daadwerklike stappe wat ons neem om die lewensgehalte van die kwesbaarstes in ons samelewing te verhoog nie.
Ons wil die maatskaplike programme wat ons oor die jare heen in werking gestel het, verbeter. Met hierdie doel voor oë wil ons vanjaar ons stelsel van maatskaplike sekerheid so hervorm dat daar so gou moontlik begin kan word om dit in verskillende fases in werking te stel. Ons wil hierdie werk, waarmee daar reeds begin is, vanjaar afhandel. 'n Kritieke aspek van hierdie hervorming is die regstelling van 'n fout wat in die 2002-verslag van die kommissie van ondersoek na 'n omvattende stelsel van maatskaplike sekerheid in Suid-Afrika geïdentifiseer is. Hierdie fout behels dat ons maatskaplike sekerheidstelsel se pilaar van bydraende verdienste met betrekking tot groot getalle werkende mense ontbreek of onbetroubaar is. Die beginsel wat hierdie benadering rig, is dat ons, bo en behalwe die maatskaplike bystand wat deur die staatsbegroting verskaf word, ondersoek moet instel na die invoer van 'n maatskaplike sekerheidstelsel wat aan verdienste gekoppel is en op die beginsel van maatskaplike solidariteit berus.
Dit sal beteken dat alle Suid-Afrikaners lid van 'n gemeenskaplike, administratief doeltreffende stelsel van maatskaplike sekerheid sal wees, terwyl diegene wat hoër salarisse verdien steeds tot privaat aftree- en versekeringskemas kan bydra.
Die Minister van Finansies sal in sy begrotingstoespraak verder hierop uitbrei. Wat ons egter moet beklemtoon, is dat die Regering, in sy finalisering van die nuwe bedeling vir maatskaplike sekerheid, uitgebreid met alle maatskaplike vennote oorleg sal pleeg: sowel individueel as deur Nedlac.
Ons het hierbenewens ook begin ondersoek instel na maatreëls waarmee ons kwesbare kinders wat ouer as 14 jaar is, kan bereik.
Bespoediging van die bou van lae-kostebehuising, wat die dringende vestiging van 'n spesiale medium vir die hantering van finansies, noodsaak; die loodsing van die Wetsontwerp op die Bestuur van Grondgebruik; en om toe te sien dat die oorblywende elemente van die lank-uitgestelde ooreenkoms met die privaatsektor oor lae-kostebehuising gefinaliseer word.
Die bespoediging van die taxi-herkapitaliseringsprojek, die inwerkingstelling van gedetailleerde planne vir passasiersvervoer per spoor en per pad, met inbegrip van die blitsbusvervoerstelsel in the metros en die herkapitalisering van Metrorail. In hierdie verband wil ek van die geleentheid gebruik maak om te beklemtoon dat die Regering en ons vennote by Santaco hulle nie sal laat boelie om die taxi-herkapitaliseringsprojek te laat vaar nie. Geen pogings om die openbare orde ter wille van selfsugtige eiebelang omver te werp, sal geduld word nie.
Die uitbreiding van toegang tot vroeë kinderontwikkeling, as onderdeel van sowel die program ter verbetering van die algemene stelsel van onderwys as die EPWP.
Uitbreiding van die opleiding en indiensneming van verpleegsters en maatskaplike werkers én helpers; uitbreiding van die getal opleidingsinstansies, met opleiding van hoër gehalte; en die inwerkingstelling van 'n beursstelsel.
Voortsetting van die implementering van die vergoedingsbedeling vir professionele mediese werkers, en voorsiening van bykomende hulpbronne om die salarisse van onderwysers verder te verhoog.
Om toe te sien dat maatreëls ter verlaging van die koste van medisyne onmiddellik in werking gestel word.
Voortsetting van die werk wat gerig is op die vind van oplossings vir veral die onderskeie onnatuurlike oorsake van dood in ons samelewing, asook vir leefstylsiektes, malaria, die onderskeie soorte tuberkulose, padongelukke en geweldsmisdaad.
In hierdie verband verbind die Regering hom tot die verskerping van die veldtog teen MIV en vigs en tot die inwerkingstelling van alle elemente van die omvattende benadering, soos voorkoming, tuissorg en behandeling. Ons sal sorg dat die vennootskappe wat oor die jare heen opgebou is, verstewig word, en dat ons verbeterde nasionale omvattende strategie teen vigs en seksueel oordraagbare siektes so gou moontlik gefinaliseer word.
Vanjaar sal ons die konkrete planne vir die implementering van die finale stadiums van ons programme wat gerig is op die verskaffing van universele toegang tot water in 2008, sanitasie in 2010 en elektrisiteit in 2012 afhandel. Ons sal ook die strategie en programme vir kwessies rakende maatskaplike binding, met inbegrip van die omvattende en geïntegreerde armoedebekampingstrategie wat ons reeds genoem het, afhandel; en ons sal aandag skenk aan sake wat op nasionale eenheid, waardestelsels en identiteit betrekking het.
Al hierdie pogings, Mevrou die Speaker en Voorsitter, moet gepaardgaan met 'n volgehoue gedrewenheid om gemeenskapsveiligheid en -sekuriteit te verbeter. In hierdie verband sal die Regering sorg dat besluite wat reeds oor die verskerping van ons stryd teen misdaad geneem is, doeltreffend geïmplementeer word. Die uitdaging wat ons in die vind van oplossings vir hierdie kwessie in die gesig staar, het min met beleid te make.
Wat eerder nodig is, is dat die groot gros beamptes wat vir wetstoepassing, intelligensie en korrektiewe dienste verantwoordelik is, en ampsbekleërs in die regstelsel, doeltreffend georganiseer en gemobiliseer moet word en doeltreffende leiding moet ontvang. Die oorgrote meerderheid van hierdie staatsamptenare het in die praktyk oor en oor bewys dat hulle bereid is om hulle lewens op die spel te plaas en selfs die klein bietjie gehaltetyd wat hulle saam met hulle gesinne kan deurbring, ter wille van die beskerming van ons vryheid en sekuriteit op te offer.
Voortgaan om die polisie se salarisse en werksomstandighede te verbeter; die proses vir die verdere uitbreiding van die personeel van die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan die gang sit, wat die personeeltal binne drie jaar op meer as 180 000 te staan sal bring; en sorg dat die elektroniese monitering- en evalueringstelsel wat so pas in werking gestel is, optimaal gebruik word.
Die forensiese laboratoriums, wat met die heel nuutste tegnologie toegerus is, tot hulle volle kapasiteit uitbou; en sorg dat die databasis met vingerafdrukke optimaal gebruik word - 'n groot deel van die onlangse sukses met die oplos van ernstige misdaadsake is inderdaad deur hierdie stelsels moontlik gemaak.
Die werking van die Departement van Binnelandse Sake tot sy volle kapasiteit uitbou deur vakante poste te vul, stelsels te verbeter en ander aanbevelings deur die taakspan wat met die minister saamgewerk het om die werk van hierdie onmisbare instansie te verbeter, implementer.
Die Khampepe kommissie se aanbevelings oor die mandaat en werksaamhede van die Direktoraat Spesiale Operasies (die Skerpioene) implementer.
Die proses gerig op die modernisering van die Suid-Afrikaanse Inkomstediens se stelsels, veral met betrekking tot grensbeheer, van stapel stuur; en die interdepartementele koördineringstrukture se werk in hierdie verband verbeter.
Die intelligensiewerk wat op georganiseerde misdaad betrekking het, te verskerp; en voort te bou op die suksesse wat oor die afgelope tyd behaal is met sake wat op transitorooftogte, dwelmhandel en wild- en perlemoenstropery betrekking het.
Die nuwe tegnologie wat aan die regstelsel verskaf is, optimaal gebruik, en die bestuur van die howe en vervolgingsgesag oor die algemeen só verbeter dat dit 'n massiewe vermindering in die agterstand met die verhoor van sake teweeg sal bring.
Die oorblywende elemente in die maatreëls vir die hervoming van die regbank finaliseer en sy werking, in oorleg met hierdie gesiene instelling van ons demokrasie, verbeter.
Die programme waarop daar besluit is vir die bou van meer korrektiewe fasiliteite implementeer en die doelwitte van die Witskrif oor Korrektiewe Dienste verwesenlik.
Voortgaan met die proses om ons intelligensieagentskappe verder te bemagtig, en sorg dat hulle werksaamhede te alle tye binne die raamwerk van ons Grondwet en landwette val.
Ons ontleding van misdaadtendense verbeter sodat ons ons prestasie met betrekking tot sowel misdaadvoorkoming as misdaadbekamping kan verbeter. In hierdie verband moet ons reageer op die koue feite dat, soos in ander lande, die oorweldigende meerderheid van geweldsmisdaad teen mense in die sosio-ekonomies verwaarloosde dele van ons land gepleeg word en dat kragtige en volgehoue gemeenskapsingrypings wat op misdaadvoorkoming gerig is, nodig is om die probleem die hoof te bied.
Soos reeds genoem is, sal hierdie en ander maatreëls slegs slaag indien ons 'n durende vennootskap, in die praktyk, binne gemeenskappe en tussen gemeenskappe en die polisie tot stand bring om die lewe vir misdadigers al hoe moeiliker te maak.
In hierdie verband is ons bemoedig deur leiers in die sake- en godsdienstige gemeenskappe se vasbeslotenheid om sodanige vennootskappe op voetsoolvlak te verstewig, en om van hulle tyd en hulpbronne af te staan om meer slaankrag aan die geveg teen misdaad te verleen. Die Regering sal sy deel doen om te sorg dat hierdie vennootskappe inderdaad werk, en dat ons almal saam sal optree in die nakoming van die verantwoordelikheid om ons burgers te beskerm.
Ek moet in hierdie verband noem dat die Ministerie van Veiligheid en Sekuriteit en die Polisiediens aan voorstelle vir die verdere verbetering van die werking en die doeltreffendheid van die uiters belangrike gemeenskapspolisiëringsforums werk.
Om sy dienslewering aan die publiek verder te verbeter, moet die Regering sy kapasiteit en organisatoriese doeltreffendheid optimaliseer.
provinsiale departemente wat vir plaaslike regering verantwoordelik is en premierskantore se kapasiteit assesseer en ingrypings in werking stel terwyl ons terselfdertyd voortgaan om ons nasionale departemente se kapasiteit te verhoog die teenkorrupsieveldtog in die Staatsdiens en die nasionale teenkorrupsieveldtog verskerp, en teen die einde van die jaar die proses vir verhoogde doeltreffendheid van ons teenkorrupsiestrategieë in alle regeringsfere afhandel die Batho Pele-veldtog op plaaslike regeringsvlak in werking stel, uitreikaktiwiteite soos imbizos verskerp, en meer veeldoelige gemeenskapsentrums oprig as die 90 wat tans in werking is tradisionele leierskap as instelling meer bemagtig en sterker ondersteun.
Die verbetering van staatsbestuur behels ook dat ons 'n betroubare databasis oor die sosiale dinamiek binne ons nasie moet hê. Met hierdie doel voor oë sal twee groot opnames in 2007 gemaak word. Twee dae gelede het 6 000 veldwerkers van Statistiek Suid-Afrika oor die hele land uitgegaan om inligting in te samel oor 280 000 huishoudings wat gekies is om aan 'n gemeenskapsopname deel te neem wat die Regering so 'n getrou moontlike beeld van die lewensomstandighede van burgers in elke uithoek van die land sal gee.
In Oktober sal nog 30 000 individue in 8 000 huishoudings gekies word om aan Suid-Afrika se eerste nasionale paneelondersoek, die Nasionale Inkomstedinamiekstudie, deel te neem. Die doen en late van hierdie 30 000 individue sal oor 'n lang tydperk gevolg word om ons begrip van sake soos migrasie, skuiwe in die arbeidsmark, mobiliteit tussen generasies onderling en huishoudelike inligting en ontbinding te verhoog. Ek wil by hierdie geleentheid 'n beroep doen op diegene wat vir deelname aan hierdie belangrike ondernemings gekies is om hulle volle samewerking aan hierdie belangrike onderneming te verleen.
Die herstel van vrede, oor die afgelope twee-en-'n-half jaar, in die Groot Mere-gebied is een van die belangrikste prestasies van die mense van Afrika. As Suid-Afrikaners is ons trots op die rol wat ons mense gespeel het om dit te help bewerkstellig - van die jong manne en vroue in ons nasionale weermag tot die werknemers van openbare en privaat instansies wat tyd afgestaan het om te sorg dat die Afrika-droom in Patrice Lumumba se tuisland bewaarheid word.
Ons sal steeds met die mense van die Demokratiese Republiek van Kongo, asook Burundi, die Comoro-eilande en Soedan in die besonder, saamwerk om te sorg dat die vrede en stabiliteit wat tot dusver bereik is onmiddellik gevolg word deur doelgerigte pogings tot ekonomiese heropbou en maatskaplike ontwikkeling.
Maar ofskoon ons ten volle daarop geregtig is om Afrika se prestasies in die bewerkstelliging van vrede en stabiliteit te vier, mag ons die uitdagings wat ons die hoof moet bied in ons pogings tot die bylê van konflik in die oorblywende gebiede, veral die algemene vredesproses in die Soedan, en die situasie in Darfoer, die Ivoorkus en Somalië, nie geringskat nie.
Ons regering sal op gepaste wyse, en in die mate waartoe ons kapasiteit ons in staat stel, op die Afrika-Unie se oproep om hulp aan die mense en die Regering van Somalië reageer. Van kritiese belang in hierdie verband is die inisiatief wat tans ontwikkel word om te sorg dat die hoofrolspelers in Somalië met mekaar in gesprek tree sodat daar 'n oplossing gevind kan word wat inklusief en prakties uitvoerbaar is, en gebaseer is op die noodsaak om nasionale versoening te bewerkstellig.
Vanjaar sal die Afrika Forum vir Portuuroorsig sy ondersoek na ons land afhandel. Ek wil hierdie geleentheid benut om ons wetgewers, ministers en staatsdepartemente, staatsdiensorganisasies, en die gemeenskap in die breë te bedank vir hulle bydrae tot 'n oefening wat ewe uitdagend as uniek binne ons jong demokrasie was. Ons sal die nodige stappe doen om die aksieprogram wat uit dié proses van die postuuroorsig sal voortvloei, in werking te stel.
Ons sal insgelyks met die res van ons kontinent en ons ontwikkelingsvennote bly saamwerk om die inwerkingstelling van die NEPAD-programme te bespoedig.
n Bietjie meer as 'n maand gelede het Suid-Afrika se dienstermyn as nie-permanente lid van die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad 'n aanvang geneem. Ons wil hiermee namens die mense van Suid-Afrika onderneem dat ons in hierdie mees hooggeëerde multilaterale liggaam alles sal doen wat nodig is om verder tot internasionale vrede en sekuriteit by te dra.
In hierdie verband sal ons ook voortgaan om met die leiers van die mense van Palestina, Israel, Irak, Iran en ander lande in die Midde-Ooste en die Persiese Golf gesprek te voer.
Ons sal ook ons verhouding met ander lande op hierdie kontinent, en met ons vennote in Indië, Brasilië en die Volksrepubliek van China, ander lande in die Suide, asook Japan, Europa en Noord-Amerika, verder verstewig.
Een van die mees kritieke vraagstukke waaraan ons in hierdie verband aandag sal gee, is om onderhandelings oor die Wêreldhandelsorganisasie se Doha-ontwikkelingsrondte so spoedig moontlik te hervat. Ons is daarvan oortuig dat daar oplossings vir die huidige impasse gevind kan word, en dat dit op die lange duur in sowel ontwikkelde as ontwikkelende lande se belang is dat hierdie samesprekings vrug moet dra.
Sedert die nasie ons in 2004 'n mandaat daartoe verleen het, het ons welkome vordering gemaak in ons pogings om Suid-Afrika ten goede te verander. Ons mag, en sal, egter nie die talle probleme wat ons steeds in die gesig staar, onderskat nie.
Maar die boodskap wat ons gemeenskaplike ervaring aan almal van ons oordra, is dat ons die gemeenskaplike doel wat ons as 'n nasie aan onsself gestel het, kan bereik deur saam te werk - die doel om 'n beter lewe vir almal te skep in 'n land wat nie meer veel van dit wat lelik en weersinwekkend in die menslike samelewing is, bevat en verteenwoordig nie.
Vandag moet ons, met selfs groter selfvertroue, oor vryheid praat. Ons moet dit waag om gesamentlik op te tree in navolging van die "geluk wat mans en vroue te beurt kan val as hulle in 'n land woon wat vry is".
Ons het dit nog nie ten volle bereik nie. Maar niemand behalwe onsself kan sorg dat hierdie droom verwesenlik word nie. Laat ons dus ons moue oprol en aan die werk spring met die volle besef dat die bou van dié Suid-Afrika waarna ons streef, 'n taak en 'n gesamentlike verantwoordelikheid is wat ons met mekaar deel.
Ek dank u.
<fn>ui19a.txt</fn>
Ek, (Naam van werkgewer), id- nr ... , verklaar dat bogenoemde inligting waar en korrek is. Ek verstaan dat dit 'n misdryf is om 'n vals verklaring te maak.
Vergoeding -werklike basiese salaris plus betaling in natura (Verklaar werklike bruto salaris) 2 Frekwensie van betaling -M=Maandeliks, W=Weekliks, D=Daagliks, H=Uurliks and F=Twee-weekliks3 Werklike ure gewerk -werklike aantal ure per dag/per week/per maand, ens.
<fn>versamelings.txt</fn>
NALN versamel alle tipes en kategorieë relevante materiaal en inligting wat in verband staan met Afrikaanse skeppende literatuur en alle rolspelers wat daarby betrokke is.
Die Museum beskik in hierdie stadium oor n versameling museummateriaal wat na raming sowat n halfmiljoen items beloop. Die term "versameling" word dikwels gebruik in die sin van "die N.P. van Wyk Louw-versameling", waar dit verwys na die skrywer of literêre personasie met wie dit primêr in verband staan; maar andersyds word die term ook gebruik met verwysing na die onderskeie tipes materiaal/artefakte/items wat gehanteer word en wat elk n eiesoortige hanteringsisteem, prosseseringsmetodiek en konserveringspraktyk vereis?
NALN besit waarskynlik die volledigste versameling Afrikaanse boeke (d.w.s. skeppende literatuur). Van boeke met n hoë literêre waarde tot ontspanningsliteratuur en randgebiede van die literatuur soos foto- en strokiesverhale word versamel. Verder word daarna gestreef om minstens één eksemplaar van elke uitgawe en druk van n titel in die versameling op te neem en te bewaar. Dieselfde geld vanselfsprekend vir spesiale uitgawes, soos skooluitgawes, grootdrukuitgawes, ens. In die geval van hardebladuitgawes word aandag ook spesifiek gegee aan die opbou van n volledige reeks stofomslae?
Alle vertalings uit ander tale in Afrikaans word versamel, terwyl pertinente aandag gegee word om eksemplare van vertalings van Afrikaanse tekste in ander tale te bekom.
In verskeie gevalle is beduidende versamelings boeke uit n skrywer of literêre persoon se nalatenskap bekom. In n geval van D.F. Malherbe is sy totale boekery as deel van sy volledige studeerkamer geskenk, van die pionier-uitgewer J.L. van Schaik is sy versameling leergebonde eerste uitgawes bekom, en in die geval van die resente portmodernis Koos Prinsloo sy totale nagelate boekery (in aansluiting by sy volledige literêre nalatenskap wat hy aan NALN toegesê het)?
L.W. Hierdie versameling boeke word as "museummateriaal" - dus versamelaarsitems, bewaringseksemplare - beskou, te onderskeie van die boeke wat deel van die museum se interne diensbiblioteek se gebruiksvoorraad uitmaak: NALN het nodig om met n ander oog na n boek te kyk as wat byvoorbeeld n biblioteek daarna sal kyk, omdat die boek in n letterkundige museum die funksie van n museumartefak of eksemplaar aanneem: dit is n unieke, onvervangbare item wat onbepaald intakt bewaar moet bly?
Die manuskripversameling sluit verskeie tipes dokumente in. So word alle variante en stadia van die ontstaan van die skeppende teks versamel - van die eerste aantekening van n idee of gedagte tot die finale manuskrip vat na die drukker gaan (of ongepubliseer bly). Verder word alle dokumente wat deur die uitgewer en drukker, en tussen hulle en die outeur geproduseer word, versamel, bv. rakende korrepondensie, kontrakte, redigering, taalkundige versorging, illustrasies, bladuitleg, drukproewe, proefuitgawes, advertensie- en promosiemateriaal, ens. n Ander belangrike kategorie van manuskripte is korrespondensie van skrywers en enige ander rolspelers rondom die letterkunde. Enige ander vorm van dokumentasie kan hierby aansluit, soos tekste vir radio-en TV-aanbiedings, draaiboeke vir radio, TV en film, ens.?
NALN besit volledige versamelings van prakties gesproke alle Afrikaanse tydskrifte wat binne konteks van die Afrikaanse letterkunde van belang is. Dit sluit in al die literêre tydskrifte wat deur die jare verskyn het, asook relevante vak- en akademiese tydskrifte, ens. Verder bevat die versameling selfs algemene gesins-, vroue-, jeug-, landbou-, godsdienstige en dergelike tydskrifte. Hoewel praktiese oorwegings dit onmoontlik maak om koerante so volledig te versamel, is daar naas voorbeelde van die eerste Afrikaanse koerant Die Afrikaanse Patriot, voorbeelde van die groot getalle koerante wat in Afrikaans verskyn (het). Sowat 110 lopende tydskrifte en koerante word tans geïndekseer.
Elke berig of artikel rakende die Afrikaanse letterkunde in sy breedste definisie wat in n koerant of tydskrif verskyn, word in knipselvorm versamel. Dit sluit in alle verwysings wat bio- en/of bibliografiese inligting bevat, resensies, polemieke, en enige onderwerpsveld wat selfs sekondêre raakpunte met die letterkunde het. Tans word die knipselversameling op nagenoeg n kwartmiljoen items geskat. Die Bronnegids by die studie van die Afrikaanse letterkunde en taal word jaarliks saamgestel om die voorafgaande jaar se geïndekseerde knipseltoevloei vir gebruikers na buite toeganklik te stel?
Alle kategorieë van oudiovisuele materiaal rakende Afrikaanse skrywers word versamel. Dit sluit in tipes fotografiese rekords (insluitende persoonlike en familiefotos), films en videos, klankopnames op plaat, spoelband, kasset en CD?
